мэндлэх багаасаа сэлт эл С 5? эш ҮАХЗЭ-ыйн Төв /Харва, Д Сухбаатарын нэрэмжит: МПБ-ын Төв Зөвпөлийнхсонин: пин | ОЁОН БҮХНИЙ ПОРОЛЕТАРИ, НАР НЭГДЭГТҮН! МАХН-ЫН үйл ХЭРГИЙН” ТӨЛӨӨ! ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН”БАЙГТУН! пэнцэрэтэгглтэрэчгтт аа дэх жилдээ. Өө мезо (2006) Ф МИНИЙ БАГШ Ардын сургуулийн алтан босгыг алхсан баярт тэр өдөр би багш гэдэг нэ- гэн сайн ачтантай учирч билээ. Ачит энэ хүний заа- сан «А» үсэг арав хүр, тэлх тоо хүмүүсийг сан- сарт хүргэх эрдмийн их замын эхлэл байжээ, Багш таны ухаалаг уужим сэт- гэл, намуун ДӨЛГӨӨН Нам- ба төрх, үнэнийг ойлгуул- сан түмэн ачнт сургаал надтай үргэлж хамт явж байна. Аав ээжийгээ аж- лаас ирэхэд гэр орноо цэмцийтэд цэвэрлэчихээд дүү нартайгаа байж байх- даа -- эцэг эхийнхээ энэ- рэл хайрыг үргэлж бодож, тэднийгээ баярлуулж яв гэдэг багш таны сургаалыг биелүүлсэндээ баяртай бай- даг. Жижүүр хийх өдөр ан- гиа сайхан цэвэрлэчихээд салхивчаа өнгойлгон эрүүл агаар оруулж байхдаа эзэмшиж байгаа эд хогш- ГАВЬЯАТ БАГШДАА БАЯР ХҮРГЭЕ! Пионерийн бөмбөр ни- жигнэн, хүүхдүүдийн гарт цэцгийн баглаа алаглаж «Багш тандаа баярлалаа» гэсэн ДОГДОЛСОонН ОЛНЫ үг цуурайтна. БНМАУ-ын гавьяат багш болсон Д. Гончигийг төрөлх сургууль нь ингэж хүлээж авлаа. Зургаа, долоон настайдаа сургуульд орсон |3З-ын «Г» ангийн бяцхан шавь нар нь багшийгаа бүр Ч их баяр хөөртэй угтав. Туц саяхан пионер болсон тэд Хамгийн эрхэм Дотно хүндээ пионерийн улаан бүч зүүж өглөө. - Баярлалаа, хайрт хүүхдүүд мины Төрөлх сургуулийнхан минь! Та Ийртаа туд их баярлалаа лын системийн гэж Гончиг багш сэтгэл догдлон хэлж билээ. Яг тэр мөчид энэ зургийг ав- сан юм. БНМАУ-ын гавьяат багш Д. Гончигт баярын энэ ӨДөр. ардын боловсро- мэргэжил нэгт нөхөд нь баяр хүр- гэж, чин сэтгэлийн МЭНД: чилгээ дэвшүүлж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: .Архан- гай аймгийн Цэцэрлэг хо- тын 1 10 жилийн сургуу- лийн, БНМАУ-ын гавьяат багш Д. Гончиг ангийнхаа сурагчдын хамт, Манай сурвалжлагч Я. СУМГЬЯАГИЙН авсан - фото зураг. 3. ЦЭРЭННАДМИД БНМАУ-ын гаввяат багш, Нийслэлийн 10 жилийн яаборатори 1 сургуулийн хичээлийн эрхлэгч, Хүний эрдэм боловсрол. той болох нь цагаан тол гойи үсэг нүдлэхээс эхэл. дэг бол, соёлч боловсон Хүн болох нь хүндлэх, талархах ёсыг аззэмшин хэв шиж амьдрал ахуйдаа ХЭ рэгжүүлэн хэвшүүлэхээс эхлэх ёстой, Энэ нь нэг ёсондоо Хүндэтгэлийн ЦА- гаан ТОЛГОЙГ ЭЗЭМШИНЭ Г?- гэдэг бол зөвхөн багш, эцэгт, эхийМ үүрэг биш богоод энэ ариун үйлсэд үүрэг: сурагч та бүхэн их тэй. мөц ёс, мэндчилгээний үг хэллэгтэй байдаг, Монгол- чууд ч гэсэн дэлхийн олон улсын нэгэн адилаар хүнд: лэх мэндлэх, талархах сайхан ботой, хүндэтгэл мэндчилгээ, талархлаа илэрхийлэх арвин баялаг үг хэллэгтэй билээ. /Ий- мээс манай хүүхэд бага: чууд ард түмнийхээ сан заншлын Сайн Сайхан Ча- нарыг өвдөн авч шинэ нөх: цөлд тохируулан хэрэглэх нь зүйтэй, ингэж ч байна. Хүндлэх, мэндлэх, талар- хах ёс, тэдгээрийн үг хэл. лэгийг зов хэрэглэж сурс- наараа аливаа хүйтэй зөв боловсон эелдэг зөөлөн ха- 1985 ОНЫ ХОЁР ДУГААР САРЫН 1 Ө лоо Нүдний цөцгий мэт хайрлан хамгаалж сур гэ- дэг таны үг байнга бодот- доно, Сайхан номын ам- танд орж, үзээгүй орноор орж, уулзаагүй хүмүүс тэй ярьж байхдаа «номоор ертөнцийг тойрч болно» гэдэг таны үгийг санаж номын далайд сэлэх жи гүүр ургуулсан багш та- ныхаа эрдмээр бахархана. Үеийн нөхөдтэйгээ тог- лон наадаж хөгжилтэй яриа дэлгэх бүрийд яг л жаахан хүүхэд шнг би. “ дэнтЭй ХӨӨЦӨЛДӨН тоглож дараа нь хараа уртасгаж ухаан тэлсэн яриагаар бидний хүслийг | бадраа- даг багш та үгүйлэгдэх юм. Бас заримдаа өчүү хэн зүйлд гомдчихоод ур вайж суухад мннь ча Л хамгийн түрүү ажиглаж урам сэргээх сайхан үг хэлж, зориг хүч нэмдэгт баярлана. Бодлогогүй бол- чимгүй хэрэг хийчихээд багш таныхаа зэмлэсэн хари тай учрах шиг хэ цүү юм хаа байх вэ? Хос- гүй ачит багшийгаа гом- доочих вий гэсэндээ тэр. Гэвч та доторхн бодлыг МИНь ХЭДИЙ НЬ МЭДЧИХЭЭД дахин битгий ингээрэй гэж учирлан хэлдэг. Багш таныг бүх Хүн танина, Олондоо алдаршсан улс орондоо гавьяа байгуул- сан алдар цуутай хөдөл- мөрийн баатар, эрдэмтэн, зохиолч, сансрын ннсэгч хүүхэд насаа дурсан ярних- даа сайн багшийн ач гэж бахархдаг. эөтүгхөмөмөтн, ЖэогВсэн Сэр БААСАН ФӨ ҮНЭ10 МӨНГӨ Хүүхдүүд мннь ахмад үеэ насан туршдаа хүн дэтгэ! гэдэг таны сургаа- лыг санах бүрийд эрэлхэг баатруудын хөшөөнд амьд цэцэг өргөж, эмгэд хөгш- дөд тусалж явдаг. Тэгээд «Гялайлаа яасан сайн хүү- хэд вэ? насыг минь аваа- рай! гэж ерөөхийг сонсо- хоор хүнийг баярлуулах хайрт багш тандаа Мон- голын багш нарын баярын мэндчилгээ дэв- шүүлж, урт насалж удаан жаргахын өлзийт ерөөл “дэвшүүлье! «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН»: СОНИНЫ НИЙТ УНШИГ- чид Манай хүүхэд багачуу- дын дотор мэндчилгээний утга учрыг сайн ойлгох- гүй, тоглоом тохуу | бол- гох, дутуу хэлэх, хариу мэнд асуухгүй байх нь цөөнгүй тохиолдох юм. 7Кишээ нь, «сайн уу?» гэ- хэд хариуд «сайн» гээд орхих, эсвэл «сайн уу?» гэхэд «сайн уу?» гэж ха- риу асуух мэтчилэн, Зүй нь, «Та амар сайн байна уу?» гэвэл «Сайн, та амар сайн байна уу?» гэж Ха- рилцан мэндлэх учиртай. Та нар хичээлд очих- доо ангийнхаа болон найз нөхөдтэйгээ харилцан мэн- дэлж, хичээлээ дуусгаад гэртээ харихдаа, баяртай, багш аа. сайхан амраарай! үд зэ замдаа сайн хүүхдү яваарай! гэж хүсч ерөөдөг -. байх хэрэгтэй. Энэ “бол соёлч хүйий Зан хэвшил мон. Хүнийг баярлуулан ажил амьдралд нь сайн сайхиыг Бэ, ерөөсөн ХҮНДЭТГЭЛИЙН ЦАГААН ТОЛГОЙ хэллэгийг талархлын үг хэллэг гэдэг. Сурагчид талархсанаа эвтэй сайхан илэрхийлж сурах нь “чу. хал, Хүнтэй ярихдаа заавал эхэлж мэндлээд «Би өө- роөс чинь, танаас нэг юм асууя, би тантай нэг зүйл ярих гэсэн юм» гэх мэ тээр зөвшөөрөл авч байх нь зүйтэй. зҮйлчилгээний газар танил найз нөхөд- тэйгээ уулзаад ярихдаа хэт их чанга, олны ан- хаарлыг татахаар Ярил- цах нь эвгүй юм. Хүнтэй ярилцахдаа эгцхэн харж нөхөрсөг байдлаар ярих хэрэгтэй, Бүдүүлэг үс, Эт- гээд гажууд үг хэллэгийг ямагт цээрлэж. явах ёстой. Мацай сурагч пїпоне- рүүдийн ямагт хичээж С4- хин биелүүлж явах нэг журам бол ахмадыг хүнд- лэх, багачуудыг асрах, тэдэнд туслах явдал мөн. Хүнийг сугадах, түших, хүнд юм Өргөхөд туслах, суудал тавин өгөх, өмнүү- рээ өнгөрүүлэх зэрэг олон хэлбэрээр энэ нь илэрдэг, Хэнтэй боловч Ямар нэг ажил хэргээр цаг тогтоож уулзахаар болзсон бол тэр цагтаа л амжиж очих НЬ , чухал. Энэ нь нэгэн зүй лийц хүндэтгэл мөн. Эцэст нь хэлэхэд, пио- нер, сурагчид та нартаа «Олны ёс-орчлонгийн жам» гэсэн мэргэн үгийг сацуулж, «сурснаараа нө- хортөө тусла. Сураагүйгээ Оусдаасаа сур». гэж зов- лөх байна. 3 Ё СУ, Ү) ЮЬ-ЫН ТҮҮХЭН ЗАМНАЛААС Түрүүч нь ОТ, 8-рт Жагсаалыг Хойчийг зал- гамжлагч багачуудын хол- бооны дарга Д. Нацаг- дорж, Зөвлөлтөөс уригдан ирсэн алс Дорнодын за луучуудын эвлэлийн ажилд туслах төлөөлөгч Раднаа- базар, бүлгийн удирдагч багш Аюушжав нар удир- дан зохион байгуулж бай- лаа. Тэдний дохиогоор хо- чын дунд сургуулийн бүлгийн. дарга, пионер Дашням жагсаалын эхэнд тарч урт гуулин шар бү- рээгээр анхаар гэсэн дог хиог уянгалуулан татав. Бүрээн дуунаар энд тэнд явсан хүмүүс гүйл- дэн ирцгээх үес өсвөрийн сүхбаатарчуудын жагсаал урагш хөдөллөө. Эхний эгнээний пионерүүд хэн- тэрэг дэлдэн, Дашням бүрээгээ үлээж, бүх хүү- хэд нэгэн зэрэг яЯрс ярс- хийн алхацгаав. Хүмүүс хошууран дагацгаана. За- рим хүн жагсаал явуут дунд багш нарт хандан Хүүхээ, энэ пионе- йн гишүүнд чинь хүү- гээ оруулж болох уу? гэ- хэд тэд их л баяртайгаар - Бололгүй яахав. Ха- рин сургуулийн сурагчид л пионерт элсдэг юм шүү дээ хэмээн тайлбарлана. -- Сургуульд нь Бол лалгүй шууд пионерт өгчихөж болдоггүй болов уу гэж асуух, сураглахыг хосолсон хүн ч гарч байв. Хүүхдүүдийн өмссөн Сса- равчтай хөх малгай, тино ханцуйтай өргөн зах- тай цагаан цамц, богино- хон хөх Өмд, хүзүүнд нь зүүсэн гал улаан бүч тэд- нийг улам Ч цовоо сэргэ” лэн болгожээ. Жагсаалын эхэнд «Монголын хувьс- талт залуучуудын эвлэ- лийн хойчийг залгамж: лагч пионер багачуудын ТӨВ ТОВЧООНЫ туг» гэж цангинан дуугарсан өлзий нийг дуудав. Тэдний до- Өр хоёр гурван ч жүжиг- чид байлаа. Манай пионерийн дуу байх шаард: лагатай байна. Энэ талаар бүгдээрээ зөвлөлдөн ярил цын гэж ОД. Нацагдорж тэдэнд хэлэв. Бүгд санал бодлоо со- лилцож, дор бүрнээ үүрэг даалгавар авцгаалаа. Мар- гааш нь Нацагдорж пионе- рийн дууны үгийг бичиж бэлэн болгожээ. Зөвшин ярилцаад тэр үгийг дуу болгохоор тогтлоо, Тэгтэл ая хийх хүн олдсонгүй, Эцэст нь Эрхэмбаяр гэдэг залуу ая оруулахаар болж хэдэн өдөр оролдоод нэгэн ая хийж авчирчээ. Пионе- рийн дууны үг ба аяыг Эвлэлийн Төв “ Хорооны хурлаар хэлэлцээд батла- хаар тогтов. Үеийн нөх- дийнхөө дунд дуучин гэг- дэж явсан сурагч |Ичин- хорлоо (сүүлд ардын жү- жигчин он) Ханджав, ая зохиогч Эрхэмбаяр нар пионерийн дууг өсвөрийн Сүхбаатарчуудад заахаар томилогджээ. Эхлээд сур- гууль, сургуулнас авьяас- лаг жаалуудыг цуглуулаад тэдэнд заав. Тэд нар цааш цааш нь түгээн заав. Ийн- хүү монголын пионерүүд Бүхий олон багачуудаа Бүрхсэн улаан цэцэр- лэгтээ хэмээн пионерийн шинэ дууг хүндэтгэн дуу- лах болсон билээ. Энэ Дуу гарсаар яг жаран жил болж байна. Үүн шиг урт Удаан жил амьдарсан, цаа- шид ч олон жил дуулаг- дах ая дуу тун ховорхон буй зээ. Соёлч пионерүүдийн коммунист субботник 1925 оны 9 дүгээр са- рын 17-ны өдөр. Улаан- баатар хотноо ер бусын их дуу чимээ дэгджээ. Энэ бол нийслэлийн пио- нерүүд коммунист суббот- никт сайн дураар гарч хотын хог шороог цэвэр- лэх санаачилга гаргасан нь тэр байлаа. Пионерүүд бүлэг бүлгээрээ хоорондоо уралдан ажиллав. Хүрз, жоотуу хангинан тоос шо” роо тэнгэрт босов. Зарим хүмүүс үүнийг үзээд илт дургүйцэн -- Газар шороо хөндөж, лус савдгийг дошгируулах бий вий гэж айж байхад нөгөө хэсэг нь -- Хүрээний хог, зол- бин нохой хоёрыг хэн арилган зайлуулж барах илээ. Хэдэн арван жи- лээр цэвэрлэлгүй болоод л ирсэн юм. | хөөргөж хөлийг нь хуга лахын нэмэр гэнэ. нар харж л бай- таарай, Чөтгөрийн бага нь адтай гэдэг. Хүрээ гэдэг чинь нэг л өдөр арилга- сан сонгино шиг цэвэрхэн болчихсон байх бий вий гэж зарим нь хүүхдүүдийг дэмжиж байв. Пионерүүдийн убботник комму- нист с: дүгээр сарын 24 хүртэл 7 өдөр үргэлжилж, алсаас асар- лан харагддаг байсан Хү- рээний хог арилж алга болов. Хот улам ч залуу- жих адил өнгө зүс орсон байлаа. Анхны пионерүүд гын соёлч хүүх Цэн їИжээ, Тэдвий ком- мунист ИкК зөвхөн нийслэл хотын хог шороо арилгахад чиглээд зогссон” гүй. Тэд эхнийхээ энэ ком- мунист субботникаар ) зарим хүмүүсийн тархи толгойд амь бөхтэй ДЛЕнинНЧ ХИЧЭЭЛ Ма? СалнигилиэӨибтнгэдлэхбайниййн АД В. И.Лениний өсч хү- мүүжих,үзэл санаа нь тө- лөвшин тогтоход түүний эцэг эхийн үзүүлсэн нө- лөө асар их юм.Ленин бол түүний ах, эгч, дүү нар эцэг, эх хоёроосоо ажил- саг хөдөлмөрч, бие биенээ хайрлан хүндэтгэх,хувийн зохион байгуулалт, сахил- га бат, нарийн дэг журам, ард олны төлөө үнэнчээр зүтгэгч, тэргүүний дэв- шилт үзэл санаа,өргөн их мэдлэг, зан харьцааны олон сайхан чанаруудыг өвлөн авчээ. Алсын бодолтой, зорь--. Сон үйл хэрэгтээ Үнэнч, , түүнээсээ хазайж няцдаг- гүй . Илья | Николаевич Ульяновын хувийн зан ча- нар нь хүүхдүүдэд бодитой нөлөө үзүүлж,тэднийг хө- дөлмөрчин ард түмний аз жаргалын төлбө цоггой тэмцэгчид болгон хүмүү- жүүлсэн юм. Хаант засаг ноёрхож байсан орос ор- ны байдал хүнд хэцүү, хаад, ноёд дураараа авир- лаж, ард түмнийг дарлан мөлжиж, ядуу хөдөлмөр- чин ардуудын эсэргүү- цэл, тэмцлийг харги- саар нухчин дарж байсан энэ үед Володягийн бага, идэр насны үе өнгөрчээ. Володя ард түмний зовж шаналсан байдлыг эцгийн яриа, түүний үйл хэрэг," тэргүүний утга зохиолоос уншиж, аажмаар улам гүнзгий ухамсарлан ойл- тох тусам, дарлан мөл- жигч хүмүүсийг үзэн ядаж ВОЛОДЯ-ЭНЭГ ЭхЭЭэСсээ дардаг зэрэг эцгийнхээ сайхан зан чанарыг өөртөө шингээж чадсан юм. Володя сургуулийн ба га ангид сурч байх үеэс эхлэн түүний зан чанарын сайн шинжүүд тодрөн үзэгдэж байжээ. Багш нь зохион бичлэ- гийн сэдвийг хоёр “долоо хоногийн өмнө сурагчдад хэлж анхааруулан, гэртээ бичихийг зөвлөдөг байжээ. Сурагчдын ихэнх цагий нь тулгаж, ганцхан шөнө сууж, яарч сандран, бич- сэн д аваачиж өгдөг байж. Гэтэл Володя хэзээ ч яарч, сандарч тэвддэг- гүй багшийн хэлсний мар- гааш өдрөөс лэнэ ажилд шамдан ордог байжээ.Юу- ны түрүүн, зохион бичлэ- тийн төлөвлөгөөг зохиож, ямар ном зохиол ашиглах вэ гэдгийг тэмдэглэнэ. Бич- тийн цаасыг дундуур нь нугалан,нэг талд «нь би- чиж ноороглож нөгөө та- лыг нь цэвэр үлдээж ши- нээр нэмж оруулах, ха- сах зэргээр янзалдаг бай- жээ. Ингэж олон өдөр хө- дөлмөрлөсний үр дүнд жинхэнэ сайн бодож бо- ловсруулсан, утга санаа- ны зөв агуулгатай,баримт материалыг чадамгай ашигласан зохион бичлэг болно- Багш нь уншиж ҮЗЭЭД СЭТГЭЛ ХӨнамжтай онцсайн дүн тавьдаг бай- жээ. Лениний ээж Мария Александровна хүүхдүүд- дээ үлгэр дуурналтай эмэг- тэй байв. Түүний гадаад хэлний мэдлэг хүүхдүүдэд их нөлөө үзүүлжээ. Во- лодя сургуульд байхдаа англи, франц, герман хэ- лийг чадамгай эзэмшиж, хожим нь гадаадын есөн хэлийг Мэддэг эдгээр хэл дээр ном зохиолыг уншиж ашигладаг байжээ. Га- даад хэл сурна гэдэг бол эрдэм мэдлэгийн түлхүү- рийг эзэмшинэ гэсэн үг гэдгийг хүүхдүүд та нар сайн мэднэ. Мария, Алек- сандровна. хөгжим сайьан тоглодог байсан бөгөөд түүний уянгалаг сайхэн хоолой, хөгжмийн эгшиг-” тэй (Хослон сонсогдоход хүүхдүүд нь хөгжин, сэр- ТЭЛЭН Цовоо -болж хийе, ! авьяас билгийг хөгжүүлэ- хэд БНМАУ-ын гавьяат багш Н.Бадарч гуайн эрд- мийн хувь нэмэр ях бий. Жэт фүф! аан. ЮУ СУРАВЭ бүтээе гэсэн бодол ТЭДГ нийг эзэмдэж биеийн ялим- гүй чилээ хүртэл огт үгүй болдогсон гэж хүү хдүүд нь Дурсан ярьдаг байжээ. Володя төрөлхийн сонс» гал сайтай. 8-9 настай даа хүүхдэд зориулсан хөгжмийн аясыг төгөлдөр хуур дээр чадамгай сайн тоглодог байсан бөгРөд бүхийл амьдралынхаа туршид хөгжмийг сонир- хох, хөгжим сонсохыг ор- хиогүй байна. Володя ингэж бага нас, наасаа ээжийнхээ туслам- жаар урлагийн ертөнцийн гайхамшгийг мэдэж авчээ. Мария Александровна туйлын няхуур нямбай,ху- вийн зохион байгуулалт, сахилга, бат, дэг Журмыг нарийн баримталдаг, бай- галь ертцөнийн гоо сайх» наас хүүхдүүддээ танну- лах ойлгуулахыг хичээдэг байсан нь тэдний хүмүү- ЖИЛД ХОЖИМ нь их нөлөө үзүүлжээ Володя цагийг хэзээ Ч дэмий өнгөрөөдөггүй, чөлөөт цаг гарсан ч ах, эгч. дүү нарынхаа хамт ой модоор зугаалах, мөөг жимс .түүх, ургамал амьт- ны цуглуулга хийх, анд явах зэргээр байгалийн гуа үзэсгэлэнтэй танилцан түүнийг хайрлан хамгаал- даг болжээ. Володягийн хамгийн их хайрлаж хүндэтгэдэг ах Саша нь хувьсгалт үйл хэргийн улмаас цаазлагд- сан явдал түүнийг хувьс- талч замд бат зогсоход нь бодитой нөлөө үзүүл- жээ. Лениний эцэг.эх хоё- рын үнэлж баршгүй их гавьяа бол хүүхдүүд ээ хувьсгалч, ард түмний сайн сайхан ирээдүйн тө- лөө цогтой тэмцэгч бол- гон хүмүүжүүлсэн явдал. Тэгээд ч эдний зургаан хүүхэд цогтой хувьсгалч болжээ. Ульяновынхны гэр бү- лийн хүмүүжил,эцэг эхийн үлгэр жишэд9, дэвшилт үзэл санаа Владимир Ильичид марксист үзэл төлөвшин тогтоход чухал хүчин зүйл болсон юм В. И. Лениний музейн ажилтан С. БАТДОРЖ Балэгагэ0”ТҮ |: тэа-энүсэнх-и--. МАНАН ҮЗЭГХЭН ТӨРСӨН НЬ захидлаас энэ үйл яндал Сонины газар ирсэн нэг сонины шинэ БААТ.РЫН АЯЛАЛ ї ҮЗЗГ1ЭН-3РДЭНЗСИЙН Х010Д охин, -- Үзэгхэн чамд шинэ ход- тоо танилцуулья, Манай хо- тод одоохондоо ГУрван хо. роолол баригдаад байна гээд орчин үеийн тохилог сайхан үйлчилгээний төв, спортын ордон, «Гориняк» соёлын ор- дон, сургууль, эмнэлгийн шинэ байшингууд, өвөрмөц сонин Зураг төслөөр бариг- Ааж буй есөн давхар сууц- ны барилгуудыг зааж өглөө, Аравхан жилийн ДОТор сүн- дэрлэн боссон орчин үеийн шинэ хотын .гУудамжаар Үзэгхэн «Найрамдал--юу- хоёр шавь, 1982 онд Москвад ав- томат удирдлагын мэргэж. лээр дээд сургууль тосч ирсэн инженер Б, Алтанхуяг нартай уулзлаа, Багш нь: -- Миний шавь программ зохиох ажилд хурдан сурч, 9 сарын дараа бие даан ажиллах болсон| гэж ярив, Тооцоолон бодох төв комбя- натын тооцоог гуч гучин ми- внутаар гаргаж байгааг ха- раад Үзэгхэн маш гайхаж, «Үлгэрийн үйлдвэр» гэж бич. сэн минь туйлын оножээ гэж бодсон билээ. байва! эхэлсэн юм, Нэг д мэдэхэд сүвдэрлэн босч, эх орны тай хүчтэй вэ? Найрамдал- ГАЛШАР НУТГИЙН юутай ачтай Вэ?» гэж Дуу- охин нүүр царайг улам Өнгөлөг 2Өн алхалж явлаа. -- Би Хэнтий аймгий сайхан. болгосоор буй цоо ҮЛГЭРИЙН Галшар сумын хүн. 2 шинэ хот, үйлдвэртэй танил- ҮЙЛДВЭР 22, УГанай нутаг хурдан М.гиаст-н 8 Уус З 1-3 83 Монгол Зөвлөлтийн хам- | Хүлгээрээ алдартай бил үү? хэрхэн биелүүлэх тухай яриа сонины сурвалжлагч ах эгч гарч НРүүтээ цаасан Дээр шууд аз «Уншигчийн хүсэл- Тийг биелүүлэхэд би бэлхэн!» гэж бичих нь тэр, тарсан уулын баяжуу яах »- Тийм зэ. Би зургаан жолео цулбуурыг нь залж. залуучуудын брегтад (48.. - ЯУслых баас хэн бэ? бүрэн сурлаа./Гэр шар гэрэл: “Найрамда Босс - зэгхэн -- Ми юу хүсч байна? -- Үргэлж бичихийг хүсч Юуг? - Гагцхүү үнэнийг Манай сонины шинэ баа- нь сзасвартай байгааг хэлж. байна! ггээд дүүрэн гэрэлтэй удирдах самбарыг заав, ЦиННЭ ХҮМҮҮС Тусгкобинатад:ялалтын 40 жилийн Ойд зориулсан 40 долоо хоногийн ӨВДӨр бүтээ» лийн “зарлажээ. Чомбивнатын комсомолын хо- тар Үзэгхэн ийнхүү төрөв, Б.ДҮтлн нарий, бак. ХӨрЖ 7Вотлн "ХЗЭ нийн тэнэг” “свэсшлнМ гЛНЭЫЭ тийн дарга Ж, Бямба: хорооны нарийн бичгийн дар» » тн р ээ Мшехүүлж асна. -- Манай комбинат өдөрт га Н. Далантай нар ДЗО-ны Сурагчийн туслагч нь ҮЗЭг- 17 сая орчим тонн хүдэр ол-.| ХЇЇ их Бовлаын шарйлЫн хэн. Сурвалжлагчийн нөхөр борлож боловсруулдаг. 12Х12 хоногийн эгж: ын нь Үзэгхэв, Түүний ач цаг- Ажилчдын -ы7 орчим мж Болдогууаж эг байхадгань лашгүй их билээ, Ган зоригт нь залуучууд. Тэд ная гару Лзаж сан болд Өнєт Үзэгхэн дайн тү- мэргэжил эзэмшин ажиллаж Квслүн Уу ярван рэмгийллийн эсрэг, даян байна гэж Үзэгхэнд Ярив, шу дэлхийн знх ганг хөлөө -- “Тэргүүний залуучуу- «Эрдэнэт» комбинатын хэвд бая, нг 2 -тындйг «ааасаа нэрлэнэ үү? гэхэд Ж, хИЛКСЭНЭ ЭосоЙсглүлихэн " ямба: ерөнхий боловсролын сургуу- 2-4-1 172нэштий 2оёлА22 --уЫХСЛЫГ ай! лийн сурагчдын өргөтгөсөн лын билэг тэмдэг болсон ф Ш. Нармандах: --Бн мэргэжилдээ дуртай! со Их олон хүнийг нэрлэж | сургалт Үзэгхэний сонирх- Эрдэнэт, Батануур, Хөтөл, -и- овоог х лыг татав. хур ахай лглглыо3 наснаасаа эхэлж хурдны Би ганцхан жишээ хэлье. Манайд “цахилгаан бо- морь унасан, Манайд Зөвлөлтийн мэргэ- -г анайд Цц 5 -- Түрүүлж байсан уу? жилтэн өрмийн машинч А, лон автын слесарь, Эван - Олон удаа түрүүлсэн! Г. Стригин гэдэг хүн ажил- УУЛЫН Тоног родасэжлээлгэ Энэ бол тус комбинатын лаж байв "Гүүний шавь Д. | С76С8Рь, шоо олон төр яхнэ баяжуулах фабрикийн дис- Жаргалсайхан мэргэжлийг мэргэжлийг сурагчдад 9 летчерийн уудам цэлгэр нь өвлөж эзэмшээд, одоо Ар: шүүлж мэргэжлийн зэрэг өрөөнд болсон ярина. Үзэгх2- дын Их Хурлын Депутат, | ОЛГОДОГ юм гэж сургалтын ний асуултанд ээлжийн дис- манай тэргүүний ажилчдын. төвийн захирад Ч. Бадам- петче: ХЗЭ-ийн гишүүн нэг боллоо. Д. Жаргалсайха- дорж Үзэгхэнд тайлбарласан х шоогоо 253 . Тэр Донецки 2 Т НОХИТЄХНИЙНН дээд СУРГУУ- Одоо тэр хотын двцутат, Хо- зашилжинторл” Вон лийг 1983 онд төгсч ирээд тын хөдөлмөр: аварга тВэ энд ажиллаж байгаа ажээ. болж өөрийн | мэргэжлээ | ТӨРСӨН баатрууД--Өнөө үеийн Үзэгхэн: шавьдаа бас эзэмшүүлж бай- | "Шинэ хүмүүстэй уулзаж да : на. Энэ мэт жишээ олон| | Хин учрахын өлзийт ерөөл -- Нар аа! Багадаа ЧИ (22 дэвшүүлээд найрамдлын бас хурдан хүлгийн Жолоо зал» МХЗЭ-ийн гавшгай барил- нэгэн Онлэг тэмдэг болсон даг байжээ. Одоо энэ аварга үд байгууламж--«Эрдэнэтэ- | ХӨтөлийн цемент--шохойн хэмээн “атчуаЁЛкт 0 эд буй болсон йнтернацид- | цогцолбор зорьж одов. Назы лВэс сээр налц, шинж чанартай шинэ ҮзЭгХЭННй тэмдэгЛэЛНЯГ йссагр учгаа 4 Э213-н їмту узэх эв “тойнлуулсан: бололтой) Үзэгхэний нэгэн бахархал Ж мяЛОн -- Мориор ярих їм бол | 08йв, Тэнд интернационалч Ч дамны нд зангшиээчининимиилигхилиэчииилииэнииимлэсиэлсэлислисииииниииийиилэийиниииллииииилэл-лиинидгййлинигчиллиислиниинчлилилиинин ар » вомбинатыг Үзэг- шлаталлаллалаллллглтилалгагтанагиллтаазтаталтаалалллллталлллцаагийазгавлаалигаанитйинуНү лалтын талб «Эрдэнэт, сатгүүйч бухний найд» Хэн үзээд «Үлгэрийн. үйлд, луу Ү ил» вэр» гэж бичив. хэ бдг А лгэрт Эрдэнэсийн гээхээр ШИЙДЭВ, рдын үлгэрт ҮЗЭГХЭНИЙ гайхамшигт орон гардаг. Эр" НАИЗ НӨХӨД дэвэтийн зэс счрэгаөэа, 22 /зэгхэн Эрдэнэт хотын урхай тэр орон биш гү. яэмаж Жэй ана т3- Үлгэрт аугаа их хүчтэн 2) 4 рийг сонирхож явлаа. Дэр- даг, 40 тоннын даац Г87-3722 аварга Белаз машин тэр хүч” эн эж, тэж үү? Үлгэрт далдыг хардаг шидэт ТОЛЬ бий, Үйлдвэрийн бүхий Л ажиллагааг хянгж буй тслЄ. визорын цэнхэр дэлгэц тэр- хүү шидэт толь биш гэж үү? үеийн гайхамшигт шинэ үлгэр туульсыг зохиог- чид нь үйлдвэрийн аль ч хэсэгт гар нийлэн ажиллаж буй монгол зөвлөлтийн ахан Ю69 ой,” мал? нэ онд 4, Бүлгийн дарга охин: » Шугаа нх ялалтын 4Ожилийн ойд. Дайны жилүүдэд бид Төв аймгийн Эрдэнэ су. мын бага сургуульд су. ралцаж байв. Тэр үедсур- тууль маань хүрэн дүнзэн дан байшинд хичээллэж байлаа. Нийтдээ хоёр зуу- саад хүүхэд зургаан багш байсан байх. Манай ангийн багшийг Цэрэнханд гэдэгсэн. Дөн- төж д багшийн сургууль төгсөөд ирж байсан хэрэг. Хичзэл эхлэхийн өмнө ЗХУ-ын фронтын мэдээг заавал ярьж өгнө, Нэг өдөр багш урвд урьдын: хаас их я Хөгжил баяр жөөртэй ирлээ. Бид | баг. шийнхаа нүүрийг хараад ямар нэт сонин гойдзүйл дуулгах нь дээ гэж бодов. Надтай нэт ширээнд, Дорж тэдэг том толгойтой Нам- хан биетэй жаал суудаг юм. Багш биднийг заншил ёсоороо цөмийг НЬ Эргэн тойрон харж байснаа -- Өнөөдөр бид бүлгийн СНИЙй НЬ 100 ажлаараа Зөвлөлт төр, коммунист намын гарамгай зүтсэлтэн, В. ИГ Лецийнй цэргийн авьяаслаг жайжин М. В. Фрунзийн тухай ярилца- на гэв. Тэд иргэний дайны баатар М.Фрунзийн амьд- баатарлаг үйлсийн тухай чухам юу ярьсныг уншигч хүүхдүүд- хамтран зүтгэгч, рал, түүний тэйгээ хамт сонсьё, »-1885 оны хоёрдугаар 22нд Туркестаны Семиреченск мужийн Пишпеке-д (одоо- гийн Фрунзе хот) нэгэн. хүү нь М.В.Фрун- О зе байв. Гимназн төгсөөд Д.ТҮМНИЙ ҮНЭНЧ ХҮҮ сарын хязгаарын мэндэлсэн лэн түүний тодорч эхэлсэн байна. М. В. Фрунзе -- Доржоо! Чи харан- даагаа яасан бэ? гэжэел-- дэгхэн асуув. -о Миний харандааг том ангийн хүүхэд булаа- чихсан гээд толгойгоо ил» лээ, Бидний харандаа гэж ямаршуу юм байсан гэж та нар бодно. тав зургаахан: сантимет- рийн балын харандаа л. даа. Түүнийгээ утсаар оосорлон энгэрээсээ уяж явна. Зарим маань хар тугалгаар ч бичнэ, Хугас харандаатай хүүхэд бол баяндаа л орнодоо. Багш инээмсэглэсэн царайгаар биднийг ширтэж байснаа: -- Хүүхдүүд ээ! Ма- “-най зөвлөлтийн улаан ар ми сайн байлдаж байгаа гэнэ. Хэд кэдэн том хотоо дайанаас. чөлөөлсөн гэнэ. Би та нарт зөвлөлтийн нэг бяцхан пионерийн зэж- дээ бичсэн захиаг уншиж өгье. Энэ хүүг Борис Но- виков гэдэг юм байна.Та нарын үе тэнгийн найзын чинь нэг шүү. Тэр 13 настайдаа сургуулиа хам- таалан байлдаанд орж гавьяа байгуулсан байна. й заждээ бичсэн За- хиаг би орчууллаа. захианд ингэж бичжээ тээд Багш маань дуугаа өндөрсгөн «Сайн байна уу? ээжээ» баруун хойт фронтын байлдагч хүү чинь мэндчилж байна.Хүү нь одоохондоо тагнуулын хэсэгт байгаа. Надад эмээл хазаартай. морь сэлэм бүгд байна. Надад саяхан ахлагч цол олголоо. Өчигдөр дайсны талын аюулаас хүнд шар- хадсан хорин долоон байл- дагчийг зөөж гаргав. На-. майг одонгоор шагнахаар төлөвлөөд байна. Ээж ээ! Та намайг үхлээс айдаг хулчгар амьтан гэж бодоо түй биз. Би олон ч ту- Удах- лалдааид оролцлоо, дайн дуусна.Биэрүүл ах үлдэнэ. зэжээ» гэсэн байна. 5ул5-32 , Ингэж бидний анд най» | тсэР" элсчээ. Чухам энэ үеэс эх- зохион бай- гуулах авьяас чадвар нь 1905 оноос НИвапово-Вознесенс- Ердөө л. ” дааны хугархайг кийлсаж үйлдвэрийн районд ажиллаж байхдаа нэхмэлч- дийн ажил хаялтыг удир- дан зохион байгуулж байв. Ийм ч учраас Фрунзе на- мын байгууллагын ажлыг зохион байгуулагчдын нэг болов. М, Фрунзийн удирд- сан ажилчдын отряд арван хоёрдугаар сарын зэвсэгт бослогын үеэр Москвагийн пролетаруудад дээр хаант засгийн юм, й Харгис цагдаагийн 1904 онд Петербургийн ривчлац ял шийтгэл оноож политехникийн дээд бур, байсан боловч ард түмний- гуульд орж суралцсан хээ төлөө, ажилчин. ан- настай залуу Фрунзе Оро- гийнхаа төлөө гэсэн зо- сын социал-демократ намд. рнигт хувьсгалчийн - зүрх гүй. Октябрийн хувьсгал эх- лэх үеэр М.«Фрунзе їШуйс- ко-Ивановскийн районоос байлаа. : Ард ЕрглА Ийн зууд дайнд биечлэн орол- цож гавьяа байгуулж бай- хад бид юу хийх ёстой вэ? Онц сурлагаар хариу- лах ёстой, Цаас харандаа олдохгүй байна. Байгаа юмсаа гамтай эдэл. Жи- шээлбэл харандаа үйлд- “ вэрлэдэг Кировын нэрэм- жит үйлдвэр сумны үйлд- вэр болж хувирсан ойл- ГОВ уу гээд олон зүйл ярьж шинэ хичээлээ заа- лаа. Ээж минь надад нэг ширхэг хорын харандаа улаан тамхиар. худалдан авч өгсөн билээ. Тэр үеийн улаан тамхи 150 төгрөг: хүрч байсан юм. Энэ харан- даагаа гурван сарын -да- раа алдчихаад хичнээн гу- ниж уйлж явснаа одоо ч гэсэн мартдаггүй юм.-Дорж бид хоёр харандаа олох гэж мөн ч олон .өдөрхай- сан. Олоогүй. Ингээд хобу- лаа хар тугалга олж түү гээрээ бичдэг боллоо. Гэ- тэл хагас «жилээр Дорж бид хоёр онц” гарч нэг нэг дэвтэр балын харандаа- таар шагнуулж, ёстой морь шар авсан мэт са- нагдаж билээ, Улаан Өн- гийн харандаа байсан даг. Харандаагаа байн байн гарган ирж үзэж элгэндээ наан тэвэрч түүнээ үнсэж өхөөрдөж байж билээ.Ин- тээд энэ харандаагаа сур- гууль төгстөл хэрэглэсэн юм. Түүнээг хойш харан- даанд туйлын. хайрынх, бол- сон хүн дэз. (Одоо юм элбэгшээд хүүхдүүд ха- рандааг юман бо- дохгүй хуга татан үрэн таран хийж ха» раад сэтгэл зүрх шимш- рэх шиг болдог юм. На- майг эрдмийн туяат оргил өөд авнруулж өгсөн анх- ны туслагчийн нэг бол ха- рандаа гэж би сэтгэн түү- нийг байнга хүндэтгэн зам дээр хаягдсан харан- рийн эрхгүй шүүрэн өө 2 шүүрэн ав- С болл ЯВЖ. туслан Пресня дахь хамгаалалтан цэр- гүүдтэй тулалдаж байсан га- зартүүнийг хоёрудаа ба- сөтгэлийг мохоож чада4- ажилчид, цэргүүдээс бүрд- сэн хоёр мянга гаруй хүн- тэй зэвсэгт отряд толгой- лон Москвад нрж их хувьсгалын ялалтын төлөө тэмцэлд биечлэн оролцсон байна. М. В. Фрунзе нь Зөв- лөлт засгийн газраас хү- ялаэлгэсэн нэр хүндтэй, хариуцлагатай даалгаврыг удаа араа амжилттай биелүүлж байлаа, Түүний цэргийн мэддэг, зохион байгуулах авьяас чадвар нь колчакийн дээрэмчид, Врангелийн эсрэг явуул- сан тулалдаанд бүхий л талаараа тодрон гарчээ. Зөвлөлүүдийн УШ их ху- рал дээр В.И. Ленин «Враигелийн цэргийг бут цохисон ялалт нь улаан армийн түүхийн хуудаснаа мөнхрөн үлдэнэ» гэсэннь чухамдаа Фрунзийн цэр- -гийн эрдэм мэдлэг, авьяас чадварыг үнэлсэн хэрэг чөө хүртэй нам ард түм! нийхээ үнэнч хүү, эрэлхэг дайчин Монгол ардын цэрэг байнгын арми болон хөгжин бэхжихэд хувь нэм- рээ оруулсан Амьдралын эцсийн м- байсан энэ хүн хувьсгалт юм. 1921 оны сүүлчээр ЗСБНХОУ-д манай нам, Ардын засгийн тазрын төлөөлөгчид албан ёсны айлчлал хийх үеэр М. В. Фрунзе манай нам төрийг үндэслэгч Д. Сүх- баатартай уулзахдаа Мон- голын байнгын цэрэг бай гуулж түүний байлдааны хүч чадлыг дээшлүүлэх тухай үнэт зөвлөлгөө өгч, сайн сайхан бүхнийг хү- сэн ерөөж жанжин Д. Сүхбаатарт алтан сэлэм дурсгасан нь монгол-зөв- лөлтийн армиудын дайчин нөхөрлөлийн үүрдийн бэ- лэг тэмдэг болон үлджээ. ж, чинтогтох БАГШДАА «. «Гуравдугаар улирлын хичээл дөнгөж эхлээд байв. Нэг өдөр Болдын ангийн Баттулга: --Найзууд аа! Багш нарын баяр удахгүй бол- но. Ангийн багшдаа юу бэлэглэх вэ гэж асуув. Хүүхдүүд дор бүрнээ са- нал гаргаж нэг хэсэг нь «Гоё ном олоод гарын үс- гээ цөмөөрөө зураад дурс- гая» гэхэд нөгөө хэсэг нь «Хөдөлмөрийн хичээл дээр амьтны -дүрсээр наамал хийж бэлэг болгоё» гэнэ. -Аль аль нь болох л са нал байв. Гэтэл Болдод санаа төрөв. Юу гэвэл өн- гөрсөн улирлаар тооны хи- чээлд дунд гарч сурлагын чанарыг хойш татсан нь түүний сэтгэ- лийг зовоосоор байжээ. хүртэл тооны хичээлд нэг ч дунд авахгүй байхаар шийдэв. “Санасандаа хү: рэхийн тулд мэрийх хэ- рэгтэй. Хүү шантарсангүй. Өдөр бүр хичээл тараад таваас зургаан бодлого бодно. Алтан нарнаас гэрэл цацрах ЗО шиг “Ардын багшаас эрдэм 15:22 цацарч Алтан нарны цацарсан туяа “хөрсөнд шингэх шиг “Ардын багшийа заасан эрдэм нь сурасч бидэнд шингэж Ч үлдэнэ. Улаан нарны цацарсан туяанд ангийн .. Тэгээд багш нарын баяр - Ургамал ногоо амилан ургах Ч Ж мэт БАРЬСАН БЭЛЭГ Анхны бичгийн ажлаар онц авав. Болд түүндээ урамшин хичээлдээ шамд саар. Багш нарын баярын өдөр болов. Болдын сур- лагын дэвтэр дээр тооны хичээлийн ард таван тав дурайна. Урьд нь тоо гэ: хээр толгой «өвддөг» бай- сан сурагч одоо нүд нь сэргэдэг болов. Хүү сурлагын дэвтрээ нээж тооны хичээлийн дүн- гээ харуулан, --Багш тандаа барих миний бэлэг гэснээ тол- гойгоо эв хавгүй илчихэв. Долгор багш эхлээд гайх- сан боловч учрыг ойлгов бололтой нүүр дүүрэн бая- рын инээмсэглэл тодруу: лан: . --Баярлалаа. Пионер хүн ийм л байх ёстой. Идэвх оролдлого, сэтгэ- лийн их тэвчээрээр олсон | энэ бэлэг чинь хэзээ ч мартагдахгүй гэв. Увс. Өндөрхангай, ҮҮ | БАГШИЙН ТУХАЙ | 7 СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР Булган 44 дэх жилдээ Ме14(2007) ф 1985 ОНЫ ХОЁР ДУГААР, САРЫН 5 5 МЯГМАР Ө ҮНЭ 10. МӨНГЄ ДЗО-ны ХИ их наадмыг угтаж манай орны хотХө- | дөөгийн сургуулиудын пно нер сурагчдын дунд олон хэлбэрийн ажил зохиогдож байна. «Монголын багачууД-- энхийн төлөө» хөдөлгөөний хүрээнд «Салют, мир» аянаар аялж ЗХУ ах дүү социалист орнуудын үе тэнгийнхнийхээ ажил амьд- ралыг судалж, инонерийн ажлын тэргүүн туршлагаас суралцах, тэдэнтэй захХид- лаар харилцах, энх тайв- ны цуглаан хийх зэрэг ажил өрнүүлж байгаагийн дээр хоёрдогч түүхий эд цуглуулах, өөрсдөө бэлэг дурсгалын зүйл хийж эв санзаны зах ажиллуулах зэргээр эв нэгдлийн Фон- Хөд мөнгө хуримтлуулж байна. Их тчаадмуудын түүх. үзэл санаа, ач хол- "Архангай аймгийн пио- !нерийн зөвлөлөөс ДЗО-ны 1 ХЇЇ их наадмын Энх тайв- ны фондод 800 000 төг- рөгийн хуримтлал оруула” хаар үүрэг амлалт авсан ПИОНЕРҮҮД- 130-1Ы 11 ҮК НААДАМД талчлахын Тулд Москва" гийн радно, МПБ-ын Төв Зөвлөлөөс зарласан асуулт хариултын уралдаанд пио- нер сурагчид идэвхтэй оролцож байгаа билээ.За« рим сургууль, бүлгэм, бү“ лэг: “их наадам уг" таж, үр дүнтэй сонир, холтой ажил санаачи- лан зохиож байна. Жи- шээлбэл,нийслэлийн Ажилч ны районы пионерийн зөв- лөлөөс их наадмыг тохиол- дуулан 12 арав хоногийн ажил зохиож эхэллээ. Улс төрийн дууны 10- хоног, «Сурлагын дээд амжилтаа --их наадамд» зэрэг 12 төрлийн ажилд пионер су. рагчид идэвхтэй оролцож байна. олон сонирхолтой ажлыг өөрийн бүлэг бүлгэмд Зо- хиож ДЗО-ны ХЇЇ их наад- мыг сурлага, хөдөлмөр, урлаг спортын өндөр ам- жилтаар угтахыг нийт пио нєр сурагчдаас хүсье! . 2 -ЭНЭ БОЛ ДЭЛХИЙН ЗАЛУУЧУУД ОЮУТНЫ ХП ИХ НААДМЫН ХҮҮХДИЙН ПРОГРАМ- МЫН ТАНИХ ТЭМ- ДЭГ ЮМ. ҮҮНИЙГ МОСКВАГИЙН | ЗА- | ХУУ ЗУРААЧ А, АН» |! НО. А. ЧЕРЕЙКОБ НАР ЗУРЖЭЭ. 27-ИХ НААДМЫН ФОНДОД билээ. Сургууль, | пионерийн. бүлгэмүүдэд «Арвилан хэмнэлтийн аян» амжилт- тай өрнөж пионер, сурагч бүр хоёрдогч түүхий эд 7, : З Р. Ё . єЧ авсан фото зураг Энэ мэтчилэнгээр . “ахуйн пионер сурагчидэнх: : тайвны “фондод 15 “мянга ч Нийслэлийн 10 жилийнтавдугаар сургуулийн интернаднонал клубийн ги- С. БОДООШИЙН авсанфото зураг шүүд-нх наадамдаа цуглуулах ХӨДӨЛГӨӨНД идэвхтэй оролцож байна. Их наадмын эвсанааны, фондод Хангай сумын дунд сургуулийн пионер сурагч даас 10 “мянга, Цэцэрлэг хотын Октябрийн содиа-: лист их хувьсгалын бй|жи- лийн: ойн нэрэмжит 10 жи- лийн 1 сургуулийн пионе- рийн бүлгэм 8 мянга, Хо- тонт,Цэнхэр, Булган сумд, Цэцэрлэг хотын төвийн: сургууль, пионерийн бүлгэ» мүүд ,Олон мянган. төгрөг, шилжүүлээд: байна. Түвшг, рүүлэхийн сангийн. аж! төгрөг оруулахаар айм, тийнхаа . нийт сургууль, тионёрийн “Фүлгэмийг : уриалж үүүрэг-авчээ. | Тус, гпионер сурагчдын, аймги : дунд” «Москва хотноо болох, ДЗО-ны , ХИ их,наадамд хүүхэд! болгон Жүнийн| рээ! оруулья». хөдөлгөөн| амжилттай өрнөж: ийнхүү БАНА баХуййллгч Говь-Алтай аймгийн Цогт- : юумын :8 жилийн сургуу- “лийн «Дайчин үзэг» уран “ЗОХИОЛЫН дугуйлангаас «Дэлхийн залуучууд оюут- ны “ХїЇїих наадамд,сурла- га, хөдөлмөр, “урлаг спор- тын : өндөр амжилтаар бэ- лэг барья» гэсэн уриан ! доргэнх тайвнй марш зо- хион явуулав. Энх тайвны сэдвээр анги бүр-дуу, шүлэг сурах,цуг- чуулга хийх гадаадын лно» нерүүдтэй захидлаар Ха- “рилцах ухуулга яриа хийж концерт.тТоглох,сам- ! Юард плакат, альбом: ханын сонин | гаргаж «сурталчлах зэрэг олон хэлбэрийнажил зохион: байгуулж байна. Энх тайвныг сэдэвт уран уншлагын уралдаанд Т- тийн «А» ангийн сурагч ХУЛ. Лхамсүрэн "түрүүлэв. 1 "Энэ їсэдвээр 400”, гаруй | сурагч зохион бичлэг, шү- лэг бичих уралдэанд орол» цож 4-ийн «Вэ» ангийнсу- рэгч Ж. Гэсэрсүрэнгийн Га ЭНХ ТАЙВНЫ МАРШ бичсэн шүлэг, 5-ын «А» ангийн сурагч Ї. Шинэ- баярын бичсэн зохион бич- лэг шалгарлаа. Энк тайв- ны марш зохнон бичлэг явуулахад З.Галхүү багш- тай Т-гийн «А» ангийн хамт олон бүлгийнхээ су- рагчдын сурлага, хүмүү жил, урлаг, спортын ам- жилтыг Ддээшлүүлэх,ариун цэвэр Ооёлжилтыг сайж- руулах тодорхой төлөвлө- гөөтэй ажиллаж «Хэний салаа олон онц дүн авах вэ?» хөдөлгөөн өрнүүлж сурагч бүр сурлагаар шат ахих тооцоотой үүрэг аван - хошуучилж явна. Мөн Б. Рагчаа багштай 7-гийн «Б» анги,Балжинням багш тай 6-гийн «А» анги, Цэ- вэгмнд багштай | б-гийн «Б» ангиуд ндэвхтэй ажил- лэж байна. : Говь-Алтай аймгийн Цогт “ сумын 8 жилийн сургуу- лийн УГ ангийн сурагч Г, МӨНХЗАЯА 4 мал Ин ли ли лийн ийг цн" МАНАН СОНИНЫ ЇИННЭ АЯЛАЛ БААТРЫН УУЛАН ДАХЬ БИЧЭЭС Үзэгхэц аялсаар Хөтөлд ирэв. Тэр төрөлхийн со ннуч завтай билээ. Хөтөлд түүнийг угтсан ХЗЭ-ийн хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Лувсанбалдан: - Нөхөр Үзэгхэн ам- рагтун! Эрдэнэтэд мундах- гүй нх зүйл бичиж ядар- сан 2 ЛЭН гэхэд, ямагт бичиж -- Эвэ ямар уул вэ?. -- Хоөсөн х д хөт боссоор хоёр гурван жил болж байна. Урьд ньямар нэртэй мэдэхгүй. Манайхан л « толгойд гарья!» гэлцээд Я -» Яагаад толгой гэдэг юм бэ? - Нэр нь ууландаа Бид ийнхүү ярилцав. Уулан дахь бичээсийг унш- вал 4 гавшгай барилга байгууламж» гэ- бүтээн байгуулахаар эвлэлийн ИЛ- тээлтээр анхлан ирсэн За- луучууд! -- Би тодорхой зүйлд 1 дуртай. Чухам ямар 38» иуус бичсэн бэ? -- 1982 онд Архангай Эрдэнэ: 1ЕР: Ж.--8 шю- САЙН БАЙНА УУ, ХӨТӨЛ! | хойн чулуу ачөад үйлдвэ- рийн зүг Явж байгаа НЬ тэр. - Үйлдвэр маань аль вэ? -- Зүүн тийш хар! Тэр дэгзан барилгууд яг жи- лийн өмнө ашиглалтад ор- сөн шохойн үйлдвэр. Жилд 65 мянган тонн шохой үйлдвэрлэх хүчин чадал- -- Яг тийм! Энэ оны 3 дугаар улиралд цемен- тийн үйлдвэрийн техноло- ББМҮЯ-ны харьяа Хөтө- лийн цементапохойн ком- биватын дарга Ц. Сам- пилноров Үзэгхэний асуул- тад хариулсан Нь: -4 Монгол, зөвлөлтийн найрамдалт залуус Хөтө- лийн цогцолборыг барьж байгуулж байна. Зөвлөл, тийн мэргэжилтнээс сурал- манай ажилчдын -- Ерэн хувь нь залуу» чууд. Тийм учраас залуу, чуудын үйлдвэр гэхэд бол- но. -- Тэдний талаар хэр- хэн анхаарч үздэг вэ? өдрөөсөө за луучууДын төлөө анхаа- рал тавьж ажилласан юм. Илгээлтийн авхны эздийг шууд өрон сууцанд угтаж П13лүий туу лтїллэй ллиїлий лэн Үзэгхэн 75 хувь нь автоматчилагдсан шохойн үйлдвэрийг ихэд сонирхон үзэв. Хөтөл толгойгоос ачиж ирсэн шохойн чу- лууг тэр хараад --Мяний садан байна. Үүгээр чинь самбарт Үсэг бичдэг! гэвэл ажил- Чид тал талаас: --Энэ чинь манай үйлд- вэрийн түүхий эд. Олон дамжлага туулсаар сайн чанарын шохой болж гар» даг) гэв. Үзэгхэн шохойн зуухны удирдлагын сам- барт ажиллаж буй Ар- хангайн Эрдэнэмандалагс ангиараа ирэгсдийн нэг М. Дагвасүмбэрэлтэй уул- зав. Тэр ЗХУ-д цемея- тийн үйлдвэрийн нэг жи- ЛИЙН. Курст суралцаад «Бид Хөтөлийг барьж хийн хүүхдүүд ярьдаг. 1 .с Тийм ээ) 1981 Өнд вагончигоос эхэлсэн суурий маань одоо орчин үеийн хотын дүр төрхийг өдөр “ирэх тутам олсоор байна. 10 жилийн сургууль,С0ё- лгээний нонторт үйлдв даргын өрөөнд оруулав. Фбто зураг байгуулж буй аав, зэжээ рээ бахархдаг» гэж тэнд- Ц. НИНАГИЙН авсан авсан, Ажилчдаа авахаас өмнө сууцыг вь барьчих- сан байв. -- Зөвлөлтийн багш на- раас “сурах талаар сайн “ажиллаж байгаа залуусаас нэрлэнэ үү? ӨЛврэнн 3 уна гавш- гай бригадын ахлагч Л. Ганболд зөвлөлтийн мэр- гэмилтэн Ю. Ковалеевийн мэргэжлийг эзэмшсэн. А. Каравлевын мэргэжлийг мэтчилэн манайд зөвлөл- тийн 40 гаруй мэргэжил- тэнг 80 гаруй залуус да- талдан ажиллаж байна. --Танай хамт олон анх ныхаа жилийн төлөвлө. төөг хэрхэй биелүүлэв? --106 хувиар! 2 тавшгай бригадынхантай уулзав. Аугаа их эх орны дайны, баатар зоригт эмэг тэй Зоя Носмодемьянскаяг тэд бригаддаа яма авчээ, иржээ. Үзэгхэн Засварын цехэд хуучин танил (Цэ Ээнгомбын хүү Цэдэнсү- рэнтэй уулзав. Тэр хүү 7 дугаар таван жилийн тө- “лөвлөгөөг 2 жил 10 са- рын өмнө биелүүлжээ. Мөн тонарьч АА. Ман- тулов, түүний шавь Т. Хатанбаатар нартай уул- захад зөвлөлтийн багш нэн - -Манай Хатан-зохион зураг уншиж, түү- ний дагуу ажиллаж чаддаг болсон! гэж глтээетэ бахархав. хатчиииарин , үзэээ үзээээх өзээээ. үзээл өвэээээ өэмшин өвииэөэих өвиэт орноор эчнээ аяла гн в0- | хиож, монголын сэдвээр шүлэг бичиж зураг зур | жээ. Монгол хүүхдүүд зөвлөлт орноор эчнээ ая- лал зохиож мен сөвлөл- тийн сэдвээр зурж бичдэг байна. | пионер сурагчид Хөтвөлийг барьж байгуулж буй аав зэжзэрээ. бахархдаг юм | байна. 5 Хал бичгийн багш Ё. | Хишитбадрахын авчирч | үзүүлсэн зохион бичлэ- гээс Үзэгхэн түүнийг мэд- сэн билээ. 13 дугаар сур- гуулийн 6 дугаар ангийн Монгол, зөвлөлтийн | сурагч Б. Дистаабазар «Миний аав. зэж | Хөтө- лийн суурийг тавилцсан ! тэж бахархан . ярь сай Тэд хоёул жолооч. 3 зөвлөлтийн Эхсанийга 1 пионер Маринатай чар- таар гулгаж танилцаад | үй зайгүй найв болсон» гэж бичсэн бол 15 ду гаар сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Лена Вин- | ницкая «Хөтөл хот хэ дийгээр газрын - Зурагт | тэмдэглэгдээгүй багахан боловч, найрамдлын га- | раар маш том сайхан хот болох нь эргэлзээгүй. Хөтөл бол ирээдүйн хот. Миний эцэг барилгын удирдах газар угсралтын | бригадын дарга. Аавын бригїд интернационалч | бригад. Энд монгол хүн бүхэн орос найзтай, Хүү- | хэд бид ч бас адил» гэж Сурагч Б. Бат- | цэцэг, Лена, Света нартай үерхдэг тухайгаа бичсэн | байхад Ольга ЮШмакова. Оксана Еременко нар | «Миний аавын зураг Хө- | төл хотын хүндэт самбарт байдаг» тэж бахархан бичжээ. | --Үзэгхэн Б. Батцэцэг даргатай 6 дугаар ангид оров. Ангийн багш Н. Оюунзаяа: --Манай анги социа- лнст уралдаан өрнүүлж өнгөрсөн улирлаар .100 хувийн амжилт тан ллээ! | гэв, «Хөтөл малд гэж, 21 Ленагийн ньихл., учир утгатай үг юм. Най- хэгсүаэг тусыг нүдзэр хүүхдүүд тийнхүү ээнэй байна. Ирээдүйн Хөтөлийг улам сайхан болгох иргэд евөөдөр .. найзлаж сонин байх .. машин ХЇГГмОСЖКВА-1985 ДЭЗО-ны их наадам 40 газ руй жилийн түүхтэй юм.Их наадмуудын үйл ажилла- газнд олон орны хүүхдийн байгууллагууд оролцож ваадмын фондод хөрөнгө хурнмтдуулах, зурагт хуу" дас. урна гаргах зэргээр воиллаж байжээ. БНПАУ-ын нийслэл Вар- в хотноо болсон ДЗО- “У их наадамд оролц- сон 114 үндэсний төлөө- яөгчийн 30 нь хүүхэд за- луучуудын байгууллагын төлөөлөгч байв. Москвад болсон ДЗО- вы У!Ї нх наадамд анх удаа өсвөр үеийнхний асуудал тусгагджээ. УУ! УЛААН “БҮЧТЭЙГЭЭ ИХ НААЛАМЛ ДЗО-ны П,ЇП нх наа- сон, БНМАУ-ын төрийн дамд иионер байхдаа оролц-| их наадамд 23 орны 26 пионерийн болон ардчил- сац хүүхдийн байгуулла- гын удирдагчид цугларч орчин үеийн Хүүхдийн амьдрал, тэдний нийгэмд зэлэх байр суурь, Фсвер үеийг хүмүүжүүлэх үйл- Єзд хүүхэд, залуучуудын байгууллагуудын . үүрэг, роль зэрэг Олон “чухал асуудал хэлэлцсэн байна. ДЗО-ны ҮТ их наадмаас эхлэн хүүхдийн -програм- мыт- зохион явуулдаг бол- сон юм. Тус программд хүүхэд, залуучуудын байгууллагуу- дын удирдагчдын бага ху- рал, хүүхдийн зохиолч, хөгжмийн зохиолч, зураач, сэтгүүлч, багш эмч нарын уулзалт, хүүхдийн зургийн үзэсгэлэн, хамаарагдаж байжээ. БНАГУ-ын нийслэл Берлин хотноо болсон ДЗ ДЗО-ны нх наадмуудын пионер төлөөлөгч ярьж байна. -- Хүний амьдралд хэ- зээ ч | мартагдахааргүй сайхан үйл явдал олон ТО- хнолдох юм. Тэр тусмаз хүүхэд насанд- учирсан бүхэн хамгийн дурсгалтай Бн 6 настай байхдаа ээжтэйгээ хамт анх удаа цирк үзэж билээ. Уран нугаралт хийж, амьтан тоглуулахыг шохоорхон үЗ- єзн тэр цагаас хойш цир- кийн жүжигчин болохсон гэсэн ганц хүсэлд автлаа. 9 нас хүрмэгц циркийн сургуульд шалгуулаад тэнцэж, 12 настайдаа сур: гуулна төгсөж, жүжигчин болсон юм. Пионерийн гал улаан бүч хүзүүндээ на- мируулсан бяцхан охин Э биелүүлчихээд, тайзнаа гарч уран нуга- ралт хийж байснаа эргэн санахад үнэхээр сайхан байдаг. Тэгтэл ч пионер үеийн минь баяр баясга- лант мөч жүжигчин болс- ноор хязгаарлагдсангүй- мэт надад санагддаг шүү.. О-ны Х их наадамд анх удаа 46 орны хүүхэд за- луучуудын байгууллагын хүүхдийн төлөөлөгчид их наадмын баяр ёслолын жагсаалд оролцсон байна. Энэ үеэр «Хүүхдийн нө- хөр» клуб ажиллаж «Хүүхдийн Сайн сайхан ирээдүй, тэдний эрхийн төлөө» лон улсын бага хурал хуралджээ. Хүүхэд, өсвөр үеийнх- ний Олоп улсын аргахэм- жээ улам өргөн олныг ха- марч байгаагийн нэг тод жишээ нь 1977 онд ЗХУ-д болсон олон улсын хүүх- дийн «Наран үүрд мандаж байгї» анхдугаар их наа- дам юм. Их наадамд 130 орны хүүхэд залуучууд оролцжээ. Хосе Мартийн нэрэм-- жнт пионерийп лагерь Гаванад болсон ДЗО-ны наадмын задгай дээрээс монголын бага- чуудыг төлөөлж энх тайв- ныг эрхэмлэдэг чин сэт- гэлэз илэрхийлж билээ. Их наадмын үеэр үзэж харсан олон зүйл одоо Ч сэтгэлд тодхон байна. УН- гарын хүүхдүүд өөрсдөө галт тэрэг жолоодож, зам- чин үйлчлэгч болж байс- ныг ихэд сонирхож байв. Манай орноос өөр, бусад улсын пионерүүд бидэн- тэй ижил улаан бүч зүү. дэг байх тэж бодож бай- сан. Улс улс өөр өөрийн пионерийн байгууллага тай галстук тэмдэг нь хүртэл их ялгаатай бай- даг гэдгийг тэгэхэд мэдсэн шүү. ? 1951 «онд БНАГУ ын нийслэл Берлин хотноо болсон ШНЇ нх наадамд мөн л пионер байхдаа оролцлоо. "Тэр үед дэл- хийн хоёрдугаар дайндуу- саад тэн их удаагүй бай- сан учир Берлин хотол пнппиппниинпниеннтипипанныининнггд ХҮҮХДҮҮД-ИХ.. НААДМЫН. ХӨДӨЛГӨӨНД : индэр ХЇ их наадмын үеэр хүү дийн арга хэмжээний г төв байв. Их наадмын про- граммын том арга хэм- жээний нэг Нь «Наран үүрд мандаж байг!» хүүх- дийн наадам болсон юм. Түүнд нмпериализмыг эсэргүүцсэн эв нэгдлийн цуглаан, багт наадам, улс төрийн зургийн уралдаан, пионерийн түүдэг гал, би- еийн тамирын тэмцээнүүд оржээ, ДЗО-ны ХЇП их: наад- мын «Империалнзмын эс- рэг эв санааны нэгдэл, энх тайван, найрамдлын төлөө» гэсэн уриалга нь нх наадмын гол үзэл са- нааг тодорхойлж байна. Их наадмын Хөтөлбөрт хүүхэд, өсвөр үеийнхний байгууллагын төлөөлөгч- дөд зориулсан том арга хэмжээнүүд Орсон байна. П. ЦЭЦЭГМАА НААШТАЙ АЛХАМ Хүүхдүүд ээ, хүн төролх» тбний нөөдрийн хамгийн чухал зорилт бол бат бэх энх тайвныг тууштай сахин хамгаалах явдал билээ, Яа гаад орчин үеийн олон ул сын байдал эрс хурцдаж байз на вэ? Энд хэн буруутай вэ? тэдгийг та Нар тунгаан бо дож, сонин хэвлэлээс ун шиж, радиогоор сонсож, ухааран ойлгож байгаа. Им- периалист харгис бүлгийн хэн, юуны Өмнө АНУ-ын империалистууд зэвсгээр хөө- цөлдөхийг хуурай газар, тэн гис “далай, агаар мандалд өргөжүүлж, сансрыг мили- тарчилах гэж зорьсоор байг на. Энэ аюулыг зайлуулж болох уу? Энэ асуудлыг хүн төрөлхтөний эрхашгийн үүд" нээс шийдвэрлэхэд АНУ-ын засаг захиргааны үйл ажил» лагаа Ихээхэн НӨЛӨӨТЭЙ ЮМ. ЗХУ-ын хувьд гэвэл зэвс” гээр хөөцөлдөхийг зогсоож, цөмийн дайны аюулыг арил- гахад чиглэсэн бодлогыг явуулж, түүнээ хэрэгжүүлэ- хийн төлөө тууштай тэмцэж байна. Гэтэл АНУ-ын эрх баригч бүлгийнхэн «оддын дайны» шинэ үеийг хүн т4 релхтөнд Тулган |хүлзэлгэ гэж зорьж байгаа нь шинэ нэмэлт аюул занал учруулж байна. “Сансрыг милитарича лахгүй байх “болон цөмийн зэвсгийг хамарсан бүх иж бүрэн асуудлаар АНУ-тай хэлэлцээ хийх Саналыг ЗХУ, байв. Бид асар том тал- байд цугларч ЭНХ тайвны - тангараг Өргөж байсныг санаж байна. Хүсэл бис- лэх сайхан шүү. . 12 настайдаа эзэхисэн мэргэжил минь надад мөн чих баяр баясгалан ав» чирсан. Хүслийн биелэл, мэргэжлийнхээ ач тусаар би ингэж хүүхэд насандаа ДЗО-ны 1 их наадмуу- дад төлөөлөгчөөр орсон билээ. Их наадамд орол: цож байхдаа авчирсан орон орны пионерийн галс- тук, энгэрийн тэмдэг, бэ- лэг дурсгалын зүйлсийг одоо болтол нандигнан хадгалж явдаг юм. Намайг х наадамд оролцож байхад | хүүХ- дийн программ гэж бай- гаагүй. Гэтэл одоо хүүх- дийн тусгай программтай. олон ч хүүхэд оролцдог болжээ. Энх тайван, най- срамдал, нөхөрлөл, сайн сайхны төлөө урна тазар Уудам эх орныхоо пионер нурж эвдэрсэн байшин яс 283 сурагчдыг төлөөлж, дэл- барилга, их, ер нь эдэг сайгүй цуурайтан байдаг хөөн ан ан ан Зинөхэн 8: хийн залуучууд оюутны эмтэрмээр аймшигтай их наадмын тухай яриад хиролцсон ёсоор Андрей їЇнх наадамд оролцох аз Зүйлсчих харагдаж бай- чбаршгүй. Энэ бахдалтай, Громыко, 7Корж Шульц наг “завшаан надад тохиолд- лаа. Чухам тэр бүхнийг эрхэм сайхан үйл явдалд рын хоёр өдрийн уулзалт: лоол 1949 онд БНУАУ-ын харж явахдаа дайн гэгч сурлага, хөдөлмөр, урлаг нэгдүгээр сарын Эхээр 2Кё» - нийслэлд Будапешт хотнод чийн хор хөнөөл,айгамш- .спортоороо тналгаран невт болсон билээ. Эзэ ту- он. ДЗО-ны ШЇНХ болсон их наадамд уран гийг мэдэрч, дайныг үзэн оролцохыг улаан бүчтэн та хай та Нар Сонин хэвлэлээс нугаралтаар оролцож, их ядах . сэтгэлээр дүүрэн нараас хүсч уншиж танилцсан, Уулзал- “| таас. гаргасан зөвлөлт-амё» рикийн хамтарсан мэдэгдэлд цөмийн болон сансрын зэвс- гийн асуудлаар удахгүй хийх хэлэлцээний хэлэлцэх асуу" дал, зорилгыг тохирсон ту" хай тэмдэглэсэн байна. ЗХУ, АНУ-ын шинз хэлэлцээн дээр сансрын мөн страте- гийн болон дунд тусгалын цөмийн зэвсэгт хамаарах иж бүрэн асуудал хэлэлцэх бол- но гэдгийг мэдэгдэлд заажээ. Тиймээс Андрей | Громыко, Жорж Шульц Нарын хийсэн уулзалт Нь цөмийн болон сансрын зэвсгийг хязгаарлан хорогдуулах замд хийсэн АРВИЛАН ХЭМНЭЛТИЙН АЯНД Нийслэлийн 52 дугаар та, хөдөлмөрийн Өндөр 2м- сургуулийн 4-ийн «4В» ав- жилтаар угтахын тулд «“АР- вилан хэмнэлтийн аян»-аар хоёрдогч түүхий эд, хөнгөн цагаан 2 нг, цайруул- єЄан самар 2 нг, яс 10 ни- лограмм, варений шил 15 Н ширхэгийг цуглуулж, даавуу- - Сургуулиудын 70 гаруй Хувь нь мах, ногооны зоорьтой болж, 80 таруй хувь нь халуун усны газартай болов. Хууль зүйв кабинет, мэргэжлийн баримжаа олгох кабинст, байгалийн бу- яан, кабинеттэй болох асуудлыг үндсэнд нь ШИйДвэрлэлээ. “Жил бүр багш нарын «Тэр- түүн туршлагын. цоморлиг», «Сурагчийн лавлах» зэрэг НО-| мыг хэвлүүлж байна. Пионер сурагчдын 80 гаруй хувь ямар нэгэн Дугуйлан секцэл хамраг- даж, тэргүүний хамт олны хө- дөлгөөнд сурагчдын 60 гаруй хувь хамрагдан, сургууль бүр урлагийн чуулга, спортын хамт- лагтай. болж, жил бүр --4 сургуулийн урлаг спортын бая- рыг Цэцэрлэг хотод зохион байгуулдаг боллоо. ван төгрөг далан таван мөн- гитай алхам боллоо гээ “ Тэлхийн Олон нийт үзэж, удахгүй болох хэлэлцээний үр дүн юу болохыг сэтгэл үйлдвэр, аж ахуйн гууллага шеф сургууль, цэцэр- лэгтээ сая гаруй төгрөгийн тус- лалцаа үзүүллээ, Багш нарын хүчээр бага ан- ги, орос хэл, шатематик хөдөл- мөрийн хичээлийн 130 гаруй кабинет шинээр байгуулж, 200 гаруй кабицет тохижуулав. Ино- шээгээр тооцоо гаргаж хоёр- догч түүхий эд, элдэв хаяг- дал, өөдөс байгалийн |хиш- тийг ашиглан инонер бүр арүзас доошгүй төгрөтийн хуримтлал оруулбал улс ар- дын аж ахуй, соёлыг хөтлсүү- 5 ханэр,, Хал сурагчдын ходолмор амрал- 25 бас: Иймээс Пно-Їтын аусых 21-ийг ЁТЭ 8 аа Ханд” мАХНАЫГ хїх - «Арвилан хэмнэл-үжээр ажил, лж, таруй хур угтаж сургууль, цэцэ мэдлийн дуглуул-| Сурагч хирагаж 2 жилд 60 лэг бүрийн шийдвэрлэх зүй- 2 гаруй тони дагаан шдээ бэлт- лийн жагсаалт гаргаж, Намын , хийсэн ажлаа .ж хэрэглэв. 100 хувь сурдаг Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлын бата тэлгүй байнга тэмдэглэж р З-тай болж, Цэцэрлэг, шийдвэрийн Дагуу ажилдаа хотын 10 жилийн 1 сургууль шүүмжлэл, дүгиэлттэй ажил- лаж, сурагчийн 8 дахь уилд шинэ амжилт олохоор ажил- лацгааш байна, дарга Л, МӨНХӨӨ Хотонтын 10 жил зэрэг 15 сур- Хөх тэнгэрийн Сайн нөхөр, Хөрст газрын Дотно нөхөр Брянскийн ой, Брянскийн ой, ОЙ хамгаалагчийн Эртний нөхөр, Олон мөөгчдийн Итгэлт нөхөр. Айж эмээхийг мэддэггүй “Алгар, цэцгий, Зана. сойр шувуудын Хань сайн нөхөр, Сэгсгэр үст араатны Сэвгүй сайн нөхөр. Өндөр тэнгэрт тулж, Өргөөшөө ч тэлсэн Брянскийн ой, Брянскийн ой, Брянскийн ой -» Баатар сүрлэг ой. Уулын -врой, Урд хойт хормой Эргэн тойрон Эн захгүй их ой-- Брянскийн ой, Брянскийн ой, хэхарнаг домогт ой! Ш! 1 “ муул, Ё Ч Шөнө Эрэг нь өндөр ганганд : болсон х» Эртний. ширүүн байлдааныг дурсан, Хөвч балар Бринскийн ой... Хөх манан дунД 2-2 . бараантана. та. дэлбэрч, 2 //2:5 Их бууны, сум унана, Л,/-22Д Эрэлхэг партизаны 222: Эрс тулалдаанд цувна. . Цус нэвчсэн хөвд туучсан 0 Цуваа цуваагаар отряд | чт ЭЭ Ойн: замын хажуухнаар . Сум -исгэрэн шунгинаж, Ойр, хавь. тойрноор Мөчир гишүү шажигнан,. Дайсныг дайран сандрааж, Буу. : 222 ФЭЛЭМ, 22 жад, 17. Бут хожуул бүрд 1) Буруу санаатныг ниргэнэ, | С хими аваниличигс 18 ...Шї. . «Тэртээх чөлөөнд - Тэрслүү дайсны танк : Хуйхлагдан шатаж байна» - ) гэнс ! Хус хусандаа “ өгүүлнэ. “«Дайсны шатахуун зөөгч сайхан шатна вэ» гэж (їйинэ. шэдээ РэгС: 2о2 «АЯ ДУУ-84» ийн соёлын төвсордны хүүхХ- дийн найрал дуучид «Нарны баясгалан», «Нам тандаа баярлалаа», МРТУХ-ны дэр” Хөгж- гэдэх хүүхдийн найрал дуу? ны «Улаан. бүч» чуулга «Сайн байна уу», «Веөмбөг», «Түүдэг тал» Улсын филар- « моны жүжигчид «Миний ном» дуу рен та , дуу дуулж үзэгчдийн сонирх» «Ая дуу-84» концертод лыг татав, | Концерт Монголын хөгжмийн (30- эвэь ф Үзэсгэлэн Фото зургийн яруу найраг : " Фото зургийн дүр- тээн р) аад Жэо. тэрэмжит хүүхдийн “байры отрядууд- “ өнгөрнө... - Ийм тушаал буухад: Ё ша: шивнэв. д СС-ийн отряд гарч данэ,., рЛвсон 1 ” Уралдаанд оролцогчид да" 1 1. Монголын їїноне АЛЕКСАНДР БФИМЦЕВ угаа ик ялалтын (40 жилийн өд, БРЯНСКИЙН ОЙ Гацуур гацууртаа бахархаж, Ганган ороонго нэгдээ ! ярина. «Хараач, тэр ойн цоорхойд Хар санаатны их буу Урамтайханчиатаж байхы нь» гэж Уд мод удандаа хүүрнэнэ. «Сөнөх дайсан манай отрядад Сүйртлээ бут нэргүүлсний нь Тал дүрэлзэн бадарч байна гэж Далд мод далдуудаа . 4 » бахархана з 3 э Хажууд нь партизан ирэхэд Хожуулын дэргэдэх таван 5 салаа! «Даруйхан намайг шархандаа наа. Дорхноо наадахь чинь эдгэрнэ» гэв. «Бэрх цагт чинь чамд Бил туслах учиртай Хөвөнгүй бол битгий гунь. Хөлд.хэдийн үнгэгдсэн Ч Хөвөн орлож би чадна. Дар надаар дарчих» гэж Хөвд зүлэг ШиВнЭнНэЭ. 3 «Дайсан их ойрхон байна. Даруйхан эндээс мөлхөн , холд» “Хэдий чамд хэцүү байвч Хэдхэн алхам зайл» гэж Улбаа нарийхан жим Мн явдлыг тайлбарлана. Партизаны нэгдүгээр салаа «Байдаг гранат, сумаа Барж дуусаад байлаа. Партизаны гуравдугаар ТоС салаа Тамхи, сумаар бас Тасарч, суугаад. ирлээ. «Эндээс бүгдээрээ Холдоцгоо!» . - «Биеэрээ ,би халхална. Битгий санаа зов. Ухран зайлцгаа!» гэж Брянскийн ой, харанхуй төглөөс. ирээд: - «Ойн аль”чөлөөнд партизаны Орон байр барнатай байна? Бөглүү энэ ойн:гүнд Эргийн чанадын : Бүгсэн тэдний командлагч хэн бэ? МПБ-ын 60 жилийн ойг. угтаж Д.Сүхбаатарын нэрэм» жит | Монголын пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөл, БНМАУ-ын Мэдээлэл, радио, телевизийн улсын хороо хамтран МПБ-ыг хэн сайн мэдэх вэ? асуулт хариултын уралдааныг манай орны ерөн» хий боловсролын 1У-УШ ан- гийн пионер сурагчдын дунд Наж 1985 оны нэгдүгээр сарын 30“наас 4 дүгээр сарын 20 хүртэл хугацаанд зарлаж бай» на, гэ2ч Уралдааны зорилго: Д, Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ” ын түүхэн замнал, үйл ажил- с асуултуудад харнулн ллага анх хэзээ, ажил Я? 4 Хичнээн их буу, сум Зэр зэвсэг тэдэнд байнад, Хэдэн мина пулемёт Зэхээстэй одоо бэлэн байна? Харанхуй балар Брянскийн ой ЧИ Хариул бидэнд. Тоогоор нь 2 хэл» гэв “Ширэнгэ өтгөн Брянскийн ой Хариу дуугүй дүнсийнэ. Ширэв татан буруу харж , Толгой сэгсрэн хүнгэнэнэ. «Ойд бүгсэн тэнүүлчид Олиггүй муусайн партизан Талх давс, хүрэм цэгдэг Тамхи цайгаа хаанаас авч байна? Балар битүү чиний хаана нь Партизан нарын бүгүүл - байна? Ойн. ямар жимийн цаанаас Отоод тэд сууцгааж байна? Намагт ямар шугуй төглөөс Намнахаар зэхээд хярж байнз? "Амьтай голтой ургаж байя к гэвэл ТАль вэ, түргэн хариулцгаа!» гэв. Ширэнгэ битүү Брянскийн Ё ой Хариу дуугүй дүнсийнэ. Ширэв татан буруу харж Толгой сэгсрэн хүнгэнэнэ. 5 Горхины ус шоржигноно. Брянскийн ой дуугүй дүнсийнэ. Холын холд тоншуул л тогшино. Брянскийн ой дуугүй дүнсийнэ. Брянскийн ой дүнсийн дүнсийж, Хариу үггүй хүглийн хүгдийнэ. Нарс модод намуухан шуугиж, Гацуур модод гансран санаашрав. . Өрөөсөн нүдэт модны 2, хонгил Өштний өөдөөс хялайн : харав. Шар шувуу хүүглэж,. Хар хэрээ гуагалав, Өргөст бут үзүүр сэрийлгэн, Өнгөрөгч оны өмхөрсөн 5: навчис Өвсөн дундаас могойн дуугаар хяхрав. Үргэлжлэл бий. 7 «ИЙБ-ыЫГ ХЭН САЙН МЭДЭХ ВЭ?» АСУУЛТ ”, ХАРИУЛТЫН УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ нєрийн бүлгэм хэзээ байгуу: сарган ирүүлж болно. Урал”: лагдсан, түүний талаар чин даанд . ирүүлэх юу мэдэх вэ? Е 3. Дэлхийн ЇЇ дайны үед сурагчид яаж оролцож сан бэ?” 2» Сүхбаатарын одонгоор шаг- Д. Сүхбаатарын нэрэм” жит болгосон бэ? --5, Монголын «Залгамжлагч» чуулганыг хэмөн удаа зохион явуулсан 4 3, танай зохион: ” телевнз, улаан армн, фронтод туслах Дакцин, «МПБ-ыг хэн хөдөлгөөнд монголын пионер мэдэх вэ? асуулт, хариултын бай- уралдаанд» . Бо оН8, тэж хаяглан , лал рийн Овог, нэр, хаягаа то- 4. МПБ-ыг юуны учир Д. до н : й тээлийг зохион лж дараах байр” эгдүгээр байр 1. Ди! т г 3 ёЧ р ёгч тэд бэ з.йслл 3д2эл / 6.) Пионерийн байгуулла» гын ёслол, хүндэтгэл пионерийн Г - ш- 44 дэх жилдээ Өө .МӨ43 (2009) е. 1985ОНЫ ХОЁР ДУГААР СА 33 Сурсуульд сурч, эрдэм рын үүднээс хандаж түү- РЫН 12 хөдөлмөрийн нөр их хүс Ф МЯГМАР номд шамдан суралцаж нийг нийтийн. үйл хэрэг чин чадлыг өөртөө хуримт- 1 СУРЯГЧИЙН байхдаа сахилга батын тэй хослуулан- ойлгож луулж байна гэж ойлгож олон сайхан чанаруудыг чадсаныг ухамсартай са- жЖИАА Сурагчийн үндсэн дөлмөр болох хичээл сур- хө лага, багшийн тавьсан шаардлагыг хэрхэн яаж эзэмшдэг билээ.Юуны өм- нө оюун ухаанаа эрдэм мэдлэгээр зэвсэглэх, саад бэрхшээлийг даван туулах зэрэг сахилга батын эрд- мийг авцгааж байна. Са- хилга бат гэж нэрлэдэг. Ухамсартай сахилга бат хүнийг захиран удирдаж өөрийн удирдлага жолоод: логотой болгодог. Сахил- га баттай хүн амьдрал хө- болно.Энэ бүхэн та нарын | ирээдүйн амьдралд тэмүүч | лэх гүүр нь юм Пионер сурагчид Нийгмийн идэвхтэй шүүд болцгоож ирээдүйн хээ амьдралыг сайн сайх- аа! ги- | С70-882 85 Фө ҮНЭ10 МӨНГӨ .ыл - Ё Хилга батыг эзэмшихэд Дөлмөртөө идэвх санаа- наар зохион байг уулах, гчды биелүүлж байгаа байдал түүний ноён нуруу болох СүсэЭС ХҮрайн зохион үйлсийг чинь бүВанин | Өрөө хэн н нэ пионер сэх та бүх- ёс суртахууны бат итгэл байгуулалттай,өөрийн сон- хүний эрхэм дээд эрдэм ЦЭРЭГ-СПОРТЫН мий сахнага батынтолгүзүү:. үнэмшил, , өөрийгөө захин-! тож авсан аир зорилготой болсон сахилга батыг эзэмн | «ДӨЛ» ТОГЛОЛТЫН хээдСҮй нэг болдог, шүү ран узлгаах эргээр чухал байна. Сахилга батын өн- шингээ! 1 ЕРӨНХИЙ 3 үүрэгтэ! йдаг- Өр харнуцлагыг хүлээж, СахХилга бат! Энэ юу гэ- Сурлага, хөдөлмөртөө ТЭЙс, ЭЦЭЖ оны ЭЦЭГ тэн--шт-шиниитиииииэ---и-итш-шн--н КОМАНДЛАГЧИЙН сэн үг вэ? Юуны өмнө та «Би чухам юуны тулд эхийн шаардлагыг бие» 9 я Г ! ЭХ: Ч. нарын хнчээл сурлагадаа сурч, юуг бүтээж байна лүүлж сурснаар пионер | у ЦАА харьцах харьцаа юм. вэ» гэж “Өөрийн ухамс- сурагчид та нар амьдрал, Манай орны ерөнхий : боловсролын . сургуулиу. | дын зарнм пионер сурагч, дын дунд Хичээл таслах, хичээлээс хоцрох, гэрийн даалгавраа хийхгүй ирдэг явдал мэр сэрбайна.Энэ бол сурагч хүнд байж болшгүй дутагдал юм. Энз, дутагдалтай тэмцэх сорил» гоОр ерөнхий боловсролын сургуулиудад хоцрогсдод анхааруулан сануулах «Сэрүүлэг, хонх» операци, ажиллаж зохих үр дүнд хүрч байгаа билээ. Нийслэлийн 40 дүгээр Хянах постууд ., хичээлээс -| хажсаг-ыогчасэн. он Ю1-90 ГЧО2 Улаанбаатар хот 1985 оны 1 дүгээр сарын 12-ны өдөр Ардын армийн залуу халай өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Монголын ард түмэн, яруу алдарт зэвсэгт хүчний дайчид энх тайван соцнализмын хүчир» хэг цайз-зөвлөлтийн армн, тэн» сиаа цэргийн флотын 67жи» лийн 4 сургуульд сурагчдын са» ойг энэ хоёрдугаар са : хилга батад байнга хяналт Ц Бан энэн чэх орны “Чдэйгал й тавьж ажилладаг байна. 64 Жэзийн хүүэн Ойг Туранхү 1 Анги бүлэг бүрт хянах | гаар сарын 18-нд анд нөхдийн. П пост байгуулагдаж хичээ- 4. хөө хамт өргөнөөр тэмдэглэх ! лийн цаг ашиглалтыг гэж байна. - р сайжруулах, сургууль, ан. ! тийн ариун цэвэр, сдёл- | донол3 ХАМУЛүшэээ гэсэнд : жилт, Хичээлийн завсар» 3 таг бүхэнд этэ ЦфелөнААГ 1 лагааг яаж өнгөрөөж бай-!. |. цэрэгспортын «Дөл» тоглолтын 1 гаа болон сурагчдын дүр, ! төв штабын нэрийн өмнөөс 1 мийн биелэлтэд долоо До- 1 дайчин цогтой халуун баяр Ё / лоо хоногоор хяналт тавьж 1 хүргэе! 1 юм. : ажилладаг болсноор хи». 1 ! ЗУРАГ ДЭЭР: -- Туссургуулийн тэргүүний 5-ын «А» шу, ал Э 0111 гэвчэүү2даэн ЭНХ ханах 1 саявна” хан. Боххож ї л єхлагчтай хянах тпос-тынхон, | Өндөр амжилтаар угтахын тулд | ЗЯАнАН СУРВБАЛЖЛАГЧИЙН авсан фото зураг : -2:55:-2.24 15 тУШААХ НЬ 5 анжиилиан арифй сэсээнмямтгаанталлЕлгауалслахааглэлдсгЄТтҮРЦОЛЛЦИЛТТХҮҮДЄ мБүүг ЖЭЛ цаисэииин 06ТЭНБТр222рРУАЛяАЖЖИРҮАНСЛЕТТЭВНР шлҮСЛЕЛТӨ акц? с УлСҮЕ ! шэн Ч Хэдо нэрлэн Мэнэн зориулсан «Бид ардын армийн. ОЛН. 0Ш 0 натын чихрийн үйлдвэр, кон” Г. ТЭГШЖАВ Дархан хотын 1ТТБ-ын ЇГ трестын МХЗЭ-ийн БИДИЙ ЮИМГ | 25122225: ЇМ тоглолтыг Монголын ардын 1 армийн 64 жилийн ойн өдөр гаа нам засаг, ард түмэндээ дийн больницын барилгыг манай орны инонерийн бүх бүл- мативт хугаца8- зохион Төв Хорооны «Тэргүүний Бод ид гэн. шамАЛ-Чй см иш ир Ут Эн, өм! хВӨЙНХ 6 Бан ААХ АНН гайг хэмжээнд ажилчин залуу» алтан ис- хйлдөийн барилга дээр хүний мэргэжил бол үнэхээр наас онцсайн дүнтэй ашиг- явуулсугай. дальт залуучуудын гавш- ажиллаж зөвлөлтийн барил- сайхан, цаг ямагт хүний иү мацггвэг твилнэй оёр, Аймаг, хотуудад дахь бригадын ахлагч аялаг туршлагаас дэн Дээр харагдаж байдаг. идэх Ардын Их байнга, жиших СЛжлэйгүэгй Барилгачин хүний хөдөлмөр УЦ сургуулийн 9-ийн «А» хөшөө дурсгал, түүхэн ангитай шефийн холбоотой. Бид мэргэжлийн баримжаа 4 олоход нь Хүүхдүүдэд ТУ. 6 салж үдэшлэг, уулзалт, лээ. Барилга барина гэдэг “бод тийм ч амар ажил биш юм, Хүний тэсвэр хатуужил шалгасан сайхан. мэргэ. хэзээд мөнх. Энэ хугацаанд Дархан Сэлэнгийн районд 40 гаруй барилга 0бьектыг манай бригадын хамт олон Хурлын депутат, Хөдөл- мөрийн баатар, барилга- чин ... ЭнГэ 21:57:48174::1) ьшилтай сан тэр хөндийд одоо оюут- төлөө дайчин нөхрийн Т9- Гурав. Д. Сүхбаатарын нэ- ши гд онд, Хур чээй үзээ, зэр хүх авдөлмо- бэ “ржон сүндэрлэн Дон цох 8. үү: 2 ёчл-н см ги хн 2222--28 төвийн 10 жилийн дунд сур- рийн өндөр амжилт гаргадаг байна, Энэ оюутны 4 У-28:3 6-5 бэр, өдвоогүй тСгӨӨ, лийн ныг манай бригадын хамт лыг нь хийдэг, Гүү эх оронч, рлаг алиэн , УИ мөгэ со хөжли ад юм. ра хаврын Хав. олон “2 С3ЭРГ “гэд бүр ч хуйвий Тэнэг Га нэ Ярисн хүмүүсийг эрэн сургаж 2Камбу. Отод Өөрлө, йна. хө, лах, хөрэйн ын иж 1968. хинтдалнил 252 н-827с99н юх агаа УнанН “дунд сур- жилийн ойн өдөр өрнүүлж армийн залуу халаа, лтонер, төгсч -р нар, та на шиг пионер гуулийн барилга, барилгын эхэлсэн. зох сурагч нэг бүрийг хамар йрамдлын үрсэн сн 5 Албага н Өөрийн- техиикумын иж бүрэн барил- Олег Кошевой бидэнтэ! ажил зохиохыг цэрэг-спортын их бүтээн байгуулалтанд орол- мэргэйсл өд Ч сон- байгууламж, усны аж У! таван жилийн төлөвлө- «Дөл» тоглолтын бүх шатны -э байна. Миний дра- эж явах Шиний Нэгэнт ахуйн техникумын нж бүрэн гөөг 3 жил 10 сарын өмнө 19) штабуудад үүрэг болгосугай. црнаанийн Өвс билээ мэргэжлээс барилга байгууламж, 820 биелүүлж, УП там. жилийн 5 “НиОНЕЭ Л БУРАГЧДЫН цэ ч - . ажиллаж ин зєхийн Ус рйЖ” -/ 0064 19 бийхүүлэх боломжийг олж 1 Би ЛБОЫ Хир ССМАНД ЖОРОО СГЛҮЛ га олго Баслл ар цусан : 1 8 : л аХУЛЧИЛ хамаг” 3ив тиш сюу хийж мадда- лийн барилга,90 ортой хүүх» лийн ойгоо угтаж Ч жид гэж боддог.Хэн өөрийн- хөө мэргэжилд дур сонир- барьж ашиглалтад орууллаа. Тариан талбай халиурч бай- хамтарч зохиодог юм. Манай бригадад «Өөрийн (П7ттэ5тээлсэээчлээхэээ хэчги--Үйн “ин тонн т---э тээ гэзгээ тэтэл тээл тэтэ: зээр тэтгэн зэтггл тэтээ тэгээ тэтгл тээж тэгл тэшээ зээжэ тэээж Өэчэ тэлэх тээтээ өэвжэх толээь тээх орж: эиээж чэжт ээээх тэлэх тэлж шинэ химим эимэх шэвээж үэвээж хэлвэл үэтэттэ ИРС | ҮЭ ! М Ж Э, | мөхөх шара нохыны ”» (1 түүхийн ХУУДАС СӨХӨХӨД ї 1 5 г3 өргөмих говшуд 1826 онд, «Одол сансар уулын хошуу», «Хутаг уулын | 4 « ) 5 23 -ш имж 1алао, “ХЕ хошуу», «Их дулаан уулын хошуу»-ны тэнхмүүдэд тус Ё Н Өмнө зү ЭБҮ ын ан ануэд аймгийн имонерийн байгууллага амх байгуулагджээ. 2 Е Зас Одоо 22 сургууль, рионерийн 200 бүлэг, 576 салаа | Б Ү зал нэх юм төрсөм нуга баатарчуудын (131 баг, байгаа богоод 10320 сурагч УЛАХ з Е. Монголын сайхан ором, л Ёс Л. НАЦАГДОРЖ х тай (ХЗЭ-ийн гишүүн сурагч 694, пионер 6521, баа- (1) 0 нг ЁЕ 937 мд тарчууд 9105) болж эгнээ нь өсөн бэхжиж байна. | м » эиииииииииииишиииииииииишии-1--- 1: 4222-2825 | ХӨДӨЛМӨРИЙН ЦУВААНД УЛААН БҮЧТЭНҮҮД ИХ ОЙДОО МПБ-ЫН ТҮҮХЭНД ДОРНОГОВИЙН МППВ-ын Төв Зөвлөлийн шагнал эмээлээ үшэшэшсаш-0 ОЖ Сүймтэин Бмш хус бНлаартид Зэ?” шив титартудгчншосвс3 НИОНЕРУУД:- хэм..ча сгэинй, төв “Уг УУД Уул ГАРШИГААЯ! ойг Бонн аймгийн амжилтад хүрч байна.Пно- алт» аянд хаягдал арьс га 1960 онд Сайншанд хотын ХҮРТЖЭЭ, ! ” эрий тохи» шир цуглуулиг өгөгдсөн жилийн дунд сургуулийн су- Фф 1983 онд Хөвсгөл сумын 8 5 “зан р дэгд 8 байна? ЕЛ56 анир Вахиат СН тртолр 224 хувь бие- рагч С.Чулуунхүү асч байгаа гас жилийн дунд сургуулийн, В. Гор- бүтээлзэр угтаж на жилт соёл лт, ЖКОТ 5 доод -Мээг 5 лын Дундаас 3 хүүхдийн амь баткотийн бүлгэмийн . х Я17 73 гэсэн манай сурвалжлаг- (даг ажлаараа аймагтаа хуурна мйта цэгдү аварч инонер сурагчдаас улсад дэргэдэх ГЕ-он сВХУВЭ Эрх! ЗАВ Нар марал эс бихайн ханыг худалдаа |» Район тус бүрт хомс чийн асуултад тус айм-| шалгарлаа гээр байр эзэллээ. анх удаа «Шударга журам» меда- гийн үзлэгийн алтан медальт «На- янз бүрийн цаас, иартон, гэгээ тэн, см удирдах гийн олон бэхийн сав. их гийн инонсрийн | зөвлө. ЛГЭРЭХ сумын пио- ХӨВСГӨЛ. сумын дунд иар шагнагджээ. раа баясан угтын» хүүхэлдэйн шил, төрөл бугийн эр наар ТЧ н унаагаар хаягдал яс цуглуулж ту» Э. Дашцоо ха- дэлгэ Уай Н Ф 196! онд мөн сургуулийн хамтлаг Улаанбаатар хотод тай- . резин, 5 оны 3 дугаар сарын шаасан 10 хүртэл ааг лийн дарта 9. Ч, нерүүд «Малчдын залуу сургуулийн, сансрын НМ: Л. Сумьяа, Т. Пүрэвчулуун, ҮХ. дан тоглолт хийж улсын анхны хайрцаг. сав, баглаа боо- 24--26-ны өдөр татажав. (бүлэг) тус бүрийг баярын риулахдаа: халаа» |бүлгийн | ажил сэгч В. Горбаткогийн нэ- Боль нарын бүрэлдэхүүнтэй, ул. хүүхэлдэйн ардын театр болжээ дол, бэхийн сав, яс, кино на. Ачих үүргийг сур» бичиг, фото зургийн «Їїно- 2 ї туршлагын мал төллүүлэх рэмжит бүлгэмийн ажлын сын анхны «Сурагч» шуудай хо- Ф 1984 онд болсон пионер су. зураг, рентгений хальс, гууль пионерийн байгуул. тер» аппаратаар, идэнхтэй Түүхт 60 жилийн ойг барзад пионерийн бригад түвшин 64 хувьд хүрэв. роо байгуулагджээ, рагчдын цэрэг спортын «Дөл-84» Хуванцар эдлэл зэрэг дага хүлээнэ, Хамгийн их оролцсой 20 хүртэл пмө- шонер бүр сурлага ХӨ- длэД, лсны зэрэгцээ тус «Залгамж үе» аян гавш- Ф 1981 онд Замын-Үүдийн 8 улсын аварга шалгаруулах тэм- ашиглаж болох олби төр» хаягдал, яс, олон бэхийн вер сурагчдыт баярын би дөлмер, урлагсцорт олон шмэлэдИ: л Эрийн гЬ тайч «Улаан бүч» ушшла-. жилийн дунд сургуулийн сурагч цээнд тус аймгийн «Төмцэгч» от- лийн зүйл зарим үед үр сав цуглуулж тушаасан 5 чиг, рсгалын нийтийн ажлын онцгой Рйонери й-3 Р гын танхимын 20 жилийн М. Алтансүх, Б. Мягмаржав нар ряд түрүүлж, улсын анхны авар- ашиггүй хаягдаж байна. хүртэл анги (бүлэг)-ийг Улаалбагн жлын, Ул- амжилтаар (угтах хөдөл тэдэх 12 хүүхдийн бүрээ” ойг тэмдэглэн пионерийн хил зөрчигч илрүүлэн барьж, га боллоо. Тус аймгийн төвийн 10 жилийн Дунд сургуулийн су- Эдгээр үвэт нөөцийг зо тус бүр баярын бичиг фо- сын уа Эл монтор тэвм манай аймгийн тпио- дэхүүнтэй үндэсний хогж- хэвлэлийг зуны болон Я ЭГ: рагч Чулуунхүү галын Дундаас 3 хүүхдийн амь аварч хион байгуулалттай цуг. то зургийн «Пиопер» 80. шагнаж урамшуулна. игрүүдийн дунд өрнөж мийн «Баясгалант Ыны улирлын амралтаар хүүхэд А-ГААС Я ХҮГ ТЭЛ пионер сурагчдаас улсад анх удаа “Шударга журам» луулж ашиглахад пчонер паратаар, идэвхтэй оролт Шалгаруулан шагнах байна. нас» хамтлаг ӨЭШгг бүрт тараадаг журам ог, Өдөр бүр уулзаж, тэр өдрийн үз- "1980 шил гуртижэ, ) сурагчдыг өргөн Эровцл сон 10 хүртэл лисвер су. аш, бүлгийн нэт сурагч пионер | сурагчдын 4 тоожээ. Хоёр дахь түүхи ЧЭЭЛ .- туравдугаар сард| лах нь намын эөэдийп зас- рагчдыг баярын , дунджаа 8, бэхийн АВЯРАГ. сумын пионе- дуу-84» урлагийнүзлэгт эд ашиглах, цуглуулах хө- Тэ рээнд гэ БА Рнайнрү 11 БОЛТОЛ А-1203-7-828 СВь23- эзэмшүүлнэ, Багууд долоо хоногт тийн бодлогыг хэрэгжүү. дурсгалын зүйлээр тухайн сав 10-аас доёшгүн, цут- рүүд. шюверийн “бүлэг (8 хэр сэтг 2067 өрнүүлэн их маад- нэг удаа тусгай графикийн дагуу лэх, өсвөр үеийнхэндариг аймаг, хот, районы худале луулан тушоасан байвал бүр үүрэг амлалт авч оч хүртлээ. мын фондод 1000 төгрөг баг тавтын тэргүүн шалгаруулах гамч, эдийн засгийн хү- даа бэлтгэлийн байгуулла» зохино. вөлтийн зохиолч А. Га оруулав. уншлагын уралдаан . хяналтын мүүжил олгох чухал ач га шагнаж урамшуулна. дарын ИХХЭТ. сумын инонс- РДЭНЭ С ажил явуулна, Түрүүлсэн баг тав- холбогдолтой юм. Шалгаруулан шагнах ан- Пионер сурагчдын цуг- клОО. рүүд хичээлийн жилийн ЭРДЭ сумын, дунд АНХААР, ТУРШЛАГА! тын баатарчууд, пнонерт тухай ги бүлгийн тэг с: луулсаын бэхийн сав нэг ргч үршл " л С сурагч Сургуулийн алдарт чекист ! бүр нь тэргүүлэгч тууз олгоно. 1985 оны улсын төлөв- Ч ны 10 ргүүм туршлагын санг . хугацаанд пионер ,Сура! Ф.Э. Дзе їский: нэ- Аяны төгсгөлд бүлгэмийн. зөвлөл дунджаар яс 18 кг, бэхийн. бүрийг мөнгөөр. нэг тижуулж баатарчуудын дын «Улаан бүч» гавш- й Чулнлн Н Н мань, Дорноговь аймгийн боловсор- баг тавтын сурагч нэг бүрээр ун- лөгөөт зорилтыг хугацаа» сав 10-аас доошгүйг цуг. "ЯЛбграмм ясыг 15 мөт- сад угаагчийг тав Дахь гай бригадыг б жил ажил- рэмжит Цихен Л) ир МИБ ын 6о цавчин өэврарөвс ших чадварын тайлан хамгаалалт наас нь өмнө ханган бие- луулан тушаасан байвал ГӨӨР худалдаа болжолийн жилдээ үрбүтээлтэйажил- луулан, сургуульд эвдэрч | РҮҮД СУрагчдын дотуур | 5Ш1Б-ы жилийн угтаж | хийлгэнэ. Аяны дүйг сургуулийн ХэМЖО зохино. бойгууллагад авнө. Сур- луулж байта. хэмхэрсэн , зүйлийг засч | байрыг пионерийн бүлгэ- БУхнра ША 5ЛГ иноперийн халамж» хэмжээнд 1 дүгээр сарын 15, айм- р, үэгс гуулийн эзөхиргэа пионер во ян ой. МИйн гавшгай үйлс болгон | дэх зо) ҮР алсааө ЯЛ ЛҮҮ. гийн хэмжээнд нэгдүгээр сарын дыг өргөнөөр оролцуулах Гурав. УЛААНБААТАР сурагчдын цуглуулсан бэ- АЛТАНШИРЭЭ сумын МИРЭнЭЖ Жа Булрон ажиллаж,улсын тэргүүний | пионерийн” сайн үйлсийн зэх оЭРа Наэ гэргүй Тайс зорилгоор «Яс», «Бэхийн ХОТЫН БУ хийн сав, ясыг зохион бай- Ч Уу ” - звснерүүд өсвөрийн циркч . УссАа, н өн Бэн үнэ дотуур байр болголоо. явуулж байна. Энэ аянаар лэгдү- . рийн сайн үйлсийн гимүүд ангийн сав» цуглуулах хөдөлмө РАМЙОНЫ СУРГУУЛИУД гуулалттай ачуулж тушао- дийн «Улаан бүч» хамт- Ё тээр ангийн сурагчдыг түргэн зөв 5 лагийн тайлан тоглолтыг Вааг долоо хоног бүр гар: МАНДАХ сумын пионе- уншуулж, алдаагүй цэвэр бичиж твШлэЛЫ мээрцуллас рийн цувааг 1985 оны Улаанбаатар хотын тв Үнс заррэйэн шиэлэь - банйа- йн олим- нэгдүгээр сарын 20-ноос Ажилчин, Найрамдал, Сайншанд хотодхийхбэлт- ӨМ үр дүнд хүрч рүүд математик! сурахад нь пиоперүүд тусалдаг . нерүүдийг олон улсын пиойсрийн - Октяб Сүхбаатарын ОЮУТНЫ ХЇЇ их наадмын, тэл ханган дугуйчдын «Ха- ЗАМЫН УҮДИЙН пио- пиадаараа аймгийн аварга ажээ. Хичээлийн шинэ жилийн эх- «Найрамдал» ЁГганс, ДОТООДЫН 9 1985 оны гуравдугаар са- Зивхгэж-3 боловсрд- Тєл болж өсвөрийн холбоочин | инй таван өдөрт, багтаан нэгдү- пионерийн зусланд амрах урил- БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, Ардын Их Хурлын де- Гэр рын 25 хүртэл БНМАУ- 5д , х 280004 раацай» илуб байгуулж, иерүүд «Хилчдийн ЗАЛУУ | дугуйланг 4 жил хичээл- | ГЭэр ангид элсэн орогчдын 200- гаар, тусгай шагналаар шагнадаг Сургуулиудын ЦУГ дансанд) шилжүүлнэ. зуны аялалд бэлтгэж бай. халаа» отрядад бүрэн хам- аанд 120 | "ОӨР шефлэн ажиллах инонерүү- ажээ. Бага ангийн багш нарыг 6523 байнг тээлэөж бай, аан Мэс) Ёс хн хээд ын Худалдаа, Бэлтгэлийн дуулсан хаягдал Яс, бэ- на рагдаж хилчдийн дайчин | Лүүлж энэ хугацаанд 2 | дийг сонгон авч тэднээр тусгай . мөн байр лж сарын «цалин : Яам, Д. Сүхбаатарын нэ- хийн савыг Улзанбамар | Аймаг хот, Улаанбаа- САЙНШАНД 10 жилийн | Замиалаас байнга сурч, | шахам сурмгалэн 2нги43 боловсруулсан удирдамжийн дагуу . сарын цалингийн 75-50 хувьтай ф рэмжит МПБ-ын Төв Зөв. хотын улсын бэлтгэлийн тар хотыт район тус бү- пионерүүд МНБ-ын 60 хилийн застав түшиглэсэн | “58 ҮР ХҮНД хүрч : түридамхант Нуч нан Ё-н--3 тэнцэх мөнгөн шагналаар шагпа- 1 лөлөөс хамтран манай ор- Контор 1985 оны 27 эн0 «Яс», «Бэхийн сак» жилийн ой угтаж тионе дөрвөн төрлийн дугуйланг САЙНШАНД. Төмөр | лийн холбоо, орон гэрийн ойр “ТУлҮү Я» хүртэл пионерийн ны хаха замис ё, л НЙ-гнй лгэмийн дунда байгуулан хичээллэж бай- замын пионерүүд «Салют- | хэн хэнийг даан авч ажиллах хү. сайн аян есдүгээр сарын сургуулц! пионер су- өдрүүдэд дараах хуваа- цуваанд хамгийн идэнхтэй рийн бү. дунд зар- Уу гүйлсийн сдүгээр сар зар: бай- рмар авна. зэсан уралдааны Гшатанд на мирь” аянаар амжилттай | сэл соширхолтойг заавал харгал- | їйээс 12 дугаар сарын 30. хүр- Гэчфэнч (їсчоэллэж риар : , Элээа” 0-2 506: л аяяж Нина гийн хүүх- | занал, тэл “явагдах бөгөөд тусгай 0о- Гуравдугаар сарын 1 танд УлАЛЛЫ смы 244 3хомшдишйН Бол хҮүнэн ЛБ төгрөгийн Тэгээд пмонерийн рэүлуйл, жовсруулсан удврдамж зааврын Шэгдэл 20-нд: дорхойлж ц! уед Ч6 шир ӨӨР хими “Бос цэрэг Спортын «Дөв» тог тогЖон үлгэг001 9 Хурга, шинсрн Яа хавх, ҮЯ2: Т 0 чүүлхгөйногэсчал тус мйнгайн САНГИЙН АЖ АХУЙН |. Сүхбоатерын рафоны Ү, тор МПБ-ын Тов таар эзэллээ. га Я нэгдүгээр, Е сийн аявы сургуулийн за- тионерүүдийн дунд өрнөсөн «А- Ч . Эвз мөтермалыг дувд насны зиошерүүлийг нан нь хог УЛААНБАДРАХ сумын || Харвын зусчлараар алхаа аагыү Яла саа ал лРТа др нарилд гонйн СУРГУУЛНУД шил Ма: Цус -ггүллг хамарсан өдөр өнжүүлэх түлэн аҮВ2 бүрэл- пиоверүүд соёлч боловсон | нар эх БНН төлөөлөгч, бүлгэ- авч хэм нм Үй ард Сургууль дээр тювер яэсал й, йоны 20 зУД-сүэнэ зирггн молейболын «Тэмүүлэл» байх хөдөлгөөн өрнүүлж мийн зөвлөлийн дарга ИДЭВХТНИЙГ тэж зориүл тэмдэглэмээр санаг- рийн ра . цуглуулж тушаасан СУр- клуб дөрвөн эшил тогтмол дөхүүнтэй хамтлаг бай- сургуулийн халуун усыг | оролцуулна Аяны хугацаанд пид- . дана. сурагчдын цуглуулсан нэ 28, 40, 13, 9, 54, 38, 66 гууль пионер сурагчдыг бэхийн савыг ы ч сайн ажиллаж байгаа 06. гуулж үзүүлэх ТОГЛОЛТ сөрсдийн хүчээр барьж | всрүүд шефлэн авсан хүүхэдтэйгээ 3 Н. ДАРИЙМАА бэлтгэлийн байгууллаа Найрамдлын районы 53, шажаруулж дэрээх байр гөєд саяхан Сайшланд «хийлээ ашиглалтад оруулан айм- гоол ҮЗСЭН өөрийн уваагаар 1985 оны 44 14 өэлтү өмвийраүэлй эуллллд: |. ЭҮЛЭЦХЭН ганган? вм снтэиил ан 2 ) тозы АХАР этэ ЭН тоглож хөдөлмөрчдөөсон. берүүд «Алаг цэцэг» клуб гийн хохийаг солуУн 75, ЭВ САНААНЫ НЭГДЛИЙН ЗАХ | на. “Ачих үүргийг сур- сургуулиуд, 1 чайр, 5. Дянааа, ма. 27 ЄсЁГ кэциЫг аас Е44 ХАТАНБУЛАГ сун ДЗОы ХИ их наадам угтаж | дунд сургуулийн У!! айгийн бүх ! 9 8 ? гууль, ч байгуул- узсын Хүүхэн жээ :, сАЯН чин. а зрыт 4 Өргөн жилийн долдугаар, лага гүйцэтгэнэ. Хамгийн . Гуравдугаар сарын . РАМДАЛ заарлл тамсэнл- нэЖ-ай гийн Эд 2000 цэцгийн | Мноверүүд арвич хямгач хсчүд Р СЭ ӨЛ Л ТаүнЭЧРБҮй БОЛВРНЛБН ГЭЭ Хиүлэглаотй бгд Б, Знтиасүрэн өсхөрийх тахиин урлал НХ хаягдал яс, бэхийн Олон. 21-нд- урвлгаар аавуилаӨйнийнллна баяр хийж, одоо туулай | ХӨДӨЛГӨӨН Өрнүүлэн лиО | үйлд орлогыг их наадмын фондод хаар бусдыгаа уриалан үүрэг байр Н. ДАРИЙМААГНИН авсан фото саа цуглуулж тушаан 2. сүхбаата районы 1 байр 6. Диплом, до явалт, үдэх хчасисэсхилнг үржүүлэх ажлыг эхэлж | нєрийн пост, нүдлэн хам- оруулах, хөдөлгөөн тус аймагт авав, Сурагчид бие дааж оролцо. инээ “лврчөы Цул 11, 16, 17, 23, 34, 31, тоодын пионерийн хатерьт ртүлээ2” Майримдэл” яь. СОнн 2-1:224:23- 2823-42-53 -3-03--1 8 ша хө--эүөээсгч Миша. шаш, 3829. 13 АОАГ уралзар тєрьт амрагчдын «Унд ӨРГӨН сумын тисне- | (УУЛЖСУРГУУЛЬ ӨрЧУЛй | лийн захыг үр дүнд хүргэхийн Өсвөрийн Дорпогопьчууд | зөв- “6528 а27ээ ЯА срмцхн 5 хүмэл | Оютабриэн 19, 1 байр 15. Диплом, раа» клубийг байнга ажил ахмад тэргүүний гт тулд аймгийн | ЭмэгтэйЧүүДИйй |. ход ор санааны нэгдлийн захаар ДҮНД ДҮНТЭН ТЭМЦЬЕ “їйюнер сурагчдыг баярын 32, 42, 46, 65, 67, 77 дурсалын сүйлзэр тус акт 24.5 халад СУМБЭР сумын пиойё- | зөвлөлтэй хамтарч удирдамж гар 90 мпигам төгрөгийг их лаад- 118-ын Төв Зөвлөлийн ХИЙ рүүлэхээр шамдан бичиг, дурсгалын зүйлээр . Найрамдлын айсны ТУС Шагцана. луулан шиошер сурагчдад лчндтай ТОГТООЖ | рүүд хөдөлмөр амралтын | гэн болзолт уралдавн зарлаж пмд- мын фондод оруулах зориг эр- бүгд ху анийдварийн дагуу БА Дүр тухайн сум, мэгдэл, Сам (:4 001, ЭЗ, 27 1. Сургуулцудаас: шинэ зүйл заэж Үр ДҮН: «сүрэг хамгаалах НӨХӨр2Ө ».«Баяатол» зуслайд “үр | вєр сурагчдад Уг ажлын вх Хот . мэдээл дүүрэн ажиллах байна Зүлэгтэйн..8. жилийн... сургуу, тийн аж ахуйн дэргэдэх | “Ажилчны районы Т,15, | 1 байр 1. диплом, 1000 хүрч байна "ийг ажиллуулж сүүлийн | бүтээлтэй ажиллаж |айм- богдлыг таннулан ойлгуулахын Өр санааны магдлийн захыг 1У лийн захиргаа пионерийн бү. ЛДАЛАНЖАРГАЛАН 5 шилд 3000 шахам нэг | гийн аварга хөдөлмөр ам- балд Зэрлнэнж, “л рнАдд 0-р сарын эхээр Сайншанд хотодгар- гэмийн зөвлөл Дунд 02 сумын тионерүүд мэнхэр | наст моллэжээж ондмэнд . ралтын зуслан болголоо | ӨРНн ХҮрэш (Уур, Иххэт, Зур зовоо 4 аэиив, ам э шиж орууллаа. гэв. жоглт- Пионерий! эргүүлийг урдүнтэй 8: үруу. илээд цййс2--4 ГҮг 111 или. ДАЛАНТА Е7ло аатарын | районы 500 төгрөгөөр тус тус 92518991277775 : хунаж эв. 89. 44, 49, 80. 58. мөгным. ? 9 Т 01, 64 д.оАМ луулан тушаасан байвал Час, ХӨВЧ чу төв, | | 2 26, 32 дугаар сургуулну. төгрөг жас, 11 байр 2. диплом, 752 хҮвндэгэль сарын төгрөг Үй байр 3, дислом, 2 : 1 : Н : ! 3 Октябрийн районы 12, «Йсэ, « 47, 51, 62, 70, 76, 78 зуулах ходолмориын Уг тоонд идэвхтэй Оролцоо. уд Май йоны 68, /АРХАН ХОТ, 06, 80. 48 но ЕЬ 5 х, БАГА- | Ажилчны районы 84, Д. СҮХБААТАРЫН 7 70 ҮЗ, 60 дугаар сургуулну» цЭРЭМЖИТ мпсБ-ын 2 - ах | 1 ! ( со АВаС тус тус авна. төв зөвлөл | " ! - й 1 өдөлгөөнийг | т : 9У:1: 2227 5 рсууль, ХУДАЛДАА : 1» нль, йгууллага БЭЛТГЭЛИЙН ЯАМ 7 аиньдшир шиш шиш өиж. нөхим: шинж ахин явна ям Өвнн бйлниэ шин шинэ цэн анннээ Банн хал Банн Бээн иохдн тонил танан: 9 ёр РӨүү ...... мэ Басал! ” Дэлхийн шударга хүн тө- 1962 оны хоё Ё хүүхэд өагөчууд ын ФАШНЗМЫГ Ї ЭСЭРГҮҮЦЭГЧ БЯЦХАН БААТРУУДЫН ӨДӨРТ Рим котоос Холгүй байр- лаж байсан нталийн эсэр- гүүцлийн партизаны нэгэн отрядад автомат болоц гар буу, гранат барьсан хүү нрэв. Тэрбээр партиза- ЇЕ: байлдааны даалгав- | 1941 оны намар билээ. раз биелүүлчнхээд амарч байсан үед ирж таарчээ. Түүнийг дарга дээр орууя- яза. Энд тэндээсээ зүүсэн хүүг дарга буу ихэд идэвхтэний хичээл 1943 оны хоёрдугаар са- рын 8-ны өд Фашистын соло 5Г 5 Нь лицейн сурагч, нууц байгууллагын гавүүк Пьер газар парисын Жак Марн Аргус, Пьер зенуд, 2Кан Боре, релла, Люсьен «Легре нар тарчлан зовж байжээ, сонирхон харж байснаа: г-Нэр хэн бияээ? гэхэд е-. Франко Чезано, э-- Хэдэн настай вэ? -- Арван гурав, »- Чи энэ-буу зэвсгийг хаанаас олов? -- Римд фашистын ма- шидн дэлбэрэхэд... -- Тэгээд яагаад энд хүрээд ирэв ээ? үеэр амь үрэгдсэн билээ, Энэ явдлаас хойш яг нэг жилийн дараа Иракийн ком- гууллагын гишүүн Фадыл Джамад шоронд нас нөгчсөн юм, ингээд ордны дэргэдэх Ю. Гагарины нэ- рэмжит нятернацнонал клу- хад нь би тэдний араас сэм дагаж яваад лнрлээ, Ингээд Фраико Чезано партизаны отрядын байл- дагч болсон юм. Тэр байл- Дааны чухал чухал үйл ажиллагаанд оролцож бай- сан бөгөөд тагнуулд явах туйлын дуртай ажээ. Франко малчин юм уу худалдаачны дүртэйгээр дайсны гарнизонд нэвтрэн вєр. мар зөвлөлтийн инө- арат Зина гт гч Казей, кориверлачев, Югославын Миякн Боснич, Польшайн реолх рын 8-ид Францын комсо- гаар 1 оноос эхлэн хял овакийн Зимева өвөөдөр 21 дэх удаагаа фаз» | молын пниүүн 15 настай х 2нрар! 54 сарын Кубын “ЯВД сүсэ Куэртө, инж : ам бяцхан . ДАаннэль Фери Фашизмыг . Мултэрэлс цэгч | Бветнамын Ле Ван Тама, янхан баа дын .--ахай-итж, ч эсэргүүцсэн сүрт жагсаалын ТЭМДЭГЛЭДЭГ” уудныь гаж Аугуштө Нгангул, рес, Германы Клаус Ратай нарын Олон баатарлаг хүүг- дүүдийн өрөн орны хэл дээр чу байна, Хүүхдүүд та зарт Фашиз- тыг эсэргүүцэгч | бицхэн баатруудын нэг Франко Че- затогийн Тухай төвч таннд- цуулья, ирнэ, Түүний эрэлхэг 20- риг, хөгжилтэй зан бай- далд нь партнзанууд та- тагдаж, хүүг икэд хайрла- даг байв. Дайны дараа ямар мэр- гэжилтэй болох вэ? гэж Франкогоос асуухад: -- Хөлөг онгоцны ахмад болно хэмзэн итгэлтэйхэн хариулдаг байлаа. Тэр да- ТЭР АХМАД БОЛОХЫГ ХҮСЧ БАЙСАН ЮМ Нартизануудын хүсэлтээр үргэлж дууана, Нэгэн удаа дарга нь хүүг залхаан цзэрлүүлэх ангийн отридын тоог мэ- Дэж ир! хэмээн явуулав. Франко даалгавраа бие- лүүллээ, Партнзанууд дайсныг гэнэдүүлэн дайрч, залхаан цэарлүүлэгчдийг бут цохив. Гэтэл буудал- цааны үеэр бяцхан /таг- нуулч Франко Чезано амь рийг дэлбэлчихээд буца- -- Танай дайчид гүү- орж хамгийн “чухал, үнэ- тэй мэдээ сэлтийг олж мпБ-ын «0 жилийн ойд зориулсАн , БИД ДРДИЙН АРМИЙН 34ЛУУ ХАЛАХ» БҮЛГЭМИЙН ХҮНДЭТГЭЛИЙН ЦУГЛААН, ЦЭРЭГ ЭХ ОРНЫ ССЭДЭВТ ҮЗҮҮЛЭХ Улсыг батлан хамгаалах Зо» рилт сурталчлах сараар манай орны пнионерийн бүх бүлгэмүү, монголын ардын арм 64 жилийн Ойн ӨДөр Д. ши р Баатарын нэрэмжит МПБ-ын жилийн ойд зориулсан «Бид ардын армийн залуу халаа» йн цуглаан, цэрэг вх оронч сэдэвт үзүүлэх тоглол- тыг явуулж ёслол төгөлдөр зэмдэглэнэ. ЗОРИЛГО: Пяонер сурагт цэрэг эх оронч Хүмүүжилд ылажод а н армийн залуу ха ява дугу аар сурсан мэдлэ" БЭэ улам батжуулах, тэднийг дын армид алба хаахад нь лтгэхэд чиглэгдэнэ. БЭЛТГЭЛ ХЭСЭГ: -- Бүлгэмийн хүндэтгэлийн цуглаанд ардын хувьсгалын вартизан, хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, ардын армийн бэлтгэл офицер, дагч, ахмад дайчин болон шеф цэргийн ан- ти, салбарын төлөөлөгчдийг Н ЦУГЛААН Зааланд пионер, сурагчид П 2 байна. Бөм- -- Пионер, сурагчдын 19- лөөлөгчид дуулж бай! Зэрэгц! Номхон! Д. Сүхбаата нэ... рэмжит МПБ-ын 60 жилийн ойд зориулсан «Бид ардын ар. мийн залуу халаа» сэдэвт бүл« гэмийн н цуглааны нээлтэд. бүлгийн дарга нар мэ- дээллээ! й Бүлгийн дарга нарын. мэ дээллийг рийн ахлах удирдагч танаа! » Сүхбаатарын нэрэмжи? МПБ-ын 60 жилийн ойД зо. рнулса, «Бид армийн залуу халаа» сэдэвт пионер, сурагч, дын хүндэтгэлийн пионерийн бүлгэм бэлхэн! зөвлөлийд дарга... Пионерийн ахлах удирдагч (ПАУ) -- Болно гэж команд өгнө. БЗД: --Пионер, сурагчдын төлөөлөгчид дуулж бай! Зэрэгц! Номхон! : 3 Пионерийн бүлгэмийн тугийг хүлээн “авахад бэлтгэ! Команд өгөхөд бөмбөрчид тугийн марш “гдг ргуулий захирал үг -- Сургуулийн хэлж, хүндэтгэл лааны ажиллагааг нээнэ. Үг хэлж дуусмагц нийтээр «Улаан туг» ДУ: лна. | мАраыж армийн залуу халаа» хувцас өмссөн ДӨрвөн пионер гарч ирэн: - 1 пионер: -Тэмцэл тулааны хөвгүү, халуун зүрхнээс Ээ баатрын хатан . ЗО| Өнөөдрийн жаргалтай г наран Өлгий нутагт минь цацран Т мандсан юм. Ш пио --Монгол- бавжэн есдайчин эрсийн ни гавьяаг дархалсан хүлээн аваад.бүлгэ. . мийн зөвлөлийн Дарга: Пионе- цуглаанд ТОГЛОЛТЫН ҮЛГЭРЧИЛСЭН ХӨТӨЛБӨР Эргэж буцаагүй дайчин эрс Эх орны мннь сөөм газрыг Эрдэнэ шиг амиараа хамгаалсац юм баатарчууд, ахлах насны пионерүүдийн от- ряд дуут жагсаалын үзлэгт жаг- саалын төрөл бүрийн хувилбар "хийж, команд гүйцэтгэж хувьс: галт тэмцлийн сэдэвтэй дуу дуулна. ё : -- Эрэгтэй пионе| гчиД Ш. Сүрэнжав, Т. 2 -ЭХАЦнэынд «Торгон хилийн зүг» Дуудуул- на. -- Ардын армн, өсвөрийн сэргийлэгч, халаа бүлгийн аль тейтрчилсан үҮзүүлнэ. -»- Бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэр уншиж ахмад дайч- дыг хүндэт пионерт элсүүлэх буюу тэргүүний баатарчуудыг пнонерт хүндэтгэлтэйгээр эл- сүүлнэ. -- Ахмад дайчдын төлөө- --Цэрэг эх орны сэдэвтэй бүжиг хийж үзүүлнэ. -- «Хөвгүүд» хөгжилтэй тэмцээний хөтөлбөрт иргэний хамгаалалтын хувцас, баг өм- сСөх шархтанд эмнэлгийн анхны тусламж лэх, турликт су- ниах, резин р бай онох зэрэг хүч тамир, авхаалж сам- баа сорих төрөл бүрийн тог- лоомыг оруулна. БЗД: -- Пионер, сурагчдын төлөөлөгчид дуулж бай! Зэ. рэгц! Номхон! Пионерийн бүлгэмийн тугийг ДоЭж бэлтгэ! команд өгөхөд мборчид тугийн марш тог лож, тугчид заалаас гарна. - вскийн хөгжны «Наран й үүрд мандаг» дууг ин дуулна, -- Хүндэтгэли цуглааны дараа хүндэт зочид, пионерүүд «Дайчин алдрын танхим», «Монголын ардын арми--64 жилд» гэрэл зургийн ба хүүх- дийн зургийн үзэсгэлэн, цэрэг хувьсгалын сэдэвт марк, тэм- дэг, нил захидал, зурагт хуудас-- ны ЕЦЕЛ МПБ- ЫН" ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧД ЦЭРЭГ СПО! “Дөл ТОГЛОЛТЫН ТӨВ ШАН ЭРГЭДЭХ лай тэнгисийн тухай иэгэн ДУУг Дуулах ик Дуртай. “(Зураг 261) эрсэдсэн юм. ОРОЛДВОЛ БҮТНЭ Хүүхдүүд ээ! Та нар найз нө- Гэвч зарим нэгт чинь тэр бол- гон бэлэглэчих сонин зүйл олдохгүй байж болох юм. Та нарт түлхүүрийн гэр өөрс- дөө яаж хийж болохыг зөвлөе, Дараах зургийг ашиглан хиймэл шир буюу зузаан даавуугаар түл- хүүрийн тэрний хэсгийг эсгэ. Энэ нь хоорондоо адилхан 2 хэсэг байх хэрэгтэй. Дараа нь түлхүүрийн оосрыг зур- гийн дагуу эсгэж аваад нэг үзүүрт нь дардаг товчлуур нөгөө үзүүрт нь цагираг бөхөл. (Зураг 322) Түлхүүрийн гэрийг оёхын өмнө раг. АЗ) өнгийн утсаар захалж о8. Түлхүүрийнхээ тэрийг хаагд- даг болгохын тулд их биенд нь товчлуурын Нөгөө хэсгийг нН. Энхчимэг “увь лштэнэлийтилэннжлйлэлээссигтийэлитийтийнагэмдидлналйг нийл да АМбь Чиний лг: 5 нэн--иг-игийг-игга-1- . з-н-гн2-22-шшаа----шжэтчидтаисайыы РИ НАР НЭГДЭГТҮН! МАХН-ЫН ҮЙЛ: ХЭРГИЙНГТӨЛӨӨ Х ЭЗЭЭД БЭЛ) 4-171 ЙГТУН! А.323 АЭ! -- в- к--с--г---хи.- ээлжээ ирнэ Мдэхжилдээ 9» ме45 (011) Өө ү1985ОНЫ ХОЁР ДУГААР, САРЫН 49 "ф МЯГМАР Ө ААр иг АУ АХВ, 9 Ш: ХХ, Өр 911 ШАРТАА.. БАЯР аас ЛЛШОАТЭжалүйшШ21-012 хахых шхппПолтэвВьэлЛтОЖлл1ТЕННЫЖ ҮНЭ 10. МӨНГӨ МАЛЧНЫ “ХҮҮ т- Малчин бидэнд хүүх: дийн тус хичнээн их байдаг гэж ярьдаг хү- мүүс хөдөө нутагт олон бий. Малчны хүүхдүүд үнэхээр ажилсаг. Хагалсан түлээ оруулахаас эхлээд төл хүлээн авч бөйжуулах | хүртэл тэдний бяцхан тар бролцохгүй ажил гэж ба- раг үгүй. Хурга, ишиг,ту- | гал, ботгыг халамжлах нь | хүүхдүүдийн гавшгай үйлс | байдаг. Бяцхан төлд бага- ! чууд хайртай. Тэгээд ч өвс, / усыг нь бэлтгэж, гар тэ- "7 жээлээр тордон, өсч өн ! дийхэд нь тус дэм болио. | Тэдний аав ээж «Төл маань өсөөд түмд хүрнэ, Хүү 1! минь өсөөд малчин болно» гэж бэлэгшээн хэлдэ.. Малчны хүүхдүүдийн ажил | өглөөнөөс үдэш болтол үр- гэлжилнэ, Тийнхүү байтал улаан бүчтэн ах эгч нар нь сургуулийн танхнмаас суурийн хот айлд ирж «Өсвөрийн төлчин» хөдөл- | гөөнд хамрагдан түмний үйлс болсон төл хүлээн авч бойжуулах ажилд өөрс ДИйн хувь нэмрээ оруул- | даг. Энэ жил манай орны 8 | малчин бүхэн 9,2 сая төл “хүлээн авч мэнд бүрэн бойжуулахын төлөө хи- чээнгүйлэн. ажиллаж бай- на. Түмэн олны их үйлст малчны хүүхдүүдийн хувь ё нэмэр оролцдог нь бахар--| халтай. эЖцимтсл2нэн хээг эчиргэ- гал 69 | ЇЙЛ 81 ишиг. 84... тн талниййнаажилыг навий нэл Сэтүүйгчэг уг иамштсадимлгєлжс абч буд 9,2 “сая тол бйжуулий Онэг г шүлгийн УРАЛДААН чӨсвөрийн төлчин» урал- дааныг эрчимжүүлэх 80- рилгоор зохнолч,сэтгүүлч, . идэвхтэн бичигч, инонер 1 сурагчдын дунд малчдад -4 төл хүлээн авч бойжуула- ( 1 хад нь тусалж буй хүүх- 1 дүүдийн тухай сэдвээр нэг 3 шүлгийн уралдааныг 4 дү- тээр сарын 25 хүртэл зар- лаж байна. Суаламхаалжллгылал соагтсо 7 Нэгдэлчдийн баярын “өдөр малчны хүүхдүүд: -- Амар сайн байна уу? гэж аав, ээж, насах- мад хүн бүхэнтэй золгож хацраа үнсүүлэн -- Анилсаг сайн хүн, болоорой! гэсэн тэдний би- лэг дэмбэрэлтэй ерөөлийн сайхан үгийг баясан сонсч байна. Оо. МАЖИГ ? хөдөлмөрийн нэ хир де- ажиглаж яавал хийж болох вэ? 3 С-үтэтээчүэн- - АУГАА ИХ ЯЛАЛТЫН 40 ЖИЛИЙН ОЙД нэв-ээиилчуллэчилтчучэгэээчрт 5, ТООНЫ ХЭЛӨӨР 23 төрлийн 228 байгуулла- ї 3, Р тад 7920 пионер хам- ЙН ДЭ Д : Ермнрчглү 51-нд МОСКВАГИ РГЭДЭХ ТУЛАЛ Н Е хэЖ Лүрт: шлан йн с Зөвлөлт Холбоот Улсын дов. м бос- үйл 7 й й Ас хоцор: Москвагийн улдсэн з юу вэ? гэсэн 2В ТҮҮХТ ОЙ-БИДНИЙ ЗОРИЛТ мийслэл Мосиваг зөлөх Октибрийн | социалист | гонд 155000 хүй, 300 асуултад би Моснвагийл « харгис шунахай семаарж хувьсалын (24 жилийн орчим тай, З00ихбуу, | төлөө тулалдаан гэж ха ЭЕ Д. Сүхболтарын нэрэм- сургуулийн | Хатанбаатар Анхдагч баатруудын инэ- лаа хэрэгжүүлэх нь тү- ойг тэмдэглэж улаан тал 1500 иисэх оигоцоо риулдаг” гэжээ. 1 “р тжит МПБ-ын 60 жилийн Магсаржавын нөрэмжит рэмжит ажил олныг зохиож рэмгий дайныхаа эцсиал байд цэргийн уламжлалт алдав. Тэд хүч хэрэгс- Энэ нь зовлрлт шийг- ! хувь заяатай холбоотой . ширад хийсэн нь дайсныг | лийн хүнд гарз хохирол бай 4 мийн йгуулал, ард түг тэж Унү-шрт фашистууд ялах цурог, ард түмний үзсэн төдийгүй, зопсэгт ний нэгдэл иягтралын : үзэж байв. Москваг эзлэх . итгэлийг улам бэхжүүлэг. хүчний ив «ялагдашгүй» ялалт болсон бөгөөд түү" ойгоо сурлага хөдөлмөр, бүлгэм аймгийц тэргүүний байгаагийн дотроос хөдөл- урлаг спортын өндөр ам- бүлгэм болох гүүргээ бие- мөрийн ууган баатар хонь- жилтаар угтахаар Булган лүүллээ. чин агсац 3. Очирын нэ? Ё аймгийн )у ан бүчтэнүүд Пионерийн анхдагч, ах- рэмжит «Цагаан алт» цу- «Тайфун» нэртэй төлөв. Фашистын германы цэрэг оми амд ЭЛ 5, : шамдаа. динл тажс байна... мэн аишүүдтэй уулаалт ЗЭӨг Чанартай зохион бай- лөгөөг боловсруулсан бө . Мосиваг хамгаалагчдын Цэгэвүнангэн хасхэр ын Бах БЭЭЖ- гд чи лт 0 шунаг” Эл эн Тнүихэн хийх шил өриөж, нийт 63 ТУУЛ"А. төөд түүний бодлого нь . ширүүн өсөргүүцэлтий | дээ жигшүүртэй алдсай | байв. Москваг хамгаалах ! Ула вэ угийн ЭяМЫН ны удаа уулзалт хийлээ. Мөн МПБ-ын 60 жилийн ойн «цахилгаан дайны» эхний . тулгармагц арга буюу хү юм байлдааны үүргэа чадам- улаан тугийн төлөө» ураг тэдэнд пионер сурагчид үеэр 2000 хүүхдийг ха- үед танк-мото | механик- | чаэ . дахин хуваарилж лєр 2275 Цэгүуланэи ойл рүүл ын | дааны болзлыг пиолерийн хахидал бичиж байна. марсан урлагийй наадмыг . 2 жуулсан хөдөлгөөнт цор- Москваг эзлэх | эцсийн 23: оны 20 ДУтварчээ. уа 232 ЁЭ бүлгэм бүр баяртай хүлээн 7, » амжилттай зохиохоор одоо- 1218--3 чөлөөт цагаа Үүр тээр зөвлөлтийн армийн оролдлого хийв. рын 75,690д зовлолтийн нэгтгэл, гвардын хүндэг авч, аймгийн иноперийй Пиопер сурагч бүр «Зал- юос эрчимтэй бэлтгэж, | | ашигтай өнгөрөөж, өөрсдийн фронт твлаас хүчтэй цо- Зөв, йг цэрэг давшилтад орж ул, цол, «Москва: хамгаалс- ! 111:(8 шхнвүүйЭ 480 сайн үйл» Фар3 үс сал удирдам- сургууль бүлгэм бүрт дуртай хичээлээр хичээллэх Хилт өгч хэсэгчлэн уст, Жэн үлэ! ко» маар дайны санаачилгыг ны төлөө» медалиар сал сийн ном» бүтээх аян эх- жийн дагуу үүрэг авч ажил- 871, -2 ен г83.| | бас. мэгэн. сургууль нь шүү аха ээ. 5 нд 5) длогыг гартаа авч, төвийн хэд хэ- таруй, одон медалнар | ХУУДАС лээд Хутаг, Хишиг-Өндөр, лаж буй богөөд аймгийн «МПБ-60» урлагийн наа-| |. 2 Б.нэдэргэйнэнсдн урьдчилан илчилж хүн дан мужийн 11000 хот (362600, онц гарамгай Тэшиг, Гурванбул: Мо- иноиерийн зөвлөлөөс ажил 11875 гвшд тус гаймгийнхө. тулд нийтдээ 1.8 сая хүн ялангуяа их буу, инженс: сууринг дайснаас чөлөө” гавьяа байгуулсан 110 7 год сумдын сургуулнудаар төрлөөр хоцорч «яваа бүл- 0 4000 б д рийн саад байгуулах хэ лон 150--4300 им хүртэл ХҮН ЗХУ-ын баатрын. эр Р" тай га. гэмийг ШЄфлэн авч,хамт- Нийрэн” Зиа түаар нисэж 23) рэгслийг дээд зэргээр үр урагшлав. Энэ нь Моск- (Хэм хүндэт цолоор шаг- у 1 тамгын| Хутаг сумын 10 жилийн ран ажиллаж байна, 7) 2, у ашигтай хуваарилан ашиг: ваг эзлэ: Йс! - нуулсан юм. 3 гоц ходолгож зөвлөлтийн злэх дайсны түроэм ий: дь байгуулагд: 222558 2----- -20:25 барууны нөөц, Бряпскийн | ДаЖ дайсны улангассан | гий бодлогыг бүрэн дам Аугаа их Эх орны дай- тэнхимийн СУРЫН | СУРЛАГА -- СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР фронтуудаас амьд хүчээр хтхар Бавгрлв, сэврнмнүнуурэд гс сүржсэнд Улан ва гхэнлхин т20::ниэинэн бүлит шионе 1а, ХУУ буу мншомый 1, ҮЕХ ААЁСАНД сөрөг цохилт Г армийн анхвы явааг бо ойгор ЗСБНХУ-ын Дээд үүлэгт й- 9 өгч, идэвх: хориглон лов..Тэр үед баруун фрон- Зөвлөлийн лэгч- | тишүүнд элсэн 22 НЭРЭМЖИТ ШИРЭЭНД ХЭН цэадци л хЭншЛЧ хамгвалав- Фашнстын тын командлагч байсан | дийн шишссүн ЭРХ эа28-г энаргэрн Булган хангайн улаан ажиллаж байгаа яь сурагч- лаа терман 1941 оны 11 ХҮ" ЗХУ-ын маршал Г.НК нийслэл Моснва-«Баатар Эн ТУЛ" | бүчтэнүүд БНМАУ, ЗХУ- дын сурлагын амжилтыг Зөвлөлтийн цэргийн | ТӨэр сарын 16аас 12ду- Жуков «ӨнгөрсөнДайнаас | Хот» цол шагнуулсан би- ын баатар БНМАУ-ын дээшлүүлж идэвх санаа- командлал цэрэг-эдийн таар сарын 5 хүртэл 20 таны санаанд хамгийн тод тээ. » . . . сансрын анхны инсэгч Ж. чилгыг ихэд Өрнүүлсэн засгн бололцоогоо 1938 ОН Булган аймаг | Гүррагчаагийн гавьяат сайхан ажил болж байгаа ундны олсаатой байгуулагдсаны дараа айм: | үйлсээр бахархан, түүний ажээ. 3-ын «А» ангиар болтлоо дайсны Давуу хү- намын хорооны тэр-|үлгэр дууриалаар сурч биднийг ороход онц сурла- чийг ашигтай заагт барьж, | гүүлэг 1 1938 оны пэг- | хүмүүжихийг эрхэм бол- гатан сурагч П. Саранчи- тамирдуулан сульдуулж, дүг сарын 16-ны од-|годог билээ. Тиймээс ч тус шэг «БНМАУ-ын баатар, цаг хожих, улмаар сөрөг рий нэгдүгээр хурлаар | аймгийн Гурванбулаг су- ЗХУ-ын баатар, сансрын давшилт хийх зорилт тавь- ан ХЗЭ-ийн” хороог| мын 8 жидийн сургуулийн нисэгч Ж. Гүррагчаатийн сан байна. Нийслэл хотыг Мөн оны Ч |бүлгэм 1982 онд «Ж, Гүр- нэрэмжит ширээ»-нд сууж хамгаалаха, бүх орны ан- - пионерийн | рагчаагийн нэрэмжит бүл- байлаа. Түүнзэс чухам хаарлыг Билэггүлнн Хо- гэм» болсон бөгөөд МПБ- яагаад уг ширээнд суух тын Хамгаалалтын ажилд -| ын 60 жилийн Ой угтаж болсныг асуувал: 450 мянган хүн оролцсог «Хүүхэд бүр ойц сурлага- -- Би өнөөдөр, 4 хи- 7 ны 75 хувь ньэмэгтэй- тай, үлгэр жишээч сахил-чээлд асуугдаж онц дүн байна. чүүд “байв. Зөвлөлтийн татай, соёлч, тэргүүний су- 4 ша “гт цэргийн дээд ерөнхий ко- регч больё!» Зорилт ДЭВ- мандлалын тушаалаа 2 :: шүүлэн ажиллаж байна. ханы фроптыг барууд 1950 ОН. Аймгийн бүх Уогтлуады ЯН гэн Фропттой хангах хоХ, » су б льтай бол- . агчаагы: лагчаар нь арми! гене- с) 6 ультай бол- | на. бїлэг 26 төрсөн бө- рал Г.К. таних томи- 1941 он. Москвагийн дэргэдэх тулалдаан- АПН-аас ирүүлсэн фото. г гөөд шинээр 21 бүлэг үү- 2- рэг аваад ажиллаж байуа. 1 мын 8 жилийн сургуулийн 3 ? Тө 5 : ҮДЭД . . . 3-ын «А» ангийн хамт олон 1958 ОН. Аймгийн пиО-| юм. Тус бүлгийнхэн санс- дээд долаёсл . АХИДЛЫ єрий зө у рын нисэгч Ж. Гүррагчаа» од» БИ ЗСЭН 63 Н ХАРИУ гийн намтар түүх, байгуул- 7Няонерүүд ээ! "Манай со- лын нэмшдээ, пнснерүүдийн гэвч нэмнээ хийхийн зэраг- бан гавьяаг УУфэгэрт” галь үзэсгэлэн инны редакци саяхан өсвө. хээрт түүтэнэстэгинн Су- цээ шеф бригаддаа төллөх ар гаргах, альбом. бяцха! төлчны багачууддаа.за- рагч . Баяр-Эрдэнэ, малын хоёр хаваржаа тохи- ном хийх, ширээн Шэга «ЗСБНХУ-ын дээд боловс харин сижиээиилиннэ гэв: Бихилднансс м. Бусоагагал жуулж өглөө. 5 Х-30 7 олон төрлийн ажил зохиож 3: шуурхай захидлыг изэ хийж нөхдөө хошуучлар. жил. Хичээлийн эрхлэгч нь захдуллар Бахь ЗЇ3 : авч-4Би стөлчин» Пнонерийн ахлах удир- Л. СОДНОМДОРЖ хэ сурагчдын сур нгидаа «Ж. Гүррэгчаа- гасэн:хангаар манайд | дагч С. ЦЭНД-АЮУШ . . - хүмүүжлийг дээш-|гийн нэрэмжит ширээ» бий ЗУРАГ ДЭЭР: 2424 дон ин лнх-голысл бүхэн захидлын хариуг СЧерэ н ло охидын, туС шионерийн болгож, уг ширээнд суух рзгчонц сурлагатан аранчимэг нэрэмжит | асээр байна. “Зарнмаас ҮХНЭЭР: Архангай аймгийн 2арга- нэг Өдрийн болзол зарлан ЭЭНД , Эрхүүн,, й нийтэлье. ЧАДАХ Б -с мын (дунд бихэг ны хэлэлцэж хотхө САЙН БҮХНИЙГ дэмжин ДЭЛРГЭРҮҮЛЬЕ! ам ахуйн дээд сургуулцйл ОЧИХООР 8-3 Малчин Н-Вссэр38, тус- нийн йосах малын хашааны двивсос 30 гаруй толоолог- : ректр Б.Ц. Нвэшицкийхал(| Төв аймгийн Архустын ЛАХ ГЭЖ хүүхдүүд чадах бүх хааг, шүүрэл, ҮВҮҮ лс, хаожмарсг мг: 2 - үгэндээ, оронд нээ хийж 2 минээ, ээ 3 4 л 2 чид оролцжээ «Бүжинхэнэ хүүхэлдэйн хамтлал ТЭРГҮҮНИЙ 890 ИХ, ДЭЭД: Тилоон ХЕ. Хоонслл ЧОЛхаринхАВ ПНОЙСр хурганы уут, (1240 төлийн тэй оролцлоо. Мапай пноне- 1 : 2 В: Шанын ж. Р » Сибирь болон х пайз малчиы суурьт илгээ. рийн бүлгэм шеф сууриуд- 1961 ӨН. «Жаргалант» уудгам . сай мнагай СУРАГ чээллэдгээс Г.А Вэ 54013 БЖ зээ. Трлчид: даа 1000 нэмнээ З00 гаруй дахь пвоверийн зуслан байг “СУРАГЧ д жуаЖ саллаа уулж ид 2 Хүүзлийн тус нх шүү Еэ БОЦ БАл2--2--инү л гуулагдав . гэж пионерүүдэд чин сэтгэ- үрэвч хийж тусаллаа Ё бойжуулах багагүй - ї ЗРЕТ -- Энэ охиныг /Б. /Батзаяа:гэдэг. Тэрээр 110 гаруй мэргэжлээр хэ-| туршлагатай болсон билээ. Тор (зтэххүлүлмүнсй 8 Бүхгэ тотс ЦЭДЭВСҮРЭН ї дол өн «БНМАУ. Бо Сун урын ХэнД3 ын үг төлчин 30 с Гухаазах шал бан же, 4 та Су йн " ын зэргүүний ббөтө сур нЙНагситрчндсан тогло) Хээр сургуулийн зөвлөлтийн дуу дуулаачдын хуудиццанжжлн блндэтэн улсж Д. ЧУЛУУНБАТ төлчний СУУРЬТ-ПИНО | гууль» болов хүүхдийн хамгийн й аваргаар шалгарчээ, Б, Батзаяа Орхон су- онцлон тэмдэглэв. жил суурьт Ү2тэдьс-иуэгй 1142 ь, НЕРИЙН ИЛГЭЭЛТ . ФмМөАХЖ мын 8 жилийн сургуулийн (6 дугаар ангид ЗСБИХУ-ын их, дээд СУР" на, Бид төлчий эгч нарын НЭГ НАСТ МАЛ Түүхт ойнуудыг угтаж, » 1975 ОН. Аймгийн наг гуулиудад мавай орны 11 | үүлга уулзалтад | орол! ӨВӨЛЖҮҮЛЭХЭД «Өсвөрийн төлчин» уралдаа: ? -- сурдаг, мянга гаруй охид хөвгүүд сумын аварга төлчин Л Цэ Манай пионерийн бүлгэм ыг «Пионерийн гавшгай хө- боловсрол эзэмшсэн билээ. Одоо зөвлөлтийн 290 их. лоой мянга гаруй оюутан Су- га гаруй оюутан су- ралцаж байна. Тус цэв, рэниадми Г. Азнга, мэнд СУМынхаа нэг, хүртэлх настай дөлмөрийн аян» болгож сү Ц Кавей нараас үнэ Малын өвөлдилтөд их (ай- зэлжит гараагаа эхэлсэн би- “ГОХ зөвлөлгөө авлаа. Хаарч, дулаан элгэвч, эм- дээ. ҮҮүлтэй холбогдуулж мын хороо, АДХ-ын гүй- Н. ХИШИГДОРЖИЙН авсан фото зураг шээ хийж, суурьт илгээж Булган аймгийн Сайхан суч Сурагч Нугас ЗЭ байна. Нэг наст малыг тэ мын 8 жилийн СУЛГУУЛИЙН Ө жээх, арчилж тордох турш- 21 дүгээр бүлгэмээс «Төлч- дага цуглуулж бядхан Мом инй" суурьт инонерийн ил- хийж малчни ах эгч шартаа гээл явуулья!» | сэдэвт | илгээ талархал хүлээлээ. ажил зохиолоо. Батцэнгэл 10 Энэ ажилд пионер сурагч жил, Пиоперийй ахлах бүр хамрагдан, |идэвхтэй удирдагч оролцож төлчин ах эгчгар- л. ДОРЖГАРАВ таа зориудж бээзлин, угж» (ораравтй юм » . элгэвч, уут нэмнээ, лаа чүч -- е том», жкорд» комплекс: ш БРИГАДДАА дэнз зэргийг цугл МЕЭЭ-ийн гэввүүй, Бэлдун зэрэг сонирхолтой үзмэрүүд | 8Х Пионер сурагчдын дунд 9,2. тэн малчин зуудын хүчээр 42) гацацлэж, цаг сая төл хүлээн авахад бид- суурьт илгээлээ байгаа. мад- мий хувь нэмэр! хөдөлмөрийн шонерийн ахлах удирдагч БыГ сашн»-гт шиглглтад 0РУУ бн. шинж ж 1 - БАН 1190 . ЁОХУГҮ! ч ЭГЧ 12 1 Шшнй АНЧИМАС "ах агч нартаа сугас цуваа /сохиоц байгуулжс олс Ч. ДАВААДОРЖ "эн гч: 2262 Яруу найрагч Ж. Шаг- дар хүүхэд багачууд та варт зорнудж «Тал дахь улзалт», «Манай ангийн дмаа» шүлгийн түүвэр, «Хатанбаатар» найраг- лал, «Эргэх дөрвөн цаг» тууж бичиж толилуулсан билээ. Түүний бичсэн эх орныхоо хөгжил цэцэглэлт байгалийн гоо сайхныг дүрслэн харуулсан «Шу- ВУУн саарал даагатай Шу- вуухай мэргэний дуулал» найраглалын хэсгээс нийт- лэв, Ж---Ы Ї-------. САД ШРЫН НАД Хээр талын дунд Хэсэг тоос босно Тоосны үзүүрт адуу Торойж байх шиг харагдана... Гал шарын адуу гэж хүү дотроо баярлаад Ганган саарал дааганыхаа амыг тавьсхийн хатируулав. Ойртон ойртон очвоос Орог тоос нь хуй шиг босож Адуу биш хулан » Алга болон одлоо «Хээрийн амьтныг үргээх Хэрэг юусан билээ?!» гэж Зүрх нь хөөрсөн саарлынхаа , Зүгийг эргүүлэн алхлуулж хамрын үзүүрийг ширүүн хэлээрээ хайр найр- гүй хайран долооно. Цасан хөнжлөө нөмөрсөн Баянбу- лагийн тал өвлийн цагаан нарнаа нүд алдам цийлэл- зэнэ. Өргөн талын дунд, нүдний үзүүрт нэг айл харагдана. Түүний яндангаар. шингэн цэнхэр утаа эгц өөдөө суу- наглан хөөрч, цэлмэг тэнгэ- рийн мандадд замхран арил- на. Тэр айлыг Дооноровынх гэдэг ажээ. Гэрийн эзэн Доо- норов-бригадын төв орохоор морджээ. Гэрийн хойморт зургаан настай хөөрхөн бор охин хурганы хуучин уут нэмнээ нөхөн сууна. Түүний нэрийг Ичинхорлоо гэдэг. Хонь хургалах -цаг ойртож байгаа учир ээжийнхээ хэлс- нээр бяцхан охин хурганы уут, элгэвч засаж» сэлбэж байгаа ажээ. Ичинхорлоо нэг элгэвчийг их хичээлгүйлэн оён, дахин дахин эргүүлж тойруулж үзээд, сая л са наанд нь хүрэв. бололтой. инзэмсэглэснээ: --Ээж ээ би энэ элгэвчийг эрх улаан ямааныхаа иш- тэнд зүүнэ шүү гэв, Ээж Цэ- ДЭНСОДНОМ: --Тэгээрэй, миний охин. Харин чи бусдыг нь “сайн оёж шидээрэй. Хонь хурга- лах үед зай зав олдохгүй шүү гэлээ, Охин, 24 Д би сайн оёноо. Бүгдийг нь яг л адилхан оё- но. гэв, Тэгээд ээж нь: --Мяний охин гарч, нио хараад ир гэв. Охин гүйн гарч. харахад нь сүүн ухааг нөмрөн хонин сүрэг тавтайяа бэлчиж байл, Нар нэлээд тонгойжээ. Сая- хан цэлмэг байсан тэнгэрийн хаяа бүүдийж, салхи шуур- га тавимаар нэг:л зэврүүн- болжээ. Охиныхоо орж ирс- ний дараа ээж нь .гараад ирэхдээ: --Миний . дан, гэртээ сууж байгаарай. Тэнгэр ая- нь, Ээж нь бушуу- їхан яваад, хонио нааш нь эр- гүүлчихэт:л, цаашаа хэдэн Хо” Гал шар уулын оройд Шувуухай мэргэн гарч Газар дэлхийн байдлыг Ажья гэж бодов. Ширээн дээр тавьсан Арц модон баримал шиг Шижир туяа татсан Ашдын сайхан уул байна Орой дээр нь зогсохуйд Дөрвөн зүг илхэн Одтой малчин түмнийхээ Цогийг бадраасан уул байна «Гал шарын унага» гэж Газар дэлхийд алдаршсан Гайхам хурдан хүлгүүдийн Төвөргөөг сонссон уул : байна Гал шарын уул! Гал шарын тал! явсан. Бодвол, холдсон байх. Харин чи хонио ирэхлээр хотлуулчихаарай. Аав нь бригадын төвөөс оройтож ирэх байх шүү гэж захиад гарав Ичинхорлоо охин орон га- ран, бага сага юм оёж шид- сээр л байлаа. Хонь ааж- маар гэр уруугаа дөхсөөр л байв. Тэнгэр улам муухай болж, цасан шуурга тави- маар шинж илт болоход Ичинхорлоо охин гэрээс гарч хонно угтан очив. /Хөөцөл- дөж байж арай хотлуулжээ. Тэнгэр бүрхэж, цас будран хаялж байлаа. Эрх улаан ямаа нь түүний хойноос даган майлахад эр- ГЭЖ ЗОГСООД: ЭЭ --Чи бас горьдоов: надаас юугаа тааш өглөө бэлчээрт “гара. хаас. чинь өмнө өгөмз тэж хэлээд гэртээ гүйн оров. Энэ “бол. Ичийхорлоогийн:-Хам- гийн хайртай ямаа нь юм. Түүнийг ишиг байхаас нь эхэлж тоглож эрхлүүлсээр дасгасан болохоор Ичинхор- лоог хармагцаа л салалгүй дагана. Нэг үүгээр хэлэхэд тэр х бие биендээ туй- лаас хайртай болсон байжээ, Удалгүй салхи улам ши: рүүсэж, үе үе өрх нь нисэх гэж “байгаа юм шиг хөвхөл- зөж эхлэв. Тэгснээ тэнгэр газар нийлсэн мэт харанхуй- лан шуурга тавьж, |гэрийн унь хана ондо чахарч, гадаа шуу “болон хонь 808580: Ичинихорлоо ца: сан шуурганаас өмнө хопио хотлуулж амжсандаа нэг та- лаар баярлах авч нөгөө та- лаар «Ээж минь үхрээ.олоо болуу яагаа бол» гэж сэт: гэл нь зовж байлаа. 2 Гэтэл гэрийн хаяанд эрх гэж хонио. Би чамд ааруул - өгсөн шүү ,дээ..Харнн-аав . ННцыхоо эхдээ чихэр авчирвал мар» . хунд шилээ 7 : ч » Хийхэд тэр, чөлөөг ашиглажс, Гал: шарын унага! Газар дэлхийд холбоотой! Хангай говийн завсар Ээрэм нх талын Хазах ногоо уух ус нь шимтэйнх үү? Ханагар малчид: эзэн эрс нь ухаантайнх уу? Эсвэл адууны өвөг тахийн удам “Энд л их байсных уу? Энэ олон хурдан хүлгүүд Сургуулийн 9743 50 НАСНЫ НЬ ОЙД юундаа алдаршаа вэ? Гал шарын «Элбэг хээрж л гэнэ Гал шарын «Хонгор зээрд» л гэнэ Гал шарын «Арслан хул» л гэнэ Гал шарын «Ороо саарал» ч л гэнэ Эгнэшгүй хурдан энэ олон хүлгүүд Эрдэнэ чандмана номд нэрээ үлдээж хүүхдүүд ДОМГИЙГ НЬ СОНСООД Суун босон сонирхдог ы болжээ Энэ бүхнийг эргэцүүлж Эмээлт хүлгээ хөтлөж Ухаан санаа уужирч Уулын уруу буулаа Улаан элгэн чулуунаас нь нэгийг авлаа “Морин хэлбэртэй улаан судалт Чулууг тэр «Молор эрдэнэ-Гал шарын унага» гэж бичиглэлээ | их хөндийн зоон дээр : улаан тоос босном ийнхүү Морьд тарлажээ. улаан ямаа нь майлах сон- согдов. Охин гайхан, гүйн тарч харвал хонь нь задгай хөрзөн хорооноосоо гарч шуурга уруудаж байв. Ичин- хорлоо сандран гэрт орж, хувцсаа сольж | дулаалаад, аавынхаа хуучин хүрмийг давхарлан өмсөж уруудсан хониныхоо хойноос гүйв. Тэр хэдэн удаа хониныхоо тү- рүүнд гарч, эргүүлэх гэж оролдсон боловч нөгөө талаа- раа хоньд хошууран уруу- даад, ер тогтож өгсөнгүй. Цас сан шуурга улам бүр ши- рүүсэн, хонь тасран уруудаж, охин хөөцөлдсөөр. харанхуй болж, уруудсан хо- ниныхоо эхэн, сүүл -хоёрын чухам алинд нь яваагаа ч сг мэдэхээ. болив, :Охин гүйсээр-арай гэж хо- х “түрүүнд, гарэв. Шуурга. бага. зэрэг. намдас- хонНо тогтоож амжив. - Ийнхүү түр амсхийх үедээ - хажууханд нь нэг юм сүүт-" гэнэн -дагаад байгааг мэдэж ажиглавал эрх улаан ямаа нь байлаа. . Дахин шуурга тавьж хонь урууджээ. Ичинхорлоо хой- ноос нь хөөцөлдсөөр... Шуурга. шуурсаар... Цаг хугацаа урссаар... Үүр хаяарч байгаа болол- той бага зэрэг гэгээ, оров. Салхи-түр зуур намдаж, “цас будрац орно. Хонь тогтов. чинхорлоо амран суухдаа сая л эцэж, ядарснаа мэдэв. Ам нь цангажээ. Цас үмх- лэв. Хүйтэн улам бүр та- «чигнав. .Хамрын үзүүр нь часхийхэд охин сандрахдаа халуун гараараа барив. » эгснээ хөлдсөн газар ха- луун гар хүргэж болохгүй, харин цасаар үрэх хэрэгтэй гэж аав ээжийнхээ ярьж байсныг -Д, Сүхбаатарын бардамнах Улсын хэвлэлийн комбинатад хөвдэв. “..Хав-. санаж бээлийгээ хий-. гээд хамраа үрсэн нь яах аргагүй их хорсов. Түүний нойр нь хүрч нүд нь өөрийн эрхгүй анилдана, “Удалгүй -салхн ширүүсэж цасан шуурга дахин эхлэв. с.л газар тэнгэр нийлж “шөнө мэт харанхуй болов. “Хонь уруудав.. Эрх « улаан яма4 нь Ичинхорлоогоо үгүйг -їзн эргэж майлан зогсоно. Буцаж шуурга сөрсөөр ирэг хэд нь Ичинхорлоо суугаа- таараа унтаж байв, Дэргэд :нь ирээд хэд майлсан боловч сэрсэнгүй. . Мөргөж ёвров, Бас л сэрсэнгүй. Хүрэмнээс нь үмхэж угзрав. Тэгээд мөр- гөж унагажээ. Ичинхорлоо сая л сэрэв. Хоёул хонины “хойноос гүйв. Цасан шуурга нүүр “нүдгүй балбасаар... - Хонь, уруудсаар... Цаг хуга- цаа урсан ,урссаар. Ч Ийнхүү. явсаар НИчинхор- |.гөрснийг мэдсэнгүй, - Мэдэ- хийг Ч тэр хүссэнгүй. : дэх“ч арга байсангүй. Гагц- хүү хонио алдалгүй дагасаар байв. Хонно алдаагүйдээ тар сэтгэлдээ баяртай.явна. Тэр “баяр нь Ичинхорлоод шинэ г Хүч чадал йїїэмнэ. Б.Бараг хоёр. өдөр нэг шө- нийн турш нүүр нүдгүй бал- . басан “шуурга ор мөргүй ал- га: болж, “тэнгэр бүртийх ч “үүлгүй. цэлмэн, өргөн тал мөнгөн цагаан . өнгөөр гя- , лалзан гялтганав: Зургаан настай охин Ичин- хорлоо хонин | Хэсэг хүрч ирэв. Тэрээр Улаан нуур гэж хүмүүсийн ярьдаг нуур мөн байх гэж бодов. Тэгэхээр манайх энэ нуураас төдий- лӨн холгүй гэж бодон лажээ. Ийнхүү явж байтал алсаас хэдэн морьтой хүн цас манарган давхилдан ирэв. Ойрхон ирэхэд-нь хар- вал түрүүнд аав нь давхиж явна. Энэ эрэлхэг. охин бол Хэнтий а н Дархан оргил нэгдлийн нэг- ууВөєг бригадын малчин соноровын Ичинхорлоо би- лээ. - - лоо хичнээн цаг хугацаа өн-. “Мэ-” хөвөөнд Ц. мөнх Ид шидийн элч шиг бараан сум тодорнд Морьдын түрүүч ажээ Төмөр дөрөөнөөс буугаагүй болов уу гэмээр өвгөн Түрүүлсэн морно салхин сөргөн хөдөлгөнө» Өвгөн өгүүлэх нь: -- Манай нутаг хурдтай байдаг -нь Маний сайных биш л дээ хүү минь Эцэг дээдэс минь л ийм сайхан адууг Эдэлж яваарай! гэж өгснийх шүү дээ хүү минь Энэ хайрхан уулыг тойрсон өвс ургамал 107: Эгнэшгүй сайхандаа, ЭНЭНДЭЭ бас учир бий дээ. Харин нэг юм нэмж хэлье хүү минь Хангал хүлгээ сойно гэдэг эрдэм юм шүү Ямар морийг яаж уяхыг эзэн мэднэ, морь 5 мэдэхгүй Явдал учрыг эс тааруулбал морь гомдоно гэв. ХОНЬ ХУРГАЛЛАА Тасан дунд гармагцаа Чанга чанга майлаад Цагаан уулс дуугий нь Хүй нь дөнгөж салмагцаа Хөл дээрээ тэнцээд Хөхөө дөнгөж хөхмөгцөө Хөнгөн цовоо дэгдээд Нийлээд хэд ч болов оо? Нэмэх Үлгэрийн цагаан хоньд минь Му-шЯол3 хүрдээр өсөх юм. ЛАНАТАЙ ХОНЬЧИН Шилэн “цасан саруул танхимдаа |! Сон сурагч би : цанатай хоньчин би Хурууны үе шиг толгод-дунд - ХУндан хоньдоо харнудсанзом Хурганы уутан цүнх Хурдан цанаараа гулгасан 1 хурд ч өгдөг өө. “Г.ГОНГОР Зи 7 » 2 -аЁ “10 РТ . 4 дэх жилдээ Ө Ме 16 (2012 Ө.1085ОНЫ ХОЁР ДУГААР Алтан дэлхийн сар нар Ая дуу эв санаа Алаг цэцэг улаан бүч Анд найз үнэнч нөхөд Аз жаргалтай Амар сайн байна уу? Бидний хаяг Найрамдлын Дархан тэсэн дуугаар Дархан хо- тын 10 жилийн Ш Дунд сур! тийн интернацнонал Ч” гипгүүд. биднийг угтлаа. «Үнэнч нөхөд» ин. тернационал клубийн дуу- ны үгийг зохиолч И. Гүр- ринчин бичжээ. Клубийн уриа: «Үнэнч нөхдийн нөхөрлөлөөс улс түмний найрамдал» Интер клубийн дарга УП ангийн сурагч С. Сэргэлэн: -2 Манай клубт най. рамдал ангийн, хэвлэл мэ- дзэллийн, захидал харил. цааны, цутлуулга сонир- хогчдын секцүүд ажилла. даг. Өнгөрсөн хорь шахам жилийн дотор олон мянган пионер сурагчдыг интер- националч үзлээр хүмүү- жүүлэхэд манай клуб ту- салсан нь лавтай. Бид Зөвлөлтийн ХХ сургуулийн интерклубтэй ажиллаж, тэднээс их ЗӨВЛӨЛТИЙН АРМИ, ТЭНГИСИЙН ЦЭРГИЙН ФЛОТЫН ӨДӨРТ Алдар . жаргалыг бэлэглэсэн зөвлөлтийн армийн мөнхөд балартугай! (Ялалтын 40 Зөжэт ойд сориулсан материй. лыг ЮШ, ТУ шүүрнээс ун- тизарай!) ЗУРАГ ДЭЭР: Дархан хотын 10 жилийн Ш сургуу. клубийн гишүүд улийн интернационал Ж.ДАШДОНДОГИЙН авсан фото лийг сурдат гэв. Зөвлөлтийн ХХ сургуу- лийн захирал ЗСБНХОУ- ын гавьяат багш Ю. На- бин бидэнд интернацио- налч клубийнхээ ажлаас танилдуулсан юм. -- Бид саяхан Ффашиз- мыг эсэргүүцэгч залуу баатруудын долоо хоногийн ажил зохиолоо. ДЗО-ны ХИ их наадмын эв санааны нэгдлийн 34- хад манай пионерүүдийн хийсэн бэлэг дурсгалын зүйлс олны сонирхлыг та- таж, одоо мянга шахам төгрөг хуримтлуулаад бай- на. Үүнийг интерклубийн гишүүд санаачилсан юм гэв. : Дархан хот дахь Зөв- лөлтийн ЇУ сургууль, ма- най 1 сургуулийн ыинтер- клубүүд хамтран ажиллах талаар нэлээд туршлага хуримтлуулжээ. ТУ сургуу- лийн пионерийн ахлах удирдагч И. Нагибина: -- Монголын 1 сургуу- лийн сурагчидтай хамтран ажиллаж, хүүхдүүдэд ин- тернационалч хүмүүжил ОЛГОХ нь манай пионерийн бүлгэмийн үйл ажиллагаа- цы год чиглэлийн жисснь Эн САРЫН 22-Р. ф БААСАН фө ҮНЭ10 МӨНГӨ юм. Бид 1 сургуулийн ин. терклубтэй хамтарч (Ок- тябрьчууд, баатарчуудын баяр, өсвөрийн Ленинчүүд, Сүхбаатарчуудын .нх наа- дам, пионерт элсүүлэх цуг- лаан, бүлгэмийн зөвлөлийн хурал зэрэг олон ажилд хийдэг билээ. Манай У ан- гийн нэг бүлэг монголын пионерийн хөдөлгөөний анхны алтан хараацайнуу- дын нэг Лхагвасүрэнгийн нэрэмжнт болсон юм. Тэд Лхагвасүрэнгийн намтрыг судалж, самбар хийлээ гэж бидэнд өгүүлэв. Пионерүүд эз! Танай сургуульд интерклуб бий юу? Хэрэв байхгүй бол да- руй байгуулах санаачилга гаргацгаа! Интерклубийн үйл ажил- лагаа юунд чиглэгдэх той вэ? ЗХУ, болон соцна.- лист бусад орны ой, чухал тэмдэглэлт өдрүүдийг сур- таїлчилж, тэдгээр орны 80- чид төлөөлөгчдийг сур- гууль дээрээ хүлээн авч ажлаа танилцуулах, зөв- лөлтийн хэвлэлийн .той- моор ярилцлага зохиох, гадаадын хүүхдүүдтэй за- хидлаар харилцах, най- рамдалт Орныхоо хүүхэд залуучуудын дуу шүлэг, бүжиг, тойрон бүжгийг су- рах, пионерүүдийн дунд интернационал, найрамд- лын сэдвээр фото, гар зу- раг, шүлэг, өгүүллэг, зо- хион бичлэгийн уралдаан зарлаж дүгнэх хүүхдийн цуглуулгад тусалж, түү- гээр үзэсгэлэн гаргах зэ- рэг олон талт ажлыг төлөв- дөн зохиож болох юм, ёс» с 2 Ё , 19 єв. ДАРХАНЫ ШОНБҮҮД 5 Е ч 5 х Ү : : : 60 САЙН ҮЙЛС БҮТЭЭХИЙН ТӨЛӨӨ ВЕ. : 3 Ё Д /ГУЙ 1 Б Б) « 11 7! Ё гандаа амжилт гаргах зо» 4Биоэр хүн» нлуб зэрэг 0 ) ГУЙЛАН бу рилгоор «Дунд дүнтэй (Олон ажид зохиож байна. Дархан хотын ЇШй дунд сургуулийн залуу Хүүлж “Ахан дүүсийн мл Дархан хотын шоно. | 88ХНолчдын «Од» дугуйлан Өигөрсохиа: чээлийпн жилд арван таван сурагчдын бү- рэлдахүүнтэй лол», «Эрдмийц зөвлөл», | РИЙП бүлгэмүүд «Залгамж байгуулагдсан юм. Сураг- «Нохоц гүйцээх Хиээл», Үе? ёяныхаа Удирдамжийг | чийн жилд манай Дугуйлангийнхан рийт: хотын өсвөрийн «Алтан хайрцгийг | хэн бүтээлчээр хэрэгжүүлэн хэд мар бичмэл сэтгүүд::18| , ХҮН үеийнхэн МПБ-ын 60 Жи” задлах шэ?». “Таван хо онцчуудын зөвлөлгөө, їбид МПБ-ын 60 Воонаү2 ой РДЗО-н ХИ лийн ойдоо «б0 сайн үйлс шууны төлөө» ург даа- «Салют-Мир» аян, уран их наадам угтаж ХЭНХЭХ ЗЛВГТЭ Эв їйн төлөө» Сурлага мууд зохион байгуулж ЗӨГВӨЛИЙн гайхамшиг, хоёр- сэтгүүл гаргахаа ЗоВмал булна ЛгО33 р, “урлаг спорт байна. догч түүхий “ЭД. Алтан | дугуйлангийн Эй л На ана «Од» їн двэд амжил» Пионерийн бүлгэмүүд (Шайб. номын ертөнцөөр, Ерэн эр ИН5 н СурВаллин г барихаар шам- хүүхдийн чөлөөт цагийг одонгийн учир, Ахмадын ил сурлага: Ч ши х урагддын цан хаж байна. Пно- зөв зохистой ашиглах зо» СУргааль адт, «улаан бүч». ) наан рласанд гарсан олон аарха АГ аан пєрийп ейхал їшатны бай рилгоор «Аэробик» клуб радно станц, «Алтан ха- ч дутагдлыг уран хурц үгээр тууллатуудын дунд «Дурс «Аялагчдын Клуб». «Хэ- раацай» жүжгийн хамтдаг бичицгээж байна. «Од» дугуй- Ф Дархан Хотыц хоккейчин Шиднер сурагчид талын “улаан “тугийн тө? Цүү Хүүхдийн дугуйлан». зэрэг олон үүсэл санаачил- зөө») Уралдаан өрнөн, “Сэрүүлэг» аян, «Бөм- їа өртүүлэц МПБ-ын 60 «Алтан шайб» тэмцээний дараа хаалтын 40 жилийн ойд (бөрт ухуулга, «Бүхж Жилийн ойдоо 60 сайн МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИИН авсан фото зураг сурталчлах ажил», «Зад үйлс бүтээхээр шамдан к угаагчдын штаб». «Өсөх Нахиа» хэвлэлийн тасаг «Уран гартны дугуйлан», «Улаан сарнай» хамтлаг «Айзаадаокторын булан», үеийн диснерүүдийт эрэн сурвалжлах үртэл- жилл: байна. | Пиопер сурагчил хөдөлмөр | зортулсал эх Орны дайты энн АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН УРАЛДААН тол болсон сурла- 2л4?ХЯИ ХО0Л1ы:7 ХЭМ СиЙН ТУРШЛАГЫН ЦОМОРЛИГ шжалд Дар АР-түйүй дугуйлангийнхан хэр зэрэг хан хотын нинонерүүдийн ЦУГЛААН оролцов гэхэд тус клубийн дунд өрнөж буй зарим эрхлэгч Вика: ЖЭЭЭХ 7/5Э? үүсгэд сангачидгаас та- -“Кар в. нилцуулья. «Дархан хотыг хэй сайн мэдэх вэ?» урал” Асуултууд 1. Найрамдлын Дархан хот хэдэн онд, байгуулагдсан вэ? | | | | | | Ф БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Депузат, хөдөл- 10 жилийн | авч салааны цуглааныг алтан медаль, /М. Отгон- 9: Дархап хотыг ямар учраас «Найрам- баатар, барилгачии Г. Тэгшжав, гэрт нь хийхээр шийджээ. баяр фото зургийн урал- дал натериационализмын хот» гэж вэрлэ- ЕТЧ сургуулийн ЇХ ангийн ХЗЭ-ийн үүрийн нарийн Цолитехиикумын ХЗЭ Цуглаанаар дааны мөнгөн медаль тус бичгийн дарга Л. Гэрэлмаа, товчооны гишүүн Д. Энх- ийн хорооны нарийн бич- сурлагыг дээшлүүлэх т84- тус хүртсэн юм гэж ярив. баяр нар шефийн хамтын ажиллагааны талаар ярил- даар найз нөхөд нь, эцэг эх. багш нар нь илэн да -4 давгүй ярилцав. Энхбаяр цаж байгаа нь гийн дарта Ж. Жадамбаа- ян, АЛТАН ШАНБ - Машай 22 : Я яэдэг вэ? шүүд «Золбоо» клуб бай балл дорой 5. Дархан хотод хичнээн хүн оршин туу 10 жилийн 111 дунд яь суудаг вэ? лын 6. Яагаад Дархан хотыг хүүхэд, валуу- чуудын хот гэж нэрлэдэг вэ? 17. Дархан хотын Сургууль, пионерийн байгууллагын талаар юу мэдэх вэ? 8. Дархан хотоос төрсөн БНМАУ-ын хо- дөлмөрийн баатрууд, гавьяатнуудыг нэр- Дарханы лиовср сурагч- дын хоккейн тэмцээн үзэгч Дийц анхаарлыг ихэд тат даг болжээ. Энэ өвөд бол- сон «Алтан шайб» тэм" цээнд зовлөлтийн ХХ сур ЗиВдЫР «Юность» | баг, : й ) 10 жилийн 11 сургуулийн ӨСВӨРИЙН ТЕХНИНЧИД багтай өрсөлдөөнтэй тог вож түрүүлжээ. вдөл- тийз ХХ сургуулийн би- бэгш В. үр дүнгээ өгчээ. Энэ бол 10 жилийн Ш дунд сур- | «Пио ерийн байгууллагад туулийн пионерийн ажлын : халамж» ХӨДӨЖ вэт хэлбэр том. лэнэ Ын 9. 1985 онд Дархан хотын залуучуу- дын хэд дэх удаагийн Интернацнонал ИХ наадам болох вэ? 10. Дархан хот социалист хамтын ШӨ: орнуудын аль улсын ямар хо- холбоотой ажилладаг вэ? хэн Сайц Мэдэх бэ?» ахилгаан лийн Хөдөлмөрийн дугуйлан хичээллэж түүнд (24741-48 Батдорж, Эих- 60 жилийн ой угтаж улсын тэ, бүлэг болох овюд ч бид пи 143 пионер сурагч хам" баяр, Энхжаргал | нарын амжилттай анлж түүрэг аваад «Залгамж үет ёлнаар явна. ” шилдэг тавал төрлөө гэж гээ? эл 2 “ИГ | | 1 | | ! | ! | | | | | ! 1 ї ЛЕНИНГРАДЫН БААТАРЛАГ ХАНГАЛЛАЛТ Дугаа их эх орцы дайны хүнд сорилтын жилүүдийн түүхэнд 1941 оны 7 ду- таар сарын 10чаас 1944 оны нэгдүгээр сарын 18- ныг хүртэлх 900 хоногийг «Лепипградын баатарлаг хамгаалалтын өдрүүд» гэж бахархац тэмдэглэдэг юм. Фашист германы цэргийн командлал Москваг эзлэх байлдааны операциа «Тай» фун» (хар салхи) гэж нэрт аэсэн юм. Тайфуныг хэ- рэгжүүлэхэд Октябрийн хувьсгалын өлгий, ЗХУ-ын хүнд үйлдвэрийн асар том хот, градыг булаан эзлэх нь чухал ач холбог- долтой гэж үзэж байв. Фельдмаршал Г. Кюк- лерийн командалсан герма- ны армийн «Умард» бү: лэг 714 мянган цэрэг, 10070 их буу, миномбт, 385 танк, 870 нисэх он- гоцоор бүслэлтийн хуга- цаанд улангасан довтолсон билээ. Дээд Ерөнхий команд: эрээр далын шийдв: г, Юн. Жуковыг 1941 оны 9 дү- тээр сард Ленинградын фронтын командлагчаар томилжээ. Хот бүхэлдээ тэмцэгч, хөдөлмөрлөгч боллоо. Ленинградын нутагт их бууны сум 150000 удаа тусч, бөмбөг 100000 удаа барилга унаж, 3 мянган Октябрийн хувьсгалын өлгий Ленийград хот фа- шистын яргачдын галт бүс- лэлтэд 900 хоног байж, эр зориг баатарлаг гавь- яаны үлгэр дуурнал бол- сон билээ. Тэр баатарлаг үйлстэй Таня охины үйл амьдрал салшгүй холбоотой юм. Таня Савичсвагийн 9 хуудас тэмдэглэл өнөөдөр «9 боть» болон үлджээ. Таняг сургуульд ордог жил бүслэлтэд дай- чид эцсийн дусал цусыг дуустал тулалдах тангараг- тай, хүүхэд, эмэгтэйчүүд, хөгшид ёглөөнөөс БРЧНР хөгжмийн Д. Шостаковнч долдугаар симфонпо дэнгийн /гэрэлд бичиж, хотын 100 грамм талхны бүрмосон устаж, 7 мянга гаруй “байшин эвдэрчээ. Мөч тутамд үхэл занал- хийлж байвч | Ленинград- чуудын амьдрал үргэл- жилж, үйлдвэр, завод театрууд ажиллаж, сонин хэвлэл гарч байв. Удаан үргэлжилсэн баа- тарлаг хамгаалалтын (өд: рүүдэд 16467 хүн амь үрэгдэж, 33372 хүн шарх- даж, 800 мянган хүн өлс- төлөнгөөр үрэгдсэн юм. Тэвч үхэл, хагацал Лени- ЯЛАА. ка өнгөрлөө», «1942 оны 4 сарын 13-ны шөнийн 2 цаг, ах талийгаач боллоо», «1942 оны 5 са- рын 1 өдөр 4 цагт Леша ах үрэгдэв», «1942 оны 5 сарын 13-ны 7 цаг 30 минутад. Ээж минь Са- ДЭЛХИЙН !ї ДАЙН АСАР ИХ ГАЙ ГАМШИГ ТАРЬСАН ЮМ. 1700 САЯ ХҮН АМТАЙ 64 УЛС ГҮРЭН ХАМ- РАГДАЖ, 40 ОРНЫ ГАЗАР НУТАГТ ТЭР ДАЙНД 50 САЯ ХҮН АМЬ ҮРЭГДСЭНИЙ 20 САЯ НЬ ЗХУ-ЫН ОХИД ХӨВГҮҮД БАЙ- 15 ТӨД 1 ний хотынхны зоригийг мо- хоож ча, Ленинградын дэргэдээс фашистуудыг арчин цохих, шийдвэрлэх тулалдаан 1943 оны нэгдүгээр єсё раас эхлэв. Генерал Л. АА. Говоровын командалсан фронтын цэрэг дайсны бүс- лэлтийг түргэн хугацаанд хэмх цахиж, байлдааны санаачилгыг авчээ. тартаа “Адмирал В.Ф.Трибуцийн захирсан Балтийн флотын дайчид Ленинградын дэргэ ХҮН ТӨРӨЛХТӨНД БОЛСОН хэн дээгүүр тахтай гутлаар гишиглэн гарсан хар дай ны аюуд юутай их билээ. Таня өнчрөөгүй. Тэр зэжийн схин, ахын дүү байснаа ах орны охин, ард түмнийхээ төрсөн охин болж үлдсэн юм сэдэвт сурагчдын эсэргүүцлийн жагсаал. РЗ дэх тулалдааныг ялалтаар тогсгөхөд чухал үүрэг гүй Ленипградын дэргэд фа: шистуудыг бут цохисон нь аугаа их эх орны дайны явцад шийдвэрлэх зргалт хийхэд чухал ач холбогдол той болсон юм. 1945 оны нэгдүгээр са- рын 264д Ленинградын Фаатарааг гавьяаг хүндэт- тэн Лсвниний одонгоор шагнаж «Баатар хот» бол госон билээ. Зөвлөлтийн ард түмнийг яаахыг са- наархсан фашизмын хар дүрслэн зурж сууна, Охин минь өмөсдөр тухай ТАНЯГИЙН ЕСӨН ХУУДАС вичевынхан шас барчих лаа», «Бүгдээрээ өвгөр- “Ленинградын Дайны гай гамшиг, хо- хирол, хэлмэгдлийн тухай хэдэн зуун түүхчдийн туурвисан боть ботмор но мыг сөхөн уншиж болино. Тэгэхдээ Леминград хотод очсон хүн «Пискаревийн» цэцэрлэгт булшны хойхот хаалгаар орохдоо Танягийн Ба өдрийг бичиж үлдээсэн ар эр зэж, эшэг зэж, ах на-|ван мэгано|мсстай | Танк онас барсан өнсєр “Саямгчсгхэх.| ӨАрьам тэм- сичаг болон үлдсэн юм. Їэ: нь Фопианын зиэ зүүдлээ ч үгүй байгаа. «Хүн төрөлхтөний ирсэ дүйн үрс амар амгалан байг! Эх эцэг энх тайвныг хамгаалан тэмцэж яваг» гэж бяцхан Томя «9 боть» тэмдэглэлээ бичсэн банш үү? Б. ЧАНТУУ хэрцгий шинж ча | иарыг шлчллсан баришт ї Манай дэлхий дээр Нуй- бьпаев гэж нэг том, сайхан хот бий. Гудамж нь цэцэр" лэг шиг битүү ногоон мод" ! той, голын хөвөө нь бас гудамж шигээ, мөн хашаан дотор- нь ч голын «хөвөө шигээ цэл ногоон хараг дана. Өндөр дэнжийн ёроо- лоор Ижил мөрөн урсана, Зун болоход Ижил мө Ррөнд хөлөг онгоц зорчиж, эргээр нь тулж зогсоно. Дайны үед Нуйбышев хотод Галя охин, Галягийн зэж, эмээ нь гурвуулаа сууж байяаа. Тэр гурав Ленинградаас нүүж иржээ. Галягийн эмээ нь овоо толнотой, харин ээж нь бүр жавхаатай. Ээж нь за- луухан, хөгжилтэй сэргэ. лэн. юмыг амархан ойл" гоно. Бас Галя шиг бороо- ны дараа хөл нүцгэн гүйж, хуучин сэтгүүлийн зураг үзэх, эмээ нь дулаан ал дагдана гэж үглэдэг Ч гэ. сэн галаа түлээд пийшин- гийнхаа амыг онгойдгох АУГАА ИХ ЯЯЛАЛТЫН 40 жилийн ОЙД -------------... .г Ё- өэө-эшсанэ С. ГЕОРГИЕВСКАЯ Ээжтэйгээ машинд суу” гаад давхиж явааг минь хашааныхан цөмөөрөө, гу- дамжныхан, бас Нуйбыг юшїёв хот. даяараа хараасай гэж Галя хүснэ, Машин чулуун гудамж ны овгор товгорт -донслон. давхина, "Тоос учиргүй гарна. --За, гялайлаа, --гэж “хэлэхэд, машин гэнэт зогс" лоо. --Галя чи баярлалаа, »--гээрэй гэхэд, ь-Галя зам дээр буугаад, --Баярлалаа, --гэж хз- лэв. Машин дээрээс улаан армийнхан инээмсэглэж харагдав. Нэг удаа Галя ээжтэй“ гэз Нуйбышев хотын гу дамжаар явж байгаад, тө" мөр замын вокзал очдог трамвайд цэргийн шинэ" хэн дүрэмт хувцастай, за- луухан таван байлдагч суухыг харлаа. Тэд лав фронт руу явж байгаа бололтой. Байлдагчдыг хамтрал- чин хүүхнүүд үдэж ,.мор" СГАЛЯГИЙН ЗЭЖ дуфтай байлаа. Галягийн ээж бүтэн дог лоо хоногоор ажиллана. Тэгэхдээ гэрэлтүүлэх цаа” сан дээр том жижиг олон сайхан дугуй. бүдүүн бу" юу хялгас шиг нарийхан шугам зурдаг байлаа. Үү: нийгээ «Шугам зураг» гэж нэрлэнэ. Ням гаригт Ге ля зэжтэйгээ ХӨЛӨГ ОНГО. цонд суугаад, Ижил мөр: урт долгио хоёр зэргийг мөргөж » харагдана. Эрэг дагуу торгон элс таарал- даж, бас урт шовх навчтай пэмбэгэр, зөөлхөн үстэй зэгс ургасан байдаг, На: рийхан урт биетэй, гялалз" сан, хавтгай далавчтай тэ- мээлзгэнэ энд тэндгүй нис" нэ. Энд дайн болоогүй юм шиг л тийш сайхан байдаг ажээ. Нэг үдэш Галя ээж: зугаалж явлаа. : бол, ээж нь машинд гар өргөдөг байв. Ачааны ма" ний нөгөө хөвөөнд гардаг : байв. Ижил мөрөн их өр". тэйгээ мөрний хөвөөгөөр” (Тууяд дуулж байв. Хүүхнүүд уйлалдан, хүүгээ юм уу. эсвэл дүү нараа -үнсэж байлаа. Ойр Хавийн гу" дамж цөм нам гүм бол: жээ. Хүмүүс зогсон, дуу. шуу ч үгүй, дэмий л тол: той сэгсрэнэ . Эмэгтэйчүүд бараг цө- “ мөөрөө аяархан уйлж хас. рагдана. ТэгөэДд трамвай хүржигнэн хөдөлж, намуу: хан жингэнэсээр хотын гу- дамжаар давхин одлоо. "Араас нь хамтралчин хүүх: нүүд даган гүйж, ам аман: Даа хашгиралдан ,алчуу: раар даллацгаана. Галя, ээжтэйгээ явган хүний зам дээр зогсоод, тэднийг ажиглан харж “байв. Ээж нь гэнэт: --Галя, урьд нь би “чамд хэлээгүй явсан юм. Ээж нь ч бас удахгүй фронтод явах болсноо нуулгүй чамд хэлье гэв. --Фронтод явах юм уу? Намайг орхнод уу? гэж Галя асуугаад, нүдээ бүл-: тийлгэн, нулимс мэлтэл-| зүүлэв. п . Тэгээд хоёр сарын дараа Галя, эмээ хоёр ээжийгээ “үдэж мордуулав. Вокзал дээр хүн олонтой байлаа... Эмээ нэг ахимаг насны цэргийн хүнд ойртож 292079 т--Нөхөр даргаа, миний охин фронтод явж байгаа юм. Ганц охин минь, даан ч бага юм даа. Та энэ галт тэргээр яваа бол охи: ныг минь харж хандаж яваарай гэж танаас хичээн: гүйлэн гуйя, гэж хэлэв. --Ээж минь, санаагаа ” зовоох хэрэггүй ээ. Харж хандалгүй яахав дээ гэж уцэргийн хүн хэллээ. --Юун сайн юм бэ. Хүү минь, бїрлалаа, гэж эмээ нь хэлэв. Харуй бүрий. боллоо. Вонзалын гэрэл, чийдэн аслаа. Бороонд нор- сон тавцан чийдэнгийн «Охин минь! Хонгор үр минь дээ!» гэж эмээ дахин дахин хэлснээ, үйлчлэгч бүсгүйн ханцуйнвас зуурч авлаа. Охиных нь аз жар- гал, ирээдүй нь ганц түү" нээс шалтгаалж байгаа мэт тийнхүү боджээ. --Ээж нь үйлчлэгчийн ард зогсоод: --Ээжээ, явх юм бэ. Ээжээ, тавь л даа. Ээжээ би ганцаараа яваа биш, эвгүй юм... Ээжээ, тай- ван бай! гэж хэллээ. - Галт тэрэг харагдахаа. ЭМЭЭ хоёр лив. Галя, | алслан холдох улаан гэр- лийн араас харан тавцан Дээр удтал зогслоо. Галя Зэж яваад өглөө, бүр яв« ЧИХЛаа намайг орхиод -Яв- Чихлаа гэж саял нэг ухаараад, чанга гэгч уйлж тарлаа. Эмээ нь түүний гараас хөтлөн гэр уруугаа явлаа. Их ч удаан явлаа.- Эмээ нь хурдан явах дур» гүй- байсан юм. 3 ш Энэ -үед ээж нь явсаар л байлаа Вагон дотор 6ба- раг харанхуй байв. Тээр Галнгийн зэк флотын штабын холбоочин болох тушаад авчээ. Холбооны штаб саарал борийн ха- дан дотор байрладаг байв. Далайчид тэрхүү хаданд Гүн агуй ухжээ. Агуйн ам- сарт манаа үргэлж зогсох бөгөөд хүйтэн, чулуун агуйн гүнд холбоочин бүс- гүйчүүд нууц мэдээ өдөр шөнөгүй хүлээн авч, дам- жуулж байдаг байлаа, «На- майг хаана ирснийг Галд минь мэддэг Ч болоосой! Эндхийн агуй, хад цохио ямар Сонин!... Бололцоо Тарвал, энэ бүхний тухай захидал бичнэ» гэж Галя: гийн зэж боддог байлаа. Гэтэл дайн болж байгаа тул штаб ямар агуйд байр- ласан тухай бичиж үл бол- но, бас Галягийн ээжид урт тэгчийн захиа бичиж суух зав ч байсангүй, Нэг бол манаанд гарна, эсвэл флотынхны гал тогоонд жижүүрлэнэ, үгүй бол Даргын тушаалаар Мур манск хот руу явна. Нэг бол тэнгисийн явган цэрэг хориглон байлдаж байгаа дээр жаазанд өлгөсөн дэн» лүү анивчин сүүмийнэ. Тэндээс гэрэлтэй хамт мо- хоор тамхины утаа тал тал тийш суунаглана. Суд сан- дал нэг ч байсангүй. Ээж, фронт руу яаран хурдлах вагоны ХОнгилд, чемодан дээрээ суугаад, вагоны гараас алчуураа Намируу- лан гүйж явсан эмээ, Га- лягийн дугуй царай, сар- вайсан гар, ноосон алчуу- “рын үзүүрийг суган доо- гуур нь гарган зангидсан “Мальто, жижигхэн мойтгор гуталтай хөл зэргий нь са-. нан санан явна. Бас эмээ шиг «Охин мины Хонгор үр минь онгор ДЭЭ» гэж үглэж явлаа. Галт тэрэг нүцгэн моддын . дэргэдүүр дугуйгаа түжиг-. нүүлэнхэн Өнгөрч, фрон- тын зүг урагшилсаар явна. . їУ » шувуу ч үл ниснэ. : “Энэ дэлхий дээр Умард . хязгаар гэж нэртэй хатуу ширүүн улиралтай хахир хүйтэн нутаг бий. Тэндой . мод, тариаланг талбай байнүй. Үлхүрт, цас мө- сөн бүрхүүлтэй тундр ну- таг бий. их хүйтэн газрыг хөвөөлсөн тэнгисийг Баренцовын тэнгис гэнэ. Энд бол бас хүйтэп бай. маар боловч, нэвтрэн өнгөрдөг тул ус нь хөлддөггүй ажээ. Тэнд! айны үед манай умардын 585 байрлаж байлаа. 1 Голуьфстри- - мын бүлээн урсгал үүгээр - хагас арал руу даалга-. вар биелүүлэхээр явна. Тэнд яг энэ үеэр хамгийн ширүүн тулалдаан болж байлаа. 25 й Тэгээд нэг удаа Галя- гийн ээж загасчдын хагас: арлын хориглолтын ангид, “Чухал бичиг хүргэхээр, морьтой гарчээ. 1-: эргэн тойрон. тэгшхэн цагаан тал нүд. алдам цэлийнэ. Гагцхүү: -ёлс хол, тэнгэрийн хаяанд уулс орвойн сэрвийж ха-| рагдана. Энэ бол Тунту-. рын нуруу юм. Энд нэг Ч » МОД, бут байхгүй. Энэ тал. нутагт хад чулуу, цас хун-, гараас өөр юу ч үгүй. Ха-. рин хүйтэн салхи хуйлран, нүүр нүдгүй шавхуурдана.! Эргэн тойрон хачин эл: хуль| Цэлмэг хөх тэнгэрт Морины хөл хунгарт, гүн шигдэж, хааяа цасны ус морины гэдсээр татах тул явахад тун бэрхтэй: байв. Тэнгисийн булан ба- руун талаас тундарт тул-! жээ. Булангийн хөвөө нэ-. гэц жигд, хайрга чулуу-. гаар бүрхжээ. . рай!: т- Чүү, чүү, яваа . гэж, Галигийн ээж морно: давирна. Ийнхүү явсаар,, тэнгисийн буланд ойртож, ирэв. Морины гэдэснээс, “ус, хөлс дуслан, ээжийн. «НЬ гутал нэвт иорсон байв.. Тангисийн булан тав тэгшхэн, єялгар цаас ши" мэлтийнэ, Тэнгэр цэлмэг, цэв цэнхэр, “энэхүү хурц цэнхэр өнгөнд нүд гялбан, тэнгэрийн бөмбөгөр орой тунгалаг агаад цэв цэвэр, , хэн, анир чимээгүй байк нь сэтгэлд нэг л таатай. Гэнэт агаар доргин їшє жигиэв. Тунтурын зүгээс мяина шуугин нисэж гарч лаа, Дэлбэрэлт нижигиэн, хад чулуу, цас, элс тэнгэр өөд цойлно. Морь хулмайн, дагжин чичрэхийг ээж мэд: лээ. 7 --« Алив, хөлөг морь минь, урагшаа дүүлэн дав. хиарай! гэж зэж хэлзэд, морио ташуурдав. Морь нь хөр цас, хад чулуунд тээг. лэн бүдэрч. амьсгаадаж туйлдавч, урагш хинэн давхнсаар байлаа. ртэй тойрон энд тэндгүй дэл- бэрч, газар тэнгэр нийлэх шит боллоо. Энэ бол шистууд ухаз дэнж дээр байрлан, манайхны нуувч руу хэний Ч хөл гишгүү: лэхгүй гэж дээрээс нь буу- даж байсан хэрэг байлаа. Сум дэлбэрсэн нэг цоо. ног нүхнээс арваад метр ч холдоогүй явтал, ээжийн мөр рүү юм хүчтэй цохих шиг болов. Морь нь хуу- хиран, цоройж ирээд, до- роо нам уналаа. Ээж цасан дээр хэр удаан хэвтсэнэа өөрөө мэд- сэнгүй. Энэ нутагт хавар, зун нь нар шингэдэггүй юм. Ийнхүү хаврын цаг байсан болохоор цаг хэд болсныг таахад хэцүү байв. Бас ээжийн цаг эвдэрсэн бай. лаа. Мөрний тус газар өвд- сөнөөс ч юм уу, аль даарс- наас ч тэр үү, эсвэл зү- гээр л сэхсэнээс ч юм уу гэнэт ухаан орлоо. Тэгээд үхсэн мориныхоо дэргэд цасан дотор хэвтэж байгаа. мэдэг дараад хөлөө дөрөө- нөөсөө сугалан аваад бо- сож урагшлан алхлаа. Хө. 7 Гэвч ээж штаб руугаа уцсангүй тэр ч байтугай ч най 44 ДЭХ ЖИЛДЭЭ. Ө 47 (2013| ө. 1985ОНЫ ХОЁР ДУГААР САРЫН 26 - Ц. НАМХАЙНЯМБУУ (Завхан аймгийн Сонгино сумын хом»ин, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар) вийн «Пионерийн үнэн» С0- нины уншигч-улаан бүчтэн дүү нартаа МАХН бай- туулагдсаны 64 жилийн ойг тохиолдуулан манай орны нийт коммунистуу- дын өмнөөс чин сэтгэлийн мэндчилгээ дэвшүүлж бай. на. Өнөөдөр хүүхдүүд та яарын баяр жаргалтай сай- хан амьдарч байгаа нь намын маань ач шүү дээ. маиниинилнийниин Р, ЭНХБАТЫН авсан фото «Энх зтайванч» мэгд- орон хөгжлийн шинэ шат- социализмыг амжилттай ” байгуулж байна. Жирийн малчин би нам- тайгаа амьдралаа холбо- сондоо ямагт бахархан баярлаж явдаг. Би дөнгөж дөрөвдүгээр анги төгсгөөд Л мал мал- ласан хүн. Дунд ангийн сурагч байх зургаан жи- лийг хонь харичулж оөнгө- рөөжээ. ГэхдЭэ .харамс- даггүй. Яагаад гэвэл хонь хариулж явахдаа эчнээ боловсрол эзэмшлээ. Залуухан байх- даа хории жилийн дотор нэгдэл, нийгэмдээ түмэн цагаан хонь өсгөж огио гэж нам, эх ориыхоо өм- нө үүрэг авсан юм. Хожим нь түмэн цагаан хонь өс- хилииллиилиэ олон Өө МЯГМАР еө ҮНЭ10 МӨНГӨ - д 20 --- шл-ылл--- МАХН-ЫН 64 ЖИЛИЙН ОЙД Намдаа баярлаж, намаа- раа бахархаж явдаг тухай- таа уншигчид сониндоо ямагт бичдэг. Энэ нь ч аргагүй юм. Манай жаргалант орны хүүхэд багачууд төрсөн цагаасаа эхлэн намынхаа хайр халамжийг хүртэн өсч хүмүүждэг билээ. Ясли, цэцэрлэгт хүмүү- жиж, ардын сургуулийн анги танхимд эрдэм мэд- лэг эзэмшиж байгаа хүүх- дүүд намын ач гэж бахар- хан бичиж байна. Намын тухай сэдвээр пионер сурагчдын бичсэн захидлаас нийтлэв. ХҮҮХЭД БҮХНИЙ төлөө Манай нам хүүхэд бүх- ний төлөө анхаарал ха- ламж тавьж байна. Сайн хүн болгон хүмүүжүүлэх, эрдэм мэдлэг эзэмшүүлэх бүхий л бололцоогоор нам засаг биднийг бүрэн хан- гаж байдгийн нэг жишээ нь бидний амарч байгаа олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерь юм. Увс, Давст, 8 жилийн сургууль, УШ анги, Д. ТЭГШЖАРГ. . » . КОММУНИСТУУДЫН ҮЛГЭР ДУУРИАЛААР Пионерийн гишүүн бол манай нам, эвлэлийн зал- гамж халаа, ирээдүйг гар- УЛСЫН ЗАЛУУЧУУДЫН дан байгуулагчид билээ: Өнөөдрийн пнонер бид мар- гаашийн коммунистууд юм. Иймээс бид коммунистуу- дын эрхэм дээд үлгэр дуу- рналаас суралцаж, сурла- га, хүмүүжилдээ шамдан, эх орныхоо социалист бү тээн байгуулалтын үйл- сийг нэр төртэй үргэлж- лүүлэгчид болон өсөхөө илэрхийлж байна. . Дорноговь, Сайхан ду- лаан, 8 жилийн сур- гууль, УШ! ангн Д. ЛУВСАНДАНЗАН ОНЦ СУРЛАГААР АЧИЙГ ТАНЬ ХАРИУЛНА Баян-Өлгий аймаг эх ” орны нийслэлээс алс хол оршдог боловч бид цэнхэр дэлгэцнээс эх орныхоо бо- лон ЗХУ-ын хөгжил цэцэг- лэлттэй байнга танилцдаг. Сурч, хүмүүжих бүхий л боломжоор бид хангагдсан. Хүүхэд бүхнийхээ төлөө гэсэн намын хайр халамж манай эх орны аль Ч өӨН- цөг булан бүхэнд адил юм. Намын ивээл нар шиг сацарч, түүний гэрэл гэ- гээнд манай орны хүүхэд бүхэн аз жаргалтай өсч хүмүүжиж байна. Нам та- ныхаа ачийг пионер сурагч бид онц сурлагаар хариул- на. Баян-Өлгий. Алтанцөгц. УШ анги А. БОЛАТ Захидлыг Н.ОЮУНМАА бэлтгэв. жилд - НАМДАА НАЙДВАР БОЛЖ ЯВААРАЙ! гөж чадаа ч билүү, үгүй ч бил үү? Юу юуны ту- ханд хүрэлгүй хэт өндөр үүрэг авав уу даа гэж са- наа зовинох удаа нэг биш байлаа. Гэвч өндөр үүрэг авсан нь зов болсон юм. Учир нь амласандаа хүрэх гэж би тун их мэрийж ир- лээ. Мэрийж хичээсний хү- чинд хонь маань өсөж үр- жиж, ажил амьдрал өөдД- рөг явна. "Түмэн цагаан хонно өсгөж гүйцээгүй байхдаа хөдөлмөрийн баа- тар гэдэг эрхэм хүндтэй цол шагнал хүртлээ. Ам- ласан хугацаа маань арай болоогүй байна. Ирэх жил чармайхад түмэн цагаан хонь өсгөх гэсэн үүргээ биелүүлэх боломжтой бол- лоо. Үүнийг дурдахын учир бол улаан бүчтэн дүү нараа одооноос зорилготой байгаасай гэж хүссэнийх юм. Сурагч ахуй үедээ онц сайн сурахыг зорих ёстой. Яагаад вэ гэвэл ямар ч ажил, мэргэжил эрхлэхэд ерөнхий эрдэм заавал хэрэгтэй. Ажил тө- рел эрхэлсэн хойноо бол аль нэг шинийг бүтээхийг зоривол зохино. Зорилго тодорхой, зорьсондоо хүрэ- хийн тулд уйгагүй тэмцдэг байвал сайн хүн болж чад- на. Намдаа найдвар, төр- дөө түшиг, эвлэлдээ итгэл, улаан бүчиндээ жинхэнэ эзэн нь болж явахаас илүү эрхэм сайхан хаана ч үгүй шүү хүүхдүүд минь! Үүнийг амьдрал батална. | | | | | | 1 . хиннэнииннэтээилсаРсЭнӨлЛниЭ зэйчөлэл на” ЛЖ ЛИН МЭРҮРРЧЭИЙ шин рисииын | -ММН-ЫН ҮЛ ХЭРГИЙН 10100 (3333Д БЭЛХЭН! - ---- ! | пионРИйН НЭР ТӨР Д. Сүхбаатарын ойг угтаж нэрэмжит МПБ-ын 860. жилийн «Пионерийн үнэн» сонины газраас зар- ласан «Пионерийн нэр төр» асуулт, хариултын урал- Хаанд хот хөдөөгийн олон пионер сурагч хариултаа ирүүлсээр байна. Тэдний заримаас нийтэллээ Үнэнч шударга, найз нөхөддөө Хэзээ ЯМАГТ ту- салдаг, арнун цэвэр, са- хилга батыг дээд Ххэм- жээнд эрхэмлэн сахидаг юм бүхнээрээ үлгэр жи- шээч хүнийг пионер гэ- нэ Би Дэлгэрмаа гэдэг пионерийг бусдаас илүү хүндэтгэж явдаг юм. Тэр онц сурдгаас гадна найз миөхдийнхөө төлөө үргэлж санаа тавьж, тусалдаг учир хүүхэд бүр түүнийг хайрлан хүндэтгэдэг. --Манай гэрт хоёр үеийн пионер бий. Миний эгч 1971 онд Хэнтийайм- тийн Норовлин сумын 8 жилийн сургуульд пио- нєр болж, сургуулийн дууны аваргаар шалгарч байсан. --Би таван жил нно- вер тэдэг эрхэм хүндтэй нэрийн эзэн болж явна. Манай анги сургуулийн хэмжээнд зохиогдсон 1000 баллын оноот уралдаанд тэргүүн байрт шалгарлаа. --МПБ-ын 60 жилийн ойг угтаж сурлагадаа ча- нарын ахиц гаргаж, онц- сайн дүнгийнхээ тоог олшруулах зорилт тавин ажиялаж байна. Хэнтий зймгийн Норов- --Иионер бид бол сай- хан эх орондоо социализм коммунизмыг гардан бай- гуулагчид билээ. Тий- мэзэс ч ОДООНООС хичЧЭЭЛ номдюо амжилттай сурч. эх орондоо ихийг бүтээх төгс хүмүүс болж хүмүү- жих ёстой. -Би ЗХУ-ын пионер Валяг Сайн мэднэ. Валя Зенкина 14 настай байх- даа Брестийн цайзыг хам-” таалах ариун тулалдаанд оролцож явсан юм. Түү- ний эх оронч, эрэлхэг зоригтой зан чанар нь надад бахархал төрүүл- дэг билээ. үеийн вионер ээж, хоёр маань Хөвсгөл аймгийн Түнэл сумын бага, сургуульд байхдаа инионерт элсчээ, Миний эгч 1974 онд тпионерт элссэн бөгөөд пионер байхдаа сургуулийнхаа уран уншлагын аварга болсон байна. 5 - Би 1979 оны хоёр- дугаар сарын 2-нд МПБ- ын эгнээнд элсэн орсон яв- дал бол миний амьдралд тохиолдсон баярт үйл яв- дал юм. Тэр өдрөөс хойш 6 дахь жилдээ пионерийн байгууллагаар хүмүүжиж байяа. -Миний баярт 4 длаар БҮҮ . эр ундаа ах бид БНМАУ, ЗХУ- ын баатар, БНМАУ-ын сансрын анхны !їйсэгч 2. пионер үе Ян, мартахгүй, 2 ин тоол шишиилилэх отиншимэ” шипшшэ “ишовюэ ототиээ “бюсллиэ (шивпсэх (жииэх Оонөн 2 Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит МПБ-ын 60 жи- лийн ойг угтаж хариудц- сан салаагаа дундгүй са- лаа болгохын дээр са- лаагаараа цэвэр бичиг- тэн болох үүрэг аваад амжилттай биелүүлж бай- на. Төв аймгийн Нөхөрлөл САА-н 8. жилийн сургуу- лийн УИ ангийн сурагч Б. ОЮУНДАЛАЙ --Пионер гэж ухам- сартай сахилга баттай соёлч боловсон, нөхөддөө тусалдаг, ямагт ихийг мэдэж, бүтээхийг хүсдэг, Өөрөөсөө ахмад хүнийг хүндэлж, бяцхан дүү на- раа асардаг, ээж аавын- хаа ажилд тусалдаг, Ца- гийн нарийн хуваарьтай ажилладаг, чөлөөт цат- таа гадаад хэл сурахыг мэрийдэг, эх орныхоо тө- лөө хэзээд бэлхэн, най- рамдал нөхөрлөлдөө үнэнч хүнийг хэлнэ. --Би зөвлөлтийн шпио- нер, харийн түрэмгий- лэгчдийн эсрэг амь биеэ үл Хайрлан тэмцэж яв- сан 11 настай Марат На- зєйг. сайн мэднэ. Энэ пионер Фашист зандалч- дын эсрэг эх орноо ха- рийн түрэмгийлэгчдээс аврахын төлөө тэмцэж баатарлагаар амь үрэгд- сэн юм, ЗХУ-ын баатар пионер Марат Казейн өх оронч үзэл, шударга, эх орондоо хэзээд үнэнч Чча- нар нь надад үлгэр дуу- риал болдог юм. Пионер байх үед баярт үйл явдал олон тохиолд- дог. Түүний нэг нь «Зал- гамжлагч» У чуулганд төлөөлөгчөөр оролцсон яв- дал юм. Үүнийгээ би пионер байх үед тохиолд- сон хамгийн баярт үйл явдлын нэг гэж боддог. Би 1--3: дугаар анги хүртлээ онц дүнтэй сурал- цаж хоёрдугаар ангидаа пионерийн гишүүнд элссэн. Мөн районы бүх сургуу- лиудын хооронд явагдсан дуут жагсаалыг сайн ко- мандалж эхний байранд шалгарсан. Манай анги МПБ-ын 69 жилийн ойг угтаж ангийн сурагчдын сурлагын чана- рыг 50 хувьд хүргэх үү- рэг авч түүнээ хэрэгжүүлж байна. : 1 Би пионер гэдэг эрхэм нэрийн эзэн 8 жил болж байна. Энэ хугацаанд бүл- гийн даргын үүрэгт аж- лыг сайн хийж, сул сур- лагатан нөхрөө даан авч, сайн сурлагатны эгнээнд хүргэхээр мэрийн ажиллаж буй бөгөөд гурван жил дараалан онц дүнтэй су- ралцаж, ангиараа сургуу- лийн тэргүүний анги бол- лоо. 5. ТҮМЭНДЭМБЭРЭЛ МАНАЙ АЗ ЖАРГАЛАНТ ӨСВӨР ҮЕ Нийслэлийн ЁО жилийн дунд сургуулийн бүл- гэмийн зөвлөлийн дарга С. Ариунаа пионерийн бүх бүлгийн дунд МПБ-ын 60 жилийн ойг угтаж сурлага, ч 1 ё- МПБ-ын 60 жилийн лэхэд ажлаа циалист орнуудын техникийн ололт ! лал тогтжээ. лөлийн зааварлагч . СӨЭДЭВТ АЖИЛ БААТАР гуулийн ангиудын бүлгийн ажлыг дагуу «БӨМБӨРЦӨГ» КЛУБ ТӨВ аймгийн Батсүмбэр сумын дунд сургууль дээр ойг угтаж байгуулагдсан өсвө- рийн лекторч, суртал нэвт- рүү. «Бөмбөрцөг» клуб нь сурагчдын улс тө- рийн мэдлэгийг дээшлүү- чиглүүлэн ажиллаж байна. Тус клу- бийн сурагчид ах дүү со- өсвөр үеийнхнийЧ ажил үйлс, хө- рөнгөт ертөнцийн хүүхдүү- ДИЙН “аж байдал болон ор- чин үеийн шинжлэх ухаан, амжилт зэрэг сэдвээр долоо хоног бүр зурагт үзүүлэн ашиг- лаж лекц, суртал нэвтрүү- лэг хийдэг сайхан уламж- Аймгийн пионерийн зөв- Б. ЦЭЦГЭЭ ж ж аймгийн Уулбаян сумын дунд сур, дунд тогтмол зохиож бай- 28Жл бат 6 яжшжэй хүмүүжил, урлаг, спортын олон хэлбэрийн уралдаан зохиож, уралдаанаа сар бүхэн дүгнэж бүлгүүдийг цуваагаар байр эзлүүлдэг сайхан туршлагатай. Бүл- мгасул" руулсан альбом, үзмэр байгуулж хууллаа. ҮН ангийн с ” ТИМУРЧУУДЫН ХАЛАМЖ мурчуудын отрядын төрлийн ажил арилгажээ. 5-ын сумын цэцэрлэг, комбинаттай ажиллаж авч, 120 кв. гаар бүлгийн пионерүүд «Миний эх орон-БНМАУ» » сэдэвт ажлаар эх орныхоо хөгжилт цэцэглэлтийг ха- зурагт хуудас, бяцхан ном хийж сонир- урагч Ч. НАРАНЦЭЦЭГ . ж . УВС аймгийн Тэс су- мын дунд сургуулийн ти- ГИ- шүүд МПБ-ын 60 жил, багш нарын баяраар олон зохиолоо. 6-гийн «В» ангийн тимур- чууд зөвлөлтийн хүүхдийн нэрт зохиолч А. НИ. Гай- дарын төрсөн өдрөөр 0,5 -та талбайд цас тогтоож, 35 кв.м замын цасыг «В» аш- гийн тимурчуудын бүлэг яслийн холбоотой 100 тайрдас түлш татан, 500 литрус м талбайн цасыг цэвэрлэж, цэцэрлэ- гийн бяцхан дүү нартаа монгол ардын аман зохио- лын 21 үлгэр ярьж өг чээ. Эрэн сурвалжлах груп- У ангийн ф М. СОСОРБАРАМ, рлэг, яслийн ком «ослалд туфылнж 8лх өмөн ву гэмийн зөвлөлөөс зохиосон уралдаанд Ч. Эрдэнэцэцэг, В. Пүрэвжаргал, М.Оюун- дэлгэр даргатай бүлгүүд түрүүлсэн байна. 14 өө лмийлэгэж-ийнсгб йн аах Ерөнхий боловсролын дунд сургууль бүр пнонер сурагчдын чөлөөт цагаар тэдний техник сэтгэлгээг хөгжүүлэх төрөл бүрийн багаж хэрэглэлээр хангагд- сан байдаг. ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэ- лийн 77, 2, Б. Баярцэцэг, Ц. Арниун- цэцэг нар чөлөөт цагаараа таргаж сурч байгаа нь. С. БОДООШИНЙН фото лах аянаар МПБ-ын сэл хөгжил, писнерийн анхны тангараг, чин мэлзлийг эрж олох, "ахлах удирдагч, бүлгэмийн зөвлөлийн дарга, рийн гишүүдийг эрэн сур- валжлах ажил зохиожээ. Тэд одоогоор 1925, 1939 оны пионерийн тангараг, 1940-1950 оны «ЇПио- рэг авч сурлагаар сурлагатныг сайны эгнээнд залгалалааланахүуаалилалалгтаттлтцатулттллгтлттүлитантцлгүчү ДРУЖБА орпы ------(АЙГуулж, НАЙРАМДАЛ -- гадаад орнуудтай байсан тэрээ нээс Тэё Өөр, тэгш эрхтэй, хоёр орны ард түмний ах дүүгийн найрамдлыг баг татган, харилцан бие биеэ хүндэтгэх, итгэх, жинхэнэ эрх тэгш, нөхөрсгөөр хамт ран ажиллах харилцан тус НАЙРАМДЛЫН ҮР ШИМ Дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш В. И. Ленин мон- голын ард түмний элч тө- лөөлөгчдийг 1920, 1921. 1922 онуудад хүлээн авч уулзаж, үнэтэй сургамж зөвлөлгөө өгч байв. 1921 оны намар Д. Сүхбаатар нарын монголын хувьс- гелчдын төлөөлөгчдийг Лепиин хүлээн авч, уулзан ярилцсан нь монгол-зөв” лелтийн ард түмний най рамдлын хөгжилд алтан хуудас изэсэл хамгийн түүхт уулзалт байлаа. Энэ уулзалтын үеэр буюу 1921 оны 11 дүгээр сарын 5:5Ы өдөр Монгол улс, Зөвлөлт Орос улсын хоорондын анхны найрамдлын гэрээнд гарын үсэг зуржээ. Энэ гэрээ бол урьд нь монгол ртгГг цг ца ан ХҮҮХДИЙН МЗЭ-ийн хорооноос эрх- Тус семинарын үеэр зо- хиссон зарны ажлаас со нирхуулья. УРАН БҮТЭЭЛИЙН 3 тэмдэглэх зохиолч П. Хо анхны шүлэг («Баян сү: рэг» 1935 он) хэвлэгдсэ жилийн Ой. лалцах зарчимд тулгуур ласан гэрээ байв. Энэ түүхт уулзалтыг харуул- сан манай уран бүтээлч- дийн олон сайхан бүтээл байдаг. Тухайлбал, 3Зо- хиолч (С. Буяннэмэхийн «Гайхамшигт учрал» 80- хиол, БНМАУ-ын ар- дын зураач А. Сэн гэцохиогийн «Түмний тө: лөө уулзалт», «Ленинд бараалхсан нь», БНМАУ- ын ардын зураач Н. Чүл: тэмийн. «Мартагдашгүй уулзалт» зэрэг бүхний сэтгэлд хоногшсон сайхан , зургийг мэдэхгүй хүн байх- гүй билээ. Ленин монголын төлөө” лөгчдөд хоцрогдсон буу: рай орнууд капитализмыг алгасан хөгжиж болох ту: ЗОХИОЛЧИД, Гармаа нзэж хэлэхдээ --Үйлдвэр аж ахуйн газруудад Хөдөлмөрийн алдар тэмдэглэн өнгөрүүл: дэг билээ. Үүний нэг адил МЗЭ-ийн хорооноос ах- мад, нэрт-зохиолчдын уран бүтээлийн алдрыг тэмдэг- лэн өнгөрүүлдэг ажлыг уламжлал болгон зохиож эхэллээ. Манай олон 30” хиолчид, Хорлоо гуайн шүлгийг амзархан уншиж, уран бүтээлийн замд ор” сон юм. Тиймээс Ч бид Хорлоо гуайгаараа бахар- хаж явдаг юм ГЭВ. Үүний дараа ахмад ЁОн хиолч П. Хорлоог нийслэ” лийн тавдугаар сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрээр У бүлгэмийн 10 бүлгийн гуравдугаар салааны хүндэт инонерт элсүүллээ. Пионерийн гал улаан бүчийг тус салааны дарга, онц сурлагатан Хос- баяр зүүж өгөв. Нийслэлийн 13 дугаар ргуулийн 8-ын «А» ан” гийн сурагч, онц сурлага” тан Б. Нарантуяа, П.Хор- лоо туайн анхны шүлэг «Баян сүрэгэгийг уншлаа. Утга зохиолын судлагч, су хай зоплосон ЮМ. «Танай орны ходолмерчдийн ганц зөв бам бол! (рд улсын ажилчин, тариачидтай хол: боотойгоор улс төр, аж ахуйнхаа тусгаар тогтио лын төлөө тэмцэх явдал» гэсэн их Лениний сургаа: лыг удирдлага . болгосон манай нам Зөвлөлт (Оро сын ажилчин, тариачинтай холбоо тогтоон хөгжүүлж, өнөөдөр эх орондоо социа- лизмыг амжилттай барьж байгуулж байна. Ах дүү зөвлөлтийн ард түмэн манай орны социа: лист бүтээн байгуулалтад гар бие оролцон тусалсаар байгаа билээ. Тухайлбал, энэ 5 жилд зөвлөлтийн тусламжаар 840 гаруй үйлдвэр, аж ахуйн барил: га байгууламжийг барьж шинэчлэх юм. “Эдгээрээс Багануурын нүүрсний ил уурхайн эхний эзэлж, тус оронд хамгийн хүчтэйд тооцогдох 1У цахилгаан станц, талх чихрийн үйлд: вэр, эмнэлэг, хүүхдийн цэцэрлэг, ясли зэрэг олон арван газар ашиглалтад орлоо. Энэ өгөөмөр тус: ламжийн үр шимийг манай өсвөрийн хүүхдүүд Ч ХҮР” ини: цзпийнинизнн шинининэнэгэнигнт эт цэн ши БЯЦХАН УНШИГЧИД шүүмжлэгч Д. Өлзийбаяр, Д.“Оюунбадрах нар Зо хиолч П. Хорлоогийн хүүх- дэд зориулан бичсэн уран бүтээлүүд: «Пионер» шүлэг, «Сүх- баатар», «Адьяахүү» най- раглал, «Алт, Мөнгө хоёр», «Хар унага» өгүүл- лэг «Говийн хүү», «Ми- ний баяр» тууж, «Алтан үст охин», «Шидэт толь» жүжиг, «Үүр цайхын өм- нө» киноны тухай тодор- хой ярилаа. Зохиолч П. Хорлоогийн зохиол бүтээлийг урлагийн тайз, кино дэлгэцнээ ами” луулж, ард түмний хүр- тээл болгосон манай жү” жигчид, дуучид, уран бү тээлчид, цэцэрлэгийн бяц- хан иргэд зохиол бүтээ- лээс нь хэсэгчлэн тоглож үзүүлэв. Мөн ахмад зохиолч М. Чимэд, Д. Содномдорж нар сэтгэгдлээ ярилаа. Цуглааны төгсгөлд ахмад зохиолч П. Хорлоо үзэг нэгт нөхөд, пионер сурагч” дын төлөөлөгчдөд хандаж чин сэтгэлийн талархлын үг хэллээ. н. Энхчимэг эвлэлийн хороо, соёяын төв ордон хамтран «Энх тайван-хүүхэд» дЭвВт монгол, хүүхдийн зохиолчид, Уё! шигчдын уулзалт. зохиов. жийн нэрэмжит зохиолч Д. Гармаа нээв. Уулзалтын ЗХУ-ын «Детская литера- тура» сэтгүүлийн орлогч шенгпниптинигийннеииєиининиииттигитинипийниннииииннинннид тэж байдаг билээ, Үүний нэг тод жишээ бол вөв- ЛӨЛТИЙН ах, эг нар чинь” хүүхэд та бүхнийг Сурч хүмүүжих, чөлөөт цагаа зөв боловсон, хөгжөөнтэй сайхан өнгөрүүлэхэд зог риулж орчин үеийн ур хийц, тоног төхөөрөмж бүхий Пионерийн шинэ ордон барьж өгсөн явдал юм. Саяхан МАХН-ын МИ нх хурал хуралдсаны бо- лон БНМАУ-ыг тунхаглас- ны 60 жилийн ойгоор ах дүү зөвлөлтийн ард түм- нээс манай улсад 400 үа- руй сая төгрөгтэй тэнцэх барилга байгууламжийг бэлгийн журмаар барьж өгөх болсны дотор хүүхэд та нарт зориулсан гурван сургууль орж байгаа юм. Ийнхүү их Ленин, мон- голын ард түмний үнэнч хүү Сүхбаатар нарын үн” дэслэн байгуулсан Монгол” Зөвлөлтийн ган бат най: рамдал улам бүр түнзгий рэн хөгжсөөр йна. В. И. Лениний музейн ажилтан Ж. НЯМСҮРЭН зохиолч УНШИГЧДЫН УУЛЗАЛТ Монголын зохиолчдын МҮЭ-ийн вэ” зөвлөлтийн Уулзалтыг Д. Нацагдор” шагналт ажиллагаанд И. Г. Нагаев, Зөв: П. Хорлоо, М. Чимид нар оролцож өөрсдийн уран бүтээлээс пионер сурагч” дад сонирхууллаа. Хүүх: дийн зохиолч И. Г. Нагаев манай орны пнонер, баа- тарчуудад охин, хүү хоё- 00 МЭНДЧИЛГЭЭГ уламжлаад, тэдний сонсох дуртай бяцхан бамбаруу- шийн тухай дуугаа дуулав. . И.НАРАНЧИМЭГ тээв гиаизизийниниипинии. дэмжихийн тулд бүхнийг хийж байгаа мэтээр Ва- шингтон батлахыг хичээж байна. Тэд чөлөөт Никара- гуагийн ард түмний дайс- ныг ардчиллын төлөө тэм" дцэгчид болгон. тэдний хувьсгалын . эсрэг үйл ажиллагааг өөрийгөө хам” таалах зайлшгүй шаард: лагатай ажиллагаа мэтээр ярьж байгаа юм. Хэн нь Никарагуагийн ард түмний эрх чөлөө, тусгаар тогтио” лын төлөө тэмцэж байна. (ЗАРЛААГҮЙ ХАЙН ҮРГЭЛЖИЛСЭЭР рагуа улсын к буй АНУ-ын зарлаагүй хэн нь Никарагуагийн хувьсгалын эсрэг тэмцэж байна гэдгийг өнөөдөр дэл" хий дахин мэдэж байгаа шүү дээ. Никарагуагийн эсрэг түрэмгий үйл ажил- лагаа явуулж буй харгис бүлгийнхнийг нэгдсэн СА5схээ нэгтгэхийн тулд НУ-ын Тагнуулын Төв газар бүхнийг хийж бай: нв. Энэ тухай хувьсгалын эсэргүү байгууллагын нэ- гэн удирдагч ЮПИ агент- лагийн сурвалжлагчид өг- сөн ярилцлагадаа мэдэгд: сэн байна. “Түүний үгээр бол одоо «албан ёсны ХЭ" ажээ АНУ-ын ашсаг заг хиргаа чухам ийм замаар өврийн хөлсний дээрэмч” дийн ажил явууллагыг луун сэтгэл, хөгжөөн баяс- лаар түүнийг даван туул: идэвхжүүлэхийг бодож байна. Тэгээд ч Никара” гувгийн эсрэг явуулж гаа зарлаагүй дайнаа үр” ӨВӨЛ, ХҮҮХЭД ХОЁР өвлийн хувцсаа дулаан Нэг л мэдэхэд өвөл ир чихсэн байв. Өглөө хичээл" «өөр бйлэтээнгил РЭРГР андын өмссөн нь бүгдээрээ улам болсон ард, хүүхэд багачууд Хаг дээ явах замдаа тялтганан ч хөөрхөн мэт ха хэд Эиоэхиөгт: х цасан ширхэгийг рагдана- нэг ар ло сэтгэл явлаа. Өвөл хэдий хүйтэн ч хүн тохыг АНУ-ын коксресст хэлснээс үзэхэд АНУ-ын түрэмгий үйл ажиллагааны гайгаар сүүлийн 4 жилд тус Ор рыы хохирол учирчээ. орныхоо эрх чөлөө, тус- тогтнолын төлөө эрэл- байгаа энэ ард түмэн, дайсанд цохилт, өгч хувьс- талаа эрэлхэг 3 таинаатагангтт аа лцтагавсйьаыа влгн лат лигт ЄйН оєєггєтглил гүггиєтуүтутглТиирТЛЖИРР, 1 : ЗУРААЧИЙН ТЭМДЭГЛЭЛИЙН ДЭВТРЭЭС лагдсан түүхтэй, Зураач Д. Пушкин тэр- хүү дурсгалт газраар аялж дэвтэртээ ” тэмдэглэлийн олон зурагтай буцаж нр- жээ. босгосон хөшөө, Д. Сүх- баатарын гудамжийг байна. 1921 оны гуравдугаар сарын 1-нд Хиагт хөтноо МАХН-ын анхдугаар их ху- рал хуралдаж, нам байгуу- Хиагт хотод Д. Сүхбаа- тарын дурсгалд зорнулан та бүхэн түүний зургаас харж Дэлгээд тавихь,. Баясал төрдөг Дэлхий ертөнцийг Багтааж байдаг Ширээн дээрх эрдэнэ Сэтгэлд гийгүүвэх эрдэм «ТАХИАН з.Эрт цагийн Нэгэн ТОСГОН. Зальжин хойрго Малахей муур залхууран ХЭВТЭЖ, ДЭ- мий сэлгүүцнэ. Гэтэл ажилч хичээнгүй нөхөрсөг Акбулат тахиа алтан залаагаа наранд гялтгануулан, дуу аялсаар «тахиан тээрэм»-ээ эрж явна. дутагдлаа засаж, 0 “сүрт 1 088 ни шидэт твэрмнн -А-98437, ХҮҮХДЭД ЗОРИУЛСАН ШИНЭ УРАН БҮТЭЭЛ Ухаант мэргэн нам минь Урдахь замыг гийгүүлнэ, Бараагий нь хараад Хийморь сэргэдэг Ном өгсөн Босгы нь алхаад Сургууль өгсөн Хайр ундардаг Нам таныхаа Санаа сэтгэл жавхаажим Сургаал хайраар Саруул эрдмийн ордон Эцгийн гэрээс өөрцгүй Энхрий дотно сургуулийг Энэ) танай нам Бидэнд өгсөн болохоор ТЭЭРЭМэ»э ҮЗЭЭРЭЙ тайхамшгийг шагшин |Ярьц- гаана, Тэдний заримынх нь ярианаас та нартаа сонирхуу- Нийслэлийн 15 дугаар сур, гуулийн 8-ын «Г» ангийн су: рагч О, Мөнхбаатар: -- Ёстой гоё жүжиг үз- ажил- түй байдаг мэдлээ гэж байхад найз С. Мөнхзул: -- Тахиа нөхөртөө тусал- Даг ухаалаг амьтан Эс Ийм тусч хүүхдүүд Манай ангид олон бий. рин Малахе: р шиг залхуу муу сурагч байдаггүй гэхэд сурагч П.Энх- Амгалан: -- Муурыг дутагдлаа за. сахад сайн найз нөхөд, ажил хөдөлмөр тусаллаа. Бас НО. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комби натад Жигүүр уР! Өндөрт тэмүүлж Арван Сургуулна төгсөөд Ажил эрдмийн Суугаар бадар гэж Ухаант мэргэн нам минь Урдахь замыг гийгүүлнэ.- Намынхаа хэрэгт ХЭЗЭЭД БЭЛХЭНЭЭ тангараглая! Э. ХАРХҮҮ ЖҮЖГИЙГ хой-ч гэсэн алдаагаа засчих- лаа шүү дээ хэмээн ярилца- на. Үнэхээр ч «Тахиан тээ- рэм» исүжиг нь зарим хүүх- дийн дунд байдаг хөдөлмө- рийн үнэ цэнийг мэддэггүй, залхуу хойрго байдлыг муу- раар төлөөлүүлэн шүүмж- лэхийн зэрэгцээ тийм хүү. хэд хөдөлмөрч, эвсэг хамт олны дунд хүмүүждэг Гэд- гийг тод томруунаар Дүрс- лэн харуулжээ. Шинэ жүжиг үзэж, үлгэ- рийн ертөнцөд аялаад ирсэн бяцхан үзэгчид маань өөр өөрсдийн бодлоо хуваалцан, ахиад хэзээ ямар ягүжиг үзэ“ хээ бие биесээс сураглан шуу" гилдсаар танхимаас гарцгаа- лаа. ) Хүүхдүүд ээ! Хүүхэлдэйн театрын ах эгч нар чинь «Та- хиац тээрэм» жүжгийг та нарт зориулан шинээр бү- тээлээ, Чөлөөт цагаараа ЭНЭ ЭэОН ЁГЦАРАНЧИМЭГ 5 . Ё 79 Ү ЭС Ёу 26, ф". аций- -1-АЖЭд ль: «9 "Ч ”тим-тэ Оо ” чэтГэгэГ”ЄГоГттггс т.Лвьднйчлмльйдан... ТО НАСНЫ НЬ ОЙД ХҮҮХДИЙН ДУРТАЙ ДУУ! Эрдэнэт хотын пионе- рийн зөвлөл, Хувьсгалт Тэмцлийн ахмад зүтгэлт- ний хороо, «Уурхайчин» соёлын ордонтой хамтран «Сүхбаатар бидэнтэй хамт» сэдэвт аман сэтгүүл гаргалаа. «Д. Сүхбаатарын үйл амьдрал» сэдэвт эхний хуудсаар Хувьсгалт Тэмц- лийн ахмад зүтгэлтэн Д. Даржаа, Д. Сүхбаатарын ажил, амьдралын тухай шинэ сонин зүйлийг яри- лаа. «Д. Сүхбаатарын дүр уран -«ЭРҮҮЛ Олон улсын улаан 34- галмайн тэмдэглэлт өдөр, МПБ-ын 60 жилийн ойг угтан пионер сурагчдад эм- нэлэг-ариун цэврийн мэдэг- дэхүүн олгох, Социалнст энэрэнгүй үзлээр хүмүү: жүүлэх талаар зохиож бай- гаа ажлыг эрчимжүүлэн, сурталчлах зорилгоор МУ ЗН-ийн гүйцэтгэх хороо, ГҮЙ МПБ-ын Төв Зөвлөл хамт- “ран «Эрүүл энхийн жарга- - лан» сэдэвт гар зургийн уралдааныг Ш--ҮЙ ан- Тийн пионер сурагчдын дунд зарлаж байна. Уралдааны сэдэв Бүтээлд энх тайван, энэ- рэнгүй үйлс, улаан загал- майн хөдөлгөөний олон талт энэрэнгүй үйл ажил- лагаа, УЗН-ийн идэвхтэн, доноруудын ачлал, туулийн «Өсвөрийн эмч» клуб, ариун цэврийн эргүү лийн ажиллагаа, нам, зас- гаас хүүхэд багачуудын эрүүл мэндийг хамгаалах талаар авч байгаа арга хэмжээ, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, нар, ус, агаа- раар чийрэгжүүлэх, өндөр настан, гэмтэгсэд, өвчлөгс- дөд тусламж үзүүлэн, ха- ламжилж байгаа зэрэг сэд- вүүдийг тусгана. Уралдаанд ирүүлэх бүтээл нь 1. Усан будаг, гуашь зэрэг материалаар, 30 см х 40 см хэмжээний цав” сап дээр 3 дана. 2. Зур ар талд бү- тээлийц нэр, зохиогчийн овог нэр, нас, эрэгтэй, хэвлэв, П -М, БОЛДЫН авсан фото СҮХБААТАР БИДЭНТЭЙ ХАМТ 21154111 ЖАРГАЛАН» УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ СУР- ду, эмэгтэй, хот, аймаг, сум,. БНМАУ-ын ардын жү- жигчин, төрийн шагналт, хөгжмийн нэрт зохиолч С- Гончигсумлаагийн 70 нас- ны ой саяхан боллоо. “ Хөгжмийн зохиолч С- Гончигсумлаа Уран бүтээ- лийнхээ ихзамыг хүүхдэд зориулсан дуугаар эхэл- сэн билээ. Түүний зохио- Сон «Тэгвэл хоёулаа», «Өн- чин ишиг», «Хургачин» зэрэг дууг одоо Ч хүртэл манай хүүхэд багачууд дуулж, «бидний дуулах дуртай дуу» гэж |бахар- хан өгүүлдэг юм. Үүний зэрэгцээгээр ирээ дүйн мэргэжлийн хөгжим- чин хүүхдүүдэд зориулж төгөлдөр хуурын 100 га- руй аяз зохиожээ. зохиолд» ГЭСЭН Дараах хуудсаар Д. Сүхбаатарын тухай ном, зохиолуудын үзэсгэлэн гаргаж зарим зохиолын хэсгээс уншиж сонирхууллаа. «Сүхбаатар жанжны дүр урлагт» сэдэвт хуудсаар пионер сурагчид бяцхан концерт тоглож, «Д. Сүх- баатар» уран сайхны кино үзүүллээ. А. БАДРАХ Эрдэнэт хотын їиноне- рийн зөвлөлийн ажил- тан. район, сургууль ангийн хаяг, эцэг. эхийн нэр, аж лын газар, утас зэргийг цаасац дээр тодорхой биг чиж зургийн ар талд наа на. Е - 3. Нэг хүүхэд 1--3 бү- Бага оролцож болно. 5 ирүүлэх бүтээлийг «МУЗН-ийн цэтгэх хороо» гэсэн хаягаар 1985 оны 5 Ду- гаар сарын 1 хүртэл ху гацаанд хүлээн авна. Уралдаанд шалгаруулах журам 1 байр 3. МУЗН-ийн Гүйцэтгэх хороо, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн 1 зэргийн диплом пнонерийн «Най- амрах рамдал» лагерьт эрхийн бичгээр: 1 байр 10. 2 байгуул- лзгын П зэргийн диплом, Уралдаанд байр эзлээгүй боловч агуулга зохиомж. дгийн тохироо сай- хүртэлх бүтээлд аанд ирсэн бүтээ” лээр 1985 оны У сарын Улсын УЗн Ф, 1985ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН 1 БААСАН ЗУРАГ ДЭЭР байгааохид| хархан хэлнэ. хөвгүүдийн хэн нь ч «Би Сурлага, Өө Өө ҮНЭ10 МӨНГӨ 7-5 “тиниэчиилитэч 41 дэх жилдээ Э 48 (2014) «Найрамдал» лагерьт хөдөлмөр, амарч нх зүйлийг сурч . --Пионерийн НДЭВХТЭН гэж хэнийг хэлэхвэ?Пио- иер чи асуултад хариула- хын тулд өөрийн бүлэг, бүлгэмийн идэвХтэн гишүү- Хийн тухай дүгнэн бодох биз Магадгүй чи өөрөө ч тионерийн идэвхтэн байж болох юм. Тэгээд: --Пионерийн идэвхтэн нь сурлага, сахилга батаар тэргүүний хамт олны дунд нэр хүндтэй, зохион бай- туулах авьяас чадвартай, нӨХДиЙнХөд, даалгавар, ит. тэл найдварыг цаг Ямагт сайн биелүүлдэг найзнөх- дийнхөө төлөө үргэлж са- наа тавьдаг тусч, нөхөр- Сөг Сайн сурагч байх ёс- ТОЙ гэж хариулна. Үнэхээр тийм. Пионе- рийн идэвхтэн ийм л су- рзгч байх ёстой. Салаан дарта, бүлгийн дарга,гээд Ло) пионерийн идэвхтнээр СОНГОГДСНО ГЭДЭГ хамт олон, найз нөхөд, багш нарынхаа итгэл найдвар хайр хүндэтгэлийг авч их ! үүгэг хариуцлага хүлээж байгаа хэрэг гэдгийг манай хүүхдүүд сайн ойлгодог билээ. Найз нөхөд, анги, хамт олныхоо итгэл найдварыг хүлээсэн пионерийн тэр- түүний идэвхтэн бүлгэм бүрт олон бий. Тэд бүлэг, бүлгэмдээ сонирход татсан олон хэл- бэрийн ажил санаачлан зохиож, нэрэмжит тэргүү- ний бүлэг, бүлгэм болох хөдөлгөөнд пионер НЭтбү- рийг идэвхтэй оролцуулах талаар цаг үргэлж санаа тавина, Ингэж сургууль, пнонерийн идэвхтэн» (бүл- ажил үйлсээрээ шалгар- тийн дарга, бүлгэмийн зөв- лөлийн гишүүн)гэж ба- сан пионерийн энэ идэвхт- нүүд олон улсын пионерийн байна. С, ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан фото. бүлгэмд аймаг, район, хот улсын тэргүүний бүлэг, бүлгэм, нэрэмжит бүлгүүд олноороо төрсөөр байна. Идэвхтний хамт олноо удирдан зохиОн байгуулах авьяас чадвараас пионе- рийн олон талт ажлын үр дүн, түүний хүмүүжлийн ач холбогдол ихээхэн шалт- таална. "Чухамхүү хүүх- дийн байгууллагын бие даасан удирдлага пионе- рийн идэвхтэн, сонгуульт- нуудаар дамжин хэрэгж- ДЭТ. Саяха! бид пионерийн тэргүүний идэвхтнүүдтэй 4«ПИОНЕРСКАЯ ПРАВ, 80 ЖИЛИЙН ОЙД -- БХЛКЗЭ-ийн Төв Хороо, В, И. Лениний нэрэмжит БХПБ-ын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Пионерская иправда» сонины редакцид 60 жилийнх нь ойг тохиолдуулан «ПиО- нерийн үнэн» сонин уншигчдынхаа өмнөөс баяр хүргэж цахилгаан утас илгээв, . Олны уулзаж ярилцсан юм. Нийс- лэлийн 28 дугаарсургуу- лийн 7-гийн «А» ангийн сурагч, хотын тэргүүний бүлгийн дарга Д. Энхбат: --Манай бүлэг МПБ-ын 60 жилийн ой угтаж «Сайн үйлс» бүтээх хөдөлгөөн өрнүүлэн ажиллаж байна. Салаад хоорондоо урал- даантай. ажилладаг. Ма- най бүлэг, район, хотын тэргүүний бүлэг боллоо. Уралдаан бол манай хамт амжилтын үндэс гэж ярив. Д. Энхбат нөхдийн- хөө дунд уралдааныг сайн зохион байгуулж ийм ам- жилтад хүрчээ. Р рийн баатар, Магнитка, болон Диеприйн усан ца- хилгаан станцын бн босгогчид болжээ. Аугаа их эх орны дайны ын «Пионерская правда» да чин үгээрээ ч, үйл хэргээ- рээ ч фашизмын эсрэг тэмцэлд идэвхтэй оролцож байлаа, Зөвхөн нэг жишээ дурдахад, 1948 онд Бело- русс дахь партизаны нэгэн отрядын ойролцоох сур- гуульд «Пионерская прав- да» сонинг онгоцоор хүр- гэжээ. Энэ нь тэр үеийн дийн хувьд үсэг- лэл, мөрийн хөтөлбөр, цээж бичгийн товхимол “болсноос гадна сониноос хуулж бичсэн фронт болон ар талынхны тухай мэдээ нь ухуулах хуудас болж, түүнийг фашистуудад ээ, тэлэитүтүүлэүҮТҮҮҮЛ 11117 Төв аймгийн Цээл су- мын 8 жилийн сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн дар- та М. Буянхишиг: --Би хамт олны итгэл найдварыг хүлээсэн тэр- гүүний Сурагч байж иино- нерийн идэвхтнийхээ үүр- гийг сайн биелүүлэхсэн гэж үргэлж боддог. Пио- нерийн ахлах удирдагч, бүлгэмийн зөвлөлийн ги- шүүд, ангийн НӨХӨД, МИНЬ надад их тусалдаг. Би пионерийн «Найрамдал» лагерьт пионерийн ажлын талаар олон шинэ зүйл сурч мэдлээ. Сургуульдаа шав ДА» СОНИНЫ АНХНЫ ДУГААР ХЭВЛЭГДЭН ГАРСНЫ явтал 11) 1! о. ГРЕКОВА ёПионерская правда» сонины ерөнхийн эрхлэгч лэгдсэн тосгон суурингуу- дад тараасан ажээ... Өнөөдөр тус сонины хуу» даснаа шинэ дайн өдөө- хийг оролдогсдын эсрэг тэмцсэн хүүхдүүдийн хи- лэнт дуу хоолой цуурай- таж байна. Өсвөрийн Ленинчүүд жинхэнэ интернационал» «Пионерская правда» сонины уншигчдын С0- нирхлыг маш өргөн хүрээ- тэй, олон янзын асуудал татдаг учир тэд ажилчин, эрдэмтэн, сансрын инсэгч, зохиолчид, зэрэг төрөл бү ээ очоод сурсан зүйлээ нө- хөддөө зааж, МПБ-ын 60 жилийн ой угтсан шинэ хэлбэрийн ажил зохионо гэж ярьж байна. Пионерийн идэвхтэн, сонгуультнууд аз! МПБ- ын 60 жилийн ой угтан сургууль, бүлгэмдээ зо- хиож байгаа олон талт ажилд ямагт хошуучлан оролцож сурлага хөдөл- мөр, урлаг, Спортын ИХ амжилт гаргаарай. Пнио- нерийн салаа, бүлэг бүл- тэмийн чинь амжилт та нарын идэвх зүтгэлээс ихээхэн шалтгаална гЭД- Тийр ямагт санаж яв! Сонины «Толь» клу- бээр хүүхдүүд коммунист хүмүүжлийн тухай, нтгэл- тэй сайн нөхрөө хэрхэн сонгох, ахмадуудыг хүн- дэтгэх, гэр орондоо хэр- хэн туслах зэргийг хэлэлц» дэг билээ. «Сурахад суралц», «Эр зоригтнуудын тэмцээн» зэрэг булан тогтмол гар- даг. Ингэж «Пионерская правда» сонин бүх пионе- рүүдтэйгээ хөл нийлүүлэн алхаж: явдаг юм. Бид Ч тэдний хамт пионер, їно- нерийн бүлэг бүрийн ажил амьдралыг улам бүр со» нирхолтой тулд хичээж шамдаж байна. Н, ОЮУНМАА. орчуулавс 014 йн имлинийл илийн Цплтөөөяөтөөтөттэчыг" -- Аймгийн нийт инонер сурагчдаас «Арилт- лан хэмнэлтийн» анны ивцад УААА-н төлөвлө- төөт зорилтыг биелүүлэхэд туслах, хоёрдогч түүхий эд цуглуулснаар ДЗО-ны ХЇН их инаад- ДЗО-НЫ ХИ ИХ НААДМЫН Эй САНАЛНЫ НЭГДЛИЙН ФОНДОЛ УЛААН БҮЧТЭНИЙ ХУВЬ НЭМЭР лийн Фондод 6500 төгрөг мєр сурагч болгоц идэвх” хоёрдогч түүхий эд цуг тын эв санааны фондод 100 000 төгрөгийн ” 4 орууллаа. оролцож байна. луулж 2000 зөгрөг оруул" к хуримтлал оруулна. Б. Лустаа, Б. Бая, 7 Их ч Сурагчийн жилд Сургалт-Хөдөлтөр - Аймгийн 1985 оны төлөвлөгөөт зорилтоос в. , рүү, налдагыд эв санааны сан тухай идэвхтэц бичиг" Ялжиаа, 8В.Н! й и ДУРСГАЛЫН УЛААН кААТРЫН АРВАН ТАВАН ШАВЬ зиээцэаж бойлалаа бие 1: цагаал ноёгий төлөвлөгөөг исфаэн алт яс ХоЛь аваарт 7, рэн БоүЭ 3 Б.сонилы өгөөни! ТУГИЙН ТӨЛӨӨ | Є зннш бээр энэ .“Түвшрүүлэхийн сангийн Яивнж илнхихн уэвнэх вийг биелүүлнэ. ! хулөГЦ англ Б-Г) ррэнх :2-23125:1--4 яар р Бучинний яомбиваэ болох зэлэн трактор, 246--2-гэс Учир нь тракторч, "хомбайнт, шивнэ гд Буүхидатйэн тайвны -2215 1522 цаг: 5 дуулж наг авги 900--400 дана. УРИАЛГА ГАРГАН төгрөгийн хуримтлал оруул Багш М. ДОРЖСҮРЭН ЗАВХАН аймгийн 16 1 192 1 Хам-өлдер уу? нарын баяр талархлыг зүй хүсэд сонирхолтой 15 сурагч Амп мэргэжил сонирхогчдын ТАРМАЛАНЧ АВ ЭЭЖ. ах эгж лаа. Сурагч Б. Баттулга, хийж «Бид энх тайнныг Хүсэж байна» сэдэвт ийн НХ боосоор хүлээлээ. Аринлий хүлээн авчаа, дугуйлан хичээллэдэг бодс. ТЭй хүүхэд олон бий. Бид Ёцардмал зам дээрх зургийн уралдаан, хүүх- т й аймгийн 7Ка ХҮҮ! Шэн ... вийн П 8 шилийн сургуу засэдүннн хэмнэлтийн байнгын аяны Газар, техник, хүц гур- ндор жил бүр 10-15 су. СУРГУУЛИЙН захиргаатай Ёдийн бүтээлийн үзэсгэлэн, Эв санааны Мэгд- БН хүн анхэн, Сү-нг4 Ж 1 ч 404128 Б. Өл ХОЁР, түүхни "Эн сурагчийд зөвлөл ан шоо ЗОоад явцад улсын төлөвлөгөөт (| ВМШ тухай ялхны хичээл Рагч сангийн аж ахуйнхаа Ямагт хбитраы ажиллаж Ёднин заг ажиллуулна. сургуулийн пиоперийн бүл зийбаяр, Д. Өлзийсүрэн ЭД, 253 т бүхүүлэн дунд ДЭО- шөсэерийн мэр сорилтыг биелүүлэхэдтуе- | ЭРХ багшийн ярна иар Боэцүүлэс Цэш-үүлэнн хүүхдүүдийг -н ын Мэоол (Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын 60 жи- тэм МПБ-ын 60 жшлийн шар нөхдөө хошуучлан . Өвөрхангай аймгийн Ху? "М их нзаданд Б5 | байгуулыгд лах, хоёрдогч түүхий эд дивж Нэгэн өв ЕвеШҮ2-1 тэр. БНМ. АУ-ын энчүхэ зэ фэгигл ана Санта үлгээ, лийн од угтаж аймаг, хотын пионерийн зөв ой, ДЗОыд ХЇЇ их наад- оролцов. жирт сумын 8 жилийн урлагаар бэлэг Р мгийн но» цуглуулж ДЭОны ХИ нх | агдашг шил их Х шиюнерийн бүлгэм газар, та- ЛӨЛүүдийг уриалж Архангай аймгийн ппонерийн тагын түүх паадмын эв санааны фон. зөггүхын Бэгж Хоүнэлган рэшдэад "ган, эг трхийн риалангийн тарсийг хамгаа зөвлөлөөс Явсан үүргээс) аймагт дод хуримтлал оруулах юм шиг санагддаг газар, Єрөнхий инженер С. Энэбиш, Яах зорилгоор 100 га газарт хоаришиншинлиинжин лгэмд 18 хөдөлгөөид сургууль бүл- шороо, тариан талбай үрак. -- Би хорь таруй жил ӨӨРСАийн хүчээр ойн зурвас “ пионер, баз? гэм, пионер сурагч бүр тор, цотбайн энэ бүхэн тэд. Трактор,комбайн барьсан би. байгуулах санаачилга гар- до нэгдэж таднийг |Мдэнхтэй оролцож байна. НИЙ хамгийн дотно эрхэм ЛЭЭ. Мэргэжлийг минь өвлөн Галаа. Ийм сайхан санаачил- АВЬЯАС БИЛЭГ-УРАН ЧАДВАР хүмүүжүүлэх дээд, Аймгийн пионсрийн шта- чухал зүйл нь болсон бай- 88ах залуу механикжуулагч. Га гарсанд тариаланч ме- Хамт олноороо цаначин, тэшүүрчин. шатар- боловсролтой орой бын урналгаар, Улаанбаа- |"Э- Дын дугуйланг хариуцан анч ХАНиКкжуулагч бид нх баяр- болох сур- эь - лам байна эж ярилы. Түү- 5 248 (сг хэнд Бар гааг” гуулийн 2 Өд 1-0 хувь нэмэр» с» ийп 10 жилийн " а 2 Ш шавь 8-ын « ангийн 3 Цуваага: д т аж байна. Айм- с- ви Цэгэн нэрэм- оржээ їгууланиии гууль хөнгөн цагаан 848,7 д Москва хотноо болох дэвт хоёрдогч түүхий эд лийн Х бүлги Алтанбагана: -- Багш шигээ сайн трак- торч, цомбайнч болохсон гэж үргэлж боддог гэв. Ховгүү- ордон, «Хамгийд сайхан номоор бэлэг барья» сэ- ын 60 жилийн 00 дэвт ажил зохиож. 1000 хуу төлөвлөгөөт 2 оруулья!» уриан дор хоёр- 2 2 . урхаатыг таү, зо биелүү! түүхий гааны . Хөвсгөл айм- баяртай МХЗЭ-ийн Төв Хо- юм бүхий номын сая нэ хөн лайн сүв Ханх шог г-УЛггифэс ес үес 1 -яфэү Эех 5 дийн їхүсэл заавал биелнэ 1554 ширхэгт 0,5 до эхний долоо хоногт 400 гийн Тариалан сумын 10 аян , ч ЯПБ-ын Тэв Ээ. ЖсооЛулаН тн шан шиуүнгэинт жи хав шил 835 шуудай, бо- гаруй жилийн дунд сургуудийн их наадмын Фондод Ь Ай. пионерийн зөв- намын хо- үүрэг авч аел Д. Сүхбаатарын нэ- йн нийт сургууль ЗӨэчүлоЛЗүилэээ амын улаан тугийн төлөө» марш» сэээт 4 са УРалдааны явцад «Энх ян зохиож байна.Цаг тайвны марш» аяны хугас ын түр зуурын бэрх лүүдэд | сангийн аж ахуй, сургуулийн захиргаа сургал- тыг хөдөлмөртэй холбож хамтран ажилласнаар су- рагчдад ажилд мэргэжлийн чиг баримжаа олгох сайхан туршлага хуримтлуудлжээ. Этэбит баатрын 15 шавь ирзэдүйн мэргэжлээ амжилттай эзэжтттиж бэйн, ДЗО-ны их наадмын төлөөлөгч, сурагч ярьж байна «ТУНГАЛАГ БУЯНТ»-АА ВАРШАВТ ДУУЛАВ эй байгаа уулын өн- "ЗӨ хэрэгжүүлж, их сйдоо | | Е | “ч насисрийн хомжссэ тар Млсд шинээр баригж Д | | | | | ныгэй с . хөдөлмөр, урлат. | Багш Д. ГАЛСАНДОВЖОО .й 222 ц Улаан таван хошуу хад: дүүд тэдний концертыг зо болж гээд дууллаа. Дараа нь 1955 дэр бүсийн Хангай сумын Боэнээс яв д - : ов Уан бавсуу: 3 түү даан ха ян ах эгч нартаа ТУС “дээр бэлэг барихаар шам- ЗУРАГ ДЭЭР, БНМАУ- ЗУРАГ ДЭЭР: Ангиараа даамчин, шатарчин хээд Хөвд хотын 10 жи? зарим дуу хөгжмийг дарав, Л. Ванган, Т.Чимид ДЗОны Ү нх наадамд эх хөдөлгөөц Цэцэрлэг даж байна. ын хөдөлжөрийн баатар, | болсон Цэцэрлэг хотын төвийн 10 жилийн П лийн сургуульд сурч бай» хин дахин тоглуулж байв. дорж, Л. Гаваа, Ц.Сэв орон ард түмнийхээ захиа товштыл3 0326 хттТэалтт Ардын Их Хурлын дєцутат, | сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагчид. Төг- сан 30 гаруй жилийн өм- Нэг эгч «Талын бэлчээр» жид, Д. Лхагсүрэн зэрж даалгаврыг биелүүлж орол үгэн 5 ЁХ-- эв 2 -үү нг сангийн 28 НоВж ерөнхий | лож байгаа Э. Жаргалдэлгэр, Ж. Уртиасан нар нөх хүүхэд насаа эргэн гэдэг дууг маш сайхан эрт уран бүтээлчид очиж, цов. длвьыл- узэх инженер С. шш сурагч | сургуулийн аварга шатарчид болжээ. санахад олон дурдатгал Дуулж байсан нь хожим тэд ажлынхаа чөлөө зэ? Залуу үеснбихиий "зэх хав дийг лттты тг--0тт-4 0-7 27- С. БААТАР дмвхаа хамт. сэтгэлд үлджээ. мэдвэл БНМАУ-ын гавьяат ваар уран сайханч цийшер тайван, дээд -о--3 -- 1949 оны өвөд манай жүжигчин В. Сү рлоо «сурагчидтай уулзалт хийж чуулган -- их у туг өндөрт өргөсөн хүн Ларг-Ээср над лэа туай байжээ. р үед зөвлөлгөө Хийсэн 412 наадамд БХ зар эсрэг шин Анхаар, туршлага! урлагийн бригад ирж тог манай сургууль дээр гуу биднийг улаш Ч нх зориг оролцоно гэррү НЭР БҮХЭН УЧИРТАЙ пионер охины хөшөө бос- 9 ” хийлзэ. ДЗО-ны (48::8 шаантай хэрэг богоод нам госон гэж өгүүлж билээ. ХАНГАЙН БАЙГАЛИЙГ СУРГУУЛЬДАА УРЬЯ Ба пионер байлдаа 1051 зэсм. эрд түмэх тороэх ї ийц зам»,«Пио гэж сум нэгдлийн шинэ олд А: хувьсгалын сургууль арын мянь, өрт2 Манай “улсад ийм залуу “дарга Пүрэвсүрэн | Ийнхүү. «Пионерийн ёгт Л луллсны ШОМүХш 1-0 жилийн ойгоор балоц 1054 айр халамж, Оинэь Тэнд тэй хоёр нэгдэл байд зам» нэгдэл үүссэн цагаа- онд Хөвд аймгийн соёл бид газар газрын үе тэм сэрт х Ож Ч халзхэд олон гишүүд тв хаа нэгтээ точшуулын тоншнх мэдэж авдаг ажээ. 10 22 ж нь Архангай айм лархан дэмжиж саналвнэ- саа эхлэн пионер, багачуу- сонсдоно. Хэдүйгээр дүн өвөд Ч 5 Х Б Үрнсан хонсгоор тийн хүүхдүүдтэй (аних гийж Булэн дй-гг- бай. : сургуулын Бугн--124 андад С29 Цас цайрч жавар тасхийн байв. Өєөрүүлгэс хотод нэртэй байснаа өдрө хүртэл Бид саяхан улганаар дралыг санаг) Гэлээ ч сургуулийн цонхны уран бүтзэлчидтэй хамт дурсаж байна --- ж нэгдлээ «Пионерийн Алс тэртээх уул, ой тайгынзүг на э- ногоон авчин шиннэн урлагийн тайзан дээр гарч З-ад уеввьянт жү- гэж нэрлэсний уч эдсон цанын хос мөр, зурэйнь.Тэр будтайх улаан хэрхийн хурц өв- «Туншалат Буянт, дуут. жигчин Б. ЗАНГАД туүлж гаалагчдын аяны мөр ажээ. билээ. цэцэгс анги танхи- 59 оны 6 дугаар са- Олон улсын Хүүх- баярын тэр өдөр пи тэсэж байгуулагдсай «Зйсвсхбулэг» нэгдлийн бүх -- Хангайн байгалийг сур- маар зочлооч гэж яинг єа- гуульдаа урьж байгаа хамт олон 1" Мимэж Хотон: 6 сум нэгдлийн дарга Ж. Ёо сургуулийн | цонх байла: гч. стхалд.өвөл Гончигсүм бахархам өгүүлэн, --Оэрвүсгэ-ан Ганбат багш хамт олноо удир- рийн бүл “БХНБ-ын туршла- т ял хуран цугларч дан ЗХУ-ын Белгород хотын ХЇ гаар гууль орчноо ногоон арад дэгдлийнХЭЭ пэрийт өөрч- ны ююд, уулж, гхчаай сургуулийн багш Б. Н. Бовараан:, болохцэллож тавшад (600 шэө ялын тлан, хагалсан талбайгаас рын туршлагаар сургууль дотроо рволжин шєтр талбайг зүлэг- гєг2Чй оадөэж 5с ОН улыг ны үнэр ханхлааД байгалийн танхим | байгуулжээ. нт сын үүрийн дарга нь 3 н : ! Ї : нойтон ямар сайхан болдог гэж санана. Хаан Аан, нэрт зураач Н. Ле- дэг бүр бүтээлч вилан, г бойсан Жашцын Шагдар ерицой иарын байга. ба /Чэсч Манай хүүхд) ашги давших сур- орчныхоо байга. Зохиолч) тэр хурлын ту- лдь Энэх шаналхиж лийн єздэвт алдарт д хүүх- иүдлэн хамгаалдаг болсон ту- е зэрэгцээ байгаль орт дийн амхаарлыг ихэд татаж (хай шионсрийн ахдах нов хашгаалж, сургуулна нө- тансаг |дэлхийгээ хайрлах (Д. Дагважанцын яриа габёи арал болгох ходелгоөнДИДЭВХ- үтдийг улам бүр бат шингээнэ. Баг 5-4 үэн-- юм. тэй оролцдог уламжлалтай.ТарьЖ «Ургамал», «Амьтай судлал», ургуулсан төгөлдөө шувууд Өвөл» Гүмэн бодисын» гэсэн хэсгүү- уль, бүлгэмийн хавгийн сайхан жиж намарт хэрэм цугларахаД дэд орон нутагтаа ургадаг мод, тэг болжээ. «Пиниер» ёэдэт бол илийг анхдагч » татай хувьсгалын өсвөр хойч залуу Ё й ї | 8сслийг аланы д маань тун их баярладаг цэцэг. шинб Өлөн сүйд өвслөг йнхүү байгалийн сайхлаараа уух хуу лүүд | сумын 10 жилийн фрээьтэссн гэ бий гэж хүн болгон санаа тавина. Үарүүрнэ шувуудын чихмэлийг хүрз мал- Сурагчид ТоЛ ХҮ сургууль сумын (ХЗЭ-ийн тузуут тавь Тэх ЛЖ хэрэм, өөрсдийн хүчээр хийж орос, мон. малчдад 599Ш авах нд ажлын үеэр д «Би төлчин» ходол- : р хиүуэгыч БУМГчынн зэрэг олон амьт: гол, латин нэр, ЦАА бүрийн онц- в ААД туслах, бошь 2229 лав Талчинйн чуулга “ууж үйл хэртэй 7 амьдралын зө- лог хүргэж, тодорхо! иж хад» Уншга, 8 жил, ПпҮп , гажиж Е2 хөн ЖЭ хижуулсан өрөөнд Онш: сургуу. к » ой зээн. сумын ава, мэл б гүй сумын төвд «Пионе гв й й ЭР? Гэ Брүннчя “нүд 8-8) ныг ХИЙХ”, жирийц шэг урт коридорг .. БАТСҮМВЭР-МАНАН манга Үлвнэ” зохиов. рийн зам» нэгдлийн бэлэг сэн түүхтэй гийн багш С, Ганбат өгүүлж Он. (байгаа нь тун сонни байлаа. , х цуваанд |єное « тэмдэг болгон хувьсгалын Я. СУМЬЯА 1 Хүүхдүүд амны танхимын | хоо- 5 Нийслэдлий 18 аэлийн Ч тєр сурагчид идэвхтэй орсл- Хашаат ХҮгээр - ПИОЧФР цож элгэвч, нэмнээ |уул сурагчид сам сургуулийн тийц гүү оосор хийж «Октл- аж а малчид, тол 5 уламжлалт чидтэй, ЖОЛл вь брь-ЭЭ» мэгдэллхөф брмтад холбоотой дара илгээлээ. Сумын тевсос 8 лийн ХЁд--3 38 60-аад кмт байдаг малчин уут, нэмнээ, "Элгэн, .| Гелсухзаа Жихэабас хийж айтск бэлтгэж цэгдэлч марын суурьт счиж |хашаа ДИйд баяраар Ошөфийнхэн2 ХОёООНЫ цАс Оарилсаж, өтөс ам бууц асгах ажилд пиоиерүүд сайц тусаллаа. Цновеёр су рагчдын «Бүргэд» хамтлаг Гийнхад | жүжиг, кокцерт тоглож адчдад | Сонитхуу- лав. | | «мжллж. улан баяруулан (28) баталсан ЮМ. Тодол дын үйл амьдралтай байв- хилдлогыг сайн шэддэ болсон жээ. Танхим тусгайлан засаж то. ) ЯРЛЭРЭ - ХТУГАА ИХ ЯЛАЛТЫН 40 12! Куйбышевт суугаа эмээ, Галя хоёр захидал хүлээн авлаа. Тэр захидлыг ээж нь биш, госпиталын дарга бичсэн байлаа. Эхлээд тэд айж сандар- сандаа захидалд юу бичсэ. нийг ойлгохгүй нэлээд бай. жээ. Гэвч тэгээд Галягийн зэж шархдаж, мориноосоо унаад, цасан дотор хөлдөж үхэх дөхжээ гэдгийг ухаа- ран ойлгов. -- Тэгнэ гэж би мэдсэн юм! Яг мэдсэн байж шүү! Нэг л биш байсан юм! гэж эмээ уйлан байж |үглэв. Галя гадаа гараад хүүхдэд: Миний ээж шархад. сан байна. Бид тэгээд мэ. дэж байсан юм! гэж ярни- лаа. байлдагчдад Фронтын | бэлэг явуулдаг хөрш охид | нь Галягийн ээжид хавт. га оёод дээр нь «Эрэлхэг танкчин урагшаа!» гэсэн үг утсаар шаглав. Галя. гийн ээжийг холбоочин гэж тэд мэдэхгүй байжээ. Тэ- гээд охид мохоор тамхитай хавтгаа Галягийн эмээд өг. чээ. Эмээ нь тамхий нь асгаж сэгсрээд, оронд нь алчуур, сам, жижиг толь хийв. Дараа нь Галя эмээ. тэйгээ хамт Москва орлоо, Ээж нь тэнд эмнэлэгт хэв- тэж байсан юм. Тэд Их Каретын гудам- жинд байдаг садангийн айлдаа буугаад, өдөр бүр арав гэсэн дугаартай трол- зэжийгээ тейбуст сууж, Өө Ч 1234 5) ЖИЛИЙН ОЙД Төгсгөл. Түр нь М16-д эргэхээр явдаг байв. Ээ- жийн шархтай, бас хөлд. сөн гар нь хараахан хөдөл. гөж болохгүй байсан учир, эмээ халбагаар хоол, унд өгнө. Харин Галя дэргэд нь зогсоод, жаахан хүүх- дийг ятгах шиг «Дахиад нэг жаахан-идчих л дээ. За, одоо миний хувийг! ОДОО зэмээгийнхийг ИД. Чих...» Зол содон Ингээд ээж бараг эдгэр. лээ. Түүнийг зэмнэлгээс гаргаж, сарын чөлөө олго- лоо. Ээж хурдан алхаж, чанга чанга инээж чаддаг болсон ч гар нь нугарахгүй л байв. Эмээ урьд нь Га. лягийн үсийг самнаж, хувцсы нь өмсгөдөг байсан шигээ ээжийг хувцаслаж үсий нь самнаж өгнө, Га. ля нэг өнжөөд л зэжийгээ дагуулан эмнэлэгт хүргэж, шарлага хийлгэхээр явна. Тэгэхдээ троллейбусанд би- лет авна, эмнэлгийн хаалга онгойлгож өгнө, шинелийнх нь товчийг ТОВЧИЛЖ ӨГДӨГ байв. Ээж нь түүнийг «Ми. ний гар» гэж нэрлэдэг бай. лаа, Ээж нь нэг удаа ил за- хидал хүлээн авлаа. дээр: «Хүндэт нөхөр та тэдний өдрийн гурван цагт шагналын хэлтэст хүрэл. цэн ирнэ үү?» гэсэн үгийг гоё ягаан өнгөөр дармалдан бичсэн байлаа. Ил захидлыг хэдэн өд- рийн өмнө явуулсан бо- ловч, хугацаа хоцорч ир- ис т 11 71111171 14811 111111! ! жээ. Тэдний өдөр гэдэг нь өнөөдөр байсан бөгөөд ха- рин гурван цаг хүртэл дөн- гөж хагас цаг үлдсэн байв. Ээж, Галя, эмээ гурав яаран хувцаслаад, шагна. лын хэлтэс рүү явцгаалаа. Тэд гуравт арван минут дутуу байхад амжиж ирлээ. Галя хүнд хаалгыг арай яДан ОНГОйлЛГООД, Ээжтэй. гээ орцод орлоо. Эмээ нь орохгүй гэснээ: Сэтгэл их хөдлөөд байна. Би энүүгээр жаахан яваадахья гэжээ. Хувцас- ны өлгүүрийн дэргэд ээ- жийн нь шинелийг тайлж өгөхөд, Галя өөрөө өодон нэхий дээлээ тайлав, Ээж нь Тэнгисийн цэргийн фло- тын офицерын дүрэмт сай- хан хувцастай, харин Га- ля, ээжийн нь флотын хувцсыг эмээ нь өөрт нь хасаж Оёсон цамц өмссөн байхыг цөм харцгаалаа. -- Хөөе, хараач, хоёу. лаа далайчин. юм гээч! гэж хувцасны өлгүүрийн эмэг- тэй хэллээ. Тэд өргөн ша. таар өгслөө. Боолттой га. раа болгоомжтой өргөөд, Ээж нь алхаж, араас нь Галя дагаж явлаа. Өрөөн дотроос, «За, ороорой!» гэхэд, тэд орц-. тоов. Ширээний ард нэг хүн сууж байх бөгөөд ши: рээн дээр бяцхан цагаан хайрцаг байв. Тэр хүний юм бүхэн гял цал: погоон нь алтан шар, хоёр эгнээ товч, бас ханцуйны таних тэмдэг алтан шар, тэгээд олон одонтой. Галя, ээж хоёр босго алхуутаа зог- сов. Галя ээж руугаа харлаа. Ээж нь үсээ цэм- цийтэл самнажээ! Түүний ӨВЛИЙН Ц Залуу байгальчдын төв станцаас МПБ-ын 60 жи- лийн ой угтаж залуу. бай- гальч, пионер, сурагчдын Дунд өвлийн цэцгийн цомог хийх уралдаан явуулсан нь тэдний сонирхлыг татаж, цаа- шид өвлийн улиралд амьд цэцэггүй нөхцөлд байгалийн цэрэг цэнхэр цамцны зах- ны дээгүүр цардмал ца- таан зах цухуйна. Ташаа- ны нь халааснаас алчуу: рын булан цухуйж байв. Бас нөгөө нэг халаасанд нь өнөөх охидын бэлэглэ- сэн «Эрэлхэг танкчин, урагшаа!» гэсэн бичигтэй хавтга бийг Галя мэдэж байлаа. Харин энэ хавтга харагдахгүй байсан нь ха- рамсалтай санагдана. Ээж номхон зогслоо. Далайчны цамцтай Галя дэргэд нь бас номхон зогсоно. “Нөгөө хүн хоолойгоо заг саад, хайрцгаа авлаа. Тэ- тээд хэлсэн нь: --Харийн түрэмгийлэг- чидтэй хийсэн тулалдаанд тавьяа байгуулсны учир.. тээд хайрцагтай юмаа гар: Дуулах гэв. Гэтэл зэжийн гар хоёу- лаа боолттой байлаа. Тэр гар нь өдий төдий сорви, түлэгдсэн юм шиг ягаан улаан толботой байсан юм. Энэ бол эх орноо хамгаал- сан гар байлаа. Түүн дээр хахир хүйтэн, дайсны сум: ны хүрэн хар ул мөр үлд: жээ. Ээжийн өөдөөс ха- ран зогсож байсан тэр хүн хэсэг бодол болсноо, урагш алхан Галяд хүрч очоод, хайрцагтай юмаа гардуу- лан өгөв. --Охин минь, үүнийг ав. Ээжээрээ бахархаж явах хэрэгтэй, гэж хэлэв. --Би чин сэтгэлээсээ бахархаж байна, гэж Га- ля хариулав. Ээж нь бас цэргийн хүний ёсоор. --Зөвлөлт Холбоот Улс- даа хүчин зүтгэе! гэв, Ээж, - Галя хоёр эргэж үүд руу Бэсэх БЭ ЭЦГИЙН 19 явлаа. Өмнө нь цагаан хайрцаг барьсан Галя ал: хаж, араас нь боолттой гар тай ээж нь явлаа. Доошоо бууж, ороод, Галя хайрцгаа нээж үзэв. Түүнд нь эх орны. дайны одон байв. Энэ бол үр хүү- хэд нь өвлөн үлдэх цорын танц одон байлаа. Гадаа хаалганы дэргэд эмээ нь хүлээж байв. Эмээ, зэжийн одонг хараад эхэр татан уйлж гарав. Хажуугаар өнгөрч буй хүмүүс биднийг эргэн харахад, ээж эмээд хандан: --Ээжээ, бүү уйл! Тайв- шир, ээжээ! Би ганцаараа бишээ. Ийм хүн олон бий... За, битгий уйл даа, эвгүй шүү дээ гэж хэлэв. Хажуугаар өнгөрч явсан ахимаг насны нэг эмэгтэй эмээг өмөөрөн: --Яагаад эвгүй гэж! Ээж чинь бахархаж байгаа нь мэдээж. Баярлахдаа бас уйлдаг учир бий гэлээ. Гэвч Галягийн эмээ га- Даа гудамжинд тэгтлээ Ч уйлж зогссонгүй. Галя эмээгээ хөтлөн явлаа. Га- ля Их Каретын гудамжинд байдаг гэртээ харихыг яар- чээ. - Юуны учир яагаад одон- тоор шагнуулснаа хөрш айлын хүүхдүүдэд хурд- хан ярих гэж ийнхүү хү сэж байлаа, Би ч мөн яг тэр Их На- ретын гудамжинд, яг тэр байшинд, мөн тэр хашаанд суудаг болохоор энэ бол- сон явдлыг эхнээс нь дуус- тал сонсож, үг үсэг ал. далгүй тэмдэглэн бичиж авсан минь энэ билээ. Орчуулсан Б. ПҮҮШИЛ ЦОМОГ хатсан янз бүрийн хэлбэрийн ургамал, мод, модны үр, мөөг, хайрга чулуу, цаас, хисэнцөр ашиглан үзэмж- тэй цомог хийхэд туршлага болохуйц ажил боллоо. Уралдаанд шалгарсан цом» 1 (88 с, 924 44498) үзэсгэлэнг түүнтэй хамт үзэж явахдаа «Олнигтойхон | Ах минь Улаанбаатар хотод яваа болохоор ха- | нын сонины толгойг ан- гийнхаа «Уран зурагчин» гэгддэг Батбаатараар зу- заавал надад ийм даалга- лья гэж шийдэв. Бат- вар өгдөг билээ гэж “тай- баатар найздаа би бүх үнэ- хан 5 нээ ярив. Хэзээ Ч гэсэн с хүргэж явдаг найзын- БА хүчинд багшийнхаа г. ярьснаас 5 өгсөн даалгаврыг б Л- й Харин тэр цн лээ. Багш дахиад Заршлллүл БШэмГаылг ) : Дандаа а Ш Шан вгтєрх Тинээ хэлэх зориг хүрэх- 6 . л явна... “он харара ГА ний Г. ГАНБОЛД (Дархан, ИТ сургууль), аа дэх жилдээ. Өө вьыы-----т-т-т- Миний ээж-оёдолчнн Миний ээж Бүд оёдол чин хүн. Та бидний өм- сеж байгаа төрөл бүрийн олон удаа очиж үзсэн. Саруулхан том үйлдвэ- рийн цехэд машнны ард эгнэн суугаад үйд урлаж байгаа эгч нар цем л ээж шиг минь сайхан харагд- даг. Эгч саяхан оёдолчин болж ээжтэй хамт ажил- вадаг боллоо. Би ч бас зэж, эгч хоёр шингээ оё- долчны болно гэж боддог. Мартын ваймнаар ээждээ цэцэг хатгаж бэлэглэнэ. Оёдолчин ээж минь бид бүхний бахархал билээ. Сурагч М. Цэнгэл (ЗО дугаар сургууль) Миний эзж-малчин Би Төв аймгийн Эрдэ- зэ сумын дунд сургуульд суралцдаг Миний ээж төлчин. Би заав эзэждээ шал төеллүүвэх ажилд нь в2- Ппонер Т.МЭНДБАЯР- Би нийслэлийн ЇУ сур туульд суралцдаг. Миний ээж (багш хүн. Эзжийг минь «Багш аа» гэж олон ! Н ме 19 (2015) 8 1985ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН 5. ӨМЯГМАР өэ .ҮНЭ10-мӨНГӨ ХҮҮХДҮҮД ЭЭЖИЙНХЭЭ ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА. . сэ хиож байгаа гаж ээж ярь. даг. Эгч дүү бид нар ээж- дээ үргэлж тусалдаг. Би ээж шигээ багш хүн бү- рийг. хүндэтгэн хайрла- даг. Сурагч Б. САРАНГЭРЭЛ / 1229 2272 Ё эх орныхоо дөрвөн зүг, найман зовхист сааталгүй хүргэдэг нисэгч хүн. АПТҮЄК ОЛОН сэг өөлЧгэжЖ амгалан байж зэж, Ээжийг онгоцны нис- лэгийн кабинд ороход зорчигчдын бахархад, ит- гэлийн харц үдэж, гарч ирэ хэд тэдний баяр таларх- лын үг угтана. Агаар тун- галаг, цэлмэг сайхан өдөр ээж улам ч их баярхөөр- тэй байдаг юм. Ээж олон хотод очиж орой нь гэр- тээ аян замын -их сонин- той буцаж ирдэг. Бид ээ- жийнхээ нислэгийн тухай сонсох их дуртай. Бая- рын “энэ өдөр нь ах, бид онц сайн дүнгээр нисэгч зэжээ баярлуулна. Сурагч С. ГАНТУЛГА (Нийслэлийн 81 дүгээр “сургууль) Миний зэж-инонерийн удирдагч Ээж нийслэлийн 30 ду- таар сургуульд ноне-,- рийн удирдагчаар ажил- ладаг. Ээж минь сургууль өглөөнөөс орой пионерүүдтэй ажиллаж бүлгэмийн цуг лаан, пионерийн шугам жагсаал, бүлгийн сэдэвт ажил, дуут жагсаалын үзлэг гээд олон ажил 30- хнион байгуулдаг. Миний дүү ээжийгээ зурах нх Тэгэхдээ заавал пионерийн улаан бүчтэй нь зурдаг юм. Бид пноне- рийн. комиссар ээжээрээ бахархдаг... Сурагч О. ОДОНГУА й (ТУ сургууль) Ээж бүхэн энхийг хүсдэг. Эх дэлхий минь у-д 2 чүү, хүсэл, наймны энэ өдөр хасэгэй. хүсэж байна. Би эзэждээ зориулж «Миний сайхан зэж» зохион бичлэг бич” лээ. Ээж минь үүрд мөнх МАЛЧНЫ СУУРЬТ 0ЧЛ00- шеф мод бэлтгэлийн үаж 6 Чр Баянхонгор аймгийн гэлд зориулж | элгэвч, ч энэ ажилд 1? рийн малчин» сургууль төлчин багачууд «Би нө, хэлир ГЭгс жак ийн «А», 5-ын «А», 6- хийж төд мал арчилж тай аялж зйхиг орныхоо хороо 8-ыг засч сэлбэж 6 гийн «Бэ», 4ийн «Б» ан? маллах | талаар «эй төл хүлээн авах ажилд суурьт өвс татахад тусал- гиуд хошуучлан оролцов. Дараа, нь “7 « тусалж амжилт гаргахаар сан билээ. - Пионерийн ахлах Хма хув өасыаарр нийт ПИОНёр гү өнгийн сурагч удирдагч Г. ЖУКЕНЙ (ийг Б-г Тэд . Яор зилалт М. МӨНХЦЭЦЭГ бүрнээ ачаатай, үүргэвч : тэй. Учир нь сургуу. 134 ц ТАМИРЧИ элгэвч нэмнээ, 110 Кс МАЛЧИДДАА А шил шэн, 1 Ї тээн ажиллаж байна. Ї МСОҮТД 1116 хэ» УРИАЛГАА Д. Сүхбаатарын нэрээм- жит Мосшготын Писнерийн байгууллагын 60 жилийн радоны ионерийн ЗӨВЛӨ- Пио- ветүүл бүгдээрээ жаран тионерийн тпиотерийн сайн «А-гаас Я» хүр- тэл аяныг Ардын боловс- ролын хэлтэс, СЗАК-тай | хамтран явуулж 1 ангийн Сурагчдыг хугацаанд нь бүрэн уншуулж сургахад 1 анхаарч, нийт Сургуулийн ТЄ--ҮИ ангийн пионерүү- лэд бүтээлч ажлын даал- гавар гардуулж ажиллав. ДЭЗО-ны ХИ их наад- АНХААР, ТУРШЛАГА!” Сэврэй сумын 8 жилийн сургуулийн дотуур байранд сурагчдын чөлөөт цагийг үр бүтээлтэй өнгөрөөх, зо- хнон бүтээх авьяас чад вар, техникийн сэтгэлгээг хөгжүүлэх зорилгоор 1982 оноос техник эхлэн сонирхогчдын яабораторн ялжээ бабгүү БҮРЭН шын Фондод хөрөнгө ХУ- римтлуулах ажилд тиопер сурагчид идэвхтэй оролцож Даланзалгад хотын бага сургууль, СПэврэй, Хан- богд сумдын найман жи- жийн сургуулиудад 3000 га руй төгрөгт хуримтлуулаад байна. Суртууль, бүлгэ- мээрээ даамчин, бүх сУ- рагчдын Дөчин хувь нь бөмбөрчин болох хөдөлгөөн өрпүүлж ажилласнаар Номтгоп, Хүрмэн сумып найман жилийт дунд Сур- туулийнхан | бүлгэмээрээ, Мандал-Овоо сумын най- ман жилийн Сургуулийн сурагчдын 60 хувь нь бомборчин “болоод байпа. МПБ-ын 60 энилийн-ойгоор 800 бөмбөрчдийн үзүүлэх тоглолтыг Даланзадгал хотод хийх юм. Сайн дурын 20 гаруй төрлийн 200 дугуйланд, :4300 таруй пионер сурагч хамрагдаж аймгийн «Го- вийн мэдээ» сонины хэвлэх үйлдвэрийн дэргэд төвийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн өсвөрийн хэвлэгчлийн дугуйлан ажиллаж, МПБ-ын Төн Зөвлөлийн алтан мє- ӨМНӨГОВИЙН ТНОНЕРҮҮ) ХЭРЭГЖҮҮЛНЭ дальт утсан хөгжмийн «Тэ шүүлэл». хамтлаг, төвийн 8 жилийн дунд Сургуулийн сурагч Шуудан хороо, тө- вийт бага сургуулийн бүж- гийп «Жигүүр» хамтлаг, Мандал-овоо сумын 8 жи- лийн сургуулийн утсан хөгжмийн «Мөнгөн чавх- дас» хамтлаг, «Өсвөрийн циркчид» дугуйлан, БНМ- АУ-ын баатар эмэгтэй Т. Борын “нэрэмжит Цогтцэ- пий сумын 10 эєнлийн сур- туулийн «Охидын зөвлөл». Сэврэй сумын найман жї- лийн сургуулийн «Хөвгүү- дийн зөвлөл» зэрэг тэр- гүүний ажилтай сайн ДУ- Рыт байгууллага олон төр- лоө. Пионерийн байгууллагын биеэ даасан үйл ажилла- гааг сайжруулж ойрын жи- лүүдэд улсын тэргүүний пионерийн байгууллага бо- лох зорилт тавин ажиллаж байна. Аймгийн пяонерийн зөвлөлийн дарга Т. АЛГАА зүйн шаардлага дээшилж, бүс аймаг, улсын аварга шалтаруулах тэмцээнд тогтмол амжилттай орол- цож ирлээ Авто. нисэх. усан заг- вар радио хийц. чимээ сансрын техникийн гдугуй- ланд 50 гаруй сурагч хам- рабдан лабораторид хи- чээллэж сурагч УК. Мөнхөө ТЕХНИК ЭХЛЭН СОНИРХОГЧДЫН ЛАБОРАТОРИ ТУ, У тэмцээнүүдэд шал- гаран оролцлоо. х Лабораторидоо мужаа- ны болон слесарийн ши- рээ, гэрэлтүүлэгч самба-( рыг орон:нутгийн материал ашиглан хийсэн нь тэдний чухал “хэрэгцээт багаж хэ- рэгслүүд болон ашиглаг- да: байна. С. Болд, Г. Цогтэрэл Л.БАРГАЛ. Фймтийн ! нар улсын аварга шалта- янонерийн зөвлөлийн руулах тєхигк спортын ажилтан. сургуулийг БНМАУ-ын сурагчдын сайн лурын бай- ТҮҮХИЙН баатар эмэгтэй Т Борын гууллггын туршлагыг заз- шилэнагт”: трєдграл эж үзэ Байн 04 туршлага ХУУ, - онд Тус айм- лгож г3 ДАСНААС тийн шионер сурагчдын -- 1982 отд БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын Тэо- зэрлитало гүүлэгчлийн Тїсэүтэллтэгд сумын 8. жилийн жУ Ам7-- 8 жилейнбсуртутлийн “1 тигэйн ИШЕггүгггРЭРРЧЛТ Л тат 2 швгшисих бишээ Шигшээ ӨМБӨӨ идэвх Санзачилгаар бай- туулагдсан «40 жил» кино тезтр, «Өсөх нахна» хэв- лэлийн тасаг, «Улзан бүч» рално станц зэрэт пионер сурьгч - Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойгоор Ханхол- тор сумын бага сургууль улсын тэргүүний суртуу- тийн пол мандат авчээ. , ДОРЖСҮРЭН зурав. ТОВИЙН ПИОНЕРҮҮД «ЗАЛГАЖ ҮЕ» АЯНААР мэндэлсниИ нь 150 ЛЕНИНИЙ (ФОТО ЗУРГИЙН СУРВАЛЖЛАГА) тө) төлөвшүүлдэг гэд: колаёвич зуурдаар ас ойлгуулж ухааруул- йөхчин, Энэ Владимир жээ. Бүтээлч хөдөлмөр Ильич ХЭЭ хамгийн бол хүнийг шэр төртэй, ойрын туслагч болж, урь аз жа, Олал дын адил онц суралцаж булаг гэж тэд үздэг байв. дүү нараа асралцаж, орон Иймээс Мария Аленсанд гэрээ толгойлох . ровна хүүхдүүддээ балчир Хайрт эцгээ оршуулснаас хөгжилтэй баяр ронд хоригдов. Ахынх нь өнгөрөөдөг байв» гэжээ. хил Жэн Ильиничиаг ам бүлтэй ТЭР (Николаевичийг нас барс 214212-сдН анд “Энэ том "Алекс: Бар бүрх вшин Аашил"ХыНГ аг хийж зож, эгч дүү НАртаа ааш, ямар хувцас танд төрсөн өдрөөр нь бэлэглэх илүү таалагддаг вэ? гэсэн дуртай. асуултад Алек- Мария Александровна хариулахдаа «Яг л шиг» гэж сэтгэл бол эхлэнэ йэлн хангалуун бахархалтай ха- хамгийн хайртай багш нь Болон 6. «Эрэлхэг зорниг-авхаалж самбаа: бөгөөд Ндья Николаеви- дийнх нь хувь Ул, ЖиХуҮРчнр чийн боловсруулсан заах “Заяа Мария Александров- Сэврэй сумын найман жв- гс ДЭВ над баяр бахдал, хийп сургуулийн бүлгэмийн дор шиж, тоо сурга зөвлөлийн дэргэдэх «Олимп» авгаа даг байв. Энэ талаар том жил бүр уламжлал болон ба- өхни Анна Нльиннчна дур явагддаг элсэн уулын оргил бу- вэ сав бичихдээ! «Бидэнд яаг шан манты, ВВ бүхы ФУ (бол зөж. Болодл таван улсын зэрэгтэй, медальтан су- бн шастай байхдаа зэжээр Х--оаа рагчдын аймагтаа дээ- заалгаж уншиж (сурсан илубийнхэн юм» гэжээ. ! ї ! 1: байна. дийн туулж бурчлт" болжээ. Ч! о 3 МУУ. 8 ИЙН 1 жилийн Ю0пД-------5 ээж хатуу харгис бүхиййг дам ван туулж, хэзээ Ч хүүж ЁМ баай УУ! ж уцаарлаж гаягүй бөгөөд бүхий 4 амьдралын турш тэдэнтэй хөл нийлүүлзэи ян: хупье. талч нөхдийнх нь пуул бит ЧИГ ВАХИДЛЫГ ДАМЖУУЛЖ, тэдний ажилд бололцоотой бүхнээр тусалдаг байн Хувьсгалын үйл хэргийн төлөө тэмцэж, шорон гян- данд хоригдож байгаа найз яоХхДОД ИЬ ЭХИЙН сэтгэлээр хандаж, төдний төлөө зүрх сэтгэлээ зориулиа. Хүүж дийнх нь айл илраас нлүү ойр дотио танил Марий "Алеисандровиад байсангүй, Владимир Ильич ээжийн гээ туйлын ихээр хайрлаж хүндэтгэнэ, Тэр оюутай байхдаа ч, цөллөгонд “Ч, хилийн чанадаас хаалааб л бол зэждээ сэтгэл санаат нь тайтгаруулах сайхаш үгтэй захидал бичиж өФ рийнхөө ажил амьдралын тухай танилцуулна Владимир Ильеч арга гүйн эрхээр зэжээсээ си лах мөч бүрийд ер бв шийн сэтгэд догдЛой түр шиж, хаа явсан тозартай өэжийгээ агаачд с байв, Хувьсгалт үйл жэгггйл ул маас хилийн чана л амь дарч байгаа хүүтэ/ “гэ уул захаар насан ондог болсой Мария Аленслилровнд хоёр удаа хил давсон юм. 1902 онд Францад очиж хүүтэйгээ сар шахом хамт амьдарч, оросын анхны хувьсгалын үед тэд орос дын өмнө хүүгээ үг хэлэ хийг анх удаа сонссон южш. Тэвч цаг хугацдал хурдан өнгөрч Мария Аленсан» ровна орос орон руугэк буцах боллоо. Владимир ,Мльич усан сигошиы |зст соол дээр зожийгээ гаргаж өгөхдөө сэтгэл нь маш ЖЕ хөдөлж зэжтойгээ эцсийн удаа салах ёс гүйдэтгэж байгаагаа мэдэрч бо?х шит саяагдсан гэж Марик Ильинична хожим дурсан бичсэн байдаг. 1916 оны зун. Мария Александровна хатгалгаа тусч таалал төгсчээ. Тэрээр хүн төрөлхтөнд ас жаргал авчирсан Октабрийн хувьс», галыг үзэж чадаагүй Ч хүүгийнхээ, ард олиыхоо ялалтад бат итгэж байсан юм. Хаант оросын Сүхий л хавчилгыг толгой бө хийлгэлгүй давж, агуу нх хувьсгалын үйл хэргийг мандуулахад Владимир Илькч бархшээл зозлон, эймшиг гэдгийг мэддэггүй байсан. Хариа Волхсзыьн оршуулгын газар эхийн хээ шарил дээр очих тэр үе шиг тийм хүнд хэхүү, сэтгэл түгсгүүлж досдлуул- сан шөч Влатимир ИНлыг чид байгаагүй, НИльич жит- хэнэ төрсөн үрийн |сатгэ- лээр зэжийгээ хүндэлж хайрладаг байсан юм гэж В. Д. Болч-Бруевич бич- сая байдаг. Владимир Ильечийн эаж Марил Алексанлговиа Ульянова боло үхэхээр ертөнцийн сайхан ээж. үед хайрлаж хүл дэтгөж, бахархан дууртах Ц, ДАРИЙМАА “Алтан шар зам чинь гиж: өлзийтэй байх болтугай!». -- Чи дүрсгүй хар дам- үгээр бидний хэдэн шиг! Эцгийгээ тарчлааж Жүүхднйг эцэг, эх, төрөл байдаг вий! Сахлыг нь эв- “ёвдангууд маань үдэж өг- тэйхэн зулгаахын оронд өө. Эцэг маань нуруугаа нулимсы нь гартад үгтээж ҮҮРЭЭД баруун хөл дээрээ байдаг нь юу вэ? Аль вэ, Ял мэдэг хасайсхийн зог- би чиний толгойноос нэг сож байсиаа шуудангийн ширхэг үс сугалаад орхьё жэрэг хөдлөхөд гараа эв өвдөх нь үү, үгүй нь үү? дүйгүйхэн шиг Өргөн до- Даанч чиний наад уруул шилзуулсаар замын шар шуу юман дээр сөрвийх зоосны үзүүрт бүдгэрэн үс алга. Байсан бол зул- (шоцров. Зарим хүн машн- гааж үзүүлэхсэн. Гайгүй 188м хойноос Даган ГүйЖ чи мөдхөн гэрлээд барав- | амаа ангалзуулац ямар нэ- гар хар юм болчихноо.Тэр ҮВЭн юм хэлж байгаа хараг- үед л сахлаа ЭЦГИЙНХИйЙ- Дэв. Зарим нь салбархай гээ зулгаадаг шиг зулгаа- шудрагаараа нүднийхээ ну- гаад үзээрэй, дамшиг! гэж явмсыг арчиж байлаа.Эцэг загнав. Тэрнээс болоод шаань ингэсэнгүй. Угаас өчигдөр эцгийн гуйлтыг уулны тайван байдгаараа биелүүлсэнгүй билээ. Өнөө д зогссоор хоцров.Гагцхүү дөр машин дээрээс хара- шүдний нь харцанд өрөвд- хад Эцгийн Сахал их ур- шэөөр гуннг ажиглагдлаа. гаж, өрөвдөлтэй үзэгдэв. ! дөрвөн нас арай ч «Одоо аав хэнийг гуйж хүрээгүй балчир хүүгээ сахлаа зулгаалгах бол? гевс газар ганцаарангий нь Дүүг гуйх биз. Гэвч тэр | явуулахад эцэг хүн юу чадахгүй байх. Жижигхэн : бодож хоцордгийг би тэр ЮМ ЧИНЬ» гэж би халаглан )Өгшинд санасан ч үгүй. бодлоо. ! ч сөхөө байсангүй. Ингээд д намайг бага Харин ээж бол Нэгэн мянга есөн зуун Вин Оны наймдугаар са- | заргаж өгнө рын хоёрдахь долоо хоног | Рээсээ л гаргая» гэж ээж Дундаа өрж байлаа. Айм- гийн Төв Есөнбулаг гэдэг | тийн төв дундуур чигнаа- (1 ЄЄКОЁОЭ АМТАЙ. ТАНИЛЦ | ээж зүүн зүг рүү хурдал- : (ава. Эцгийн бараа хараг- дэхгүй боллоо. Тэр аг- су 5 минь гайхах мэт яарай намайгаа дагал- : дан, басчйилсгүй дагалдан ДОЛОО наймхан цастай жи- байх мөчид би түүний жигхэн тосгон дахь хам- 22 оройн . гуйлтыг тийн том кэстлүЖанэн бвєлүүлээгүй орхисноо гэ- Зургаахан өрөөтэ унгар асэхэ ҮСРЭСд «Аавын жин ЁгєусүүүҮ лтсэртэээнн сахлыг зулгаагаад Орой жээ гэж байсныг нь са- нан хүрэнтсээр нүднээс, өөрийнхөө Далд орлоо.Бидэнд долду чимхүү- гаар ангийн боловсрол өочиндоо хэдэн ширхэг --. Одоо та нар аймаг- сахад үлдээж бусдыг ЗУЛ” таа хамгийн том сургуу- таалгана. Тэгээд сар «асолн лийг төгсгөлөө. Манай ай- чимээгүй байснаа дахи наймдугаа Й ж яадаар сахлаа зулгаал- Зундэжь Ч 8иХ 8 тадагсан. Гялтганасан ӨН- нар яахыгаа өөрснөө шийд, тулнмс гарч, хэлсэн тодхон са- рээ хурдан зулгаадагсан. наж рным нэг бааж Згхлгаа эцэг хэ- маань шууд багш болохоор эээ ч хэлдэггүй болохоор шийдсэн. Би ч бас багш яэр тухай Б инүчиэр шэн Зөв” Төнчруссс бай эцгийн сахлы гаад сургуу. багд, насаар БНМАУ-ын төрийн болон МХЗЭ-ийн нэрэмжит шагналт хүүхдийн зохиолч Л. Түдэв та бүхэнд зориулж «Сайн байцгаана уу, багачууд аав, «Анчны тэмдэглэл», «Нөхөдэ, «Ухаан» зэрэг олон сайхаш ном бичсэн билээ. Түүний «Мөнхийн |уса, «Төөрсөн дүү» зэрэг зохиол нь манай сонины хуудсаар Хүүхдийн зохиолч Л. Тү- дэв саяхан «Хорвоотой тэ нилцсан дуулья. !! хувь заяа. минь шийдвэр- лэгдэв. Улаанбаатар дахь багш нарыг бэлтгэх сур- гуульд орохоор бидний хэ- дэн хүүхэд байшин дов толгодын цаад далд орж харагдахаа болог Гинхүүломтэйсэх налгар шар нуруу рын 27 бүхний дээгүүр дэрлэж, сүр бараа нь уд- тал биднийгээ харуулдан зам руу машин ормогц шүд давжигнатал чичрэгэн донсолж эхэллээ. “- Яасан их дэржиг нүүртэй зам бэ? Сул майг өвөр дээрээ Басагамбо гуай үг лэж байлаа. Тэр хүнд Ц.дон хайрцган ї таад хоёр өвдгөөрөө бөөр- ДЭМбэрэлийн үгтэй Энөөс маань хавчиж явах Лаа! хэмээн өөр нэг өн «Зохиогүй чимэг», «Жаа- лууд», «Осолтой жимэ, «Хөр- воотой танилцсан түүхэ, би. машинд суухаасаа алдахгүй, тэсвэртэй төхөв сонссон юм. Тэр байвал нэг л мэдэхэд хүн эхлээд намайг өвөр өчио! хүрээд цдээрээ суулгаж явлаа Гэвч Ярив. Түүний ярна б хөд нь чилжээ. Зам зуур ИХ юм бодогдууллаа. намайг доош нь хатуу мо- Зан шар зам дээр суул- ЗИЙтэй болтугай! гэж е аажим тавиухан дуугаар өгүүлж Бэгзгомбо гуайш (бидний хэдэн Еєдо Звка Эм: Үгийг лавшрууллаа, -- Та нар чинь тэ ДНнуч сэтгэлдээ автагдан ГОосон улс вэ? гэж өөр! ядрах, өлсөхийг мэдэхгүй, нэг өвгөн бидэнд хандаж ширтэцгээж явлаа. Алс Хангайн цэнхэр уулсын сүр бараа тодрон үзэгдэж, хөхөмдөг дунд ї 3 : Ё жээ. Замыг эцэг таа. Нийслэл хот хүрлээ хүндэлж ирсэн нь гэхэд улс орны маань төвд Усагтай юм. Та нар бага я хүрч байгаа хэрэг. Захад з.дуу улс замын гар нь гарах цагт бас л их зай цх.ж сурах гтэй. За- бий. «Сажилж явбал хүр- Бнэр, явбал б » Маа алдахгүй бол зорьсон- гэж үгтэй юм. Зам гэдэг ї сайхан шүү. Бүдэг ч бай ДЭЙД. 5 ховс айсан Ж-й гдс 2224 ОЗ8- хүрмх Өяциэ ОЛООД рим маань авах хэрэ! . Тэгвэл УЧИр ядарч Ч ! бий. Замаа олохгүй л 3 Ё 1 ШДОНДО Хэсулс Төлөө “Хэзээд БЭЛХЭН ЗХУКН, ЗӨВЛӨЛТ ТӨРИЙН ГАРАМ- ГАЙ. ЗҮТГЭЛТЭН, ЭНХ ҮНЭНЧ ӨВ ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ ӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН. 41 дэх жилдээ сє20 (2016) САРЫН 12 ЗХУКН-ЫН ТӨВ ХОРОО, ЗСБНХУ-ЫН Түрээс ЗӨВЛӨЛИЙН ТЭРГҮҮЛЭ , ЗСБНХУу-ЫН САЙД НАРЫН зөвлөлөөс МОСКВА. Гуравдугаар сарын 11. (МОНЦАМЭ). ЗХУКН- ын “Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн дарга Константин Чернсенко хүндээр өвчилж байгаад 1985 оны гуравдугаар сарын 10-ны 19 цаг 20 минутад таалал ЗХУКН-ын Төв Хороо, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчид, ЗСБНХУ-ын Сайд нарын Зөвлөл нам, зөвлөлтийн бүх ард түмэнд гүн эмгэнэлтэй 1985 ОНЫ ГУРАВДУГААР Ёс МЯГМАР ҮНЭ 10 МӨНГӨ Москва, Кремль НӨХӨР ГЭГЭЭН ДҮР МОНГОЛЫН АРД ТҮМНИЙ СЭТГЭЛ ЗҮРХЭНД ҮҮРД ОРШИХ БОЛНО ЗӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛСЫН КОММУНИСТ НАМЫН ТӨВ ХОРОО, ЗСБНХУ-ЫН ДЭЭД ЗӨВЛӨЛИЙН ТЭРГҮҮЛЭГЧИД, 3СБНХУ-ЫН САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛД Эрхэм нөхөд өө! Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын Төв Хо- е| й нарийн бичгийн дарга, ЗСБНХУ- ын Дээд Зөвлөлийн Тэр- гүүлэгчдийн дарга, тууш тай марксистэленинист Константин “Устинович Черненко таалал төгссөн тухай мэдээг монголын коммунистууд, нийт ард түмэн гүн гашуудалтай- гаар зүйл шимшрэн хү- лээж авлаа. Монгол Ардын Хувьс- галт Намын Төв Хороо, БНМАУ-ын Ардын Нх Хурлын Тэргүүлэгчид, Сайд нарын Зөвлөл, мон- голын коммунистууд, ХӨ- дөлмөрчдийн өмнөөс ЗХУ КН-ын Төд Хороо, ЗСБН ХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчид, ЗСБНХУ- ын Сайд нарын Зөвлөл, зөвлөлтийн коммунистууд, нийт ард түмэнд ЗХУКН, Зөвлөлт төрийн болон олон улсын коммунист, ажилч- ны хөдөлгөөний гарамгай зүтгэлтэн, зөвлөлтийн ард түмний үнэнч хүү, социа- лист Монголын их анд нө- хөр К. У.Черненко таа- лал төгссөнтэй холбогдуу” лан гүн эмгэнэл илэр- хийлж байна. К.У. Черненко таалал төгссөнөөр зөвлөлтийн ард таршгүй зүтгэхэд лан ЗХУКН-ын дотоод, га- даад бодлогыг боловс» руулж хэрэгжүүлэхэд асар нх хувь нэмэр оруулсан Константин Устиновнч Черненкогийн бүхий лүйл эдийн засаг, батлан нам, Улстай хамгаалах хүч чадлыг зу- заатгах, социалист хамтын нөхөрлөлийн Эв НЭГДЛИЙГ Черненкогийн алдар нэр- тэй салшгүй холбоотой талын хамтын хөгжүүлэн гүнзгийрүүлэ- хэд КЁ.У. Черненкогийн оруулсан асар их хувь нэмрийг манай нам, мон- голын ард түмэн өндрөөр үнэлдэг юм. Коммунизм, энх тайван, дэвшлийн үйл хэрэгт өө рийн бүх хүч чадлыг 3о- риулсан үнэнч марксист- ленинист, интер- националч К. У, Чернен- когийн гэгээн дурсгал монголын коммунистууд, ард түмний сэтгэл зүрхэнд үүрд мөнх үлдэх болно. Монгол Ардын Хувьсгалт | Нам, БНМАУ-ын засгийн газар, ард түмэн энх тай- социализмын Үзэл МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТӨВ ХОРОО БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧИД БНМАУ-ЫН САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛ “Улаанбаатар хо, 1985 11111:2 гуравдугаарсарын 81 ТАЙВНЫ ҮЙЛ ХЭРГИЙН ШАНТАРШГҮЙ ТЭМЦЭГЧ, МАРКСИСТ-ЛЕНИНИСТ, МОНГОЛЫН АРД ТҮМНИЙ ДОТНЫН АНД УСТИНОВИЧ ЧЕРНЕНКОГИЙН КОММУНИЗМ, КОНСТАНТИН ЦАХИЛГААН УТАС ИЛГЭЭВ ЗХУКН-ын Төв Хороо- бич- ийн Төв Хороо Гүн ЭмгӨ- нэл ни цакил- гаан утас илгээв. Сэтгэл зүрхэнд үүрд үлдэнэ ЗХУКН-ын Төв Хороо- ны ерөнхий нарийн бит гийн дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн лэгчдийн дарга Б- У. Чер- хэн хусэлт лийн хамт ургуу: олон Зөвлөлтийн 50 гаруй мэргэжилтэн багш нартай хамтран ажиллаж, тэдний 82) цАЛТАРЫН 825342 МПБ-ЫН ЗАМНАЛААС МПБ-ын 40 жилийн ойд зориулсан нийслэлийн 24 дүтээр сургуулийн шпиноне- рүүдийн хүндэтгэлийн шу- жагсаалд ахмад пио- нєр Гэсэржав, Насанбуян, Готов, Сүхбаатар пар бом урмаг, сайхан цохиж, идрийн цог боогоор алхлахыг би хан биширсэн билээ, гын эрдэм хэзээ ч мартагд- даггүй ажээ Хүүхдүүд зэ! Та айхны бомбөрч Гэсэржав, баатар гуай нарыг уу? Тэд эдүгээ бүгд сайн сайхан аж төрж тэдиййг эрж олж уулзаад халуун сэтгэлийн яриа өр- нүүлбэл илүү сонин бизээ, Залгамжлагчдын «Зал- Анхны пнонерүүд бол хувьсгалчдын аугаа их үйл хэргийг нэр төртэй гамжлагчид, ирээдүйг гар- байгуулагчид юм. Тийм ч учраас ДИЙН байгууллагыг чийг залгамжлагч багачуу: дын холбоо» гэж тун мэр- Тэд бас анхны хэвлэлээ ч «Залгамжлагч» гэж Уг сэтгүүлийн анхны дугаар 1926 оны 6 дугаар сарын 8-нд гарчээ. Нэг их том биш, дөрвөл- жин хүрэн бор хавтастай, учин монгол ус- мээн гоёмсгоор дармалдан үеийн хүүхдүүдийн тийн шохоорхон жинхэнэ ширээний ном нь байжээ. Тэнд тэр үеийн шиснер багачуудын хувьс- талт үйл ажиллагаа, лага хөдөлмөрөөс би байв. Энэ сэтгүүлийн анх- ны дугаар улсын номын санд хадгалаастай Хүүхдүүд та нар хэрэв со- СУР цагдорж, Т. Наваанюидэн гасан ачтай гавьяатай хү- ах. эгч мартаа, эсвэл хүүх- дийн хэвлэлийн редакцид захидал бичээ багачуудын холбоо түргэн зуур өргөжин бэхжиж, улаан бүчтэний эгнээ жи- лээс жилд улам бүр нэмэт- дэн олширч байв, 1926 онд Алтанбулаг, Хэнтий, Төв, Архангай, Булган зэ- рэг аймаг, хотод пионерийн бүлгүүд байгуулагджээ, 1927 онд Завхан аймагт Хүүхдүүд ээ! Та «Залгамжлагч» сэтгүүлээ захиалсан биз? Саорт, амомер хоёр 1926 оны 7 дугзарса- рын изгэй өдөр, Улсын их үзэсгэлэнтэй эрээн майхан, жижиг зүрэн майхан тэв 28», Ховдод 91, Увсад дугаар пионерийн бүлэг буй болов. Аймгуудад пио тєрийн бүлэг байгуулах аж- аыг ийонерийн удирдагч багш Аюушжав яарын зэрэт хүмүүс газар дээр нь очиж зохион байгуулж байлая. салхинд дэрвэлгэх майхны өврөөр улаан бүчтэй инонер багачууд хөгжил- ДӨН тоєлож, биеийн там рын дасгал сургууль хий- Хацарт нь эрүүл цус туяарсын хүүхдүүд хол,га рын сургууль, хийж, нэтэн тэрэг ярс ярсхийтай алх, яах її» урамтай. энэ. бо. рүүдийн биеийн тамирын зуслан байлаа. Улсын баяр наадамд биеийн тамир, | спортын уран гоё тоглолт үзүүлэхээр тэд бэлтгэж буй иь эпэ ажээ. -- Спорт бол хүнийг эрүүл чийрэг болгож, ад риг хатуужилд сургана. Биеийн тамир, спорт өсвөрийн пионер багачууд хоёр болбоос ихэр төрсөн ах дүү мон гэж сургамж лаад ауслалгийн удирдагч баг) увсандорж пиопе р ааана сурга бүхнийг тийн 40 гаруй инопер хи чээнгүйлэн суриа, Тэдний дунд бидпий танил Насан- булц, Гэс: нар ч моп Ийгэж байр наадмын үзүүлэх тог лолтоос гара, эхэлсэн өсвөрийн. Сүхбаатарчуу- дын биеийн тамир, спор- тын дасгал, сургууль өнөөдрийн цэрэг спортын «Дөл» тоглолтод хүртлээ өргөжин, тэлжээ, Үнэхээр спорт, пионер хоёр ихэр торсон ах дүү мөн ажээ, Хээрийн галуу инсэн үл хүрэх газраас хүний хүү эрдэнэ өвөртлөн ирнэ, Ард түмний дотор зүйр цэцэн үг шиг болтлоо тарж дэлгэрсэн дээрх хоёр мөр үлгийг хойчийг залгамж лагч багачуудын холбооны анхны дарга, орчин үеийн монголын утга зохиолын үндсийг тавигч Дашдор- жийн Нацагдорж бичжээ, Бэлэг дэмбэрэлтэй энэ сай- хан үгний эзэд нь мон л анхны пионерүүд байлаа. Хотын дунд сургуулийн анхны төгсөлт 1926 онд болов. Тэр сургуулийг төгс- сөн 35 хүүхэд алс Европ тивийн Берлин хотноо явж суралцах болжээ. Энэ тэм- дэглэлт үйл явдлыг 1т0- хиолдуулан Шүүх яамны их танхимд тэдэнд (30- риулж дайллага хийж, үдэл гаргав. Алсын мориндаих- лан дөрөөлөгчдийн дунд пионер Д.Намдаг, Л.Нам- хайцэрэн, /Т. Нацагдорж, Т. Наваан-юндэн, Батсүх, Юмбүү нарын зэрэг хүүх- дүүд байв. Тэд үнэхээр хээрийн галуу нисэк үл хүрэх газраас эрдэнэ өвөр- лон бу: ирсэн билээ. БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, төрийн хошой шагналт зохиолч Д. Намдаг, (Л. Намхай- цэрэн нэрд гарсан 3у- раач болсон юм. Т. На- гуай нарын олон сайхан зохиол бүтээлийг ард тү- мэн мэднэ. Бусад нөхөд алдар нэрээ дуурс- мүүс болсон байна. Өргөжид бэхжив Хойчийг залгамжлагч иионерийн 90 дүгээр 2 Үргэлжлэл бий ихиы шшонс-) МПБ-ЫН 60 ЖИЛИЙН ОЛД. СУРЛАГЫН ЧАНАР ДЭЭШЛЭВ хоцорч байгаа ЯВуулж байна. Сурагчдын гол бүлгэмд пионерийн тэргүүний ХӨДөЛМөр болсон сурлагын ам- туслах Жилт, ОйЦ Сайны эзлэх хувийг дээшлүүлэхийн тулд «60 таван хошууны лөө» түүхэн ” ХОНГО дын дунд төрөл бүрийн ажил, Пионерийн аөвлөлөөс Д. Сүх- нарамжит “МПП-ын 60 жил, ДЗО-ны ХП их иаадам богоод ажлаар ажиллуулж улирал удирдамж «Улаан Аймгийн бүх бүлгэмд МПБ- социалист ойц шилжин явах хугацаанд хийсэн болон түүхт ой угтан байгаа ажлаа «Пионерийн 60 "ҮҮЛСНээр йлс» пцомонд бичиж бай- тэмдэглэлт өдөр, ууд угтаж сайн, онц дүнгээр үг бүтээх уралдаан, хоцрогчгүй хамт олон болох хөдөлгөөн өр- 60 жилийн ой угтсан «Дурсга, лын улаан тугийн толоо» урал- болзлыг биелүүлэхийн тулд пионерийц бүлгэм бүрийн онцлогийг харгалзан «Оицгой», 97.1 онцсайны эзлэх хувь 40,1 їйгэснээр пионерийн аж. хувьд хүрч энэ хичээлийн жи- ажлын лийн 1! улирлаар дуидгүй ХЗЭ- ДҮГНЭХ ийн үүр--19, салаа--201, 350-тай боллоо, Аймгийн пионерийн лийн дарга Г. РИНЧИНДОРЖ вар огч пионерийн зарим удир, лын тэргүүн туршлага, албан томилолтоор ажиллуулж арга барилыг байна. Пионерийн ажлаар жилд тэргүүлсэн мийн туршлагыг йэвтрүүлэх по- рилгоор тус бүлгэм дээр үзүү- зохиодог болсон дундгүй бүлэг. Түүхт, ой угтсан ажлуудын в мэг хэсгийг аймгийн олон ний- "“"!7- болон бусад байгуулла. лэх сургууль гуудтай хамтран пиенер сурагч ПИОНЕРҮҮДИЙН САНАЙЧИЛГД ФӨ 1061 онд «5 онцыг эзэм- засагтаа тайлагиаж байжээ. Ф 1962 онд Бомбогор сумын 8Ж ахуйн хөдөлмөрт дур сургуулийн Мйрхолтой болгон хүмүүж бүлгэм Туршлага гаргасан нь МАХН-ын Хорооны Улс төрийн Тон- Малын тэжээл бэлтгэх, бэлчэор усжуулах ажлын гүүн туршлагын бүсийк үзүүлэх сургуулийн дүнгийн тухай (1981 оны) тогтоолоор дэмжигджээ, Ф 1982 онд Бууцагаан су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа, 13 дугаар бүлгэмийн пионерүүд «Биеийн тамирын вж Ф 1977 опд Баянхонгор хо- бүрэн талбай» байгуулсан 10 жилийн 1 нд сургуу- УЛСЫН хэмжээнд заавал лий! Т ҮОООЛОВ рүүлэх тэргүүн туршлага бол- ЭЭ. с.содномпил (Аймгийн пионерийн зөв- 19 дүгээр бүлгэмийн нионерүүд «Сургуулийнхаа орчинд хадлан- гийн усалгаатай хашсан талбай ШИГЧ»-дийн авйвлолгоонийг сын хэмжээнд анх удаа хийжээ, 8. жилийн Ө 1964 онд пионерүүд алдаг- дал хаягдал, баялгийг ашиглах замаар МПБ- ойгоор гаргах «Пионерийн үнэн» сонины ДУ: гаарын үнийг төлөх га гаргаж 5000 төгрөг хуримт- луулж тэр сонинг хавсралттай улсад анх удаа ЗХУ-ын баатар Космодьемянскаягийн рэмжит болжээ. Ф 1968 онд Баянлиг сумын пионерийн 8 дугаар бүлгэмийн зовлөлөөс улсад аних удаа «Сү- рэг хамгаалах нөхөрлөл» бай- Фс С Н. Ф 1964 онд «Цагаан алтны ЗЭЭ улсад анх удаа санаачлан гаргаж түүнд 5000 шахам су- 800000 гаруй рагч оролцож «Спорт коицерт»-ыг улсад анх удаа найруулан тогложээ, Ф 1981 онд Эрдэнэцогт су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн ямаа иоосолж, ноос. ноолуур бүхий 30 гаруй машины цувааг нийслэл хотод явуулж зохиосон лэг, сурлага хөдөлмөрийн амжилт ололтоо рапортлан бичиж байна. Тэргүүн туршлага сурталчлах бу- САЙН ҮЙЛС БҮТЭЭХЭЭР л- рүүдтэй захидлаар харилцах орос дан зургийн мэдээ бүхий энэ л зохион ном сурагчдын сурлага хүмүүж- --5н лийг сайжруулахад сайн нөлөө үүллээ. ӨЛЗИЙТ сумын сургуулийн ажиллаж байна. Тус пионер сурагчид «МПБ-ын онц- хамгаалах лог,ёслол ХооРнан сэдэвт үзүү- с с : лэх ажил бэлтгэн, « ын түү- уриа дэвшүүлж, түүнд орсон үс. нөхөрлөл»-ийн пионеүүд 60 мар, зах р-ж-Жнн Бо анлсарлйарн хөдөлмөрчдөд урлагт ухуулга лагын 60 жилийн ой угтсанажил хэл 267 бүрт өрнөж я| Я 33 4 "ШИНЭЖИНСТ сумын сургууль Үү? гуулийн пио»- «Хөдөлмөрч хамт олон болцгооё» тэмдэглэлт уриан до угтаж тодорхой на. ЖИНСТ сумын сур! нерийн бүлгэм түүхт, ой, үйл явдлыг лок арчлан маллаж онд тоогоор таван хошуу, сайн дүн авах болзол гарган дүг- оруулж байна. уламжлалаас су- хүүхдүүдээр төрөл МЬ н цуг- сумын төвийн тчулуун, олбан байгууллагуудыг түшиглүү- Б. лэп Холбооны орж, БНМАУ-ын гавьяат М. салбарын дэргэд 9. Сарайдамба, Р. Сандаг нарын Бат, на ргуулийн аварга «Залуу холбоочин», ахуйн үйл- ХӨДӨЛМөрийн тэргүүний сайчууд- боллоо. Юн! чилгээний цэг Дээр «Оёдолчин», авши амьдрал, сургууль кино салбар дээр «Өсвөрийн ки- но мєхаииич», МЭХЭЭ: нэгдлийг түшиглэн «Трак- лцож пионер БАЯНГОВЬ сумын хЛэрлэр элээж ХЭЭ. авм» хүч» дугуйлан гуулж торчин» зэрэг Ялан байгуулж лийн сургуулийн хан түүх» Хавтан аамналыг өввж,ллар 130) тарул сурыч хамраг- бүлгэм саяхан нутаг залгаа Баян- р сумын сургуулийн йпиноне-. рөн бүлгэмтэй хамтран Бүзых йЙна, Жилийн с: лийц захиргаа,ин0- бүчтэн» сэдэвт уулзалтыг Ху, өнг 2-1 р чө ШЕЛЭ зөвлөлөөс МЇП гаар ангийн сурагчдын Дунд во« 60 жилийн ойг угтаж анги хион байгуулсан нь пионер рийп дын сурах идэвхийг өрнүүлсэн үр Но» дүнтэй ажил боллоо, Д. БАА Чой їйл Танилцав. танан тзтган УВАЯНДАГААН умнБалд пионерийн 1У МХЗЭ-ийн эгнээнээс төрсөн улсын ТҮҮНД баатар, хөдөлмөрийн баатар,алдар Аан гавьяатнуудын ажил үйлстэй пио- дүнтэй хичээллэж байна. “ОВОО сумын , най! ны ХИ их хүр ий Нэийн 0 сил эрхэлсэн пионер Б, Эрдэнэ» мөнх, даргатай комисс идэвхтэй бүлгүүдийн ажиллаж ДЗОы их наадмуудыг Сайн үйлсийн ном» аялуулар, сурталчлах, Зөвлөлтийн пионс монд инойер сурагчид, анги, бү» Манай аймаг мад төллүүлэх Оийхыг анд Санаачилсан билээ,Тонд " ЇЇИОНЕРҮҮД ЖАРАН. ЖИЛДЭЭ З Ө5ш зуныг 8 жилийн 8, Шинэжинст сумын 8 жилийн Мөнхцэцэг сурлагатан иионер М. хидлаар байнга тусгай шагнал 4. Эрдэнэцогт сумын 8 жилийн сургуулийн ҮН ашгийн рагч, урлагийн үзлэгийн алтан медальт М. Болдбаатар, Анхаар, туршлага! МЭДЛЭГИЙН дын далдааны | сорих мэргэнлийн дагуу Хүүээд хүүхэд Довтолгоон ы эхний (шат Хийг дайсанд тулгаж шаар заавал мэдвэл зохих хууль буюу «Уран» хэмээх дав. Фашистын цэргийц дүрэм, нэр томьёо,жишээ байлдааны ажиллагаа команддал нэ шаардла» Дасгал, үзүүлэн гаргана. эхэлсэн хэрэг билээ. гыг хүлээн авсангүй. «Дуулсныг хураавал» хэ- Бүслэлтийн дотоод сэгт хүүхдийн мэдлэгт тус Фронтыг буй болгох зо» зөвлөлт цэрэг шийд, нэмэр болох сонин хачин рилготой шивээ улс төрийн тойм, кийн командалсан Донын Дайсан хүнд хохирод ам р ї 1. Бөмбөгөр 8 жилийн сургуу. хөдөлмөрийн аварга сурыгч Г. Цэдэгбалжир. гуд) сургуу. онц сурлагатай швонер С. Эрдэнэчимэг ЗХУ-ын пнонерүүдтэй захидлаар байн- ва харилцдаг. дийн ҮП ангийн онц рэднэ төв»-тэй за- харилцдаг. Тэр Москвагийн радио авчээ. (нх, зюлт 4025 зэрэг) үеэр сургуулийн ЛУГАА ИХ ЯЛАЛТЫН 40 жилийн ОЛД ї ЯЛАЛТЫН ТҮҮХЭН ЭРГЭЛТ Арианхоёрдугаар сарын 16:наас ай цэрэг Дунд Донд «Сатури» хэ мээх дашиих операциа хэс рэгжүүлж эхлэв. Оталинч 1 | | традын чиглэлийн тулал, Москвагийн | дэргэдэх даан хэмжээ далайцаа "тулалдаанд зювлолтийн 6) үзэгдээ! Сурагчдын чөлөөт ца. байгуулсхн хараа, фашист ви Б 25 гийн вэг хичээлийн аав» германы хоцвидаахах дээд “Сэтури» операцийн дүнд сарлагааг яаж, өнгөрүүл: удирдлага гол аихаарлад ХАйСНЫ хи өр Д-ээг» бэл зүгээр вэ? Энэ талаар өмнө зүг Кавиав, Сүалин- ХҮЧийт устгаж, мянга сургууль бүр өөрийн гэсэн град тийш хандуулсан юм. орчим цэрэг, офицерийт арга барилтай. | Зөвлөлт орны өмнө зү. олзолж, фронтын шугамыг Баянхонгор хотын 8 жи- тийц стратегийн ёч хол. 150--200 нм холдуулсан лийн сургуулийн нам, за- ЖолРлй гон! шүсын билээ. хиргаа энэ талаар хэлэл- Ч Дунд Дон, Котельнимо- цэж «Мэдлэгийн аян»-аар 1 анар налатүйг вын районд фашистын гєр” а ан ӨМЭДЛЭРИИЙ Аяньаар | Пүлэн, Мосйаг” р мин зэргийг бутиргхэн яаж аялах. вэ? Сургууль эзлэхийг гитлер санаарх- Зүрэгл дээр 35 самбар АВНЖЛАН” жээ. Гэвч энэ хийрхэл нь сэн дайсныг Өгрөлсөн усан Тучин тав гэж сонгосны (| бүтээгүй юм. Ехэ дэн туренхшанл Узар нь эрих цаҮнж | храшиктадын Тэөүлч6 бүлэглэл туйлын хүнд байг мэг самбарын толгой гэсэн тийй урлаг, зөвлөлтийн ЯёСА ОРОВ. Үе. ҮЕ. | дайчид юунд ч дийлдэаш- Дайсны бүслүүлсэн бү- Ийм учраас хүүхдүүд | гүйгээ бас дахин харуул- ВэгүүлүЭ үүрэг геч 5 : оюоссовснийД Ачаас Я хүртэл аялна ч сал билээ. яний. гэж ярьдаг. Эдгээр самба- Аугаа их эх орны дай- 4 сургуулийн доод ны түүх ингэж өгүүлж Ерөнхий номанд. давхраас дээд давхар хүр- байгаа юм. лалын газар (ДЕКГ) «Цан доридорын хананд тираг» хэмээх нууц нэн 1942 оны арванцэгдү- явван зоиалөг даргалж, гээр сарын 19ий өглөө бүхий операцийн төлөвлө» барыг нэг багш хариуцан Баруун УэнаүЁосНЦ, сарын 4-ид баталжээ, Дө» аялуулиа. Ийм учраас Т аруй их буу миномётоор рӨв хоногийн дараа ов «.сүсгээр багш.,аялуулж, р: уу ос ТӨөг 1943 оны нэгдүгээр артиллерийн бэлтгэл хийс- лөлтийн (| Зүрүцэжэ Боүдэээээгр НИЙ дараа давшилтад ор- лал, германы бүлэг. «Мэдлэгийн санд» гэсэн жээ. “Эвлэ бол Сталингра- ХёМдаж, эсэргүүцлээ соож. үг дуугүй бууж өгө Нагдүсээр, сарын 104дД К. К. Рокоссовс- Вэрлэх дашшилтад оров, цэцэ8 үг, таавар, Фронтын “цэрэг хүнд туе саж, ухарч эхэллээ. Мгтү кн-5 зэрэг янз бү- лалдаац хийж байлаа. Нэг, сарын 32-нд Таргана. Тэд дайсны сорох цохил- ияцаан хоёр хоног? ӨГЛӨӨ зөвлөлтийн цэрэг. Б5:10“нтайнаа.: Зөв- бүх фронтоор нэгэн зэрэж «Хүсэлтийн хариу» хэ- лөлтийн цэрэг өдөр ирэх дашлилтад оржээ. Дайсан тутам т юу мэдэ- шаргуу зсэргүүцэвч тавлах байгаа ХҮСЭЛТЭЭ 0 гийг багасгаж, бүслэлтийл хойд . фронтыг 40-100 хуваагджээ. Дайсан байж зовицоонтой. олон “ханбар: км холдуулжээ. 11 ДҮ- (дах чадва үй Хоэ- гэн 2-1 шатны ажиллагааг толөв- юм. Т,, дусааргай төрлэг нь матс, эл үзсэн байна.” МЬь-З00 | Юталинградын | жулаль алууд зэрэг солигдож - даанд дайсан 800 С-н| бицых шалгуур болдог. 1941-1842 оны өв гаруй хүн, 2 мянга : За онцгой тэмдэглэлт дийн компанит ерөнхий танк, 10 мянга гаруй иж вх явнаа тболж Халгад төлөвлөгөөний дагуу Ста- буу, миномет, 83 мянад тэмдэг динградын ЧИГЛЭЛИЙН шахам онгоцоо элдсан / хурал, фронтын өмнө хоёр гол вээ. ин ЁЭ намын байгуул зорилт буюу «Сатурн» Заа ав ү яага. ш бүлгэмийн (| ОёРацийн төлөвлөгөөр хэ. циоперий «Фашмзмын хүрэн тахлын рэгжүүлэх хэрэгтэй байв. харна Аргунхоардугаар сарын устгаж болно» гэсэн итгат Үгүй! 43: дундуур Сталинградын орь ийн нх хүч Еороп дахи чим дахь байлдааны ца? (наа цуурайтаж Аугаа их тийн байдал эрс өөрчлөгдт эх орны дайны түүхэн эр, жээ. төлто гарсан юм. Энэ нх Дайсны команддал Стй- ялалтын (дараа фепист ЭГ д англ Йог эвслийн хамсаатан японд тийг дайнд гаднаас нь 5 Ө бы удаа турк улсууд Боччы оро» ЭЭ. ч бүгд на шин болсон юм. Инградын дэргэдэх х «Дон» хэмээх бүлэг а ялалт, аугаа их рх орны мийг генерал | Манштей- дайны түүхэн эргэлтийн зээр команддуулан Ста- одон улсын ач холбогдол ямиградын зүг турхираВ. одоо ч улам яруу тод бие Бүслэлтийг сэтлэх ойсра. циа «Овлийн бороо» хэ- « мээц сүржид шэрлэжээ, 7 Б. ЧАНТУУ, Ө 72 Манай сонины энэ оны ссдүгээрт нийтлэгдсэн «Хүн хүнээ гомдооно гэдэг үү?» бичлэгийг ун- шад өлөн үхэд захидал ирүүллээ, эд захидал- даа найзыгаа гомдоосон Туяагалагийг зэмлэж, өөрс дөө хамгийн сайн найзаа яаж хүндэтгэж, хүсэл бодлоо хуваалцаж, бие биедээ дэмжлэг туслалцаа үзүүлж байдгаа бичсэн байна. Тиймээс өнөөд- рийнхөө ярилцлагыг «МН- НИЙ найз» сэдвээр хийж суртахууны күмүүжилд» буланд «Хүн күнээ гомдооно гэдэг үү?» Ь Ї її й ЮШР В Ї Хамт олон надад кам- гийн үнэтэй. Манай ан- гийн хамт олон маш эв нэгдэлтэй. Миний бодлоор бол манай ангид Тунга- лаг шиг араншинтай хүү- хэд байхгүй. Хүнийг гом- дОоонОо ГЭДЭГ бол хүнийг хүндэлдэггүй хүний зан юм. Би нэг охиныг гом- доосон. Түүнээс уучлалт гуйна. Миний хамгийн дотнын найз бол Баян- хонгор аймгийн төвийн 10 жилийн сургуульд сурдаг. Түүний нэрийг Оюунтуяа гэдэг. Оюунтуяа бол маш эелдэг даруу зантай, ням- бай үнэнч шударга, охин юм. Бид хоёр үерхээд зургаан жил болж байна. ОДоо болтол захидлаар харилцаж байна. Би энэ найзыгаа үргэлж хүндэт- гэж явдаг." 0 жил, «су- А Хөвсгөл, 1 рагч Б. САРАНЧИМ: МИНИЙ НАЙЗ, ирээдүйн тухай санал бодлоо солилцох, эцэг. эх ах эгч, багш, найз нөхөд болон өөрийнхээ тухай дэлгэрэнгүй ярьж ойлгуулж байвал зүйтэй. Бне биенийгээ ойлгодог- гүйгээс муудалцах үзэг. дэл сурагчдын дунд үе үе гарна. ЗХУ-ын нэрт сур- ган хүмүүжүүлэгч В, А. Сухомлинскийн «Зүрх сэт- гэлээ ариун үнэнд зо рнулж сур» гэдэг өгүү- лэл бидний зан суртахуу- ны хүмүүжилд чухая нө- лөө үзүүлнэ гэдэгт би нтгэл төгс байна. Мөн түүний бичсэн «Хүнд хүн л эрхэм» тэдэг номтой бид танилцсан билээ, Баянхонгор, нэгдүгээр дунд БуНсҮУЖ С, лэн Я. Баяртуяа охинтой үерхэж эхэлсэн. Энэ үеэс эхлэн хэн хэний- гээ гомдоогоогүй. ПЇ ан гэдэг гиа. төгсөөд тэр охин Дархан хот руу шилжсэн. Тэгээд одоо болтол захий лаар харилцсаар сайхан үерхэж байна. Сэлэнгэ, Хүдэр сум су- рагч ЭРДЭНЭЧИМЭГ Хамгийн сайн найзыг маань Д. Оюун-эрдэнэ гэ- дэг. Тэр сайн сурдаг. 1 салааны дарга. Хүнд ту- сархуу, найрсаг, ааш зан- гийн хувьд сайн охин. Тийм ч учраас охинтой найзлах юм. Ямар нэгэн мэдэхгүй зүйл байвал хичээл 1а- раад найз нөхдөөсөө буюу багшаасаа лавлан асуу- даг. Д.Оюун-Эрдэнэ ахмад хүний шаардлага, өгсөн үүргийг үг дуугүй хүлээн авдаг. Бас хичээлээс га- Дуур зохиогдож байгаа ажилд идэвхтэй сайн оролцдог. Д. Оюун-Эрдэ- нийг ухамсартай сурагч гэж боддог. Сурагч Д. БЯМБАЖАВ Би нөхдөө хэзээ ч гом- доож байгаагүй. Би найз нөхөддөө хайртай, тэдэнд би байнга мэдэх зүйлээ- рээ тусалж баярт цэцэг, Түмэндэмбэрэл юм. Гэвч би “хийгтүүлэс .. хүүхдэд хайртай. Тэд бүгд миний найзууд Миний бүх найзууд хүнлэг энэ- үед бид бие занг сайн. мэдэхгүй тул их сайнгүй байсан. Сүү- нийн үед сайн ойлголцож сайхан үерхэж байна. Тэр Он баярлаж явдаг. Харин би найзыгаа Тунгалаг хэвлэл Т | И ХҮҮХДИЙН 2о---25-3 «Ї ОН ЕР» СЭТГҮҮЛ У ШААРАЙ! БХЛКНЗЭ-ийн Төв Хороо, В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Хол» боотын пионерийн байгууллаг гын төв зөвлөлийн хэвлэл-«Пио- дайны хөр уршгийг сайн шэд- дэг юм. да дайч- Дын тоогоор жил бүрийн ха». вар хот » ,СУуурнидаа төөнтэй хо2богдуулж санал бод- лоо солилцохыг НҮБ-ын єрөн хий нарийн бичгийн лм х х 5 Ы сэг 08 ч. ! ”” | | | | м х 3 кЁ ийн ” ач дэх жилдээ "сэт сү эсхул үла жээ сүл өрмлж Нөхөр ОМ. С. Горбачев, 2Ж. Батмөнх, нар тмОскнА., Гуравдугаар сарын 14. (МОНЦАМЭ). ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн Дарга. Миханл Горбачев мл 2 Төв нэрэмжит ФАП15-ын Төв Зөвлөлийнхсонин: Хороо, Д.Сүхбаатарын Ф Ме22 (2018) 1985ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН 49. НАЙРАМДАЛ--ДРУЖБА МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий “нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын |Тэргүүлэгч- дийн" дарга Ж.Батмөнхийг Жлшш:2шэжигслажлтнэрэүлждэгиттэгдЭиСБЖЭИХШЛиШПиҮШСГишгШИшлєШжинэн НАЙРВИДАЛ БИЛНИЙ СЭТГЭЛ. ЗҮРХЭНД. Би баатар хот Моксква- тийн нэрэмжит 10 жи- лийн 33 дугаар сур- гуульд суралцдаг... Аз жаргалтай тионер бид сайн сайхан бүхний эх сурвалж болсон мойнгол- зөвлөлтийн ард түмний тан бат найрамдлаар ба- хархдаг билээ, - Саяхан ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарта М. Горба- чев МАХН-ын Төв Хороо- -ны ерөнхий нарийн бич- гийн дарга, БНМАУ-ын Ярдын.Их Хурлын Тэр» түүлэгчдийн дарга Ж.Бат- мөнхийг ,элэгсэг дотно “үлээн авч уулзсан Яв- : монголын өсвөр үе» үр дүнд пионер сурагчид бид чин сэтгэлээсээ баяр хүргэж байна. Найрамдлын гараар сүн- дэрлэн боссон төрөлх сур» минь саяхан ул- сургууль лын үр шим гэж манай. хамт олон бахархан бод- дог, Учир нь манай сур- гууль, пионерийн бүлгэм ажилдаа зөвлөлтийн багш, сурган .хүмүүжүүлэгчид, пионерийн ажлын тэргүүн туршлагаас байнга нэвт- рүүлдэг билээ. Хүүхэд “бид зөвлөлтийн үе тэн- тийнхантэйгээ захидлаар “харилцаж, тэднээс. ик зүйл сурдаг. Найрамдал бидний сэтгэл зүрхэнд үүрд мөнх байна. 5-ын «Б» ангийн су- рагч, онц сурлагатай Ш. Уидраабаатар ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! Сашшалинхиаах-яМОНГОЛЫН АРДЫНАРМИЙН 64 ЖИЛИЙНОЙЛД. ..-----ггггэ, МАХН-ЫН: ҮЙЛ. ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗ 6. МЯГМАР. ЭД БЭЛХЭН БАЙ ГУН! ” их ””Ч -- -э « Ят 7 , А гэ». Еє Эд | 1 /, 2 1 сэ .. хэн эр ша : 2 - Бэ ө ҮНЭ10 МӨНГӨ 227822 М.ГОРБАЧЕВ Ж.БАТМӨНХ НАР, УУЛЗАВ ТАСС--МОНЦАМЭ9-гайн теле фото өчигдөр хүлээн авч уул- зав. Уулзалт ярианд ЗХУ КН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоөны гишүүн, тГРЭиРтҮҮРЭС ЗСБНХУ-ын Сайд иарын Зөвлөлийн нэгдүгээр. ор- логч дарга, ЗСБНХУ-ын Гадаад явдлын Яамны сайд ЗХУКН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн Константин Русаков оролцов. - Константин Черненко “таалал төгссөнтэй холбог- дуулан, БНМАУ-ын ком- мунистууд болон бүх хө- дөлмөрчдийн өмнөөс эмгэ- нэл илэрхийлсэн 2. Бат- мөнхөд Михаил Горбачев талархал илэрхийлэв. Уулзалтад оролцогчид ЗСБНХУ, БНМАУ-ын хоорондын уламжлалт найрамдлыг улам бэхжүү- лэн, бүх талын . хамтын ажиллагааг гүнзгийрүү- лэхэд чиглэсэн ЗХУКН, МАХН-ын зарчмын . чиг шугам хувиршгүй гэж мэ» нар Андрей Громыко,. дарга . шҮгггтожОтэтүотлүЖ0Ыс Е дэгдэв. Үүнтэй холбогдууч лан тэд 1984 оны аравч дугаар сард |Москва хо« тод дээд хэмжээнд хийсэн зөвлөлт-монголын хэлэл цээн дээр хэлэлцэж то4 хирсон зүйлүүдийг тууш- тай хэрэгжүүлэх нь ач холбогдолтойг онцлон тэмдэглэв. М. Горбачев, 1. Батч мөнх нар гадаад бодлогын асуудлаар санал солил- цохдоо ЗСБНХУ, БНМАУ хоёр олон улсын амьдра- лын бүх чиглэлд түүний дотор Ази тивийн энх тайван, аюулгүй байдал, сайн хөршийн харилцаа» ны төлөө ТЭМЦЭЛД НЭГД: мэл үзэл бодолтой ажил- лаж байна гэж тэмдэглэ- лээ. Уулзалт чин сэтгэлийн найрсаг байдалд болов. ЖРЕМПЬП: УУЛЗАЖ ЯРИЛЦАВ МОСКБНБА, Гуравдугаар сарын 14, (МОНЦАМЭ). ЗХУКН-ын Төв. Хорооны Улс төрийн Товчооны ги- шүүн, ЗСБНХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Н. А. Тихонов МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, БНМА У-ын Сайд нарын Зөвлө- лийн дарга Д. Содномтой өчигдөр Кремльд уулзаж ярилцав. К. У. Черненко таалал төгссөнзэй холбогдуулан гүн эмгэнэл илэрхийлсэн явдалд Н. А. Тихонов Д.Содномд талархал илэр- хийллээ. : ЗСБНХУ, БНМАУ-ын ах дүүгийн харилцаа ам- жилттай хөгжиж байгааг уулзалт ярианы-үеэр хоёр тал сэтгэл ханамжтай ТЭМДЭГЛЭЭД, ЗӨВЛӨЛТ-МОН- голын уламжлалт найрам- дал, нягт хамтын ажил- лагааг бэхжүүлэхийн тулд цаашид ч бололцоотой бүхнийг хийх шийдвэр төгс байна тэж онцлон тэмдэглэв. | Ах дүүгийн найрамдал, чин сэтгэлийн байдалд болсон ярианд 8СБНХУ- ын Гадаад явдлын Яамны нэгдүгээр | орлогч сайд В. Ф. Мальцев, БНМАУ- аас ЗСБНХУ-д суугааэл- чин сайд Ц. Гүрбадам наү оролцов. “БИД-АРДЫН АРМИЙН ЗАЛУУ ХАЛАА Монголын. . ардын “жу: рамт цэрэг аймшиггүй чин . зоригт, жанжин... Д..Сүх- баатарынхаа. удирдлагаар Хиагт хотыг харийн дайс- ялалтаас өнгөрөв. - Монголын ардын ар-. мийн туулсан. яруу-алдарт дайчин замнал нь нам, ард түмэндээ үнэнчийн үлгэр дууриал, -тэмцэл ялалтын баатарлаг түүх юм. Ардын хувьсгалын ялалт, түүнийг хамгаал- сан жилүүд, 1989, 1945 оны баатарлаг үйлсийн он дарааллын . хуудсанд манай армийн дайчин гавьяа” бичээстэй бий. . Монголын Ардын Ар» мийн “баатарлаг гавьяаны мөр бүхэн манай бат найдвартай өмөг түшиг зөвлөлтийн “ард түмэн, армийн ах дүүгийн сэт- мөр тусламж, дэмжлэгтэй салшгүй холбоотой. Манай эх орны эрх чөлөө, тусгаар, тогтнол, жаргалант ирээдүйн тө- Рокоссовский, Федюнинский, И. А. Плиев, М. П. Яковлев, И.М.Ре- мизов, Г. П. Кравченко зэрэг зөвлөлтийн эрэлхэг хүмүүсийн алдар гавьяат үйлс нь манай найрамд- лын түүх, ард түмний зүрх сэтгэлд үүрд Үллд- жээ. Тэгээд ч бид Зөв- лөлтийн дайчдын гандан бууршгүй гавьяаг «тэн- х. нартай хамт, газарт галтай цуг» мөнхлөн хүн -ДЭТГЭДЭГ ЮМ. Монголын ардын арми үүссэн цагаас хойш Зөв- лөл яруу алдарт ар- мятай мөр зэрэгцэн явж “нам ард түми ийхээ үйл: хэрэгт үнэнч байж, эх Чривлэ шинэ. нийгэм бай- гэл, интериационалч өгөө- |гуулах нэгэн тулгуур Хүс. чин тайван, сөцнализмын. олол- тыг бат найдвартай хам- гаалсаар “ирлээ. мин, хилчдийн залуу лаа бүлэгт нэгдэж, болж, бат бэх энх Ардын-армийн залуу хаяаа-өсвөрийн . Сүхбаа- тарчууд хувьсгалч дайчин уламж- лалтай танилцахын зэрэг- цээгээр . түүнээс байнга суралцаж байдаг. ахмаф үеийнхээ юм. -ар- ха- дай- чин алдрын хөшөө дурс- гал хүндэтгэж ахмад үеийн гавьяат үйлсийг эрэн сур- валжилж, Аугаа их ялал- Пионерүүд- ардын “тын 40 жилийн ойд зориул- сан «Салют Мир» аян, «Улаан армийн ялалтын замаар» эчнэз тойрон ая- лалд идэвхтэй оролцож бай- на. : 2522-2252: “Аймгийн | пионерийн зөвлөлөөс инсиср єурагч дын |хөдөлмөр |єоёлын чуулган, өнцчуудын зөв- зөлгөөн, орос хэлний баяр, урлагийн үзлэг, эх орноо судлах тойрон аялал, цэ рэг спортын «Дөл» тог вөлт, 412 улаан таван хошууны төлөө социалист уралдаан» зэрэг олоц хэл бэрийн ажил зохиож бай МПБ-ын 60 жилийн 08 угтаж Баянцогтын 8 жилийн сургуулийн пио- тєрийн бүлгэм дээр иию- нарт нєрийн | улирдагч ТӨВ АЙМГИЙН ПИОНЕРҮҮД | ОЙГОО ИНГЭЖ УГТАЖ емол, арга зүй, туршлагын тэргүүн үзүүлэх сур- тууль хийж аугаа их ялалтын 40 илийн ой, ДЭО-ны ХИ их наадам, МПБаан 60 жилийн ой зэ- рэг түүхэн тэмдэглэлт үйл явдлуудыг сурлага, хөдөл- мөр урлаг спортын өндөр амжилтаар угтах зорилт тавин ажиллаж байна. Иноперийн ажлын цог. цолбор программ болсон «Залгамж үе» анны удир- дамжийг бүтээлчээр хэ- рагжүүлэхэд ту рилгоор «Пионер» экипа- жийг бүлгэмүүдэд ая- луулж ажлыг пь шалган, үзүүлэх тоглолт хийв. Бид олоп иийтийн байгуулла. гуудтай хамтран ФХоёр- ЭНХААР, ТУРШЛАГА Бориуурын сангийн аж ахуйн (дунд сургуу- зийм захиргаа, пномсерийн бүлгэм писнер сурагчдыг ахмад үеийнхний хөдөл. мөрч улзмжлалаар хү, мүүжгүүлэх МАХН-аас дээшгүүлсэн лоосонт хэ? рэгжүүлэв биелүүлэхийн тулд писнер сурагчдын «Иүдлэн хамгаалах штаб» байгуулан ажилладаг уламжлалтай 1їтэб. авги бүлэг бүрт шүдлэн хамгаалах өтряд байгуулж үүрэг даалгавар өгдөг. Сургуулийнхаа эд зэрэнгийг бүлэг бүр хз- НҮДЛЭН ХАМГААЛАХ риуцами авч карт шээж ажилласан нь үр дүнтэй Мөл сурагч бүр «Ариун цагаал ходолмөрт оролцох нь миний үүрагэ, «Социалист өмчийг нүддэн хамгаалахад миний үүрэг» тэсэн дэвтэр пзэж ажлаа дүгнэн бичдэг ажээ. Пионер: сурагчдын эдийн засгийн мэдлэгт зо- риулж «Мэдлэгийн санд» булан нээж. чанг ын тэмдгийн утга учир, ца сыг ариг тамтай ашигла- хын ач холбогдол зэргийг сурталчилдаг байна. Нүдлэн хамгаалах штабын дээрх ажлыг эр- чимжүүлэхийн тулд су- тостыг ажиллуулах, үзлэг шалгалтыг тусгай графи- наар хийх, бүлэг бүрийн хооронд социалист урал- дааныг зарлаж | дүгнэх, хөдөлмөрийн бригад цу- БАЙНА догч түүхий эд цуглуулц» таая», «Өсвөрийн төлчин» уралдаан, аПионерийт байгууллагын түүхийг хэн С мэдэх вэ?» асуулт хариултын уралдаанд пно» нерүүдийг зохион байгуу- лан оролцуулж МПБ-ын Төв Зоплолийн ХЇ бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэг- жүүлэн пионерийн анхан шатны байгууллагын дай- чи( чадварыг дээшлүү- лэх зорилт тавин ажил- лаж байна. М. ЛХАГВАСҮРЭН (Аймгийн инонсрийн зөв- лөлийн дарга) ШТАБ ваа гаргах зэрэг ажил зо- хиодог. Эвдрэлгүй цэвэрч нямбай ги, хамт олныг шалга- руулж нүдлэн хамгаалах штаб, пионерийн бүлгэ- мээс талархлын хуудас гардуулж «Улаан бүчтэ- ний сайн үйлс» дэвтэрт бичдэг байна. Тус лийн пино- перийн лийихэн тал- байд хаягдсан үр тариа, төмс ногоог ил- ажллладат байна. Б. ЦЭЦГЭЭ. Пионерийн зөвлөлийн зааварлагч. МПБ-ЫН ТҮҮХЭНД ф !06! саяд Жарэ- лиштын сангийн аж ахуйн 19 » Су. тлан байгуул жээ. Ф 1973 «онд Баяндэл тэр сумын 8 жилийн дунд сурсууль улсын тэргүү ний с ль болов. ө -1980 онд «Ииснерийн үнэн» сони- ны нэрэмжит | өсвөрийн дугуйчдын тэмцээнд ма- най аймгийн пионер су- рагчдын баг 7 удаа түрүүлж шилжин явах цомыг үүрд хадгалахаар шагнуулсан юм. Э. ЭРДЭНЭЧУЛУУН Пионерийн зөвлөлийн ажилтан Ё-2-1-2-4-228:4 ХӨДӨЛМӨРИЙН ТҮР БРИГЛДАД Төв аймгийн Борнуур сум СААЛ-н 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа Бүл- И ам- ралтаар хүүхэд бүрийгхө- Долмөрт оролцуулж хамт олноороо малчин, ногоо- чин, ах эгч нартайгаа хө- долморийн талбарт ажил- лаж, тэдиээс арвин их хо- делморийн дадлага чадвар олж өвах зорилгоор пио- вєр сурагчдын бригад байгуулан ажилладаг уламж салтай билээ. ваарилж сурагчдын хөдөл мөрийн түр бригад 13-ыг байгуулан. ажиллэж бай- на Хөдөлмөрийн бригадын Дотроос «Мал төллүүлэх баа» дээр ажиллаж байгаа Н. Энэ- бюш бапитай бригад одоо- эмт, 1216 төл бойжуулж 1606 мал хариуцан маж лаж, тэжээн тэнхрүүлж, Э хашаа хороо сэлбн за- саж, хааят халхавч хийж отог бууц овоолж телчид малчдад сайн тусалж бай- на эдгээр Төлчин сурагчдаас Г. Сайнхишиг, Г. Отгонбаяр, Б. Сурзихорлоо, Б. Наран Г чимэг. О. Энхтуяа, Н.Сэ- лэвгээ нар өдөрт 3--5 хөн», ллүүлж, төлийг нь манд бойжуулан тажээн тэнхрүүлж бусдыгаа хо- шуучилж байна. Багш 83. Жамбал, А. Энх-амгалан, Л. Начин иарын удирдсан сурагчдын хөдөлмөрийн бригадууд саалийн 1 бри- тад, 400--800 үнзэний саалийн механикжсан фермд ажиллаж 636 ту- гал, хариуцан мал- сааж, үнээ хариуцан авч 1860 янтр сүү сааж, 18 тони Э. ЭРДЭНЭБИЛЭГ МАЛЧДАД ТУСЛАВ. Төв аймгийн Жаргалант сумын 10 жилийн сургуу- лийн инонерийн хоёрду- гаар бүлгэмээс «Өсвөрийн төлчин» уралдааныг МПБ ын 60 жилийн ойц нэрэм- жит болгон эрчимтэй .өр- нүүлж, малчдад туслах суртал ухуулгын бригад турван удаа таргаж, да- иаар ая. бодлого, тбловлөгөөт Зо0- рилт, төл бойжуулах аж- лын талаар тавигдаж бай- таа зорилтуудыг суртал- чилсан эвхмэл самбарууд хийж Өрх бүрт түгээн,тэ- дэнд яриа таниулга хийж, пионер сурагчдын тийн тоглолтыг хуулж фото зургаар үйл- чилсэн байна. Мөн төлийн пүнз хашаа цэвэрлэх, бууц малтах,хор» зод ховхлох, цас арилгах, тэжээлийн хашааг засч сэлбэх, зэргээр малчдад тусалсны гадиа төлийн нэмнээ, элгэвч 1400 га- руй, хурганы уут 120,тө- лийн тайз 8000 гаруй, бээлий 250 хийж малчин ах, эгч, аав, ээж (нартаа илгээж бусад сургууль бүлгэмийг уриалан эжил- лаж байна «Мы ноёдем в Артеке Теле уралдаанд Зуун мод хотын 10 жилийн сургуулийн ийонер сурагчдын баг Төт8, Та өмд улсад нэгдүгээр байр эзэлж «Артек» зусланд амарсан юм. Ё 3 Зуунмод хотын 10 жилийн | дунд сургуу. багаараа лийн шиоперийн | бүлгэм пионер сурагчдын дунд МИБ-ын 60 жилийн өй угтсан олон хэлбэрийн өжид зохион хүрч байна, байгуулж үр дүнд ЗУРАГ ДЭЭР Бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүд 4аймг1 лс. дэх залуу техникчдийн 87 Төв аймгийн сургууль, ивонерийн бүлгэм таруй инопвер сурагч суралцаж Зөйвөгл ТЭ Я24222 П ї 52 ” заг хыг бэлтгэсэн юм. армийн командлал дайсаы зцсийц Ссайаархлыг алхам тутамд мэдэж байлаа.Дай. тлээ. Сталинградын тулалдааны Дайсны Цэрэг зөвлөлт гер- маны бүх фронт дээр у? н хэргээнгэн шилжс вч фашистын цэр- тийн номандлал 1943 оны зун томоохоц ДАШШИХ Ойю- и зохион рнод Фронт дээр дайны санаачилгыг эргүүлж ава. санаархаж нууцаар Зөвлөлтийн сан Курскийн сонгон авч, байлдаж бай- татан хуримтлуулж тадель» нэртэй боловс гөө руулж, Курс- нийн хойт баатар, дараа байгуулж, чиглэлийг Орёл, нөд чиглэлд 14 дивизтус тус татац авчрав. Танкийн арав гаруй дивнэээ «Барс», «Ирвэс. гэдэг шинэ мав- Тийн танкаар хангаад бай- таниаар 0,2 дахинв, байл- дааны инсэх онгоцоор 0,3 дахин илүү байлаа. Зөв- лолтийн Армийн нэрт жан- жин Г. К. Жувов, А. М. Василевский, ны цэргийн хүчи дайсныг бүслэн ЖугллА их ЯЛАЛТЫН 40 ЖИЛИЙН ОНД " КУРСКИЙН ЦҮЛХГЭРТ ХИЙСЭН ЯЛАЛТ хийц цүлжгэрт хүчтэй цо- хият хийхээр бөлтгэв. Фо- шистын номанддал Курс- арлалалрооиаар бёажаа Ццийг амжилтий |хэрь юм. тэрэн Харьнэн зєллөр чө- Дюлдугаар сарын 5-8, р чиглэлд 15,68- дайсан давшив. Зорлыг Эвсоосөёр о осєрээлэй тийн номандлай. дайсны ингт уялдаатай «Төслєртө датинлтаж | урмэж, бүх тэрж өвєрэцийг “Увранаа богдогч онгоц агаа төмөр зэм. юэ. сан юм. рен, дайсны ї8: чу бэлж,дайсны 1 цувааг Гэвч Курскийн районд хал Зовнулла Тамын, устгажээ. хүч, хэрэгслийн харьцаа- сөн юм. Асар хүнд туваж Курснийн цүлагэр дэх гаар зөвлөлтийн цЭрэр Аа. даан болж байлаа. Прохо- болтарлаг тулалдаанд зєв- зуутай байв. ровк тосгоны дэргэд дэл аолтийн цэрэг ялж зугаа арын дайснаас амьд хү- хийн дайны туршид үзэг- ях өх ориы дайны стрэте- чээр 0.5 дахин, артилле- дээгүй тулалдаан тийн санаачилтыг зєвлөл- ри миномбтоор иэг дахин, Гаа утаа тийн улаан арми итгэлтэй Курсиййн тузалдаааа Ї Ё | у жшанян: «Хэдэн цэгийн АФ- , КК. Р Долдугаар сарын 15- төр олон зуун танк хөсөр коосовский нар эхлээд хо- таас эхлэн зөвлөлтийн Төв, төмөр болж байв. Их буу- риглох Сгэчүнээн рх эс Воропеж, Талын фронтын ны сум, бомбогний дэлбэ- 2 мо- мзгэН зэрэг Дав- рэлт, танкийн хоой, тамирдуулж дараа шив. сарын тєзар нь хүчирхэг давшилт хийж эхээр «Кутузов» опера. шинэ. елгородын районд дийг хэрэгжсүүдах явцад рагдахаа больж нар далд бутцохиж, Орёл, Белгород хотыг чө- өрөөд, түүний улайссан барууп зүг дашинц Диепр лоолжээ. Эйэз ялалтыг тэм дүгрэг хүрээ түнэр хэ мөрөнд хүрэх операйн бо- дэглэн Москвад анх удаа ранхуйг арай ядан шээт- ловсруулсныг Дээд Ерөн- ёслолын буудлага хийв. лэн ёлтойно» гэм дурсана хий командлалын Газрын Мон «Румянцев» |ойера- Өнчсэн. байдат ПИОНЕРҮҮД «ӨСВӨРИЙН ТӨЛ ЧИН» УРАЛДААНД ХОТ ДҮҮРЭН Жил бүр дэлгэрэх хаврын сай хан улнрал малчны хотонд айлч- дан Мыж, төлийк цайгинасан ДУУ сэтгэл зүрхэнд баясал авчирдаг билээ. урир Хэнтий нутгийн малчид бөлтгэлээ базааж, энэ онд бойжуулах 548,9 мянган төлийнхоөо түрүүчийг авч эхэллээ. Ууган төл малчны эзон- дээ баяр хамт улам их ажиллагаа шаарддаг. Өвлийг өн тавиун давж хаврын дулаантай золгож байгаа. баясгалан авчрахын иягто хичээнгүй Төл бой. жуулах эмэ нх харнуцдагатай ажилд Өмнөдэлгэр сумын 10 жи. лийн сургуулийн тэ бүр Ула! «Өсвөр ХП их наадам ходолморийн аян болгон зарла. жээ. бапш, сурагчид эгнээнд га| жил ргүүн рлаа. Тэд, төлчин» МПБАш 60 жилийн Ч явуулдаг Угтсан төвшгай ТАТ хонь | төллүүлиэ. “Төлийн бэлтгэлээ. хангасан. Манайх төлөө мн эргаар бойжуулдав. Е ! ы ЇН ! п ї : 4 ХУРГА, ИШИГ лавэ, Ишгээ тоглуулж шарлуу- зах, эхэд нь хөхүүлэх, тэжээл тавьж өгөх зэрэг ажлыг би хий. дэг. Өмнөх жилүүдэд манайх 20 таруй ихэртэй ан. Энэ жил үүнээс илүү бойжуулах зорилттой байна. Би ямаачин болно. жилийдц Сургуулийн сурагчид төл бойжуулах Их ажилд туслахаар сүргийн болчзэр, малчны хотруу урам зоригтой одсон юм Бяцхыт иргэдийн маань хүлээн авч байгаа төл улам ч цовоо цолгин байл шиг санагдана. Хундан цагаан Хурга яот дүуү- тэн шуугиж өвөрмөц нэгэй хөгж» шийн чуулга хашал саравчинд хамнгимаад хаврын «улига» оэхаа- жээ Энахүү уянга эгшиг хүүхдүүдэд улам их хөөр баяр авчирна Ц. НЯМЦЭРЭН (Хзитий айж. тийн Ардын боловсролын хэлт- сийн ажилтай) ТӨЛЧИН В8-ЫН «А» АНГН, Ж. НАРАН ТУЯА: (Өмнөдэлгэр сумын Чанд. тана бригад) Өлийн хаваршаал маань (доргэ- дээ худагтай, тохилог дулаан байдаг. Тэнд мамайх олон жил Ххаваржлаа. Энэ жил 496 ямаа- таас 520-оос доошгүй ншшг бой- жуулахаар соцналист уралдаанд зүүрэг авсан. Өнгөрсөн жинд 20 кг охин улаан ямаануудаа Самнадаг. Нов- ауурыг өнгө өмгөөр нь дахин ал- тахгүй амар байдаг юм. Манайх ямаагаа төллөсөн, сая төллөсөй, хариулдаг. Ишгээ голбол тусгай цойглом (ава. 10-ЫН «Б» АНГИ жид. (Цэнхэрмандал Нугаар бригадл) Манайх төллөх 800 гаруй хонь- той. Би хичээлийн (бус цагаар зав, зэжээ дагаж мал аж ахуйя үйлдвэрлэлд ажиллан иллээд зүнл сурлаа. Төл эх барьж авах, хөр- вийн аргаар бойжуулах. цаг агаарын байдлыг урьлчилан шэдэх ЗЧөллох Дөхсён (эх малыг танах чалзар ажиглалт хийж, тэмдэглэл хєтөлдөг. Хонь толломогц гарсан хургыг яаран авалгүй эхэд ц. сэв сутын | БАЙТАРЛАГ | ХҮҮХДҮү ө | 1945 оны тавдугаар сард Германд авахуулсан зургаа илгээв. Эд бол Доваторын нэрэмжит Улаан тугийн одонт Помераны морин цэр" гийн хоёрдугаар корпусын өөрөө явагч их бууны 1459 дүгээр хорооны хөвгүүд, | Зураг дээр Валентин Дон» |) чик (ба), Алексей Резни» Ченко нар байна. Гомелийн дэргэд байлдаж байсан пар” тизаны Октябрь нэгтгэлийн Кировын нэрэмжит отря, дад зав, эзжийнхээ хамт байлдаж явсан юм. Улаан арми манай нут- Тийг чөлөөлсний дараа би 65 дугаар армийн 119 дү» гзэр хамгаалах хороонд, хожим нь буучийн 218 ду" гаар бэлтгэл хорооны су- рагч болж билзэ. Би энэ ангитай Варшав хүрсэн. Энд 65 дугаар ар- мийн хороодоос ирсэн есөн хөвгүүд, бас Алексей Рез- е - в. ДОНЧИК АУГАХ ИХ ЯЛАЛТЫН 40 жилийн онд " ХОРООНЫ ХӨВГҮҮД мийн сургуульд хуваари: лагдчихав. Хоёр долоо хоногийн дэ» раа бүгд фронт руугаа ор” гоцгоолоо. Бусад «Оргод», дууд» ангидаа хүрсэн эсэ. Хийг мэдэхгүй, харин Алек- сей бид хоёрыг Польшийн Познань хотод өөрөө явагч окогтсулэиилитэаүтэй 3 Корпусын фото зургийн буучид орогнуулж бүх хэ- рэгслэлээр хангаж бөө. цийлж, эгнээндээ авсан юм. Эднийхээ хамт Эльба мө: рөн хүрч дайн Рейхстагийн хананд нэрээ бичилцлээ. Дайны дараа "Алексей Дмитриевич Рез», ниченко уурхайчин болжээ. 1974 онд ЗХУ-ын Батлан хамгаалах яамны архиваар дуусгаж, Суворсвын нэрэмжит цэр гийн дунд сургуульд су. ралцуулахаар явуулсан бо- ловч очоод цэргийн хөгж- дамжуулж дайчин нөхрөө инченко бид нар уулзах тавилантай байжээ. эрж олов. шрагын ЭоЧ рийн минь тухай тодорхо 1944 оны 12 дугаар бичиж ирүүлжээ. сард биднийг Ташкентад Шагналын хуудас “дээр Нь түүнийг «Байлдааны Гавьяаны медаль»-аар шаг» нагдсан гэж бичжээ, Түүнд ийм медаль байгаагүйг би Сайн Мэдэх билээ, Тэгэхээр Суворовын цэргийн дунд сургуульд явахын , өмнө түүнд шагналыг нь гар- дуули! амжаагүй байх нь ээ! Алексей шагнагдсанаа 80 жийийн турш мэдээгүй явсан байна, Би энэ тухай Ї , ЗОН под: баяарейч буудагч бөгөөд бидний шууд дарга ахлагч "Валентин Маргеевич «бо- соод» гэж өндөр дуугаар тушааж хучилга хуулж эх, лээгүй бол зөөлөн хөнжил» дөө хичиээн ч удаан унтах байсныг хэн мэдэх вэ. »-г Нөхөр ахлагчаа! ТКаахап унтаатахья л даа тэж Алеша Резинченко нойрмоглов, г--. Байлдагч Резничен: ко дуугаа тат! Тэгээд сон- 25 соцгоо. Нэгд сахлаа хус, хоёрт ёслолын хувцсаа өмс, туравт штабын дарга ахлах дэслэгч Бройда дээр одоо- хоп очицгоо, Ойлгов уу? 2с ЭХЭД НЬ би: сурвалжлагч А. БЕР- ТИКИЙН авсан фото Ворошиловградын цэргийн хэлтэст бичсэн. 1976 онд ялалтын баярын өмнөхөн түүний, медалийг гардуул- жээ. Энэ бол түүний ёс». дэх шагнал болжээ. Би дайны дараа сэтгүүлч бол- сон юм. Одоо тэтгэвэрт. 14 шагналтай. Хүүхэд ахуйдаа фронтод явж бай- Сан нЭгэн хэсэг явдлыг яри хыг хүсч байна. Энэ бол 1945 оны тавдугаар Сса- “рын: 4-нд болсон явдал. Манай хороо ганц өдөр ам” рах боллоо. Дайны туршид бид санх удаа жинхэнэ 0) дээр унтаж | билээ, эрвээ биднийг нэгдүгээр -- Заримыг Нь ойлго» сонгүй нөхөр ахлагчаа ё.. гэж орхив, "--»« Юуг нь ойлгосонгүй гэж? -с.Юу., сахлын хутга хаанаас олох вэ? --« Түүгээр яах гээ вэ? »-- Сахлаа хус гэж та өөрөө тушаалаа шүү дээ. -- Өө! нээрэн, та нарт чинь-Ямар сахал махал байх биш дээ. гэж тасалгаа доргитол инээж байснаа, За хүүхдүүд түргэлээрэй! "Цаана чинь Корпусын шта: баас -дарга нар ирчихээд саяны тулалдаанд шалга- рагсдыг Дон медалиар шагнах гэж байна гэлээ. Яг 11 цаг тэхэд жолооч нар германы Фетин тосго- ны ногоон зүлгэн дээр ма- шинуудаа «гарган "эгнэн жагслаа. Хороог суман су- мангаар жагсаан ч эцэст шагнал гардуулж эхлэв. Леша Резниченкогийн шаг- нуулсан «Эрэлхэг зоригийн төлөө» медалийг үзэж бай- мэндэлсний нь зоо жилийн ойд. 22225: ИОГАНН СЕБАСТЬЯН БАХ. Яїозал хүүгийн гэр бүл тийвхэн тэр үеийн алдарт хөгжмийн зохиолчдын 30” хиол бүтээлийг шимтэн сонсож, цугауулдат байг даа. Тэвч тэр бүхнийг хүүд үзүүлэлгүй номын чшүүгээнд хадгалан. үргэлж цөожилио, "Хөгжмийн нотыг үзэж, сурахыг хичиээй- хүсдэг Ч тэсэн хэн нэгнийх иь ЗӨВ- вяадад үзүүлээч! Би тэнд бичигдсэн. бүх нотыг сур- маяр байна гэж ахаасааА туйлаа. Тэгтэл ах нь зөв. шөөрөөгүйгээр барахгүй: -Эийэ хөгжмийн нот Нотны дэвтрүүдийг НО. мын шүүгээнээс нарийхан төмрөнд хуйлан ороож татаж авчээ... Цонхоор тусах сарны бүдэгхэн гэгээнд олон шө- нө нойргүй сууж бүх но- тыг хичээнгүйлэн хуулж бичдэг байв. Түүний энэ явдлыг хэн иэг Нь мэдчих» вий гэхээс хүү айж байг жээ. Гэтэл нэгэн өДөр ах нь зөвшөөрөлгүй, . нууцаар хичээллэж байгааг Ммэд- чихсэнээс болоод жаал хүүг гийн зургаа" сар шөнөжин сууж хуулсан нотыг нь ч, шүүгээнээс агсан нот дэвтрийг ч хураагаад ав- Чикав, .. Бүтэлгүйхэн жаал хүү: гийц энэ бяцхан түүх бол хүн төрөлхтөний бахархал болсон аугаа их хөгж мийн зохиолч Иогани Се- бастьан Бахын хүүхэд яасны нэгээхэн хэсэг бай- | сай билээ, И. С. Бах амьдралынхаа. турш сонат, концерт, пре» ЛЮДИЙ ЗОХИОЖ, Дан ХОО» лой, найрал хөгжим, эр" хийл, лимбэ болон өөг рийн дуртай хөгжмийн: бүх зэмсгүүдэд зориулсан мян» та геруй бүтээл туурви» жээ. Бах аугаа их хөгжмийн зохиолч, хөгжимчин бай- лаа. “Түүний тоглолтыг сонссон хэн "боловч тэр агшинг аз жаргалтай мө- НЭгЭНД ТООЦДОГ УРАН Дэлхийн 1 дайнд зөвлөл- тийн армн германы фашизм, японы шилнтарнзмыг бут. ниргасний. түүхт 40 жилийн ойд зориулан БНМАУ-ын Батлан хамгаалах | Яам. МРТУХ, Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит ЇМШБ-ын Төв Зөвлөл, хамтран манай орны ерөн». хий боловсролын сургуулийн 1--8 дугаар ангийн сурагч. - дын дунд «Дайчин нөхөр- лөл» сэдэвт уран бүтээлийн уралдаан зарлаж байна. ї Пионер баатарчуудыг ах- мад үеийн хувьсгалч баатар- лагс уламжлал, эх оронч, ин- тернационалч үзэл шонгол- зөвлөлтийн ард түмний ган бат имайрамдалд чин үнэнч болгон хүмүүжүүлэхэд хувь “СЭ ЦҮЛЭГ, ӨГҮҮЛЛЭГ БИЧИЦГЭЭЕ! “зохнолдуулан өсвөр үеийнх» ний. утга захиолын авьяас пионер сурагчдын дунд шү- лэг, өгүүллэгийн уралдааныг - 1985 оны гуравдугаар сарын 15-наас тавдугаар сарын 1595 хүртэл хугацаанд . зарлаж нв---? С эг зохиол Ив найрамдал, энх тайв- ны төлөө хүүхэд багачуудын ДАЙЧИН “НӨХӨРЛӨЛ. дэвииллэх БҮТЭЭЛИЙН “УРАЛДААН ", ны зорилго.оршино. 5 « “Уран бүтээлийн уралдаанд оролцох хүүхдүүд монгол зөвлөлтийн дайчдын цусаар гагнагдсан дайчин нөхөрлөл, олон талт хамтын ажиллагаа алдарт замналыг харуулсан сэдвээр гар зураг наамал, хатгамал, баримал бүтээж ирүүлнэ, Уран бүтээлийнхээ ар талд овог нэр сургууль. тэрийн. хаягаа тодорхой бичсэн бай- на .Уралдааны материалыг 1985 оны 5 дугаар сарын нэвтрүүлгийн «Дайчин Багахан комнсст» гэсэн хаягаар хүс лээч авна, рийн ажилтай холбон зуслан, “сургуулийн амьдралаас сэдэв" лэн тод томруун дүрсэлсэн гайд өөрийнхөө нэрийг Ё - | Дахыг Оч мэлээгүй том бай. | жээ, ТЭтдн)” | өл Мимайг дуудаж бай- на гэж: "Алексей хануусаав нудрав. ы-2..ИЙГ «Эрэлхэг зориг гийн төлөө» медалиар шаг наж байна гэх нь дуулдав: Гпардийн хурандаа ИГ" патьев МӨнгөН ӨНГӨТ медач лийг зүүж өгөхдөө: -- Хүү минь чи герман ны фашизмын булаан эз- лэгчидтэй байлдаж эр зо" рит, эрэлхэг гавьяа бай гуулсныхаа төлөө шагнаг- даж байна. Нэр төрөө улам өргөж яваарай гэхэд Хо- рооны дарга хошууч Ту, жилин, штабын дарга ах- лах дэслэгч Бройда нар халуун дотноор инээмсэг- лэж гарыг минь чанга ат- гаж билээ. Автоматаар буудаж шаг: нагдагсдад баяр хүргэсний дараа ахлагч маань (тэр эх орны дайны нэгдүгээр зэр- гийн одонгоор шагнагдсан) гүйж ирээд биднийг бүг- дийг үнсч, холгүй явсан хо- рооны тогооч Силантьичэд хандан: -- Хүүхдүүдэд баярын бялуу бариарай| гэж хаш- гирав. о- Бялуу баринаа. Хүүхдүүд минь орой ирээ” рэй! » Биднийг орой очиход Си- лантьич хэлсэндээ хүрч «Эрэлхэг зоригийн төлөө» гэсэн бичигтэй сайхан бялуу хийснийг идэж байхдаа энх цагийн өдрүүдэд, гэр орон, зэжийг минь санагдуулсан тэр сайхан бялуу, медаль хоёрынхоо алинд нь илүү баярлаж байснаа одоо са- надаггүй юм. Бид тэгэхэд 14-хөн нас- дэй байсан билээ. Орчуулсан ц, БЯМБАСҮРЭН Уралдаанд ирсэн бүтээлүү на, Бүтээлийг буцааж өгөх- гүй. Комисс бүтээлүүдийг нэг бүрчлэн үзэж, дараахь байр эзлүүлэн Э, Ї байр сү ї зэргийн дии- лом, олон улсын «Найрам- “дад лагерьт амрах эрхийн бичгээр: Н байр 5, ПЇ зэргийн ди лом, Батлан хамгаалах Яам- ны цэрэг-спортын «Шонхор» лагерьт амрах эрхийн бич- гээр, 5Ш байр 8.1 зэргийн Биг Чарчалй Сөгнөгөрийн пи лагерьт амрах эр- хийн бичгээр тус тус шагна- ив, Мөн шагналт байранд ороо- гүй ,боловч сайн бүтээл ирүүлсэн 15 сурагчийг шал- таруулж урамшуулна. “-УРАЛДААНЫ КОМИСС » Нэгдүгээр, байр 9 Хоёрдугаар байр 6 ном бэлтгэнэ, » Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын бай. ходамайнбугийнлээньсэАгчхигийьгийнжийчийн-эс | ОРОН БҮХНИЙ ї 3 “вл » 1 5 17... Ре, 5, ХУ Ч, 1 45-23-45211 | МХЗЭ-ийн Төв Хонсилжэсийсээн-: Хорос, Д.Сүхбаатарын Зөвлөлийн сонин. 44 ДЭХЖИЛДЭЭ ф Ме23(2019) ф С7-ж “ХИЭУЮФОСКВА-1985 АНД НӨХДИЙН ТУРШЛАГААС Аялж жуулчлахыг сэх. Тэгэх тусмаа хүүхэд, Мэ- дээж. хэн хүнгүй хүсдэг. Бараг бүгдээрээ л аав. зэж, анд найз зарынхаа хамт автобус, ,двтомашин, талт тэрэг, нисэх онгоцоор ХӨ- доглон хөдөө нутаг. ИНО- верийн зуслан, өөр хотоор аялдаг ...- Болж өгвөл өөр оронд ч очиж үзмээр Са хү- гүй хэн байх билээ даа? Их наадам болсон ор- нуудаар ийнхүү эчнээгээр аялахыг Москва хотын иионер, сурагчдын ордны- хон санаачилсан 1984 оны аравдугаар сард, Лениний комсомолын мэн- дэлсэн өдрийн өмнөхөн, га» раагеа эхэлсэн «Энх тай- “ван мандтугай| «Их наа- дам мандтугай!» гэсэн их иаадмын буухианы хүрээнд энэ аяллыг зохион явуулж байгаа юм. -» Их наадмын буухиа гэдэг мавнь юу болохыг тайлбарлая л даа. Энэ бол ДЗО-им ХП их наадамд “ бэлтгэх зөвлөлтийн бэлтгэл хорооноос зарласан их наадмын хүүхдийн ХӨТӨЛ» бөрийг хэрэгжүүлж бай» гйл хэрэг бөгөөд | ИХ наадмын гараагаар Дуу- сах нионерийн буухна гэж Москва хотын йинонер, сУ- рагчдын ордны гадаад харилцааны халтсийн дар- ЛшШҮЖиглтиОЖЦБШТ-15/:77-412 байна. , 2”””Т 1985 ОНЫ ГУРАВДУГААР бии 222 солтижслиэшэж “сСНЭттЧ гж лэннтэг-тэүжгтэттт түүж гын эввглтгсглллилтьлсртэти гишихллвилїл ллсалүл1л11ЖҮРТЧЕ МОСКВАГИЙН ИМОНЕРҮҮД-- ИХ НА ЗХУ-д 20 сая пионерийг нэгтгэсэн 767127 отряд, 102059 бүлгэм ажилладаг, Энэ отряд, бүлгэм бүгдээ- рээ бүх холбоотын их яаад- мын буухиад оролцож бай» иа, .. Гөвч Москвагийнхан, түүний дотор нийслэлийн «сурагчид л их наадмыг зохиол байгуулах эзэд нь билээ. Тэд зочдоо хүлээн , авч, “Москвагийн уулзал- тыг хэзээ Ч мартагдашгүй. энх тайван, найрамдал, Хал рилцан ойлгох үйлсэд тус- тай болгохын тулд санаа тавих болно. Энэ ажил маань ямар байна. вэ? Москвагийн сургууль пнопер сурагчдын орднуу- дын инитернационалч най» рамдлын 800 клуб тус буухиад оролцож байна. Залуучуудын чуулга уул- залтын төлөөлөгч, ЗОЧДОД зориулсан бэлэг дурсгалын зүйл бэлтгэхээр «Зөвлөх лүүдийн орны хүүхдүүд-- их цаадамд оролцогчдод» шатанд яма, гэсэн уриан дор явуулж ажил Зириж байна вэ? байгаа. бүх холбоотын ак- Юуны өмнө нийт улс ор- ц даалгаврыг биелүүлэх | хэм ” хэдэн 00 . ажилд, инонер бүхэн идэв баран хурдаас 2100) хийлэн ороод байн. Бог 147 ИНГЭ. тиРлтэ”ооол "то рЄиРРЧИН : Анд бидний зургийг Авч өгөөч, найз аа! Хамгаас иандин түүнийг Хадгалж явья, найз аа! Талын сайхан Багануурт Таинлцаж билээ, бид хоёр! Үй зайгүй дотно сэтгэлээр Үерхэж билээ, бид хоёр! Аав ээж нар маань ч |) Анд сайн нөхөд билээ. Багануур хотыг хамт Барьж байгуулсан билээ. Манай найз аав, ээжтэйгээ Маргааш Бор-Өндөр явлаа. Эрдэнэт, Багануурыг Ээж аав нь шинэ газар | Багануурт үерхэж явсан | Бага насаа бид мартахгүй | ЇАлхагч экснаваторт сууж Азтай өдрийг бид мартахгүй. Анд найз бидний Анх бичиж, сурсан Нандин сайхан үг. Найрамдал-дружба! Элгэн халуун найрамдлын Эх суурийг тавьсан Эрхэм хүндэт ачтан Ленин-Сүхбаатар! Октябрийн замд ч хамт Оддын замд ч хамт "Анхны хоёр найз орон "Аугаа Зовлолт-Монгол! "НЁОЛЕТАРИ” НАР НЭГДЭГТҮҮй” "МАХН:ЫН"ӨХН. ХЭРРИЙН ТӨЛӨӨ“ ХЭЗЭЭД”БЭ САРЫН 22. НАЙРДМЛАЛ -1РЧНБ байгуулсан шигээ зорилоо, үзсэн Ж. ДАШДОНДОГ Р. ГОМБОЖАВ рошиловын районы пинонё- рүүд «Энх тайван гэдэг маань бид шүү дээ» гэсэн их наадмын хөдөлгөөнийг судалж, өмнөх наадмуудад оролцсон болон одоогийн наадамд оролцох хүмүүс- тэй танилцаж байна. Тэгэх- лээр «Их наадмын төлөд- дөгч, оролцогчид бидний дэргэд байна» гэсэн ТЭД- ний урианы учир ойлгомж- той юм. Первомайн райОг ны» пионерийн ордонд их наадмын бэлэг дурсгалын зүйд хийх уран дархны газар нээж, түүний салба- руудыг тус районы сургуу» лиудад байгуулаад ажил- луулж байна. ё Нунцевийн районы ком- сомолын хороо Залуу гвар- дын гудамжийг нх наадмын гудамж болгон зарласан юм. Одоо тэндхийн пионе- рүүд энэ. гудамжийг ах. "эгч нарынхаа хамт тохи- жуулж байна. Чухамдаа гэвэл бүгдээ- рээ их наадамд бэлтгэж байна. Залуу марк цуглуу- лагчид маркийн үзэсгэлэн, залуу фото зурагчид фото зургийн үзэсгэлэн, залуу техникчид өөрсдийн бүтээ- лийн үзэсгэлэн, залуу жү: . . - давуулан ЛХЭН”БАЙГТУН!” фртсишсэн » БААСАН ф ҮНЭ 10 МӨНГӨ 2777УУУУУУЛЛУЛЛУЛЛЛЛДСАЛСЛИЛИУЛАААЛСЛУЛЛЛЛЛАСУЛЛЛСЛЛЛ-ы ХҮҮХДИЙН ХУВЬ! НЭМЭР Хэнтий нутгийн яйонет рүүд МПБ-ын 60 жилийн ойгоо угтаж «Өсвөрийн- төлчин» уралдаанаар жи» гүүрлэн төл бойжуулаж, мал тэжээх, малчдад тус" лах ажилд ндэвхтэй орол” цож байна. Галшар, Баянхутаг суч мын 8 жилийн сургуу лийн багш, сурагчид эн9 ажилд зохион байгуулалте тай гарчээ. Баянхутаг су” мын дунд сургуулийн За” хирал Д. Жамсран: -« Манай сургуулийн 51 сурагч төл бойжуу? лах: ажилд тусалж 45 | 1Пеф Өгөөмөр бригад 198 онд мал өсгөх төлөвлөгөө биелүүлж тө» лийн бэлтгэл хангах ажилд, пионерүүд багагүй туслалт цаа үзүүлсэн юм. » Сус мын төвд амрах 60 хүү” хэд гурван бригадад хут ваагдаж багш Г. Сүхбай» тар, Г. Содномпил, ич Бацарагч нараар удирдуу лан, ямаа самнаж байна гэв. Ц. НЯМЦЭРЭН АДАМДАА жигчид их наадамд зориуле сан жүжиг бэлтгэж байна, Орон нутгийг судлагчид ч зочиддоо үзүүлж харуулаж юмтай. Залуу “гоочнд үйлдвэрийн газруудаар «Гавшгай үйлчлэх ажил» хийж олсон мөнгөө их наад мын фондод шилжүүлж байна... Одоо их наадам хүн бүх ний Хүсэн хүлээсэн зүйд болжээ. ДЗО-ны ХП их наадамд бэлтгэх ажил их наадмын нийслэл Москва хотын пиоперүүдийн ажлын салшгүй хэсэг болоод бай» на. Зун цаг ирж, цэцэг но» гоо дэлгэрэн, зуны амралт эхлээд байхад их наадам болко. Л3 Их наадам ямар болох вэ? 23! Хэзээч мартагдашгүй, хөгжилтэй сайхан болох нь бүр одоо.тодорхой байна. Иймээс ч хамгийн цовоо сэргэлэн, баяр баясгал: 5 хамгийн смайдвартай хүмүүс болох нионерүүд маань түүнд бэлтгэ: хо өжилд хэдийн оросод байгаа юм гэж На» Эсд,лиү4 нимазү 2 2” килийн сй | УЛААН БҮЧТЭНҮҮДИЙН БАРИХ Шэшэгчы2 БЭЛЭГ ж Хөвсгөл йгаа ажлын тєлаар айм- зохиож зойлөлтийн анд ААС» зэрэг булан нээж гийн пионерийн зөвлөлийн нара нартайгаа захидлаар ЭЦЭГ эхийн санал хүсэл- дарга Л. Баасанхүү ингэж харидцах ХӨДӨЛГӨӨН өрнүүл- тийг авч ажилласнаар тэд ярилаа. Их иаздмын нэрэмжит БАЗИВДЛНРГҮНГ ээМт биеийп тамир спортын бо- эдэж а Н 1, Төл түмний үйлс лон улс төрийн дуу дуу- Салдаг боллоо. Түүхт ойнуудыг угтаж лаачдын тэмцээн, багт наа. ПНоНерийн идэвхтэний «Төл бүрийг мал (болго дам зэрэг ажилд аймгийн ХНЧЭЭЛИЙГ тогтмол явуулж, хын төлөв» урнан (дор пнойер сурагчид идэвхтэй ХҮҮХДийг өөрсдөөр нь удир- мер баатарчууд бүр тө- оролцож хоёрдогч түүхий ДУУЛЖ идэвхтэн сурагчдын змйн балтгэлд тусалж, эд цуглуулж знх тайвны биеэ даасан үйл ажилла- төд бойжуулалцан ядарч зах гарган Чандмань-Өн- даг дээшлүүллээ доройтсон шалыг арчлан дор, Цагаан-Уул, Тариа- 4. «Найрамдал» лагерийн тэжээж хашаа саравч зас- лан, Улаан-Уул, Арбулаг, жишээгээр н. малчдад ухуулга, Алаг-эрдэнэ сумын пионе- Олон улсын пионерийн лгаа. дєкд ярна. рийн бүлгэмүүд нх наад- “Найрамдал» лагерьт үйлчилж бай-мын “фондод 450--970 амарсан пионерүүдийн төгрөг оруулав. тайлан тоглолтыг эзэлж З. Идэвхтэн--гол хүч бүхнээр хийлгэж пионе- зэлжээр эл- рийн ажлын тэргүүний эж Пионерийн идэвхтэн сон- арга барилыг идэвхтнүү- гс) “390 гуультныг эвлэл, пионе- дэд эзэмшүүлэх. сурсан з уут 678. РЧЯН єжнлд дадлагажуу- дуу, бүжиг тоглоомоо пио- хос цайз ЛАХ- тэдний ажлыг нарийн нер баатерчууд, багш нарт га 150 гаруйг дүгнэн тооцох, сурталчла.- зааж | сургах зорилгоор тан ах эгч нар- ХУЛ ГОЛ анхаарлаа чиг- «Найрамдал» экипаж сур- дээлгэн өглөө. дүүлж: «Хэн авьяаслаг зо- ГУУЛЬ бүрт байгуулагдах хион байгуулагч вэ?» урал- 2 дахь жилдээ үр бүтээл- “эм ласуЗагхаалд дааныг аймгийн пионерийн тэй ажиллаж байна. «Их наадмын бүх шатны байгууллагад зөвлөж байна», «Хүндэт» «Бүтээлч» даалгаврууд, «Итгэл найдварын хуу- «Тел түмний үйлс» цу- гавшгай хө- ая- дөлмөр урлаг спорт. олон ажил нийтийн ажлын | онцгой авхаалжит єэр луулж идэвхтэний гавэзчүүдийн тэмцээн. цэ- үүргийн хуваарь «Идэвх- амжилтаар бэлэг барихаар ралдаан зэ спортын «Дөл» тоглолт тэн гэж хэн бэ?», «Танд шамдаж байна Мэргэжил бүхэн сайхан Тус сургуулийн захир- гаанаас сумын харьяа ал- ШИНЭ АЖЛУУД їїтилгст сумын 8 жи- ажилладаг болсноор пио- тарч пионер сурагчдын сургуулийн | гионе- нерийн идэвхтэнүүдийн 70 чөлөөт цагийг зөв болов- ийн 14 дүгээр б с гаруй хувь бүлгийн аж. сон ойгөрөөж тэдэнд ажил мпБ во :Ой лал бие дааа явуулдаг бол- мэргэжлийн чиг баримжаа р 2 4 эй? яоо. олоход -нь туслах зорил- Оо рчуудын багийн д төрөл бүрийн секц, муүй-гэны- эр ӨМэдлэг» клуб гоор хины 5 Багш нар болон идэвх- Дугуйлан ажиллуулж : тэн сурагчдын эвлэл, пио- ТҮүнд Суралцагчдын тоо Хариуцлага, «санавчил- нєр, баатарчуудын ажлын ЭРС Нэмэгдлээ. тын талон мэдлэгт боловсролыг сис- Су 5 - ул 2 а умын хүн эмнэлэгт ЛИионерийн идэвхтэн су- ТЄМТЭЙ сайжруулахын тулд «Залуу эмч», туслах үйлд : бие даасан “үйл “Мэдлэг» клуб байгуулан : дээшүүлэх ТУСГай хөтөлбөрөөр үзүү- ВЭРТ «Урлан бүтээе» цаг нэ лэх сургууль зохиож бүл. УУРЫН станцын дэргэд ёєр идэвхтэн муцлага. тийн сэдэвт ажлыг бэлт- “Залуу цаг уурчид» зэрэг є ололт дутаг. ЯУГУЙЛанд пионер сураг- алаг нь шүүн ЧНД хичээллэж байна, илцдат болсноор тэдний эл, пионерийн ажлын длэт дээшиллээ. үрт Пионерийн ахлах удир- би дагч Г. ЧОЙЖИЛСҮРЭН БААТРЫН Мөрөн хотын 8 жилийн Ц сургуулиар орвол УМ! ангийн хоёр бүлгийн Дунд математикийн хичээ- лээр маргаан явагдаж, хөг- жөөн дэмжигч пионер, су- рагчдын цоглог й. тайж байлаа, Шүүгч силнг рээнд сууж буй, БНМАУ-ын баатар Л. Даваадоржийн нэ- рэмжит бүлгэмийн пионерийн ахлах удирдагч Л. Чулуун- баатараас тэмцээний зорил- гыг асуухад: -- Бид хичээлээс гадуур зохиох ажлынхаа төлөвлө- ЛЮЭРЭМЖИТ БҮЛГЭНЭЭР... яриа хийлгэдэг. ОСурагяид, сурагчидтайгаа уулзан нөхөр ёсны «зөвлөлгөө ӨГЧ, итгэл найдварын хуудас гардуулдаг болсноор, хэв журмын зөр- чил гаргаагүй анги, бүлэг, са- лаа олширч сурагч бүр заа- вал мэдэх ёстой хууль дүрмээ мэддэг болжээ. Мөн «Ичиг, ичиг» гэсэн сурталчилгааны самбарт, сахилга батын зөр- чил гаргасан сурагчийг зураг- тай тавьж байгаа нь үр Ддүн- 1943 оны зуд Орёл- Курскийн цүлхгэрт хийсэн ялалт гитлерийн германы ноён нурууг нугалж, дайс- ны хуягт танкийн гол хү- чийг үнсэн товрог болгосон юм. -Зөвлөлтийн арми байлдах урлаг, зэвсэглэ- лийп талаар стратегийн удирдлагын хувьд дайс- | наас хавьгүй давуу боло- хыг дэлхий дахинд нотлон харуулсан билээ. Курскийн дэргэдэх ялал- гөөнд «Хичээлийн АСТ» гэ- "ЭЭ Өгч байна. тын дараагаар 1943 оны сэн тусгай хөтөлбөр оруулсан тамрын стратегийн ерөн- юм. Энэ маань шин178 сур- Нэрэмжит ширээнд хэн лага, уран сайхны авьяасыг суух вэ? сайжруулахад чухал нөлөө үзүүлдэг. Өнөөдрийн тэм- 1 цээнд математикийн хичээлд Бароол л анал нь бяц” тааруу хоёр бүлэг оролцож бүтээлэгтай, Энэ хВЧ Яүй байна. Тэмцээнд амжилттай сурлага, хөдөлмөр, «спорт, оролцохын. тулд сурагч бүр олон аагаачлхан математинаар тогтмол. хн- гарсан соцэгэ ИЙ, шЭВрЖ) чээллэж Срхоглы бататга- хоногийн хугацаагаар, с: даг юм. Сурагчид маань хэ- ууна. ззэний «математикч» болчих- соц банвхолАГЧиЙН ЭН сон тэмцэлдэж байна Шүү жидлтаас заавал давсан байх 27, 3ныр НицаДус бүлгэ- ёстой, Иймээс ширээнд суух саа хайрйггүдэй -ын 60 сурагчдын амжилт шат дараа- жилийн ой угтаж зохиож дан өсдөг байна. байгаа ажилтай нь танилцсан Тус сургуул, ын шОЁНГГОг: гуу Тус бүлгэмийн хамт олон бүлгэм БНМАУ-ын баатар Л” 0 жилийн ой 60 сайн үйлс Буүнгуйна талго» Даваадоржийн нэрэмжит бүл- ЗХУ. БНМАУ-ын баат: БМПРН ХҮҮХДҮҮД гэм болсноор сурлагын чанар баг амжилттай зохиож 55. амжилт 98.2 хувь болж уртал өсчээ. Нэрэмжит бүлгэм бо- 53 4(2:1:-35--3:5ний лохын тулд дэвшилтэт хэлЛ- зодуулж нүдүү: бэрийн тооцоотой үүргийг “сурагч, анги бүр авч түүний- гээ дүгнэж ажиллаж байна. БАВхүү Мөрөн хотын 8 жилийн П сургуулийн пионер, багачууд МПБ-ын 60 жилийн ойгоо ажлын их амжилтаар угтаж байна. «Эрх чөлөө» сонины сур- валжлагч Ж. БАЯРДАЛАЙ УРАЛДААН тусалж байгаа богоод МПБ- ын 60 жилийн ойн өмнө 68 сурагчийг сайн. уншдаг су- рагчийн эгнээнд хүргэх юм. Энэ ажилд хамгийн сайн оролцсон нэг бүлэг ангиараа аймгийн төвд зочилж, үйлд: вэр “соёл урлагийн газар, орон нутгийн музей зэргийг үзнэ. Пиоперийн удирдагч Н. СОДНОМБАЛЖИР Гэмт хэрэг, хэв журмын зөрчлөөс урьдчилан сэргий- лэх, зөрчилгүй хамт олон бо- лох зорилгоор энэ аяныг 30- хиодог юм. Пионерийн ги- шүүд сургууль орчин, байр, хороодоор явж хүүхэд, за- луучуудад хууль сурталчил- на, Зөрчилд орж болзошгүй хүүхдийн судалгаа гарган мэргэжлийн хүмүүсгйг урьж БОЛЗОЛТ Түнэл сумын 8 жилийн сургуулийн захиргаа, пионс- йн бүлгэмийн зовлөлоөс МПБ-ын 60 жилийн ойн өм- нө унших хичээлийн хоцрогд- лыг арилгах зорилгоор 60 хоногийн хугацаатай болзолт уралдаан зарлалаа. «Гүн бат мэдлэгийн төлөө» эрдэм мэдлэгийй байнгын аянаар оиц сурлагатай су- рагч бүр хоцорч яваа нэг су- рагчийг даан авч хичээлд нь лган Ч явсны Б дараа жалганаас буун дуу удтал сонёдов. Фашистууд, ямар Ер гэм буруугүй Мапай улс таван хошуу,)хион бүтээгч дугуйлангийн малтай, Харин Хөвсгөл айм сур ? | гийн хөдөлмөрч малчид цаа буга унах Мор Н ДУГАА ИХ ЯЛАЛТЫН 40 ЖИЛИЙН ОНД УИРАЙНЫГ “ЧӨЛӨӨЛӨХ ТУЛАЛДААН хий давшилтын явцад Улаан арми хайр мянган им фронтоор давшин баруун 1 - тийш 800--500 км урагш» ав. 1943 оны зун, намрын байлдааны явцад дайсан зөвлөлт-германы фронт дээр хуурай замын цэргийн 1 сая 413 мянган хүнээ алдсан юм. Булаан эзлэг- чид нохөж баршгүй хохи- род амсаж, "бүх фронт да- яар эсэргүүцэн тэмцэх тэн- хээ нь улам сульдав. Улаан арми 1943 оны есдүгээр сард Киевийн чиг- лэлд үлэмжхэн амжилт ол» лоо. лерийн цэргийн командлал Украинаас цэр- гээ татахдаа Энэ нутгийг бүр мөсөн цөлмохийг эр- мал, танц центнер үр та» риа, ганц ч төмөр зам үл- нь галдан шатааж, эвдэн Хэн нэг нь хүүг аварч, машинд ачигдаж - байсан хүмүүсээс холдуулан түл- замаар хурдална. Хүү талбай руу буцан гүйж, газар унуут чимээ- болсон хойно тэр нагац эг- чийнхээ цонхыг тогшив. Асировна. сүйтгэсэн газарт орох ёо той..тэж Гиммлер шаар» даж байлаа. Асар их бэрж шээлийг даван туулж зоөв- лолтийн цэрэг Диеприйг гатлад Уиранны нийслэл Киев хотыг Чөлөөлөхийн төлөө тулалдаж байлаа, 1943 оны аравдугаар са- рын эхэнд зөвлөлтийн ЦЭ- рдор ухарч буй дайсныг мөрдөн цохисоор Диепр рүү 700 км фронтоор дайрч баруун эрэгт байсан дайс- ны 23 түшиц газрыг Ххо- ромхон зуурт эзлэн авлаа. Арван нэгдүгээр сарын эхээр Киевийг чөлөөлж, Диеприйг гаталсан нь аугаа. их эх орны дайн болон дэлхийн хоёрдугаар дайны явцад гарсан үндсэн эр- гэлтийг зөвлөлтийн арми дуусгавар болгож, Харьд Ширүүн тэмцлийнхээ дүнд улаан арми Украйнд ЛЕНИНЧҮҮД ЭХ ОРНОО ХАМГААЛАХ АРИУН ҮЙЛСТ БЯЦХАН ТАГНУУЛЧ амьсгал хураан унаж байв, Зөвхөн отрядын дарга сэ аүчеэйг-й буу- дана. я ний зүс молхоп ээыг ла йн цогцос хэвтэж ынхны дог. нын уснч я на! рагч аван юм. Үр фа- шистуудыг үзэй ядан уур шүлгүүд бичиж, ЫГ амьд байж магад хэ- хил рүү урагшлав.Бас зөв лөлтийн арми фронтын Төв БВ хэсэгтээ уссын дор- нод районуудад цөмрөп ор- 8 лоо. Дайсны хамгаалалт Умард В Кавкавад бас балран уна. Улаан Арми Украин дахь германы цэргийг бутцохиж орнө зүг үлдэн хөөв. Хоёр сарын Хүнд ши. "наас цэвэрлэсэн юм. даргынхаа дэргэд Е Ингээд л бяцхан партизан Ё маань олзлогдов. : Өглөө нь түүнийг - цаалтад орууллаа. Толгой-Ё Би танд нууц ажилтнуудын нэрсийг бичиж өгье! гэлэв, Цагийн дараа Фэшистуу- дын гарх цэрс бичсэн бичигт бэлзи болов. Уг бичигт ойролцоох Сабаровка, Юшдонцы, Хянлсйцы тос- гонд Амьдардаг урвагч, тэрслэгчдийн нэрсийг заг- саасан байлаа. Германы цэргүүд шэрсийн учрыг олж ядан байх хооронд фашистуудын хань хам- саатнуудын Олонхи нь алагджээ. Хэргийн уч, ойлгооон фашистууд Хан хүүг хэрцгийгээр шийтгэа. шицнишийцйниппнийнациг Зи! 19 Лепя Страгиевский инох- дийихөө итгэлийг Өө) й, ТЭДНИЙ тухай нэг эрэр. шистуудад р амь үрэгдсэн билээ 13 мас ч хүрээгүй байсан зовлолтийн їшонер үхалтай эцсийн цагт Ч Дайснуудтай тэмц - өшөө хойзонгоо авч байсан юм. Орчуулсан И. ЭНХ : «| Ї| Хайрт хүүхдүүд ээ! Со- циалнст: хөдөлмөрийн хоёр удаагийн баатар, ЗХУ-ын ардын “жүжигчин, Галина Сергеевиа Уланова гуайн Т5 насны ой саяхан болс- ныг та нар мэднэ. Г. С. Уланова домогт бүжигчин болж алдар цуу нь дэл- хийд түгэн тархсан боловч, тэрээр хүүхдүүд та нарын Зднл жирийн амьдралыг туулж, ажил мэргэжилдээ өөрийгөө бүрэн зориулсан хүн билээ. Г. С. Уланова өдөө ЗХУ-ын Их Театрын гоцлол бүжигчдэд багшил- саар байна. Алдарт бү- жигчний дурсамжаас Со0- нирхуулья! ..Заримдаа би өөрийгөө хоёр амьдралтай хүн хїэж боддог. Нэгдэх нь бүжиг- лэж байх үеийн амьдрал, хоёр дахь нь |Өдоогийн ияннь амьдрал юм. !Амьд- рал минь болсон энэ хоёр Ардын зураач Г. Одон- гийд УййН бүтээлтэй бид сайн танил билээ, Зураа- чийн бүтээлүүд өх орны. хоо соёл хөгжилт, ард түм- нийхээ амьдрал, бүтээн байгуулалтын үнэн дүрийг харуулдаг бөтөөд түүний «Ажлын гд чэн уран 228 г нь онцгой анхаарал 3 гээ юм.Уг зургийг 1953-- 1954 онд бүтээжээ. 50--60 оны үед тусор- ны улс төр, эдийн засаг, соёлын амьдралд гарсан вх өөрчлөлтүүд манай үрсаэх урлагт тусгалаа ахциа: Олон түмний хам- тач үйл ажиллагаа, шинэ социалист хөдөө аж ахуйн амьдралыг харуулсан «Аж лын дараа» бүтээлийн ту- хай зураач Г. Одон дурсах- даа: «1947 онд манайх 7Нарайхан голын адагт Зу саж байлаа, Хадланд дур» тай болоод ч тэр -үүдэж- дээ туслахын хажуугаар маш сайхан амарч байв. Нэгэн орой ээж дүү нар- тайгаа нар шингэхийн ӨМ- нө отогтоо харьж явлаа, Өргөн дэлгэр Улзын үдэш цэлмэг тэнгэрийн дор ина- лайж, хадсан газрын чийг- лэг хөрснөөс ааглаг өвсний ариухан үнэр ханхалж, өвөлжөөнөөс урагш үр- толжлэн ургасан хулсан шугуйн хүрэн түрүүнүүд урьхан “салхины аясаар долгилоц халиурах нь одоо хүртэл сэтгэлд хоногшжээ, Би овоохойдоо яаравчлан орж, зургийн хайрцгаа шүүрэн, тэр эгшин үзэгд- лийг мнартон дээр тосон дгаар дүрсэлсэн билээ. орсон нутгийн минь год мэргэжлийг би тохиолд- лоор сонгож авсан-билээ. Хоёрдахь мэргэжлээ сои- гөхдоо энэ мэргэжлээр ажиллаж чадах эсэхээ мэ- дэхгүй байсан. Гэвч аян- даа татагдаж байлаа. Нэгдэхийг нь ерөөсөө хүсдэггүй: байсан юм. даа. үе вэ? -- Би бүжигчин болох дургүй. байсан юм. бүжигчин байсан шүү дээ. Ийгэхлээр таныг харин ч бүжгэнд дуртай байсан болов уу гэж.. 4 ---- Тийм ээ. Аав, ээж, хоёул бүжигчин байсан уч- раае л дургүй. байсан. Ээ- жийг Сирени дагина болж бүжиглэж байхыг харахад - сайхан байсан нь үлээн. Гэвч энэ мэргэжлийн хүнд хэцүүг бас ойлгодог байв. Аав ээж хоёр тэр цагийн “бусад бүжигчдийн нэгэн адил кино гарахын урд талд бүжиглэдэг байлаа. 1918--1919 онд иргэний дайн гарч, аж ахуй сүйрч, их өлсгөлөн гачаал болж байсан учир олон жүжиг- чин театрт ажиллахын зэ- рэгцээгээр ингэж . мөнгө олдог байсан юм..Тэр нэ- тэн өвөл аав ээж хоёр минь ТОГЛОЛТЫНХОО НИМГЭН хувц- сыг өмсчихөөд гарах цагаа хүлээн эсгий гутал угал- чихсан дэвхцэж зогсдогсон. Нэгдэх хоёрдахь. кино гарсаар, би ч тэдэнтэйгээ цуг байж л байна. Ядарч онд ёевдраа уудалж хуу- чин Зургуудаа эргүүлж суутал өвсөн овоохойтой судалбар гарч ирлээ Өн- гөрсөн сэтгэгдэл минь ами- лан босч, түүнийг вурмаар санагдаж «Ажлын дараа» Энэ чинь юу гэсэн. -- Аав, ээж хоёр чинь. нөйрмоглосөоп эцэг эх мтинь кияо дуусмагц на- майг чарган дээр суулган Ленинградын нэг захаас бараг нөгөө зах хүртэл (тарамвай муу явдаг бай- сан) чирч явна. Шөнө дөл унтаж, байгаад хааяа Сэз- рээд -харахад ээж минь ямар нэгэн юм нөхөж, ши- “одонт тидүүдэж” л суудаг- сан... Энэ бүхнийг би тэд- ний мэргэжилтэй холбож ойлгодог: байлаа. Намайг «бүжгийн сургуульд оруул- на» гэхэд нь би «яасан ч орохгүй». гэж уйлан зүт- ГЭЖ “байж:билээ. Би эх- лээд зэжийн ангид 6 жил, суралцаж, сүүлийн гурван жилд нь Агрипинна Яков- левна БВаганова багшийн ангид суралцаж . төгссөн юм.. Эхний: үед . ээжийн жичЭэл дээр. нулимсаа барьж ядан Явдагсан, Мөн ч хэцүү байсан даа, Ээж миний. нулимсыг харахгүйг хичээж, надруу бараг хардаг Ч үгүй байв. Гэхдээ миний. гаргасан өчүүхэн төдий алдааг. ч анддаггүй байсан шүү. Тэд танц охиндоо хайртай бай- сан байлгүй яахав. Гэвч заримдаа ширүүхэн шаард- лага тавина, «Энэ бол чи- ний үүрэг, бид: чамайг мөр бүтэн, гэдэс цатгалан байлгах тэж өөрсдийнхээ- сээ ч илүүчилж байна. Чи. мэргэжилгүй болбол бид- нээс хойш яаж. амьдрах: хүн бэ? Нэгэнт л энэ сур» гуульд орсноос хойш сайн Г .Одон уг бүтээлийн үйл явдлын уялдааг гар- гах, . баатруудын.. дүрийг идэрхийлэхэд нөгөө. өвгө- нийг тойруулан янз бүрийн насны ,Ххүмүүсийг суулган зохиомжийн ярилцуулж, сурах ёстой. (Ингэхгүй бол чи хэн ч биш болио» тэж өдөр бүр ятгана. Би бусад хүүхдийн нэ- тэн адил тэднийхээ үгэнд орохдоо орж, үгүйдээ үгүй л явлаа, Гэвч тэр «Чиний үүрэг» гэдгийг иасан турш даа ойлгож авсан юм. Анх-, ныхаа цалингаар «Норд» нафенаас эмээдээ . амтат боов 10-ырг авчихаад, өөр юу авахаа мэдэхгүй алмайрч -байж билээ, На- майг театрт авч, ясүжгийн тол дүрд тоглуулаад, түү- нийхээ төлөө “бас мөнгө өгч байдаг гэж их л гай- хаж байсан юм. Мөн.Ч гэ- нэн байж-дээ. Тиймээ”Бид ийм -хү жилтэй- байсан улс даа.,Тоглолтын дараа манайхан дандаа л миний гаргасан алдааг ярьдаг байснаас биш баяр хүргэж байсангүй, Аав зэж хоёр надад хамгийн өндөр шаардлага тавьдаг, мэргэн. шүүмжлэгчид байв. Иймээс ч хааяа нэг маг- тахад нь би их баярланас Сурагч байх үеийн нэгэн / явдлыг санаж байна. Оль- га “мдлаев нарын «Талисман» “тэдэг жүжигт. охнд хоёр | хоёроороо нийлж дөрвөл “болж бүжиглэдэг “байдаг юм. Иордон, Алексей Ер- Мэргэжлийн шалгалтандаа би энэ дөр- вөлд орж бүжиглэлээ. Тэ- тэхэд Агрипинна Яковлев- на миний. багиг- байлаа Ээж энэ жүжгийн тайзан дээрх сургуулилтыг “ирж х, хийж эхэлсэн гэдэг. Зєс, ” хиомжинд орсон хүн, май- хан, бусад зүйлийг үдшийн үед зурж, агуулга, хэлбэ-” рийн уялдаа Өнгийн хорш-: лыг нэгэн уянгын дуулал: болгож чаджээ, Бригадын үзээд явсан харнад инээд алдан чамайг таньсангүй, охиныг.хараад я энэ чинь хэн.бэ?» гэж асуусан игүү. «Энэ чинь таны Галя бай- на шүү дэээ, гэдэг байгаа- даа гэв-.билээ. мэдэхгүй... гаад «хэн гэдэг охин бэ?7» гэж асуусныг нь сонирх- сон, тэгээд би өөрөө овоо байсан юм байжээ ойлгож-авсан юм даа. Түү- нээс хойш аав минь намайг хэсэг |, ( минь хэлсэн энэ үгс надад өлөн улсын ТЕАТРЫН-ӨДӨРТ --------------эшш-шШШш-ШшШ-П юм. Гэртээ «Би Нэг -- Энэ тэгэхээр таны анхны амжилт уу? --Амшилто ч юм уу? Бн ээжээс яа- тэж бас нэг магтаж билээ. -- Бүх л амьдралдаа хоёрхон удаа магтуулсан гэж үү? -- Їинхэнэ ёсоор маг- туулсан нь гэвэл энэ хоёр л болов уу... /Москвад ажиллаж байхдаа нэг удаа Ленинградад очиж Джульет- . тад бүжиглэх болсон юм. “Аав ээж хоёр хамгийн урд эгнээнд суужээ. Аав жү- жир хөтлөгч найруулагч байсан учраас намайг урд нь дандаа хажуугаас хар- даг байсан юм. їКүжгийн дараа тэртээ хариад аав ! «Миний охин овоо л болж пүү, Аав нь анзаарсангүй» гэж билээ. Аав ээжийн хамгийн хүндтэй бөгөөд би түүнийг насан туршдаа санаж явдаг билээ. «Театр» сэтгүүлээс хэсэгчлэн орчуулсан П. БЯМБАЄСҮРЭН цэргээс халагдаж ирсэн за- луугийн ДҮР зэмлүүлж байгаа чийрэг залууг на- тур ёшиглан зуржээ. Хад- лангийн бүх тавилга, хэ- рэгсэл тус бүрдээ намтар- тай гэж зураач өөрөө ярь- » Даг ЮМ. Тэр бүгд бүтээ- хэмээх зургийн ажил ийн-төв цэгт хойргошсон Заа хүү эхэлсэн билээ» гэж ярьсан юм, Зураач нэгэн өдөр шуу" дайтай юм үүрсэн ширвээ хар сахалтай өвгөнтэй гу" дамжинд тааралдсан гэдэг, лууг авч, түүнд бүх хүний анхаарал, харцыг төвлө- рүүлэн тус бүрийн Онцлог шинж,боловсрол ван байд» лыг тодруулжээ. Ийнхүү анхны төсөл зохиомж дээ- дарга өвгөн, түүний зүүн гар талын улаан дээлтэй өвгөн, сонин уншиж байгаа дээд сургуулийн оюутан залуу зэрэг хүм рийг судалбарын журмаар олсон материал дээр тү ДҮ- лийн «санааг баяжуулан драмын үйл холбоог тод- руулахад онцгой үүрэг гүйцэтгэжээ. Бараан саарал үүлс хү- чзэ зангидан, ширүүн аа- дар орох төлөвтэй, үл мэ- дэгхэн цахилгаан гялс хийх нь зөнч ӨВГөНий СЭТГЭЛИЙГ зовоож, үлдсэн бухлуудаа нуруулдаж амжихсан гэж хойрго залууд учиртай хэ- дэн үг хэлж зэлжийнхнийг тэвдүүлсэн байдал харагда- на. Үүгээр хүмүүсийн бо- дол санааг илчилж, хүн тус бүрийн холбоог ил, далдаар гаргах зорилтдоо хүрчээ. Бүтээл хир их амжилтад хүрснийг 1960-аад онд зо- хниолч Ч. Лодойдамба, 2. Пүрэв нар уул зургийг зохиол болгон бичсэнээс ойлгож болно. Энэ бол үз- сэн харсан хэн Ч гэсэн уран зургийн санаа: єэд- вийг ургуулан бодож, бая- жуулан ойлгох увьдсыг өгсөн “Зураачийн чадвар мөн. Нийт нь изгийнхээ тө- өө, нэг НЬ нийтийнхээ тө- лөө гэдэг сургаалыг зур- гаар -дамжуулан хэлсэн 117 бүтээлчийн хөдөлмөр БНМАУ-ын төрийн шаг- нал хүртсэн ЮМ. » Б.БАЯРСАЙХАН үзэсгэлэн өчүүхэн судал. “Тэр өвгөний бие бялдар, рээ ажиллажээ, шиглэн боловсруулав, Зург СУрлаг судлаач) - - Ї барт шингэж хоцорсныг төрх царайны ,байдал нь Бараг нэг жил Өлгөрс- Тийн эхний Хэсэгт сэтгэл - БЛОрстпыЖРҮ0Ж (то гсп1 220 дээд сургууль тотссойоос зургийн зохиомжийн гол Ний дараа зураач ЭХ ваг? зовийн суугаа хөх цамцтай -Үэрюзл ҮНЫЛБЭн 17 хойш ойлгосон юм. 1952 дүр болон тодорчээ. варынхаа дагуу судалбар эмэгтэй, түүний хажууд 1 Эрхлэгч -- НИ шин үх шилинчнд ЧуРаГ Эрслэс 1 їг зэл 5 шунн (27:28 ЇЕ ли Ё Ж. ДАШДОНДОГ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийд ши) Комбинахад хэвлэв, 200002 ИНДЕКС--141405535 сл ТЭНЭГ ц-гэгэг-гт 44 дэх жилдээ є Меэ4 (2020) ё 1985 ОНЫ ГУРАВДУГААР, САРЫН 26 Ф МЯГМАР фө ҮНЭ 10 МӨНГӨ 2УУУУУУУУУЛУЛЛУУУЛЛУУУУЛУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУЛЛУУУЛУУЛУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУЛЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛ» ПИОНЕРҮҮД - «ӨСВӨРИЙН ТӨЛЧИН» 5 УРАЛДААНД Зураг дээр: Өсвөрийн Сургуулийн танхимд хи- чээлийн хонх цангинан дуугардаг шиг малчны суурьт шинэхэн төлийн тадагт. Пионер сурагчид хаврын зхний энэ өдрүү- дэд сургуулийн танхимаас малчны суурьт ирж аав, зэж, ах эгч нарынхаа төл хүлзэн авч бойжуулахад нь тусладаг сайхан уламж” далтай билээ. Хүүхдүүдийг малчны суурьт очихоор завдан байхад «Пионерийн үнэн» сонин өсвөрийн төлчдөд захидал илгээж, «Төл түмний үйлс» цуваанд хүссэн билзэ. Төлчин пио- нєрүүд манай сонины За- хидлын хариуд төл хэрхэн хүлээж авсан тухайгаа би- чиж ирүүлсээр байна. Бид реданцийн ч) : төлчин Т. Мэндбаяр, Т. төлчин зарим уулзсан юм. хүүхэдтэй 9,2 САЯ ТӨЛ БОЙЖУУ ЛАХАД МАЛЧИН ААВ ЭЭЖДЭЭ ПИОНЕРҮҮД ТУСАЛЖ БАЙНА. Мэндсайхан нар. | Тооноор өнгийм өндөр: хадан хясаатай Хүүш уу- лын өвөрт хоньчин 2 Түмэндэмбэрэлийнх хавар- жиж байна. Тэднийх Төв аймгийн Эрдэнэ сумын «Туяа» нэгдлийн айл. Су” мын төвийн 8 жилийн сургуульд суралцдаг хүүх- дүүд нь аав, ээждээ тус- Бид хурга хотон дотор уулзав. Нэр хэн гэдэг вэ? Намайг Мэндбаяр гэдэг. Би тавдугаар ангид сурдаг. Миний дүүг Мэнд- сайхан гэдэг. Хоёрдугаар ангид сурдаг. -- Одоо хичнээн хурга хүлээж аваад байна. -о 100 дахь | хургаа дөнгөж саяхан хүлээж ав- лаа. х -- «Өсвөрийн төлчин» уралдааны болзлыг бие- лүүлэхийн тулд та хоё : йн хйггэн сэнс или ин ан ХЛОР ШҮНЖИААЯ Ээж минь торгон утсаар тайхампь хоршин үйл мэтгэж ---у4-0345-4 . байна. өөрийгөө МХЗЭ- анхны | илгээ. Ян бүхэн эрдэм. төрөлх сургуулиас минь болж байж сурна гэж өгсөй их итгэл найдвар бай» : тавш | болохгүй хээд сан юм. Бээлий, малгайхиаа суулгаж, утас. нэхэн өмсдөг байсан болэх мүлэг2 сл Ээж, хүүг дыг нэхэх й цамц өмсгөнө. 2 ажлын дадлага чадвар Ингэж би зхлээд рэн онрүс Жэрглид сү: хэрхэн ажиллаж байна вэ? Одоо манай хонь завсар зайгүй төллөж бай на. Төллөх хонийг бид ял ган үлдээж, төл бүрийг мэнд бүрэн хүлээн авахын төлөө хичээн ажиллаж бай на,! Мөн түлээ хөрөөдөх, өвс тэжээл татаж бэлтгэх, малын хашаа, хороо ду? лаалж цэвэрлэх, шинэ гар сан төлийр ЭХЭД НЬ амс луулах, хонь усалж тэжээх ї зэрэг ажил хийж байна гэж Т. Мэндбаяр хариулав. | | Зуун хурганы эзэд та Ї нартаа «Өсвөрийн төлчин»- уралдааны болзлыг бие... лүүлсэн ” амжилттайгаар сургуульдаа хүрэлцэн 8 очиж, нийгмийн тустай хөдөлмөрт . оролцсондоо ї бахархаж, хичээл сурлагач Ї даа шамдан орохыг хүсье. ї . 1 Ж. ХАШДрНДОГ | | олон УЛСЫН ягилтад хүрнэ гэж үгүй би- лээ, Хүн нөхдөө, хамт ол- ноо гэсэн сайхан сэтгэл, х9- дөлмөрч зан чанар, амьдра- лын сайн сайхан дадал хэв. шил бүхнийг аав ээж, сур- гууль багш иар, хамт ол- ноосоо өвлөн авч түүгээрээ насан туршаа сайн нөхрөө хийж явдаг юм. Сурагч бай- хаас багш иар мннь . нарийн тооцоотой бай гэж өдрийн зэмдэглэл хөтлүүлж хэвшүүлсэн нь надад их тус болсон юм. Би нэхмэлчин болсныхоо топ дахь жил ажилдаа ив- рийн тооцоо хийж нэхэж байгаа даавууны Нэг метр тутамд гардаг 20 см оёог (гараар засдаг 080) нэг Г257 хэмиэх төөц болол- доо байгааг бллоо, Иигэж Р, ГОМБОЖАВ / / ЗАЛУУЧУУДЫН ЖИЛД (4 М42Х27 ААСМРЧУ "нэг см оёо хэмнэхийн тулд ИХ НАЛДАМД ӨРГӨХ ПИОНЕРҮҮДИЙН БЭЛЭГ ДЗО.ны ХП их наадам угтаж манай орны хот хөдөө. тийн сургууль, пионер су- рагчдын дунд олон хэлбэрийн ажил зохиогдож байна. БАГАНУУРЫН 10 жи. лийн сургуулийн пионерийн танхимаар орвол хэсэг сурагч их наадам угтаж зохиосон ажлынхаа дүнг гаргаж бай. лаа, Тэнд бид бүлгэмийн зөв- лөлийн дарга Л. Дондогмаа. тай уулзаж нх наадам угтаж зохиож байгаа ажлаас нь со. нирхоход: - Манай бүлгэмийн зөв- лөлөөс сурагчдын дунд «Бид энх тайвны үйл хэрэгт» уриан дор гар, фото зураг, нэг шүлгийн уралдаан зар. ласан юм. Эдгээр ажилд ма. най пнонер баатарчууд сайн 6-гийн «А» ангийн » Ганхуяг, 6.гийн «Б» ангийн сурагч Д, Цэрэн. бат нар гар зургийн урал- даанд түрүүлэв. Бас 110 су- рагч гадаадын инонерүүдтэй захидлаар харилцдаг болсон. Сурагчид хөдөлмөрийн тур. ван шаттай цуваа гаргаж эх- -ний ээлжинд түүхий эд цуг. дуулан 690 төгрөг их наад. мын ндод илгээхэд 5-ын «А», 6.тийн «А», 5.ын «Б» бүлгийн сурагчид идэвхтэй ажилласан хэмээн яриад 5- ын «А» ангийн бүлгийн дар. га Л. Баясгалан охинтой та- нилцуулж тэдний ангиар оро« хыг урьсан юм. Н. Б. Крупскаягийн. нэрэм.. жит тус бүлгийн пионерүүд өөрсдийн урласан модон сийлбэр, хатгамал, даавууны өөдсөөр хийсэн амьтны дүрс, хүүхэлдэйгээр ангидаа булан байгуулж «Эв нэгдлийн зах» гаргажээ. Хүүхдүүд бас түү. хий эд цуглуулах аянд орол- цож 100 гаруй төгрөг их хуримтлалын фон. амжилтын й, -- Бид ангилаа «Их наа- дамд барих бэлэг» уралдаан зарлаж, сурлагын самбар ажиллуулж байна, Дундгүй хамтолон болох хө. дөлгөөн өрнүүлсний дүнд ан- гиараа 100 хувь суралцаж, олон сурагч дундаас сайн сурч сурлагын чанартаа ахиц таргалаа. Манай ангийн «Мөнгөн хонх» дуу бүжгийн хамтлаг 500 гаруй сурагч, багш хөдөлмөрчдөд нх наад» мын тухай сурталчилж, ур лагийн тоглолтоо сонирхуул» лаа гэж ярьсан юм. БОРФНДӨРИЙН пноне рүүд үе тэнгийн нөхдийнхөө аднл амжилтын дээдээ их наадамд зорнулахаар «Энх тайвны үйлсэд» урнан дор сурч,хөдөлмөрлөж байна.Тус сургуулийн бүлгэмийн зөв“ лелийн гишүүн Ш, Цагаан-" хүүхэн зохиож байгаа аж. лынхаа тухай ингэж ярилаа, - Манай бүлгэм нийт сурагчдын дунд сурлага хө« дөлмөрийн 8 сарын болзолт уралдаан зарлаж эхний ша» тыг нь хоёрдугаар сард дүг» нэлээ, Сурагчид түүхий эд, яс, тос цуглуулж их наадмын Фондод 300 гаруй төгрөж , шилжүүлээд байна. «Энх тайван» сэдэвт гар зурак, нэг шүлгийн уралдаанд 8-ын «А» ангийн сурагч Ц. Бат. буян, 7-гийн «А» ангийн су рагч Ж. Наранцэпэг нар, тэргүүлсэн гэлээ, Тус єур» цэлиа 4-ийн «Б» ангиар НдНн! ороход пионерүүд бүлгийн ажлаа явуулж нхл инээд хөөртэй байз. тэмдэглэсэн учрыг бүлгэмийн сөвлөлийн тишүүн 2. Наранцэцэг: - Бүлгэмийн зөвлөлөөб . анги бүлгүүдийн дунд «Цэц» тийн дэлбээгээ онцоор чижшна тээеї» өнөөт уралдаан зара лаж сурлагын єамбар гїн дуулсан юм,Үүнд 4-ийн «Бу, Т-гийн «А» ангиуд идэвхтэй оролцсон, Бидний сурлагын энэ амжилт ДЗО-ны ХП нє наадамд өргөх бэлзг болох юм гэж ярьсан билээ. ! И, НАРАНЧИМЭР а улам чанартай хийж, чанартай бүтээгдэхүүн үйлд- үг. цоотой эг амжилтад ХҮР- сэн юм. Би тавдугаар таван жилд 25560 метр долгион хөнжил нэхэхдээ 255 метр хэмнэх руулгын ашнгт ажиллагаа- иадс 10,642 төгрөг хэмшдэсэн юм. Тэгэхэд би хэмнэнэ, ар- вилта гэдэг тун бага зүй- Лээс ЭХЭЛДЭГ ЮМ. ГЭДГИЙГ ойлголоо, Хүүхдүүд 9э| Хүн зорь сондоо хүрч, амалснаа бие. хлүүлж явах шиг сайхан юм үгүй. Сурагч, инонерүүд та нар ч хувийн нарийн тоо« цоотой байж ча- ” Бараа нэг хоёр баллаар Ч таар дайрснаар амжилтад хүрэхгүй, Цаг үргэлж жигд, тооцоотой явж зорьсондоо хүрнэ Хүүхэд ахуйдаа с0- нирхон хичээллэж, оролдож байсан юм бүхэн ирээдүйн вёхндо мэргэжлээ сонгоход зарооанэнг монср сурагчид та хэн МТБ-алч 60 Хорих сурлага, хөдөлмөрийн ЮК өмжилтаар угтаарай! |, «БАТРДТИОН, ОПЕРАШН ХЗРЗГЖИВ ратион» ойёрацийг боловс Долдугаар сарын руулж баталлаа. орой Мниск хот бүр: Ялалтын арч хүчээ ав лөөлөгдлөө сай улаан армим дайсны БАЯН-ӨЛГИЙН ПИОНЕРҮҮД роп гарсаа юм Комайлла зын урааг. цэргийн урал Белоруссын чадвар, эрэлхэг зорит п» ИИЙСЛЭЛ танихын аргагүй Берлиний стратегийн чи «Товь бүлгийн бүх Цэр болсон байв. Минстийн ЛӨЛ дэх тєрмвиы хамгий! г, 21 гийг бүслэн, бүрэн бутцо- районд бүслэгдсан дайсны хүчтэй бүлэглэлийг |сүй ї || | ТЇЬ ЛАМЫН Шин ЗОРИ.М хих зорилготой операций хүчийг бүрэн бутцохисиы үүлсэн юм.Дайсны «Топ» ЇЇ ОН ? хэрэгжүүлж эхэллээ. Опё: дараа зөвлөлтийн цэргийн «Хойт Унрынн» буүлгүү рацийг эхлэхээсээ амжилт давшилт амжилттай өриө- дийг устгаж БВисла морси 5 (мыг тай хийж байсан Нь опера: сөн юм Дайсны цэргийн дээр гурван том түшиц га гыц ажлыг шинэ шатанд гар аймгийн төвд зохион байгуул» дийн урлагийн н хад ыг тур, тивстратегийн урлагийг томоохон бүлэглэлийг түр- зар залан. Наршав їстод гах зорилт дэвшүүлэн пионе- Нэн байн үе надугаагаар | тохиах эдэмшсэн зөвлөлтийн ёр” тэм бүсэлж устгах зовлол хүрснээр зөвлөлтийн (Ц0 ь- | шжилтиэ» сампвар, гэн ШТ гуулнудад яс, бэ- Үй гүлЭгЭ лд Ч х мандлал улам өсөж, тийн армийн бүх шатны хилтын фронтууд Берлинд ш ой, ДЗО- чэвлийг зохион. Оєйгуулж, Мн Игаргэг ? ИЛ Бээн 80 жк ыг 9 төгс боловсронгуй болсны номандла/лын чадвар Бело» улам ойртож, 00 орчим ны ийн до» пионерийн ахлах удирдагч рийн цуваа эрчимтэй өрнөж таж зарласан «Дурсгалын илрэл байр. руссын операцид улам тод: үлдээд байсан юм. үахаржэйс ан дын ажлыг Гопьалтай айм- 36 тойн яс, 12800 ширхэг Улан 08513 Бэчал нэ) Белорусс орон гурван | СООРХ гийн инонерийн зөвлөлийн бахийд "сан" ЦУгЛуулаа уот уралдаанд нийт сургууль лийн турш булаан р угта эмүүд амжилттай хам 5 5 туршлагаар сар бүр тусгай Ү ХЯВА дарлалд бойлоо » .ь картаар дүгнэж, бүлгомүүдийг МПБ-ын 60 жилийн ой уг ) зан бүчтэн пноне- Заливсрд ЯрХСүрдай балаг илнн 1000 баллын болзолт урал- төЖ аймгийн олон нийтийн т ойгоо онц сурлага лорус тан иоалж, ! 5 даанаар шалгаруулж байна. байгууллагуудтай хамтарч ут- спортын өндөр амжил- 1 эн ” өвлө. «Салют--Мир» аянаар пио» га зохиолын тэргүүний ду- таар угтаж байна ХуйРгуүлгн хонх дрОр! янт 1У бүгд хурлаар иерийн хүндэтгэлийн шугам гуйлан, хөдөлмөр -- амрал- С. БОЛАТ руулж РҮҮ. 3 : гтай йл эн рийн жагсаал, энх тайвны цуглаан, тын шилдэг зуслан шалга (Аймгийн пионерийн зөв- барилга байгууламжийг ша ї шатны байгуулла. улс төрийн дууны наадмыг руулах болзол зарлан хүүх» лөлийн дарга) таан миниж балгас боль ГгоСОон ЮМ.Дайсны эзлэлтэд к 7 2Ү"ЖэЫ.л. 9: 2 л 3 хохирч нэрвэгдээгүй пэг ч 19 шд Ардын хувьсг 9 бай, Хамхаш, (Идолда, Үр- гэр бүл байгаагүй билээ. Бе- 60 жилнї Н ойгоор у Э?, Эл СУ?бжЖАЖЛ ЖУ 4249. /л кинбай зэрэг олон хүнийг эрэн шүлэг лон БОРЦ ЛАЫ хоо чөлє 9 сурва / 7 г 2 їеь нь Жэлсгогвр шон зорилгоор Өлгий хотын 10 дуртгалыг нь цуглуулан аль МПБ-ын 60 жилийн ой уг- с7 Ё Ь нь санаа сэтгэлээр унаагүй, р явсан хувьсг АЛТ жилийн 1 сургуульд «Эрэн бом-хийж, аймгийн радио, таж аймгийн анхны пионер Өлгий хотын 10 жилийн | сургуульд 40 тэмцэлд улам зоригжин - лж ТЭМ, сурвалжлах клуб» | байгуу- сонин хэвлэлээр сурталчилж ”- сурагчдыг эрэн сурвалжилж сурагчийн бүрэлдэхүүнтэй домборын «Бал- ялалтын өдрийг итгэл төгс цавэлсд ууд Зани лэг дагдсан юм... байна. сургууль бүлгэмийнхээ түү- ы8:2:421----) чуулга хичээллэдэг. хүлээж, булаан гч 3-4 знууд, л пионер оо хи Ё: дсанд оролцсон ахмад Тус клубын гишүүд өөрийн 1981--1984 оны хичээ хийг банжуулж байна. га тоо) Ї-йчд амьдрал, тэмцэл, аймагт амьдарч байгаа ахмад лийн жилд хувьсгалт тэм Пионерийн ахлах удлнрдагч алдар гавьяаг мөнхжүүлэх хүмүүстэй уулзаж, тэдний лийн ахмад зүтгэлтэн 2Катбис» А. КАПИ Б.Бнхнсарих х улгалвыг л! 2 АГ руссын партизанууд шийд» 5, вэрлэх операцид бэлтгэв. АНХААР, ТУРШЛАГА! Й 5 | 1944 оны зун Белоруссд ( ЦАСТ АЛТАЙН ПИОНЕРҮҮД 11::н1н:х5аа22322 1 | | хон. отряд, анги, нэгтгэлд «МА НАЙ ГАРИГ» КЛУБ АЛТАЙ сумын 8 жи. гуулийн пионерүүд «Яс- хийц сав 1000-ыг цуг 1 | нэгдсэн 374 мянган парти- манай лийн сургууль дээр пио- Үнэт баялаг» сэдэвт өдөр- лууллаа. . зан дайсны ар талд байл- 18м изртэй клуб ма- нин» үүх УУЛЬ ЗАХ нерийн ажлын шинэ арга лөг зохиож олон зуун ТОЛБО сумын 8 жи даж байлаа. Зөвлөлтийн : оронд болж эл хэлбэрийг анги бүлгүүдэд килограмм яс цуглуулж хийн” суруулстсглЫ Дээд ЕрөнХий командлал г үйл явдал, шинэ «нв нэвтрүүлэх зорилгооролон сумын төлөвлөгөөт зорил- ургуу. Үү: | Белоруссыг чөлөөлөх «Баг ж » 1у , цшүү. га байгууламж, бүтээн улсын пионерийн «Най- тыг биелүүлэхэд идэвхтэй ГУРВАН жилд гэмт хэрэг | рагчдыг орчин байгуулалтыг сурталчилиа. рамдал» лагерьт амарч оролцлоо. хэвЬ хэрх элс Жү | занал уудар” алт тэлж нүүӨХУдь 68 зөйгал сад гУЛ АС ОҮРДЭЭ ЛЭ БУЛГАН СУДЫН ТО ис датоо хүртсэний | дээр, | узны» ланд ЗХУ-ын улс ардын ь 5 лийн сургууль БНМАУ- дотуур байрын сурагчдын , ы - түүлэх, шэг аж ахуйн хогжилт, зөв | ЛЖ байна ын баатар М. Экейн нэ- дунд «Үйлчлэх . булан» ПИОНЕРИЙН БЭЛЭГ! ЛЭСЭН И ” болсо Бяшан нонерүүдийн АЛТ. мын рэмжит бүлгэм болох үү- байгуулж 7 хоног 3 б шэн 4-8 3 нэ 2 35 дунд Я2254 шарна рэг авч ажиллан, пионе- идэвхтний өдөрлөг зохио- БЭнн) явдалд 1944 оны зун бэр заль болохоор “тэ машин їя шэн байна. «Манай га. 2ЖИЛ үйлсээс Бүх рүүд анги хамт олноороо рийн идэвхтнүүдийн цэв дог. бин болсон юм. удалгүй Устим ханан та, Будалештийг - 6, ах, шинэ » бү- мжит л ажилла! риг» клубийн лектороор НЬ туслах, ЭМ нэрэ! тэргүүний: Зрж зална, мн зорилгоор се УЛААН ХУС сумын Улаанхус сумын дунд сургуулийн шитер- рэсаг-ынн сн, Нвэиүлэ энэ Дүс Хув Боль яаанд Тэнэг 75 «сурагч ажилладаг. Жиг пионерийн ргүүн болох зорилт Үү: минар зөвлөлгөөнийг тогт- ПМОНерүүд «Залгамж үс» нацнонад клубийн сурагчид гадаадын үе тэн. Явов Федорович ТЭДНИЙ анги Унгарын нутаг: Ма дайны дараа Төнжлйн Тэд гуравдахь өдөр Бах туршлагаас тусгана. гүүдийн Жи ГБэврлл, Мах “вохиож байна? аяны «Авьяас ЗЭсСн тийн нөхөдтэйгээ ман харилцаж, ТА тийн хүү гуравдугаар Гэвнуүэд явлаа. Нэг удааих Б--- гар ЁС цэргийн нэ- ёич удмаа дагаж хараал гор тогтмол цугларч оло С ахиц га чадвар» жигүү| ний ажил үйлсээс байнга суралцдаг. тийн сурагч тооцоологч | Устам вэрэмжит зорох суурь улсын чухал асу: ой- “Озон улсын тойм» бу. хичээлээр олсон мэдлэгийг ЭЛҮҮН сумын дунд жилттай аялж байна. Тус клуб нь ЗХУ-ын 53 сургууль, эх орныхоо 9 рийн хог ша. “ЭН авгад эв : шиньхаа үйлдвэрт 40 жил ын а. удал, Су! Андриенког хорооны Их 5 шастай уг хоэж Ж ланд сүүлийн үеийн мэ- дээшлүүлэх зорилгоор хи- сургуулийн пионерүүд сургууль нь бүлгэмээрээ аймаг, хотын сургуулиудтай холбоо төгтоо- насан төмөр лааз бын дарга дууджээ. (Штэ. 8 дан ажиллаж байна. Тэрээр их “РЧййсэссчйй УР дээ танилцуулдаг. чээлийн маргаан, асуулт мпБын 60 жилийн Ой аймгийн гар бөмбөг, үн- жээ. Тус клубийн, гишүүдэд гадаадын авд Энэ хүнд бын дарга дөнгөж сая ҮҮР. Толд хүү анх наж бүрэн бригадын дарга, ба- ууль, бүлгэмдээ зохиох хариултын уралдаан зо бүлгэмээрээ хоц- дэсний бөх, тэшүүрийн найз нараас нь захидал иржээ. хад дотор нь мий мэрдээрнирсэн цоо ши оюм сурын човнайнүн тажиы цехийн замын (үү- соёл хүмүүжлийн ажлын «Улс төрийн нэр то хиосноор нийт анги бүл- Нэг хамт олон болох тэмцээнд удаа дараа тэр- 379 дҮгЭэ эн байв. ээ нх бууг хүүнд үзүүлэв. Фринэд башун яваад амь ОРийн харийн н бичгийн дарга, талвар клубийн бапцаа- Ммьбоны толь» булангаар тийн 6О хувь нь нэрэм- хөдөлгөөн өрнүүлэн пио- гүүн байранд шалгарч хэсүрэгад тан дээр: «Анд- ах Димс- “УЖийн ггэВни гс -4 саа зөвлөлгөө авдаг. пионер сурагчдад улс 16- | жит тэргүүний хант Зэн мер сурагчдын улс тө- байв, зуу” зарыг нх Зон Устны Федорович»-д Г ээдагаг “йн ач шлах хрь эхэ Эг юм. нэр томьёог тайл- болох хөдөлгөөнд хам йн мэдлэгийг дээшлүү- Р хо гарчээ. тэр Миний өчүүхэн бэлэг Гєр- онд сЭйригй зар», хээ ЯВВ Вэр ЭЫ ны! Гэ гэгчийг эг 28: --2-14422-223 Бирэглүлл маны фашастуудыг уснгалад | өуулын байсан тухай болох хиврауГЫ1 лон 51 Хмөн биби дэргэй түүхэл тэм- БАЯННУУР сумын дунд РЕГ» клуб ажиллуулж, пиойер сурагчид номтой Үнэт зүйлсийг мэмэр болтугай. циж Бэ Р Уу дын музейд дэглэлт Ой. слон улсын Бид ажлаа зохиохдоо сургуулийн сурагчид сур- Нийт сурагчдын 75 хувЬ баригд нөхөрлөж, | ангя ШэнирА кэгый Төвн Ахириан. Хүсэлтэй зэргээ “ярьжээ (ввастай үйл ажлаас “сурталчлах зөвлөлтийн «Новое вре туулна цэцэрлэтт хүрээ. нь секц, дугуйланд хам- бүлгүүдэд ном анагаах (82584 эьу-8 Хон 3 Үүгэа у1---Ё--ыл ширгэн п. зорилгоор «Дэлхий сртон мя», «Агитатор», «Полж- | дэн болгох хөдөлгөөн өр- рагдлаа: групй ажиллуулдаг бай- Фронтод хадан шийй байдал» мэдээллийн тическое самообразова- нүүлж одоогоор 1ООО мод НОГООННУУР сумын на. Анги бүлгүүдийн дунд шэн МЛ сашбэр ажилдадаг юм. ине», «Пионерская прар- тариад байна. дунд сургууль дээр нүдлэн хувйн мин мий гэ : орны «Үвэн», 9 , хамгаалах штаб байгуу. лох хөдөл! Охна ирсэн энэ сэмбар «Манай эх (Яа? Өөрийн орн П! дийн нх иргэ ийх, ангиудын эд хогшилд нийт сурагчдын 65 хувь ухЯравцАгч «Залуучуудын үнэн» «Пио- гуулийн нитер ЭүргХүоэйл, ын . «Ах дүү нерийн үнэн» сонин, сэт- | Клубийн сурагчид Зовлөлт байнга хяналт завь Зи: нь номын сант: 7 надад бага » улсын 2 Казахстаны Чимвент му. ласнаар сургуул: Гэ, НГЭЛ сумын дунд 9 гүүлийг ашигладаг. шийн “Тортиөлийн | суре рэз сандал эвдрэх нь эрс/ ям шиРОХ бү- эл хайсны тала давшиж, Дэлүүн сумын дундсур- | гууль, бүлгэмтэй шефийн ба АЛБАН сумын дунд ЛЭГ салаагаараа даамчит, эхэллээ. ч тэдшийг ї холбоо. тогтоож, | зөвлөл. ?) тэшүүрчий болох хөдөл- Сагсай сумын 8 шидийн сургуулийн каю- тєхаар бэлд, туулийн «Манай гариг» тиён пион ДИЙН ажил 8454 ЭЭГМДд гөөн өрнүүлж 12. анги, БУССуєн ШоС Сэ црарсага3 гээв. Биднээс рэн , Бурулг ЧОН үйлсээс байнга суралцаж гсаРры 8 СУ ХАВЖИЛД бүлэг энэ зорилтыг бие бүлгийн удирдагч нарын хамт, : метрийн Г-эныГ-4 Ын оролцож, яс 3000 нг, бэ- лүүлээд байна, М, БОЛДЫН авсан фото буудаж Дараа эх орны со И. ДЕПУХААН БУГАТ сумын дуйдсур, ор Я н, їН 1 : | 4 ИЙН 1 БНМАУ-ын гавьяат ,. гэлцсэн билээ. ! 1 1 Ї ! В, хээ сиргэ Ё5 Ё ч 1 үзэсгэлэнт морь дав даруй Этиррррлгэлнэсллэжихэиэл ална багш, эрдэмтэн зохиолч 2. Ард Жаргалын халиуг- уужим цөлд Бийснйн гд: Халиугчны зээрд унага Д. Цэвэгмнд та бүхэнд чин гүү, үл мэдэгдэх нууц раа, сонсогдох чимээ огт өдөр сараар өссөөр хэдэн зориулж, «Хоньчин Най- шалтгаанаар алдагдсанаас үгүй болон одов. Гагцхүү жил өнгөрөхөд гайхам- дан», | «Болд, Самбуу хойш сар илүү болсны түүний далд орсон өрнө шигт сайхан морь болов. Ї хоёр», «Ардын зоригт баа- : дараа тодорхойгүй нэг су- үгийн алслан харагдах Түүнийг үрээ насанд » тар», «Сурагч Ганбат», «Булшин дээр», «Алагдай | аварга» зэрэг олон сайхан " зохиол бичсэн билээ. Д. Цэвэгмнд манай өс-! вөрийн үеийг хүмүүжүү лэхэд онцгой үүрэг гүй цэтгэсэн «Хоньчин Най дан», «Сурагч Ганбат» | зэрэг зохиолуудаараа | 1968 онд МХЗЭ-ийн нэ-! рэмжнт анхны шагнал хүртсэн юм. Эх орны ау- таа нх дайны жилүүдэд бичиж уншигчдынхаа та. лархлыг хүлээсэн түүний «Салхын зээрд» өгүүллэ- гийг дахин нийтлэв. САЛХИН 499РД сүши шиш шиш п2Ж! шила с9Ы ШЫН ииНЫ ШИН ФБТЛ раг гарав, Жаргал намрын нэг сайхан өглөө халнуг чингаа эрэхээр мордов. Урт нарийн уургын дунд биеэс барьж, зүүн тийш сүүжилдэн суужээ. Мори- ны алхалтын аясыг даган уургын үзүүр нахилзан чичрэх нь говийн зэрэглээ- ний долгион мэт санагдана. "Алсыг барьж довтлон ява- хад төрсөн нутгийн нам- рын урьхан салхи өмнөөс үлээж говь орны шавгийн үнэрийг илт анхилуулна. Зах хязгаар нь харагдахгүй далай мэт элсэн цөлийн чимэг бологч хармагт сон дуулын бут, ТЖНаргалын замд үргэлжлэн тохиолдо- но. Намрын хармаг гэдэг амттайхан жимс боловсорч хүрэн улаан өнгөтэй болс" ныг үзээд хааяа морины амыг татан бууж шүүслэг жимсийг амтархан иднэ. Эргэн тойрон нам, гүм өмнөх нэг гүдгэрийг дава» хад цаана внь бас нэг гүд- гэр байна. Нэг бутыг Өн- гөрөхөд, цаана түүнтэй адил бут хязгааргүй олон үргэлжилнэ. Үд болохын үе нар тэсэшгүй шарав. Холын хол нүдний үзүүрт тэнгэр тулам өндөр юмс сүүмэлзэн харагдахыг хуу рамч зэрэглээ мөн гэж хашир малчин 2КНаргал ан- дахгүй мэднэ. Нар шингэ- тэл бүхэл өдөр явахад нэг ч айл тохиолдсонгүй. Жар гал энэ газрын байдалд багаас дассан бөгөөд хаа айл байдаг, адуу хаа тогт дог, хаана ус байгаа зэр- гийг мэдэх тул эзэнгүй цөлийн дундуур өрнө зүг зүглэж ажиг сэжиггүй улам гүнээ нэвтрэв. Гурван хоногийн дараа алдар ихт Ингэний говийн захад оров. Тэнд байгаа нэг багахан хотгорын эрэг дээр хүрэх чацуу гэнэт хэдэн адуу үзэгдээд түү- ний дотроос өргөн цээжтэй өндөр нарийхан хөлтэй нуруун дээгүүрээ бараав- тар судалтай гоолиг сай- хан биетэй, халиун зээрд зүсний морь сугасхийн тарч жигдхэнээр хатируул- саар цааш зугатаахад го- вийн зөвлөн хөрснөөс ца- хөх манхан тэнгэрийн хяз»- гаарт монгол алтайн нэгэн салбар болсон өндөр уулын цаст оргил шөнийн дундах одон мэт цайран үзэгдэнэ. Жаргал эгшин зуур жирэвхийн өнгөрөх энэхүү үзэгдэл юу билээ? Зэрэг- лээ буюу үнэхээр уран хүний зурсан шиг гайхам- шиг( морь уу? гэж бодон хэсэг адуунд ойртох зуур «Алтайн цаадах цөлөөс тахийн азарга ирж монгол адуунд нийлээд гүү хураа- даг, заримдаа сүргээс хэд хэдээр таслан цааш цөл орны гүнд аваачдаг, түү- нийг ямар ч морь гүйндэг- гүй, тахийн азарга хаза- хад монгол азарга чичрэн зогсдог, түүнтэй тэмцэл- дЭэж чаддаггүй юм» гэж эцгийн хэлдгийг тодорхой санасаар явав. Тэр хэдэн адууны дотор өөрийн ха- лиугч гүү байсныг олж бөглөрсөн сэтгэл нээгдэн үүр гийх мэт болсон би- лээ, П Тэр жилийн өвөл цас- гүй дулаан өнгөрч хавар болов. Халуун нар шарав. Бут навчилж ногооны униар, цэв цэлийн үзэгдэх хэтэрхий уудам говийн орныг бүрхэв. Халиугч гүүний їхээлтэй “болсныг Жаргал хэдийн мэдээд үр- гэлж харгалзан сахидаг байжээ. Хуй салхитай тэн- цэх хурдан түргэн хүлэг морь гаргаж өгөх байх гэж баттай итгэнэ. Нэг өдөр халиугчин унагалав. 2Каргал түүний дэргэд гүйн очвол эхээс дөнгөж салаад газар уна- сан унага тэр даруй хөл дээрээ . босоод сонирхон харж байгаа нь ерийн уна- ганаас тун өөр гаж буруу, юм шиг санагдлаа. Бие богино, цээж өргөн, хөл урт бөгөөд нарийн, өтгөн дэлтэй урт хошууны үзүүр нь цагаан, сайхан зээрд зүсний унага байхыг сай- тар ажиглан харахдаа монгол азарганы унага лав биш тахийн азарганы цуу тарав. Өвгөд хөгшид үзээд тахийн унага мөн бөгөөд ямар ч морийг да- туулахгүй хурдан морь болов. “Ав хийх цагт Жар-» талын зээрд олны дотроос Ё онцлон гарч үнэг чоныг цаг зуурын дото, йцдэг байв. р гүнцдэ 1 Жаргал өөрөө хийг | Нас бие гүйцэж ирэх- дээ бүр ч догширсон бө-? төөд талын цагаан зээ- 7 рийг түвэггүй гүйцдэг бө- дов. Нутгийн ардууд түү- НийГ салхин зээрд гэж | нэрлэх болов. (2Жаргал 7 салхин зээрдээ онц хэрэг. явдал найр наадамд унана. Бусад цагт адуунд тавьж 1 амар Мн Луутарлаын 1942 овы зун цаг, Монголын ард түмэн .. өөрийн эрх чөлөөний нар бологч их Зөвлөлт Холбоот ” Улсын баатар улаан армид үнэн зүрхний сайн сэтгэлээ- (7 рээ морьдыг бэлэглэв. Нэг: өдөр “Говь-Алтай аймгийн - бэлгийн морийг хүлзэн 7 авах комиссын тазар өв- гөн 2Каргал хүрэлцэн ирээд морьдоо үзүүлэхдээ хайрт салхин зээрд мориныхоо жолоог өндөр өргөн барьж ийнхүү хэлэв. -- Эх болсон далай их Монгол нутаг минь эрх чөлөөт ивээл ихт Засаг төр минь! Хайрт олон үр хүүхэд минь, нэгд нэгэн- гүй цөм амархан жаргаж цэцэглэн мандаж “байгаа нь нар сар .мэт гэгээн гэ- рэлт, түмэн ачит их Зөв- лөлт Холбоот Улсын ард түмний халуун туслам- жийн үр мөнийг би сайн мэднэ. Эцэг эх мэт ивээлтний- гээ атаатантай байлдаж байгаа үед нь би зүгээр сууж чадахгүй. Харгис араатан Гитлерийг устган дарахад зориулж хайрт салхин зээрдээ өргөн барьяа. Миний сайн морь эсэн мэнд явж төрсөн ор- ныхоо түвшин сайхан ман- дахын төлөө халдах дайс- наас харилгүй, халуун сумнаас буцалгүй бүх чад- лаараа зүтгэх болтугай! тээд комиссын даргын гар дээр ёалхин, зээрдийнхээ алтан жолоог тавив. Ни) ша юэ ахас таан тоос суунаглан саяын ЗУЛ 1944 он. СМ охор тээ стгэа шхшгСєєүпоол то5сатшПЛ ЮҮЭЖ ЕЗГЛА БМНЗО2 БОГОНА БИЕИЙН ТАМИР, СПОРТ-ПИОНЕР СУРАГЧДЫН ГАВШГАЙ ҮЙЛС 212523:222 Отс8ш 22шижиэшиЛ иселлти этштгттивсэстэггэ эг Бамсшээ с сишиивыш лг шилээ , 18.48 :-::53"---1:::41::: 1.1 1 1 - . .... -5 2 ї АНХААРУУЛАХ ТЭМДЭГ | ! ! Ї ! ! 1 ! ! | -1 гийн 10 жилийн Ес эр яэмшлээд нурна үнэ У дунд сургуулийн 2-ын «А» Шално гуу УНЭ 2 дамж замаар рагдаж байх газарт, шнсАЭ 1И ангийн сурагч Г. Эрдэнэбая- | хэд багачууд биеийн тамир, 2 «Эгсүуйлгн зөнлн бвтнай хасэ 0 МПИЙН рын «Бид со Ч. роо та- Өмргэж ач “жхуитүйлчгд сөг,ер) " эхлэх газраас хот, чинэ, шөн сургуулийн алд Маэч 2 тийн доторх замд 40-50 ТОГЛОЛТ Зин «Бь. эмэн» “Орч | хэв єны/ Яв Зүжилэй хүмүүсийн 25 метр, хот гаднах Л. Мөнхжаргалын «Авар- Нь өдөр тутмын зохион Замд 100-- метрийн 29 го гатай уулзсан нь», З-ын «В» болсон харагдаж байва. байгуулах олон арга хэрэг- зайд халдан ирэхэд ( Уралдааны ангийн сурагч А. Мөнхтуу- Инонер сурагчид антн, сзл байдгийн НЭг Нь ТЭМД. НЬ барилга, той БНМАУ-ын Биеийн хамиР дын «Спорт, , нө- олноороо тамирчид бо- зохицуулах арга юм. мал мод зэргээс замын :6 «портын улсын Хороо, Мон- хөрлөл», 5-ын «Д» ангийн ЛОХоо ХӨДӨЛГӨӨНД | НДЭВХТЭЙ тУмын тэмдгүүд нь ЗУ. Нэн сүүг Төгирөлсэгн2 ЭаоЛ голын дын сурагч (Д. рдоржийн оролцож байгаа тухай, Со- хайн замаар яваа ЖаХГүй Хи өн ага ййгаан хороо, ын Төв Зөвлө- яринд тамирчид», о-ын «Д» нирхон хнчээллэдэг дуртай жолооч нар яв- вар газар ойртож Өр: лөвс манай орны шноПёр нгийн сурагч Г. Мөнгэрдэ- | спортынхоо тухай өгүүлсэн тан зорчигчдод тэр замын автомашины хүмүүс тэр сурагчдын дунд ОЛИМИНИЙ . ийн «Аав, ээж, бид гурав | олон Зусэхэлэр сет2 85) шинж байдал, хөдөлгөөний дугуй Црэтэн р -3: тул» тоглолт» сэдвээр зарласай .емирчинэ, Баянхонгор анм- | жээ. Түүний торимын талаар эд чвхаж тийм (18- тар зургийн уралдааны ДҮЧ | үцин 10 жилийн хоёрдугаар . аймгийн Тэс 8 жи- үүрэгтэй, зар «Замын уулзвар» анхаа« сургуулийн 1-ийн «А» (ав- | лийн сургуулийн бгийн «Б» танай улсын ХӨДӨЛГӨӨ- руудах тэмдгийг тавьдаг. Хүүхэд багачуудын ДУНД гийн сурагч А. Мөнхжарга« | ӨВГийн сурагч Д. ний дүрэмд “анхааруулах, зам аль НЭГ лын | «Олимпэпх тайвны т-эүүүлээлцэцлэхицаэрэиэа (ХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГ ” ! «БУ... ртеисэга 3 | Х СА ҮЭ с Ф хэм 1 нэ є Жү х “4 хрэ Юнг Ї Ч3 ч ! с | МХЗЭ-ыан Төв Хороо, Д.Сүхбоатарын ( 27 жит ФАМП1Б-ын Төв Зөвлөлийнксонин Ч дэх жилдээ Өө ме С эхлэн: ХОҮХЭ Ё гса8Ь Өргөжин тэлж, өвгөжин шавхаажиж байгаа нийслэл | хотын маань төвд багачуу- дын хөөр баясал ,инээд бялх- сан нэгэн сайхан ордон сүн- | дэрлэн босов, 1985 оны гуравдугаар са- 1 рын 26. Нам, засгийнхаа | эцэг ёсны анхаарал халамжид баярлан бахархсан өсвөрийн 3Сүхбаатарчууд Монголын | пионерийн байгууллагын 60 жилийн ойн өмнөхөн В. И. | Лениний нэрэмжит Монголын | пионер сурагчдын төв орд- | шинэ барилгыг хүлээн цугдзанд | Цуглааны ажиллагаанд МА | ХН-ын Төв Хорооны Улс тө- | рийн Товчооны гишүүн, | Улаанбаатар хотын намын | хорооны нэгдүгээр нарийн | бичгийн дарга Б. Алтангэрэл, 9 | МАХН-ын Төв Хорооны на- | рийн бичгийн дарга П. Дам- Їдннц, МАХН-ын Төв Хо- | рооны хэлтсийн эрхлэгч Г- Дашзэвэг, Г. Чингэл, хэлт- сийн орлогч эрхлэгч Б. Даш- Ёндон, Д. Цахилгаан, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн дарга Б. Лувсанцэрэн, Дээд, | тусгай ДУНД боловсролын улсын хорооны дарга С.Гал- сан, Ардын боловрролын Яамны нэгдүгээр орлогч сайд Б. Давзасүрэн, МХЗЭ- Н ажиллагаанаас Нээлтийн хиринэЛВ. Өинлитээээиээлээ, 11 трестийн Интернацноналч | ийн Төв Хорооны нарийн бич- хамт олон, түүний яруу гийн дарга Ц. Буянтогтох, Ц, алдарт барилгачид, инженер Ч. Цэрэндулам техникийн ажиллан, орчин Даваадорж, албаны бусад хүн хүрэлцэн иржээ. Мөн ЗСБНХУ-ын Эл- чин Сайдын Яамны зөвлөх А. П. Афанасьев, В. А. Ма- рушкин нар ирсэнбайв. Мөн энэ ордонг барихадур ухаан, бүтээлч хөдөлмөрөө зориул сан зөвлөлтийн яруу алдарт барилгачид, инженер, техник- үеийн уран цогцолборын зураг төслийг зохиогч нарт Хорооны товчоо, Д. Сүхбаа- тарын нэрэмжит МПБ-ын "Төв Зөвлөлийн тэргүүлэгчид, манай яруу алдарт залуус чууд, өсвөр үеийнхний чин сэтгэлийн халуун талархлыг дэвшүүлж, аз жаргал, сайн чид, өсвөрийн Сүхбаатарчуу- сайхан бүхнийг хүсэн ероо- дыг халамжлан хүмүүжүү, геюд орчин үеийн архитек- лэгчид, ХЗЭ, шионерийн турын өндөр Ур хийц, тоног ажилтнууд ирсэн байлаа. . төхөөрөмж, техник хэрэгслээр иж бүрэн хангагдсан энэ ордны цогцолбор нь «А», «Бэ», «В» гэсэн гурван корпусаас байгуу: МХЗЭ-ийн Төв Хорооны бичгийн нээж, лсэн йнхээ барилга » Зөвлөлтийн Өрд ц.. инлулхилийн ард хїймөнүү 700 хүний суудал бат ЗЭС СЭ 557 жилдээ юүүжлэл, Тэцөннй түмний - бүхий еийн ГЭДЭГ ДЭГ сон 3, 4ен жилж гаа су К хийн хайр далий 11 өнг : ЁиЖ 5 Уриа, рээ мжит МПС-ын төв орд- Сүхбаатарын нэрэмжит дэг болсон Энэ сайхан ажлын томоохон ны үйл ажиллагааг улам тө- Зуд хүүн Вэ, 8-1 дНЫГ байгуу танхим, урлаг, ургн сайхан, төлдөржүүлэн, сурлага, хөч ойн ОСгоН р хүүхди төгт мин зиж шоРуР гоо зүй! 2 лэлтэй 80 таруй гэнэ урлаг спортын онц- соёл хүмү гжлийн нэгэн ШИ, тэл, авьяас билэг ур чадва. дугуйлан Чэ? хичээ. гой амжилт гаргаж ажиллах нэ төв-В- ИН, Лениний нэрэм» | зориулсан бүх хүмүүст лийн байр, 820 хүний суу- НЬ бидний эрхэм зорилт болж жит монголын пионер су-. болон. ялангуяа Хөдөлмө” дал бүхий "лекцийн болон ёо» байна. рагчдын төв Ордон дэлгэр, 1. тугийн гай номын сан, Аз жаргалант өсвөр залуу рЭРаг Эн зөвллслолттэттттт” рийн гавьяаны 5 Чий төлөө цаг ямегт Төгсгөд нь ЇҮ УРАГЧДЫН ениний нэрэмжит Монголын пнонер сурагчдын Би ЦиЛЖ Ч : т й хэзээд МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ТӨВ ОРДОН (/ Жил70 9 ,аммиагадамигилииисэгэднллтэгэлжиамиилчмийшиэ өч тэйдлалтдий эээ чиэхийлититидиэлинн С. ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан фото түн их анхаарал халамж тавьж байдаг МАХН, засаг- таа манай орны цог жавхлант хүүхэд багачууд яруу алдарт залуучууд ЧИН Сэтгэлийн баяр талархлаа дахин дахин дэвшүүлж, МАХН, мхЗэЭ- ийн ХУШ их хурлын шийд- вэрийг амьдралд бүтээлчээр хэрэгжүүлэн, МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн хилог өрөө тасалгаатай хүүх- дийн хүмүүжлийн томоохон төвүүдийн нэг юм гэв. Нөхөр Ц. Нарангэрэл цааш нь, хэлэхдээ) Монгол, Зөв лөлтийн ард түмэн түүний залуу үе германы фашизм, японы милнтаризмыг ялсны 40 жилийн ой, ДЗО-ны ХП их наадам, манай орны өс- вөрийн сүхбаатарчууд, ХҮҮ" хэд багачуудын цог жавх- байхаа батлан илэрхийлж лант баяр Д. Сүхбаатарын байна гэв, нэрэмжит МПБ-ын 60 жи лийн ойг удахгүй өргөнөөр ёслон тэмдэглэх болно. Түүхт ой, тэмдэглэлт үйл явдлуу- дыг угтсан ажлаа улам эр- (чимжүүлж, энхрий хайрт нам, засгийнхаа анхаарал халамжийн хариуд Монгол- ий ган Сайд нарын Зөвлөлийн ор- логч дарга Д. Цэвэгмид хэл- сэн үгэндээ: --Өнөөдөр бид манай өсвөр үеийнхний амьдралд тохнол- дож байгаа нэгэн баярт үйл явдалд оролцож байна, Манай оронд гурав дахь Цуглаан дээр БНМАУ-ын 4 3, ї ЇЬ мн зургийн үзэс- билээ. БЭЛХЭН”БАЙ 1 ҮА ИГТУН! ХҮҮХДЭД ЗОРИУЛСАН ХӨТӨЛБӨР Москвад оолох ДЗО-ннш ХЇЇ их наадамд оролцох хамы тийн бяцхан иргэдэд 30а рнулж хүүхдийн тусгай хө төлбөр боловсруулаад байн на. Москвагийн их наадаж рамдлын цож, хүүхдийн язгуур лагийн хамтлагийн лолт үзэж, |төрөл бүр хөгжилтэй тоглоомоор лож, спортын сонирхол уралдаан тэмцээн үзэх но гэж их наадмын ЭНЭ төлбөрийн удирдагч Та на Андросенко мэдэгдэв. (1 Хөтөлбөрийн дагуу тув- гаар тогтнөл,ардчилал, нийша шийн дэвшлийн төлөө, нмпер рналист түрэмгийллийн рэг тэмцэж буй улс түннйй хүүхэд багачуудтай эв нааны нэгдлээ илэрхийлэйг жагсаал, «Манай гаригий . бүх хүүхэд багачуудад эн. тайван, эрх чөлөө, аз гал» сэдэвт залуу үен чуулга уулзалт зэрэг ажлууд болно. Олон 0| 50 сая гаруй хүүхэд бага дыг нэгтгэдэг олон у. хүүхэд, залуучуудын 3 гууллагын хороо-СИ таас явуулж буй гуулшагуудын энх тайвны мам ДЗО-ны их өдрүүдэд ажлаа дуусгах юм. саш| завсгаад чигдлаа ї гийн бүтээлч ажил зохиож байг 11117712177) Си Д.Сүхбаатарын цэрэм- жи МПБ-ын 60 жилийн ойт Сэлэнгэ аймгийн пинонерүүд ямар амжилт бүтээлзэр угтаж байн. тэсэн асуултад шиопе рийн зөвлөлийн дарга Ц. Хүрэлсамбуу шигэж хариулав 60 сайн хиа аяны ийн 800 атарчууд, йн 60 гаруй хамт 240 багш, халамж хүмүүжүүлэгч дийн үйлсийн ажлын ам уршлага, 80 ївруй үүсгэл санаачилга Одоо 60 хоно Пионерийн їнэ Сүхбаатар хотын най ) СЭЛЭНГИЙН ШИОНЕҮҮД «СУР СУР БАС ДАХИН. СУР» ман жилийн хоёрдугаар «Отор саалийн нөхөрлөл» сургууль ариун | цавэр, байгуулан 21 мянган литр соёлжилтоор дотуур байр: сүү сааж, 3256 д цөцгий гүй сургуулиадаас улсад бэлтгэн, Дотуур байрны таргүүн байранд шалгарч, сурагчдын хүнсэнд ний- пиолор сурагчдын сайн ду» лүүлэв рын байгууллагуудын аж- Р лыг аймагтаа үлгэр жишээ» Мандад сумын иноне- рүүд. МПБ-ын 60. жилийн гээр зохион байгуулд Бэвиэ: ямаг ойн нэрэмжит бүлгэм бо- Зүүнбүрэн сумын ицо- Үүмгэр Үүрэг авч, авсан мерүүд нэг цаст малыг онд | ҮҮРГЭЭ ябалганайг, “дээд мэг оруу аж 3- 0 - зацсын уулах ажлыг МПБ: 1000 мод, 1000 цэцгийн ын 60жилийнойн нэрэм, баяр” хайлаа жит үйлс болгох уриалга хунс Сүхбаатар хотын най- 117 ханлраа. ман жилийн нэгдүгээр агаацнуур сумын сургуулийн пионсрүүд Улаан бүчтэнүүд олон цэ- цэгтэй болох хөдөлгөөн ор- таллан Өгч» хуудгынхаа тайлан тоглолтыг Зүүнха- мүүлэн, «Өсвөрийн цэцэгч раа, хан, |Сүхбаата, дий! дугуйлач ажил- шэг ДАрыН “мон “Нязара луудж «Мянган цэцгийн гуагийн хүүхдүүдэд 4000 байр» хийж, сумын тө- таруй төгрөгийн тоглоом, вийн албан байгууллагуу- дыг цэцэгжүүлж байна. Сайхан сумын багачууд «Сүрлэн наамал» хийж су- раад, бүтээлээрээ эв са- мааны нэгдлийн зах гарга- лаа. Хүдэр сумын пиоперүүд илгээж, улсад гурандугаар байранд шалгарлаа Баянгол сумын пионе- аварга хоёр удаа болж, ируу найрагч пионерүү» дийн «Яргуй» Дугуйлан Үр бүтээлтэй ажиллаж байна Орхонтуул сумын иай- ман жилийн | хоёрдугаар сургуулийн пионерүүд «Ахан дүүсийн тэмцээн» техинк сонирхогчдын тэм- ийг ирхолтой хэл бэрээр зохион байгуулж байна. Сүхбаатар хотын най- ман жилийн турандугаар сургуулийн имонерүүд спортын танхим барьж, сур галт хүмүүжлийн ажлын матерналлаг баазыг бэх- жүүлэхэд идэйнхтэй орол- цож байна. Орхон сумын «Сүрэг хамгаалах төхөрлөл»-ийн пнонерүүд 750 тэг наст малыг хоёр суурь болгоц хариуцан авч, онд мэнд УРИАГААР Зүүнхараа хотын най ман жилийн) сургуулийн пнионерүүд хими технолог, тоцарь, | цахилгаан өр чим хүчний дугуйланд су ралцаж, мэргэжлийн чиг баримжаа эзэмшиж байна. идэвхтэй ту салж байна. Жавхлант сумын бүл- гэМмИйН | зөвлөлөөс 500 хувьтиы төлөө уралдааныг зохион байгуулж хи чээл таслах, (хожигдох явдлыг бүрэн арилгав, Түшиг сумын | пионс- рүүд цасан замын өртөө- чилсөн уралдаан, экскурс зохиож, пионерийн зөвлө- лийн царэмжит цом бу- лаалдах цанын тэмцээнд нэгдүгээр байр эзлэн. Ерөө сумын пиоисрүүд соёлжилт тохижилто) хаарч, халуун усны газар шинээр барихад идэвхтэй оролцов. ПИОНЕРИЙН Б МИНИЙ АМЬДРАЛД Пионерийн гал улаан бү анх зүүгээд баяр хөөр болон үзлээр хүмүүжүүлсэн пноне- шахам рийн рүүгээ наран явж байсан баярлан хөл газар хүрэхгүй санахад саяхан жил өнгөрчээ. 32 Би айхдаа мосср голын г» шэт боловч ажил амьдралын баатар, МХЗЭ-ийн тавгарагийг олон шиж. цээжилж жүүлэхийг эрхэмл багшь удаа у Ч бодож Бидний эрхэм- сургуу- Дд хогшлыг үргэлж 4 хамгаалж, ахмад хү- удирдах ажилтныг гү- ёвэ хүндэтгэн тэдний хэлсэн сургаалыг заавал биелүүлэх авдас байлаа. Энэ нандин уваншжлалыг одоо үед ч хай- шид ч ииовер бүхэн үргэлж- үүлээсэй гэж бодож явдаг. Мана” иисшерийн бүлгэмийн авс сэжжс олом хэлбэрийн зохиож, бид түүнд туй- Дэвхтэй оролцдогсон. тяа яаа барысан жижиг л буланд бүжиг. шєрүүд харилцан шишэ дуу. шүлэг су- “л 1 ажс-490 уулзалтын ёл гэж нэрлэж бай сүяд дуулал уАс4д тэрелад үнэхээрийн р хөср болж маргаашийн зотыжэсд бӨушуус-гн Орох юм м. шинэ зүйл үгсэж сурах Ж гэсэн ам хүсэл инь мөн пионерийн баясгалант ямагт бие- ян саасан хичээлд шам- ХЯГУУЛЛАГА Сэлэнгэ нутгийн улаан бүчтэнүүд хувьсгалын өлгий 4 оргилдог байлаа. Намайг ийм | Нутагт өсөн ториын, ардын хувьсгалын партизан, атрын байгууллагадаа би ямагт | УУГАМ/ эзэн, баатруудын га- бахархаж явдаг, | ьяат үйлсээр бахархан, тэд- хөдөлмөрийн | НИЙ үлгэр дууриалаар сурч Төв Хо-| ХҮМүүжихийг эрхэм болгодог рооны гишүүн, улсын урга-| ЮМ. цын 5 удаагийн аварга гээд « БНМАУ-ын Алтанбулаг сумын дунд л олон алдар цол, мэр хүнд, яүхулан Ё-5--) шҮШТ-н хүмлэвсээ зүнса анх ТЭЭЛ | хорой” баатар “БНМАУ-ын намайг унаган багаас минь | баатар, сансрын инсэгч А. Н. Сү БЭ гоолро хамт олонтой гар ний-| , лэн эвсэг ажиллах, шинэ ам- мэд үл г хэрэгжүүлж бай- эрмэлзлээр,. гмүүжүүлсэн “мпБ ын 60» оноот урал- хү үлсэн инонерийн байгууллагын минь| ХЗАНД нийт бүлэг идэвхтэй ач гавьяа юм. оролцож, Ш. Сарангэрэл дар- Шинэ нийгмийг гардан түмнээсээ хүртлээ. Энэ бол СУРЛАГА -СУРАГЧИЙНГОЛ ХӨДӨЛМӨР ДУНД ДҮНТЭЙ ТЭМЦЭЖ БАЙНА гатай наймдугаар бүдгийн хамт олон байнга хошуучилж байна. Тус бүлгийн хамт олол МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ХШ бүгд хурлын шийдвэрийн да- гуу дунд дүнтэй тэмцэж, су- рагчдын сурлагын чааарт ахиц гаргахын тулд тэмдэг- лэлт үйл явдал, уламжлалт баяр, түүхт ойнуудыг угтаж «Олон онцын эзэн хэн бэ?» уралдааныг тодорхой үе шат- 1 шат. Шинэ жилийн бая- рыг угтаж «Сүлд модоо онц дүнгээр чимье» гэсэн урал- даан явуулж дүгнэхэд нийт 81 онц дүй авчээ. ПИ шат: «Бапидаа барих миний бэлэг» уралдаанд 189 онц дүч авсан байна. Ш шат: «Намдаа барих бидний бэлэг» уралдаанд 191 онц дүн авсан юм. Дараагийн үе захууд «МПБ--60», «дЗО и их наадам» гэсэн уриан дор явагдана. Пнонерүүдийн дунд «Дунд дүнтэй тэмцэх» ажил зохиос- ноор сурлагын амжилт, ча- нарт ахиц гарч нэгдүгээр улирлын дүнг гуравдугаар улирлын дүнтэй харьцуула- хад сурлагын амжилт 8,3 хувь, чанар 25,8 хувь тус тус ахиж, чанарын салаа нэг төржээ. З. ЦОГЦАГААН--Пно- нерийн зөвлөлийн ажилтан байгуулагч бяцхан дүү та нарын өмнө сурах, гагцхүү чанартай суралцах зорилт зогсож байна. Цэвэр ариун ёс суртахууныг эзэмшиж, улс нийгмийнхээ хөгжлийн төлөө, ард түмнийхээ сайн сайха! аж амьдралын төлөө цуцалтгүй ажиллахыг та нөх Дийн дотно зөвлөгч сониноор дамжуулан тус аймагт ажил очи- лаж байгаа БНМАУ-ын хө| ход “хас гэ дүр 3 дөлмөр:йн баатруудын нэ-| одын эрэг орчимд тоглож САЙН Ерөө сумын 10 жилийн сургуулийн шионер Б. Мөнгөнцэцэг, Н. Чимэгсү- рэн нар усанд сэлэхээр тохиролцож, голын хө- рийн « хүсэн ерөөж | харагдав. Удалгүй гэмэт байн шэг хүүхдийн уйлах сонс- дов, Гайхан хартал Ерөө голын түргэй урсгал да- хараагийн мАУ. гам хүүхдийн толгой усанд тор--хомбайнч, БНМАУ- шоволзож нэг ил гарч, нэг ын хөдөлмөрийн далд орж байв, (ЇПяонер Ч. БАЯРАА! Б. Мөнгөнцэцэг усны урс- ҮЙЛСИЙН ЭЗЭН гал сорон яаран гүйж, хувцастайгаа үсрэн орж усанд, живж яваа хүүг барьтал гараас нь алдаг- дав, Дахны (цааш сэлж, хүүг тэврэн авч голын эрэгт гарган ирлээ. Усанд живсэн хүү ухаан алдсан байн. Б. цэг тэр хүүг доош нь харуулж хэвтүүлэхэд бяцхан хүү. тийн ам хамраар ус гоо- жиж, хэсэг зуур болсны дараа ухаан орж нь Дорвон настай хүү АВ- ралт--Од чичирч байв. Тэд хүүгийн хувцсыг тайлж мушгиж хатаагаад, өөрс- дийн хувцсыг нөмрүүллээ. Ингэж Б. Мөнгөнцэцэг усны аюулаас хүүхдийн амь аварч инойерийн чин эрмэлзлээ иэр төртэй бие- лүүлсэн тул Д. Сүхбаата. рын штэрэмжит МПБ-ын “Сайн үйлс бүтээсний тө- лоөө» медалиар шагнагд- сан юм." Пионерийн зовлолийн жилтан Ц. РЭНЦЭННОРОВ з цагаа, ховтииси--- үүнхараа хотын 8 жилийн сургуулийн пионерийн бүлгэш олон хэлбэрийн ЗУРАГ ДЭЭР: « гишүүд, ардын хувьсгалыц сац УУаголт үзүүлж байна, -- Алтанбулаг нерийц бүлгэм ажид зохиодог, Цэнхэр дэлгэц» сургуулийн ЗИйБ-н 50 жилийн дурсгалын улаан тийн төлөө» уралдаанд Шанди 88-84 аймгийн тэргүүний соёлч хамт олдоц болов. ЗУРАГ ДЭЭР, дагчид -- Мандал сумын даар ацгийн сурагч улирал физнки! : Баагарчуудын багийн удар- бийр” Ч. Созоин ї бараадан олцсайн суралцаж, 1984 " 5 АДОНАДОРЖ ИН Олгзыат Шильы кв» хэс БН ЗЕР2 17:15 оп5с лЕНИНЧ ХИЧЭЭЛ 8 Оросын хамгийн тэргүү. | ний хүмүүсийн үзлийг шингээсэн, эвтэй найртай өнөр зэр бүлд Лейнк | торж, өссөн юм. Тэдлийх | цөм авьяас билэгтэй, маш хөдөлмөрч. эрдэм мэдлэг эзэмших хүсэлд ормэлзэл дүүрэн байсныг Ульяцо вмихны зургаан медаль нотлоно «їениний эцэг Илья Ни- нодасвич Ульянов ардын багш хүн байв. Таван иас- тайд нь эцэг нь иас барьж, хүнд хэцүү амьдралыг туулсан боловч хөдөлмөрч Чацар, авьяас билгийнхээ ачаар 1850 онд Астраха- ны гимиазийг төгсөгчдийн дундаас ганцаараа мөнгөн ме, шагиагджээ. Илья Никмоласвич, Мария Аленсандровиа хоёр хүүх- дүүдийнхээ сурлага. хү- мүүжилд ихээхэн тусалдаг байсныг та тар үүний өм- нө энэ буланд нийтэлсэн өгүүллээс сойн мэднэ. Ульяновын хүүхдүүдийн хамгийн ахмад нь Анна Ильппинчна охины байлаа. Тэрээр багаасаа нөш ун. ших их дуртай гимназийн дундангид суралцаж байх- 11234 Захгүй цэлийх талын зам сумын товоос гарсан тэмээтэй хоёр хүн суурь малчдыг сорин жон- жуулж явав. Эд нар лав аль бол? ид төллөж байгаа боло нь хэр зэрэг бойжиж бол гэж сонирхой ая- аймгийн Жинст су- төвөөс тус сумын Мааньт мад төллүүлэх хамах зурайсан хээрийн замд юм. Гэтэл энэ хоёр сумын сургуу- захирал С. Доржготов, лерийн бүлгэмийн удир- Ж.. Бамбасү, хоёр Н ШИРЇНИЙ Ё в.иИ лЕНИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ ЦҮ2:115111:1107:71 УЛЬя 054 НЫ даа А.С.Пушкин, Н.А.Нем расов, Л.Толстой зэрэг өрө. | сын сонгодог зохиолчдын бүтээлүүдийг бараг бүрэн ушисан байв 1880 онд | Симбирскийн охидын гим мазийг зөвхөн Амина Нльи инмчиа Ульянова л монгон медальтай (төгссөц ажээ. Алиа Ильинична цогтой хувьсгалч, Лениний дотны туслагч, хамтран зүтгэгч байн Лепипий өх Александр Ильич Ульянов Симбирс- нийн римиазийг алтан мє дальтай төгсөөд Петрбур. гийн их сургуулийн байг лийн ухааны ангид оржээ. Александрын ажилч хи чээнгүйг Петрбургийн их сургуулийн багш профессо рууд нхэд гайхан дэг байжээ. Ал Петрбургийн их сургуу лийн 1 курст суралцаж байх үедээ амьтай судла. лын асуудлаар бичсэн ре Фератиг нь үнэлж медалиар шагнажээ. Ухаантай,мэдлэгтэй Алек сайдрыг профФессор болжо тэж багш иар нь майдаж байв. Гэвч тэрээр хувийн амьдрал бодохоос илүү лийгмийн төлөө Дарлагд: сан олой түмиээ чөлөөлөх хүсэл зоригтоо хөтлөгдөн хааны амийг хордох хэ- рэгт оролцсон учраас ба- ривчлагдаж, 21 насандаа цаазлагдсан юм. Володля (Ленин) гимва- зид ямагт оиц сурдаг байв. Зөвхөн онц сураад зогсох- ЗУРГААН Гүй “хоцорч байгаа хүүх Дүүдэд байнга тусалж, яламгуяа хүнд хэцүү бод зо бодох, гадаад хэлний орчуулга хийхэд иь тусал даг байжээ. Лсїши ДунА сургуулийн ахлах аагид байхдаа оросый тэргүүний үзэлтэй хүмүүсийн ном зо хиодыг их ушидаг байсан иь түүний хушжсгадт үзэл санаа бүрэлдэн тогтоход зохих нөлөө үзүүлжаэ.Лс мин гимшазийн төгсөх ай гийн шалгалт өгч байх үед ах Алсисандрыг цаазалсан тухай гуныгт мадаэ Сим бирсит хүрчээ. Нйм уй гашуут өдрүүдэд залуу хүү бладимир Ильичийн зориг хатуужил бүх та ялаар тодорчээ. Лепиц зэ мартагдашгүй гашуудлыг тэвчин, шургуу хичээдлэ. сээр бүх шалгалтаа ам- алттай өгч 1887 онд гим- назийг алтан медальтай төгсчээ Гишнатийн захир, лын тодорхойлолтод, «Их авьяастай тун хичээнгүй, иямбай Ульямов сургуу- лийн аль ч айгид тэр гүүний сурагч байгаад, курсэ» төгсөхдөө хичээл сурда"а, сахилга батаараа шиддэг сурагч байсны хувьд зүй Ёсоор алтан мє- далиар шагмагджаэ»» гэж тэмдэглэсэн байдаг Лениний охин дүү Оль- га 4 иастайдаа бичиг үсэг сурчээ. Тэр түүхийн хол- богдолтой өгүүлэл унших дуртай, бас шүлэг их ц жилдэг байв. Ольга Лени- ПИОНЕРҮҮД «ӨСВӨРИЙН ТӨЛЧИН. УРАЛДААНД ХОЁР ЗУУН НАЯН ТАВАН: БЯЦХАН ТӨЛЧИН | мал толлоод байгаа гэнэ Бям- басүрэн багш өөрөө майман сурагчийн хамт нэг бригад болоод 800 мад тэжээж бай- гаа юм байж Захирлын хувьд бод шєф баазаараа орох, бас гийн хугацаагаар гарч байгаа нь энэ юм. Тус сургуулийн 285 хүүхэд төл бойжуулал- цаж байгаа болохоор эмэ удоэл гуу байгаа нь мэдээж, М1!1Б- ын 60 жилийн ой угтаж 5000 мал тэжээж, онд оруулан. бас 5000 төл бойжуулж малчид- малаа бүртгэл | хогөлдөс, сөв Олд Ү!Й заягийн су рагч Н, Жаргажайхан. Д Зайгалмад нар төд болжуу- лах ажлаар шалгарч аварга болсод боло энэ жид зухам хэц гэдэр сурагч сайн ожил- ааж байгааг захирал газар зүс ны (Сурваажлага) - гишүүн Ж онд Бямбасүрэн багшийн удирдсан пионерийн энэ бүлгэм 1984 гийн тэргүүний бүлгэм бол- жээ. 1983 онд хэв журмын зөрчилгүй хамт олон шалга- руулах улсын болзолт урал- даанд шалгарсан к бүчгэний комшссараар 15 жи- лийн турш ажиллаж байгаа энэ хүний ажлын хариуцлага Би нь улаан МЕДАЛЬ иммй багашдэр масны үеийц хамгийн дотиын нөхөр ив» байжээ. «Ольга зөвхөн уй Таж байхдаа д ашилладаг гүй байсан» гэж ДҮү 4 рия Ильицичиа хожим нь дурсад бичсэн иь түүний хичижи. ажилч хичээнгүй хүүхэд байсшаг харуулж байна. Олша Симбирскийн амагтайчүүдийн гимдлалийг амтай медальтай төгсчээ. Харамсалтай нь тэрзэр ар- зан єсєн настай байхдаа хүнд өвчнөөр иас барсан юм. Ульянныан тэр бүлийнх- ний 2 монгөн, 4 алтан ме ДАЛМАС зөвхөн Нладимир Ильичийн | алтан мед одоо болтол хадгалагд байна. 1921 онд Ижил мюрийй хань цутагт айхав- тар ган болж. тариа ногоо ургаагүй, ард түмэн идэж талкгүй мэрь цэгдсэн үе байлал Иймд өлсгөлөнд чэрвэг- ДЭГСДаД тусламж байгуулисээ. гишүүдболыно- ууд Лепиний медалийг үнэлж баршгүй үнэ цлйэ- тэй зүйл тэдгийг сайн ойл- тож.түүнийг түүх дурсгалт зүйл болгон хадгалахаар шийджээ Одоо энэ медаль Москва хотын В. И. Леин- тий Төв музейд хадгалаг- даж байна. В.И. Лециний музейн ажилтан 0. ЭНХТУЯА -----эүнү санзачилгатай холбоотой би- лэ Ингээд зїмд тайнлцсан хоёр багш, С Доржготов Ї4. Бямбасүрэц нартаа аян за- мын өлзий ерөөгөөд цаашлах» даа 285 бяцхан төлчин шавь март нь төл бойжуулах ажил» даа аминаг гаргахыг хүсч нар 3. ДАЛХЖАВ за чин й Т Тул тол Манад идээн мын ирүүлсэн фото. БАЛТИ ХАВЬД ЯЛАВ Улаан армийн ялалт бүх Фронтын дагуу эрч хүчээ авч зөвлөлтийн нутаг дэвсгэрээс фашистын цэр- гийг арчин цэвэрлэх цаг улам ойртсоор байлаа. 1944 оны зун зовлөл- тийн цэрэг Ленинградын бүслэлтийг сэт цохиж, Ба- руун эргийн Украин Кры- мыг дайснаас чөлөөлөв. Баруун хойт чигт фрон- тын шугам Балтин хавь руу түрж эхэллээ. Гитле- рийн командлал Балти орч мыг онцгой ач холбогдол- тойд үзэж стратегийн энэ чухал нутгийг алдвал гер- маны цэрэг-улс төр, эдийн засгийг улам доройтуулан, Балтийн тэнгист германы флотын ажиллагааг хүнд- рүүлэх нь тодорхой байв. Германы армийн «Умард» хэмээх зэгсэн хүчирхэг бүлэглэл 200 км гүнзгий хориглолт байгуул жээ. Зөвлөлтийн армийн дав- шилт долдугаар сарын 10-нд эхэлж, 8 дугаар са- рын адаг хүртэл үргэлж- лэв. “Зарим газраар 200 ны хүртэл ахиж, Литва, Латви, “Эстоны нутгийн үлэмж хэсгийг чөлөөлөв. Фашистын германы -цэр- тийг Балтийн тэнгис рүү, шахаж, гол хүчний нь өм- нө талаас гүнзгий ороон с ны их туршлага, давчуухан Фронтоор түрэн. цохиж байлаа. Зөвлөлтийн цэргийн хүч энэ чиглэлд дайснаас хол давуу болжээ. Есдүгээр сарын- 14-нд зөвлөлтийн цэрэг Ригийн чиглэл рүү давшиж, 17-нд Тарту,Тал- лины чиглэл рүүдавшив. Зөвлөлтийн командлал хагас сая орчим хүнтэй хүчээ сэлгэн байрлуулах лут том ажиллагааг дай- санд мэдэгдэлгүйгээр,туй- лын уран чадварлаг хий- сэн юм. Аравдугаар сарын сүүлч, арван нэгдүгээр сард дайсанд хүнд цохилт өгч дайсны «Умард» бү- лэглэлийг Дорнод прус- сээс таслан, Моонзундын ольтригийн арлыг чөлөө- лөв. Балтн хавийг чөлөөлөх байлдааны ажиллагаа ихээ хэн далайцтай болсноороо онцгой юм. “Зөвлөлтийн таван Фронтын цэрэг,Бал- тийн улаан тугт флотын хүч, алсын. бөмбөгдөгч онгоцууд, - Балти хавийн зөвлөлтийн Бүгд Найрам- дах Улсуудын партизан, нууц ажиллагсад давшил- тад оролцсон юм. Балти хавийн ялалт зөв- лөлтийн цэргийн байлдах өндөр ур чадвар, байлдаа- баатар- лаг гавьяаг дахин нотлон. харуулсан билээ. Б. ЧАНТУУ. ХХ БААТАРЛАГ ХҮҮХДҮҮД ЛИДА МАТВЕЕВА голын Руза Иванов тосгон немцүүдэд эзлэгдсэн хүнд хэцүү үе. Гэтэл тосгонд манай хоёр дэргэдэх танк цөмрөн Фашистууд тэднийг аль хэдийн мэдчихээд олзло- хоор отож байв.Ийм аюул тулгараад байгааг 15 нас- тай охин Линда Матвеева өөрийн танкчдад мэдэгдэж амжжээ. орж ирлээ. ПИОНЁР СУРАГЧДЫН ТӨВ Төгсгөл Түрүүч нь 1 нүүрт ах дүүгийн тусламжаар ба- ригдсан, аз жаргалант хүүх- сайхан үүд хаалгаа нээж, улаан бүчтэн багачуудыг урин дуудаж байна. Хүүхдийн хүмүүжлийн асуудлыг нийт нам, бүх ард түмний болгон -дэв- ах д бат нам, ард үеийнхний төлөө тавьж бай- даг дийн энэ орд харш нь Мон- влөлтийн ард түмний йн эвдэршгүй ган мдлын баталгаа, түмнээс өсвөр байнгын анхаарал ха- амьд- Ламж амьдралд хэрэгжиж хэ лж өс- байгаагийн нэгэн тод баримт ралд бүрэн хэрэгжүү. 2234 ны төлөө манай нам, засгаас эцэг ёсны анхаарал халамж тавьж байдгийн нэг яруу тод илрэл нь Монголын пионер сурагчдын тев ордны шинэ барилгыг хүлээлгэн өгч буй баярт үйл явдал юм. Энэ гайхамшигт ордныг тээлч идэвх санаачилга,нөр их з0- риулсан бүх чин сэтгэлийн халуун хүр- тэе! Манай эх лж ть Тайж, бүхнээ нь « бүхнээ нот үеийн техник хэрэгслээр бү- рэн хангагдсан төрөл бүрийн ду мүүжлийн ажил зохиогдох саруул сайхан анги, үзэсгэ- лэнгийн болон ёслол хүндэтгэлийн маас бүрдсэн энэ иж бүрэн цогцолборын бүхий л ажил- лагаа хүүхдийг тал бүрийн үв тэгш хөгжилтэй иргэд бол- тон хүмүүжүүлэх талаар ма- най нам, засгаас тавьсан 30- рилтыг шийдвэрлэхэд чиглэг- дэх хувьсгалт, й эмөрч уламжлалаар хүмүү- “исүү р Орчин үеийн мебель, то- төхөөрөмж, сүүлийн гуйлан хичээллэж, |Хү- пионерийн танхи- болно. Пионер сурагчдын энэ ордон өсвөр үеийг нам, ард бааз, пионерийн удирдагч, багш, сурган хүмүүжүүлэгч, пионерийн сонгуульт нидэвх- тэнийг бэлтгэх, давтан сур- гах бас нэг чухал төв байх ёстой. Ийм учраас МХЗЭ- ийн Төв Хороо, МПБ-ын Төв Зөвлөл, ардын боловс- рол, соёл урлагийн байгуул- лагууд, уран бүтээлчдийн эвлэл «холбоод болон пионе- рүүдтэй биечлэн ажилладаг тус ордны хамт олонд бүрч хариуцлагатай үүрэг оног- дох нь мэдээж юм. Ордныг ашиглалтад өгсөн анхны өд- рөөс эхлэн пионер сурагч, багш, ажилтан бүр арвич хямгач байж, жинхэнэ эзний ёсоор санаа тавьж, социалист өмчийг хайрлан- хамгаалах тухай намын лоозонг амьд- ралд үлгэр жишээчээр хэ- рэгжүүлж байх нь хүн бүрийн ариун үүрэг мөн, “Пионер «сурагчдын шинэ ордон ашиглалтад орж бай- гаа нь сурган хүмүүжүүлэх хөдөлмөрийн талбарт ажил- лаж байгаа хүн бүрийн бү- тээлч идэвх, санаачилгыг оргилуулж, өсвөр үе коммунист ёсоор хүмүүжүү- лэх ажлыг шинэ шинэ ам- жилтад хүргэнэ гэдэгт МА ХН-ын Төв Хороо бат итгэж байна. бүхий шатанд байнга лэх, їионе| Манай орны нийт пионер хөрвгжин Зинай нийгмийн , гоо Зүйн Хүс сурагчид Аугаа их ялалтын амьдралын бодит хэм хэмжээ Ц, түв- 40 жил, ДЗО-ны ХИ их наа- болсоор ирснийг яруу тодоор шинг дээшлүүлэх, тэдний дам, Д өУүлгагн, юн баталж байна, ч авьяас чадвар, тас рэмжит МП 60 жилийн нин мэдэх идэвхийг ХӨ ойгоо сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спортын гарамгай ам- жилтаар угтах хөдөлгөөн өр- нүүлж багш, сурган жүүлггч, эвлэл, пионери АУГАА НХ ЯЛАЛТЫН40 ЖИЛИЙН оидД ВОЛОКОЛАМСКИЙН БААТАРЛАГ ПИОНЕРҮҮД тай нь түүний зураг хад- талагдаж үлдсэнгүй.) Нем- цүүд талбайд тосгоных- ныг хөөн цуглуулж, -- Бидний эсрэг тэм- цэж, хорлон сүйтгэж бай- таа тэр хүнийг гаргаж өг! Үгүй бол тосгоныг бүх- лээр нь галдаж нэгч хүн үлдээлгүй та нарыг устга- на гэж заналхийлжээ. Цагийн дараа цонхигор царайтай туранхай жаа- хан хүү фашистууд дээр хүрч ирэв. Тэр бол Леня Волоколамск хотоос нем БОЛсЫВХ алгаа цүүд зугтахын урьд шөнө Т2Р Пнонер өөрийн амь тэсгэм хүйтэн байв. Боря Насаараа ийнхүү төрөлх хүү дайсны хэд хэдэн ТӨСГОНОО, хүн ардтай нь машины радиатор руу ус 2В2Рсан байна. хийж хөлдөөн ажиллагаа- гүй болгожээ. Мөн Боря гүүр дэлбэлэхээр завдаж байсан немцүүдийн хоёрыг нь устгаж, гурав дахийг нь үхлүүт шархдуулав. Боря Кузнецовын амиараа хамгаалсан тэр гүүрэн дээ- гүүр Зөвлөлтийн танкууд БОРЯ КУЗНЕЦОВ Тэр залуу баатруудын дурсгалын хөшөө Москва- гийн баатарлаг тулалдаа- ны 15 жилийн ойгоор Во- локоламскийн районы ОС- ташево тосгонд сүндэрлэн саадгүй өнгөрч ялалтад босчээ. Хөшөөг нийслэ- хүрэх давшилтаа үргэлж- ЛИЙН болон Москва хавийн лүүлжээ. пионер, комсомолчдын цуг- луулсан хөрөнгөөр барьж ЛЕНЯ ЗАСЫПКИН босгосон байна. Хүү Можайскийн дэр- тэдэх Межутино тосгонд самьдарч байв. (Харамсал- ОРДОН АУ-ын найрамдал, хамтын үйл ажиллагааг бүх талаар ойртуулан нягтруулах тууш- тай бодлого явуулж байгаа- гийн үрс.-дүн бөгөөд манай хоёр орны марксист-ленинист намууд засгийн газар, ард түмнүүдийн бат бэх нэгдлийн бас нэг билэг тэмдэг юм. Ахан дүүсийн.барилдлагаатай Москва хотын барилгачдын тараар сүндэрлэн боссон энэ барилга байгууламж БНМ АУ-ын бяцхан иргэдэд баяр баясгалан, золбоо хийморь, уран бүтээлийн авьяасыг унд- руулахад шинэ шинэ хүч чадал өгч байх болтугай гэж ерөөгөөд хамт олныхоо өм- нөөс дурсгалын түлхүүрийг ордны захирал Б. Цэрэндор- жид гардууллаа. Өсвөр үе, хүүхэд багачуу- дыг төлөөлж Улаанбаатар хотын пионерийн штабын дар- та Ц. Ариунаа баяр хүргэж үг хэлэхдээ: Энэ ордон бол энхрий хайрт нам, засгийн маань хүүхэд бидэндээ хайр- ласан өӨрхэм нандин бэлэг юм, Анд зөвлөлтийн ах эгч Ч нарын маань тусч сайхан сэтгэл, ариун хөдөлмөрийн бэлэг билээ. Ах дүү хоёр орны ард түмнээс манай өс- вөр. үеийнхэнд зориулсан их найрамдлын үр шим юм. Бидэнд шлан ордны ба- рилгыг тө, эрдэм ухаан, ирээдүйн ажил мэргэжил, ХОРООНЫ р авьяас чадвараа савыг ӨД өргөн Сайхан бол: хоайГ- глэлээ гэж гүн ойлгож байна. Яагаад гэвэл Г.ДАВАА Ч. ХУНДМАА бидний сэтгэл зүрх ямагт бадарч байдаг юм. ордондоо бид Ле- нин, Сүхбаатар нарын үлгэр дуурналаар ажиллаж, амь дарч, суралцаж ариун гэрээс- лэлийг нь хэрэгжүүлэх шил- дэг иргэд болон хүмүүжннэ гэдгээ пионерийн ёсоор бат- лан илэрхийлж байна. Өнөөгийн пнонер сурагчид өсч том болсон ч бидний ор- дон түүний доторхи тоног тө- хөөрөмж ямагт шинээрээ байх ёстой. Яагаад гэвэл маш их үнэ цэнэтэй энэ ордонд зөвхөн бид төдийгүй бидний дүү нар» түүний дараачийн үеийнхэн гаална гэдгээ нийт пионер сурагчдынхаа өмнөес илэр- хийлж байна. Үр хүүхэд бидэндээ бо- ловсрол, хүмүүжлийн гэрэлт сайхан Ордон бэлэглэсэн 41 ДАХЬ ЖжиЛДЭЭӨ Ме 26 (2022) Ө 1985 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 5, ө БААСАН ө ҮНЭ 10 мөнгө МАНАЙ РЕДАКЦИ-МАЛЧНЫ СУУРЬТ Ф Чи хичнээн төл хү- лээн авч бойжуулсан бэ? Ф «Өсвөрийн төлчин» уралдааны болзлыг бие- лүүлэхэд юу хийв? Мөнгөн хонх жингэнэн дуугарч, эрдмийн аянд багачуудыг уриалан дууд- даг бол малчны суурьт төлийн дуу цангинан, : ллаж буй пнонео ї- сэтгэлийг баяс- їїнл бүрийн хавар пнонерүүд малчин зэж, ах, эгч нартаа хүлээн авч бойжуула- нь тусалдаг сайхан мжлалтай билээ. Тө- 4 дуу цуурайтсан хав- рын өдрүүдэд манай сонн- ны сурва: лах хэсэг малч пионерүүдтэй уулзаж учирч явлаа. Бид- ний уулзсан пионер бү- 3 «Би-өсвөрийн төл- бахархан хэлж Тэд хэлсэн үгэндээ болж, олон төл хү- авч бойжуулснаа би. харуулж байлаа. тэж улсан бяцхан тө- нь зэвэр дулаан хо- эрхлэн наадах нь оутай хөөрхөн. “ Пионерүүд «Өсвөрийн ин» Уралдааны бол- болон Түүнийг эрчим- жүүлэх зорилгоор «Пионе- рийн үнэн» сонины тТаз- с нийт ТтӨЛЧИН ПиИОНе- рүүдэд илгээсэн захидлыг сониныхоо хуудаснаас унш сан тухайгаа ярьж, түү "ний хариуг үг хэлээр биш Р, өөрсдийн гардаж бойжуул сан төлөөрөө бидэнд илт- тэж байв. -- Би өөрийн гардан хүлээн авч, мэнд бой- жуулж байгаа 40 хөөрхөн хургаа аугаа их ялалтын 40 жилийн ойдоо бэлэг болгон барьж байна. -- Би 12 ихэр ишиг бойжуулснаа Москва хот- ноо болох ДЗО-ны ХИ их Вонцанн өргөн барьж бай- на! -- Би өөрийн бойжуул» сан 60 хурга ишгээ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын 60 жилийн ойё- доо зориулж байна! тэх мэтчилэн бидний уулзсан пионерүүд ярьж байлаа. Түүхт ойн жил иионе- рүүдийн улс төр хөдөл» мөрийн идэвх ихээхэн өр- нөж, «Өсвөрийн төлчинө уралдаанд шалгарахын төлөө шамдацгааж байна. Манай сонины сурвалж» лах хэсэг Төв аймгийн Эрдэнэсант, Лүн, Өвөр» хангай аймгийн Бүрд, Ар- хангай аймгийн | Хашаат, Булган аймгийн Гурван- булаг, Дашинчилэн сум- даар аялан явж төлчин нионерүүдтэй уулзсан би- лээ. Малчиддаа туслан тэдс нийг баясгаж буй төлчин пионерүүдийн ажил үйл- сийг уншигчиддаа танвил- цуулах нь бидний зорилго болно. Тэдэнтэй танилцах боломжийг манай ёонины энэ дугаар та бүхэнд о9- гож байна. Должинсүрэн: (Хашаат) данинанинлинимажисасглллхслахалхалсллхтолллллаесэажэнь | давх: дугаарыг манай Тусгай сурва Дашдондог, 6, Бодоош, Д, Бат хазсголчожсйЛтыынхалхлаВаЖэ- ---0-- фүэй-иүн-эн--ээтичээээ-элчүлилэөгим Ь нар бэлтгэв. ПР”” яулдуєлт ярлаг Ба өгтбунла гн уулан гЄДҮ: ТӨЛЧИН ДУНД ЗУРГАА с ПИОНЕРҮҮЛИЙН Хоног Дулаан бүрэн: (Бүрд ЭРДЭНЭСАНТ, 3 дугаар сарын 22. Бид аймгийн хо- шой аварга, Угалзат бригадын хоньчин Д. Дашиямынд очив, Тэдиий суурьт овлийн хүй- тэнд тэсвэртэй баяд омгийн хонь төллөж, зап зайтай хүй алга Бэлчээрээс тэг морьтой хүүхэд айсуй. Тэр жаал уут дүүрэн хур) нжилд нь ний» лүүлээд эргээд давхив, Нэ- рийг нь Д. Бүрэнмэнд гэнэ. П анги аж. Тийнхүү сүргийн бэлчээрт ч, хотонд ч, шөнө ч, өдөр ч зай завсаргүй хонь ямаа төллөж, түүнийг бүрэн хүлээн авч бойжуулахын тө- лөө хүүхдүүд шамдаж байна Хашаанд орвол пионерүүд ямаа самнаж байв. ҮПЇ ан- гийн Д. Сансар, Д. Батбаа- тар, ҮП ангийн Д. Одончимэг нар олон ямаа їнажэ: Бидний ас уултад төлчин хүүх- дүүд: -- Манай ямаа нийлсэн төллүүлэх юм. Бид ирсээр 350 төл хүлээн авлаа. - Манайх туслах малчин- гүй. Бид нэг сарын хугацаанд туслах малчны үүрэг гүйцэт- гэж байна -- Аав хөдөлмөрийн баа- тар П. Базаррагчаагийн шавь, бид аавын шавь нар! Өнгөрсөн жил манайх 32 хурга илүү бойжуулсан | -- Ах 1 Дөрөв хоногийн өмнө хамар цагаан хар хү- зүүтэй хониноос гурван хөөр- хөн ихэр хурга гарсан гэж ам булаалдан хариулна. БҮРД. Гуравдугаар са- рын 23. Тэнгэр бүрхэж ца- саар шуурч эхлэв. Сүүлдээ зам ч үзэгдэхээ болив, Хаа- шаа явж байгааг ч бүү мэд аав ээж хонь 800 бог мал сийн шуурганд зүг чи- гээ алдсан хөлөг онгоц л ийм байдаг болов уу галтай. Бид ч яахав, малчид маань мүүр нүдгүй энэ шуурганд лаж байгаа бол гэсэн бодол төорио, Орой тийшээ шуурга арай памдав, Бид 1 брига- дын хоньчин О Дашдондог гийнд очлоо. Гаднаас нэг хүүхэд орж ирэв. Түүний ха- цар холдож хөхөрчээ, Саяны шуурганы үлдээсэн ул мор гэдгийг ч бид гадарлаж бай» лаа, Тэр хүү у нд хонно ба ж яваад цасан шуурга- тай учирч, баатарлаг тулалд- саар сүргээ мэнд бүрэн хот- луулж иржээ, Хүүгийн нэр Д. Жаргалсайхан. ҮН анги Одоо З98 хонь төллөөд бай- иа. Түүнийг бойжуулахад Ү ангийн. Д. Цэрэндулам, 1 ангийн Д, Очирпүрэв, гийн Д. Жаргалбат н арын тус нэ мэр их, хөө: сөр гэдэг газар явж байлаа Дөнгөж гарсан хургыг уутан- даа хийж буй хүүтэй замд лдав. Ү! ангийн Б. Чип -- Би 128 дахь хургаа хү- лээн авч байгаад та бүхэн- тэй тааралдлаа! гэв. Бид цаашлан явж үхэрчин Д. Жиг- жидийнд очиж ҮЇ ангийн су- рагч, тугалчин Н. Дуламсү- рэнтэй уузлаа. МАХН-ын Тов Хороопоос гаргасан нэгэн чухал тогтоолд Бүрд сумын үхэр эрчимтэй бойжуулж буй туршлагыг дэлгэрүүлэхийг онцлон заасан билээ. Пнонер Ж. Дуламсүрэн 130 гунжин үнээ тугаллуу- лах ажилд тусалж, одоо 13 тугал хүлээн аваад бойжуулж байна Энэчилэнгээр адуучин Б. Лхагвынд Б, Саранчулуун, С. Дуламсүрэн, С. Байгалмаа, С. Ганхуяг нар. Б. Ядамсү- рэнгийнд Я. Батмэнд, Я. Гаа- пилмаа, Я. Өлзиймаа, Я. Бат- баяр, хоньчин "А, Энэбишийнд Э. Оюунчимэг, Э, Туяа, Э. Цэцэгмаа нар төл хүлээн авч бойжуулахад нь эцэг эхдээ тусалж байна. ХАШААТ. Гуравдугаар сарын 24. Номгон бригадын хоньчин Ө. Рагчаагийн аже лын амжилтыг бид зэргэлдээ Толчин пнонер Д. Бүрэн мэнд (Эрдэнэсант) Бүрд сумын малчдаас сонс- сон юм. Тэднийх Их Номгоны овөр дугуй бууц гэдэг газар хаваржиж, 476 хонь, 116 ямаа төллүүлээд байна. Тэд- ний гадаа усны машин зог- сож байв. Малчдын суурьт төлийн үед хүрэлцэхүйц усаар хангах ажлыг «Их эх- лэлт» нэгдлийн захиргаа зо- хнон байгуулжээ. Тэднийд УП ангийн Долгорсүрэн, У ангийн Должинсүрэн, Ш ан- гийн Лхагвасүрэн, П ангийн Доржсүрэн зэрэг өөрсдийнх нь хүүхдүүд ирж ажиллаж байна. Рагчаагийнх 12 хүү хэдтэй өнөр өтгөн айл юм. -- Гуравдугаар сарын 1-нд би гэртээ ирж, хар халзан хонины хургыг эхэлж хү. лээн авсан гэж пионер Долч торсүрэн хэлэв, Рагчаа: -- Манай хүүхдүүд цом мал маллах талаар дадлага- тай болж байна. Долгорсү- рэн төл хүлээн авч, угжих-. даа, Должинсүрэн хонь нү- дэлж зүслэхдээ, Лхагвасү- рэн, Доржсүрэн хоёр хот малтаж цэвэрлэхдээ сайн! гэж ярьж байлаа. ГУРВАНБУЛАГ, дугаар сарын 25. Бид мон- толын анхны сансрын инсэгч Гүррагчаа баатрын төрсөн 7тэрт оров. Урьд нь цэнхэр дэлгэц. хэвлэлийн хуудсаас зургийг нь олонтаа харсан 1Күгдэрдэмид, Ичинхорлоо гуай нарын танил царай бидэ нийг угтлаа. Тэднийх Хөгнө хаан уулын ард Сэрвэн гэдэг Тваар” хазгай тсчдаан хаварч жиж байна. Тэдний онгон сан 125 гупжиаас 10 нь тугаялах юм байна. Биднийг очиход эхнийхээ хоёр тугаг лыг хүлээн аваад байлаа Сансрын нисэгчийн төрсөн дүү УМ! ангийн Ж. Отгонж: ар» гал, 1У ангийн Ж.Отгонсай- хай нар сумын төвөөс ирж, аай зэждээ тусалж байв. -- Хүүхдүүд хэрхэн ту. салж байна? гэхэд Б, Жүг- дэрдэмид -т Малчны суурьт бүтэн сар ажиллана гэдэг нэг ёсон» эморийн хичэг юм. Хүүхдүүд эрдэм мэдлэг эзэм шихийн эгцээ мал маллах эрдэм ухаацаас их . зүйл сурч авч байна. Ц. Ичинхор- лоо: -- Хоёр охин минь ах эгч нараа дуурайсан ажилсаг хүүхдүүд. Гадаа, гэрт бү- хий л ажлыг хоёр охин минь хийж, бидэнд их тус болж байна гэж хариулцгаавр Бид тэндээс гарч Цагаан- Өндөрийн овор Салхит гэдэг. тасар хаваржиж буй хонь- чин П.. Моломиүрдэвийнд оч лоо. Эргэн тойрны уул нь дулаан хашаа хороо мэт ду- гуйран хүрээлжээ. (П. Мо- ломнүрдэв -- Бид энэ жил 580 хопь толлүүлнэ. Одоо 460 хурга гаүаад мэнд бүрэн бойжиж Сайна. Бид туслах хүн хүч тэгдлээс аваагүй, хүүхдүү- дийнхээ хүчээр төл хүлээн авч бойжуулж байна гэв. У! ангийн Оюун, 1У ашгийн Дашдондог, Ш ангийн Дапы Даваа, 1 ангийн Оюунтуяа нарын хүүхдүүд нь сургуу- лийн танхимаас” ирж ажилч ааж байна. М. Оюун: -- Би 24 хурга гардан авч бойжуулж байна. Бүгдэд нь хайртай. Гэвч хамгийн түрүүнд хүлээн авсан хар нүдэн хургандаа илүү хайр» тай! гэж ярив. Бид адуучин И. Данзан самбуугийнд ажиллаж буй И. Доржсамбуу, И. Ендог- самбуу, Б. Батпүрэв. Б.Батч суурь, хоньчин гийн дарга, онц сурлагатай Т. Монхчулуун ЭГ олон шионерүүдтэй уулзсан билээ. ДАШИНЧИЛЭН, Гурав- Дугаар сарын 26. «Туяа» нэгдлийн Лах бригадын тэр» гүүний хоньчин Д.Лхагвынд очлоо. Тэднийд УГ ангийн Д.Бах« бат, Ш ангийн Л Амаржар» тал иар тол хүлээн апах, ямаа самиах. хонь хариулах зэрэг ажилд тусалж байна, Өрөгтийн сүүл чулуунд тэ- мээчин Б. Шаравдоржийнх аржиж ингэ ботжлуулж иа. Тэднийх 420 тэмээ- эй, түүнээс 100 гаруй ингэ ботголох ажээ. Одоо 40 боть го хүлээн аваад байна. Энэ ажилд 1У ангийн Ш, Даваа» сүрэн, 1 ангийн Ш. Пүрэв, сүрэн иар тусалж байиа Ер нь Дашинчилэн сумын 8 жилийн сургуулийн бүх сурагчдын 80 гаруй хувь нь ы суурьт очиж ажиле ЛҮН. Гуравдугаар сарын 27. «Энх туул» нэгдлийн Цагаан уул бригадын тэмээ чин Ч. Дамдингийнх Хургаа ДАЙ гэдэг газар хаваржиж байна” Биднийг очиход нэч тэн хүүхэд тором сургаж харагдав. Фото сурвалжлагч зургийг нь авах гэж яаран гүйлээ. Хүүгийн нэр Д.Амар сайхан гэнэ. "Түүний зэж, Монголын эмэгтэйчүүдийн У их хурлын төлөөлөгч л, Даш: -- Миний хүү "Амарсайхан 6 тором сургалаа. Түүний ах Алтанхүү, Цэндбаяр нар ботго хүлээн авч бойжууласж хад их тус болж байна. Одоо 14 ботго гараад байгаа! гэж ярив, Тэмээчин Дамдингийнх та« ван жил тэмээ маллахдаа 30 тэмээгээ 124 болгон осгө« жээ. Дамдингийн хүүхдүүд малчин эцэг эхээ дуурайсан ажилсаг сайн пионерүүд бай на. Ийнхүү бидний очсон малчны суурь бүрт өсвөрийг төлчин пионерүүд шаламгай. мэндээ тол ХҮЧЭЭ лэх төл хүлээн хэс бай нь их жуулахад 3 тус. 22 Төлчин нионер 11.Даваас үрэн (Дашинчилэн) Төлчин шнонер Ж. Отгонсайхан (Гурванбулаг) (рь-ё- Төл хүлээн авч бойжуу- лахад пионерүүд ямар их тус хүргэж буйг бид нүдээр үзлээ Бидний очсон нэгдэл, бүрягадын удирдлагууд, уулзсан малчин бүхэн тус нэмрийн бахархан ярьж ий заримаас үн- толилуулья. Ч. Аюурзана (Өвөрхан- тай аймгийн Бүрд сумын «Улаан туг» нэгдлийн зөвлөлийн дарга, БНМА У-ын Ардын Их Хурлын депутат) хүүхдү үдийн талаар Манай сумын малч- ны сууриудад 600 гаруй пионер сурагч ажиллаж эн авч бойжуул:г : байна. Энэ бол ү Өнгөрсөн жил гаруй мянган малыг хорь х үүд гардан төл- л »5 бойжуулсан. Ах- мад малчид өөрсдийнхээ арга туршлагыг хүүхдүү- эзэмшүүлэх талаа згүйлэн ажи? . Хоньчин Ж. Дагва- . Т.Нямбуу нар хүүх- дүз зэ төллөсөн хонь, ям зүслэн харниу- ҮГ бие даалган ажил- л ., чадахгүй мэдэхгүй зүйлд нь байнга зөвлөл- төө ӨГДӨГ ЮМ. Төл бойжуулахад идэвх- тэй оролцсон хүүхдийг жил бүр нэгдлийн зөвлөл хүлзэн авч ажлыг НЬ ДҮГ- нэдэг. Өнгөрсөн жил ТЭ хүүхэд шалгарч, Батхаан уулын салбарт байгуу- лагдсан «Баясгалант» тусланд амарсан юм. Энэ жил төл бойжуулахад хамгийн сайн ажилласан пиоверүүдийг шалгаруулж Макхан Ярнйал: А--95452- «Өсвөрийн төлчин» цол олгоно. П. Базаррагчаа (Төв аймгийн Эрдэнэ-сант су- мын “Саруул амьдрал» нэгдлийн хоньчин, БНМА. У-ын хөдөлмөрийн баатар) -- Манай орны эдийн засгийн нэг чухал салбар болсон мал аж ахуйг хөг- жүүлэх, мал сүргийг өс» гөж олшруулахад пионер сурагчдын тус нэмэр идэвх оролцоо жилээс жилд улам их болж байна. Пио- нер сурагчид мал аж ахуйн үйлдвэрлэлд төл хүлээн авч бойжуулах ид үеэр нэг сар ажиллаж, малчин бидэнд маш их тус болдог юм. Бид одоо хүлээн аваад мэнд бүрэн бойжуулж буй 600 гаруй төл, түүний до- тор 25 ихэр төлөө сумын төвөөс ирж ажиллаж буй Б. Энхчимэг, Б. Төрболд, Ш. Батболд нарын хөдөл- мөртэй холбон үзэж бай- на, Манайх хургалсан хоч нио найман хэсэг болгон хариулдаг. | Тэр үүргийг хүүхдүүд л гүйцэтгэж, байна. Хаана, хэдийд ямар хонь төллөснийг хүүхдүүд маань андахгүй. Манай хүүхдүүд жил ирэх бүр малын дөртэй болж, хэрэв дүн тавьдаг бол сай» наас онц авцгааж байна. Ийнхүү хүүхдүүд суурьт ирж нэг сар ажилладаг болсон нь тэдэнд малчны мэргэжлийн чиг барим- жаа олгоход онцгой үүрэг гүйцэтгэж байна. Энэ хавар төл хүлээн авч бойжуулахад малчин түмэндээ тус нэмэр бол» сон бүх хүүхдэд баяр хүр- гэж, сурлага хөдөлмөрийг хослуулж аль алинд нь онц дүн авч яваарай гэж ах нь ерөөе! Д. И. Ёндонсамбуу “ванбулаг) Мж 24-41 1-1 15- (Гур- Д. Амарсайхан ЄЛүн) | ::1-:1:17-1517515 Ё1ша Хонь хотлох цагаар өнк28:1-12--м.Й Л, Сүхбаатарын нэрэмжитУлсын хэвлэлийн комбинатед хэвлэв, ИНДЕКС--14140 “-үвшаэаша 43) ДАХЬЖИЛДЭЭ. Ө Ме27 (2023) Ө ”1985 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН/10. Ө ЛХАГВА ф ҮНЭ 10 МӨНГӨ Та нар бүгдээрээ санс- рын уудамд нисэхийг хү- сэн мөрөөдөж байдгийг бид сайн мэднэ. Үнэнийг хэлэхэд бид ч тэсэн та нарт нх итгэл найдвар тавьж байна. Хэдийгээр бид сансарт нисэж байгаа боловч энэ бол нх үйл сийн зөвхөн эхлэл НЬ ЮМ. Нууц нь тайлагдаагүй үл мэдэгдэх гарнг ертөнцүүд та нарыг хүлээж байна. Өсвөрийн Ленинчүүд та нар сансрын уудмыг эзэмшиж бидний халааг нэр төртэй залгамжилна. Та бүгдийн аз жаргал, баяр баясгалан, хүсэл мө- реедел бүхэн коммунист намын хайр халамж юм. 7Кинхэнэ коммунист ёсоор сурч комму- ннзмын үзэл санааг ямагт өндөр Өргөж явагтун! (1966 оны У сард Улаан талбайд болсон «Бидний хүсэл сансарт» сэдэвт пионер сурагчдын баярт оролцогчдод хэлсэн Ёо. ЗАХИДАЛ ЗАДЛАХА мпБын 60 жилийн өв. ДЗО-ны ХП их наадам угтаж Говь-Алтай аймгийн Тонхил сумын дунд сур- туульд БНМАУ, ЗХУ-ын баатар, сансрын нисэгч 28. Түррагчаагийн нэрэмжит мКосмос» бүлгийн дэргэд явтан аялагчдын клуб бай- туулагдаж Нуур, Зүйл мээн - Сарын анхны нисэгч Ю, Гагарин осква, 1968 он, кова нар, бртитадын төлчид МЯЛЧДАД бэлтгэсэн концертыг тог- лож сонирхууллаа. 1 Пионерийн ахлах удир- дагч Оо. ТӨВД МХЗЭ-ийн Төв Жорооч ны харьяа хүүхдийн соёл ёпортын төвөөс монгол хүн сансарт ниссэний 4 жил, сансрын нисэгчдийн ӨД- рийг угтаж тойрон аялал зохиов. Аяллынхаа замд жосэмжиэслж-2-ЁОышатсилэхшлж асагчлыин Богд уулын Баруун ши- рээт оргилд гарч, байгаль орчинтой танилцан, шу- вууны үүр модонд байр- лууллаа. ” агш Л.ЗУНДУЙ-ЁНДОН Манай анги сансрын анхны нисэгч Ю. А. Га-” гарины нэрэмжит бүлэг болох үүрэг аваад «Зал- гамж үе» аянаар амжилт- тай аялж байна. Мөн ДЗ ах аа аажэ, Тереш- | -1 тхпстшэшэгожлттЭ шоигслсггсэшүэтхлэ хээвелиэ-гклгӨйВ инж дйии27” О-ны ХП их наадмын фон- дод хуримтлал оруулахаар хоёрдогч түүхий ЭД цуг- лууллаа. Амгиараа Гага- риныг хэн сайн мэдэх вэ? асуулт хариултын урал- даан зохиож, түүний ту- хай альбомтой боллоо. Хөвсгөл, Мөрөн хот. 10 жилийн Ї сургуулийн УҮШ . ангийн сурагч Ж. НАРАНЧИМЭГ Хэзээ, хаана, юу, ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭ ПРАКТИКИЙН БАГА ХУРАЛ МАХН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Нийгмийн ухааны институт -Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Намын дээд СУР» гууль, МХЗЭ-ийн Төв Хо» рооноос Олон улсын залуу чуудын Жилд зориулан «Зае луучуудын Коммунист хүз мүүжлийн нэн чухал асууд лууд» сэдэвт Эрдэм шинжил гээ-практикийн бага хурал саяхар зохиолоо «ЯЛАЛТЫН ДУУН» ! уТГА ЗОХИОЛЫН ! ӨДРҮҮД Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн Хорооноос эрхлэн германы фашизм, японы ми” литаризмыг ялсны 40 жи лийн ойд зориулсан «Ялале тын Дуун» Утга зохиолын өдрүүд Орон даяар эхэллээ. Дөрөвдүгээр сарын 3-» 13-нд болох энэ баярын үеэр үйлдвэр, сургууль, | албан байгууллагуудад зохиолч- “34 дын уулзалт болж ялалтын сэдэвт шүлэг, зохиол, зовө лөлтийн Яруу найрагчдын бүтээлээс Уншиж, аугаа нЖ ЭХ орны дайнд оролцсон өвч лөлтийн ахмал дайчид, фрон” тод бэлэг хүргэлцсэн хү” мүүстэй уулзалт зохиох юм. ХЭВЛЭЛИЙН БАГА ! ХУРАЛ ї Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын 60 жилийн ойд зо» риулсан хэвлэлийн бага ху» рал болж, МХЗЭ-ийн Төв Хо» рооны нарийн бичгийн дар» га, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Дарга Ч. Цэрэндулам пионе» рийн байгууллагын түүхэн замнал, өсвөрийн Сүхбаатар» чуудын ажил үйлсийн тухай мэдээлэл хийв. ШУУКУРУУЛЛУХУУУУЛЛУЛРУУЛЛЛУУУУЛРУЛРУРУУУЛЛРУУЛЛУУЛЛУУЛРУУУЛЛЕУУЛУЛЛУКРУЛЛИУЛЛРИРУУЛУУЛРУУУРАМРУУЛУУЛСУАУГХСЕЙХЖУУЖИЙУРИЛЕХЕЙЕИУИКИКРЕРХЕЕЕЕРЕХИРКУЙ гєгт71 101 108- АЛД р тулд хэрхэн яаж биеэ бэлт- гэж, сурч ажиллах талаар надаас асууж захиа бич- ДЭГ. Сансрын нисэгчийн мэр- тэжил нь техникийн тус- тай мэдлэг боловсрол, бие бялдар, сэтгэл санааны өндөр бэлтгэл шаарддаг мэргэжил юм. Хүүхэд ба- тачууд та нараас олон хүн сансрын нисэгч болно гэ- дэгт би итгэж байна. Үү” ний-тулд та нар одооноос эхлэн бүх хичээлдээ онц физик, ГҮҮҮЇҮҮҮТҮЭ ХН сансрын нисэгч болохын ЇАЙ Ж. ГҮРРАГЧАА /ЯБНМАУ, ЗХУ-ын баатар, сансрын нисэгч”? нэгэн амжилтад хүрэхнь хэцүү. Тиймээс хүүхэд ба- гачууд та нар үерхэл нө- хөрлөлийг эрхэмлэн үзэж хүмүүжих нь чухал аа. Үнэнч сайхан нөхөрлө- лөөс та нарын зориг хүч арав дахин нэмэгдэж, нөх» рийнхөө төлөө санаа тавьж тусалдаг эрхэф нандин ча« нарыг олж авах болно. Мөн биеийн тамир, спор» тоор тогтмол хичээллэж бие бялдраа чийрэгжүүлэ. хийн хажуугаар одооноос эхлэн эр зориг сэтгэл са- -| тулд 2 хатуу Бум г нэг чухал зүйл 4: хөлсэндээ -тай яаргаши МЭРГЭЖИЛ хүрч, хийсэндээ эзэн болж байхын төлөө одооноос мэ- рийн, хичээн зүтгэж бай- вал ашигтай. Багачууд та нарт нэгэн нууцыг задлахад сансрын нисэгчийн мэргэжил хэцүү боловч нөр их хөдөлмөр, хичээнгүй оролдлоготой, онц сурсан хүүхэд болгон сансрын нисэгч болж чад- на. Сансрын нисэгч болох хүсэлтэй хүүхэд бүхэн үү- үргэлж санаж явах хөдтэйгээ эв найрамдалгүй хичээлдээ шамдлага муу- хүүхдүүдийн өмнө сансрын нисэгч болох үүд тад хүрч чаддаг. Манай ахмад үеийнхний кувьсгалт тэмцэлд гал улаан бүчээ намируулсан олоц зууп мянган пионер сурагчид, эвлэлийн ги шүүд дайчин туслагч нь байсан. Хувьсгалын хэ рэгт ажил үйлсээ зориул» сан тэр баатарлаг хүүхэд: багачууд, залуучуудын" үйл хэргийг залгамжлаш авч, үзэл санааг нь өндөр өргөн яваагаа та нар хя» руулж, тэдний адил эх ор» ны үнэнч хөвгүүд болон өсч хүмүүжих хэрэгтэй. г Та нарын баяр баясгаа “лан, аз жаргал бүхэн чин МАХН-ын хайр ивээл ач гавьяа билзэ. Иймд хүү" хэд багачууд та нар МАХ Н-Ен үйл хэрэгт чин үнэнч, эх оронч, интернационалЧ үзэл хүмүүжилтэй, нам, ард түмний хувьсгалт дай. чин, хөдөлмөрч уламжлэ» лыг нэр төртэй залгамж- лагчид байх ёстой. Хүүхэд багачууд аз! ТЯ Барын өмнө сансрыч хяз гааргүй уудмыг эзэмшиж, нисэхийн эхлэлийг тавж лаа. Тэр үйлсийг цааш үүрэг за үмний найрамдлыг Нүд ЮЙ. цөцгий мэт Зайрлаж, Чилнэ нийгмийг гардан байг ( “тв млвсэт-т-ттэж жос--нрт- ло ? Д. Сүхболтарын нэрэм- т МПБ-ын 860 жилийн с гтаж «Пионер бүр б сайхан улгэр жишээ, бү- гт, бүлгэм бүр 60 сайн төлөө» уриа дэв ажиллав. Түүхт ттїам оо «Залгамж ны хоёр дахь шат, жталын улаан тугийн » уралдаанд пноне- 22 бүлгэм, 296 бү баатарчуудын 171 тисисрүүд тодорхой ү амлалт авч сурдага, хөдөлмөр, урлаг спорк, хасын найтийн ажлын ам жилтаараа бэлэг барын байна. Хутаа их ялалтын 40 жил. МПБ-ын 60 жилийн ДЗО-ны ХП их пналдам ттэж сургууль бүлэн, бү салаа пионер су- рагчдын дунд «Үлгэр нш- САЙН БҮХИЙЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ! ХОВДЫН ШНРҮҮД ПИОНЕРҮҮДИЙН АЖИЛ ҮЙЛС хаа адзьбам», «Цисмерийн сайн үйлсийн буухна ном» бүтээх, ч Интериацнонал болон дайчин алдрын там- хим музей тохижуулах» болзолт уралдаануудыг пиоперийы зөвлөлөөс зар- лан биелэлтийг улирал бүүр, дүгнэж байна. Бүлгэм бүрт МПБ-ын Төв Зовлөлийн ХШ бүгд хурлын шийдвэрийн дагуу «Дунд дүнтэй тэмцэх» пномер сурагчдын групп байгуулж, мөн ЇШ ангийн унших хичээлээр аймгийн пионерийн зөвлөлийн из- рэмжит олимпнадыг сур- галт заах аргын кабинет- тай, ҮП-Х ангийн сурагч дын дунд «Хууль зүй- байгууллагуудтай хамтран зохион байгуулж дүгнэв, төвийн лийц П, Дуут, Монххайр- хан, Чандмань, Манхан сумын дунд сургуулиуд идэвхтэй оролцлоо. «Пифнерүүд чин сэттэ- лийн захиалга»-шар» айм гийн ТӨВД -хүүхдийн ном уншлагын газар барих хо- дөлгөөн өрнөж, «Алдрын зам ахмадын сургаал» сэдэвт хүндэтгэлийн цуг- дааныг бүлэг бүлгэмдээ хийж 50 гаруй ахмад пионерийн дурдатгал цуг- луулав. «Өсвөрийн төлчин» цу- ваанд 4000 гаруй пионер хамрагдан 200 гаруй суурьт очиж ажиллалаа. Эймгийн пнонерийн зөвдө- дийн дарга Д. БААТАРЖАВ Ї САЛТАН. ХАРААЦАЙ» ДУГУЙЛАН Манай сургуулийн багш: Р. раасанжав 1982 онд ургаа зохиолд сонирхолгой шерүүдийг цуглуулан Яла: хичээллүүлсэн ду юу. їугуцлгнгийн амхиы хя. дтзас байцийн маань сэтгэл ходолгом яриагаар эхэлсэн билэ Төдий л удалгүй Отд бес сийнхаа зөвлөснөөр байвга өврийн жижиг дэв- т Эй явж амьдрал, бай- лийн сонин үзэгдал, хэв- лэн радио. кино хүний ярианаж сонсож омздсэн ямар нэгэн уран санаа, н үг, сэдвийг тэмдэг авч, шүлэг, өгүүллэг, шүүмжийн чанартай шаэтеє умал бичиж, дугуйлан дээ- рзэ хэмтрэр, ярилцаж, бог- тоаас зөвлөлгөө авдаг бол- Пионерийн бүлгэм, баг- шийнхаа дэмжлэг туслал- цаатайгаар бид улирал бүр дугуйлангийн тайлан хам- гаалж, уран үгсийн чуулга сохиодог уламжлал тог- тоов. Саяхан Ш улирдын үлчээр 26 сурагчийн бү- эр самбар гаргаж, үгсийн 16-дахв чуул- хийлээ. ганаа Манай дугуйл2, мяг- мар гаригт тогтмол хи чээллэж, уран зохиолын онолын үндэс судлан ах- мад, (залуу зохиолчдын бүтээл дээр ярилцлага хийж, дугуйлангийнхаа т бүтээлзэр «Алтай ай» бичмэл сэтгүүл тогтмод гаргадаг болов. «Алтан жираацай» Ддугуй- лангийнхаи сургууль, ан- ги-бүлгийн ханын сониноор ханын хэвлэлийн агуулга, бүтэц, хэл иайруулгад задлан шинжилгээ хийж түүнийг боловсронгуй бол- гох, үс үсгийн аадаагүй: цэвэр үзэмжтэй гаргах, төрөл хэлбэрийг олшруу- лах, үлгэр жишээ ханын сонины манет хийх, пио- нер сурагчдын дунд 19- рел бүрийн асуулт ха- риулт, зохион бичлэгийн уралдаан зарлаж дүгнэх, цэвэр бичигтэн анги бүлэг шалгаруулах ажлыг шеф- лэн ажиллаж байна. СУРАГЧИЙН ЖИЛД 3анхан Сумьан 10 жи дийн сургуулийн ХЗЭ-ийн тороо. пионсрийн бүлгэм рагчийн жил1983 опоос эхлэн хичээлүүдийн баяр хажлэ узамжлалтай 0 жээ. Хизээлийн баярын кини - ХИЧЭЭЛ БҮРШН БАЯР. баярыг дүгнэнэ. Үүнд: 1. Тухайн улирлын Хи- чээлийн ирч 2. Сурагчдын соёлжилт 83. Жагсаалтын дагуу зайлшгү уншиж судал сэн зүйл 4. ХЗЭ, пионерийн С9» дэвт болон үзүүлэх ажил 5. Тухайн ангийн социа. эзэлсэн » авсан ОНОО 6. Хэв журмын зорчил гаргасан эсэх Заавал мэдвэл сОхиХ зүйлийг шалгахдаа журиж лын нэрийн дугаарыг үзэгч дээр хэлүүлж, түүнд таар- сан сурагчдыг дуудаж шэд- яэтийг шалтадлт. Баярт оролцсон байдлыг хичээл бүрийн онцлогт тохнрсон асуулт бүхий хүснэгтээр дүгнэнэ. Түрүүлсэн хамт олтыг сургуулийн намын үүр, захиргаа, ХЗЭ-ийн хороо, пионерийн бүлг» мийн зөвлөлийн Диплом, баярын бичиг, гэрчилгээ, дурсгалын зүйлээр шагна- на. Хичээлийн байрыг зо хиодог болсон нь сурагч дын ИЛВВХнйг сайжруулж, зайлшгүй мэдрэлд зохих зүйлийг мэдэж авах (су рагчдын соёлжилт, хү, мүүжлийн түвшинг ДЭЭШу лүүлэхэд сайн нөлөө үзүүлшт байна А.ВАЛСАНХҮҮ АНХААР, ТУРШЛАГА! ------ НЭГ БҮЛГИЙН ДӨРВӨН ТУРШЛАГА Эрдэнэбүрэн сумын 8 жилийн сургуу- лийн. Ц, 1Карантай. багштай Зын «А» аигийн, У бүлгийн пиоперүүд МПБ-ын 60 жилийн ой. угтаж «Д. Нацагдоржийн нэрэмжит бүлэг» болох үүрэг аваад ажиллаж байна. Тэдний ажилд дэвшилт- тэй арга барил излээд байгаагаас зари- мыг нь өгүүлье Ж БҮЛГИЙН ДАРГА НАРЫН НЭГДЭЛ Пнонерийн ажилд олон хүүхдийг сургах, хамтын удирдлагын аргыг нэнтрүүлэх зорилгоор бүлгийн дарга нарын нэгдлийг байгуулан ажиллаж байна. Нэгдэлд Б. Батсүрэн, З. Чулуунцэцэг, Ш. Батноров, Я. Батгэрэл нар ордог бө- гөөд хамтарч уран бүтээлээ туураидаг зу- раач ах нарынхаа жишээгээр тэд өөрсдий гөө «Батизгдал» гзж нэрлэжээ. Бүлгийн дарга нарын нэгдлийн гишүүд ажлаа хамтарч төлөвлөн зэлж ээлжээр нэг улирлыг хариуцан ажилдаж, тухайн улиралд хийсэн ажлаа бүдгийн цуглаанд тайлагнаж хэлэлцүүлдэг. Ингэснээр Ххи- чээлийн нэг жилд дөрвөн инонер бүлгийн дарга хийх чадвар, дадлага эзэмшиж,тэр чанараарза өөртөө өндөр шаардлага тавьж сурлагын түвшингээ ахиулдаг юм. (1Ки- шээ нь: Дунд сурч байсан Я. Батгэрэл бүлгийн дарга шарын нэгдэлд орсноор сайн сурлагатан болжээ. ЭЧНЭЭ ТОЙРОН АЯЛАЛ Энэ, хинэвдий,, жилд, «Миний төрсөн цуташ-Манроавцр Сайхац Орон» сэдэвт ч нээ тойрон аялал зохиож байна. Нэг удаа- гийн аяллаар Д. Нацагдоржийн амьдарч байсан нутгийн сургууль, пионерийн гууллагатай захидлаар харилцаж ирсэн захидал, танилцуулга, гэрэл зураг, тэр- гүүн. туршлагын материал, тэмдэг, дурс- галын зүйл зэргээр үзэсгэлэн байгуулж, бусад бүлгийн пионерүүдэд сурталчлах ажил зохиолоо. «УЛААН ЦЭЦЭГ» ХАМТЛАГ Тэд улс торийн дууны «Улаан цэцэг» хэмээх дууны дэвтэртэй , улс тө- рийн дуу цуглуулна. Сумандаа ирж тог- лакан урлагийн бригадынхныг урьж, улс тєрийн дуу, шинэ бүжиг заалгана. Анх- ныхаа концертыг сургууль дээрээ амжилт тай тоглолоо. ОддОо концертын эхэнд «Улаац цэцэг» гэдэг телестанцаараа 0- иирхолтой нэвтрүүлэг хийдэг болов. Д. НАЦАГДОРЖИЙН ХИЧЭЭЛ Ийм сэдэвтэй цуврал хичээлийг энэ бүлгийн пионерүүд хийдэг. Хичээлээр Д, Нацагдоржийн амьдрад уран бүтээлтэй та- ннлцаж, улмаар амжилттай сурах арга барилыг судалж эзэмшиж байна, Хичээлийг сургуулийд захирал, хичээлийн орхлагч, пионерийн ахлах удирдагч, тэргүүнай барц нарыг урьж заалгадаг учраас со нирхолтой. үр дүнтэй болж байна. Үүний дүнд сурагчдын сурлалыд амжилт ахиж, зовхон зиз хичвэлийц ншлд зургаан пио- нер онц сайн сурдаг тны өгнэзнд (шил, шинж, сул сурлагатангүй хамт лон бол- ад ». С. ДАРЬСҮРЭН --Пионсрийн ахлах вгай дэглэлт өдрүүдэд хешөө дурсгад хүндэтгэж, хүн- дэт харуул гаргадаг. Зураг дээр: гдгахын цэрэг спортын Дол34 тэмцээнд улсад байрт Шшалгарсаа Ховд хотын 10 жилийн 1 сургуулийн инонерүүд "АРД Аюушийн хөшөөний хүйдэт харуулд, Ариунаа ахлагчтай «Пионор»: -- Ховд хотын 10 жилийн ЇГ сургуулийн Д. шүдлэн хамгаалах штабын їи- "7 тЁС0 түрэсэьл ла » | -- Пионер сурагчид «Төгсөгчдийн өйн зурвас», цэцэрлэг, «Сансрын шисэнч, гавьяат. байгуулжээ. цуудын чоголө УРАЛДААНД ОРОЛЦООРОЙ шегчүүл, чөлөөлєний. бу 13 Дебрецен” хот, Н ї ! ад ЯЛУГХЛ ИХ ЯЛАЛТЫН 40 ЖИЛИЙН онд ВИСЛЕ-0ДЕРЫН ТҮШИЦ ГАЗАРТ шийдэмгий болсон юм. там улаан ермийн давшилт цохилтын хүч улам шамэгдэж байлаа. 1945 оны эхээр Улаан армийн бие бүрэлдэ. шиндээ хүрч, байлдаж бай. таа 6 саа цэрэг, 90 мянга гаруй их буу, мн- номт, 11 шинга орчим тёнк, зөрөө явагч их бууны суурь 14.5. мянган ы ны. сэх өнгөцтєй байв. Фашистын тєрман томоо. хон бүлэтлэлзэр, удаан хуга- ИХ НААДМЫН ГАЙХАМШИГ хотын маргад их мзадамд оролцогчдод баар хүргэ хаар гудамж талбайд дүү шолсаж бас байшин, раад нөдад дэлхийн бүх хүмүүс цугдарчихсан юм Аа сайагдАЖ Обайсан- шиг их урла. нм тоглолт Бэх хүний | | «Зөвлөлтийн баатрууд «л!Та ни өини шмомил 49-19 бүхний өмнө Берлий бакла. юм. Ийм эрчимтэй давшилт сэхээ овөхгүйн Ц ТЭ НИЙГ замын уулзваруудыг эзэлж, сонирхон лавладаг (байв. Зоөлөл уангатай эгшиглэх монгол хогжмийц аалгу Ад тэр тайзац дээр сарч ну. гарч билээ. Хөгжмийн ая бараг сонсогдохгүй болж, адга ташилт мажигаэж Файсансай. Тэр мөчид би хичнээд вх баярдаж, сэг тэд хөдөлж | байсан гэж сонава. Эвэ алга тошилт тив дэлхийд залуучуудлас хүртсэн айхиы минь шаг над байсаа юм. тийн командлалын | боловс- руулсан төлөвлөгөө бүрэн САНСРЫН НИСЭГЧДИЙН ӨДӨРТ | СЭТГЭЛ ЗҮРХЭЭ ТА НАРТАА, өр коммунист байсан. 1 й. 1 ЖНДРИЯН НИКОЛАЕВ :. »--Гагарин өндөр мэд- їлэг боловсролтой, гойд их ! хатуужил, тэсвэртэй, шил- гдэг зан чанартай хүн бай- “сан юм. Тиймээс ч түүний найз нөхөд бид Улсын ко- умиссын шийдвэр гарахаас “өмнө санал нэгтэйгээр: 74«Юраг л нисгэх байх» гэж “ярьж байлаа. Бид түүнд: ї --Юра! Хамгийн анх чи (ниснэ гэдэгт бид итгэж байна. Аливаад анхдагч байх тун хэцүү, гэвч бид чамд өндөр итгэл, найд- “вар хүлээлгэж байна. Чи ямар ч нэр, алдарт хүрч | болно. Гэсэн ч одоогийнх шигээ үргэлж ийм л бай- за гэв. Гагарин өөрөө хам- Огийн анх ниснэ гэж бодо- охыг ч хүсээ Харин ! бид түүнд эргэлзээгүй бо- хариулт л хүсч байв. : Сэтгэл нь ихэд хөдөлсөн Юра, Герман Титов бид хоёрын мөрөөр тэвэрч: 1 --Найзууд минь огэсэн үг вэ? Би та нарт сэтгэл зүрхээ бэлэглэе. / Миний сэтгэл зүрх үргэлж яг одоогийнх шигээ байх болно тэж билээ. ВИТАЛИЙ СЕВАСТЬЯНОВ вь« Гагарин нислэгийнхээ тухай, жингүйдэл, өөрийн хөлөг болон биеийнхээ ярианаас тухай ярь сан нь миний санаанд онц» той үлдсэн юм. Гагарин саясоаас. ! Энэ хүний нэрийг бүх дэлхийн хүмүүс шууд л | өрг лэйл сэн 222 эс хаагчийг ийнөдагиийлэ-хээимнй эйнннхїй--8-4-2-2, мэдэж, тогтоон авч, үүрд хайрлан хүндэтгэх болсон нөхөр, зөвлөлтийн ард түмний үнэнч хүү, жинхэнэ Сансрын анхны нисэгч, Юрий Алексеевнч Гага- рин ёдоо 51 настай байх байсан билээ. Түүний ту- хай олон ном зохиол бичигдсэн юм, Айл бүрт Га- тарины сайхан инээмсэглэж буй сэтгэлд дотно зураг бий. Гэвч түүний тухай улам бүр нхийг мэдэхсэн гэсэн хүсэл өргилсоор байдаг.Манай үеийн гайхам- шигт хүний үлгэр жишээ үеэс үед дамжин үлдэх Юрий Алексеевич Гагарины тухай түүний найз нөхөдгсансрын нисэгчид ингэж дурсан ярьж байна.. таасай гэдэгт найдаж бай-- дэлхий яаж харагддагийг нүдэнд буутал ярилаа. 3 Сансрын бүх зүйл нь давхраа мандлаас нисэгчид дэлхийг харж: байгаатай яг ижил, Гагцхүү уудам цэлгэр хурц, өтгөн гялалЗ- сан өнгөтэй. Хэрэв тэнгэ- рийн хаяаг харвал, дэл- хийн гэрэлтэй. гадаргаас, тас хар тэнгэр рүү шил- жиж буй эсрэг тэсрэг бай- дал харагдана, Манай га риг хөхөвтөр (цэгээн цэн- хэр) туяанд гэрэлтэн хөвж буй мэт. | Цэнхэр өнгөөс дээш, аажмаар харлаж, ягаан хөх өнгөнд шилжиж, дараа-нь сансрын хар өн- гөтэй болно. Энэ зураглал нь яг Рерихын .зураг л тэсэн үг, Нар гайхамшиг- тай хурц, Тэр ч байтугай би хурц туяаг бууруулах гэж тэгээвчээ хаасан. Одод тодоос төд хурц гялалзаж, хар дэвсгэр дээр тов тод товойж харагдана. Юра тун ч уран яруу ярьж, нүд нь гэрэлтэж байсан. Би тэр баяр баяс- галан дүүрэн гэрэлтэж байсан нүдийг санаж бай- на. Тэр ч байтугай түүний яриаг сонсож байсан эр- дэмтэд инженерүүд, Ни- сэгчдийн «бахдалтай шир- тэх нудийг ч санаж байна. Тэдний харцанд бахдал 6б4- хархал шингэсэн ГЕОРГИЙ БЕРЕГОВОЙ -- Юра чухам л алд рынхаа оргилд байсан тэр -уед би түүнтэй танилцсан юм.Гагаринтай нүүр учран | | | байсан. . -3 бусын хүн шиг санагдаж” байсан. Харин тэр нисэ- хийнхээ өмнө байсан ши- гээ энгийн төлөв даруу, урналгахан хэвээрээ бай- | лаа. Мэргэжил нэгт бид ухаантай зөвлөгч, үлгэр жишээч офицероор 0ба- хархдаг байсан билээ. Гагаринтай ажиллаж, амарч хичнээн сонирхолтой сай- хан гэж санана. хамтарч нь ч гэсэн уйддаггүй. їШинэ жилийн үдэш, Га- гаринтай хамт сүлд модоо тойрон бүжиж, багт наа- дамд оролцож хөгжилтэй тоглож байсан маань са- наанаас огт тардаггүй. Ийм үед түүний сэтгэлийн бая- лаг, баяр баясгалан, зүрх- ний дотно үгс нь урсан тарна. Мэдээжийн хэрэг нисэг- чид эрүүл мэнд сайтай, харин Гагарин бол ёстой «төмөр биетэй» | байсан. Энэ нь байгалиас, эхээс ийм биетэй заяасных бус, харин тэр эрүүл мэндээ бүрэлгэхгүйг хичээдэг байс» ных юм. - їїилийн турш спортоор хичээллэнэ. Тэр. спортын төрөл бүрээр оролддог байсан бөгөөд ялангуяа сагс, одон бөмбөг, хоккейд гойд дуртай байсан. Сүү-. лийн жилүүдэд тэр усан цанаар сонирхон хичээл- лэж ирснээс гадна спор- “тын энэ төрлөөр хичээл- лэхийг сансрын нисэгчдээс - шаардаж байв. с Хичээл ном, дасгал сур, тууль, Депутатын ажил, уулзалт гээд л энэ бүх- нийг тэр яаж. амжуулж байна вэ? гэж би эхэн үе- дээ их л гайхдаг байлаа. Гэвч аливаа юм бүхэн өө- рийн гэсэн утга учир, тайлбартай байдаг шүү дээ. Гагарин дээд зэргийн | зохион байгуулалт хүмүү- жилтэй, цагийн үнэ цэ- нийг мэддэг, цагийг нарийн хуваарилдаг байсан юм. .Н. ЭНХЧИМЭГ байхад | Түүнтэй | байхад хүүхэд томчуул хэн ! ЗАЛУУ БАЙГАЛЬЧИЛТАЙ 2255. .25 УУЛЗАВ -- Сансрын нисэгч Ж. Гүррагчаа пнонерүүдийн хамт. | С. БОДООШИЙН авсан фото Сансрын нисэгчдийн Жж рагчаа сансрын өдрийг тохиолдуулж, 8За- луу байгальчдын төв стан- цын пионер сурагчид БН . МАУ, ЗХУ-ын баатар, сансрын нисэгч 1. Гүр- рагчаатай уулзалт зохио- лоо. Пионер сурагчид чөлөөт цагаараа хөдөлмөрийн дад- лага хийж төмс, хүнсний ногоо, үр тариа, жимс жимсгэнэ, гоёл чимэглэ- лийн цэцэг тарьж, загас үржүүлж байгааг сансрын нисэгч үзэж танилцлаа. нислэг, жингүйдлийн нөх. цөлд амьд амьтан нутаг- шуулан амьдруулж, урга« мал тарьж үржүүлэх ту“ хай сонирхолтой зүйл ярив Мөн пионерүүдийн со нирхсон асуултад тодорхой хариулж, ирээдүйд санс- рын нисэгч, зохион бү“ тээгч болохын тулд хүү” хэд ахуйгаасаа эрдэмд шамдан суралцаж, эрд» мийн түлхүүр болсон орос хэлийг онцгой сайн сура« хыг пионерүүдээс хүслээ. СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР ОДОНД ХҮРЭЭ БОЛОВ УУ? Өсвөрийн пионер гээд Өөрийнхөө нэрийг бичээд Өнгө өнгийн - гоёхон” бөмбөлгөө Өнөөдөр би агаарт хөөргөлөө, Хөөрсөн бөмбөлөг минь Хөх огторгуйд нисэн одлоо Саранд одоо хүрч байгаа Сануулж намайг хэлж МПБ-ын Төв Зөвлөл Монгол-кубын найрамдлын Нийгэмлэгээс МАУ, БНБУ-ын «БИК-ЫГ ХЭН САЙН МЭДЭХ ВЭ?, асуулт, хариултын зубалдаан орон» сэдвээр уран сэтгэмж зохион бичлэг байгаа даа Одонд удахгүй очоод Онцолж намайг хэлнэ дээ Тэр гаригийнхан намайг мэдэг Тэгээд би дараа нь Ї зочилно. Нийслэлийн 22 дугагр сургуулийн ҮЇ ангийн сурагч Ш. ЦОГТБАЯР. 5. «Миний мэдэх Куба бит дипломат харилцаа тогтоос- . Харну: 985 оны 5 ны 25 жилийн ой угтаж мз- одхинэй дотор Зээ Са айсан З----1- 3838: 48 2777-2Э0М0Й МАТЕМАТИКИЙН ОЛИМПИАДЫН АВАРГА ПИОНЕР замнал социалист бүтээн ордон байгуулалтын ололт амжилт Улсын математикийн тээр ангиудын аварга бол- лоо. лийн математикийн түнз- 7, 8, 9 дүгээр ангийн аваргыг ЇШ давааны бич- гийг ажлыг үндэслэн шал- Олимпиадын ТҮ даваанд хот, хөдөөгийн 26 сурагч. (үүний дотор 9 213 ангийн сурагч хоёр) шал- таран оролцсоноос нийслэ- лийн 10 жилийн нэгдүгээр гийрүүлсэн сургалттай ан- тид орж суралцсан бөгөөд одоо 10 дугаар ангид сайн сурч байна. Тоонд авьяаслаг энэ хүү бусад хичээлдээ ч мөн амжкилт- тай сурдаг юм. зарлаж байна, Уралдаанд сутталчлах КУ-ыг хэн сайн мэдэх вэ?» асуүлт хариултын уралдаан оролцогсод тяраах асуултад хариулна. Үүнд: гаруулахад: ТУурхангай ф Б олол 2 сургуулийн 10-ын «В» --Энэ жил миний хув аймгийн төвийн 10 -өг аитийп сурагч. 13 настай, мартагдашгүй сайхан Чи : лион ц й лийн Ён суйа4 тишүүт талт жил боллоо. Улсын -Б. Батцэнгэл 7 Өодй даа шууд хоёрдугаар ацгид 42 ДХХЬ ЖИЛДЭЭ Ё Бнилий Е Д. Сүхбаатарын нэрэм- Л жит МПБ-ын Төв Зөвлөл, Монголын залуу байгальч- дын нийгэмлэгийн төв зөн" дөлөөс энэ Жилийн байн галь хамгаалах .26 дахь сарын ажлыг «Ус хамгаа- лах, ей хээрийн гал түйм- рээс урьдчилан сэргий- нэх» сэдвээр зохиож бай- на. Сургууль, бүлгэмд «Но- гоон», «Цэнхэр», «Шар», эргүүл, «Өсвөрийн гал сө- нөөгчидэ, «Өсвөрийн ой- чид» зэрэг сайн дурын байгууллагыг зохих заа- вар журмын дагуу шинэч- лэн байгуулж, ус, ой мод болон байгалийн бусад нөөц баялгийг хамгаалах ажил нийт Сургууль, бүл- тэм, пионер сурагчдын эр- хэм зорилт болж байна. Пионер сурагчид танар энэ сарын ажлаар юу хийх 37 ) - «Хүүхэд байгалийн нөхөр» сэдэвт хаврын баярыг эх орны байгаль, ой смод, ус, цэвэр тунга- лаг агаар аз жаргалтай хүн ардаа магтан дуулсан дуу хөгжим, бүжиг, яруу найргийн наадмын хэлбэ- рээр аймаг, хот, сумын тө- гүүдэд зохионо. -- Сургууль бүхэн хи- чээзл туршлагын талбай, изцгийн дулаан байр,амьд амьтны булан, байгаль хамгааллын болон биоло- гийн танхимуудаа шинэч- лэн тохижуулж сурагч үр тэр орондоо байга- лийн бичил булан байгуу- хан аквариум, тасалгааны дэцэт, дуучин, шувууд, жижиг амьтадтай болох хөдөлгөөн Өрнүүлнэ. - Хот суурин, орчин тойрон, анги танхим,өрөө тасалгаагаа цэцэгжүүлж Ме28 (2024) ф 1985 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 13. Ө 2 чэсүрэд: 88:17 чу ШИ аймаг, сумын төв, хот суу- рин газрын тохижилт, но- гоон байгууламжийг хүү: БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ |! ЄАРД 5290) Ээ», хэд, багачуудын нэрэмжит цэцэрлэгийг МПБ-ын 60 жилийн ойн гоо, жимс жимсгэнэ тарих ажилд өргөн хүрээтэй оролцож, бут, нэгба олон наст ургамлын үр тарих, ойг нөхөн сэргээж өсвө- рийн. гал сөнөөгчдийн бүс лэг хүүхэд багачуудын дунд гал түймрээс урьд- чилан сэргийлэх суртал- чилгааны ажил өрнүүлнэ. -- Пионер сурагчдын дунд “байгаль хамгаалах сэдвээр зохион бичлэг, ре- ферат, зурагт хуудасны уралдаан зарлаж «Хүүхэд байгаль хоёр», «Ус амьд- ралын эх булаг», «Амь- | тан, ургамлын ертөнцэ, | «Бид-байгалийн нөхөр», | «Хөдөө аж ахуйн хортон- той. тэмцэцгээе» зэрэг сэдвээр бичмэл сэтгүүл, гэрэл зургийн сонин гар- таж, асуулт, хариултын эчнээ олимпиад зохионо. - «Цэцэрлэгийн 7 хо- ног», «Цэцгийн өдөр», «Шувууны баяр»-ыг тус- гай төлөвлөгөөтэйгээр бэлтгэж мод цэцэг тарих, загас үржүүлэх.. зүлэг суулгах ойн "зурвас бай- гуулах, сургуулийн анги бүлэгт үлгэр жишээ турш лагын талбай, цэцэг ногоо- ны шилэн хүлэмж, ши- лэн дарлага барих зэрэг ажил хийнэ. - Ой хээрийг тал түймрээс урьдчилан сэр- гийлэх ажлыг нийт пионер сурагчдын дунд өргөн сур- талчилж, галын үзлэг шал- галтыг тогтмол хийж илэр- сэн дутагдлыг богино хуга- цаанд засаж арилгах арга хэмжээг авч байх нь чухал юм. 5 5 Ж. ЦЭРЭННАДМИД Монголын залуу бай- гальчдын нийгэмлэгийн төв зөвлөлийн нарийн болгож, цэцэрлэгт хүрээ- өмнө үлгэр лэл, сургууль төгсөгчдийн жишээ байгуулах хэрэгтэй. бичгийн дарга) “ЗӨСВӨРИЙН ТӨЛЧИН» (87: 7 доль УРАЛДААНД . ТӨЛЧИН ПИОНКРҮҮЖ 20-52 байна. Тэднийх 580 зэм Д. Бадамханд бахархан Булган. бймгийн -ГУр- хониноос 450 гаруйг төл- | Ярьж байлаа. », ванбулаг сумын «Сүхбаа- тарын туг» нэгдлийн 1У бригадын хоньчин П. Мо- ломиүрдэвийнх Хөгнөхаан уулын Салхитын хавар- жаанд хонио төллүүлж лүүлж төлөө 100 хувь бойжуулж байна. -- Хонь ид төллөх үеэр сургуулийн хүүхдүүд ирж 2 маш их тус боллоо гэж Моломнүрдэвийн гэргий ЗУРАГ ДЭЭР: Тус су- мын дунд сургуулийн 1. У1 ангийн сурагч М. Даш- дондог, Оюунтуяа нар. С. БОДООШИЙН авсан фото. “пулн « - - хорын шициэриын ! инж 8: хэр ЛЛЫЛС ЭЭ ТҮС 2ОВРЦА ТРОМАКОВА | ЗӨВЛӨЛТиЙН АНД НӨХДИЙН АЖИЛ ҮЙЛС 1 | ПЕППДЕТЕ ТМ ВЭ 2275 Х до ласда ЖЭ 7 ЗАЛГАМНСУЛЛИИХОЛБНН Ї : ҮЙ мсЭЙ л 71 | УНДГОВИЙН ПИОНЕРҮҮД хурулхал алгын хилийн, кавзартай сэлгэн бүлдаасүда 15:25 ШОЛЕРИЙН ТМИ ЖИЛ Т а г, э нь «Талын туяа» кино тєат- | тавшгайчид энэ оны иэг- | рын дэргэдэх пионерийн «Залгамж үе» театр юм. 4-2 3 ” тойд хийн томоохон орд таж, санана! пионер, сурагч оролцо: | Этэ дугуйлангийн “ халамжлан хүмүүжүүлэгчээр дүгээр сард «Артек» л газар байдаг. Тэндээс уул Дунджаар 60--80 жил байна. ж | - -- Бнг жахичньч Д. Цэвээц гуай 13 жил ажиллаж || 80ЧНЛЛОО. заган ст хийг хоолойгоор дамжуу.- ургадаг модыг хайрлан Мод тарьж, ургуулах ! : таа бөгөөд сурагчдын чөлөөт цагийг зөв бо- орны өнцөг булан бүрээс лан Өрнөд Европын ор, хамгаалж, улс орондоо явдад пионерүүдийн байн- ГАВШГАЙ ХӨ ӨЛМӨР ДОТУУР БАЙР--МИНИЙ ГЭР довсон өнгөрөөх, тэдэнд техинкийн анхны мэдэг- Ї Хар тэнгисийн эрэг дэх нуулад гаргадаг юм. Хий . чухал хэрэгтэй цаас үйлд- та санаа (тавьдаг ажил | ! Намайг сургуульд орсон рыг гэрийн нөхцөлд ойртуу« | ДадҮҮН,(0ЛГОХОД ослорийн кино механикчдад ту- Ї бүх холбоотын пионерийн дамжуулах хоолой тавих . вэрлэхэд туслахын тулд болжээ. Аугаа их Эх ор- | анхны өдрөөс эхлэн бидний лан тохижуулснаар улсын -04512-8 | нь улсын томоохон ажил пионерүүд «Сая тонныг ны дайнд зөвлөлтийн ард | ОНЦ СУРЛАГА 2217, байрыг бртүлийн хэвэнд Хэргжүүнэ 19 | умьилйы Нй Оаан аргаа алаг оных | “0 загцры хура дугаа. бий. Тэпэд 5 эндэж өх оиндӨй» эхэр ер . түниий байгуулсан вм захиргаа, багш нар гүүн туршлага болсон МЬ | бичиж, нэвт сан хүүхэд ахмадуу- тийн пионерүүдэд «Урен- ци зохнож . эхэлсэн ЮМ. тын 4Ожилийн ойн баярын 3 2 түүлэг хийж, үзвэрийн үед хэв ам /Ч. ! дэх сургууль зохиож бай- ны ХЫнх наадмыг сур- "ЭРИЙН. нохцөлд ойртуулан бид бүхний бахархал, Юм... | сахиулан, кянд гаргаж байна. «Залгамж үе кяпо | АМ! ӨЖИЛ хөдөлмөрт хэр. | гОй» | операцн явуулах . Энд шь пионерийн авай өмнөх энэ өдрүүдэд шио- Дундговь аймгийн шио- ма. талчлах зорилгоор аймаг, хурын ирсэн Фи, тавтай амарч сурахад ан. | "б8"РЫН дугуйланг төгсөгчдөд үнэмлэх олгодог || ХЭН” оролцож байгаа тус энийг шинхїлйлан лан цуглуулна тэсэн” өр 1 “ат чцвуршинд гэх хорио нєрийн байгууллага. пио- «Гүн бат мэдлэгийн төс сумын сургуулиудад «МИх Одоо бид н 45715 Л5вн юм. хайгаа ярилцан туршлагаа ҮЕ. хамгаалагчдын дурсгалд /б» бай. өэрд-Өныаг ЭэхЛЭ тайлга ЗУ лутыг/ Пионерий ДУЛАМСҮРЭН | бүхэн жилд 20-00с доош- | Мигтэснзэр хэдэн зуун. зориулан мод суулган Ё сурагчид Д, Сүхбаа- дөө» байнгын аянаар сур. наадмын | Клуб» байгуу. гаа юм шиг тохилог амь- мам, засаг, сургууль, багш нонерийн ахлах удирдагч Д, | солилцож, алдар цуутай гүй | килограмм хаяг, мянган ажилчны хөдөл, гэ 100 тарын нэрэмжит МИБ-ын гууль бүрт сурлагын ко- лагдлаа. дарч, сурч байна. Манай нартаа баярлаж байдгаа сар | ажилчид, Байгаль-Амарын хий на рэн лал мор, нэг миллиард кило- тайна, . Таван жиад 60 жилийн ой, ДЭО-ны мисс байгуулж пионер су- Мандалговь хотын (10 дөтуур байранд давтлагын їлэрхийлж байна. яг | гол төмөр замын барил» ЗХУЛ Х.Ба боадуЭЛАЛ ватт цаг цахилгаан эрчим мод тарих юм. Х1! их наадамд пионерийн рагч бүрийг сурлагадаа жилийн сургууль-- бүлгэм » өрөө тоглоомын болон үйлч- Энэ хайр халамжийг су- гын баатруудтай уулзав, БсогСЛ бараг Тэн хага8 хүч, 200 сая шоо метр Эмийн ургамал, зэрлэг юшгай | хөдөлмөр, “ОНЦ ахиц гаргах тооцоот үүрэг улсын тэргүүний, Адаацаг лэх булан байдаг. Чөлөөт рагч хүний гол хөдөлтөр | Прингийн 2, Нь Ирварүүдийн цуглуул Ус хэмнэж, асар их ой иоимс түүх явдал пионе- рлагаар бэлэг барихаар авахуулснаар ПЇ улирлаар сумын 8 жилийн сур- цагаараа ном уйшнж, теле- сурлагадаа амжилттай су- 16 лёсах жил 1981 тЧХХЖ ХисЧ модыг огтлогдохоос аврах рийц таван жилийн иэг дэвх санаачилгад үр бү? сурлагын амжилт 97,3 тууль--бүлгэм аймгийн ЗиВер хха нөхдийнхөө төр. ралцаж, дотуур байрынхаа Эхилэл, сард бүх м. ХЭэж, к юм. даалгавар, Нэг килограмм тээлтэй ажиллаж байна хувьд хүрч, 212 бүлэг тэргүүний сургууль болж, 9 ална шэндэгжэн9: ЭД хогшлыг улам сайн нүд- Ч пионер С “өрирлэ гулд унце- түс оргы, мунийн эмийн ургамал хэдэй ар Тус аймгийн /Цагаай 100 хувийн амжилт үзүү- Цагаандэлгэр сумын 8 жи- р ЭД, хопилыг зэв,дангаалж хариулаалгын олбоотын урагч ви! районы инонерүү- олон РВац ХҮНИЙ Өвчин ЭМГЭГИЙГ - сурагч бүр нүдлэн хамгаалж | боддог. дын УШ чуулганаар га- дийн цуглуулсан хаягдал яионерүүд жил тутам 20- ЗХУ- млтэр сумын 8 жилийн дэн лийн сургууль, орчиооцэ- сүүлийн дөрвөн жилд эвд- Таний нэ ра: эхэлсэн билээ. Тэ- төмөр бүхэл 30 килограмм хая шхжааж |чадна. “Д ргуулийн туршлагаар Пионер сурагчдын чө цагжүүлж аймагтаа тЭр- рэд гэмтэл гаргаагүй. Багш лийн 57 дэ Цөөтыг хүүхдүүд “янз бү- ээг үлмыР ЁЛ цуглуулж аан гурвац эм тутмаас имэгийг мтийн бүх сургууль туу- лөөт цагийг зөв боловсон гүүлсэн, Дэлгэрхангай су- шарын маань уйгагүй ажил- сурагч онц лагатан рийн яам, газруудаас то- галт тэргийг Дэлгин 244 зан му! 25 нь ургамлаар хийж байна. лай үржүүлдэг боллоо. өнгөрүүлэх тэдний урлаг, мын 8 жилийн сургууль | лагааны үр дүнддотуур бай- Д. “МӨНХЖАРГАЛ Ддорхой даалгавар авсан рахын өмнөхөн нийслэлийн хирвэд Өв жаал шЛ рээ, ЗСБН Эстони Улсын Пионерийн идэнхтэМ, тєхникийн сэтгэлгээг Хөг- пионерийн танхимаа шинэ юм, Пионерийн хамтлагууд аг ш- тэх 1458 Тартугийн районы олох нгуультан сурагчид жүүлэх, хөдөлмөрийн хү- зааврын дагуу иж бүрэн орон нутгийнхаа нөхцөл, Гаяуун замд : өврсгад г-ЗдЫ ах сургуульд «Ногоон акаде- багш сурган “хүмүүжүү- мүүжил, мэргэжлийн чиг тохижуулсан, Эрдэнэдалай «УР АН БИЙР Й “бололцоог харгалзан өөрс- ЭАГЭДЭНы ---н2-8ү Өд зал ТарчМ-с-28 ЗЭВ эж мн» изэгджээ. Тэнд хүүх- эгчдийн дунд «Би-пионе- баримжаа олгох чиглэлээр сумын Ор жихиРан сур- » ДУГУ ЛАН дөдөө тохирсон . ажил, млӨрсЭВ хЭсЭи хорин ханаходорхэг дүүд цэв Түрхш023 рийн бүлгийн нэг ги- урлаг, спорт болон хичээ- тууль--бүлгэм «Улаан з 6 б б сонгон авдаг боловч бүг- ЦСОН ПиНОНе| байв. дал цаас цуглуулах ажил аргыг далж, тоон шүүн», «Хөгжилтай буу- лийн төрлийн 434 дугуй- тугэ-ийн аян зохиож бүл | авчирдаг Ш.Бррла Бандийн Чах цас дээрээ. «Инонерийн отряд | ӨРОЛЦ Ч үүд 5) эрчимтэй үргэлжилж байс . бӨЯагийн “газрын зураг хиа». «Дуут жагсаал», (лан) ажиллаж аймгийн гүүдийн дунд сайн үйл- лаа. Тэд бол Мандалговь хот, 148420 сумын бүрт гавшгай ажил їйо- з, Цаас жонлын Ё-лкэүд на. зохиодог, Тэд улсын ху- Хөдөлмөрийн | Десант», /нийт сурагчдын 85.1 хувь, сийн ном бэлтгэсэн ам- сургуулиудын 4-7 дугаар ангийн 4 нер бүрт хөдөлмөрийн Гэдэг, Тэгвэл улам нх хэ- Зовлөлт орны өргөн тэмлээни жилээс жилд «Эрдэм ширжилгээний сурагчдын сайн дурын 20 жилтаар их ойгоо угтлаа. дунд хичээллэдэг гар зургийн «Уран бийр» Дун Зураг дээр:-- Халамжлан Дд. даалгаварЇ» гэсэн нэг эжилээс гүэүлүаа байна. уудам нутагт хавар ирж, улам хувь сэртү7 хөгжилтэй хүрээлзи», гаруй байгууллагад 2966 Н. БАЗАРСҮРЭН гуйлалгийн гишүүд юм. Цэвээн гуай өсвөрийн кино заурилхах инж уриатай юм. Тэдний яруу гэвүнгэ2л НХЭЭХЭц цам ЗЭх орны. ногоон гоёл» оруулж өнгөрсөн өвд «Уран бүтээлийн өдөр» пионер сурагч хамрагдлаа. | (Аймгийн | пнонерийн баэгхлтулниахөи Д.Бнрин Уг хурэвххын бүхэн мэргэжлийн /зөвлөлгөө өгч байгаа нь: алдарт ажил үйлсийн 889. дилгаан “эрчим хүч зар? . өперацид оролцогч пноне .. тог иаын Түүнээсээ ол гь зэрэг сэдвээр үзүүг | МПБ-ын 60 жил, ДЗО- зөвлөлийн дарга) УлӨГАДЭҮлэцайлэАй 41 ЁМШ-эхыдэх 0 3л ай С.ЭНХБАТЫН авсан фото | РИНМаас өгүүлье. туулдаг. Тэгээд бис хит. рүүдийн ажлын нд үе жимс түүжээ. ниятлэгджээ. и ? -8 Р ЗУЛГ НЭЭэРЛГЧӨЭР Баруун Сибирийн Урен- | нээн их мод зарцуулдаг эхэллээ, Энэ операцид бүх (АПН) ТУРШЛАГА АНХААР! ТУРШЛАГА! МПБ-ын ӨӨ жилийн ойгоор «Уранбийр» дугуй- 312252 5 2 Ёоо “Хийцийн . лангийн сурагчид шилдэг бүтээлээрээ «Үзэсгэлэн шосЕгВнэв “ээ : эгэсч 0 ЮАЛЛЫ музей» байгуулахаар бэлтгэж байна. . Тус дугуй. БАЙГАЛЬ ХАМГАА 5 бар ї ҮР ЛЛ Н «9. лангийн сурагчдын зарим бүтээлээс танилцуулья, ЛАХ САРД БАЯНХАНГАЙН ПИОНЕРҮҮДЭД хиглтг шэнэ АМЖИЛТЫН Ж, МӨНХТӨР (Барилгын ТМС-ийн сурагч) Дорнод аймгийн Матад балны зохиож эхэр: : н с: нүд алдам шаргал 5 ХУУДАСНААС Мэн Л олг ИЛГЭЭХ ЗАХИДАЛ Ж.баа” байд. Бузас ҮНДЭС БӨМБӨРТ ЖАГСААЛ Мандалговь хотын Ул- Хэрэгжүүлэх зорилгоор сын тэргүүний 10жилийн багш сурган хүмүүжүү- сургуулийн бүлгэмийн ЛЭгчдийн дунд «Пионер» зөвлөлөөс сургууль эцэг КЛУб байгуулав. Энэ клуб эхийд Холбоог ойртуулах НЬ багш нарт пионерийн гиомерийн дүрмийн шаард ажлын мэдлэг, чадвар ол- ла сурагчдын хичээл гож бүлгийн ажил, сурагч- : таслалтыг арилгах, ариун ДЫН ДУНД ЗОХИОГДДОР 3 Н шд с8 с дэвэр соёлын түвшийг уламжлалт ажлуудыг 30- 3 !! "буг дээшлүүлэх зорилгоор Хиох дадлага туршлагатай таац өвийн й жианааг уу улван бүхгэниих ээр: шанд, худаг усны эхийг хэмээх байгалийн | год пионерүүд зэ| Танай ийм хүрч, өвс ногоо таслах ату- хамгаалан. орчныг ернун цэвэр байлгаж. олон маст жилийн ойгоор Дундговь гууллага тэргүүн байранд шглгарч үүрд хадгалагдах дурсгалын улаан тугаар шагнагдсан. 1975 -- Мандалговь | хотөд хүүхэд залуучуудын дорх ашигдалтад оржээ, | 1977 »-- Зөвлөлтийн д түмний бэлэглэсэн 5 лөлийн - , 3 гжлагч У гаганы төдөөлөгч Баянхангаан | эж нэй боловсролын дунд| “РОМборт жагсаал» ая- болгоход үр дүнгээ (өгч : 5 | х. ЗялрсҮлйн МПБ-ын 60 жилийн ой угтаж пно- | -- Харгана | соёолж, (Малчин ардынхаа ажилч ингэж .хандаж (байгааг баясган сэтгэлийг сэргээн сургуулийн иж бүрэн ба-| "УУЛА”- байна. 2 сүЬ : || нер сурагчдын дунд олон хэлбэрийн сонирхолтой хайлаас навчилж амжаа- Хичээнгүй өв уламжлалаас пионер хүн хараад зүгээр байх нь эргэлзээгүй. Оа Пионер нэг удаа хичээл: “НӨХӨРЛӨЛ» ЭКИПАЖ БА ажил зохиож байна. лам хийг өвлөн эсэм- болох Аль ч ай». төгөл, шанд булгаас зай- Говь-Угтаал сумын 8 гүй байхад Баянхангайн У. сууж УУ гийн өсвөр үеийн-| таслах б| «Зад угаагч» Ж 5, єдн ийн үзлэгээр хангалтгүй “ЖИЛИЙН сургуулийн бүл- ягаан цэцгүүд хавь орч 3. Үүний зэрэгцээ Баян- «Баянхангай»-тай.Тэр дээрх дэнж дээр гэр, шай- | 193 ээлжинд| гарвал бүлгийн цуглаа- ТЭМИЙн зөвлөл хичээл сур- ныг баясган, сайхан Хангайн байгадь орчныг гийн пнонерүүдэд энэ зас Хай барьж, Омадын зэл, | 220 сурагч хүлээн авах| наар хэлэлцэж мэдэгдэх ЛЗга, хүмүүжил, арнуй үнэрээрээ хүн амьтныг Хэрхэн хамгаалах талААр хиа о бас хамаарна шүү! шон төтах (машины тэрэг | бүрдийн уянга» пионе-| ХУУЛас эцэг эхэд нь тар- МЦэврээр хоцорч байгаа су- «янгирын сүрэг» Төвийн 10 жилийн сургуулийн “хүрэлцэн очихыг урьдаг ЮУ хийх шөардлагатайг Тэр сайхан байгалийн мод зогсоох тохитой тал- рийн зуслай байгуулагдав.| ДУУЛЖ . хэрвээ дутагдал ОРёгЧдад туслах зорилгоор | Ш ангийн сурыч Г, ДАВААБААТАРЫН зурсан ажээ. Тэгш талын нэгэн хэлмээр байна. Тэгээд бутыг нүддэн хамгаалж, бай засч, замын тэмдэг | »-н Цагаандэлгэр су-| ЛДахны гарвал эцэг, эхийн бүлэт бүрт 5 сурагчийн зураг. ангал судаг төдийхөн гүн ЭМэхүү Нээлттэй захиаг ган амьтан шувуудыг өвөл анхаарлын самбар, багана | юиын 8 шилийн сургуу-| 8ЖЛЫн газарт шаардах бүрэлдэхүүнтэй | «Нохөр- хавцал дотор очиход эргэн ӨЧЧлээ, хавар тэжээн үр зулзага, “босгох хэрэгтэй, тийн залуу байгальчдын | ХУУДАС Илгээдэг. лөл» экипаж байгуулжээ, тойрон хад асга бүрхсэн Юуны өмнө сум нэгд» өндөг ангаахай, Баянхангайгаа хамгаа- | Тутннлага: 1981--1985 Бөмбөрт жагсаад аалс- Тэд сурлагаар хоцрогс- хайлаас, бүйлээс, нохойн лийн захиргаанаас дэмж- хамгаалж, Өсгөд “ТЭЖЭЭХ, (дан тохижуулах | талаар юид о уярын кэмжээний | наар тус бүлгэм хичээл ДЫГ ДААн авч сурлагын хошуу, яргай модны са дэг авч Баянхангайн тэр барьж хад МОД "4 нар Сүхбаатар аймгийн | єрөнхий бововсролын сур-| Тёслагч, хожимдогчгүй тооцоот үүрэг авахуулан, соог сонин тогтоцтой зурвасхан хавчлаар машин босгой Суурьшуулах МОД Нарад сумын гионерүү- туулиудын заавал ?нэвт-| Хамт олон болж нийт Су? төрөд бурийн хичээлийн төгөл үүсгэсэн харагдана. цувж, айл буудгийг бо» бутны дундуур ЗУ? дэд захиа Өлзийт рүүлэх “уршлаганд орж) рагчдын “АЙ аасий ээд мин, ЗЭМЦЭЭН ЗОХИОЖ, Торгон элсэн. дээгүүр сэн- анулах хэрэгтэй. Хэдхэй хїн хавь амарч нуурын цэнгэг ус, Элст | Угдын Роловсролын Яам-| сурагч» гэрчилгээтэй со хув ариун цэвэр, соёл гэцэсэн гаа, гавар, хүжийн: жилийн өмнө рашаанчин, рчлыг Сони| б Баас хоёр жилийн хугз-| жээ хүмүүжлээр хоцрогч су- р, тийчид ажиглах талбай засах, манхай, түүний ой төгө- ПИОНЕР КЛУБ рагчдын дунд «Нандин Хулд сумын 8 жилийн гоо» хүүхэлдэй аялуулан сургуулийн бүлгэмийн зөв- «Соёлч «Сурагч» шалга. саатай зарласан урал- раанд Шэгдүгээр байренд 1 гарааа. 1984 »-» Мандалговь| лөл нь пионерийн ажлын руулж байна. зуураад 4 ногоорох зовхон явганаар хавчилд тотын 10 жилийн ур| цогцолбор программ бол- С, ЭНХБАТ (Аймгийн нь таЙЧИН |чЧВж, СС-Жэ үйл гийлэн хамгаалсан, мод яах үйлсдээ ВХ “үрлэн , «Улсын тэргүүний) сон «Залгамж үе» аяны . шионерийн зөвлөлийн зочдын харааг булалж,сэт- | шалтай Эад ирсэн бут Хөрс ухаж эвдэхээс олохыг “БЭПАТАР Сургууль» дөл хүртлээ, удирдамжийг р зааварлагч) гэлийг баясгана. Нутгийн (хэн бүхэн мод бутанд гар урьдчнлан сануулсан сам- (Дэд эрдэмтэц ша ХӨДӨЛМӨРИЙН ЦУВАА Хрс сургуулийн сураг- байга: ! УСАА бухын хунх хангаАн, ЗВШан, ШВн сон ЛУХ хов англ уна Єйгуух АНД Үр ЕРЧОБү Бовшэрын оошагоыг БҮхшЭ оОВЧРЛЫН 3 22520 ЕшулоЫОЫХ УГАА НХ ЯЛАЛТЫН ч Р ло жилд Манай дивиз хэд хэдэн удаагийн хүнд хэцүү ту- лалдааны дараа амрахаар, 1944 оны нэгдүгээр са рын эхээр Калинин мужийн Редкино өртбөний орчимд Ниэнхинглих Ааилай «ПИОНЕРКА»--ГИЙН ЯРУУ ААДАРТ ЗАМ Шефийихэн маань тэр тарчиг цагт олдож болох ёль олигтой зүйлээр бэлэг сэлт барьж, бид ч фрон хуучирсан оодон нэхий дээл, чихэвчтэй малгайтай хүү бидэнд хандаж үг хэл- лээ. вад хаясан шатаагч бөмбө- тийг устгадаг тухайгаа, сургуулийн өөрийгөө хам- гаалах нөхөрлөлийн тухай бүтэн хоёр хөногт улан- тассан дайсны найман удаагийн ширүүн дайрал- тыг няцаасан юм. Түүний баг «Пионерка» нх буу гаараа германы 300 цэрэг, офицерыг үгүй хийж, дайс- ны цэргийн ачаа бүхий 150 тын үеийн «тансаг» хоо» -» Одоо манай Улаан ярилаа. лоороо харамгүй дайлав. Жрми, манай фронтод ийм ага буусонт сайн бохөгс шатааж устгасан Харин тпионерүүд л бид- их буу туйлын хэрэгтэй байлдагч ЭНМ, Ц КОМ Багийн захирагч нийг онцгой бэлгээр баяр» байгааг бид мэдэж байна. эхлэх түрүүч Номсларагч ЗЭВЭЛ2ЭЛҮүлн эрэлхэг дуулсан юм. Тэд сууж яр. Ялангуяа танк унал Царицынд Чгөхөөр тэр дэ 3 3 т Завхан холыг тэн талт тэрэгнийхээ нэг (бүр Ч их хэрэгтэй. Ийм их түүн 7 тавцан вагон дээр хурдан шалмаг гүйлдэн гарч, нү. сЄэр том юм хучсан брезен» тэн бүтээлгийн уяаг тайлж эхлэв. Тэгээд ура нуурай- тан, бөмбөр нижигнэх дуу» наар бүтээлгээ хуулж ава- хад нь 76 миллиметрийн цоо шинэ их буу гарч ир- лээ, Брезентэн,гэр угла- буу тийм ч хүнд биш, ер» дөө 1100-гаад килограмм жинтэй боловч дайсныг ба раг алдахгүй, мэргэн онож устгадаг тэж манай цэр. гийн удирдагч, фронтод шархдаад буцаж ирсэн офицер бидэнд ярьсан юм. Төмөр цуглуулж ийм нх буу хийлгэхийг Ч тэр би- руй шийдвэрлэв. «Пионерка» их буу би- Дэнтэй хамт байлдааны урт зам туулсан юм. Ялангуяа Брестийг чөлөөлөх тулал- даанд онцгой шалгарч би» » Брестийн дэргэд бүслэгд- сэн германчууд бүслэлтээе. тарах гэж дараа Дараагаар дэйрч байлаа. Костя өв- Улсын баатрын эрхэм дээд ЦОЛ. олгохоор командлал маань вэр дэвшүүлсэн юм. Түүнээс хойш «Пионер- ка» дайн дуустал бидэн- ТЭЙ хамт явж, олон ч удаа тулалдаанд оролцсон доо. Аугаа их эх орны дайнд манай «Пионерка» домогт хНКатюша»-тай зүйрлэхээр- сан гол төмөр нь яльгүй Ж дөрлө ож татагдаж ирээ байхда. Ё 5 дэнд зааж зөвлөсөн ГЭ гөөс ер олдолгүй их 2 эвэ БХ бууг ЫН анал сэн чарга “Эргаыг будаг нь жаал хүү ярив. Жаал хүү «Пионерка»-гаараа дайсныг Түүхийг авнаа эь Е 4 Бо бас өөрсдийн сурлагын туч Шууд хараалан буудаж тэхэд манайхан дээр Моск- 2 хай, «Ворошнловын мэр- рейхстаг хүрэх зам маань Манайхан ч тэссэнгүй , ро! байв бага зэрэг урт ч байж бо. вагийн хэсэг ажилчин, тэд- ний хамт бас Москвагийн пионерийн отряд ирсэн юм. турвантаа ура хашгирав. “Хүмүүсийн шуугиан намда- хад, пионерүүдийн ахлагч, гэн буудагч»-ийн дугуй. ланд хичээллэдэг, дайсны нисэх онгоцнуудын Моск- Дайсан засмал зам руу бүр ч ширүүн дайрч байв. Энд Константин Царицын Ц. ШАРАВ. (АПН) “үг ЭРЭЛГТЭГ ЛЭГ ҮЭМИДӨӨЖЧН НИҮЛГ ҮГСЭЭ ДЛЭГЭ эесэгээгэлэжэлгээтсоутложгооололүрч үй этэ 71 7-2-1--шут 7-1-222-т,-122Ш2023:221:15-58-22 0 -22428123 дөхөж байна. Гранатуудаа Өвөл, Крымийн ойн мө- СТОЯНОВ ДоОгуурхи засшалаар цув- бүслэхийнээсээ тайлан авч бэлтгэж тавив. Тэгтэл ар талаас автө- сон фашнстуудыг сэт дай- ран эзэлсэн юм. Тэгэхэд Стояновын Ми- тя, Толя хоёр хөвгүүнийг чир гишүү нь нүцгэн сэ -ран яваа хар хар цэгийг мат тачигнаж туслах хүч гитлерчүүд баривчилсан рийгээд сэтгэлд эвгүй дүн- Юра хараад нуувчилсан ирсэн ажээ. байжээ. “Бяцхан хөвүүн сийнэ. автомобиль, мотоциклчид | -- Ура! Манайхан! -гэж инонер--Митя, ах Толя Өсвөрийн партизанууд болохыг нь андахгүй тань- АХ Юра баярлан хашгираад шигээ яргачдын байцаалт- тегнуул-группийн дарга Юра Стояновынхаа араас ойн зөрөг даган цуврах бө- төөд эв хамт залуучуудын сан боловч -сайн ойртож тодорхой мэдэхээр шийдэв. Засмалд ойртож явтал пулемёт тачигнан Юра ч : | “1! “Юу у чамбь, | “ БИМИРЛЫ галлаж гарав. Гэвч фашис- тууд байдал өөрчлөгдсө- нийг анзааралгүй давшсаар гранат шидэх зайнд орж тамлалыг чин зоригтойгоор даван туулсан байна. Фа- шистууд ах дүү хоёрыг сар хэртэй тамлаж байгзал эвлэлийн гишүүн ах Толя сурсан зангаараа газарт їү 1 її ирэхэд нь, Юра нэг грана- юу аялж чадалгүй хуу: нь группийг араас нь хам- ? - ү !! !| таа шидээд хоёр дахиа (чин рым хотын захад гаалан явна. Хуучин Крым | ХЭВТҮүт: далайснаа мөрөө барин элэг буудаж хороосон байв. хотын залуучуудын парти- заны тавдугаар отрядын дарга "Алексей Андреевич Вантин: -- Маргааш өглөө групп- -- Ухраад, Гүйгээд! тэж аяархан командлав. Таг- нуулчид тонгойсхийн ой. руу гүйцгээхэд Толя тү рүүлж, -Юра группийнхээ арыг хамгаалан ухарлаа. тинжээжэээшэээииэшт-стээштиштэш-снлэжэээн. ноо гүйцэн ойртож ирэхэд Юра ойр яваа нэгэндээ: -»| Хоёулаа үлдэж хам- гаалья! Бусад нь ой руу! гээд хэвтэв. Юра сумаа гамнан богино богино ээл- түрүүлгээ уналаа... Юра Стояновыг Бурус уулынхаа хатуу зулайн дээр оршуулсан юм. Тэр орой нь партизаны тавду- гаар отрядын-эв хамт за- Зөвлөлт засгийн 50 жи- лийн ойгоор Юра Стояно- выг «Чин зоригийн төлөө» медалиар нэхэн шагнажээ. 1971 оны намар Юра Стояновын шарил чандрыг й засмал тийш оч! Хорио, ашист тагнуулч- 2 Човтолж ой нэвтрэх гэж ХӨГ сУЛАгл зорилгоор. ду» жЖээр галлахад немцүүд ч 7 НААД -2ЭХ ээд Тас талбайд Ботоэр даах аан - 128 1 . Дахин пу- Е Т ба Тун эцсийн шаард-. гуйран явуут буудангаа хэвтээд, өглөө. Д | НУ хАВ2Л-ГЫРЛүналчйэс лага тулгарсан цагт байлд: Чиний үүрэг бол тагнах: ямар техник, хэд хичнээн сот- Зогс, зогс! бууж өг! тэж хашгиралдаад -хүүх- дүүдтэй хөөцөлдөн давш- лемёт тачигнавч хүүхдүүд хад. асгын араар найдвар» тай. нуугджэз. . Дайснууд офицерынхаа . тушаалаар лийнх нь Дагуу-эв хамт залуучуудын эвлэлд нНэ- хэн элсүүлэв. Зөвлөлтийн баатарлаг ар- ранд ялалтын ойн баяр то- хиолдуулан Стояновынхны ах дүү гурван хүүгийн айна, аг лаа, Сум луунд тусан хЬлВйй У Ён зүгээр жтээг! уХалцЙГ ЦЭлнлаг уры давшилтад орлоо. Юрач мн өрнө зүг шуурхай давп- Дурсгалыг үүрд мөнхөлсөн отряд явна. За, чамд ам- шистууд хагас өлсгөлөн хоёулаа онь холбон гал- саар хавханд орсон хулга- Эв баримал босгох юм. Зрилт! гэсэн “билээ, Тэртээ балчир хүүхдүүдийг дорх- лаж.гарлаа. Сум дуусах на мэт Крымд цоожлогд- рчуулсан Д. БАТМӨНХ ААЛА. “байна гэж хэлэхэд. дөр нохойтой залуу -- Зүүн далавч. Ддларлль ЭР 2-1, ”- Ийм хөөрхөн амьт- сууж байна. Би ийм но- Гэрийн хаягаа хэллээ. ШИ (Өгүүллэг) “ялын ич уу нинонд явахаар тэдний тэр байтал, зам дээр даг. . Шувуу их соргог Гэтэл. хүнээс ч айхгүй юм. Ойртож очоод биенд нь хүртэл огт хө дөлсөнгүй. Сайн ажигла. вал зүүн далавч нь нэгл эвгүй, хугарсан бололтой, Газар шүргэсэн харагд- лаа. Энэ болжморыг зам дээр орхичихвол машин Да: ирээд бариад идчих ч юм билүү. Нүд нь бүлтэл- » но. Автобусанд - ныг чи тэгээд яах гэж байна вэ?. гэж нөгөө эг- чийг асуухад нь -- Мэдэхгүй гэлээ. -- Чи тэгвэл эмчид аваачаад, үзүүлчих гэв. Би гайхсандаа болоод зол той л инээд алдчихсангүй. Вовкатай кинонд явах гэж зогсоол харагдав. Эндээс автобусанд суугаад явахад | мал эмнэлгийн газарт оч- ар талд нь зогслоо. рчиг- чид намайг болон миний байгаа болжморыг харж инээмсэглэнэ. - рин энэ нь надад ичгэв- санагдаж . байлаа. Удалгүй миний буух зог- соолд ирэв. , дугаар давхарт "өрөөний үүдэнд олон хүн дараалан зогсчээ. Тэд- їй дотор ямар ч гэмт хэ- хойтой болохсон гэж их хүсдэг. Гэтэл «Бор шу- Вуу». бариад миний байж «байгааг» гэж дотроо бод- лоо. Өндөр нохойтой залуу над руу харж инээмсэглэн 28 минь, чиний барьж ба чинь, га- даадынх л биз дээ гэж асуухад нь: -- Үгүй эз. Би зам дээ- ч олсон юм гэж хэлэв. далгүй миний орох ээлж боллоо. “Өрөөнд цагаан халаадтай эмч утсаар ярнад нэг л зав муутай харагдана. рээр утсаа тавнад, ХАР) За юу болоов? гэхэд -- Энэ, нэг шувуу... Далавч нь хугарчээ. -- Эмч над руу ширүүн харж: Тэр ширээн дээр тавьчих тэж тушаав. Энэ үед дахин утас дуугарлаа. Эмч сувилагч хүүхэнд хандаж: --, Светлана! Утае аваад, намайг ажилтай байна гэж хэлээ, гэв. Сувилагч Н » Светлана! Тариа бэлт гээрэй гэв. Тэгээд эмЧ болжморын далавчинд нэг эм хээд боолоо. 3 Бас сонин юм. Би Вовкаг жэмтлийн эмнэлэгт үзүүлж байхад эм түрхэж. ням- байхан гэгч нь боож бай- сан юм. Гэтэл миний болжморыг ингэж эмчил- дэг. Тэгээд эмч надад хан- даж: шувуугаа цочоож бо- лохгүй, тайван байдалд байлгах хэрэгтэй. Хоёр долоо хоногийн дараа нь салгаж аваад дасгал хийлгэх хэрэгтэй тэвнэ -- Яаж дасгал хийх вэ? тэж гайхан асуувал, нахад, - -- Яагаад эмчийн цаг “тэр хээ үлэ Алгийнэнн гаа юм бэ?. болжмороё Үзүүлсэн шүү дээ гэж хэ- Эрхлэгч Ж.ДАШДОНДОГ - шэн, 1 НДЕ) 2ЛТа140: ригсасыг түү Ё, 42 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Ме29 (2025| Ө 1985 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 16. ф МЯГМАР ф ҮНЭ 10МмМӨНГӨ ЯМАВЧНЫ ХҮҮХДҮҮД (Сурвалжлага) Баярмаа, Байгалмаа, Наранцэцэг гурав гаднаас дуу шуу болсоор орж ир- ээ -- Таван ямаа ишиглэ- сэн, зургаан ишиг гарсан! Хамгийн их баярлас- тэж их наараа Наранцэцэг Нь ЯН. Наранцэцэт, М.Бай- Коммунист субботни- кийн өдөр эх орон даяар арнун цагаан хөдөлмөрийг магтан дуулсан дуу ХУУр эгшиглэж энд тэндгүйтуг далбаа намирна. Хүрз зээ- түү барьж ажлын хувцас өмссөн хүмүүс баяр хөөр- тэй алхацгаана. Ильич багш коммунист суббот- никт оролцож байсан өд- рийг өнөө бид хүндэтгэн дурсдаг. Коммунист субботник хамт олноороо хөдөлмөрлө- хийн баяр. Коммунист субботник - аз жаргалант эх орныхоо социалист бүтээн байгуу раараа хувь нэмрээ оруу: лах сайн үйлсийн өдөр. Би, манай ангийнхан бүгд коммунист Суббот- | никт оролцоно. Мод тари»! на, зүлэг суулгана. ЦЭ-| цэрлэгийн дүү нартаа тог» лоом хийнэ. Ажилчин мал- чин ах Эгч нартаа тусална. Сургууль орчноо тохн« жуулна. Аав, ээж ах эгч эмээ өвөө цөмөөрөө субботникт явна. Орой нь хэн юу хийс- нээ хамтран ярилцана. Ард олны хөдөлмөрийн алдар хүрзний дуунд ми- нийх бас оролцоно. « Би,бид цөмөөрөө коммуз өвөө нартаа төл бойжуу- лахад нь туслахаар ир- жээ. Өдөр бүр ямаагаа хариулна. Ишгээ угжина. Бас түлээ түлш түүнэ. -- Энэ гурав минь ирж хөгшин бид хоёрт хэдэн өдөр «гар хөл» болж бай- на тэж Маам! 7 маг- тав. «Гар хөл болж байна» гэдэг нь хамаг ажлыг Ну- галж Өгч байна гэсэн Үг юм. Малчин аавын хүүх- дүүд малдаа нүдтэй бай» даг нь ёс, Энэ гурав ЯГ “ тийм ажилсаг хэрсүү охид ажээ. Маам гуайнх Баян- хонгор аймгийн Богд су. мын Ц1 бригадын малчин, «Ханхарын хүрэн хошуу» гэдэг-газар хаваржиж бай- на. Энэ хавар 100 ямаа Яалтад иргэн бүр сайнду- нист Субботникт ородцонб: тэй байгаа нялх ишигнүү- дээ угжих зуур М. Бай- талмаа, Н. Наранцэцэг хоёр ярилцах сонсогдоно, - Хонь малаа хараа- рай, хүүхээд... гэж ээж нь сануулахад охид ухасхийн тарцгаав. Би бяцхан төлчидтэй хамт хаваржааны арын өн» дөрлөг дээр гарч сонирхов. Дандаа нэг ижил бараан зүсмийн ямаан сүрэг уул арлан бэлчинэ. Уулын цаа на уул давхарлан улам өн- дөрлөсөөр Их богд уулын мөнх цаст оргил тэнгэр мөрлөн сүндэрлэнэ. -- Нялх ишиг, хурга нх хөөрхөн! Бид гурав жил бүр гэртээ ирж Төл бой» жуулдаг гэж тэд Ярив. -0 Ишиг хорогдуулж байв уу? гэхэд, -- Үгүй! Манай энэ уу. ланд ишиг хорогдуулдаг айл огт байдаггүй гэв. Ишиг хурганд эхийн өвөр шиг нөмөр болдог эр- дэнэт сайхан уулсаа түц» сэн энэ бригадынхан ма- лынхаа төлийг өнчин ишиг» ний га й бойжуулж өииианээ. ХЗС үйлсэд пно- ДЗО--НЫ ИХ НААДМЫН ФОНДОД Дэлхийн залуучууд оюузны ХИ нх наадам, угтсан ажил Сүхбаатар аймгийн пионер сурагчдад «Их наадмын фон- дод хувь нэмрээ оруулсан танд талархал хүргэе» дурсамж хууд сыг гардуулж байна, «Их наач дамд бидний оруулах хувь нэ мэр» болзолт уралдаанд Ба« руун-Урт хотын төвийн 8 жи- лийн ЇЇ сургууль, 10 жилийн сургууль, Асгат, Уулбаян сума дын сургуулнуд бусдыгаа хо- шуучлан 4000-8500 гаруй төгрөгийг их Наадмын Фондод шилжүүлээд байша. Л, ХҮРЭЛБААТАР (Сүх- баатар аймгийн ХЗЭ-ьн хорооны хэлтсийн эрхлэгч) ЦАХИЛГААНААР ИРСЭН МЭДЭЭ АЖИЛСАГ ПИОНЕРҮҮД МПБ-ын 60 жилийн ой ув» таж манай сургуулийн ивонср сурагчдын дунд «Гал улаан ту- гийн төлөө» нэг сарын аян зар- лан дүгнэлээ. Уг аянд нийт 438 сурагч хамрагдсанаас 230 сурагч төлч. дөд туслах шуурхай брнгадад ажиллав. Ажилсаг шнонерүүд шаакь энэ хугацаанд төл хүлээн авч 99,| хувь бойжууллаа, Энэ ажилд ҮЦ аягийн сурагч Ж. Хүрэлтуяа, УҮ ангийн М, Бү- рэлмаа. ҮН ангийн Ч. Тусгалаг нар бусдаас идэвхтэй оролцож төлчин ах, эгч нарынхаа хайр 1 МЛБ-ЫН ТҮҮХЭН ЗАМНАЛААС Түрүүч нь М 7, 8, 9, 10, 14 50, 315 Пионер, сурагчдаас улаан армийнхайд илгээ- сэн захидал манай улсын, түүний дотор МПБ-ын түү- хэнд чухал баримт болон үлдэх болио. Эх орны ау- таа их дайны жилүүдэд ма- най пивонерүүд сэтгэл зүр- хээрээ дайсантай байлдаж байсан юм. Үүний яруу тод илрал ыь тэдний цуг- дуулсан бэлгийн хуримт- дал байлаа. Зөвхөн гайнц- хан жишээг дээрх баримт дээр нэмж хэлэхэд нийс» лэлийн пионерүүд тэр үед корин мянган төгрөг, бу- сад бэлгийн зүйлсийг ху- рїимтлуулж, түүгээрээ «Монголын пионер» хэ- мээх тайк босгон улаан армид бэлэглэж байжээ. "Тэр сайхан үйлсэд бусдыг манлайлан оролцож явсан олон шилдэг пионерүүд өнөөдөр мөн л урьдын и?- гэн адил знхийн төлөө тэмцлийн тэргүүн эгнээнд явж байна .Гэгэх ч ёстой билээ. Энэ бол пионер хүн бүрийн ариун үүрэг юм. «ЗАЛГАМЖЛАГЧИНН» ТӨРСӨН ДҮҮ Монгол оронд өрнөсөн соёлын хувьсгал улам бүр гүнзгийрч, аймаг сум бүрт Сургууль, тэнхнмийн га- зор изэгдэн ажиллах болов. 3 змаас явуулсан ангийн С длого, зохион байгуу- 2 лтын асар их ажлын үр точд мөлжигч анги үгүй С лон устаж, хувьсгалын дчилсан үе шат амжилт- л. ! дуусчээ. Хүүхэд, бага. чугдыг сургууль соёлоор холбогдлыг хүн өргөн давхарга улам бүр ухааран ойлгож, (пионе рийн хөдөлгөөн улс орны шинж чанартай үйлс болж өэкслж байв Яг энэ үед буют 1944 оны 4 дүгээр сарын 448д «Пионерийн үнэн» (сонын |мэндэлсэн билгэ Энэ бол «Залгамж гэгч» Сэтгүүлийн төрсөн нь байсан бөгөөд ба- удын амьдралд 10 хисадсон гайхамшиг 13 ши нэг байлаа На- шашихаа (үйл хэрэгт казээ ямагт бэлэн байхыг |маг иай дээрээ яруу тодоор уриалсан виз сонины 8иХ- ны дугаарт тэр үеийн онц сурдагатан имонер охиноос эхлээд сургав хүмүүжүү ямч багш шиоиерийн ажилтнууд ажил амьдра б 1 , ппонерүүдийн гайхамшигт үйлсээс «Пиопсрийн үнэн» сонин бяцхай уншигчид» даа оргоноор мэдээлж бай» сан юм « Пионерийн үнэ» СО» инпы айхим дугаарт эрх» лэгчийг Батсүх гэсэн байх богоод сүүл хирд Г. Дэлэг, А. Чойжилжав, Л. Сосор- Шагдар вэ» барам, Жан, й ггүүлчид түүний эрх- ажиллаж байв, ДАЙНД ОРОЛЦСОН ПИОНЕРҮҮД Манай пнонерүүдээс дайнд биеэр оролцож да» рийн утаа үнэрлэсэн пио- нерүүд бий юу? Бий гэж би энэ асуултанд харну- лах байна. | Хүүхдүүд та цар номын санд очиж 1940 оны 7 аар сарын 14- ний одри! «Пионерийн үлэн» сонины дугаарыг сохож үзээрэй. Тэр дугаа. рын 3 дугаар нүүрэнд цэ- рэг хувцастай ондор, нам 4 хүүхдийн зураг бий, Эл хүрсийн дор «чөлөөлөх дайнд оролцсон цэргийн ангийн хөгжмийн бүлэг- сурагчид» гэж бичсэн бай» гаа. Эд нар хэн хэн бай- ваа? Харамсалтай нь тэд- ний нэрийг сонинд бичил- гүй орхижээ. Гэвч зураг нь хадгалагдан үлджээ. Хорин жилийн өмнө бид тэр хүүхдүүдийг эрж хай- сан билээ Арван найман аймгийн бараг бүх сур- гуульд захидал бичсэн -са- нагдана. Олон сар эрж су- рагласан боловч амжилтад хүрээгүй юм. Өөрөөр хэл- бэл, тэр хүүхдүүдийг олол- гүй эрэл мухардсан билээ. МПБ-ын 40 жилийн ой болж, бүх ахмад пионерүүд ойн ёслолын арга хэмжээнд хүндэт зочноор оролцсон. Тэгтэл Сайншанд хотоос нэгэн захиа хүлээж авлаа. Тэр бол дээр, өгүүлсэн дайнд оролцсон 4 хүүх- дийн нэг байв, Баярласан, догдолсон сэтгэлийн үгээр тэр захидал дүүрэн бай- лаа. Захидлын эзний нэ- рийг мартжээ. Захидал Ч үлдсэнгүй. Аугаа их ялалтын 40 жилийн ойн энэ жил тэр эрэлхэг хүүхдүүдийг олж уулзах юмсан гэж хүснэм? Өнөөдрийн сониныг унш- сан өсвөрийн Сүхбаатар- чууд та нар л үүнд минь тусална гэж итгэн хүлээж ШИЛДЭГ ЦИРКЧИД ЗОЛ ХҮҮХДҮҮД лүүхдүүд ээ! Та нар ул- сын гавьяат жүжигчин Эих- цэцэгийн уран нугаралтыг телевиз, киноны ДЭЛГЭЦ, циркийн тайзнаас нэг биш удаа харсан биз дээ? Ха- рин циркийн сургуулил- тын байранд ирж үзээгүй байж мэднэ, Хэрэв тэнд ирвэл тийм гоё нугардаг олон жаалыг харах болно. Энхцэцэг ч багадаа ингэж л нугардаг байв. Бас Но- ровсамбуу ч ялгаагүй. Аравдугаар ангийг төгс, дөг жилээ улсын гавьяат жүжигчин цол хүртсэн юм. Энэ бүхэн бол бүр эрт дээр үеийн уламжлалтай юм шүү дээ. Анхны циричин охины тоглолт 1946 оны 7 дугаар сарын 11-ний ул- сын баяр наадмын өдөр болсон гээд л бодоод үзэг түн. Төр бол арван хоёр циркчин шон Мажигс урамгийн утсан төэрх уран шугаралзын тэнцвэр боёсай юм Ма Жи өдбо Ч улсын ю» Фвалааж бойгг СҮХБЛАТИРЫН:|/ ПИОНЕРҮҮД | ГЕРМАНЫ ФАШИЗИ, ЯПОНЫ МИЛИТАРИЗМЫГ арга хэлгэрээр Чүлэвлэ хэ? торийн комиссар» клуб, Нйнэүлэгс эсрэг энд йгэнгааг ни 3 лог лол слайд Ү| рэгжүүлэхийн үндэс Л» найман жилийн хоёрду- » Ч БИДНИЙ дог. Тэргүүний болон нэ» гаар сургуулийн зУаг ха- х «КАТЮШГА» ӨСВӨРИЙН рэмжит бүлгэм, бүлэг, са- раацай» зургийн хамтлаг, т 5 ЮЛИ || 0 ЗОРИЛТ лаа болох хөдолгоон пиопе- Онгон сумын арвай жи- ТӨЛЧДИЙН ДУНД 2 рүүдийн дунд эрчимтэй ор... лийн дунд сургуулийн «Ха- Хэдва”и : Г нөж, байна. Тухайлбал: раацай» чуулга Түмэнцог- най ни (8327 шинэ толц, ч дуу ЦАНГНа Д. Сүхбаатарын инэрэм» Мөнххаан сумын улсын тын найман жилийн дунд сан сарВа8д яирн нд 21 8а гччнй жас МЇБ-ын 60 жилийн тэргүүний. бүлгэм Н.К. сургуулийн «Цэцэгчдийн суурьт ҮҮ5Ч НаЛЛХ зөж байна Талчны | ї 206 угтаж «Сур, сур бас Да». Крупскаягийн: изрэмжнт клуб» зэрэг эргүүний НОСЭн төлчин баг агт анлД улусладаар, | хин сур» уриан Дор 80- бүлгэм болохоор авсанүүр- хамтлагууд бий. боллоо. р Эн төлчин багачууд ажлын бүтээл ар» хиож байгаа «Залгамж үе» гээ сайн биелүүлж байна. (Одоо сайн дурын 45»бай- БОВОЧуУЛНЭ Сүхбаатар аймгийн Монх- | аяны долоон жигүүрээр ма». Пиопер сурагчид гол хө? гууллагад 3000 гаруй су- о77) й Ур гн ДЭ БО ир ХҮН 9ТГЭЛ р най аймгийн пионер суран долмор болсон сурлагадаа рагчид хамрагдаж байна. руй турачлхий У ёл4, Ч БиэЭл, ЖЭ чид амжилттай аялж байна. чанарын ахиц “гаргахын МХЗЭ-ийн Төв Хороо, ворийн толчин» Ннэхүтэх: болзлыг хан- Аймгийн пиойерийн вөв- тулд «Гүн бат мэдлэгийн аймгийн памын хорооны гаж МПБ-ын 0 шилийн ойдоо бэлэг ба» | лөлийн дэргэд байгуулсан төлөө» аянд гарч, дупд түвшин тогтоох үзлэгт рих чин хүсэлтэй байгаагаа ам булаалдан | ЖАГС ! Хн Бухын бүч» клуб ВЭ дүнтэй нэрцэх тагээцийн үзүүлсэн амжилтаа улам өгүүлнэ. р хтэн солгуультан, ин: үзлэт хийж эхлэв. Сурагч бататгаж улсын тэргүүний хаан С Ь | сурагчдыг пионерийн аж» дын сайн дурын байгуулла- пионерийн зөвлөл болохын Хлйхан сунын тузаын тэргүүний СЭР! | лын мэдлэгтэй болоходту- га шалгаруулах уралдаан тулд бид чармайн ажиллах лын 80 суурьт төлчнөөр ажиллажээ. Жил 1) ГЭРЧИЛ (91 ХӨТ Л салдаг юм. бүлгэмүүдийн дунд зарлас- болио. бүр энэ сургуулийн пионер сурагчид Пионерийн ажлын мэд- ны дүнд Баруун-Урт Хо- Р. ЖАМЬЯН (Аймгийн 12000--14000 төл бойжуулдаг сайхай Ү лэг нь «Залгамж үее ая- тын арван шилийн сургуу» зөвлөлийн уламжлалтай, Наймдугаар ангийн сураг- ны удирдамжийг овормоц лийн «Улаан бүчтэний өс! дарга) чид ямаа самнах бригад болон ажиллаж байна. Тус сумын бригадын хоньчин Сүхээгийн суурьн цэддид бхүү тавдугаар ы) с оролцож байсныг манай төгрөг 50 мөнгө гэдэг бага ангийн сурагч С.Жаргалсайхан, дүү Энх- Өсвөрийн төлчин П, Б: ЯЛАЛТЫН ахмадууд олоц жишээ ба- юм шиг сонсдовч тэр үедээ 7 ан ал үолэлЛүрр сайн Фото зургийг М. ЦЭНД"АРСЛАН : унмтаар дүрсэн яридаг 08, төгс ижэДВнн миВлар төллөж, 523 төл хүлээж аваад байна. Малчны суурьт бидний уулзсан хүүх- ҮЙЛСТ мж 3 данган ын БИВУАСЛАЛХШЭЛЛУҮҮ Хонь хариулах, хот цэвэрлэх, мал тэжээж дүүд бүгд л ажлынхаа амжилтаас баяр- Бал дата МЯУЛЛ 2 бяххан нвснэрийн услахад хоёр хүүхэд маань их тус боллоо. тай өгүүлж байлаа. яийа лвоворт НЬ ДАнХааслсэны Сррахгар га рулс гэж эцэг эх нь бахархан өгүүлэв. Мөн Долдугаар ангийн сурагч 0, Энхтуяа Германы фашизм, японы намсан 1942 оны дөрөв- үнэ цэнэтэй байсан юм. хоньчин Ё. Гомбодоржийнх Цээлийн нуу- амралтаараа 150 төл хүлээн авч 12 ямаа милитаризмыг ялсны 40 дүгээр сарын 15-нд бичсэн "Ахмад үеийн пионерүү- рын орчим тохилог сайхан хаваржаанд самнажээ. жилийн ой, ДЗО-ны Хїїих| захидалдаа. «Миний Өх бо» дийц хүсэн хүлээж байсан малаа төллүүлж байна. Сумын дунд сур- -- Уулбаян сумын.«Сүхбаатарын зам» наадамд . зорнулан бид лох Улаан армийн гараМ- тэр алдарт ялалтын 40 жи- гуульд суралцдаг гурван хүүхэд нь ирж нэгдлийн хоньчин Пүрэвжавын охин зур- «Улаан бүч ний намираа» гай баатруудаас Махчин дийн ойтой өнөөгийн пио- тус бүрдээ тодорхой ажил хариуцан ажил- гадугаар ангийн сурагч Пїг Бурмаа суу- цуваа, «Салют-Мир» ая- араатан гитлерийн Фашис- нер бид баяр бахдал Дүү” лан байгаа атаа: рийнхаа. 50 ихэр төлийг хариуцан ажил- ны «Монголын багачуудэн- туудыг ахар богино хуга- рэн золгох гэж байна.Энэ Бүгд 815 хонь төлөхөөс одоогоор 711 лаж гэнэ. БАХ Булгаа өр- ЭРЕРОВВЫ НӨсрвсриан ойдоо бид сурлага, хөдөл- хонь төллөж, хорогдолгүй бойжиж байна. ДЗО-ны нэ наадмын бэлэг замд На- милрарнэ. с 1 ал мөр родын зэвэг Аав ээжийнхээ мал маллах а хаа- тюша тэдний Сууриар аялахад Бурмаал хүндэтгэлийн ЁС энээ, ван үнүаЛЧөн гүн Єрьэ 3 н 843 Бао дээдээ өргөн барих наас сҮржлийж байгаа эгч дт БҮҮНЭ охин аав ээж ах др нунс хамт блцал Ї. Нэн Зөввм Бядоны БУ бүл ӨВ ОЛ 1-4 ЛгоН 5 олно. охин “Ариунзул, Ариунзаяа Ариунтуяа угтан авлаа. Эх бүрийг төл дагуу: їзлйг Зэмшэлмүйс З2 цэалтэд ппонерүүд аав ээж, ах эгч лээ. Хэзээ иэгэц цагттөгс- С. АРИУНЗУЛ Сусс Ханын оХЫс амжилт ЯВЛГ5 сэн эцгийнхээ сургамжинд зоригжсон энэ. иёриян Эд Нил нь мэ л 41-24 3 БогусЬХ ДЭВ сү ЦЭНЭц Жо ГХ 2:1:57::4:1-::2::1:28 с,8-00987 8041 ш шар, Ч 1 н гтэ! Чатюшагаа ан юм. | ї " лах хөдөлгөөнд ИДЭВХТЭЙ лээн сууя» гэсэн байна. 2 штабын дарга) мнЫ хувь нэмэр:болж (буй нь эр мүүн ДОРЖЦЭРЭН ЭҮ аал, цуглааныг Є -- Анхаар! Туршлага! ООИДАН БҮЧ, ЮЛЧБ МПБ-ын 60 жилийн ой угтаж, пнонпе- рийн ажилтан, идэвхтэн, сонгуультан, нийт пионер сурагчдын пионерийн ажлын мэдлэг чадвар дадлагыг дээшлүүлж, шинэ. дэвшилтэт хэлбэрийн ажил, тэргүүл туршлагыг сурталчлан дэлгэрүүлэх зо- рилгоор аймгийн: пионерийн зөвлөдийн дэргэд «Улаан бүч» флуб байгуулан ажил: лажээ. Уг клуб байгуулагдсан цагаасаа эхлэн буухна аян зохиосоц юм. «Улаан бүч» клубийн буухна аяныг “бүлгэм тус бүр цуглаан хийж хүлээж авах бөгөөд «Пио- нерийн ажлын 7 хоног» зохиох тусгай төлөвлөгөөг гаргана. Энэ хугацаанд клу бийн нэрэмжит «Сул дүн авахгүйн толоо» 8 хоцог, урлаг, спортын уралдаац тэм- цээн зохмодог байна. Мөн пионер сураг- чид, багш нарын сонирхсон асуулт, санал хүсэлтийг нэгтгэн харну өгч шийдвэрлэ. нэ. Пиоперийн цуглаанаар «Пионерийн ажлын 7 хоног»-ийн дүнг хэлэлцэж бүл- гүүдийн үзүүлэх ажлыг шалгаруулдаг юм. 2 Буухиа аяцыг сайн зохион байгуулса” сургууль бүлгэмийг шалгаруулан р ээ- лүүлж, ишонерийг зөвлөлийн шагналаар шагнадаг ажээ. Энэ иь пиоперийн- ажлын чанар, огоожийг дээшлүүлэхэд зохих үр дүнгээ өгч байна. ГУРВАН ҮЕИЙНХНИЙ УУЛЗАЛТ Ахмад, өнөө хоёр үеийн пионерийн түүхийг холбо- сон гүүрийн баганын нэг нь Ч. Тунгалаг гэж бодсон, Мөнххїїн сумын ДУНД СУР- гуулийн пионерийн ахлах удирдагчаар оЛон ч жил, сайн Ч ажилласан энэ хү. ний энгэрт олон одон ме- даль бий, Энэ олон одон медаль бол улаан бүчтэн хүүхдүүдэд зориулсан сэт- гэл зүтгэлийг нь нам, ард түмнээс үнэлсэн үнэлэлт байв Орон, хувьсгалын сэдэвтэй дууны бичдэг буюу пянз бэлтгэнэ. --Хүндэтгэлийн шугам | ион жагсаал, баярын цуглаан дүүд анхааралтай сонсож сууна. -- Их жанжны удирдсан ардын хувьсгал бидэнд эрх чөлөө, аз жаргал бэлэглэ- сэн юм. Бас сурах сур- гууль, Хүмүүжих пиноне- рийн байгууллагыг маань байгуулж өгсөн. Тийм болохоор бид онц сурах ёстой. Хамгийн сайн хүн болж хүмүүжих учир- тай. Яагаад вэ? Бид оноо, дөр их жанжин Сүхбаатарт шалгалт өгч байна. Бидний ямар сурч бай- гааг, ямар хүн болон өсч хүмүүжиж байгааг их жанжин Сүхбаатар харж байна. Сүхбаатар оорийн биеэр үгүй ч түүний үйл хэрэг, үзэл санаа амьдарч байна. Д. Болортуяагийй руун-Урт хотын товийн ар» ван шилийн ДУИД СУргуу- гийн долдугаар ангийн онц сурлагатан сурагч) хэлсэн үгнээс энэ утга саг Гурван үеийн пионерүүд Баруун-Урт хотод хуран чуулж байв. Манай хөгж: лийн гурван үс уулзан учирч байх шиг санагдана. Их жанжин Д..Сүхбаа- тар 1922 оны намар «Зүүн омпод хил хязгаа- рын байдал төлөв ба хил сэргийлэн суулгасан түш- мэд цэргийг байцаан үзэ- хээр» явах замдаа уугуул нутгаараа орж төрөл 10» рөгсөд, нутгийн ард түмэн- тэй уулзан ярилцаад хо- шуу ноён, ёст бээс Дорж- жавын бэлгийг уг ину. тагт сургууль байгуулахад зарцуулахаар огсон туХай ахмад инонер Ц, Жамбал ярьж байна. Их жанжиы үлдээсэн бэлгээр Монххаан уулын хошуунд анхны бага сур- тууль байгуулжээ. Тэр баг га сургуулийн дэргэд хоф- чийг залгамжлагч багачуу. болон фото зураг, үзэсгэлэн гаргаж анги тус нээ аяллын дүнг гаргаж, 1 «Ядадт» уншлагын сэд: Жагсаалын барууч гарталд вийн дагуу нийт пионер байрлуулна. сурагчид, тэмдэглэд хөтөл- Бүлгэмийн зөвлөлийн соц байна. яррА --Болцо! | --Ялаалтын “баярт ургуулийн удирдлага-- рнуаж бүх анги ханын со» (вамын | үүрийц нарийн инц гаргаж, хүрсэүлийн бичгийн дарга, захирал, хэмжээид дэлхийн Ї ны гол, гол хамгаалалт ялалтыг харуулсан тусгай -- Хүн удаахь үедээ уламжлуулах сайн сайхан- тай байх ёстой. Ахмад үеэ» сээ бид хувьсгалч, дайчин, ходолмөрч уламжлалыг өв- лон авсан. Үүнийг өнөө. гийн пионерүүд үргэлж лүүлж ирээдүй одод авч янах учиртай, (Ба- Пионер! Энэ сайхан нэ. рэид жинхэнэ эзэн иь болж явахыг хайрт хүүхдүүд: дээ захих байна... Өнэ үгийг Ч. Тунгалаг уд. эвданаттаа, УЭУРУУАА 7, Т. 6 2203 | сурагчдаар зохион ? | хийлгэж «Ялалт--40» пио- дэгийн хэсгээс уншина. дэвтэй дуу шүлэг долоо, арав хоног өрх сурах ажиллагааг изэж товч үг үүлж, хэлнэ Үг хэлж дуусмагц, | дайн, эйхийн эөхмөр, үх пионер су Дд бэлтгэ- эг сэн шүлэг, баримтат өгүүл, дын холбооны 48 дугаар хэлсэн юм. х :-1945 бүлгийг анхлан байгуулс- Маа цогцлон бүрдэж бай. Цан н, энхчимэг | иеро сурагчдын нэгдсэн | Хотлогч пнонер: -- ” Ч 9 3 | концерт бэлтгэнэ. оны тавдугаар сарын нар, пыг улаан бүчтэн хүүх” дай ї Ц, САПЖОЖАВ --Германы фашиам, лаг дулаан өдөр гудамж талбайд дуу хуур цуурай» таж байдаа. Энэ бол дай. ны хамгийн хүнд хэцүүг муруун дээрээ үүрч гар баярын цуглаанд хувьс сац Оовлолтийн ард түм- галт тэмцлийн ахмад зүт-| ний ялалтын их баяр бай- галтай, аугаа их эх орны лаа ДАЙНД ОРОЛЦОЖ 4лсан боат Ц| пмонер ВУУД, мам, залэл (юнойсо сургадугаар є рийн ахмад ажилтайт урил-| єдү Г ын баярын гаар оролцуулва оиа өдөр 19 ХҮНДЭТГЭЛНИН тар АМ ЖАГСААЛ. м 5 ын цуглаААНЫ |! эж ДАРААЛАЛ асо Ц Н дал гиугам Баагааэ, баярын аугслааа (үүх японы минлитариамыг ядс» --энссүсислилэжллинллллэрЭ : : 1 ны 40 жилийн ойд зориул- 1 ын 3 | сан бүлэг, бүлгэмийн хүн, | дэтгэлийн шугам жагсаалд, ШШиЛШ! --1941 овы Э”? сл орь ГҮ нтүйх) ӨуЭ2а8Ч) | . Төгсгөл, Түрүүч нь ЇН нүүрт: Энэ өдрийг хүлээж цэрэг эрс эх орныхоо төлөө амь бие ргүй тулалдаж, нийт хөдөлмөрчид нойр, хоолгүй зүтгэж байлаа. ТУ пионер: --Энэ ялалт их үнээр олдсон юм. Энэ дайнд Зөвлөлтийн ард тү. мэн 20 сая эрэлхэг” охид хөвгүүдээ алджээ. Хөтлөгч пионер: --ЗХУ- ын баатар Анотолий ШУу- михиний Фронтоос бичсэн захидлаас унцгья, -о«Ээж минь эз! Дэл- хий ертөнцийн хувь заяаг шийдвэрлэх аугаа их ту- алдаан эхэллээ. Нэг нэ- тэндээ сайн тус, дэм болж харж хандаж | байгаарай! 2 дтол нь зоригтой 8715 ) 3 7, СЭТГЭЛЭЭ ЧАН- талж тэсвэртэй байх нь чухал. Бидэнд тнтлер бо- лон зандалчдыг ялах өдөр зүрнэ. Бид заавал ялна. Бид ял- сан шиг ялна, Ээж минь та харж л байгаарай! Та- ны үр хүүхэд бид чинь төрсөн нутагтаа эргэж оч но. Түүнийг та Харах л болно. Бид Фашистуудыг бут цохиж байна. Таны төлөө, тань шиг бүх эх- дийн өмнөөс тэдэнд үх- н цохилт өгч байна» їэж бичжээ, Энэ захидлын үг болгонд ялахын итгэл шэвт шингэсэн байна. ЦП пионер: “-Эх орноо- хамгаалж, эр цэргийн ёсоор эрсэдсэн тэдний тавьяа үүрд мөнх! (эх ор, ны дайны үеийн Зөвлөл, тийн дуунуудаас дуулна). Ш пионер: »-Фашистын булаан эззлэгчид Зөвлөл, тийн 70 мянга гаруй хот тостон, нг галдан ТУ пионер: »-Фашистууд 96 мянган хамтрал, 1876 сангийн аж ахуй, 2890 ма- шин тракторын станцыг эвдэж, тонон дээрэмдэж 40 мянган больниц өэм- канг эвдэж устгасан юм. Хөтлөгч пионер: »-Хад хүртэл Ї«День победы»: дуу эг шиглэнэ) Хөтлөгч пионер --Ау- гаа их эх орны дайнд на- санд хүрэгчидтэй мөр зэ- рэгцэн хүүхдүүд бас баа- тарлагаар тэмцэж байсан. Эр зориг, баатарлаг гавь яа байгуулж ЗХУ-ын баа- тар цолоор шагнагдсан Зи- на Портнова, Леня Голи- ков, Марат. Казей, Валя КНотик, баатарлаг пионер Витя Коробков, Володя, Дубинин, Коля Мяготин, Лора Михеенко, Гриша Акопян, Кычан 2Жакыпов, Павлик Морозов нараар бид бахархдаг. (Нийт пио- нер сурагчид Ч. Чимэд, Л. Мөрдорж, «Зөвлөлтийн Еэүдэнн хөшөө» дууг дуул- на). 9 Ипионер: --- Зөвлөлтийн ард түмэн, түүний баатар. лаг улаан арми мын аюул заналаас хүн төрөлхтөнийг аварлаа. Ямар их үнээр ялалт би- дэнд ирснийг түүх мартах- . Түм, буман хүний зүрх мартахгүй. (Нийт пионер сурагчид эх орон а мэн хувьсгалын ту- хай. бох онгол-Зөвлөл- тийн ард түмний ган бат найрамдлын тухай дуу дуулна.) Ш лнонер: Ф- Ахмад дайчдыг хүндэт пионерт элсүүлнэ, --Найрамдал нөхөрлө» лийг харуулсан бүжиг хийж үзүүлнэ. Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга: --Пиопер сурагчдын төлөөлөгчид дуу. бай! Зэрэгц! Ном- хдн! нерийн бүлгэмийн тугийг үдэхэд бэлтгэ! ко». манд өгөхөд бөмбөрчид тугийн марш тоглож, туг чид байрнаас гарна. Нээлтийн ажиллагааны төгсгөлд «Наран үүрд ман- даг» дууг дуулна. Дараа нь «Ялалт» сэдэвт нэгдсэн концерт тоглоно, Хөтлөгч пионер зургийн үзэсгэлэн" тайлбарлаж ялалтын бая" “рыг угтаж зохиосон олсон ололт амжилтаа ” талчилна. ! «Эрэлхэг баатарлаг үйлс тэж юу вэ?» сэдвээр мар» фашиз-” шин Е : . шинипипининшлийнгицэ ин шинийн АЛТАН НАВЧ Байгаль ертөнцийн ба» рагдашгүй өнгө чанар, үйл хөдөлгөөнийг дүрслэх хүний хамгийн хийсвэр бодол санааг уран зохиол- чид бүтээлдээ тусгаж, түүгээрээ хүн ардынхаа оюун сэтгэлгээг гэрэлтүү- лэн гийгүүлж байдаг. Байгалийн сайханд хөт- лөгдөн төөрч мунгинасан явдал үлгэр домогт “ч, үнэн амьдралд ч цөөнгүй тардаг билээ. Ахмад з0- хиолч | Мөнгөний Чимид хэдхэн жилийн өмнө Төв аймгийн Мөнгөн морьт сумын дунд сургуулийн нэгэн сурагчид тохиолд- ХҮҮХДЭД ЗОРИУЛСАННОМЫН ТУХАН сон үйнзн явдлаас ургуу- лан «Алтай навч» туужга бичжээ. Эйэ туужийг суртуу- лийн бага насныханд з20- риулсан боловч уншсан хэнд ч гэсэн эрхгүй нэ- гийг бодогдуулах уянга- лаг аястай, энгийн, єа- руулхан өгүүлэмшттэй ажээ. Лєв Толстой: «Зохио- лын баатар өөрөө амьдар- даг. Түүний нь бичих хэ- рэгтэй» гэсэн байдаг. Энэ д хүүхэд байгаль хоёрын харьцаагаар дүрийн өсөлт түүний гүн агуулга, ун- шигчид Өгөх өгөөжийг сайжруулж чадсан байна. Ойд төөрсөн хүүхэд сэт- тэлийн их тэнхээгээр, амьд явахын лэнгээр: Чи амьд! Амьдар! Үхэл хүнийг айлгахгүй. Харин хүн үхлийг айлга- даг юм ш тэх үг сонс- дох шиг болоод байв. Да- хиад сайн чагнавал амьд- рал гэдэг чинь аюулыг да- ван туулахын нэр шүү. Нямцэрэн чи эр хүн шүү! гэх шиг сонсогдож байж» Утгын өрнөл, уран са- наа, яруу сайхны нөлөөл- лөөр зохиолын агуулга төгөлдөр болдог учиртай, Өргөн их санааг аль бо- лох хураангуйгаар илэр- хийлэхэд зохиолчоос нөр "- их хөдөлмөр шаарддаг. Энэ бяцхан туужид бай- талийг сүрлэг сайхиагр дүрслэхдээ, хүүхдийн амьдралд нтгэх итгэлтэй харьцуулан жишиж: «Уул Уус, ургамал амьтан байд- таараа л байж. Ой шугуй тандмал навчсаа газар гээж намар болсны дохио өгч байв. Нямцэрэн харьж байгаа цагийн хатсан вавч шиг хөрчийж хонхойгоод хийсэн одоход үгүй гэх газаргүй болов. Хамгийн гайхалтай нь түүний сэт- гэлд үхэл гэдэг ер орсон» түй, харина тэдэг бодол амьдруулж байв» (х-34) тэж хүүгийн хүслэн бай- галийн бэрхшээлийг ялан дийлж байгаагаар гэрга- жээ. Энэ туужид хун галуу- ны тухай үлгэр, хичээ« лийн жилийн | нээлтийн тухай зүүд, сум-нэгдлийн орлогч даргын өрөөнд болсон яриа зэрэг нь туй оновчтой «шигтгээ» болж дүрийнхээ цар хүрээг нь өргөтгөж өгсөн байна. М. Чимндийн «Алтан навч» тууж байгаль орч- ноо таньж мэдэх, хайрлан хамгаалах, эх оронч сэт- гэлэг, сэтгэлийн тэвчээр ямар ч бэрхшээлийг давж чаддаг чанарыг багачуу- дад шингээх хүмүүжлийн ач холбогдолтой болжээ. Хэл бичгийн ухааны дэд Ц. СҮХБААТАР ХОР САРЫН АЖИЛ /ЭХЭЛ133 Хүүхдүүд ээ! Энэ онд болох түүхт ойнуудыг уг- таж авто замын хөдөлгөө- ний аюулгүй байдлыг хан- гах уриан дор «Гудамж замын хөдөлгөөний соёл- явган зорчигч» гэсэн хоёр сарын уламжлалт ажил дөрөвдүгээр сарын 15-наас эхэллээ. Энэхүү уламжлалт ажлын хү- рээнд пнонер сурагчид хотын хөдөлгөөний ДҮР- мийг судлах, хөдөлгөөн зохицуулах ажилд өсвө. рийн зохицуулагчид хо» шуучлан идэвхтэй орол» цох нь чухал юм. НОГООН ГЭРЭЛ ЦАГААН ШУГАМ Нийслэлийн 8. 4. 5. 17 22, 24, 28, 30, 44, 45, 50 51, 52, 53 зэрэг сур туульд өсвөрийн зохицуу- лагч бүлэг 16 ажиллаж, түүнд 500 шахам пионер сурагчид хамрагдан өө- рийн сургуулийн сурагч- дад хөдөлгөөний дүрмийн мэдлэг дадлага олгоход туслахын зэрэгцээ сургуу лийнхаа ойр орчмын гу- дамж замд хөдөлгөөн зо- хицуулж байна. Гудамж замын хөдол- гөөний гэрлээр түүгээр ч үл барам гарц- гүй газраар зам хөндлөн гарч, хайс хашлага давах, авто зам дээр тоглох, ирж яваа машины урдуур өрсөн гүйх, зогсож бай- гаа автобус, машины ур дуур гарснаас болж хө дөлгөөнд саад учруулдаг, улмаар осолд өртөх явдал гарч байна. Иймээс гудамж замын хөдөлгөөний дүрмийн та- лаар эцэг эх, багш сурган хүмүүжүүлэгч нарын өг- сөн зөвлөлгөө санамжийг рахад уг хоёр сарын ая ны гол зорилго оршиж байна. УАТХШБГ-ын ажилтан Д, СЭСЭЭР 42 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Мез0 (2025) ф 1985 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 20.ф БЯМБА ф ҮНЭ 10 МӨНГӨ 1В, И. ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ 115 ЖИЛИЙН ОНД... Москва, 1919 өны 11 дүгээр сарын 7, В. И, Ленин Октябрийн социалист хувьс» галын 2 жилийн ойн баяраарулаан талбайд 1Энэ зүргийн түүхтэй (4 Дүгөэр нүүрнээс танилцаарай!) Олон улсын залуучуудын жилийн ажил эрхэлсэн Мон» төлын үндэсний хорооноос залуучуул, хөдөлмөрчдийн төлөөлөгчидтэй улсын цирнт | уулзалт зохиолоо, ЯГНэ нарийн бичгийн : арангэрэл нээж, ын Төв Хорооны У. асан НЫ чухал ач холбог, той юм, «Оролцоо, хөгжил, энх тайван» гэсэн уриан дор болж байгаа олон улсын за- дын жил энх тайвны төлөө тууштай тэмцэлд орон бүхиий залуучуудын хүчин ҮҮР» тийг нь дээшлүүлэхэд чух», лаар нөлөөлөх юм гэж олон дэсний дээ, Энэ онд Дэлхийн залуу» оюутны ХП их иаадам Д, “Иннериалиомын: эсрэг, 28- 1::3131141) 13! Владимир Ильич Ленин хүүхдэд хайртай хүн бай» лаа.Удаа дараа хүүхдүүд, тэй авахуулсан Лениний фото зураг, түүний тодор хой баримт болон үлджээ, Горькад авахуулсан нэ- гэн фото зургаас үэвэл Ленин сандлын «вцөгт суусан байна, Фото вура? авах үед ажилчны охин Вера хамгийн захад санд» лын өнцөгт сууж байжээ, Владимир Ильнч охи ныг харуутаа даруй өргөж өөрийнхөө оронд суулгаад өөрөө сандлын өнцөгт суу сан байна. Ленин хүүх» ДИйГ хичнээн их Хүндэт гэн хайрладаг байсныг тэр фото вургаас харж болно, Бас нэгэн удаа Кашина тосгонд «Ленинийг хүрэл» цэн очиход, түүнтэй хамт зургаа авахуулахыг тоб гоныхон хүсчээ. Тосгоны зөвлөлийнхний хэн нэг нь хүүхдүүдийк холдуулж,зөвхөн томчууда тай зураг авахуулах кэ- жээ. Гэтэл Владимир Ильич томчуудын өмнүүр хүүхдүүдийг буулгахыг хүсч, тийнхүү Ленин бат- шийн хамгийн өлон хүүз хэдтэй авахуулсан фото түүхнээ үлджээ, Энэ мэл- чилэн Лениний хүүхдүүд- ох хамт байгаа фото олон ни. В.И, Ленин зөвлөлт засгийн эхний жилүүдэд «Сайн сайхан бүхнээ хуух. санааны нэгдэл, энх тайван, найрамдлын төлөө» урнан дор Москва хотноо болно. Энэхүү нх наадан империа- татгахад чухал хувь нэмэр ҮЛЧин нь эргэлзээгүй, ймд нх наадамд бүх та- лаар эрчимтэй бэлтгэж түүнд хүн бүр өөрийн нэмэр хан» днваа оруулах нь манай за» луучуудын арнун үүрэг болж байн. Мөн залуучуудын төрөлхтөн удахгүй ёслон тэм» дэглэнэ. Ах дүү орнуудын болон манай орны залуучуу- өнгөрсөн дайны учруулсан тай танилцуулж, болзошгүй цөмийн ,дайны оролцлоо, ДҮҮДЭД зориулья» гэж урналсан билээ. Тэруриа манай нийгмийн амьдралд тууштай хэрэгжиж өнөөг! хүртэл яруу тод цуурайт-| саар байна. Манай намь засгаас хамгийн сайн сай4| хан бүхнээ эн түрүүн, хүүхдүүдэд зориулдаг би- лээ. В.И.Ленин хүүхэд за- луучуудын ирээдүйн сайн сайханд бүрэн дүүрэн нт4 гэдэг байжээ. «Залуучуу- дын эвлэлийн зорилтууд» хэмээх суут бүтээлдээ ю.Одоо 15 настай байгаа хүмүүсийн үеийнхэн ком- мунист нийгмийг үзэхээр барахгүй, тэр нийгмийг байгуулах болно» гэж итч гэл дүүрэн тэмдэглэсэн" байна. Манай өсвөрийн үеийн- хэн их Лениний мөнхийн сургаалаар замнаж. Ленинч ёсоор сурч, хөдөлмөрлөж амьдарцгааж байна, Д. Сүхбаатарын нэрэмч шит МПБ-ын 60 жилийн: ойгоо угтаж улаан бүч) тэнүүд аугаа их Лениний «Сур сур, бас дахин сур! тэсэн гайхамшигт урнэч гаар жигүүр хийсэн «Залф замж үеэ аянаараа амт шилттай .- аялж, сурлага зөдөлмөр, урлаг, спортын өндөр тжилтын бэлгээ) их ойдоо өргөн барьж байч! на. луучууд нам, бодлогыг идэвхтэй дэм- жиж байдаг бөгөөд тэд улс Сайд нарын Зөвлөлийн ор» логч дарга, олон улсын за- дуучуудын жилийн ажил эрхэлсэн Монголын үндэсний хорооны орлогч дарга Д.Ца- вэгмнд, үндэсний хорооны түншүүд албаны бусад хан хот нүдэнд нь тусна. Үйлдвэрийн контор, сур- гууль цэцэрлэг, дулааны станц, засварын газар, ахуй үйлчилгээний комби- нат зэрэг газрууд барил- гынхаа хэлбэр МАНАЙ СОНИНЫ ШИНЭ БААТРЫН сан туршлагатай барилга» чид Багануур хотыг бий болголцлоо. Багануур бол монголын шинэ хотын дүр зураг болж байна гэж зөв» лөлтийн ММС-ийн барил» гын удирдах газрын Бага» нуур дахь салбарын дарга Ф, И. Ковалев яриагаа эх- Үзэгхэн би үзэгхэн Үлдэх мөр бичнгхэн Үүрэг минь үлэмжхэн Үйлс минь өрнүүхэн. Шинэ замд гарлаа, би Шинэ хот зорилоо, би. Үзсэн бүхнээ бичлээ, бн. Үзэг бодсны заяа тэр! (Үзэгхэний дуунаас) үзэгхэн ОЛУУЛАА Үзэгхэний бүл гэвэл өнөр өтгөн билээ. Ажил үйлс нь гэвэл туйлын их. Манайх- ны үй олан үзэг хүн ар- дынхаа төжшөө албанд өдөр шөнөгүй зүтгэнэ. Сураг- чийн үзэг эрдэм мэдлэгийн төлөө үйлст, эмчийн үзэг хүн ардын эрүүл энхийн төлөө албанд, ишженерийн үзэг шинэ барьж байгуулах эсэргүүцсэн даян дэлхийн дэвшилт олны тэмцэлд ган 8-4 биеэ зориулж явна. зэгхэн тийнхүү шудар- га үйлстний өнөр бүлд багт- санаараа ч хотын шнэ хорооллоор явж, хоккейн талбайд очив, Тэндхийн гэрэл нь өдөр, мэт. Тэмцээн болж байлаа. Эргэн «тойрон яихүл 2 - с өөр өөрсди гийг Бигжөон” нэ дэмжинэ, Шинэ гхотын хүүхэд 3а- луучуудын хамгийн сонирх- дог спортын нэг нь хоккей болохыг Үзэгхэн мэдэв. Шөнө харсан хотоо өглөө нь үзэх гэж тэр яаран бо- сов. Орчин үеийн шинэ сай- Ф Хүүхдүүд зэ, Ленин багш хойч тэргээ) оюуны асар их сан үлдээжээ. ЗХУКН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Марк- сизм-Ленинизмийн инсти- тутийн В. И, Ленинийзо- 1 Дд 34 мянга хиалын Фондо, “бөгөөд, өн- лэв. -- Энэ том хот ямар бо- гино хугацаанд бий болоо вэ? гэж Үзэгхэн гайхлаа. -- Тийм ээ! Энэ богино хугацаанд олон барилга байгууламж бүтээн босгов. Жилдээ хоёр сая тонн нүүрс гаргах хүчин чадал- тай, уурхайн барилга бай- гууламж инженер техни- кийн өндөр түвшинд ба- ригдлаа. Дөчин км газар цардмал зам тавилаа. Бид -- инте үзэгдэнэ. Гэр хороолол хотоос алс зайдуу байдаг гэнэ. Шинэ барилгууд өсч хо- тын нүүр царайг улам ч ӨНГӨЛӨГ сайхан болгосоор байна. Дөнгөж саяхан соё» ЛЫН ордны барилга дуус» гажээ. АРХАНГАЙГААС ИРСЭН ОХИД Үзэгхэн эн түрүүн шинэ хотыг барьж байвуулж бай- гаа хүмүүстэй уулзах гэж яарч, барилга дээр очив, Тэнд үе тэнгийн ОХИД ажиль лаж байлаа, байгуу- ламж, уурхайн хөдөлмөрт бид монгол нөхөдтэйгээ хамтран ажиллаж харилцан арга туршлагаа солилцож -- Ажил үйлс чинь байдаг. тэмжтэй бо Үү 7 бє Аугаа нх ялалтын 40 -« Баярлалаа! жилийн ойд зориулан ма- Та нар хаанаас ирсэн най хотын эвлэл, комсо- -- Архангайгаас! лоо, ачаар аад атариационылч бри- АХ ДҮҮ » тадынхан орон сууцны 3 шинэ Б-охэсар, арилна АВАРГУУД Их талд хиймэл уул нүд- нээ тусч, түүний дээгүүр экска! ЯВУЛТГГ: , -- За аварга минь энд ЭРДЭНЭТЭЭС” “мж иэни гн. , БАГАНУУРТ ох биг120 гэдэг таны БАГАНУУРААС ре2 Тиймээ. танаалхыр а БОР-ӨНДӨРТ | лэсн юм. їанага минь шоо дөрвөлжин метрийн багтаамжтай, сумны минь урт 90 метр юмаа гэв. Алхагч дээр Юрий Си- -- Эрдэнэтийг байгуул- лаа, одоо Багануурыг барьж босгоё! гэсэн уриан дор бидний эхэлж ажилла- сан өдөр саяхан сан. Түү- нээс хойш ердөө л зургаа долоон жил өнгөрлөө. Гэвч энэ богино хугацаанд Эрдэ- нэтийг барьж байгуулалц- төрсөн онд Лениний хол- богдолтой хэд хэдэн ба- зохио- римт шинээр олдсоны до- лыг орчуулж «Хувьсгалт бөгөөд 13 хот 170 орчины газар, тор 1918 оны гуравдугаар залуучуудын эвлэл» «эт- шинэ шарничхэн кМэрч 14 музей бий. Монголд сарын 27-ны өдөр Улс гүүлд хэвлэжээ. «Хор- галын өлгий-Ленийградад ЛЄНиний нэрийг мөнх- Ардын Аж ахуйн Дээд шооллын тухай» ЗОХИОЛНЬ түүний ажиллаж, амьдарч Жүүлж, түүний нэрэмжит хуралд хөдөл- 1928 онд, «Төр бахувьс- байсан 11 газар дурсга. болгосон 4 газар, нэрээр мөрийн үүрэг сахилга ба- ирэг Уст-095хыг «Карл дын музей, оршин сууж яылгутн зарн агннн тын тухай хэлэн үгүүд »- ОНД тус тус орчуулагдсан | байна. байсан 6 сууцанд гэр му- 153 54лда бн Буг АЖлннхнад Ө Б.И. Лениний зохио- 1951--1960 онуудад Ле- зей ажилладаг. Мон энд 1967 онд В.И.Лениний му- луудын У хэвлэл 55 бо- ининий 50 орчим зохиол Лениний 5 ..ҮЙЛ лагдаж 1980 онд тид түүний 9 мянга гаруй монгол хэлээр орчуулаг-. ажиллагаатай холбоотой шинэ музейг нээсэн юм. зохиол. захидал, цахил- гарсан юм. 7 5Эш рннүй газар бий. (3 мянга таруй үзмэртэй гаан Фрсон билээ. Лени- Ф 1967 онд ЗХУ-д В. И. Лениний 40 энэ музейг хагас сая гаруй ний зохиол бүтээл дэлхий Ильичийн 85 боть зохио- мж хам- хүн үзээд байгаа бөгөөд дахинд хамгийн өргөн лыг орчуулан 700 мянган анхных нь 1924 онд нийт үзэгчдийн 40 орчим тархсан бөгөөд улс түм- хувиар хэвлэснээс Ц хувь нь хүүхэд багачууд, ний 134 хэлээр 560 га» сонгодог зохиолуудын 3 В., И. музей пионер : бий, жэхээглээд Бибаа, бон» лавлах 2 боть 155-4 1 АЯЛАЛ “АНАЙ СОНИНЫ ШИНЭ БААТРЫН АЯЛАЛ. ҮЗЭГХЭН БАГАНУУРТ хагчийг амилуулж буй зо» тор нь үйлдвэр мэт. Эш-15-90 ах дүү гурвуу- лаа ажээ, Түүний дүү Эш- 10-70 дэргэд нь ажиллаж байна. Ах Эш-20-90 одоо угсрагдаж байна, Ах дүү аваргууд хүмүүст нлч ду лааныг хүргэж баярлуулах нэгэн зорилготой. ЭВСЭГ ХАМТ ОЛОН брига- дынхны ажил үйлсийд Үзэгхэн ихэд сонирхов. Ба Интернационалч сурч соёлжих, ахуйн нөхцөлийг сайжруу- лах, туслах аж ахуй хөг- жүүлэх зэрэг МЭРГЭЖИЛ Үзэгхэн уулын үйлдвэ- рийн” мэргэжилтэй ажилч- ДЫгГ хэрхэн тухай сонирхоход Б. Мягмаржав дарга: -- Бид өөрийн сургууль- комбинатдаа мэргэжилтэй ажилчдыг ихэвчлэн бэлт- гэж байна. Залуу ажилчид зөвлөлтийн өндөр мэргэж- лийн багш ша- вийн холбоо тогтоон шинэ техник угсарч эхлэхээс нь Ф ЗХУд Ленипий 500 гаруй дурсгалт газар бай- Шинээ эт- БНН ЧЭ эшмчммихлиаларшжалиланилиинциэаын хамт ажиллаж уулын үйлд- вэрийн ажлын горимд су- ралцаж гэв. Багануурын 10 жилийн дунд сургуулиас өнгөрсөн шил сурагчид өөрсдийнхөө хүсэлтээр уурхайд ирж гурван сарын курс хийгээд насосын бооны монтёр зэрэг сонир- холтой мэргэжлүүд эзэмш- чээ. Хүүхдүүд уул уурхайн ажлыг эр хүний эзэмшвэл Ж. ДАШДОНДОГ хөт! лөв. лЕнинч хичээл мэ Лениний нэр яагаад мөнхөжсөн, түүнийг дэл- хийн хүн ард «багш» гэж хүндэтгэн нэрлэдэг болсны учир юунд байна вэ? Хувьс- галаас өмнө зард түмний амьдрал, ялангуяа ажилч- дынх маш ядуу зүдүүбай- жээ. Тэд өглөөнөөс орой болтол хүнд хүчир ажил хийгээд өчүүхэн бага хөлс авдаг Ү эзэд тэдний "хүч хөдөлмө- хын тулд «тэмцэх» хэрэг- тэй юм байна гэсэн хувьсгалын сүүлчийнх нь буюу 1917 оны октябрийн хуньсгай хаант (засгийг ЛЕНИН АМЬД БҮХНЭЭС АМЬД саг тогтоон, зөвхөн Оро- сын ард түмэнд төдийгүй, нийт хүн төрөлхтөний түү- хэнд шинэ эрин үе нээ- сэн байна. Энэ хувьсгалыг удврдагч нь Ленин, түү- ний үүсгэн байгуулсан «большевнк» нам байв. Ажилчин, тариачны шин- нэ залуу зөвлөлт улсыг Ленин удирдан жолоодож дотоод, гадаадын дайсны рлюн удаагийн довтолгоо- ныг няцаах үйл хэргийг зохион байгуулсан юм. Дач раа нь зөвлөлт улсад со- нийгмийн бат бэх эх суу рийг Ленин тавиулсан ЮМ. Дэлхийн бусад улс түмэн эрх чөлөөгөө олж, жаргал- тай аж төрөх арга замыг мөн л Ленин зааж өгчээ. Октябрийн хувьсгалаас хойшхи манай гаригийн галчид төрж, тэдний хувьс» галт тэмцлийг удирдах нам байгуулжээ. Тэд зөв- лөлт орос улсаас тусламж хүсч, угтусламжийн ачаар 1921 оны ардын хувьсга- лыг ялуулсан юм. Д. Сүхбаатар тэргүүтэй монголын хэсэг хувьсгалч 1921 оны 11 дүгээрсард Москвад В. И. Ленинтэй уулзан найрамдлын гэрээ байгуулжээ. Тэр үед Ле нин монгол улсыг соцна- лизмын замаар хөгжүү- лэх талаар манай төлөө- лөгчдөд үнэт сургаал зөв- лөлгөө өгчээ. Энэ ньмон- гол орон феодализмаас ка- питализмыг алгасан Со- циализмд дэвшин хөгжих онолын үндэс болсон бай» на. Их Ленин, Сүхбаатар нарын үндэслэсэн зөвлөлт, монголын ард түмний ах дүүгийн найрамдал одоо Ч гэсэн манай орны ХӨГЖ- бай- хөдөлмөрийн талбар, амь өрссөн ширүүн дайны га- лын дунд гатнагдаж бэ- хэжсэн билээ. ) тухай, нийгмийн рийн байгуулалтай орнууд энх тайвнаар зэрэгцэн ор- В.И.ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ 445 ЖИЛИЙН ОЙД тайван, социализм, нийг- мийн дэвшлийн төлөө тэмц- | лийн чиг замыг заагч гэ- рэлт од болсоор байна. Тун товч өгүүлэхэд хүн төрөлхтөний өмнө В. И. Лениний байгуулсан гавь | яа нйм байна. Тиймээс Лениний нэр дэлхийд алдаршиж, үзэл сургаал нь амьдран оршнж, ялан мандсаар байна. Дэлхийн сайн санаат улс түмэн их Лениний алдар нэрийг зүйл бүрээр алдар- шуулан мөнхжүүлжээ. Лениний зохиол бүтээл дэлхийн 70 орчнм орны 140 шахам хэл дээр :5 -560 сая хувь хэв- лэгдэж байна. Лениний дүр уран 3Зу- раг, баримал, кино болон гэрэл зураг, сийлбэр, хөө- мөл шигтгэмэл, нэхмэл, хатгамал, хайчилбар зэрэг маш олон төрлийн хэлбэ- рзэр оршиж байна. В. И. Лениний нэрэм- жит хот, гудамж, талбай, нал пионер сурагчдын төв ор- дон, Лениний өргөн чө- лөө, Дархан хотын цахил- ЛЕНИН БАГШ Гучин нэгүүлрэ биднийг Нэгдүгээр ангид ороход Гуутай тэр зураг Нэн содон харагдсан юм. «А»-гийн ацгийг бичихээр Тохой зөрүүлж суухад минь Ч Аанай л тэр зураг Толгой дохин мншээсэнН юм. Үеийн жаахан биднийг Сурлага хичээлдээ шамдахад Үнэхээр тэр зураг | Сэр, сур бөс дахин сург гэсэн юм Сургуульд анх орохдоо бид Нэг батштай байсан юм. Суут Лєнинтэй хамт Хоёр багштай болсон юм. Манай ангийн Ленин Манай дэлхийн Леннч багш! Хүүхэд бидний багш Хүн хж эн Том болоод цөмөөрөө Ленин багш шигээ болво гаан станц, Хонхорын р8- “Томоогүй багаасаа бид дио станц зэрэг газар бий. Лениний хүнлэг сайхан чанар, мэргэн сургаал нь энэ дэлхийн шударга хүн бүрийн зүрх сэтгэлд үүрд алагдаж пролетарийн ЯВ зохиолч В.Маяковскийн хэлснээр «..Ленин одооч амьд бүхнээс амьд» байна. 1:5 түүнээс энэн 1 Манай дэлхийн Лении Ленин “Манай ангийн | хүсдэг: Ленин багшийн В.И.ЛЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ ШАГНАЛУУД. дэвшсэн бүтээлийг олон хоорондын энх тайвныг бэхжүүлэх хэрэгт үйл ажиллагаа, эрдэм шин- жилгээний бүтээл, уран бү- тээлээрээ үлэмж хувь нэ- мэр оруулсан төр, нийг- мийн болон шинжлэх ухаан, урлагийн зүтгэлтэнд олгодог. Олон улсын Ле- ниний шагнал эрхлэх хо- роо нь дарга, 14 гишүү- ний бүрэлдэхүүнтэй бай- гуулагддаг. Энэ хорооны бүрэн эрхийн хугацаа 6 боловч гуравны нэгийг принэт”л- ДЭГ. Одоо тус хорооны дар- гаар ЗХУрын лэл, хоршоолол, эмэгтэй- чүүд, залуучууд, эрдэм шинжилгээний байгууллага, дээд сургууль, шинжлэх ухаан, соёл урлагийн зүт- тэлтний эвлэл холбоод, шагнал эрхлэх. хорооны гишүүд энэ шагналд хү- мүүсийн нэрийг дэвшүүл- дэг. Шагналыг улс төрийн үзэл, шашин шүтлэг, арьс- ны өнгө үл ялган ямар ч ор- ны хүнд олгож болно. 1Пагнал эрхлэх хороо жил тутам 5 хүнд шагнал ол- годог, ШАагнагдагсдаддийп- лом, В. И, Лениний дүр бүхий алтан медаль, мөн- гөн шагнал хүртээдэг юм. Олон улсын Лениний шагналын шийдвэрийг жил бүрийн тавдугаар са- рын нэгэнд зарлаж, шаг-- налыг хорооны дарга, ги- шүүд болон түүний бүрэн эрхт төлөөлөгчид ЗХУ-Д буюу шагнагдагч хүсвэл түүний ажиллаж амьдарч байгаа улсад нь аваачиж гардуулна. 2. ЗСБНХУ-ын Лени- ний шагиал В. И. Лениний нэрэм- жит шагналыг ЗСБНХУ- оноос утга зохиол, урла- гийн салбарт, 1960 оны гуравдугаар сард сэтгүүлч, НИЙТЛЭГЧДЭД 1970 онд хүүхдэд зориулсан бүтээл туурвигсдад олгодог бол- жээ. Уг шагналыг Лени- ний болон ЗСБНХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэргэдэх утга зохиол, ур- лаг, уран барилгын сал- бар дахь ЗХУ-ын төрийн шагнал эрхлэх хорооны саналыг үндэслэн ЗХУК- Н-ын Төв Хороо, ЗСБНХ- У-ын Сайд нарын Зөвлө- лийн тогтоолоор В. И. Ле- ниний мэндэлсний ойгоор олгодог. Шагнагдагсдад «Лениний шагналтан» гэ- сэн цол 04гож, Диплом, хүндэт тэмдэг, 10 мянган рублийн мөнгөн шагнал олгодог. 1Шагналд нэр дэвшүү- лэх эрхийг нийгэм төрийн байгууллага, уран бүтээлч дийн холбоод, ЗХУ-ын бо- лон Холбооны Бүгд Най- рамдах Улсуудын шинжлэх ухааны академийн тэр- гүүлэгчид, салбар акаде- мууд, ЗХУ-ын болон Хол- бооны Бүгд Найрамдах Улсуудын Яамдын колле- ги, БХҮЭТЗ-ийн тэргүү- БХЛКЗЭ-ийн Төв түмнээр тал бүрээс нь өр- гөн хэлэлцүүлсний эцэст Лениний болон ЗСБНХУ- ын Төрийн шагнал эрхлэх хороо дүнг нь нэгтгэн хо- рооны гишүүдийн нууц са- нал хураалтаар уул бү- тээлийг шагналд нэр дэв- шүүлдэг юм. 8. Лениний одон Дэлхийд анхны шинэ мая- гийн марксист нам, социа- лист улсыг үндэслэн бай- гуулагч бүх дэлхийн хө- дөлмөрчдийн суут багш В. И. Лениний нэртэй одон бол ЗСБНХУ-ын төрийн дээд шагнал бөгөөд энэ нь Лениний намын үйл цэ- рэгт хязгааргүй үнэнчийн нотолгоо юм. ЗСБНХУ-ын Гүйцэтгэх Хо гүүлэгчид, 1930 ко, 15 рөвдүгээр сарын б-нд. /е- ниний одонг анх бий бол- Хвийн тэр, ” гожээ. лист байгуулалтад их гавьяа байгуулсныг үнэлэн шагнасан шагнал байлаа. Энэ одонгоор зөвлөл- тийн хэдэн арван мянган хүмүүс, хэдэн зуун үйлд- вэр, хөдөө аж ахуйн бай- гууллага, цэргийн анги нэгтгэл шагнагдсаны До- тор зөвхөн эх орны дай- ны жилүүдэд зөвлөлтийн арми, флотын дайчид, ар талд ажиллагсад, цэргийн болон хөдөлмөрийн 40 мянга гаруй хамт олон шагнагдсан юм. Мөн олон улсын ком- Эн9 зургийг Өнтябрийн социалист их хувьсгалын хоёр жилийн Фйт баярын үеэр авчээ. Ленин р хүргэн баруун гараа өр- төж, хоёр хөвгүүн өмнө нь зогсч “байна, Зүүн гарт зогсож буй хүүг Володя Стеклор, нө- төөг нь |Шура Налинин гэдэг юм. Болодя Стеклов 1910 онд Петербургт төржээ, Түүний эцэг “Юрий Мн- хайлович Стеклов хувьс- таялч хүн бөгөөд хаант зас. гийн газраас нэг бус удаа баривчилж, шоронд хорь- сон авч тэр тэмцлээ орхн- сонгүй. Володя ертөнцөд мэн- дэлсний дараахан Юрий Михайлович дахин баривч. лагдав. Харгис цагдаа нар гэрт нь орж ирээд, нууц зохнол, хуудас, эрж ня- рай хүүхдийн орноос эх- лээд хамаг юмЫг нь он- гичоод, эцэст нь аавыг нь аваад явжээ. Юрий Ми- хайловчийг шүүн тасалж, цөллөгөнд явуулахаар шийтгэсэн боловч, дахин зугатах боломж олдож энэ удаа алс хол Парижд очив. Удалгүй түүний эх- Р яРР, ПИОЙНЕРҮҮД 93! ЛЕНИН ХҮҮХДҮҮДИЙН ХАМТ нэр Софья | Якевлевиа хүүхдийнхээ хамт ирлээ, Тэр үед Владимир Ильич Ленин, түүний хамтран зүтгэгчид Францын нийс» зэлийн ойролцоо Лонжю- мод намын сургууль бай- гуулав, Энэ нь хагаснууц байдалтай байсан бөгөөд энд Владимир Ильич, На- дөжнда Константиновна иар хүүхэд тэвэрсэн Ю. М, Стекловтой уулзав, Тэгэ- хэд Ильич хүүгийн эйэгт хандаж: -- Юрий Михайлович,. таны хүүд харь оронд зовж. зүдэрч буй эцэг эхээс.нь- хувь заяа нлүү сайхан оногдох болно гэв, Ильичийн тэрхэн хэлсэн зөн билэгт үг биел- сэн юм. Октябрийн социалист хувьсгал ялсны дараа нэ- тэн үе тус орны нийслэл- Петроград байсан бөгөөд 918 онд залуу Зөвлөлт засаг Москвад шилжин ирж | Кремльд байрласан билээ. Ингэхэд Юрий Ми- хайлович 8 настай хүүтэй- тээ Москвад ирж «Изве- стия», сонины эрхлэгчээр үед. ажиллахаар томилогдөв, Энд Володя Стеклов Бүх Холбоотын Төвийн Гүй- цэтгэх хорооны дарга Ми- хайл Иванович Калинииы хүү Шура, Валентин нар- тай танилцаж дотно сай- хан үерхжээ, ..1919 оны арван нэг- дүгээр сарын нарлаг сай» хан өглөө Владимир Ильич хувьсгал ялсны хоёр жи» лийн ойд зориулсан бая- рын жагсаал болох тал- бай руу яаран очив, Тэр- бээр индрийн ойролцоох. талбайд, Лонжюмод бүр нялх байхаас нь сайн мэ-. дэх Володя |Стенлов бо лон М.И. Калинины хүү Шура” нарыг олж харлаа. Тэгээд хүүхдүүдэд жаг- саал айн харагдаг гэж. бодоод тэдний ар талднь зогсов. Ингэхэд л энэзур- гийг авчээ, Тэр үед хөвгүүд 9 нас- тай,Москвагийн нэгэн сур- гуулийн гуравдугаар ан- тид сурч байжээ. Сургуу- лна төгсөөд олон жилийн дараа тэдний зам саясан юм. Идэр насандаа Г. М, Кржижановскийтэй үерхэж ТУУЛАЙ ӨСГӨЦГӨӨЕ! байсан Володя Стеклов эрчим хүчний инженер болохоор шийдсэн бөгвөд Түүний хүсэл ч биелж Москвагийн эрчим хүчний дээд сургууль төгсчээ, Володя, - Владимир Ильпчийн хэлсэн: «Зөв, лелт засаг дээр бүх орны цахилгаанжуулалтыг внэм- бэл коммунизм болно» гэ- сэн тай санаж явсан юм.Тэр Усть- Наменогорскийн усан ца» хилгаан єтанцын барил- гын үйлдвэрлэл хариуцсан. даргаар ажиллаж байгаад, дараа вь тус орны хэд хэ- дэн томоохон цахилгаан ставцын өс6, руулж биелүүлэх ажлыг удирдаж байжээ. 1 онд Сырдарья, Иртышт ца- хилгаан станц барьж бай- гуулав. Улс орныг цахилгаан- жуулах асуудлаар бичсэн түүний олон тооны өгүү- лэл, ном байдаг юм. Ха- рин Александр Михайло- вич Калинины хувь заяа арай өөр, Сургуулна төг- сөөд тэр Ленинградад ирж Политехникийн дээд сСур- гуульд-өрж суралцав. Ин- женерийн диплем өвөр- төлсөн Аленсандр Михай- левич Усан-цэргийн фляо- тын Ардын комиссарын вамны дэргэдэх техни- кийн төвчоонд, дараа нь Моснвагийн нэгэн заво- дад ажиллажээ, “Ажил- захын зэрэгцээгээр Мөск- вагийн эрчим хүчний дээд сургуулийн | аспирантурт элсэн. оров. Чухам эндл МАленсандр Михайловичид хэд хэдэн удаа ажиглагд- сан цэргийн эрдэмд авь- яаслаг болох нь илэрлээ. Ингээд. тэр Ф.Э. Дзер- жинснийн нэрэмжит Цэр- тийн нх бууны академийг амжилттай төгсөөд насан турш зөвлөлтийн зэвсэгт хүчинтэй «хувь заяагаа холбожээ. « Одоо А. М. Налинин Зөвлөлтийн. армийн чө- лөөнд байгаа хурандаа, дөцент, техникийн ухаа- ны дэд эрдэмтэн юм. Олон жилийн өмнөх ар- ван нэгдүгээр сарын тэр нэгэн өдөр В.И. Лениний хамт зургаа авахуулсан хоёр хүүгийн хувь заяа- ны тухай өгүүлэхэд ийм байна. Н. ЭНХЧИМЭГ орчуу- лав. “ДЭН ЗИДХД “Ч бичигтэй машин снгналдан зог- соход, дотроос нь Зохицуулагч Манай сургууль Дархан, Эрдэнэт хотоос хоёр бү- жин, аймгийнхаа Их-Уул сумаас хоёртуулай авчирч өсгөснөөс хойш гурван жилд 50 туулайтай болоод байна. Туулай өсгөж үр- жүүлэх нь тийм ч хэцүү ажил биш юм. Гэхдээ ма- най орны нөхцөлд туулайн . аж ахуй хөгжүүлэхэд ан- хаарах зүйл нэлээд байгаа бололтой. 2 . ТУУЛАЙН БАЙР | ” “Гуравдугаар сарын 15- наас 11 дүгээр сарын эх хүртэл хугацаанд гадаа тороц хашаанд байрлуул- на, Хашаа нь дотроо са- равчтай, жижиг өрөөтэй, түүнээсээ цааш нарлах байртай байна. Саравчтай өрөөнд хэд хэдэн вандан доогуур туулай өөрөө нүхээ ухаж байрла- хэвэг, хорголжин, багсар- мал хүчит тэжээл өгнө, Хамгийн дуртай хоол нь буурцагтай ногоон сүрэл юм. Хоол тэжээлийг жижиг. онгоцонд тавьж өгнө, Туу- лайн байранд жижиг, ним- тэн савтай ус байнга байл- , гана. Е ТУУЛАЙН ААШ ЗАН Туулайн ааш занг сайн . мэдэх нь түүнийг маллах, ржүүлэхэд их тустай. лай гурван сар хүртэл хугацаанд хоорондоо маш их эв түнжинтэй нэг бай- ранд амьдарна. Түүнээс хрйш хоорондоо муудал- цаж зодолдоно, Заримдаа бие биеэ барих хүртэл ши- рүүн зодоон болно. Энэ үед эр эмийг ангилан тус- гай байлгах нь тохиромж- той. Туулай их цэвэрч учир төрсөн үед нь үүрэнд тар хүрэх буюу бүжинг баривал эх нь голж тэр дороо бүжингээ хаяна. Туулай хүнтэй дасамтгай сөөр тэжээнэ. Манай орны - хүйтэн нөхцөлд өвөл төр- сдөггүй, 4--8 сард гурван удаа төрж байна, Хээл ав- сан туулайг тусгай өрөөнд . ялгана. ” Хэрэв ялгахгүй бол бусад туулай нь бэр- тээнэ. Үс зүс сайтай нэг Эр туулайнд 8--10 охин туулай байхаар: бодож үржлийг нь захицуулна. Илүү гарсан эр туулайг нядалж мах, арьсыг нь ашиглана, Туулай 5-7 жилийн ашигтай настай, Хөгшин туулай таргалах нь муудаж, үсээ хаяхгүй болно. Охин туулай 4 жи- лээс үр төл нь мууддаг тул заазлах нь зүйтэй, Молтогчин туулай хөх, улаан шар, хар зүстэй байдаг, ТУУЛАЙН АШИГ ШИМ Молтогчин туулайн арьс хурганы арьснаас зу- заан хөрстэй, үс нь сай- хан сортой, малгай, хан- тааз хийхэд илүү тохи- -- Хүүхдүүд ээ! Өнөөдөр хүн. бүр жар, жаран мөнгө өгнө шүү! : --Яалаа гэж ,бид чамд өр- дээ. түй Гүй “дээ, үгүй, Мар- тааш манай нэг, хөёр- дугаар. ангийн дини хооронд . 3 болно, Тэгээд л.. -- Тэгээд хүн бүрт зайрмаг авч өгөх хэрэг үү? Тэр ч юу юм бэ? Тэм- цээн учраас шагнал байх хз- рэгтэй. Түрүүлсэн хүүхдэд цом, цом олдохгүй ДуРс- "хүний зам руу дагуулан ява. “хад хүүхдүүд тэднийг дуулга- вартай дагав. -- Ямар учраас машин зам -о ХӨД: -- АХ аа, Бид нар энэ байр- ных. Нэг, хоёрдугаар ангийн аваргаа шалгаруулах гөж бай. гаа юм. - -- Тэр ч байтугай цом худал» даж авсан. -- Биднийг хөгжөөн дэмжигч, даг юм. Туулай хүний ялангуяа хүүхдэд амархан ромжтой. Арьсны үс сор | байршлаа өннө цуглах. Тул. | ХҮҮА завровдов ухаж зассан байраид байр- дасна. Талх чихэрт ДУР- 11.4эс хоёрдугаар сарын | гаа дүү охиноо дагуулан Ахмад, Зохицуулагч хүү дадаггүй. тай, орооныхоо үед хүүх» хооронд гүйцдэг тул ЭНЭ | ирэв. ээр өөрөө өөрийгээ Өвөл галтай, сэ р » хийн нүүр, ар, маажих, сөд аидангй Ханиа. Мах) тэмжЭ сон -- Та нар гудамж, замын урах зэргээр зан нь өөрч- лөгдөнө, Жижиг туулай их дүрсгүй, гэрт бол то- шүүгчээр ажээ. Дүү охины нь гарт цэц- х на, Нэмэх байранд байлга гийн ваар харагдана, “Өчигд- традустай байранд халуу- ! даж үхэх буюу үс нь уна- нь өөх ихтэй, амт чанар- тай, шингэц сайтай. Нэг туулай 2,5--43 кг мах, на. хиромжгүй, орны тор хө- ӨӨХ ӨГНӨ. джаар 15- 5 замын хү 7 хэд шогло- . Дун сан . “Тэмцээнд орол- рэмд: 414 нас хүртэлх хүүхэд ТУУЛАЙН ХООЛ. “СЭфинБООсаД 18 таваг хоол болно. | цох гэж буй хүүхдүүдийн дүү шал сн “Арьсыг улсад тушаахад | Нараас бүрдсэн хөгжөөн дэм- Туулай хиаг, 50 төгрөгийн үнэтэй бө- дарвин туулАЙН ҮРЖИЛ жигчнд ч иржээ, луйл, шарилж зэрэг Хх0- й Ч Ту -ж ы. ургамлаа мал Туулай жилд 3--4 удаа . гөөд нэг туулайнаас 80 лгаа дийг авхааралтай налтын машины хөдөлгөөн шонг, буурцагт ба. цэцэгт хөрнө. Нэг төрөхдөө 4--6 25 төгрөгийн ашиг олж 29 мын х ЭНХ багатай газар буюу гэр, бай» ургамлаар хооллоно. бүжин гаргаж 14 эл ӨЭЖ, аймгийн Тосон- | НИЙ зогсож байгаа газраас эх- ль хийж | болно» Байгалийн хадлан байн- та өгвөд хоолшихгүйн дээр хүчит тэжээл | зай. шаардана. Нэг туулайд өдөрт 100--150 грамм сүүгээр бойжуулна. жингүүд 14 хоногоос үүр- нээсээ гарч өвс идэж эхэл- нэ. 21 хонуулаад бүжинг тусгай байранд ялгаж, өв- хотын 8 жилийн лээд манай байрны урдуур тойрч энд ирнэ. Гараанд бэлтгэ -- тарьтү ээн «Тамирчид» “хүчээ үзэн 42 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Ф Меэ1 (2027) ө . 1985 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 23.6 МЯГМАР ҮНЭ 10 МӨНГӨ шилний рэүнсэилииилиин Эс төлчин охины тэмдэглэлийн ДЭВТЭРТ Б. Долгорсүрэнг амрал» таарза очиход олон ХОНЬ төллөсөн байв. Тэр төл- лөх дөхсөн 328 хонь Ха» риуцан авч 329 хурга бойжуулжээ. Пнонер охин тэмдэглэлийнхээ дэвтэрт эх төлийн, зүсийн карт хөтөлж, хургаа хөрөвжил- тийл гурван үе шатаар бойжуулсан тухайгаа бичсэн байна. Т-гийн «А» ангийн су- рагч Б. Долгорсүрэн «Би төлчин» аянаар амжилт- тай аялж хот, бууц 10 удаа цэвэрлэж 12 шуудай хөх хоргол нөөцөлж малч» дад тусалжээ. Өмнөговь, Манлай. 8 жил Т-гийн «А» анги сурагч Г. ТАРВАА ПИОНЕР БҮР 60 ТӨЛ Завхан аймгийн | Урга4 тзл сумын дунд Сургуу- лийн 193 пионер МПБ-ын 60 жилийн ой угтаж «Төл бүрийг мэл болгохын ТӨ- лэөө» уризн лор тионер бүр 60 төл бойжуулах үүрэг авч ажилласнаар 5525 хонь, ямза төллүүлж 5540 төл бойжууллаа. 8-ын «А» ангийн Т. Ганболд С.Төртин,Т-гийн «Бэ» ангийн Б. Өнөр, 6- тийн «А» ангийн Н: АДь« яа, 5-ын «А» ангийн ЇП: Бат-Амгалан, 3-ын «Б» ангийн ЮШ. Батбилэг, 2- ын «А» ангийн Д. Бат- жаргал нарын сурагчид 100-гаас дээш төл хүлээн авч 3-4 ихэр төл илүү бойжууллаа. Пионер сурагчдын шуурхай бүлэг малчдын суурьт очиж Дөрвөн 54, шаа засварлаж, 646 хүнд урлагт Уран сайхнаар, үйлчилжээ. 263 пионер 8418 мал тэжээж, 6,5 тонн аргал хомоол бэлтгэн, 48419 мал хариулж маллав, Завхан, ь-- Уу. ядарч доройтсоп 800 мал тэжээж 2235 ямаа сам- иаж 580 кг ноолуур Яэг- дүгээр зэрэгт тушаав, Энэ 23 манай 235: 1113 Ч. 2 855 бж. э- 1 223 ҮЛ-шш0| АДУУЧНЫ ХҮҮ. 830858, ботго 164, унага 16, тугал 87, ишиг 4182» ыг бойжуулалцан, нийт төллөсөн эх малаас 120, гаруй төл илүү бойжуулж сайхан амжилт оллоо, лийнхээ кЭРГ яэ-жэг-эж 0-0 сттт-Ж жүлхэж ЭЖЭ"? 9,1 САЯ ТӨЛИЙН ТӨЛӨӨ Н. Содномын урласан гууль сайн оролцлоо. Пионерийн ахлах удир- дагч Р, АЛТАНГЭРЭЛ МАНАЙ АНГИД АВАРГА ТӨЛЧИН БИЙ «Манай ангийнхан нийг» мийн тустай хөдөлмөрт идэвхтэй сайн .Оролцдог ажилсаг Хүүхдүүд. Сая- хан гуравдугаар улирлын амралтаар төл лах ажилд тусалж Ш. Цэрэн» дулам аварга төлчин бол- лоо,- Тэр 87 эхээс 90 төл бойжуулсан юм, Бид аварга төлчин найзаараа бахархаж байна. 10 Төв, | Жаргалант, жил, 6-тийн «А» сур- рагч Д. ПҮРЭВЦЭЦЭГ хулдаасан бар зураг арга ажиллагаанаас бага- гүй зүйл сурлаа. Хүлээж Ё авсан цовоо хөөрхөн Хур- 7 Га ишнгнүүд минь өдрөөс | өдөрт хөрөвжин том бол- соор байгаа даа. Малчны суурьт очиж ажиллах да- ЮЁ раа жилийн Хавар хурдан 8 болоосой. сурагч С. АЛТАНХУЯГ “МАЛЧИН ОХИН. М. Кулпаш охнны аав, ээж, жил бүр төллөх эм хонБ хариулж төлөө 102- 103 хувь бойжуулдаг сайн малчид. Кулпаш 8м- ралтаараа 812 эх мал гардан тө. лж 324 төл бойжуулжаа. алд гярхай ажилсаг энэ ОХИН «Би малчин болно» гэж ирээ- тухай г хороо “ОНЦ СУРЛАГАТНЫ ЗӨВЛӨЛГӨӨН МПБ-ын 60 жилийн ОЙ угтаж пионер сурагчдын “Сурлагын түвшинг ахну« лах зорилгоор тус сургуут лийн захиргаа, ХЗЭ-ийн пионерийн бүлгэ- мээс онц сурлагатны зөв- лөлгөөн хийв. 1-410 дугаар ангийн 40 гаруй пионер сурагчид ! зөвлөлгөөнд оролцон өөрс- дийн арга туршлагаа Ха- рилцан солилцож, «Сур- лагаар хоцрогчгүй хамт олон» болохоор урналга гаргалаа. Өвөрхангай, , Гучин-ус сумын 10 жилнїн СУР- гуулийн бүлгэмийн 3908- лөлийн дарга ДӨРЖНЯМ- ИХ НААДМЫН клУБ ДЗО-ныХП их наадам," МПБ-ын 60 жилийн ОйД «Сурлага, хөдөлмөр урлаг спортын Өндөр мжилт, соёл хүмүүжлийн чанар, чанд, сахилгаар бэлэг барья!» уриан дор бүх ажлаа нэгтгэн ховларүг Бэх зорилгоор бүлгэ зөвлөлийн тэмцээн, цэрэг ёпортын «Дөл» тоглолт тийж их наадмын Ффондод Хуримтлал оруулах эхний хурна иагдын зэндӨЭйн дүгнэв, Шатрын тэ ЇП, Эрдэнэбилэг, аварга отр «Дөл» Хөл эолтнхан, Насни БИ ХУИД ТУСТАЙ ЮУ ХИЙВ? б С . » кллэрлтч ХЭНТИЙН ПИОПЕРҮҮД шаэсхож Ё ыолт Хүндэтгэлийн шугам маг. сургуулийн Ө.ийн ЗА» (ан “жил өнгөрчээ. саалын дараа тус сургуулийн 1 2 | 191 0 өхинтойгээ хөёулхшаа Аамьдар- 1 7 ажилтай тул өг- хүүхдүүдийн санаачилгаар тийн сурын Д.Ш үрэ үрэнцэцэг тулсан «Пионерийн түү- . 5:7..2г-эс. ын шулсйг» изэк Бан - сүүлийн 5 жил даргалан хо. шадар: БИДНИЙ БАХАРХАЛ | Шэлээ - Эмээ УРА чинь шат бай- ранд нэ шүү. тоомжтой яваарай хийнэ, охимьсхоо. ай тэж хэлээд сугадаж авсан үл та. Нэрээжлээл г-35-4 аньс мах охины дэвео дууг сонсон, дээр гарсан. Би ийм сайхан Э - дагыд тэмдэг, онцлог, танга- з ванд (57 үнээ хї шүсэ фоож, БИЕ ДААСАН (25 тэ эээ киршын --61ү2:3--2-3 сэн байв. 1925 оны ахмад 2 Арван наймтайдаа Сүх- Хэрлэн сумын 8 жилийн техникчид улсын тэмцээнд 4 / 1 2 22718 а сүү сааж аймгийн їг зүүнэ заднн мимш их тусалдаг. Хүүх- пиоверүүлийн зургийг музейд затарын одонгоор энгэрээ» сургуулийн 8-ын «Н» ан: дөрөвдүгээр байрт шалга 4 шэвулэн Ховиүчйл- азаа дүүд багачууд ухаантай, хүнд хүндэтгэлтэйгээр байрлуулж, ган саальчин. аван гийн хамт олон, “Батшн- рав 72 Мата г ИМЭР сурмдын дундаас чөөс хойш хоёр дахь Зэнврлэй. зусархуу, шулуун шударга лор юь тэдний дурсазиийг » Цэвэлмаа, МХЗЭийн раэт сумын найман /жи- «Найрамдал» "лагерьт Бү ! ЭЭЛЧ АЖИЛ авхины шлнгат саальчин дө- таа учирч яваа эмээгийн сэтгэл АЯ! НЬ бакархмаар юм. бичүүлж азсан дөчээд-ХУУЛ- плгээлтвэр саальчин бол- лийн сургуулийн сурагч Х. амарсан ндэвхтиүүлийн « --0----“. үргааж баяр бакдалзар дүүрэн Ингээд би хоёр өдинтой БСГЧТҮЭ БҮҮ шӨӨлҮЭХҮ сан, БИЙ 5) Бочхөдєлио Батбилэг шалгарч МПБ-ын | Нионерийн: ажлын арга 5 дөлмөрийн аварга боллоо, явах болжээ. хааяд ч газардахгүй гэж бирж - авг Ха 2 заатар, Ардын х ї Зөв АГ зү соёр 8 ж. бү? идерхаай хоты 8: жилий! урсуу- хяна хаан баярлаж явдаг ТҮҮХЭН хи Дхэг Ассчаладий 5 2 урлын депутат С. Аюуш Ханган р олнац ЦАГААЛ мийн ыг ашгнл 1774 лийн ШаЦет ой бүлээн МПВЭн) “Зэрэг дээр: Ходолмерийн хэтр: Хөдөлиорийн Ё-нүн 2 ү2811-228- Охины мани унийн хүндэт тугийн хуулбар анх- ХҮҮХТ тртэгрч алдар гоёл» цуваагаар сургууль “Баатарчууд --Сүхбаата | 28ил, германы фашизм, апопы милитарнэ- | ХҮНДЭТ медальт сурагч Д, дэг. Тэдний нэгнь 46 дугаар |ЭвгАахгүй. дүүдээ 22 ЗАМНАЛААС ны явопер Г.Н 7:485А1-0 тий аймгийн бүр мод тарих ходолгөөн.. РММН орноор» тоглоом ая- | Мыг ялсны 40 жилийн ой угтаж зохиож Шүрэкцэцэг Ь ЭР сургуулийн 8-ын «А» ангийн (29" зэж, гэр өрөндөө тус тионерийн улаан - 160000:28рр сүүл ОЛД өрнүүлж сургууль төг. ЯВАА) 8061) баатарчууд | байгаа ажлынхаа талаар бүлгэмийн зов- | -1 88... сурагч С. Түвшинжаргал ЮМ. бишуудыа” жилээ түүртэхгүй рийн тэмдгүүдийг дэс дараа- 1 гү ЛАА сөрчд ээ хамрагда 1 лөл арга 3 ф , таар И «НАЦАГДОРЖ» нар нь г 3 гэсэц ропортыг Мошголын сог їдийн и эрэмжит цэцар- бүхэн ХЭнуйГн0 Б-3үн дарга Т, Баяржаргал тодорхой явал БВэЭ! кэравд, Хайд Зержлонг -- Би бусдад туслах дуртай ГТЭН Түүнчлэн 1990 онд Берлинд пноперийн байгууллагын 28Г арвыг байгуулж, төг. чуулгын дэргэд 150 хүүэг : - Дөх сэтгэл төржээ. Тэрэн» нь /ИХЭХИЙН тулд цагийн нирийн «Мо бол єртчэвцийг хз- | амарсан манай ииошерүүдийн Төв Зөвлөлд илгээсэн юэм. өгчид дүү нартаа тарь- дийц бүрэлдэхүүнтэй урла- | --Түүхт ойнуудыг угтаж бүх бүлгийн гэн өдрөөс эхлэн чөлөөт цагаа- ХУВЗарь мөрлөж, цагийн юмыг рах цонх минь гэж шрелєть- (УРАГ, анхны пмонер Самбуу- Тус аймагт ориосон мян-. СА! МОДоо хүлаэлган 0Г- гийн секц ажиллаж, нно. | ДУНД «Алтан таван хошууны толоо» урал: раа эмээгийнд очиж ус барих. цэчний он Мрээдү рийп аугаа нх зөхнэлч Маш- (Гийн тэмдэглэлийн /дэвтэр, тат саальчдын хөдөлгөөн (ХӨГ уламжлалтай боллоо. нерүүдэд гоо зүйн хүмүү- | ДАВН, Гүлбат мэдлэгийн төлөө аяныг зар- 123-2Ё3-3228--ЭнийнийнайХын сиз Горькнй сургажээ. Үнэ- ЗМХНЫ пионер, санхны бом- ппойер сурагчдад хөдөлмө жил олгож байна. Т: 1.23 лан дүгїэсизэр манай нион баата, Чэгйхлжээг сутан хээр тийм билээ. Энэ үгний бөрч Гэсэржавын 1926 оны рийн хүмүүжил о Пионер сурагчдад ин- шаолс » Тэрчлэн : зэр ман? ионер рчУУД нүд дөрвөн, И, ОЮУИМАХ тараалагүй үнэнийг манай ҮСД мийхуулсан гэрэл зураг, Бүхэл Уүй ЛГОХОД | териационалч хүмүүжил багш нарын пионерийн аж- | Сурах үйл ажиллагааг гүнээ ухамсарлан пмсонсрүүл бел бүрчсайн ТЭР үеийн пнонерүүдийн хэ- хал УРүүҮ ТҮЙцэтгЭЖ |олгох зорилгоор жил бүр Л! мэдлэгийг дээшлүүлэх | шамдан суралцаж байна. Бүх бүлгүүдэд шэднэ Бонлоо: өввэрсөн |РЭСЛЭЖ байсан биеийн тамн- байна. Тиймээс ч Биндэр шууд харилцаат Чит муж. Зорилгоор багш нарын | бүлгийн буланг жигд үзэмжтэй цэвэр хийж ЭНЭ ЯМАР СУРАГЧ ВЭ? түүх. өвөөгийн амьдрал ирээ- ши хэрэгсэл, томилолтын сумын 10 жилийн сургуу. тай 10 пиопер солилцон УИД “Бид-пнойерүүд» сэ | өөрийн | аймаг, сургуулийн | пионе- дүйн хэтийн төлөвийг Ч тү- мчгүүд, анхны “эл 415 їйн сурагч Г. Шүрэнцэ- өөр өөрийн пиоперийн зус- 98То ажил явуулсан нь рийн байгууллагын тү Ёл хоёр яагаад шигэж байгаа юм воггүй шэдэж болно. Урай Өр үдэн гын ын цэг пионер сурагчдаас анх- ланд, амруулж байна. Энэ Үс ДХҮМтэй болж байна. сурвалжлах, шйллалта алаглан ИНГЭЖ Б-2 үгс үүэгэнүлтиэд зехвэлын сайхан номыг ун- к 1 ны мянгат саальчин болж нь пионерийн ба лла Одоо тус ай! - Үү “сурталч ) явуу. болоогүй шихад хүний амьдралын да- Нчиүнгүйд нг) гээд «Хөдөлмөрийн хүндэт ме- гын туршлагаа Хахуаа нєрийн” ХАЛ ир ЫЭ И эй үл бсн Харн шу хиа ээн хэиагийны зайд унбал тог-Мүнлы Ухаа аймгууд дахь пиоперийн бүл- Мавэлэаг, Оохөрөэ. мялаав. судалж нэвтрүүлэх, муж, Фешнам, японы милитариз- | луулж дүрийн тоглолт бэлтгэв. БОЛНО с тэвш болохгүй тэдхийг -- хаших, учраас үүдийн дугаар үүссэн | он, Ц босүүн далайн аймгийн пиошер сурагчдын Мыг ялсны 40 жилийн ой 9 : євууллад, ювэ байшиэ бєх хирчинж номтой шэ-ы0-20 сарыг тэмдэглэж |тавьсан эзэд цгооё» аянд 5000 харилцааг өргөтгөх чухал Угтаж «40 сайн үйлс бү «Фашиамыг эсэргүүцэгч бяцхан иног 2 таж хүмүүс асар нх хөдөлзииф хуулиа, түүний бүжин, бүр ооо сурагч оролцож, Батши- ач холбогдлоо өгсөөр бай- ээх» ходөл| гоосур- | 8ЄРҮҮДЬ сэдэвт ажлаар ЗХУ-ын баатар, ї шан айн ЛДар ЖЭ -шөлак-с Багана бан анцайаг «їлэцерайн” түүхэн зам рээх сумын найман жи- на. Хэрлэн сумын 8 жи- гууль бүрт өрнүүлж МПБ- | КОмсомслч ой Космодемьяыснаягийн Сэ эг-хүрэ суудаг байраа 3 хөлбогдолтойд үздэг юм. налын музейд» атарчуу- Ёо 5 сургуулийн сурагч лийд сургуулийн дэргэдэх 60 жилийн ойг хөдөлмөр, | хүндэтгэлийн булан байгуулан, ишоце- Нийслэл хох шаань өдөр хө- цааш явлаа. Энэ сайхан байр, Жангайн өлөн шөмгүвшсэн лээн хэнүүлн хүн, 8 Энхцэцэг аймагтаа гу- ҮН. Даваажав | багштай Урлага, урлаг, «спорт, | иерүүд гүйдэг харуулд зогсож түүний өнгөжим жавхаажиж өш. сууцаа өөрсдийнхөө суудаг шизнгрийг урамшуулан хө- дэтгэлтэйгээр элсүүлэх, гур- ШэхБелүХүлэнйр саальчин- «Уран гар» дугуйлангийн ОЛОй нийтийн ажлын онц- | гавьяат үйлсийг сурталчилсан гэлээ. Хэг дөр сүндэр- хайрлаж хамгаалахьа хүүлж, “тэргүүний уншигч ан үеийнхний уулзалт 3ө- р инж ос-цагаан сурагчдын уран бүтээлийн той амжилтаар угтаж бай- | чээлийл эрхлэгч О. Даарийжсав: сэм босч байна. зөвлөлт, Орешд ингэж болно гэж үү? Бай болгэдог сайхан уламжлал хнох, хүүхдүүдээр шионе- алт», «Пионерийн десант- үзэсгэлэнг Улаанбаатар хо- НА монходын барилгачин ах эч (9х өрөн түмэндээ ихийг жанайд бий. Жараад онд Рийн байгууллагын түүх, ургацын талбайд» урал- тод гаргаж, Г. Баатарсүх Айшгийн пнонерийн зов- -- Бүх багш иар «Сайн үйлсийн төлөө» варынхаа аршун цагаан тээх ёстой. Ирээдүйн сайж БХ тусгай | болзлоор шалга- хөйчин минноэж ёс Сон учээхээ) ээн зуун сурагч эрхлэгчтэй залуу техникч- лөлнйн дарга хөдөлгөөнд хамрагдаж бүлгүүдийн Дунд, бүтсэн энэ Зав иниснын хан амьдрал социалжхы, комь. руулж, тэргүүний уншигч- ЗЭРЭГ Бэгэнын ана илтта! оролцсоноос дийн клубийн өсвөрийн (Л. ДЭМБЭРЭЛСАМБУУ | зохиогдох олон талт ажил болон бүлгийн шингуудад 3 жарсалтай сай. (дунын гардан байгуулагчай дыг шанай утга зохиолыг ЛЫГ зохион туулдаг хай амьдарч байна. Гэтэл сал: бЯЛЯНЫ дунд (ийм хүүхдүүд үндэслэгч (нх зохиолч Д. Музейг баяжуудах ажилд булайг тогтмол ажиллуулахад нь хяналт хан надад нэг ийм явдал тв- бойж болво гэж үү? Нацагдоржийн дүр бүхий чад, үгасанрҮҮд, Бл-2 ЭНХ ТАЙВ тавьж сурган хүмүүжүүлэх удирдлагаар хиөлдлоо. Би найзуудтайгаакя. Нийслэлийн 10 жилийн 48 ХВРыыйх 1 оэьогнх АН, ВАЙРАНДАЛ ОЖЖПҮРЭР | |2:22:4212 БОЛН өшүүдүэээ | - : дэг хүүхэд "АРЫШ зэрэг олон хүн үнэ- сэтгэа ая. эх тэр тэвжээр шаг- ХЭЭР нх хүч 24-33 Бэрхийн (10 жилийн хиол шинэ, дуу, бүжиг ха- лоо, Энэ ангийнхан «Най- «Улавц бучь1 бүлгийн ахвмртүйс Боса зүүг Мэнсэл, Хирмрлэж сонины зөвлөлөөс шуулж. “Тэргүүчий уншигч Төв Чаглөд музейн ажлыг сургуулийн . зургадугаар рилцан бие биедээ зааж, рамдал-Дружба» | булан | --Манай ангид хөвгүүдийн «Би эр хүн» Наад талын байшингийн өвшит | дХҮҮХАҮҮЛ ЭЭ! Та нарын нь гнус тал бүрээр дэмждэт байлаа. Е-эдглрчнын Ч сургуу- Мэнгэ ХЕ, ЗЕсЬ малУуаыын үй. ц АНД | клуб, охидын «Хонгор зул» хамтлаг хоёр эрэгтэй 23 шуэсүх Ч тэнэх --н үчэмлэхийг 1 оны 4 дү д с нох, хээ Л ажлаас Харэд хэвэвлтэр гээр сарын с-3 авчээ. 5 Бн- 4 123 үзэ лийп зургадугаар ангитай ихийг сурч мэдэж байна. | сурталчилж байна. ажилладаг гэхэд, «Сансар» бүлгийнхэн азын Хэрэв УИГАГҮЙ АЖИЛЧ ЁНЛУ-ын вмиж бин шофийн холбоо тргтоон Спортын шинэ төрөл манайд охидын «Уянга» хамтлаг ажилла" танай бүлгийн хамт олох ХҮҮХДҮҮД шинээ хилцаа гуа: ажиллаж байна. Тэд хоо- пионерболыг зөвлөлтийн Бэрхийн 10, жилийн | даг. Бид сэдэвт ажлын үед 9 баатар пио- Ээнүд эв үлү-энн сн андүл” сөниидөэ бичиж 1962 оны нарын эхэн с3- сүүл хэрд нь удирдаж бай- рондоо спортын төрөл бү- найз нараасаа сурч бүхсу- сургуулийн пнонерийн ах- | нерийш амьдрал гавьяаг сурталчилсан. ирүүлээрэй! рын шарлаг сайхан | ӨДӨр, сан юм. Хожим нь музейн рийн уралдаан тэмцээн з0- рагчид тоглож чаддаг бол- лах удирдагч Х. СУВДАА. ЭЕ Ёл Оо Гүүд Оүүэссэ Хөтын ойролцоох уулын су. үзмэрийг МПб-ын ордонд ашилз! гүүцэ! та тэхэйд (хэсэг үхдүҮ шил яжээ. л рүүд» сэдэвт ажил өгөөж үр дүнтэй бол- 8.2үрс сэ эргэв АНХААР! ТУРШЛАГА! болжтор адил тонголзон гэж ТӨРИЙН ДЭЭД ШАГНАЛ ТУРШЛАГА! туршлагаар өөрийн онц- хүндэтгэх ажлын ЯВЦАД | соц гэж ярьцгааж байна. рээс жин түүж байв. ТЭХ АВЧ Д..СУХБААТАРЫН зогч Хохируулан дуг мж: уа уди ахаа лгллл ын 3 ТЕРРОР ЗМ тэртел бэзвий хийж, түүсэн НЭРЭМЖИТ БОЛОВ. Бх болгон зохиож байна. аян зарлах, дүгнэх Тус сургуульд 12 пиоверийн бүрэх түйлээ | шуудайнд хийнэ. 2 з ажлын зорилго нь -р хүүнтэй ухуулгын бригад ажилладаг Сёртөн очвөл хүүхдүүд хэ- Гал улаан бүчтэний ган- өөрийн сумаас төрж гар» 24225933 шуад, Ухуулгын бригадынхан саяхан Өмг 2 лиурэн яварталтах ерхөг, сс (ДАН бууршгүй . самналаас сан БНМАУ-ын баатар (МОЛ Явуулж хувьсгалч 2 тоошрын | толгойг | тасдаж |Өгүүлсэн цуврал тэмдэгдэ- Х: Дамба, Сүхбаатарын баатарлаг дайчин алдрын | дөрхаан хотын ходөлмөрчдөд «Бид энхийг в байл лээс хүүхдүүдїа нар МПБ. одонт эрэлхэг хилчин М. ДУУНЫ өдөрлөг зохиох хүснэ» сэдэвт тайлан тогдолтоо содирхуулж Жүүхлрүлэй Та р Ми туулж хриж чэөэжгэг Гавсүрэн болон монгол, -- Бүлгийн сэдэвт аж- | "ионерүүд ДЗО-ны ХП их наадмын фон- “Саазьзадарт сүхлийн эскад. “Р вл эн -Эинийлэн БЭ ггтий гүр рэлоээ, Ё мн зоплолтийн эрэлхэг баат- дын болон похнон бичлэ- | дод 3000 тогрогийн хуримтлал оруулан баж суулаа ТЭД ЗЭРЖ Ю(боогуудлагын ахний 40 жи- ДУРСГА Л руудын. гавьяаг | мөНХ-о гийн уралдаан зарлах зурагт хуудас, гар зураг шүлгийн урал- тор зүлэгжүүлждой (Янйн түүхэн дэх зөвхөн зэ- . жүүлэн базтарлаг ах шү --Ахмад дайчидтай | дзан зарлаж дүгиэсэн зэргээ рапорталлаа. үйлдсэа зэрлэг тулд үүс ИМ өзхдагчууд юм. Гэлээ 2 - мараа дурсан хүндэт уулзалт ярилцлага зохиох 3 Загааг бвд юм. Бид ("ЭХ тэмдэглэл МПБ-ын түү. Х ү НЛЭТТ ЭХ ХЭД ЧИГЛЭГДЭНЭ. --аБавтартай, барих ба --Тус сургуулийн бүлгүүдээс зохиосон вэ. Алсринийн тєрийн -. юм ээшинил ла цар 6 Дурсгал” хүндэтгэх 8Ж- дэг» уриан дор амги бүл- | ажилд харилцан үзлэг хийлгэж, түүнийг Ёол шижин т ЯА-- колт өгсөн гэж Найдиж бай- А КИ Л лын бэлтгэлийг |Эртизэс (гүүд зохиосон ажлаа ИЛТ- | оноогоор дүгнэдэг нь хяналтын үр дүй: 31 ррц, хн» 5 Али), саятар хэвтэр, Єїсэны! гэх хуудсаар мэдээлэх 39- | тэй хэлбэр юм, Моп эрсэн суралцах зөн шрсэдийс үй өлнсөр ял яөсгүр-ДН 228. йл 71273 ЕЭ ЭЙ «дээ Шэрэлэлр” боломж, олгодог бойша. т нь О, Даа» тӨЖ, юөдыр хохгай эь 5 Омиолзлгэр сумын 10 байгуулан баатруудын БУШ 87 494,7:4778:. рийжав багш дүгнэж халахдээ: СО ---үрүг-э , жилийн Сургууль СаХМАД. үйл ӨМБДЛАЛТАЙ мЕШААГ, ны дараа баатарлаг үйлст- | “-Бүлгэмнйн зөвлөлийн 15 гишүүн биед цан зэвүү --- үенбц Хувьсгалч ДАВЧИН! ЯОд эмтүүий,, Ын ни үйл ямьдралаас сурч | давж толойлосон ажлаа хийж хэшшсайд -9-нн шин. 058тардаг тамжлалаас Айль, үйзмлэх Тэмдэг, мэдсэн зүйлээ «Үе тэн- чинь 4 сугсхаах еДурсад хүй! | ЗЭДНИЙ Ттухий, бичигдсэн . гийцхүн” р-А2--8) явуул, | 5 ЭМжилтыы үндэс байва тэлээ. 2.0» (9. эрээ детгах» аядыг Зөвлөлт ном Хэвлэд ВЭргийг УР даг юм. «Урагшаа» сонины сурвалшлагч -нн-Арэн нан чиг 3 Укргїсаа Павлыни тосголй | луулан самбар үзэсгэлэн Т . сургууль болш оо нарын | Гайгадаг байна. Дурсгал В. ОЛЗИЙЛ/НАРАН . И, ШАЙГАЛМАА ч хээ трьтай судлан ссцгөй ч эфгдллд Орчин Е иёихинй змэ дайчин ТҮГЭХ ”н зуун, блон мян- євшсдэг Сайчуудыг ө- 44 ! рүүгэш гаргаж, | эзлэлиэШ мугтт боёгууллагынхаа | шайдвар- тав халаа болж иржээ. » энэ бүхнийт нь 8---ын4 сатын 4-ний өдөр нийс. Ф"”рөөр унэлж, аан ам 24 дүгээр «ургуу- 1) -Ж,-11/-р--2 нь40 их явшиныд хөв хөдєл- бил сор Сүхбаатарын .. махтай байв, Өсвөрийн Я ҮС: с баятарчуудын хүмдээт»-| баяр эртэ дай дэээ аусан яиваыын ний БААСАНСҮРЭН аиньссерүүд өрөлцож, авхны Т. 279 » ї пи 21.10 Ї 22) | ЕВТВНЫ, 1Күжигчид, хөгжимчид, зохиолчид Фронтоор олон- таа явж, тулалдааны хоо- рондох түр амс хийлтийн үеэр дайчдад шүлэг зо- хиолоо уншиж, урлагийн тоглолт бишгүйдээ хийнэ. Дайны бэрх хэцүү цагтч улаан армийн дайчидэнх амгалан үеийнх шигээ л Урлагт дуртай байсан юм. Бидний хувьд дайчдын сайн дурын уран сайханч- Хүүхдүүд та нар Дмит- рий Шиостаковнч гэдэг нэ- рийг андахгүй. Түүний зохиосон олон сайхан аяыг сонсох дуртай шүү дээ. Ялалтын дуулал хэ- мээн алдаршсан баатар- лаг долдугаар симфоний нь тухай ч дуулсан нь лавтай. Энэ симфонийг ямар нөхцөлд хэрхэн бич- сэн, түүнд юуг өгүүлэ- зорьсон тухайгаа хөгжмийн нэрт зохиол- чийн дурсан бичсэнээс та нарт сонирхуулья. ---ы дад мэргэжлийн туслал- даа үзүүлэх нь ч зүйфс- ны хэрэг байв. Армийг ийнхүү урлаг, хөгжим, тэдгээрийн тө- ЛӨӨЛӨГЧИДТЭЙ нэгтгэн ХОлЛ- бож байсныг манай түмний соёлын өндөр түв шингээр тайлбарлаж 0бо- лох юм. Тиймээс эх орны их дайны хүнд өдрүүдэд ч өөрийн орны урлагийн ертөнцөд гарч буй аливаа болсон юм. Тэр өдөр Са- руул шиг мянга, мянган хүүхдүүд энэ явдлын ту- хай аав, зэж, ах эгчдээ ярин тэдний гарын үсгийг зуруулсан захидал илгээ- сэн билээ. Одоо тэд Аль- зард, Орасио нар яагаа бол? Бидний захидал хаа- на-байгаа бол? гэж сонир- хож байгаа нь лавтай- Саяхан” тэдний тухай ард » 1 а2117.... Найз... Дөрөвхөн үсэг- тэй энэ үгийг хүмүүс юу- тай их хэрэглэнэ вэ? Энэ үг хүмүүст хичнээн их хэ- рэгтэй байна вэ? Арван настай Саруул хүү тэр өдөр тэртээ тун Ч сандруу орж иржээ. - Аав аа| Альваро- бидний найз... Чили... гэж тэр амьсгаадан өгүүлэв. “Аав нь хүүгийнхээ сандарч тэвдсэн царайг хараад гайхсан боловч цүнхнээсээ зөвлөлтийн хэвлэлээр мэ- дээлсэн юм... Альваро, Орасио ! хорьсоор байгаа ажээ. Тэр ч байтугай залуу эх оронч: дыг 9-12 жил хорьж шийтгэхээр төлөвлөж бай» гаа гэнэ? Альваро шоронд хоригдон эрүүл мэнд нь муудаж хүндээр. өвчил- жээ, Шоронгийн захиргаа түүнд хааяа нэг захидал бичих зөвшөөрөл олгодог гэнэ. Эцэг эхдээ бичсэн нэгэн захидалдаа тэр: 4..Зоя Космодемьяне- кая, Павел Корчагин, Юлнус Фучик шиг эрэлхэг гаргаж ирсэн сонингоос зоригт хүмүүсийн туха нь учрыг олжээ, Тийм ээ. би бодож байна. ЦЭВслыл, Үнэхээр Чилид ийн гяндангийн цаана нас яь найз Альваро Торо Ве- . барсан чилийн зоригт хөв- та, Орасио Уэүлэд хүүдийн бодож ба: хага т, иар баривчилж хүнд хэцүү төвх” “ийн » Ийм юм хэдэн жилийн ӨМНӨ очиж болж байхад хүү нь сан- амарсан аз жаргалтай дарч яахав. Са- | «Артек» зуслангаа дур- руулын аав тэр дороогүз9т сая? байна» гэж бичжээ. цаас гаргаж захидал бич- «Найз» тэдэг сайхан лээ. ман Ь нэртэй энэ рперацид олон «...А: 2 МИНЬ. | арван сая хүүхдүүд оролц- тэсэж, үй” Өнчиний тухай жээ, Зөвхон хүүхдүүд Ч ярихыг Сон- биш тэдний аав, ээж, өвөө Чинь СОНИ- эмээ пар, оюутан, цэргийн хоёрыг шоронд . шинэ сонин бүхэнд олон түмэн туйлын соргог хан- даж байсныг гайхах яв- далгүй. Би 1941 оны долдугаар сард өөрийн төрж өсөж. сургуульд сурч, бүхэл амьдралаа өнгөрөөсөн унаган хот Ленинграддаа Долдугаар симфонно би чиж эхэлсэн бөгөөд Ле- нинградчуудын нэгэн адил бүслэлтийн бүхий л үеийн турш төрөлх хотдоо ажиллаж, амьдарч бай- лаа. Дайсан хотыг минь төмөр цагаригаар битүү бүсэлж, хэзээнээс сайн мэдэх, дотношиж | дассан гудамжуудад маань бөм- бөг дэлбэрч, бид хэрчим талх, чимх тамхиа адил- хан хувааж явлаа. Чөлөө цаг л гарвал симфонио бичнэ. Бид хөгжмийн дээд сургууль дээрээ цэрэгжүүлсэн бай- далд амьдарч байв. Миний төрж өсөж, хайрлаж хамгаалдаг Х0- тын “маань дүр зураг дө- чин нэгэн оны аравдугаар сард ямар л байсан тэр янзаараа сэтгэлд: минь үүрд хоногшиж үлдсэн билээ. 2 Үхэ Гурван сарын дотор симфонийхоо: ихэнх хэс- 2 тий нь буюу тавны дөр» Г 2 өс т-со ха дол гэсэн үг. Бид зөвлөл- тийн хүмүүсийн дэмжлэг, тусламжинд маш их баяр- -лаж байна. Лумс Корвала- ныг чөлөөлөхийн төлөө тэмцэлд зөвлөлтийн анд найз нар минь бидэнд маш их тус хүргэсэн би- лээ. Тэгээд ч бид санасан- даа хүрсэн .юм. Бидний шударга тэмцэл энэ удаа бас л ялж. Альваро, Ора- “сно нар удахгүй суллагда. на. Чили түмэн ч эрх чө- лөөтэй болно гэж тэд ярь эвээ. -- Энэ олон захидал, тарын үсгийг та нар одоо яахав? гэж сэтгүүлчид тэднээс асуухад: 200 ? Зарим "хэсгийг нь - бид-Чилид зориулан явуул- даг радио нэвтрүүлгээр ун- | шина, Ихэнхийг нь тус оронд хүргэж, оруулахыг хичээнэ, Үлдсэн хэсгийг НҮБ, ДАЗХ, олон улсын оюутны холбоо мэтийн нө- лөө бүхий олон улсын бай- гууллагуудад тараана гэж хариулжээ. й Чили найз нарынхаа эрх чөлөөний вХав сэтгэл . зовж, та нарын илгээсэн захидлууд тэнд яваа. Ма- тадгүй, бидний захидал бүгдээрээ. П Ч хүрч, найз Альваро, . Орасїй ИН Оо нар минь унших Ч юм бил үү... / Найз гэдэг энэ үг хү- мүүст хичнээн их хэрэг- тэй вэ? Энэ үгнээс л «Найрамдал» гэсэн үг үүс- сэн юм. Бүх : хү- бүгдээрээ бие биенээ вийг нь бичсэн юм. Дайс» ныг үзэн ядах. эх орноо хайрлах бүхий л сэтгэл зүрхээ симфонидооО нэвт шингээхийг хүсдэг, Симфони дөрвөн ангитай бөгөөд эхнийхэд нь манай аз жаргалтай, амар тай- ван амьдралд аюул уч. руулсан дайны хар хүч улс орныг минь хэрхэн нөмөрч ирсэн тухай өгүүл дэг. Тэгэхдээ би онгоцны моторын дуу, их бууны нүргэлэх, танкны гинж хангинах энэ бүхнийг тэр чигээр нь дүрсэлж үзүү- лэхийг зориогүй. | Харин миний тавьсан хамгийн тол зорилт гитлерийн фа- шизмын итгэл ЭВДЭН ДОвВ- толсныг мэдсэн тэр агш- наас манай улс оронд бий болсон санаа сэтгэлийн байдлыг илэрхийлэх яв- дал байсан. Амь үрэгд- сэн баатруудын дурсгалд зориулсан -дуулал. энэ хэ» сэгт гол байр эзэлдэг. Хоёр, гуравдугаар ан- гиудад манай хүмүүсийн эх оронч үзэл, эх орны» - Хоо соёл, шинжлэх ухаа» ны: тухай бодол санаагаа нэлээд хэмжээгээр шин» тээхийг, түүний зэрэгцээ бид чухам юуны төлөө тулалдаж байгааг бас өгүүлэхийг хичээсэн юм. уншигчдын. АНХААРАЛД Та нар гадаадын улс орны болон өөрийн улсын дотор олон арван найз нөхөдтэй болж, тэдэнтэй- тээ сонин сайхан нхтэй захидлаар харилцаж, ха- риу түргэн ирэхийг хүсэн хүлээж суудаг шүү дээ. Эдгээр найз нөхөддөө “бичсэн та нарын захидлыг . хаягт газарт нь шуурхай, сааталгүй хүргэх гэж хол- боочин ах-эгч нар чинь өдөр шөнийг ялгалгүй ажиллаж байдаг юм. Хая- гийг цэвэрхэн, гаргацтай, хичээнгүйлэн зөз бичих ёстой бөгөөд энэ нь захид- лыг шуурхай ялгах, саа- " талгүй хүргэхэд нхээхэн үүрэг гүйцэтгэнэ. Бичиг захидлыг ялган боловсруулах хүнд хүчир ажлыг хөнгөвчилж шуур- охай болгох, цаашид меха- никжуулах, . автоматжуу- хэвшүүлэх шаардлагатай юм. й Бидний хийж байгаа дайн бол шударга, чөлөөлөгч дайн байсан. Дөрөвдүгээр анги нь нэгдүгээрийнхээ адил дол» дугаар симфоний гол хэ- сэг нь юм. Миний хувьд энэ ангийг удахгүй ирэх ялалтыг зөгнөсөн сүлд дуулал гэж нэрлэх дуртай байдаг билээ. Энэ снмфо- т бичсэн үе шигзэ би хэзээ ч ийм махруу, шал маг ажиллаж байгаагүй санагдана. Энэ ч ойлгомж той. Манай урлаг, шинж- лэх ухаан ямагт аугаа их ялалтын тэргүүн эгнээнд явах ёстой билээ. Дайчиддаа хандаж би өлон сайхан үг хэлмээр байдаг юм. Гэвч бид хэ- зээнээс хөгжмийн -хэлээр ярьж дасжээ. Иймд дай- СЧид маань манай тэмцэл ялалтын дуулал болсон гэж үздэг долдугаар сим- фонийг минь сонсоосой тэж хүснэ. Би дайчдын- хаа эрэлхэг зоригийг сайн мэдэх болохоор ялал танд итгэдэг. » Хөгжим бол миний зэв- сэг. Ялалт байгуулахад нь ард түмэндээ хөгжмөө» рөеө тус хүргэхийг хүсэж байна. Орчуулсан И. РЭНЧИНХАНД ш УУД ялгаж, түргэн хүр- тэх боломжтой болно. Жишээлбэл Холбооны 44 дүгээр салбараас за- хиалсан хэвлэл, шуудангаа авдаг 10 жилийн нэгдүч гээр дунд сургуулийн 5- хэрэглэж -.. ОЮУТАН, СУРАГЧИД АА! НАМ, АРД ТҮМНИЙ ҮЙЛ ХЭРЭГ, СОЦИАЛИЗМЫН ЯЛАЛТ, МОН ГОЛ,ЗӨВЛӨЛТИЙН НАЙРАМДЛЫН ҮЗЭЛ. САНААНД ЧИН ҮНЭНЧ !(Е БАЙГТУН! СУРЛАГА, ХӨДӨЛ- МӨРТӨӨ ӨНДӨР АМЖИЛТ ГАР- ГАГТУН! хииилиишилиилийн 5! | МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТӨВ эвээ ХОРООНЭОС 1985 ОНЫ МАЙН БАЯРТ ЗОРИУ- ЛАН ГАРГАСАН УРИАНААС) 42 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Б, 1985 ОНЫ ТАВДУГААР ме 32 (2028) Дд ЛХАГВА. САРЫН 1 Таван сарын вэгэн. Энэ өдрийг хуанлийн хуудас- наа туг далбаа цэцэг бөм- бөлөгөөр чимэглэн зурдаг. Тиймээ. энэ бол бүх дэл- хийн хөдөлмөрчдийн эв санааны нэгдлийн баярын өдөр. 1886 оны таван са- рын нэгэнд америкийн Чинаго хотын ажилчид ажлын өдрийг найман ца- таар тогтоохыг шаардсан юүрт жагсаал хийсэн юм. Харамсалтай нь харгис цэрэг зэвсгийн хүчээр вухлан даржээ. Гурван үиєилийн дараа олон улсын ажилчны намын шаард- дагаар энэ өдрийг эв Са- ваавы нэгдлайв баяр бол- гохоор шийдвэрлэжээ. Өнөөдөр социалист Хам- тын нөхөрлөлийн орнууд Майн үнэний төлөө, ЭВ НЭГДЭЛ, найрамдал нөхөрлөлийн үеийнхэн аав зэж, ЭХ ЭГ- чийнхээ хамт улаан туг өн- гийн цэцэг барин жагсаж хӨдөлмөр сурлага, урлаг спорт олон нийтийн ажлын онцгой амжилтаар бэлэг барьдаг сайхан уламжлал- тай. 95 жилийн тэртээ ажилчин хүн эрх чөлөө. нийхөө төлөө тэмцэж бай- сан АНУ-д байдал өөр бо- лоогүйгээр барахгүй майн баярыг” тэмдэглэхгүй байх шийдвэр гаргасан юм. Ха- рин үүний оронд «хуулийн өдөр» тэмдэглэдэг болжээ. Чили, Сальвадор, Никара- гуагийн энгийн номхон ард иргэдийг зүй бусаар түрэм- тийлж байгаа хөрөнгөт- ний ноёрхол, эрх ашгийг хамгаалсан харгис Хуу лийн өдрийг тэмдэглэж байна. Энэ дэлхийн шударга улс түмэн, түүний үр хүүх- ДИйн эрхэм дээд Хүсэл -- Энх тайван. Хувьсгалын улаан тугийн хэсгийг ХҮ: зүүндээ намируулж, ирээ- дүйн сайн сайхныг гардан бүтээх , өсвөрийн аа- тарчууд эв нэгдэл тайвны үйл хэрэгт хэзээд бэлхэнээ яруу тод илэр- хийлэн жагсаж явна. СҮГ ЧИВРЭГЧГЭЭУ-ЧГ-8-97-чанй ҮНЭ 10 МӨНГӨ 22 4 48 4 баатар, Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын П 8 жилийн, Тө дэайчлал , Булган 8 жилийн нэгдүгээр сур- гуулийн сурагч Мягмар- жаргал, Могод сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Д. Өрнөхбаяр, Өвөрхангай сургууг дуунцэцэг нарын 80 су». рагчийг шалгаруулж «Пино- Пионер. Ямагт шинийг бүтээгч, сайн үйлсийн анхдагч гэсэн утгатай үг. Ийм утга төгөлдөр нэ- рийн эзэн болсондоо би үргэлж бахархаж явдаг. Пионер болохсон гэж ба- гадаа мөн ч их хүсдэгсэн. Пионерийн нэр төрөө өндөрт өргөж яваа үлгэр- жишээч сурагч, сургууль, хамт олонд мНнь олон бий. Тэдний дотроос айм- гийн пионерийн штабын дарга пионер Л. Түмэв- Дэлгэрийг би ихэд хүндэт- гэдэг. Түмэндэлгэр авь, яаслаг, хичээнгүй хүүхэд. Зургадугаар ангид сурч- байхдаа чөлөөт цагаараа долдугаар ангийн Ирог- раммит хичээлийг үзэж наймдугаар ангид Шууд дэвшин Орж онцсайн су- эсчмсж байна. Хөвгүүд. нөхөрсөг даруу, ажил» саг энэ найзаараа үргэлж бахархдаг. Түүний ШОН хамтлагийн тоглолтыг маа най аймгийн хөдөлмөрчид, пионер сурагчид нхэд со» нирхон үздэг. . Манай гэрт хоёр үеийн пионер би Аав | Чойсү- 10 1958 оны пионер, зэж " р сүрэн 1960 оны пио» нер. Аав ээж минь пнонер байсан үеэ бидэнд дурсан ярьдаг. Миний ээж пно» нер байхдаа салаа, бүлэг, бүлгэмийн зөвлөлийн дарч гаар сонгогдон .»ажиллаж байсан юм. МмПеан «Залгамжлагч» анхдуз гаар чуулганд төлөөлөгт чөөр оролцсоноо зэж бие дэнд бахархан өгүүлдэг. Би дөрвөн жил иновер гэдэг эрхэм нэ рийн эзэн боллоо. 1984 онд олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт амар НАЙРАМДЛЫН ТӨЛӨӨ! ТЭНГЭР ҮҮРД Фашист герман итгэл эвдэж ЗХУ-д халдан дов- толсон нь шударга хүн | ИМПЕРИАЛИЗМЫН ЭСРЭГ, ЭВ САНААНЫ ИХ НААДМЫН ЭВ САНААНЫ НЭГЛЛИЙН ФОНЛОЛ Сургууль дээр гар ур- лаа. | лалын зах нээгдэв. Хүүх- Пнонерийн ахлах уднр- төрөлхтөн, социализмын ! дүүдийн урласан энх тай- дагч Г, ХАЙДАВ эсрэг үйлдсэн хамгийн ! ван, нөхөрлөлийн сэдэвт 33 Ч ы жигшүүрт, харгис ялт хэ- тоглоом, бэлэг дурсгалын Алтанбулагийн пионе- рэг байсан юм. Дэлхийн | зүйлс олчы анхаарлыг рүүд ДЗО-ны ХИ их хоёрдугаар дайнд 61 улс хиэмОСал лал нхэд татаж хүмүүс дуртай наадмын эв санааны НЭГД- оролцож, манай гаригийн бүлгэмээрээ аринлан хэм- лаж дүгнэв. Аяны хуга- «Яс», «Бэхийн сав» цуг- 20 сая хүнийхээ амь на- 3 худалдаж авлаа лийн фондод хөрөнгө ху- 3 Манай бүлгэм пионер римтлуулах ажилд ядввж В Хүн амын тавны дөрөв нь Москвагийн зураач Ана- сурагчдын урласан зүй- тэй оролцож байна. 8 Хамрагдсан билээ. Энэ ЛЗО-ны ХҮР нө ЗУрсан “лийн үнэ 1200 төгрөгийг Бүлгэмийн зөвлөлөөс 8 ЛЗЙНД 110сая хүн оролц- (30-1 СИ нхо наадмын их наадмын фондод шил- «Хоёрдогч түүхий эд-бид- 8 С0НООс 50 сая хүний амь хүүхдийн ирограммын та- жүүлэв. ний гавшгай хөдөлмөр» 8 нас үрэгдэж, хөдөлмөрийн нх тэмдэг Сэлэнгэ, Зүүнхараа 10 сэдэвт цуваа уралдаан Ё ХҮНИЙ цогцлон бүтээсэн ог жилийн ОН. сургууль, зарлаж сумын худалдаа! 2 Материал болон соёлын ДЗО-ны ХИ нх наадам | ""онерийн ЇЙ бүлгэм . бэлтгэлийн зарим нэртөр 8 ҮНЭТ зүйлс асар ихээр угтсан Оажил сургууль . : . лийн төлөвлөгөөг биелүү- 8 УСтгагдсан. пионерийн бүлгэм бүрт Говь-Алтай аймгийн ЛЭХЭД тусалснаар их наад 8 Лениний намаар удир- өрпөж, нх наадмын эвса? Дарвн Сумын 8 жилийн МЫН фондод 1596 ТӨГВӨГ Ё дуулсан зөвлөлтийн ард чааны нэгдлийн ондод Дунд Сургуулийн пионе- Орууллаа. д : Б түмэн, түүний | ялгуусан хөРӨНГө турар ах хө- Рийн бүлгэм пионер су- Багш: Ч. цэЭРэнДЭЖиД Б Зэвсэгт Хүчин хосгүй дөлгөөнд пнонер бүр рагчдын дунд «Москва- Сэлэнгэ аймгийн Баян- 8 эрэлхэг зориг, нийтийн идэвхтэй оролцож байна. гийн их наадамд» гавш- гол сумын (10 жилийн Ё баатарлаг тэмцлээрээ за- Анги бүлгээрээ, сургууль гай хөдөлмөрийн аян зар- сургуулийн пионерүүд Ё налт дайсныг хиар цохиж, | : нэлтинн аянд оролцож цаанд хоёрдогч түүхий эд луулах хөдөлмөрийн цу- сыг алдаж, хүн гөрөлх- хоёрдогч түүхий эд цуг- цуглуулж |их наадмын ваанд оролцож .-ДЗО-ны төнийг фашизмын боолч- луулж, үний нь нх наад фондод 619 төгрөг шил- ХЇЇ их наадмын фондод лолоос ангижруулсан юм. мын фондод шилжүүлж жүүлэв. 7-гийн «А» ан- 1008 төгрөг шилжүүлж, 2 байгаа тухай мэдээ манай гийн сурагч Я. Цогтбаа- Ж. Бурмаа даргатай пио- Зөвлөлтийн | баатарлаг релакинл ирсээр байна. тар 40 кє. яс. 11 кг эвэр нерийн «Сонор» | бүлэг ард түмэн, ажилчин, та- Тэдгээрийн заримаас 26 кг зэс, . тууль цуг- бусдыгаа хошуучлан 3 риачин, сэхээтэн, хөгшид, | “нийтлэв. луулж нөхдөө хошуучил- Багш Д. БАТСУУРЬ 8 Хүүхэд цөм түүхт энэ | Биг ИИЧГГГГИГЛ 18511181138311201111360020112300442014211440424 814 214 ал4:11:::3 | : | ХҮҮХДҮҮД ЭНХ ТАЙВНЫ ТУХАЙ: БИЧИЖ БАЙНА Энх тайван | Энх тайван ч . “7 2 5 | БИЧИЖ СУРСАН АНХНЫ ҮГ Ээж аав хоёр - Энх тайван 1 Эхээс төрж хорвоод мэндэл- гийн газрын хэмжээнд НҮБ- Ах дүү хоёр | эн цагаас эхлэн шиний сонорт Ын хэмжээнд хүртэл яригдаж Энх тайван «Энх танван» хэмээх үг үргэлж сонсогдсоор байна. «А» үсэг заалгаж, алтан номын хуудас- наас уншиж бичдэг болсноос эхлэн «Энх тайван», «Эх өрөнь, «Эзж», «Аз жаргал» тэсэн хамгийн сайхан үг өгүүл бэрийг ушийж бичдэг болов. Тэгвэл бас дэлхийн 1, И дайн, Аалхын толын байлдаан зэрэг зайн тулалдааны тукай ном зохиолд бичигдэж, үздэг хн- дайны гол буруутан-нь АНУ түүний хань хамсаатан гэдгийг бид сайн ойлгож байна. Сая- хан манай улс энх тайван аж төрөх эрхийн тухай асуудлыг НҮБ-ын чуулганаар хэлэлцүү- лэв. Үүнийг дэлхийн олон улс гүрэн дэмжиж сайшаасан би- лээ, Би өөрөө энх тайвны тө-|. лөө тэмцлийн нэгэн байлдагч, манай ангийн хамт олон нэг отряд болж байна. Бидний мөнхөд оршиж байх: | ЭНХ ТАЙВАН Талх тариа хоёр Энх тайван Сургууль багш хоёр Энх тайван Эгч дүү хоёр Энх тайван Дуу, хөгжим хоёр Энх тайван Сайн сайхан Хорвоод гэрэлтэх “Хүний “нар НЭГДЭЛ ЦЭЛМЭГ БА! ялалтыг авчирсан билээ. Ингэж энхийн тэнгэр цэл" мэсэн юм. Энэ цагаас эх- лэн энх цагийн хөдөлмөр үргэлжилж, сургуулнуд хичээллэж, сая сая хүүх- дүүд эрдэм, номоо үзэж эхэлсэн юм. Орон орны бяцхан иргэд бид цэлмэг тэнгэрийн дор аз жаргал- тай амьдарч баясгалант Дуугаа өргөж, сургуульд сурч байна. Ажилчид - саруул сайхан орд хар- шийг сүндэрлүүлж, тариа чид тариан түрүү сагсал- зуулан ганхуулж, эрдэм- тэн мэргэд байгалийн нуу- цыг нээн илрүүлэхэд энх тайван хэрэгтэй. Энх тайв- ны хүч дайны хар үүлийг зайлуулж чадна. Хүүхдийн цэцэрлэг, сургуулийн танхим, хот, тосгон, хүн ард, хөгшид хүүхэд, улс түмэн, манай гаригт энх тайван хэрэг- тэй. Энхийн тэнгэр үр- гэлж цэлмэг байгаасай! Зөвлөлтийн (3 дугаар сургуулийн сурагч Я. БОЛД тэввэнхлилилэзишллииллэисжиллихлжилэнтэгллэилҮлтЛЖЛГЛЄЛЭ ХОЁР БӨМБӨГ Хорвоогийн уудамд Хоёр бөмбөг байна Нэг нь: Миний дүүгийн тоглодог Эрээн алаг бөмбөг Нөгөө нь: “Атаат дайсны нааддаг Аймшигт хар бөмбөг Алаг бөмбөг аюулгүй Атомын бөмбөг аюултай Аав ээжийн толгой дээр Аюулт бөмбөг унавал Хичээл номоо үзэж т чадахгүй Хэцүүднэ шүү бид Хүүхэд бидний тоглодог чзалд яригдах юм Э14най ангийнхан «Энх тай- ӨЛНИЙ эх цэнхэр дэлхий, түү- Эрхэм энх тайван |» Энх”тай Хөөрхөн алаг бомбөг | звич хичээл» | явуулав. Түү- НИЙ өнөр бүл хүн төрөлхтөн Энх жаргалын на| хЭаЦынэг Хал байхгүй шүү | шээс дайны хээг эж тайвны Үргэлж амгалан тайван амьд- У. юу л 8! гн Бєчыт Нийслэлийн 47 дугаар Зонгхэмсэимгй | тэмцэл зайлшгүй хэрэгтэй юм рах ёстой. Ур кл ны түрлэг сургуу. шалан Завхан Их--уул 8 жил тэсэн санав сэтгэлд шинь бат Нийслэлийн хил дугаар, Эрлэх Алт, ЗЭРЭГ сурагч Е Ү! ангийн сурагч хэндгшив. Энх тайвны тухай “асуулаа ЗАННЭЖ, сура ЗЭхэвд” байдаг Ц.ЦЭВЭГМИД Б. БАТТУЛГА. ХОЁР ЗУРЛГТ 4 ӨГҮҮЛЭВ вийн гарлагагүй болов. Америкийн засаг захиргаа. зэвсэглэлд асар их мөнгө зарцуулж байна Гэтэл тө- сөв гэдэг сунадаг резин биш шүү дээ, замаг эр дон, Пентагон үлэмж ) танк пуужинтай болохыг хүсч байна. Ингэхээр сур- уль, эмнэлэг, номын сап гасна гэсэн үг. .» Стивен Боуэр ямар он- дөр “сэтгэгдэлтэйгээр зур- гийн зүүн хэсгийг дарж, ! ! | Ьс: Стивен Боуэр (АНУ) зурав олон олон цэцэрлэг, сур- : | ба "ч гууль, цэцэг навч, тоглоом энэ зургаа «Бүтээн бос- Чулара шал зурах бол? Түүнд танк, голт» гэж нэрлэжээ. Со- сэгт юу зурсныг харья л онгоц пууж 23 Өцорэн НУйрүг о4но даа. Тэр чигтээ америк маягийн дүр төрх гарна. рэггүй, Харин тэдгээрийн оронд сурах сургууль, но- : Бяцхан --Рейган» мын сан, ХүүХдүҮД эвтэй е Өөр аялж буй Болд- гэж 292 Ман ла найртай тоглож, Энх тайв- тар коммунизмыг тэй. Харвц нөгөө ӨУРИШ сай мэдсэн бүрээ эн тэ! нөгөө мэ 133 риулж, ихийг бүтээнэ гэ- 1 тууль урагч Д. Болд- зургийг байна. отанц тос- баатар зурсан юм. Тэрбээр гаад гэвэд, түүнд сурах : кттүс Өтссотчүлттүүүг Ууаг ЭнцАЛТСЫГ тэВРНгЖ Өгєлүгэүтах ба, 5, ЖиЛит уль, эмнэлэг, номын сан д бий. боло- хоор эх орноо улам бүр цэцэглүүлэн - хө лэ. хийн тулд шинэ шинэ үйлд- вэр завод, байшин Мэргэ орд харш сүндэрлэж зуржээ. Энэ бол соцдиа- лист өрны хүсэл мө санаа юм. 6 дийн додаЛ. бодол. ШИНЖЛЭХ УХААН ү ТЕХНИК, ӨСВӨР ҮЕ ТЭД ИРЭЭДҮЙ РҮҮ ТЭМҮҮЛНЭ Сансрын нисэгчдийн ӨД- рийг тохиолдуулан НИЙС- лэлийн еРӨНХнй боловс- ролын сургуулнудын су- рагчдын дунд жил бүр явзсддаг уламжлалт онол- практнкийн бага хурал физик математик, одон орон, сансар судлалын чиглэлзэр саяхан болж өнгөрлөө. Залуу техникчдийн орд- ноос зохион байгуулсан энэ удаагийн онол їирак- тнкийн бага хуралд бэлт-- гэх эхний шатанд Улаан- баатар, Налайх хотын нийт 832 сургуулийн 280 гаруй сурагчийн илтгэл, рефератаас 72 илтгэл төв уншлагад орох эрх олж авсан юм. Тэд орчин үеийн шинжлэх ухаан- үйлдвэрлэлийн Чухал чу- хал асуудлыг хамарсан сэдвүүдээр бие даан ажил лаж шинжилгээ судалгаа- ны арга бариад эзэмшсэн чанартай сайн илтгэлүүд тавьж хэлэлцүүлэн ам- жилттай хамгаалав. Тев уншлагыг зохион туулж шалгаруулах Кко- минссын бүрэлдэхүүнд ШУА, МУИС, УуБДС, СХУ-ны хүрээлэнгийн нэрт эрдэмтэд, сурган хү- мүүжүүлэгчнд оролцлоо. 48. онолын элементийг бод- лого бөдөхөд хэрэглэх нь» ЇН сургуулийн 10 дугаар үг сургуулийн “10 хүч», З дугаар ангийн сурагч Ш. Ариунжаргалын «Эрдэс- бордоо», ХХЇ. 10 дугаар ангийн сурагч С. Наранзулын бай. - “УЛАМЖЛАЛТ “ОЛИМПИАДАД УРЬЖ (Улсын физикийн эчнээ У олимпиад) Пнонер сурагчид За! Анги дэвших, сургууль төгсөх шалгалт хаяанд ирж, энэ лийн хонхон дуу ойртлоо. Та бүхний хаврын шалгалтын өмнөхөн зикийн уламжлалт эчнээ зарлаж байна. Ухдан сорьсон бодлого, бүхий олимпнадын материалыг болгон анги хичээлээр олж авсан мэдлэгээ шалгалтын тай бодож физикийн улам бүр бататЗаарай. Олиминадын ҮШ ангийн бүх сурагчдаа нэр, хаяг, тодорхойлолтыг лангийн хамт тавдугаар сарын 25-ны дотор «СХУХ- Сургалтын агуулга, арга зүйн секторт» гэсэн хёягаар ирүүлнэ. Дээр дурдсанаас дутуу хичээлийн жилийн төгсгө- улсын фни- У олимпиад орон даяар физнкийн сонин туршилт хүлээн авч хаврын бүлгээрээ уралдаан- олимпиадын ажлын тай- буюу хугацаанаас хожимдсон материалыг хүлээж авахгүй. | шэшлулуллглтэээлэшЦЕг-111020111ии Үї анги 1. Хагас литрийн шилэн лонхны жин 83,92 Н. Шил- шЭ) эзэлхүүн ямар байх 55 : 2. Нэг тоосгыг нөгөө дээр их гадаргаар нь тавьсан хоёр тоосго элсэн дээр байв. Хэрэв дээд талын тоосгыг бага гадаргаар нь эргүүлэн тавибал дээд та- лын тоосго ДООД ТооОСГОнД, ДООД талын тоосго элсэн дээр учруулах даралт яаж өөрчлөгдөх вэ? Хариуг тайлбарлацгаа. З.Моторт завь гол өгсөж ямар нэг зайд яваад,хөдөл- гүүрийн ажиллах горимыг өөрчлөлгүйгээр эргэн ир- лээ. Түүний дундаж хурд- ны хэмжээ бүх замын турш явсан зайнаас хамаарах уу? Түүний дундаж хурд устай харьцуулсан “хөдөл- гөөний хурдаас, мөн усны урсгалын хурдаас хамаа- рах уу? Хариуг тайлбар- лацгаа. 4. Автомашин 72 км/ц хурдтайгаар 36 нм. явлаа. Моторт гэмтэл гарсны ул- маас жолооч 20 минут ма- шинаа зогсоож засаад, мөн тэр замаараа 54 нмїц хурд тайгаар эргэж ирлээ, Зам хугацаанаас хэрхэн хамаарахыг графикаар зур. Азтомашины дундаж хур- Дыг олцгоо. 5. Ховоү материалаар үйлдсэн 10 см урт ирмэг бүхий кубын жин 14 Н.Энд өгөгдсөн хэмжигдэхүүнээр ямар хэмжигдэхүү- нийг олж болох вэ? Бодол- раллель хүч лүүлэв. Үүнд: а). 60 Н хүч түүнийг хөдөлгөж чадахгүй байв. 6), 100 Н хүчний үйлчлэлээр хайрцаг жигд Хоёр тохиолдолд хайр- туршлагаар яаж нотлох вэ? 9. Усан оргилуур үүсэх учрыг тайлбарлан бич. (Зу- раг 1) 10. Зэс бөмбөрцгийн эзэлхүүн 2дДм3, түүний масс б нг. Уг бөмбөрц- гийн цул, эсвэл хөндий алин болохыг тодорхойл, Зэсийн нягт 8900 кгїм3, : УИ анги 1. “Адилхан хоёр савыг усаар дүүргээд ёроолд нь адил хэмжээний нүх гарга» вал аль савны ус түрүүлж асгарч дуусах вэ? (Зураг 2). 2. Ижил огтлолтой тэн- цүү урттай зэс ба нихром дамжуулагчийг цуваа хол- боод реостатын тусламж- тайгаар гүйдлийг өөрчлөн нихром утсыг улайсгахад зэс дамжуулагч бараг хэ. лахгүй шахам байна. Ха- рэв зэрэгцээ холбоод турш- вал зэс утас улайсахад них- - ром утас халахгүй байна. Туршиж үзээд тайлбарла. 8. е--1,8 м урт тинжийг цементэн шал дээр байхад нь модон шал дээр чирж. таргахад ямар ажил гүй- цэтгэх вэ? (Зураг 3) Гинж ба цементийн хоорондох үрэлтийн хүч 0,65 кН, гинж ба модны хоорондох “үрэлтийн хүч 0,85 кН бай- на. 4. Н өндөртэй уулын орой дээр байгаа ” масс- тай чарга доош гулсаад бэ- - лээс тодорхой зайд очоод зогсов. Буцаагаад ирсэн замаар нь чаргыг уулын орой дээр чирч гаргахад, яввр ажил гүйцэтгэх вэ? байхад систем нийтдээ “эргэх вэ? (Зураг 4 а, б) 7, Хөдөлж байгаа галт ямар цэг тухайн агшинд хөдөлгөөнгүй байх вэ? Ямар цэг галт тэрэгний ХЭгэгэЖ эсрэг хөдлөх Бх СЕЛ 8. К за холбо- ход лампуудын улайсалт ба гүйдэл дөх вэ? (Зураг 5). 9. Хэлхээний эсэргүүцэл тус бүр 5 Ом бол бүх эсэ, гүүцлийг ол. (Зураг 6) 10, 400 : савыг” байв. яаж өөрчлөгч | ” масстай хөн- эр бО9С Т. Газраас 25 м-т өн- дөрт байгаа тагтан дээ. рээс 20 мїс хурдтайгаар Дээш шидсэн бөмбөгний ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ТЭГШиТГЭЛИЙГ | сонгон авч болох бүх бо- ашшлнйн тооллын системд Б уу ЭЭ а. лсан гэ даасаа. бомбөгиий” хөдлөх хугацаа, | газарт үеийн хурдыг тодорхойл! .8. Агаарын | бөмбөлөг. тайван байдлаас (хоёр) 2мїС? хурдатгалтайгаар 10 секунд хөөрсний дараа түүнээс унасан бие 4 се- халах Дарад хаана байх 5 М-0,1кт бол бие. “хаанаас хөдлөх ба утасны ямар с-доош 14 м/с БАЙНА | | | 5. 1х1м суурьтай 3м 4- өндөртэй нэг тал нь он» (| секундэд ямар зам туу. ЗЭ ЛУРМл ин лах вэ? 1 2277-8092 Ч. 240 м өндрөөс эгц 2 2 шидсэн бие газарт 20 см х шигдсэн бол хөрсчий эсэр» хүтнаийн хүч ямар бай. 010108) Я 8. 60058 э 1000 кг масстай аэростат цэнгэг ямар өндөрт. вэ ямар лу Өдөр, шөнөгүй тулалдаж байлаа. Их бууны дуу нүр- гэлэн, миномётууд хурдан хурдан галлаж, танкууд шуудран дайрч, баруун. зүүн, тєл талаас автомат тачигтана. Зөвлөлтийн ард түмний амссан уй гашуу, улаан армийн дайчдын бүх хорсол, дайныг өдөөсөн гитлерийн фашизмын тол- гой дээр асгарах сум, тэс- рэх, бөмбөгтэй цуг аянга болон буулаа. Берлиний телөө тулалдаан эхэллээ. Аугаа их Эх орны дайны түүхэнд үүнийг «Шийд- вэрлэх дайралт» гэж нэр- лэдэг юм. өдрүүдэд Хэн маань ч гэсэн пионер , байлаа гэж Хэлэх эрх шанай үеийнхэнд бий. Сайн хүлгийн нуруун дээр Тамир суугаагү, 1945 оны хавар зөвлөл- тийн цэргийн хүчтэй-цохил- тод тэсвэрлэж чадалгүй бүх фронтоор ухарсан Ффашис- тын германы арми сүйр- лийнхээ өмнө тулж очоод байв. Фашистын германы ар- мийг бут цохиж Берлинд ялалтын тугаа мандуулах түүхэн чухал зорилт Зөв- лөлтийн армид үлдээд бай- лаа. Зөвлөлтийн цэргийн командлалын боловсруул- сан Берлиний операцийн гол санаа нь нэгэн зэрэг хүчтэй цохилтоор, хэд хэ- дэн чиглэлд дайсны хориг- лолтыг зад цохин, берли- ний бүлэглэлийг бүслэн хэ- сэг хэсгээр нь устгах, Бер» линийг авсны дараа Эльба гол хүрч холбоотны цэрэг- тэй нийлэн фашистын гер- маныг бүрмөсөн бутниргэх зорилттой байв. Энэ үүр гийг биелүүлэх тушаалыг ЗХУ-ын маршал Н. Рокос- совский, Г. Жуков И. Но- невийн командалсан Бело- руссын хоёрдугаар, нэгдү гээр, Украины нэгдүгээр » 52 ППБ--ЫН 60 асиЛИЙН ОИД 2 А рЕРАЛИНИЙ ТӨЛ фронтын баатарлаг даичид хүлээн авсан юм, Берлинийг хамгаалахад дайсан бүх хүч анхаарлаа зориулж гадаад, дотоод хотын эсэн гурван дав- хар хориглолтын зурвас байгуулж, шаргуу эсэр- гүүцэл үзүүлэхээр бэлд- сэн байв. Дайсныг ичээнд нь дарах эцсийн цо- хилт эхлэхийг Улаан ар- мийн цэрэг офицерууд тэсч ядан хүлээж байсан цаг билээ. 1945 оны 4 дүгээр са. рын 16-ны шөнө Белорус- сын 1, Украины нэгдүгээр фронтын цэргийн давшилт зэрэг эхлэв. Белоруссын 2 дугаар фронт 4 сарын 20- нд давшилтад орсон юм. Берлиний операци эхэл- лээ. Их буу, нисэх онгоц шөнийн харанхуйгаар дайс- ны толгой дээр үхлийн аян- га буулгав. Дайсны хориг- лолтын гүн рүү явган цэ- рэг, танк давшнв. Үүний зэрэгцээ зенитийн 143 про- жекторын хурц гэрэл асааж, тулалдааны талба- 5 ӨӨ ТУЛАЛДААНАД рыг гэрэлтүүлэн дайсны Их бууны сум, оөмбөг- харааг сохолтол тялбуул- ний дэлбэрэлт, пулемёт, лаа, автоматын тачигнах дуу Их бууны мэргэн гал, намдав. Харин ялал1! Хүн, хүчтэй бөмбөгдөлт, про- хүний ам дамжин цуурай- жекторын хурц гэрэлд дай- таж эхэлжээ. сен балмагдав. Тулалдаан Берлиний операцид ширүүссээр... Фронтын гол хүч 4 дүгээр сарын 28-нд Шиврее голд тулж, зарим чиглэлд голыг гаталжээ. 4 дүгээр сарын 25-ны орой Белоруссын 1 дүгээр фронт, Украины 1 дүгээр фронтын цэргүүд Берли- ний төвд цөмрөн орлоо. Өдөр, шөнөгүй ширүүн ту лалдаан болж байв. Герма- ны,цэрэг ямарч найдвар- гүй болчихсон үед Ч эсэр- гүүцсээр байлаа. Берлин хот гал дунд умбан, хин- шүү хярвас үнэртсэн нү- сэр хар утаа хахалдан, байшин барилгууд зүүд зэ- рэглээ мэт сүүмэлзэж бай- жээ. Тавдугаар сарын нэгнээс хоёронд шилжих шөнө Ялалтын гал улаан туг Рейхстагийн оройд сүртэй мандсан билээ. оролцсон 600 гаруй цэрэг ЗХУ-ын баатар цол хүр- тэж, 13 хүн баатрын «Ал- тан таван хошуу» меєда- лиар хоёр дахь удаагаа шагнуулсан юм. «Берли- нийг авсны төлөө» меда- лиар Улаан армийн 1 сая 82 мянган дайчин шагнуул- жээ. 1945 оны тавдугаар са- рын 9-нд Европт дайн дуус- лаа. Их гарз хохирол үзэж ялалтад хүрсэн юм. Улаан армийн чөлөөлсөн Европын орнуудад сая га- руй цэрэг, дарга нарын ша- рил энхжин, алдар гавьяа нь мөнхжин байн? Зөвлөлтийн улаан арми Европын 113 сая хүнийг фашизмаас чөлөөлсөн юм. Дайн эхэлсэн газарт дайн дууссан! Б. ЧАНТУУ Д. БАНЗРАГЧ | Зэнэ-н--нн----иина-----итэнээижээшэд, “ХУВЬСГАЛЫН ПИОНЕР, Аав ээждээ туслах сэтгэлээр Айлын хооронд ачаа үүрэхэд Харсан хүн нүдээ бүлтийлгэж Хавийн хүүхдүүд дагаж гүйлдсэн юм. Өөрөөсөө давсан зориг чадлаар Өрөөлд туслах сэтгэлтэй төрсөн Өргөө хотод урьд нь байгаагүй Үлгэрийн мэргэн шиг тэр Ариун үйлсийн пионер гэж Тэр үед мэддэггүй байсан юм. Тулж ширтсэн харцнаас нь халгаж Тусч сайхан сэтгэлд нь өширч Хялайж хараад өнгөрөх мөртөө Хуучин хүрээний тарган баян Гай харсан бирдийн нүдээр Гайхан хардаж өөрийгөө зовоосон юм. Ард түмний цэлмэг оюун Аравхан настай жаалаар илэрч Атаат дайсныг айлгах болсныг Аав эдсэн шинжгүй. АииНГАуХса түүс баярлаж хүндээ шагтаж л суусан юм. Аав эзжээ баярлуулж үйлс эхэлдэг болохоор Харсаар байтал манах Хайрлах хүй ч олон байсан Яг л тэгж Дамдины хүү Яах аргагүй пноперийн насан дээр үйлсийг өөрөө сэдэж рсан хүнд гараа сунгахад й түүний гараас Татаж босох түмэн ард цээжилж Хэрсүүхэн Итгэлийн уншлага Түвдээр үглэж Сүх хүүгийн үе тэнгийнхэн Сүм хийд рүү цувж эхлэхэд Ардын хувьсгалын хувь заяа Ар халхад сураггүй байсан юм Аугаа удирдагч хүүхэд Ч чигээрэ: Амеркаан дэнжээс мах үүрч Ааш хөөрхөнтэй орос Саша-гаас Арваад үг цээжилж явахдаа Их үйлсийнх нь үүд хаалгыг Энэ хал нээж өгөх юм гэж Зөн билгээр мэдсэн гэлтэй , Зүрх сэтгэл нь догдолж явсан юм. «Үнэнч шударга орос Үг бүр нь гэрэлтэй юм» гэж Аав Дамдины хэлсэн үгийн Аугаа утгыг ухаарч аваад Санаа нийлсэн Саша найзтайгаа Сайхан ,үйлс бүтээж тоглоход Дайсан цухалдаж нүд үзүүрлэн Дандаа хялайж хардаг байсан 3 юм. ХОЁР, Улаан бүч хүзүүндээ зүүгээгүй өгөх Ч Тэнхээ тамир дрээд ирсэн Ухаант жанжни шннь пионер кор 20 юм. байсан юм. түр баярлуулж Урьд өмнө хэнд ч байгаагүй Ухаан сэтгэл.түүнд Олон Очирдарийн хувилгаан тэнгэрээс Ачаа бараа өргөх ч яахав гэдэг Энгийн бишийг Сүх мэднэ. Эх: худалдах гэж «буулгаагүй Ирэх хүнийг ч тэр мэднэ. Хүн ардынхаа зовлон дундаас ТҮҮХИЙг Нь амдсан хар шагон Хатуужин хатуужнн ургасан Жалга дэнжээр гүйж явсан ч Жаахан Сүхийн нх ухааныг Жирийн хүүхдийн ядуухан цаадах Харбин хувцас Холын хол Америкт ч юм уу 2Кинхэнэ дээрээ халхалж чадаагүй - алхаад тө: ярэхшан””” 5 1 Алаг цэцэг Ж Хилийн 7 470, шиг сАйУхАн2 Эх орноо хайрлаж өссөн юм. Газар юм. : Л. - х насаа тэгээд мартаж Аугаа эх орны минь Хутай мовхойсаВА БилэйХ н ! Хүн ардтайгаа өлхөн багтаад Мн ч юмуу Хаашаа л бод хаашаа урсчих гээд шэгтл Чөнрлугээнад эв санааны “нэгдлийн өдөр-Майн нэгний баярын жагсаалд олон мянган пионер, сурагч оролцлоо. тийн ард үүлнэй гах Тэрэн АйН-чн цуурайтуулсан тэдний жагсаал | энхрий хайрт МАХН-ын үйл хэрэг социалистэх орон, Монгол. зөвлөл- Т Ё лх Р" Сягүү гий Үй Ё 32 ТУРАГ ДЭЭР, нээ дал, ын ян дэлхийд энх тайвныг бэхжүүлэхийн төлөө үнлсэд чин үнэнч байдгийн яруу тєд илэрхийлэл боллоо, Уднрдагчид Д. Сүхбаатар, Х. Чойбалсан нарын бунхайт Индэр дээр пнонер сурагчдын хамт 42 ДАХЬЖИЛДЭЭ Ф Мез3(2029) Фф 1085 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 3. ф БААСАН. Ө ҮНЭ 10 МӨНГӨ Хаврын шалгалт -Энэ бол анги дэвших, сургууль соо төгсөх хариуцлагатай үе, : Хаврын шалгалт --Су- рагчдын хичээлийн нэг жи- лийн хөдөлмөрийн үр дүнг шалгах шалгуур. Хаврын шалгалт -- Түүхт ойнуудад барих онц сурлагын бэлэг. Нэг л мэ- дэхэд пионер сурагчид та нар хичээлийн жилд үзсэн, сурсан бүхнээ шалгуулах цаг болсон байна. Та нар нэг жилд юу сурсан бэ? Нэгдүгээр ангийн баа- тарчууд бүхэл бүтэн өгүүл- бэрүүд бичиж тооны на “рийн үйлдэл хийдэг бол- Дунд ангийнхан шинж- лэх ухааны төрөл бүрийн 4 хичээл үзэж, түүнийг хэр» хэн ззэмшсэнээ эх орон 9 ард түмэндээ шалгуулах ? тэж байна. Хичээлийн дөрвөн ули- ралд үзсэн бүх хичээлээ нэгтгэн багш нар, найз нөхдийнхөө өмнө зөв ТО0- дорхой хариулж, сурснаа шалгуулна гэдэг бол эр- дэм мэдлэгийн баяр. Пио- нерүүд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын 60 жил, аугаа их ялалтын 40 жил, ДЗО-ны ХИ их наадам зэ- рэг олон чухал баяртаа сурлагын өндөр амжилтын бэлэт барьцгаахын төлөө чармайж байна. волдсайхан орос хэлнн шалгалтад 7/77УУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУ? 2УУУУУУУУУУТУ? 92УУУУУУУУУУУУУ: вь. 223 үзэсгэлэн БИД ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД МПБ-ын 60 жилийн ойд зориулсан «Бид өсвөрийн 1 Сүхбаатарчууд» пионер су- » рагчдын уран бүтээлийн 1 гүзэсгэлэн В. И. Лениний нэ- рэмжит монголын , пионер сурагчдын ордонд нээгдлээ. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ! нарийн бичгийн дарга, МПБ- : ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. ! Цэрэндулам үзэсгэлэнг нээж үг хэлэв. Үзэсгэлэнгийн нээлтэд МА 1 ХН-ын Төв Хорооны Улс тө- рийн Товчооны гишүүн, МА ! ХН-ын Төв Хорооны нарийн /»бичгийн дарга Ц. Намсрай, БНМАУ-ын Сайд нарын 1: Аугаа их ялалтын 44Ожил, 1.Монголын Чгууллагын 60 жилийн пионерийн бай- ОЙД “зориулсан «Хүүхдийн ертөнц- 7 85» уран зургийн үзэсгэлэн “Монголын урчуудын эвлэлийн ! Хорооны үзэсгэлэнгийн тан- химд нээгдлээ. Үзэсгэлэнг | МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн дарга, Хүүхдийн төлөө фондын Төв Комиссын дарга Ц. Нарангэ- рэл нээж үг хэлэв. Уламжлалт энэ үзэсгэлэнд манай орны хот, хөдөөгийн 530 шахам хүүхдийн урла- сан 1300 гаруй бүтээл ор- жээ. Манай хүүхдүүд эх орондоо ихийг бүтээх хүсэл мөрөөдлөө уран зурагтаа То- дорхой тусган харуулж, уран сэтгэмж бүхий олон сайхан зургаараа биднийг дахин ШИНЭ КИНО ТЕАТР ЯЛАЛТ Зөвлөлийн орлогч дарга л, Цэвэгмид, Намын Төв Хо- рооны хэлтсийн эрхлэгч Г, Дашзэвэг, Г. Чингэл, МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ц. На рангэрэл, Ардын боловсроч лын Яамны сайд Б. Даваа» сүрэн болон албаны бусад хүн оролцлоо. Өсвөрийн Сүхбаатар чууд үзэсгэлэнд МПБ-ын 60 жилийн ой угтаж пнонер су- рагчдын ур ухаанаа гартахй хийсэн олон бүтээл тавигдиы жээ. Үзэсгэлэн МПБ-ын хэн замнал ололт амжил танилцахад чухал хувь нэмэв болох юм. ХҮҮХДИЙН ЕРТӨНЦ-85 баярлууллаа гэж тус үзээ гэлэнгийн танхимын эрхлэгч Д. Цэрэнханд ярилаа. Цэцэрлэг, сургуулийн наеи ны хүүхэд, пионер сурагч бяцхан уран бүтээлчдийн оюун санаагаар урлан бүтээ» сэн өнгө ялгаран хосолсон олон зуун зураг, «Хүүхдийн ертөнц» нэрэндээ үнэхээр то» хирсныг үзэгчид үнэлж байг на. Тэдний бүтээл нь амьдрал ахуй, байгаль орчин, мал аж ахуй, газар тариалан, үйлд вэр, барилга, машин тєхний зэрэг орчин үеэ тодорхой тусгажээ. Хүүхдүүдийн гоя сэдэв бол энх тайван, най. рамдал нөхөрлөл, аз жаргаа лант сайн сайхан амьдралыг хүсч мөрөөддөг нь үзэсгэлэнд дэлгээд тавьсан бүтээлд яруу тод тусгалаа өлжээ, га трестийн барилгачдын гя раар сүндэрлэн боссон МЭЛ ДЭЛГЭЦТЭЙ КИНС Тев “Хомолий хичээлийн дасгал | бодлого Нийслэлийн 60, 15 дугаар: нэг ээлжинд 1200 хүнд Ч шалгалт- зөвлөлдөж байгаа нь. сургуулийн 2-ын «Гэ, гвь!! Германы фашизм, японы дэх үзвэрийн хоёр зориу. ай. Анги дэв- . .. Багийн сурагч Зэ нарны үмнлитаризмыг ялсны түүхт тай, орчин үеийн тоног сургууль тшалч у 2 дугаар (тар, Л. Уранчимэг нар төв» 40 жилийн ойн өмнөхөн хөөрөмжөөр .тоногл ”уль дүн сургуулийн «В» --3 ны хичээлийн ! ! (Улаанбаатар хайа ДЭЛГЭМЭЛ нийслэлийн Хөдөлмө ний онц сурлагатан бэлтгэж байна. эт М)о дэлгэцийн «Ялалт» | кино соёлын нэгэн томоохон 19) нэн 1 ”?тттэ ээ Хх01010 ГҮ 3Х БАГ хи ииийилий Согголагл лол х лавнбаатар хотын барил" суРВАЛЖЛАГЧ/ 4 4 Э” . Р- р" Жи» В мэ ч ЗАЛГАМЖ ҮЕ. АЯНААР тэй байгуулан дунд «МПБ-60», «Ялалт- бүлгэмүүдэд ажиллуулж, пионерийн ажлаар үзүүлэх лийн уралдаан, "ийн пионерийн зов- ухуулга яриа хийж терийн анхан шат- р, ухуулга Яр э дуу бүжиг, тоглоом 3 к сургах ажлыг зохиож байгаа нь үр дүнтэй бол- МПБ-ын 60 жилийн ойн нэрэмжит улс торийн «ДЗОны ХП их наадам», бичлэгийн уралдаан, иерийн сайн үйлс бүтээх . японы милї л, ДЗО-ны ХИ МПБ-ын 60 жил ХгасГой хамтлаг байгуулах ходол- өрнүүлснээр сумын 8 жилийн сур! «Айраг нуурын Өндөрхангай мын 8 жилийн «Тогөлдөр хуурын» дугуй- Марк сонирхогчдын клуб, Бага академи, «Улаан бүч таны гэрт» дэвтэр хөтлүү- хэлбэрүүд зохих үр дүн, гээ өгч байна. жилийн сургууль рийн танхим», Ё хотын 8 жилийн пэгдүгээр сургууль «Ааробик» дагуу нийт бүл- болох зорилт ажилласнаар бүлгийн 60 хувь нь улс, аймаг, сургуулийн тэргүү- ний хамт олны хөдөлгөөнд м бүр «60 шинэ жилийн хоёрдугаар нонерийн зөв» зэрэг 80 гаруй Пионерийн анхан шатиы байгууллага, ОНЕР СУРАГЧДЫН АМЖИЛТААС хангом хотын 8 НЭГДҮГЭЭР УЛ: Сурагч бүрээр Э. ДУЛАМСҮРЭН ТАРИАЛАН “дСУМЫН-:8: ЖИЛИЙН СУРГУУЛЬ, МП- Б-ын 60 жилийд ойн сургуулиараа цэвэр бичигтэй болох гүрван шаттай ходол- гөөн өрнүүлж, одоо 58 нь «Цэвэр бичигтэн» үнэм- лэх аваал байна. Бүлгэмийн дэргэд «Шуурхай мэдээллийн групп» байгуулж шинэ сор- гөг санаачилга хамт олон, сурагч, багшийн туршлагаас мэдээлж Дотуур байр, дэг журам сахиулах тимур- чуудын бүлэг цогийн аян зохиож «Энх тайван--Мир», хүсэж байна» зэрэг сэдвээр гар зураг, шү- зэг. зохион бичлэгийн урал- дүгнэж, хоёр- эд цуглуулах хөдөлгөөн өрмүүлснээр ДЗ- О-ны ХИ их наадмын өмцчууд. болон сур- ахигчдын зов- хотогийн аян явуулж эт эхний гурвзан улн- 100 сүрэгч сурлагаар сурлагын чанар емгөр- 4 шо гуравдугаар улир- д Р! ? аж, Ч СУМЫН 8 ЖИ- -ЭДгри Эрт лийн СУРГУУЛЬ: 60» урлагийн үзлэг явуулж, урлагийн төрөл бүрийр авар- та шалгаруулж, бүртгэмийн дэргэд «Айраг нуурын аял- туу» чуулгыг 40 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулж зургаан удаа тоглолт хийлээ. ТҮРГЭН СУМЫН 8 ЖИ- ЛИЙН СУРГУУЛЬ: 77. вовпАн сайн нөхөр шээр төрж, бүх бүл- /5 шувь нь тэргүүний шэрэмжит хамт олон РУУН ТУРУУНЫ 10 РГУУЛЬ: Ино- «Өргөсь хоёр будантай «Тимурчуудын бүл- гийн мэдээлэл» самбар ажил- ИН сумын 8 ЖИЛИЙН СУРГУУЛЬ: Бүл- р: яа» булан ажиллуулж 750 гаруй пионер баатарчуудад холбоглох материалыг сур- талчиллаа. ЗҮҮНХАНГАЙ СУМЫН 8 ЖИЛИЙН СУРГУУЛЬ, «МПБ-ын 60 жилийн ойд ок дүгнэлээ. Уралдаанд дуулдаг хэвшил Эрдэнэ багштай 3-ын «Б» аягн, Рэгзэдхаа багштай 4- ийн «Б» зигн «МПБ-ын нэ- рэмжит тэргүүний анги» ман- Дат авлаа. 5 ӨНДӨРХАНГАЙ СУМЫН Бүлгэмийн дэргэд улс төрийн ”с”ны хамтлаг байгуулан сү- дөрвөн удаа тот- мгмд тэргүүн байранд тэрэг хтчээлээр сэ. боловсруулах явж (060 гаруй ухуулга ярина х тэс сумын 10 ЖИ- СУРГУУЛЬ, «Төл-- түмний үйлс» пузаагаар су- рагчдын Дунд төлийн бэлт- хайгах уралдаан эй ажил боллоо ориоор» тоглоом аяллыг үе шаттай зохиож түүнд 21 таруй базтарчууд оролцов, улсын баатар 20 ш, угж 70 ш бэлтгэж УВСЫН ПШНЕРҮҮД СУРАГЧИЙН ЖИЛ ӨНӨӨДРИЙН ДАДЛАГА-» -МАРГААШИЙН МЭРГЭЖИЛ гидаа газар хагалах, бориой» дох орон нутгийн болон хи- мийн бордоогоор бордох, үр» лэх. арчилгааг хийж сурагч бүр тэмдэглэл аигийц сурагчид том жижиг ногоо хураах, сортлох, хад» талах хамгаалах Увс аймгийн Баруун ту. рууны САА-н 10 жилийн дунд сургуульд трактор ком- байнчийн мэргэжлээр хөдөл- морийн өргөтгөсөн сургал» тын хичээл хийж | эхэлсээр найман жил болж байна. Бид тус сургуулийн багш Н.. Есонцагаантай уулзан ярилцсан зом, --Бид ЇХ ангийн сурагч- даас саналыг нь үндэслэж тусгай бүл: зохион бай- к трактор, комбайн бо- г 7 хоногт б цаг заадаг. Х ангидаа хүүхдүүд маань төмс, хүнсний ногоо, тяриа хураах, хадлан тэжээл бэлт- тэх зэргээр САА-д 14 хоног ажиллаж | хичээлээр үз/ зүйлээ. практик хэрэгжүүл Үйлдвэр, япуулж бай. дадлага х зорилгоор 1980 1981 опы хичээлийн Жи САА-гласаа. га: газар түүнийг боловсруулах, ин ногоотариалах, хураах, арчлах ажилд сурагчдыг залжээр ажиллуулдаг гэв. багш Г. Аяирмад оролцож --Манай хүүхдүүд ЇХ ан» ПИОНЕРИЙН НЭР ТӨР уран бүтээлийн уралдаанд «Тэмээн сүрэг» сийлбэр хийж улсад гурав- дугаар байранд шалгарч хэрэгсэл, биеийн хувцсаар шаг- нуулж байсан. Пионер-аливаа: бүхний аихдагч, шинийг сэдэгчЧ гэсэн утгатай үг. Пиопер нь үнэнч шударга, эрэл- хэг зоригтой, найз.иөхөдД- дөө тусалдаг шүүмжлэ- лийг зөвөөр ойлгож дутагд- лыг хүлээж авдаг байх ёс- той. Бин ЗХУ-ын баатар, дог. Боря эх орны дайны жилүүдэд зөвлөлтийн ард түмний лоөлөх үйл хэ| орол- цож баатарлаг гавьяа бай- гуулсан юм. эр парти» заны отрядад байхдаа фа- тэмцэж дайсны танк, их буу, зэр зэвсэг ачсан галт хэд дэг. « Манай гэрт хоёр үеийн сурагчдын дунд зарласан эзэмшдэг юм. баазыг бэхжүүлэн механизмын парк ашиглаж байна. хүчээр «ПИ--35» » айжис эвлүүлэн, лийнхээ талбайг хагалсан гэж тракторч-комбайнчийн гэжлээр хөдөлмөрийн өргөт» осон сургалт явуулж, гаагийн үр дүнд 1980 оноос хойш дотуур байрны сурагч» дын хэрэгцээний төмс, ирэх элтгэж жил тутам 10000 гаруй төгрөгийн хэм» нэлт гаргадаг болжээ. Энэ иь ахлах ангийн су. хөдөлмөр, политех- сургалт явуулах, сурагчдад Мэргэжлийн Бидний ярианд сургуулийн б8| ын дунд сургуулийн 8-ын «А» вв. “Їй. Сайнжаргал ангийн сг Тевийн 10 жилий! гоВА урмаа галын ударга журам» медалиар шагнуулжээ. Мөн манай сургуулийн ти- ТИОНЕРҮҮД “ФОНДОД Увс аймгийн Зүүнхангай сумын 8 Жилийн тионер байх үед тохиолд- сон хамгийн сайхан баяр Би ангийн даргаар х дахь жилдээ ажиллаж на, 1984 онд. » тэмдэгтэн бол» рэмжит МПБ-ын 60 жи- бэлэг барьж сурлагаар хо- цорч яваа хоёр сурагчийг даан авч ажиллана. Увс, Тэс сум, 10 жил У1 ангийн сурагч хуринтавх орууллаа, " , цуваанд ИГ ангийн сурагч М. үе 96 1 бэхийн айранд шалгарав. сав цуглуулж, НИЙСЛЭЛИЙН ПИОНЕРҮҮЛ Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын 60 жилийн ой уг- таж нийслэлийн . ерөнхий боловсролын сургуулиудын пионер сурагчдын чуулган саяхан боллоо. Баярын ажиллагаанд 60 жилийн тэртээ Монголын пио- нерийн байгууллагын тулгын чулууг тавилцсац ахмад ио-. нерүүд, Улаанбаатар хотын таван районы 82 сургуулийн 01 мянган улаан бүчтэн ино- иер сурагчдыг төлөөлж сур» лага, хөдөлмөр, урлаг спорт, авьяас билгээрээ шалгарсан 400 гаруй төлөөлөгч оролц- доо, Ашмад үсийнхний сай. хан уламжлалыг өнөө үсийн инонер багачууд пэр төртэй үргэлжлүүлж байна. Тэд Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- голын Пионерийн ВБайгуул» лагынхаа яруу алдарт 60 жиг лийн ойг угтаж «Залгамж 4 амжилттай аялцгаалаа. Сурагч хүний гол хөдөлмөр: болсоп сур лагадаа чанарын ахиц гарга- хын тулд 7, 14, 21 хоногийн болзолт уралдаан зарлан, су» рагч бүр сурлагаар ахих үү- рэг авч ажилласнаар сурла- гын амжилт 1984 оны Ш улиралтай харьцуулахад 04 хувь, сурлагын чайар 1,5 хувь ахисан байна, «Зал- гамж үе» аяны хугацаанд хотын тэргүүний бүлгэм, 5, бүлэг 80, ХЗЭлйн үүр 10 төрөч гарлаа. ДЗОмы ХП нх. наадмын фондод 118500 төгрөг ху» римтлуулав. Энх тайвныг сахин хамгаалах, үйл хэрэгт ДУУ хоолойгоо нэгтгэн «Салют мирь аяц чилийн эх оронч хойгүүдийн тэмцлийг дэмжсэн «Амиго» операцид нийслэлийн ипонерүүд идэвх- тэй оролцлоо. Ард түмний ИХ РАЯРТАА хувьсгалч дайчин хөдөлмөрч уламжлалаас суралцах, эх орпыхоо үзэсгэлэнт сайхан байгальтай тамнлцах зорил, тоор “Архангай, Хөвсгөл, Дархан, Эрдэнэт зэрэг түүк дурсгалын олон газраа, Ё сургуулийн 3500 су рагч тойрон аялал зохиожээ, Ийнхүү нийслэлийн ий, пер сурагчид Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын 60 хэв лийн ойг сурлага хөдөлмө. рийн өндөр амжилтаар угт, маа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ м. БОЛД, БНАСАУ-ЫН ӨСВӨР ҮЕ БНАСАУ-ын өсвөр үе эх орондоо аз жаргалтай амьдарч. сурч, хүмүүжиж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Кымесе» МЭРГЭЖИЛ БҮХЭН. САЙХАН СУРАГЧ Б.ТОГТОХ ТРАКТОРЧ БОЛОХ ГЭНЭ Базарваанийн Тогтох 10 дугаар ангид сурдаг юм. Энэ хүү хар багаас аавыгаа да- гаж трактор жолоодож сур- чээ, Хичээл тарайгуут бу- шуухан гэртээ харьж трак- 1! 1 ЙГ ш 5 8 Чэ 22 Лхагвасүрэнг дагалдан газаражиллав. Трактортаа гарсан хагалалтад явахыг Зовшөө- ойр зуурын саатлыг андах- гүй засч чаддаг болжээ. Сүүлдээ бие дааж зэлжийн жолооч хийв. КТТ-5 хавагч анжисаар өдөрт 30 га газрыг боловсруулж чаддаг болжээ. Өнгөрсөн 686 га тал- байг “вон нд, байна. на. Миний хагалсан газрааа ийм их тариа ургасац гэж хар рахад хүртэл сайхан байдаг. Би бас комбайц жолоодож уриа. «Тариа хураалцдаг болно» гэж хүү ярьсан юм. ЗЭ-ийн Тус сургуу: хорооны нарийн бичгийн дар, тал. 3 Даваадулам: -- Манай сургуу: ” гүй та бүхэн улсын аварга алдар цуутай механикжуулаг : ї 8 1 |2222222722222222222272 Ч | Ч Аугаа их эх орны дайн эхэлсэн 1941 оны долоо, цам Улуу дага ий | шистууд х дав: сандлаар ХҮгҮҮл барин Ч. нинградад тулж, хотыг бүс- лэн хааж ар талаас нь бүрэн тасалсан билээ. Ингэж түү- хэнд Ленинградын бүслэлт тэж ЯГосэүлэн 900 хоногийн х рх өдрүүд эхэлсэн юм. Бүслэлтийн үед Ленин традын фронтын дайчид эрэлхэгээр тулалдаж, дай- санд няцаалт өгч байлаа. Хотын хүн ам дайсны х гис хэрцгий бөмбөгдөлт, өлсгөлөн, хүйтнийг үл анзаа ран фронтод идэвхтэй ту- салж байв. Зөвлөлтийн ЭЕ мийн эрэлхэг дайчид 1 оны 1 сард бүслэлтийг хэсэг газраар сэт цохисон боловч хот жил орчим хуга даанд бүслэлтийн хүнд бэрх байдалд хэвээр | байсан. 1944 оны 1 сарын 14-нөөс хотыг чөлөөлөх тулалдаан эхэлж 13 хоногийн дотор бүслэлтийг бүрэн устгасан төдийгүй гуравдугаар | сар тэхэд дайсныг хотоос 220- 280 км хол таягдан хаясан нь зөвлөлтийн ялгуусан армн, ард түмний эрэлхэг гавьяа. аугаа нх эх орны хүчин 27777УУУУУУУ7УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУЛ, ай. д сургуулийн багш) лж ЖУ ААЛЛЖИЛЛЛЛУЛ7Ж УУЛ 4 97/7У/УЛУУУУУУУЛЛЛУЛУЛУУЛУУЛЛУУУЛУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУЛУУУЛУУУУЛУУУУУУУЛУУУУУУУЛУУУУУЛЛУЛУУУУУУУУУУУ д БИД АМЬДРАХ ХҮСЭЛТЭЙ Тэд фронтын дайчдад бүх талаар тусалж, | тэдэнтэй санаа бодол, хүсэл эрмэл- зэл, дайсныг үзэн ядах үз- лээ хуваалцаж байлаа. Дай- ны хүнд бэрх үед хүүхдүү дийн фронтод бичиж байсан захидал дайчдад их тус дэмжлэг үзүүлж байсныг ахмад дайчи сан өгүүл- сэн байдаг. Зүссийн ОнчҮнж оайсан тэр үеийн захидлыг уншихад хөйөөлт дайны уч- руулсан гай гамшиг нүднээ харагдаж, сэтгэл өөрийн эрхгүй өвдөнө. 1942 оны өвөл. бүслэлтэд байсан Ле- нинград хотын хүүхдүүд “фронтод бичиж байсан за- хидлын заримаас уншигч та нарт толилуулж байна. «Ленинградын фронтын эрэлхэг дайчид аа, үхээрийн дайсныг хурдан хиар цохиж бүслэлтийг сэтлээрэй. Миний хоёр эгч фронтод байлдаж байгаа. Нэг нагац эгч маань нялх хүүхэдтэйгээ дайсны гарт орсон. Манай төрөл төрөгсдийн өшөөг дайснаас аваарай. Бид том болоод та нартай мөр зэрэгцэн фрон- тод тулалдах болно». 41941 оны бүслэлтийн үеэр ленинградын хүүхдүүд бидний амссан гачаал зов- лон, өлсгөлөнгийн өшөөг дайснаас аваарай. Би дайс- ныг үзэн ядаж байна. Энэ дайн хурдан дуусаасай». «Та нар манай төрөлх хотыг хамгаалж байгаа би- лээ. Бид ч санаа сэтгэлээр унаагүй сургуульдаа амжилт тай суралцаж байна. “Сур- лагын өндөр амжилт, нарийн чанд сахилга бат бол бид- ний фронтод үзүүлэх тус- ламж билээ» «Фашистуудыг," Гитле- рийг өөрийг нь балбаад өгөөрэй. Өвлийн хүнд бэрх байдал, өлсгөлөнг бид тэс- вэр хатуужил гарган дав- лаа. Дахиж өлсгөлөн үзэ- хийг хүсэхгүй байна. Фашис «ЛБ-ЫГ ХЭН О0Н.| МЭДЭХ в3?, УРАЛДААНЫ ДҮН | 7 Д. Сүхбаатарын нэрэм- жит МПБ-ын түүхт 60 жилийн ойг угтаж пионе йн 7-гийн «Ж» (анх н сурагч Л. Өгөөдэй, нийслэлийн 10 жилийн 47 сурагчдын тэ, -дугаар сургуулийн 5-ын | идэвх санйбулгаг өрнүүл- «Дэ ан сурагч О. Эр- “сэн олон хэлбэрийн ажил ДЭНЭЧИМЭГ, ЭЭЛӨлӨрр зохиож байна. Тэдгээрийн ГИЙН сумын 10. : болсон «МПБ-ыг хэн Жилийн сургуулийн 6-гийн “сай мэдэх “ вэ» Ун, «4Б» ангийн с 22 Нармандах, Налайх хотын 0 жилийн нэгдүгээр сур- гуулийн 6-гийн «В» гийн сурагч Ш.. ” нар шалгарч олон улсын хил аа йн ӨПГУУЛЛАГЫН, пнонерийн. «Найрамдал» ан- | Ї Нямдаваа лагерьт “амрах урилгаар зүйлийг эрэн сурвалжил- ус тус шагнагдлаа, Мөн “сан байна. 8 хөдөөгийн олон сур- в0д гаруй Ан гээд цэн ЕунуЛЯ Л материал х рагчид идэ 5 бүрчлэп бүртгэж, оны дотор Хэнтий, унис : тоговь, Дор- "баяр үзээд шалгаруулав. үнд: 3 : нод аймаг, Дархан, Улаан» баатар хотын пионерүүдэд талархал илэрхийлье, Болзлын дагуу гуравду- 15, шагиалт туудыг хүйс тэмтрэн устга- хыг тэсч ядан хүлээж бай- на». 4Их Лениний хотыг хам- гаалагчид аа! Миний хоёр ах, нэг эгч фронтод байл- даж байна. Нэг ахыг минь Налининий фронт дээр дайс- нул алсан. Ахын минь өшбөг, бидний хайрт эх оронд учруулсан хор, хохи- рол муу муухай бүхний өшөөг аваарай» 41941 оны өвлийг бид зүдэрч байж давлаа. Гэхдээ внэ бүх бэрхшээлийг давж гарч чадсан юм. Бид амьд- рах хүсэлтэй. Ноднин өвөл тэрэл цахилгаан тасарч бид хичээл сургуульдаа явж ча- даагүй. доо хэвийн байд- лаар хичээллэж байна. Сайн онц сурч чадахаа бид амлаж байна. Та нар дайсныг хурд хан бут цохиорой» «Аав минь дайны анхны өдөр фронтод явсан. Хоёр удаа шархадсан боловч тө- релх Ленинградаа дайснаас хамгаалан тулалдсаар бай- на. Фашистуудаас болж схин дүү, эмээ хоёр минь нас барлаа. Ээж бид хоёр хоёулханаа үлдлээ» 4Аавын минь өшөөг фа- шистуудаас аваасай гэж хү- сэж байна. Аавыг минь фа- шистууд өлсгөж алсан юм» " 43 (6) ангийнхан бид том болоод зоригт дайчид та на- рын халааг авна. Алуурчин фашистуудыг үзэн ядаж бай на». «Ленинградыг хамгаалагч баатарлаг дайчид аа! Дай- ны анхны өдрөөс эхлэн гал сөнөөх ангид орох гэсэн бо- ловч бага байна гээд авсан- гүй. Гэвч санаа сэтгэлээр уналгүй орон сууцандаа хол боочноор жижүүрлэн зар хүргэж фронтод тусалж байна» «Манайх эвтэй найртай сайхан гэр бүл байсан юм. 1941 оны 9 дүгээр сараас дайсны онгоц эндэхийн за- водыг эвдэн сүйтгэж, ажилч дыг устгах зорилгоор байнга дайрч бөмбөгддөг байлаа. 9 дүгээр сарын 19-нд ээж ердийнхөөрөө ажилдаа явж, аав бидэнтэй гэртээ үлдсэн юм. Гэнэт агаарын түгшүүр хангинав. Дүү бид нар зэж дээ маш их санаа зовж, аав бид хоёрыг чадах яда- хаараа тайвшруулна. Түг- шүүр зогсож, орой болоход ээн ажлаасаа ирэхгүй л байлаа. Аав бид гурав эз- жийг эрж эрж эцэст нь шарилыг нь олсон юм. Хайрт ээжээ алуулж ха- рамсан гашуудсан бидний уй ташуу дайсныг улам үзэн ядахад хүргэсэн юм. Би том байсан бол фронт Уруу шууд явах байлаа» «Манай вагац эгч намар хурааж гүйцээгүй ногооны- хоо талбай уруу үе үе очиж төмс малтаж шуудай дүүр- гэж авчирдаг байв. Нэг удаа хөрш эмэгтэйтэйгээ төмсенд явсан юм. Хоёр цагийн да- раа хөрш маань эгчийг тал- бай дээр шархдаад үлдсэ- нийг хэлэв. Ах бид хоёр ч айхыг мартаж талбайн зүг харайлгав. Дайснууд бид- нийг харчихаад буудаж эх- лэв. Бид хоёр мөлхсөөр эгч дээрээ очвол хэдийнээ нас барсан байлаа. Дайсан тол- гой өндийлгөнгүүт буудаж байсан болохоор бид эгчийн цогцсыг нь ч авч чадалгүй мөлхөж буцсан юм. Эмээ маань туйлын ихээр гашуу- дан уйлсан. Аав. нагац ах. эгч фашистуудад алагдаж, зэж маань дайсанд олзлогд- сон юм. Би дайсныг үзэн ядаж, жигшин зэвүүцэж байна. Амна алдсан, тар- чилж зовсон олны өшөөг дайснаас аваарай» «Би хөрш суудаг долоон хүүхдийн хамт томчуудад туслахаар шийдэн гал со- нөөх нөхөрлөлд оров. Хн- чээлийг нь анхааралтай сонсож, шатаах бөмбөг унт- раах талаар дасгал сур- гууль хийлээ. Вова Гаври- лоп бухеээл эхэээхтэ гантиг ацан гцашаггаалайитиэуг сонирхолтой хичээлл эдэг байв. 1941 оны 8 дугаар. сарын дундуур германы он- гоцууд завод дээгүүр эргэл» дэн шатаах бөмбөг олныг хаяж эхэллээ. Энэ үеэр байшингийн дээврийн хон» 5 тилд Вова Гаврилов, ВБаля ! Иванова бид гурав жижүүр лаж байсан юм. Дээвэр дээр нэг бөмбөг унзнгуут ! нь бид шүүрэн авч унтраа». «» лаа. Ингэтэл түрүүчийнхээд С: хэмжээгээр том, хоёр дахь б8мбөг унаж гал авалцтал түүнийг Вова шүүрч аван элс рүү шургуулж амжлаа. 22:79 Уур, 222 Ингэж бөмбөг дараалан ?: унаж, бид ч шамдан унтрааж х байв. Вовагийн нүүр гар нь нхээр түлэгдэж түүнд эм- нэлгийН анхны . тусламж “1 үзүүлье гэсэн .боловч тэр му үгэнд оролгүй “шатаах бєм- | бегтэй тэмцсээр байлаа». | 2 «Дайны анхны өдрөөс л би фронтод туслахыг хүс» сэн. Манайх гэж евчин эм- тэгээс салдаггүй айл бай» лаа. Эхлээд аав, эзж хоёр, дараа нь ах, эгч хоёрыг өвчин зэрч, арай хатуужил тай нь болох би тэднийг асарч сувилдаг байв. Удал- гүй миний бие бас сульдаж ирсэн юм. Ааваас сураг та- сарч, бусад нь нас барсан. Үхэж үгүй болсон зав. ээж, ах дүү нар, эвдэрч сүйдсэн орон байр, өөдгүй дайсны учруулсан уй. гашуу знэ бүхнийг бодохоос зэжийнхээ асгаруулсан нулимс, элэг эмтлэм санаашрал, зцгийн- хээ цусны дусал бүрийн тө» лөө дайснаас өшөө авах хор сол, жигшүүр цээжинд оволздог болсон юм. Одоо би фронтод тусалдаг засва- рын газар ажиллаж байна. Ингэж » ялихгүй ч бодов фронтод тусалж байгаадаа сэтгэл минь түр ч болов онгойж амсхийдэг. 16 нас хүрэхээрээ сайн дурын нө- /777977У7УУУУ7: 77 /УУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУЛУУУУУУУУУ? хөрлөлд заавал орно». Ч Эдгээр захидлууд давн х энхийн асуудал хурцаар та- вигдаж байгаа өнөө үед чу ї: хал ач холбогдолтой барнм- |: тууд юм М Л. ЦЭРЭНЧУНТ (Намын х дээ, х НЭГ ШҮЛГИЙН УРААДААНЫГ ДҮГНЭВ. Пионер сурагчдын дунд экил бүр зохиогддог уламж-| лалт - «Өсвөрийн -төлчин» уралдааны энэ удаагийн » ЗЭЛЖИТ. гарын МПБ-ын 60 жилийн ой, ДЗО-ны Хи их. наадам угтсан Пионе-. рийн гавшгай хөдөлмөрийн ” аян болгосон билээ. ? «Пионерийн үнэн» с0- нины газраас уг уралдаа- ныг эрчимжүүлэх зорил- “гоор төл хүлээн авч бой- жуулахад тусалж буй хүүх- дийн тухай сэдвээр зохиолч . идэвхтэн бичигч, | ПИВАр сурагчдын дунд нэг шүлгийн уралдааныг дөрөвдүгээр сарын 25 хүр- тэл хугацаанд зарласан юм. » Уралдааны комисс 80 га| шүлэг хүлээн авч, ДУндЫН зэгс Цагаан- дэлгэр с: 8 жи хийн 6-гийн «А ап йн Батцон- лийн хоёрдугаар сургуу- лийн ТБЭХ «Г». шил нН «сурагч Г..ПүрэвсүРэн, Увс БихайлУХалныж, хотын 10 жилийн И сургуулийн 5-ын «Бэ» ангийн сурагч Л. Одгэрэл, нийслэлийн 58 дугаар сургуулийн 6-гийн «Туяа» сонины хэвлэх їйлдвэрийн линотипч Її. Зналай” Төв аймгийн Эр- мн НЫ Йнц йн Н 14 їнэ» 5 ї 1 тииншинииншийн шини! Ї | ” . эрч РГИЙН ТӨЛӨӨ) ХЭЗЭЭД! БЭЛХ ЭН"БАЙГТУНК! арэохннхгт ши ха Ялын 2 ехэ РУЭВ»ы-х---х: 1985 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 8. фЛХА АфГҮ-22 автын” -. ГВА « ҮНЭ 10 МӨНГӨ ХЬ жилдээ неза 12030) ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДАД ХАЛУУН БАЯР ХҮРЭН. НИОНЕР ҮҮДИЙН ИХ БАЯР төруй бүлэг, базтарчуудыж 3600 гаруй багт нийт 855 ге- руй мянган ба/тагчуудыг зэ НЭЭНДЭЭ нэгтгэсэн ӨСВӨр үеийнх- ний бие даасан үйл ажиллагаа- 2-3 тай, улс төрийн хувьсгалт бай- им, ази" Увсд тиү4 ний Х2 « Ч Өнөөдөр манай уудам эх орон даяар бүрээн дуу бахдам цуу- риатав, бөмбөрийн дуу жигд иижигнзэд, өсвөрийн Сүхбаа- тарчууд жаран жилийн ойн их баяртаа эгнэн жагсчээ. Улаан бүчтэнүүд гар ергөн ёсолж «МА ХН-ын үйл хэргийн төлөө хэ зээд бэлхэн!» гэж цог жавхлан. тууллага болтлоо өсч хөгжин өөрсдийнхөө баясгалант баярыг анд нөхдийнхээ хамт ёслон тэм- дэглэж байна. Хүн төрөлхтөнийг фашизмын боолчлолоос аварсан мөнхийн кввьяат зөвлөлтийн баатарлаг ард түмэн түүний зэвсэгт хүч- ний аугаа их ялалтын 40 жи- лийн ойн баярыг манай нийт ард түмэн, өсвөрийн үеийнхэн тэмдэглэж, империализмын ЭС- рэг эв санааны нэгдэл, энхтай- вэн найрамдлын цогт Дуу ХӨо- лойгоо улам төд цуурайтуулж таруй бүлгэм, 8200 байтна. тайгаар батлан танвгараглаж байна. 1925 онд хоёр бүлэг 51 гтионер жагсч Монголын пионе- рийн. байгууллагыг үүсвкэсэн бол ӨгҮлгж жилийн Дараах энз өдөр 6 Завхаш амгийн Түдэстэй Су- манд) Зөвлөлт, Монголын хувь инйдүүлсэн худалдааны газар туулагдаж Лобцов гэдэг мэр- “Гэдвий лодд тэдэг жаад бидэнтэй тог- голж, дохиэ зангаа |Оруулан чХэл шаштрэлцэж» түрхдэг болов. Болодл шаань “Октлбрийн сриаос жрсэн, Онднийг бодвол охлюр (элдэв (шинэ Би Зрхангай аймгийн Эр- дэвэмэндал суь.я 10 жи дийн сургуулийн сурагч байхдаа пионер гэдэг эрхэм ядэт шэрийн эзэн болсон юм. Тэр үед пионер бүр эр- дэм номд хичээн суралцах, нийгмийн тустай хөдөлмерт тодорхой хувь нэмэр оруу- эрнун цэвэр соёлжил- үлгэр жишээч байх. д шастан болон дүү на- хүндэтгэх, биеийн тамир оюр тогтмол хичээллэх, вом зохиолтой сайн нөхэр- Пвювер сурагчид та нарын сайн шэдэх болсон «Интеркос- мос» программд оролцож, моттолын гард түмэн, түүний залуу үе, хүүхэд багачуудыг тєлөєвөн савсарт нисэх их аз завшаан надад тоХиоЛДсоНД би хязгааргүй баярлаж явдаг юм. Ивоверийн улаан бүч бол эр зоригт, эрдэм мэддэг, авь" яас билэг, ирээдүйн дардан замиав Экдэл тэдгийг 60-аад оны швсБерүүдийг төлөвдөн в хэсэгт болов гал улаан хайрлан эрхэмдэж, түү. гээрэв бахархаж яваарай гэж эх орондоо эргүүлэн авчирсан зом Үзэж нүд тайлсан хүүхэд СОМАачлан, Володля зүйд хувьсталын улаав ту- түүдээс гадиа С. Гопилмаа, Н. 60 жилийн омнө та иаршит Бүжидмаа, В. Мягмаримав на- хүүхэд байхдаа хувьсгалын гая рын охид нэгдэв, Тэр үед охид улаан бүч дэрвүүлж, пионер улс төрийн амьдралыг соннир- явсан ахмад үеийнхний өмнөөс хоп, түүнд татагдаж ориогэдэг өсвөрийн Сүхбаатарчууддаа !:9 одоо бодоход цоошинэ үзэгдад Сүхбаатарын Нэрэмжит МПБ- өдөөгийн бөг- байжээ. Ингэж х ын 60 жилийн ойн өлзий дэмч лүү сууринд хүүхдүүд өөрсдөө бэрэлтэй их балрыг тохиолдуу- ПИОНЕР ДҮҮ НАРТАА амлалт үүргээ сайн биелүүл сэн сурагчдад «5 онцын эзэн» ЦОЛ ТЭМДЭГ ОЛГОДОГ байлаа. Мөн өсвөрийн киво механикчдын дугуйлан, пио- нер сурагчдын соёлч внөхөр- лел байгуулагдаж байгаа тухай сонин, сэтгүүлд маш их бичигдэж байсан. Ялан- гуяа хамт олноороо соцна- лист хөдөлмөрийн бригадын гишүүн болох хөдөлгөөн хот хөдөөгүй өрнөж байсан нь ажилчин ангийн эгизэнД орох хүслийг бадраасан юм. Хөдөөгийн сургуулийн. Ссу- рагчдын хувьд бол сааль саах, хонь хариулах, аргал найзынхаа лан хамгийн сайц сайхныг хүч нөлөөгөөр пионерийн бүлэг бай- сэн ерөөс БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, гавьяат багш Д. ДАГВА усаа бэлтгэх зэргээр малчий аав зэждээ тусалдаг байлаа. Улаан бүчний эзэн байсан Онд үнэнч шударга хөдөл, мөрлөх, бэрхшээлийг даван туулах хатуужил олгож, хийж бүтээх хүсэл тэмүүл- лийг бадрааж өгсөн эвлэл пионерийн байгууллагаараа бахархаж явдаг. Мянга мянган залуучуу- дынхаа өмнөөс пионерийн байгууллагын Яруу алдарт 60 жилийн ойг тохиолдуулан эх орны ирээдүй болсон өс- звөрийн Сүхбаатарчууддаа. халуун баяр хүргэж хөдөл- мөр сурлагын өндөр амжилт хүсэн ерөөе. Ноосны үйлдвэрийн ажил- чин, БНМАУ-ын хөдөл- мөрийн баатар, Ардын Их х н депутат шоЕгЛТ ЦЭРЭНЖАРГАЛ юм. Одоо тэр бүч Хувьсгалын музейд Монголын сансар суд- лалын шивнэ үеийн эхлэлийг илэрхийлсэн билэг тэмдэг болж, түүний хогжлийн түү- тэв хуудсуудын шэг болон хадгалагдаж байна. Сурагч ахуй иасандаа зүүж МАХН-ын даалгавраар МХ явсан гал улзан бүчтэйгээ ЗЭ-ийн итгэл найдварыг өвөр- сансарт инсах боломж олго- лөн савсарт нисэхдээ пионе- сон Монголын пиовперийн бай- рийн гая улаан бүчийг авч ЯВ- гууллага, түүний мянга мян- сан билээ Монголын пноне- тан Сүхбаатарчуу- рийн байгууллагаас бидэнд дад баярлаж талархаж явдгаа илэрхийлье. Монгол, зөвлөл, тийн ард түмний шайрамдлыг зүрх, хүсэл мерөөдөл сансарт үндэслэгчдийн нэг Д. СүХ- хөөрсөд хэмээн бодож явдаг. баатарын эрхэм алдрыг нэр Тиймээс шанай цогтой удир- төртэйгээр өргөн явж, дагч Д, Сүхбаатарын дүртэй ЭХЭЛСЭН үйл хэрэг, үүсгэсэн улаан бүчийг бид сансарт нав- Ддигнан авч инйсээд, сансрын тамга тэмдгээ дарж, тарын үсгээ зуршгаан инсэгчдийн мөрөөдөл, гэ улаан бүзний узэн-Ө рийн Сүэбагтар- Пифверийн удирлагч-МХ ЗЭ-ээ өсвөр үеи нэ” тий ажилшуулгхзар тввтүй ня» 22д ӨРӨӨН ОНИРОЙ түнлэ?7 6 миловт Пионети Ён улирдагч өсвөр үеийнхний төрийн эж күндэтгэв нэрлэвэт Улс тгиямз үлгэрлэл багшийяэт- ДЭМ, найз нөхрөө хүндэтгэх эрхэм чивэр нөм баттан4 Пионерийн удирдагчдын компефр Ард олноос тиээе ӨВӨР бүлээс төрсөн ардын гийн удирдагч биднийг ныг хувьсгалын партизан ЇЇ. найрамдлыг нүдний цөцгий шт хайрлаж яваарай. БНМАУ, ЗХУ-ын баатар, сансрын шисэгч Ж, ГҮРРАГЧАА зохиолч С. Удвал, пионе- Ян удирдагч Ч. Тунгалаг, Ё Дэмбарэлиямбуу. Ц. Цэ- ДВДВЫбс шарын хүүхдийг чин сэтгэлээсээ хайрлан хүй. Аэтгэдэг тэдний төлөө зүрх сэтгэлээ зориулсан | пионе- рийн удирдагч" комшнссаруу. дараа бид үргэлж бахар, хаж тэднээс байнга сурал- цаж (байдаг юм. Эрдмийн танхим, сүршийн бэлчээр, уралдаан тэмцээн, (йноне» юийн зуслан хаанш (улаан бучтэн байна зонд шиюнерийн улитдагч бид яжилдаж амь ияпч сайн үйлс бүутшин ярах болнл Х. Чойбаакангийн нэрэм. ит Улсын тэргүүний 10 жилийн 1 єургуулийн пно- нэн ОТГОНЖАРГАЛ ЕЯ ям 0 577 хдшинэгвн гай НӨЙВ-г. 1... 7: ЭРДМИЙН. ДАЛАЙ суралцах нь пионерийн эрхэм үүрэг! УЛ Сурлага бол сурагчийн гол хөдөлмөр! Ойцсайн: Пионер сурагчдын дунд «Гүн(бат-мэддэтийнгтө-: лөө» байнгын аян, төрөл бүрийн: “хичээлийн олим«, пиад», «Дунд дүнтэй тэмцэх байнтын гүзлэг»-ЗОХНОГ! ЗНАТНР Эш дож «Сурлага хүмүүжлийн доголдолгүй хамт олон! болохын толоо Ї», «Сурлагын амжилтаа хамт олпыхоо өмнө тайлагная» ходолгоөн өрнөлөө. Түүний үр дүнд 27 мянга гаруй пионер баатар- чууд сайнаас онцод, 14 мянга гаруй сурагчид дун- даас сайнд шат ахиулсан амжилтаар жилийн ойгоо угтлаа. Одоо улсын хэмжээгээр дундгүй бүлэг аг2о. салаа 2260, баатарчуудын баг 380гаруй болжээ. таруй, «Өсвөрийн түүхч, 160 гаруй, «Улс төрийн мэдээлэгч, залуу лектор» клуб 340 гаруй, байгаль хамгаалах пионерийн «Но- гоон», «Шар», «Цэнхэр» эргүүл 1400 гаруй ажил- даж. «Эх орны ногоон гоёл», «Ногоё алтек», «Пио- тєр» цэцэрлэг, «Ногоон арал» хөдөлгөөн, цуваанд олон мянган хүүхэд хамрагдаж, мод сөөг тарьж 100 гаруй мянгай ОРОН-БНМАУ дацгаая» хөдөлгөөн боллоо. жин метр газар зүлэгжүүлсэн байна. БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС Өсвөрийн төлчин өрнөж, Я « уралдаан, «Төл түмний үйлс» цуваанд улирлын амралтаар 200 мянга шахам пионер сураг- чид оролцож, 1,6 сая төл хүлээн авч бойжуулсан ам- жилтаа 60 жилийн ойдоо бэлэг болгон барьж байна. Хөдөлмөрийн тавдугаар улирлаар манай пионе- рүүд сум нэгдэл, сангийн аж ахуйд хөдөлмөрийн түр бригад, «Малчдын залуу халаа» бүлэг, сүрэг хамгаалах, сүү саалийн болон отор тэжээлийн хөрлөлүүд байгуулж, хашаа, худаг, булаг, шандыг засч сэлбэх, сүү цагаан идээ боловсруулах, эмцэг хангал сургах, хадлан тэжээл бэлтгэх, малын ноос авах ажилд байнга оролцдог сайхан уламжлалтай рийн Десайт--ургацын талбайд» хөдөлгөөн ориож, түүнд 50 мянга гаруй улаан бүчтэн хамрагдаж, төмс хүнсний ногооны хаягдал тэрт туслах, ургацын Ж цуглуулжээ, миний эх Пионерүүд нам. ард түмэн, эх орныхоо түүхийг судалж, соцналнст бүтээн байгуулалтын ололт ам- жилттай танилцаж, байгаль орчныг хамгаалах хө- дөлгөөнд идэвхтэй оролцдоо. Одоо «Пионерийн эрэн сурвалжлах штаб» 500 эдийн засагч» дугуйлан 50 гаруй мянган дөрвөл- ПИОНЕРИЙН Пиенерүүдийн дунд «9,2 сая төл хүлээн авчбой- жуулахад нь малчин аав, ээж,ах, эгч нартаа тус- төлчин» з Арвилан хэмнэлтийн аянаар «Пшпонерийн үнэй» сонины санаачилгаар «Пионе- хүүх, тариаланчдын р талбайд концерт тогдох, тэр. гүүний механиюкуулагчдїд баяр хүргэх зэрэг ажилд идэвхтэй оролцсон байна. Пионерүүл арвилан. хэмнэлтийн байнгын аян зо- хиож, оорсдийн аж төрж буй орон сууц, гудамж хо» роадолдоо «Орц», «Чийдэн», «Ус», «Дулааныг хамгаалья» |сөрэг ажиллагааг «Хаалга», «Хана», . дугаар нө- Пп0 13 ї ! өндөр амжилтаар угтах хөдөлгөөн өрнүүлэн, их наад» 600 гаруй мянган төгрөгийн хувь нэ- Яан 1 СХ::777 Адай ах, (17 25151722 «Залгамж үеэ аяны хугацаанд «Интернационал (8... Вг-И: Лецьики дружба» окнпал ажиллуулж пзрэмжит: ВХПБ, ах 234 социалист с.бусад ориы пионерийн байгууллагын ггаруй “тэрч (тгүүн туршлата:пнонерийн 1 ганхан шатны байгууллагад нэвтэрлээ. 1 Монай тимонерүүд аугаа их-ялалтын 40 оёх аормулл,, социалист орпуудын” пионерийн: гууллагаас өрнүүлж буй «Салют-мир»- акц болон фэ- шизмыг эсэргүүцэгч Олцхан:баатруудын өдөр, тэмч цэж байгаа Нинарагуа улсын “хүүхдэд: тоглоом” ил- гээх, Чилийн шоронд:суугаа” найз нөхдөө даруйсул» лахыг шаардсан «Амиго» (найз).операцид идэвхтэй оролцож, Москва хотноо ны ХЇ их наад- мыг сурлага, хөдөлмөр, урлаг, олон нийтийн ажлын мын фондод мэр оруулсан АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР Өсвөрийн үенинхний гоо зүйн хүмүүжлийг дээш лүүлэхэд чиглэгдсэн олон сонирхолтой ажил зохиогд- доо. Пиопер сурагчдын урлагийн , тайлан тоглолт, улс төрийн дууны тэмцээн, дийн найрал.дуу, бүжиг, х дэйн хамтлаг, энэ хичээлийн жидд МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алтан медальт хамтлаг 4, ардын тезтр 3, ардын цирк 1 урлагийн, шинээр төрж, медальтан -4 ардын цирк одноор төрлөө. алт, мөнгө, хүрэл шиснер сурагчдын тоо мянга гаруйд хүр- ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ АВХААЛЖ САМБАА зохиолоо, : , «Залгамж, үе» аяны алаг БЛэаны сахилгаа, шалгарсан 26 мянга лга| Дд улаа " Мур” ттаслнДаТТ Тэ Тийн йлийлил ли илийн бүрээ Ариун улаан цусандаа Ардынхаа хувьсгалыг. зинлгээж Ариун уураг тархиндаа Ардын боловсролыг хөгжүүлье, бэлхэн эе! Арьсан бөмбөрийг бөмбөрүүлээд Асар тоглохын хамтаар Алсын их улирлыг 3 Авнгаах багачууд мөн ее, бид, бэлхэн ээ! Д. Нацагдөрж. «Ниөнерийн дуу»-наас, 1925 он. з з . Наран саран эргэн эргэн тойроод Навч цэцэг найган найган гавхаад (22227 Насны балчирт нионерийн гишүүн болоод Наадан хөгжиж эелэн эелэн эвлэлдээд Найрамдал журмыг танин мэдэн дагацгаагаад Нам, эвлэлийн хойноос элсэн залгамжлаад Наад талд нь монгол олноо бодоод Наад талд нь цагийн хувьсгалыг санаад Ийм л сайхан : Тийм л соньхон Жаран жилийн тэртээ бембөреө Ё: улаан бүчтэний анхны жагсаал мэ. “зүг: Өглөөний н сс ман Өсвөрийн бү 99у20 Үл босцгооно. Хөөрхөн болнрур ч !Экиргээд, ийг: 2 “багачууд, үрс » ч . ү » Ахын дараа эвлэлд о|Ж Ажын хараа оргилд хүрч 522 Ц. Дамдинсүрэн «Пионерийн лагер» шүлгээс Ё ? 1932 он, 255 6 рЕгтхє мин рдын намыг бат Ё Хурц сэргэлэн шүн 220ЁЭ залгамжлана. Хувьсгалын хүмүүжлийг батаар олгож Хатуужил зориг эрдэм 3 бүрэн Хамаг олны сэхээтэн болгоё оо! Д. Цэвэгмид «Багшийн сургууль» дуунаас, 1932 өн. 53 52 . Баруун гарыг дээр өргөсөн улаан зангиат пионер ТИаржигнан дуугарах бөмбөртэйгээ зэрэглэн зэрэглэн гимгэж Баясгалант сүрлэг жагсаалыг өргөн чөлөөнд дэлгэж С. Бу «4Пионер» шүлгээс Ї за луу эр 8? улсын төлөө занги ертөгдсөн баруун йн /Мнь ариун зүтгэлд:.. ММ Дэлхийг донсолгом гүй ха ! «Монголын пионер» шүл- тээс 1938 он, «.. 13 ь.. Хөдөлмөр сурлагад хослол Зэ. үүл Нэг, хоёр, гурав, Нэгэн зэрэг алхаад Бүрээ минь бахдам хангинаж Бөмбөр минь жигд нижитнээд! Ч, Чимэд 1948 он. «Пионерийн марш» дуунаас , . . . Хувьсгалын улаан бүч нь Бяцхан чээжинд гоёмсоглоод Хувьсгалт үеийн шинэ хүү Гар өргөн ёслоно. Нарийн цээл хоолой нь Лимбийн адил жингэнээд Насан бага идэр үрс Намынхаа төлөө хэзээд бэлхэн- М. Чимэд «Пионер» шүлгээс 1987 он. » Үнэн зоригоо зориглон ! КҮ, ЇЇ ши Я) 3 ра с, Цин 7,2” ( “Фашистын зүрхэнд орж 7 Г ! Үргэлтийн авьявсаа нээгдүүлэн Сурагчийн үүргийг хүлээж Сургуулийн сахилгыг журамлаад СОёльы, даваа давахаар Морно. Унэж, Эрдмийн, далайгтуудахаар Онгоцоо балдэл: 7 Гарын Хурдац-чадаыг ТЦагаан-наастатлттаргаж "Төрөлхийг- сонор, аньяасаа Төмвр зүзэгтээ: хурцалнам. “эт дэнжав «Бн» шүлгээс. 3 ж “элээж Уралдаж явсан гурныг орхнод Урдеа явсан дөрвийг цээд Цоохор даага жирийхээрэн Цөлмон “күү “ов: Сайхан улаавгталстуг ив “Салхинд дарв їг т . ч 5 Сургууль соёл минь номын. (2 Орчлон Шугам жагсаал минь ”” . «Цолмон» энүлгээс ч ЕЛӨХОРЬЭ: с / Ї Оросын баатар өрми Дайсныг ухрааж байлаа. төгэн хєврьт сайхан үед Тажан монгол багачуул Өөрийн сонинтой.болсон - З0М. Чамархал-Хайрьт үгэ Нам, зас лаа” Ёл сет өслаН-ЛАДАгдар «Їїнбїїердэн үнэн» шүл- 342 1088 «т. 2 « г7 ” АзжсӨэлт уг танхнл лат, хОйгор үрс минь ЖАефєбах хөлс, цохилох зүрхээ Ард олондоо зориулаарай! Холхи ирээдүйн гэрэлт зам Хөёгүй байхан зурайж байдаг Алд бие арнун хөдөлмбрөө Ард олондоо зориулсарай! « М.-Цөдэндорж: гэсний жркалнартаа 7. “Дүулж,Ө МУУ анүл- ТЭРЭЭР: 21 Утга 17,079, Ф” .. Эйхрий намын хүүхэд бид ФРӨРлөл ахын дүү нар юм. Өсвөр үеийн пионер бид саруул замтай яа. Ихийг бүтээх зориотой Энхийг тогїоох заяатай Бадралт үеийн пионер бид Бахдам сайхан ирээдүйтэй Ө. Баасанжав 5 (3 Нарны гэрэлд жавхаатай Намын ивээлд жаргалтай Улаан бүчтэн янонер бид Ухаант Сүхбаатарын ач нар їом. Жанжин СүхСб-старын алдраар 1Кавхаа хийморно сэргээж Ажиллаж сурч тэмцэхдээ Ачит Сүх шиг явцгаая. Ц. Гайтав «Бид - өсвөрийн Сүх- баатөрчууд» дуунаас. Сурагч пионер цогтой, 1Навхлантай золбоотой | Баатарчууд бид Шулуун сайхан замтай, 7Кагсаалдаа журамтай Баяртай алхана, Энхрий намдаа, эцэг Од ши Т.Оээнлбалзалж : эхдээ. Онц ам Тав шамдана. Энд бүхнийхээ төлөө бид, Хаач, хэзээ ч, юунд Хэзээд бэлхэнээ тавгара ЙОГ уВАХЛАН ЯН баршагшййэөр г6 ж 2рорцалга ЮЛЕРМОЄЕ йн гвардууд деү болно. У, ч ан бүчний 239” Эзэл байна. ОД, сар, дөл багийнхны Онцгой зорилго энэ байна. Д. Содномдорж Нэ.Бвртарчуудын хүндэт- ОӨ йн дуу»-наас 1964 15 ! п хүү чамдаа орос хэл заая. ИШ дэлхнЯ сансар НЖ ширтэн тэмүүлж БХ уунинтай оросоор : ярьж байна. . Л. Түдэв «Жигүүрт морин» шүл- тээс. 1966 он: ЗСӨн 15. Салхин хүлгээ ввадамд Фойвол Уяа тойрсон замаар эргэх Сансрын хөлгөө одонд Сойвол Дэлхий тойрсон замаар 3 эргэх Баруул талын мелчин айлд Санейын нисэгч хүүхэд байлаа Д. Нямаа Сонерюн инсэгч хүү-Ї хөд байл4с» 4 » » НҮД МааБь басхан хүүхэд| ХЧуугиж явиа. | “Аранзал узван бүчээ гс Намируулан байгаа! нар В - бияээ. Сураг нь ч гараагүй Эрдэнийн уурхай нээж. ї Сугар дэр ч юм уу | | “Алдарших хойч үе эд ! нар билеэ! С. Дангдөоров «Ирзэдүнэ! шүлгээс, 1970 он! 3 ! Хойч" үе маань эд ».- . Тусаа өгөхөд нь өвгөд “настан Насаа авахын өлзий ! ерөедөр Тугаа өргөхөд нь.есвер | багачуул| Цугтаа явахын хүслэн | төрдөг Тимурчууд Явсан газар бүхэндээ Яруухан замтай Тнмурчууд | Ярьсан хийсэн бүхэндээ Даруухан зантай | Ш. Сүрэнжав «Тимур-| суудын дуу»гнаас.| . . ж | Эх өрноо харийн дайснаас! Эр зоригоор хамгаалж | явсан| Энх тайвны сүрлэг дуугаа| Эрин зуунд өртөөлж ирсэн Ахмад манай | үеийнхний “Асаасан галын дөл-- Өчигдрийн «Дөл» Өнөөдрийн «Дөл» Өнгөтэй, жавхаатай С. Надмил| «Дөл» тоглолтын дуу- наас. 1984 опт.| . з . Хүүхдүүд ээ, хүүхдүүд ээ | Хүний гэрэлт ертөнцөө (| Эвийн өргөө болоод ! , Энхийн үүдий нь нээгээд | Таван тивийн найзуудаа | Тавтай морил гэж : урья, Бид нэгэн нартай Хөх тэнгэр дээвэртэй | Бид нэгэн сартай Эх дэлхий гэртэй шүлгээс. Д. Пүрэвдорж «Эх дэлхий бидний гэр» дуунаас » . » Ургах нарны цацрагийг атган авч Тугаа цацаглаад Улаан галын д таслан авч үзүүндээ зангидаад Алтай бүрээний шингэн д дуугаар "Алаг бөмбөрийн жигдхэн . їЖигдрэн жагсаж цохилтоор Яралзан алхсан Багачуудын арми--. Бид бол Пионер! Өргөн түмний үрс. Өөрсдөө бид ард түмэн! є Б. Явуухулан «Пиопер» шүлгээ 1963 он. Ё 41 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Ф М235(2031) Ө 1985 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 9 ф ПҮРЭВ ФҮНЭ 10 МӨНГӨ 2 ЯЛАЛТ Зөвлөлтийн чөлөөлөгч, баа тарлаг армийн мандуулсан ялал- тын улаан туг, тэр гайхамшигт үйд явдлаас хойш 40 жил өн- гөрсөн боловч монголын бага- чууд хүүхэд бидний сэтгэлд тд- доос “тод “намнран -,мандсаар байна. «Дайн дажныг үзэн ядД- даг, энх амгаланг хүсдэг түү- ний төлөө. тэмцдэг шударга хүн бүхний зүрх сэтгэлд аугаа их ялалтын “туг..мөнх оршнх. бол-, но» гэж Ховд хотын 10 жн- лийн 1 сургуулийн сурагч А. Алтанхүү” «Аз жаргал авчир- сан ялалт» зохион бичлэгтээ өгүүлжээ. Тийм ээ! Манай пионер су- рагчид дэлхийн дайн өдүүлсэн германы фашизм, түүний хол- боотнуудад аугаа их Лениний эх орон-Октябрийн орон-зөв. лөлтийн баатарлаг ард түмэн, улаан арми үхлийн цохилт өгч, түүхэнд хосгүй гайхамшигт ялалт хийгээгүй бол хүн төрөлх- төн ямар аюулд орох байсныг монгол орон маань ямар гамшиг зовлонд нэрвэгдэх байсныг сайн мэддэг юм. Хүүхдүүд маань дайны аюул хөнөөлийг нүдээр үзэж, биеэр амсаагүй боловч эмээ өвөө, ээж ааваасаа сон- сож, ном зохиолоос мэдэхийн хэрээр ялалтын үнэ цэнийг маш сайн ойлгож байна . Ялалт чамд юу авчирсан бэ? гэж асуухад хэн чгэсэн «Аз жаргал авчирсан» гэж харнул- на. Манай өнөөгийн багачууд хүүхдэд аз жаргал гэж чухам юу вэ? Хамгийн энгийн жишээ- гээр хэлэхэд тэдний өдөр тут. мын амьдрал нь юм, Дайны үеийн сурагчид дэв- тэр, бэх, үзэг, харандаагаар туйлын . хомс байлаа. Амтлах чихэр, ндэх хоол, уух цай, өм- сөх хувцсаар ч ядмаг байлаа, Ард түмэн, хүүхдийн хэрэгцээ. тэй бүхнийг дайн булааж авдаг юм. Зөвлөлтийн аврагч ард түмэн, улаан армн тэр бүхнийг эргүүлэн авчирч манай хүүх- дүүдийн гар дээр тавьсан билээ. Тэгэхээр ялалт бол өнөөгийн пионер сурагчдын цүнх дүүрэн ном, дэвтэр, «сурах бичиг мөн. Сав дүүрэн . бэх, өнгө өнгийн харандаа, будаг, гоё үзэг мөн. зөөижнл ч, Сурч байгаа сургууль, соёлжин хүмүүжиж байгаа гоё сайхан ордон мөн. Хүүхэд багачууд бүхний аз жаргал гэрэлтсэн нүүр дүүрэн мишээл баяр бол ялалтын их гэрэл гэгээ юм. Манай пионер сурагчид түүхт ялалтын 40 жилийн ойг сурла- га, хөдөлмөр, урлаг, спорт,олон нийтийн ажлын онцгой дээд ам. жилтаар угтлаа. «Залгамж үе» аяныхаа «Сур, сур, бас дахин сур» урнаг хэрхэн биелүүлснэз ялалтын ойгоор дүгнэж .байна. Хүүхдүүдийн онц сонирхолтой нэг ажил нь «Дурсамж» аян байв. Энэ аянаар эх орны их дайны баатрууд, ахмад дайчдыг эрэн сурвалжилж, бүлгэм, бү- лэг салаад дээрээ музей, булан байгуулж, бяцхан ном бүтээц. гээлзэ. Зөвлөлтийн баатар пно. нерүүдийн түүх намтар, гавь- яат үйлстэй хэзээ хэзэзнээе нлүү сайн танилцав, Зөвлөл. тийн болон ах дүү социалист орны үе тэнгийнхэнтэйгээ за. хидлаар харилцаж ннтернацно- налч үерхэл нөхөрлөлөө улам бэхжүүллээ. Хамгийн гол нь дайны хор уршгийг хэзээ хэзээнээс нлүү ойлгон. мэдэж, халуун цөмийн дайн гарч бол. зошгүй байгаа өнөө үед хүүхэд бүхэн энх тайвныг хамгаалан бэхжүүлэхийн төлөө дайчин тэм. цэгч байх ариун үүрэгтэйгэз ухамсарлаж байна. Түүхт ялалтын ойг амжилтаар угтах, ялалтын баяраа тэмдэг- лэхийн утга учир ч чухам үүнл юм. ЯЛАЛТ! Тавхан үсгээс бүтсэн боловч хүн төрөлхтөн, түүннй өсвөр үеийнхэнд аз жаргал авчирсан энэ гайхаж. шигт үгийн »утга учрыг үеийн үед санаж, үрээс үрдээ дам. жуулж явах учиртай. - Сурагч А. Алтанхүүгийн бич» сэнээр ялалтын улаан туг бид бүхний сэтгэлд хурц тод ман. дан бадарсаар байх болно, Зөн. лөлтийн аврагч ард түлэн, улаан армнд зорнулан Берлин хотноо босгосон энэ сүрлэг сай- "хан хөшөө бидний зүрх сэт. гэлд.ялан | дийлэхнйн ухаан, хайр бахархлын билэг тэмдэг болон сүндэрлэсээр байх болно. « «ЕЛӨЙ ХҮН»-138 УУЛЗЛАА Аугаа их ялалтын 40 сард агаарын тулалдаанд жилийн ойн өмнөх өдрүү- дахин оролцлоо. ДЭД зөвлөлтийн зэвсэгт Жлексей Петропич Ма- «МОНГОЛЫН ПИОНЕР, ТАНК || (1942 оны хавар, Зөвлөл Монголын малчин, ажилчин | Тийн ард түмэн эх орноо ард, тэдний. хүүхдүүд хөрөн- ӨСВӨРИЙН ТҮҮХЧИД ЯЛАЛТ, ЭНХ ТАЙВАН ! | | Берлиний төлөө Шєхитгэгт бага түрүүч М. Б. яанарах хүчний музей улам ч олон ресьев арван хоёр жил | зал байлган тучый Бэх) ЭД. хмгБасыг маны! ЗЕН 01 ! ц байдгын” Хүн ард аа! Хүүхэд бага- яэь Дэфэн хэдийгээр амь дуулах тугийг гардан авчээ Төдчий дотор аан зэр- Хүвинэни шэндлиэн 10 ст тн сөн билээ: дүү минь! Энэ танкийг жо- БНАГУ-ын нийслэл Бер- болж өнгөрснийг яг зэ барилыг Оюнь Өєвж ---ЭС ид Хэвфэгиүилс Х-эжрт-эн) үсчлон байвэ. үргэлжлэн ту- Тэд хишилвэр Є цэл тийн нуруутай, хөрслөт байлдааны нислэг хийж, Монгол орон даяар Зөв- Багаж Їйсээг-гү- өс Еесцэгиин- хэвсэн билээ. Энхийн тэнгэр инлисай Номны --4 ааддаж. шасэ Хоүутүл эе агшили12ы212 өхөр боровтор ү царайтай, “эрс дайсны 11 онгоцыг уст | | дөлтийн улаан армид туслах йєсхүүлж “РЕВОЛҮЛЛЭЖ цэлмэг байгаасай хэмээн (гуулахгүйн төлөө 3-3 хааг ил. давх дээвэр үРгэлжилэ! ширү мги харцтай иагэан гаж өөрөө. їшгүй | Өөлгөөп ни! Т! өвөө минь өглөө хэлдэг тэмцэж, хөдөлмөрлөж, СсУРЧ, урлагаар бонд оруулан | тулалдааны 6200 юм үртэл, || танил: Дотно. хүн байв. Харилтссн тагны халин | вэ Члсвахэар16 ЭаүгЭРНХ төврэй! эрж, банвв/ Төр эрэг! юм. Энэ бол эх Х-3-үл бүтээж, энхийн дуугаа түрэн тууралдглар байв. жилсэц фронтын Байсан Манайхан тэр хүнийг ха- туулжээ. Байлдааны даад- | | лаа. г208 мивнй гарыг чанга ат- дийгүй эрхэс гаригт үргэлж лцгаая! Зиншеучсдүн райсныг танк Жанаг ялалтад дуудсан рапгуутаа «Ёстой хүн», гаврыг нэр төртэй бие- ! Монголын а 2лүлэ «8 том тайван байгаасай гэсэн шОлэлч сэтгэл тэнэгэр, эн- дайрагч нх буу, өдий төдий влолтийн улаан "Алексей. Маресвевн гэж та лүүлж, эр зориг гаргаж | ВДЭтүж -- Аж Дүү монголын хүү. ! б гасэгс-- Нимн шунаг хэд багачуудын захиа Даал- | | 1 Г Ё Ї тиааа. Олон жилийн өмнө баатарлаг гавьяа байгуул- 1 Ё Н ! | ) ї 1 дунд сургуулийн рагч, ” учир Зөвлөлт Хол- цэргийн, ёсоор: тайвны шигшмэл ангиуд (хамгаалж | тугийг телевлж Аугаа нхэх байхдаа Боувж ЦР2-лгээн гэм, Улсын Баатар цолоор | | ТЭРгүүтэй монголын төлөө- ДҮДОЭ2 Тэг: ЗОЛ знийг юм гэж | | Зөвлөлтийн баатарлаг улаан (ны ивээлд нэгэн бөмбөрцөг байсан юм. Рейхстагийг ДАЙ орны дайны ялалтыг тунхаг-| | бичсэн «ЕЁстай хүний ту- шагнагдсан юм. | лөгчид Москва орчмын нэ- дарга нарынхаа тушаал шиг ярьж байна. | | армя гитлерийн фашизмыг дрэр амьдарч байна. Бидэнд рид эхлэх С-наг-28--23 дасан юм. туганд зӨВ-| | хай» туужийг уншиж. энз Нисэх хүчиндээ эргэж || ГЭШ ойд 1943 оны нэгдүгээр дагаж гүйцэтгэнэ гэж хэшээд | өндөрлөгийн НХХ Цылннадакт лагс наг Доэөйл-үүЭт Мун Эйлгттэнт шгс-шоүшо Жэлтийн ард хилэн- хүнтэй эчнээ танилцаж ажиллахад танд тусал | | сард Зөвлөлтийн улаан а бүхээгт гарамгай эрчийг ХҮгЭЖдүүлсэн гийш дээ дайсныг даржсДЭ- | | билээ. Түүнээс хайш чино сан бэ? Эр зирих тэн юу | | мийн төлөөлөгч байлдагчдад бас хөв тогл билээ. 2-3 эзрооэ үлэ энэнхөаны” Сүр гун “энэн Знэй 121 Эр ЦлВр. хэв явах хийн са євш хү. | | телевнлийн дэлсээилэ бивж ат ман аллилжынт хүлэвлшэн огсөн билээ. Тэгэ Түүнээс хойш оо дурсгалын Зиг) ЦЭ 4 3-2 28. Г.рэиштаржыэ содлэот: тус. ЇЗ0, 171 дүгээр дивиз «ний итгэл, фашилид дарлаг удаа харсан тэр баатарлаг чүүдийн асуултад (ЗХУ- | | хэд би монголын төлөөлөгч. БОБ эаа юэ увьсгалт | | цолбор байгуулсан байна. за||7 автан” бн гч ЦЭНХЭРМӨНХ тайкийн 23 дугаар Оригадын дан зовсон Еврап түминй эр бидний хэзэвний тамнд (ын баатар Маресьев ха- | | дийн бүрэлдэхүүнд орж явсан хаана н ЭЭгээнлэүлтөнс: 1973 оноос хойш энд зарнул- Уллалшттэ9 С17 | юм. мийн гишүүд аас тогтмол лардаг болжээ. дэхсУл бүр чөлөөт дотно хүний нэг болжээ. риулахдаа: хамгийн гол Алексей Петравит Ма- нь мэргэжилдээ Дуртай, | ресьев эх орны дайн зХ- одоо ч дуртай хэвэарээ. лэхэд сөнөөгч. онгоцны Нөгөө талаар зөвлөлтийн Фавлалт эх орныхоо эрх ! : Ф най ард түмэн, түүний: дотор, | Тэдгээр танкуудыг «Хувьс- пионер хүүхдүүд чих тавин | талт эшнгол» гэдэг (нэгэн | сонсож бид зохих мэдээг т долоо хоног шударга тэмцлийг нисгэгч, бага дэслэгч цал- (иргэн бүр чадах бүхнав- нэрвар нэрлэхийн зэрэгцээ «Үнэн» тасралтгүй Ч энэн ОЛЖ 277-2а ыг авн эжин 14 ховлсайныа! эранийлний рзв ялалтад туслах хэрэг. | | танк тус бүр манай айман шингэлж байв. «Хувьсгалт | | Өг88раа ирж, дайны Саяхны шэг өдөр манай | Энэ хүүхэд Стазинград, Ленинград, Ук- ялалтын Басах өдрүүдэд Маресвев ДАЙс- тэй тийш онцгой чухал | | хотууд, монголын үйлдвэрч- бүлит «Сансрын зэвсэглэл бүр өөрийнхөө мэдэх жишээ равш. Беєлорусс, Балт өр- Хачиг 28 саар ны дөрвөн онгоцыг уст- цаг үе байлаа. Надад: ит- | | ний эвлэл, хуньсгалт залуу- чөлөөлөх, тэж юу вэ?» сэдвээр хэлэл- баримт дээр тулгуурлаж чим. Өвөр Юаакаа, Бүгднай (ӨМ- Дайны хамаг хүнд хүч- рийк үүрч -гарсан Зөвдєлт “эвчүг-2 2 сүг аажйг-й Олон Шал шүлтрл лс аш. хопотт 14000 ялүү, бүгс 20 гаад онгоц нь шатаж эхэд гал хүлээлгэж онгоц өгөө- жээ. Маш доогуур шисч сэй. Тэгвэл Дайсны ганц байсан болохоор шүхчэр онгоцыг ч болов устгах хэрэглэж буух ямар чбо- юмсан. Ялалтад хувь нэм- | ЗууДын Эвлэл, монголын Пио- оролцож | нєр зэрэг нэртэйбайсан юм. Берлин хүртэлх аугаа нх | Бид хуваарийн дагуу танкуу- ялалтын замыг туулсантүүх- дыг хүлээлгэн өгөв. «Дунд- тэй. Манай танкийн ” брига- | 1 ї | | | х энгү! ё: гэсэн | говь» гэсэн танкий: Дундговь бай . дайны тухай тодорхой ярил- сургамжийг үл хэрэгсэн, «Дайны жизүүдэд Манай сая гаруй хүнээ алдсан юм. ломжгүй тул зарга Эуюу рээ оруулах юмсан | н г Дд! дын захирагч байсан, одоо ихийг мэдэж авлаа. сансрын хой- 6о- Дайнд ань дсэн 5 хүн дайсанд эзлэгдсэн газерт (чин сэтгэлийн хүсэл маань. | аймгийн сайн малчин эмэг армийн тепераа И. И. Гуса- Таж эрин хичнээн (нх өсөж үрэг: онгоцоо буулгажээ. Хүнд тусалсан Би та нар шиг | | тэй Цэгмэд, «Монголын пно- Ковский мангол оронд хоёр Хэдийгээр тэр үед бид Ноос узайран хөөцөлдөж бай- : чэнилэржлэн. миний ү- тмын ЗХУ- иргэн Брэлсрн жу Уогчх, Ялнь ыг шархадсан нисгэгч. эвчин. баатарчууд байж таван өлсгөлөнг үл хайхран 18 | хошуу тэмдэг зүүж дараа хоногийн түрш шмөлхсөөр нь пмояер немсомолын байлаа 18 дахь өдөр тишүүн болсон. Одоо Новгород мужийн Плов ЗХУКН-ын гишгүүн. Нам, тосгоны Сергей Малин. камсомал, пионерийн бай- Александр Вихров гтэдэт гууллага намайг хүнд бар- хүүхдүүд түүнийг олжээ. хийг даван туулах тэсвэр Шарх нь хүндэрч. өлсч жатуужилтай болгон хү- туйлдсан нь хэлэхийн ар» мүүжүүлсэн юм. Эр зо- гагүй Гэвч Марссыев | риг гэдог бал хэн хүний амьдраж, тэтэхзэр Ч ба- зрхэм чухал чанарын нэг. рахгүй шисэх хүчимдээ Зан чанараа төлөншүүлэ. эргэж аадба каах иттаэй | хэд бид өөрсдөө их үүрэг найдвараа алдаагүй байв. гүйцддтгэх ёстой. Тийжэас Эмполэгт очиж хөлөө тай- эр зориг өөрийгөө хүмүү- руулш хиймэл хэл нийт | нгүүлэхэвс эхэлнэ гзж ха- тээд байхдаа ч єр бусын риулсайн юм. тэвчээр хатуужил гарган «Ёстой хүний тухай» минстгчийн суудалд (суух туужийн баатар Аленсей двстал “сургуулиа хийсээд | Петрович Маресьев (Ийн- байлаа. Эр зориг тэвчээр хүү эрүүл чийрэг аз жар- хатуушлын ачаар АА» Ма- талтай (сайхан ямьдарч реєьев 1943 сны хоёрду- явна. - таар сард туршлэасын нис- ДАРИЙМАА шэт хийн | Зургадугаар Т. АЛГАА УС. Б.2аВ.. 3 22 з-.--- «9-ш 1 нєр» таннийг «Үнэн» сонины Удаа ирэхэд нь би түүнтэй | | эрхлагч байсан ҮЦ. Дамдин- сайн нөхрийн ёсоор уулзаж | Сүрэн би хүлээлгэн өгч би- ярилцаж билээ. Генерал нө (лээ. (Танкийг жОлоодохоор хөр минь «Хувьсгалт Мон || Нвапов нэртэй 20-иод насны гол» танкийн бригадынхны ту залуу хүү ирж билээ. Би хай сэтгэл догдлон өгүүлдэг дгэРрт БНАГУ-ын “зар рхэн түүнд таннаа хүлээлгэж өгөөд: сэн. хэн фашизмын аюу. ГУот Дүү мипь! Монгол орон эндэас нх хол, Ази тивийн төв хэсэгт байдаг юм. Гэлээч 41 Их ялалтын сүрт туг, эн- хийн хэнсэрт 40 жил намирч, зөвлөлтийн улаан (армийн : Ї рестой. эрс шийлмэг гайхал- тай эрэлхэт хүмүүс болохоо илттэН үзүүлсэн | юмае гэж 9 Ї. К. Жунэв дурсан бичжээ. "ин налч. баатарлаг гавь 1945 өны дэрэвдүтээр єа- байн» 2 рын 36-ны 21 цаг 50 шину- 9 тал 756 пугаар хорооны тат яууч түрүүч М.А. Егоров, Б. ЧАНТУУ иЭ АЛЕКСАНДР Тваржбвский ТАНКЧНЫ Ширүүн тулалдааны үесэн, Одоо зүүд мэт санагдавч, Сэтгэл санаанаас нэг тохнолдол гардаггүй юм. Түмэн олны дотроос тэр хүүг би андахгүй танина, Түүний нэрндй-нь харин асуугаагүйдээ Дөрөвдүгээр ангийн сурагч байсан Дөчин гурван оны хавар юмсан Ах маань надад нэг ёотон өгөөд Ангийнхаа найзуудтай хуваа гэсэнсэн Бүтэн ёотон ганцаараа идчихдэг Бүдүүн зүрхээ хүүхэд байгаагүй юм Олдсон амтатнаа заавал й хуваадаг Онцгой хуулийг хэн ч зөрчөөгүй юм, Ахын өгсөн ширхэг ёотонг, гэвч Арван найздаа хэрхэн хүртээх вэ? Яг түүнийг адилхан хуваах Яггүйхэн ажил надад ногдсон ЮМ Гурил болтол нунтаглаж гэмээнэ Гуч хуваасан ч болмоор хагаран юм." Алгын чинээхэн цаас ДЭЛГЭЭД Арвуулаа бид тонгойн байв “Амьсгаагаа түгжин, үг Ч дуугаралгүй “Амттайхан үйриэгэв хуваанхан байв Хэд нэг маань чанга : рвал.. Хэдэн тийшээ Дийзнлйж мэднэ Хормой хотоо савж дэвбэл) Хормын төдийд бутарчихаж мэднЭу Гарах амьсгаагаа ДОТО! залгин Галт шилээр тоолох шахан Илүүдсэн, дутсаныг нийлүү. лж, салган Ижил тэнцүүхэн хуваасаар харамсдаг юм. Арав гаруйхан насны тэр жаал хүү, Аюулт дайны гамшигт өртсөн хотод Аж төрж байсан хүүхдүүдийн А нэг, Алсаас очсон биднийг угтагсдын нэг, Биднийг зогсонгуут хүүхдүүд хүрээд ирнэ, Бидэнд ус зөөж, чадахаараа тусална, Дайчдад | алчуур, саван Дутуу Б авчирч өгнө, ловсорсоы жимс Ч барьж гүйнэ... Хотын гол гудамжны төлөө тулалдаан болж, Хортон Дайсны гал улам ширүүсч байлаа, Төв талбай руу давшиж орлөө 4, Түүнээе цааш Нь ахнх аргагүй байлаа. Дайсан хаанаас галлаж байгааг, Даруй олж илрүүлэхэд түвэгтэй байлаа, Нэг харахад бяцхан жаал хажууд ирчихсэн, . нв Нөхөр дарга аа, нөхөр дарга аа! Тэдний их буу хаана. / байгааг бн мэднэ, Түрүүхэн цэцэрлэг рүү очиж тагнаад ирсэн, Би та нартай хамт явья, ||. Байгаа газрыг нь заагаад || өгье! гэдэг байна, Ширүүн тулалдаанд хором ч . байлаа Өндгөөр дарж хэлэнд хүргэхгүй Өчүүхэн ширхэг нь ч! сонин байсан юм Амттан олдвол хэнээсээ Ч нуулгүй Адилхан хуваах ЭЗШЭ явсан юм. Хаалга гэнэт нээгдэн савлаж Хаяавч Бин салхи хүүгэв Өрх дэрвэн, жавар үлээж Өчүүхэн амттанг маань хийсгэж орхив Алгын чинээхэн цагаан цаас ч Аймхай эрвээхэй шиг : , нисэн байв ХАрвуулаа бид уулга алдан: Амаа ангайн босчихсон байв. ТУ Дөрөвдүгээр ангийн турын Дөчин гурван оны хавар юмсан Ахын өгсөн ганц ёотонг бид Аїнгиараа ижилхэн амтлах л байлаа, Гайтай салхи гэнэт дайрч Үйрмэгхэн ботонг маань хийсгээгүй бол унц лэлааг амтатиаа би еийн найзууддаа Х бай Өндгөөр дарж, хэлэнд хүргэхгүй Өчүүхэн ширхэг 30 ч то сонин байсан юм “Амттан Олдвол хэнээсээ ч нуулгүй цаа хуваах д | 2 тангарагтай явсан юм . “0. НАДМИД 4| саж! «Бүхий, алдаж болохгүй, »-- Шалавхан нөашаа!.. гэж хүүг хажуудаа аваад, Цааш нь дөрвүүлээ суман дундуур довтолголоо Цамцаа дэрвүүлсэн жаал зогсоо явсан санагдана, Дайсны галын цэгт ойртож очлоо, Танкныхаа хүч нэмж, араас нь дайрлаа. Нүд ирмэхийн зуурч л гүгнэг бууг, Нүцгэн сул Зармиах шигдтэл дарлаа. Утаа хиншүү ханхалж, халуун гэдэг жигтэйхэн, Улаан гал байшингаас айшинд авалцаж - харагдлаа, »- Баярлалаа, хүү “минь гэж күндэтгэлтэй хэлээд, Бяцхая гары нь атгаснаа санаж байна.., Ширүүн тулалдааны үесэн, Одоо зүүд мэт санагдавч, Сэтгэл санаанаас нэг тохиолдол гардаггүй юм. Түмэн олны дотроос тэр : хүүг би андахгүй танина, Түүний нэрий нь харин Ї асуугаагүйдээ 1: харамсдаг. юм. Х. ХАНГАЙСАЙХАН ”гөрчуулав, “Арван тавтайдаа хороон ,дарга явсан, 2 “лдар нэрээ 28 сэлмээр ч сийлсэн, 1 үзгээр ч бичсэн! Томчуудаас - хүүхэд, хэвээрээ үлдсэн сайхан сэтгэлтэй хүн Том таван хошуутай малгай, цэнхэр аягаа . р Ї бидэнд бэлэглэсэн! Тэр үеийн хүүхдүүд , го. ЦӨМӨӨрөө 1наРын хайрлаж Эв “1өаз оны аравдугаар сарын тэр нэгэн өдөр бол» гэлээс ер гардаггүй юм. “«». Үдийн, завсарлагаа« ны дараа багш: «Ууланд гарч сайхан гээд биднийг жагсаад 86 өндөр гоолиг ну» 0 сайхан хувцасла» байв. : Бид гурван эгнээ олон “чууд»! төж ш149 ! й 1) Су өөблагз эн өө 6 на нь ТЖ, Өрбөэрн бэрэнжах сон үйл явдал бидний сэт» юм хийнэ» -Даг, нх юм. мэддэг хүн 2 24) ард түмний на гс орамдал мандтугай!», хөв ТУГАА ИХ ЯЛАЛТЫН 40 ЖИЛИЙН ОЙД ” ЕЛЕНА Куснецова ё! ЁО Т х, Бүелэгдсэн Ленинградад зовж зүдэрсэн Бүлтгэрхэн хүүхдүүдийн эцэж ядарсан Тамиргүй гар сарвайхыг «Талх, ээжээ талх...» гэхийг сонсов, Өрөвдсөн ээж нь өлссөн й охиндоо Өөрийнхөө хэрчмийг өгөөд Өл залгасан Охин амьд үлдэж Өлбөрсөн ээж нь нас барлаа, “Өнөөдөр Эх орон талх ихтэй ч гэсэн Үүрмэгийн чинээг ч хаяхаасаа өмнө Үеийн найз минь чи бүслэгдсэн хотыг Үлдсэн, үрэгдсэн бүгдийг АВР, й дурсаж бай! Д. БЯМБАА орчуулав, МӨНХИЙН АРВАМ ТАВАН НАС Өөрийн командын 1 ахлагчаар , санал нэгтэй зөвшөөрсөн | Өнөр Зөвлөлт даяар мөнхийн арван таван настай Яруу "найрагч Гайдар хороон дарга. хэвээр “довтолгоно, Ялалтын »э : ӨӨДӨӨС. - улаан туг атган сг давхина! -0. ДАШБАЛБАР Цэцэрлэгт явдаг дүү минь Цэрэг болж тоглодог Улаан цэрэг гэдэг үгний Утгыг сайн. мэддэг Хар санаатай болохоор Харь дайсан герман ялагддаг гэдэг Зөв сэтгэлтэй! болохоор Зөвлөлтийн цэрэг дийлдэг ГЭДЭГ Баатарлаг зоригоор Дорж, “ИГ Ёндон (сурагч) нартай. таван жвнуугаА өр-: нө» хэм ЕЛЕНА. Благинияа БОЛОГ | Энхрий ач нь нэхэж өглөө Буурал эмээдээ бэлэглэхийн өмнө Буман бодолд ач нь автлаа Алс фронтод түүнээ Ї ” явуулбал Аавд нь очиж юуны магад вэ Эмээ шмннь, бас бид цөм “УЛААН: ЦЭРЭГ дайсныг дарж -Багачууд хүүхдийг 1 | хамгаалдаг гэдэг Ё » Инээд баяслаар хүүхдийг Ч мялааж Элгэндээ тэврэн хайрладаг гэдэг “ Энэ үг--тун үнэн “Ирээдүйг улаан цэрэг аварсан. “Багш Яг АЛТАНЦЭЦЭГ их ЯЛАЛТЫН. ТАВАН ХОШУУ ривт жагсааж, ангийн багш чаван хошууны дээд өнц- ЖТОоМ чулуун доогуур ! Зуулас цаас- Жы эхэнд «Монгол--Зөв: лөлтийн удаан 4) арми ма Їл 1», « Яйит 2 3 "9 Бид таван хо л й. 1945.онд бидний хү. “МА, хорөөдөл биелж Зөв- лөМтийн улаан арми яллаа. с,Энэ уул «Таван хошуут» "тэж дэр ршсэн юм. . Багш “Омнны Санаачилж бидний ЯМЬСн | таван хошуу “Одоо --өндөр сумын тө- 3 Бас хи 3 | ОРОНЧ БҮХНИ? | Бэ 4. г- у МХЗЭ-ийн Тав змэрэмжит ФАГП 41 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ӨМез8 (2034) э | ! наймдугаа сарын 3-нд Дэлхийн За луучууд оюутны ХЇЇ их наадам Москва хотноо бо- лох гэж байгааг манай ор- ны пионер, сурагчид сайн мэднэ. «Империализмын эсрэг эв санааны Вэгдэл, энх тайван, найрамдлын төлөө» уриан дор болох энэ нх наадам нь цөмийн зайлуулахад үлэмж хувь шинэр оруулна гэдэгт ма- най гарнгийн дэвшилтэд олон түмэн итгэл төгс бай- на. : Их наадмын агуулга, ач Найрамдлын Эрдэнэт х0- тын 10 жилийн сургуүлийн яионерүүдийн дунд ДЗО-ны ХИ нх наадам угтсан ажил эрчимтэй өрвөж амжилт бү- тээл арвинтай байна, ДЗО-ны наадмын эв с8- нааны Фондод хөрөнгө ху- римтлуулах зорилгоор алдаг- дал хаягдал ашиглах хө- дөлмөрийн аян, уран бүтээ- лийн үзэсгэлэн худалдаа зохион байгуулж Эв санаа- ны фондод 4 мянган төгрөг оруулав. Энэ ажилд пионерийн бүлэг бүр идэвх- 11 дүгээр бүлэг. багш Малбуугийн удирдсан Шш, Дэлгэрмаа даргатай 10 Ду- тааар бүлэг бусдыгаа Х0- шу лав, цэ г. монхдой з. » Өвөрхангай Хайрхандулаан аймтийн сумын 10 ийн ПРОНЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! угЧЛЭЭЭГЭЭЭЭж гттот-ожсэтт Єол Ё 7 ! - Р” Хороо, Д.Сүхбаатарын 315-ын Тев Зөвлөлийн-сонин: холбогдол ийм их учраас хүн төрөлхтөний анхаар- лыг ар ёсоор татаж бай- улсын хүүхдийн ардчилсан байгууллага-СИ МЕА энх тайвныг сахин хамгаалахын төлөө тэмцэлд өсвөр үеийнхнийг идэвхтэй оролцуулж энх тунх, эрх чөлөөтэй амьдрах бололцоо олгохыг үйл ажиллагааны хаа үндэс болгож ирэв, «Хүүхэд энхийг хүсэж бай- на» кампаны хүрээнд та- ван жилийн ӨМНӨ зхэлсэн ЭНХ тайвны аян дэлхийн " бүх тивд амжилттай үргэл- жилж байна. Энэ аяны үр дүнг ХЇЇ их наадмын үеэр хүүхдэд зориулсан хөтөл- бөрт оруулж танилцах юм. Манай орны пионер, су, рагчид Дэлхийн залуучууд оюутны ХЇЇ их наадам уг, таж сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон нийтийн ажлын өндөр амжилт гар, ПИОНЕРҮҮД ИХ НААДМЫН ФОНДОД пионерийн бүлгэм ДЗО-ны ХН их наадмыг угтаж «Их наадамд бидний оруулах эж, нэмэр» цуваа зохио- түНӨгОоо-1, 745 ширхэг шуудай, 8571 кг яс, 410 ширхэг бэхийн сав цуг- луулж үнийг ДЗО-ны ХП их наадмын фондод оруул- лаа. Энэ ажилд Самбуу багштай 5-ын “«А», Н, ЦЭ- “ рэндэгд багштай. 3-ын «А» Д. Цэвэлдулам багштай 2- ын «Б» ангиуд бусдыгаа хошуучлан идэвхтэй оролц- лоо., Пионерийн ахлах улнр- дагч Д. СОСОРБУРАМ ж Манайд сургууль ДЗО-ны ХИ их наадмын фондод ХӨ9- рөнгө хуримтлуулахад нийт сурагчдыг идэвхтэй .орол- дуулах зорилгоор яс, бэхийн сав цуглуулах хөдөлмөрийн 1 7 Сэттчынг өчиг са-ээхэжсээлилишэмтижсиллиислн ПИОНЕРҮҮД ИХ НААДАМДАА | | сугототэшгоууЛТҮиЛЛЖ гс» - 2-1 ” 4 4 шилэн нийн ы | У2ух 7 Ё.70 Ї | “ч Оны 465 ьалалы1 тах хөдөлгөөн өрнүүлэн бахдам сайхан амжилт олж байна. «Сурлага-сурагчийн гол хөдөлмөр», «Сурлагын ам- жилтаа хамт олныхоо өм- нө тайлагная» аян зохиож, дунд дүнтэй тэмцэх үзлэг явуулсны үр дүнд 27 мян- ган пионер, баатарчууд сурлагын дүнгээр шат ахиж сайчуудын эгнээнд орлоо. Улсын хэмжээгээр Хувлгүй бүлэг 280, салаа 226 болж өсөв. «9,2 сая төл хүлээн авч бойжуулахад нь малчин аав ээж, ах эгч нартаа ту- салцгаан» хөдөлгөөн өр- нүүлж пионер сурагчид 1,6 сая төл бойжуулаад байна. Зөвхөн энэ хичээлийн жилд МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алтан медальт хамтлаг 4, ардын театр 3, ардын цирк 1 шинээр төрж урлагийн үзлэгийн алт, мөнгө, хүрэл медальт пионер сурагч цуваа Дөлгөөн хорооны ху- далдаа бэлтгэлийн ангитай хамтран зохион явуулж их наадмын фондод 400 гаруй төгрөг шилжүүлэв. Пионер сурагчид яс 2792 кг, бэхийн сав 675 ширхэг цуглуулж тушаалаа. Өвөрхангай, Дөлгөөн хо« роо, 8 жил, 8-ын «А». Н, НАРАНЦЭЦЭГ 2 » 2 ДЗО-ны ХИ их наадмыг угтаж манай сургууль бүл- тэм, “бүлгүүдэд «Бидний хувь нэмэр» урнан дор наадмын фондод хөрөнгө | хуримтлуулах ажилд эрчим- тэй өрнөж байна, Манай бүлгийн пнонерүүд сургуулийн нийт анги хамт олноо уриалж өөрсдийн гар урлалын бүтээлээр Эв нэгд- лийн зах гаргаж 260 төгрөг нх наадмын Фондод шил» жүүллээ, Манай бүлгэм их Ес ий Гас2Р| Шинса 1985 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 20 1: ч алт, 20 Р?” “ т 5 Ї Ё ГР”. 9 ДАВАА мянга гараад байгаа нь ур- лагийн салбарт олсон ам- жилтып нэг баримт мөн. ХБХБ тэмдгийн нормыг энз өнд 100 мянган нио-- нер биелүүлжээ. Пионер сурагчдын дундаас спортын мастер 68, улсын аварга 7, зэрэгтэй тамирчин 6 мянга шахам төрөв. Энэ бүхэн бол пионер сурагчдаас их .наадамдаа өргөн. барьсан бөлэг юм. Манай орны пионер су- рагчид их наадмын Фондод | 600 мянга гаруй төгрөгийн хуримтлал оруулаад байна. Пионер сурагчид аа! Их наадам ойртож байгаа энэ өдрүүдэд империализмын | эсрэг эв санааны нэгдэл, энх тайван, найрамдлын төлөө дэлхийн залуучуудын | тэмцэлд ямар хувь нэмэр. оруулснаа эргэн тооцож, , шинэ зорилт. дэвшүүлэн. ажиллагтун! Ц. САНЖЖАВ наадмын фондод 1500 га- руй төгрөгийн хуримтлал оруулаад байна. Хэнтий Бэрх 10 жилийн Т-тийн «Б» анги сурагч Н, БАТТҮВШИН . ж. Ж. Эрдэнэт хотын 8 жилийн 4 дугээр сургуулийн пионер сурагчид хоёрдогч түүхий Эд яс, тос, шил бэхийн сав тушааж мөнгийг их наадмын фондод илгээлээ. Уг ажилд 7-гийн «А», 6б-гийн «Дэ», 7-гийн «Вэ», 5-ын «В» ан- тнуд илүү идэвхтэй оролц» лоо, | сурагч Р.ОТГОНЖАРГАЛ -. . -. Баян-өлгий аймгийн Са . сай сумын 8 жилийн с гуулийнхан ДЗО-ны ХИ их . наадмын фондод 710 төгрөг орууллаа, “ тзэрээ 2-ын «А» | таруулах уралдаан “«Арьяас : МАХН-ЫН ҮЙЛ.ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ:ХЭ зЭЭД: БЭЛХЭН “БАЙРУУЙ, єе ҮНЭ10МмӨНГӨ 1ЭРЭМЖИТ БҮЛЭГ Б010Х00Р Баянхонгор аймгийн тө» вийн 10 жилийн Исургууз:, лийн Д. Дуламсүрэн багш- тай 5-ын «А» ангийн хамт олон бид МПБ-ын 60 жи- б лийн-ой угтаж, МПБ-ын --60 жилийн ойн нэрэмжит “ бүлэг болохоор үүрэг авч. амжилттай биелүүллээ. Юу - ны түрүүнд сурагч бүр МП Б-ынхаа түүхэн замналыг судалж, бяцхан ном, аль бом хийж, салаад хоорон» доо уралдаантай эжиллаа. МПБ-ын 69 жилийн ойд сурлагын өндөр амжилт гаргах, 60 таван хошууны төлөө уралдаанд сургууль даа 1 байрт шалгарав. Бүл ангийн ” баатарчуудыг шефлэн авч, тэднийг ном уншиж сура- хад нь тусалж, ном зохиол » уншихад дуртай болгох зорилгоор бяцхан ном хийжс » бэлэглэв. Энэ бол манай “ бүлгийн пионер сурагчдаас аугаа их ялалтын 40 жє- - вийн ой, МПБ-ын 60 жи- . лийн ойдоо барьсан бэлэг юм. Сурагч Д. БАТБОЛД ДУУНЫ НАВДАМ МПБ-ын 60 жил, аугаа их ялалтын 40 жил, ДЗО- ” ны ХП их наадмыг угтаж Сэлэнгэ аймгийн Үухэаинйр | хотын ерөнхий боловсро. лын сургуулиудын улс тө- хамтлаг шал- Жгыл болж төвийн 8 жилийн ЇЇ сургуу, лийн «Дөл» хамтлаг нэгдүг тээр байранд шалгарлаа. Төвийн 8 жилийн Н сур- зугаалан ҮЛ аэцийн урагч С. ДЭЛГЭР СӨНИРХОЛТОЙ 1ЗнЦ3ЭН Өвөрхангай аймгийн : Богд сумын 8 жилийн сур гуулийн пионерийн бүлгэ- мийн зөвлөлөөс Сурагчдад эх оронч, интернационалч Л ОЛГОХ, ЧӨЛӨӨТ | “хүмүүжи, цагийг үр ашигтай М-дйл лэх, гоозүйн хүмүүжил ол» “гох зорилгоор охидын дунд сорьцгооё». гэсэн тэмцээн зохиов. Тэм- “цээний хөтөлбөрт «МПБ- 60» сэдэвт шүлгийн урал- даан, зохиолын дүрийн хэ- В.И. лЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ БХПБ БАЙГУУЛАГ "ДСАН ӨДӨРТ -----итииыны ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮЛИЙН КОММУНИСТ ХҮМҮҮЖЛИЙН СУРГУУЛЬ Зөвлөлүүдийн орны хүн бүхний хүүхэд ахуй нас В. И. Лсниний нэрээр овоглосон Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллагатай нягт холбоо» той ЗХУКН-ын үйл хэрэг, Ау- гаа их Лениний гэрзэслэлд чин үнэнч, соцналнзм, ком, мунизмын эрхэм дээд зорил- гын төлөө ухамсартай тэм. цэгчдийг өсгөн бойжуулахад эх орон, ард түмнийхээ өм- нө гавьяатай үйлс бүтээс най төлөө БХПБ (1924 оны хоёрдугаар сарын 23-нд) В. Н. Лениний нэрэмжит болж, нам, төрийн дээд шаг- нал Лениний одонгоор (1962, 1972 онд) хоёр удаа шаг- нагджээ. БХПБ нь ЗХУКН, зөвлөлт төрийн эцэг ёсны анхаарал халамж, Лениний комсомо- лын “өдөр тутмын удирдла. гаар өсвөрийн үсийнхний коммунист хүмүүжлийн сис- темд чухал үүрэг гүйцэтгэ. дэг, 4000 гишүүнтэй цөөн хэ- дэн бүлгээс 20 гаруй сая өс- ворийн Ленинчүүдийг эгнээн- дээ нэгтгэсэн хүүхдийн ком- муннст байгууллага болтлоо эсен хөгжиж ирсэн билээ. В. И. Лениний нэрэмжит БХПБ-ыг улс төр, зохион байгуулалтын хувьд өсөн бэх- жихэд «Пионерская правда» |. (1925), «Пионер» (1924), «Вожатый» (1924), «Костёрь (1936), «Юный техник» (1956), «Юный натуралист» (1928), «Мурзилка» (1924) зэрэг нэг удаа (40-өөд сая хувь хэвлэгддэг пионерийн ТО гаруй сонин сэтгүүл бо- лон Бүх /Холбоотын пионе» рийн 8 удаагийн чуулган, Бүх Холбоотын пнонерийн удирдагчдын чуулган зэрэг олон арга хэмжээ чухал үү- рэг гүйцэтгэж ирэв. 1920-нөд оны пнонерүүд хүнд бэрх нөхцөлд бага на- саа өнгөрүүлсэн. Иргэний дайны дараахь эвдрэл сүй- рэл, өлсгөлөн, өвчин тахал, өнчрөлтэй насанд хүрэгчдийн хамт пнонерүүд тэмцэж, ах- мад хувьсгалчдын үйл хэр- гийг залгамжилж, 1930-аад оны пионерүүд эцэг эхийнхээ хамт усан цахилгаан станцын тул- гын чулууг тЗвилцаж, хүн амыг бичигт сургаж, нудар- ганчуудаас хамтралын хөрөн- гө, талх тариаг хамгаалж, ангийн цайсны эсрэг тэмцэж, лиралд хөдөл: ийн | хөгжмийн хичээлийг дуу, Хөлөөний сургуулиудын сурагчид зуны улиралд хөдөлмөр эмчээ Сурагчид хөгжмийн хичээлээс гадна Киргизийн хөгжтийн болон найрал дууны дугуйланд суралцдаг юм. ЗУРАГ ДЭЭР, ЭС Магинтик, Днеприйн- коммунистууд, комсомолчдод тусалж байжээ, Аугаа их эх орны дайны үед пионерүүд эцэг эх, «ах эгч нарынхаа хамт эх орон, төрсөн газар, бага балчир нас, аз жаргалтай ирээдүйгээ фашистын булаан эзлэгчдээс хамгаалан бослоо, Фронтод явсан эцэг, ахынхаа ажиллаж байсан үйлдвэр, завод, суурь машин дээр хүч хайрлахгүй хөдөлмөрлөж байсан төдий» гүй дайны фронт, партизаа ны отряд) дайсны үүрэнд тагнуулчин, холбоочин, эм- нэлгийн сувилагчаар ажил- лаж байлаа. Пионер Валя Котик, Марат Юазей, Леня Голиков, Зина Портнова ЗХ У-ын баатар цол хүртэж, олон мянган багачууд төрийн дээд шагнал-Одон медалиар түүний дотор «Москваг хам- гаалсны төлөө» медалиар 20000 пионер, «Леиинградыг хамгаалсын төлөө» медалиар 15429 пионер шагнагдлаа. Дайны дараа эвдэрч сүйд- сэн аж ахуйг сэргээн босго- ход пнонерүүд их тус үзүү- лэв. Ашигт малтмая эрэх, эмийн ургамал түүх, сур, гууль орчноо цэцэрлэгжүү- лэх, таримал ургамлыг хор- тон мэрэгчдээс хамгаалах хө- дөлгөөнд пионерийн хамт олон, пионер сурагчид өр- гөн хамрагдах боллоо. Тад- жикийн пионер Турсунали Матказнмов, Гүржийн пио- нер Натела Челебадзе нар хөвөн, цайны арвин их ургац хурааж 8ХУ-ын социалист хөдөлмөрийн баатар цол хүрт- сэн нь энэ үеийн пионерүү- дийн эх орондоо сайн үйлс олныг бүтээж байсны тод жишээ юм. 1960-аад оны пионерүүд Абаканаас Тайшет хүртэл тө- мөр зам тавилцаж, «Друж- ба» нефть дамжуулах хоо- лой татахад оролцож, атарч- дад тусалж байв. 1970-аад онд өсвөрийн Ленинчүүд «Хэ- зээд бэлхэн» аянаар нам, эх орныхоо түүх, ахмад үеийнхээ хувьсгалч, дайчин, хөдөлмөрч уламжлалыг су- далж, БАМ-д зориулан хаяг- дал төмөр цуглуулж, «Чукот- ка» операцид оролцож, орон даяар тимурчуудын сайн үйлс бүтээж байсан билээ. 1980-аад онд «Пионерийн бү- тээлч хөдөлмөрийн аян»-Д пионерийн хамт олон, хүүхэд бүр оролцож, «Уренгой», «Ургац», «Эх орондоо . сая тонныг»э, «БАМ-ын бүтээн үжил олж авдаг байна. хөдөлмөрийн хүмү ЗСБНХОУ-ын Краснодар хотын 58 дугаар лунд механикжуулагчид өөрсдийн зохион бү- угсарч байгаа нь. Цахах л байгуулалтад», «Пионерийн ферм», «Ногоон аптек» зэрэг олон цуваа, аян явуулж, цахилгаан эрчим хүч, цэвэр ус, түлш, төмөр үр тариа, цаас арвилан хэмнэх, эх ор» ныхоо ногоон бүс, усан сан, эрдэнэс, баялгийг хамгаалах зэргээр ЗХУНН-ын удаа дараагийн их хурлын шийд- вэрийг биелүүлж, намын эдийн засгийн бодлогыг хэ- рэгжүүлэхэд тодорхой хувь нэмэр оруулдаг боллоо, Өнөөдрийн тпиОонерүүд ах- мад үеийнхээ шилдэг уламж- лалыг залгамжилж нам, эх орон, хамт олныхоо өмнө өр-. гөсөн тангараг, пионерийн чин эрмэлзлээ нэр төртэй бие- лүүлж, Сурч, хүмүүжиж байна. 8300 туулай өсгөсөн Гүзель Валеева, таван тонн хөвөн хураасан Тимур Мансу- ров, 400 кг-эмийн ургамал түүсэн Инна Цалко, усанд живсэн хүүхдийн амь амар- сан Лашас Нериюс, хил зөрч- сөн дайсан этгээдийг барь сан Иван Ковач, галын аюу- лаас нийгмийн өмч хамгаал- сан Олег Ефремов, ажигч гярхай байж гэмт хэрэгтэнг илрүүлсэн Димитрий «Бан- таш, техникийн шинэ загвар санаачилсан Тамара Лобжа- нидве, эв санааны нэгдлийн “фондод хөрөнгө хуримтлуу-» лах хөдөлмөрийн цуваа 80- хнон байгуулсан Таня Никн- тина, хийн хоолойг дэлбэг рэх аюулаас хамгаалсан Жил- дыз Амажанова, төгөлдөр хуурчдын олон улсын тэм- цээнд амжилттай оролцсон Маррит Геррец нарын тэр- түүний пионерүүд 1984 онд В. И. Лениний нэрэмжит БХПБ-ын хүндэт дэвтэрт нэ рээ бичүүлжээ. БХПБ дэлхийн 80 гаруй орны хүүхэд багачуудын 100 орчим байгууллагатай хамт- ран ажиллаж өсвөр үеийг энх тайван, найрамдлын үзэл” санаагаар хүмүүжүүлэх, дай- ны аюулыг зэсэргүүцэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж бай- на. Зөвлөлтийн пионерүүд «Артек»,(1925), «Орлёнок» (1980), «Океан»(1983) зэрэг олон улсын пнонерийн лаге- рьтаа жил бүр 60 гаруй орны багачуудтай цуг амарч,Ханой Луандад пионерийн ордон ба- их хөрөнгө хуримтлуулж, амнучи, Афганистан, карагуа, Өмнөт Африк, ГПїа- чсстины хүүхдүүдэд ном, тоглоом, хичээлийн хэрэглэл илгээж, пионерийн 50 мянга нь. гаруй интернационалч най- рамдлын клубт энх тайван, найрамдлын сэдэвт аян, цу. ваа, цуглаан, фестиваль, уул- залт зэр эг төрөл бүрийн ажил байнга зохиож байна, БХПБ «Наран үүрд ман», даг» дэлхийн хүүхдийн их наадам (1977), олон улсын хүүхдийн олон жилд зориулсан улсын хүүхдийн баяр (1979), Ялалтын 40 жилийн ойд зорну: лсан «Салют-Мир» энх тайвны акци (1984-1985), Дэлхийн залуучууд оюутны ХИ их наадмын хүүхдийн ар га хэмжээ тай зохион даян дэлхийд бэхжүүлэх, сэрэмжлэн олон орны (1985)г амжилт- байгуулсан нь энх тайвныг дайны аюулыг зайлуулах хэрэгт хүүхэд багачуу- дыг идэвхтэй оролцуулахад чухал нөлөө үзүүлэв. Өсвөрийн коммунист Ленинчүүдийг ёсоор хүмүүжүү- лэх, пионерийн байгууллагын ажлын агуулга, арга хэлбэ- рийг улам боловсронгуй бол- гоход багш бэлтгэдэг 90-ээд их, дээд, тусгай мэргэжлийн Дунд сургуулийн пионерийн ажилтны анги төгссөн 120 гаруй мянган пионерийн ах- лах удирдагч, арга зүйчид хөдөлмөр бүтээлээ зориулж пионерийн ажлын онол арга зүйн сэдвээр 300 гаруй хүн эрдмийн зэрэг хам- гаалж, олон мянган «Сур» ган хүмүүжүүлэх ажиллаж, отряд» «Молодая гвар» дия», «Детская Литература», «Педагогик: ние» зэрэг а», «Просвеше- хэвлэлийн газ- раас жил бүр олон сая онол, арга зүйн болон хүүхдийн уран зохиолын ном товхимол 53 хэлээр хэвлүүлж Пионерийн “3000 байна. орчим ордон, хүүхдийн 8500 номын сан, хүүхдийн 850 кино театр, хүүхдийн 50 »еатр, 100 хүүхэлдэйн театр, за- луу техникчдийн 1400 ордон, станц, хүүхдийн 50-иад төмөр зам, 150 лэн, сургууль, п ган лагерь цэцэрлэгт хүрзэ- га| урлагийн ионерийн 40 мян- зэрэг сургуулийн гадуурхн хүүхдийн байгуул- лагууд нь пионерийн ажлыг байнга сайжруулахад чухал 41:22 гүйцэтгэж байна. Ийнхүү В. И. Лениний нэ- рэмжит БХПБ нь 63 жилийн турш өсвөрийн Ленинчүү- ДИЙН коммунист хүмүүжлийн байх үүргээ нэр лж байна. хөгжмийн багш |Марнна Киевезова | үндэсний л «ХТУ ХҮҮХДҮҮД |ЛЕНИНИЙ ОЛОНТ ПИОНЕР ВОЛОЛЯ КАЗНАЧЕЕВ Гитлерчүүд Брянск мунгийн Соловьяновка тосгоны оршин суугчдыг ардын өшөө авагчдад тусаллаа гэж хэрцгийгээр зал- хаан цээрлүүлжээ. ФашистуудД арван хоёр настай пионер Володягийн эх Елена БКөнд- ратьевна Назначеевыг ч буу» дан алсан байна. Володя най ман настай өтгөн дүү эгч хоёртойгоо Клетнянскийн ай дахь Шорсын нэрэмжит парь тнзаны отрядад очиж амжив. Хөвгүүн эхийнхээ амь үрэгдсэнд гүнээ сэтгэл шимшэ рэх бөгөөд түүний бүхий я санаа сэтгэл заналт булаан эзлэгчдээс өшөө авахад чиг- лэгдэж байлаа. Володя тар. тизануудын ерийн амьдралд дассаныхаа дараа тэслэгч-мн, нэ тавигч болохоор шийджээ. Партизаны лагерийн захад минэчид өдөр бүр төмөр зам дэлбэлэх сургууль хийдэг тө- мөр замын далангийн хэсэгхэн тазрыг зориуд төхөөрөмжил- сөн байв. ажиллагаанд авч яв- даг болжээ. Томчууд мэдэг дэлгүйгээр ойртоход хэцүү гэ- зарт хэдийнээ л сэм- тэр хамгийн шаламгай, гаргм- тай минэ тавигч гэж алдар- шив. Володягийн шууд орол- цэргийн гавьяа үүнд багагүй бий. рэлхэг дайчин гавьяа бай- гуулсан тул 1944 онд Вололя Лепнний одонгоор, 1945 оны нэгдүгээр сарын 26-нд «Эх орны дайны партизан» нэгдү- гээр зэргийн медалиар шаг нагдисээ. ач с) | | ) Цог нэхий алгаа 1 Стглшинпипшишайшшнившншнинанинйнишинншишнишиниишилпаниншиишиннпинитиииипиининнпиииииланитийшишиниланнаннннинниншиннитйүитанн монголын эмэгтэй ЧҮҮДИЙН Үү ИХ ХУРЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ СУРАГЧ Мэнай оронд удахгүй бас нэг чухаа үйл явдал болох гэж бай. на, Энэ бол монголын эмэгтэй. чүүдайн У их хурал, Ажил үйлс, хөдөлмөр, сурлагаараа шалга- ран нх хуралд оролцох төлөө- лөгчөөр сонгогдоод байгаа бид- ний ээж, эгч нарын дотор нэ- гэн нэр бий. Энэ бол нийслэ- лайн ЇЇ сургуулийн 9-ийн «В» ангийн сурагч Н, Ганнайрам- дал юм. Улаан бүч зүүж, бүл- гийн дарга байсан энэ охин Улаанбаатар хотын ерөнхий бо- ловсролын дунд сургуулнудын үе тэнгийн охндоо төлөөлж мон- голын эмэгтэйчүүдийн У их ху- ралд төлөөлө! солгогдож, сургууль, хамт олон анд найз нараасаа өндөр итгэл найдвар хүлээжээ. ыг түүнд «гуулагдах хүний бие мах бодид хэрэгтэй эрдэс бодисын хэмжээг эрдэмтэд нарийвчлани Ссу- далсныг танилцуулья Үүнд: 100 г улаан лоолийн найрлага дахь төрөл бү- рийн витаминууд, МГ ХУ- виар 0,820 Битамин К 0,630 Витамин ВГ 0,057 Витамин РР 0,53 100 г улаан лоолийн найрлагад байгаа төрөл бүрийн эрдэс бодисын хэмжээ кг-аар Натрий 5.3 Налий 297,0 Магний 20,0 Кальций 1 29 То: 23 л 26.0 Иод 1,7. байгаа иь бусад төрлийн хүнсний ногоо, жимс жимс» гэнээс илүү болохоо ха- руулна. Мөн хүний бие организмд зайлшгүй хэ« рэгцээтэй хопор нандин бичил элемёеит аэс, цайр, иод, Фтор зэргээс гадна нимбэгний болон алимны хүчлийг агуулдаг “учир өвөрмөц сайхан үнэр, амт- Улаан лоолийг үр жимс» нийх нь өнгөөр час улаан, өнгөтэй тэ сууж байтал хотын эмэгтэйчүү- дийн бага хуралд оролцох урил- га ирлээ. Маргааш заасан цагт ЯВЖ очтол тэнд зохион байгуу- лалтын асуудал авч хэлэлцээд миний нэрийг их хурхах орол- цох төлөөлөгчөөр дэвшүүлсэн гэж ярилаа, Нам, засгийн энэрэл хайраар байгуулагдсан эрдмийн уурхай --Сургуульд суралцах насандаа ийм хүндтэй урилга хүлээж ав- на гэдэг сурагч хүнд ховорхон тохиолдох аз завшаан юм. Надад ингэж өндөр итгэл найдвар хүлээлгэсэн нь манай ангийн хамт олны сурлага хө- Дөлмөрийн амжилт, анги даасан ЭХ. Чүлтэмнамдагийн ят- гэл, зүтгэлийн ач юм гэж Ган- найрамдал хэлсэн нь тухайн су- рагч,хамт олны ажлын амжилт нягт уялдаатайн баталгаа мөн. н хүмүүжил ямар бай- хаас хөвгүүдийн хүмүүжил нэ- яээд шалтгаалдаг. Энэ тухай ик УЛААН бөгөөд тэдгээрээс олон хэлбэрийн ашигтай сор- тыг гарган авч ашиглаж байна. Улаан өнгөтэй нь амт чанар, тэжээллэг ча- нараар илүү болох нь нотлогджээ. Улаан ляоо- лийн олон төрлийг хүнс тэжээлд даршлан най- руулж хэрэглэхээс гадна бэлэн байдлаар хүйтэн халуун хоолны хачир, ундаа, эмчилгээ, | сувил- гааны болгон хэ- рэглэдэг билээ. Үүгээрээ хүний эрүүл мэндэд чу. хал ач холбогдолтой гамал юм. Иймд улаан лоолийг өрөө тасалгаан- даа хэрхэн тарьж ургуу- лан арчлах тухай зөвлөе, Гэрэл дулаанд дуртай нэг наст хэлбэрийн -урга- мал учраас эрс тэс уур амьсгалтай манай нөхцөлд тарикдаа дулааныг сайн харгалзах т сарын сүүлч, У сарын эхээр үрслүүлж У! сарын эхээр зориулалтын са- ванд шилжүүлэн суулга- на. Тасалгааны 1 нөхцөлд гэрлийн цээ сайн, дулаан л байх юм бол- ургал эрхтэн иш, мөчрийн тайрдсыг үндэслүүлэх за-. маар үржүүлж боллог сайн талтай. Гэхдээ амьд- ралын хамгийн идэвхтэй үе нь хавар учраас энэ үед арчилгаа тордолтыг сайжруулж, ургуулах аж» лыг зохион байгуулах нь ашигтай. Үрслүүр ургуу- лахад 1 хдм талбайд 10 --12 грамм үр орно. Тор- ниун үрслүүр ургуулас хын тулд 8х8 см ба 7х7 см зайтайгаар үрийг суул- гаж нэмж бордох, услах, хог ургамлыг устгах, гад- нын орчинд дасгах зэрэг рэлт өнгөрсний дараа У! сарын 5-наас 15-ны хоо- тын эрчимтэй. үед, Зо удаа тээр бордоо хэ- өгөх ХЭРЭ ЭЛ-РЭ ла. хавар эрт ур К ад, р эрт ба рзан авах болгодог. Улаан лоолийн үр ба үрслүүр шинэ аа» өмнө------------ хурлын төлөөлөгч Ганнайрам- , далаас асуухад: -- Хөвгүүдэд үлгэр дууриал болохын тулд эмэгтэй хүүх» дүүд сурлага, хөдөлмөр, авьяас билэг ер нь бүхий л талаараа тэргүүний байх ёстой. Бид охи» дын зөвлөлийн ажлыг улам чаг наржуулах зорилгоор 1984-1985 оны хичээлийн жилд «Тэргүүний соёлч охидын зөвлөл» болох үүл рэг аваад амжилттай биелүүлж байна. Цаашид бид ангидаа ерөнхий боловсролын нийт сур» гуулиудыг хамарсан үлгэр жи- шээ охидын зөвлөл байгуула. хаар ажиллана. Бид энэ ажил- даа ямар амжилт олно, хөв- гүүддээ төдий хэр үлгэр дуу- риал болох юм гэв. Харин яриа» ныхаа төгсгөлд Монголын эмэг- тэйчүүдийн Ү их хурлын төлөө лөгч сурагч Ганнайрамдал: «Да- руу занг эрхэмлэн, цэвэр ням- бай байж, хөвгүүддээ үлгэр дуу» риал болж, сурлагын чанараа байнга дээнглүүлж байгаарай!» гэж хүссэнийг сониноороо дам- жуулан нийт охидод уламжлэя. Ж. ЧИНТОГТОХ ЛООЛЬ луу тарьцыг шим тэжээ- лийн бодис элбэгтэй гэн гөн хөрсөнд тариална. Ха рин их намгархаг буюу хөрсний чийг хэт ихтэй байвал то: Улаан лоолийн ургацыг түргэтгэхийн тулд нэг ху- вин усанд азот, фосфор, налий бордоо нэг халба- га “байхаар найруулсан уусмалаар бордоно. Хөрс болон бордооны найрлагад, модны үнсийг нэмж өгөх нь илүү зохимжтой.болно. - Навч ишийг нь хэт ур- тасгахгүйн тулд азотын бордоог дангаар нь хэ- рэглэхийг цээрлэх хэрэг- тэй. Тасалгаанд үрээр. та- риалсан улаан лоолийн иш мөчир тохиромжтой нөх- цөлд маш хурдан өсөх ба дөрвөн сарын дараа 1 метр өндөр болно. Өө- рөөр хэлбэл анхны суул- гасан үрээс уавчэн бүрэн дөрвөн сарын да- раа 15--25 ширхэг улаан лооль өгнө. Улаан лоо- лийн бут 11 дүгээр сар хүртэл цэцэглэж, үр жим- сээ өгнө. Ургаж налмайх тул тус- гай тогтоогуурт дээш та- таж бэхэлнэ. Шим тэжээл сайтай хөрс бүхий том саванд суулгавал. түүний өвслөг сахлаг үндэс чөлөө- тэй эанас-ирй хөрсний шим тэжээлийг өөртөө хүрэлцэх хэмжээгээр авна. Шитээр суулгаснаас хойш 40--50 хоногийн Дараа цэцэглэж исатжгэвтэр хэмжээтэй шар- гал Өнгөтэй гоёмсог ЦЭЦЭГ олон тоогоор дэлгэрч мөд» хөн хагдарч улаан лооль боловсорч эхэлнэ. Улаан лоолийн ишин дээрх бо- ловсролтын ,.хугацаа тодий удаан биш, жижиг ио- тоон өнгөтэй байснаа цааш- даа төмөр шаргал, ногоон, тод улаан өнгөтэй болж ху- вирна. Улаан лоолийг цэцэг- нь буюу үр жимс “боловсрох үед ус чийг нэ- ммэлт бордоогоор байнга хан- гаж байх шаардлагатай Өрөө тасалгааны нөхцөлд улаан лоолийг хэт олноор бут. ШРЭРЭШ лүртэнингигтаглгархнтдоложтэштэитилчүн ӨӨРСДӨӨ ТАРЬЖ УРГУУЛЬЯ 7----------ы---------ш-ү ши у-..г хрпх иинтэй суулгац байвал то- хирно. Харин байшингийн тагт буюу гадаа задгай воннас ургуулж байгаа бол рслүүрийн хоорбидын зай 50-70 см, мөр хооронд 80--50 см зайтай 2-3 эгнээгээр тарнвал тохи- ромжтой бөгөөд мөн үрс- лэгдсэн улаан яоолийг өөр сав буюу задгай газар їшил- жүүлэн суулгахдаа ир хийн адил гүйцэтгэнэ, Зуны дулаан улиралд услалтыг өйлөө оройн цагаар тогт- хийнэ сайхан үнэр ялгаруулж хү- -ний сэтгэл баясгана. Нэг хицуулсан зиш, мөчрийг нэг эх ургамлын салаа мөчирт 2-3 удаа 2-4 см уг үл- дээж хурц, хутга, хайчаар таналт хийнэ. Хүйтэнд тэсвэр муутай Т--8 градусын дулаанд ургалт, хөгжилт нь зогсч үхэх хүртэл аюулд орох ба бата боловч салхи цохиу- лах, цонх, »салхивчийг гэ. нэт огтойлгож агаар оруу. лах явдал төДий л сайн НӨ- лөө үзүүлдэггүйг анхаар- зал зохино. Өсөлт хөгжилт сайтай нэг сав суулгацыг зөв арчилж”тордон, ус чийг . шиш | | Ё | 24 чадвал сард дунджаар 10- аас доошгүй ширхэг үр -жимс боловсруулна. Шинэ» хэн ургасан амтэт жимсийг авч хүнсэнд хэрэглэж зочин тийчнээ дайлахад бүр ч г Ё Ё Н Е т 23 Ё 32 Н ж Ё Жо . р гттртэрэгэрчэтэн гглррт эггтчииг7:40 МЭНДЭЛСНИЙ НЬ 80 1:1:8/111:1: 8 ):91 Өмнөд оросын үзэсгэ- лэнт тал нутагт Дон хэмээх дөлгөөн сайхан мөрөн бий. Энэ мөрөн нх зохиолч Шо- лохов хоёрын нэр салшгүй холбоотой Юм. Дон мөрөн бол Шолоховын өлгий нутаг нь билээ. Шолохов Дон мөр- ний хөвөөнд төрж,бүх насаа- раа амьдран суусан төдий. гүй, энэ нутгийн амьдрал, хүмүүс, байгаль түүний зо- хиол бүтээл бичих шавхаг- дашгүй ундрага нь болсон юм. Шолохов Дон мөрнийг дэлхий дахинаа алдар- шуулсан билээ. Шолоховын зохиолыг уншдаг таван тнвийн сая сая хүмүүс Дон нутгийг нү- дээр үзсэн мэт болж, түү ний баатар Григорий, Ак- сннья нартай хамт инээж, хамт уйлж явдаг юм. ЇШ0- лохов, Дон мөрөн хоёрын учир ийм буюу. Зохиолч хэдийгээр гол төлөв Дон нутгийн тухай бичдэг боловч түүний уран бүтээл нийт зөвлөлт орон, хүн төрөлхтөний шинж ча- нартай асуудлыг хөндөж, үнд хариу өгсөн байдаг. олоховыг бас ХХ зуу- ны уран зохиолын «ардач занар хийгээд нинжин сэт- Чрєлтэсслоокү, МИХА гэл, чин үнэний туг нь юм» гэж Лениний шагналт 80-.. хиолч Ю. Бондарев бичсэн байдаг. Шолохов бол Шекспир, Гете, Бальзак, Л, Толстой, Достоевский нартай эн зэ- рэгцэх зохиолч билээ. Тэр үгийн урлагийн хосгүй авьяастай юм. Түүний З0- хиолын мөрүүд судсанд цус лугших мэт амьд бай- даг гэж зөвлөлт Киргизийн алдарт зохиолч Ч, Айтма- тов хэлсэн байдаг юм Михайл Александрович Шолохов. 1905 онд Дон мөрний хөвөөнөө орших Ве- шенск гэдэг гацаанл төр- жээ. Тэр 1912-1916 онд б. га сургууль, гимназид сурч .1920 онд Дон нутагт Зөвлөлт засаг тогтоход 15 настай Шүолохов нэгэн га- цааны хувьсгалт зөвлөлийн бичиг хэргийн эрхлэгч бол- жээ. Энд байхдаа зөвлөл- . тийн болон дэлхийн сон- годог зохиолыг амтар- хан унших болсон нь зохиол бичих анхныхаа оролдлогыг хийхэд хүргэв. 1920-1922 онд Шолохов вх нутагтаа бүгсэн цагаант- нуудтай тулалдан хувьсга- лын үйл хэргийн төлөө зэв- сэг барин тэмцэж явжээ. 1922 онд хүнс тэжээл ха- риуцсан байцаагч болж өлс- гөлөнд нэрвэгдсэн хотууд Дон нутгаар хэрэн явж амьдралын нарийн ширий- нийг маш гүнзгий ойлгож тэүрсжгоЄчРРЭЭШЛЭВЭ:СЛЫЛТ: ИЛ сопинд илгээсээр байсан авч тэр нь хэвлэгд- дэггүй байжээ. Гэвч Шоло- хов цөхөрсөнгүй. 19223 оны намар сур- гуульд сурах, мөн зохиолч болох хүсэл эрмэлзэл дүү- рэн Москвад иржээ, Нэгдэх хүсэл нь биелсэнгүй. Иймд өдөр нь гэдсээ. тэжээхийн тулд чулуучин ачигч зэрэг хар бор ажил хийж боловс- ролоо ахиулахын тулд шө- нө нь ном зохиол судлан нойргүй шахам хонодог байв. Тэр «Залуу гварди» хэмээх уран зохиолын бүл- гэмийн гишүүн болж 80. хиол бичих гэж зогсоо зай- гүй оролдсоор байв. 1923 оны 9 дүгээр сард түүний анхны бүтээл «СО- рилт» гэсэн шог найруулал сонинд нийтлэгдэж, 1924: оны 9 дүгээр сард анхны өгүүллэг «Мэнгэ» нийтлэг- дэв. Энэ өгүүллэг түүний нэрд гарсан «Донын өгүүл» лэгүүд» номын нь эхлэл болсон юм. Шолохов маш шаргуу хөдөлмөрлөж жЖи- лийн дотор 25 өгүүллэг бичиж «Донын өгүүллэ. гүүд» ном хэвлүүлэв. Энэ номонд нэрт зохиолч А. Серафимович өмнөх үг би- чиж «Зөвлөлтийн уран зо- хиолд авьяаслаг зохиолч гарч ирлээ» гэж бичсэн нь маш өндөр үнэлэлт байлаа. Энэ амжилтдаа урамш- зан Шолохов бүх амьдралаа уран бүтээлд зориулахаар шийдэв. Ингээд 1925 оны намар Донын казакууд хувьсгал, иргэний дайнд хэрхэн оролцсон тухай том хэмжээний зохиол бичихээр шийдэн «Дөлгөөн Дон» ро- манаа эхэлсэн юм. Москвад архив, материал элбэг бо- ловч зохиолд гарах амьд хүмүүстэйгээ уулзаж тэд- ний дотор амьдрахгүйгээр энэ номыг бичиж боломгүй санагдсан тул Дон нутагтаа буцаж суурьшив. Тэр ца- гаас эхлэн Шолохов төрөлх Вешенск гацаандаа насан өөд, болтлоо амьдран сууж үеийн үед мөнхрөн үлдэх гайхамшигт зохиол бүтээ- лүүдээ туурвижээ. Шолохов ид залуу 22 насандаа ХХ зууны шилдэг романы нэг болох «Дөлгөөн Дон» романыхаа нэгдүгээр дэвтрийг бичиж дуусав. За- луу зохиолчийн роман ун- шигчдын сэтгэл зүрхийг булгиулж байлаа. Зохиолч «Дөлгөөн Дон»-оо бичих гэж 15 жил уйгагүй хөдөл- мөрлөж 1940 онд романы дөрөвдүгээр дэвтрийг хэв- лүүлэв, Зохиолч энэ рома- наараа 1941 онд төрийн шагнал хүртжээ. Шолохов шагналаа ФРонтод бэлэглэ- сэн юм. Тэрээр улс орны амьд- ралд тохиолдсон үйл явдал болгоны дотоод мөн чана- рыг нарийн гярхай ажиг- лаж, түүний тухай давтаг- дашгүй өвөрмөц бүтээл туурвидаг байлаа. Хувьсгал, иргэний дай- ныг «Дөлгөөн Дон» роман- даа үзүүлсэн бол «Сэтгаэ- лийг шинэтгэсэн нь» роман нь хамтралжих хөдөлгөөний халуун мөрөөр бичигджээ. Романы нэгдүгээр дэвтэр нь 1932 онд хоёрдугаар дэв- тэр нь 1960 онд хэвлэгд- сэн юм. Романаараа хамтралжих хөдөлгөөний явцыг гайхам- шигтай уран дүрсэлж шил- дэг коммунистууд, шинэ хүний дүрийг бүтээсэн тул Лениний шагнал хүртжээ, Эх орны дайны үед Шо- лохов фронтод сурвалжлаг- чаар явж дайныг нүдээрээ үзэж биеэрээ туулжээ. Шолохов эх орны дайны сэдэвтэй «Тэд эх орныхоо төлөө тулалдсан юм» ро- ман, «Хүний хувь заяа», «Үзэн ядахын ухаан» зэ- "рэг гайхамшигтай зохио- лууд бичсэний нэлээд нь зөвлөлтийн ШИЛДЭГ кино болсныг уншигч та нар сайн мэднэ. Дэлхийд нэрд гарсан шилдэг зохиолууд туурви- сан учир М. Шолохов 1965 онд Нөбелийн шагнал хүрт- сэн юм. Социалист хөдөлмөрийн хоёр удаагийн баатар, Лє- ниний болон төрийн шаг- налт зохиолч Шохолов 1984 оны хоёрдугаар сард нас баржээ. Гэвч түүний хүн төрөлх- төнд туурвиж үлдээсэн зЗа- хиол бүтээл нь үхэлгүй мөнхөрч үй олон сая ун- шигчдын сэтгэл бодлыг эзэмдэн сайн сайхны төлөө тэмүүлэх жигүүр ургуул- саар байх болно. ТЕттслгтотэттсн Эн ттгуутитээлтгт3- вэн. т ТэрэтчтэтээтэлшагтЛЭГБЭИ БсэсэлиүтэлшээлбтРЭЖОБҮЖ20ДОБЭйдс18-о- шанд ШОЛОХОВ авчээ. Тэр үел найруулал Ш. ДАЛАНТАЙ «ӨСВӨРИЙН ТӨЛЧИН»-ӨӨР ХЭН ШАЛГАРАВ ГаабА лайховь ШОВЛЛЭЛрИХ ДЭД 9 САРЫН АЯНД дүүд шуугилдан бууж ирэв 8 Их л чухал ажил зөвлөж Ё 2 байгаа бололтой бөөгнөрөл- дДөн байснаа тал тал тий- шээ тарахад тэднээс хоёр хүү үлдэв. Бодвол замын. нөгөө талд гарах бололтой. Гэвч тэд гарцын шутам руу явсангүй. Харин зогсож 8 буй автобусны өмнүүр той- 5 рон зам гарахаар чиглэв. л машины хүчтэй. ” тооромсоглох дуу, чих дү- лийн сургуулийн долдугаар ан- гийн сурагч) Ж. Сарантуяа (Хөвсгөл айм- гийн Рашаант сумын 8 жилийн сургуулийн зургадугаар ангийн. сурагч) : » Б.Төмөр-Очир (Мөн аймгийн Рашаант сумын 8 жилийн сур- туулийн тавдугаар ангийн 4 тар аймгийн Мөнххаан сумын 8 жилийн сургуулийн тавдугаар ангийн сурагч) М. Гулнаш (Баян-Өлгий айм» гийн Сагсай сумын 8 жилийн сургуулийн долдугаар ангийн сурагч) тус тус шалгарч олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт амрах урилгаар шаг- пагдав. 111 байрт: Р. Дэлгэрмаа (Өм- нөговь аймгийн Ханбогд сумын рагч) П, Мөнхбаяр (Мөн аймгийн Цагаан-Уул сумын 10 жилийн сургуулийн зургадугаар ангийн сургуулийн зургадугаар ангийн сурага) СЭЖ лийрэм дохио хангинаад 5 сурагч) Л. Хишнгцэрэн (Мөн айм- яааЛан ургхайн хэлд-/ С. Саранцэцэг (Хөвсгөл айм- тийн Цэцэрлэг сумын 8 жилийн сургуулийн долдугаар ангийн сурагч) О, Энхтайван (Мөн аймгийн гийн Чандмань-Өндөр сумын 8 жилийн сургуулийн долдугаар. ангийн сурагч) ! П, Ганболд (Завхан аймгийн! Ургамал -сумын 8 жилийн сур-. тээр «Естой л азаар» ачаа», ны том тэрэгний жолооч ах 8 зам хөндлөн гарах гэж буй 5 хүүхдүүдийг цагт нь харж 8 эрлэг сумын 8 жилийн сур- гуулийн наймдугаар ангийн су- машинаа зогсоосон ажээ. (2 Нэхайх ХЭЗХЛЭХГ ангийн су- рагч) Ё Ердөө секундын л тооцоо рагч) д Б. Ариунаа (Хэнтий аймгийн Ё алдсан бол хэнэггүй хоёр : 1. Хөххүү (Мөн. аймгийн Дадал сумын 8 жилийн сургуу. Ё хүүхдэд ямар аймшигтай Баянзүрх сумын (8 жилийн лийн зургадугаар ангийн су- Ё юм тохиолдох байсан юм рагч) МПБ-ын 60 жилийн ойг уг- таж «Сур, сур, бас дахин сур» уриатай «Залгамж уе» аянаар амжилттай аялж 1985 оны төл сурагч Х. Дэнсмаа (Говь-Алтай айм- тийн Төгрөг сумын дунд сур- туулийн зургадугаар анги Г. Тогтохбаяр (Дорнод айм- гийн Бөмбөгөр сумын 8 жилийн 8 сургуулийн зургадугаар ангийн сурагч) » Цагаан (Мөн аймгийн Өл- | ЖОЛООЧ бүү мэд. Жолооч зх маши- хүлээн авах, бойжуулах ажилд сурагч) ! ХЫН й Би төлчин» Д. Нандинцэцэг зийт сумын 8 жилийн сургуу- сайн тусалж «Би урал- аййгааа Зүүлбүсн: сооана (Сэлэнгэ лийн тавдугаар ангийн сурагч) нд идэвхтэй оролцон амжилт х Уяргасах хэ) сурагчдыг Жилийн сургуулийн долдугаар .Ц. Чулуунбаатар (Төв айм- Ё. СУР Г АМЖ л болзлын дагуу | шалгаруулан ашгийн сурагч) гийн Жаргалантын 10 шэн 3 дүгнэж дараахи . ззлүүлэв, вдгэрэл (Архангай айм- Сургуулийн долдугаар ангийн Үүнд: - СЭР ЛЭВ. гийн Төвшрүүлэхийн САА-н сурагч) 1 Жирийн л нэг өдөр. Гуз "08 Д. Түмэндэмбэрэл 10 жилийн сургуулийн найм- , 1. Мэндбаяр (Мөн аймгийн УМимжаар төрөл бүрийн ма- (Төв аймгийн Өндөрширээт ЯУгаар ангийн сурагч) Эрдэнэ сумын 10 жилийн сур- 8 инн шил шилээ харан дав Сийлэгмаа (Хэнтий айм- ГУУлийн дөрөвдүгээр ангийн су-. к сумын 10 жилийн сургуулийн 5 дугаар ангийн сурагч) Гадаадын шионерийн лагерьт амрах урил- таар, тийн Батноров сумын 8 жилийн шаг 08: 22 ууасАМ таран бууж, зарим нь сууж сургуулийн гадугаар ангий| Цэрэндаш (Мөн аймгийн, Өриэ НУ л бэндэх 2Каргалантын ДЭВОЭС сур-. ” окил төрөл, гэр орондоо нд өнхбат (Говь-Алтай айм- ГУУЛИЙН зургадугаар ангийн су-/ | 1арна. Зогсоол дээр нэг ав- н 2Каргалан рагч) сумын 8 жи- ЯфоЭ.7 маа (Мо яада СУргуухийл, Завдугаар ан ТУХ -эрчагн 10 ЗУ лчдогч! тийн сурагч) ! С. Энхмаа (Дорнод аймгийн ГУУЛИЙН зургадугаар ангийн су-. рагч) нар. шалгарч | диплом, Булган сумын 8 Уу, гУхун4тадгайнл, хурчалиилүллэн тус тус шаг- | 42400 зургадугаар ангийн су- БАГБАВ, (Говь-Алтай : Ү. Дариймаа “ЗЭэйст ра «Өсвөрийн төлчин» Үүиүүээд| рагч ) ангийн 357374 дара ёст - 1, Батсүх (Сүхбаатар айм- аймгийн Төгрөг идэвхтой Оролцсон хүүхдүүдэд Дэ. 2 лийн У 01727 ирж НАЙМДУГААР баяр хүргэж сурлага хөдөнмө, эх яв 7-9 (Хөвсгөл айм- рийн өндөр амжилт хүсье С: (Сүхбаа- гийн Төмөрбулаг сумын 8 жн» УРАЛДААНЫ комисс | “Д..Срхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийл комбинатад хэвлэв, ЯрЭРЭ тээр Эс ОУР ТӨЛЖГТҮҮТ ЭРГЭВ ЛХОЛЭЭРТЭЭ,! 4 СУРЛАГА-« СУРАГЧИЙН ГОЛ ЭРЭчгүА3 сєРХС: ЕОШЛҮОГТСЛЫОЛОМИОНЛЛГШ ү “Үүл тлээ төс тээг эгэиЫЕЭГ2ЭОВ Ын... м о10 Г 1 4 - ц цал 02" “40 1 «ч ье?" С Мхзэлсльч Эр 2 Ь АЭ2-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын ЫГ 7. цээл 115: “ Ь Ї Чэрэмжиүт 211Б-ын Төв Зөвлөлийнусонин: ЮА ! БИЕ бөнлмөниланлтнлсийл нийл ал аа аулллийнснинйллилидиийглиэгниэлэн “Чэвэ 42 ДАХЬ жилдээ 1 Ме39 (2035) Ө 1985 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 25 Ф Бямббоф ҮНЭ10МӨНГӨ Чэ Е ЇЛ Тї " “- зү ? Манай эмэгтэйчүүд улс орныхоо нийгэм, мийн засаг, 2 Ё ї 1/ й | ГА, Ї | ) соёлын амьдралд идэвхтэй оролцож, оюун ухаан, уран 4.5 їе 11 "9, гар, нягт нямбай хөдөлмөр, нөр их хичээл зүтгэлзэрээ сёоцналнєт бүтээн байгуулалтын ариун сайхан үйлсэд Зианай орны ерөвхий бо- ЗУРАГ ДЭЭР: ран 6 ч үнэлж баршгүй хувь нэмэр өруулж байгааг МАХН-ын Төв Хороо сэтгэл ханамжтай тэмдэглэж. байна. (Монголын эмэгтэйчүүдийн У их хуралд МАХН-ын Төв Хорооноос ирүүлсэн боярынбичтээе) МОНГОЛЫН 5 8ИэГТай ЧүҮДНЙН - 1 ВХ ХУРАЛ бичгийг уншиж га дуулав, Монголын , бү- | яййн Ү их хурал, «Соцног лист аяс төрөх ёсыг сг тнсэжехэ дунд сургуулийн тлүрнн” лийн 10 гүл7 ---Шалгаятын өмнө... дугаар авти төгсөгч. нэн -ЫН 10чын «А» дийн улсын шалгалт эхэлж “Б» ангийн сурагч Н Б. тамрал гэн, хзв юу сурсиаа улс, эх туяа. Ө,. Цайны шалгалт дээр, : ервөндоо тайлагнаж, сурагч Одонхүү, 0. Мөшбат нар :Ї бүр Өвд, сайн дүнгийн тө- монгол хэл, математикийн С. БОДООШИЙН /Ї ялве хүзэз сорьж -байна. улсын шалгалтандаа хамт. авсан фото | эмэгтэйчүүдийн хорооны шалган байцаах комиссын Монголын эмэгтайчүү! тайлан илтгэлийг сонслоо. “дийн Ү мх хурал 1985 оны 5 : ко завдугаар сарын 23, 24. Хурал дээр БНМАУ-ын ны өдрүүдэд Ардын Их ХӨЛӨЛМөрийн баатар, оёдол” Хурлын тенхимд хуралдав. ЗИН Ц. Амгалан, МХЗЭ, Их хуралд ажил хөдөл- аймгийн хөдөлмөрийн авар... Б-эрэлр эв хахуул: лийн балп, БНМАУ-ын та, шинийг санаачлагч, сб- циалист уралдааны гавш- урлагийн зүтгэл- 700 төлөөлөгч оролцлоо. Мөн олон улсын эмэгтэй- зүүдийн ердчилсан холбоо, ЗСБНХУ болон ах дүү сө- циалист орны болон үндэс- ний 19 байгууллагын ТӨ- эмэгтэйчүү- ЗЭордалээн хорооны дарга Л. Пагмадулам нх хурлыг ил : усны Улс төрийн Товчоог 84 Үзэсгэлэн ” ЖАРГАЛТАЙ БАГА НАС Үнх хурлын хүндэт тэр БНБАУ-ын марк сонирхдог. хон цуглуулдаг өсвөрийн Улсын хэвлэлийн комбина. этэрЧн р эрд Сүхбаатарчууд Димитров- тын ажилчин, БНМАУ-ын тэн чуудын туршлага харилцан. хөдөлмөрийн баатар Л, Цэ- Ж--7ур 23-3: 22 солилцох нэгэн сургууль нбүжид гаргахад их хур» болж байна. ЗЫН төлөөлөгчид алга нНи- дарааллын | Үзэсгэлэнгийн нээлтэд 3, Харш, ЗЯУс | БНБАУаас ЗУуЛАУ- суу | НЭгтэй батлав, 42 тэр Этгж ї 15 ЛЭЭ. Монголын эмэгтэйчүү- 1 дийн Ү нх хуралд нийслэ- | лийн цэцэрлэгийн хүүх- 1 Цэцэрлэгийн хүүхэд: Өвөр дээрээ биднийг өргөж | Өлгийн дууг хэн аяллаа Алган дээрээ ачлан | хайрлаж Ангир уургаа хэн шимүүллээ | Цэцэрлэгийн хүүхэд бүгд, | Ээж минь билээ. Ээж минь билэ. | Пионер: Эхний алхамд минь рамшин | Ээлтэй гараараа Эн хөтөллөө | Эрдэнийн зу, үгчэн үсэг холбож | «Эх орон» гэж хэлэхэд хэн тусаллаа | Цэцэрлэгийн хүүхэд бүгд: Ээж минь Та билээ | Ээж минь Та билээ Пнионер: Азнил эрдмийн замд | гарахад Ариун сүү өргөн хэн үддэг билээ | Алс аянаас эргэн золгоход ЗАлаг нүдэндээ нулимстай | хэн угтдаг билээ Цэцэрлэгийн хүүхэд бүгд: | Ээж минь Та билээ Ээж минь Та билээ Пионер: | Ээж үрс биднийг Эвийн ачлалдаа багтаасан | Энхрий хайрт нам Таныгаа Эх сайхан орон Таныгаа | Элбэрэлт журамт ард түмнээ Этнэгт бид алдаршуулан 1 : зуулья Бүгд: Алдаршуулья | Алдаршуулья Пионер: Монголын эмэгтэйчүүдийн дээд чуулга У их хурлын төлөөлөгчид, эрхэм хүндэт чинь яийн халуун баяр хүргэе, Бүгд: Баярыг хүргэе Баярыг хүргэе хүүхэд: Ачит ээж нарын минь Ард түмэн, эх орондоо Алдар тавьяаны ариун үйлс н Ф// он 20,бєг .) 4.Э?” . БАЯР ХҮРГЭЛТ Алтан үсгээр түүхэнд бичээстэй Пнонер: Ардын хувьсгалаа хамгаалахдаа ч Атаатан дайсантай тэмцэхдээ Ч Цэрэг эрс шиг тэргүүн эгнээнд явсан Цэнд, Бор эгчийн баатар гавьяа Цээжинд намирах улаан бүчинд минь бий Үхрийн зэлэнд сааль сааж Үйлдвэрийн цехэд хивс нэхэж Үржилт сүргээ түмээр өсгөж Үр тариагаар талаа бүрхэж Энгэртээ баатрын алтан соёмбо гялалзуулсан Ээж нарын минь бахдам суу Эгнэгт бидний зүрхэнд дууриалтай Алтан намрын тунгалаг өглөө Алаг цэцэгтэй баясан ” золгоход Ээжийн хайраар угтан мишээж Эрдмийн замд дагуулсан багш нартаа Эхээс мэндэлсэн анхны дуутай минь Эмнэлгийн танхимд эхлэн учирч Ээжий бид хоёрыг халамжлан түшсэн Эмч, сувилагч, асрагч эгч нартаа Хамгийн чин сэтгэлийнхээ хайр талархлаа дэвшүүлье. Бүгд: Дэвшүүлье Дэвшүүлье Пионер: Ээж минь Та! Эх орондоо байгуулсан гавьяаны алтан одонтой, Энхрий үрсээ өсгөж б уулсан алдрын одонтой, Эрхт төрийнхөө жолоо барилцсан Ардын хурлын депутат билээ Энэ дэлхийд энхийг хамгаалсан Олон нийтийн зүтгэлтэн билээ Ээж минь, эгч минь Та нар Эх сайхан орноо цэцэгжүүлэн хөгжүүлэхэд Энхийн ариун хөдөлмөрөө зориулж Солонго алаглах газар тэнгэртээ Социализмын нэрийг бүтээлээрээ бичилцлээ Цэцэрлэгийн хүүхэд: Ээж шигээ бид сайн хүн болж Эрхэм дээд ачий нь хариулна даа Пионер: Хүүхэд бидний хүслэн Хүрэх сайхан ирээдүй Эрдэм ажлын гэрэлт зам Эгнэгт өөдөө байна Пионер: Ачит намынхаа үйл хэрэгт бэлхэн Ах эвлэлийнхээ үйлсийг залгамжлахад бэлхэн Аугаа их Зөвлөлт-Монго лын найрамдалд үнэнч Алтан дэлхийн хүүхдүүдтэй энхийн дуулал өргөж явахаа Эрхэм дээд чуулгын тань Энэ хүндэт индрээс Энэрэлт хайрт ээж, эгч нартаа Итгэл төгс илэрхийлж байна Бүгд: Илэрхийлье Илэрхийлье (“Наран үүрд мандаг» дууны нэгдүгээр бадаг) Цэцэрлэгийн хүүхэд: Ээж минь мөнх байг Би ч бас мөнх байг Наран үүрд мандаж байг Пионер: Эх үрсийн хорвоод Бөмбөг дэлбэрэх газаргүй Эрээн цэцгийн дэлбээнд Тоос унах ёсгүй Цэлмэг хөх тэнгэрийг Зэвсэглэж бүү гутаа Цэнхэр хөөрхөн тагтааг Айлгаж бүү цочоо Пнонер: Энх амьдралын нары. Дайны үүл бүү халхалаг Ээж, хүүхдийн ертөнцийг Дарийн тортог бүү дараг Пионер: Инээд баяр, дуу цэцэг Энх тайван мөнх байг Аугаа сайхан дэлхийд мннь Алтан наран мишээж байг Энх тайвныг хамгаалж, Эзэрхэг дайныг жигшиж Эх үрс бүгд дуулж байна Пионер: Ачит намдаа баярлалаа Аугаа сайхан эх орондоо баярлалаа Ард түмэн ээж нартаа бая рлалаа Алтан дэлхийд энх тайван мандтугай! Дд: г-8 тайван мандтугай! лөгч, Өвөрхангай аймгийн Бат-Өлзийт сумын дотуур байрны багш Ц,. ОХИДЫН Өмнөговь аймгийн Цогт цэций сумын БНМАУ-ын баатар Т. Борын нэрэмжит арван жилийн сургуулийн охидын зөвлөл монголын герччййл он Ү их ху- угтаж, сурагчийн жил - ТӨВВ онд, онд, сурлагаараа хо- шуучлагч, ахуйн соёл, ариун цэврээрээ үлгэрлэн дагуулагч болж сурлага хөдөлмөрийн амжилт гар- гах үүрэг авсан юм. 100 хувьтан охидын зөвлөл болохын тулд охидын сур- лагын дүнг ханын хүснэг- тээр долоо хоног бүр дүг- нэж, талархал, санамж, шаардлагын хуудас хар, дуулдаг болжээ. Су. сурлагын лийн бага ангийн багш С. Наст нар хүүхэдтэй ажил- ладаг арга туршлагаа Манай сур авсан фото ЗӨВЛӨЛ чанар улнрал дараалан ахиж, гуравдугаар ули- Сургууль дээрээ охндын ” Нутын үнэ цэнэ» сэдэвт химд зориулж 30 гаруй төрлийн хувцасны өСЧЭР эсгэж, олон төрлийн нэх мэлийн альбом, сайрын охидын үйлчлэх буланд 50 гаруй захны даавуу, 100 шахам жижиг алчуур хийж өгчээ. Ингэж охидын зөвлөл авсан үүрэг амлал- таа амжилттай биелүүллээ. Б. ОЮУНЦЭЦЭГ м-т гоо... иийлиийллийлнийнийнлийллийлийннн ЗАХИДЛЫН ТОЙМ Манай орны пионер су» рагчид МПБ-ын 60 жи- лийн ойг сурлага, хөдөл- с ль, бүлгэм, анги, лэгт Зохиосон ажил, хичээл сурлагадаа чаиа- рын ахиц гаргаж, нэрэм- тэргүүний » Хөвсгөл аймгийн төвийн “авч хичээлд Нь хамт олон. хион байгуулагч вэ?» урал даан зохиож улирал бүр дүгнэснээр бүлгийн ажлын чанар, өгөөж нь дээшил- сэн тухай, Баян-өлгий аймгийн Сагсай сумын дунд сургуулийн багш Х. МАМАРХАЛН, б-ын «Б» ангийн сурагч М. Арман МПБ-ын 60 жилийн ойг угтаж Хайратбайг даан тусалж амжилтад хүрсэн, чө дөөт цагаараа уран гарт ны дугуйланд суралцаж төрөл бүрийн модон сийл- бэр хийсэн тухай, Баян- н сумын дунд сургуу- мийн багш С, АМАННЕЛ- ДИ, 6-гийн «Н» ангийн хан ЗХУ, БНМАУ-ын баа- тар, сансрын иисэгч Ж. гчаагийн нэрэмжит бүлэг болох үүрэг авч сансрын нисэгчийн амьд- соролыг харуулсан булан “ байгуулж, сурагчдын дунд баатрын нэрэмжит сурла- гын аян зохиож салаа нэгийг төрүүлсэн тухай, Ажилчны районы 41 дүгээр сургуулийн 8- ын «В» ангийн сурагч Д.ЯВУУЗАН ангидаа эрэн. сурвалжлах «Цацраг» хамтлаг байгуулан “сур- гууль, бүлгэмийн түүх, анхны пионер, багш нарыг өрэн сурвалжилж сургуу. лийнхаа түүхийг үтээж байгаа тухай, «Сүхбаатар аймгийн ардын боловсро- лын хэлтсийн байцаагч С. БАТСҮХ ЭХ--эн28 рэӨэ сумын дунд гуульд «Алтан хайр эзэн хэн бэ?» уралдааныг пионер сурагчдын дунд зарлаж айгн, бүлэг, су, рагч бүр хичээл сурлага- | Даа шамдацгааж йгаа | тухай, мэнсан хард райо- ны хөрхурвхын биш Д. БАА- сургуулийн баг ТАР тус сургуулийн за- хиргаа «Эрүүл агаар-эм» сэдэвт биеийн тамирын өдөрлөг зохиосон тухай, Төв аймгийн Баянхангай сумын дувд ЗА22лрэхсн гуч йг ЮУНХОРОЛ тус. Ч Ын онц сур- тлагатнуудын чуулга уул- залт болсон тухай, Увс аймгийн төвийн 1 8 жи. лийн сургуулийн багш М, ЦЭРМАА 4-ийн «Вэ» ан» гийн пионерүүд МПБ-ын 60 жилийн ойг угтаж 60 ном уншиж, тэмдэглэл хөтөлж, долоо хоногт 60 үг, "60 жилийн ойгоор 60 өгүүлбэр орос хэл дээр сурах зорилт тавин ажил» лаж а биелүүл» сэн тухай мэдээлжээ. " Дорнод аймгийн Матад сургуулийн олмон» хамт рийн ахлах удирдагч 5Б. ЭНХЦЭЦЭГ, Булган айм- гийн Хутаг сумын дунд сургуульд бага ангийн су- рагчдын сурлага, сахилга батыг сайжруулах зорил- гоор «Мэдлэг» клуб бай. гуулан ажилласнаар сур» яагын амжилт 100 хувь, чанар 61,3 хувь болсон: тухай пионерийн удирдагч. С, ЭНХЦЭЦЭГ, Сэ СҮГ” 1 төвийн 110! шУЧХЭЭ сэн тухай Х. ГАЛ, Д. БАТЖАРГАЛ Сүүлийн жилүүдэд хүүхэд залуучуудын дунд өсгөх хөдөлгөөн арван хошуу Сүрэг өрнөж байна. Адуу, үхэр, тэмээ хонь, ямаа, гахай, шувуу, туулай загас зөгий. Зарим шинэ сүргийн тухай дэлгэрэн- гүй мэдэхсон, малла:ааны арга барилд нь суралцах- сан гэсэн уншигчдынхаа хүслийг биелүүлэхийн тулд туулай өсгөх талаар мэргэжлийн хүмүүстэй уулзаж ярилцлаа. 3 мөн ходоод, элэг зүрхсудас ны с ӨВЧТЭЙ хү- бусад ангийн ДУУ- риналган төрөл гоёмсог, дулаан хувцас ногоон ургамлыг хамгаа- лах явдал юм. Ногоон ур оршин вэр органик бодис, түүний шавхагдашгүй сан хөмрө- гийг бүрэлдүүлэх цорын ганц лаборатори гэдгийг хүүхдүүд та нар сайн мэд: нэ. Хүн төрөлхтөн байгаль, ертөнцтэй харьцах болсон тэр цагаас эхлэн ногоон ургамлыг хүнсний, чимэглэлийн эмийн чиглэ- лээр хэрэглэсний зэрэгцээ тансаг үнэртэнгүйлдвэрлэх түүхий эд болгон амьдрал- даа хэрэглэж, эрүүл ахуй, й тэжээвэр молтогчин Квроп даяар тархсан байжээ, Манай оронд сүүлийн жилүүдэд арьс-махны чиг лэлээр молтогчин туулай. ны дараахь үүлдрүүдийг тэжээж өсгөж байна. Ф Аварга цагаан Ф Шиншилл 38328 рга саарал. өсөлт Молтогчин хээлээ 80-32 хоног тээж, нүдээ нээгээ- гүй, нүцгэн, ядуу дорой 5-8 бүжин гаргадаг. Бү жин 98-10 хоноод нүдээ нээж, 16--20 хоноод үүр- нээс тадагш гарч эхэлнэ, Тэр нь сар шахам эхийн 4-4 удаа төллөх ба жилийн аль ч улиралд төллөх учир өсөлт түргэнтэй, 45 хоно- сон бүжинг эхээс нь ял- гана. “Эхээс салгасан бү- жинг өсөлтөөр тэнцүүлж, хүйсээр нь ялгаж нэг то- рон хайсанд 5--7 толгой- гоор байлгана. Д.ЭРДЭНЭЦОГТ (Улаан: баатар хотын тусгай үйл- чилгээний авто баазын дар- га) НЭГЭЭС МЯНГАД Манай авто бааз 1978 оноос туслах аж ахуйтай болсон юм. 1981 оны өвөл най хамт олон туулай өс. гөж эхэллээ. Нэг ,туулайг 1000 болгох зорилт тавьж ажиллаад 700 туулайтай болсон. Бид туулай өсгөх, маялах арга барил дутаж эхний хоёр жилдээ нэ- лээд мунгинасан. Зөвлөл- тийн ном хэвлэл ч их унш сан. Одоо ч цөм зохих БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРД ШИНЭ сүү өгдөг, Витамин дутвал өвчин тусна. Таргалбал хү- зүү нь хавдсан юм шиг бүдүүрдэг юм билээ. Эх туулай төрөхийн өмнө хэвлийнийхээ үсийг зул- гааж ноохой (үүр) хийдэг, Бид ердийн хөвөн тавьж өгсөн чинь бүжниндээ жин жигхэн байр хийж байсан. Манай байгууллага Най- рамдалын районы 53 ду- гаар сургуультай шефийн холбоотой. Цаашид туулай өсгөж үржүүлэх ажлыг шеф сургуулийнхаа пио- нер сурагчидтай хамтарч хийх бодолтой байгаа. Д. СЭРЭЭТЭР. (Улсын төлөвлөгөөний комиссын ажилтан) ТООЦОО ЧУХАЛ Туулайн аж ахуй улсаас ихээхэн хэмжээний хөрөн» гө, хүч шаардахгүй. Аль бан газар, сургууль, айл -бүхэн туулай өсгөх бо- ломжтой юм. Эхлээд бай раа сайн бэлтгэх тэй. Туулай үнэ ихтэй, уурагтай тэжээл шаардах- гүй голдуу шүүслэг 1э- жээл, дарш, ногоо иднэ. Тэжээл бэлтгэхдээ нэг туу- лайнд өдөрт 500--0800 г ногоон өвс, 50--70 г үр тариа, лууван, овьёос өгө хөөр бодно. Албан бай- гууллагуудад туулайн аж ахуй хөгжүүлэхдээ анхан шатны бүртгэл тооцоо хөт" лөх нь чухал, Туулайчинд ажлын хөлс төлөх, тэдний хөдөлмөрийн норм тогтоох зааврыг Хөдөлмөр, нийгэм хангамжийн улсын хороо, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлөөс 1984 оны 92163 дугаар тогтоолоор батлан мөр дүүлж, байгаа. Үнэ стан- дартын улсын хорооны 1981 оны 122 дугаар тийн үнэтэй байна. Туулайн махаар 42- 45 нэр төрлийн хоол хийж СҮРЭГ "-Б. НИНА. чандмань дахь туулайн фермийн туулайчин) МАЛЛАГАА ИХ ШААРДДАГ Би 1981 оноос туулай малласан. Туулай бүр пайз- тай, өсөлт тэжээлийг нь тусгай дэвтэрт өдөр бүр бүртгэж хоол унды нь тохируулдаг. Туулай их хөөрхөн, цэвэрч амьтан. Байры нь сайн цэвэрлэж байх чухал, Гишгэсэн өв- сөө иддэггүй амьтан шүү дээ. Туулай элсэн чихэр, сүүнд их дуртай. Туулайнд Уус их хэрэгтэй, Өсөлт,үр- жил, тэжээл, эрүүл мэндэд нь ус чухал үүрэг гүйцэт- ГЭДЭГ ЮМ. Би 1984 онд 80 эхээс 1131 бүжин буюу нэгэхээс 14 бүжин бойжуулсан, “эсэгэ нэг эхийг жилд удаа төллүүлэх зорилт тавьж байна. Х. ТӨМӨР (Залуу бай- тальчдын төв станцын багш) “НОХОЙТОЙ ТОГЛО- ХООР ТУУЛАЙТАЙ ТОГЛОЁ ЗХУ-д өсвөрийн туулай. чид хавар нижгээд бүжин авч тэжээгээд намар том болгож сургуульдаа ту- шаадаг. Манай оронд пио- нер сурагчид олон мянган туулай өсгөх боломж бай- на, Бид дунд сургууль дээр «Өсвөрийн туулайчид» дугуйлан хичээллүүлэх, программ, гарын авлага боловсруулаад байна.Туу- лай хүүхдийн чөлөөт ца- гийг зөв зохион байгуу- лах, байгалийг таньж мэ- дэх, хичээлээр сурч мэдсэ- нээ амьдрал практиктай холбох чухал хэрэгсэл, ялангуяа амьтан судла- лын хичээл үздэг сурагч- дыг туулай өсгөх ажилд өргөн хамрах хэрэгтэй, «Нохойтой тоглохоор туу- лайтай тоглоё» хөдөлгөө- нийг багачуудын дунд өр- нүүлмээр байна, Л.ЧУЛУУНБАТ (ХААДС ийн багш) ТУУЛАЙЧИН ШИНЭ МЭРГЭЖИЛ Зөвлөлт Буриадын турш- (Баян- НОГООН ГОЁЛ-ХОТЫН ЧИМЭГ гоо зүйн шаардлагын да- лэг социалист өмчийн тордож байх чухал зүйлийн нэг билээ, гжилт хот суу. рин газрын гоо үзэмжийг нэмэхээс гадна эрүүл ахуйн үнэлж баршгүй ач холбог долтой юм. Цэцэрлэгжүүлж, ногоо- үед цагт 8 кг орчим нүүрс хүчлийн шингээж ав тутам 100 гаруй мянган .- мод, сөөг тарьж ургуулж Ингэж талбайг юм. 1 ширхэг мод тарьж суулгахад 198 төгрөг, нэг ширхэг бут сөөг тарьж суулгахад 104 төгрөг нэг хавтгай дөрвөлжин метр талбайг зүлэгжүүлэхэд 20 төгрөг, тарьсан мод сөө- гөө жилийн турш арчилж тордоход 55 төгрөг зар- цуулдгийг сайтар санаж, ногоон байгууламжаа хайрлан хамгаалах ажилд идэвхтэй оролцоцгооё! Ихээхэн зардал гаргаж байж хийж гоёлыг хайрлан тордож төрөлх хот, тосгоноо нНо- тоон модоор чимье! Хот цэцэрлэгжүүлэх Я. ЛХАГВАСҮРЭН лага дээр үндэслэн манай сургуулийн оюутнууд гур- ван эх туулай, бүжингийн байрны зураг гаргасан,Бас 8 эх туулайн нэг жилийн ашгийн тооцоо хийж үз- лээ. Тэжээл, туулайчдын ажлын хөлс зэрэг зардлыг хасахад 520 төгрөгийн ашигтай тооцоо гарч бай- на, Туулай маллах нарийн арга технологи бий. Үү- нийг туулайчдад төвийн хэвлэл, радио, телевизээр өргөн” зааж өгч, суртал- чилбал зохино. 3 Б. ЛУВСАНБАТ (Баян- чандмань дахь туулайн фермийн эрхлэгч) ЮУГ АНХААРАХ ВЭ? Туулай өсгөхийн тулд хоол тэжээлийг үржил. хээлтүүлгийг зо- хион байгуулах, туулай. маллах технологи эзэмших тэсвэртэй боловч сэрүүн -байранд турна, үржил нь. муудна. Эрдэс бодис дДу- тагдвал мод мэрнэ. Туу- лайг тэжээлийн мөөгөннөр, цусан халдварт өвчнөөс сэргийлж байвал сохино, Б. ЧОЙЖИЛЖАВ "МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны ажилтан) ПИОНЕРИЙН ФЕРМ» БАЙГУУЛЬЯ . : 1985. оны эхний байд-| лаар 60 гаруй газар бай- оруулна. Ярилцлагыг тэмдэглэсэн Ц. ТҮВШИНТӨГС (1 инс (622 ҮГ тиийэн эвлн-- , | онь томхон тилна. шань ньМБНМАУ--ЫН НИСЭХ Күчин БАЙГУУЛАГДСАНЫ 60 ЖИЛИЙН-ОЙДЫв шини танан шиниин шиннин шин ! “ТТ-ьы 1 8 А”Х Л ҮТҮС мэр” ээ, тусгаар тогтнолыг гадаа . | ЦЭНХЭРТЭНГЭРИЙН ЗАМ 2 л га 73. ( : тоӨ хамгаалах орчин | 4 цагийн нисэх техникийг ї алнна ниЛЛЛ ЦЭ 29 Бар харамгүй тус» барьж нислэг, хөдөлгөөн богино хугацаанд чадам- 8 ї єр бу х 6 чухал үүрэг гүйцэт" удирдах орчин үеийн хол« тай эзэмшин мэргэжлийн ( “-о3олөдй нэг өдрийг өргэн хэн хиБХОЙСЛ баатар боо, радио, гэрэл суултын овсон хүчин бэлтгэх |! Ш 1935 эмэ Г Пг ” ца ҮГрицевец, системээр төхөөрөмжилс- ХЭРЭГТ нисэх хүчний бай- | Дугаар сач « Ц. Иравченко, Я.В, нөөр ИЛ-718, АН--12, Туулсан гавьяаг нам, зас» , рын 25-нд Улаанбаатар Смушкевич, ЗХУ-ын бо | Нас 5 2 : Б м хотын консулын дэнж ер лон БНМАУ-ын баатар 154 ох, Тус 124, ТУ-- гаас өндрөөр МЭэнчдүнНр Ч Сарын газрыг өдрөөр, бусын хөл хөдөлгөөнтэй сансрын нисэгч ША НА хаган алолнады ” Дин хувьсгалт цэргийн йн. | ШайНЫ эж олны байсан гэдэг, “Учи ын 6 агаарын хөлгийг өдөр шө. сэх бригадыг 1935 онд 52 5 эр: рзар З « р » Ннбеков нарын баатарлаг нийн дагт хүлээн авах бо» Нисэх хүчний 10 жилийн Ї Ч товчилдог гуурст хурдан ХУ-аас бэлэглэсэн «Ю-- хүмүүс, манай нисэх хүч- Й г Үү ломжтой болж агаарын Ойгоор Байлдааны гавьяа- Я хүлгээн унаж үүлтэй тэн«- (13» нисэх онгоцны цувааг ний дайчдад үлгэр дуу. тээврийн үйлчилгээний Ны Улаан тугийн одон. Ї Нг тэрээс доогуур, үзүүртэй (зөвлөлтийн нисэгч А.И. риал болсоор байна. хүрээ өргөжив. гоор, эх орныхоо - ц модноос дээгүүр дүүлэн “оэачмны даргалуулсан) Нисэх хүчний дайчдын 1986 509 хү лист, “уйхас СВГЭЙГ Эван, : 1 ёоо янсч зорьсондоо сааталгүй нголын ард түмэн туй- эгнээнээс төрсөн БНМА үйлчл: онд цагт ХҮНД оруулсан хувь нэмэр, Зэ Я хүрч унасан хэргээ сэт« лын их баяр хөөртэй хүч У.ын баатар Д. Дэмбэрэл, зэ нь зисар хаа ардын аж ахуй хүн арда Ш Чу: їяэн 4--уйл? тухай ээв авчээ. Ингэж мон- Ч, Шагдарсүрэн, БНМАУ. Ч ашииалын ЭөсЭМ даа агаарын : тээврээр 8 Я үнэ туу өгүүлдэг | ї злНурлагг хүчил ҮҮСЧ ын гавьяат нисэгч Д. Гун- ШИГлалтад орох ба УГ үйлчлэх үүргээ нэр төртэй 1 алан БУР УН: СЭРЖ таа, У. Даравгар, Г, Рад- шингО он тэх ТӨӨ- | биелүүлсэн учир 1965 онд 2 Ё цэг -ын зөв мэргэн наа, С, Лхагважав, БН рт орчин үеийн их дав- иргэний агаарын тээврийг ї к-- минээ СүүрэсэнН | удирдлага, ардын засгаас МАУ-ын нисэхийн гавьяат ЦЫН ННСЭХ ОНГОЦЫГ ашиг- Хөдөлмөрийн гавьяаны “Ю-. ммны тдэл мөрөө. авч хэрэгжүүлсэн гарга техникч ГГ. Шагдар, Б. ЛӨХААр төлөвлөж байгаа улаан тугийн одонгоор тус 5 НС- Жун Өөдөр тэр хэмжээ, зөвлөлтийн ард. Сурмаахорлоо, С.. Очир ,ЮМ- : тус шагнажээ, Н 4 аг Эл болж эх ор» түмний тал бүрийн сэтгэл дорж, гавьяат холбоочин Агаарын хэргийн нисэх БНМАУ-д нисэх хүчин | ын өл-эсиүй зүг, найман харамгүй тусламжийн үр И.Дамба зэрэг олон баа- хүчин орчин . үеийн дуу» БЭрГОэннэ Г7 жи- Ё 8 шоо гэ рчнгч “ОЛНЫГ (дүнд монголын нисэх Хү- тарлаг шилдэг тэргүүний наас хурдан онгоцоор хан лийн ойн баярын энэ 6 1 Юу: Бэх. түүрт хурдан чин үүсч хөгжих сайхан хүмүүс манай өсвөр э8- гагдаж нам, засаг, РД нисэх зүчнэн” Бус | “үгэн Үүд хүүлэн нисч бай- нөхцөл бүрэлдсэн юм. луу үеийнхний бахархал түмнийхээ. даалгаврыг ажилчин. ах эгч нартаа 4 заЖЭ-н-3 хүчин үүсч Манай инсэх хүчин бас - байдаг юм. ., ямар ч нөхцөлд биезүүнж уван бүчтэн дүү Багчүэн 4 й М жилийн “хөрхан дууриах хувьсгалч ЗХУ-ын тусламжтай- чадах хүчин болж хөгж- пионер ёсны баяр ын й өэалиии ни сансарт ШиСЧ дайчин үйлсээр баялаг гаар 1961 онд Улаанбаа- зал Хүргэн анал Г1 :- ЭХ ДЭлХЫй-цэнхэр гарнгаа түүхтэй зам туулж, хөг- төр хотын инсэх онгоцны Ё :йд ЖИ 2! Ш ..ТЭРТЭэ хөлөөс харлаа. |. жиж бэхшихэд вь ЗХУ. буудлын авродромыг . Эх орныхоо врх чөлөд |... Я.СУМЬЯА Бо» яг на БТВЕН гэлтээл:) ГЛЕРЕТЛ) 1572 (ЗөєЕН (ТУЛЖ) (ЯТ7Н (8 а ВДНН НИБНЫЖ -- Гиксацаоныа пЖжВ ЖОЕШЭ тхо2єс: р / л А 12 “8 “Р (1 17 югь ООН ТАЛБАЙДАА ЭР! ЭЖ | ЛВ ти хоёр бригад болж нэг нь сангийн аж ахуйд очиж идэн- ний ногоо тарина. Нөгөө нь хєедөлмөр зусланд очиж тохн- жилт хийнэ, Энэ хоёр ажлын аль аль нь хөгжөөнтэй сайхан байх болно. За хэн хаашаа явах вэ? Саналаа хэл гээд Хө- дөлмөр зусланд явж ажиллах төөч! гэхэд вь бас л бүгдээрээ тераа өргөлөө, Захирал тай- хан харснаа: -« Аа мэдлээ, Та вар ангина. лэг, -- Захирал бодолхийлснээ: эе За "Тэгвэл та Нар «За БҮГДЭЭРЭЭ ГҮЙГЧИД БОЛЦГООЁ Сүхбаатарын 252 “У1| дамжлалт бүх | яиш «үнн. энэ замд хэнэвэн, Юрон даяар болсон энэ өдрийн, бүх нийтайн хамтийн |идэнхтэй омыхоО гүйлтэд швонер, Ранд өрвоө, Шинэ дөнгийзэй, БВНӨХӨН | сОРГИНОТОЙ амтҮЛӨР хоол идэж, тэр өдөртөө вэ зэрийг үзэж амарлаа, Мөргааш нь ногооны талбай дээр очни- ход сурагч бүрт төмөр мал- туур, хүрз зэрэг багаж өгч ажилд хуваарилав. Хүүждүү- дийн нэг хэсэг нь Базар тэг- шилж, нөгөө нь услах шуудуу . малтан, зарим нь мэргэжлийн хүмүүсийг дасаж ногооны үр суулгаж , эхлэв /Оюунделгэр төДдӨГ мэргэжилтэн яг л манай багш шиг зєлдэг зантай, хүү- хэд болгонтой ярихыг хичээдэг, зантай хүн байв, Бид тэр эгчтэй дорхноо танилцаж тоглодог ч боллоо, Өдөрт тун завгүй ажиллана, Ажилд гар- сан эхний гурван өдөр ядарч бие чилж, хөл гар хөшиж өвдөн хөдөлж болохгүй юм шиг байснаа сүүлдээ дасаж би- лээ. Орой бүр ажлын дараа яаран хооллочихоод хэдэн багт хуваагдан гар бөмбөг тоглодог байлаа. Бид бүрэнхий болтол тоглож шуугнилдана, Хөдөөний агаар ямар сайхан юм бэ гэж хүүхдүүд ярина. Бидэнд амттай сайхан цөд- тий,өндөг, хайрмал боов өгдөг байв, Бид ипгэж арав гаруй хоног ажиллаад, хот руугаа буцах боллоо, Хөлгийн жолоог залах тэр өглөө Оюундэлгэр эгч боо- долтой чихэр, хүүхэд бүрийн тоогоор мөхөөлдөс авчирч өгөөд, сайхан нүдээрээ ширтэн харж байснаа хоолойгоо чич- рүүлэн: -- Та нарыг байхад ямар их хөгжөөнтэй, ажил яасан их бүтэмжтэй байсан гэж санана вэ. Манай ажилчид та нартай хөмтраад энэ жил Тарих ногоо- төлөвлөгөөг давуулан биелүүлдээ, Одоо их ургац авахын тулд тарьсиаа тордож арчлах хэрзгүэд байна. Тэр Ч бас их ажил байдаг юм... тэс» нээ бидиийг зуныхаа амрал- таар гэж 2279 Я ү/ М . " Г 212 ЁЛ ,, 7 1275 ? 4 4 г2Л Ма 137 т. ЁС гэн Эд, Л ... 1 д » | ЗУРАГ ДЭЭР, Нийслэл хотод болсон Вүх нийтийн гүйлтийн Отгон багш Өюундэлтэр эё» шийН үгийр СОВСОӨД -- Яах вэ, хүүхдүүд зө? төж асуур, Бид бие биеэ хөрс наа нөг зэргээр 7 -- Багш аа Эргээд нрье. Та захиралд хэлгэрэй гэж шуудхан хэлэв. Оюундэлгэр эгч энэ үгийг сонсоод учиргүй их Та нар бүгдээрээ хөөрхөн ааштай, ажилд дуртай хүнд тусч сайн хүүхдүүд юм. Бид та нарыгаа ирэхийг тэсч ядан “хүлзэнэ гэж хэлэв. Энэ үг бид- нийг ч бас баярлуулж билээ, Тэгтэл ХЗЭ-ийн хорооны дар- га сангийн аж өхуйнхаа сур- гуулийн шионерүүдтэй ирлээ, Бүрэг цангинан бөмбөр ни- жигнэж шугам жиг- дэрлээ. Пионерүүд ангийг маань өөрийн шеф болгож ба- талснаа сонсгов, Багшид шпио- нєрийн улаан бүч зүүж өгөв, “Багшыйн «сэтгэлд ямар нх хө- дөлсөн гэж санана вэ, Ингээд бид салж ядан байж Улаанбаа- тарын зүг жолоо залсан юм. Машин дээр эргэж ирэх ту- хай хөгжилтэй ярна өрнөж, ХОЛДОН ХОЛДОХ нх ургацын талбайг эргэн харсаар явж билээ. Хөдөө вутгийн нар сал- хинд борлосон царайтай хүүх- дүүд хичээл тарангуут ирнэ шүү хүүхдүүд 99Э! Бид амлас- наа биелүүлнэ, Ногоо .яаж тарьдгийг сайн мэдлээ. Зун ирж арчлан тордож ургуулд- гийг мэдэж авна, Намар өндөр ургац хурааж авахад ч орол- цоно гөж ам булаалдан Өгүүл- нэ, --Шөф «өнгийнхаа хүүх дүүдтэй нийлж байгаад Шшуу- тиулж алдана даа хэмээн хөн “нэг нь Өндөр дуугавр хэлэв. Хүчээ авсан машин дүвгэнэн хурдалж байлаа, Бидний Дунд сууж яваа Отгон бөгш хүүхэд бүрийг хайрлан харж, шүүрэн- ДЭЭ ииээмсэглдэл 0, яна. П, ЭРДЭНЭСҮХ (Улаанбаа- тар шэг сургууль 10 анги, хэсгээс Х, БАТСҮХИЙН өвсөн фота 1985 оны улсын төлөвлөгөөт тФорилтыг ханган биелүүлэлэд бө- лон ДВО-ны ХИ вх наадмын фондод хөрөнгө хуримтлуулах зорилгоор БНМАУ-ын Худал-«, даа Бэлтголийн Яам, ОД, Єүх- баатарын нэрэмгнит МПВ-ын Төв Зөвлөлөөс пионер еурагч- Амн дунд зохион явуулсан жс, сав цуглуулан хөдөлмө- Рийн цувааны дүн гарлаа, -01 байрт 1. ИН. Иянл--(Баян-Өлгий айм- гийн Сагсай сумын 8 жилийн сургуулийн долдугаар анги) 2, Д. (Нийслэлийн 16 дугаар сургуулийн 5-ын «Де» анги) 3. Д. Дуламрагчаа-- (Хэнтий аймгийн Биндэр сумын 10 жи- лийн сургуулийн (6-гийн а«В» анги) 4. Ч. Урантуяа-- (Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотын 10жи- лийн нэгдүгээр сургуулийн 8- ын «А» анги) 5, М. Арнунтуул-- (Эрдэвэт хо- тын 10 жилийн нэгдүгээр сур- туулийн З-айн 4А» авгтн) тус тус шалгарч диплом, олон ул- сын чнонерийн «Найрамдал» лагерьт өэрах урилгаар, 1. Б. Ганхуяг-- (Увс аймгийн Улаангом хотын 8 жилийн гу- 52 71 ТИ Гү өртөн, - - Ноён сумын 8 »лсийн ээн гаэн авг) Ё ЯЬ дөрж-- (Дори - аймгийн єумнын 8 жилийн сургуулийн 5-ын 4А?» анги) 6.Г, Шатар-(28 дугаар эр туулийн 4-ийн 4Б» аенги) Т, У. Болормаа-- (Булган зйм» тийн Хутаг сумын 10 жилийн “сургуулийн 8-ын «АФ анги 8. Г. Батсайхан сургуулийн 6-гийн 4В» аньн) 9, Б. Мөнхбат-- (Дорнод айм» тийн хоёрдугаар бага сургуулийн тын 10 жилийн тэ сйкгайён Дулаанхаан хорооны Бохсилийн сургуулийн 4-ийн «А» автлг 1 - Ть, У.БолорэрдэВэ--(фЭмнөговь 1» тэйн Ханхонгорын 8 жихийн ерргууль) : 14. Анкбагр-- (Мөн аймгийн ийн 8-2 сургуул тєгдугат, анїн). "15, Л. Ёуулжк-- (ОМохайны гийн Төвийн 10 илийн чтавдут со теар анги) нар шалгарч диплем, байрт-- аймгийн бунйн ОЙРД сүрэл чтүллст сургууль. 750 хөнгӨэй сумын 8 жилийн сурч тууль, 500 төгрөгөөр куё ЖУ? шяивгиетдев. 5. Үд бл? 41 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Ф ме40 (2036) » 1985 ОНЫ ЗУРГАДУГААР САРЫН 1. с Нийслэлийн о41 дүгээр дунд сургуулийн аравду- гаар ангийн сурагч Г. Болд- чимэг хүүхдийг хамгаалах олоп улсын өдрөөр энэ зур- гийг зурж манай сонины газар ирүүлжээ. «Хүүх- дийн хүсэл-энх .тайван» Зураг ихийг бодогдууллаа. Энх тайван! Энэ бол өнөөгийн бидний баяр жаргалтай жирийн амьд- рал юм. Ахмад үеийнх» ний тэмцэл, хөдөлмөрөө- рөө.бий болгосон сайн сайхныг бид хайрлаж, хамгаалах учиртай. Энх тунх аж төрөх үү? дайны гал ноцох уу? гэд- гийг хүн төрөлхтөний оюун ухаан шийднэ. | Үндэстэн бүрийн хүүхдийн энх тайв- ны аян орчлон »дэлхий дээгүүр зорчиж . байгааг бид охины зурсан зургаас харж байна. Өнөөдөр дэлхий дээр социалист, капиталист хоёр ертөнц зэрэгцэн өршиж байна. Бямба Социалист ертеиц энх тайвныг эрхэмлэж байхад, капиталист ертөнц дайн түрэмгийл байна. Социалист ертөн- цийг хүний сэтгэлийн ца- гаан цайлган сайхан Са- наа хэмээн үлгэрлэвээс тапиталист ертөнцийг хар харгис муу санаа гэлтэй. Үхэл зовлон дагуулсан дайн дажны хар санааг баяр жаргал агуулсан ЭН- хийн цайлган санаагаар сүлэх учиртай. Энх тайв- ны аяны зорилго энэ юм. Энх цагийг дайн даж- ны хөл үймээнээр сүйт- гэж болохгүй. Хорвоо ам- галан байх ёстой. Аугаа их ялалтын 40 жилийн ойг бөмбөрцөг да- яар саяхан өргөн дэлгэр тэмдэглэлээ. Дэлхийн хоёр- дугаар дайн хичнээн их гай гамшиг тарьсныг тэр дайнд үрэгдсэн тавин сая хүний амь нас гэрчилнэ. Империализмын эсрэг эв 2 ҮНЭ 10 МӨНГӨ санааны нэгдэл, энх тайван, найрамдлын төлөө уриан дор энэ зун Моснва хотноо йг эрмэлзэж болох Дэлхийн залуучууд, оюутны, ХИ их наадам дайны аюулыг зайлуулж, энхийн хүчийг зузаатгахад их хувь нэмэр болио. ИН- гэж Ч бодсон учраас зу- раач охин Г. Болдчимэг энх тайвны аяныхны хөл-4 гийг их далбаагаар наадмын тэмдэг, чимэглэжээ. --Энэ зургийг чи Яа-3 гаад зурах болсон юмбэ? гэж бид Болдчимэгээс асуулаа. --Хүн төрөлхтөн хүүх- дээсээ эхэлдэг, бас хүүх- дийнхээ тулд амьдардаг. Тийм энх тайвны аянд нэгэн С4- наа сэтгэлээр, нэгдсэн хү- чээр гарах нь зүйтэй гэж бодсон юм. Хүүхдийн хү- учраас хүүхэд бид | сэл-энх тайван! Тийм боло- || хоор хүүхэддээ хайртай хүн бүхний хүсэл-энх тан- ван байх ёстой. шигээ... ижил Олон улсын хүүхдийг хамгаалах өдрийг ТтоХНОлЛ- дуулан. хүүхэд өсвөр “үеийнхний байгууллагуу- дын олон улсын хороо (СИМБА)-ны өмнөөс чин сэтгэлийн мэндчилгээ дДэвВ- шүүлье. Монголын өсвөр үеийнх- ний дайчин штаб Д. Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ- ын 60 жилийн ойн баярт оролцсондоо их баяртай байна. Монголын пионё- рийн байгууллага түүхэн хөгжлийнхөө 60 жилд яруу алдарт замыг туулах- лаа хүүхэд багачуудыг нам, ард түмний үйл хэрэг, иро- летарийн интериациона- лизмын зарчимд чин үнэнч байх үзэл санаагаар хү- мүүжүүлэх үйлсэд чухал үүрэг гүйцэтгэж иржээ. МПБ-ын үйл ажиллагааг МАХН, төрөөс өндрөөр “үнэлж Сүхбаатарын одон- гоор шагнасан нь үүний тод баталгаа билээ. Хүүхэд өсвөр үеийнх- ний байгууллагуудын олон улсли хороо (СИМЕА) байгуулагдсан цагаасаа хүүхэд, багачуудыг энх тунх, аз жаргалтай амьд- рах, тэдний бүх талын эрх ашгийг хамгаалахын төлөө тэмцэж, цөмийн дай- ны аюулыг сэрэмжлэн зайлуулах, түүнийг | бүр- мөсөн зогсоохын төлөө тэмцэлд энхийг эрхэмлэгч бүх хүчний хамт идэвх- тэй оролцож байна. 4 1985 он түүхэн тэмдэг- лэлт үйл явдлаар дүүрэн он. Гитлерийн | фашизм, японы милитаризмыг ялс- ны түүхт 40 жилийн ойг дэлхийн шударга бүх хүн өргөнөөр тэмдэглэж бай- на. ДЗО-ны ХП их наадам 1 дайнд ялалт байгуулсан баатарлаг зөвлөлтийн ард түмний нийслэл-Москва хотноо болох гэж байна. Их наадмын үеэр зохион явуулах, хүүхдийн про- грамм, империализмын эс- рэг эв санааны .нэгдэл, энх тайван, найрамдлын төлөө бидний тэмцлийг улам эрчимжүүлэхэд Чу- хал тус дэмжлэг “болох юм. Мөн зарлан зохион байгуулсан «Хүүхэд энх тайвны 1ө- лөө» компани, | Дэлхийн хүүхдийн байгууллагуудын СИМБЕА-гаас| энх тайвны аяны хүрээнд | зохиогдсон ажлын үр дүнг их наадмын үеэр сурталч- лах болио. Энх тайвны төлөө тэм- цэя бол бүх нийтийн тэм- цэл болохоор энэ хөдөл- гөөнд өсвөр үеийнхэн биеч- лэн оролцож өөрсдийн хувь | нэмрээ оруулж » байпа. Хүүхдийг энх тайван иай- рамдлын төлөө лизмын эсрэг үзэл саяаа- гаар хүмүүжүүлэх явдал | онцгой ач . холбогдолтой юм. Энэ зорилтыг СИМЕА- гийн гишүүн байгуулла- гууд, түүний дотор Д.Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ амжилттай хэрэгжүүлж байгаад бид сэтгэл ханамж- тай байна. СИМЕА-гийн: Ерөнхий нарийн бичгийн дарга ШАНДОР МОЛНАРИ имперна- | МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Са! нарын Зөвлөл, МҮЭ-ийн Төв: Зөв лол, МХЗЭ-ийн Төв Хо рооноос зарласан 1984 оны бүх ард түмний социа лист уралдаанд БХЛКЗЭ- ийн 60 жилийн ойн нэрэм- жит нийслэлийн 10 жилийн уралдаанд түрүүлж өшдөр шагнал хүртсэндээ туйлын их баяртай байна. Энэхүү шагнал ньСсурагчийн жилд хамт олны ололт амжилтыг гнэлээд зогсохгүй нийт агш сурагчид, эцэг эхчүү" зургадугаар сургуулийн хамт олоц тэргүүн байранд орж, дээрх дөрвөн бай- гууллагын үүрд хадгалаг- дах дурсгалын улаан ТУГ, диплом, таван мян- ган. төгрөгөөр шагнагдав. Манай сонин өнөөдрийн дугаартаа энэ тэргүүний хамт блны амжилт бүтээл, тэргүүн туршлагаас ний тэлж байна. дийн цаашид ажиллах урам зоригийг бадрааж, улстөр, хөдөлмөрийн идэвхийг өр нүүллээ. Манай хамт олон нам, засгаас Ардын боловсро- лын байгууллагын өмнө дэвшүүлсэн зорилтуудыг бүтээлчээр хэрэгжгүүлэхийн тулд багш сурагчид, эх эцэг шеф байгууллагуудын идэвх чармайлтыг дайчлан сургалт хүмүүжлийн ажлын бүхий л талыг хамарсан чиглэсэн зорилготой цогцол- бор зорилт дэвшүүлж ажилласан юм. Бид сургалт хүмүүжлийн ажлын чана- рыг сайжруулах, сургалтын материзллаг баазыг “бэх- жүүлэх талаар нийт багш, ажилчид, анги бүлгүүдийг социалист уралдаанд то- дорхой зүүрэг амлалт ава- хуулж, тэргүүний ба нэрэм- жит анги хамт олон болох Сурвалжлагч-- Сурагчийн жил-1984 оны социалист уралдаанд танай хамт олон ямар эмжилтавр шалгарав. Амжилтаа бататгаж хойшид ямар ажил хийх гэж байна? Захирал Т. Дазжин-- Ма- най сургуулийн хамт олон МАХН-ын Төв Хороо, БН МАХ-ын Сайд нарын Зөв- лөл, МүЭ-ийн Төв Зөвлөл, МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос зарласан 1984 оны бүх хөдөлгөөнийг өрнүүлж ард түмний сОоцЦНалист ажилласнаар 1981 ша АНХААР ТУРШЛАГА! ТЭРГҮҮНИЙ БҮПЭГ Лхагвадорж баатрыг гожээ. сон- зэрэг хичээлийн бүх хэ- рэгслийг бэлдэж түүний Сурагч хүний гол хөдөл- ШИРЭЭНД тавьжээ. мөр Сурлага, Нийслэлийн -.Ангидаа тусгай тра- 10 жилийн зургадугаа фик гаргаж тэр өдөр хи- сургуулийн МПБ-ын Төв ЧЭЭЛд асуугдах сурагчийн Зөвлөлийн хошой алтан "ЭРСИНг гаргана. Ямар медальт, Улаанбаатар хо-ЯАҮН авсан нь тэр сураг- тын тэргүүний бүлэг, БН чийн төдийгүй Лхагвадорж МАУ-ын баатар С. Лхаг- баатрын дүн болдог. Ий- вадоржийн нэрэмжит 7-МЗЭС баатрын хүснэгтийг гийн «А» ангийн пионер ЯМагт онц дүнтэй байлга- сурагчид үүнийг сайн мэд- ХЫН Тулд сурагч бүр хи- нэ. чээлдээ урьдаас сайн бэлт- Сурлага, сахилга бат, ГЭДЭГ болжээ. Баатрын хөдөлмөрөөрөө хүснэгт ч үргэлж онц дүн- тус бүлгийн пионерсураг-ТЭЙ байдаг байна. Ингэж чид нэг нь нийтийнтөлөр, /ТИЙН («А» ангийн су- нийт нь нэгийн төлөө гэ- РАгчдын сурлагын чанар сэн уриан дор суралцаж 63.5 хувьд хүрч тэд зо- байна рилгоо сайн биелүулж бай- Дд. "Сүхбаатарын нэрэм- Яа. жит МПБ-ын б0 жилийн | ХНчээлээс хоцрогсдод ойгоо сурлага, хөдөлмөр, анхааруулах сэрүүлэг урлаг спортын өндөр ам- хонх зорил- «Сэрүүлэг хэнд сонирхуулья хонх» ажил зохиожээ, Баатрын хүснэгт Удалгүй энэ ажил сургууль үргэлж онц даяар өрнөх болов, Бул- гийн «ЛА» Ї ї !| Ї Ё 1 : ї ! 3 ! Мөн цүнх, ном, дэвтэр д дож онц дүн Даанд сурагч М. СҮХ баяр, В. Болормаа, С.Бая- раа, Ж. Мөнхцэцэг, Д.Дэл- тэрзул нар түрүүлсэн ту- хай бүлгэмийн зөвлөлийн МАНАЙ ЯРИЛЦЛАГА Улаанбаатар хотын тэргүү ний соёлч ариун цэвэрч сургууль болж, Ардын боловсролын Яамны ис темийн уралдаанд нэгдүгээр бейр эзэллээ. 1983-1984 оны хичээлийн жилийн эцсээр юургуулиараа !!00 хувь суралцаж «Сурлагын чанарыг 42,5 хувьд хүр, тэж, 58 багш заадаг хи- чээлээрээ, 36 багш даасан ангиа 100 хувь сургаж, бүх анги бүлгийн 78 хувь нь улс хот районы тэргүү" ний бүлэг, нэрэмжит бү лэг боллоо. Тус сургуу: лийн хамт олны дотор хүүх дийн төлөө сэтгэл зүтгэлээ зориулсан БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депу: тат, Ардын “боловсролын тэргүүний ажилтан |Ш. Должинсүрэн, Ардын бо- ловсролын тэргүүний ажилтан їН. Батцэрэн, Т. Сайн-Өлзий, Ш. Гаваа, С. Лхамсүрэн, Л. Ган- төмөр нарын тэргүүний багш сурган лэгчид Онц сурлагатан С. Зоя, С. Ганялалт, С. На- рантуяа нарын сурлага ЗУРАГ ДЭЭР: Ч. жилдорж багштай 7 «А» ангийнхан. ээ» Хамгийн олон тоо бо- авах урал- Нам- -гийн С. Нарантуяа ярн- олон "хэлбэрийн Хэргүүнэй, хэрэчлслт хат "хөдөлгөенд 100 хувь хам- үүрийн дунд ВИ | й її : зар СУРГУУЛИЙН. ЗАХИРАЛ. ЯРЬЖ. БАЙНА . яВэлЭйнний го Тавь, 29! хөдөлмөр, урлаг спортоор тэргүүний сурагч олон бий. Өнгөрсөн жил 112 сурагч онц сайн сурлагат- ны эгнээнд орлоо. Уламжлалт олимпиа- Дуудад район, хот улсад эхний ШЇ байранд шалгарч 1984 онд 10 дугаар анги төгсөгчдийн 85 . хувь нь тадаад дотоодын их дээд сургуулиудад элсэн су- ралцлаа. Ь Сургалт хүмүүжлийн ажлын материаллаг баазыг бэхжүүлэх талаар шеф Улаанбаатар төмөр замын зүтгүүрийн депо, эмийн завод, төмөр замын орон сууцны ЦП анги, 87 дугаар бааз, чихэр боовны үйлд- вэрийн Хүч туслалцаатай- гаар хичээлийн 12 каби- нет, 851 иж бүрэн үзүү: лэн таниулах материал хийж, сургуулийн орчинд 230 ширхэг мод тарьж, 300 хавтгай: дөрвөлжин метр талбайг зүлэгжүү- лэв. Бид энэ олсон амжил таа улам бататгаж, үлгэр жишээ тохижилттой. сур- гууль болж Улаанбаатар хотын ерөнхий боловсро- Т9Ааа сугхут хийн лын сургуулиудад ҮЗҮҮ- лэх ажил зохионо, Мөн сургалт хүмүүжлийн аж- лын дэвшилттэй арга тех- нологийг багш «Сурагчдын үйл ажиллагаанд НЭВТ- рүүлж ажиллана. Улсын тэргүүний сур- гууль болохоор 1983 «нд авсан үүрэг амлалтаа бүрэн биелүүлж, 1985-- 1986 оны хичээлийн жилд Улсын тэргүүний сургууль болох зорилттой ажиллаж байна. Ярилцлага хийсэн Н. Дариймаа С4КОМСОМОЛЫН АЛДАР» МУЗЕЙН ШТАБААР хүмүүжлийн гэжилтнүүд, урлзг соёл, шинж. | ажил зохнодог лэх ухааны тэргүүлий хүчүүс- анги бүлгүүд т | ! ! Ї | | | Ї Бургас хотын хүүхдүү- дийн далайн чулуу, хясаа гаар хийсэнд төгол бүрийн иэттүэмэл урлалыг Бол- гар рон даяар андахгүй мэднэ. Тэдний анхны уран бүтээлийг олон улсын хүүхдийн «Энх тайвны ассамблейн ТтӨЛӨӨлЛӨГ- өндөр үнэлсэл ЮМ. Мөн Бургасын хүүхдүүд «Сургууль, хүүхэд, тоо сайхан» нэртэй үзэсгэлэнд оролцож шигтгэмэлүү- дээр төрөл бүрийн урлал хийж сонирхуулсан нь төйсз нөхдийнхөө таларх- лыг хкүлзэнээ. туг» Чид ӨСВӨ Жил бүрийн тавдугаар сарын сүүлчийн сайн өдөр манай орны нийт хөдөл шөрчид х төлөө фондын Жо хийдэг сайхан узашжлалтай. Энэ хан аз жаргалтай аньд- ралд зориулдаг. АЗ ЖАРГАЛ 7. шин ТАЛБ Эгч дүү бид гурав Сүхбаа- тарын талбайд ирэв. Их талбай хүн зоноор дүүрэн, Яарч сан- дарсан хүн даанч алга, Аз жар- талын амгаяан гэгч энэ Радиогоор мэдээ нэвтрүүлж байна. Никарагуад Вашингтоныхны санкүүжүүлсэн Самосын зан» далчнд дээрмийн халдлага хийлээ. Изранлийн түрэмгий». лээ, сайхан хүмүүсийт яагаад өрөв- ич хайрладаггүй байна Дайнчдад бас өөрийн гэр орон, Жр хүүкэд, тазар орон бий 2224 Ж Тэд юунд шунана вэ?» ийнхүү бодож суугаад, нам, төрийн төлөөлөгчдийн бйлчлалын өмнө БНБАУ-ЫН | 5941 Зураач Райна Рачеваг гийн Удирдсан энэ дугуй- танд сургуулийн өмнөх наснаас эхлэн 14-15 хүртэлх янз бүрийн насны 60 гаруй хүүхэд суралц даг. Түфий удирдсан ду- гуйлангийн сурагчдын бү- тээлийн үзэсгэлэн Франц, Голланд улсад изэгдсэн ЗУРАГ ДЭЭР: Бургас хотын хүүхдүүдийн хийсэн шингтгэмэл зургууд София Пресс агентлагийн фото Энэ жилийн коммунист субботникт нийслэлд ХО- тынхон уламжлал ёсоор ИДЭВХТЭЙ Оролцов. Найрамдлыгл районы 80 гаруй Файгууллагын ЗО таруй мянган хүн «Бүхнийг хүүхдийн төлөө» урнан дөр комшунист суб ботинкт оролцож ЗОО ян та гаруй төгрөгийн хуримт лэн орууллаа. - Хот тохижуулах газрын харьяа гэрэлтүүлэг чимэг- лэлийн эрийн хамт олон нийслэлнэ ХЇЇ хо- роололд 8500 төгрөгийн үнэ бүхий тоглоомын тал бай байгуулж өглөө. Ус сувгийн ашиглалтыг удир- дах газар, /Монгол--сов цветмет Нэгдлийн хамт олон зэрэг олон байгууллага. «Энэ дууллыг хэн ч зогсоож Москва! ч сайхан болох байхдаа гэвэл эгч, -- Хэлээд яахав ЗХУ бол энх тайвны түшиг, Москва бол хүн төрөлхтөний итгэл хүлээ- сэн хот. Дэлхийн залуусын эн- хийг эрхэмлэгч улам хүч- тэй цуурайтна, Энэнаадам тай» хамшигтай сайхан, асар их 8ч холбогдолтой Фолно тэж хэл өөрсдийн шеф хүүхдийн байгууллагын орчинд зү лэг «суулгах, мод тарих зэргээр тохижуулж хүүх- дийн чөлөөт цагийг үр бү тээлтэй өнгөрүүлэхэд чиг лэгдсэн өнгө үзэмж “сай тай талбай бай гуулав. ХҮҮХДИЙН ТУС Манай хүүхдүүд аав зэж, ах эгч нарынхаа ажилд ча- дах бүхнээрээ тусалж, со циалист өмчийг. нүдлэн үүсгэл санаачилга өрнүүлж байна. гууль орчноо тохижуулав. «Тунгалаг цонхны өдөрлөг» зохиож сургуулийнхаа бүх цонхыг угааж, 100 “метр хавтгай дөрвөлжин талбайг зүлэгжүүлж туршлагын хашаажуулжээ. ХҮҮХДҮҮД ЭНХ ТАЙВНЫ ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА Хүрээлэнгийн төв хэсэгт их хоор өвөө «Дайн, намайг на- эмблем урнаг тод сан турш зовоож байна» гэдэг зурж байрлуулсны юм, Тэнд олон сайхан залуус эх орныхоо төлөө амь насаа наадмын томруун дэргэд их наадамд оролцсон лон орны далбаа сүртэй намн- ран ДЗО-ны ХИ ях наадамд 170-аад орны 830000-аад хүн оролцож, энх авто тээврийн 28”- дугаар баазад 107 шоо дөрвөлжин метр газар шорооны ажил хийж, Ботаникийн Цэг лэнгийн хоёр та талбайд ажиллав. Аравдугаар ан гийн Сурагч Г. Уламбаяр: Өнөөдөр ямар сайхан өдөр бэ? Шөнө орсон бороонд тазрын өнгө улам сэргээд салхигүй нам тайван, нийс- лэлийнхэн маань эртлэн тал тал тийшэ алхацгаана. Аргагүй ч юм уу дав. энэ өдрийн ажил төрөлх хотын маань өнгө үзэмжийг улам сайхан болгож, хүүхэд бидний сайн сайхны төлөө зорну- лагддаг шүү дээ гэж ба- хархан өгүүлнэ. Сайн сайхан бүхнээ хүн арддаа зориулдаг аз жар- талант зулх 4 өдөр бүр ам жилт бүтээлээр Дүүрэн байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ алджээ, Гэвч төрөлх хамгаалан, дарж дархан цолоо мандуулсан билээ. ” найрамд- Би дайныг үзээгүй гэвч хү- лын төлөө үйл ажи тлагаагаа сэхгүй. Дайны хор уршгийг. ХҮНЛЭГ АРИУН ХОЛБОО Зөвлөлтийн ард түзэн, түү, ний баатарлаг улаан армн Аугаа их Эх орны дайнд Германы фа- шинстуудыг Футцохисон түүхт ялалтын 40 жилийн гэрээний байгууллагыг яагаад байгуулах болсон талаар өгүүлье, 1946 оны «үүлчээр буюу жил гаруйхан хугацаа өнгөрч байхад Англи, Америк улс Гер- ман дахь ззэжишлийнхээ хоёр мөдийн нмшеризанст гүрнүүд 1949 сны есдүгэээ сард соцна» лисмын эсрэг цэрэг улс төрийн түрэмгий холбоо- НАТО-г бай» туулж ХБНГУ-ыг НАТО-д оруу» лах тухай 1954 өны аравдугаар сард хэлэлцэн тохиролижээ. Хөнөөлт дайны гал утаанд нэрвэгдэж байсан Европ тивд тийнхүү цэргийн түрэмгий эв- сэл хөлбоо бий болж Европын орнуудын хил хязгаар, улс тө- рийн байдлыг зөвшөөрөн хү- лээхээс татгалзах, дэлхийн хоёр дугаар дайны гүр дүнг өөрсдө- дөө ашигтайгаар хянан бонд замд шууд тїнлжин Фрсон бай- хариу арга хэмжээ авах шаард- лагатай болсон тжюм. нд БНПАУ-ын хотноо Болгар, Унгар, БНАГУ, Рушын, ЗСБНХУ, Че- ёслол төгөлдөр нээсэн юм. Би өвөө аавынхаа шарх сорвиор |билээ, тх наадмын улс төр, үзэл сур- тал урлаг спортын олон үйл аж лцож, олон оро. орны эрхэмлэгч залуу- хүслэн чуудтай уулзаж ярилцсан юм. юм. Бид дайн дажингүй амар Их наадамд оролцсон бүх хүмүүс нх индрээс сэн оюутан эмэгтэйн. - хааралтай риа цуурай жин у туулж «байв, Тэрээр Никарагуад АНУ-ын зйлдэж байгаа бузар явдлыг с шлчлэн яриад эцэст нь Импе- бүх 3 тиализмын эсрэг, дайны мцэхийг дэлхийн Москвад болох мэдэрч сайхан залуу госон, Энх бол хүн бүхний эрхэм амталан байхыг хүсдэг. Бидний маны ны уриалсан юм. 4, амьдарч хичнээн ихийг хийж иний энэхүү зөгнөл биелж, бүтээснийг бид мэднэ. Манай ХЦ гаригийн залуус «Дайн хэнд Ч тх таадам энхийн баяр болно. хэрэггүй! амьдрал, тэмцэлд аз . ул? БРЛЭДИТГ ҮҮ "Р, БмэтгГЭГУл “”ГЭГ” “7т”тэл2- аг” ЖУ ?Э насыг ч хөнөөдөг аюултай болохыг ойл- сонсч, түүнийг дэм- дэлхий минь ариун сайхнаар | гэрэлтэж, үр ач бид нар аз жаргалтай аж төрж байна, Өчин жилийн тэртээ Гер- Ффашистуудыг ялсан Тийнхүү 1955 оны тавдугаар сарын 14-. нийслэл ӨӨЭэЦөтгэгггттгэс. НИКОЛАЙ ЗИДАРОВ (Болгарын хүүхдийн зохиолч) НАР БИД ХОЁР НАЙЗ Хорвоогийн нартай би Хосгүй сайхан найдалдаг, Оглөө дөнгөж нойосос сэрэхэд Өмнөөс наран мишгэж угтдаг. Нар бид хоёр хөтлөлцөөд Тэр бид хоёр хөөцөлдөөд Халуун шатахаар харин Хамт Үс руу гүйлдэнэ. Ус руу хеёул үсрээд орно Урдаас долгис тэврээд авна. Наран загас урсгал сөрөн Надтай хамт сэлэн явна. Үдэш болоход, манан дундаа Үлгэрийн ягаан уулс үүрэглэнэ Өгөөмөр иар бидэн хоёр Өглөө болтол тавтай нойрсоно. Насан турш наран бидэн Найз нөхөд хэвээр байна. Ариун сэтгэлээ хүмүүст зориулахыг ЯАлтал нарнаас ямагт сурна. ХОЁР: ОДОН Ариун зихийн орон минь тэнгэртээ Алтан нар одонтой билээ Амгалан буурал ээж минь . энгэртээ «Алдарт эх» одонтой билээ Тэнгэрт, эйгэрт хоёр одой Тэнцвэргүй зайд гялалзавч Амьдралыг тэтгэгч мөнхийн ач Аль алинд нь адилхан бий, Хөрст дэлхийг илчээрээ дулаацуулж Хүвий өмьдрелыг гэрлээрээ ТЭТГЭСЭН Энхийн нар- мөнхийн одон ОРЧЛОНГИЙН ХҮҮХЭД Орчлонгийн хүүхэд бүхэн энхийг таардаг! Болгар Орос, Үйвсл, Болгар, . Нуба, Мопгол, -- Орон орны хүүхдийн дуу хоолой Гамшиг бүхнийг хамтын хүчээр |, Оргил байцын дээгүүр жигүүрлээд Галыихаа дэргэд баясан дуулан Огторгуй тэдний инээдэнд дулаацаг Гаригийн бүх хүүхэд нэг зэрэг Орчлонгийн хүүхэд бүхэн 5 энхийг шаардаг! Хорвоогийн хүүхэд бүхэн гараасаа хөтлөлцөг Орос, 1 вед, - Болхер, Нуба, Монкол,-- Улс улсын хүүхдийн эв нөхөрлөл Уулс уулсын дээгүүр цуурайтаад Хотлын дээр цэлмэг тэнгэр. цэлийг, Хорвоогийн хүүхэд бүхэн гараасаа хөтлөлцөг, Хүүхэд бүхэн тэнгэрт тагтаа иисгэг Орос, Швед, / Болгар, Куба, ) 5 » Монгол-- Хэл хэлийн хүүхдийн арнун сэтгэл Хэрэм саадыг даван ялан нэгдээд Хүслийн алтан жигүүрээ өндөрт дэлгэг, Хүүхэд бүхэн тэнгэрт тагтаа нисгэг. Гаригийн бүх хүүхэд нэг зэрэг инээг, Эх орны минь тэнгэрт үүрд байг! Энхрий үрээ сүүгээрээ тэтгэсэн Эрхэм хүндэт эхийн энгэрт” Алдарт эхийн энэ л одовг Ард түмэн нь мөнхөд зүүж : өгсөн. Нийслэлийн 632 дугаар сур- гуулийн ЇХ ангийн сурагч ? Д. ГАНТУЛГА. Хүнд хэлнэ Үзэг : Хүний үгийг Надад хэлнэ Үзэгний ачаар Үгээ би Алсад илгээнэ үзэгвий ачаар Үгээ хүн Хүний хэл. Нийслэлийн зургадугаар сур- гуулийн 1 сурагч ангийн 4 3. ОРГИЛМАА. Үгийг Д. СОДНОМДОРЖ Алыг Б. ТҮМЭНЖАРГАЛ ХҮҮХДИЙН БАЯРЫН ӨДӨРТ (ЦЭЦЭРЛЭГИЙН “БҮХЭН | Урос, Шиел, ХҮҮХДИЙН ДУУ) Га Нуба, Монгол-- Газар газрын хүүхдийн дотно ! үерхэл, ялаад суут, инээг, Замбуулингийн бүх хүүхэд нэг зэрэг дуулаг, Орос, 11 вед, Болгар, Куба, 3 Монгол,-- « Сая сая хүүхдийн эрх дарх Саруул дэлхийд улам улмаар тогтоод Зайгүй вайрамдлын илчээр дэлхий дулааца Замбуулингийн бүх хүүхэд нэгэн зэрэг дуулаг. Орчуулсан Ж. ДАШДОНДОГ Цэгээн хөөрхөн тагтааг Эвий нь олоод барья Таван тивийн хүүхдүүдэд Дарцгийн баяр хүргэе Тайван цэлмэг тэнгэрт Тагтааны мэнд хүргэс энгүүн сайхан зун нь Хө уун түмэн баяраа хө энхэр өнгийн даавуугаар 2 ТНЕВЕ АГИАУС ВЕ сон9д 54 (этД Р (ИоєВ ТОРЫ (1772 (ММ (ПВВЯА 8 | 2: ХЭН ДОТОР НЬ БАЙГАА БОЛ? Бүхэл өдөржин радио дуугарна Бүхий л мэдээг радио дамжуулна . Хэн дотор нь байгаа бол? гэж . “Хэзээнээс Эрдэнэ бодох болов . Ээж ааваа байхгүй үед. Эрдэнэ хүү радиог задалбал Элдэв янзын эрэг шурагнаас | өөр “тулав шлапэв цагаандаа (ринвех) 17 1:7У7:21::4 «БАЙГАЛЬ ХҮҮХЭД ХОЁР» Нийслэлийн 20 дугаар сургуулийн 8 дугаар ангийн Сурагч М. Энхбатын зурсан зураг, Эйд ер юу ч үгүй байв, “Яагаад энэ элдвийн зүйл Яг хүп шиг дуугардаг юм : бол? Энэ учир юундаа байгааг Ч Эрдэнэ хүү эргэцүүлэн бодно. Б. БАТТУЛГА (Завхан аймаг Их-уул сумын 8 жилийн сургууль Ү! апги) 221 | 1 «Эв нэгдэл, . Дундгонь аймгийн ийн 8 жилийн сур хөэр ангийн сурагч “Мөнхбатын хэлэ , 1 у . 7. 5 ү 5 9 инээж га. 1.1 1 15 Ес Он: Монгол Ардын Хувьс- Г талт Намын Төв Хороо, Бүгд Найрамдах Монгол МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Ардын Хурлын Тэргүүлэгчдийн урилгаар манай оронд албан ёсны найрсаг айлч- Ї яад хийж байгаа БКН-ын | Төв Хорооны ерөнхий на- Б рийн бичгийн дарга, БН Г БАУ-ын Төрийн |Зөвлө- Ї! лийн дарга нехөр Тодор Г живков тэргүүтэй БНБА Г.У-ын нам, терийн төлөө- лөгчид В. И. Лениний нэ- | рэмжит Монголын пионер Г. сурагчдын төв ордонд Г зочлон очив. , Хүндэт зочдыг пиоиер ЇГ сурагчид угтан тосч, баг- лаа цэцэг өргөн барьж | баяр хүргэв. Хүндэт зоч- дын айлчлалд зориулсан нийслэлийн пионер сурагч | Ї (3 1 жагсаал болж ! дор Живковыг Монголын | пионер сурагчдын шинэ » ордонд анхны хүндэт пио- 1 лср болгож пионерийн улаан бүч, энгэрийн тэм- дэт зүүж өгөв. Ах дүү болгарын ард 2 түмний ЭЛЧ | ТӨЛӨӨЛӨГЧИД тус ордиы авт, танхи- ї маар орж «Өсвөрийн Сүх баатарчууд» зүзэстэлэн | үзэж, пионер сурагчдын Н концерт сонирхов. | Нөхөр Тодор Живков 1 пионер сурагчдад болга. Н рын пионерийн байгуул» М лагын дурсгалын туг гар» Б дуулж тэдэнд аз жаргал, " сайн сайхныг ерөөгөөд: Ц.гврагтаа чин үнэнч ява. 2424 гаж рт эгцлэн төгичирчэгч : ГА Л9Вы-и8н Ганнам алж лу лг лав г солин Тэнэлимь, жрлажта ат агчлднйл БҮХНИЙ РОЛ ЁТА зөгжэлтүлчүллнчэЖлэллстэглрлүгнт: РИ НАР НЭГДЭГТҮН! чхонилаай- эй авж. засгыа таниас тн шатлэы 8, 01 -42АЛ-н-г- ас саа эд ААС. урилгаар БКН-ын Төв Ха рооны ерөнхий . нарийн бичгийн дарга БНБАУ- ын Төрийн Зөвлөлийн дар- та нөхөр Тодор Живкоз тэргүүтэй БНБАУ-ын нам төрийн төлөөлөгчид манай. оронд албан ёсны найрсаг айлчлал хийв. Болгарын төлөөлөгчдийн нам төрийн манай хаа илзрхийлье! гэлээ. Нөхөр Тодор (Живков тэргүүтэй БНБАУ-ын нам төрийн төлөөлөгчдийг Мон голын пионер сурагчдын төв ордонд зочлоход МАХ Н-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Намын Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Д. Моломжамц, БНМАУ-ын Гадаад явдлын Яамны нэг дүгээр орлогч сайд Д.Ён- дон, БНМАУ-аас. БНБА вронд найрсаг айлчлалд өсвө. рийн Сүхбаатарчууд ха» луун баяр хүргэж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Нөхөр Тодор Живков. Ж. Бат- мөнх нарт инонер, сурагч- ДЫН төлөөлөгчид ЦЭЦЭГ барьж, хүргэж бай- гаа нь. У-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайд Л: Дамдинжав, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, Ц. Нарангэрэл, мхХЗэ- ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, Д. Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ- ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Цэрэндулам нар хамт явлаа, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЗУРАГ ДЭЭР: ВИ.Ле- онго- лын инонер сурагчдын ЭРЭР ЭЭ 4 тээ мэнгэ: ковт пнонерийн ,улаан | энгэрийн тэмдэг зүүж нь. “С. БОДООШИЙН 5 зогэйчүрэгэй Р ”ЭРҮҮРҮМЧ 22ад3-218В 88 дэ ТВЛ... Тай 1... хийсэн албан Фсны Їс 1144. мРТЭЭҮҮҮ ммрчиРчэларчэн МАХН-ЫН. ҮЙЛ, ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! сишилгХУллЭ22Ы 7” ДЗОо-НЫ ХЇЇ ИХ НААДАМУГТСАН. АЖЛААС Чойбалсан хотын пио- нер сурагчид бид «Катю- ша охин» сэдэвт урал- даанд оролцлоо. Аймгийн төвийн сургуулиудын дунд болсон энэ урал даанд анги бүлгээрээ, сур гуулиараа сайн бэлтгэж, сурагч болгон сурлагын чанараа ахиулж, их наад- мын эв санааны нэгдлийн фондод хөрөнгө хуримт- луулах ажилд пионерийн БИ ЕРТӨНЦИЙГ ХАРЖ Москвагийн их наадам Г. угтан манай сургууль р пионерийн бүлгэмээс 30» 1! хион явуулж байгаа олон ажлын дотроос «Би ер- төнцийг харж байна» гар” зургийн уралдаан хүүхэд бидний сонирхлыг их тат- сан юм. Сургуулийн интерна- тионал клубийнхэн энх тайван. найрамдал, үер- хэл, нөхөрлөлийн сэдвээр сээж, нар, Эх “дэлхийгээ өнгө хослуулан зурсан олон арван бүтээл хүлээж «КАТЮША» охин “бүлэг бүр идэвхтэй оролц сон юм. «Катюша охин» уралдааны дүн гарахад - манай сургууль хоёрду- гаар байранд орсон бай- даа. Бид ДЗО-ны них наад- муудын тухай нх зүйл мэдэж авлаа. Манай сур- гуулийн аль ч анги бүл- гээр ороход талх давс барьсан Натюша охин | инээмсэглэн угтана. Энэ бол ДЗО-ны их наадамд зориулан анги, танхимдаа байгуулсан «Найрамдал нөхөрлөлийн» булан би- лээ. Дорнод. Төв, 1 10 жил сурагч Б. ОДБААТАР БАЙНА авлаа. Бага ангийн баз- тарчууд дүү нар ч ндэвх- тэй оролцож тэдний зураг наамал зэрэг бүтээл нь тэргүүн байранд шалга- рав. «Багачууд знхийн. төлөө» сэдэвт бүлгийн ажил зохиож ДЗО-ны их наадам сурталчилсан зур, гийн цомог, ил захидал, тэмдгийн үзэсгэлэн НЭЭЖ, их наадмын фондод хэн ямар хувь нэмэр оруулс- наа тайлагнаж байна. Төв. Батсүмбэр. 19 жил сурагч Л. ХАТАНТУУЛ НЭРЭМЖИТ ШИРЭЭ рагчаагийн нэрэмжит бү- лэг болох үүрэг авсныхаз дараа ангидаа их наадмын нэрэмжит ширээтэй бол- ! яоо. Тэр ширээнд суухсан 5 тэж хүүхэд болгон хүсэж байгаа шүү дээ. Сурлага сахилгаар тэргүүний хам- гийн сайн иионер сууна гэдэг хэнд “ч тодорхой. Бүлгийн цуглаан хийж долоо хоног тутам урал- ! даан зарлаж дүгнээд тү- ! рүүлсэн сурагчийг суул- ! гаж байхаар тохиролцов. Ингэж бид их наадмын нэрэмжит ширээнд: суу- хын төлөө уралдацгаалаа. Олон хүүхэд сурлагын дын эгнээнд ДЭВШИГЧДИЙН «Анхаараарай, |Анхаа- раарай! Х. Чойбалсангийн нэрэмжит нийслэлийн ул- сын тэргүүний 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн пно нерийн радно станц ярьж байна». ДЗО-ны ХП их наадамд зориулсан «Прагаас Моск ва» хүртэл цуврал нэвт- рүүлэг ингэж эхэлдэг. 1 нэ үед ангид чив чи- мээгүй болж нэвтрүүлэгч охины яриаг анхааралтай сонсож пионер б тэм- дэглэж авдаг юм. ДЗО-ны их наадам хаана. хэдийд ямар уриан дор болсон, хэдэн орноос хичнээн төг (1 Сансрын нисэгч Ж.Гүр-- 4 чанараа ахиулж сайн он- тоо нэмэгдэв. Их наадмын нэрэмжнт ширээнд Суу- сан найз нөхөддөө баяр хүргэж, амжилт хүсдэг юм. . Бид эвсэг найртай хам- тач нөхөрсөг нэг ангийн- хан. Зөвлөлтийн Омск хо- тын 38 дугаар дунд сур- гуулийн дөрөвдүгээр ёан- тийнхантай бүлгээрээ зЗа- хидлаар харилцдаг. Их наадмын сүлд дууг ан- гиараа сурсан. Ардын бо- ловсролын Яамнаас зар- ласан «Хүүхэд-энх тай- ван» сэдэвт зургийн урал даанд ч бас бүлгээрээ оролцсон. Сэлэнгэ. Ерөө хороо. 5 жил. 4-ийн «Б» п, СОСОРБАРАМ ПРАГААС МОСКВА ХҮРТЭЛ лөөлөгч оролцсон гээд Л их зүйл мэдэж авна. Дараа нь бүлгийн сэ- дэвт ажил, үзүүлэх тог- лолт болж их наадамд з0- рнулан хийсэн сурагчдын уран бүтээлийн үзэсгэлэн гаргадаг. Манай бүлгэмд ДЗО-ны ХП их наадам угтсан ажил ийнхүү эр- чимтэй өрнөж «Москва- тийн их наадамд сурлага, хедөлмөр, урлаг спортын амжилтаар бэлэг барья» хөдөлгөөнд пионерүүд идэвхтэй оролцож байна. Ч- 9 "энх ОлАЖ Бидний өмнө нэгэн зЗа- хидад дэлгээстэй байна. Үүнд Перинк хотын бол- гарын шинэ үеийн уран зохиолыг . үндэслэгчдийн нэг Христо Смириенскийн нэрэмжит дунд сургуу. лийн 7-гийн «А» ангийн хамт олон «Ялалт-40» аянд идэвхтэй оролцож тэргүүн байранд шалгар- сан тухай бичжээ. Харин хүүхдүүд чухам ямар аж- лын амжилт гаргасан юм бол. Юу хийж бүтээв ХЭ- мээн цааш нь сонирхон уншвал: ..Бид Фршистуудын ичээнд хамгийн түрүүнд дайран Орсон цэрэг дарга нарыг эрэн сурвалжилж Борошиловград хотын ир- гэн Миханд Лашинг олж тодрууллаа. Одоо бид түүнтэй захидлаар тогт- мол харилцаж байдаг. Тэр ч бидэн дээр ирсэн. Фронтын сонины эрхлэг- чээр ажиллаж байсан Иван Ивановаас дайны үеийн захидлын хуулба- рыг хүлээж байна. Бас чөлөөлөгдсөн Перник хо- тын анхны комендант байсан хурандаа Титов гуайтай уулзаж дурсамж яриагий нь соронзон халь санд бичиж хотынхоо шу- зейд бэлэглэсэн ...гэжээ. Энэ бол эгнээндээ нэг сая гаруй пионер, чавдарчуу- дыг нэгтгэсэн Г. Димит- ровын нэрэмжит Болга- рын пионерийн байгуул- лагын ажил үйлсийн зөв- БНБАУ-ын Смолян хо- тын ТГ. Димитровын нэ- рэмжит УП дунд сургууль үзэсгэлэнт сайхан | бай- тальтай Родопи уулсын хормойд оршдог. Тус сур- тууль нь 700 таруй су- рагчтай бөгөөд тэдний чө- лөөт цагийг зөв боловсон өнгөрөөж, соёл Хүмүүж- лийн олон хэлбэрийн ажил зохиох бүх болом- жоор хангагджээ. Тус сургуульд орчин Үеийн техникээр иж бүрэн тоноглосон ХИЧЭЭЛИЙН ТАН- химууд, усан сан бүхий спортын иж бүрэн цогцол- бор, тоглоомын талбай, өвлийн цэцэрлэг, зуны тєатр, номын сан байдаг. Зураг дээр, Дүрслэх ур- лагийн танхимд “УЛ ОРНЫ Ч хөн нэг жишээ юм. Тув пионерийн байгууллагаас пионер, сурагчдын ДУНД эрдэм боловсрол, бие бялдар, гоо зүйн хүмүүж- лийг хамарсан нийт зур» гаан жигүүрээр ажлаа тө. лөвлөн зохиодог ЮМ. 4Эрдэм мэдлэг-иионер хүний чин хүсэл» Энэ жигүүр пионер сурагчдын шинжлэх ухаан техникийн СЭТГЭЛГЭЭГ ХӨГ» жүүлэх зорилготой. Хүүх» дүүд эрдэм номдоо шам- дан суралцахын хамт, хичээлээр олсон мэдлэгээ практикт хэрэглэж сурах талаар олон Сайхан ажил ЗОХИОДОГ. «Ард түмэндээ итгэл- тэй хүүхдүүд» Пионерүүд эх оронч үзлээр хүмүүжин, ахмад үеийнхний хувьсгалч, Дайчин уламжлалаас цу- цалтгүй суралцаж, тэдний хойчийг нэр төртэйгээр залгамжлагчид болон хү- мүүжих зорилт нь тус жи- гүүрийн гол чиглэл юм. Хүүхдүүд улс ардын аж ахуй, соёлын таван жи лийн төлөвлөгөөг хэрэг- жүүлэхэд амжилттай орол цож сургууль, анги хамт олноороо хоёрдогч түүхий эд Цуглуулах, ХӨДӨЛГӨӨНД идэвхтэй оролцдог. «Мөнхийн найрамдал» ПРИЯТЕЛИ-НАЙЗ НӨХӨД Г, Болдеүхбаатар чиийслэ- лийн 51 Дүгээр сургуулийн о-Ын «А» шигид «сурдаг, Зураг зурах Дуртай, їүү- ини зургийн сэдэв манай орны бүх хүүхдийн хүсэл мөрөөдлийн хан орон» сэдвээр нэгдү- тээр байранд шалгаран БН БАУ-ын арна хот дахь 0. лсын шонерийн Кранево зусланд амарсан Зуслангийн хөгжилтэй хөрлөсөн хөө тухай: -- Үзэсгэлэнт сайхан бай- гальтай Болгар орны Кране- во зусланд орны хүүхэд фагазуудтай хамт: амарсан дам, бага олимп бүжгийн тэмцээн зэрэг ажилд их сай- хан, өрсөлдөөнтэй сонир- холтой болдог байв. Бид энэ сайхан гариг дээр дайн Да- жингүй энх амгалан амьд- рахыг илэрхийлсэн ДУУ дуулж, шүлэг уншиж, зур- сан зургаараа үзэсгэлэн, эв нэгдлийн зах гаргаж байна. Инонерийн ажлын турш- лага солилцож, орон орны пионерийн байгууллагын түүх, ажил үйлстэй танил- цаж байв, Энэ лагерьт амарч байхад олон найз нө- хөдтэй болсон юм, ХУ, Болгарын пионерүүдтэй Дот- но үерхэж байнга захид- лаар харилцаж байна, Миний оолгар найз захидалдаа зусланд хэрхэн амарч, яаж тоглож байсан бо- лон анги хамт ОЛОН, | сур- тууль дээр зохиодог ажлын- бага. чуудын жар сайхан амьдрал, бүтээн харуулсан Р99ДҮЙ Зөвлөлт-болгарын аря түмний внайрамдалд үнэнч байх үзлээр хүмүүжиж, зөвлөлтийн пионер сураг чидтай захидлаар харил- цаж дотнын анд найзууд болдог. Мөн өлон улсын хүүхэд, залуучуудын дэв- шилт байгууллага СИМЕА-гаав зохиосон тө- рел бүрийн ажилд пионер, чавдарчуудыг . оролцуу- лахад тус жигүүрийн гол зорилго оршино: чЭнх тайвны туг» Хүүхдийн бүтээлч идэвх санаачилгыг бүр эртнээс хөгжүүлж тэднийг өв тэгш хүмүүжилтэй иргэд боло- ход нь «Энх тайвны туг» жигүүр ажлаа төлөвлөн ЗОХИиОДОГ ЮМ. . «Салют-Мир» Олон ул сын Эв НЭГДЛИЙГ ДЭМЖИЖ, эрх чөлөө, тусгаар тогт- НОЛЫНХоо төлөө ТЭМЦЭЖ байгаа болон энх амьдра- лаа бүтээн босгож ард түмний хүүхдүүдтэй Эв саналаа нэгтгэхэд тус- яах нь уг жигүүрийн гол зорилт юм. Жишээ нь Бол гарын пионер сурагчид одоо БНСВУ-ын нийслэл Ханой хотод хүүхдийн амралтын газар байгуула- хад зориулан бэлэг дурс- талын зүйлс цуглуулж байгаа ажээ. «Странджа-Сакар»ь Энэ 4ХОЁР НАИЗ» Г. БОЛДСҮХБААТАРЫН БНБАУ-ЫН ӨСВӨР ҮЕ | | х, Янгжаы” онцлог. | той. гэвэл «Странд- жа Санар» нь байгалийн (| баялаг арвинтай, одоогоор | ашиглагдаж эхлээгүй бай- гаа БНБАУ-ын нэгэн бүс нутаг. БКН-ын ХП их хурлаав уг бүс нутгийг залуучуу- дын хөдөлмөрийн бүс бол- гох зорилт дэвшүүлэн тавьсан юм. Энэ зорилтыг хэрэгжүүлж, . Странджа- Сакарын жинхэнэ бүтээн байгуулагчид болохын тулд хүүхдүүд сонирхол- той олон төрлийн ажил зохиодог юм. Сүүлийн арван жилд Болгарын пионерийн бай- гууллагын гадаад харил- цаа улам Өргөжиж хөгж- сөөр байна. Саяхан тэм- дэглэж өнгөрүүлсэн МПБ- ын 60 жилийн ойд ах | дүү социалист орнуудын | пионерийн ллагын (| төлөөлөгчид уригдан орол- Г. Дими тэр- | мин Б5ИБ-ын Төв Зөвлө- ли, нэгдүгээр орлогч да А. З..Татаров: «Монгол бол аз жаргал- тай хүүхдүүдийн орон юм» Ц зурсан зураг ф лийн үдэшлэг ЗУН, ХҮҮХЭД, 210:47 (9911) Жаргалтай дэлгэр зуйы эхний өдөр меөнай хүүхдийн зохнол- чид бяцхан уншигчиддаа уран бүтээлээ тайлагнаж, тэдэнд баяр хөөр, урам зориг бэлэгт». лэдэг сайхан уламжлалтай. . . Хүүхдийг хамгаалах олон улсын баярын өдөр БНМАУ» ын Ардын Боловсролын Яам», ны сайд Б. Даваасүрэн хүүх» дийн зохиолчдыг хүлээн авч улзаад, бяцхан уншигчдын оюуны эрэлт хэрэгцээ, өнөө үед чухал шаардлагатай сэд», вийн талаар Зууынит . . Хүүхэд залуучуудын Надмид, ЛЯувсандэндэв, Л. Соронзонболд Д. Оюунбадрах, Ж. Дашдондог. Т. Алтанцэцэг нар бяцхан ун» шигчидтайгаа уулзаж шүлэг зохиолоосоо уншлаа. з . 23 Монголын Зохиолчдын эвлэ- лийн хороонд «Хүүхдийн дуу» сэдэвт эрдэм | шинжилгээний бага хурал болов. Бага хуралд хүүхдийн дууны яруу найр- тийн тухай, хэл бичгийн ухаа» ны дэд эрдэмтэн, утга зохио. Х. Сампилдэн гонбаатар нар илтгэл тавилаа. ч Ч . БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн. хөгжмийн зохиолч Г. Бирваа, МХЗЭ-ийн нэрэм- жит шагналт зохиолч М. Чимэд нарын уран бүтээ- Монголын (4о- зохиолын шүүмжлэгч Д. Өлзийбаяр, Д. Оюунбадрах, зохиолч Ө. Баасанжав. С.Над- мяд нар үг хэлж, пионер сураг чид Г. Бирваа, ХҮҮХДИЙН ЕРТӨНЦ инээмсэглэл БЭХЭГХЭСЭН нар зурж дараа нь таг- таа, цэцэг..«Энх тайван» |Сс2- дэвт бүтээлээ охин | цардмал зам дээр ингэж зурав. Энэ бол энхийг эрхэмлэн дээдлэгч жаргалтай орны минь бяцхай иргэдийн хүсэл мөрөөдөд 0н- лээ. Шатрын хөлөг шиг хуваа- сан цардмад талбайд Цэлмэг шиг Олон хүүхэд зураг зурж хамгаалах олон улсын өдрөөр зохиосон «Хүүх- дийн Єртөнц» сэдэвт лэгийн насны эм 36-р хүү» хэд ОРолцсон юм. д диий дотор ПИЙС 65 цэ! лэгийн Б. Баярцогт, 42 дугаар 4 дүгээр ангийн Улнайг, Манай орны жаргалант ирээдүй хүүхэд багачуудын техникийн боловсролыг дээшлүүлж, техник сэтгэл- гээ, зохион бүтээх авьяас чадварыг хөгжүүлэн мэр- гэжлийн баримжаа, хөдөл- мөр, гоо зүйн хүмүүжил олгох төв болсон залуу техникчдийн ордны 10 жи лийн ой саяхан боллоо. Манай нам, засаг өсвөр үеийг үв тэгш хөгжүүлэх, ялангуяа тэдний техникийн авьяас сонирхлыг хөгжүү- лэхэд байнга анхаарч олон чухал арга хэмжээ авч хэ- рэгжүүлж ирсэний үрээр өнгөрсөн хугацаанд Залуу техникчдийн ордон болов- сон хүчин, матерналлаг баа зын талаар бэхжиж төв орон нутагт ажиллаж бай- гаа клуб, ду- гунланг арга зүйн удирд- лагаар хангах улсын хэм- жээний арга зүйн төв бол- он өргөжлөө. Одоо бүх анмаг хотын төвд залуу техникчдийн ордны салбар ажиллаж олон зуун н дугуйлангийн чиглэлийг тогтоож хүүхэд залуучуудын техникийн бү тззлийг хөгжүүлэх улсын нэгдсэн Систем үндсэндээ бүрэлдэн тогглоо. Залуу техникчдийн ор- дон ерөнхий боловсролын сургууль, үйлдвэр аж ахуйн газруудын дэргэд судалгаа шинжилгээ 30- хион бүтээхэрэл хийх, ШБОС-ын чиглэлийн ду- гуйлангуудыг зохион бай- гуулж арга зүйн удирдла- гаар хангах, сургалтын программыг боловсруу- лах, тэднийг мэргэжлийн баримжаа олж авах, хө- дөлмөрийн ерөнхий мэд- лэг чадвар, дадлага эзэм- шихэд нь идэвхтэй туслал- цаа үзүүлж байна. Салбар дугуйлангуудын ихэнх нь бааз үйлдвэрүүд шеф байгууллагуудтай ИРЭЭДҮЙН ЗОХИОН боллоо. Өсвөрийн техникчид олон арван ШБОС гарган үйлдвэрлэл сургалтад нэвт рүүлсний зэрэгцээ тэдний техникийн бүтээл хот улс, олон улсын уралдаан тэм- цээнд оролцож өндөр үнэл- гээ авлаа. 1 Залуу техникчдийн өр» дон 10 жилийнхээ ойг ут- таж «МММ» (манай мар- гэашийн мастерууд) тех никийн бүтээлийн уралдаан зарлаж үзэсгэлэн байь тгууллаа. Энэ үзэсгэлэн залуу техникчдийн ордон болон төв орон нутгийн клуб, дугуйлангийн ажлын түвшинг тодорхойлох үнд- сэн үзүүлэлт болсон юм. ЗТО-ны захирад Ш. СОДНОМБАЛЖИР ЗУРАГ ДЭЭР: ЗТО-ны «Хүүхдийн цоморлиг» кн- ностудийн оператор, «Өс- 7 42, е 202Ү ?”3 Ч 2422 : Ё0 54 “» Ж Тасалгааны чинжүү нь Чи- сэнцэрийн овогтны нэг наст өвслөг ургамал юм, | Түүнийг хүн төрөлхтөн эртнээс нааш тарималжуулан амьдралд ахуй- даа өргөнөөр ашиглаж иржээ, Одоо үед чинжүүний олон сор- тыг гарган авч, хүнс тэжээл, гоёл чимэглэлд ашиглаж бай- на, Хүн бүр чинжүүг хүнс хоо- лонд хэрэглэдгийг сайн мэдэ- хатшт гоёл чимэглэлийн баглаа, өрөө тасалгааны чи- мэглэлд -зориулан тариалж, болдгийг анхаарах нь зүйтэй, Учир нь түүний олон салаа мөчрөөс хурц тод ягаан, улаан өнгийн жимсгэнэ. багшран УР- гах нь хэн хүний нүдийг сэр- ГЭЭЖ СЭТГЭЛИЙГ 2 Чинжүүний сорт юмаш олон. Хоорондоо гадаад хэлбэрээрээ ялгагддаг юм, Тэдгээр сортуу- дыг үр жимсний байдлаар том дунд зэргийн, таш жижиг, жимстэй гэж дөрөв ангилж мөн өсөлт хөгжилтийн хуга- цаагаар нь эрт ургацын, дунд зэргийн, орой ургацын гэж ту- рав ангилж үздэг. Үр жимсний боловсорч дуусах хугацаа яь 15-20 хоног үргэлжилдэг байна. х байдгаараа хүнс хоолонд вөрийн зохион бүтээгч» алтан медальт сурагч Б. БАТДЭЛТЭР, ЧИНЖҮҮ (ПЕРЕЦ) Бне организмд чухал хэрэг- тэй » элементүүдийг агуулж хэ- рэглэхэд тун тохиромжтой, амт чанар сайтай нарийн ногоо юм, Үрийг нь намар хурааж нөө- цөлнө, Чинжүүг жилийн дөр- вен улиралд- хэзээ ч тариалж ашиглах боломжтой боловч үрээр тарих ажлыг 2 сарын сүүлч, 8 сарын Эхээр тарих нь илүү тохиромжтой, Чинжүүг аль болохоор наранд ээвэр нө-. мөр дулаан газар үржил шим сайтай ерийн хөнгөн хар хөр- сөнд тариалж болно, Гэрийн нөхцөлд тариалах сав нь 15х 15515 см-аас багагүй эзэлхүүн талбайтай ваар, шаазан, шод, төмөр савны аль нь ч байж бол “ но. Ийм хэмжээтэй саванд 2-- 3 үр тарьж болно, Үүнээс том сав бол тарих үрийн тоог Д0- рөв тав болгон нэмэгдүүлж болно. үр та- риалахын өмнө угааж дэвэрлээд сэврээж ха- таана, Үрээ цэвэрлэж хатаас- ны дараа марганцовын уусмалд 8 цагаас доо - хугацаагаар байлгаж ариутгавал ургацад онцгой сайн нөлөө үзүүлнэ, Чинжүүний үрийг ийнхүү тариалалтад бэлтгэсний дараа тийн аргаар тарнална, фор Тоэв хэлбэл 21 суулгах жи- жиг үрслүүр хайрцаг сав, хөрсөө сонгон авч бэлэн болгос ны хоо- рэвг28 орыг үх ариутгасан Зав. роогоор бата зэрэг -. лээр хүр таглаж 18--20 грэа- дусын дулаан газар тавина. Ингэж суулгасан үрээс 7-0, 10--15 хоногийн дараа, зарим- даа үүнээс ч цөөн хоногийн дотор шар р н өнгийн хоёр навч цух Ийнхүү 2 навч духуйсиаас хойш 10 хоногийн дотор 5--6 навчтай болж урга- на, Ийм өсөлттэй болсон чин- жүүний шинэ залуу суулгацыг тусгайлан бэлтгэсэн савандаа шилжүүлэн тариалж болно, Түүнниг тариалах хөрс нь ерийн хар шороон хөрс байж болох боловч навчит хүлэрт, ялзмагт хөрс болон голын цэ- вэр Элс 2:2:2:1ї-ийн | харьцаа- таар хольж зориуд бэлтгэсэн хөрсөнд тарналбал өсөлт хөг- жилтийг нэмэгдүүлэхэд ихээ- хэн сайн нөлөө үзүүлнэ, Чин- жүүг ургалт өсөлтийнх нь эр- чимтэй үед усалгааг тогтмод хийж, эрэл сайтай дулаан газар байрлуулах нь нэн тохи- ромжтой, » Усалгаа бүрийн дараа хөр- сийг сийрэгжүүлж зөөллөх хог ургамал, овчин хортноос сэр- гий,лэх ажлыг хийнэ, Чинжүү- НИЙ ургалтыг түргэсгэх, урга- цыг нэмэгдүүлөх зорилгоор улнралд 1--2 удаа азот, ёо р- бордоогоор доно, є Бидний тасалгаанд тариалж байгаа СЭЛЖ ОО нахиа үүсч түүнээс цагаан цэцэг дэлгэрч хагдара- хын хамт ногоон, өнгөтэй үр жимс нь үлдэнэ Ийнхүү үр жимс нь томорсоор улмаар улайж орчин тойрноо чимэглэ- нэ.Өвөл тарьсан чинжүүг зуны улиралд задгай хөрсөнд шил- жүүлэн суулгаж ч болно. нь ногооны шилжүүлж байрлуулан гуулж болно гэсэн үг юм. 4 Задгай тарналах ажлыг 6 дугаар сард хийх ба 20-30 см зантан нэг нүхэнд 3--4 чин жүүннй Оне гүнцсэн суулгацыг тарналан ургуулж болно, Өв- лийн улнралд орон сууц, өрөө тасалгаанд ургуулж | байгаа чинжүүнд нарны гэрэлд дутаг- далтай байх тул нэмэлт гэрэл- түүлэг хэрэглэх, нар тусах ха наны эсрэг талд цагаан цаас байрлуулж гэрлийн хүчийг нэмэгдүүлэх нь ашнгтай, Ха- вар эрт тарьсан чинж үүний . үрнээс 8 сард үр жимс бүрэн ооловсрох хүртэл бие гүйцсэн ургамал болж өсдөг. Бие гүйц- сэн чинжүүний үр жимс бутан дээрээ 8 сарын эхнээс хүрэн- тэн улайж эхэлнэ, Энэ үеэс эхлэн 3 ыг ту- там түүвэрлэн ааж 8 сарын 29-ны Дотор ургацаа хурааж Дуусгапа. Эсвэл ногоон чин- жүүг шууд хураан авч ншээр нь утсанд хэлхээд нартай га- зар байрлуулж, байвал төдөл- гүй улайж боловсорно... Чиижүүний үр жимсийг га- даад хэлбэр хэмжээгээр нь узнаж бүлэг болгож ангилдаг. Үүнд: а) гашуун амтат буюу том Үр жимсүүннй үр жимсний хүртэл махлаг зузаан хальстай таа| онцлог юм, ) үр жимс нь хагас шовх 48 4! ЯС ЇЕ, 20 | оройтой-энэ нь нэлээд том урт гонзгой хэлбэртэй хальсны га- даргуу нь долгионтсон "байдаг. в) үр жимс нь шовх хурц оройтой 2 мм хүртэл нимгэн хальстай жижиг боловч нэг эх ургамал дээр олон үр жимс ургадгаараа бусдаасаа ялгаа- тай юм, . 1 -ЭЖ. ЦЭРЭННАДМИД ХАМТРАН ЗҮТГЭГЧ Я. М., СВЕРДЛОВЫН МЭНДЭЛСНИЙ В.Ч.ЛЕНННИЙ” доод Новгород буюу одоо гийн Горький хотноо төр- жээ. 1900 оноос эхлэн хувьсгалт ажилд оролцож 1901 онд Доод Нов- город хотын социалдемок, рат байгууллагад элссэ- нээс хойш Я. М. Свердлов бүх авьяас билэг, хүч чад- лаа ажилчин ангийн Октябрийн хувьсгалын дараа 1917 оны 11 дү гээр сарын 21-нд В.И. Лениний саналаар Я. М. Свердловыг Бүх Оросын төвийн гүйцэтгэх хорооны даргаар сонгосон байна. Энэ тухай Н. К. Крупская: БОТГХ-ны даргаар түү- нийг СОНГОСОН НЬ ЯГ ОНО- лах комиссын даргаар ажиллаж байхдаа энэ хэ- рэгт үнэхээр их хүч, авь- яас билгээ зориулсан бай- на. 1918 онд БОТГХ-ны дэр- гэд ухуулагч, зааварлагч- дын сургуулийг санаачлан байгуулжээ. Я. М. Сверд- лов коминтерныг хөгжүү- 100 ЖИЛ ч Свердлов хурал (цуг ололтыг хамгаалахын 49: нарийн бичгий ийн онд лаан, нууц хэвлэлийн ажил лөо бүхий л хүч ЗО Ён яанаа Л ай зэм арчар, Дэлхийн хөдөлмөрчдийн жагснал, ажил хаялтыг риулж байв. Ялангуяа зөв нээний нэгдэл нягтралын нх багш (В. И. Лениний УЛНРДан намын байгуулла дөлт төрийг бэхжүүлэхэд төлөө цуцалтгүй тэмцэж үнэнч нөхөр, хамтран зүт- гыг орон нутагт байгуулан онцгой анхаарч байлаа. байжээ. гэгчдийн нэг Я. М. Сверд- хоВОЭСҮй идэвхтэй орол ЗСБНХОУ-ын ” анхдугаар Ийнхүү Я. М Сверд- тов 1885. онд тэр үеийн “"ОЖ байв. Үндсэн хуулийгболовсруу -лов амьдралынхаа эцсийн мөчөө хүртэл хувьсгалт үйл хэрэгт амь биеэ 3о0- рнулсан хүн. . ЗХУНН, Зөвлөлт төр, зөвлөлтийн ард түмэн, коммунистуудын үйл хэ- рэгт хязгааргүй үнэнч энэ хүний гэгээн дурсгэл олон улсын коммунистууд, шу- хувьсгалын үйл хэрэгт зо» ЖЭЭ. Яков Михайлович лэх бэхжүүлэхэд анхаарч дарга хүмүүс, тэдний өс- риулсан юм. Мэргэжлийн бол маш зарчимч Хүн коминтерны анхдугаар их ВСР Хойч үеийнхний сэтгэл хувьсгалчийн хувьд олон түмнээсээ хэзээ ч, хором- хон зуур хөндийрч бай- єангүй. Хаант засаг байн- та мөрдөж хавчин, удаа дараа баривчлан шоронд хорьж цөлж байсан хэдий байв гэж үнэлсэн байдаг. Энэ хариуцлагатай үүргийг гүйцэтгэж байхдаа зөвлөлт засгийг “бэхжүүлэх, ца. таантан, хувьсгалын эсэр- гүүчүүд гадаадын халдан ДОВТЛОГЧДООС Хувьсгалын хурлыг бэлтгэх, зохион байгуулахад идэвхтэй хувь нэмэр оруулсан байна. Я. М. Свердлов БОТГХ-ны даргын үүрэгт ажлын зэ- рэгцээ 1917--1919 онуу- дад Намын Төв Хорооны зүрхэнд үүрд манхжин үлдсэн билээ. Н. ТӨМӨРБААТАР (МАХН-ын Төв Хороо ны дэргэдэх нийгмийн ухааны ин авшш-1--11-- БНСВУ--ЫН СОЁЛЫН ӨДРҮҮДЭД ОХМОд, саас га хэнд шинэ хуудас нэмж, соё- лын хамтын ажиллагааг хөг- жүүлэн бэхжүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулж байна, Энэхүү соёлын өдрүүд вьет- нам анд нөхдийнхээ соёлын амьдралтай тодорхой танил. цах өргөн боломж олголоо. ЗУРАГ ДЭЭР: Манай оронд зохиож буй вьетнамын соёлын өдрүүдэд оролцож байгаа БНСВУ-ын ардын дуу бүжгийн чуулгын Жү- жигчдийн тоглолтын хэсгээс. С. БОДООШИЙН авсан фото МОСКВАГИЙН НХ НАВДАНД 13 ШАЛГАРДВ? 2 1985 2 он БНСВУ-ын соёлын ӨХРҮҮД аанай оронд болж -байна. Манай оронд анх удаа 30- жвож байгаа Вьетнамын С0ё- шын өдрүүд нь тус хоёр орны нх дүггээн Бөмамллын сҮТ” «ИХ НААДАМ-НАЙ- РАМДАЛ, НӨХӨРЛӨЛ» УУЛЛЛЛЛСЖЛЛСИХЖДСАИХЛЛИУЛСИАИИЛИЖДЭЛХЛХДЭ Улсын нийслэлд тал, талаас Ахын маань өмдийг р : цуглав"Амжиж бас нөхсөн юм мирчиан сургууль, ЗУРГЭДУ- "Аюулт дайнд өнчирч зовсон Эцэж цуцсан байх Ах дүү Вьетнамын . Эмзэ унтаж байна -о024 (Содхуү (Архангей : хүүхдүүдэд Чимээгүй! Чимээгүй! 10 жилийн Ї сургууль, зурга- "Аранзал улаан бүч цуглуулж Одонгийн найранд явахад ойл лтон 227 5 3 илгээх Олны нүдэнд дулаан гэж үггӨлсстын Эрдэнэ Тариат ТАжил дууссаныг радио Эзжийн дээлний захыг Ч зарлав Эвтэйхэн индүүдсэн юм Улаан бүчээ Монгол улс Эцэж єсульдсан байх Улаанбаатараас галт тэргээр Эмээ унтаж байна дугаар анги и : үдэв.” Чимээгүй) Чимээгүй! ишэнн, -й ана” -үээдн Улаан бүч сая, саяараа Хичээлээс ирээд өмсөх -- Б. Алимаа (Архангай Улсын нийслэлээс Ханой . Хиргүй хувцастай байг гэж 10 жилийн 1 сургууль, наймду- тийш одов Эгчийн цамцыг бас таар анги) Эрж олоод угаасан юм Эцэж зүдэрсэн байх байн хийн. 2 өнсолнн заг зур- САЯ САЯ БИ Бзэүдссс | Чийвггүй тадугаар анги), хэ хэмран хэцүү бодлогын . Эрүүл хригх тээнэ Ерөө Бэйдлсылсрндылхлоан УЛААН БҮЧ риуг хэн гаргах вэ гэвэл Эх оронд минь хэрэгтэй гэж Би таргана, надад ухаан бий. Өлгийтэй минь Тал түймэрт өртсөн нөхрөө Өдөржин тул этэ юм Гаргаж хэн аврах вэ гэвэл: Өдэж чилсэн байх -- Х, Энхтайван (Өвөрхангай Зүүибаян-Улаан 8 жил найм- Аюулт даВид: өнхиуж зовсон, сурагч) шалгарч ны ХП их наадамд Орол- Ах дүү Вьетнамын Би ава бий. ангя рна, надад зориг - Эмээ унтаж байна дох урилгаар, м22Ы рэлсЭжЭн (Архангайд | й хүүхдүүдэд Хэн нэг маань аюулд ороод Чимээгүй! Чимээгүй! Хаан ли хэлнэ (Нийс Тэрвэт 2-3 Х.Г0 шанУ дү йоннн “Аранзал улаан бүч Хэрэгцээ болж цусаа ӨГӨХ Ажил хийж явбал Ажил эхэлснийг З4днэ “Шожжулголүлүлсай си О, Би өгнө, надад сэтгэл бий. ӨГ ролг л зарлав Сахилгагүй Хүчин даах уа длэаг ч нгг--154 юм шэн таунд пионер бүхэн Санал авч хэн нэгэнд үс Зи» Утай здна лаанбаатарт яаран яаран 223ну- х . Ё ИЛГЭЭВ Би авна, надад итгэл бий Чимээгүй! Чимэзгүй! Улаан бүч мянга” мянгаараа Эх орноо харьтнаас хамгаалах Эр цэргийн албанд яв гэвэл Би явна, надад эх орон бий “ЭМЭЭ УНТАЖ язлийн У! сургуулийн Долду- каар анги 202 1ндйг (Хэнтий айм- гийн Өмнөдэлгэр мин 10 жил, зургадугаар а 25 Эй Бадамцэцэг (Өвөрхан- тай, Хархорин 8 жил, тавдугаар анги) -- Б. Одбаатар (Доркод, Гастеллогийн хОёЛЖЛИЖ, 10 жил, зургадугаар” анги -| Ц.Энхжаргал (нийслэлийн хаан сумын 8 жилийн сургуу- лийн 4-ийн «Б» ангийн хамт олон --Д, Бат-эрдэнэ 4Сэлэнгэ, “62 аадай 8 жил, наймдугаар виги, --| 4, Хатантуул, (Төв Бат- -2:-1й 10 жил дөрөвдүгээр -- Д.Жаргалсайхан (Нийс- лэлийн 485 дугаар сургуулийн НЭГД сургууль одож 10 хулэсүи эр зарын сурагчид Мөнхзаяа (Хөвсгөл, шалгарч олон улсын пионерийн Мөрөи 8 жилийн П сургууль, “Байрандаа яагрыг алрах хургэдүгар аш) шарын СО БАЙНА урилгаар байрт: тусгай шагнал олгохоор урал- Холын аянаас ирэхэд Жү (Архангай Дайны комисс шийдвэрлэв. Хоол нь бэлэн байг гэж Цэцэрлэг хот 10 -зурэ8 : сур- 4 Энн илэн шэтилллын Аавд маань сайхан бууз холын Уулорбүй (Н йслэлийн тын уралдаанд идэвхтэй орол- Эн” эрэн ТАМ ХИ! еургуулийн наймдугаар цож материалаа ирүүлсэн бүх Эмээ унтаж байна Хн баяр хүргэж ДЗО-ны -- Д, Батжавхлан (Сэлэнгэ их наадмыг сурлага, Х9- Чимээгүй! Чимээгүш” | Мандал, 8 жил зургадугаар дөлмөр, урлаг спортын Өндөр ГудАВЖиНД, тараад ТОГАОЖОД шил Жавзан (Нийслэлийн УРАЛДААНЫ комисс Гуя ив гялалзах вий гэж Эрхлэгч ж. дашдындоГ гт ь тэ? Ё Є1 Ё 41244 т 4 Фиглдал ы ? 4 Э2 : хэн 1 сэн. хэвлэлийн комбинатадхэвлэв, 007 Индецс-14140: 2ЕЕТ- ХГГА--95558 | Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын 4227. 4 42 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Өө Ме42 (2038) Ө авгн дэвших, сургууль төгсөх жзэ улам ахиулах алжаасан оюунаа сэргээх гол нөхцөл болсон зун цагийн амралтыг хэрхэн өнгөрөөх тухай бодол хүүхэд бүрийн сэтгэл санааг хөнддөг билээ. МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн "Товчооны 66 дугаар тоттоолд Пионер сурагчдын зуны амралтыг зохион бай- туулах ажлыг цаашид сайж- руулах арга хэмжээний тухай заасан заалтыг удирдлага бол- тож энэ оны нэгдүгээр сард таргасан МАХН-ын Төв Хо- рооны Улс төрийн Товчооны 25 дугаар тогтоолоор Пяонер, дыг хүлээн авч амруулахаар ажлаа хангасан юм. Энэ зун Улаанбаатар хотын «Цагаан нуга» пионерийн ла- терь 240 хүүхэд хүлээн авч Хэсэг эроын нт “тэй, Цагаан амруулах хүчин чадал бүхий йрын иж бүрэн ба: өргөтгөл, зэрэг пионе- рийн лагериуд өргөтгөл хий- сэн нь 2400 орчим хүүхэд ам- рах боломж нэмэгдэж байна. Үүний зэрэгцээ Дорноговь Дорнод аймгууд шинээр пио- нЄрийн лагерьтай болж Улаан- “лагерь Ч дугаар сарын эхээр анхны- хаа зэлжийн 240 хүүхдийг авахаар бэлтгэж байна, Хүүхэд багачууд та нарын-| зуны амралтыг аятай тавтай өнгөрүүлэх зорилгоор энэ жил пионерийн бүх лагериуд 10 шахам «ая тө: “ засвар ажил Пионерийн лагерь хөдөл- мөр-амралтын зусланд к-128: нар, ус, агаараар биеэ БМга12-э3, байгалийг хайр- лан хамгаалахыг эрхэмлэх нь Пионерийн лагёрьт амрах хугацаа хэдий богинохон Ч тэндээс сурч мэдэх зүйл их бий, Иймд хүүхэд багачууд та нар өглөө босохоос эхлээд орой унтах хүртлээ ямар ажил зохиогдов, түүнд би хэрхэн оролцов гэж тооцоолж амьд- рал ахуйдаа бодьтой тусгаж аваарай, Пиопер сурагчдын зуны амралтыг зохион байгуу- лах зөвлөлийн тасгийн эрх- лэгч Н, МАНДАХ 1985 ОНЫ ЗУ Дэлхий ертөнц дэлгэрэн бялхсан дэлгэр зуны сай- хан цаг боллоо. Байга- лийн үзэсгэлэнг сонгон байгуулсан манай орны олон арван пионерийн зус лангуудад багачууд хүүх- дийн баясгалант дуу цуу- райтаж эхлэв. Гуч шахам жилийн бая- лаг намтартай Сэлбэ дэх пионерийн зусланд Улаан- баатар, Дархан хот, Төв, Дорноговь аймгуудаас зорьж ирсэн таван зуу таруй пионер сурагч эх- ний ээлжээр тавтай сай- хан амарч байна. -- Бэлтгэл бүрэн гэж захирал Ц. Түвшинтөгс ярьж байна. --Ёсөн сар хүртэл хүнс ний бүтээгдэхүүний нөөц- идээгээ эЭн- дээ боловсруулж тараг, аарц. хайлмаг хийдэг гэж ахлах тогооч |Г. Дүгрээ хэлэв. -- Манай сувилал эх- ний ээлжийн 100 хүүх- дийг -нар, агаар, усаар чийрэгжүүлж эмчлэн су- вилж байна гэж их эмч 8. Осоржамаа ярив. -- Бид олон төрлийн ажил зохиож байна. Өчиг дөр Дуут жагсаалын үзлэг явуулж «Хөдөлмөр» бү- РГАДУГААР САРЫН 11 лэг түрүүлсэн гэж пионе- рийн ахлах удирдагч Д.- Оюунханд өгүүллээ. Тэдний үг үнэн болохыг бид үзэж мэдэв. «Хөдөл- мөр», «Золбоо», «Жавх- лан», «Залгамжлагч» зэ- тэг багачууд хүүхдийн хүсэл тэмүүллийг илэр- хийлсэн сонсголон яруу нэртэй"арав гаруй бүл- -тийн удирдагчаар Улаан- баатар хот дахь Багшийн сургуулийн төгсөх ангийн эгч нар нь урам зоригтой ажиллаж байна. Нээлтийн шугам жагсаал, пионе- рийн зуслантайгаа танил» цах ойрын аяллаар гараа» гаа эхэлсэн пионер сураг- чид «Бага олимп» зохио- но. «Байгалийн музей» үзнэ, урлагийн үзлэгт оролцоно, хөдөлмөрийн цуваанд гарна, идэвхтний хичээлд сууна гэж амрал- тын өдрийн хуваарийг аль хэдийнэ судалж бүлэг бүлгээр бэлтгэж байна. Сэлбийн пионерийн зус» ланг түшиглэн байгуул- сан эмчилгээ сувиллын та» сагт зуу шахам хүүхэд байна. Монголын ҮҮйлд- вэрчний эвлэлийн Төв Зөвлөлөөс эрхлэн манай оронд анх удаа байгуулж Ахмад сэтгүүлч О. Сумьяа болуран сийлбэрч хүн юм. Сэлбэ дэх пионерийн зусланд «Байгалийн ? 5 ргагчдын дунд. , ЗУРАГ ДЭЭР: Сэтгүүлч, урансийлбэрч О. Сумьяа тон у Үс музей» байгуулжээ. - Ф.МЯГМАРфФ ҮНЭ410мӨНГӨ хоёрдахь жилдээ ажиллаж байгаа энэ сувиллын та- саг нь сульдаж ядарсан, удаа дараа өвдөж эмч- лүүлсэн хүүхдүүд хүлээн, авч эмийн бус эмчилгээ- тээр чийрэгжүүлж байна. Ерөнхий эмч, шүдний эмч, дөрвөн сувилагчтай энэ сувилал өнгөрсөн жил 400 гаруй хүүхэд эмчлэн сувилжээ. Наран ээвэр энгэрт эг- нэн ярайсан олон цагаан байшингийн нэгээр оро- ход: Би Дорноговиос, бид 23, 18 дугаар сургуулиас ирсэн. Олон найзтай болж зэв уралдаан тэмцээнд орж байна гэж «Залгамжлагч» бүлгийн хүүхдүүд зуслан- гийн сонингоо ярьж /бай- на. Ё Мөнгөн бүрээн дуугаар жигдрэн жагссан тэдний эрүүл тунгалаг царайд баяр баясгалан гэрэлтэнэ. Хэдхэн хоногийн өмнө «Сайн байна уу, зуслан» гэж байсан тэд удсхгүй «Сайхан амарлаа, Саяр- тай» гэж хэлээд алсын замд гарахад бас хэдэн зуун багачууд хүүхэд «Сайн байна уу. зуслан» гэсээр зорин ирнэ. С. ЖАМБАЛЛОРЖ Түүний уран бүтээлээр хадан хяэмжхэлЛэН) Манай орны “ерөнхий боловсролын сургуулиуз дын пионер сурагчид Мосн- ва хотноо болох ДЗО-ны ХП их наадмыг угтаж «Империализмын эсрэг, эв санааны нэгдэл, энх тай» ван, найрамдлын төлзө» уриан ДОР их наадмын эв санааны нэгдлийн Фондод хөрөнгө хуримтлуулах Хө дөлгөөн өрнүүлж их наа- дам угтсан уралдаан, тэм- цээн зохиож байна. Энэ ту хай бичсэн ядэвхтэн бичигч дийн захидлын заримаас НИЙТЭЛЛЭЭ. туэмглүвүт аймгийн өс- вөрийн үхбаата Дд ДЗО-ны ХП их ЭВда “лс таж «Юмхнаар юм хийх» хэөдөлтөөн өрнүүлж 870 гаруй нэр төрлийн гар ур- яалын бүтээлээр эв санаат Пионерүүд их наадмын фондод ны нэгдлийн зах гаргаж «20800 төгрөгийг их наад- мын фондод шилжүүлсэн тухай П, Лувсандамба. Завхан аймгийн Ургамал сумын дунд сургуулийн сурагчид арвилан Хэмнэл» тийн аянаар 3,7 тонн яс, ширхэг бэхийн сав цуглуулж их наадмын Фон дод 700 шахам төгрөг шилжүүлсэн тухай багш З. Бадамцэрэн, Баян-- өлгий аймгийн Сагсай су» мын дунд сургуулийн пиоОе нер сурагчид 1645 төгрөг гийн хоёрдогч түүхий эд цуглуулж их наадмын фондод шилжүүлсэн тухай багш 8. Нурсал, Булган аймгийн Тэшиг сумын ҮШ бүлгэмийн пионер сурагч дын дунд ДЗО-ны ХП их наадам угтаж «Их наадамд бидний оруулах хувь нэ- мэр». уралдаан зарлаж 1600 төгрөгийг их наад мын фондод оруулсан ту- хай пионерийн ахлах удир- дагч Д. БАТБАЯР, Далан: задгад хотын төвд Баян-- овоо сумын пионер сурагч- 2-1:48-ЫГ17) бээ Ю. А.ГАГАРИНЫ НЭРЭМЖИТ БҮЛЭГ Хөвсгөл аймгийн Шинэ- идэр сумын 10 жилийн сурч туулийн 7-гийн «В» ан- гийн пионер сурагчид санс« рын анхны нисэгч Ю. А. Гагарины нэрэмжит бүлэг боллоо. Ангидаа Ю. А.Га» гарины үйл амьдралыг ха- руулсан булан байгуулж, сансрын нисэгчдийн өдрөөр бүлгийн ажил зохиов. Бүл- гийн дарга В. Баярдалай ангийнхаа сурагчдын со нирхол, авьяасыг нь су" далж. мэргэжил сонголтын карт нээж бүлгийн алдрын альбом бий болтожээ, Мөн ангидаа улс төрийн дууны «Энх тайван» хамтлаг байг туулж сурагч бүр зөвлөл- тийн гтионерийн дуу сурах Пионерийн ахлах удирдагч Я. ЦЭРМААСҮРЭН ням ГАРИГИЙН КЛУБ Говь-алтай аймпийн Төгрөг сумын дунд сур, гчулнас сурагчдын чөлөөт цагийг зөв боловсон Өнгө рэөх зорилгоор «Ням тари- гийн клуб» байгууллаа. Ням гариг бүр тусгай цагийн хуваариар сурагчдын дунд авхаалж сэргэлэнчүүдийн финзмыг лийн ойн өмиөхөн ЗХУ-ын 4 удяэгийн баатар, маршал ЇЕД 4ТИЙМЕРИЙН атльдлэДЛААС. Т. Б. Жуковын нэрэмжит бүлэг болов. Түүхт ойнуудаа угтаж салаадын дунд «МПБ-60», «Ялалт-40» дурсгалын “улаан тугийн төлөө урал- дааныг сурлага, сахилга бат, хичээлийн ирц, гоо зүй тэсэн үзүүлэлттэйгээр 830- хиосноор 100 хувь сурал- цаж сурлагын чанар 4,1 хувиар ахиж ангиараа хи- чээл таслагчгүй хамт олон боллоо. Бүлгийн пионерүүд ар, вилан хэмнэлтийн байнгын аянд идэвхтэй оролцож хоёрдогч түүхий эд цуглуу- лан бүгд 200 төгрөгийн хуримтлалыг ДЗО-ны ХП их наадмын.эв санааны нэгдлийн Фондод оруулав. Багш Л, ӨЛЗИЙМАА «ЧИЙДЭН» ОПЕРАЦИ Увс аймгийн Тэс сумын 10 жилийн сургуулийн пионерийн бүлгэмээс «Чий- дэн» операци зохиож сумын төвийн албан газар, үйлчил- тээний цэгт байнга хяналт тавьж ас тласнаар өдрийн цагаар үр ашиггүй асч бай- гаа Чийдэнгийн тоо 287- оор цөөрлөө. Одоо манай сумын хэмжээгээр өдрийн цагаар чийдэнг үр ашитгүй гсааж, улсын үнэт баял- тийг хохироодог байгуул- лага үгүй боллоо. Ү ангийн сурагч М. СОСОРБАРАМ МӨНГӨН МЕДАЛЬТ ЧУУЛГА. Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын 10 жилийн сургуулийн дэргэдэх «Улаан бүч» чуул- лаг өв уламжлалаас сэдэвлэн бэлтгэжээ, Сурагч Д. Сарангэрэл, Ц, Чулуунбаатар, Ш, Сүнжид- маа, С. Бямбабаатар, Х. Энх» баяр нарын тоглолт үзэгч, дээс Өндөр үнэлэлт авлаал, Багш Ж.ГУН-ААСҮРЭН дын урлагийн их наадам болж нэг удаагийн тоглол- тын орлого З00 төгрөгийр ташн ХИ их наадмын рондод оруулсан тухай Б, ТӨМӨРБААТАР нар мэ- дээлжээ. Дорноговь аймгийн Дэ ланжаргалан сумын пионе- ийн ахлах удирдагч б. огзолмаа тус сургуулийн сурагчид их наадмын Фон дод 2222 төгрөг хуримт- луулсан тухай, нийслэлийн 82 дугар сургуулийн багш С.Шаазан Ажилчны райо- ны ерөнхий боловсролын сургуулиудын дунд их наа- дам угтсан 12 хоногийн буухиа аян зохиож байгаа тухай, Эрдэнэт хотын пио- нерийн зөвлөлийн заавар» лагч А. Бадрах тус хотын 17127 пионер сурагч «Аль дагдал хаягдлыг алт, мөн- гө болгоё» уриан дор Зо- хиосон «Яс», «Бэхийн сав» цуглуулах хөдөлгөөнд орол- цож 5879 төгрөг луулж их наадмын фондод хувь нэмэр оруулсан тухай тус тус мэдээлжээ. «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААР Дорнод аймгийн төвийн 8 жилийн П сургуулийн бүл- гэмийн зөвлөл «Сур сур бас дахин сур» уриан дор «Зал- гамж үе» аяны удирдамж, жигүүрийг бүлэг удирдсан багш нийт сурагчдад сурталч- лах зорилгоор олон хэлбэрийн ажил зохиож 3 Пионерийн танхимыг шинэ зааврын дагуу тохижуулж, пионерийн болон соёл хүмүүж- лийн ажил зохиох бүх болом- жоор хангалаа, Бүлэг бүрт тусгай хавтас нээж зохиосон ажлыг бичиж, 14 хоногоор дүгнэдэг боллоо, Бүлгэмийн зөвлөлийн дэр- тэд пионерийн идэвхтэн сон- гуультнаас бүрдсэн хэсэг бай- туулж пионерийн бүлэг, баа- тарчуудын баг, тавтуудыг хариуцуулж, хичээлээс га- дуур зохиох соёл хүмүүжлийн ажилд нь заавар зөвлөлгөө өгөх, сурлагаар хоцорч яваа сурагчдад долоо хоног бүр на» рийн цагийн хуваариар давт- сурагчидтай нөхөрсөг уулзалт, тэмцээнийг байнга зохиож, ЗХУ болон ах дүү социалист орнуудын шнонеч рүүдтэй 80 гаруй сурагч за- хидлаар харилцаж пионерийн ажлын тэргүүн туршлагаас нь суралцаж бүлгийн ажил- даа нэвтрүүлж байна. Багш Ц, БАР АНХНЫ ТАЙЛАН ТОГЛОЛТ Увс аймгийн Наранбулаг сумын дунд сургуулийн дэр- гэд «Бяцхан алиа шогчидеФ клуб ажилладаг. Тус клубийн бяцхан жүжигсаїд МПБ-ын 60 жилийн ойгоор «Хогжилтэй шинжлэх ухааны хүрээлэнд» суртал ухуулгын тоглолт хийж тамхины хор уршиг, уур уцаар, зөв боловсон харьцаа зоргийй тоатрчилсат тоглолтоор уран чадварлаг үзүүлсэн нь «-Үзэгчдэс өндөр үнэлэлт ав- лаа. “ Багш Т. ЦЭЗЭН анин тоо ооототттэттт тэтгэлэгт Эрдэнэт хот дахь зөв- лөлтийн 16 дугаар сургуу- лийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Ц. Нарантуяа, Гв- лиева Гузель нар ДЗО-ны ХП их наадам угтаж анги төнхимаа цэцэрлэгжүүлэх Дундговь аймгийн Дэ- рэн сумын дунд СУРГуУ- лийн уран сайхны «Бая- сал» хамтлагийн сурагчид ДЗО-ны ХП их наадам угтаж энх тайван найрамд- лын сэдэвтэй хүүхдийн жүжиг, үзэгдэл, дуу, шүл- гийн 80 гаруй уран бү- САЙН ҮЙЛС. Цэцэрлэг хотын 10 жи- лийн нэгдүгээр сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурэгч Л. Мэндсайхан МПБ-ын Төв Зөвлөлийн «Сайн үйл- сийн төлөө» мевалиар шаг- - нагдлаа. Мэндсайхан пио- нерийн тангарагаа үнэн- чээр биелүүлж галын аюу- лаас гурван хүүхдийн амь аварсан юм. ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Лхаг- ваагийн Мэндсайхан. хөдөлгөөнд идэвхтэй орол" цож, олон цэцэг тарьж нөж дөө хошуучилж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Цэцэгчин охин Ц. Нарантуяа, Га лиева Гузель нар. тээл бэлтгэж багш, сурагч- дад тоглож байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Уран сай- ханч Ц, Гоєачимэг, Т. Мөнхбүрэн, Т, Мэөнхдэлгэр нар жүжиү тог- Д. ТӨМӨРИЙН авсан Фото з Бантан иииииллиииилилиили ОРОН СУУЦНЫ БАРИЛГА БҮР ПИОНЕРҮҮДИЙН нНҮДЛЭН ХАМГААЛАХ ОБЬЕКТ БОЛОХ ЕСТОЙ ПИОНЕРИЙН ОБЬЕКТ Эх орны маань нийслэл- Улаанбаатар хотын нүүр ца- рай өдрөөс Өдөрт өнгөжин жавхаажиж Зөвлөл- тийн алдарт барилгачин ах ний эрхэм зорилго бол ах, эгч нарынхаа ариун цагаан хөдөл- мөрөөр бүтсэн орд харшуулыг нүдний цөцгий мэт хайрлан хамгаалж байх хэрэгтэй юм. Гэтэл... 4 Зарим хорооллын байшин- гийн орцоор ороход ашиглал- тад ороод удаагүй байтлаа хаалга нь эвдэрч, ханаар нь өлдэв нэр хаяг сараачсан, тамхины иш, чүдэнзний мод, хогоор лүүрсэн харагдах юм. “Нийслэлийн Октябрийн районы 21 дүгээр хорооллын дөрөвдүгээр байр саяхан буд- гийн үнэр ханхалж оршин суугчидаа хүлээж авч байсан юм. Гэтэл одоо танихын арга- гүй болжээ. Энд тэнд хог хөг- шөгэн, эвгүй үнэр ханхлаина. Элэ байшинд пионерүүд 13-8 Пионер сурагчид та нар түү- ний эсрэг тэмцэх хэрэгтэй. | Байр, орцондоо хїн байрын зөвлөхийн гишүүд: лан 3) тэй холбоотой «Орц» 5 ч үч ЭЭ” АР ЖҮҮС ҮСЛЭСҮСЭҮЭСЭЭЭГСГҮҮЭЭ ЭЭС НООС ҮҮ БААТАРЧ ууД АА!ТА НАР ЗУНЫХАА АМРАЛТААР ХҮНД «ТУС. ТАЙ, НИЙГЭМД АШИГТАЙ Юу ХИЙЖ БҮТЭЭХ ГЭЖ БАЙНА ВЭ? Чи ТИМУР 7 Халуун нарнаар арай гэж түүсэн МӨН ҮҮ? лал ёсоор Хаана явсан. газар бүртээ хүмүүст ингэж чин сэт- гэлээсээ тусалж хэнд юу хэрэг- тэй байна гэдгийг соргогоор ажиглаж явдаг юм. --Чи Тимур байхыг хүсдэг үү? --Асуулт юу байхав, Би чинь тВсдэж хариулах баётарчууд- тай гүй тааралддаг билээ. Тийм ээ. Баатарчууд та нар Тимурчүүд болохсон гэж үргэлж хүсэн мөрөөдөж явдгийг бид сайн мэднэ. й Зуны амралтын хөгжилтэй өдрүүд эхэлж та нарыг газар бүрт Тимурчүүдийн бүлэг хү- лээж байна, Чи Тимур болсноор, хэзээ ч мартагдашгүй олон сайн нөхөдтэй болж тэдэнтэйгээ хүнд тустай их зүйл бүтээнэ. Тэгээд та нар зуслангийнхаэа орчны мод зүлгийг хамгаалалдаа авч ой Хамгаалагчдын дотны туслагч болно, Бага насны дүү нараа цаг ямагт анхааран халамжил» на, Хөдөөгийн Тимурчүүд отор» чид тууварчдын гэр бүлийнхэнд халуун туслалцаа үзүүлнэ. Ус, түлш ойртуулж хурга тугал ха- рчулна, Хийе лгэж санавал ажил мундахгүй их гарна, Хүүхдүүд та нар Тимурчууч дийн бүлэг байгуулж ажлаа эх» лэхдээ Аркадий Гайдарын «Ти мур ба түүний команд» номыг дахин дахин уншаарай| Хийж бүтээх хүсэл сонирхлыг чинь оргилуулсан олон шинэ санаа ӨГӨХ ВИЙ. Баатарчууд аа! Зуныхаа ам- ралтаар Тимурийн ямар бүлэгт элсэж юу хийж бүтээснээ, ам- НЭЭСЭН ХУрХүлэр сониноос чиж ирүүлээрэй. Баатарчууд болгон Түмүр байна Трэүл сайхан хэрэг МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ХЭСХЛНСӨӨЭСЭСЭССЭҮСЛССОХ хїхлилхилл ал лж ЖЖҮСҮЖҮСҮ ХӨГЖМИЙН ЦАГААН ЗУРАГ ДЭЭР: В, И. Леиинийнэрэмжит МПС-ын Б1БУ-11 0С80Р ҮЕ Болгарын сургуулиу» дад хүүхэлдэйн Ду" гуйланд сурагчид хи» чээллэх их дуртай, Тэд цэцэрлэгийн бяц- хан дүү нараа баяр» луулах гэж төрөл бү- рийн хаягдал даавуу- ны «ӨӨДӨС, МОД ашиг» лан хөөрхөн хүүхэл- дэйнүүд хийж өгдөг байна, ЗУРАГ ДЭЭР: Су- рагчид цэцэрлэгийн дүү нартаа илгээх тог- лоомоо багштайгаа зөв- лөж байгаа нь БНПАУ-ЫН ӨСВӨР ҮЕ. ЗУХИЧҮҮД ГЭЖ ХЭН БЭ? Зухичүүд. Энэ бол баатар- чууд та нарын үе тэнгийн польш нөхөд чинь шүү дээ. Польшийн 1--1Ш1 ангийн бага- чуудыг ингэж нэрлэдэг юм. Тэд пионерт элсэж харцер болно. Бид саяхан БНПАУ-ын Вар- шав хотын 170 дугаар дунд сургуулиар очиж тус сургуу» лийн зухи, харцеруудтай уул- заж танилцлаа. ЗУХИЧҮҮДИЙН ДОТНО НӨХӨР алхам тутамд харагдаж байлаа, НУГАСНЫ МУУХАЙ ДЭГДЭЭХЭЙ 65 дугаар багийн зухичүүд дэлхийн хүүхдийн нэрт зохиолч Х. Н. Андерсены «Нугасны муухай дэгдээхэй» зохиолоор жүжиг бэлтгэж байгаа тухай Сюзана ярьсан билээ. Хүүх- дүүд тоглох дүрээ аль хэдийнэ сонгож авсан гэнэ, Зохиол тэд. ний сонирхлыг татаж, ихэд таалагдсан нь илэрхий. Бяц- хан Янина нугасны муухай дэгдээхэйд тоглох болсондоо тун их баяртай байгаа ажээ. Зухичүүд бидэнд жүжгээ тог- лож үзүүллээ. Бэлтгэл эхэлж байгаа ч гэсэн тэд дүрдээ ит- гэлтэй хөгжилтэй сайхан тогло- | лоо, Дараа нь тэд Зухичүүдийн уламжлал ёсоор эв найрамдал, үнэнч нөхөрлөлийг илтгэсэн тойрогт орж дуулав, Бид ч бас ЧИНИЙ ҮЕ ТЭНГИЙНХЭН тэдний эв нөхөрлөлийн тойрогт дуулалцаж билээ, «УЛААН, ЦЭНХЭР ОД»-НЫ 84571512) 65 дугаар багт эвтэй найр-! тай 26 зухи бий. Танхимын | самбарт охид хөвгүүдийн 26 хөөрхөн дүрс бүхий хүснэгт байна. Зохиосон ажилд хэн яаж оролцсоныг дүгнэж таних тэмдгээр заажээ, Харин «Улаан, цэнхэр оОД»ны төлөө урал- даанд хүүхдүүд хамгийн идэвх- тэй оролцож байна, Багийн ажилд идэвхтэй оролцож зухи- чүүдийн тойрогт сайн дуулсан хүүхдэд улаан, цэнхэр од ол- гож самбар дахь зургийнх нь нүүрэнд наадаг ажээ. Хэнд ямар ЇЇ од олгохоо хамт олноороо ший- | дэж байгаа нь тун сонирхолтой байв. Энэ бүхнийг багийн удир- дагч Сюзана чадмаг зохион бай- гуулж байлаа, Я. СУМЬЯА ил бүлтгийн уйлангийн агчид 4 ТЭЭ, 16 БОЛООПРИЙН авсан Фотб мэндэлсний нь 90 жилийн ОЙД . | гаартаа баатарчууд та нарт Н.А. 8, ХОМЧЕНКО Бастусь сургуулиасаа бүр шар шувуу шиг уурлаж шантайчи- хаад иржээ. Тэгэхэд ээж нь түүнээс: г --Чи чинь өнөөдөр яачихаа вэ? тЭхЭД --Муурнаас болж надад муу тавьчихлаа гэж хүү хариулав. г--Юун муур! --Энэ байна, Үнэхээр муу зур" сан байна гэж үү? хэмээн хүү хэлээд дэвтрээ нээв. Бүрээ | шит махиралдсан сүүлтэй Ц»| гаан сахалтай, үс нь барынх шиг судалтай ёстой, жинхэнэ Муур | суржээ. Үүнийг үзээд ээж нь: --Гоё л муур байна гэхэд, хүү: --Багшид л лав аятайхан Са4»| вагдаагүй. Тэгээд л хоёр тавь гвэл чи зургийн хичээл дээ үймүүлсэн биз. , үймүүлээгүй гэж Нас | г д--өвөөдөр манайд н хичээл ч ороогүй, эвэ г би тооны хичээл дДэЭЭр| урсан юм тэжээ. | Орчуулсан 2, ЧИНТОГТОХ | мм аэээс “євмшэшслын |Мохисооомллөй (шонимсхмаа (ол 11 111111: 11111174 Шорсын амьдрал, тэмцлээс танил» ЛУЯ, Иргэний дайны тэр жилүүд өх орондоо социалист хувьсгал бай. гуулсан Зөвлөлт орны хувьд хам- гийн хүнд хэцүү жилүүд байсан юм. Ноёд, баячуудаар толгойлуул- сан, тадаадын хөрөнгөтнүүдээс зэр зэвсгийн дэмжлэг авсан хаант Оро- сын генералууд зөвлөлт улсыг устгах гэж цэргийн хүчээр довтол- сон юм. Энэ хэцүү цагт улаан ар- мийн жанжнууд хоромхон зуур цэргийн болон улс төрийн өндөр мэдлэгтэй болцгоож байлаа, Тийм хүний нэг нь Н,А. Шорс байв. Шорс хувьсгалын хэрэгт чин үнэнч ,зориг хатуужилтай сайн зохион байгуулагч хүн байв, Тэрээр 1918 оны иргэний хамгийн, Ги П 1 119 11:11! лагын 44 дүгээр дивизийн даргаар томилогдон Киев хотыг дайснаас хамгаалах ажлыг удирдаж байжээ. Тэр үед Шорс 24 настай байсан бөгөөд «Дайсан хичнээн хүчтэй Ч байсан олон юм уу гэж бүү ёсуу. Харин хаана байна? гэж асуу. Тэгээд бид ялна» тэдэг байв, Шорс хоромхон зуур цэргийн байрлалын сул талыг ёжиглаж, газар байж өөрөө цэргүүдээ удир- дан дайсны өсрэг тулалддаг бай- сан юм. ү Н.А, Шорсын санаачилгаар ажилчин тариачдаас бүрдсэн улаан армийн Өндөр мэдлэгтэй цэргийн дарга нарыг бэлтгэх курс байгуу. лагджээ. аа их Эх орны дайны жилүүг | А. Шорсын нөрээр нэрлөэгд |. дэд Н. сэн партизаны отрядууд олноор байгуулагдан Ффашист германы булаан эзлэгчдийн өсрэг тэмцэж : М. БОЛД ӨДРҮҮДЭД ГУРВАН э АВМАЇ САРНАЙ (ВЬЕТНАМ АРДЫН ҮЛГЭР) Рит хүүг бүр бага байхад эцэг эх нь нас баржээ, Тосгоны нэгэн дархан сайхь хүүг өрөвдөөд ша- болгов. й Тэгтэл өвгөн дархан нас ба- рав, Рит учиргүй уйлж гашуу- дан гэр орон, хамаг ажлаа орхнод 2 явжээ. л 228 л байж, яваад л байж. Харин тэгтэл Ритийн өмнө гурван сарнай таягтаа уячихсан, бас тэ- тээд од шиг гялалзсан нүдтэй, цал буурал өвгөн гарч ирээд хүү! дуудав, Тэр өвгөн Ритийн толгойг нь илбэн, хэн гэгч, хаа зорьж явааг асуусанд хүү Өөртөө 10- хиолдсон уй гашуу зовлонгоо нэгд нэгэнгүй ярьжээ, Өвгөн шХс оров тэн. | Чингээд Рит хүү өвгөнд баяр- | ласан талархсанаа илэрхийлээд | цааш явлаа, Хаад ноёдын тансаг | амьдралын тухай эцгийнхээ ярь” | даг байсныг Рит өанаж «Хаан боо Б, мннэ шээг лж ---. Бажи ижинилний болий лшииллилиэ ! болж үзэх юмсан» гэж бодон эх- ний сарнайг шидтэд төдөлгүй хаан болчихсон байв гэнээ. Гэвч удалгүй түүнд гараа Хум- хин суух дэмий санагдсан тул «Би хэзээ ч дахиад хаан болох- гүй» тэж шийдэн, жирийн нэг хүү хэвэндээ ороод ой руугаа явлаа. Нэгэн удаа хүү хүүдий дүү- байхыг За, тэгээд Рит хүү дээшээ харснаа үүлэн дээр гарах юмсан гэж боджээ, Хүү үлдсэн ганц сарнайгаа шидлээ. Хөвсгөр үүлэн дээр суучихаад цэнгэг агаарт дураараа хөвж явах түүнд сай» хан санагдаж: байсан боловч мөн л залхуутай ажээ, Гэртээ харни- хаас илүү сайхан юм үгүй шиг санагдлаа, Бодож санасан нь ёсоор болж, нүд ирмэхийн зуур Рит хүү тосгондоо ирчихсэн байлаа, Нутгийнхан нь Ритийг ирсэнд баярлацгааж, тосгондоо үлдэж дарханыхаа ажлыг үргэлжлүүлэ- хийг зөвлөжээ. Ингээд л Рит хүү тосгоныхоо дархан болж, амар сайхан жаргаж гэнэ, Вьетнам» сэтгүүлээс 0) лсан 1 ҮН МАНДен "Эрхлэгч Ж.ДАШДОНДОГ | ЭА--95411 Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлглийн кдмбинатадхэвлэв, Индекс--14140 ? НЭЭ р хихиахилииний зимээээилт-лэиэх (зиэжэлээээээ. | чи 11111111711122521 11111114 89175361 (111 Ео:14:59, 1:2134ЕЫГ 1110 ЭЭ йг уа «З6 ҮН Є 297-2 шакол ч "Ч -1711 1. 43 2-1. хийн Ь- 20 СзашииыалциатарасүусгҮатүолана цээгэҮгҮгн 8: Ї 1 Өмнөговь аймгийн төвийн | дийн ойн Бонцертод оролцон т2 Дь, 1 найман жилийн сургуулийн 19 | тоглож, үг9гч олноос өндөр үнэ- ШТАРЧУУДЫН ЁН 4 ийн «Б» ангийн бурагч Х, Хас лэлт авсан ЮМ. : 3 чулуун, төвийн бага сургуулийн ЗУРАГ. ДЭЭР: Хөгжөөнт тоглоом, хөөр баяр 2 852 89628 Бэ л6 3 аг йг Нндр Эр су- бялхсан зуны өдрүүдэд манай 8. хамт) нар Олон улсын пионерийн «Най- сурагчдын «Тэмүүлэл» лагийн сайн бүжигчид болжээ. ши ҮТТЭТЭЛЭЭЭЭВЭгВгс-гтг орны мянга мянган өсвөр үеийн: 1 рамдал» дагерьт, хэн тавтай сайхан амарч байна. Хүүхдүүд үйлдвэрийн цех тариан талбай, малчны суурь, барилгын талбар, "амралтын зуслан хаа л бол “хаана их бүтээл хийж байгаа | ах, эгч нараасаа суралцаж бай- | на. ї Зуны амралтын . өдрүүдэд | төрөлх эх орон, орондоо их зүйл хийж «бяцхан гарын» хувь нэмэр, оруулж байгаа нь бүр ч бахархалтай. “Багаасаа ажилч хичээнгүй ХӨ- дөлмөрч болж сурах нь баатар- чуудын эрхэм зорилго мөн. . Зуныхаа амралтаар баатар- | чууд та нар ах, эгч нарын хамт | түүх дурсгалын газраар аялал, зохиож, эх орныхоо хөгжил, БАЧГаДИЛЧ баялагтай танилцаа- ра: Малчин аав, ээж дээрээ очиж мал малладаг арга туршлагаас | нь сурч, айраг цагаан идээ идээрэй, Зуны сайхан нарлаг өдрүүдэд усанд орж, биеэ на- ранД шарж, чийрэгжих хэрэг-| Зуны амралт бол өөрийн | сонирхсон тоглоомоор наадаж, бие. бялдраа хөгжүүлэх хам- гийн тохиромжтой хугацаа шүү. 1: Баатарчууд аа! Та нарт тав-| тай сайхан амраад нх зүйл | сурч ирэхийг хүсье! ! . Ч, БАТДОРЖ | 51117179 С | УУ. | 2-3 хөдөлмөр, | эцэг эх, гэр | |. удирдагч Мөнхнасан эгч бид- | “Шус хамтлаг ца гинсаг “БААТАРЧУУДЫН 2-ын «Б» ангийн бүлгийн ах- лах удирдагч Г. Мөнхнасан баатарчуудыг байгаль орчноо танин мэдэх, сурлагын чанар ахиулах, хууль дүрэм мэдүү- лэх талаар олон хэлбэрийн ажил зохиож байгаа. манай тэргүү- ний эвлэлийн гишүүдийн нэг гэж нийслэлийн УЇ сургуулийн | “ХЗЭ-ийн хорооны нарийн бич- тийн дарга Н. Насанжаргал өгүүлж билээ. Бид 2-ын «Б» тиар орж онц сурлагатан О. Лхагвадулам, 3, Оргилмаа нартай уулзсан юм. --) Манай ангийн бүлгийн р МПБ-ын 60 жи» ШиШИНГЭЭШЭРЛТТГТт177711417771177717/1117111117702717-79 Хээи)очиммвит-гчыг 00) сэвжавиамны М, БОЛДЫН авсан фот 4 хэвсриэлилиливэситидархашннираны» ХАЙРТАЙ ЭГЧ ний хичээл сурлага, чөлөөтца» гаа зөв боловсон өнгөрөөхөд багшийн адил тусалдаг, Бид- ний уншиж сурахад зориулж | түргэн хэллэгийн дасгал Хийл- гэж, төрөл бүрийн сонирхолтой вар таалгадаг, 8 ЭН Цэрэндэжид, -0. БОДООШ | ЗУРАГ ДЭЭР: -- Биутийн ГТ. Мөнхнасан, О. | : : 42 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ тгэстүүгээлтгтээжт элч г сангийн аж ахуйн | ГАУ-ын хөдөлмөрийн баа-/ : Даваахүү, БНМА | никжуулагч, 2644 (2040) | эе Ё Ю? « 5 8488 МАХН-ын Тев Хорооны | зэлжит Х бүгд хурал 1985 | оны зургадугаар сарын | 185д боло... Бүгд хурал Хөдөө аж! лэх, ! Алтангэрэл, Төв аймгийн Ё намын хорооны нэгдүгээр, нарийн дарга, 18 Өвлд БНМАУ-ын Үнэ, стандартын улсын хорооны Ё дарга Э. Бямбажав, Бул-Ї тан ёймгийн «Магсаржав»! дарга! Г. Дин-Аажав, Баян--Өл- гий аймгийн АДХ-ын гүй: цэтгэх захиргааны дарга! ухааны Анадемийн ерөн-( хийлөгч Ч. Ї МАХНА : ын Төв Хорооны дэргэдэх Намын хянан шалгах хо-(ЇЙ рооны орлогч дарга (өл! -ын Хөн 4 төн, Хүнсний сэлт? ийн Яамны сайд . Найдан, Сэлэнгэ аймгийн Ерөөгийн сангийн аж ахуйн меха-ЇШ БНМАУ-ын ЖЁ хөдөлмөрийн баатар ОНЫ ЗУРГАДУГА САРЫН Нува ЭР, (9, С Дэлхийн дэвшилтэд за луучуудын амьдралд 1о- хиөлдож байгаа түүхэн үйл явдал болох Дэлхийн залуучууд оюутны ХЇЇ их наадмыг манай орны нийт ерөчхий боловсролын сур- туулиудын сурагчид сур- лата, хөдөлмөр, урлаг, спортын өндөр амжилтаар угтаж байна. Их наадам угтаж Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хороо, пионерийн зөвлөлөөс нийслэлийн - нийт пионер сурагчдын идэвхийг өрнүүлсэн олон төрлийн уралдаан, тэмцээн марш,аяныг зохион явуулж байна. Эдгээр арга хэм- жээнд баатарчуудын тавт, баг, пионерийн салаа, бү- лэг, ХЗЭ-ийн хэсэг, үүр зэрэг анхан шатны нэгж, сурагчдын хамт олноос эх лэн зохион байгуулагдан, явагдаж, нийтийг хамарс- наараа онцлог юм. Нийс-. лэлийн пионер сурагчдын энх тайвны маршийг«Бид энх тайвны үйл хэрэгт үнэвч» уриан дор явуулж 81 бүлгэм, 29 ХЗЭ-ийн хороонд энх тайвны цуг» Төмс, хүнсний ногооны | арвин ургац авах үйлст | звонер, сурагчид идэвхтэй |! оролцож, ногоочин хамт |! олонд туслахын хамт мэр- їтэжлийн чиг баримжаа, | хөдөлмөрийн дадлага олдог | сайхан уламжлалтай билээ. Нэгдэл, сангийн .ёж айл 2 х 4 1154 лаан зохион байгуулж, 76400 пионер сурагчдыг оролцуулан, энх тайвны сэдвээр явагдсан зохион бичлэгт 68360 сурагчид, тар зургийн уражлаанд 18640 сурагчид, 39800 бүтээлээр оролцлоо. Нийс- лэлийн 6 район, 80 сур- тгуульд зохион байгуулагд, сан энх тайвны сэдэвт улс төрийн дуу дДуулаачид, хамтлаг шалгаруулах урал даанд 16000 сурагч «Энх тайван» єэдэвт шүлгийн уралдаанд 24850 сурагч улс төрийн шог зураг, плакатын уралдаанд 12640 сурагч ханын сонины урал даанд 71 бүлгэм, 1260 бүлэг, 81 ХЗЭ-ийн хороо, үүр оролцож, шалгарсан бүтээлүүдээр Нь таван районд үзэсгэлэн байгуулж сурталчлав. Пионер сурагчид «Бид энх тайвныг хүсч байна» захидал бичиж, олон ул- сын хүүхдийн байгууллага «СИМЕАЭ»-д болон ах дүү социалист орнуудын үе тэнгийнхэндээ 5000 гаруй замндал илгээв. Райодын ХЗЭ-ийн хороо пионерийн зөвлөлөөс Чи- лийн эрэлхэг оюутан Але варо Торо Вега түүний найз Оросино Лирег шорон тоос суллахыг шаардсан «Амига» шуурхай опера- цийг нийт бүлгэмүүдэд 30- хион байгуулж пионер су- ------0ИОНЕР СУРАГЧИД ТАРИАН ТАЛБ ахуй төмс, хүнсний ногоо- нын үйлдвэрлэлийг түшиг- лэн байгуулсан хөдөлмөр амралтын зуслангуудад пионер сурагчдын эхний ээлжийн амрагчид очиж ногооны талбай сийрүүлэх, УРЛАГ, СП | НИЙТИЙН АХ рагчид эдгээр хүмүүстэй эв санааны нэгдэлтэй бай- гаагаа илэрхийлж, 8996 сурагчид тэднийг сулла- хыг шаардсан захидал га- рын үсэг зурсан ил захи- дал «Пионерская правда» сонины «Амига» операцид явууллаа. Сурагчдын дунд хоёр- догч түүхий эд цуглуулах аян зохион явуулж ДЗО- вы ХИ их наадмын фон- дод нийтдээ 118000 төгрөг орууллаа. Пионер сурагч- ДЫН «Алтан шайб-85» хоккей тэмцээн, рубикийн шоо эвлүүлэх тэмцээн, эв- лэлийн гишүүн сурагчдын «Шонхор» тоглолтыг ДЗО ны ХЇЇ их наадмын нэрэм жит болгон явууллаа амралтаар амарч эхэллээ. Төв аймгийн Батсүмбэ- рийн сангийн аж ахуйн дэргэд байгуулагдсан нийс лэлийн 14 дүгээр сургуу- лийн хөдөлмөр амралтын зусланд амарч байгаа пно нер сурагчид 89 га тал- АФДдо агч УГТАЦГ Ад ААГТҮГЭ 1 4 1 Л .257Д хай | ГЧҮГЛ/ 1! Х4 ОН 11 5: - 11 ГҮ! ЛД аж ын ЇГОИ ! | 1! : л! | ажи, 1, 6, Их наадам угтсан луудад нийслэлийн 12, 13, 15, 24, 33. 40,, 53, 57 дугаар сургууль, бүлгэмүүд бусдыг хошуучи лан ажиллаж (13 дугаар бүлгэм улсын тэргүүний,, 12, 15, 553,57 дугаар бүлгэмүүд хотын тэргүү-, ний бүлгэм боллоо. 2 Дээрх ажлуудыг зохион байгуулж явуулсан нь пид» нер сурагчдыг пролетарийй интернационализмын үзэл санаагаар хүмүүжүүлэх,, ДЗО-ын ХИ их наадам угтсан ажлыг эрчимжүүлэ хэд чухал нөлөө үзүүллээ. Улаанбаатар хотын инд нерийн зөвлөлийн дарга М. МӨНХБУЯНТ А и Д г-----т-- 2 төмсний талбайв хөрс сий 1 рүүлж байна. Ч сэлцан шэнрт сүвээ й Г.Оюунтункалаг, П.Гантул» га, М. Отгон, М. Түмэв- | дэмбэрэл, Д. Дариймаа нар лсэн сонгинын тал-( байд цэвэрлэгээ хийж бай- 7 гаа нь: г1 Мөөг бол уурагт бодисоор баялаг өөх төс, эрдэс давс агуулсан рГгэӨЖ ӨРГӨСТ ХЭМХ (ОГУРЕД) Өргөст хэмх нь хулууны төрлөөс хамгийн тархсан ургамлуудын нэг юм. Энэ нь хүнс тэжээлийн ихээхэй ач холбогдолтой, амт чанар сайтай тарим- лын тоонд ордог. Өргөст хэмхийг хүн тө рөлхтөн эрт дээр үеэс эЭх- лэн тариалж хүнс хоолон доо өртөн хэрэглэж ирсэн бөгөөд орчин үед түүний хэрэглэгээ улам ч ихсэж байна. Учир нь имайрлагат хүний бие орга- низмд зайлшгүй шаард- лагатай фермент, төрөл бү- рийн витаминууд болон уурагт бодис, нүүрс төрөгч Чийц НЭГДЭЛ, боди- сууд байдаг. Өргөст хэмх нь орон байр гэрийн иөх- цолд тарьж ургуулахад хялбар, өгөөж хишигт ар винтай, нарийн ногоо юм. хатааж хэрэглэнэ. Мөөгийг хатаахдаа пїороо, ялзмагаас сайтар цэвэрлээд утсаар хэл- хэх эсвэл тусгай тавиур дээр дэлгэж хатаана, Манай өрөнд одоогоор 28 овог, 136 төрлийн 8375 зүй- лийн малгайт мөөг мэдэгдээд байна, Үүнээс доорх хэдэн төрлийн мөөгийн ургалст хугацаа гадаад шинж тэмд гийг та нарт танилцуулья. ХУРГАН ЦАГААН (Ря- довка монгольская) Малгай нь махлагдуу цайвар, гялгар гадаргуутай, тал бөлөг юмуу бөмбөлөг оройтой. Сал- бан нь малгайтайгаа мжилдүү цайвар шаргалдуу өнгөтэ Малгайг огтлоход тахлаг эдийн өнгө хувирдаггүй, їйнлбэ нь цайвар өнгөтэй доошоогоо бүдүүрсэн байхаас гадна Үйнх сард ургадаг тул мөн хуга- цаанд түүнэ. Хээр, ойт хээр, уулын бор шарга юмуу боровтор ногоон, Малгайн хальс амар- хан хуурдаг. Малгайн элгэн ягаандуу, шахлаг эд цайвар шаргал, нарсан ба шилмүүст ойд ихэвчлэн | тохнолддоГ. "ҮҮН-Х сард ургана. Мөн ху- гацаанд түүнэ. нөхцөлд хоёр янзын -ар- гаар тарьж болно. Үүнд: Нэгдэх арга нь: Нэг лит- рийн хэмжээ бүхий лаазны дээд, доод хоёр тагийг авч доод хэсэгт тулгуур болгон өргөст хэмх эгц дээшээ ердийнхөөс ялгаатай. Өр гөст хэмхийн ишийг бат бэх болгохын тулд шөнө нь 15-17 градусын сэрүүн мнгэүй Хмрхдвүй л лсгуг-Т анд нар харуулж байрлуу- Яах нэгэ Тасалгааны өргөст хэмх бусад ургам- лын нэгэн адил гэрэл рүү нэг бан баран - 8-0) эхний үед савтай МӨӨГ ТҮҮЦГЭЭЕ Шилба нь цайвар жигд бү- Дүүн Эсвэл угтаа бүдүүрсэн. Шилбэний гадна талд хар хүрэн барзгар, хар шигүү хайрстай. Малгайн махлаг эд цайвар бөгөөд, огтлоход ӨНГӨ нь хувирдаг. гүй, Хусан төгөлд, холимот хусан ойд ургана, Ү!1-Х сард ургана. Мөн хугацаанд түү- нэ. БЭДЭРТ САРХИАГ (Вол- Малтайн өнгөтэй, Малгайг огтлоход цайвар шүүс гардаг, Хусан ба холимог ойд ургана. ҮН. Х сард ургана. Мөн хугь НА ЭРЭЛ ДАЛ ГБИГА.(Шампи- ньон обыкновенный) Малгай нь тал хэлбэртэй байснаа сүүлдээ гүрдгэрдүү оройтой хавтгайвтар болдог. алгайн гадаргуу йгаан, заримдаа хүрэвтэр туяатай, хүрэндүү, бараг хар өнгөтэй болдог, Шилбэ нь цайвар хөрс, бууц дагаж ургадаг. ҮЕХ сард ургана. Мөн хуга- цаанд түүнэ. ИДЭШНИЙ БӨӨНДИЙ. хоногийн дараа цагаан утас мэт нарийхан соёонууд цу- эхэлнэ, Энэ үед шим тэжээлээр сайн уусмал бү: хий өөр том саванд шил- жүүлж суулган Хөрсний шаардлагатай. ойролцоо- гоор хоёр долоо хоногийн дараа анхны навч гарна. Гурав дахь навч гарсны дараа өргөст хэмхийн на. хиалсан дээд хэсгийг тайрч даг. Энэ нь өргөст хэмхийн үндэс сайн хөгжихөд НӨ- “ лөөлнө. Үлдсэн навчнуу, Даас «салаанууд хавтгай бүрт 10-11 ширхэгсалаалж гарах ба эдгээр дээр үр Үүсч бий болно. Тавдахь навч ургасны дараа салаа бүрийн дээд хэсгийг тай- рах хэрэгтэй. Тав дахь до- лоо хоногтоо өргөст хэмх цэцэглэж эхлэх ба зөвхөн зр цэцэг ургана. Иймд 5-6 хоногийн зайтай хамгийн цөөн гэхэд хоёр ургамал өнгөтэй боловч захаараа ихэвчлэн цайвардуу шаргал, ижилхэн юмуу улаавтар өнгөтэй, Мах лар ЭД НЬ цайвар огтлоход өнгө хувирдаггүй, ҮП-Х сард ойд ургана, Мөн хугацаанд түүнэ. Хүүхдүүд та нар хүнсний зэрэгцээ амь насанд ч аюул эгж болохыг л ахаарагсуй Бар той төөт бусад швөгөөс ял- гагдахаар онц шинж чанар- тай байдаггүй тул хортой эүрөгийг практик амьдрал дээр ялган таньж сурах шаардлагатай юм. Хөгширч гэмтсэн мөөг хортой уурагт бодис агуула. хаас гадна өт хорхойд идэгд, сэн байдаг тул хүнсэнд хэ- рэглэх бол Иймээс зөвхөн нялх залуу мөөгийг хэрэглэх нь зүйтэй. РАХ ЗАРИМ ЗҮЙЛ 1. Зөвхөн сайн мэддэг мөөтөө түүх 3: Танихгүй мөөгийг ял- хичээх рийн мжээгээр элсээ хийж өдөр бүрсаваа тэй. Ургамлыг мөн л тү. рүүчийн адил арчилна. Өргөст хэмхийн нэг цэц- гийн тоосыг нөгөөд хүр- тээхэд үр тогтоно. Эр эм үедэр цэцгийг тасдан авч бүх дэлбээг аваад үлдсэн до хиураар нь эм цэцгийн амс- рыг хөнгөнөөр шүргэнэз. Тоос хүртээх үеийн дулаан 26-29 градус байвал зохи- но. Үр сайн тогтвол шулуун -том сайхан ургана. Үр төг- явагдвал ургах ! лихгүйн тулд авч хаях нь зүйтэй... Өргөст хэмхийг соёолуулж суулгах хамгийн тохиромжтой үе бол хоёр- дугаар сарын эхний арав хоногт, намар бол наймду- гаар сарын эхний хагас юм. д лохгүй. Хэрэв үүнээс доош, нөлөөлөлд орно. Иш мөчир бусад эрхтний хэвийн өсөлт хөгжилтөд 20 зэлэнгийн эрдэм шинжил- гээний ажнлтан) үеийн дулаан 25-32 гра- Дус байх нь илүү тохи- ромжтой байдаг юм. Хөрсний тэжээллэг ча- нар, гэрэл дулааны хүрэл- цээнээс үр жимсний боловс- сэн өргөст хэмхийн үр жим- сийг гараараа түшиж сөө- лөн тасдаж авах ба2-3 хо- орох зай завсар нүх на. Угаасны дараа зөөлөн алчуураар арчих буюу ха- таана. Хоолны хачир бо- лон нэг, хоёрдугаар хоол- ны алинд нь ч өргөн хэ- рэглэж болдог онцлогтой. Мөн давслах ба чихэр жимс, зөөхий, өрөм бяс- хэд бүр дэмжин дэлгэрүү- лзх нь зүйтэй юм. ргагтжэтгт Жанни Родари (Ителб) ЯАГААД Жанни Родарн Италийн коммунистуудын «Унинта» сонины «Яагаадын шуудан» гэдэг тусгай буланг эрхлэн гаргаж байжээ. Хүүхдүүд Италийн Өнцөг булан бү- рээс өөрсдийнхөө хайртай зохиолчид хандан түм бу. ман асуулт тавьдаг байсан бөгөөд тэрээр өөрийнхөө бичсэн инзэдэмт түүх, бо- тазар эдгээр асуулт-харнул- туудыг эмхтгэн «Яагаадын дэвтэр» хэмээх номыг хэв- ”У? ЧИНИЙ ҮЕ ТЭНГИЙН, хэн БИ 3Х 0РНЫХОО 10488 ТУЛАЛДАНА Саяхан манай ангид ар- УУУУУУУРУУУУУУУЛУУРЛУУЛУУУУ» хүмүүс ирсэн. хүүхдүүд бид ч гэсэн эх орноо хамгаалах үйлсэд, оролцож болно тэж ярив. Бид ч дуртай зөвшөөрөв. Өглөөний зургаан цагт сургууль дээрээсээ гарч Манагуагийн ойролцоо ор- ших цэргийн хуаран РУУ явав. Тэнд очтол энэ хү. мүүсийн дунд ха за- луу нь би болж, тэгээд намайг тэрт минь буцаах байхдаа тэсэн бодол ва- дад төрж байлаа. Гэвч тийм юм болсонгүй. Ха- рии ч бидний үеийн хэд хэдэн хөвгүүд нэмэгдэж ирэв. Дараа өдөр нь үүр цай- хын үед ачааны автома- шинаар хөдөлж, тусгайлан заасан газар шөнийн ар- ван хоёр цагийн үед хү: » рэв. Өглөө нь цэ ба 5 улс төрийн сургуулийн байшин барихад оролцох болно гэдгийг бидэнд тайл» барлав, Үүний зэрэгцээ цэргийн сургууль хийсний» хээ дараад бид эх орноо хамгаалахаар явах болно... Дөрөв дэх өдөр нь би дэйд буу, сум, дарцагбо- лоп байлдааны бусад хэ- рэгсэл тараан өглөө. Дад- лагын лагерь биднээс хоёр километрийн зайтай орших учир эхлээд надад энэ бүгдийг үүрч явах тун хэ- УУУУТУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛТУУУУУУУУУУУУУУУ?: 77 53 Ч цүү байв, Гэвч сүүлдээ аажим аажмаар дасч буу зэвсгээ түвэ авч явдаг боллоо. 6 Ав Хар жирийн цэрэг айв, раа нь ёсөн хү тээс бүрэлдсэн өөрийнхөө С УУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУЛЛУУУУУХХУУУУЛУУУУУУЛЛУУУУЛУХУУУУУУУ, АЗТАЙ ХҮН Тах яагаад аз жаргалыг авчирдаг юм бэ? Энэ тухай хаалган дээ- рээ тах хадсан тэр нэгэн хүнээс асуух хэрэгтэй юм. Нэг удаа хадсан тах эзний» хээ хөл дээр унаад догол- гож орхижээ, Тэгэхэд тэр хүн хэрвээ хоёр тах хадах бодол толгойд минь орсон- сон бол өрөөсөн хөлөөр зогсохгүй, бүр хоёр хөлийг минь доголгох шүү дээ! гээс баярлан «Ямар их аз вэ? Яасан их завшааан бэ?» хэмээн дуу алдсан юм, гэнэлээ. Бодоод байхад мөн ч их азтай хүн байгаа биз! НЭГЭН ЯАГААДЫН ТҮҮХ Эрт урьд цагт Яагаад тэгч хаа нэгэн газарт биш харин Итали хэлний толь бичгийн 819 дүгээр хууд- санд амьдарч байжээ. Нэг тазар байнга суух нь түүнд залхуутай байсан учир нэ- тэн удаа номын санчийн сиймхийг ашиглан «Я» үс», УУЛ хэсгийн дарга болов. Тэд- тээр есөн хүн бол цөм ин ажилчин байсан настай хүмүүс учир би хэн бүгдийн нь хүү нь болж болох байв. Зөв шийдвэр гаргаж, сахилга бат са- хиулах зэрэгт бэрхшээл тохиолддог байсан боловч хүмүүстэйгээ харилцан ярилцсаар тэднийхээ итгэ- лийг хүлээж чаддаг бол- лоо. Ингэснээр хориод өдөр өнгөрөв. Манай цэргийн зөвлөх нөхдүүд чадах бүх- нээ бидэнд зааж сургана. Сандиногийн эх орон» чид ба хувьсгалын 2СЭр- гүүчүүдийн хооронд Ту» лалдаан болж буй хилийн. зүг хөдлөх мөчийг бид сэтгэл догдлон хүлээсэл өдөр ирлээ. Замд бэлэн байхыг шөнө дундын үед бидэнд мэдэгдэв. Барьж дуусалгүй орхиж байгаа сургуулийнхаа ту. хай, аав минь болон миний сайн нөхөр-дарга Пакогийн зааж сургасан бүгдийн ту- хай, ер нь олон зүйлийг энэ “шөнө эрэгцүүлэн бо» дов... Бас фашистуудтай эрэлхэгээр тулалдаж бай- сан орос ахын тухай ээж минь хэрхэн ярьдаг байс ныг санав... Би маргааш хувьсгалын, хаа төлөө тулалдахаар хи” лийн зүг явна. 5 ГУСТАВО ТАБЛ МАРИНКНЫ. »»тэгтттоїлжТтТЕ12 4А--954388 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийц комбинатадхэвлэв, | УУУУУҮУЛУУУУУУИУЛУУУУУУУЛУЦУУУУУУУРУЙЙ УЛЭЛЛХЛСЭУХУЛГЛЭЛХЛЛЛЛЛЛЛЛСИЛСЛССЛЛИИИХССЭИЛЛиЖ, /УУ2УУУУУУУУУУ? гийнхээ хоёр урт хөлөөр зугатаажээ, : Тэгээд л төр үүдний са- шянул авгайг: --Яагаад цахилгаан шат ажиллахгүй байна? --Яагаад түүнийг засдаг- гүй юм бэ? з-- Яагаад хоёрдугаар давхрын шатны тавцангийн гарал асахгүй "байгаа юм 69? гэх мэтийн асуултаар булж гарч гэнэ. Жижүүр автай хэрэгт дуртай сониучхан Яагаадын асуулттай асуултгүй хийх ажил зөндөө тул хогийнхоо шүүрийг ухасхийн авч Яа- гаадыг дахин бүү үзэгд хэ- мээн зандраад гудманд хөөн гаргажээ. -Чи намайг Яагаад шжөөж байгаа юм бэ? - Би тийм их буруу зүйл ярилаа гэж үү? гэж Яагаад их л уурсан асууж тэнө. Ингээд л соннучхан Яа« гаад алба гувчуур татдаг байгууллагын ямар нэг байцаагч мэт асуулт тавьж шалдаг муу зуршилтайгаа хамт хорвоогоор тэнүүчилж эхэлжээ. -- Хогийн сав байсаар байхад хүмүүс Яагаад цаа- саа шалан дээр хамаагүй РЭ хаядаг юм бз7 Хөөрхий явган зорчигчдод жолооч нар яагаад тэгж хайхрамж гүй ханддаг юм бэ?Явгаар зорчигчид ч өөрсдөө Яагаад болгоомжгүй явдаг юм бэ? Яагаад гэдэг зүгээр нэг үг биш харин мянга мян ган асуултаар цэнэглэгд- сэн жинхэнэ автомат шиг ажээ. їНишээлбэл тэр хуучин муу овоохойны дэргэд ирээд 5) -- Хэн энд суудаг юм бэ? »-- Өрлөгчин гэж түүнд хариулбал »-- Өрлөгчин гэдэг чинь хэн юм бэ? »- Байшин барьдаг хүн. -- Тэгвэл тэр хүмүүс чинь Яагаад өөрөө ийм муу навтархай оромжинд суудаг юм бэ? -- Байрны хөлс төлье гэсэн ч түүнд мөнгө бай- даггүй юм л даа. -- Тэгвэл Яагаад байр- Еэ) хөлс өндөр байдаг юм -- Үүнд учир бий. Учир бий гэж юу гэсэн үг вэ? гэх мэтээр асуудаг юм. Өндөр намаа- раа тиймэрхүү, шинж төр- хөөрөө иймэрхүү үлэм- жийн их сониуч Яагаад тэгч бурж явдгийг цагдаа. гийн газар мэджээ, Тэгээд түүний гэрэл зур йЙголш- руулан хувилж цагдаагийн бүх төвүүдэд тараан «Түү- нийг олж баривчлаад шо» ронд суулга» гэж тушаа жээ. Дараа нь зургийг нь тодруулан өнцөг булан хаа сайгүй наагаад дор нь «түүнийг барихад тусалч сан хүнд 10000 лир (Итаг лийн мөнгөний нэгж)шаг- яана гэж Э. Эцэн ядарсан Яагаад эдгээр мэдэгдлүүдийн нэг- ний өмнө хуруугаа хэмлэн бодлогошрон зогсоод, тэд Яагаад намайг шоронд суулгахыг хүсээд байгаа юм бол? "Асуулт тавих нь тийм муу зүйл гэж үү? тэж өөрөөсөө асуусан гэ- нэ. Манай, Яагаадыг зрэн эрсээр байгаа боловч хү- мүүс өөрсдийн сая ёая асуултыг янз бүрийн хэ- зээр Яагаад гэж тавьдаг учраас дэлхийн нэг чЧцаг- даагийн газар илрүүлэн барьж чадаагүй юм. Газар сайгүй, юм бүхэнд өөрийн Яагаад байдаг учраас ма- най оргодол маш . сайн нуугдаж чадсан ажээ, «Литературная газета» сониноос орчуулсан ГАЛБААТАР (Ховд УБДС-ийн багш) за синэлжохллүхиТШЖлэиллээшлоӨСгэээїлоэ ЛЛХпФХЛЖЛЭтСТТэТтуЛЛАЛШИЙЦ-43 ЖОЛООЧ АХЫН УРАМ Хүүхдүүд товлосон цагтаа сургуулийнхаа үүдэнд цуглав, Энэ өдөр тэд сургуулийнхаа хөдөлмөр зусланд явах ёстой ажээ, Харин ангийн багш ая- ны замд гарахын өмнө бяцхан дуглаантайг зёрласан байв. Долгор барш хүүхдүүдийг тойруулан харснаа -- Бүгд ирсэн байна. Цуг- лаанаа эхэлье гээд -- Бид өнөөдөр анх удаагаа тэвштэй автомашинд сууж замд “тарах тэж байна, Хэдэн чухал зүйлийг хүн бүр анхаарах хэ- рэгтэй, “Р. МҮГА 14-27 ЭРЧЭХ НОГООН ГЭРЭЛ, ЦАГААН ШУГАМ , »-- Ачааны автомашинд зөв- хөнтэвшний ар талаас сууж, буухыг зөвшөөрдөг. Харин ма- шин явж байгаа үед тэвшний дээр зогсох, ирмэг дээр сан- дайлахыг хориглодог. Сонсо- ход амархан юм шиг боловч хэн нэг нь дээрх дүрмийн аль нэгийг зөрчвөл үйлчилгээний тээврийн хэрэгслэлийн ердийн ажиллагааг алдагдуулж осол эндэлд оруулж болно. Мөн мал» гай, алчуураа сайн даруулж өмсөх хэрэгтэй гэв, Бүлгийн дарга охин: -- Пионерүүд ээ! Багшийн ярьсныг ойлгов уу? тэхэд -- Ойлголоо. хэмээн хүүх- дүүд нэгэн дуугаар хариулав, Энэ хооронд тэднийг авч явах Ул ОВЧ З2) Ь. Юн 3 Г 1 7д 2 22 ,? 2 « а ал 7 3 з. ын Ёнаы ,,. да Ёс 08042 3:2072ү. 2, 122347 Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн ПИ сургуулийн 7» гийн «Гь ангийн сурагч Д.Болд баатарын зурсан эураг, машин ч ирлээ. Хүүхдүүд тэрэгний ар талаас тусгайлан бэлтгэсэн гишгүүр дамжин журамтай гарч байгааг харж буй жолооч ах сэтгэл дүүрэн инээмсэглэж: -- Сайн байна. Сахилгатай, замын хөдөлгөөний дүрэм МЭД, дэг хүүхдүүд тээвэрлэж явахад урамтай аг юм гэв, Нялхногооны анхилуун үнэр сэнгэнэж, өнгө «нгийн цэцэг алагласан уужим талаар ачавж ны тэрэг хурдалж явна, ТЗ» рэгний тэвш дээр улаан бүч зүүж, нүүрэндээ хөгжил бая- сал бадруулсан охид, хөвгүүд суужээ, ж. чинтогтох “р ш 52 Гуүлнэ ПЧУ””РЭ”РЫ ГЖ Ч 5 МХЗЭ-ман Таа. Харса, Д.Сүхбаатарын мМэрэмжит 24П1Б-ын Төв Зөвлөлийн-сонин: "22 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Ө тухай Бэн чухал авч хэлэлцсэн билээ, Бүгд хурлаар хэлолцсэн энэ асуудал хүн бүрийн өдөр тутмын хэрэгцээний, айлбү- рийн элбэг хангалуун амьд ралын эх сурвалж бөгөөд улс орны хөгжлийн түвшинт жолтгэн харуулах учраас түү- нийг хэрэгжүүлзхэд хүн бүр ялахгуна 1990-2000 онд улс ардын аж ахуйн салбар дэт беяно, | Тухайлбал сүү л 1985 онтой харьцуулахад 1990 онд 28 хувиар өсч346 сая, 2000 өнд 22 дахин өсч 509 свя иитр болво. Цөпгий тосны зүйлдвэрлэ- ЁҮгД ХУРЛЫН ШИЙДВЭР АМЬДРАЛД ПИОНЕР,СУРАГЧИД ЮУ ХИЙХ ВЭ? Мел5 (2041) Өө вийн дундаж хэмжээ ирэх одоогийнхоос 1,1 мянга, өнд 47 кг, 2000 онд 60 кг, хүнсний нөгоо1985 онд 19,6 кг байсан бол 1990 онд 29 єг, 2000 онд 55 кг болж нэмэгдэх жишээтэй. Үүнтэй ажлын ихэнх хувь нь меха, гуулиар малчид гахайчин, Зовсролын Яилга барих бөгөөд малч. дын хүүхэд дотуур байраар бүрэн хангагдах юм. Энэ бүхэн манай, энхрий хайрт нам, засгаас ёрд ҮҮ. шон, өсвөр үеийнхний төлөө хичнээн их анхаарал ха- ЗҮТГЭЛТНҮҮДТЭЙ МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос ! : | сумын төвд барьж их ялал тмп 40 жилийн ойн босгон ЧЧ НЫ МАХН-ЫН. ҮЙЛ, ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! ЖЕО ын м ж--ы замж тавьж байдгийн баснэ. гон тод илрэл бөгөөд та на. рын ирээдүй улам сайхан элбэг хангалуун байна гөсэп Энз бүхэн ухамсарт хү. мүүсийн бүтээлч хөдөлмөр, иягт нямбай үйл ажилла. гааны үр дүнд бий болно гэдгийг ойлгох Ёстой Намын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд өнөөдөр сурагчийн ширээнд сууж байгаа пионер сураг- чид та нар юу хийх вэ? - Юуны өмнө бүх пионер сурагчид сонгино, сармис, өргөст жэмх, улаан лооль, чинжүү зэрэг өдөр тутмын хэрэгцээний нарийн ногоог төр хашаандаа бололцооны хэрээр тарьж арчилж, ур. туулж сурах хэрэгтэй байна. -- Мэргэжлийн хүмүүсийн туслалцаатайтаар тэр орны нөхцөлд талх барьж гөөхий жигнэмэг зэрэг төрөл бүрийн нарийн боов хийж аавээжийн- хээ ажлыг хөнгөвчлөх -- Самар жимс, мөөг зэрэг гөнөөр хэрэглэх -Тахна, гахай, загасны шахаар төрөл бүрийн хоол хийж сурах -- Зөвлөлтийн шнонерүү- дийн туршлагаар молтогчин туулай үржүүлэх хөдөлгөө- -- Саалийн ферм, ургацын талбай, хадлан бэлтгэх, төл Ч 1 .УЛСЫН Э7ЧиВг 4 ? НОМЫН ( 2 | ТӨГТМӨЛ -узалах 473 ФЭйл гуулан“Жүндс тустай нийгэмд ашигтай сайн үйлс бүтээх -- Гэр ахуйн хэрэгцээний цахилгаан хэрэгслийг зөв ашиглаж, ойр зуурын гэмт- дийг засварлаж сурах - Зүсэм талх, ширхэг тоосго, атта будаа дусал усны үнэ цэнийг сайтаройл. госоны үндсэн доөэр тариа будаа, төмс,ноосыг үрэшиг- | хаягдаж үрэгдэхээс сэрэмжлэн «Пионерийн Нүд- лэн хамгаалах» штаб, “По неєрийн десант-ургацын тал байде хөдөлгөөнийг байнга ажиллуулж байх -- Сэлэнгэ, Төв, Булган, Хэнтий, Дорнод аймгийн ни иерүүд шувуу өсгөх ҮРЖҮҮ- лэх ажлыг хариуцаж авах, нийт пионер «Сүрэг хамтаалах нөхөрлөл», Малч, хамрагдаж зуны амралтын хутацаанд сотор саалийн нө. хөрлөл» ажиллуулдаг Хөвс- төл аймгийн пионер сурагч, дын туршлагыг эзэмших -- Мал нүддэх, таних, чөлөр Баас” бурантаг тө. эн суралцах -- 4Залуу зохион бүтээгч» хан 72 саүн 547971 111 үэшситэ / 1985 ОНЫ ЗУРГАДУГААР САРЫН 27 Ө ПҮРЭВ ФҮНЭ410МӨНГӨ сор» 70850нто9л 5 дугсэцуулаход ЮТ| 7009..22467:«» ( 132000».2:592-оэл» элОбэрлэнэ. 799Оонд: 7 ,А мян.т 2000 онд 6,8 мянт Сэл хунд ногдох РИА хг-ААР Жи--ш-шт (нь бЬтйн 5 Манай сонины «Илалт-40« булапгааве хүүхдүүд та нар дайчид ї Зовлолт-монголын Японы милитариамыг бут цо» УНШ АЙЧИЛЧХАДТГАЛ ЇЇ | АмМИилСАА АШИГЛА ПОПЕРН Г ПИЙНЕРИЙН | АИЕИЙЭЭГ | 22 948лөө 0 8) ї 7 ЯААЛТААС ЯЛАЛТАД 1 (ИДЭВХТНИЙ ЗЭЛЖИНД 1945 оны есдүгээр сарын орны дайн, чөлөөлөх дайн гэ- дэг нэр томтьёо хоорондоо ямар учир холбогдолтой юм гэж бодож болох юм. Дэлхийн П дайн двэр хэлсэнчлэн фашист герман Польшид довтолсноор эхэлж, алс дорнодод Японы бууж өгснөөр дуусчээ. Харин энэ үйл явдалтай шууд хол- богдох аугаа нх Эх орны дайн 1941 оны зургадугаар сарын 22-нд ЗХУ-д фашист герман ИТГЭЛИЙГ ЭВДЭН дОВтолЛСНоор эхэлж 1945 оны тавдугаар сарын 9-нд ард түмний төгс ялалтаар дуус сан юм. Эх орны дайны жи- лүүдэд милинтарист Япон ЗХУ-д байнга заналхийлж бай- 2-ад америкийн «ч хөлөг Онгоц дээр япон үг дуу" гүй бууж өгсөн яг тэр сар өдөр буюу үүнээс 6 жилийн өмнө 1939 оны есдүгээр сг рын 2нд Фашист герман Польшид халдан довтолсноор дэлхийн П дайн эхэлжээ.Энэ бол цаг хугацааны хувьд дав» хацсан жирийн нэгэн тохиол" дол биш дайн түрэмгийлэл өдөөгч харгис хүчний хэрэг мөхөх сүйрэх тавилантайг гэрчлэх түүхэн баримт болон үлджээ. Фашист германы гол холбоотон милитарист япон ялагдсанаа бодит байдлаар төдийгүй хууль зүйн үүднээс хүлээн зөвшөөрч бууж өгөх актад гарын үсэг зурснаар ГУВЫЛЬ хичээл . 301101 ХҮНҮҮЖЛИЙН АЛЛЫН ҮЛГЭРЧИЛСЭН 10408Л0100 ныг бутцохисонН зөвлөлтийн ялгуусан зэвсэгт хүчин 1945 оны наймдугаар сарын 8-нд милитарист японы эсрэг дайнд орсон юм. Мөн БНМАУ-ын засгийн газар хоёр хоногийн Дараа манай ард түмний хэ зээний заналт дайсан японд Дайн зарлаж азийн ард түм- ний эрх ашгийг Нэгдэх өдөр, - Амрагч пионерүү: дийг хүлээн авах Эхил - Түүдгийн дэргэдэх «Өөрийнхөө тухай өгүүл- нэ үү» тавилцах цуглаан Хоёрдахь едөр. -» Уран бүтээлийн өдөр. Ш .... гаруй сая хүний амь бү- аюулт дайсныг дарж ныг 1945 оны чөлөөлөх -- «Пионерийн ажил ЭэгЦӨЭжГҮЛЭД ЗЭР рэдгэн сүйтгэсэн дэлхийн П Төрэйнгиийнилэ Зинилхий дайн гэж нэрлэдэгийн узир үйлсийн гараа» өртөөчиж товч хиднерүүдийн шин, | ДАЙН Дууссан юм. төрөх эрхийг сэргээн тогтоох Чэн “08- сен аялал Магадгүй хүүхдүүд танар зайлшгүй шаардлагатай байв. Дэд хурандаа дэлхийн П дайн, аугаа ихЭх -- Лагерь, түүний сал бар, хэсгийн үйд ажилла- гаатай танилцах аялал -- Хамт олны бүтээлч Ї 5 : -- Сонирхолтой ажяд ҮЗЭх үйлсийн эрэл хагуул хийж, бүлэг бүлгэмийн ажлын Еєгдэх гөлөр төлөвлөгөөнд оруулах са- -- ДЗО-ны ХП яхнах Хөндий тал хөхрөн униар- хэл аш ламд Зориулсан” «балт (| таж аасын уулс сэраглаэн АЖИЛСАГ ХҮҮХДҮҮД ГЖ” Мир» «Салют фестиваль» дунд мяралзаад Алтай нут- үлгийн зохион бай- пионерийн баярын нээл- гийн зун юутай соньхон. гуулалтын цуглаан ТИЙН й Пионер сурагчдын Өмн лочлүлсотжт нзэлтийн шугам жагсаалд бэлтгэх -- Тэргүүний тугчин, дарцаг баригчийг шалга- руулах тэмцээн Гуравдахь өдөр. -- Бүлгэтийн зохион байгуулалтын цуглаан - «Улаан тугийн на- инраан дор». дуут жаг саалын үзлөг -- дэлжийн нэзлтийн шугам жагсаад -- Удирдагчдын концерт - «Бид энх тайвныг хүснэ» сэдэвт гар зураг, цардмал зам дээрх гар ,Зургийн уралдаан, улс тө- рийндуу дуулаачид,хамт- лаг шалгаруулах “урал- даан - Их наадмын төлөө. лөгчидтэй уулзалт Хийх --єйх наадам-Энх тай- | ван-Найрамдал» сэдэвт улс төрийн аман сэтгүүл гаргах Арав дахь өдөр -- Их наадмын хотуу- даар эчнээ аялалд зуны амралт эхлээд таатай сай. хан. Говь-алтай аймгийн Дэл- гэр сумын 8 жилийн сур, гуулийн сурагчид зуны амралтаа үр ашигтай өнгө- рүүлдэг уламжлалтай. Тэд БАЛ аурэкнар: шеф. Баян- уурал брыиг: жил 9000 ёонлчүрэйв гсн руулж 400-кг аарцан дарш хийсэн амжилтаа давуулан биелүүлэх зорилт тавиад ажиллаж байна. Хөдөлмөр зусланд нэт зэлжинд 15 хүүхэд гарах бөгөөд бусад хүүхэд хонь хариулж, эм- нэг даага сургаж, аргал түлш түүж эх эцэгтээ ту- салж байна. Пионер сурагч» -» «Монголын хүүхдүүд Дын урлагийн үзлэгийн хү» Дөрөв дэх өдөр 3 3 рэд медальт «Улаан бүч» дуулж айзамт бүжгээ мэр амралтаараа янза энх-тайвны төлөө» гарын : ёр на -- «Нан, оо ыж утсан хөгжмийн хамтлаг, рнулж гав, зэждээ тусалж байкихгарт шэох ид Тэнд Үсэг зурах цуглаан сонгодог бүжгийн хамтлаг ЗУРАГ ДЭЭР: байна. -5 Бүтээжч, хөлөнмө. - ДЗО-ны ХИ ихнаад- Ё ГУУД хөдөлмөр зуслангийн 2-ын «В» зь Я,. АРСЛАНГИЙН рийн цуваа мын фондод хөрөнгө ху- найзууддаа ая дуугаа тийн сурагч Д.Түвшинбэт авсан Фото - Дуу, бүжиг тог ыг Ж. . булган сээр эж УРАЛДААНЫ ДҮН Гуравдугаар байранд | .-- Говь аймгийн -- Эв санааны нэгд Хөвсгөл аймгийн арван жилийн П Тав дахь өдөр. лийн цуглаан Д. Сүхбаатарын нэрэм- Тийн СААчн 10 жилийн хийн сурагч 5. Бүржэбэн, 257 ыг -- «Салют-Мир», «Са- жит МПБ-ын 60 жилийн Шинээ лют-Фестиваль» ПИОНе- ойг утгаж зарласан «Пно- гаар ангийн сурагч Ж.Эл« --« Хөвсгөд аймгийн Мө- нер--60» сэдэвт фото зур. бэгсайхан Ме 2оогый өш Ї арван жилийн гийн уралдааныг дүгнэлээ, аймгийн ангийн сурагч ! | ! Ї | | 9 ! Ё ШИНЖЛЭХ УХААН, ТЕХНИК, ӨСВӨР ҮЕ ГУРВАН АНХДАГЧ: ОНГОЦ, МАШИН, ДУГУЙ бүр савсар, үг--5 жавх лан, солонго гэзд Шноне- рийн зусланд оччихсон үе - Манайд жинхэнэ тех- НИКИЙн хорхойтнууд үляд- байгаа даас. хайч цавуу, гэгнуур зүсүүрээ барьж бүтээж байвал амралт болдог улс гэж ордны захирал ярь саар нисэх загварын тан- хивд орлоо. Анхны нисэх онгоц Олон цонхтой том танхимд төрөл бүрийн онгоцны загвар эгнэн ярайж тэдний дунд Дашдорж бапп бод- догошрон зогссоноо, багшийнхаа өмнө ирэхэд, - хэдргсалг залуурын -| Энэ ОНГОЦЫГ танай уралцагч хүүх- ДҮҮД ЗОХИОН үү?, -- Ганц хүний үхэх дабо» рант Б. Бэхбат, Цогт- баяр, С. Бянцонуй, су ратч О. Чулуун-Оргил, Д, Энх-Амгалан бусад тио- вер сурагчдын оюун ухаан ур чадвар оролцсон хамь тын бүтээл юм. Анхны ны ХП их жа ӨВлинэ. оологчэж Анхны шашин. Туршил Т ! ! аар дугуйлангийн су- бүтээж наадамд дөө орон нутагт Ч туршин хийж болох юм. ЗТО-ны орон нутгийн ТЄХНИК СО- нирхогч пионер сурагч. дын бүтээл болж түргэн дэлгэрэх нь дамжиггүй. Анхны дугуй. Аялал, жуулчлалд зориулагдсан хоёр хүний суудалтай ду- гуй нь авто загварын лабо раторийн багш Н. Хэнмэ- дэх, лаборант Ю. Батцэн- тэл дугуйлангийн сурагч- дын хамтын ёбүтээл юм. Төмрийн өөдөс хуучин хаягдал араа, хүч нам дүүлэгчийг ашиглан хий- сэн байна. Дугуйлангийн сурагчид чөлөөт цагаа зөв ашиглаж юмхнаар юм хийе гэсэн нэгдмэл зорил- готой ажиллаж тийнхүү шинэ бүтээл гаргажээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Багн ям, Ө. Чулуун-Оргал шар хи илний ” онгоцоо. угсарч байгаа нь. цг тай дугуй зохион твборыы базш 10 цэнгэл, сурагч хүний суудал В, Хөхбаяр яр, Ма анай “ЭНХ ТАЙВАН, ” ЭХӨГЖИЛ дэвшлийн НАЙДВАРТАЙ "7 БАТАЛГАА ишчьл ї саяхан ХУ ын Төв гол нөхцөл нь дэлхий да- хины нх тайван, аюул- гүй байдлыг сахин хам- гаалж бэхжүүлэх явдал мөн. Ийм ч учраас нөхөр ЖУ. Батмөнх тус бүгд ху- ранл дзэр тавьсан илтгэг- дээ. олон улсын өнөөгийн байдалд гүн гүнзгий дүн тчинжилгээ хийгээд, МАХ Н-ын зарчныч тууштай гадаад бодлогын талаар ярилаа. Бүгд хурал дээр тэмдэглэсэнчилэн, бид өнөөдөр улс орныхоо Ссо- циаянст бүтээн байгуулал тын зорилтыг дэлхий да- хины байдал маш нарийн литарист түрэмгий бодло- гын уршнг дагавар мөн. Империалнист түрэх бүлгийнхэн одоо сансраас цохилт өгөх: зэвсэг бий болгох за ороод байна. Тэд милита- рист бүх ажил явуулла «Зөвлөлтийн аюул занал»- гис хэрцгий бодлогфФ явуулж байгаа юм. АНУ-ын эрх баригчид манай гаригийг а төлөөлөгчид цөмийн бо: тийн тэмцээн лох юм. ворийн тамирчинд гө, хүрэл цээний өмнөх сорилт боллоо. удаагийн тэмцээнд ний байрт оров. Нүгзэд 8 Жил бүр уламжлал бо- воц явагддаг Олон улсын хөнгөн атлети- кийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлтийн ХХЇХ дахь удаа- өч долдугаар сарын , л ны өдрүүдэд БНПАУ-ын «Зелбна Гура» хотод бог Энэ тэмцээнд манай өёс- 1968 споос эхлэн жил бүр орол- цож 160 гаруй алт, мөв- : медаль хүрт лээ. Саяхан болж -өнгөр- сөн дөрвөн төрөлтийн ул- сын аварга шалгеруулах спорт клубийн С тэмцээн Олон Улсын тэм- томоохон Тамирчин бүр, баг бү- 850 сургууль бүлгэмийн 17500 гаруй тамирчин сурагчдаас шалгарсан хот, хөдөөгийн найман байгууллагын 100- гарсан Сүхбаатарын райо- ны тамирчин Б. Отгончи- мэг 8,2 секунд гүйж эх- Удаахь “ МММ-85” ТЕХНИКИЙН БҮТЭЭЛИЙН жи, х гэнд үсэн тал 1 м 45 см, Сүхбан дараахи байранд оров. Бөмбөг шидэлтэд Сүх баатарын районы Д. руул 64 м 22 см, районы хэн хэрхэн яаж , Фрлоо, ямар шилдэг амжилтад Хөвгүүдийн 60 мет- хүрэхээ Энэ тэмцээний рийн гүйлтэд Найрамдлын үеэр харуулдаг юм, Энэ районы М. Нямдаваа 7,3 рийн харайлтад гаад “тамирчид аваргын даваа 1м 79см, төлөө өрсөлдөв. вийн Ц. Өнөрбат, Хэн Охидын 60 метрийн тийн Л. Арвинжаргал, гүйлтийн анхны гараанд хмнЖ 1::1:9:1:3)8:2300 1,8 секунд УРАЛДААН ” ДҮГНЭВ Д. Сүхбаатарын нэрэм- жит МПБ-ын 60 жилийн ярвы нийт гионер сурагч- зын дунд «МММ-85» тех- Бикийн бүтээлийн уралдаан аарлан ДҮГВЭВ. Нийс-/ Нэгдүгээр байранд жэлийн 10 жилийн 23 Ж таа д сургуулийн зэшү8 107 ангийн сурагч Б. Бедрах «Интер археоло- ти», «Радио удирдлагат зөгнөлт» загвараар) шал- шилийн долдугаар сургуу. жийн 5-ын «А» ангийн СУ- фэгч “Амаржаргал («Гүй- дэг тэрлийн удирдлага» . дог («Уянга». электрон хонхны загвараар) внар «Өсвөрийн зохион налд: 1. Сүхбаатар аймгийн 1 арван жилийн «Б» 2. Дархан хотын 1гву- дугаар сургуулийн гаар ангийн сурагч Д. Энх- баяр («Катюша» авто иа- дууриамал шины загва- раар) 3. Төв аймгийн зуун мод хотын арван (2 гийн 4В» ангийн гч ны зохиомол загвараар) 4. Дорнод аймгийн Чой- балсан «А» ангийн сурагч Ч. Чин- бат (Харилцааны төхөө- ремжийн загвараар) 5. Нийслэлийн арван жилийн 77 дугаар сургуу-. лийн 7-гийн «Бэ» ангийн сурагч Цэрэндорж («Эрэл», «Аалзхан» Зөг- нөлт загвараар) нар тус тус шатнагдлаа, Уралдаанд пионер су- рагчид, хамт олныг сайн зохион байгуулж орол» цуулсан Ажилчны районы 10 жилийн долдугаар сур- туулийн техиик-хөдөлмӨ- мөрийн багш А. Очирбат, Дархан хотын залуу тех» никчдийн салбар эрхлэгч 2К, Вика, Сүхбаа- тар аймгийн төвийн (10 жилийн тоо физикийн багш Д. Доржготов нарыг баярын бичиг, дурсгалын зүйлээр шагнав. УРАЛДААНЫ КОМИСС. шишшилшэилшишийэ- 2 или ал Биш шэсарММБ--ихэг---т Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Д. Заяг- секунд, Сүхбаатарын райо- ны Д. Есөнтогоо, Архан. тайн Т. Эрдэнэбат, өнд- Най- рамдлын районы М., Ням- Дундго- гэрэл, 800 метрт Найрамд- байрт Сүхбаатарын райо- лын районы М. Нямда- НЬ 5855, маа. Д ар тийн Л: 77А Сүхбаатарын йоны 6. Эрдэнэ нар 1985 оны «Найрамдал» дөрвөн тө- рөлтийн улсын аваргын «НАЙРАМДАЛ» ТЭМЦЭЭН “ӨЙРТЛОО хань спорт клубийн тамир- чин Б. ,. ӨНД районы Х. Энхтуяа талжуулагчтай баг тус тус гурван байрт шал- гарч МПБ-ын Төв Зөвлө- лийн биеийн тамир, спор- дас- Спортын мастер Ч. НАРАНБААТАР «БНКУ-ЫГ ХЭН САЙН МЭДЭХ ВЭ?» АСУУАТ ХАРИУЛТЫН УРАЛДААНЫ ДҮН БНМАУ-ын Ардын бо- жховсролын яам, /МПБ-ын Тєв Зөвлөл, Монгол-Кубын найрамдлын нийгэмлэгээс БНМАУ, БНКУ-ын хооронд ТОГТООС- Сднпломат харилцаа ны 25 жилийн ой угтаж ма- най орны пионер сурагчдын дунд зарласан «БНКУ-ыг хэн сайн мэдэх вэ?» асуулт, «Г» ангийн сурагч Д. Цэнд- Аюуш шалгарч диплом, БН КУ-д амрах урилгаар 2. Хоёрдугаар гийн. сурагч Д. АмарсайХан, -- Улаанбаатар хотын 10 жнлийн 23 дугаар сургуу лийн 4-ийн «А» ангийн су- Оч, рагч П. Оюунгэрэл нар шал- тарч диплом, «Найрамдал» жиг амрах урилгаар -- Баян-Өлгий аймгийн Өл- гий хотын 10 зоны дүгээр сургуулийн 5. «Ё» ангийн сурагч Ё. Ахбо- та, -- Дундговь Мандалговь хотын 10 жи- лийн Сургуулийн 5-ын «Б» өнгийн сурагч Ч. Болдбаа- тар, -- Завхан аймгийн Улиас тай хотын 10 жилийн нэгдү- гээр сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Д. Саранхүү, -- Дархан хотын 10 жи- лийн гуравдугаар сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Б. Туул: -- Улаанбаатар хотын 13 дугаар сургуу гийн «А» ангийн лийн 6 -- Нийслэлийн 10 яв лийн 47 дугаар сургуулийн 5-ын «А» ангийн сурагч Ч» Болормаа, - Нийслэлийн 10 ши. лийн тавдугаар сургуулвй” 7-гийн «Б» ангийн сураг" Н. Алтангэрэл, -- Нийслэлийн 8 жилийн 15 дугаар сургуулийн 7- гийн «А» ангийн Сурагч Б. "Буман-Учрал, Хосе Мартийн нэрэмжит 52 Ду. таар сургуулийн 4-ийн «А» ангийн сурагч С. Оюув- цэцэг, төгс нар шалгарч диплом зүйлээр тус тус дурсгалын тпюлнагдав. 1 УР АЛДААНЫ КОМИСС Санька хүүггүүний эмэг- тэй дүү Варя хоёр ойд гү- зээлзгэнэ түүгээд буцож явна. юм биш. Тэгээд л их түү- гээ биз, гайхах юм даанч алга| гэж Санька хүү өс рийгоө өмөөртө. Сапька, Варя хоёр ехин Ээ. шим АХ, ДҮҮ. ХОЁР ч сагс дүүрэн. Санька хүүг гийнх дундуурхан жимстэй. -о Чэмд бол амархан, шүү дээ! - Энз үнэн! Миний дүү Варя ажил- саг хүүхэд, эл зэ Эрхлэгч Ж.ДАШДОНДОГ “ИНДЕКС--14140 .. 41 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ е Ме46 (2042) Ө » ПИОНЕРҮҮД-- ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАНД)| -- Хүүхдүүд зэ Сайн байцгаана УУ? -- Сайн, - Намын Төв Хөрөс- вы Х бүгд хурлаар ямар асуудал хэлэлцсэн бэ? НЭГ КИЛОГРАММ МАХ, ТАЛХ, ТӨМС, ХҮНС- НИЙ НОГОО, НЭГ ЛИТР СҮҮГ ЯМАР ҮНЭ ЦЭ- НЭЭР ҮЙЛДВЭРЛЭДЭГ, ТҮҮНИЙГ ЯАЖ АРИГ ГАМТАЙ ЗӨВ ЗАРЦУУЛАХ ЁСТОЙ, ТЭР НЬ ӨӨРТ НЬ БОЛОН НИЙГЭМД ЯМАР АЧ ХОЛБОГ- долтой БОЛОХЫГ ХӨДӨЛМӨРЧИД, ЯЛАНГУЯА ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУДАД ХАМГИЙН ЗОХИМЖ- ТОЙ ХЭЛБЭРЭЭР ОЙЛГУУЛАХ АЖИЛ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙВАЛ ЗОХИНО. ХАМГИЙН ИТГЭЛ ҮНЭМШИЛТЭЙ ОЙЛГУУ- ЛАХ АРГА ЗАМ БОЛ ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУДЫГ ӨӨРСДИЙГ НЬ ХӨДӨЛМӨРИЙН ДАДЛАГАТАЙ БОЛГОХ ЯВДАЛ МӨН, “МАХН-ын Төв Хорооны Х бүгд хурал дээр нөхөр Ж. Батшөнхийн хэлсэн үгээс) хаар иржээ. Тэнд нэгээс долдугаар ангийн внонер баатарчууд усалгаатай тал байд ажиллаж, тарналанч | ирэх үү? 1 -- Намар ондоо эзэлж | ирж ажиллана. Гэвч энэ хүүхдүүдийн вөрсдийнх нь - Хөдөө аж ахуйг хөг- х Р а згч нартаа тусалж үүсэлтийг биелүүлж болол эрээ 5348-ынэ хээ байн. хөрс гүй яахав. 2 | вий хангамжийг сайжруу- гхзан -- Хэн бусдаасаа илүү” | Хүүхдүүдийг удирдан УШЦЫА м, вах зорилтот грограм яваа багш С. Сайнбаяр: ажиллаж байна : түүнийг хэрэгжүүлэх үнд- сэв асуудлыг авч хэлэлц -» Хүүхдүүд энд эх -- Б. Нармандах, Д. | Ганболд, П. Мөнхцэцэг, Б. | нээд төмс, байцаа. мэт 5. Бүгд хурлын меөте- | Жив, сонгино тарьж, үх" ЭЭВЭгЭд ны риалтай танилдав уу? рийн нүд, чацаргана, ма- цииан 2 2344 1 ын радиогоор сонсч . лын тэжээл, мөд тарьж үр- За аа анал СЭНГЭ " Тэгээд бид хоо шүүлэх ажилтай тамалц- Ї : ! мэдлээ. Дд ажиллаж байгаа нэг хүүХ-, | рондоо ярилцаж бүгд хур- нын шийдвэрийг газар дээр БВь шуун гардан хЭ- рэгжүүлэхээр энд ирцгээ- вээ. рогэн хэд хонож Бнергдил2-ЕЬлхэт гай цаг хэн Сайнбаяр багш хэл. | » | -- Гурав! таа бөмбөг тоглож, шатар "ийнхүү хөдөлмөр зус- - Энэ хугацаавд ЮУ хийж? - Байцааны Үр СУУЖ гэцэд (швовєрийн үзлэг хийж, вөхєв суулгалт хийг лаа. Зарим нь анх удаа усаягаатай талбай үзэж байгаа юм байна. Тэгээд тариаланч залуучуудын ажилд туслан ажиллав. Ногооны талбайд дөрвөн даам тавьж, ном зохиол уншиж, дуулж бүжиглэдэг ҮЭВ. -- Хүүхдүүдийн хоол хүвсний хангамж ямар бай- на вэ? дийн нэрийг орхичихож!! ЇГ, Ганцэцэгийг заавал би- чээрэй| Нэгдүгээр авги төгссөн энэ Охин Тун сайн ажиллаж байгаа юм шүү! | лангийн анхны ээлжийнхэн намар ногоо хураах цагт эргэн ирэн ажиллахыг хүсч байна. 222 3 | Тэд усалгаатай талбай. | 19085 ОНЫ. ДОЛДУГААР САРЫН 4 Ө Жаал өиИиИЙИЛИЙРЭИЭЙ Л ЛИЙЭРЭРИЭИЭИЭИЭИЭРИР өрнө ишилилиииииийтинийншиихэнниниинийлний ПҮРЭВ фӨ ҮНЭ10мєнГӨ ЗСБНХУ-ЫН ДЭЭД ЗӨВЛӨЛИЙН АРНАН ГЭГ ДЭХ УДААГИЙН СОНГУУЛИЙН ГУРАВДУГААР ЧУУЛГАНААС А. А. ГААР СОНГОВ. пан ГРОМЫНОГ 1! ДЭЭД ЗӨВЛӨЛИЙН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ЗСБНХУ-ЫН ДАР- АНДРЕЙ АНДРЕБЫНЧ ГРОМЫКО ум Өөр ямар ажил -- Тараг, сүү, мөгаан Нэгэн унд Бисаоөн 4 ї , жийЕ? идээ тогтмол ӨГДӨГ. Мах хураан авна. Түүний хамт | - Төмсний талбайн зэртт ургамлыг түүлээ. Бидний асуултад ийн- хүү хатжулж байгаа хүүх- Жүүд бол Өвөрхангай айм- тийн Төгрөт сумын Дунд сургуулийн Сурагчид. ТЭД хүрэлцээтэй. ко Хичнээн хүүхөд бай» на? -»« Эхний ээлжинд 12 хүүхэд ажиллаж байна. Манай хүүхдүүд суулгасан үрээ намар эргэн ирж ху- раах юм Сан гэж ярьдаг. Ї тариаланч -залуусын ажилч хичээнгүй сайхан чанарыг бос шингээн авах вь дам, жиггүй- Ж.ДАШДОНДОГ ЗУРАГ ДЭЭР: Хөдөл- | мөр , зуслангийн багачуул э- Мэазарын тариаланч залуу” | зарын тариал дын ажлын зинэ ! ” ороод - -- Хөдөлмөрийнхөө өглөө залан Кох-аөүрү 229 шимийг ший гэж бодох 84 ЗОХИОГЧИЙН :| МАХН-ын Төв Хороо, тэргүүтэй БНСЧСУ-ын зусланд ажиллаж |амра- аргагүй. авсан фото | БНМАУ-ын Засгийн фаа--) Нам, засгийн ТӨЛӨӨЛӨГЧИД манай оронд албан ёсоор: найрсгаар айлчиллаа. ЗУРАГ ДЭЭР:--Нөхөр Л. ЮШтроугал, Д. Содном нарт пионер сурагчдын тө лөөлөгчид дэцэг өргөж байгаа нь. ) рын урилгаар Чехослова- вийн Коммунист Намын Төв Хорооны тэргүүлэгч тишүүн, Бүгд Найрамдах | Социалист Чехословак Ул- Бїсын Засгийн газрын дарга ! нөхөр Любомир Ш3троугал 1-7: Очан 4 1 й | | Тэгээд намар Р”, ун :.... в. ни музейд нэгэн эн Ленитий хуучирч эллэгдсэн горийн цаг байдаг. Энэ нь Б. Н. Лениний цаг юм. Бла димир Ильич түүнийг ҮР. голж биедээ авч явдаг бай бөгөөд илтгэл ярина,зөв лэлгсэний үед өмнөө тавьдаг байзээ. Тэрээр цагийг маш исрийн баримталдаг, амлас- заавал биелүүлдэг хүн ыг хүүхдүүд та нар лав нэ. сан Чөлөөт цагийг зөв ашиг ласк сурах асуудал нь соцна т аж чөрөх ёсны гол шинжүүдийг амьдралд хэн- шүүлэхэд зайлшгүй шаардаг дах чухал хүчин зүйлийн нэг юм. гайнгаль хүнд сонсох, ха Ррах, үнэрлэх, амтлах мэдрэх унндас заяасан билэ. Тэ. кэл шагийн үнэ цэшийг йл. гох мэдрэхүй зургаадахь зь зом, Үүнийг хүүхэд бүр эзэм ших хэрэгтэй. Гэтэл зарим нэг салан, залхуу хүүхдүүд “цаг байдаггүйсэн бол ямар сайн байхсан билээ гэж бө. дөж беөлох юм. Ширээний, бусуйны, ханын ер нь бүх л тагууд байхгүй вмаа гэж больё. Тэгвэл чамайг өглөө хичзэлдээ ирэхэд чинь бүх хүүхдийн дөнгөж хагас нь но үзэхээр очиход чинь ихэнх бүлгүүд нь гарчихсан байх эсизнээтэй. үед минутын үнэ цэнэ бүр ч их юм. Жишээ Нь: Дэл. хийн хиймэл дагуулууд олон мянган бая километр замыг туулдаг бөгөөд түүний хур» ЦАГИЙН дыг секундээр ч алдалгүй тооцож хоөргөдөг, эс тэгвэл программаа биелүүлэхгүй Анхараг, Саранд өчиж буух. гүйсэн билээ. Зөвхөн шинж лах ухаанд ч төдийгүй бие ийц тамир спортын бүхий л төрлийн амжилт секундээр биш секундын зууны, арав. ны оронгоор хэмжигддэг, Иймд хүүхдүүд та шар чө. лөөт цагийц минут бүрийг үнэлж сурах явдад хамгийн чухал, Ппионер хүн бод 8м ласнаа заавал биелүүлдэг, бусдын болоц өөрийн чөлөөт цагийг үнэлж хүндэлдэг байх ёстой, Цагийг ягштал барьж сурах дадал заншлыг өөртөө эзэмшүүлэх нь чу) Цагийг ягштал тооцдоггү хүн бол бүдүүлэг, хүнийг хүндэлдэггүй, үл тоомсорлогч байдаг. 27Кишээ нь: Найз чөхөртөө 16 цагт ном аваа. чиж өгнө гэж амлачихаад 20 цагт аваачиж өгснөөс болж чиний нөхөр хичээлээ давтаж амжилгүй сул дүн авбал чи буруутан болио. Иймд хэлсэн үгэндээ эзэц болж, нөхдөө хүндэтгэж чад- вал, нөхөд чинь чамайг төдий зэргээр хүндэлнэ. Чөлөөт цагаа зөв өнгөрүүч лэхдээ ашигтай үйлс бүтээх, шинийг мэдэж, сурах, үзэж тонирхоход зориулах хэрэг« тэй. Жишээ нь: түүх дурс, тал, “байгалийн үзэсгэлэнт тазраар аялж, уран сэтгэмж. тэй фото зураг авч альбом ҮНЭ ЦЭНЭ оронд хүүхдийц номын сан үнэгүй ажиллаж, үзвэр үйл- чилгээний газрын хаалга моолттэй байдаг, Хэрэв чи анх удаа сонгодог хогжим сонсох юм бол ойлгомжгүй уйтгартай санагдаж болох юм. Тэгвэл хөгжмийн концер- тын танхимд тогтмол өрж бадёлал хэгжмийн зэмсэгүү- ди түүхийг мэдэж, хөгж- мийн уянгат аялгууг яаж бү- тээдэг, тэр нь юун тухай хэрхэн өгүүлж байгаа зэр- гийг ойлгодог болцо, Дүрс- лэх урлагийн музейд байнга ордог болбол дүрслэх урлаг, уран зургийн гайхамшгийг үзэж бишрэн, шинэ зураг болгоныг сонирхон үзэх дур хүсэлд автагдан, урьд нь хөгжим, дүрслэх урлаг Сс0- инрхохгүй явсандаа гэмших болно. Үүнчлэн усанд сэлж чаддаггүй хүн сэлдэг хүнийг хараад гайхан шогширч Өө9- роо сэлж чаддаггүйгээ б0- дож харамсах сэтгэл төрнө. Ер нь тэгээд сонирхолтой ажил хийх тусам чөлөөт цаг улам ч их олдож баяр баяс- талан авчирдаг. Хүүхдүүд та нар юуны түрүүнд да- раахь зөвлөлгөөнийг ягштал биелүүлж сураарай. Үүнд: 1. Яс тогтоосон цагт өглөө босч сур (сэрүүлэггүйгээр) 2. Өөрийн эдэлж хэрэглэдэг зүйлүүдийг эмх цэгцтэй байлгаж байнга тогтоосон нэг байранд тавьж сур, тэг- вэл аливаа зүйлийг эрж илүү цаг алдахгүй 8. Орой унтахынхаа өмнө өглөө хэрэглэх бүх зүйлийг бэлэн болго 4. Гэрээсээ жаахан эрт гарч хэдэн минутын өмнө хичээлдээ оч (бусад аливаа юманд) Учир нь түрүүлж очих нь хоцорсноос хавьгүй дээр 5. Хурал цуглаанд бүү хо- цор, нөхдийнхөө цагийгбүү алдуул 6. Найз нөхөддөө амласнаа заавал биелүүлж, хүнээс гуйж авсан зүйлийг сануу- лахаас нь өмнө өөрөө өгч бай. А. ЧИМЭДЦЭРЭН 11381111 Еал ҮЕ 11115381 (3131201111311 1111 Ф «Жавхлан» 7 | дӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДИЙН УТГА... д0ХИОЛ В.ЛАБРЕЦКАЯ (АПН) Хүн болох багаасаа гэ- дэг яах аргагүй үнэн үг шүү. Өсвөр үеийнхний ёс суртахуун, оюуны ертөнц ямар байх нь тэдний юу уншдагаас ихээхэн шалт- гаална. Хүүхдийн утга зохиолын үзэл санааны агуулга түү: ний гол зорилгоор тодор- хойлогддог. Энэ нь ямар зорилго вэ? Хүүхдийн нэрт зохиолч Агния Барто ту- хайн үедээ энэ асуултад хариулахдаа: «Хэрцгий бал- мад, хүнлэг бус явдлыг хайхрахгүй орхиж чаддаг- гүй хүнийг хүмүүжүүлэн төлөвшүүлж... амьдралын баяр баясгаланг мэдэрч, сайн сайханд итгэдэг бол- гох төдийгүй, энэ баяр баясгалангийн: төлөө га зар дэлхий дээр. эрхэм нандин бүхний төлөө тэмн- дэг болгон сургах явдал гол зорилго юм» гэж хэл- сэн байдаг. Хүүхдийн номын тоо ширхэг Зөвлөлт засгийн жилүү- дэд ЗСБНХУ-д хүүхдэд зориулсан 122 мянга га- руй ном, товхимол Эмил- яниард гаруй хувнар хэв- лэгдэн гарчээ. Тус оронд жил бүр 350 орчим нэ- рийн хүүхдийн ном зо- хиол хэвлэгдэж байна. Дунджаар гурван ном тут- маас нэг нь хүүхдэд з0- риулагдсан байдаг. | Зөв- лөлт Холбоот Улсад хүүх- дийн ном зохиолыг 60 үн- дэстэн, ястны хэлээр гар- гаж байна. Хүүхдийн ном олон сая хувиар хэвлэгдэж байгаа боловч эрэлт хэрэгцээ асар их учраас хэрэгтэй ном тэр болгон олддоггүй. Хүүхэд, залуучуудын номын сан Сургууль бүрийн дэргэ- дэх номын санг оролцуул- бал хүүхэд, залуучуудын 250 мянган номын сан ажиллаж байна. Эдгээр номын сангийн онцлог гэ- вэл юуны өмнө тэдгээрт хүмүүжлийн олон талтай ажил зохиодогт оршино. Тухайлбал, сургуулийн өм- нөх насны хүүхэд бага ангийн сурагчдад ном ун- шиж өгөх, хүүхдээр номын зураг чимэглэд хийлгэх замаар зургийн хичээл явуулах уншсан номоор ярилцлага зохиох зэрэг ажил юм. Ахлах ангийн сурагчдын тухайд гэвэл, унших номынхоо хүрээг тодорхойлоход тэдэнд но- мын санчид тусалдаг. Хүүхдийн номын сая гуудын олонхи нь сонир- холтой зохиолоор бүтээсэн хүүхэлдэйн кино үзүүлэх танхимтай. Хүүхдүүд «өөрс- ДИЙн» номын санд хайртай лэлийн газар юм. Энэ хэв- лэлийн газар 1933 онд байгуулагдсанаасаа хойш таван миллиард гаруй ном хэвлэн гаргажээ «Деєтс- кая литература» хэвлэлийн газраас гаргадаг ном : хиол Заас 1 хүрт насны хүүхдэд зориулагд- сан байдаг болохоор сэ- дэв, төрөл зүйлийн хувьд маш өргөн хүрээтэй юм Тус хэв йн газар сай- хан «санаачилга гаргаж «Дэлхийн хүүхдийн утга зохиолын номын сан» 50 ботиор хэвлүүлж | байнд Боть бүрийг 400 мянган хувнар хэвлэж байгаа бө- гөөд одоо 43 боть гараад байна. Москвагийн «Малыш», «Молодая гвардия» гэдэг хоёр томоохой хэвлэлийн газар”мөн л хүүхэд, залуу- чуудад зориулсан ном гаргадаг юм. Зөвлөлтийн олон холбооны бүгд най- рамдах улсад хүүхдийн хэвлэлийн газар бий. Хүүхдэд зориулсал зо- хиол бүтээл нь | Лепигий тухай болон түүх-Хувьсга- лын сэдэвт (Мария При- лежева, Зоя БВоскресенс- кая, АнатолИй Рьбаков на- рын тууж, роман), адал явдал ,уран зөгнөлт (Гри- горий Адамов Георгий Мартынов, ах дүү Стру- гацкий нарын вом), ёс суртахуун сэтгэхүйн асуудал хөндсөн ( Анатолий Алексин, Альберт Лихавов Владимир Амансний, Нико- лай Дубов нарын тууж) номууд бас мэдээжээр үл- гэрийн номууд байдаг, Хүүхдийн зохиолын баатрууд Зөвлөлтийн утга зохиол олон үеийнхний «Сэтгэл эзэмдсэн» баатруудыг хүү- хэд багачууддаа төрүүлж өгсөн юм. Энэ баатрууд нь эрэлхэг зориг, үзэл санааны хатуу- жил, ёс суртахууны цэвэр ариун байдал, Эх орон, ард түмэндээ үнэнч, чана- раараа хүүхдийн сонирхлыг татдат. Жишээ нь Николай Островснийн «Болд хэрхэн хатаагдсан нь» романы Павел Корчагин, Аркадий Гайдарын «Төмөр ба түү- ний команд» туужийн Тө- мөр, Борис Полевойн «Ёс- той хүний тухай тууж»- ийн Алексей Мересьев нөр бол тийм баатрууд юм. Хүүхдэд зориулсан орчин үеийн тууж, өгүүллэгийн баатрууд ч сайхан сэтгэл. арнун шударга, үнэнч зан, эрэлхэг зориг оюун санаа- ны эрхэм чанартай хүмүүс байдаг. Өнөө үеийн хүүхэд тэднийг анд нөхдөө гэж үздэг юм. ириниинд 1 СолСїЫГ єЕЄєНУА. БВладнянр Вшетечков (Чехословакийн сэтгүүлч) | Цус асгаруулсан хөнөөлт | дайн дуусаад хоёр жил 1 болсон боловч хүйтэн дай- ! юулт мөр, хорвоо дэл- : бүрмөсөн арилаа- й байв хөгжмийн А. Новико- га хот Ййд дэлхийн за- тны анхду- х наадмын зочид т зэгчид дуулсан юм. Прага хотноо болсон анх- дугаар нд наадамд дэл- хийн 71 орны 17 мянган охяд хөвгүүд оролцсон юм. ДЗОчы анхдугаар их “ПРАГА-ИХ НААДМЫН АНХНЫ наадам «Энх тайвны төлөө, фашнам, дайны эсрэг» гэ сэн урнан дор 1947 оны долдугаар сарын 37-нд Прагийн Страговын цэнгэл дэх хүрээлэнд нӨөөгдсэн юм Фашизмын эсрэг тэм- цэгтүн! Дэвшилт хүчний хамтын ажиллагаа, энх тайвны бүтээн байгуулалч тын төлвө тэмцэцгээгтүн! гэсэвчЧехөсловоанкийн нам, засгийн уриалгыг дэлхийн сая сая охид хөвгүүд Хаз луун дотноор хүлээн ав» чээ. Их наадмын тэр өдрүү- дэд хэзээ ч мартагдашгүй, түүхт үйл явдлаар дүүрэн байлаа. Их наадмын төлөө лөгчид залуучуудын нийгч мийн эрхийн тухай маш чуч Хад асуудлыг пгүүн хэлэл- цэж дуу хөгжим, бүжиг, биеийн тамирын төрөл бүз рийн уралдаан тэмцээн зо» хион явууллаа. Их наад» мын төлөөлөгчид 1942 онд фашистын герман үнсэн товрог болтол нь сүйтгэ сэн Лидице тосгонд очиж, уг тосгоныг сэргээн бос- тох ажилд хувь нэмэр -ноо болох хас: ХОТ оруулсан юм. Вацлавын талбайд болсон олон мянган хүний жаг- саал дээр «Дэлхийн Ард- чилсан залуучуудын марш» гэдэг сүр жавхлант дуу анх удаа цуурайтсан юм. Анхны их наадмаас хойш 40 жил өнгөрчээ. Прагийн дараагаар Будапешт, Бер- лин, Бухарест, Варшав, Москва, Вена, Хельсинки, Софи. Гавана хотуудад их наадам боллоо. Ийнхүү энх тайван, эв нэгдэл, найрамдал нөхөр- лөлийн уриан дор болдог "дэлхийн залуучуудын уул- залтын олонхи нь «ах дүү социалист орнуудын нийс- лэлд болсон нь бүр ч ба- “Хархалтай, Гитлерийн фашизмыг . ялсан түүхт ялалтын 40 жилийн ойн жил ДЗО-ны ХП их наадам Октябрийн орны нийслэл Москва хот- гэж байгаа нь шударга хүн төрөлхтний залуу үеийнхний хүсэл тэ- мүүллийг улам бадрааж байна. ЧЕХОСЛОВАКИЙН ӨСВӨР ҮЕ ТА НАР ИОЛАНТАГ ТАНИХ УУ? Оросын жөгжаийн нэрт аоктолч НИ. И. Чайкдэскийн нэр бүлэгт «Иоланта» кэх мээх дуурь нь хөгжмийн зохиолчдын олон сайхан бүтээлүүдийн хамгийн сүүлийн үеийн бү-. тэзлийн нэг бөгөөд Данийн зохиолч Г.Герцийн «Рэнэ хааны охин» гэдэг зохиО- лоос үндэслэн авсан юм ГЭДЭГ. Хүнлэг, энэрэнгүй ёсыг урьдал болгосон энэ зохио» лын гол дүрүүд НЬ хөгж мийн зохиолчийн сэтгэлийг ихэд хөдөлгөж уул зохио лоор дуурь бичих санаа бодлыг төрүүлжээ. тай охин Иолантынхаа эм- гэнэлт байдлыг нуун дал- далж, е гэрэд гэ- гээ, гоо сайхан бүхнийг өөрт нь хэлж мэдрүүлэх- гүйн тулд хатуу чанд Хо- рионд байлгаж байсан бо- гөөд Иоланта өөрөө нүд бол зөвхөн уйлахад л ХЭ- рэгтэй эрхтэн мэтээр ойл- гож байсныг энэ дуурнас Ус сон Дуурийн БНМАУ-ын ардын жүжнг- чин, төрийн шагналт Х. Хэнийг ч марТААТҮЙЖ У Ч мАРТАГДААГҮЙ 19454983 Урьд өмнө сонсдож бай» гаагүй хүнд бэрхийг амсаж, хатуу ширүүн 1418 өдөр, шөнө фашист түрэмгий» лэгчидтэй тулалдаж ялсан ЗХУ 1945 оны наймдугаар сарын 8-нд милнтарист японы эсрэг дайнд оров. Зөвлөлтийн дайчид | Ман- жуур, Солонгос, Өвөрмон- голын уулархаг, ой модтой говь цөл, хээр тал нутаг японы болон Агнуурын тэн» гис, Сахалин, /Курилийн арлууд (газрын зургаас харцгаа) зэрэг алс дорно. дын байгалийн хүнд хэцүү нөхцөлд, урьд өмнөх дайны түүхэнд хэзээ ч гарч бай- гаагүй бүтэн хагас сая км нутат БНМАУ-ын нутаг дэвсгэр дээр болон Тэвгнс хавийн зүгээс дайсанд хоёр чиглэлзэр цохилт өгөхөөр төлөвлөсөн байна. Дайсанд цохилт өгөх хүчийг ч бо- гино хугацаанд алс дорно» дын байлдааны ажиллагаа- ны талбарт татан авчирчээ. Үүнд: Ерөнхий цэргийн 11 армн. танкийн 1 арми, ни, сэх хүчний З арми түүний бүрэлдэхүүнд 80 дивиз танкийн ба механикжуулсан корпус 4, буудлагын 6 бригад тусгай 80 бригад болон бэхлэлтийн районы гарийзонууд байлаа. Мөн хуурай замын цэрэгтэй хамт ХОРИН ДӨРВӨН ХОНОГИЙН ТУЛАЛДААН номхон далайн флот, улсал тугийн одонт Амар мөрний флот байлдаанд оролцжээ. Зөвлөлтийн цэрэг байлдаа ны ажиллагааны эхний зур гаан өдөрт дайсны эсэр гүүцлийг дарж манжуурт байрласан Японы хамгийн хүчирхэг бүлэглэл-кванту. ны армийг (нэг сая гаруй хүнтэй) бутцохиж ялалтын замаа эхэлжээ. Байлдаан эхлээд хорин хоноход тпоны түрэмгий лэгчдээс зүүн хойд Хятад, Сахалины өмнөд хэсэг Куч рилийн арлууд түүнчлэн умард Солонгосыг Чөе ллэлх, америк английнхө ны хоёр жилээс нааш Дуу" сахгүй гэж үзэж байсан дайныг ялалтаар дуусга“ жээ. Олон үйл явдал ул өнгөрч он цагийн эр, 3 өНтЭгддэх боловч түүхэнд: мөнхрөх гавьяа, үйл явдал тэж бий. Чухам тийм тавьяа бол хүн тө рөлхтөнийг германы фаз шизм, японы милитарис- мын боолчлолоос аварсїн зөвлөлтийн ард түмэн, түүс ний яруу алдарт зэвсэгт аугаа их ялалт мөн. Дайны ариун шударга эрх хэм дээд зорилго нь зөв» Угчшавэс дайчдыг тавьяа: айгуулахад зоригжуулж, өөрийн үеийнхэн болон ирээдүйн пионерүүд та нарт баатар зориг эриун ёс сур- тахуун, -Эзх орондоо амь биеэ хайргүй зүтгэхийн үлгэр дууриал болжээ. Да. ДАМДИНДОРЖ ХҮҮХДИЙН тээсэн нэрт найруулал мэндэлсний 80 жилийн Ойд ЗОХИОЛЧ бү. байгуулагч, удирдагч нь би- Л. Кассиль хүүхэд чигч, шог найрууллын жин- багачуудтай уулзаж элэг- хэнэ мастер зэрэг олон Сэг дотно ярилцах нх дур- түмний дунд нэрд гарсан тай хүн байв. Тийм учраас д номын баярыг . үнэхээр баяр баясгалан болгол-тэм- ХАЙРТАЙ дөрөвхөн " ө Цээнээ, өглөө босоод л” -« Өвөө? Өнөөдөр хобу- яаа, хот орох уу? гэж асуу” нэ, Тэгэхэд нь, -- Арай болоогүй охин минь, гэж Өвөө хариулна. ї Цээнээ, зусланд-удаад УЙД- ! сандаа биш, өдөр хоног өӨн- 3 ! гөрөх тутам, хичээл эхлэх улам уламаар ойртон буйд сэтгэл зовж, тийнхүү асуу- даг байжээ, Нэг өглөө - Өвөө өнөөдөр хот Ё оролгүй болохгүй байхаа? тэж бараг нойрноосоо с9- рүүтээ өгүүлжээ. -« Яаж байна, охин минь? гэж өвөө эргүүлж асуувал, --Хүүхдүүд, өдөр бүрий, хичээлийн бэлтгэл ХИЙНЭ. Ном дэвтрээ авна гээд яваад байх боллоо. Ингэ- сээр байтал, зарим ном дэв- тэр олдохоо байвал яана. Олон хүүхэд... гээд нэг юм өгүүлэх гэснээ больчихжээ. Цээнээг, өвөөтэйгээ хот орохыг мэдмэгц, Зуслан- тийн найзууд нь, -- Далимаар нь өнөө Бөрөлдойг эргээд ир гэж. чихэр чавга, зурагтай ном: “энэ тэрхэн цуглуулж .Өг- чээ. ! Дугар өвөө, Цээвээ хоёр- “ Шинэ ном гарахаар нэгийг” 7 заавал тавьж байдаг худал- дагч бүсгүйн ажилладаг но- Э2ОсШиЦЭНБ. них бүсгүй ажиллаж байна. -- Хүүхээ, энд ажилла- даг өнөө Эрдэнэчимэг охин хаачсан бэ? гэж асуувал, - Өнөөдрөөс-эхлээд ээл- жийн амралтаа авсан гэснээ тэр бүсгүй-Дугар өвөөгийн царайг их я ажиглангуй харжээ. -- Эрдэнэчимэг, нэг өвөө. ирвэл өг гэж сургуулийн хүүхдийн .... ЭЭД р өвөө ач охиноо харснаа ном дэвтэр энэ тэр орхив уу тэж сулхандуу асуужээ. -»г Тийм юм орхиогүй. Харин энэ номыг өгөөрэй тэсэн гзэд лангуунй дотроос томчуулын унших нэг шинэ ном гаргаж өгөв. Дугар өвөө Эрдэнэчимэ- гийн үлдээсэн номын үнэ төлөөд, хажуугийн тасгаас Цээнээгийн хичээлийн хол- богдолтой зарим ном дэв- тэр аваад дутуу зүйлүүдий нь олохоор өөр бусад ном, соёлын барааны дэлгүүр хэсэхээс өөр аргагүй бол- жээ. Тэр хоёр өөдөө сөөр- гөөгөдөржин явж, олон дэл- түүрээр оржээ. Цээнээгийн хичээлийн хэрэглэл нэлээд 1, цуглуулсан авч гол хоёр |. ном нь олдсонгүй. -- Өвөө хоёулаа эмнэл- тээр орж, өнөө Боролдойг | Өргэнэ шүү дээ гэж Цэв- нээ өгүүлжээ, | ! . тайвидцоа цаэгфгсхучшлдах: | » суугаад харьж бай, Би Бо- ӨГҮҮЛЛЭГ энжиииилнлймилииний, мын дэлгүүрт очвол үл та-| “муулж байгаа өнөө хүү вэ ховс, 4- Боролдойг заавал эр- ямар гай дайрах байсныг гэе, Зуслангийн найзууд хэлэхэд хэцүү юм. Алаг эргээд ир гэж юм явуулсан нохойд энд тэндгүй хазуул- шүү дээ гэж Цээнээ өгүүл- | сан хөөрхий хүүгийн араас сэнд, ха ч ирээгүй узАР зуслан- . и хүү 1 -- .. явуулсан гэнээ, гээд цУЦАЛд ан 0үлра онлайн том нь түүнийг хот эм- Дугар өвөө өөр юм хэлэл- ҮҮ руу 1 нэлэгт хүргэжээ. Эмнэлэгт гүй Цээнээгийн царайг хүргэсэн хүүх түүний харж гайхшран -8огсов. Ар СлҮДҮСО2 нэрийг Боролдой гэдэг юм байна, Гэр нь хотоос хойш долоон буудлын тэнд бай- даг, Эхтаэйгээ хоёулхнаа. Эх нь сургуульд цэвэрлэгч гэдгийг мэдэж иржээ. Энэ -- Өвөө та надад 29 мөнгө өгчих... -- За, за, 20-хон мөн- гөөр яах нь вэ? хэрэг явдлыг Дугар өвөө” -- Өвөө та нээрээ ядар- сан байна. Та автобусанд сонссон болохоос ямар үз- сэн биш, Тэгэхээр Борол- дойг яахин таних ажээ. ролдойг эргэчихээд 20 мөн- гөө кондукторт өгөөд зус- ландаа харьчихаж чадна гэж Цээнээ өгүүлэв. Цээнээ, өвөөтэйгээ цуг эмнэлэг дээр ирэв, Борол- дойг доорхон нь дуудаж өгөв. Түүнд ноцтой гэмтсэн Дугар, Цээнээг харснаа, ЗҮЙлгүй. Уулзах “өрөөнд хүрч ирэхэд нь түүнийг. -- Чиний үеийн хүүх- харсан Дугар өвөө: дүүд. автобусанд мөнгө тө- -: Боролдой... Борол- лөхгүй яваад байдаг Шүү дор) дээ гэв гэцгээгээд сүйд бо0- лоод байсан чинь энэ үү! Энэ бид хоёр ч ингэж л -- Багш-автобуса Ёо. Буйлны) гээд Дугар өвөө гө төлж бай....Улсын авто-- ЯВЭХ... бус... гаднаас их үнээр ав- даг тэж хэлдэг шүү дээ. Зуслан: хүртэй тэр олон тэн, хүлээх сандал дээр очиж, хоёр жаалын яриаг . магнавал, Зог0ог- Зв-а бие чинь яаж байна? 2 : : -- Гайгүй болсон... 11 »-- Хэзээ- гаргах вь-Вэ? -- Удахгүйс, -- Манай зуслангийн хүүхдүүд үүнийг чамд... Тэгснээ тэр хоёр, «Чи хэддүгээр сургуулийнх вэ?» «Би тэр сургуулийнх ..» тэх мэтээр ярилцаж эхлэхэд-нь, Дугар өвөө “босч, 5 -- За-а охин минь. ҮГ «олдлоо... Өвөө нь ядарч : түО5 юм бэ!... тэж хэлэн Борол- зово гүй бай еэнЭБЖЭИН, “дойг нүдний булангаар зэ- : кг, ын ” рэвсхэн. хараад бөгтгөнөн -- Заса охин минь, чиний. гарч оджээ. хэлдэг зөв. Тэгэхдээ, өвөө нь охиноо ганцаарангий нь - Цээнээг/ Згара явуулахгүй. Хоёудаа хамт |, яваад, тэр. Бөролдойг чинь ирэхэд эргэе дээ Э -гэенээ, үгүҮй той уулзахгүй яагаа вэ? жаргах ролдой гэдэг -» Яах юм бэ... Ож- Та таних юм уу? -- Манай зүүн хөт. хөх л байна. - БЭЭ ЧТэгээд Өвөө замдаа, Доорх явдлыг ач охиндоо Дугар өвөө дуугүй болов. фбгүүлжээ. Нэг удаа Дугар Тэр хоёр Боролдойн хэв- өвөө Цээнээгийн Дүү ЧУ- тэж буй.эмнэлэг рүү ЯВАВ. дуутыг дагуулаад яргайтын Дугар өвөө, Боролдойг. зуслан дахь найз өвөөгийн- үзээгүй боловч тэр хүү Яё-. доо очиж шатар тоглох гэж гаад зуслангийн сахнул өв- Зүүн энгэр өгсөөд яг хөтөл төний. нохойд | уруулсныг. гараад иртэл хөтөл дээрх бодож явлаа. Айлууд ЗУС- овооны доохон талын НО- ланд гараад нэлээд удсАН гоонбутан дотроос нэгэн байж. Зуслангийн сахиул болжмор дэрхийн нисэн Нанзадынтай хамт байдаг “оджээ. Дугар өвөө, тэр но- саалийн үнээтэй айлууд, сон бутан дор болжмор 2123 үнээгээ саагаад зүүн «өндөглөжээ гэдгийг мэджээ. гэр өөд тугалтай нь бэл- луутыг дагуулан очиж чээсэн байжээ. Алаг нохой “бутны сахлаг өвсийг сөхөж үнээ тугал дагаж яваад ХААНЫ нөмөрт үүрэн дотор өвс ногоон Дотор оготно гурван бор цоохор өндөг зурам хөөцөлдөж гүвээ да- ван сүргээсээ холджээ, Энэ” байгааг ачдаа үзүүлжээ. Шувууны “Өндөгөнд хүн үед зүүн хөтлөөр тэнэж явсан нэг хүү, үхэр дотор |Сүүдрээ. тусгаж болдоггүй сүүл өргөн тоглож явсан ЮМ. Эх нь голоод хаячих- хөөрхөн тугалуудыг хараад, Даг ЮМ. Тэгээд хөөрхий яах ч гэсэн юм бэ давхин ЭНэ амьтад үхчнхдэг юм иржээ, Тэр хүү, тугалуу- ТЭЖ ачдаа амьтныг хайр- дын аль нэгийг барих гэж. лах тухай сайхан үг ухуу- сүүлдээ харин хамаг үнээ лан хэлжээ. Дугар -өвөө тугалыг.бужигиуулж хая- «Шувуу гэдэг нэг бодлын жээ, Тэгтэл сахиул Нанза- ийм гэнэн, нөгөө. бодлын дын алаг нохой шуугин хүнд ийм хэт итгэмтгий х8- ирж, үнээ тугал: бужиг- чин жигүүртэн шүү» гэж боджээ. Чулуутын хувьд гэвэл шувууны өндөг үү- рэндээ байхыг анх удаа -- Яагаа вэ, өнөө манай зуслангийн сахиул Нанзад өвгөний нохойд уруулсан хөөрхий хүүхэд... дээр буужээ. Аз дайрч, хүүхдүүд амжин ирж сал- үгээ дуусгалгүй хойн: эр-| гүйцэх нь «. Яасан бүгчим. өвөө нь гадаа сууж байжээ... “д- Өвөө, Та Боролдой-. “таагүй бол хөөрхий “хүүг харжээ, “Ийнхүү хөөрхөн. “-Д, Сүхбаатарын нэрэмлнтУлсын хэвлэдийн комбинатад хэвлэв, ,00000 ачдаа, ертөнцийн нэгэн со» - Ёктой гайгүй байл- инныг. таниулав гэж баяр-. гүй гэжээ, лаад, замаа хөөх гэж бос- 4 тол, тэрүүхэн баруун өмнө Тэгсээр намар болж, хажууд-нь.хад чудуу ну- бУРГУУЛНУДЫН хичээлийн жил эхэлжээ Цээнзэгийн ангийнхан өрөөндөө жаг- саалаар цуван орж, сууд- лаа эзлэцгээх тэж бужиг- наж байтал Боролдойг эх нь хөтлөн орж ирэв. Борөлдойг Цээнээгээс өөр таних хүүхэд, энд хэд. хэд байжээ. Тэр хүүхдүүд найзууддаа Боролдойн ту- хай шивэр авир яриа дэл- рах сонсдов, Юу вэ? гэж Дугар өвөө давхийн цочоод тэр зүг харвал, хад чулуу- наас гарсан юм шиг царай- тай, барагтайхан хувцас хунартай нэг жаал навтайн сууж харагджээ. «Ёстой тусгүй юм хийлээ. Гурван өндгийг энэ хөх жаал үй» лий нь үзнэ дээ. Одоо яа- на!... Одоо. яана!.. Энэ хүүд учирлаж гуйгаад Ч гэв. Боролдойд ээж, ан- нэмэр байхгүй, хөөж туу- гийн багштай хэдэн Үг С0- таад ч хэрэг байхгүй, Ха- лив. Боролдой энэ ангид рин ямарч болтугай нүүр суралцах нь гарцаагүй бо- царайгий нь сайн нүдэлж | лов. Түүнийг «Хэний дэр- авья гээд Чулуутыгаа гэд суулгах билээ» гэж хөтлөн тэр хүүгийн дэргэд .багш бодон хүүхдүүдээ х4- -өчжээ. рахад «Хэний маань сал- » Дугар өвөө, хүүгээс тэр. Таж түүний дэргэд суу гэх хаана вэ? Нэр хэн бэ? Юу. бол...» гэж хүүхдүүд Ч хийж явад хүү вэ чи? гэ? бүлтэгнэн байв. Хоёр хоё- сэн хэд гурван юм асуу- роороо бараг ширээнийхээ гаад, хүүгийн сэтгэлийг РД суусан хүүхдийн бан- зөөллөх санаатай хэдэн ая? ДАЛД | бяцхан тай үг хэлээд, ачийгаа да- гуулан доош бууж мод РУУ ороход, тэр хүү Ч цааш. явах шнг зээ. Дугар өвөө, гурван өндөгөнд єсэт- “тэл хоргодсоор яваад танил өвгөнийдөө очжээ. Оройхон шиг Дугар өвөө ачтайгаа буцах замдаа өнөө гурван өндгийг ирж үзсэн чинь юу “байхав. Үүрий нь хөндеж сцацлаад гурван өндгийг ха- ЭНЭ ЯВДЛыГ вээ” нялаад хаячихсан -ухаарч төсөөлтөл овоо 39-: "Гүүнээс- хойш Дугар өвөө... Яо. хором. өнгөрөв. “зүүн хөтлөөр хэд хэдэн зэгийн энгэрт наал удаа давж найз өвгөнийдөө . хэрэгсэ стрнсб амь- очжээ. Бараг тэр бүе? тан бор болжмор байв. рийдээ, Боролдой, энэ Л “Тэгтэл нэвсийн унасан хөтөл орчимд, зурам хөөж, амьтан луу гүйсэн хүүх- чогчиго харваж модон ДО- дүүд, хардганы: далавч- тор жирх, хэрэм чулууДАЖ наас сагсайлган барьсаа! явах нь дайралджээ. Дугар оо ирэв. Агшин Но өвөө, Боролдойг дуудаж бовсагиииыГ ЭН зуурт дорхой бө- зөв үг хэлж, зөөлөн сэтгэл : : гаргах гэхэд нь Боролдой сюв. Бор болжмор хардга- гөрөөсний янзага шиг чө- Наас амь зулбан гэгээв- рөлзөөд л алга болдог бай- чээр орж иржээ, Болжмо- жээ. “Выг хөөж ”-ЯвВСа, харцага энд нь Боровиж ийн- цонх мөргөн үхжээ. хүү Нанзад өвгөний алаг. “Тэгтэд нохойд хоолойгоо тас Х4- нээгий л: Боролдой, Цээ- антай 3 ХЛрэнэРхиучзө рэн, зуулахын наахантай “ҮҮН -бөр болжмөерыг алгаа бум- хөтлөөс салсан байжээ. .. ба Эийн Цээнээ өвөөтэйгөө авто- 5 бусаар буцаж явахдаа, ирэв. Тэгтэл нээлттэй г9- гтээвчээр жижигхэн бор амьтан харвасан сум їшшнг гялсхийн орж нрээд Цээ- нээгийн энгэр-мөргөн наал Дан тогтоход, нэгэн бүдүүв- тэр бор амьтан гэгээвчийн жааз модыг тархийтэл мер- нэвсийн өрж таарах Нь гэвэл, Ду- ЇёЧ | явж 15:12:21 гар өвөө давхийн цөчих тэнд Очиж, багшийнхаа шиг болоод 00. суудаг сандал дээр гарч, -«4 Арай чамтай нэган- бор болжморын хошууй байгаа Дээр үнсээд, 3 гид сурах юм биш гэж й асуужээ. - “Тэгэхэд нь Цээнээ, -- Магвадгүй гэж хэнэг» гүй өгүүлжээ, с-- Тэгэхэд хүрвэл охин минь үс: аа вэг талыг л тохой нийлүүлж бүү суУ- Боролдойг хараад, хүүх гаарай гэж үнэн ГОЛООС00 дүүд багш, ээжий нь хүр- өгүүлөхэд ВЬ, тэл баярлажээ. Тэгтэл, -- Яагаад? гэж Цээнээ. гэнэт асуувал, - Багшаа! Боролдойг рс миний дэргэд суулгаж Ж заасан ай Тэр шара өгөөч! гэж Цээнээ өгүүлэв. хажуу хавиргынхандаа дан 237 эн 9Х ва -эиус даа гай түй болдог юм гэ- ч 5 вэл, “-- Гайгүй байлгүй гэж Цээнээ хээв нэг өгүүлжээ. Тэгэхэд Нь ӨВӨӨ НЬ, й -- Чамайг хөөж явсан Цээнзэ, Боролдой хоёр тохой нийлүүлэн суув. Б.БААСТ -- Яагаад? гэж түрүү хэн өөрт нь тавьсан асуул» тыг эргүүлж асуухад с-« Боролдой чинь хатуу шийтгэжээ. Одоо тэр амьтанд хайртай, Фстой МХЗ3-нян Тав “2 ” “-., | 80 го Хэ» 2- 52 8-5 үе эээ. 5 13 Бэхи үл эе Жо . ХЭ 3 53 24 У еврей аан авилгчлчилагайслсийсааэнилсилнхлы Хороо, Д.Сүхбаатарын эрэмжит-4405-ын Төв Зөвлөлийн-сонин: ОРОН: БҮХНИЙ ПРОЛЁТАРИ НАР НЭГДЭГТҮЙ! МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН еБГС Ме47 (2043) Ф 1985ОНЫ ДОЛДУГААРСАРЫН4! ф ПҮРЭВ: ф ҮНЭТ0мӨНГӨ .. 55254 - ” р» Н шинжээ БАЙГТУН! үрэншиїр ” Ээ БЭЛХЭН БАЙГТУН!- ОЮУТАН, НИОНЕР СУРАГЧИД ААГ. ГҮН БАТ МЭДЛЭГ БОЛОВСРОЛ, ӨНДӨР СОЁЛ ЭЗЭМШИГТҮН! | МАХН, СОЦИАЛИЗМЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙ : (МАХН-ын Төв Хорооноос | Монголын ардын хувьсгалын 64 жилийн ойд зориулан гаргасан урцахавс) нНн төлөө хэзээд АРДЫН ХУВЬСГАЛ, ӨСВӨР ҮЕ «Ардын хувьсгал бидэнд юу өгөв?»сэдэвт зохион бич лэгийн шалгалтанд Долду- гаар ангийнхан бүгдээрээ «Онц» “дүнавчээ:Энэ- бол хүн бүрт ардын. хувьсгалын ач ивээл хүрч.хэний ачаар, юуны учир, өвөөдөр бид элэг бүтэн, сэтгэл ханга- луун, элбэг баян амьдарч явдгийг манай өсвөр уүеийн- хэн Сэргэлэн оюундаатун- Тзан бодож, сэтгэл зүрхээ- рээ: ойлгож -явдгийн сайхан жишээ. Хүүхдүүд зохион бичлэг- тээ: Одоогоос жар гаруй. жилийн тэртээ Д.Сүхбаатар тэргүүтэй хатан | зоригт хувьсгалчид гадаад Дотоо- дын харгис хэрцгий дайс- ныг хиар цохиж монгол нутагт хувьсгалын: улаан тугийг мандуулсаныг ахмад -»« Өвөсд та яасан олон одонтой юм бэ? Таны энгэр дүүрэн. юмаа. " --.Өвөө нь насан туршаа хонь хариулж, сүргийн бэлчээрээс л энэ.олон ме- даль хүртэж арнун цагаан хөдөлмөрөөрөө алдаршиж яваа хүн дээ. Хүү -минь -малын буян -их шүү, Түүн дээр бас Ардын хувьсгалын маань ач, нам, засгийн минь малчин | бидэндээ тавьж байдаг асар их хайр халамж энэ дээ. Хүнд чинь дуртай ажил гэж байдаг юм. Цэцэг ногоо алагласан их тал, номин уулын бэлд мөнгөн бөмбөг шиг бөмбөр- сөн хонин сүргээ бэлчээн тарга тэвээрэг авахуулж явах мөн ч сайхан шүү! Хонь гэдэг мал өөрөө гэрэл гэгээ гэсэн үг, Үдшийн бү- рийд хотлуулаад ирэхээр цагаан гэгээ татах шиг болж хот өнгө гэрэлтэй болдог юм. Өөдрөг юм болгон өөрийн өнгө гэрэлтэй байдаг нь тэр дээ. : : Өвөө би ийм олон “одонтой болж чадах уу? - , от- Чадалгүй яахав, хүү ” минь! Энэ сайхан цагт хэн хөдөлмөрлөж чаднав тэр бү- хэн ариун цагаан ажлынхаа. үр шимийг хүртэнэ, Саяхан хуралдсан МАХН-ын Төв Хорооны Х бүгд хурал дээр ЖК, Батмөнх дарга. тавьсан илтгэлдээ: «Нэг кг мах,тэлх төмс, хүнсний ногоо, нэг литр сүүг ямар үнэ цэнээр “үйлдвэрлэдэг, түүнийг яаж ариг гамтай зөв зарцуулах ” ёстой, тэр нь Өөрт нь болон “нийгэмд ямар ач холбогдол- “той болохыг хөдөлмөрчдөд ялангуяа хүүхэд, залуу, чуудад хамгийн зохимжтой үеийнхэн маань Өнөөгийн бидний аз жаргалын төлөө алтан амиа үл хайрлан тэмцэж явсныг мартахын аргагүй. ачтай, мөнхийн гавьяатай хүмүүс гэж ба- хархан бичжээ: 2 Ахмад хувьсгалчдын ал- дар гавьяанд аугаа зөв, лөлтийн ард түмний оруул- сан өгөөмөр тусламжийг юу юунаас илүү эрхэмлэн дээ- дэлж явдгаа ч өгүүлжээ. Ардын хувьсгал бидэнд эрх чөлөө, эрдэм боловсрол аз жаргал өгсөн гэж бич- сэн байна. Үнэхээр ч өнөө- дөр манай орны хаана Ч очсон хүүхэд асрах ясли хүмүүжих цэцэрлэг, сурах сургууль, хөгжилтэй сайхан амрах пионерийн зуслан, хүүхдийн эмнэлэг, номын сан, клуб, кино театр, дэл- гүүр гээд хүүхдэд зориул» сан хичнээн олон сайхан зүйл бий болоод байна вэ? Энэ бүхэн энхрий. хайрт нам, засгаас өсвөр үе хүү" хэд багачуудын. төлөө тас вьж байдаг байнгын.халам« жийн нэгэн тод илрэл юм. Ардын хувьсгалын ололтыг манай орны нийт "хөдөл« мөрчид найдвартай хамгаа» лан хөгжүүлж, үргэлж мөнхийн тунгалаг нар, цэл мэг тэнгэртэй хөдөө тал нь малаАр дүүрэн,хөрсөн до роо эрдэнээр арвин,хүний хэрэгцээ нь цөм. бүрэн, үйлдвэр, уурхайн төв-орчин үеийн гоёмсог хот сүндэрч лэсэн аз жаргалтай орон. болголоо. Энэ бол: бидний - хайрт эх орон-БНМАУ. Ар» дын хувьсгал бидэнд аз жаргал өгсөн юм гэжээ. ӨВӨӨГИЙН. ӨДӨН хэлбэрээр ойлгуулах ажил - зохион байгуулж | байвал зохино, / Хамгийн итгэл үнэмшилтэй ойлгуулах арга бол хүүхэд залуучуудыг өөрсдийг нь хөдөлмөрийн дадлагатай “болгох явдал мөн»гэж: онцлон тэмдэглэ- лээ. Тэгэхээр миний Хүү бага. балчир наснаасаа. хө- дөлмөрийг эрхэмлэ, Хөдөл- мөр л хүнийг өөд татаж, хамт олны дунд нийгмийн ндэвхтэй байр суурь төлөв- шүүлдэг юм. Хүн шударга хөдөлмөрийн хүчээр алдар тэрээ ЭХ Орон даяар. цуурайтуулж өвөө сон хойноо ийм олон одон медаль гялалзуулж, хийж бүтээснээрээ бахар- хаж явдаг юм гэж Баян» хонгор аймгийн Баянна- таан сумын хоньчин БНМ ЧАУчын хөдөлмөрийн баа. тар Д. Жакарыг зөвлөхөд -- Баярлалаа өвөө, би тань шиг хөдөлмөрч болно гэж хүү.лАрэрлан, 3 З2..17-л нэн гийн мэдэлд шилжиж ардын АНХНЫ БАЯР, | НААДАМ Монголын ардын хувьС галын ялалтын нэгэн жи лийн ойн их бэяр ёслолыг засгийн бүх эрх ардын зас- байнгын засгийн газрыг байгуулсан түүхт өдөр бо- лох зуны Тэргүүн Сарын зиннийн зургаанд эхэлж 7, 8-ны өдрүүдэд үргэлжлүү” лэн гурван өдөр тэмдэглэн өнгөрүүлжээ. 1922 оны тэржил билгийн улирлын тооллын энэ өдрүүд НЬ долдугаар сарын 80, 81. наймдугаар сарын нэгний өдрүүд байжээ. Хувьсгалын нэгэн жилийн сойр "тэмдэглэн өнгөрүүлэх тухай жанжин Д. Сүхбаа- чарын 30 дугаар тушаалд чэмдэглэснээс үзвэл: бая- рын. эхний өдрийн өглөө- нид 10 цаг, хоёрдахь өд, рийн 11: гуравдахь өдрийн 9 цагаас баярын ажилла» таа эхэлж эхний өдөр эр- дын журамт цэргийн нэг, хоёрдугаар хороо. нх бууны хороо, пулемёт сумангийн цэргүүд, даргын сургуулийн Фолсогчид хүрээний урдах дунд голын хөвөөнөөс хойш тэр үеийн индрийн (одоо- тийн Сүхбаатарын) талбайн зүг замын хоёр этгээдээр, баярын хоёрдахь өдөр зөв- хөн хагас суман, гуравдахь өдөр Нийслэл хүрээг хам- заалах бүх цэргүүдийг индрийн талбайд тус тус жагсаажээ. Тэгэхдээ цэргүүд зөвхөн сэлэмтэй жагсаал хийж, єпортын арга хэмжээнүүд явагдсан байна. Монголын ардын хувьс- талын нэгэн жилийн Ойн баярын цэргийн парад, инд- тийн хурлын ажиллагаа болон баяраар зохиосон урлаг спортын бүх арга тэмжээнд монгол нутагт байсан цагаантны үлдэгд- лийг устгах тэмцэлд орол- тоод манай засгийн газрын хүсэлтээр нийслэл хүрээнд түр байсан зөвлөлтийн цэр- наадмын морин цэргийн үзүүлэх тоглолт болон мо- дон морь савлуур. сурын тэмцээнүүдэд Манжин маань морины дундуур газраас Д.Сүхбаатар баяр наад: мын эхний (1922 оны дол- дугаар сарын 30-ны) өдөр сур харвах тэмцээнд орол- цож байг 20 онож тэргүүн байр ззэлсний учир «фгай- хамшигт нэмэх идэр мэр- оролцжээ. || (5 г ЧАЗ ЖАРГАЛАНТ, , ОРНЫ. ӨСВӨР ("ҮЕ Ї БИД-АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН ҮР Ппонерт элссэн тэр мө- чөө би ямагт санаж явдаг билээ. Аранзал улаан бүчий нь зүүж, пионер гэдэг эр- хэм сайхан нэрийн эзэн болсон тэр өдөр би нэгэн зүйлийг сэтгэл зүрхэндээ бат ойлгож авсан юм. эрхэм байгуул- лагын эзэд болж тангараг өргөх ёслолд аав,ээж, ах, эгч нар маань байсны До- тор энгэр дүүрэн одонтой нэгэн сайхан сүрлэг (:7:1:1:) байв. Тэрээр идэр залуу насандаа ардын хувьсгалын талыг асаалцаж, харийн түрэмгийлэгчид, дотоодын хар шар Ффеодалуудын ЭсС- рэг тулалдаж Явсан хүн ажээ. Партизан ах бидэнд өөрийн туулж өнгөрүүлсэн амьдрал, тэмцлээсээ олон сайхан сонирхолтой зүйл ярьж, пионер байхын учрыг тайлбарлаж, -- Тэртээ 1921 онд ялан САД | мандсан ардын хувьсгалын ачит нарны илчит цапра- танд дэлгэрэн буй цэцэг нь хүүхдүүд та Нар юм. Алтан нар гэдэг маань нам, ард түмэн, түүний илчит цацраг нь гэвэл хүүх- дүүд та нарын төлөө нам засгаас тавьж байдаг ан- хаарал халамж билээ. Аранзал бүчний эзэн болсон хүүхдүүд минь пио- нерийн гишүүний нэр тө- рийг өндөрт өргөж, |Хи- чээл сурлага, ажилд ХӨ дөлмөртөө мэрийн сурал- цах хэрэгтэй гэж билээ. Партизан өвөөгийн энгийн мөртөө ойлгомжтой хэлсэн үг пионерт дөнгөж элссэн бидэнд ардын хувьсгалын үр сад гэдэг үгийн утга учрыг сэтгэлд шингэтэл ойлгуулж сурч, хөдөлмөр- лөхийн урам зоригийг нэм- сэн юм. Ж. ЧИНТОГТОХ 5 ли 2. 89кшл аг гэ тэ ХМИ сЕ уг аланайг 2гйГ- 12 ТЭР Хлстэрасара савээгэллвн ЗРНыН ас ойн шон оос ХҮНСНИЙ ЗОРИЛТОТ ПРОГРАММ ХҮҮХДИЙН ХУВЬ НЭМЭР Нар. хур тэгшхэн зуны энэ саруудад манай орны ерөнхий боловсролын сур- гуулийн пионер сурагчид тав тухтай амрахын зэрэг- цээ аав ээж, ах дүү нартаа их зүйлийг хийж байна.Цэцэг алагласан уул талд хонь мал хариулж тарга авахуулах, уртын ноос хяргах, эмнэг хангал даага «сургаж эдэлгээнд оруулахаас эхлээд ээждээ аргал түлш түүж завдаа чөдөртэй морь дөхүүлж өгөх зэрэг хүүхдийн тусыг үзүүлж хөгшид настнуудаас ерөөлийн сайхан үг дуулж байгаарай! Баяр наадам угтсан энэ өдрүүдэд хурдан морины тухай ярих бүр унах хүний тухай мөн эн зэрэгцүүлэн ярилцдаг, Пиюнер «урагч, дын гийнгоо хадаах цовоо цойлгон дуунаар хурдан хөлгийн хөл хөнгөрч зүс гялалзан, уяа сойлго нь таарч тараа. бариа хоёрын хооронд харавсан сум ШИГ эрчлэн ардын их баяр наад: мын түрүү магнай болох БҮГД ХУРЛЫН энэ л Өдрийг хүсэн хүлээж байгаа: Зөвхөн үүнээс үз: сэн ч хүүхдийн тус Хүн бүрт илэрхий. Саяхан ху- талдсан МАХН-ын Төв Хорооны Х бүгд хурал нийт ард түмнийхээ өмнө чухал зорилт дэвшүүллээ. Тус бүгд хурлаас хөдөө аж ахуйг хөгжүүлж хүн амын хүнсний хангамжийг сайжруулах зорилтот прог рамм гаргалаа. Энэ, прог- раммыг биелүүлэхэд пио- нер сурагчдын хувь нэмэр их ээ! Бидэнд бэлхэн туршлага ч байна. Хөвсгөл аймгийн нийт сургууль пионерийн бүлгэмийн зуны улиралд нионер сурагчдын «Отор саалийн нөхөрлөл» бай- гуулж дотуур байрны су- рагчдын хэрэгцээнд 30- риулах сүү цагаан идээ боловсруулдаг туршлагыг нэлээд аймаг хотууд нэвт- рүүлж байгаа нь намынхаа дэвшүүлсэн зорилтыг амьд- ралд хэрэгжүүлэхэд хүүх- дийн Оруулж байгаа хувь ШИЙДВЭР АМЬДРАЛД СУРАГЧДЫН 190. МАХН-ын Төв Хорооны Х бүгд хурлаас саалийг Тонхил сумын 8 жилийн сургуулийн пионер сурагчид тамын энэхүү заалт, шийд- вэрийг хэрэгжүүлэх ажилд идэвхийлэн хөдөлмөр 5.) талтыгн , ӨДӨ рийн түр байгуулан ажиллаж Багш Х. Мянгалай, С. Пүрэвдорж, Л. Дамдинсү- рэн яарна, удирдсан 18 су- хүүхэд цөцгийн тос, 1000Окг ааруул бэлтгэж, өарц , даршилж авах зорилт тавьжээ. Пио- нерийн ахлах удирдагч 0. Төвд: --а Манай сургуулийн пионерүүд 1500 модтой ойн зурвас, 25 товнын даацтай мах, ногооны зоорь, цэц- гийн хүлэмж барьсан. Бас нэг га талбайд томс, хүнс- ний ногоо тариалж, «Го- готын ам» гэдэг газар сур- гуулийнхаа гахайг бордож 15 тугалтай үнээг хариу- цэн маллаж байгаа тухай ярилаа, Энэ бүгд хүн амын хүнсний хангамжийг сайж- руулах ажлын сайхан эхлэл билээ. нэмэрийг арвижуулж бай- на» Ховд аймгийн Булган сумын дунд сургууль, пно- н бүлгэмийн жимс жимсгэнэ, хүнсний Ногоо тариалж туршлагын тал байгаас ямар их ургац ху- рааж авдгийг бид мэднэ. Хүүхэд бүхэн чихэр жимс хүнсний ногоо, төмс лууванд дуртай. Нялх биеийн эрүүл мэнд, өсөлтөд асар их ач- тай витамин--элбэг эдгээр хүнсний ногоог өөрсдөө та- риалж, усалж арчлан ур- туулж өндөр ургац хурааж авбал хичнээн сайхан. ХӨө- дөлмөрийн хүчинд ийм амжилт олох нь Мэдээж. «Эрхийг сурахаар бэрхийг сур» гэж ард түмэн маань сургасан байдаг. Төв суу- рин газрын пионер сураг- чид хашаа, орон сууцны тагт дээрээ тусгай -бэлт- гэсэн саванд хүнсний ногод тарьж ургуулахыг хэн байг тэх билээ, Гагцхүү идэвх санаачилга мэднэ. Хүнсний зорилтот программыг Ххэ- рэгжүүлэхэд хүн бүрийн идэвх оролцоо хувь нэмэр ихээхэн хэрэгтэй нь эргэл- зээгүй. Баяр угтсан нарлаг сай- хан энэ өдрүүдэд Хэнтий аймгийн Биндэр дунд сургуулийн пионер сурагчдын саальчдын түр бригадын саасан сүү сав дүүрэн бий. Пионер сурагч- дын дундаас анхны мянгат саальчныг төрүүлсэн энэ бүлгэмийн туршлагаас орон даяар нэвтрүүлэхэд л нийт пионер Сурагчид маань олон мянган литр сүү саёж их хэмжээний цагаач идээ боловсруулна. Ардын хувьсгалын 64 жилийн ойн баяр наадмын энэ өдрүүдэд айл бүрийн таваг дээр хүүхдийн гараар бүтсэн ааруул хурууд, өрөм алаглаж байгаа, «МАХН- ын үйл хэргийн төлөө Ххэ- зээд бэлхэн байгтун» чин эрмэлзэлдээ ямагт үнэнч байж ирсэн пионер сураг- чид маань энхрий хайрт намынхаа Х бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэ- хэд хувь нэмрээ оруулах зориг эрмэлзэл дүүрэн байна. Г, НЯМАА сумын . эрЛДЭНХ: ТАЙВАН, НАЙРАМДАЛ | ИХ” НААДАМ, | | ““Гдзоны хи их ЖАРАН ДӨРӨВ, АРВАН ХОЁР Мартагдах учиргүй тоо бал эрхэмланл зохицуулах ! хүтнй амьдралд бишгүй цөгхугацаа гэсэн үгээ. Яа- байдэг. ЁПалгалтын биле- гаад гэвэл цаг хугацаа. 5 тийн дутаар, сурлагын дув... гээд л сурагч хүнд ч бос үргэлж дурсагдах тоо олон бий. Баянхонгор хотын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сур- гуулийн ҮШ ангийн сурагч Баярсайханд дахиад л шинэ тоо нэмэгджээ. Ардын сур» гуулийн алтан босгыг Алх- сан анхны улирлаас эхлэн онцсайн сурсан тул «Тав»» ын тоо түүний хувьд онцгой дурсгалтай. Тэшүүрийн спортыг сонгон хичээллэж идэрчүүдийн аварга шалга- руулах аймгийн тэмцээнд гурван удза нэгдүгээр байр эзэлснээс гадна цэрэг- спортын «Дөл» тоглолтод оролцож хувийн амжилтаар хоёр удаа тэргүүн байрт шалгарсан тул «Нэг» гэсэн тоо бас л дурсгалтай. Гэвч тоо бүгдийн цаана «хөдөлмөр» хэмээх хүндэт тавцан бий. Сахилга, са- наачилга дутвал тавын дүн авах нь бүү хэл хоёрын дүнг дурсан бачимдаж явах тохиолдол Ч гарч мэднэ. Бэлтгэл дасгал, жигд ажил- лагаа дутвал биеийн тамир спортын хувьд нэгдүгээр байрт шалгарах байтугай нэр зүс ч үгүй хоцорч мэд- нэ. Энэ бүгдийг Баярсайхан жил ажиллагааг эрхэмлэ- НААДМЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ СУРАГЧ тооноос бүтдэг. Харин тооны үзүүлэлтээр тооцдоггүй юм Баярсайхан хүүд ганцхан бий. Энэ бол нөхөддөө тус- лах! Хэн, хэзээд ч ямар ч зүйл гуйсан, ямар ч жичээ- лээр зөвлөлгөө хүссэн тэрээр дуртайяа биелүүлж, |: боломж чадлаа дайчлан бусаддаа тусалдаг. 2Каран дөрөв, арван хоёр. Амьдралынх нь намтарт мөнх үлдэх эвэ тоо “Баяр- сайханд бас л нэмэгджээ. Ардын хувьсгалын 64 жи- лийн түүхт онд тэрээр Дэлхийн залуучууд оюут- ны ХЇП их наадамд 1Т6- лөөлөгчөөр оролцоно. Моксвагийн их наадмын төлөөлөгч хүүгийн ажил үйлс, сурлагын арга барн- лын тухай бэсрэг тэмдэг- лэлд багтаах аргагүй Ч тоогоор дүүрэн энэ Орчлонд Баярсайхны тухай сур- валжлагын тоо бас дахив, дахин нэмэгдэх нь зайлш- гүй ээ. Найм, арван зургаа, ар- ван хоёр, жаран дөрөв, наян”тав... мартах аргагүй олон тоо амьдралд байдаг. Тоо гэмээ нь үргэлж үржиж өөдлөн дэгжихийн ерөөл- тэй билээ. Баярсайхан 1985 онд наймдугаар ангиа төгсөж, арван зургаан нас хүрч, арван хоёрдугаар их Үндэстэн олны хүүхдүүд үүрд нэг санаагаар амьдарна энилээхиглэы МОСКВАД ИХ НААДАМ-- ГАЗАР БҮР ИХ НААДАМ! Дэлхийн залуу- Энэ үг чууд, оюутны ХП их наа- Пионерүүд хичизэн хэм- жээний хаягдал төмөр, хаягдал цаас цуглуулж хамтрал, сангийн аж ахуй- нуудад ажиллах,эв санааны нэгдлийн зах нээж өөрс- дийн хийсэн зүйлийг худал- дах зэргээр хэдий хэр мөн- гө олсон гэж санана.! Пио- нерийн олон зуун бүлгэм «бэлэг дурсгалын фабрик» байгуулжээ. Тухайлбал, Казахстаны Уральск хотын 19 дүгээр дунд сургуульд «Натюша» тэдэг Нэг тийм фабрик байна. Интернационалч найрамдлын клубийнхэн 1957 оны Москвагийн нх наадамд ороцогчидтой уул- залт зохиох,сурагчдыг дэл хийн улс Өрнуудын хүү. хэд, пионерийн ардчилсан байгууллагуудын үйл ажил- лагаатай таннлцуулах зэр рэг ажил хийж байна. Их наадмын үеэр: пиФ- нерийн отрядынхны байгай газар болгонд «нх наадмын» долоо хоног» зохионо. Эн9З долоо хоногийн явцад хүүх» дүүд түрүү түрүүчийн их ёк 5 дамд бэлтгэж байгаа пно- жнллаж байна. Тэнд жин- наадмын | төлөөлөгчидтэй Х28 эр өэосолр төлөөлөгчөөр сон. верийн бүлгэм, нионерийн ХЭВЭ фабриктай адил тур- уулзаж,их наадмын КооЕь жигд ажиллагаа ч бас длоо. отряд, интернационалч най- | ШНХ. ЭСГЭХ, ОёХ, Сүлжнх хариултын болон улс төрийн элдэв тоогоор дүүрэн. «Эл- Б. ӨЛЗИЙХУТАГ рамдлын клуб бүр, зөвлөл- ЦЄхүүд байна. Уг «үйлдвэ- дуу. зурагт хуудасны урал, дэв тоо»-гэдгийг тодруул- .” АЮУРЗАНА! тийн бүх пионерийн уриа рийг» Клара Цеткиний Даан явуулж, импервализз болоод байва. Харин Моск- оёдлын фгрри- мын эєрэг эв санааны нэгд- АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН | УРАЛДААН Дархан хотын соёл ур- лагийн 10 хоногийг угтаж МРТУХ-ны радиогийн сур- туульхүүхдийн редакци «Пионерийн зүнэн» «сони- ны газар Дархан шхотын пионерийн зөвлөлөөс хамт- ран манай орны пионер ДҮГНЭВ нар шалгарч гурван “бай- “тууллагын баярын бичиг, тус хотын «Зулзагын гол» пионерийн зусланд амрах урилгаар шагиагдав. Уралдааны тусгай шаг- талыг Хөвсгөл аймгийн Морон хотын 10 жилийн вагийн их наадамд оролцох лөлтийн хүүхдүүд Москва тийн их наадмын зэрэгцээ хөт, тосгон, пионерийн бүл- тэм бүрт их наадам хий- хээр шийдвэрлэжээ. Нионерүүд залуучуудын чуулга уулзалтад бэлтгэх ажлаа бүр эрт эхэлж,1984 оны есдүгэзр сарын 1-нд «Зөвлөлүүдийн орны хүүх- дүүд-нх наадамд орол- ЦОГЧДОД!, Гэсэн бүх хол боотын акц зарласан юм. Залуу ленинчүүд энэ уриаг баяртай хүлээн авч, тодор- өнгийн утсаар их наадмын алтан товч цэцэг оёж, ка- зах үндэсний хээ угалз Боронеж мужийн Бело- горьевын дунд сургуулийн пионерийн бүлгэм тх наа- дДамд зориулж Сс зохиожээ. Энэ субботиикоор лийн өдөрлөглнайрамдлын Өлмөринйн дөө “дайчид үйлдвэрлэлийн тэр, гүүний сайчуудтай уулзах аян зохиож, тэдний байл- дааны болон хөдөлмөрийн тавьяаны тухай сургуулийн- сурагчдын дунд зарласан Ё хой ажил үйлсээр хариулж «Найрамдлын Дархан хо- Жаги туанаж ОР, Өлөн, байна. ТЖишээ нь, нас хүд мэд 38 ахуйД хаа хавын совиыд бичиж гэхэ гэг Ене алсад х ВЭ?» сайхан, Баянхонгор айм- мужийн Мироновскийн най- : суунсах, эвээ? Залуу нХэнс хамиж ЕХнсүргсйлэлй Урал” тийн төвийн 10 жилийн 1 мэн жилийн ДУНД СУРГУУ- ажил хийж олсон мөнгөөнх Бууднх наадмын | цэцэг У ЛАА 50 га. СУРГуулийн Өлийн | 4Б». Ё цэрдлийн яармаг ажиллуулж | НААДМЫН Фондод өгсөн бай- тарьж ургуулахад тусалж, “фгннглэарагс т 1004: аигийн сурагч Б. Цэцэг- 400 ы2--28 на на. Энэ өдрүүдэд шн- Залуу тамирчинд спортын руй онаг сурагч ОРОЛ. маа, Өмнөговь аймгийн тө- магсийныЭ тублнэ нх НААД: тернационалч . найрамд- Уралдаан тэмцээнүүдэд ур ШссЛЛГЛЛ 0 -5-15-1-3 сн 011013 дугаар сургуулийн ын ийн «Б» ангийн сурагч ярославец хотын интернас лж байгаа Дэлхийн задуучуудын 3 «В» ангийн сурагч М Ц. Наранбаатар, Увс айм- цноналч найрамдлын клу- "Р тэдгээрийн үйл ажилла- Чуулга уулзалтын нэг чухал Алтанхуяг, Өмнөговь айм- ГИЙН Улаангом хотын 10 бын гишүүд цуглаан-кон- Гёаны нэг чухал, сойирхол- Хэсэгнь хүүхдийн тийн төвийн (8 жилийн ЖИЛИЙн ЇЇ сургуулийн 6- церт зохиож, Москвагийн |ТОЙ Чиглэл болж байна. юм.Их наадмын хүүхдийн сургуулийн бтийн «Вэ» ийн «Б» ангийн сурагч хөгжмийн дээд сургуулийн “Лекторын хэсгийнхэн пио- Эрга хэмжээ үндсэн хөтөль ангийн сурагч Ц, Наран- С. Золжаргал, нийслэлийн 21 дүгээр сургуулийн 6- оюутнууд, хотынхоо хөгж- модны мөчир тайрах зэрэг нерийн бүлгэм. «отрядуу- туяа, Архангай аймгийн мийн с: слийн сурагч аар явж, их наадмын хө? "ийэнх тайван, Цэцэрлэг хотын 10 жилийн Унус-78 213 ангийн сурагч урьж онуулаа” р балаг 2 н138-гын) түүх, «Ардчил- дэлхийн Г сургуулийн 8-ын «А» ан- Л. 2Вавзан нарт олгов. Тэд нонцерт тоглож сая залуучуудын дуулал»- ГИЙН хүүхдийн з жаргалын гийн сурагч Б. Рэнцэнханд Уралдааны комисс олсон 543 рублиз мөн л ынтухайнх наадмын тэм- ТӨЛӨӨ тэмцэх уриан дор их наадмын Фондод шил- алтан товч цэцгийн ЯВагдана. 7-0) ХҮ» 2-2Д к тат, дэт тухай ярьж тавилцуулж э Озин--иүу 8 Эвеунсыл тажгчелшиирылэсоллл тг тэястэлүтэтүт т Жү! 11.35 ГХ/ТЭй» ЭРИЙН ГУРВ Хүчит бөх Бөхийн -даваа, цол чимэг, Монгол бөх төдөркой да- ваанд тохирсбн алдар цол, чимэг гушинн авдаг байна. Цол нь улс, аймаг, сумын гэж байдаг. 1944 онөос хүүхдүүдэд цөл өгдөг бөлжээ.Офицерын сургуулийн Долдугаар ан- гийн сурагч Жїнгмэддорж 5 давж түрүүлээд улсын . өсөх нэмэх харцага цөл ав- сан юм. Түүнээс хойлн хүүх» лүүдэд, харцага, зионхор, тулгсат, шандас зэрэг цол олгодог уламнслал тогтсон байна. - Хурдан мөрь .-8 у Уралдааны зай, хурд, хүүхдийн нас, Манай улсын эрийн гур- зал цаадмын нэг нь хурдан морины уралдаан-юм. Азар» га, их нас, соёолон, хязаа- ялан, шүдлэн, даага гэсэн зургаач насны мөрь уралд даг. Азарга 22 км, их нэс 50 км, соёолон 22 км, хязаа- лан 20 км, шүдлэн 17 км, даага 10 км-р уралдана. «ЗНХ ТАЙВНЫ ТУГх булан ХССАМБЛЕЙН ӨМНӨ Саахан В. И, Лениний нэ. АН”НААДАМ Түрүүлсэн азарга дуннасаар, 33-35 мн хурдалдаг. Түрүүлсэн морь унасаа хүүхөд уяачдад алт, мөн- гө, хүрэл медаль, дНт лом мөнгөн шагнал олгодог, ны хүүхдүүд унадаг, Мэргэн Сурын зай, цол, шагная. Манай үндэсний спюртын нэг нь сур харвах юм, Су» рыг-эрэгтэйчүүд 75 метр, эмэгтэйчүүд 65 метрийн зайнаас харвадаг. Үүнээс сална хүүхдүүд сур харва-. мо л НА Энд логоос зай тогтоон харвана. 8 настай хүүхэд найман метрээс, 9 настай хүүхэд 9 метрээс, 10 настай хүүхэд | 10 метрээс, 11 настай хүү» хэд 11 метрээс, 12 настай хүүхэд 12 метрээс харвах ба 16 наснаас эхлэн 65 метрээс харвана. Үндэсний сур нь «Хана сур», «Хасаа сур» гэж хөёр янз. байдаг, дийн «Энх тайвны туг» ЇЇ ас самблейд зориулжээ, Олон ул» сын хүүхдийн «Энх тайвны туг» ассамблей нь манай гарнгийн енїнхний юм. Х тар зургийн “аннсүүг МсээлхтэНэрэй эд баатар) «Дурсгалт зураг», ? Хонөеөирулүуад (УБ) “Охидын нислэг», ламсүрэн:нин онь АлиаулГ завннаа тө лөөлөгчндэ, Д. Баярсайханы 1) «Наадам» А. Мөнх- (Говь-Алтай) «Манай Алтангэрэлийн -- Хурдан морьдыг 6--13 нас» , ЛЕНИН”” БАГШ Өвөөгийн хэлдгийг Оогсоф Гэрэл шишээсэн нэгэн өглө Өвөөгийндөө би орлоо. Гэрийн хоймор Ленин “Өнөөх Я кэвээрээ харж байлаа, Зүүн талд нь очлоо Зөөлөн харцаар ширтсээр байна рэмтлит Монголын пионер су- рагчдын төв ордон, Улаанбаа- тар дахь Болгарын соёл мэ- Харж байна, Ленин багш Хамаг дэлхийн хүмүүсийг ч Ингэж л бас хардаг байх, Ленин багш Д. ХҮРЭЯБААТАР хүүхлүүд энх тайван, найрамд. С.Б н 123268 бурж Зоэм дарж, х, ГЭдд сэн-ёнг-- Эр- зургийн үзэсгэлэн гаргав. Энэ болон У. нг энз сарын дундуур үзэсгэлэ! БНБАЛУ-ын нийслэд Софи хот ционерүүд үзэж сонирхов. нөө болох өлөн улсын хүүх- Ц, ТҮВШИНТӨГС УРИАГА Дэлгэр баян эх орондоо Дэлхийн бүх хүүхдүүдийг урьж Найрамдлын аян зохиох Надад нэгэн санал байна Газар бүрийн багачуудад Гардуулж илгээх урнлгынхаа Эхний хуудсанд Энх тайван гэж бичнэ. Өнэ үгийг тэд Эрхэмлэж үзэх болно Дараагийн хуудсанд чь Дайныг бид хүсэхгүй тээд Нарны зургийн дор Найрамдал гэж бичнэ.. Нарлаг хорвоогийн хүүхдүүдийн “Нандин хүсэл энх тайван «Урилга -авсан багачуудын Уулзах хэрэг найзамлал Н. ДОРЖЦЭРЭН МОРЬЛЫН ГаятанН хурдан Хүлгүүд Гараан дээрэа ирлээ Олон хөөрхөн жаалууд Олом жирмээ чангаалая Дөмөг шандаст -морьд Биеэ хөнгөлөн жагсарч Дорөө гөлөм шаржигнуула. ї1Иїнягээн: байж зэрэгцанэ. Ганган дөрвөн хөяөөрөө Газар цавчлан тэмүүлш 1 Уран хоёр чихээрээ Вгаар хайчлан дүүхэазэв2 Баясуун цовоо жаалууд Эмээл дээрээ ӨнНДӨСХИЙЖ Баян талынхаа алсыг Сэтгэл хөдлөн ширтэснийнэ -є.Дөрөөн таваг гялсхийн Морьдын туурай . тачигналаа, Дөлгөөн цэнхэр тал минь Мөрний урсгал шиг жирэлзлээ. Сэргэлэн хөөрхөн хүүхдүүд Баярын дарцаг шиг дэрвэлээ. Омголон цовоо морьд Үлгэрийн сум шиг хурдаляаа,. Талын энг чимсэн Өнгийн цэцэгс жигдрэх шиг Гоёлын эрээн хувцастай Малчны жаалууд гийнгоолно Газар дундаас өнгөрөхөд Уяа сойлго нь таарсан УРАЛДААН Гавшгай хурдан хүлгүүд Уралдааны замд тасрав. Морь барианы газяр Наадамчин олон алаглаад “Монсол сайхан аялгуу Намуун зөөлөн эгшислэтэ. Түрүү мдрьдын тоос Зурайтая гараад ирэхэд Түм олны сэтгэл Зуузай холбон давхив, Хувьтай цэнгэлийн наадамдаа Бага ихгүй байсаад Хурдан морьдоо хари Заярын магнай тэнийдэт Монгол хүн угаасаа Баяр наадамд дуртай -юм Монгол хүлэг яснаасаа тэгшхэн биетэй уралдааныг Хичнээн дахин үздээ чис -Уйдахын учир алга байнаа Сэргэлэн хөөрхөн жаалуудын Баяслын цовоо гийнгоог Сэтгэл зүрхээрээ сСонсовч Ханахын учир үгүй байна, Э.ХАРХҮҮ В. ОСЕЕВА НЭГ АА Оёр авч байлаа.Тэдэн дээр да» хин нэг эмэгтэй хүрч ирэв» Гэтэл Бэг өвгөн тэдний ойролцоо түр амсхийхээр чулуун дээр суулаа. Нэг ЭМЗГтЭД НӨГӨӨДӨӨ шаламгай, хүч тэвхээ их» тэй. түүнийг хэн ч дийг лэхгүй хэмээн магтана. --Харин миний хүү бол алтан гургалдай шиг даанч сайхан дуулдаг. Түүн шиг дуулдаг хүн хорвоод ховор хонгэж хоёрдахь ” сайрхав. Гурав дахь эмэгтэй тэг дуугүй зогсоно. -- Чи яагаад хүүгийнхээ тухай ярихгүй байна вэ? тэж хоёрэмэгтэйг шалгаал хад: -- Надад хэлэх юмгалга. Манай хүү гайхуулаад байх авьяас чадваргүй гэв. Гур, ван эмэгтэй хувин дүүрэн Өвгөн ХҮҮГ ХАРААА байгаад байн байн зогсон саатна. Гар нь өвдөж, ну- руу нь хөшиж ядраад ус цалгын асгарна. Гэтэл өөдөөс нь гурван эрэгтэй хүүхэд угтан гүйж ирэв. Тэдний нэг нь хоёр тараараа газар тулан тун ронд цуурайттал дуу ая" лахад. гурван эмэгтэй сэт» гэл сэргэн чагнан зогслоо. Харин гурав дахь хүү эх- дээ дөхөн очиж | дүүрэн устай хувинг авч алхлаа. Хоёр эмэгтэй өвгөнд хандан: -- За ямар вэ дээ? Үнэ- хээр авьяаслаг, сайн хүүх- дүүд байгаа биз дээ? гэж ам булаалдан сайрхахад, Зөвгөн: -- Сайн хүүхдүүд гэнэ вэ? Би ганц л хүүг харлаа гэжээ. Д. ӨЛГИЙСАЙХАН - орчуулав МОРЬ УИЛНА Аав, хүү хоёр мориндоо “сундалдан явж байтал морь -ЭРТьсанх Аав нь рл битгий нд, шүд Нь өвдөнө гэж зэж нь сургамжлахад хүү нь, - Эзж зэ! Бин чихэр ндэхгүй ээ, шүд өвдөнө, Харин миний шүд мөхөөл" « ДӨС идэхээр л зүгээр бол- юм гэжээ. ”ОЫВ АСУУЛТ 3 Бяцхан хүү аавыгаа хү- зүүдэн: : -- Аав саа, бн лав та- байх, ПИЛПИТИ Е СЭҮҮҮүүүүүтүүүтүттүхэүтүүгдитуатуутл галдан атауциг “ инигйиниэшинтийнинициггтэжн шаа “Ч ( 1 Э” Өнөөдөр дэлхийн дэвшилт бүх хүн төрөлхтөний анхаарал дэлхийн анхны социалист ор- ны нийслэл Москва руу хан- даж байна. Москвагийн тэнгэрт тайвны түм буман тагтаа иисч, их наадмын | Катюша дэлхийн өнцөг булан бүхнээс ирсэн зочдоо халуун дотноор энх угтаж байна. Энх тайван, вайрамдлаар жигүүрлэсэн зочдын дунд газар газрын хүүхдүүд алхалж явна. Тз- дэнд зориулсан онц сонирхол- той тусгай программ Москва- 373 31 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ. өр Ме50 (2096) Ө ) хгхчидрчирйгэннини-ииитентгттт---т-- 1985 ОНЫ ДО. хчиртай, Хүүхдүүд бол хүн төрөлхтөний гэрэлт ирээдүй, итгэл найдбар нь юм. Өнөөдрийн хүүхдүүд өөр хоорондоо найзлан нөхөрлөж фсвол маргаашийн хүн ард 521512919029929139399981891990 олон улсын иионерийн ФСа- лют мир, акцид идэвхтэй оролцож «Монголын багачууд- энхийн “төлөөө хөдөлгөөн ӨР- нүүлж ажилласан юм. Монголын багачууд ДЗО-ны ЛДУГААР САРЫН 27 Ө 3979) их наадмын нэрэмжит цэцэр- лэг байгуулах санаачилга гар- ган ажиллав. Тэд тэмцэж бай- гаа Никарагуагийн хүүхдүү- дэд тоглоом илгээж, Чилийн шоронд суугаа найз нөхөд- ТимгэнэсэЭиВэ энгэрийн л ннтиитилгиииллиллэтиллглллиэлллгллМлилижээ Ц. НАРАНГЭРЭЛ. ДЗО-ны ХП их наадамд бэлтгэх Монголын үндэсний хорооны орлогч | дарга, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тэгдүгээр на- НипсггэВитиииинииииллллллллллллллллллиллиээ дайц дажны аюулаас аврагдах нь тодорхой. Ийм ч учраас орон орны хүүхдийн найрам- дал нөхөрлөлөө бэхжүүлэх өр- гөн боломжийг Москвагийн их наадам тэдэнд олгож байна. Фестивалийн Москвад энх тайван, найрамдалд дуртай монголын пионер багачуудын төлөвлөгчид хүрэлцэн очиж, ДЗО-ны ХЦ их наадам угтсан сурлага хөдөлмөр, урлаг спор- тын амжилт бүтээлээ рапорт- лаж байна. Монголын инонер сурагчид їг ХИ их наадам угтаж гүн бат мэдлэгийн төлөө аян өр- нүүлж, хүүхдийн урлагийн наадам, хүүхдийн уран зур- гийд үзэсгэлэн, асуулт хариул- тын болон зохион бичлэг, улс төрийн шог зураг, ханын с0- нины уралдаан зэрэг Олон төрлийн арга хэмжээг амжилт- тай зохион байгуулсан юм. Улаан бүчтэнүүд энх тайв- ны хичээл, эв санааны нэгд- лийн цуглаан уулзалт, энх тайвны төлөө гарын үсэг зу- рах цуваанд идэвхтэй оролцож сг 401111113147711271:3471 рийн бичгийн дарга, Хүүхдийн “төлөө фондын Төв комиссын дарга тэйгээ эв санааны нэгдлээ илэрхийлсэн ФАмигоо опера- цид оролцлоо. Монголын ба- гачууд их наадмын нэрэмжит хөдөлмөрийн аянд гарцгааж, өөрсдийн хийсэн тоглоом, бэ- лэг дурсгалын зүйлээр эв са- нааны нэгдлийн зах ажил- луулж их наадмын фондод 600 гаруй мянган төгрөгийн хувь нэмэр орууллаа, Германы фашизм, японы милитаризмыг ялсны 40 жи- лийн ойд зориулсан | Дур- самж» аянд хүүхдүүд идэвх- 2 БЯМБА ф ҮНЭ 10 МӨНГӨ тай оролцон. Энэ алнаар нэр нь үл мэдэгдэх баатарлаг" үйлстэн, ахмад дайчид, эх орны аугаа их дайны Фрон- тод бэлэг хуримтлуулахад оролцсон пинонерүүдийг эрэн сурвалжилж бүлгэм, бүлэгтээ музей, булан байгуулж, бяц- хан ном бүтээнгээлээ. Өсвөрийн Сүхоаатарчууд МПБ-ын 60 жилийн ойгоо анд нөхдийнхөө хамт интернацио- нализмын баяр болгож ергөн тэмдэглэв. Манай нам, зас- гаас МПБ-ын үйл ажиллагааг өндрөөр үнэлж, Сүхбаатарын одонгоор гурав дахь удаагаа шагналаа. Мөн манай пионе- рүүд дэлхийн | хүүхдийн «Знамя мира» ассамблейд ам- жилттай оролцлоо. Монголын пнонер багачууд их наадам угтаж олоц сайн үйлс бүтээж, сонирхолтой уул- залт, баярт үйл явдалд оролц- лоо. Тэдний зари наадмын Москвад иар баяс- галантай хүрэлцэц очлоо. Энх тайвны гэрэлт наран дор энэ дэлхийн хүүхэд бүхэн аз жар- галтай, амьдарч инээн баясац- гааг! туул), ТҮТҮНҮ1177 ТРРҮЭТҮҮТҮҮТТ 144444:4884й нь их? 44:81 (434144 34433411112311331131 111313 313311 1837621171133111311131111133713 17993331 ҮҮҮ13331Р11111311 119813 18111 2331 13 ЗЭИЛДЭ Ээ лэ Ээ ХАА эл з НЭЭ Эээлээ ээээээээ11зэээ1 иинизиншимийэнэинэнээээмнь. ИМПЕРИАЛИЗМЫН ЭСРЭГ, ЭВ САНААНЫ НЭГДЭЛ, ЭНХ, АЗ ЖАРГАЛАНТ ХҮҮХДИЙН ОРОН Гадаадын зочид манай оронд ирээд «Монголд хамгийн эрх дарх эдэлсэн иргэд нь. хүүхэд юм» гэж хэлдэг нь жирийн хэрэг бишээ. Манай. орны хүүхдүүд үлзхаар: эхээс төрөөгүй байхаасаа эхлэн улсын хайр халамжийг хүртдэг юм. Бүх хүн амын бараг тэн хагас хун! нас хүртэлх иасны хүү- хэд эзэлдэг учраас манай орон аз жаргалтай хүүхдийн эх орон юм, «Сайн сайхан бүхнийг хүүхдэд зоринулья!» гэсэн И. Лениний уриа хүүхдийн төлөө тавих анхаа. рал тол зарчим болж байна. Манайд хүүхдүүд тал, бү. рийн үнтэгш хүмүүжилтэй, эрдэм: авьяас хосолсон ажиля, хөдөлмөрч сайн хүмүүс болон өсөх нөхцөл! ллцодгадр. хангагдсан юм! Хүүхдийн төлөө халамш, хүүх. дийн хүмүүжлийн. асуудал бол: манай! ороид: үнэхээр: бүх нийтийн үйлс болсон, юм, Ерөнхий боловсролын сургуулийн барилга, хүүхдийн театр, илуб: но» тын сан, нионгрийн ордон барьж байгуулах, хүүхдэд зориулсан ном, ИХ НААДМЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ЯРЬЖ БАЙНА - ЦӨМИЙН ДАЙНЫ ЗСРЭГ, ЭНХ ТАЙВАН АМЬДРАЛЫН 10108 Миний хөдөлмөр эх орноо хөгжүүлэх үйлсэд зориулагддаг. Би сургууль төгсөөд малчин болохоор энэ замыг сонгож авсан. “үүгээрээ би бахархаж явдаг. Тэгээд ч хө- дөлмөрийнхөө үр шимээр ДЗО-ны ХП их Миний элч охин монголын хүүхдийн наадамд төлөөлөгчөөр оролцож байгаадаа адил «Нар нар хлсввэиусиийэь Өаласасн, туйлын их баяртай байна. шаа» гэдэг хөгжилтэй. байсгалантай дууж Монголын хөдөө путагт аж төрж, амь- дуулах рэсвсэ жуг эллэ-ы 5 ми дарч байгаа бүх залуучууд эх орноо улам тэвгийнхэнтэйгээ хамт эх орон, үр хүүт сайхан, баян тансаг болгох нэгэн хүсэл Дийнхээ аз жаргалын төлөө тэмцэж тулал- тэмүүллээр дүүрэн байдаг. Энэ нь эх сай- даж явлаа. 1939 аны Халх голын ДАЙНД хан дэлхий дээрээ энх амгалан амьдрахын оролцож дайвы хор хөнөөлийг биеэр амс- төлөө тэмцэл юм. саны хувьд өнөөдрийн энх ажгалан амьд ралыг авчрахын төлөө ахмад үе маань их Дорнод аймгийн саальчин Б. ЭНЭБШН хохирол үзсэн гэдгийг баттай хэлнэ. Бид - - » энэ дэлхийн бүх хүүхэд дайн дажинг мэдэх- гүй, тив бүхэнд. бүх оронд аз жаргалтай Манай ангийнхан хичээлийн жилээ их хүүхдийн дуу цуурайтаж байгаасай гэж 2МЖИлтаар үдэж, хөдөлмөрийн тавдугаар хүсэж байна улиралтай золгоод байна. Бид авсан үүр- БНМАУ-ын баатар Л. ДАНДАР « . « Хамгийн хайртай, дуртай зүйлээ сансарт авч явахдаа пиоцер байхдаа зүүж байсан улаан бүчээ авч явсан юм. Сансрын уудмаас сайхан эх дэлхийгээ харахад салон хүүхэдхэй эх адил өгөөмөр үзэсгэлэнтэй харагдаж билээ, Тийжээс хү- мгүүс бидний алтан өлгий болсон эх далхий- гээ энх амгалан байлгах нь хүн төрөлхтө ний үүрэг. Сансарт хүн ардыг хүйс тэмт рэх хөнөөлт зэвсэг тэзсэн хөлөт биш, энх тайвны хөлөг хөөрөн инсч байх болтугай! БНМАУ, ЗХУ-ын сансрын нисэгч, ҮГҮУРРАГЧАА Би эх хүн. Эх ориыхоо өсвөр үсийг хү- мүүжүүлэхэд оролцож байгаа маань их аз жаргал. Ми саальчин хүн. сурах бичиг хэвлэх, хувцас хунар, тоглоом наадам үйлдвэрлэх, уран бүхээл: олшруулах-энэ бүхэн улс ар- дын аж ахуй, соёлын төлөвлөгөөнд албай: ёсоор: заавал тусгалаа олж хэрэгжиж байдаг юм, Хүүхдэд: зориулсан эмнэлэг, су- вилал, ясли, цацэрлэгийн барилга байгууламжийн тоо жилээс жилд өсч байна. Хүүхдээ зургаан сартай болтол. нь. асрахад, зориулж эхчүү- дэд бүрэн бус цалиптай чөлөө олгож наг хүртлэх насны бүх хүүхдийг тө- рөл бүрийн эмээр үнэ төлбөргүй хангаш байна, Олон хүүхэдтэй эх- чүүдэд: жил: бүр ная гаруй сая төг- регийн тэтгэмшийг улсаас олгож байна. - Манай орны хүүхэд, бүр үнэ төл- бөргүй: сурч боловсрох, эмпэлгээр үйлчлүүлэх, нийгмийн хангамж авах эрхийг бодитойгоор эдэлж | байна. Сургуулийн цасны хүүхдийг нийтэд нь. найман: жилийн боловсролын системд хамрах зорилтыг манай нат, засаг шийдвэрлэлээ. Одоо ма- най 10 мянган хүн тутамд 2700 су» Монголын пиоиерүүд «Онц сурлага, гавшгай хө- ралцагч оногдож, тэд сурих эрхийн жаргалыг эдэлж байна. анай оронд Хүүхдийн төлөө фон. дын Төв Комисс байгуулагдаад 10 таруй жил болж байна. Энэ хуга» цаанд улс, хоршоолол, үйлдвэр, аж ахуй, олон: инйтийн байгууллага, хөдөлмөрийн хамт олон, хувь. мүүсээс нийт 26,3 сая ЁЛЭЖ хүүхдийн төлвө фондод нэмэр хань див болгон оруулжээ, Хүүхдийн: тө» лөө фондын хөрөнгөөр: 0 гаруй: бан рилга байгууламж бариад байна. Энэ бол манай нам, засаг, хөдөл, мөрчдөөе хүүхдийн төлөө.тавьж байдаг анхаарал халамжийн нэг тод илрэл зюм. Үр хүүхдэдээ бага балчраас нь. ёв суртахууны шилдэг чанар заэжь- шүүлж, сургалтыг хөдөлмөрийн дад лага олгох үйл явцтай нягт холбож, социалист бүтээн байгуулалтын үйл. сэд тал бүрээр бэлтгэж, оюун санаа, бие бялдар, гоо, зүй, хөдөлмөрийн үвтэгш: хүмүүжилтэй шинэ хүн тө« лөвшүүдэх нь Манай содиалнст нийгмийн үйдсэн зорилтын: нэг мөй: Ж. ДАШДОНДОГ Хөлмөр, урлаг, спортын амжилт, бүтээлээ их наадамд зориулья» хэдөлгөөн өрнүүлэн Москва хотноо бөлох ДЭО-ны их наадамд арвын болэг барилаа. Эпэ хөдөл! БЧЭР лал лэ гэөн эх орны өнцөг булан бүрд хүүхдүүдийн идэвх ---тт22-27 санаачилга, урам зоригийг оргилуулж чадсан юм. 2иипоэйшшшо-Машлилыолло2ллинВВЭВхЫ НЫ 0 27-8880-1- ОНЦ, СУРЛАГА - БИДНИЙ ЗОРИЛТ лан бүтээжээ, Мангол-Зөвлөлтийн: барилгачдын гараар уурхайч дын шинэхэв хот Бар-ондор говь нутагт сүндэрлэн: босч байна. Энд пионерүүд «Цэцгийн с игээр чимье» уралдаан зарлажээ. Хичээлийн жиг 8 дүн тарихад олон зуун ппонер сурагч билэг тэмдэг-цөцрийн дэлбээг онц Дүн» дэлбээг: онц ТАЙВАН, 2 гэ ЭНХИЙН ТЭНГЭР ДОР СУРАГЧДЫН ЗОХИОН БИЧЛЭГЭЭС ЭХ ДЭЛХИЙ АМГАЛАН БАЙГ Байлднантай кино гарч бай- лаа. Бөмбөг дэлбэрэн, сум ис- ТТ Ш! Өсвөрийн Сүхбаатарчуудын уран бүтээлийн үзэс- гэлэнд пионер сурагчдын гараар хийсэн «Жигүүр-- 12». инсэх: онгоц: үзэгчдийн, сонирхлыг нх татаж байв. Түүнийг Улаанбаатар дахь Залуу техийкчдийж бүтээгч О. Чулуун-Оргил, Д. Энх-Амгалан, нар. ДЗО-ны ХЇ их наадамд зориу ордныг өсвөрийн зохион: Пионер сурагчид «Төл хүлээй авч бойжуулахад эцэг эхчүүддээ тусалцгаая» хөдөлгөөн орцүүлэй, бүх С.БОДООШИЙН авсан фото хар мангастай зүйрлэн бодож хийг гал мэсээр шатаах улангасан зэхэж байгаа Харин: цонкэр тагтаа бө | үед бид анх амгалэж аж төс энх тайвны. бэлэг тэмдэг ЮМ. | рохийш гүж гүнзгий утга св- Эх дэлхий бүхэлдээ эрх жар- пааг улам ч ил ойлгож байна.. энх амгалан Тиймээс ч энхийн төлөө тэм- байх. цаг ирэхдээ л. ирнэ. Энз цэгчдийн эцэс тегєгєлгүй эг- орчлон ертөнц дэвр Дайн тээ | нээ эрэгтэв багтахгүй ус танг дэг үр дахин. сансогдохгүй. цалгин долгиж тазар дэл- болж, хүн төрөлхтөн (Эвтэй | хийгээс хар санаатныг таяг- найртай ам: торох болно. дав аришлсана гэдэгт | итгэж Эргавриг гарган: эцсийн удаа. төгс байна. урагшаж ухасхийсэн цэрэг Даян гэдэг үгийг тас хэ эрийш шүүр царай дахин ө8 . раар дараад тодхон улаанаар Энх «Онх тайван» гэдэг оо үгийг үүрд мөнх бичихийг бид хүс лм. нийтийн зиэ үйлст их хувь нэмэр ерууллаа. 200 мянган пионер сурагч 1.6 сая төл хүлээн авснаа фержш: дэлхийн галуучуудын дээд чуулга-их наадмын «Катюша» хүүхэлдэй айлчлав. ЭВ САНААНЫ НЭГДЛИЙН ЯАРМАГ Манай, орны шинэ. залуу хотуудын мэзг-- Бага» нуурын уран гартан иионерүүд, өөрсдийн хийсэн. тос» лоом, бэлэг дурсгалын зүйлээрээ эв санааны нэгд- лийн яармаг гарган хурижтлагдсай мөнгөө ДЗО-ны их. наадмын фондод, шилжүүлэв, Тэдний жишээгээр нийслэлийн 24 дүгэар, бүлгэжээс, «Мх: наадамд барих миций бэлэг» сэдавт уралдаан (зохион байгуулан шалгарсаа тоглоомуудыг йх наадмын үндэсний хє роонд бэлэглэв. Ц, ТҮВШИНТӨГС || МӨНГОЛ АРДЫН СУРГААЛААС , ДАЛАНТАЙ ӨВГӨН 2 0 хэй 22.2 танилцаж 9, (МОНГОЛ АРДЫН УЛГЭР) 2 ялган өдөр нөхөрлөнө Ч Үүл хуралдвал-хур 3 5, 0 Хүн хуралдвал-хүч 9 ) Нөхрийн сайныг ханялан байж тавь, Ё) () Морины сайныг уйан байж мэд, 2) . 4 О : : : 5 : 1 . г) () : 5 : 5 оф 2, ӨНЬСОГӨ о 2 9 Хот нь цагаан б 9 Хонь нь хар Оо 9 : : 5 гэ. Ён () () БЭюсоххсү Ё Г-21, : 5 509423 ) « 5, 2 Ви 3 2 ес РТ 2207 7755эь.. БЛЄЛТТ Ы 77/7//77 2 222 7 1 Ї! 7) ю То 287 ((( /772г-4 Ч Ши 3) О 02Р) 722 ИР / 71 227 Ч - о3 Оо 2 ((С Їлїу222 | 41 1 Чо ЦАГААН. ТЭМЭЭЦЭХ о2 о) ! “тоглоом) (| б, Нэг хүүхэд уур Мөгөө нь ботго, бусад нь тэмээ бол мгийн ботгоны , дараа нь тэмээ 52 : хальж ХҮҮЭХ дар “43:74 хайр аршудүй бүснээсээ бөх Тай Мино Бо а” хэмд ялгарах содон цагаан байх гаа: тэмээцэх гэж нэрлэжээ, шилэн яанаа барих зорилготой тоглох бөгөөд ингэ ба тэмээнүүд түүний өмнүүр хэрж ботгоо хамгаална, Буур болж буй хүүхэд ов мэх нхтэй, ингэ болж буй хүүхэд зориг самбаа, хүч чадал сайтай, ботго болж буй биеэр жижиг, хурдан шаламгай байвал зохино. - Хэрэв ингэ сайн хамгаалж чадаад цуварсан тэмээ- ҮЛЭХТҮҮГЛЬ, р -- Тантий гуайн том цагаан ! Далан улаан эухэртэй, далну улаай бух | Я5 Миний тэрэг тай Далантай өвгөн далай улаан үхрээ | азарга хөллөхөөс нааш хөдөлдөггүй юм : 7 услаад зогсч байжээ, Тэгсэн чинь арван . гэжээ. 222 5 23 таван толгойтой атгаалжин хар мангас ТЛунХ ОЧИЖ “цагдан” аваргаа 2 улаа у Ё5 Хунтий гуайн -- Чи далан улаан үхэртээ хайртай юу. |-- Миний цагаан, азаргыг Ху! ! даяну ю2 бухандаа хайртай юу, далан . хусан уурганаас (Өөр юмаар барьдаггүй. 1 даяхар харвиндаа хайртай юу? гэж гэно, “ юм шүү дээ гэж гэнэ, Түүнд очиж хусан : Даламтай өвгөн: Р... уургыг їр гуйвал: -Ф« Пил шишийн 111(1111111 ОР 24 Билбйнх улаан үхЭртээ ч хайртай, || 0- Миний хусан уурга гадаад далайп |, 2) лалиу улаан бухандаа Ч хайртай, далан- омаад захад бий гэжээ, Малгас: 81 : давхар яарвингий минь ид дээ.) Миний | 5 5йа задь арал 1 горогноос Фу Ч даадаггүй юм шүү гэм -- Хуйтий гуай: 1 7 тэнд. їйиЖ түүн очоод тоигорогий нь Жод / . жс үзүүлээсээ том зулуу зүүгээд да- » туйсанд: : лайг гаталж авдаг юм гэжээ, Мангас тэр. : ёсоор авах гэж далай руу ороод эвивж, үз 2 й, 13) ДАХЬ ЖИЛДЭЭ Ад Ме52 (2098) А 1985 ОНЫ НАЙМДУГААР САРЫН 15 Ад ЛХАГВА А үнэ 10 МӨНГӨ .. д 52 2-5 МАНАЙ СОНИНЫ БААТАР--ҮЗЭГХЭН "Ариун цагаан тилна нэгэн аз жа мэндэлжээ. Хотын нэрийг Мосива гэнэ. Тэр охин аугаа их эх орны дайны фронтод Зовлолтийн ЯРУУ алдарт дайчдыг ялалтаас ялалтад уриалан дуудаж явсан домогт «Катюша»- тийн үр сад билээ. Зов- лөлтийн дайчдын мөнхийн тавьяагаар өнөөдөр хүн төрөлхтөн Ффашизмын аюу- лаас аврагдаж, дайнгүй- тзэр дөчин жил аж төрж алын хотод тэвэрч, таван ӨНГИЙН ДЭЛ" бээтэй цэцгэн малгай өмсчээ. Энэ нь таван ТИ- вийн хүн ард энх амга» лан аж төрөх болтугай! тэсэн түүний чин хүслийг илтгэнэ. Натюша охид таван ТИ- вийн найз нөхдөө сарын сайныг саатан өдрийн сайныг Өнжин хүлээсэн билээ, Билэгт сайн өдөр нь болж дэлхийн (150 гаруй орны хоёр түм га- руй зочноо Катюша охин нэгэн, зэрэг угтаж, талх, давсаа барьж, тавтай мо- рилохыг хүслээ, Зочин тийчний мори» лон орох их хаалган дээр «Империализмын эсрэг ИХ НААДМЫН МОСКВАД зэв санааны нэгдэл, энх айван, найрамдлын Төр дөө!» тэсэд үгс дурайна, ҮЗЭГХЭН КАТЮША ХОЁР Хоёр түмэн зочдын НЭ- гэн болж аз жаргалын хотод дэлхийн залуу үеийнхний их наадам үзэж, тэр тухайгаа бичих эрхэм хувь завшаан Үзэг- хэнд оногджээ. Катюша түүнийг халуун дотноор угтан авч аван өнгөөр солонгорсон: Москвагийн гудамжаар дагуулан явав. Энэ агшинд Үзэгхэн най- рамдлын замаар аялан явснаа дурсаж, Наушкаас эхлэн аян замын олон буудалд талх, давс берьж угтсан олон бяцхан Катю- шаг эргэн санажээ, Москвагийн Натюта зочдын асуулт бүхэнд Ха- риулж хүссэн бүхнийг нь үзүүлж байв, Үзэгхэн: -- Катюша! Их наад- мын хөтөлбөрт орсон бүх арга хэмжээг үзмээр бай- на! гэвэл -- Үзэгхэн минь, бүг- дийг үзэж амжихгүй, Үйл явдлууд Олон газар нэг зэрэг болж байгаа юм. Их наадмын бүх арга хэм- жээг нэг бүрчлэн үзьег?- вэл зуун жил хэрэгтэй гэсэн ярна ч бий! гэв Үзэгхэн хүүхдийн Ххз?- лэлийн төлөөлөгч учраас Үргэлжлэл нь ЇЇ нүүрт, ! моц хөдөлгөөнийг үлүүг зүсч, ургац нэмэгдүүлж, лэн явах иь сонины. “Тэд өвчнийг анагаахад тусал, пий дунд эрх чөлөө, тус» байна. Түүний билэг гаар тогтиолоо хамгаалан | даг болсоц мөнгөлөг олго» импсриалилм, коломпчлол тэй бомбөлөг бүхнээс онх түрэмгийллийн всрэг тайниы хаш !й ан таг тэмцэж байгаа Ннмарагуа, таа хөөрөн нислээ, Чили Сальцадор зэрэг «Алтайн иар шмшаашаа, орны залуучуудын Тө аюулт зэйсэг цаашаа» гө» дөөлөгчдөд халуун баяр Сэн Ддайчнн дууны цогт хүргэж, эв нэгдлийн Дай»? айлгууг буман хүн 1 чин цогт уриа цуурай 1 хоолой нийл туулж байлаа рж байв, Таван тийн -- Катюша! Тэр жаг- ёлуус энх тайвиыг сахин Үргэлжлэл. Түрүүч НЬ саалд суга таягтай Хоёр Хомгаалахаа батлан илэр» 1 шүүрт хүн явж байна! хийляэ, ДЗОны ХЇЇ их ыЕХг24--- --- таадам нээгдлээ, Энэ бол багачуудтай холбогдох үйл Тэд--С надорын 88. Катюша охины ҮУ явдлуудад оролцож, тэр луучууд: Эрх чолөөннї- үзүүлсэн гайхамшигт үл тухай уншигчнддаа толи- хөө төлөө тэмцлийн, фрон- гэрүүдийн эхнийх нь би- луулья гэн! шийдлээ. Түү? тоос шууд Ирсэн юм гэж 4зэ. ний хүслийг биелүүлэхэд Үзэгхэнд тайлбарлан. ҮЛГЭРИЙН ХОТХОН дэлхийн өнцөг булан бүх» Их наадмын ариун ца» «Хүүхдийн төвд хүрэл» шээс ирсэн хүн бүхэндн9- гаан туг Москвагийн тэн цэн ирнэ үү?» гэсэн үг гэн адил сайхай Сэтгэл (гэрт мандав, Их наадмын (тэй урилгыг Үзэгхон авч гаргадаг Катюша ӨХНИШ галыг асаах бамбар барь туйлаас баярлаин өглөө үлэмж тус болсон билз9, сан Уралын ажилчин Па- ЭРТ тэнд очив. Катюша ТҮМЭН ЦАГААН сэ 5 Үзэгхэнийг дагуулан ав- вєл Ратников, сансрын Ш ТАГТАА : анхны нисэгчийн охин Га- ТОбуснаас буу хүүх» Их иаадмын НЭЭЛТИЙН | динаГагарина хоёр тусгай ДХҮҮД баяр хүргэн угтлаа. өглөө радногоор түр ЗУУ? уавца: эр зогсоход тэр Тэнгэрт хөөрсөн аварга рин бороотой тэм ярьж үл чанулыын дхшшиыэг бомбөлөг. нх. наадмын байв. Үзэгхэн шүхрээ Тэдинй бамбарыг ЗХУ. далбааг мандуулжээ. Өн- авах гэтэд Катюша: ын гурван удаагийн баас Дөрлөгүүдийн оройд Үзэг -- Хэрэггүй, өнөөдөЦ тар, нисэх хүчний мар. хэний танил хүүхдийн зо- бороо орохгүй гэв. шал Иван Кожедуб Крем- ХМОЛЫН баатрууд үзэгде ыг б-дснэг лийн ханын дэргэдэх нэр 799. рөнхны энгэрт бороо хо нь үл мэдэгдэх цэргийн -- КНарлсон! рих найдвартай алба ДУ. зориулсан мөн- -- Петрушка! ажиллаж байгаа! гэж Ка- хурын вгоЛ3а асаАж өгсөн -- Мянгуужин! гэж тюша хариулан. Тэр өдөр билээ. Их наадмын гал хашгирч тэдэнтэй мэндэл- үнэхээр бороо орсон- дүрэлзэн асахад Далхийн СЭЭР Явлаа. Тэгтэл модон гүй Алсад үүлс ха залуучуудын дуулал сүр хөлтэй үлгэрийн баатрууд лан байвч Москвагийн хийхийнхан -он Здх-, уралдан ирж «Үлгэрийн дээр гэрэлт наран зэж ы Ботго хотхонд таныг урья! Тэнд байв. “Энэ бол Их наад- ЗХУКН-ын Төв Хо, таныг үлгэрийн баатрууд мын бас нэгэн гайхам- ны ерөнхий нарийн бнНЧ. хүдээж байгаа! Ганцхан шигт үлгэрүүдийн нэг мөн гийн дарга М. С. Горба- удаа л ийм боломж танд галтай. чев үг хэлэхэд нх наад. олдоноЇ» гэх мэтчилэн Цошмсомолын өргөн чЧ9Ф мын зочид, ТӨЛӨӨЛӨГЧИД хэлцгээж Үзэгхэнийг нөх- гөө, Тэнд Каткица. Үзэг» урна цуурайтуулан хат дийнх Нь хамт дЗгуулан хэн хоёр таван тивийн З»»|/луун ДОТно хүлзэн авлаа. явлаа. луусын хамт алхалж Яв- Цэнгэлдэх хүрээлэн 5 юэ даа. Өнгө ӨНГИЙН ЦЭЦЭГ. гийн голын ногоон | тал. 85 савах Бэрх” далбаа арьсан МоскёФ байд шидэт бийр барьсан улаан малгайт зэрэг сон- хишандлэнын хоёр 18- хүүхэд гүйн гарч ирж нар үодог зохиол, үлгэрийн шивэр, ч гесар газрын дүрслэн зурав, Тэр НЬ баатрууд тоглолт үзүүлж залууст баяр хүргэж бай. аварга дэлгэцнээ тодрон үзэгдэнэ. ҮҮзэгхэн хүүх- жаа. Тэнд Зовлолтийн АР8 «Наран үүрд | мандаг» (Дийн номын тааварт орол- вац таван бүгд найрамдах дууг уран зургийн хэлээр цож Н. Ершов, А. Гай- улсын жүжигчид ХӨГЖИМ дүрслэв. Тийнхүү их БӨАД дар, К. Чуковский, С, 4: дуулж, хөгжилдөн мын нээлтийн баяр ЭХЭЛЖ |Маршак, А. Барто С.Мн- жиглэж байлаа. шаар Р нүд гүйцэж харахын Ар» калков зэрэг зохиолчдын «Энх тайван, найрам- гагүй сэтгэл хөдлсм ОЛОН номыг байранд нь зөв дал, Их наадам» |ГЭСЭН (үйл явдал зэрэгцэн болж өрж дурсгалын зүйлээр үгс тайгын цуурайтна. байв. Зөвлөлтийн ОЛОН | шагнуулахад Катюша баяр " /Хсүр-д өвар, г-44 үндэстэн, ястны бүнэш , хүргэв. Тэнд хүүхдүүд тө- яав юм ТЭЖ ҮЗЭГХЭН (спортын тимнастикийн рел бүрийн тоглоомоор дуу алдан хэлтэл тогаалтод мянга түмэн хүн наадаж, тойрон бүжиглэж, БЭЭ -- Эв тэгдэлтэй ХУУ дуулчгваж, бойнэа. гташраа бид хүчтэй. Би Хоёр талаас ши, цэв ниб найрамдал дайны аюу гэлдэх хүрээлэнги голд . лыг зайлуулж, Энх төйв (уулзаж буй ээж хүү хоё. В-, 15-55 ын тыг товтоож “адвы тэж орыг харсан Үзэгхэний нүд ёслолын байдалтай харну лав. М нээс баярыл нулнимс унаж цзэгдэж байгаа нь тэр ээ! ВБ. И. Левиний нэрэм. байлдаа. Цэнгэлдэх хүрээ Дэлхийн олон | орны шит төв цэнгэлдэх Хүрээ? дэнгийн гол ХӨсэгт ЦЭНХЭР хүүхдэд хамгийн хайртай лав, Буман хүн суудлаа (цэцэг дэлбээгээ лгГуУрт хүмүүс энэ төвд уулзан залэв. Тэдний Дунд Үзэ- хан нээхэд дотроос НЬ танилцаж, ажилласан би хэн, Наткяца хоёр зэрж- бомбөрцог тойрсон Х9- дээ. цэн сууна дэн зуун бүсгүй гарч уран Ната» ЧТзвэн тивийн учуу хөдөлгөөнт гегмпнастий Хүүхдүүдтэй тоглож дын төлөөлөгчдийн шаг хийлээ. Эхлээд тэд цэнхэр яваа цэгэн бууралтай саюл цэнгэлдэх хүрээлэн. хувцастай байв. Үсэгхэн: Үзэгхэн танилцав. Тэр хүн Зөвлөлтийц хүүхдийн нэрт зохиолч Валентин Берестов ажээ. -- Хүүхдийн төлөө зүтгэж явдаг хүмүүс Л энд уулзана гэж би иг ирсэц юм гэж тэр хэ- баяр ёслолын тогсгөлд мж Тийнхүү 1: 448аа үл. сурагч бүхний физикийн гэрийн хотхонд үлгэр зө сурах бичиг Дээр байДаг хиогчтой нь уулзсан би атомиан Дүрс загвар барь дээ. сан охндо хөвгүүд арч Нээлтийн ажиллагаай гийн тойрогт самаар эхлэв. -- Харав уу, тэр| Хэ Улс улсынхаа тугийг тэр дийдээ алтан хувцас оМ8 гүүндээ саяан, үндэслэн (сөв өө! гэж гайхан бейв. бүхэн бүттийнхээ өвөр. Үнэхээр тэд алтан (хув. цастай болцгоосон байлаа. Их наадмын шээлтийн ирлээ. Зөвлөлтийн Ард дээр Үзэгхэний Д түмэн азомыг эмд 148ВЫЫ | суусан |Гвние-Виса тусын зулд ашиглаж бай төлөөлөгч: на. Алзом тэдэнд »-. Био хүүхдэд маш хүч өвч, хойт туйлд МӨС (хайртай. Тийм учраасэнэ ИМПЕРИАЛИЗМЫН ЭСРЭГ ЭВ САНЛАНЫ НЭГДЭЛ, ЭНХ ТАЙВАН, НАЙРАМДЛЫН ТӨЛӨӨ! -- ЭНХ ТАЙВАН, НАЙ ажиллаж байна нухлагдаж, эц билээ, Тэр йэлгийн үй хүүхдийн гагдаж чадахгүй байгааг дотно нцохөд, тэднийг хам- оргон. шүүмжлэл, тэмцэж ширээний ЭЭ! жүүлэгчид, хуульчид, эмч сООХАЧ баримтаар нот- той дээр гэж. оөгүү? төвд үнэхээр гаалахын төлөө явдаг багш, сурган хүмүү» нар, зохиолчид, сэтгүүл: дор, чид цугларчээ. Тэдний ярилцсан гол сэдэв ч хүүх- дийн эрхийг асуудал байлаа, рөнгөтөн орпы хү үүд Орчин -- Катюша угтлаа, баяртай -- МХЗЭ-ийн Төв Хо- нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, Хүүхдийн төлөө Фондын Топ Ко- миссын дарга Ц. Нараи- | төрэл хүүхдийн төвийн нээлтэнд оролцсон юм. -» Хүүхдийн энх тайван, хүслэн -» Аян аамдаа сайн яваарай, -- Нэрт дуучин Дин Рид орон, орим хүүхдийн дУцЛ, орон сууц,эм- чилгээгээр хан» Үзэгхэн хамгаалах ХҮҮХэд өлбөрөн үхэж бай» Социа- Гаа аймшигт баримтыг хө» лист ориы хүүхдүүд үнд- РӨНГөтон орны төлөөлөгч» сэн хуулийн дагуу эрхээ ДИЙН амнаас сонсоод хирд- бүрэн эдэлж байхад хө» хийн цочиж үед ертөнцийн олсож, хүнд хүчир ажилд бүх хүүхдэд зих тайван, найрамдал, эрх чөлөө, а3 жаргал хэрэгтэй. Социалист монголын тө» доологчид чуулганы ерөн- хий хуралдаан, дугуй ши- рээний ярианд тэргүүлэг- чээр сонгогдон, их наад- мын хүндэт индэр дээрээс өөрийн орны аз жарга» Дд лант багачуудын тухай та» ван удаа үг хэлж, тус 19- вийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцлоо. Натюша Үзэгхэнийг Да- гуулан явж хүүхдийн товд нээгдсэн фото үзэсгэлэн, «Би ертөнцийг харж бай- на» урац зургийн үзэсгэе лэн, мон маркийц үзэсгэ, лэнг сонирхуулав, Хүүх, ДИйН | төв-үлгэрийн хот- хон. Үлгэрийн жинхэнэ баатрууд нь аз жаргалтай амьдарч а Зөвлөл. тийн сая сая хүүхэд! ЭНХ ТАЙВНЫ МАРШ Олон орны оюутан 30. луусын хамт энх тайвны маршт оролцох сайхай завшаан Үзэгхонд тохиол» дов, Катюша Үзэгхэнийг дагуулан явж түм түчиг- нэж, бум бужигнасан Ле- нинградын өргөн чөлөөнд авчрав, Түүгээр 1941 онд Москвагийн сайн дурын хан гитлерийн фашистуу» дын дайралтыг таслан зогсоохоор явж өнгөрсөн түүхтэй, Тэр замаар өнөө дөр таван тивийн залуу- сын энх тайвны марш үр, гэлжилж байна. Түүнд оролцож явахад «Иионе- рийн үйан» сонины их наадамд зориулсан тусгай дугаарт тийтлэгдсэн зу» раач Д. Пушкины «Энх тайвны марш» Үзэгхэний Сэтгэлд байлаа. ИХ НААДАМ Газар тазрын залуус, сайн уу? Хүзүүний ороол- өөр өорсдийн хэл дээр тоо ханцуйнд иь хий! Зөв! «Эих тайван» гэсэн үгийг Зөв! Хав! Хаш ,гэх ч удаа цуурайтуулан явав, Тэд» бий гож ярив, ний цуваанд Москва хо- Зөвлөл, орон хүүхдийн 8100 зүйн хүмүүжил олгох тынхон нийллээ. /Жаг- гоо зүйн хүмүүжлийн тө АЖЛЫГ Удирдан чиглүүлж саалд оролцогчид явсаар дөө ямар их анхаарад байна. 4 таван түмэн хүний суу» тавьдрийг | зовхон | тэр Катюша охниы Үли далтай «ДИНАМО» цэн» театраас модаж болцо. ханд үзүүлсэн зэр тэлдэх хүрээлэнд орж. Их бага хоёр тайхим- Үлгэр Нь Хүүхдийн ХӨГЖ. гитлерийн фашизм, японы нь дуу? Мийц театр, үлгэрч нь Ни милитаризмыг ялсны 40 рийн гурваг үзэгдэлд зэ- тадил Сац билээ. тоглохуйц гурван МӨСНИЙ ҮЛГЭР «Урлаг--хүүхдүүлэд» сэдээт баярыг "4 “Ид шидтэй тэр сонин үл- Сад удирдлаа. Тэр Катинпа ханы хүн орос, англи хоёр хэл дээр Бэлэн өрэхатүйй, тайв... цуглаанд оролцон тєатр- чилсан тоглолт | үзлээ. Цуглаанд үг хэлсэн хүч мүүс цөмийн дайны аюу- зыг сэрэмжлэн зайлуулж тэнгэр ямагт цэлмэг байг, хөтлөв, ертонцийн Хүүхдүүд хич . ны өргөв (чөлөө (дахь чЗэл сургуульдаа явж, аз Хүүхдийн Вжгтэүл «Олиын» саррт цогцол жаргалтай аж төрж бай. ТӨӨТР, Наталия Сац борт өвлийн үлгэр үзүүлж гаасай гэсэн санааг илэр» хийлж байлаа. Задгай машинд тавь сан цацгийн эрихийг цуг, хаанд оролцогчдоос Кремь н ханын дэргэдэх иэр нь үл мэдэгдэх цэргийн ИЛ Сац одоо хүүх, лийн сиюфони» төвлөрч булш руу үдэн гарга. Хөгжмийн тевтрын дарга Мосива... тийн дараа нэр нь үл богоод мэдэгдэх цэргийн бул- лөгч, ЗХУ-ын ардын жү. эрихийг -- Талбай рэн хү- болоход Ү. тюша Үзэгхонд тайлбар. Сэ82Ж 96:94 -5аг-38-2-1-280-3 зоввалийг ХАР баатар Буратнно, хөвж. үнд аваг Е4с ирж- й, Х9»(Садад өгөв Сац, тэг дэлхый. үндэстэй | ястны рих лагсрийн эрээн хув- сүүрийг гар хөгжим. бүжгийн ошцда.. хүмүүс Чамншл гт тайг үзүүлж | байлаа. утниргэж руулж байна! гэв. Тоглод- ТӨслУуллаа. тын эцэст Бухеньзальдын аварга хонх дуугарч «Энх тайвныг хамгаалцгаа!» гэж уриална. Гэтэл цөмийн зэвсэг тэнгэрт үзэгдэв. Энэ нь орчин үед дайны аюул за- мал бодитойгоор байгааг сан цэрэг эрс эх нутагтаа вирч тэнэг Иванд тоглож бай. мин ДАН гааны” вын шүлгийг мөсний үл жүжгийн баатрыг унтаж гэрээр амилуулж байна. маа | хүүхдүүд: “«Ваня --Мөсний үлгэр бүх т 3 хэлдээ байна. харуулж байм. Дэ й эн ---8А.-8 8-арэн вэ? юу хүүрнэж хүчинд таших лээн са. “өл мартдаггүй “гэв. Бэ длэгэцүлэнн, нож өнө мөнхийн энх тай- Сүүхдэд гтаэлээ. гэж мөсөн вац амьдрал эхэлж бай- Хүү ура л аж байна. Үзэгхэн гаагаар театрчилсан тог- Эршвай, жү- лахша | хоёр ийнхүү лолт өндөрлөв. Кагюша ярмад өвлийн орноос зуны Үзэгхэнийг үлрүллэ оронд шилжин орсон би- өргөн чөлөөц дахь «Друж- рагч Ошании ба» буудалд хүргэж, явах Ж ахул аан замдаа: вөрийн хийлч В. Репиш- БУМАН ЦААСАН Гэзар дэлхийд бацхаа шүлэгч Ника ТУР- ШУВУУ гал анх тайван! бинд нарын олон хүмүүс Залуучуудын «Олны. уран бүтээлээсээ СоВЫр. инец» төв. Тэнд олон ул- хуулж байлаа. Олон орны зочдын сэт гэлийг эзэмдэн авах Нае "ЭЛ хүүхэд гчввэч талма Сацын уран ЧадвА. рыг Үзэгхэн гайхаш бай. ХҮҮХЛүүдтэй зовилдах МЭГ ХҮ) оснгэлтэй | Каткипд ҮЗЭГ- 3, хэлэв. лаа. Хажуугаас ын Хүүн д ы1Й -- Наталня Нльиицчла Хэнийг нөхдийнх нь ХӨМТ майн тоатр мая гарч яваа хүн шүүдээ. тэнд хүргэж өгөв. Өвөрмөц тэр теарын 98- Туг шиг хоёр улаан ба тэргүүн дээр хөгжмийн яруу жа ( ЗУВуУнЫ «төвт үйл ажиллагаа.. Одүрс үзэгдэнэ. (Энэ бол сад Завиууланг эхэр тус театрын таных тэмдэг (гор зүйн Жүмүү хэУЛА ЭЭ УэА хоёр Сэдвээр дугуй ширээний даахрыц тусгай тавцан дээ. /вашлөма аолдон Тус рээс иүжигчид нь мэнде ТЄатр хүүхдийн дунд уран чидж, г шохннАД бае Зүрэг. 8 Л Соовилн ду тюша: . онирхөгч.. 22 Дуурь, бүжгэн жүж, Ли клуб өжиллуулдаг тийн атрууд тэндээс Юм байна. ЗХУ-д хүүх. Төгссөл нь ТУ күүрт. мэндчилдэг. дийн гоо зүйн хүмүүж.. юм. хан тэндээс Лайн төтүүд | өлжоєрж «Цэнхэр дээлтэй жаал (байна. “Тэндїх хүүхдэд ЭНХ ТАЙВАН,НАЙРАМДАЛ, ИХ НААДАМ Ь кэм” ад тэ 4 Төгсгөл Түрүүч нь Н- ЇЙ нүүрт рилга холоос тодхон. Түү ний эргэн тойрон зуны театр, цэнгэлдэх Хүрээлэн зэрэг олон барилга бай- гууламж үзэгдэнэ, Орон орны хүүхдүүд янз бүрийн өнгийн даа зуун Дээр энх тайвны сэ. дэвт зураг зурж, үг үсэг бичиж үзэгдэнэ. Хүүх- дүүд цардмал зам дээр хүсэл бодлоо зурж бай. на. Хүүхэд бүхний зур тийг «Энх тайван» гэсэн сэдэв нэгтгэх ажээ. Үзэгхэн Казюша хоёр японы хүүхдүүдийн бай. гуулсан үзэсгэлэнг сэтгэл шимшрэн үзлээ, Түүнийг 40 жилийн Өмнө, АНУ, Хиросима, Нагасаки Хо0- туудыг бөмбөгдсөн эмгэ.. нэлт үйд явдалд зорнул- жээ. Атомын бөмбөгийн дэлбэрэлтэд өртсөн хүмүү- Сийн аймшигт нүүр царай, харсан хэн бүхэнд цөмийн дайны аюулыг арилтахын төлөө тэмцэлд босох СЭТ- тэл төрнө. Зөвхөн Хиро- симад 260 мянган. хүн үрэгджээ. Японы Садако охины хийсэн мянган цаа сан шувуу энхийг урна- лан нисч явна. Энэ лаге. тьт амарч байгаа олон орны хүүхдүүд буман цаасан шувуу Хийсэн ЮМ тэж Катюша ярьж явлаа. Удалгүй энх тайвны Тө- зөө тэмцэгч Өсвөр үеийнх ний чуулга уулзалт бол. жлюо. Газар тазрын хүүх дүүд. дотно -сайн НӨХӨД-- томчуудын хамт тойрон сууцгааж өөрсдийнхөө. хийж утсанд хэлхсэн бу- ман цаасан шувууг хүзүүн энх тайвны наадмын төлөөлөгч нөх. дийнхөө хамт АНУ, Хиро- сима, Нагасаки хотуудыг бомбогдсон гамшигт өдөр наймдугаар сарын 6.наас. эхлэн бүх төрлийн цөмийн дэлбалэртийг хориглох тухай ЗХУ.Ын энх ата!- ванч санаачилгыг нэгэн дуугаар дэмжиж байв. Энх тайвны төлөө цогтой тэмцэгч, АНУ-ын дуучин Дин Ридийг хүүхдүүд баяр- тай авлаа. Дии Рид энд цугларсан орол орны бүх хүүхэдтэй хамтран энх тайввы сэдэвт Сүрлэг дуу аялав. ЗУ той. рон зураг авч гүйлдэнэ. Гэтэл нэг харахиаа манай писнер Баярхүү Дин Ри- Дийн дэргэд оччиХсон Зу- рег авч байв. Хамгийн ой- роос зураг авсан хүй бол Баярхүү болов. Чуулга уулзалтын өмнөхөн тэр дэл- гүүрээс фото зургийн жи- жит аппарат худалдан авч цэнэглэхийг Үзэгхэн хар- сан билээ, Даян дэлхийн хүүхдүүд Дайныг эрс лд Уэчн г на Эх дэлхийн хүүхдүүд йвны хүсч байна САЯ САЯ КАТЮША -- Катюша! Чи үнэхээр тусч сайхан сэтгэлтэй охин юм. Чамайг хүмүү- жүүлсэн аугаа Зөвлөлт ор- ноор би бахархаж байна! тэж Үзэгхэний хэлэхэд Катюша, -- Би ганцаараа биш ээ! Манай оронд сайн санаа- тай сая сая Катюша бий. Тэд өнөөдөр та бүхнийг хүлээн авч өөрсдийн баяр» таа урих болно! гэв, Тийм ээ Зөвлөлт орон өгөөмөр сэтгэлтэй сая сая Катюша охидын орон.Одоо ч олон Натюша нэмэгдэж байна. Их наадмын өдрүү- дэд төрсөн охиддоо ЭЦЭГ эх нь бэлэгшээж: |Катю- ша нэр өгч байгаа тухай Үзэгхэн сонсч явлаа. Их наадмын долоо дахь -- Их наадмын хаалтын ажиллага гөд хүртэлх янз бүрийн насны хүмүүсийн цуваа үргэлжилж байна, ЗО-ны ХИ их наадмын төлөөлөгчид Зөвлөлтийн аз жаргалант охид хөвгүүдийн хамт жагсаж Энх тайвны сүрт урна цуурайтуулан явна. Орон орны хүүхдүүд энх тайвны төлөө тэмцэг- чид болон өсөхөө дэлхийн залуу үеийнхэнд илэрхийлж гарын үсгээ зурцгаана. Үзэгхэн тэдний хөдөлгөөнд нэгдэн гарын үсэг зурах эрхэм албанд хичээн зүт- тэж явлаа. СЭТГЭЛ ЗҮРХЭНД ҮЛДСЭН ГАЛ Их наадмын хаалтын ёслол ойртох тутам Үзэг- хэнд уйтгар төрнө. Их наадмын бүхий л өдрүүд түүнд үлгэр шиг санагдсан ажээ, Сайхан үлгэр сонсч Ё5 шэй аны хэсгээс, тэсэн үсэг зүүсэн хоёр аварга бөмбөлөг цэнгэлдэх сүрээлэнгийн дээгүүр хөөрч эхлэв. Нэг мэдэхэд алс тэртээ агаарт, анаашны толгойд агаарын гимнас- тикчЧид ТОГЛОЛТ ХИЙХ нь үзэгдэв, Аварга том алиа- лагч нар цэнгэлдэх хүрээ- лэнгийн хаалгаар хэвтээ орж ирээд олныг баясгаж эхлэв. -- Энэ алналагчдын өн дөр нь дөрвөн давхар байшингийн хэртэй шүү! гэж хажуугаас Катюша хэ лэв, Дараа нь. орос ардын бүжгийн хамтлагууд хэдэн зуугаараа гарч тоглов. Хаалтын ёслолын төгсгөл хоёр хэсгээс бүрдэж бай- лаа. «Дараачийн их наа- дамд уулзатлаа баяртай нөхөд Өө» хэсэг улс төрийн дууны чуулгууд чх Сөлхг өдөрзСБНХУ-ын өдөр би- лээ. Тэр уулан дахь Вернадскийн өргөн чөлөөнд зэргэлдээ орших Москвагийн пионе- рийн ордон, хөгжмийн театр, цирк 23- рэг газруудад их наадмын . их баяр боллоо. «ДЗО-ны ХИ их наадам-Зөвлөлтийн хүүхдийн зочин» гэдэг нэ- рийн дор уул баяр бол- сон юм. Зөвлөлтийн хүүхдүүд гГа- зар газрын зочин ГИЙЧИД- тэйгэ2 хамт Дуулж, бү: жиглэж, эх орныхоо бү- рэн эрхт эзэд болохоо яруу тод харуулж байлаа. Үзэгхэн олон орны хүүх дүүлтэй уулзлаа, Палести- ны нэг хүүхэд Үзэгхэнд: -- Бидэнд ийм сайхан зүлэг, ой модтой газар байхгүй, Буун дууны цаа- наас жиргэх шувуудын дууи сонсогддоггүй, Дайн- тай газрын шувуу жиргэ- дэггүй, Харий одоо аз жар- галын хот Москвагаас бу- цаж очоод өөрийн орноо Лениний уулан дээрх гзү- лэг ногоотой, жиргэх шу: нуутай сайхан газар шиг болгохын толоо тэмцэх бол но гэж хэлсэн билээ. Вернадскийн өргөн Ч0- лоогодр найман настай балчраас нөян- настай. өвс өдөр Лениний. Хүүхдийн суухад битгий дуусаасай гэсэн бодол төрдөг. Түүн лугаа Нэгэн адил Үзэгхэн их наадмын өдрүүд бит- гий дуусаасай гэж дотроо бодож явлаа. Найман өдөр найзлан нөхөрлөсөн . На- тюша охиноос сална гэдэг түүнд бас л хэцүү. Гэвч ирэх нэг өдөр байхад бу- цах нэг өдөр байдаг боло- хоор “нэг л мэдэхэд нх наадмын хаалтын. ёслол үзэхээр Лениний нэрэмжит Төв цэнгэлдэх Хүрээлэнд суудлаа эзэлсэн байлаа, Хаалтын баяр ёслол дээр «Их наадмын Москва» дуу цуурайтаж Зөвлөлтийн спортын гимнастикийн мас теруудын тоглолт сонир- хууллаа, Цэнгэлдэх хүрээ- лэнгийн төв хэсэг ИХ Теат- рын тайз болон хувирч түү- ний эргэн тойрон тамирчид нуурын цэнхэр Долгисыг дүрслэв. «Хунт нуур» бүжгэн жүжгийн дэлхий дахинаа танил аялгуу эг- шиглэж, уран гоо хун шу- вуудын хөдөлгөөнийг бүж- тээр үзүүлэв. Циркийн тоглолт Үзэгхэн болон түү- ний нөхдийн анхаарлыг гойд татав, Цэнгэлдэх хү: рээлэнгийн хоёр талын хаалгаар цухуйсан анааш- нь толгой сунан дээшил- сээр... Мөн «Энх. тайван» Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, наадмын цэцгийн дэлбээн дахь тайзнаа тарч энх тайвны сэдэвт дуу дуулц- гаав. «Их наадмын галыг сэт- гэл зүрхэндээ хадгалж яваарай!» гэсэн дараагийн хэсэгт их наадмын гал аажмаар унтарч тэр нь та ван тивийн залуусын гарт шилжлээ. «Их наадмын галын вальс» дууны уян- талаг аялгуу эгшиглэх агшинд төв Шонэлэцин рээлэнд буман гал гэ тэн аслаа, Их наадамд оролцогчид галаар дохилцон дуулж, уриа цуурайтуулж, байх агшинд тэнгэрт түмэн өн- гийн гэрлэн цэцэг асан бадрав, Тэр дунд их наад” мын тэмдэг хурц өнгөөр гэрэлтэн аслаа. Газарт ч, сансарт Ч дайн хэрэггүй, Энх тайван хэрэгтэй, Их наадмын тө- лөөлөгч (В. Жаннбеков. В. Савиных нар сансрын уудамд Москвагийн их на4- дам үзэж ах дүүсодналист орны сансрын нисэгчидтэй ярилцсан билээ , Тэдний баатарлаг нислэг сансрыг энх тайвны зорилгоор ашиглахын эрхэм Дээд үлгэр жишээг дэлхийн хүн ардад үзүүлж байна. Дайны эсрэг тэмцэлд эв хүчээ нэгтгэ- хээ дэлхийн дэвшилт 28- луу үе нэгэн дуугаар илэр хийлж байна. ДЗО-ны ХИ нх наа дамд оролцогчдоос гар- гасан уриалгад «Дэлхийн хоёрдугаар дайны змгэ- нэлт сургамж нь бүр эх- лээгүй байгаа дээр нь дайны эсрэг шийдвэртэн тэмцэхийг өнөөдрийн бо лон маргаашийн дэлхий ертөНцинн хувь заяаны тө- лөө багагүй хариуцлага хүлээж байгаа өнөөгийн залуу үеийнхэнд үүрэг болгож байна. Тиймээс милнтаризм, түрэмгийллийн хүчийг зогсоож, сүйрлийн аюу лыг хамтын хүч чармайл- таар сэрэмжлэн, газар дэлхийд цөмийн болон ер дийн зэвсэглэлзэр хөө- цөлдөхийг эцэс болгож, зэвсэглэлээр хөөцөлдө хийг сансарт гаргахгүй байж, цөмийн болон үй олноор хөнөөх бусад төр- лийн зэвсгийг бүх нийи- тээр хориглон устгахын тулдбүхнийг хийхийг улс төр, философи. шашны үзэл бодлын ялгааг харгалзах гүйгээр бүх орны залуу: чуудад бид уриалж бай- на» гэжээ, Ийнхүү дэлхийн залуу үеийнхний арван хоёр- дахь удаагийн их наадам өндөрлөв. Дотно сайхан нөхөр- лөсөн Үзэгхэн Катюша хоёр ч салан явах бол- лоо, Гагцхүү тэр хоёрт ч төдий биш их наадмын Москвад танилцсан хоёр түмэн хүн нутаг нутгийн зүг одох цаг боллоо. «Алс холын нутаг нутагт одовч Андын маань хаяг дэвтэрт бий Салан одохын нэгэн зам байвч Сайхан учралын түмэй зам бий Баяртай, баяртай» гэж Үзэгхэн дуулж зогсоно. -- Катюша баяртай! -- Үзэгхэн, баяртай! Энх тайван найрамдлыг эрхэмлэн дээдэлдэг, ариун цагаан сэтгэлтэй Катюша охиныг насаараа бүү мар- таарай! гэж Үзэгхэн найз нөхдөдөө шивнэн хэлж байв Натюша охины үзүүл- сэн энх тайван найрамд- лын гайхамшигт үлгэр дуусахгүй. Хүн ардын сэт- гэл зүрхэнд үргэлжилж, тэднийг ирээдүйн сайн сайхны зүг уриалан дууд- на. Натюша охины цаана энх тайвныг чин сэтгэ- лээс хүсдэг сайн санаат девлөлтийн хүмүүс бий. Тэдний тухай хамгийн сайхан дуртгал өвөрлөн буцагсдын нэг нь Үзэг хэн билээ. Хүн төрөлхтний аз жар- галын сайхан хот МОСК ВА! Чадах: уулзатлаа Вэ Эх ЭЭЛ лэн ЛӨН22-3 ДЗО-ны ХП их наад- мын төлөөлөгч, манай “ДА ШдОН, Ч Н. ДА ОГ, С. 219 Ч "9 НАЙРСАГ УУЛЗАЛТ ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий Нарийн бичгийн дарга М. С. Горбачев ЗХУКН-ын Төв Хорооны урилгаар Зөвлөлт Холд- Соот Улсадамарч байгаа МАХН- ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн дарга, БНМАУ-ын Ар дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн бичгийн ларга Ж. Батмонхтой Кремльд х ЗХУКН-ын ХХУЦ,МА ХЇХ нх хуралд бэлтгэж тухая, ЗХУКН-ын Төн д дүгээр сарын рал, МАХН-ын з он лжит бус УШ 51 «сны наймдугаар сэф лын заалтын | да улс төр, эдийн лон зохион байгуулал- ажлын тухай мєс лэл лцохж, БНМАУ, ЗСБНХУ-ын эзлийн сзасаг, шинжлэх ухаан- тєхиикийн хамтын ажиллагааг 2009 ен хүртэл хөгжүүлэх урт хугацааны ярограмид гарын үсэг гурав. Нанрсат энз уулзалт монгол тэтлөлтийн ард түмний ган бат кайрамллын бас нэгэн яруу тод илрэл боллоо. ЭРДМИЙН БАЯР Жил жилийн дэлгэр намрын єсөн сарын нэ- » Энэ еєдөр будаг нь сихалсан сургууль, тан- химын зүг эрдмийн «их аяныхаа цүнхийг үүрсээр мянга мянган хүүхэд баяр хөөртэй алхдаг, би- лээ. Тэдний дуийдаас энэ шинэ хичээлийн ЖИЛД БЭЖЭ алтай босго алхан анх сурагчийн їши- рээнд суух охид хөвгүүд бүр ч их сэтгэл догдлон хүсч хүлээдэг. Өигө өн- гийн Тууз, нялх хонгор тэзгэндээ цэцэг шиг, алаг луулан зүүж сурагчийн дүрэмт хувцас өмсөх энэ өглөөг бушуухан болоо- сой гэхээс болдогсон бол иагийп зүүг хэд ахиул- чихмаар санагдана, И- 12: «Цагаан толгой» но. моо барьж үзэн, үзэн баярлаж их баярын учи Хан отлөө 43 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ д Мо55 (210 --Шэ хохидрлфигг- Ансэ чилээг лчилийс-ыин-2-сий 2,2 ТАРИ НАР НЭГТЭГТҮН! їМ Ао. . 4 Х.анвай сс :12 “9” Е Ов» Ю. | ЯнэЭР” 77 Ёс . шилийн нт миРгшин тэнэг ҮНг “МАМХН-ЫНГҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨ ЗЕЧЭ ҮГТЭЖЛБОЕ єг : - 3 : | 1985 ОНЫ НАЙМДУГААР САРЫН 34 --ЖР-НАЙРА шаг МДАЛ, ДРУЖБА 1:1:45К: “су 1 хсэлхэн БАЙГ . ЗУРАГ ДЭЭР: Нөхөр М. С.Горбачев, Ж. Батмөнх нар элэгсэг дотно ярилцаж байгаа нь ган бичиж өөртөө болон багшдаа баярлаж эх аяны гараагаа эхэлнэ. Зунжин эль хульхан байсан сур- гууль энэ өглөө шувууд нь чуулсан “нуур-шнг -цал гин хүүхдийн цовоо цойл- гон дуу хөх тэнгэр өргөн цуурайлна. Ц Анги дэвшсэн сураг- чид шинэ сурах бичиг, дэвтэр, хичээлийн хэрэг- лэл хийсэн цүнхээ барь- саар тохой залган сууж ижилдэн дассан ангийн- хаа хүүхдүүдтэй инээд баяртай учирна. Манай орны хүүхэд батачууд суралцах сур- гууль, сурах бичиг, ном дэвтэр, сандал, ширээ, цөм бэлхэн тул эрдэм су. рахын жаргал эдлүүлсэн эх орон, нам засаг, ард түмэн, аав ээждээ баяр- лан оргилгүй их эрдмийн аяныхаа дөрөөнд хөл Та-. ль минь сайн гш нар минь Гиїгачууд та бид бүхний эйх тайван, эрдэм мэдлэ- гийн баярын өдөр есдүгээр сарын нэгэн--хичээлийн шинэ жил эхэллээ, Энэ баяр монголын 410 гаруй мянган инонер багачууд, олон зуун багш. сурган хүмүүжүүлэгчид, манай орны ард түмний их баяр билээ. - Есдүгээр сарын нэгэнд сурагчийн дүрэмт хувцсаа өмсөөд цүнх, цэцэг барин гүйж яваа хөөрхөн охид, хөвгүүдийг аав, эзэж ах, эгч багш, сурган Хү- мүүжүүлэгч нар чинь хараад энэ бол манай ирээ- дүй, бидний залгїмж үе гэж бахархдаг юм. Эх орон минь сурагчийн ширээний ард суугаа охнд хөвгүүдээс юу хүсэж, хү: лээж байна вэ? Сурагчийн ширээнээс зөвхөн эрдэм боловсролтой залуус гарах төдийгүй амьдралын тодорхой байр ИРЭЭДҮЙ А. ОЮУНХАНД. БНМ АУ-ын гавьяат багш ажиллаж, хөдөлмөрийн амт шнмтийг мэдэрлээ. Саалийн ферм, отрын бэлчээр, ургацын тал- бай, үйлдвэрийн цех зэ. рэг улс авдын аж ахуйн олон салбарт пионер бага- чууд хүч чадлаа сорилоо. Пнонер багачууд та бү- хэнд их баярлалаа! “ Миний бие ардын үр сургах үйлст шамдан саар даруй 26 жил бол- лоо. Энэ хугацаанд 500 гаруй хүүхдэд алтан но- мын «А» үсэг зааж, га- рыг нь ганзганд хөлийг нь дөрөөнд хүргэлээ. ширээний ард сууж ертөнцийн гоо сайх- ныг танин мэдэхийг эрмэл- зэж байгаа бяцхан иргэ- дийг хараад эдний нирээ- дүйн сайн сайхны төлөө тэмцэх нь бидний эрхэм зорилт билээ гэж багш би бодож явдаг. Манай дэл- хий дээр болон улс эх орол доо болж байгаа үйл явдал, ЭРДЭМ БОЛОВСРОЛ, ЭНХ ТАЙВАН, хөөцөлдөж байгаа нь хүн төрөлхтөнд ямар их гай Завсэхуг-ч учруулж боло- хыг бага та нар мэ, 5 ЧУУд та нар мэдэж Эх дэлхийгээ дайны аюу- лаас сэрэмжлэн зайлуулах явдал бол манай эх орон, ЗХУ тэргүүтэй социалист хамтын нөхөрлөлийн оөр-. » нууд, дэлхийн дэвтинлт бүх хүн (тө| эрхэм зэрил бэйгэ"Эва “аж ИС нер сурагч та бүхний эр- хэм зорилт юм. ч хичээлийн шН- нэ жилийн эхний Өдөр энх тайвны хичээл хийх нь үнэхээр сайхан хэрэг бай- 2. Энэ хи нэг бүрийн оруулах хурь нэмрийн тухай ярилцах болно. Энэ завшааныг ашиглан эрдэм номонд шамдан су- ралцаж байгаа инойер ба- д БЯМБАА ҮНЭ 10 МӨНГӨ чэр энх Тї/ знч хичээл хмерикийн | империа- “стүүд Японы Хиросима, на ки гэдэг энгийн хотод атомын |(Ццө- м) бөмбөг хаяж олон уун мяпган хүнийг ганц» л агшинд |устгаснаас иш даруй 40 жид ой- » Өнгөрсөн 40 жи- гол агуулга нь иэзгэн ас хамгийн хөнөөлт болсон цомийн зэвс- хэрэглэжгүй | байх, эрлахийт зогсоох, яа бүрмөсөр устгахын зөө энхийн хүчний тэм- ал, мөгөө талаас зэвсэг- злзар хөөцөлдөх, цөмийн улам боловсрон- ту лгож, эзлэн түрэм- | гийлах аар дэлхий да- | химыг цоёрхох гэсэн им- | гУлиалист гүрнүүдийн Цөмийн завсгисдн мөн чанар юунд байна? 1938 ойд германы физикчид Уран-235 гэдэг элемен- тийн атомын ЦӨМИЙГ нейт- роп гэдэг бөөмөөр харва- хад хоёр тэнцүү хэсэг болж хуваагддаг ба маш их анергн ялгаруулдсийг иэзлээ. Удалгүй Зөвлөл- тийн физикчид Уран-235 цем бас аяндаа хуваагдаж нєйтрон, гаргадгийг нээ азэ. Цэвэр Уран байхад Дотор нь хэзээд нейтро- мууд байдаг. Эдгээр нь цөмийг хувааж, эндээс тар- санч нєйтрошууд нь дахиад хэдэв цөмийг хуваах мэ- таэр түлшид гал авалцах мэт өрвөн хуваагдах бүрт эмєртн ялгардаг байна. Аливаа түлшийг хоромхон зуур шатаахыг дэлбэрэлт гэдэг юм. Дэлбэрэлт үүс- гэхийн тулд ураны критик хэмжээ, критик масс гэж Оойно Энэ хэмжээнээс бага байвал дэлбэрэхгүй, єь Үүссэн нєйтронууд а цөмийг онолгүй га д явчихна, 9 см орчим ушеустай бөмбөрцөг хэл 29 уран байвал Дэал- Ийм бөмбөрцгийг Хэсэгт хуваагаад бие бисж нь кон байлгавал ю Ү9, нийлүүлбэл дэл- Сэрм Ийм бөмбөрцгийн “ орчим кило нило. ин трє гэдэг єрийн дэлбэрэх бол» Авлбэлсэнтэй адил хүч өгдөг Дэлхийн 1 цайнд хкэрил байсан их зараас нэт хийг та эж үзшэд, мв!жэг үй хан Цөмийн бомбөг бэрэхэд 100 «ая орчим традусын халуун. цэг трил ляон атмосферийн даралт үүсгэнэ, Ингээд асар ха луун. кури гэрэлтэй бөм. өн, найман мтөтр аузаан ошгоцыы үнэ арвай рих, атомын. «Трайдент» лох мөнгө зарцуулж «МХ» Ё | | | даг байна. Хүй торолхтинй түүхэнд 1400 сургууль барих өртөгтэй, батальон цэг удаагийн сургууль хийхэд 29 цэцэрлэг ба- цэг гууль барих буюу 10 сая хүүхдийг нэг жил сургаж бо- удаа дайн гарсны тайгаар гурван миллиард 000 сая хүн үхаж үрэгджээ. Үүний уршгаар влдсан 9д материалын үнэт зүйлс нь ийн бөмбөрцгийг бүслүүрээр ороож чадах 10 ки алтан туузтай тэнцэнэ гэж зардал 1980 оны санхүүгийн ын дайны шилд 300 т ард дөллөрт хүрэв АНУ-ын зэвсэглэлд байгаа «Ф-149 гэдэг сөноогч танкийл завь бүтээхэд 416 сур системийн пуужингийн аар- дал 500 сая хүүхдийг бүтэн жил хооллох төсөвтэй тэнц- ЭНХ ТАЙВАН-ЭРХЭМ ҮЙЛС чөрцөг үүсэж, их даралтын нөлөөгөөр хэдхэн секун- дын дотор тэлж, цохилтын долгно нь орон барилгыг эвдэн нурааж, их гэрэл, халууц нь аль тохиолдсо- ныг шатааж үнс болгодог. 150 сая нмэийн цаана байдаг шарны гадаргуу 6000 градус халууц бай- даг. Их хэмжээний цац- раг идэвхт бодис үүсэж, орчин тойрныг хордуула хаас гадна агаар мандалд хөөрсөн хэсэг нь алс холд тарж байгаль орчныг бо- хирдуулдаг байна. Нэг килограмм Уран буюу 20000 тонн тротилыг цө- мийн зэвсгийн нэгж бол- гож авдаг ба ийм бөмбө- гийн дэлбэрэлтийн хөчөөх хүрээний радиус нь 1 км орчим байдаг. Японы хоёр хотод хаясан бөмбөгнөөс тэр даруйдаа 200 гаруй мянган Хүн амь үрэгдсэн бол дараа нь үлдсэн цац- раг идэвхийн нөлөөгөөр мөн 100 гаруй мянган хүн өвчилж цас барсан ба олон мянган хүн үүрдийн та- хир дутуу болж, залгамж хойт үед нь хүртэл муу- гаар нөлөөлж байна. АНУ дараа нь устөрөгчийн бөм- бөг буюу халуун цөмийн бөмбөг үйлдвэрлэж турш- сан юм. Халуун цөмийн бөмбөгийн хөнөөх чадал 10--100 дахин их байдаг учир улам ч аюултай зэв сэг юм. Зөвлөлт Холбоот улсын социалист |нийг мийн байгуулал, номму инст ёс суртахууны мөл чанар нь хүнийг үй ол- ноор устгах зэвсгийг эх лэн үйлдвэрлэх явдалтай юхицохгүй учир гайцхүү дайсыи4 цөмийн довтолгоо идос хамгаалах зорилгоор цөмийц зэвсгийг арга буюу хийхэд хүрсэв юм. АНУ 1945 онд цөмийл азэвсэг- тэй болж түүнийгээ хэрэг лэж хүний бсноос гадуур бөгөөд олом улсын эрх зүйгээс гадуур баамад тэмт хэрэг үйлдсний Да. раахан үеэс эхлэн ЗХУ-ыг устгах төлөвлөгөө одон ййхин боловсруулж байв ЗХУ цөмийн зэвсэгтэй бол сон нь АНУ-ын санаарк- 8Ы1 тасалсан байна АНУ тэр цагаас. койш ЗХУ-ыг чадлаар давамгайлж рэмгий бодлого тулган хү- зэвсгийн тү- цэрэг лээлгэх гэж тасралтгүй оролдож ирлээ. Цэмнйи дайнд бэлтгэхэд цөмийн зэвсгээс гадна түүнийг дэлбэлэх газар, авчрах зөөгч хэрэгсэл хэрэгтэй байдаг. Энэ харэгсэлд хо- лын бөмбөгдөгч онгоц, хо- лын тусгалын пуужингууд ордог байна ЗХУ 1948 оноос эхлэн цөмийн зэвсгийг хориглох, боловсронгуй болгох тур- шилтыг зогсоох саналыг олон удаа дэвшүүлсэн бо- ловч тухай бүр АНУ тэр- гүүтэй империалист гүр- нүүд эсэргүүцэн, хүлээж авдаггүй байлаа. ЗХУ, дэлхийн дэвшилтэт хүчний чармайлтын үр дүнд цө- мийн зэвсгийг усан дор, агаарт, сансарт турших- гүй байх гэрээг 1963 онд байгуулж чадсан юм. Га- зар дор цөмийн зэвсэг тур- шихыг хязгаарлах, атомыг энх тайвны зорилгод ашиг- ялах тухай 1974 оноос за- рим нааштай дүн бүхий хэлэлцээр байгуулсан юм. Гэвч 1982 онд Рейганы захиргаа хэлэлцээрийг дур зоргоороо тасалсан бай- на. 1985 оны долдугаар са- рын 29-нд ЗХУКН ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга М. С. Гор- бачев газар доорхи тур- шилтаа ЗХУ наймдугаар сарын баас 1986 оны нэгдүгээр сарын цэгэн хүр- тэл зогсоож, хэрэв АНУ мөн здил зогсоовол Цаа- шид туршихгүй байна гэж мэдэгдлээ. ЗХУ-ын эиэ са- наачилгыг далхийц олоп нийт үнэнхүү эйх тайванч алхам гэж халуунаар дэм- шин хүлээн авлах Энхийг ерхэмдэгч шу Арга түмний тэмцэл дай. вы хар үүрРА хөөн зайлуулах нь (ДАШг, шїггүй. Ї “ШУА-ийн Физик техийг | шин хүрдэлэнгийн 40 жилийн нь ойд ыг ҮНДЭСТЭН ОЛНЫ ХҮҮХДҮҮД ҮҮРД НЭГ САНААГААР АМЬДАРНА | сан бусад аливаа зорилгод БИИДУ ЭН "Уу тэ 95” шин р тээ ашиглахыг хориглох тухай Г” гэ конвсиц» эг олон улсын Ї || 1! ОНЦ чухал ач холбогдолтой "| рээ косншудар НҮВ |. Т НЫ ҮЙЛД | онхо тайвны төлөө, (дайн, 7 Р 4 5 ялангуяа цөмийн дайны өс, НҮВ-лан бнотємийд өлөн бай хал заалтууд тусгагдан ор чадах вэ? гэдгийг зэргэцүү- 4 : 7 . й 1 сон юм. НҮБып хүрээнд лэн бодож байна. Өнгөрсөн РЭГ Чиглэсэн баримт бичгийн тууллагын үйл ажиллаг Я : 4 » Сангаа арвижуулсан юм. БНМАУ идэнхтэй оролцож энх тайвны бат цайз болсон 40 жилийн хугацаанд бай Заг зэм УМанад судлал ай ёсны ЗХУын оруулсан хувь на- ? Мон түүнээс тадиа НҮБ- аравдугаар сарын 27-нд МҮд мэр үнэлж баршгүй юм. Зэв сэн оповчтой санал, ын хүрээнд ОЛЦДэг Дэл» 272 өнөөг хүртэл | саглэлаар хөөцөлдөх явдлыг лага хийсэн нааштай үйл хийн эдийн тмчилл олоц улсын энх тӨйвам, Өюул« таслан зогсоох, цөмийн Дай- аяиллагаагаараа социалист чухал асууд/ , тухайлбал, гүй байдлыг бохжүүлэхэд чиг- ны аюулыг сэрэмжлэн зай хамтын нөхөрлөлийн орнууд олдоц у и эдийн засгийн лэсэн хүч чармайлтад эөэмйн 1 луулах, зэвсэг хураах асууд- бусад улс гүрэнд үлгэр хуу. шинэ. дэг журам тогтоох, НинВагхалчаЁ 08 лна-9 шах луудаар зөвхөн НҮБ-ын ийд-. риал үзүүлж ирсэн юм. Сая- ЭдийН (засгийн | харилцааг 5 рээс дэвшүүлсэн зөвлөлтийй хан Ерөнхий Ассамблейн 40 2" Шан лүүлэхэд чиглэсэн бодлого ба. сая хүний амь иасыг бүрэлгэж, хүй төрөлхтний түүхэнд хамгийн их цус урс- гасан дэлхийн хоёрдугаар Дайнд манай гаригийн дав шилт хүч, юупы өмнө ЇЗХУ- ын ард түмэн, түүний баа- тардаг улаан арми ялса ТОХ -үр дүнгийн иэг нь НҮВБ- ЫГ, байгуулсан... явдал байв. Д ийн хоёр дайны түүхэн сургамж нь дайныг гарахаас нь өмнө хамтын хүчээр сэ. жлэн зайлуулахын төлөө ЯВДАЛ МӨН ТЭДГИЙГ ухамсарласан дэлхийн улс и нийтийн аюулгүй байд- яг сахин хамгаалах чухал хэрэглүүр болсон энэ бай» гууллагын суурийг тавьсан юм. Дүрмий нь ариун азорил- » зарчимд үйэнч байх ту- дэлхийн 54 улс анд- баталспаар 1945 оны 10 дугаар сарын 244д үү сэж тогтсон энэ байгууллага өнөөдөр өөрийн эгнээнд мая- най гаригийн 159 орпыг цэгт гэж байна. Түүний дүрэмд бичсэлэжф НҮБын гол зорилго нь хойч үеийнхнийг Дайны гамшгаас ангижруулах явдал тул олон улсын энх тайван аюулгүй байдлын төлөө, дїй ны, ялангуяа цөмийн дайлы эсрэг энэ байгууллагын гар- гаж буй хүч чармайлтыг дэл- хийн дэвшилт хүч, түүний дотор социалист орнууд тууш тай дэмжиж ирсэн юм. Дэлхийн хоёр дайны хам- гийн хүнд хүчрийг үүрч гар- сан ЗХУ-ын тууштай тэмц- лийн үрээр НҮБ-ын дүрэмд хүн торөлхтөний жинхэнэ эрх ашгийг илэрхийлсэн чу- оновчтой санал санаачилгуу дын тоо 100 давж байгаа нь үүний тод гэрч болж байна. Империалист харгис хүч ялаигуяа АНУ-ын одоогийн засаг захиргааны балмад бодлого, дайнч хэнээрхлийн уршгаар олон улсын байдал ноцтой хурцдаж, зэвсэглэ- лээр хөөцөлдөх явдал урьд өмнө үзэгдээгүй өргөн цар хү- рээтэй боллоо. Рейганы дай шүүлсэн «стратегийн хамгаа лалтын санаачлага» гэгчийг хэрэглэх алхамд орж байгаа нь дэл- хийп шударга улс түмний. жигшил зэвүүцлийг зүй ёсоор төрүүлж байна. ЗХУ америкийн энэхүү «оддын дайн»-ы төлөвлөгөөнд оддын орчинд энх тайвиаар хамт- ран ажиллах төлөвлөгөөг сөргүүлэн тавилаа. НҮБ бай гуулагдсаны 40 жилийн ойг дэлхийн улс түмэн тэмдэг- лэн өнгөрүүлж байгаа- энэ жил НҮБ-ын гишүүн улсууд эгэ байгууллагын 40 ясилийн хөгжлийн түүхэнд ямар хувь нэмэр оруулснаа эргэн дүг- нэж ирээдүйд энэ байгуул- лага хүн төрөлхтний сайн сайхны төлөө чухам юу хийж, ганд оруулж хэ эрүүлжүүлэх, нийгмийн амьд ралын бүх са/ арт тэгш эрх римталсаар ирлээ, са БНМАУ-ын өчилспаар 1078 оцоосэохлэй лэлцүүлэхээр ЗоүЭЧгҮЙ ардчилалыг хэвшил болгож зэвсэг хураах «салсрыг милитаричлахгү БЬс Ё үзүүлэх долоо | байх нөхцөлд түүнийг нх “ҮНИЙ эрхийг хангахад чиг- идэн тайвшы зорилгоор эзэмших |ЛЭсэН “Зарч чухал зөгий нөөс өхлэн дэлхи | салбар дахь олон улсын хам- МИЙДВэр баталж 11446111 дэглэдэг уламжлалтай болов, тын ажиллагааны үндсэн хэрэгжүүлэхэд НҮБ их ан- Она өавсар манай улсын мэр | чиглэл, зарчим»-ын тухай хаарал тавьж ирсэн юм. хүнд олон улсын тавцанд мэ- “ИЛ анж ансарг дэгдэхүйц өсөж БНМАУ оноо. ЗХУ-ын санал нь “сансар 1960 онд ЗХУ-ын санаа. дөр, ШҮВ-ын салбар зарим бай. | зэвсэглэлээр хөөцөлдөх Явд- чилгыг үндэслэн НҮБ-аас гууллага, тухайлбал Өовсэг ху- | лыг хавжгэрүүдэхгүйй Хэр баталсан «Колони орон, ард ГЛаВаал) Бэрөрылч ДУУ нэм түүнийг энх тайвцы зор түмэнд тусгаар тогтнол ол- | шинглах, энэ салбарт “Олон гох тухай Тунхаглал» пь Б-д чүнэнй Цэжуй ангал)? улсын тын ажиллагааг кодонд боолчлолоос дарлагд- молөог дээшлүүлэх тусгай хо- | хөгжүү тэгснээрээ цомийн сан ард түмнийг аврах хаг роо, түүнчлэн. ЮНЕСКО, Олон дайны аюулыг багасгахад рэгг бодитой дөхөм үзүүлсэч лсын ходолморийн байгуулаа- | й у тус дөхөм үзүүлэх энх тай- билээ. та, Шү: 2217:: шээнь 1 0 /| лах ллага, үчс, өдөө ванч, цаг үеэ царгаррухах НҮБ-ын оршин тогтносон бэ Ёл гээн Тан айж алхам боллоо гэж монголын др илийн “түүх нь хэрэв хогжлийн байгууллага . зэрэг | ард түмэн сайшаан дэмжиж энэ байгууллагын дүрмийн НҮБ-ын төрөлжсөн өсөн бай- байна. ЗХУ болон ах дүү социа- лист бусад орны санаачилга идэвхтэй үйл дүнд зэвсэглэлээр хөөцөлдөх явдлыг сэн «Цөмийн зэвсэг үл дэл- гэрүүлэх «Сансрын огторгуй, лэн сар болон рийн эрхсийг шинжлэн ашиг лах талаар улс гүрний явуу- лах үйл ажиллагааны зарч- ажиллагааны хязгаарлахад чиглэ- тухай Гэрээ» түүнч- бусад тэнгэ- мын тухай Гэрээ», «Байгаль орчинд нөлөөлөх арга хэрэгс- лийг дайны буюу дайсагна- ариун зорилго шүүн улс бүр үйзнч байж, дүрмийн заалтуудыг лэхээ практин амьдралд хаМ Эх чадах юм бол НҮБ энх тайван, эрх чөлөө, нийг- мийн эдийн засгийн хамтын ажил- лагаа, үндэсний тусгаар тогт- нолын төлөө улс түмний шу- дарга тэмцэлд хувь нэмэр оруулж чадах байгууллага ГЭДГИЙГ ДЭЛХИЙН НИЙТЭД ХА руулж байна. зарчимд ги- хэрэг- дэвшил, эрх тэгш Г. ЛХАГВАЖАВ (ГЯЯ-ны ажилтан) манай улс зэвсэг ху раах асуудлаар олон талын хэ- | эрхийг дархалж энх тайвны тө- лео тэмцэл нь хууль ёсны бо- лохыг бататган, өөрсдийн ёрд ХҮҮХДҮҮД ИМПЕРИАЛИЗМЫГ, империалиамыг айна. Хүүхдүүд энх тайвныг хүсч байна. Хүүхдүүд дайныг зсэргүүцэж байна. Хүүхдүүд эйх амгалан амьдралыг хүсч байна. Эйэ оны хичээлийн шинэ жилийн эхний өдөр манай ор- иш ерөнхий ловсролын Дунд сургуулнудад «Энх тайвны хичээл» хийх юм Майай орны пионер бага- чууд энэ. өдөр энх тайвны төлөө, дайны эсрэг ахмад үеийнхний хамт дуу хоолой. Тоо нэгтгэж байна, НҮБ-аас 1959 онд гарга- сан Хүүхдийн эрхийн тунхаг лалд «Хүй төрөлхтөн |хам- гийн сайн сайхан бүхиээ үр хүүхдэдээ өгөх ёстой» гэж заажээ. Бид үнэвч шударга, эрэл- хэг , хөдөлмөрч, эх оронц үзлийг үр хүүхэддээ Хүүхдүү, жигшиж 71:42181112970 тайш эрхтай, харилцан бие биенээ хүндэтгэдэг болгохны бидийй эрхэм зорилт билээ. Дэлхий дээр социалист, ка-. анталист хоёр нийгэм оршин тогтнож байна Социалист ний гэм, хүүхдийнхээ сайн сайхны төдөө бүхнийг зориулж байдаг Тариаланч яавал тарна, ногоо олзоор ху авч хүн амыг цатгалан, дгах талаар бо- дож, барилгачин эрдэмтэн, уваненер, эмч) үйлдвэрийн ажилчин болон бусад бүх төрдийн мэргэжлийн хүмүүс хүүхэд батачуудыг өлсгөлөн. зовлон, өвчинг мадэхгүйгээр тохилог сайхан өрөн сууцанд амьдарч, үйа төлбөргүй сур- гуульд сурч эрдэм боловсрол- той иргэд болгон хүмүүжүү- лэхийг эрмэлздэг. Готол хөрөмгөтө"! | оронд зовлон зүдгүүр, өлсгөлөн, гуйлагчлалд юуны өмөөхүүх ДҮҮүд өртөж байна, Статистикийн: тооцоолсвоор дэлхий дээр 1,0 миалаард Хүүхэл амьдарч байна. Эдиээс 800 сая хүүхэд ядуу мг! тийн байдалд зВЬлыр, 2 сая гаруй нь өдөр бүр өлсгө. мөн! Ч байдалд зуйл юм. гудамжинд БАЙНА зүсэм талх олж идэхийн тулд хөдөлмөр хийдэг байна. Колумб, ОЛБНУ-ын нүүрс ний уурхайд хүүхдүүд өдөрт татдаг ажээ. Сальвадорт хүүхдүүд амь зуухын эрхээр сонин худалдаж, гутал цэвэрлэж амьдарч бай- па, Дэлхийд нэг сенундад мэг хүүхэд үхэж, нэг өгдөж байх энэ хугацаанд 25 сан доала. гыг цэргийн зардалд зориулж байны Олон оронд амвэлгийн анхны тусламж үзүүлж чадах» гүйгээс болж өдөрт олон зуун | мяпгаа хүүхэд үхэж байна. Маш аймшигтай | тоо баримт, АНУ-аас Никарагуа. тийн асраг явуулж байгаа аар- 4 лаагүй дайны уршгаар олон мянган хүүхэд өнчирч, Авсг- ралид 10 сая эцэг эхчүүд Хөрөнгө, мөнгөгүйц уршгаар хүүхдүүддээ боловсрол олгож, ! чадахгүй байаа, Зөвхөн эдэ хэдэн жишээг | дурдахад Гол тэм) буруутан хай болох Нь тодорхой бидээ. Энэ нь бусдыг дарлан мөл- ншж дайн даагыг өдөөж бай- ертөнц би хүн төрөлхтөн й хамт монго- Д.Мсүтимэрүүулээллннллэттэтгттттттээтэтэтэээ ЕСДҮГЭЭР САРЫН НЭГЭН- ХОТОЛ ТҮМНИЙ БАЯР Ё ӨГЧ ЗСБНХУЫН ШУАЛМИН ДЭД. ЕРӨНХИЙ Ч В.А, КОТЕЛЬНИКОН. 2 эгаэц манай форонд эрдэм мадаогийн Өдөр БУЬЦнаанОВ... Нэчаүүлт машай улсын гурван хүэаа. дын нь суралцын байна ЗХУ-д бичиг мэдэхгүй хүй байжгу! “ойд мийтээрээ. дунд болоисролтой болох зорилт 8 өгар ны Сургуулийн талаар хотол түмнээрээ айхварал тавиж байдаг дунд боловсролын ба тсхиыц мэргэжлийн сургуулийн реферимз тухай нам, засгийн баталсан баршаг бичигт төд томрууи тус гагдсан нм. Манай оронд хичээлийн шинэ экил ухглсан ёсдүгжэр| сарын 14ний өдөр үнэхээр хотол түмций Ойр болдог юм. Энэ одор манай ориы сая сал хүүхдүүд эрдэм ном үзэхээр сургуульдаа инцгаадлг, Идэвхтэй: өмьдарч, бодож, шинжилж судаах гаж жүҮХдДҮҮД сургуульд суралцаг юм. Їйцижлэх: ухаа өмнө дэвшигдэн тавигдаж байгаа зорилт асар ик, бас срнирход татмаар, Энэ иь Фиамит бол материйн адхиоп байгуулалтын зүй тогтод ба ортөнцийн хувьслын хуу. лиуды, Мэзэх, орчны хүчний шинэ шинэ тд үүсвэрийг хийж, олох, химийн хувьд ший» Шинэ бодис, тэдийй хувирах технологийн явцыг мээн илрүүлэх шинэ материал ба ироцессыг бий » биологнт бол амьд материйн мөн чанас рыг гүй гүнзгий танин мэдэх, удамшлыг удирдан салад, тэ- ! бодиг ба хүвсний бүтажгдэхүүнийг гайган авах үр ашигтай зрга замыг хайх, гариг им хутьд бол манай гаригийн бүтэц, хогшил, тарчлан далай БНСВУ БАЙГУУЛАГДСАНЫ 40 жилийн ОЙД СОЦИАЛИСТ ВЬЕТНАМ | 1 Шин Ї Ч 1! й БНСВУ байгуулагдсаны (40 өж жилийн ойг тохнолдуулад ньет- байдлыг хэмилүүдох, тэдмий ваювын эсвэр үеийнхэнд монго. эрүүл мэндийг сахин холы пионер багачууд Чин сэтгэ- Ї толзар их амжилтад хүрч бай- лийн мэндчилгээ довшүүлж бай- ив. ма 5 єглжэрчийрт - 2 1 . "8! Ї 1 9-р мн 1. Энэ өдө, эх орон ар цэцэг тэвэр- 77) сэн жаалууд сургууль өө «Энх тайвны хи- | чээл» зааж (Өгнө үү хэ. 3 мээн хувьсгалт тэмцлийн К зүтгэлтэн. Түүвийн Дүүдэй гуайг урьсан юм. Дарийн тэг он жилүү- 9ийг нүдээрээ үзэж биеэ рээ туулсан энэ ахмад дайчныг хүүхдүуд та нар андахгүй. Лувсанцэрэн- гийн Аюшмуш... Сангийн Дампил... Дашийн Данзан- єаанчиг....нарын дарга яз- сан юм. Эрэлхэг? дайчин Дүүдэй гуай түүхэнд «гур ван баатрын салаа» хэ мээн алдаршсан буудла- | сын 1-р батальоны 2-р ротын 1-р салааны даргаар явсан юм. Тэдний салааны тухай нэрт «зохиолч Д. Сэнгээ «Аюуш» тууж бич- ф сэнийг та нар сонирхон уншдаг. Энэ удаа бүгдээ- рээ хамт уншья. Эдний ооны тухай зохиолч ожоодоржийн зохиолоор найруулагч "Х.Дамдин «Баатар эрсийн дууль» кино бутээж Мар- гаашийн хичээлийн үзүүу- лэн тэр болно. Хичээлдээ орьё хүүхдүүд зэ! Ё 1, «..Аюуш минь Чу. | хал хүн гэдгийг тэр золи- гууд бас мэджээ. Гүүрний цаанаас А байгаа чигээс огт Чимээ алга. Аюушийн гялалзтал Дав- --р 1н ч “ж17 1 гүй. түү цэцэн ле» мёт ч дуугарахгүй, шуур, галаар нөхдийгөө Ч байхад х бүрийн дотор хүн Аюушийн тухай муухай зэвүүн юм бодогдоно...» Д. Сэнгээ зохиолчийн «Аюуш» ингэж гардаг. Энэ ном манай өнөөдрийн Энх-тайвны хи- чээлийн сурах бичиг бол- ! но. Энэ мөрийг уншсан | хүүхдүүдийн бяцхан зүрх ДОГДОЛЖ «Аюуш яав... ! Аюуш яав...» гэж цохилно | Аюуш яав... х Дд та нар «Аюуш» ЧУулсийт уншаад «Аюуш яав» «Амьд уу» гэж дог- шэнтэнийнээлэхиллэлаллиин ЯПОНЫ МИЛИТАРИЗМЫГ ЯЛСНЫ 40 ЖИЛИЙН онд ЭНЭ ДАЙЧИД 9НХ ТАЙВНЫ ТӨЛӨӨ ТУЛАЛДСАН 30 минутад тулалдаан эхэл- сэн гэж тэмдэглэдэг юм. .. Дайн гэж... хэлэхэд Ч хэ. цүү юм шүү. «Энх тайвны хичээл» заах багш болсон Хэнэ ярихаас яахав... үүхдүүд та нар уншсан л байх... Ийм хйг шүлэг байдаг даа Дайн Хүнгүй гэр Тэргүй хүн Дайн Гаргүй бие Биегүй гар ., гэдэг сэн билүү. Нүдэнд харагдтал бичсэн юм шүү. Эхний үед салаа маань хохирол бага- тай байлаа... Манай салаа- ны үүрэг бол тодорхой бай- лаа. Фронтын зүүн жи- гүүрт давшина. Нэгдүгээр зорилго танкийн саадны эв дэрхий гүүрийг эзлэх, хоёрдугаарт давааны арын гурван жижиг толгойг авах, эцэст нь 2Канчхүүгийн да- вааг чөлөөлөх ёстой бай- лаа... ” Сум гэдэг чухам бороо шиг асгарна. СПөөм газар амины үнэтэй гэж ярьдаг даа. Чухам тийм л цаг бай- сан. Аюуш Дашдондог хоёрт салааны баруун га- рыг галаар хамгаалах үү- рэг оногдсон юм. Хөнгөн пулемёт нь тачигнан ураг- шилсаар байлаа. ТТанкийн саадыг шанг нэв- эрлээ. ончууд эхлээд “ХӨКВЬН ӨЛ УУРЬАЛГү, Биднийг тэр-холоос их мэр» тэн буудав гэж санан с8- лаан дээр минь л Хамаг сумаа асгаж гарлаа... Энэ завшааныг ашиглаж хоёр баатар маань тун ашигтай " байр эзлээд авлаа. Тэр өд- рийн бороо тэж хувингаар асгасан юм шиг л цутгаж байсан. «Гутлын түрий до- тор ус, цус хоёр шалчиг- наж явсан» гэж манай ах- мадууд ярьдаг юм. Үнэний хувьтай л үг. Гэтэл... гэ- тэл дайсных хамаг л туг: гаа тэр хоёр дээр минь ас- гаж гарлаа. Хоёр баатар маань давшсаар салаанаа- саа урагш 60--70 метр холдчихсон... Дашдондог ирж нэг удаа сум аваад явснаас хойш холбоо тасар- лаа. Нэг үе нам гүм бол- чихлоо, Би хоёрдугаар та- сагтай хамт гол чиглэлд давшиж явсан юм. Сэдба- зар (2-р тасгийн дарга) бид хоёр нүд цавчихгүй хараад байлаа. Гэтэл Аюушийн минь цэцэн пулемёт та-" чигнаж байна аа.., Баяр ласан гэж юүхэв... Гэтэл ахиад л таг чиг боллоо. доор... бааг дунд салаагаараа... түүний тунгалаг шар царай час улаан болсон байв. Саяхан Аюушийн хойноос туслалцуулахаар явуулсан байлдагчийн араас түүнийг зоригтой хурдан явахад өн- дөлзөж, навтасхийн хэвтэ- хэд нь адилхан навтасхийж, гар нь чичрэн зүрх нь дог- долж” байсан ахлагч “Дүү- Дэй цагаа гаргаад аравхан минутын дотор их л ам- жилттай явж бузгай ойр очлоо доо гэж хэдэн алхам урагш давшлаа...» Сурах бичигт ингэж өгүүлжээ. Сурагчид уншаад «Аюуш баатар» шиг хүн болохсон гэж хүсдэг... «Аюуш баатар» ямар цэрэг байсан юм бол. .. Т. ДҮҮДЭЛ: Лувсанцэ- рэнТийн Аюуш, Гомбосү- рэнгийн Дашдондог хоёр нэг нутгийн хүүхдүүд... зэргэлдээ сумын улс л даа. Гэхдээ багаас бие биеэ та- них мэдэх найз нөхөд бай- сан гэдэг юм. Аюуш нь Өвөрхангай аймгийн Төгрөг сумын харьяат... Дашдон- дог нь Тарагтынх... Хоёбу- лаа нэг өдөр нэг газраас ардын цэргийн албанд та- тагдаж их замын шар тоо- соНд цуг байлдаж явсан “ тэж ярьдаг юм. Тэгээд нэг ангид х рилагдаж ир- сэн... л явна цуг хамт байдаг залуус юм. Эр хү- ний үерхэл нөхөрлөлийн жинхэнэ үлгэр чинь тэр хоёр байсан... Аюуш нь олон таван үггүй. Даруу томоотой өндөр бор залуу байж билээ. “Өгсөн үүрэг даалгаврыг яг цагт нь жин тан биелүүлнэ. Сурлага сайтай, сахилга онц ийм л хүн сэн. . Дашдондог нь сайхан зурдаг хүү байсан юм. “«Сүхбаатарын тасалгаа»-г тэр л ганцаараа зурж би. чиж тохижуулсан даа. Бас шүлэг бичнэ, Хааяа нуув- чинд суучихаад цэрэг эрст уншиж өгч байгаа харагд- даг сан. Ийм л золбоолог эрс байсан юм даа. Өдрийн од шиг ийм эрс үрэгдэх ёс- үй гэж бид бодож байлаа. хүүхдүүд ээ... Ахмадын баатарлаг үйлсийг унших тутам дайныг жигшиж Энх тайвныг та нар хайрлах болно. Энх тайвны хичээ- лийн гол учир энэ юм. Унш сурагчдаа... : 3. «,..Аюушийн тэндээс бас чимээгүй гэж ахлагч Дүүдэй уртаар санаа алдав. «Аюушийг ямар ч үнээр хамаагүй олж ав» гэж ху- рандаа над өөрөө тушаасан шүү дээ. Би хурандаагийн- хаа тушаалыг биелүүлж ча- дахгүй гэж.үү? Аюушийгаа дайсны тараас мулталж чадахгүй гэж үү »-.- .. Япончууд бүр ойрт- лоо. Түрүүч нь гүүрт хо- рнод метр тулж ирлээ. Гэ- тэл тэдний өмнөвс Аюу- шийн" цэцэн пулемёт та- чигнаж атанлан ирсэч дайснуудыг өвс шиг Ххяр- гав. -- Аюуш... Аюуш... -- Аюуш амьд байна. Аюушийн пулемёт тачигпаж «байна. -- Ай даа болж байна... гэж нөхөд нь хашгирав. Ах- лагч сая л уртаар амьсгалж сэтгэл нь амсхийн ядарсан царайд нь баярын гэрэл харван нүдэнд нь нулимс гүйлэгнэж” эцгийн сайхан сэтгэлээр: - Ингэх ёстой. Аюуш амьд байх ёстой Аюуш сайн хүү!.. гэж сэтгэлдээ. шивнэв» Унших бичигт ингэж өгүүлжээ... Т.ДҮҮДЭЛЯ: -- Ай даа баярласан тэж “тоймгүй. Сэтгэлийн тар тэнхээгээр бид урагш давшихаар шийд гаргав... Овоолсон шороо- ны ард тасгийн дарга на- раа цуглуулж давших үү- рэг өгөөд тараалаа. Тэд минь суман мөндөр доогуур бөхийн гүйлдэж одов... “Сэдбазар бид хоёр хоорон- доо дөрвөн метр орчмын зайтай хэвтэж байсан юм Гэтэл нэг гранат шуугиж ирээд. яг бид хоёрын дунд уначихлаа. Ингээд л дүүр лээ гэж бодлоо. Үхэл... Дайн гэж ийм л юм шүү дээ... Хэдхэн хором... Түгшүүрт тэр хэдхэн хо- ромд Сэдбазар маань сам- гаргаж өнөөдөхийг чинь дэлбэрэхээс нь өмнө аваад эргүүлээд шидчихсэн Ингэж л бид хоёр амь гар- сан юм. Давшлаа. /Аюу- шийн цэцэн пулемёт бид бүхэнд сэтгэлийн урам з0- риг өгч, дайсанд үхэл мө- хөл илгээж байлаа. Сан- гийн Дампил японы офицер олзолж ирлээ. Бүр ахмад цолтой чухал «олз» штаб 144 тэр дор нь хүргүүлсэн. ампил бас 500 метрийн цаагуур гүйж явсан дайс- ны мэдээ хүргэгч нохойг буудаж чухал мэдээ ол- золж авлаа.. Ялалт тун ойрхон 8 нийг бид мэдэрч хнЧЖ- Тэгээд цааш нь сурах би- чигт юу гэж бичиж вэ? Пионерүүл та нар унш даа. зүрхэнд шинэ хүч нэмэв... Аюуш давшихаар өндийв. Босч чадсангүй... «Энх тайвны хичээлийн» сурах ” бичигт ингэж өгүүлжээ. Т. ДҮҮДЭЛЯ:Сум чих шүргэн ульж...бөмбөг бараг хөл дор дэлбэрч байсан... Би түйсзэр юу юуны тү- рүүнд хөёр баатрын нуув- чинд харайн орлоо. Аюу- шийн инээд алдаж явдаг дөлгөөхөн царай цайж уруул нь омголтжээ., -- Ахлагч уу... Намайг намд... гэж шивнээд амьс- гаа хураасан. Би МАХН- ын гишүүний тухай ярьж байна даа л гэж ойлгосон. Манай. салаа анхныхаа хү- нийг ингэж алдсан юм даз. Ингэж л баатар төрсөн дөө. Тэр 11 удаа шархадсан байсан. Гомбо- сүрэнгийн Дашдондог тават удаа шархадсан байлаа. Хамгийн сүүлд дайсан Аюушийг алахаар онилс- НЫ гэнэт мэдэж нөхрийн. хөө дээрээс дарж хэвтэн тархиараа шархадсан юм. Нөхөрлөл гэж энийг л хэл- дэг юм даа хөвгүүд минь... Би шархы нь боож ариун цэврийн зааварлагч Ван- чинд өгч ар тийш нь гарга- сан. Хоёр дахь өдрөө шар- хаа- даалгүй нас барсан гэ- дэг... Ингэж хоёр баатраа алдсан юм даа... Дайн гэж ийм л аймшигтай зовлон байдаг юм. Хэдэн хоногийн дараа нуугчинд намын үү- рийн хурал боллоо. Намд элсэхийг хүссэн /Лувсан- цэрэнгийн Аюуш, Түүвэлн Дүүдэй хоёрын- асуудлыг авч хэлэлцсэн юм. Дарь хүхэр үнэртсэн тэр нуув- чинд Л. Аюуш байсангүй. Гурван толгойн орой дээр хөшөө болон үлдсэн. Байл- дагч/ эрсийн сэтгэлд гэрэл болон түгсэн. /Харин цус нэвчсэн өнөө өргөдөл нь хурлын тэргүүлэгчдийн өм- нө дэлгээтэй байлаа. --Лувсанцэрэнгийн Азюу- шийг элсүүлэх үү? Элсүүлье -- Түүвэйн Дүүдэйг эл- сүүлэх үү? г-- Элсүүлье Нуувчинд тэд ярайтал гараа өргөж бид хоёрыг эл- сүүлсэн юм. Нам, эх орны үйл хэрэгт «хэзээд бэлхэн» явсны минь үнэлж БНМ АУ-ын баатар Аюуштай цуг нэг хурлаар намд элсүүл- сэнд баярлаж явдаг юм. Ням олон сайхан эрс амь насаараа та нарт Энх тайв лизмын бодит аюул бай- саар байгаа цагт «Энх тайвны хичээл» хмсаллжогоал шалыг 25 жавииирын лал Буалцэржвсгэжгалечилээтэлгчрчигэлртхргэат мьганг-дсланс гоёсжав сэ. ЖХЖИВГл Янг: