27 дахь жилдээ 1971 оны нэгдүгээр сарын соооооососоооос0с00000000 Баасан 261 (1161) Үнэ 10 мө Шил толь нь гялалзсан са-- руул сайхан танхимд мөнх нНо- гоон гацуурын дэргэд Шинэ жи лийн өвгөн аав, улаан бүчээ намируулсан бяцхан хүүтэй ярьж байна. Тэр хүү шинэ жилийн багт наадамдаа «Түүхт ой, улаан бүч» гэдэг сэдвээр оролцжээ. Өвгөн аав бяцхан яүүгийн тол- гойг илбэн энхрийхэн дуугаар: -4Аз жаргалтай орны бага- чууд та нарыг харахад сэтгэл са наа ариусах мэт болох юм. Хүү минь ирж байгаа, шинэ онд ямар ямар түүхт үйл явдал болох билээ? гэхэд жаал хүү өвгөн аа- вын хайр энхрийлэлд баясан цо воо дуугаар, : -- Өвгөн аав аа! Бид ирж бай гаа 1971 онд олон шинэ. түүхт үйл явдалтай-.учран золгоно шүү дээ. Ё Хамгийн эхлээд намынхаа түүхт 50 жилийн ойг тэмдэглэ- нэ. Энэ ой бол аав, ээжийн ч баяр, ах, эгчийн ч баяр, бас ба- гачууд бидний ч баяр билээ. Яа- гаад гэвэл бид цөм намын хайр ивээлээр энх тунх өсөн торниж, элбэг баян аз жаргалтай амь-- 52 Л, Мөнх ногоон гацуураа өнгө өн- гийн шилэн бөмбөлгөөр чимэглэж, таван өнгийн солонго татсан са: руул сайхан танхимд жаргалтай бяцхан иргэдийн сүлд модны наа- дам болж байна. дарч байна. Дараа нь бас ардын цэргийн ой, ахмад хувьсгалч- дынхаа өдрийг тэмдэглэн, улс хувьсгалынхаа 50 жилийн ой- той, дэлгэр зуны найртай ца- гаар учран золгож баясан тэмдэг лэнэ. Бид энэ түүхт ойгоо угтаж, Залгамжлагч Ш чуулганаа хий- нэ. Залгамжлагч чуулган бол улаан бүчтэн бидний урина дуу: ны түрлэг, баяр баярын нэгэн билээ. Яагаад гэвэл багачууд бид Нам, Ардын хувьсгал, МХ ЗЭ-ийнхээ түүхт ойнуудыг угтан гарсан сурлага хөдөлмөрийн ая наа энэ чуулганаараа дүгнэж, ой угтсан тайлангаа нам засаг- таа өргөн барина. Бид сурлага, хөдөлмөр, авь- яас билэг, сурсан мэдсэн аль бүхнээ тайлангийн таван жигүү- рээр бэлтгэж байна. Өвгөн аав аа! Та манай ан- гиар очвол биднийг тайландаа хэрхэн бэлтгэж байгааг үзэх болно. Бид сар дутам бүлгийн сэдэвт ажил хийж, мэдлэг оюу: наа тэлж, сурсан мэдсэнээ нӨ- хөддөө сургаж зааж байдаг юм. Өнөөдөр энэ сайхан сүлд модны наадам дээр эргэн тойрон хар 4 322 1 Хөгжмийн аясаар хөөрхөн бага- чууд дуулан бүжиглэсээр танхимд орж ирэв. Ахлах ангийн Анхтуляа, Энхтуяа Ганболд нар «Шинэ жил» гэдэг шүлгээ уншлаа, Тэд мөнх ногоон гацуураа ч магтан дуулахаа мартаагүй ээ. Сүлд модныхоо наа дамд дэлдэн чихтэй туулай, дэвх- рэн гүйдэг бамбарууш, овт шар үнэг, олон амьтдаа цөмийг урьж оролцуулжээ. Тойрон бүжиглэж байсан бага- чуудаас хэн нэг нь: --Одоо манай сүлд модны наа. дамд хамгийн хүндтэй нэгэн зочин ирнэ. Хэн ирэх билээ, бага- чуудаа гэхэд хүүхдүүд цөмөөрөө --Өвгөн аав гэж хөгжилдөн ха сан ч багачууд бид тайландаа хир зэрэг бэлтгэж байгааг тусган харуулсан байгаа биз дээ, Бид нам, ардын хувьсгалын их ойгос тэмдэглэсний дараа, энхрий на мын дүү эвлэл ахынхаа тавин жилийн ойг баяр хөөртэй тэмдэг- лэнэ. Бид эвлэлийн хойчийг зал--|) гамжлагч шүү дээ гэж бяцхан хүү шинэ жилийн өвгөн аавдаа хүүрнэн ярилаа. Өнгөрч байгаа 1970 он бол дөрөвдүгээр таван лөвлөгөөний сүүлчийн жил би: лээ. Тийм ч учраас таван Жи: лийн ололт амжилтаа манай ард түмэн, баяр баясгалантай дүгнэн цэгнэж байна. Ирж бай- гаа шинэ он маань, шинэ таван жилийн төлөвлөгөөний эхний жилээ! Шинэ таван жилийн 10- лөвлөгөөний зорилт программыг биелүүлэхэд аав ээж, эгч нартай гаа улаан бүчтэн багачууд та нар ч мөр зэрэгцэн, ажиллана. Өнөөдрийн багачууд та нар ний гэм журмын шинэ нийгмийг гар дан байгуулах хувьтай билээ. Тийм ч учраас хүүхэд бүхэн их ой, шинэ ондоо, онц сурлага ,ор гилсон хөдөлмөрөөрөө барьцгаая! рнулж цасан охид бүжгээ хийлээ, Цасан мөсөн оронтой өвгөн ааваа багачууд баярлан угтаж концерт тоглож сонирхуулав. Цагаан өвгөн багачууддаа шн- дэт ногоон гацуурынхаа ид шидийг үзүүлж хүүхэд бүхэнд бяцхан мө чир өглөө, Бүх хүүхдүүд нэгэн зэ- рэг бяцхан мөчрөө гацуур мод руу шидэж нэг минут нүдээ анив. Шин- дэт гацуурын дор ууттай бэлгүүд бий болж багачууд өвгөн аавынхаа бэлгийг авлаа. Ийнхүү нийслэлийн 18 дугаар цэцэрлэгийн бяцхан багачууд сүлд модны наадмаа хий лээ. Ц. ЭРДЭНЭБАТ бэлэг 9.оооссоосссоооооооасооссосоососооозоооооооооооооооооо009000! ИХ ОЙ ШИНЭ. 0НД00 ИРМҮҮН ХӨДӨЛМӨР, СУРЛАГА АВЬЯАСААРАА БАХДАМ АМЖИЛТЫН БЭЛЭГ БАРИХЫГ БАГАЧУУД ТА АРГАА ХҮСЭН (ЕРӨӨВ ШИНЭ ЖИЛИЙН ӨВГӨН ААВ чинэ: ооосоооосоооооооооооооооооо! О02000с000000000000000000000 7 Ё 1є їС 2222 5297 | ФсОооооо000оо9д00о000009060! 112 Са жилийн ТӨ | хмсхооо0000000000090с 2000006000000009 ЭРДМИЙН ДАЛАЙД -ЖИГҮҮР 17 1| СУРД! Долоон цаг боллоо, Хонгор өглөөний гимнастик хийж дуусав. Үдэш давтсан хичээлээ Дахин нНэеР харав, Сургууль хүрэх замдаа орос ярианы өгүүл бэр гурвыг тогтоолоо, Хичээл эхэллээ... Багшийн заасныг дэвтрийнхээ нэг талд, нилээд зай орхин бичнэ. Энэ зайд Дутуу ойлгосноо нөхөн, ном хэв лэл сурах бичгээс уншиж дэлгэрүүлэн тэмдэглэж авдаг юм “байна. Хичээлийн завсарлагаанаар ном уншнж байсан Юра--Би чиний тусалснаар сайн сурснаа хагас жилээр батжуулна гэв. Тэгэхэд Хон гор нэг ширээний Чулуунцэндийн хичээлд яаж ту салбал сайн сургах тухай бодно, Үдээс хойш 9 хү гээр ангийн хоёр хичээлээр шалгалт өгч онц дүн авав. Ийнхүү Дорнод аймгийн гуравдугаар 8 «чи лийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч 29 улирал дараалан онц сурчээ, Сурагч Ойдовын Хон гор 9 дүгээр ангид бие даан суралцаж 1 дүгээр улирлаар сайн сурсан.бол одоо бүх хичээлдээ о дүнтэй шалгагдаж байна, Хачин тарлаа... Луллвна харьчихаад одон бөмбөг тоглож байгаа газар очив. Тоглох ээлжээ хүлээх завсар 24 дүгээр бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Хонгор гэсэн тэмдэглэлийн дэвтэр гаргав, Энэ дэвтэрт ЗХУ-ын пнонер Валя Каникийн гавьяат үйлс, гайхамшигт амьдралаар пнонерийн нээлттэй ажил явуулсан төлөвлөгөө Одоо явуулах ажлыг, Манлай » Дамдинсүрэн сэдвээр хийхээр төлөвлөн бичив, зЛ ы «Хүн з зүйн тухай» бичлэгийнхээ төслийг сэтгэлдээ хулгнн бодох явсаар гэртээ харьмагц бичнж эхэллээ. Хонгор ээждээ түлээгий нь хагалж, хоол хийхэд нь туслав. Аав,ах хоёрыгоо ажлаасаа ирэхэд өчигдөр авсан гэ, байна гэсэн үнэлэлт авлаа Орой “нь 8 дугаар эн гийнхаа хичээлийг давтаж, даалгавраа хийж Дуу саад Дүү нартайгаа шуудангийн марк, энгэрийн тэмдгийн цуглуулга янзлав. Дүү нар нь 22 цагт унтаж амарлаа, Гэр дотор нам гүм, Хонгор 9 хү гээр ангийнхаа шалгалтанд бэлтгэж суусаар 24 цаг боллоо, Унтахын өмнө салхинд гарч заншсан ёсоор гадаа гарав, Шинэ он гарахаар МХЗЭ--ийн д элсэж гал улаан батлахыг нь өвөрлөж, эвлэлийн тэїсдэг зүүнэ гэж бодоход сайхан санаг дана. Тэнгэр өөд харахад, : чид МйлгнанГ,, Дд огторгуйн уудамд од мн МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ зуралджээ. | дийг ерөлцжээ. лах 1931 оны 3 дуга, “нээс 8-ны өдрүүдэд Намын төлөөлсөн Хэлэлцсэн асуудаа . Монголы одоогийн, тамын ээлжит зориатын тужай Ай , Ардын, цэргийн штабыг бай- 2 у 1) 3, Ард түмний дунд намвшг”бөд ого, зорилтыг тайлбарлах 4. Мопгол, ардын намаас түмэнд тунхаглан зарлах бичгийг лөгч батлах тухай... “ХУРЛУУД МОНГОЛ АРДЫН НАМЫН “АНХДУРААР ИХ ХУРАЛ ? 0 Буул байдал ард ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! МАХН--ЫН 50 ЖИЛИЙН Ой ХҮРТЭЛ 90 ХОНОГ ҮЛД ЛЭЭ. ЭНЭ ТҮҮХТ ОЙГ УГТАЖ МАНАЙ СОНИН ТУСГАН БУ ЛАН НЭЭЖ БАЙНА. 5. Бүх ард түмний зэвсэгт бос тогыг бэлтгэж явуулах 6. Намын удирдах тыг сангох Анхдугаар их хурал маркснзм-ле нинизмийн үзэл санааг тусгасан на мын анхны программ «Монгол Ар дын Намаас түмэнд тунхаглан зар лах бичиг» гаргаж Зовлөлт Орос Улстай үүрт нөхөрлөж тусгаар тогтносон ардчилсан мопгол улсыг байгуулах арга замыг заасан түүхт шийдвэр гаргажээ. байгуулла МОНГОЛ АРДЫН НАМЫН ХОЁРДУГААР ИХ ХУРАЛ 2, 1933 оны 7 дугаар сарын їйлаас 8 дугаар сарын 10 хүртэл Нийслэл хүрээнд хуралджээ. Их ху ралд намын 3160 орчим гишүүдийг төлөөлсан таслах эрхтой 93 толөө лөгч сонгогдон иржаа. Хэлэлцсэн асуудал. 1, Намын Төв Хорооны тайлан илтгэл 2. Засгийн газрын ажлын тухай сарын, - лтгэд 2806 150 ур овэх 32 Намып эрмэлзэх 10 зүйлд төлөөлөгч ӨРТЛӨЛт оруулах 4 Намын дүрэм батлах 5. Намын дотоод ёжлыг сайж лах 6. Ороп нутгийн намын байгуул лашын ажлын тухай Я. Намын удирдах байгууллагыг сойгох, судар бичгийн хүрээлай, ” сургууль тэгээрдийн ажлын тухай од асуудал хэлэлцэв. ї т ч 7 Монгол Ардын Намын Товь-/Хаї рооны жинхэнэ гишүүнээр 15, ор гишүүнээр 5 жүнийг сонто- жээ. 5 ч хубьсгал Хувьсгал би анх 1921 онд Хиагтыг чөлөөлспөөр өөрийн дайчин замаа эхэллээ. Ард түмнийхээ нурууг тэнийлгэж нүдийг нь нээлгэх гэж би төрсөн юм. Гадаад дотоодын давхар давхар тал- хинд зовлон эдэлж байсан ард түм нээ жаргал эдэлсэн эрх чөлөөтэй бол гох гэж .би төрсөн юм. Шашны хуу" рамч номонд мунхран төөрөлдөж бай галь ертөнцийн түмэн үзэгдлийн ом нө сүсэглэн сөгдөхөөс илүү гарахгүй байсан ард олноо соёп гэгээрсэн эр дэм боловсролтой иргэд болгож, шинж лэх ухааныг эзэмшин хөгжүүлэгчид болгох г. увьёгал би төрсөөн. өвөр яруу Үндэсний аж үйлдвэр, үндэсний ажилчин ангийн хувьсгал би цоо ши изэр үүсгэн үндэсний сэхээтнийг бий болгож бүрэлдүүллээз. Тал Дүүрэн найган халиурах алтан тариа, түүний дунд сэлэгч хүчит ком байн, аварга трактор. аж үйлдвэрийн газрын суурь машин, атар бэлчэа рийн элбэг ус, авто машинаас эхлээд агаарын хурдан тээвэр энэ бүхий али ваа сайхан цөм ард түмнийхээ төлөө зориулагдахдаа хувьсгал миний үр дүнд бий болсон. Хүний эрданэ болсон ариун бие цогц сонд халдагч хорт нянг анагаах шинж лэх ухааны боловсон эмнэлэг зэвэг хүн арддаа ачтай тустай хамгийн сайн сайхан бүхэн хувьсгал миний хүчээр бий болсон юм. Ингэхээр хүүхдүүд та нар хувьс- гал гэгч энэ ид шидтэн Өөрөө чухам юу байна вэ гэж гайхаж магадгүй. Намынхаа жолоодлогоор мандан ца цэглэж ачтай тустай бүхнийг ард түм нийхээ төлөө зориулж социа. лист төр улс чинь хувьсгалын үр дүн байгаа юм. Ард түмэн өөрсдөө засаг төрөө дээр өгүүлсэн сайхац бүх нийр бий болгож хувьсан Ооссон 1921 оноос эхлээд Өөрсдийн оюун санаа, сэтгэл бодолдоо социалист ши нэ ёс суртахууныг бадруулал жүүлж бүтээн байгуулж байгаа өнөөд рийг хүртэл нэгэнт тавин иасыг иас- лал байна. Хувьсгалт тэмцлээр эрх чөлөөгоө олж, хувьсталт үзэл санаа, ёс сурта хуунаар өөрийгөө зэвсэглэсэн социа лист монголын ард түмэн аав, ээж. ах, эгч, үр ач цөмөөрөө улам улам хөгжин боловсорч хувьсгалд амайг урт наслуулал социализм, коммуниз мын алтан наран өөд замнаж байна. Шинэ жилийн босгоц дээр хувьсгал би шинэ жилийн баяр хүргэн мэнд-- чилж бяцхан “иргэд өсвөрийн бага чууд та иарыгаа улам улам өнгөжин жавхаажиж зол жаргалаа бадруула- хыг ерөөж байна хөг-| пиопер боло: гүй боловч гэж. нэгийгээ. хэ ээ! Та. Охин маань нэг өдөр хичээл тараад ихл тИЙГ ам цээж асуухаас өрсөх мэт: пионер бол- соон. Үүнийг харахгүй юу гээд шноне- рийп тэмдэг, улаай бүчээ заал хөөртэй ирлээ. Тэгээд -- Айр аа! Би өнөөдөр аа, ээж нь баяр хүргэс. яах ёстой билээ? " -- Сурлага сахилгаар похдийгоө үл- тэрлэж явах ёстой. эд! гэж тангарагласан Миний охин давтаад хэлэхгүй. юү? -- БНМАУ-ын өсвөрийн ХН, Ардын хувьсгал, жөөп болис жаахан -- Би сургуульд ох: эмдгээ надад огло г эгчийнхээ насан дээр лио гэхэд охил маань. ороод ийм инонер -- Аав та циопер байсан уу? сэв. -- ОАйв ив инонер байга -- Яасан хачин юм.(87 гүй. вы нь -- Үгүй. / рч байсан йсан Харин Одоо билээ? пиопер би социализмын үйл хэргийн толоо хэзээд бэлхэн! давтан хэллээ. -- Сайн байна. Мипий охии сайн бай ца. Тэгээд тэрхэн моч гэр дүүрэн. хөг- дүү нар нь ч бас ын учрыг хараахан мэдэх ын дөл бадарсан тэмдэг улаан бүций иь шохоорхцогоож, болцо. өгөөх нь Эгчэнэ эн дээ. гэнэ. Тийм ахилгагүй сурагч байсан юм Уу? ус : чам шиг байхад, ппоперийд байгууллага тийм элбэг бай гаагүй. Би талхимд (одоогийн бага гуульд) у эвлэлийг гишүүн НАЙМДУГААР, САРЫН ХОРИН ТАВАН -- Би бас эвлэлийн гишүүн болио. Тийм эз! Пионер нь эвлэлээ, эвлэл нь намаа залгамжилдаг юм. Та нар бол эвлэлээр заавал дамжиж: намд элсэх учиртай, Тэгэхийн тулд одооноос бэлт- тэж байгаа нь энэ юм шүү дээ тэж хариулав. Тэр ярианаас сэдэвлэн хүүх дүүддээ ингэж ярьсан юм. МХЗЭ, Монголын Ардын хувьсгал ялсны дараахан буюу 1921 оны найм дугаар сарын 25-ид Д. Сүхбаатарын са яаачилгаар байгуулагдсан юм. Анх ар зан хэдхэн гишүүнтэй байгуулагдсан МХЗЭ өнөөдөр90 шахам мянган “Эрэг тэй, эмэгтэй. залуучуудыг багтаасан Мопголын залуучуудын дайчин отряд, намын дайчил туслагч бэлтгэл хүчин болтлоо “өслөө. МХЗЭ хагас зууны босгон дээр хүрч ирэхдээ та нар болон та нарын аав, ээж, ах, эгч шиг олон үеийг эгнээндээ хүмүүжүүлсэн юм. Ардын хувьсгалын ялалтыг амь на- саагаа хамгаадсан МХЗЭ-ийн үүрийп на рийн бичгийн дарга агсан зоригт эмэг- тэй Т. Бор, эрэлхэг чекист Япсанжав, БНМАУ-ын баатар Дамба, Аюуш иар цөм эвлэлийн гишүүн байсан. Тэд одонт бат илэрхийлэхээ өвөртөлж гишүүний» хээ нэр төрийг ариунаар хадгалж явсан юм. Хөдөлмөрийн баатруудаас эхлээд ма пай пэр тортэй ажилчин, малчил, эр дэмтэй, хиолч багш эмч, инжгепер бүг дээр эвлэлийн дайчин жагсаалд нэгэц эгнээ болон осож бойжсот юм. МХЗЭ-ийн туг дээр дөрвөн одон бий, Бидний ахмад үеийнхний эрэлхэг баа- тарлаг тэмцэл, хөдөлмөр уламжлалын гандаж бууршгүй жишээг төрийн энэ өн дөр шагнал илэрхийлж: байдаг. Элэ уч раас 1971 оц бол МХЗЭ-ийн хагас зууй жилийц ойл жид болж байна. 1971 оны наймдугаар сарын 25-ны өдөр. Энэ хэдэц тоо та бүхпий цээ- лсипд бичээстэй бий. Энэ бол МХЗЭ-ийн төрсөн өдөр. Энэ”өдөр МХЗЭ-ийн, бүх гишүүд задуучууд багачууд та їгарын, аав, ээжийн баяр болно. 50 жилийн өйд Өргөх та нарын тай лап ч МХЗЭ-ийн түүхэнд нэгэп хуудас болон орж хэзээ нэгэн цагт дуурсагдах юм “шүү гэж бодоход: өсвөрийн »ииО- пер багачууд та нар энэ дайчин | бай- тууллагын хойчийг залгамжлагч моп. Л.ЭРЭВГИЙЛХАМ Хөвсгөд аймгийн төвийг 8 жилийн дунд сургуулийн пнонер сураг сурлага, хөдөлмөрийн өрнүүн бүтээлээр угтаж: : (Барууш гараас) тус сургуулийн 5 дугаар апгийш огц ид их ойнуудыг ЗУРАГ эмс хишилиайсэй 1 гд 2. гаёж үүх рюаксТо рГОУ шинэлэх Влэрэнш ацхт, ЖахиЭгЭ22- ал НУ БКДЕЛ, дээдэ ЗВСЭЭЭЕ, улгүүллын сурлагатан Д. Цэцгээ, 8 дугаар ангийн сурагч, ипнонерийн бүлгэмийн дарга, С: луВС ажлаа зөвлөж, АНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг ФФФФ99ФФ99ФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФ Чөв Баянчандмань сумын 8 жя- лийн сургуулийн б-гийн «Б», 5-ын «А» ангийн пионерийн бүлгээс эрхлэц«Эх хэлэрдмийн дээж» эсэн сэдэвт ажлыг ХЭЛ бичгийн хичээлд зориулан явууллаа. Энэ ажлыг явуула- хын өмнө аман зохиолын цуг- луулга хийж, сайхан. бичигт- ний самбар гаргаж, уран унш- лагып тэмцээн явууллаа. Хэл бичгийн тухай оньсого зүйр, цэ цэн үг цуглуулах ажил Энэ ажилд 4 дүгээр 0 Саралгэрэл, Байгальмаа, Болд- баатар, Баярсайхан,Цэвэгсүрэн нарын тайлбарласан | соёмбо үсэг, 6 дугаар бүлтийц, Янжин, Пүрэвжаргал: нарын уншсан шүлгүүд сайхан болжээ. А--Я хүртэлх зам» гэсэн ажил пионер сурагчдын со нирхлыг татлаа. Цаашид гадаад хэл, бодис зүй, байгалийн хичээ лээртийм ажил зохиох нь хичээ- лээ бататгах ойлгох, бие дааж ажиллахад ач холбогдолтой бол па. гэж сайшаан үзэв. Бяцхан ном 6 дугаар бүлгийн. 1,2 дугаар єалаа «Намдаа барих бэлэг» нэртэй бяцхан ном хийж байша. Энэ номондоо салаандаа сайн сурлагатны туршлага ахмад дайчин, партизан ГПүрэвжаа туайн дурдатгал гэсэн сэдвийг багтаажээ. Хуримтлалд Монголын үндэсний худалдаа ны 49 жилийн ойн өдрийг уг скаж пионер сурагчдын дунд яс цуглуулах хөдөлгөөн өрнүүлэн, Ф999Ф9Ф9Ф9999242999Ф9Ф522ФФФФФ9ФФФФФФФФФФФФФФФФФФЭФФФФФФФФФФФФФӨФФФ 7 хоногт 3300 нр яс цуглуулж бэлтгэлд нийлүүлэв. Уулзалт ХЗЭ-ийн сурагчдын үүр «Ахмад дайчин» гэсэн сэдэвт ажил зохиож зоригт эмэгтэй Түвдэнгийн Борын тухай кино үзэж, уншлага явуулж зурагт хуудас, сонин. гаргав. Уулзал тад ахмад дайчин Дугар, Цэрэй дорж нар оролцон хүүхдүүдэд дурдатгалаа. ярилаа Сурагч С. ОЮУНБЭЛЭГ янелгиу Пионер Түвширэх нь Алган сумын 8 жилийн сургуульд сайа сурдаг. Сүүлийн 4-жил да раалан пионерийц идэвхтнээр ажиллахдаа” пионер сурагчдын сэдэвт ажлыг чадамгай зохио явуулжээ. Сурагч Түвширэх оо рео мандөлин, монгол» үндэсний шанз, хуучир тоглон сурч түү нээ 3-4 сурагчид заав, Мол баатарчуудад, хэд хэдэн шилээ дуу, тойрон бүжиг зааж сурга жээ. н Мөн сургуулийн тэгдүгээр бүлгийн дарга Абил нь 8 жил дараалан онц сурахдаа бүлгийн даргыг 3 жил хийж, өөрийн бүл гийн дотор зохиох төрөл бүрийн ажлыг тогтмол, бие даат зохиол байгуулан явуулж сурчээ. Абил өөрийн бүлгийн иионер бүрт 50 жилийн ойг угтсан үүрэг ава- хуулан ажиллаж байна. Бүл- тийн ахлагч Абил нь өөрийн . бүлэгт ном уншлагыг төлөвлө- гөөтэй зохиол байгуулас ажил- ласны үр дүнд саяын номын баяраар Авилын бүлгээс Д- цагдорсж, тэмдгийн болзлыг 9 9 сурагч хангажээ. Эдний бүлэг таван “зохиолоор уншигчдын маргаан зохиожээ. /Өлгий хо- тын пионерүүд түүхт ойпууддал сурлагын өндөр амжилтаар бэ- лэг хаар шамдаж бойна. й Л. ГАРМАА 1 Хангай сумын 8 жилийн дунд сургуулийн ионер сурагчид Ардын хувьсгалын 50 хилийн ойд зориулж «Орчин тойрондоо сайн сайхныг сурах» хөдөлгөөн өрнүүлж энэ -эхөдөлгөөнд ам- жилттай оролцсон сурагчдын дүнг 1000 баллаар дүгнэж бай на. «2 ” Багш Г. ГОМБОДОРЖ Зүйл: сумын 8 жилийн дунд сургуул йн Томөрбастар багш тай, ТСтийн «Б» ангийнхан их ой угтай: тайлангаа им Ц өгөхөөр шамдан ажиллаа: на. Бүлэг удирдсан багш Төмөр: баатар ярихдаа: ” Удирдамжийн дагуу таван зүйлт 17 асуудлаар ппонер.бүр дээр баллаар дүгнэа: тусгай самбарт тэмдэглэж 7 хөнөгийн ажлын Аүнг танилцуулдаг. Ма- най булгийн ппонерүүд муугүй дундгүй Салаа, бүлэг болох з0 рилт тавьж 7 хоног бүр салаа- гаараа Сурлага, ариун цэвэр, хөдөлмөрт оролцсон байдлаар алдаайтай ажиллаж дүгнэдэг. нд Монгол зөвлөлтийн най рамдлын сэдэвтэй марк, ид за- хидал, ТОМДГИЙн цуглуулгатай- өөөөөөөӨ2дөөдд2ӨӨӨӨӨФӨӨӨдӨөФФдӨ09089099Ф989999ФФ9Ф909290909090 гаас гадиа В.И. Ленин, Д. Сүх баатар нарын үйл амьдрал, МАХН, МХЗЭ, МПБ-ын түү хэн зампалаар зургийн ба соний хэвлэлийн хайчилбарын цомор лиг хийж, сурагч бүр тэмдэглэл хөтөлдөг боллоо. Тїнонерийн удирдагч Б. ЧИМИДЦЭЕН СЭМ Өндөрхангай: сумын г Ф 8 жи Ф лийн дунд сургуулийн ишоне- рийн 10 дугаар бүлгэм «Өсвө рийн Сүхбаатарчууд бид МАХН нээ. 39- ын хойч, МХЗЭ-ийн халаа» сэд- вээр бүлгэмийн цуглаан явуул- лаа. «Жанжин Сүхбаатар», «Хувьсгалын наран дор» гэх"зэ Мөн лыг ха. рэг 4 бяцхан ном хийлээ. Сүхбаатарын үйл амьд, эцулсан.. зурагт хуу «Ялагдашгүй сургаал» рэг бяцхан альбомыг. ти нерийн танхимдаа тавилаа.-Су. рагчдын дунд Сүхбаатарын ту” хай шүлэг зохиох уралдаан зар лаж -энэ уралдаанд пионер” Ба- дам-очир, Баяртсайхан, Сэнгээ, Хазай нарын зохиосон шүлэг бусдаасаа сайн болсон. гэж. дүг нэлээ. Моөн:энэ хугацаанд тэр- гүүний чуйшигчдыг шалгаруулж, «Д. Нацагдорж» тэмдгийн болз лыг 8 пионер хангалаа. Ши-- нээр 15 сурагчид: «Д. Нацаг- дорж» тэмдгийн болзол ханга- хаар амлалт авлаа. «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид» гэсэн сонин гаргалаа. Шинэ ондоо сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилт хү- сэж, бүлгэмийн зөвлөлийн өм- нөөс халуун баяр хүргэе! Сурагч Ж. НЯМСҮРЭН гуульд амжилт тор, галтай Бага Хайрт сурагч багачууд аа! Юуны өмнө өвгөн пар ХӨДӨЛМӨР Багачууд аа! Би бага- чууд та нарын хувцас оёд02 жирийн оёдолчин хүн. Би та нар шиг сурагч байхдаа сурлага хичээл- дээ шамдан суралцахын зэрэгцээ юм оёхыг их сО нирхдог байлаа. 1964 онд аравдугаар анги төгсгөж Улаа хот дахь хүүхдийн хувцас ны артельд оёдолчиноор ажиллав. Төлөвлөгөөт аж лаа цаг ямагт хугацаанд лав. «Монгол үхрийн Хуучин оноо үдэж, ши- нэ оноо угтаж, шинэ ондоо ихийг сурч, бүтээх бадран 2у/й эрмэлзлэлээр сүлд модныхоо наадмыг хийдэг билээ. Энэ уед ч гэсэн. манай жавхлант олон багачууд маань хүн төрөлхтөний жаргалант ирээдүй, ургах ур, дэлгэрэх цэцэг, ман- дах нар, оргилох: ундраа нь болж сүлд модоо той- рон баяр наадмаа хийдэг шүү дээ. 1971 оны шинэ жилд би дэнд улам ч их дурсгалтай жил болохыг та нар юун эс андах аж. Ардын хувьс гал мандаж, феодалын ба САР ШИНИЙН : “Боо тизан ах нь та Ивртаа шїї нэ жилийн цогтой халуун Ё баяр хүргэж Х багачууд нам тэзл халамжинд сайхан Өсч үеийн иргэд болж харахад бахархалтай, Би одоо 72 нас хүрч байна. , 1921 оны хувьсгалын өмнө ядуу, Зү- дүү өнгөрөөж идэр залуу- даа ардын хувьсгалтай зол гож 1921 оны хавар ар- ЭРХИЙГ СУРАХААР бниоморфологийп үзүүлэлтэнд бурцеллёзын нөлөөлөх сэдэвт ажлыг 1904 оноос эхлэн, доктор, шү анадемич Я. Тойлгоо баг- шийн удирдлагаг дэд эрдмийн зэрэг хамгаа- ХАЙРТ. БАГАЧУУД чинь сурал хүсье! та нар насаа Монгол үхэр, с Ёсы тэд га наснаасаа эрдэм номыг гээрийн эрлийзиїй гемог- шамдаж, эх орондоо х лобипы хэвшил трдорхой- зүйл бүтээх иргэд болцгоо лох ажил эхлээд жэл хыг хүсье! Ирж байгаа 1971 онд Б иалогийн ухааны дэд «Монгол малын | цусны эрдэмтэн Үдэж байгаа 1970 онд бүтэц, бүрэлдэхүүнийг ца- цусны рийвчлан судлах лар бүдүүлэг байдлыг уст гаад, шинэ соёл, их хөгж лийн сайхан цаг ахлэн мандаж одоо хагас зуун жил болж байгаа их баяр авчрагч энэ шинэ жилдээ манай үй олон базачууд ч МЭНД ХҮРГЭЕ чээл сур- Одоогийн засгийнхаа байдал» дын Хатанбаатар Магсар- жавын цэрэгт явж 1922 онд МХ22ийн гишүүнээр элссан билээ. Өчүүхэн тө- дий “боловч хувьсгалын ажилд оролцож түүнээс хойш монгад бичгийн би чээч, холбоо Шшуудамш или газар тасралтгүй ажилла- саар ардына торийнхоо пв- гээлд 23 ясаргалтай сайхан амьдгрч байна. Багачуул та нартаа дахин шинэ 0чы мэндчилгээ дэвшүүлж сайн сайхиыг хүсэн ерөөе. Ардын хувьсгалын партизан С. ЖАМСРАН агын НХ ардын ив- аз жар- шинэ байгааг АПДАРШУУЛЛАА нь давуулан | биелүү. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тэргүүний ажилчин заль) алтан медалиар шаг!!ул. лаа. Би 1970 оны төлөв- лөгөөт ажлаа 120 хувиар биелүүлж нам, ардын хувьсгал, эвлэлийнхээ 90 жилийн ойг угтана. МХЗЭлйн Төл Хорооны алтан медальт хүүхдийн хувцасны артелийн оёдол- чин, МХЗЭ--ийн гишүүн МӨНХТУЯА "БЭРХИЙГ СУР! зарим багшийн удирдлага. тус- яах ажилтан Очирбат, ца- рын Хамт, хаш. , тал хээр, говийн бүсэд цас рийвчлан судлах ажлыг хийнэ. «Эрхийг сурахаар, бэр- хийг сур» тэсэн ардын зүйг, цэцэн үг байдаг, Ба- тэсэн сор, хийж ажлыг, Э. ЗАНДАРМАА гэсэн тэвэр дүүрэн цэцэг мэт онц сайн сурлагынхаа дүнг, ажил бүтээлийн сай хан алдар "болгон, угтаж байгааг ах,.эгч, аав, зол бүхэн чинь бахархан харж байна. Энэ онд би багачууд та нартаа зориулж их жан- жин Сүхбаатарын тухай «Хүслээр төрсөн хүн» гэ- дэг ном бичиж билээ, Ирэх онд В.И.Лениний тухай туульсын зохиол бичнэ. Та нар манай ирээдүй, манай хүслэн, цог жавх- лан, баяр жаргал мөц би- лээ. Дүү нартаа шинийн нэгний мэнд дэвшүүлж, хамаг сайн сайхныг ерөөж их амжилт хусье! Зохиолч Д. ДАРЖАА ФФӨФФӨФӨФФӨФФФФФФФФФФӨФӨФФФФФФФФФФЭФ? Халиун сумын дунд лийн Т-гийн «Б» бүлгийн рантуяа ярихдаа: ороход гурван сурагч дунд ФФФФФФФФФФФФФФ ФоФФФФФФФФФФФФФФ ФФФФФФФФФФФФФФФФ сургуу су” рагч Ж. Нарантуяа даргатай нэг дугээр салааныхан улсын тэр- гүүний салаа болохоор амлалт үүрэг аваад амжилттай бие- лүүлж байна. Салаан дарга Па- Манай салаанд 5 дугаар ангид ралцаж байсан ба нэг сурагч 5 дугаар ангийн сүүлийн хоёр улиралд сайны эгнээнд орж ир сэн, 6 дугаар. ангшд Жамбал, Сэсээр нар дунд сурч байсан ба 7 дугаар ангид ороод сайн су- ралцлаа. Бид саяхан хурал су » гэсэн саяалаа гар! Миний гийж салаагаарай дундгүй.сурал цаж, улсын тэргүүний-салаа бо. лох амлалт үүрэг-авч ажиллая 999999999 энэ саналыг манай салааныхан дуртай зөвшөөрч бид амлалт үүргээ боловсруулж сургуулийн захиргаа, пцонерийн бүлгэмд өг | лөө. Ч : Манай анги соёлч нөхөрлөл байгуулан нэг-жил болж байна. 6,7 дугаар ангид улцрал бүр 100 хувь суралцаж ирлээ. бид амлалт үүргээ шалгуулсан удахгүй. цол мамдатаа авах тэж цайнина гэа. И.БАЛЖИННЯМ 99994 оосоосооо0с00сооо09сос0осооо00000000000о0с00О000( Кубын хувьсгалын 12 жилийн ойд Х068 МАРТИЙН 9Х 0РОЬ Эрс! аспаны колоничлалын дарлал дор 400 жил, хойт америкийн шинэ колоничлол дор бараг 60 8 жил нухлагдан дарлагдаж бай- 8 сан Кубын ард түмэн 1959 Ї оноос эхлэн өөрийнхөө эх орны бүрэн эзэн нь болж улс эх ор- 4, ноо олон зуун жилийн хоцрогд- лоос ангижруулж байна. Ингэж 8 зовлонгийн орон байсан Куба 8 орон нийгэм журамт хувьсгалын 8 орон болсны 12 жилийн 8 тэмдэглэж байна. р 1853--1898 онуудад болсон Нубын үндсээ чөлөөлөх дайны түүх эх. орон ард түмнийхээ эрх чөлөө тусгаар тогтнолын 19- лөө баатарлагаар тэмцэж амь ардчилсан ойг Би өөрөө нийслэлийн нэ гэн дунд сургуулийн су- рагч. Энэ жил Баяраа, Онигоо бнд гурав багштай гаа хамт Говь-Алтайн сүр лэг уулс, уудам говиор бай үрэгдсэн хувьсгалч, соос000000.О000000000000000000000000000000с00000000000000с0оссо0о00оосоо0сосоСоС8. үзэлтэн Хосе Мартийн нэртэй галийн хичээлийн ҮЗМЭР майхнаа босгож, зарим нь элсэн зам уруу тонгойж салшгүй холбоотой юм. Хосе цуглуулах сонирхолтой НЭ дүлшинд Явж, : зарим нь хараад Марти бол улс төрийн бодлогоч, хан “УВлжаА явах 83 10- хөтөч ахын заасан уснаас --Том, бага хоёр мазаа жүжгийн зохиолч, авьяаслаг д хиолдсон юм. 7 авахаар явна. гн ач Бан шүү ҮТЭР Цэцгээ уран нийтлэгч, хууль цаазны 6 Арван таван Хоногийн Хөтөч ахын дэргэд очиж, аппаратаа дарахад хэдий мэргэжилтэн болохын дээр хү- 3 аяллын мөч бүхэн нэгэн --Маргааш баавгайтай нь бэлэн болжээ. Хөөрч ний эрхийн төлөө цөхрөлтгүй 3 тууж болох хонин ЗАТЫН дайралдах болов уу гэвэл баярласан бид, мазаалай 8 БИЧЭЕЛОЭХ ӨНЭрЭн НӨӨүгЭЛТЭХ, 8 Түүнээс баг наг 2 нээр - Магадгүй гэснээ ша дэргэд байгаа юм шиг дуу 8 ./ 8 Хос Ї" 8 «Эрх чөлөөтэй байя гэвэл бо- 3 | ярих тэж| байна, Үүнийг вар байшингийн ганц они- 8 ловсролтой бай» гэж сургаж 3 би ч гэж дээ, бидэнд хө гор цонхны хажууд СЭР, 8 байсан тэр их хүн хүүхдүүдэд 8 төч болж явсан, сайхан -ОСаяхан энд Мазаала! 8 туйлын их хайртай байжээ. Мар 3 зантай, их юм мэддэг өв- Ирээд явж, энэ цонх хага- ти «Лига» хэмээх газар хичээл 8 төн ах Базар л ярьж бай лах гэж оролдсон байна 3 зааж байхдаа их эрт сургууль 8 гаа хэрэг шүү дээ. шүү. Энд заг овоолж гэ- 8 даа ирж харийн айлаар орж га 3 Базар гуан Алтайн уул ХЭД 8 ран юм ярилцах дуртай байжээ. 8 шиг нөмөрт нь явахад ту --Мазаалай гэж юу вэ? 8“ Марти пиджакныхаа халаасанд 3 Шигтэй төр хичээнгүй сай гэвэл. чихэртэй явж хүүхдүүдэд чихэр: хан өвгөн билээ. --Яагаав говийн баав- ҮЭБУЛӨВЭЙНХ үед аз жар- 3 | ХАНГАЙН БААВГАЙ гайг мазаалай гэдэг Би галгүй амь зууж байсан хүүх 8 ГЭДЭГ ЧИНЬ ГОВИЙН гэв. Мазаалайг ингэж 3 гэн : 5: МАЗААЛАЙ ШҮҮ ДЭЭ хүн шоглох дуртай, ажигч Ч.Хүүдэдэ эг ацаргалыг, олгохыг 5 гЧ амьтан гэдгийг мэдсэн юм. 9 тулд Мартийн тэмцэж эхэлсэн ь “Хангай хөвчийн Сүрлэг Хээрийн хоол, цайны сай 8 3 хуучиллаа. /Алтайгаа ар- ван хуруу шигээ мэдэх өв төн ахын Үгийг үнэмших гүй байхын аргагүй. Ха- руй бүрийтэй уралдаж бид 8 Мартийп хүсэж хүлээж байсан 8 фсоор хүн бүр боловсролтой 8 Фолж 8 сая хүний 2 сая хүн нь 7 ямар нэгэн сургуульд суралцаж Б. ЧУЛУУН , осоообоососооС байна. соосооооссоос ӨРГӨН ХЭДЭН НАСТАЙ ВЭ? Хүүхдүүд ээ! Өвлийн өвгөн бий болсоор 185 жил болж байна. Түүний дүрийг анх Германы зураач Мо рис фон Швиндт бүтээжээ. Германы залуу зураач тэр үед Австри УЛСЫН нийслэл Венад сууж Моцартын «Фи га рогийн хурим» дуурийн тайзны чимэг зураг хийж байв. Дуурьт «Ноён Өвлийн» дүрийг бүтээх хэрэгтэй болов. Залуу зураач бидний мэдэх өвлийн өвгөнийг үстэй захтай дулаан дээлтэй, сугандаа га- цуур хавчуулснаар бүтээжээ. Зураач Мюнхен хотод ирж суусан хойноо «Өвлийн өвгөний адал явдал» гэЭ- сэн буланг хошин сэтгүүлд нийтлүүлж байв. Өвлийн өвгөн цаст уул, цайдам талыг туулсаар хот, хөдөөгүй явж сайн үйл бүтээж байгаагаар дүрсэлдэг байв. Ингэж өвлийн өвгөн ертөнцөд бий болсон юм. Ер нь евлийн өвгөний билэг тэмдэг одоогоос хоёр мянган жилийн. өмнө байсан билээ, Хойт зүгийн оронд өвөл баярын шөнө босгон дээрээ амтат боов, мах хаяж, архи цацдаг байв Ингэж хүйтний эрчийг сулруулж болох юм шиг сүсэгтэн хүмүүс бодож байжээ. Өвлийн өвгөний өнөөгийн Дүрийг багачууд та нар сайн мэднэ шүү дээ. Тамирчин: найз нар аг! Шинэ жилийн мэнд: хүргэе! МАНАЙ СОНИНЫ. НЭРЭМЖИТ ЦАНЫН УРАЛДААН-ЭНЭ САРЫН 17-НЫ ӨДӨР. ХҮРЭЛТОГООТЫН ЦАНЫН БААЗАД БОЛНО. ХАРИН. ХӨЛӨӨВГИЙН НАЙЗУУД МААНЬ 5-НЫ ӨДӨР ТЭМЦЭЭНЭЭ ХИЙЖ зэлүүд нутгийн ройх хоёр байшингийн дэр гэд ирлээ, Манайхан аяны ажилд бүр гаршжээ. Буунгуут лэж, Баяраа хараад бичих гээ бодсон бололтой дуу шуугүй сууна. Өдрийн ая лалд багагүй ядарсан бо- дунд т0- довч, нойр цайлгав. Өнөөдөр дайралдана зарим нь мазаалайг гэсэн шүл- сухай, бажууна идсэн байв. аялагчид А.БЕЛКИН АЛИА шог 2 Эмээ шал угааж байв, Ач охин ь орж ирмэгц цүнхээ орон дэ: - луудчихаад, х “той нвсрЫн --Цагийн дараа би сургуульдаа буцаж очно, Өлсөж байна хига ёєт чин! гэлээ, -Би “шал угааж байна шүү, Бол гоомжтой явж үз, Юу болоод сур- гууль руугаа буцаж явах болчихов? 1 --Шионерийн нууц Даалгавар!.. Тэгээд ач охин нь өрөөндөө гүйж ороод нэг ном уншаад.сууж орхив, Эмээ нь шөл халаахаар тавив. --Охин минь хоолоо хал Ээ) нь идээ, ! х гӨваод Ач охин номоо барьсаар ширээнд ирж суув. Дд тавагны Дэргэд номоо дэлгэж тавьчихаад гараа сар -Хар талх хаана байгаа юм бэ? --Хамар дор чинь 0 хүй байна уу?” айгааг харах --Цөцгий!-гэж ач охин гирав, Эмээ нь цөцгий өглөө. Хоолоо ндэж дуусаад хэдэн цаг болж бай хулжсаар ҮҮР үүд, Хөтөчийн мазаалайтай гэж бодоход хүн бүрийн сэтгэл хөөрнө. Мөр хөөж явсан хөтөч ах тэр тэмцэл 1959”онд болсон- Ну модонд орших баавгайг КИ хан үнэр гарч говийн АЛ- жилт мазаалай гарч бын хувьсгалаар дууссан байна- но. дэлгэцнээс би олонтоо хайн сүрлэг уулс, хээр та рэв. 8 Тийм ч учраас « Намайг Хосе үзэж билээ. лын уудам газар үдшийн шуугаа хурааж нам гүм | Тэр хоёр хөлөөрөө явэ: 8. Марти хувьсгал хий гэсэн. ЮМ» Гэтэл Говийн “Алтайн саарал бүрэнхийд хучиг болов. Хэсэг яваад хөтөч байснаа дөрвөн хөллөв. 8 кэж /Фидель Кастро «хэлсэн бай нүцгэн уулсын садрага, дан дүнсийлээ. өвгөн зогсож Энэ мазаа- Мазаалай гэгч хойт хоёр 1 Тег С нүд алдам их говьд баав- Задгай галын дэргэд лайн хоргол байна гэв. Ма хөлөөрөө ч явдаг юм би- В Одоо Кубын ард түмэн. Хосе 4 гай бий гэж хөтөч өвгөн Цэцгээ аппаратаа цэнэг- заалай тарна, ногоо ндсэв лээ, Ингэж бид дэлхийд нь бараг тэр хэвээрээ гар чээ. Бас жаахан яваад л Энэ бүхнийг олзуурхан тэм дэглэж авлаа. Хэрэгт дур тай Оннгоо хоёр гурван хоргол аваад боож байгаа үзэгдэв. : Ягаан, улаан явар чу- луутай сайр садрага дуусч элсэн зам эхэллээ. Элс байхаар заг байдаг Энд- хийн ёс шиг юм билээ. Та руухан эхэлсэн заг нилээд явтал шигүү болж зарим даа бүр заган ой шугуй ч болох нь буй. Өвгөн ах өмнөх нх заг уруугаа баахан дурандаж байснаа --Одоохон гээд алхлаа, Бид юу ч асууж чадсан дурандах улам улам түргэссээр г3- нэт дороо суучихав. Бид яглнэгхүн шиг сууцгаалаа. Тийм их өн- дөр биш боловч шигүү ур гасан урьдахь заган дун даас хүрэн шаргал өнгө- тэй болхидуу амьтан хойт хоёр хөл дээрээ босч ирс- нээ дөрвөн хөллөн залхуу тайхан явна. Мазаалай гэгч хангайн баавгайнаас биеэр ялимгүй бага боловч сүрлэг амьтан юм. Мазаалай үзсэн бид хөөрч баясаад хөөж барьж авахаас холгүй байтал хө- төч, Цэцгээ рүү зааж, -Гүйж, дөхөж очоод па- тнард мазаалай хүнээс их эмээдэггүй амьтан гэв. Тэгтэл түрүүчийн Мма- заалайн цаахан талын го- вийн заган дунд тогтсон нүдний аяга шиг жижиг- хэн усан дундаас арай ховор манай дархан цаас тай нэгэн сонин амьтантай дайралдаж аяллаа цааш үргэлжлүүлэв. Үргэлжлэл бий малтаж --Чамайг бас шалгах юм уу? Шалгаж магадгүй, Би явлаа.. Эмээ нь санаа алдаад шалаа угааж гарав, Шалгах гээд ирвэл яадаг би лээ дээ, ер!...гэж эмээ бодол болов. «Пионерская правда» сониноос орчуулсан Х, ЖАМБАЛ- Жи ЭЖЮЖ2000022222222 Зургиймаа Гацуурт 2222 ҮРГТЭЭ ИРҮҮЛЭХЭЭ МАРТУУ- зад элээ Эмээ нь нөгөө өрөөнд харж зурахдаа найман в25 эл Жь со3 аг хараад : ЗАЙЧ ПАНАА ТОСӨЛЖ, ЧАРГАА -4Нэг хагас болж байна шан" гаргажээ. Ямар алдаа гаргас ГЭЖ, ЦАСАН ТАЛААР Би: айанаа, явах цаг болчихож .: СГАЛДАНГААЯ! ТОГЛОЦГООЁ! ажиж хир, Зэрэлж Бо байгаал, Эрны 228 2 : дэл28-5У, Шалгах эиэштэвилэлтэлэжтэгэтэшгтошолшинжтжэоллэлєтллОЖ П, ЦАНАХҮҮ, өВа НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ А--43542 2 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн, комбинатад хэвлэв, ттт Индекс-44420 , 2 тэгээ. ж-- Сүлд мөд өв тийн чимгээ |(ЕЯ- лалзуулан эргэл- дэнэ. Тойрон зөгс сон хүүхдүүд бая сан мишээнэ, «Идэр техник- чид» гэсэн үсэг- Бэй нисэх онгоц сүлд модыг эргэл дүүлж байна.Хүү хэд бүхний сэт- гэл, нисэх өнгөЦц- той хамг эргэн ирээдүй тийш тэмүү- лэн байна. Шинэ оны эхний хөёр өдөр, монго лын залуучуудын ордонд болсон инислэлийн тэргүүн инднер сурагч- дьн сүлд модны наадамд хуран цуг- яарсан хүүхдүүд тиннхүү сүлд модоо тзонрон баясаж буй нь тэр дүүрэн 1970 оноо үдэж, МАХН, Ар дын “хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн их ойн жил-1971 оноо баяр хөөртэй зуётлаа. Манай орны өнцөг булан бү- рийн сургуулиуд сүлд модны -.наад- “маа химж, хүүхэд багачууд их: ойнуу- “дыН -ОНТОЙГОО ЗОЛГОЛОО. : | Бага, дунд, ахлах ангийнхны сүлд "модны наадамд МАХН-ын Төв, Хороо ны Улс,төрийн Товчооны гишүүн, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн, дарга ЯЖ,. Самбуу, МА “Хисын Төв Хорооны Улс төрийн Тов чооны Фрлогч гишүүн, Намын Төв “Хорооны нарийн бичгийн: дарга Б.. ”Жхамсүрэн, БНМАУ-ын “Ардын: Их "Хурлын: Тэргүүлэгчдийн: иарийн бич- “тийн “дарга Ц, Готов, Ардын Их Хур- ! одын дарга, МУИС-ийн -ректор-Д.- Цэ--- "вэгмид, “МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэг дүгээр.нарийн бичгийн дарга Ч. Пү рэвжав, Ардын Боловсролын Яамны сайд Д. Ишцэрэн, Улаанбаатар хотын амын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Алтангэрэл, Улаан- “баатар. хотын “АДХ-ын гүйцэтгэх 3а- гс Оожиргааны дарга Д: Цэдэв, МХЗЭ-- сийн Төв Хорооны: нарийн бичгийн “дарга Д. Цэрэндорж, Д, Батаа, Д. Дашдовдон, Ардын “Боловсролын “Яамны орлогч сайд Д. Галсан, Д. «Гомбосүрэн, Улаанбаатар хотын »- ХЗЭ-ийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга П. Гунгаажав Нарын вочид оролцлоо, . Сүлд наадам эхлэхэд саран дээрээс -«Луноход-1» ДО хио өглөө. Пионе овүүд бөмбөрөө жигд дэлдэн тэр- хүү дохиог хү- со лээн авав. Хөг- ожимд марш эг- шиглэхэд багт с наадмын хүүх-- билээ.- ЭВ Хүүхдүүд нх Лениний он-амжилт модны хийж, мэдэхгүй бүгдийг мэдэхийн тө- дүүд өрж ирлээ, «МАХН-ын дөрвөн удаагийн ирөграмм», «ЬНМАУ-50 жилд» «Найрамдлын гэрээ», «Хувьс галт хэвлэл», «Их ойдоо өргөх тай- лан», «Сансрын нисэгчид» зэрэг ут- га агуулга бүхий багт наадмын тог- лолт, мөн уран зохиолын баатрууд сүлд модны наадамд хүрэлцэн ирж, хамтран бүжиглэв, 1971 он, МАХН, Ардын Хувьс- гал, МХЗЭ--ийн 50 жилийн гурван их ойгоо дагуулсаар орж ирлээ, хүүхдүүд 1971 онтонгоо ийнхүү зол гов. Цасан орны Өвгөн аав, цалин мөнгөн сахлаа хийсгэн орж ирэхэд хүүхдүүд хадаг, сүү Өргөн оарьж угтлаа. хүүхэд бүхний хүсэн хүлээ- сэн Өвгөн аав орон дэлхингээр ая- лан-явсан түүхээсээ ярьж, өлзийт сур гаалаа хайрлан тэргүүний пионер. Су рагчдад бэлгээн гардууллаа. “Бага ангийнханд зориулсан сүлд мддны наадам дээр БНМАУ-ын Ар- дын Боловсролын Яамны сайд Д. Ийшэрэн хэлсэн үгэндээ, хүүхдүүдэд амжилттай сурахын түлхүүр болсон гурван онцлог-зүйл: нөмтөй нөхөр- лөж сурах, ахмад хүний үг сургаалыг анхааралтай єөнсч хэлсэн үгний нь ту хай бүрд заавал биелүүлдэг. дадал. заншилд хэвших, цаг хугацааг амьд -раядаа ариг гамтай зарцуулж хэвшил Ф0лүож сургах зэргийг онцлон захив, 27 дахь жилдээ 1971 оны нэгдүгээр сарын 1.18 | зогсож “ЛХАГВА М.2-(1182) 25 22 байна. Үнэ 10 мө? ор .єр р єв єв .63 . р оёр єєр ,0р с8вооёр » лөө, үзээгүй бүгдээ олж мэдэхийн тө- лөө цаг хүчээ хайрлалгүй ажиллаж “суралцах хэрэгтэй. Манай пионер сурагчид нам, улсын болон залуучуудын эвлэл пионерийн хаа анхны идэвхїнүүдийг эрж сур- залжлах, ахмад үеийн амьдарч тэм- цэж явсан түүхэн дурсгалт газрууд,эх орны гайхамшигт байгаль-газар нутаг тай танилцах тойрон аялал нх зохио- дог боллоо. Монгол Ардын Хувьсгалт Ним, Ар дын хувьсгалын 50 жилийн ой,. Мон” голын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэ- лийн 50 жилийн овг угтаж энэ ажлаа цаашид үргэлжлүүлэн хот, район, сур гууль бүхэн бид үүнийг бий болгосон юм гэж харуулах, бахархах, үлгэрлэх” зүйлийг санагчлан хамт олноороо бай гуулж бүтээхийн төлөө чармайн ажил лах. хэр: : БЭЛАал » 58. Улс “үндэстнүү дийн “ард түмний амьдрал, хөдөл- мөр тэмцэлтэй танилцтья -гэвэл, шинжлэх- ухаан, “техникийн гайхам сурагчдын “Дунд ангийн. японер сүлд. модны наадам дээр МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны ги шүүн, БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн дарга ФК. Сам- буу.үг хэлэв. чНөхөр Ж. Самбуу хэлсэн үгэйдээ: Та нар манай нийгмийн хөгжлийн онц.. “гой түүхэн үед амьдарч байна. Эх ор, ныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтиол,:. өнөөдрийн эрх жаргалтай сайхан амьдралыг бат болгохын төлөө ах- мад үе маань хичнээн их хүч хөдөл- мөрөө зориулж, хүнд бэрхийг туулан баатарлаг үйлс бүтээснийг хүүхдүүд таг нар нүдээр харж амьдралаараа туулаагүй болохоор бүрэн мэдэхгүй нь мэдээж билээ, Ахмад үеийн гавь яат үйлсийг хойч үед нь залгамжлуу лан. хүртээх үүрэгтэн манай залуу үеийнхний нэг хэсэг нь та нар юм. Иймээс ардын хувьсгалын шартизаж, ахмадуудын төлөөлөгчидтэй уулзаж өөрийн эцэг, өвгөд ахмад хүмүүсийн амьдарч байсан нийгмийн байдал, эр хэдж байсан хөдөлмөрийг одоогийн хөгжилтэй харьцуулан зөв дүгнэлт » тэй оролцон сурлага, хөдөлмөрөөр шалгарч Монгол Ардын Хувьсгалт “Нам, Хувьсгалт Залуучуудын Эв- “чинь дээшлүүлэн шинийг” бүтээх са наачилгыг чинь хөгжүүлнэ гэв. ) Нөхөр Ж. Самбуу цааш нь хэлэх- дээ: Нийслэл хотоо улам. үзэсгэлэн- тэй гоо сайхан болгохын тулд та яар их ажил хийж гүйцэтгэх хэрэгтэй. Сургууль: бүхэн орчныхоо |мод, бут, зүлгийг хариуцан ургуулж, өлөн.наст ургамлын үр.түүж гудамж: талбайг зүлэгжүүлэх, сургууль, албан бай-- гууллага, орон сууцны" байр .орчиоо цэцэрлэгжүүлэх ажилд бусдаас идэвх |, Й н лэлд өргөх тайландаа амжилттай дүн үзүүлж, монголын пионерийн Зал- гамжлагч гуравдугаар чуулганд шал гаран оролцохын тулд та нар Н хийж,бүтээнэ гэдэгт итгэж байна. "Монгол Ардын Хувьсгалт Нам, за саг манай залгамжлагч ирээдүй бол- сон хүүхэд /багачуудын сайн сайхны төлөө асар нх анхаарлаа тавьж нийт- лэг. арга хэмжээ авсаар байна гээд нам, засгийн хайр халамжийн -ачийг нэр төртэй хариулж пионер хүний өр тусын төлөө тэмцлийн тэргүүн эгнээнд хийг байна, : : гөсөн тангарагт эзэн болж онц сайн сурлага, хүмүүжилтэй, найрамдлын төлөө мятаршгүй тэмцэгчид боло- хыг хүсэн ерөөв, “Ахлах ангийнханд зориулсан . су. рагчдын сүлд модны наадам дээр МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав хэл ү, сэн үгэндээ: МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой, угтсан тай. ландаа амжилттай бэлтгэж, их ойнууд | даа сурлага хөдөлмөрийн дүүрэн 6э- лэгтэй очихыг пионер, сурагчдад ерөө гөөд цааш нь, та нарын хамгийн гол зорилго бол- онц сурах явдал юм. Онц сурахын тул цагийг зөв ашиглах хэрэгтэй гэж зөвлөв. 2 ! Хүүхдүүд сүлд модоо тойрон.дуу- ялан,,бүжиглэн баясч, сурлагын их "амжилт өөд тэмүүлэн .. байна. Өвгөн аав хүүхдүүдэд аз жаргал, нэгэн, нас, шинэ хүсэл-тэмүүлэл.бэлэглэсэн: юм чинь хүүхдүүд баясах нь аргагүй! МАНАЙ. ТУСГАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ гаг Энэ чинь тогос уу? гүй юу ! -- Чи яаж мэддэг юм бэ? харж авсан юм. Ч -6.БОДООШИЙН “ судалбар. гэрэл зура. Биг 227АГГОА” ч Р “Зө” - Биш ээ. Алтан гургалдай байх -- Улсын төв музей үзэхдээ сайн р ( 5 ав «өв. ив сн оЛ23 9 0в нө 4В 9 9в л 480 0в нв ар ч 8р сар сар аар аар 446 Ө Төсөвт бүх байгууллага өөрийн төсвөөс 03 мөн- гө хэмнэж улс ардын аж ахуйд бүгд 60 сая төгрөг оруулахаас 58 сая төгрөг оруулаад байна, Энэ бол: МАХН-ын Төв Хорооны УЙП бүгд хурлын шийдвэр зөв байсныг харуулж байгаа бөгөөд цааш нь хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэрийн бүх салбарт үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмжийг бүрэн ашиглах чухал зорилт Ө.МХЗЭ, манай эрэгтэй эмэгтэй нийт залуучууд, өөрийн-нам, засгаас заасан заалтыг биелүүлэнийн явсаар ирсэн явж ч (Нийслэлийн тэргүүн залуучуудын сүлд мөдры наадам дээр иөжөр Ю., Цэдэмбалын хэлсэн үгнээв) Пээ дов У Б2 3Х 22 23. 11 22252335 3 7 С 4 2297 МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН Ш ИХ ХУРАЛ 1924 оны 8 дугаар сарын 4-нөөс 81-нийг хүртэл Нийслэл хүрээнд ху- ралдав. Их хуралд намын 4000 га- руй гишүүдийг төлөөлсөн 108 төлөө лөгч оролцжээ. Хэлэлцсэн асуудал 1, Намын Төв Хорооны тайлан 2. Одоогцагийн байдал 8. Орон нутгийн захиргааны тухай 4. Монгол улсын гадаад байдал 5. Цэргийн яамны илтгэл 2 6. Цэргийн доторхн сурган боловс руулах ажил : 7. Санхүүгийн байдал 8. Шүүх яамны илтгэл 9. Харилцан туслалцах хоршооны тухай илтгэл 10. Данзантны тухай 11. Намын удирдах байгууллагыг сонгох Их хурал Данзантны хуйвалдаа- ныг бутцохиж, ялгуулсан пролета- рийн орны тусламжтай хөгжлийн ка- пниталист шатыг алгасан социализ- мыг байгуулж болох тухай В. И. Ле ниний сургаалыг монгол орны бай- далд бүрэн хэрэглэж болно гэж заа- жээ. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН 1Ү ИХ ХУРАЛ МАХН--ын 4 дүгээр нх хурал 1925 оны 9 дүгээр сарын 28-наас 10 дугаар сарын 2-ныг хүртэл хурал дав. Намын 7600 гаруй гишүүдийг тө- лөөлсөн таслах эрхтэй 176, зөвлөх эрхтэй 18 төлөөлөгч их хуралд орол- цов. Хэлэлцсэн асуудал 1. Төв Хорооны ажлын тухай тай лан 2, Намын өөрчлөх тухай - 8. Намын -өөрчл - дүрэмд-өөрч өлт оруу мөрийн хөтөлбөрийг лах тухай, 222200 4. Намын хөдөө дахь ажлын тухай 5. БНМАУ-ын бага хурлын тэр- гүүлэгчид ба засгийн газрын илтгэ- лүүд Ь 4 6. Намын орон нутгийн хороодын илтгэлүүд Ц ! явуулах 7. Мөнгөний өөрчлөлтийг тухай : 8. Намын удирдах байгууллагыг сонгох, Их хуралд намыг үзэл сур- тал, зохион байгуулалтын талаар бэх жүүлж, намын гишүүдийн марксист- ленинист боловсролын тухай асууд- лыг намын түүхэнд анх удаа хэлэл- « цэж марксизм--ленинизмийг дугуй лангуудаар судлуулж байхаар тогтоо жээ. ЧАЦУУТНЫ УУЛЗАЛТ Шинэ оны эхний өдрүүдэд нийслэ- лийн сургуулиудын үе чацуутны уул залт өдөрлөг боллоо. 5 Нийслэлийн 10 жилийн 18 дугаар дунд сургуулийн зүг гоёлын хувцсаа өмссөн охид хөвгүүд тав арваараа, ан ги бүлгээрээ тасралтгүй цуврана. Тэд цөм тоолбол нас чагуу, төөлбөл бие чацуу үе тэнгийнхэн билээ. Ажилчны й болсвсролын дунд лугаар ангийн баа тарчуудын хөг? вєдөрлөг хамгийн дуртай нэгэн : ассаа эхэлсэн юм. 2Кавхлантай баатарчууд бид сургуулиудын БҮХ ДЭЛХИЙН БАГШ ДОРНО ДАХИНЫ ТҮМНИЙ ТУЙЛЫН ДОТНО ХАНЬ АУГАА ЛЕНИН, МАНАИ НАМ, АРДЫН АРДЧИЛСАН ТӨРИЙГ ҮНДЭСЛЭН БАЙГУУЛАГЧ, ЧИН 830- РИГТ СҮХБААТАР НАР ЭХ ҮҮСВЭРИЙГ ТАВЬЖ УЛМААР ЖИЛЭЭС ЖИЛД БЭХЖСЭЭР ИРСЭН МАНАЙ ХОЁР ОРНЫ АР, ТҮМНИЙ АХ ДҮҮГИЙН НАЙРАМДАЛ НАЙ ДЭЭДИЙН ДЭЭД ОЛОЛТ, ЮУТАЙ Ч ЗҮЙР ЛЭШГҮЙ ХОСГҮЙ ҮНЭТ ЭРДЭНЭ МӨН. 1966 оны 1 дүгээр сарын 12-нд Л, И, Бреж нев тэргүүтэй Зөвлөлт Холбоот Улсын нам засгийн төлөөлөгчдийг манай оронд айлчлан ирэхэд нөхөр Ю. ЦЭДЭНБАЛЫН хэлсэн үг- нээс. . Ы . МАНАЙ ХОЁР АРД ТҮМЭН БОЛ ХЭЗЭЭНЭЭС ШАЛГАРСАН ХАНЬ НӨХӨД БӨГӨӨ, ЛӨӨ СОЦИАЛИЗМЫН БАДРАНГУЙ ТӨЛӨӨ МӨР ЗЭРЭГЦЭН ТЭМЦЭЖ ИРСЭН БИ- ЛЭЭ. ЭНЭ ЗОРИЛТОД ЧИН ҮНЭНЧ БАИЖ ХА- РИЛЦАН ТУСАЛЖ, БИЕ БИЕЭ БОЛ ЗӨВЛӨЛТ МОНГОЛЫН А РИЛЦААНЫ НАЙДВАРТАЙ ҮНДЭС МӨН, Л, И. БРЕЖНЕВИИН хэлсэн үгнээс эх сайхан болсон Манай орны зүрх Улаанбаатар хамгийн гоёмсог || нэгэн шинэ район нийслэл хотын зүүн дүүрэгт сүндэрлэн байна. Ах дүү ЗХУ-ын өгөөмөр тусламжаар бай гуулагдсан энэ шинэ районд орчин үеийн тоног төхөөрөмжтэй, сурган хүмүүжүүлэх ухаан, эрүүл ахуйн шаардлагат тохирсон нж бүрэн тоног лолтой нэгэн сайхан сургууль байдаг. Баатар Москвагийн нэрэмжит энэ сургуульд хоёр мянга гаруй улаан бүчтэн охид, хөвгүүд эрдмийн ши- мийг хүртэж оюун ухаанаа тэлж бай даг. Сургуулийн хаалгаар ороход чээл- завсарласан байлаа, Пусть всегда будет небо! Пусть всегда будет солнце! Пусть всегда будет мама! Пусть всегда буду я! гэж багачууд аз жаргалдаа баясан дуулж Энэ сургууль 1966 оны намар ашиг лалтанд орсон юм. Тэр он бол Моск вагийн баатарлаг ялалтын 25 жилийн ойн он. Тийм ч учраас энэ сургууль баатар хотын нэрэмжит болсон түүх тэй билээ. Байгуулагдаад удаагүй боловч энэ сургуулийн 10 дугаар ангийг энэ ху гацаанд 200 гаруй охид, хөвгүүд төг сөж эх орныхоо бүтээн . байгуулал тын төрөл бүрийн салбарт оюун ухаан хүч хөдөлмөрөө зориулж бай- на. Сургуулийн захирал Б. Ядамхүү тэй уулзаж ярилцвал: : .- --Манай сургууль нь сурч мэдэ хийн бүрэн нөхцөлөөр хангагдсан эрдмийн ордон юм. Хичээлийн бүрэн материалаар хангагдсан 25 анги тан хотын хи химтай, лаборотори, кабинет, биеийн- тамирын танхим, хоолны газар гээд л сурагч хүнд юу хэрэгтэй бүхэн цөм бий. Энэ бүхнийг Зөвлөлт Холбоот Улсын өгөөмөр халуун тусламжаар барьж байгуулж бидэнд хүлээлгэн өгсөн юм. Одоо манай сургууль дал гаруй багштай. Манай багш нарын дотор БНМАУ-ын Ардын Гэгээр Жагсаалдаа баяртай алхална. Од шиг бид гялалзан Онц сурлагад шамдана гэж Дөл ба гийнхан дуулж байна. Тэгэлгүй яа- хав. Эд бол хоёрхон сарын дараа Мон гол Ардын Хувьсгалт Намын түүхт. 50 жилийн ойн өдөр намдаа тангараг өргөж, пионерийн гал улаан бүч зүү нэ. Тийм ч учраас өнөөдрийн энэ өдөрлөгөө «Бид ирээдүйн пионерүүд» гэдэг сэдвээр хийжээ. Өдөрлөгт БНМ АУ--ын баатар Данзанваанчиг, БНМ АУ--ын Ардын Их Хурлын депутат 16 дугаар дунд сургуулийн багш Ичнихорлоо, БНМАУ-ын гавьяат жү- жигчин Долгорсүрэн нар оролцож өс вөрнїн нргэддээ үнэт сайхан зөвлөл ХӨДӨЛМӨРЧДИЙН СУУТ ДАРЛАГДСАН АРД байна... нх нь хөгжин БОЛ 2 дэглэж байна. Зөвлөлтийн ард 1 билээ. СУРВАЛЖЛАГА лийн тэргүүний ажилтан, гавьяат багш тав байна. Ийм нөхцөлийн дунд сурагч хүнд сурахаас өөр эрхэм 30-- рилго байхгүй. Энэ хагас жилийЕ шалгалтаар сургуулийн хэмжээгээр 95,2 хувийн сурлагын амжилт үзүүл сэн. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеийн хээс даруй 1,3 хувиар ахисан юмаа. Сурагчдын сурлагын чанарт ч нилээд ахиц гарлаа. Саяын улирлаар бүх су рагчдын 46 хувь нь онц ба сайн сур лагатан болсон байна. Зуун хувьтан ангийн хөдөлгөөн сурагчдын дунд өр нөж бүх ангиудын дөчөөд хувь нь зуун хувьтан анги боллоо гэв. Сургуулийн биеийн тамирын тан химд орвол хасэг. хүүхэд. бэлтэл хийж байлаа. Тэдний нэгтэй уулзаж ийнхүү ярилцав. --Нэр хэн гэдэг вэ? --Ганбат : , --Хэддүгээр ангид сурдаг вэ? --10-ын «А» аненд сурдаг. -- Биеийн тамирын: ямар төрлөөр хичээллэдэг вэ? -- Хөнгөн атлетикаар, т--Ямар амжилттай байна. --Өнгөрсөн жил БНБАУ-ын Со- фи хотноо болсон хүүхдийн дөрвөн төрөлтийн тэмцээнд оролцож алтан медаль, 2 мөнгөн медаль 1, хүрэл медаль їгийг авсан. --Энэ бүхнийг юуны ач гэж үздэг вэ? -2Нэгдүглэрт өсвөрийн үе биднийг Зүс: гөө өглөө. -- Өнөөгийн нөхцөлд сурах гэгч гагцхүү өөрийн оролдлогоос шалтгаал на, Яг та нарын насан дээр намайг амьдарч байхад манай аймагт дөнгөж хоёрхон бага сургууль байсан, Тэр үеийг өнөөдөртэй зүйрлэх юм бол өдөр шөнө шиг ялгаатай болжээ. Энэ сайхан аз жаргалыг авчирсан Нам Ардын хувьсгалын түүхт 50 жилийн ойг сурлага, хөдөлмөр, хүмүүжлийн өндөр амжилтаар угтацгаа ху ҮҮД эз! гэж, БНМАУ-ын баатар Данзан- --:й 7 гуай ярьж байхад, -- ”ьяас билгээ дэлгэрүү: чинь яг л багачууд та шарна ах сан наас эхэлдэг юм. Тэгэхлээр хүүхэд бүхэн авьяас билгээ хөгжүүлцгээ! гэж лийн ойг улс даяар өргөн тэм гачууд.та нарын сурч хүмүүҮ- улаанбаатарт хүүхдийн сүүн 5 жихэд байнга тусалж байдаг Их ойнууд угтаж, ! Зөвлөлт засгийн газар зөв-- Їлөлтийн ард түмнээс та На- 1 баатар хот Москвагийн нэрэм 3жит 33 дугаар сургуультай БОЛД- ШИГ БАТ БОЛОР ШИГ, ТУНГАЛАГ. НАЙРАМДАЛ түмэн ба- бүтээгдэхүүний үйлдвэр бай- ї гуулж, Алтанбулагийн музей! зэрэг олон барилга байгуулал ! тууд ашиглалтад ойн наана! өргөжүүлж байна. їрын эрүүл энх, сайн сурч хү орох боллоо. // | Їмүүжнхэд санаа тавин ихээ- Е ї ЛАЛТЫН Ї хэн зүйл бэлэглэж байна. Энэ ойн үеэр манай. цагаан 5 Ихойн өмнө Сүхбаатар, НИЙТ янонер сурагчид Жэла! : найрамдлын | ЭМЖИХ ЯВДАЛ 1 Архапгай, Өмнөговь, Зав- зввт ажал эмо ын ! С , Р Йм! ажил Ч рийн ДҮҮГИЙН ХА- од хий хэйлы агаа Ленинчүүдтэй харилцаагаа! ї ! 3 төрөл бүрийн авьяас билэгтэн болго хын төлөөцагямагт анхаарч байд-- гийн ач. Хоёрдугаарт өдөр бүхэн дас гал сургууль хийлгэж байдаг өвч бү рэн тоног төхөөрөмжтэй энэ сайхан танхим, сургууль, багш нарын маань ач. Гуравдугаарт миний өчүүхэн оролдлогын хүч гэж сурагч Д. Ган бат баясан өгүүлж байна. Улирал дараалан 100 хувь сурдаг долоогийн «Б» ангиар орлоо, Хүсүүн дээ улаан бүч намируулсан нэгэн бяц хан охинтой уулзаж ярилцвал: --Саяын улирлаар мапай ангиас Алтанзагас, Анаргуул, Уламбаяр на. рын зэрэг долоон хүүхэд онцсайн дүн, тэй сурч их ойн шинэ онтойгоо зол, госон гэв. ! ! --Чиний нэрийг хэн гэдэг вэ? “--Хундагаа гэдэг. --Ямар дүнтай сурсан бэ? ? гаж --Онц сайн дүнтэй сурсан Хундагаа охиц ярьж байна. и Энэ. сургуулийн эрдмийн. гэгаэан- танхимаас ардмийн шимийг хүртэж байгаа хүүхэд бүхэн ийнхүү анд: зөв лөлтийн ач тус найрамдлын «нандин бэлэг сургуулиа магтан, пам, ардын хувьсгалын их ойдоо сурлага хөдөл. мөрийн бэлэг барихаар шамдан су- ралцаж байна, : Манай сурвалжлагч Ц. ЭРДЭ / нэБАТ ЗУРАГ ДЭЭР: Баатар хот Москва гийн нэрэмжит нийслэлийн 33) дугаар унд еургууль. : БНМАУ-ын гавьяат жүжигчин Долгор сүрэн гуай ярьж билээ, Өдөрлөг» оролцсон баатарчуудад В. И. Лениний нэрэмжит Монголын пионерийн ордны уран сайх- ны дугуйлангийн сурагчид концерт тоглож сонирхуулав. й йЛНЫ. улирлаар би сайн сурсан. сайх Ө! сондоо мэрча байна. дтүэвнн Моссаыг пио- т элсэнэ, онц гарахыг шМУАС Нийслэлийн аар дунд сур гуулийн гуравду- 3417 өлгийн сурагч А.Энхбаатар ярьж Энэ өдөрлөгт оролцсон хүүхэд бү |. байлаа. ! хэн ийм л хүсэлтэй МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 4 БАТ. ЗУЗААН НАЙРАМДЛЫН БЭЛЭГ -. Р ! СУ ЦЫР үгээ Өд Фу -27 - ё ХУллгллмж “СУРЛаА “ТАЙЛАН У-БАРАА САЙН БАЙНА Архангай аймгийн Хангай сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 7--гийн «Б» ангийн сурагч Сумьяа ахлагчтай соёлч нөхөрлөлийнхөн МАХН-ын 50 жилийн ой угтаж, сурагч бүр тодор- хой амжилт гаргахаар ажиллаж бай на. Сурлагын чанарыг сайжруулахын тул сурлагаар хоцорсон сурагчдад судалгаа гарган салаагаараа хэсэгчил сэн давтлага хийж байна. Энэ ангийн хан Д. Нацагдорж тэмдэгтэн 4, таван онцын эзэн нэг, үечилсэн дэвшлийн 3 дугаар шат ХБХБ тэмдгийн 1 дүгээр нормыг 283 сурагч биелүүлээд байна. Хичээлээс гадуур зохиох хүмүүж-- лийн олон талт ажил нөхөрлөлийнхөн хамт олноо хошуучлан өролцож бай на. Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтсан урлагийн үзлэгт сургууль дээр тэргүүн байранд орж нийгмийн тус- ки) Ө57 2 Хо ! ”| » УНШ, БОД Хайрт инонер, баатарчууд аа! Та нар өнгөрсөн оны арван хоёр дугаар сарын 2--нд манай сонинд нийтлэгдсэн пинонер “Сарангийн за хиаг уншаад хариу захидал олныг ирүүлжээ. Тэдний заримаас дур- дая. Дорноговь аймгийн Зүүнбаян гийн 8 жилийн дунд сургуулийн 5-ын «Б» ангийн дэргэдэх но нерийн бүлгийн дарга Ц. Оюун- баатар хариу захидалдаа «Сурагч Лхагваа Дэнжэн тоглоом тохуу хийж соёлч боловсон биш байдал гаргасан байна. Хочлох, шоолох нь нөхрийг гомдоодог. /Хоцрогд- сон энэ дутагдлыг дахин давтахаа больцгооё!» гэжээ. ? ыыС эн. харын Хутаг сумын ньт бригадын ага сургуу. сурагч Д. Батжаргал «Пионерийн сониноосоо би хайран дэвтэр гэ9- дэг сонин зүйлийг уншлаа, Лхаг ваа шиг дүрсгүй хүүхэд манай энд ч хааяа байна, Тийм муу хүүхэд- тэй эвлэрч болохгүй шүү» гэж бичсэн байв. шинсэиэх Төв аймгийн Каргалантын сан свшртөл2: тай хөдөлмөрт идэвхтэй оролцож нэг дэлдээ 250 гаруй хүн өдрийн ажил хийжээ. Хууль дүрмийг байнга сур- талчилж пионерийн эргүүл пост ажил луулах, гэмт хэрэг хэв журмын зөр чилгүй хамт олон болж байна. Тус ан гийн багш Банзрагч ярихдаа, -- Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж тайлан өгөх удирдамжийн дагуу сурагч бүрээр үүрэг амлалт авахуулан ажиллаж байна. «Манай эх орон» уншлага, Ленинч хичээлийг тогтмол хийж байна..Бид 100 хувь сурлагатай, улсын тэргүү ний пионерийн бүлэг болж, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд сурлага хөдөлмөрийн их амжилтаар бэлэг ба рихаар ажиллаж байна гэв. Архангай аймгийн Хангай сумын 8 жилийн сургуулийн багш Д. БАЛГАН Ф Ф Ф УРЬДЧИЛСАН ШАЛГАЛТ Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 жи лийн дунд сургуулийн пионерийн бүл гэмээс түүхт ойнууд угтсан удир-- дамж тайлангийн урьдчилсан шалгал тыг пнонер баатарчуудаас авлаа. Энэ шалгалтанд бүлгэмийн хэмжээгээр 18 анги бүлгийн 836 пионер, 207 баа тарчууд шалгагдсанаас сургууль, бүл гэмийн хэмжээгээр 100 хувийн ам- жилт үзүүлсний 80 гаруй хувь нь, сайн онц үнэлэлт авлаа. Дунд ангиас Бэхбат багштай, Энхээ даргатай 7-- гийн «Б» анги, Намжилмаа багштай, Дэмчигмаа даргатай 8--ын «А» ан- ги, баатарчуудаас Цэнд--аюуш бан- тай, Оюун даргатай 3--ын «В» ан- гийн «Дөл» багийн хамт олон дунд- гүй амжилт үзүүлж бусад анги бүл- гүүдийг хошуучилж тэргүүн байр эз лэв. Манай сургууль, бүлгэмд «Ул- сын тэргүүннй салаа, бүлэг болох», «Сүхбаатарч хамт олон» болох хө дөлгөөн өрнөж пнонсер, баатарчууд бүр чармайн ажиллаж байна. Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 эжкилийн сургуулийн 8 дугаар бүл- гийн дарга ДАВААСҮРЭН 2 гийн аж ахуйн 10 жилийн. дунд сургуулийн 6--гийн «А» ангийн сурагч П. Цэдэгээ захидалдаа «Са рангийн захиаг уншаад би ингэж бодлоо. Пионер Саран пионерийн 5 “ХАРИУЛ идэвхтэн, бүлгийн дарга нартаа хэлж- салаа. бүлгээрээ Лхагвааг хэлэлцээд сонинд бичсэн бол зүй тэй байлаа. Гэвч Сарангийн 8а- хиа бидэнд ангидаа Лхагваа шиг хөдөлмөр хүндэтгэдэггүй, нөхөр- төө хайргүй хүүхдийг байлгахгүй байхыг сануулсан дохно боллоо. Саран чамд баярлалаа» гэжээ. Та нар манай энэ дугаараас «Пионерийн үнэн» сонины 1970 оны ээлжнт шагнал авсан идэвх- тэн бичигч нийслэлийн 10 жи- лийн З дугаар дунд сургуулийн 9--ийн «Б» бүлгийн сурагч Д. Бат-очир, Хэнтий аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч З. Алтанцэцэг нарын бичлэгийг толилуулж бай- ХОЁР ОХИНЫ ЯРИА Миний урд хоёр охин явж бай- лаа. Тэр хоёрын өмнө хэсэг: цаас харагдана. Нэг нь тэр цаасыг түүж” авахаар очиход нь нөгөө охин, --Чи яасан хачин юм бэ?:/Хог с түүх-тээд.байх юм. Цаас хэрэгтэй- -9с - МИНИЙ ХАЙРТ ЭХ ОРОН Эх орон юунаас эхлэх вэ? Миний хайрт эх орон эхээс айх төрж мэндэлсэн тэр цагаас л цэвэр ариук агаараараа амьсгалуулан тэтгэж, алтан өлгий минь болон түшиж авсан Нутаг уснаас эхлэн, эцэг өвгөдөөс ЭЗЭМШИН оршсон БНМАУ билээ. 3 2) Ардыг хувьсгал ард түмний үр Хүү хэд бидэнд оюун эрдмийг хүртээж олон нөхөдтэй болгож, эрх чөлөөт амьдралыг хангаж эх орноороо бахархаж явах бү- рэн эрхийг олгосон, 2 Хүн юуны төлөө амьдардаг ВЭ? Ардын хувьсгалынхаа асар нх ачийк хариуд эх орон ард түмнийхээ ирээдүйн сайн сайхны төлөө итгэл төгс зориг эр- мэлзлээр дүүрэн сурч хүмүүжиж байна. Хүн төрж өссөн эх орныхоо төлөө, хү Бий нийгмийн сайн сайхны төлөө, 43 жаргал, эрдэм ухаанаар улам хөгжихийн төлөө амьдардаг. Эх орон, ард түмний хээ сайн сайхны төлөө тэмцэлд зориг баатарлагаар орж алтан амиа зориулсан эрэлхэг хүмүүсийг бид сайн мэднэ. Амьд рал тэмцлийн ариун дөл бадарсан энэ их бүтээн байгуулалтанд аав минь барилга байшин сүндэрлүүлэн босгож хот орноо чимэхэд, ээж минь гутал шаахай үйлд вэрлэн гаргаж байна. Эх орондоо чиний оруулах нэмэр юу вэ? Сурч байхдаа окц сурлага, том болоод ажилдаа хариуцлагатай ажиллаж, хүний эмч Ичинхорлоо гуай шиг тодорхой бү тээлтэй байна. Урлаг, утга зохиол, би- енйн тамир спортыг хир сонирхдог вэ? Тамирчид эрүүл, тамхичид дорой байд гийг санаж биеийн тамирын дасгал хийж спортын көгэн төрлийг сонгон 1969 оноос хойш спорт--гимнастнкийн дугтуй ланд суралцан хичээллэж байна. Урлаг дуу, уран зохиолын ном унших, үлгэр яриулах кино жүжиг үзэх Бь миний хам гийн дуртай гол зүйл юм. Долоо хоног бүр тогтмол цагийн хуваариар номын санд очиж ном уншдаг. Уран зохиол бол миний хамгийн дуртай зүйл юм. Чиний дуртай кино, жүжиг, зохиолын баатрууд хэн хэн бэ? Ямар учраас? Миний уншсан, үзсэн, дуулсан -дот роос Түүхийн хүрдийг эргүүлсэн ачит багш Ленин, аймшиггүй чин зоригт Сүх баатар, арга ухаак, авхаалж самбаагаа раа юунд Ч дийлдэшгүй эрлэгийн эзэн Жан--Грандье, баригдашгүй өшөө аваг чид, алтан амиа юмны төдий тоохгүй арнун үйлсийг эрхэмлэн. тэмцэгч Ганс “Клос, Янек нар болов й баатруу даа тоочин бичвэл олон, Эд цөм бусдад дээрэлхдэггүй хүний сайн сайхны төлөө тэмцдэг учраас надад бишрэм бахдам хувь, юм бол надаас ав! гэв. -- Туяа! Би чамаас цаас авах- гүй, Шалан дээр байгаа цаасыг чинь хэн маань ч гэсэн пионер хү ннй үүрэг ёсоор авах шаардлага- гай шүү дээ. Чи бид нар энэ” хо-- гийг авчихвал цэвэрлэгч эгчийн- хээ ажилд бага ч гэсэн тус хүргэ нэ, Би энэ хичээлийн жилд | до- лоон дэвтэр хэмнэх үүрэг авсныг чи мэдэхгүй тэж үү? -- Би явлаа. Чи тэр хогоо түү гээд үлд. ”-- Найз минь чи өчигдөрхөн ма най салаа «Арвилан хэмнэлт сур лагад нөлөөлнө» гэсэн ажил явуулсныг санаж байна уу? Чи Сурагч Сарангийн бичсэн «Хай- ран дэвтэр» гэсэн сэдвийг уншиж | байгаад л Лхагвааг шүүмжилж бай сан шүү дээ. Чиний ажил ам хоёр зөрж болохгүй. -- Чи тэгээд намайг муулж бай гаа юм уу? Чи өөрөө л намайг тийм яриа яриарай гэсэлч биз дээ гэх мэтээр тэр хоёр ярилцлаа. Бид тэр хоёр дээр очлоо, Туяа- гийн найзыг Сарантуяа гэдэг. Са рантуяа сайн сурдаг. Салаан дар га гэнэ. Тайлангийн-удирдамжин- даа арвич гамтай байхын тулд үүрэг авсан байна. Туяа сурла- гаар тааруу. Бид Туяагаас Дэвтрээ яаж эдэл дэг вэ? гэсэнд 24 -- Өөртөө байгаа дэвтрээ аав, зэжийнхээ мөнгөөр авсан юм. Яа- сан ч яахав гэж боддог байсан,Нэг улиралд арсав шахам дэвтэр зөв ашиглахгүй хаядаг байсан. Аав, ээж хоёр надад аривлан хэмнэл- тийн тухай дандаа ярьдаг. Би тэ гээд аривч гамтай ажиллая гэж боддог боловч болдоггүй юм. Би тэвчээртэй байж бүх дутагдлаа заавал засна. Лхагваа шиг хүүхэд санагддаг юм Нийгэм, гэр ахуйн амьдралд аригч гамч байдгаа бичнэ үү? Энэ их баяр жаргалыг олгосоп эх орныхоо ирээдүйн төлөө санаа тавьж ах, эгч ахмад үеийнхээ байгуулсан их зүй лийг хайрлал хамгаалах Нь пионер їйй ний ариун үүрэг гэж боддог. Тийм уч раас би нийслэл хотыкхоо зүлэг, мод, цэцгийн мандлыг гишгэх хугалах, бай хир шингийн хана туурга зурчих буюу гу дамжинд хог цаас хаяж байгаа хүмүүст шаардлага тавьдаг болсон. Мөн сур гууль, ангн танхимынхаа Эд аж ахуйг хайрлак хамгаалж ширээ сандлыг гамтай эдлэх, хагархай цонхыг өөрийн хүчээр шиллэх зэрэг ажлыг давхар санаачилдаг юм. Хичээлийн хэрэглэл ном дэвтрээ ариг гамтай эдлэхийг бүх талаар хичээ Эг. Х Бас хувцас хупараа аль болох гамтай Бал Бин / ҮУбС2еёл баа. ОО эвсы8 МВ өмсөхийг хичээж нэгэн хүрмийг о амь. өмсөж байгаа, Багаддаггүйсэн бол дахин хоёр жид өмсөх бүрэн бололцоо байка. Би 3 дүүгийнхээ хувцсыг тогтмол угааж,. индүүдэж өгдөг. «Энэ мэт ариг гамтай байвал сэтгэл хапшгалуун байж чадна». гэж, аав ээж үргэлж захидаг юм. Чи ямар Би ер нь хэтэрхий хүүхдэд хатуу ширүүн үг хэлчихдэг бо биш хүүхэд бүрийг хайрладаг, Тэгэхдээ Волдя Ульянов шиг хүүхдийг бол бүр ч их хүндэтгэн хайр яана. Ямар гайхамшигт хүний амьдрал тэмц лийг судалдаг вэ? Би их багш Лениний амьдралыг судалж байна. Энэ бол та нарын мэрийк ажиллаж амьдрах мөрийн хөтөлбөр болно гэж манай багш сургадаг юм. Гэгээн саруул ирээдүйг нээж өгсөн их багш | Ленин, хүндэтгэдэг вэ?., дээрэлхүү зантай . хүндэтгэв | Сүхбаатар нарык заасан замаар жарга " лант эх орондоо юу сурсан бүхнээ 20 рнулна. Би энэ сайхан эх орныхоо түм " буман үрсийн нэг, цэстэл жаргалтай охин нь болж төрсөндөө бахархаж, явда юм, Энхрий хайрт эх орон минь юутай , тэнүүн, юутай жаргалтай. Нийслэлийн Арван жилийн | дүг ДУНД сургуулийн | 6 дугаар їйгийа сурагч Д. МӨНХЖАРГАЛ байж болохгүй, гээд царай нь улан лаа. : -- Бин ахтайгаа уралдаантай ажилладаг. Хаягдал цаасан дээрээ тооны ноорог хийдэг, Хог тарьдаг... хүүхдүүдэд Лхагваагийн д! тухай уншуулах юмсан гэж Мөнхчимэг нэмж хэллээ. Туяагийн .хүссэ- нээр ангийн нэрийг нь бичсэнгүй. Энэ хоёр охин нийслэлийн гурав дугаар дунд сургуулийн тавду- гаар ангид сурдаг юм. үгсийн” Сурагч Д. БАТ-ОЧИР, “ДЭВТРЭЭ ГАМТАЙ ЭДЭЛЖ . ЗАНШАЯ «Нөхдөө хүндэтгэж сурцгаая! Дэвтрээ гамтай эдэлж заншал! Су “рагч Саран нь нөхдөө хүндэтгэж, сстайлан өгөхөд бэлтгэж намын УШ бүгд хурлын шийдвэрийг амьд- ралд хэрэгжүүлэхийг эрхэмлэн хичээж яваа сурагч юм байна. Ийм Ч учраас энэ хичээлийн жилд хэ- рэглэх дэвтрээс арван дэвтэр хэм нэх зорилготой ажиллаж байна. Харин сурагч Лхагваа нь хичээ- лийн хэрэглэлийг дутуу ханган сурагчдын. дүрмийг биелүүлэх- гүй, нөхдөө хүндлэхгүй сурагч хүнд байж болохгүй дутагдал гар гажээ. Сурагч Лхагвааг нөхдийн нь өмнө шүүмжлэн хэлэлцэж хой- шид яаж ажиллах тухай сонсго- лыг авч пионерийн гишүүнд байл гах эсэх тухай хүртэл авч хэлэл- цэх хэрэгтэй. Би энэ хичээлийн жилд дэвт- рийн цаасыг арвилан хэмнэж хаяг дал цаас ашиглан энэ хичээлийн жилд хэрэглэх дэвтрээс, 10-15 дэвтрийг хэмнэх зорилготой бай- на, Найз нар аа! Нөхрөө хүндэт- гэж, дэвтэр номоо гамтай эдэлж сурцгаая! 3. АЛТАНЦЭЦЭГ, »,: “УНШЛАА,БОДЛОО, ХАРИУЛЛАА. - боож 5 П БЭЦЛЭЭ "Н. “5. улалж 3-4: то “өрж иртэл-нүдний өмпө далай Үргэлжлэл. Түрүүч нь УМ 1-д ЭЭЛ ХАЙРХАН ГЭЖ СОНСООД ЭЭЖЇИЙГЭЭ БОДОВ- Та нар Хөвсгөл далайгаар Сүхбаа- тар хөлөг онгоц зүсэн явахыг хар- сан биз. Мөн сүртэй, гайхамшигтай шүүггэж Цэцгээ олзуурхан ярих юм Би Хөвсгөл далайг үзээгүй л дээ. Харин Алтайн говийн ,далайг хар єаан, Биднийг.Үрэлтийн хөндий рүү цэ лийж дунд нь хөлөг Онгоц | хөвӨй явна. Элсон говьд ороод ийм єайхан далайтай учирдаг нь мөн: азтайяа, Хөндий уруудахтутам далай бүр нүдний ,өмнө” цэлэлзэж заримдаа бү- сэлхийгээр татаад авах,нь-уу гэмээр байгалийн сайхан үзэмжинд сэтгэл баясч цэлэлзэх далайд энэ чигээрээ яваад орчихсон ч болмоор санагда- дадэр, дэн | ї Гэтэл далайн ус гэнэт татарч ”ал сын уулыг түшсэн намбатай нэгэн уул гарч ирлээ. Говь биднийг хуур- чөэ. Захуй зармангийн говийн зэрэг лээ далай дүрсэлж байсан санж. Ээж хайрхан уул гэж хөтөч ахыг хэлэхэд ээжээсээ холдож яваагүй надад хотод жоцорсон сайхан ээж мипь санагдаж билээ. Говийн дунд зожгирч тогтєөн энз уул гойд сонин. Ээж хайрхан дан танц явран чулуугаар бүтжээ. . Тэр явран чулуун ууланд байгалийн бү тээсэн долоон том хадан тогоо цуван байх нь нэн сонии Дээрээс нь харахад тогоо бүр дүү рон устай цэлэлзэнэ. Хөтөч ах Ээж хайрхан ууланд дээр нагт өргодол, босуулууд орогнож, даянч лам ном бясалган суудаг байсан юм гэнэ лээ утэж түүх ярив. Бид багшийгаа Да- таж, хөтөч ахаар замчлуулсаар даян эз ламын орогнож суусан агуйд хүр жээ. Тэр үед бидний хэнийг ч уулын єпортынхан гэж нэрлэж болмоор са вагдсан. Хадан гишгүүрээр дамжсаар ламын агуйд орно гэдэг хэн хүний хийчих хялбархан ажил биш ээ. "Ламын агуйд тахилын чулуун шу Рээ, чулуун цөгц байна, Шашин гэж хүнийг мөн ч их төөрөгдүүлж байж дээ. Чулуун ууланд чулуун оронд, чулуун ширээний ард ганцаараа сууж амьдрал ахуйгаас тасран хойт нас ныхаа төлөө бурхан багшид залби- ран байсан даянч ламыг харахгүй юу гэж. багш ярилаа. Бөглүү ууланд бурхны ном гүүлж нэг насыг энэ лам яаж рөеөгөө бол доо. Адгуус ан амьтан- эр- өнгө тай ижил амьдарч байж дээ. бодоход агуйгаас. түргэн Ингэж тармаар | фанагдав. Ээж хайрхан уулын зэрэг” уйлдвэрлэн бэлэн болгожээ. Тэр реанторын өндөр нь:10 метр, хүнд нь 210 төнн ажээ. : : лээ шиг шатлан төгтсоп явран «ха дан уулын зургийг Цэцгээ нэг хальс дуустал авав. Онигоо дээр цагт хий сон модоц сүх, сэлзм цуглууллаа. Би хоёр хуудас тэмдэглэл бичиж, Балраа хэдэн мөр шүлэг бичив, Тоо рой модоп дунд орших Захуй бри- тадын төв рүү явж байгаад зртэн харахад Ээж хайрхан уул уудам цагаан талын өрцөн дунд зогдорт хүзүүгээ сунган хэвтээ ингэн тэмээ шиг харагдана, Тэр аварга том уу лын орой дээр байсан нар ар уруу нь биш өвөр лүү нь шурган орох нь бидний хөтөч ах мөнгөн аягаа өвөр лөж байгаа мэт. АЖ БОГДЫН БЭЛД АЮУЛТ ШУУРГАТАЙ 4 ДАЙРАЛДАВ Бидний аялал зүүн урагшаа эргэж Аж богдын нурууг чиглэлээ. Эрт- -ний галт уулын тогоо байдаг. ан амьтнаар баяп гэж номноос олон той уншсан болохоор говийн Алтайн өвөрмөц сүрлэг сайхан, нэртэй тэр уулыг үзэж эрдэнэ. баялгийнхаа цуг луулгыг баяжуулна. гэдэг сонин байл гүй яах вэ. Аян замдаа бид: Мянгай зуугийн бут нь Мяралзан зэрэглээтнэ. Миний пнутгийи барааг Магтан яаж барах вэ? 1 Сэрхий сэмжигр үүлнээс Сэрүүн хур орио. Сэтгэлийн угаас хайрлагдсан Юутай сайхан нутаг вэ? » Аадрын. барааи гүлнээс Ариун хур орно. Амны уншлага болсон Юутай сайхан нутаг вэ? гэсэн нутгийн арлын нэгэн дуу сургс наа дуулалдсаар Аж богдын нуруу лээр тарч ирлээ. Хөтөч. ах энэ уулап дээрээс хи- лийн /торгон шугамыг зааж. өглөө. Нөмийгийн говь шиг цэнхэр зэрэглээ сүүмэлзэж, Мишгэний уулсын огой үүлэн дунд байх мэт орой нь цай » валзана. Эх нутгийн торгон хилийн | нэгээхэн зурвас гэж нүдээр үзэх газ рыг заахаар зах хязгааргүй юм шиг санагддаг сайхан ориоо тэврэн үнс- | мээр санагдаж билээ. . Аж богдын уул уруу бид явган Ч) бууцгаалаа. Тэгэхдээ барилгын шат шиг. давхарлан үелсэн хад уруу ээлж дараалан дэвхэрч буув. Алтай хайр- хан гэж сүсэглэлгүй аргагүй баян уу | лын цавчим хад өөд харлаг тэх тур 5 гин цойлж, аргал угалз данхар эв рээ сажин харайна. Бидний дор ду ниартаж цэлийх Элст мянган, Най- ман мянганы говийн энд тэнд ца таан тоос гозойн босч байснаа нами раа бороо орж байна уу даа гэмээр нэлэнхүйдээ манаран хөвсийлээ. Хөтөч ах биднийг зогсоогоод, о-- Түртэхэн бууж бэлд байгаа айл бараадая. Угалзан шуурга | бо лох нь гэлээ. - Төгсгөл нь (дараагийн дугаарт ГАНГААР ХИЙСЭН ЦААС -: “ХБНГУ-ын нэг фирм 0,0003 мм” зузаантай гангаар цаас үйлдвэрлэ. Бас төс тэв-э алж эжт-ж элгэн Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ тухай Дуу Эрдэм номын аянд Эрслэн зорьж шамдеан Нацагдорж тэмдэгтнүүд Оюун эрдмийн түлхүүрийг Олоод эзэмших бодолтой Нацагдорж тэмдэгтнүүд Номонд мэргэн багачууд нүү Номын сайн нөхөр Найдвар итгэл хүлээсэн Нацагдорж тэмдэгтнүүд Номонд мэргэн багачууд шүү Оломгүй: гүн далайн Оньсыг тайлах хүсэлтэй Нацагдорж тэмдэгтнүүд Нөмөнд мэргэн багачууд шүү мж -жэг-жэс-жэээ-Үж тэсэж тэжээж (эээ чут жээггтнлжж тг лвлвглы р гж лж 1 үгэн чстжлжлтжлжглж жоэжэжггт Номонд мэргэн багачууд шүү Мацагдорж: тэмдэгтний Ая зохиогчид зөрнулав,.. " Соёлч нөхөрлөл Хиргүй тунгалаг єэтгэлээрээ Санаа нийлэн үерхсэн Хийж бүтээхийн төлөө Хамтын хүчээ дайчилсан Сурагч бидний нөхөрлөл Сурч хүмүүжих жишээ юм. Сургууль, анги, гэртээ Соёлч байхын дууриал юм. о Хөцөрч яваа нөхдөө Ч Хүний зэрэгт хүргэсэн Ч Хосгүй үнэнч зүтгэлээр 8 Таван онцыг зорьсон ї Сурагч бидний нөхөрлөл Сурч хүмүүжих жишээ юм. Сургууль, анги, гэртээ Соёлч байхын дууриал юм. Ч, ТУНГАЛАР сосоФ ) сссоссссооссоссоЭЭЭс ссоссосС с АХААЛАХ ххх. 2 НАР. БА ЄОЛОНГО Орос ардын ёгт үлгэр Бороо арилсаны дараа нар гарч єо лонго татлаа. Гоёхон тэр солонгы билээ. Бүгд ЛОНГО, 0-6 . т-Би бүхнээс “гоёхон» нарнаас. чЧеогрс 25» Т : ШОХхоорхон харахгүй хүүхэд хаа байх түүнд: дуртай. Гэтэл сө- . --аа-..й...........-......а 4 д ЦААСАН МЕБЕЛЬ. сэн байна. Ийм «цвас» нь бараа г.Мвбель эдлэлийг, цаасаар бат таваарыг шороо тоос элдэв бактер, “бэх хийж чаддаг болжээ. ЭНишээл- “хорхой: шавьжнаас хамгаалах найд? бэл өнгө бүрийн. цаасан жижиг ийг. вартайгаас гадна бас чийг, агаар, “рээ сандал, номын тавиур. хийсэн гэрэл ул нэвтрэх ажээ... УЭЦХа, байна. Тэр ч байгугай. зуны. цагт... | тэ УЛАМ ӨНДӨР. . эр зусланд. гарахад хүнд хүчир мебе-. Париж хотод 150 метр өндөр, 9” слийн хэрэггүй гэж , үзээд тэрний мянган тонн жинтэй телевизийн 20 ХЭОВДУССОТНЭГ гол 2 ӨВӨНӨ авсаархан хөнгөн цаасан мє-. цамхаг барихаар төлөвлөж байна. цуг. КЯИНОНДИН |. --бёльХийхболов..Түшлээтэй зөөлөн !Энэ нь Эйфелевийн цамхагаас 2. Будапешт хотын «Хинони» гэ-.тӨм мебель єандал-!гэхэд л ердөө. дахин өндөр” бөгөөд үүний төсөл | 9эг эмийн завод: эяилондин хэмээх 960. грамм, жижиг нь 260.грамм. зургийг Бельгийн уран барилгач” 3 916 “АА .Палан, Ж. Палак: “нар хийсэн "| » хүртэл сайхан гэж бардамнажээ. Энэ -: с үгийг нар сонсоод: . 5 2: с--Чи сайхан, гоёхон тэр бол үнэйг 07 |” Харин намайг байгаагүй, бол Солонго -. байхгүй шүү:дээ гэжээ. Гэтэл “СОЛОНГО” түүнийг “хэрэгссэнгүй. СБАС с--Би: бүхнээс сайхан нарнаас “ч 7) хүртэл гоёхон гээд л өөрийгөө магтаж : тэгвэл намайг хар л.даа гэжээ: Үү Г. нийг нар дахин сонсоод .дургүйцэж- үүлний “цаагуур ортол Солонго өө-- рийн эрхгүй замхран алга болжээ. 27» 28 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн" ”- «А» ангийн сурагч”, Уу 276луүЯн далан ЗМЧГЭРДЭНЭЧУЛУУН орчуулав, | ! "| лу чшиц Чинээнэнвсийнжлэгхасилиив | тэжээлийн. шинэ бодисыг малд зө-” "интэй юм. Прага, хотын цаасны “А.. риулан үйлдвэрлэн-гаргажээ. Энэ Фебринт ийм-цааван мебель хийж- байна. - ОНЦ бодис ах-үр-дүн!өгч байгаа юм бай НӨьл: Р Зүү Өрчуулсан Ц.ХЯТЛНТӨМӨР на. Тухайлбал липондиныг: уусан : - - “үхэр, гахай, хонь болон дэгдээхэйн . биеийн жин 6--10 хувиар, загас- ных 30.хувиар-тус тус: нэмэгдсэн байна. Бас хонины ноосны гарц, 7 : ..... | 5 25 хувь, зөгийний.балны гөрц 30 2 1 : 4 22 26 БООГО хувь нэмэгджээ. Ийм учраас энэ : 4 шинэ. бодис дэлхийн олон улсын анхаарлыг ихэд татаж байна. “МАШИНД ХИЙСЭН ТӨГӨЛДӨР : ХУУР Францын иргэн төгөлдөр хуурч . Нлод” Кан өөрийнхөө суудлын ма- шинд явуут дундаа ч дасгал сур- гууль хийж болохуйц авсаархан төгөлдөр хуур хийж байрлуулсан байна. АТОМЫН ЗҮРХТЭЙ : 23 8. ХӨЛӨГ ОНГОЦ. с ! : : їН ТЭ72 онд Японд ази тивд анх-- ных нь болох 8350 тонн усан түрц. Ї. тэй атомын хөдөлгүүрт «Мутєу» -. гэдэг хөлөг онгоц усанд тавина. Ха рин түүний реакторыг “хэдийнээ ,.А--46645 : за” Золэй: сонцам хэрээмийх үлэхээнд шил дараалан түрүүлсэн Төрхура "7 чин жрүлдүүд 11 удаагийн урь лид, өрєвсєр болтгол зийж байхад нь манай ндэвхтэн сурвалжлагч 111607 г Ч жээ. и : хЭриХЄЕ “ “ЦАНАХУУ оо НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ тэ ПЕРЬСРТ: м -44420 “. АХ. Сул С-- рлжгстттгтүєтэлэгэлтэүлээшэлж элит огГЭВВлэлгСтитиологлолгил,ээг ГЭ БЭБНСУЫН ТҮНЭЛ БАЯРЫН ХУРАЛ БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хоорон- дын найрамдал хамтын ажилла- гааны болон харилцан туслах ГЭ- рээний 25 жилийн ойд зориулсан ни”-лэлийн нам, улс, олон ний- тийг байгууллага, хөдөлмөрчдийн төлсөлөгчдийн баярын хурал дуурь бүжгийн улсын театрт бол- лоо Хурлын тэргүүлэгчдийн бай- ранд нам, засгийн удирдагч нөхөр Ц. Дүгэрсүрэн, С. Лувсан, Д. Мо ломжамц, Ж. Самбуу, Ю. Цэдэн- бал, Б. Лхамсүрэн, Н. Лувсаправ ОСюоссооососоососсоссосоосссооооооссосооосссссооссс хэгүлггсүүүсүүллллгүүлллллүллллсүулллллллүллллүү, “ЭОроосомсоосос60соосоосососсоссссосссооссоосоооооо юсососососсососоо ТУНГАЛАГ. НАЙРАМДАЛ дан нар болон. БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Д. Гомбожав, Б. Дүгэрсүрэн Ц. Пун цагноров, Т. Рагчаа, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн нарийн бичгийн дарга Ц. Ео- тов, МАХН-ын Төв Хорооны хэлт сийн эрхлэгчид, яам, тусгай газ- рын сайд, дарга нар ЗСБНХУ-аас тус улсад суугаа Онц бөгөөд Бү- рэн эрхт Элчин сайд С.Н. Шети- нин нарыг гарч ирэхэд баярын ху далд оролцогсод суудлаасаа босч алга нижигнэтэл ташиж угтав. Баярын хурлыг Улаанбаатар хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Алтангэ рэл үг хэлж нээхэд БНМАУ, 38С сссоссооососссосссососссосоососсососсоос МӨНХ НАЙРАМДАЛ БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хоорон- дын найрамдал, хамтын. ажилла- гаа болон харилцан туслах Гэрээ- ний 25 жилийн ойд зориулсан, нийслэлийн пионер сурагчдын 10- лөөлөгчдийн найрамдлын цуглаан саяхан Баатар хот Москвагийн нэ рэмжит 83 дугаар дунд сургууль дээр боллоо. Цуглаанд МХЗЭ-ийн Төв Хо- роопы хэлтсийн эрхлэгч С. Даш, Д. Сүхбаатарыг нэрэмжит МПТ 3--ийн орлогч дарга Р, Занабазар Найрамдлын районы намын хороо ны И нарийн бичгийн дарга Чой- жилжав АДХГ Захиргааны дарга А. Чакерхан, Улаанбаатар хотын эвлэлийн хорооны нарийн бичгийн дарга П. Нүдэнхүү нарын зэрэг хүмүүс оролцов. БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хооронд найрамдал ха, Найрамдлын цуглааныг Най рамдлын районы ХЗЭ9-ийн хороо- ны нарийн бичгийн дарга С.Арьяа шарав нээж үг хэлэв. Дараа нь Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн 8 дугаар дунд сургуу лийн захирал, ахмад дайчин Ф.В, Черечукин үг хэлэхдээ: Монгол-Зөвлөлтийн ард түм- ний найрамдалт харилцаанд баярт үйл явдал олонтоо тохиолддог. Үү ний нэг нь манай хоёр орны хоо- ронд . байгуулагдсан найрамдал хамтын ажиллагаа харилцан зус- лалцах Гэрээнд гарын үсэг зур- сан явдал їом. Манай хоёр ард түмпий ах дүүсэг хамтын ажилла гаа, энх сайхан цагтч дайны хүнд хэцүү цагт ч улам батжин бэхжсэн юм тэв. Туе цуглаан рилцан туслалцах тухай гэ Соососессоосоосссососссосооссесссососо БНХУ-ын төрийн дуулал «сүр жавхлантай эгшиглэв. «БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хоорондын найрам- дал, хамтын ажиллагааны болон харилцан туслах Гэрээний 25 жи лийн ой» гэсэн илтгэлийг БНМА У-ын Сайд нарын Зөвлөлийн ор- логч дарга, МЗНН-ийн Төв Зөвло лийн тэргүүлэгчдийн орлогч дар- га Ц. Пунцагноров хийв... Мөн нөхөр С.Н.Шетинин баяр хүргэж үг хэлэв. Нөхөр Ц. Пун цагнаров, Н. Шетнинин нар үг хэлж байх үед хуралдагсад байн байн алга нижигнүүлэн та- шиж байв. Р Хурлын дараа концерт тоглов. 42 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ дуу”оссоососсосоооссоовсососоооооссоссосоооооосооссосоосоо/ 5 27 дахь жилдээ 1971 оны нэгдүгээр сарын 20 ЛХАГВА Л6:3- (1163) тЭсоооЭлтЭ-1-пжин--игшшш- Үнэ 10 мө Фсөсосссөробосообсоо0ос00соососсоссооссосососо оссоооосооосссбооссоообесосссооооссоососсоо дээр нийслэлийн 21 дүгээр дунд сургуулийн хичээлийн эрхлэгч Дашням, 33 дугаар дунд сургуу- лийн 10 дугаар ангийн онц сурла татан Ц. Саранцэцэг нар үг хэл- лээ. Ц. Саранцэцэг: --1966 оны 9 дүгээр сарын 1--НД манай сургуулийн хамт олонд мартагдашгүй баярт үйл яв дал болсон билээ. Тэр өдөр манай хоёр орны мөнх найрамдлын үр шим, ЗХУ-ын ард түмний сэтгэл харамгүй тусламжаар байгуулагд- сан энэ сургууль маань нээгдсэн юм. Сурагч бид сургуулиа харах бүрдээ миний сурч байгаа танхим нь Зөвлөлтийн ард түмний хүч хө рөнгөөр боссон юм гэж үргэлж ба хархаж явдаг гээд ийм єайхан сур тууль барьж өгсөн Леинний 25101133 Зөвлөлтийн барилгын П трестийн хамт олонд баяр хүргэв. Ц. Саранцэцэг сургуулийнхны- гаа төлөөлж үүрэг авлаа. Гафат»р ЭҮГВФВ ээс га-г ла Мал маллах Їг үГ7(1121:17) 67/ШВ-86Ф) 7. Бидний суусан машин цайдам талыг зүсэн хурдалсаар, Сүхбаа- тар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн дэргэд ирж зогслоо. Жижнгхэн хүрэл хонх, жингэнэж, хүүхдийн хөг- жөөнт шуугиан биднийг угтав. Дол дугаар ангид ороход, хэсэг сураг- чнд ямар мэргэжил сайхан бэ? Ямар мэргэжилтэй болох вэ? гэ сэн асуултыг сургуулийн захирал Ваанчигаас асууж тайлбарлуулж байв. Би: -- Хэн малчин болох вэ? гэсэн асуултаар ярнанд оролцов. | Хам- гийн арын суудлаас гар өргөн бос сон, өндөр нуруутай, сурагч Эрэг жидийн Баатар -- Манай ангийн багш, хам- гийн шаардлагатай ажлын нэг бол малчин гэж ярьсан. Тэгээд Ч би зургадугаар анги төгсөөл ХӨ- дөө аж ахуйд гарч ажиллах сана- лаа өгсөн юм. Гэвч долдугаар ан- гиа төгссөний дараа саналаараа малчин болоорой гэсэн, -- Чи яагаад малчин болохыг хүсэв? -- Би долоон настайдаа морь хөлслөхөд гийнгоолж су- раад, дараа жил нь сумын наа- дамд айргийн тавд уралдаж, мо- рио цоллуулж байхдаа адуучин бо лох юмсан үзэж бодогдсон. Аав минь амьд ахуй цагтаа, адуучин болж, эмнэг сургаж эр зоригоо шалгаж яв! Агт сайн морно унаж ула ан гөрөө хийж, сайн бөх болж, булчин їөрмөсөө чийрэгжүүл! гэж захисан нь миний санаанаас гардаггүй юм гэв. Яриагий нь чаг наж байсан махлаг борхүү -- Манай Баатар бөхийн бүл- гэмд явдаг. Биднийг дандаа бяр- даж хаядаг гэж бахархан хэлэв. Баатар зуныхаа амралтаар та | ван даага, үрээ сургаснаас гадна » бригадын өдөрлөгөөр нөхөддөө морь уургалж, нас гүйцсэн эмнэг | хангал булгиулж үзүүлж олны та 227 53: 5 с) лархлыг хүлээжээ. тар--нэгдлийн 500 хоньтой бай- гаа ээжийнхээ ажилд тусалж, Өл зий ахынхаа дөчөөд адууг даа хариулдаг. Долдугаар ангиа амжилтай төгсгөж, хүссэн сай- хан мэргэжлээ эзэмшиж сайн мал чин болохыг зорьж байна гэв. Хичээлийн хагас жилийн амралт Пионер Баа- эхэлсэн тул Баатар хүү өөрийн | ээж | сургасан хар ДҮҮ морийг унаж, нартайгаа уулзахаар цас ) будруулан давхиж явлаа. Түүний өмнөөс тэнгэрийн хаяатай нийл- сэн ээрэм цагаан тал цэлийн угта на. Түүний чихнээ, Алсын апирхан уулс дунд Агаарын сайхан хөдөө юм аа хө Ажил хийж амьдран суумаар Ай. даа, сайхан хөдөө юм аа хөө ” тэеэн дууны бадаг хадаж байлаа. “Д..НАЯНТАЙ, БЭР Ридлээ зун- | 223ш252525:5ш3шёшгшлш5шдшашёыгшлиВицЭлГ 2у:5::5: ї 322ш2525:25(225 Аы9ш3 182тг2:223215125:2515:523п12чд:525:72:1222:355шШДШ2л 2 Монгол ардын намын ЇЇ их хур- льш түүхт шийдвэрийг удирдлага. бол гон хувьсгалыг хэлбэрэлтгүй гүнзтий рүүлж, тус орныг капиталист биш замаар хөгжүүлэхийн төлөө монгоО- лын нийт ард түмний тэмцэл ид ӨР нөж байсан үе буюу 1925 оны У са- рын 8-нд намын удирдлага, ХЗЭ-ийн санаачилгаар «Хө! залгамжлагч багачуудын холбоо» нэртэйгээр мон- НАМЫН УДИРДЛАГААР БАЙГУУЛАГДСАН... БАГАЧУУДЫН ДАНЧИН голын пионерийн байгууллагыг анх байгуулсан билээ. Пионерийн | бай- гууллага байгуулагдсан анхны өдрөө сөө эхлэн хүүхэд багачуудыг шашны элдэв нөлөөнөөс холдуулан сургууль соёлын зүгт татан оролцуулж нам, ард түмнийхээ арнун үйлст хязгаар гүй үнэнч, эрдэм боловсролтой, соёлч боловсон, хөдөлмөрт дуртай ир гэд болгон хүмүүжүүлэх ажлыг нам гол зорилгоо болгож байлаа. Пионер багачуудыг хөдөлмөрт сур гах, ард түмнийг соёлжуулахад тус- лах, намын бодлогыг ухуулан таниу лах зорилгоор монголын тиоперүү” дийн дунд анх удаа 1925 оны ЇХ саё- рын 17--24-нийг хүртэл «Хөдөлмө- рийн 7 хоног»-ийг зохион явуулжээ. Ур ажилд нийт пионер сурагчид идэвхтэй оролцсоны дотор Алтан бу яаг хот дахь пионер багачуудын 22 дугаар бүлэг сайтар, бэлтгэн явуул- жээ. Тэд ажлаа индрийн хурлаар нээгээд жагсан явж ард олонд жүжиг, гудамж, зээлийн тазраар ший БАНГУУЛЛАГА тоглон үзүүлэх, суртал ухуулга хийх ба хөдөөний айлуудын ажилд гар биеэр оролцон тусалж байсан байна. й 1926 оны өвөл нийслэлийн ДУНД сургуулийн сурагчид ардын сургуу лийн ач тусыг магтан, шашиныг худал хуурмаг, хий хоосон номлолыг шог" лон шүүмжилсэн утга бүхий «Аль нь ашигтай вэ?» гэдэг жүжгийг анх удаа тогложээ. Энэ жүжгийг үзсэн олон түмэн, хүүхэд багачууд ИХЭД гайхан шагшиж байсан нь тэднийг сургууль соёлын зүгт татан оруула- хад хүчтэй нөлөө үзүүлжээ. 1926 оны ҮЙ сарын баярын өмнө- хөн Буянт ухаад хамгийн анхан пно терийн биеийн тамирын зусланг багш Лувсандоржийн удирдлагаар 40 гаруй ппопертэйгээр байгуулж Уул сын баяр наадмаар биеийн тамирын тоглолт хийж үзүүлжээ. 1934 оны П сарын 15-нд ХЗЭ-ийн Төв Хорооны 5 дусаар өргөтгөсөн бүгд хурлаар пиопер багачуудын аж Танхимд сул суудал үлдсэнгүй. Энд Сүхбаатарын районы 8 дугаар ангийн охид, хөвгүүд, 23 дугаар сур гуулийн онц сурлагатан Энхтуяа, На ранчимэг, 17 дугаар сургуулийн онц сурлагатан Чулуунцэцэг,5 дугаар сургуулийн С. Энхтуяа, Наранцэцэг 24 дүгээр сургуулийн 10 дугаар ан- гийн онц сурлагатан Ганбаяр нарын сурагчид байна. Ойролцоо суу-- сан хоёр сурагчийн ярианаас энэ өдөрлөгт БНМАУ--ын хө9-- дөлмөрийн баатар Шїарав, БНМА У-ын ардын жүжигчин, эрдэмтэн зө хнолч Э. Оюун гуай нар оролцох юм гэж мэдлээ. Удсан ч үгүй хүсч хүлээ сэн мөч болж уригдсан зочнд сууд лаа эзэллээ, - Би ажилчин хүн. Хөдөлмөр на- дад аз жаргал, алдар тавьяа өгсөн юм. Ажилд сайн муу гэж байдаггүй. Харин ажлаа сайн муу хийдэг хүн гэж бий. Бэрхшээл бүрийн цаана алдар гавьяа байдаг. Тэгэхлээр хүүхэд та нар ажил бүрийг цэвэр, нямбай үнэн санаанаасаа хийж сур. Та нарын дунд бидний халааг авах залуу ажил чид сууж байна. Энэ жил түүхт ой- нууддаа сурлагын өндөр амжилт ба- риарай тэж хөдөлмөрийн баатар Ша рав гуайг захихад хуран цугларсан сурагчид нижигнэтэл алга ташиж: баяр хөөртэй хүлээж авлаа. Дараа нь Э.Оюун туай сурагчдад хандаж хал сэн үгэндэз: хүний сайхан бөлгоныг биедээ. шингээж зуршил болгохыг эр мэлзэх нь чухал. Хүн эрхээ эдлэхээс гадна үүргээ биелүүлэх хэрэгтэй. Өө- рийн эдлэж хэрэглэж байгаа хувцсаа угааж цэвэрлэж: сурахаас маргаан ямар хүн болох нь мэдэгдэнэ. Өсө хийн жаргал жаргал биш гэж ардын зүйр үгэнд байдаг. Одоо та нар аав, «Хүүкдийн байдалд тохируулан ажиллаж бичиг үсэг заах, мал маллаж сургах юм оёулах, өлон янсын төглоом явуулах, пионерийн байгууллагыг шалган сайжруулж шинээр зохион байгуулах хэрэгтэй. Сургуулийн дэртэд байгаа пиоперийн байгууллага нь багачуу- дыг сахилга батад сургах, ариун цав рийг сахих, сурлагын чанарвыг сайж- руулахын тулд .. -Ярьсан зүйлээ би чүүлэх, чээжлүүл х, Дуу хөгжим, тоглоом наадам явуулах, зураг-зуруу лах, захидал бичүүлэх заргийн аж лыг сохнох НЬ зүйтэй» гэсэн заалт гаргажээ. Эпэхүү хурлын заалтаас хойш пионер багачуудын дунд Явуу лах хөдөлмөр: биеийн тамирын болон бусад бүхий л төрлийн ажлууд эрс сайжирсан байна. Монголын пноперийн байгууллага 1925--1935 оны үед памысхаа удирдлагаар. үүсэн бэхжиж «...Өсөх хойч үеийг тэмцэлд эрэлхэг болго-эд бие бялдрын хүмүүжил зайлшгүй хэ рэгтэй» гэж үздэг байсан Н. Маркс, Ф. Энгельс нарын сургаалыг амьд” ралд бүтээлчээр хэрэгжүүл байлаа. С. АДЬЯА ээжийнхээ асрамж, ачит намынхаа хайр ивээлээр жаргалтай бойжиж байна. Ээж, аавынхаа хийж бэлтгэж өгснийг идэж уун, эдлэн: өмсчихвөӨдД яваад байх биш харин ээж, аар, ах, эгч нарынхаа сайхан билэг авьяасыг өвлөн сурах хэрэгтэй. Эрин үе маапь техник шинжлэх ухааны нх хөгислийн үе боллоо. Эрин үеэсээ хоцрохгүйн туляшюм бүхнийг сурахсан гэж марийж бай гэж үнэт сайхан сургаал хэллээ. Ардын боловсролын Яам, Мөнгд лын Пионерийн ордон, Сүхбаатарын районы ХЗЭ--ийн хөроонөос хамт рийн ордны чуулгын концерт төоглө лоо. Пионер Эрдэнэбилэгийн хий лийн гоцлол, бүжигчин охидын «Хунт нуур» бүжгэн жүжгийн бяц хан хунгийн бүжиг, Даваадорж, Энк баяр нарын дуулсан дуу үзэгч олны талархал хүлээлээ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ! ЖЯРАЖХА ЯЛАА ЛА: Уг 2УУГУУ7Л та ранав ЯязэвтэгРЖ ЭнхринН хайрт зх орон маань хувьсгалынхаа тавнн той золгох ойртож байна. Хувьсга лын жилүүдэд эх орон маань та нигдашгүй болтол хөгжлөө. Энэ нь манай ялалт амжилтыг зоригжуу лан зохион байгуулагч МАХН-ын зөв мэргэн жолоодлого, ЗХУ бо- лон ах дүү соцналист орны туслам жийн үр дүн юм. Ардын хувьсга лын жилүүдэд манай орныг оат дан хамгаалах, улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэхэд гайхамшигт гавьяа байгуулсан баатарлаг үнлс тэн үй олноороо төрлөө. Одоо тэд гээр гавьяатнууд хэд хичнээн бай тааг хүүхэд та нартаа танилцуулья. 1. БНМАУ-ын баатар 24 2. Хөдөлмөрийн баатар э5 8. Ардын зураач 2 4. Ардын жүжигчин 14 5. Гавьяат жүжигчин эз 6. Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн 29 Т, БНМАУ-ын гавьяат багш 43 8. Хүний гавьяат эмч 9. Малын гавьяат эмч 10. Гавьяат зоотехиикч 11. Гавьяат барилгачин 12. Гавьяат нисэгч 13. Нисэхийн гавьяат техникч 14. Гавьяат тээвэрчин ч с-0Мм0 15. Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Э 16. Гавьяат холбоочин 2 17. Гавьяат усжуулагч 1 18. Гавьяат уурхайчин 1 19. Төрийн шагналтан ав 20. Академнч Ээ : 21. Төрөл бүрийн шинжлэх ухааны (4: доктор э 1 22. Дэд эрдэмтэн : зэ? : 23. БНМАУ-ын спортын гавьяат мастер ч 3 24. Спортын гавьяат дасгалжуу лагч багш э 25. Спортын мастер зо3 26. Аварга төлчин з97 27. Худалдааны гавьяат ажилтан 2 МАНАЙ ОРНЫ ХӨГЖИЛТИЙН ТОО БАРИМТААС БНМАУ одоо 50 улстан дипло мат харилцаатай байна. Мөн соё лын талаар 25, эдийн засгийн та лаар 20 улстай харилцаатай байна. Одоо манай орны ерөнхий (00- ловсролын 504 сургуульд 227 мян ган хүүхэд сурч байна. 5 дээд сур гууль, 19 техникумтай боллоо. 1970 онд манай орны малчид Т7,Т сая төл бойжуулж авчээ. Та риалангийн гол районуудад тарна ны ургац сайн байсны дүнд (20 авав. » Улсын үйлдвэрүүдийн энэ оны 10 дугаар сард үйлдвэрлэсэн Фү” тээгдэхүүн өнгөрсөн оны мөн үеннн хээс 11,7 хувь нэмэгдсэн байна. (1970 оны арван хоёрдугаар сарын эхний байдлаар) сая гаруй пүү үр тарна. хурааж ! Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын Д. Нацагдоржийн нэрэхшжиг 8 жи | 1 | Поо00022222202000171171010122 лийн дунд сургуулийн инонер сураг чид их ой угтсан тайлангаа ам тай өгөхөөр мэрийж байна. 5-ын«Б» ангийн сурагч М. Мөнгөнбаяр, 8-ын «В» ангийн сурагч С. Дангаа сүрэн, 7-ийн «Б» ангий Ё Д, Отгонбаяр нар сурлага, хүмүүжил дээ ахиц гаргаж бай -2-0--02-----05ТЭ8ЗҮэртэж байгаа тэргүүний ипонерүүд юм. Сурагч Д. Баяраагийн авсан гэрэл зураг СсиллллажэичийчррййэйЙнПХт220ПЮ1200000 Эд ї 5 - Манай пиопер сурагчид ёсицийн амралтыг зугаатай өпгөрүүлээд, хи- чээддээ орлоо. Тэд урсан өнгөрөх цаг мөчтэй уралдан Ардын хувьсгалын 50 жиг лийн ойдоо хөдөлмөр сурлагын их амжилтаар бэлэг барихаар шамдац- гааж байна. Саяхан Налайх хотын арван жилийн дунд сургуулийн 7, 9 дүгээр бүлгийн удирдагч 10-ын «Б» ангийн сурагч Л, Пунсал, Г. Нямаа нартай уулгсан юм. Тэд МАХН, Ар- дын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ОЙ угтсан аянд пионерүүд нь хэрхэн оролцож байгаа тухай ярьсныг та- бүхэндээ толилуулья. П. Пунсал (5-ын «Б» ангийн дэргэ дэх есдүгээр бүлгийн удирдагч) -- Манай бүлгийн инөнерүүд үе тэнгийнхээ нэг адил МАХН, Ардын -- Нэг удаа манай ангийнхан уу- лын оргилд, гарл, “хүүхэд бүр дар- “цаг хатгах ёстой байв. Уул-айм- шигтай.өндөр байв.:Бид ганц ган- цаараа тэртээ оргилын зүг мацаж: байлаа. Миний ойролцоо хэн-ч байсангүй. Хадны хурц ирмэг ёр- дойн-айдас хүрцэнэ. .2Наахан бэрх шээл тохиолдвол хальтарч унах шахна. Тиймээа!.Би чинь ганцаа- раа, түших найзгүй, энэ зовлон- гоо өөртөө тээхээс аргагүй юм гэж ҮҮ? Энэ үед би хамт олон гэгч юу тай үнэтэйг мэдэрлаз. Нилээд цаг ( 1 | | | | | | | : | | | өпгөрч, бид зорьсон даалгасан хоёрыг биелүүлсэнгүй. “Уулын оройд хатгах ёстой дарцагнууд Ондний гарт хэвээр байв. Бас Ариунгуагийн бие муу, явж чадах гүй болсон байв. "түүнийг “Баатар үүрч явлаа. “Хормын зуур түүнд дуу зохиочихжээ. х--- | (ямнььсснэааса- салааг С.ПРЯЛОВА ДУРТ АЙ --Та нар яагаад гэрэл зургийн дугуйланд орсон юм бэ? гэж хүүх- дүүдээс асуулаа. --Саша бид хоёр гурван жилийн өмнө Евгений Андреевич дээр ир- сэн юм. Тэгээд дугуйланд сурах хүсэлтэй гэлээ. Үнэнийг хэлэхэд яаж зураг авах тухай анхны мэдэг- Дэхүүнтэй байлаа. Зүгэвр л сонин санагддан юм. Дугуйлан дээр Му- Өеатаж танил болов гэж Валера хэ- ЗВ. Тэвч гурван жил дэмий өнгөрсөн ГҮЙ. Чаг гээд л нэг дарахад зураг бэ ЛЭН болдоггүй юм. Хичээж хичээж авсан зураг гарахгүй урам хугала- ХЫГ алийг тар гэхэв. Гэрэл таараа- Гүй юм уу, угааж чадаагүйлдм уу Баэд л учры нь олж эхэлнэ дээ. агш заримдаа хэлж өгнө. Заримдаа на: Бод бод, учры нь ол, дахин.ав Энэ. Тэгээд л гэрэл зургийн холбог хавнай баахан ном, сэтгүүл үзэж да - Н дӨхин хийдэрм... “|нерийн гуравдугаар бүлгэмийн “туижЛУтгЛҮЛуул лтэгтллтингэрэиилньийлнн сэр Эгсси НЭВЛЛЫ он---- БИД. ТАВАН 2: хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой уттсан сгажлын “хугацаанд тайландаа амжилттай дүн үзүүлэхээр марийц тээж байнд. Манай пионерүүд их ой угтаж таван жигүүрээр аялахдаа бүл гийн сэдэвт ажлыг сар бүр явуулж байна. Гэхдээ манай бүлгийнхний Хувьд »Нэг сард салаа бүр өөр өөр сэдвээр сэдэвт ажлаа явуулдаг. Өн- гөрөгч арван хоёрдугаар сард гэхэд л «Өсвөрийн Сүхбаатарнууд бид МА ХН-ын “хойч, (МХЗЭ-ийн “халаа» гсвд- вээр нэгдүгээр салаа. «Монгол-Зөв лөлтийн залуучуудын ЇН тойроп аял лын замаар» сэдвээр Н салааныхан хийлээ. -Ялангуяа П салааныхан сэ- дэвт ажлаараа Ардын хувьсгалын гол гол үйл явдал болсон газар нут- гийг зураг дээр тэмдэглэи: ярилцсал ї» сонирхолтой болов. Бяцхан ном хийлээ. «Сүхбаатарын замаар» даа бэлтгэж байна. Энэ сэдэвт ажлаа «Сүхбаатарын бага идэр, залуу иас» гэсэн гурван хэсэг болгон хийлээ. Манайхан оаоп жил ажилласан өөрийнгсургуулийн мужаан Жигжид. багш Нүрз Цэвлэв партай у Г хинж тэдний амьдрал бүтээлийг ярих лан тэмдэглэл хийцгээв (1 салааны хан муугүй салаа болов. Одоо бид сэдэвт ажил Завхан аймгийн Тосонцаэпгэл хо- гын 10 ясилийн дунд сургуулийн шио зөв- лөл бүх бүлэг, салаа, баг аравт шал гаруулах 50 баллын болзол гаргаж улирал бүр дүгнэяс байна. Удирдамжийн дагуу ажлаа долоо хоног, сар, улирлаар тодорхой төлөв --Өөрийн муугаас болоод Өөдөө явж чаддагтгүйяа: Өөдөө явж чаддаггүй түүнийг Үүрэх гэдэг Баатарт зовлон яа хэмээн Цэрэндорж, Бямбаа хоёр нөхөртөө тусалсан Баатарыг шог- лон дуулж байлаа. Гай болж Цэ- рэндорж том чулуунд бүдрэн дээ ЙЛАНДАА сонирхолтой ДУГ - Одоо бид их ажил хийж байна гэж Саша хүү ярианд оролцов. -- “Бид кино зураг авч байгаа. Гэрэл зураг, Энэ бол амьдралын нэг хэсэг нь Хүний зургийг авна гэдэг сонирхолтой ажил, хүн минут тутам нүүрний байдал нь өөр болж өөр өөр “хөдөлгөөн таргаж байдаг. Хэзээ ч дахин давтахгүй гойд сонин үеийг тохируулж л зургаа авбал амьд со нирхолтой болдог. Энэ ч санааны зар гээр тэр бүр бүтдэггүй юм. --Бид гурав байгалийн байдлын зураг авах дуртай. Эргэн тойрон сай хан газар ус их байна. Эх орныхоо сайн сайхныг танин “мэдэхэд “гэрэл зургийн аппарат тус болдог гэж Му рат хүү ярив. Валера Нраслов, Са- ша Мартель, Мурэт Шамалеев нар пионерийн ордны тэрэл зургийн дугуйланд сурдаг юм. -- "Гэрэл зураг бол урлаг гэж Евгений -Андреевич- Тимөнөв шавь нартаа үргэлж ярьдаг. --Ургуулан бодож мөрөөдөнс лон ттввиссстэнисотлэиисслтиассолиссоллиислссстниасллаас- “ЖИГҮҮРЭЭР | ӨВӨРХАНГАЙ. АЯЛЖ БАЙНА! ли холбож бин. "4 Хэгшил болгох 50 зүйлийг Хэш! Г. Нямаа (б-гийн «В» ангийн ҮУП | нэрлэх вэ? гэхэд Наралтуяа охин бо й ний гимнастик, бүтэн сайн бүлгийн удирдагч) соод өглөө : . ЛЭҮН Намайг бүлгийнхэнтэйгээ ажилла | өдөр тошүүрээр зугаалах, ЖЭоЛ хонэ: хад тус ангийн багш Хангай их дэмж |фөмнө гараа х таах. « шэжоных эн Жанцан лэг үзүүлдэг юм. Энэ хичээлийн жифсошшыг ушилад дугаа) : илт юс лийн эхээр би сагсан бөмбөгийн бү:| хадгалах, ширхэг цаас халхгүй ын сийн тэмцээнд оролцохоор бэлтгэл анги, гэртээ бэхийн. дусал асгахгү! хийн байх хугацаанд Хангай бэгш | байх, цэвэр дэвтэртэн болох ... гээд бүлгий онерийн ажлыг явуулж: | нэгд пэггүй нэрлэв. 7 байв. Манай 1 Салааныхаа оны өмнө Энэ бол Өвөрхангай аймгийн Богд «Вьетнам хэзээд ялна» сэдвээр ппо|сумын Ховдын бага сургуулийн 28 нерийн ажил явуулсап нь амжилттай ын «Б» ангийнхан юм. Тус сургуу: болов. Үүгаарээ бид «Дайныг лийн захиргаанаас “Ардын хувьосга- жигшье» гэсэн санааг үзүүлсэн юм.| лын 50 жилийн ойн наана ХЭВШИЛ Энэ сэдвээ улам баяжуулж багт| болгох 50 зүйл нийт сурагчдын өмнө наадамд амжилттай оролцов. дэвшүүлжээ Хэавшил болгох 50 зүй Энэгбол мапай-пионерүүд Бьелнамфлээс 20 орчим зүйлийг шць. тусгасан анд нөхөдтэйгээ сэтгэл санаа хэзээдф1000:-баллын үзлэг ангиудад хийж, хамт байдгийн наг тэрч люм: долоо хоног бүр дүгнэж байгаагийн «Найрамдал, нөхөрлөл, энх тайг Дээр эцэг эх, батш:иар хамтран-2нэ ван» гэдэг тавдахь жеитүүрээр андж | талаар судалгаа хөтөлнс байна, Їїнд! БНУАУ-ын пионерийн зусланд амар |нер, баатарчгудвиг ажлын пилээд, Хэ сан 8-ын «Б» ангийн сурагчфсэг нь мөн үүнд чиглэж байгаам. Нэргтйтэй уулзалт хийж. унгар анд Энэ бүхний үр дүнд 197:0:-1974. нөхдийнхөө амьдрал үйлстэй тапилц ны хичвэлийн жилд уг 50 зүйлийг лаа, мьдралдаа хэвшил болгож, Ардын Мапай бүлгийн тионерүүд их ой: хувьсгалын хагас зуул жилийн ойг гоо угтаж таван исигүүрээр аялцгааж фУгтахын төлөө. хүүхэд бүхэп мэрийж: байна ... (байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Т. БЯМБАДОРЖ Мацагмааь, Равсал, Жаргалсайхан, нээлттэй Чойдог даргатай пионесийн бүлгүүд тэргүүн байранд исиа. Инонерүүдээс сурагчдад туршлатлын сургууль цэ: 7-гийн «В» зангийн ТРалхаасүрэн бг гийг зохион: тэдний зөхиөх ажилд бө тийн «А» ангийн Түргвжсргал, 6” дит туслалцаа үзүүлэв. Одоогбүх бүл тийн «Б» ангийн Япжингерэн, Өеын тийн дунд «Миний дуурнах хүн» сэ «А» ангийн Зүмпэрэлсүрэн, б-юн дэвт ажил явуулах уралдаан зарлаад “Б» ангийн Сумьяажав парын зэрэг үүргээ сайн бОие- лөн ажиллаж байна. Бүлгэмийн сөвлөлөөс ажил хоёр удаа явуулж бүх идэвхтэн байна. сурагчид авсан Бүх сурагчдын авсан үүргийг сар лүүлж, тайлангаа онц. дүнтэй. өрөг бүрийн эцэст шалган дүгнэж түүний хөөр чармайн ажиллаж гАНХ: х п. дүнг бүлгээр байр эзлүүлдэг бөллоө. уучилж явна. сана ла лаа слнассллаислна- олг рээс нь Бимбаа уначихлаа. Хүний Содов гурван цагт мцуглахыг мууд дурлана гэгч юутай гутам- зарлав. Энэ нь «Хамт олон гэгч « юу вэ»эгтэсэн цуглаан байжээ. ТЦуг лаан маань ч эхэллээ. Гэрлээ бөсч: --Өнөөдөр бид хамт олоп гэгч юу нэ? гэдэг цуглаан хийх гэж байна. Хэрэв бид хосрондоо эвтэй: байсан. бол ийм цуглаан хийх шаардлагагүй байсан. Тэтэл ма- най ангид энэ асуудал хангалтгүй байна. Тиймээс ч.бид цуглаан хийх болж байна. Бид дахин уулын ор- тилд гарч туг хатгахаар явна. Бид заавал зорьсноо биелүүлэх ёстой. Нар дсэрээс ээж байлаа. Бид дуу дуулан тэртээ оргил өөд бүг дээрээ хамт аялж байв. Нвж: ча- дахгүй нэгийгээ. мегөө нь татаж, тэр до оргил өвөл авирч. байна. Баа тар ггуначиклаа: Бид хамжин өр- төж “дээй"л зүтгэсвар ,.байна. Ор- гил ойртлоо. Мөр яг дээр байх шиг санагдлаа. Түрүүчийн удаад хатгаж амжаагүй тугаа аяллын цүнхнээсээ гаргав. Олон гэгчийн учир тайлагдаж, цуглаанаар тай- лагдаагүй энэ асуулт хариулагд лаа. Хамт олон гэгч ийм хүчтэй ажээ. 1 дүгээр сургуулийн 7-гийн «Б» анги У. САРАНТУЯА шээшсээшсээшшсэшссэшссэшсэшгэшс-с-1-12-120-1-12-гстг-ггГг-1-: шиг вэ? жо. 2» 1 | | Газар зүйн хнчээл дээр багш бидэнд: --Хүүхдүүд ээ, та нар цагаан даавуун дээр монголын нутгийг зураад, дээрээс нь хонин холбоо- гоор оёорой гэв. Эрх танхи өссөн Баатар зүү ч бараг барьж гүзээгүй ажээ. Тэгээд би яаж оёх вэ? гэж бодоод: --Өлзий, чи мипийхийг өгөхгүй юу? --Ханс чиний юмыг оёж байдаг юм бэ? Би өөрийнхийгөө ч оёж, ча дахгүй байна гэдээ: Бас Цэрэн- доржс над дээргхүрч ирвэд оёж:өгө хийг туйхад бас л --Амжихгүй байх гэчихэв. Сэлэнгэ охин, Бямба хоёр үзсэн киноныхоо тухай ярьж бай лаа. Баатар хармагцаа, Цэрэндор жийн чихэнд шивнэв. Цэрэндорж, --Батхүүг хараач! гэж орил- могц Сэлэнгэ анги руугаа гүйн ор лоо. оёод . Жо . ниснэ ши. --5- сур! тэж багш нь ямагт захидаг. --Манай дугуйланд 32 хүүхэд бий. Бараг бүгдээрээ аль эртээс гэ- рэл зураг оролдож байгаа. Нэг ду- гуйлан зэрэмдэглэж нөгөөг гоочил- дог хүүхдэд бид дургүй. Зарим нь цаг нөхцөөх гэж ирдэг явдал бий. Гэрэл зураг нямбай ажиллагаат шаардана. Адгийн наад зах нь гэ- рэл зураг угаачихаад саваа угааж тавих хэрагтэй шүү дээ. Дараа нь нь тэд надад ажлаа танилцуулав. Байгалийн тухай судалаар зургаас нь мужийн ба хотын гэрад зургийн үзасгэлаэнд тавигдсан аж. -- Та нар гэрэл зурагчин болох, юм уу? гэхэд Мурат нөкдөө тө- лөөлж, -- Бид одоо дөнгөж наймдугаар ангид сурч байна. Гэрэл зураг бидний дуртай зүйл хэвээрээ байх болно гэж сэтгэл хөд- лөн өгүүлэв. Хүүхэд бүхэн дуртай дугуйлан даа сууж нх зүйл-сурвал-юутай сай хан ва! го«ШЦионер васток» саниноос авав..! Хөвсгөл аймгийн Арбулаг сумын найман жилийн дунд сургуулийн 1» ийн «Б» ангийн сурагчид их ой уг" сан тайландаа таван жигүүрээр бэл? тэж “байна. ЗУРАГ ДЭЭР: (Баруун гараас) 56) Эихтула, Ж. Лхагвасүрэн, Т.Өн нар-хоёр уливал дараалан онц сард суралдаад байна. 1933.-3 17: (0347 1 їиөнь--- ---- Төгсгөл,Түрүүч нь 1.2 дугаарт 58ССҮглэлисйлавийхнлхуай салс ад лБа, ласайНН Өндөр уул уначих нь зэ р тээр дүнгэнэн шуугиж шороо чулуу таар шидэлсэн их шуурга нүүр нүд гүй балбаж эхлэв. Бид бүгдээрээ бие биенээсээ салахгүй зуурч, зур таан ханат том гэрийн хаяа уруу, шигдэж бөөгнөрөв. Өрхий нь хуу тат сан гэрийн тоонон дээгүүр хөх гал тай салхи хуйлран өнгөрөх нь нэн аймшигтай. Ер бусын галт шууг- танд балмагдан айсан мипий хамаг бие дагжин чичрэхэд хөтөч ах, зү тээр хүү минь манай Алтайн цаг агаар ч олон янз шүү гэж. намайг тайвшруулж билээ. Галт шуурга улам ихсэж хаалганы самбарыг тас саван хам- хуул шиг хийсгэн явлаа. Гэр хөв- хөлзөн нисчих гэж байгаа юм шиг болсноо хана шажигнан дайвалзаж эхэллээ Бид нүдээ тас анилаа, Нэг харсан хетөч ах, намайг вэрчинхсэн Зүгээр хуү чинь, зүгээр, Алтай өршөөж хайрлага гэсээр зогсож байв Айлын гадаа усцорсон тэжээдэг муу борлонг хүчит шуурга хапан ха- данд наалдтал бяц шидэв. Галт шуурга нэг цаг шахам үргэлжлээд зогслоо. Богипо хугацаанд энэхэн ор -чимд болсон галт шуурганд... хэдэн шйлын гэр хэмхэрч, тэмээ “цахилгаан гүйдэлд цохиулан зарим мал алдагд сап байж билээ, Ингэж би манай дэлхийд ховор болдог галтай шуургыг Аж богдод үзэж үнхэлцгээ хагартал айсан авч үүрд мартахгүй дурсгалтай болсон юм. гэрийн ТЭ- Манай Онигоо байгалийн ухааны эрдэмтэн болж энэ шуурганы уч рыв тайлна гэж тэмдэглэлдээ бич- сэн байв. Тэр судалгааг нь унших- сан гэж би хүлээсээр л суух хүн дээ Харин тэр шуурга болсны дараахан галт шуурга бол байгалийн ховор үзэгдэл боловч гаднын ер бусын «нууц» хүчний нөлөөгөөр явагддаг үзэгдэл биш, тодорхой зүй тогтоолт гэнэт тохиолддог зүйл юм. Энэ нь дэлхийн зарим өргөрөгт ширүүн бо роо өтгөн үүл, цаг уурын вх өөрч РАДИО АСУУЛТ МХЗЭ--ийн Төв Хороо, Ар- дын Боловсролын Яамны колле- ги, Мэдээвэл Радно, Телевизийн Улсын Хороо хамтарч МАХН, Ар дын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ой угтаж єєвөрийн үеийн хэнд эх орныхоа тухай өргөн сур- талчлан тэдний мэдлэгийг улам гүнзгийрүүлэх зорилгоор ерөн- хий боловсролын сургуулиудын пионер сурагчдын дуКд «Эх орноо хэн сайн мэдэх яо2» стдвээр радио асуулт, хариултын уралдааныг 1971 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс 3 дугаар сарын 80-ныг хүртэл зарлаж байна. УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ уралдаан өөрийн эх орны орч- ны агаар эсрэг цэнэгтэй болсон үед ч үүсч болно гэж сөнипд бичигдсэн байв. лелт юм уу, газрын гадаргуу, ХУРДАН ХӨЛТ ХУЛАНГИЙН ТОӨС Говийн хуурай салхи үлээж, нар толгой дээр уначихсан юм шиг шар- на, Алтайн байгаль үнэхээр сонин юм. Хажууханд байгаа уулын орой цастай байхад, энэ говийн элс нь улайдчихсан байдаг. Хэсэг яваад ма шины моторын ус буцална. Замба, гүрвэл, загийн шар аалз гээд элс- ний амьтад цуглуулсаар манай багш бүр ядарчээ. Цэцгээгийн хоёр хацар нь түлэг дэж уруул нь омголтжээ. Үдээс хойх но өргөн говийн дунд ороод манай машин явахаа болилоо. Моторт нь согог орсон, өнөөдөртөө засахаас вөр замгүй гэнэ. Авч гарсан жаахан усаа машины моторт хийсээр дуус: чихсан. Илчилгүй энэ их говьд цан- таж байгааг зүйрлэн хэлэхийн арга- гүй. Багш мипь ийш, тийшээ гүйж заримдаа элс . малтаж үзнэ. Алтайн уул шиг түшигтэй хөтөч ахаа харахаар сэтгэл жаахан уужир на, Өвгөн ах дөрвөн тийшээ зэл лэн дурапдаж байснаа энэ хавьд ус байхыг би мэдэхгүй юм. Одоо хулан л аварна даа гэв. Энэ үгийг Цэцгээ дутуу дуулангуут. улан байна уу, би зургий авна гэнэ. Өвгөн ах Цэцгээгийн гойг илээд, --Томоогүй ч байна даа гэснээ ху лан байх л ёстой гэв. Өвгөн ах, Цэн- тээ бид хоёрыг дагуулж усны эрэлд гарч үлдсэн нь машин засах болов. Нилээд яваад эргэж харвал бид маши наасаа их холджээ. Ус олдох найдвар огт алга. Өвгөн ах элс малтаж мал таж хоёр бөөрөнхий чулуу гаргаж ирээд бид хоёрт өгөв. Ам их цангасан үед чулуу хүлхэхээр бас зүгээр бай даг гэнэ. Эцэж ядарсан бид хоёр, хе- төч ахаа түшин сууж байгаад, жаз- хан зүүрмэглээд авчээ. Өвгөн, бид хоёрын толгойг нарнаас гараараа халхалсан байв. Хөөрхий настай хү ний гар чилсэн байх даа. Нар алс тэн тэрийн хаяанд бараг бидний хөлөн ту шаа ирсэн байв. Ингэхээрээ говьд нь тол ХАРИУЛТЫН УРАЛДААН түүхэн хөгжлийг тодорхой мэдэх, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ: ийн 50 жилийн ойд пионер сурагч даас өгөх тайланд бэлтгэхэд тус лах зорилготой юм. 1. Ардын хувьсгалын ялалтын анхны өдрийн түүхэн явдлыг юу гэж төсөөлөн боддогоо зургаар бу юу бичгээр илэрхийлнэ үү? 2. Монголын хувьсгалын түү- хэн үе шатыг оноор тодорхойлон тус тусын онцлог үйл явдлыг товч бичнэ үү? 83. Монголын ард түмний эрх чөлөө, тусгаар тогтнол, сайн сайх ны төлөө тэмцэж, хөдөлмөрлөж: яв сан Зөвлөлтийн ямар ямар хүнийг ! мэддэг вэ? Түүнээс аль нэгийг нь орой болж байгаагийн тэмдэг болдог юм. --За тэр харав уу7 гэж өвгөн ах гэ нэт хэллээ. --Бид хичнээн хараад юу Ч ОЛСОН гүй. Тэгтэл түүний царайд баярласан тэмдэг илт байлаа. Өвгөн ах гараа сунгаж, --Тэр цагаан тоос гэв. Бидний баруун урд чухамхүү тэн гэр өөд цойлон гарах мөнгөн сум адил нарийн цагаан тоос эгц өдөө боссон байв. Цэцгээ, бид хоёр тэр тоосны учрыг яахан мэдэх билээ, Удсангүй тоосны цаахнаас хоёр морь гарч ирэх шиг болоход өвгөн, --За нөгөө хулан чинь дээ. Зургий нь аваарай гэв. Нилээд хол байсан Ч Цэцгээ зөндөө зураг дарлаа. Хулан жирийн морийг бодвол чих нь том, дэл багатай, сүүл пь богинодуу, хон сор зүсмийн ажээ. Хулап, бид гурвыг нилээд дөхтөл огт тоохгүй байснаа товийн зөөлөн хөрсийг өм цөм авч шидлэн давхиж одлоо. Хулан үзэж баярласап боловч ус байхгүй болохоор энэ говиос амьд гарна гэхэд үнэхээр хүнд байлаа. Тэгтэл өвгөн, --Одоо ч учиртай, маргааш машин засчихаад явахаар бүр олон хулан тай дайралдана гэв. Цэцгээ, --У-ус.. тэж дөнгөн данган хэд өвгөн түүнийг үүрээд, --Одоохон гэв. Харуй бүрийгээр бид хулангийн тоос гарсан газар ирэв. Говийн зэр лэг адуу хурц хумбан туурайгаарал газрын хөрсийг опгичиж малтаж ху- даг гаргажээ. Торгон элсэн дээр ту налзах усыг харахад ямар сайхан юу бэ. Өвгөн бид хоёрт яаран ус өгсөн гүй. Алчуур поргож дух хамрын гад на тал дээр эхлэж тавив. Хөтөч өвгөн ус буцалгаж өврөөсөө нүдсэн цай гаргаж үйв. Хээрийн сай хан цай уучихаар бүх бие сэргэлээ Өвгөн ах усаа үүрээд алхах замдаа, --Амьтан бүхэн бөртӨө амьдрах аргатай. Эйз хулан чинь усны хэлэ сыг андана гэж байхгүй, гаргуу үнэрч амьтан. Дуртай газраасаа ингэж ус гаргаж уудаг юм даа гэв.Говь шөнийн харанхуйд хучигдлаа. Манайхан хуу- рай загаар түүдэг гал асаана. Бид-- чийг төөрчихнө гэж бодсон юм даа. Манай сургуулийн уурын зуух На лайх, Шарын голын хар алтан нүүр сийг түлж байх нь бахтай бөгөөд илч байх тодруулан бичнэ үү? 4. Танай сургууль болон хамт олнооё ажил хөдөлмөр, авьяас билгээрээ шалгарч орон даяар нэрд гарсан ямар хүний єайн ж чанарыг бахархан үзэж райлал болгодог вэ? Ү 53 5. Таны төрж өссөн аймаг, орон нутагт. монголын. түүх соёлын ямар ямар дурсгалт зүйл байдаг вэ? Тэр тухай юу мэдэх вэ? Уралдааны байр, шагнал - Нэгдүгээр байр 8. 1971 оны. зун «Артек» зусланд амруулна. Хоёрдугаар байр 8. 1971 оны зун өөрийн орны инонерийн зуе- ланд амруулна. Гуравдугаар байр 8. Диплом, дэвшин суралцах ангийн хнчээ- лийн бүх хэрэглэлээр шагнана. Манай уралдаанд өөрийн сур гууль, ангн хамт олноо сайн | Зо- хион байгуулж оролцуулсан сур гуулийн захирал, пионерийн ах лах удирдагч, анги удирдсан багш нарт тусгай шагнал олгоно, Уралдаанд хүүхэд бүр даан оролцохоос нэг бүрчлэн үнэн зөв хариулах шаардлагатай. Асуултын хариуг «Мэдээлэл Радно, Телевизийн Ул сын Хорооны сургууль хүүхдийн нэвтрүүлгийн редакцид» тэсэн хаягаар ирүүлээрэй, сэфэл УРАЛДААНЫ комисс. бие- гадна, асуултыг лвьштэнш лг (55:27 28, тэй шүү дээ. Энэ нүүрс шиг илч ду- хаантай, заг гэдэг мод, говийн алтайд элбэг дэлбэг ургадаг юм. Заган ойг аривжуулж, хээрийн энэ ургамлыг үрээр нь тарьж ургуулах ажил алтайд хийж байна. Заг модоор хийсэн гаанс дэлхийд гайхагддаг юм гэнэлээ. Манай Баяраа загийг үзээд, Гангийн халуунд хатахгүй гэж Хамаг нутгаар нь аялбал Газрын хөрснөөс салахгүй гэж Л Хаврын хавсарганд ганхахгүй гэж 1 Халуун элсэнд сулрахгүй гэж Л Гал шиг биеэ хамгаалуулж 1 Говийн заг салаалж ургажээ. 0! Халтар заг шигээ алтайнхан ї Халуун илчтэй улс юм. ! Ховор баялаг элбэг юм гэж: їнүлэг- 4 лэжээ. Алтайн өидөр ууланд эвэр нь /) дэлхийн аварга болсон аргал, угалз / элбэг дэлбэг байдаг юм. й 1) Энэ баян нутагт ан хийх гэж: Аче- / рин, Мексин, Францаас ч анчид ирж 0 байна. Бас дэлхийд ховордсон бохол 0 бий. Бөхөн Халпуныхан: гаршуулж, 1 Хар азрагын нуруундаа. буга, єогоо авчирч тавьжээ. : алтан говиор явахад тавап хошуу ма үнэхээр бахтай сайхан байв. хангайгаас 1 Аяллынхан биднийг алтайн уулс, / л нүд дүүрэн бэлчээрлэн явахад Төгсөв. НАЙМДУРААР ХИЧЭЭЛ Бид шатрын нот, шатар нүүх үндсэн дүрэм мэддэг болсон. Түү нээ бататгахын тул шатраа өрөөд товч нотоор бичсэн хэдэн өӨрөг нүүж үзье, Тэдгээрийн Зарим нь. зохиомол, зарим нь амьдралд то- хиолдеон зүйл. Харин шатрыг ин- гэж тогло гэсэн хэрэг биш, сайн муу нүүдлийн жишээг үзүүлэх, за римы нь зүгээр сонирхуулах гэсэн 1 хэрэг шүү. 1 1 1 1 1 1 : д й 1 1 ( » “4 Ш д 1 1. е4 ф5 2. Мц3 г522 8. Бх5Х. Шатрын эртний бичиг зохиолд ийм мадыг «сохор мод», «тэнэг мад» гэх мэт элдвээр нэрлэсэн байдаг. Гэвч энэ өрөг АНУ-ын аварга шал РЧ гаруулах нээлттэй уралдаанд ар- заад жилийн өмнө нэг ТОХИОЛД(0- ны нь яана. БЭРСИЙГ МАДАЛСАН НЬ 1924 он леын аварга шїнгаруү л Ё773 Лазар хоёр ингэж тогложээ. 1. д4, Мф6. 2, Мд2 е5, 8. де Мг4 4. х322 МеЗ! Одоо цагаан тал 7 бэрсээ алдах эсвэл морийг идэхэд 4 1 хоёр нүүдлийн мад болох учраас бууж өгчээ. : «ШУНАЛ ИХЭДВЭЛ ЇНУ АМ БОЛДОГ» : 1, е4 е5 2. МфЗ д6 З. ТцА ТгА 4. Мц3 165. М:ез!! Т:д117 6. 1:ф7 Не7 7. Мд5 Х. Энэ өргийг 1750 онд Парис хотод тоглосон бө гөөд «Лагэлийн мад» гэж алдарш жээ. 7 РЕТИ--ТАРТАКОВЕР 1. её4 ц6 2. д4 дэ 8. Ми д: е4 4. М: е4 МФ6 5. БдЗ е5? 6. 3 (223 Ба5--7. Тд2 Б: вё5 8. 0-0--0М. е422 9. Бд8--1! Н:д8. 10. Тг5--5 гээд ганц нүүдлийн мадтай тул хар ХҮҮ Нэрс БОЛОХЫГ ХҮСДЭГ АТ Огын БОЛ эИНГЭДЭр .ё4 ё5 2. 44 3. МфЗ ц5 А.Тц4. Мфб 5. е5 Мг42 6. Л: 9711 НЭР? Т. Мг5--Н:88.Б::4 д5 9.БфЗ Бд7 10.е6 Бе7 11.Б97--1! Б:ф7 12. е6Х нээлтэнд нэг хоног ч БИТГИЙ СУУ 1. 4 её5 2. МфЗ Мц6 3... Тц4 Тцо, 4.43 Ме72,5. Мг5! 0--0 8. Бх5! х6 7. Мэфт Бе8?? 8. Мэх6 З--Нх89.Мф7 ----Нг810.Бх8 Х өнирээчинр элчин этим чини чий ч ни чда. 77779779 107797 597-9:5У7-99-9 4-9 9--эгэг эгж тэггжээгт гж Жэт ирггЭгЭРҮЭЭГЭҮҮЧЧлГЭлтүэчида х ррүлг талд ААмлАААЛААДААААААДААА ЖЭ. сэ сг 27 ДИХБЭКӨЛДЭЭ. 3 4 : : УХАГ вэ А ГА (1164) | (1164) 971. ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН 27. “Үнэ 10 мө. - - : 1127 Налайн бэлчиж яваа хонин сүр -ҮОлон, омнэв сургасан уу? внүглнсэстээж тгчитгэ чиг нг эигэгчимт: Ргчинтгэчрэуүтииэт ү зан нөү чинр үчин ү авж үгнивэ ! 3 29) хү2 Д. Сүхбаатар: - Бидний улс эв саналаа нэгтгэн нийтийн хү чийг нийлүүлж нэгэн зэрэг зориглон хөдөлбөлд үл хүрэх газаргүй бөгөөд мэдэхгүй, чадахгүй. гэх явдал огт үгүй болж цэнгэлийн . манилайг4 олж болохыг дан ганц бидний сэтгэлийн мин го риг мэднэ: Ташаагүй үнэн болохыг би батлана. «Пионерийн танхим» гэсэн хаяг бүхий «саруул хан тасалгаанд орлоо. Жанжин Сүхийн- том хөргийг тасалгааны голд байрлуулж эргэн зон бүхий ном зохиол тавиастай байна. Дамдины”: Сүхбаатар: найраглалыг суусан нэгэн өхин Ёл Түүний уншиж хүчтэй өндөр дуу нь бол мпамыт дуу эм. Түүний х ххлоауаааа ЛМШШАН Уйл ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД, ДТАРЬЫ! 1 сүниИ бГуулалсан Тав байж ропд. Сүхбаатарын гүйл: амьдралтай холбогдол . Б хүндэт өндөр нэр нь намын нэр юм. гэсэн бадгийг уншиж Сүх жанжны дүрийг да хин дахин харж суух нь Сүхбаатар энх тупх өсвөрийн үеийнхэнтэйгээ хүсэл бодлоо хуваалцаж байх шиг санагдана. Энэ бол нийс лэлийн 22 дугаар сургуулийн 6-гийн «В» ан тийн гуравдугаар бүлгийн хамт олон «Жан жип Сүхийн заасан замаар» сэдэвт ажлаа явуулис байгаа нь ажээ, , ЖАНЖИН СҮХИЙН ЗААСАН ЗАМААР: Пнонер Алтанцог Сүхбаатарын “ага насны тухай ярьсны дараа Эмэгтэй. сурагчид «На- мын тухай дуу» дууллаа. Энэ бүлгийнхэн Сүх баатарын тухай хэд хэдэн.бяцхан ном хийж» уншсан номондоо сурагч бүр тэмдэглэл хөтөл жээ. Бүлгийн дарга Д. Мөнхдулам ярихдаа: Бид МАХН--ынхаа 50 жилийн ойд сурлагын - өндөр амжилт барихаар сурагч бур мэрийн ажиллаж байна. ит р0000014110ХЖИАИЭ «ХӨДӨӨ. АЖ АХУЙ, ОХИД, - ТЭР: ЖИШЭЭ ҮЗҮҮЛЖ оны 11 дүгээр «сарын гийн зүг биднийг өчиход хөрслөг гэхэд, бор хүү хэвлүүхэн мэндлэв: Арав гаруйхан настай энэ хоньчны ту- --Жилдээ арваад даага, до лоо, найман тором л сургадаг юм ” чууд их жанжны үйл амьдралыг ХӨВГҮҮД, НИЙТ: ОРОЛЦОЖ АЖИЛ ҮЙЛСЭЭРЭЭ :5ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАРЛАГ “Үл В.И..Ленип, Д/ Сүхбаатар “болон ахмад хувьсгалчдын үйл амьдралаас цуглуулга хий дэг. Зөвхөн цуглуулах биш цуглуулсан зүйлээ бүрэн тайлбарлаж чаддаг болохын тулд холбог дох ном зохиол уншдаг, н. Оюунцэцэг сайнаас онц, А. Оюунцэцэг” дундаас сайн сурлагатны эгнээнд. шилжлээ. Энэ мэтээр сурагч бүр сур лагатаа сурлагын амжилт гаргана гэж итгэл дүүрэн -ярилаа. Энэ охин бас сайн уран уншигч юм. Сүхбаа тар Ленинтэй уулзсан нь» гэдэг шүлгийг унши зад нөхөд.нь алга” ташлаа.. Энэ бүлгийхэн ё» дэвт ажлаа амжилттай-явуулахын тул сарын өм нөөс бэлтгэдэг, Зөвхөн энэ удаагийн ажлыг “явуулахад. пиюне бүр тусгай төлөвлөгөөтэй ажиллаж. иржээ, “«Сүхбаатар, номонд дуртай. Сүхбаатар. эелдэг. даруу. зантай .. байжээ» тэх эрэг ярианы тэмдэглэл, Сүх жанжны. үнэт сур таалаас, Сүхбаатарь»г тухай дуу шүлэг Гэх вэ рэг хэд хэдэн тэмдэглэлийн дэвтэртэй: юм бөй на..Мөн «Улаан , туг: ИНвээ” хиагт»,,«Өесевө рийн Сүхбаатарчууд», «Хүрэн зандан 8 шуур» зэрэг олон дууг нийтээрээ єурчээ. ИЙн- хүү манай олон мянган өсвөрийн Сүхбаатар судалж жви жин Сүх шигээ аймшиггүй зоригт, шулуун нуу дарга, хүн болохдор “эрдэм 1017:01) шамдан 6у ралцаж: байна." МАНАЙ” СУРВАЛЖЛАГЧ ТҮҮНИЙДОТОР МАЛ: ХЖ”ЛХУНГ ЭРЧИМ ТЭЙ ХӨГЖҮҮЛЭХ ЯВДАЛ СОЦИАЛИЗМ КОММУНИЗМ ТӨГС ТӨГӨЛДӨР БАЙГУУЛАХЫН ЧУХАЛ НӨХЦӨЛ МӨН». , «МАЛ АЖ АХУЙГ, УСААР ХАНГАХ, МАЛЫН ТОХИЛОГ ХАШАА САРАВЧ . 3 ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН БАЙГУУЛЛАГА, “БАРИХ,.ЗОРИЛТЫГ -ШИЙДВЭРЛЭХЭД” хиЙн “Харт” “АРД “ТҮМНИЙХЭЭ БАЙНА». “(Дундговь аймгийн төвд болсон төв” Р зүүн: зүгийн есөн зймгийн малчин залуучуудын «Мал маллах сайхан» чуулга уулзалт дээр 1902 3-ид нөхөр мн 8-эн-артар“- -----ү үгнээе) Эрээд барагддаг тү) в, : с Ї | | | ї 3 даван с лт, цуглуулаад хүчрэгддэггүй хай эх нь хээр алаг бол хүү нь шийр цагаан гэгчээр Сүрэндулам гуайн хүүхдүүд цаанаа л нэг сэр гэлэн шүү гэж бидэнтэй явсан за луу ярна үүсгэв. --Хар нялхаасаа мал хариу лаад аргагүй л малтайгаа ижил дасал болдог байх шүү. Тэр хүү: -Манай хонь тарган шүү гээд хонь руугаа харан инээмсэглэв. т-Хаа өвөлжиж байгаа вэ? кэ- хэд, -Манайх. доод, “ишивээний ху даг дээр .байгаа.. Аав бид хоёр даа. Энэ өвөл нэгдэлдээ найман тором сургаж өгнө гэснээ Дорж хээр дааганыхаа хондлойг илээд, Өвөл унах даагыг намар унаж шарланг болгож, хөл, нурууг нь авчихалгүй аргамжиж, сойж уиа даг юм. Тарга хүч нь тохирсои даага өвөлжин унасан ч тарган бүдүүн мөриноос илүү. -ҮАав бид хөёр, энэ жил 1200 хонь багтах чулуун хашаа б4рьж “дулаалсан. Таана, хөмүүл, | яргуйгаар 20 мянган ширхэг зЗөо | дой, хоёр тонн. нарийн бүдүүн. өвс бэлтгэж, өвөлжөөндөө татаж МАГТААЛ АДУУН СҮРЭРГ- БУГ Баруун- хөндийгөөр бараантай . ? . “байдас мн Хуланг хоёр чихтэй хумбан дөр, “зөн туурайтай Хөөхөд өрөө, хөтлөхөд сайвар .. Унахад номхон, уралдахад хурдан Дөрвөлжин “ташаагаа: дүүрэн жо роолдок . Дөрвөн” туурай нь ЛВУцан харагд дав. буян | Төмөн сайн адууны чинь К411111119 дэлгэртүгэй. ҮХЭР СҮРЭГ Урт хөндийгөөр улааран байдаг Урт: богино. эвэртэй, уянга сайхан дуутай Ухаа ЭЕ вил үхрийн чинь хангай царманд нутагтай Сүүл тарлан ин сарлагийн Цинь " Буян жишиг. дэлгэргүгэй, тэмээн. СҮРЭГ Хойт хөндийгөөр жонгортон » байдаг : Хонины: 23 нудвэй ондон ухаа “Зүстой т їнрээ бөхтэй, лширэм зөвөгтай Өндөр/ бөхтэй, өргөн чөө»нтэй шинж босох яь таатай, далдаас чи харах нь сүртэй Гоо сайхан биетэй, гучин жу, руу зөгдөртөй Ч ЇНЭЭР ат, үзирэв эг тайлаг манж ингэ, їнилбэ бөга зо 3 ” 7 ромпы зїйэь Буян хишиг “дөлгэртүгэй! мон .дээ отрын. хагцагээгауи ээн хиртэх “ажгэр авсан хэмээн бэлчээр дээр уул ингээд дулаан аятай байгаад бай (388Х Зуураа бидэнд ярьсан. энэ вал 1 дүгээр “сар хүртэл өвөл .Хүү бол Баянхонгор аймгийн жөөндөө буухгүй бэлчээр хөжних Баянцагаан сумын 1 «Жаргалын санаатай байгаа гэж энэ бяцхан Зам» нэгдлийн (1 дүгээр брига хүү гэрийн эзэн хүн шиг эвлэг дын . хоньчин Сүрэндуламын хэн ярьж байв . Дорж билээ . 5 -Танайх хичнээн хонь ха Е. САНЖААХҮҮ рнулж байна? -Хойтон улсын бэлтгэлд ний лүүлэх 1115 эр төлөг байгаа юм. --Чи хэддүгээр анги төгссөн вэ? --Би 4 дүгээр анги төгсвөд эгчийгээ 7 дугаар ангиас мал дээр гарахаар нь дагаад гарчих сан юм гэенээ яагаад ч юм бэ? --Хонь хариулах сайхан шүү гэв. с --Чи ямар ямар ном уншиж байна? гэвэл Дорж өврөөсөө халт сан дээрээ Хатанбаатарын зураг тай ном гаргаж ирээд, -Би энэ намар «Нисэгч», «Хилийн чулуу», Халх голын баатрууд «Хөх дэвтэр», «Аюуш» гээд л овоо хэдэн ном уншсан. Ер нь баатарлаг хүмүүсийн ту хай унших яуртай гэлээ. --т--т-т-штү-шс-тҮү-т-т-т-үс-ш-3- хонин. СҮРЭГ Төө эвэртэй, төгрөг сүүлтэй Даргай эвэртэй, далбан Хуйгийн дуутай, Баян сүрэг хонины чинь Буянхишиг дэлгэртүгэй, ЯМААН СҮРЭГ Ямагт хошуучлах Үнэт бүгдийг агуулсан үрж эь сайтай ямааны Зүүн хөндийгөөр Зүсрэн байдат чэх Т: 3 зэй Халби сүүлтэй, хавтгай ууцтай дунгийн зүв тэй Говь, хангайд хосломол музаг тай Хонин сүргийн хамт холын бэл чээртэй ааштай, яц гир сайхан удамтай Хадаар явахдаа цуцдаггүй, хал тирч унахыг мэддэггүй Сэргэх тургих чимээтэй, сол мэн дэрлэгэр эвэртэй Цэцгэн цоохор зүстэй. цэвэр нарийн ноолууртай “Буян хишиг дэлгэртүкэй, сҮрэрааг ь. “ИХ ХУРЛУУД МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТАВДУГААР ИХ ЧОН ХУРАЛ 2 -ын 5 дугаар их ал 1926 оны 9 дүгээр сарын ХХ, 10 дугаар сарын. 4-нийг хүртэл ху- ралджээ. Намын 11600 гаруй ги- шүүд, орлогчдыг төлөөлсөн 181 тө лөөлөгч оролцжээ, Хэлэлцсэн асуудал 1. Намын Төв Хороо, Хянан Байцаах Төв Комиссын тайлан илт сг Хэлүүд. ви 2, Намын эдийн засгийн бодло- 8. Ардын соёл гэгээрлийг хөг- жүүлэх тухай 4. Орон нутгийн намын байгуул лагуудын илтгэлүүдийг хэлэлцэв. Их хурал: Хоршооллын өмчийг хөг жүүлэх ба ЗХУ-тай хамтран ажил- лах капиталист элементийг хяз- гаарлах, ард түмний аж амьдралыг “дээшлүүлэхэд намын эдийн зас- гийн бодлого чиглэх заав. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ЗУРГАДУГ ХУРАЛ ёстой гэж ААР их МАХН-ын 6.дугаар нх хурал 1927 оны 9 дүгээр сарын 22-ноос 18 Азалцаа. зов лорооны таилан 2. Намын Аянан ранцаах Төв - Комиссын илтгэл 8. Анмаг, хотын намын хороо- дын илтгэл 4. Мал аж ахуйн байдал ба зо- рилго о. Хот аймгуудын намын хороо- дын илтгэл 6. Намын удирдах байгуулла- гыг сонгох, Их хурлын үед Барууны ошиортунист этгээ- дүүд намын жанжин шугамыг гуй вуулахыг оролдож байсан тул на- мын нэгдлийн асуудалд гол анхаар лаа чиглүүлж намын ангийн ча- нарыг санжруулах шийдвэр гарга жээ. 10НГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ДОЛДУГААР ИХ ХУРАЛ МАХН-ын 7 дугаар нх хурал 1928 оны 10 дугаар сарын 213- наас 12 дугаар сарын 11 хүртэл хуралдав. Намын 15269 гишүү- дийг төлөөлсөн (192 төлөөлөгч оролцсоноос гадна зөвлөх эрхтэй 14 төлөөлөгч оролцов. Намын Хя- нан Байцаах Төв комисс, МХЗЭ- ийн Төв Хорооны гишүүд зөвлөх эрхтэй сууж байжээ. Мөн их ху- ралд олон улсын коммунист хө- дөлгөөний нэрт зүтгэлтэн Б. Шиме- рай, тэргүүтэй төлөөлөгчид орол- цов. Хэлэлцсэн асуудал 1. Намын Төв Хорооны улс 19- рийн тайлан 2. Намын дотоод байдал ба зө- рөлдөөний тухай асуудал 3. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны санал 4. Намын зохион байгуулалтын ажлын тухай 5. Намын хянан байцагх төв ко миссын илтгэл 6. Намын удирдах байгууллагыг сонгох асуудлууд хэлэлцжээ. Их хурал баруунтныг үзэл суртал, зо- хион байгуулалтын талаар бутцо-: хиж, намын марксист, улс төрийн шугамыг хамгаалж капиталист элементийг ардын аж ахуйгаас ша хан зайлуулж хоршооллын хэлбэ- рийг дэмжих, феодалуудын мал хө рөнгийг хурааж ядуу ардуудад шилжүүлэх тухай түүхт шийдвэр, гаргажээ. 10 дугаар сарын 5-ныг дуустал ху ралджээ. Энэ үед намд 12000 ша хам гишүүд орлогчид байв. Хэлэлцсэн асуудал долоо, наймдугаар анги төгсгөөд малчин болж баигаа хүүхэд энд тэнд- гүй олон болжээ. Мал маллах үнэ- хээр сайхан ажил. Хаврын дулаан өдөр шинэ гарсан төлөө тоглож бай- хыг нь харж суух малчин хүний дээ дийн дээд жаргал байдаг. Төлөө бү- рэн бойжуулах нь бэлтгэлээ хир зэрэг хийснээс шалтгаална. Хурга байл- гах байрандаа хуурай бууц асгаж, нар салхи гэрэл хир зэрэг хүрэлцээ- тэй байгааг нь шалгана. Хургыг эхээс гарсаны дараа гучин минут болгоод амлуулна. эхний гурван хоногт дунд зэрэг, гурав хоносны дараа сайн цат- гана. Арван дөрөв хоногийн дараа нэмэгдэл тэжээл ус өгдөг. Хүүхдүүд та нар жил бүр малчин бидэнд олон арван элгэвч, нэмнээ, лаа, шүдэнз захидал илгээдэг. Энэ чинь мөн ч их тус шүү. Уйгагүй хөдөлмөрлөж чадвал 100 эхээс бойжуулах төлөө бойжуулж болдог. Тийм болохоор хүүхэд бүр хүчээ дайчлан ажиллавал 100 хувь сурлагын амжилт үзүүлж болмоор юм шиг санагддаг. Бидний халааг авах маргаашийн малчин дүү нартаа сурлагын өндөр амжилт ерөөе. Өвөрхангай аймгийн Хар хорины САА аж ахуйн аварга төлчин Даваа- сүрэн гуайнд хүн ороход хойморт нь нэгэн жааз бий. Тэр жаазанд хурга тэвэрч, улаан бүч зүүсэн Даваасүрэн гуай хүн бүхний. анхаарал татна. Хэрхэн пионер болсныг нь сонирхвол, Би малчин хүн, Хориод жил мал маллаа. Сүүлийн хэдэн жил сан гийн аж ахуйн аварга төлчин боллоо. Тэгээд манай сангийн аж ахуйн дунд сургуулийн пионерүүд намайг хүндэт пионер болгосон юм. Би улиралд нэг удаа бүлгэмийнхээ ажилд оролцдог. Ер нь манай бүлгэмийн шионерүүд: тогтмол захиа бичиж мал маллах ар га ажиллагааны -тухай асууж байдаг. Тэгээд та нарт төл бойжуулах ту- хай санаж болож явдагаа товчхон ярья Ч тоо Төв аймгийн Баян сумын дунд сургуулиар ороход юм бүхэн нь эмх цэгцтэй, өнгөлөг харагдана. Гудамд өнгө үзэмжтэй ханын сонин, зурагт хуудас, самбар тэргүүтнийг хаджээ. Тэндээс хүүхдүүд нх юм олж, үзэж, мэдлэгээ улам баяжуулж байна. --Манай сургуулийнхан энэ сам- бар, ширээг олон жил эдэлж байна. Энэ хугацаанд нэг ч солиогүй. Харин жил бүр буддаг. Цаашдаа ч нилээд хэдэн жил хэрэглэх боломжтой гэж таниулав. Ширээ, сандал, самбарыг он удаан їкил ямар ч засваргүйгээр ОЛ УГТСАН АЖИЛ “бооны дээд зөвлөлийн нэгдүгээр ор- багштай 1-ийн «А», 8-ын «А» 7224 «970 оны урлагийн үзлэгт хоёр ду гаар байр, ард түмний урлагийн үзлэгийн анхан шатны үзлэгээр аймагтаа тэргүүн байр эзлэсэн юм. Мөн сургуулийн сурагчдын эв- лэлийн хороо, пионерийн. бүлгийн зөвлөл эвлэлийн: үүр:. бүлэг, салаа ны ажилд оноот болон 100 бал- лын уралдааныг зарлан явуулж тогтмол дүгнэж байгаа нь зохиосон ажил, сурагчдын сурлага, хүмүү- жилд сайн нөлөөлж байна. Түүнчилэн Дэлгэрцогт сумын дунд сургуулийн пионерийн бүлгэм «Орон нутгийн хөгжилт» гэдэг бу- лан, Дэрэн сумын бага сургуулийн | пионер сурагчид бүр 5--7 төгрө- овооо090000009о0000002000200000000000000000000000) | дундговь МАХН, ардын хувьсгал, ЗЭ-ийн 50 жилийн ой угтаж, Дунд говь аймгийн Пионерийн зөвлөл, зохиох ажлын төлөвлөгөөг чуулга мх наараа батлан гаргаж «Ахмадын дайчин замналаар Сурлага хүмүү- жилдээ чанарын өөрчлөлт гаргая!» гэсэн уриан дор пионерийн бүлэг гийн алдагдал ашиглаж хуримтлал бүлгэмүүд Пионер сурагчид бий болгох, Өлзийт сумын Буянт | САНААЧИЛГАТАЙ ЛИӨНЕРҮҮА | | «Эрдмийн ундраа» «Ахан дүүсийн бригадын бага сургууль, Хулд су- мын сургуулийн пионерүүд, (ХАА-н тоног төхөөрөмжийн дугуй ийн хойчийг залгамжлагч» зэрэг лан байгуулах, Ахмадын сургаа- олон сэдэвт ажил зохиож байна. лаас Бо нар сул эзэмших” ила - зохиож байна. Эрдэнэдалай су Хүүхдийн сайн дурын олон бай ДУНД сургуулийн пзонерй ӨУбүв- гэм (Элчингийн Зөвлөл) байтуулан: . ажиллуулж, социалист орнуудын, дунд сургуулийн өсвөрийн сэргий төлөөлөгчөөр сурагчдыг сонгон уг” 6 лэгчдийн бүлэг, Цагаандэглэр су- орны тухай сурталчилж байна: 8 мын бага сургуулийн (Сурагч шуу Энэ хичээлийн жилд бүх социалист 8 дан хороо), Дэлгэрхангай сумын улсын тухай мэдэж авах ажээ. Сур 9 дунд сургуулийн (Улаан-бүч) уран гууль дээрээ« Хөдөлмөрийн алдар» 9 сайхны чуулгын ажил тогтмолж- булан байгуулан 3 хэсгээр суртал- 8 сон байна. Түүнчилэн Дэлгэрцогт чилж, сурагчдын дунд гурвэн 9 сумын дунд сургуулийн (Говийн үеийн уулзалт тогтмол явуулдаг долгио) радио станц, «Талын дэл- болж байна. 1 гэц» кино театр Энхийн тагтаа Ер нь нийт сургуулиудад МА 6 сурагч шуудан хороо сайн ажил- ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 3 лаж сургуулийн бүх сурагчдын 80 50 жилийн ой угтаж 50 хүүхдийн 8 хувийг эдгээр байгууллагын ажилд концерт бэлтгэж тоглох, (50 км-( оролцуулдаг болжээ. : ийн аялал зохиох, 50 даага, то-9 Мандалговь хотын 10 жилийн Ром сургах зэргийн олон ажил са 9 дунд сургуулийн (Өсөх үе) уран наачлан, түүхт ойгоо угтаж байна. 1 «сайхны чуулга албан газруудын “Т, НАМЖИЛ , дуун», «Бидний хайрт эх орон» «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд МХЗЭ- г гууллагад 1500 гаруй пионер су: рагчид хамрагдан ажиллаж байгаа- гийн дотор Эрдэнэдалай сумын о000000000000000”090000000000000оо0000000200000000000000о000000с00000000000000000000000000с000000с000000000000О000ООС/ ссоооос00000соо0000000: юоооооэээс | озоссо0о00ё00000ФосоосдоОо0ОооО0О0000008 Эд тайландаа амжилттай бэлтгэж байна. Баянхонгор аймгийн төвинц оага | сургуулийн. дөрөвдүгээр ангийн су- рагч (Зүүн гараас) Б. Сарантуяа, Д, Оюун нар 14 улирал дараалан онц- сайн дүнтэй суралцаж байна. | Тус сургуулийн хоёрдугаар ан-- гийн сурагч, онц сурлагатан Д. Өсөх баяр хоёрдахь жилдээ онц суралцаж байна. Тэр, «Сар» багийн ахлагч бө гөөд сургуулийнхаа «Пионер» радио станцын дуучин юм. Д. Өсөхбаяр өө рийн ангийн сурагчдыг тайландаа амжилттай бэлтгүүлж байна. БЭ. ДАШПУНЦАГИЙН авсан гэрэл зураг ХИЙ соо Э ЭЭ со ЭЭ” түүхт 50 жилийн ой угтаж намдаа өгөх тайланд пионер, сурагч бүр шаргуу бэлтгэж байна. - зиолын нэг зорилго бол анги, ? . бүлэг бүрийг жигд ажиллуулж сурга үдлээ гэдэг авууштай сайн туршла. ХАД: байна” Аши Б.БинжанйнүййЕ ас, Тэгвэл дээрх баримт эндхийн х Мөн эд аж ахуйн үзлэг явуулав. дийн дэг яузант эд аж ЛХУЛНЫг, Ариун цэвэр, соёлч байдал, зөв бо- харуулж байна. Тэр ширээн дээр 708СОН хувцаслалтын талаар жигд сууж, хичээл номоо бичиж байсан дэд РҮҮЛЭХ цуваа ажиллууж бузгай ам- эрдэмтэн Миеэгомбо, нэгдлийн хол- ЖИлтад хүрлээ. Норжмаа, цилх логч дарга Лувсандорж, нарыг са- ГМУД уралдааныг хошуучлав. Нэг Ч нахад энэ сургуулийнхан ийм ажилч СУРЗГч муу сурахгүйн төлөө хөдөл- хичээнгүй, цэвэрч, аж ахуйч уламж- ГӨӨН өрнүүлж, бүх сурагчдын бараг лалтай юм. Энэ сайхан хэвшил үе ТӨЛ НЬ онц, сайн суралцах болов гэж улиран хадгалагдаж байгаа нь бахар СУРагчдын зөвлөлийн дарга М. Чимэд халтай. Одоо тус сургууль дээр МА ЦЭРЭН танилцууллаа. ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн П. ЖАНЧИВ шанд ээ. ЗАМААР СҮХБААТАРЫН ТУГ ОРОЙД МИНЬ ТЭНГЭР МЭТ ӨРГӨН-НАМИРЧ БАЙНА ,боо0о00000000000000о0000ооо0о00000000ооосоо0о000000000080000000000000000000с00000000000ССО0:: эссшооооас Хүүхдүүд ээ! Нийслэлийн 14 дү гээр сургуулийн 24 дүгээр бүлгийн Манай анги 87 сурагчидтай, Тус|28 бүлгийн хамт олон сүүлийн таван улирал дараалан, 100 хувийн сурла тын дүнтэн суралцаж, олон ниитинн ба нийгминн тустай ажил үйлсэд идэвхтэн оролцож байна. Бид урьдах амжилтаа сурлагын чанарыг ахиулж, гаар ангиа төгсгөх ба анги дэвших шалгалтыг амжилттан өгч их оинууд угтаж танлангиин удирдамжийг шир хэгчилэн оиелүүлэхиин тул чармайж байна. Бид их удирдагч Д. Сүхоаата- рын үйл амьдрал хувьсгалт үнл ажил лагааг судлаж ангийн булан бангуул лаа. Бид нэгэн бүтэн саин өдөр түүх чид болон ангийн эцэг, эхийн зөвлө- лийн оролцоотойгоор нийслэлд д. Сүхбаатарын ажиллаж амьдарч бай- сан газар, нэрэмжит газраар аялав. Энэ нь онд их удирдагчиннхаа үлгэр дууриаллаар сурч хүмүүжиж ажил- лаж амьдрахад их ач холбогдолтой боллоо. Бид аялсан маршрутаа Улаан баатар хотынхоо дэвсгэр дээр тэмдэг- Ё2”--274ЭвВ. Нийслэлийн 24 дүгээр дунд сур- гуулийн 7-гийн «Б» ангийн багш 3 цэнд Пионерийн 24 дүгээр бүлгэмийн 18-р бүлгийн дарга . ТУЖ 3 8 до фроёэ, ЗНААД ЗАХ НЬ НЭГ ҮГ Монгол Ардын Хувьсгалт Нам, ардын төрийг үндэслэн байгуу- лагч Дамдины Сүхбаатар бол: ба- » гын сэргэлэн цовоо, даруу төлөв зантай, эрдэм ном сурах авьяас би лэгтэй, үнэнч шударга, хүүхэд байсныг ахмад хүмүүс бахдан өгүүлсэн нь олонтоо байдаг юм. Д. Сүхбаатар ардын журамт цэргүүдэд орос хэл сурахыг эрхэм лэн захиж хэлэхдээ: «Хүн бүр орос хэлийг хэрэгтэй бүр наад зах нь өдөр бүр нэг орос үг тогтоож үз! Тэгвэл нэг жилд 83860 гаруй үг мэдэх болно. Энэ чннь цааш орос хэлийг сурахад хялбар болно, хичээсүгэй» гэж захиж бай» сан тухай 1921 оны ардын хувьсга лын партизан Дунгарын Чимэд дурсан бичсэн байдаг. Иймд хүүхдүүд та нар их жан- жин Сүхбаатар шиг цаг бололцоог ашиглан орос хэлийг шамдан су- рах нь чухал.Одоо хүүхдүүд та нарт сурах бололцоо нөхцөл бүрэн бай на. Энэ бололцоог аль болохоор ашиглах хэрэгтэй. Манай хүүхэд залуучууд, Д. Сүхбаатарын амьд- рал, хувьсгалт үйл . ажиллагаа, баатарлаг үйлсээс шамдан сурал- цах нь чухал юм. Ч. СҮРЭНЖАВ юсоссооосооососоо6000020000000009000000002000000000000000000009020000000с000000002809000000000ӨӨ60000| | юоооо0000000000000000000000000900000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Ф9СС299Ф0000: | пионерүүд «Их жолоодогчийн мөрөөр» тойрон аялал хийж нийслэл хотод Д. Сүхбаатарын ажиллаж амьдарч байсан газар, хувьсгалын дурсгалт газруудаар явжээ. Аяллынхаа тэмдэглэл хөтөлж, маршрут тогтоожээ. Энэхүү марш рут нь хэдийгээр бүрэн төгс бус б0 ловч нам төрийг үндэслэн байгуу лагч их жолоодогчийн үйл амьд ралтай танилцахад чухал ач хол бататгаж, | | богдолтой. юм. ДОЛДУ- | ооооосоосососоосооооооооооооосого»г ө | | (.сосососооососоооооооооооооооооооооо галчид ажлаа явуулж ажилласан Д. жит клуб Х.эхоиларэн саг)--Энд консулын лэг ажиллаж байжээ. АЯЛЛЫН МАРШРУТ --1.1920 оны зуны эхэн сард хувьс цугларч усанд орох нэрээр байсан газар, 3. 1893-1--3-нд Д. Сүхбаа- тар мэндэлсэн газар 8. 1922 онд анх байгуулагдаж нэрэм- ТУ. Хотын хувьсгалын музей (та- хувьсгалт бү- У. Хотын музей, 1921 оны 7 ду- гаар сарын 6-нд Д. Сүхбаатар хүрээг чөлөөлөөд энд нам, засгийн газар- байрлав. ? 35, 52547: хэр, УГ, 1920--УГ1--25. Хувьсгалт хоёр бүлэг энд нэг гишүүнийдээ ху- ралдаж нэгдэн тангаргаа баталсан, УЦ, 1921 оны УИ--б-нд Хүрээнд "Үй, С14 1:23-273 “ УШ. 1921 оны сүүлч 1922: онд Д Б-р тэ Чу-Ай) зоооосооооооооооооооосодОооо02008000902020ФОФ900-0090о90909000ФОО22000с0Ф9220009222Эс2220000092909 2227 1 2-0) «СҮХБААТАР» рс сэл ХХ. 1923-П-23-нд Д. Сүхбаатар Ард түмнэг хүндэт Сүхбаатар. ЭНД НаС НӨГЦЖЭЭ. жолоодсон Сүхбаатар Хүүхэд бүхний ХЬ, Д. Сүхбаатарын ажиллаж бай Агуу намыг хайрт Сүхбаатар, сан хэвлэлийн хороо : байгуулсан Сүхбаатар, ХП. 1931 оны 7 дугаар сард... Д. Хүн бүхний Сурагч Ш. ЖАРГАЛ : Зөвлөлт Социалнст эндээс Орос улсын зүг морджээ... баев, Бор нар үүрэгт ажлыг биелүүлж лэгт элсэн орж Д. Сүхбаатараас даал эрхийлжээ. Феодал ноёдын дарлалд нэрвэгд- сэн монгол оронд, ардын хувьсгал өрнөж байсан үед хувьсгалт тэмцэлд олон түмнийг урналан дуудсан ухуу- лах хуудас гаргах, төв, орон нутагт хувьсгалчдын эгнээг өргөтгөх талаар манай нам төрийг үндэслэн байгуу- лагч Д. Сүхбаатар үлэмжийн их ажил хийсэн юм. Энд Д. Сүхбаатарын: хувьсгалт үйл аижллагаатай холбог дох нэг баримтыг тодруулан өгүүлье. Д.Сүхбаатар 1920 оны 7 Дугаар сарын эцсээр Цэцэн хан аймгийн Цэ- цэн хан, Ёст бэйс, Далай ван, Ачит вангийн хошуудаас Оросын худалдаач дын малыг хөлсөөр тууж хүрээнд ирээд Элбэг амгалан гацаа буюу одоо гийн Амгалан баатарын орчим буу- гаад байсан тууварчнд дээр мориор оч жээ. Д. Сүхбаатар Ачит вангийн хо- шууны П. Наваантай нууц уулзаж, “бусад тууварчдын байдал хошуу нут тийг лавлан асууж, өөрийгөө Сүхбаа | тар гэдэг- гэж танилцуулжээ. баатараас: Манай монголын га- зар орныг гадаадын дайснаас ангиж- руулж, ард түмний төлөө амь бис: хайрлахгүй зүтгэх, бүлгэмд элсэх х. мүүс, зохистой сайн хань болж чадс хүн хэрэгтэй байна. Ёст бэйсийн х: шууны Зундуйг надтай уулзуул! Өөрөө нөхөдтэйгээ ярилцаад ма: гааш хариугаа хэл! гээд Зундуйтг! ганцаарчлан уулзаж үүрэг даалгава| өгчээ. Наваан Сүхбаатарын хэлснийг бу- сад нөхөддөө ярьж танилцуулан Сүхбаатарын хувьсгалт бүлэгт элсэн орох тухай ярилцахад Санбэйсийн хошууны Тарбаев, Цэцэн ханы хошууны тарган Бор нар Наваа ныг дагалдан Сүхбаатарын хувьсгалт нууц бүлэгт гишүүнээр элсэн орохоо илэрхийлжээ. Д. Сүхбаатар: Маш сайн байна. Бидний энэ ажил бол маш нууц ажил тул хүнд ярьж болохгүй. Харин би та нарт үүрэг өгнө гэхэд Наваан, Тар- й4штэшттшшшшштшшшштшшшшшшшшшшшшшшшшШш Хаана үүнийг байрлуулчихал даа... С, БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг ” байжээ. Дээрх «Нохой» чадна гэдгээ ил: й Сүхбаатараас: Бие хамгаалах буу тай юу гэж асуухад тэд тус бүр тав. үсэрдэг ланжуу буутайгаа мэдэгд- жээ. Сүхбаатараас Хэрлэнгийн Алтан- эмээл гэдэг газар нохой Сандаг гэгч улааны талын Орос хүн бий. Тэр хүнтэй холбоо барьж ажиллах хэрэг- тэй. Мөн тэнд Оодон татар гэгчийн баян пүүс бий. Далай вангийн хо- шуунд их бага Цолмон хэмээх хоёр еврэй худалдаачин бий. Хэрлэн бар хот гэдэг газар Игнаш гэдэг татар ху далдаачин байгаа. Сан бэйсийн Ххо- шуунд Туркис Маленск гэгч худал даачин бий. Бас гурван баяны өвөрт Аган гэдэг баян татар худалдаачны нүүс “бий. Тэд цөм цагаантны мал” худалдан авч бэлтгэж байгаа юм. Тэдний бэлтгэж байгаа малыг салган авч хойт ха- руулд дамжуулан гаргах хэрэгтэй» гэжээ ил Д. Сүхбаатар энэ үүрэг даалгаврыг өгөхдөө тэдгээр хүмүүсийн өөрсдийн нь хошуу нутгийг сонгон авсан нь тэд ний хийж гүйцэтгэх боломжийг хар- галзан үзсэн хэрэг биз, Үүнээс үндэс лэн Сүхбаатар бол зөвхөн монгол ор- ныг нэвтэрхий мэдэж байснаар барах- гүй тухайн үеийн байдлыг гүнээ ухам сарласан өргөн хүрээтэй мэдлэгтэй байсныг нотолж байна. Ялангуяа, Сүх баатарын хувьсгалт бүлэгтэй холбоо харилцаа бүхий хүмүүс тэдгээрийн журмын нөхөд орон нутагт цөөнгүй байсны дотор Оросын хувьсгалчид ч Ї Сандагаас тэдний хооронд төв орон нутгийн байд лыг харилцан мэдэлцэх нууц харил- цаа байсан нь мэдээж боловч чухам ямар арга замаар харилцаж байсан нь тодорхойгүй байна. Д, Сүхбаатарыц...хувьсгалт, нууц бү- гавар авсан Наваан, Тарбаев, Бор нар Сүхбаатарын өгсөн үүргийн ёсоор Агап, Оодон Татар хэмээх хоёр пүүс- ний малыг Мөнх толгойн харуулаар малыг авч хойш дамжуулахаар бэлт- гэж байгаад Баянтэрам -хэмээх . газ- раас хошууны феодалуудад баригдаж, Далай вангийн хошуу тамгын газар гянданд хоригджээ. Нилээд хоног он- гөрсний”-дараа тэр гурвыг тамгын га- зар дуудаж оруулахад улаан жинс- тэй, хар хүрэмтэй шаравтар-царайтай. хүн байв. Гэтэл тэр хүн ая тал” огч: Би та нарын элссэн бүлгэмийн хүн, намайг Догсом гэдэг. Явсан ажил шууны бүлгэмийн гишүүн Зундуйтай дуулсан гэж өөрийгөө танилцуулжээ. Наваан, Тарбаев, Бор нар ч Д. Сүх- баатарын журмын нөхөдтэй учирсан- даа баярлажээ. | Үнэхээр тэр үед Догсом нийслэл хүрээнээс өмнө зүгт нууцаар явж . Дарьгангад байсан Гомбо-идшингийн цэрэг дээр очиж, мөн Ёст бойсийн хо шууны бүлгэмгийн гишүүн Зундуйтай уулзан тэндэх нууц ажлын байдалтай анилцаж явсан хэрэг байжээ. . Догсом Зундуйгаас Наваан, Тар- св, Бор нарын байдлыг нууцаар мэ дээд тэднийг суллахаар Далай ван- гийн “хошуу тамгын газар хүрэлцэн оч сон нь тэр ажээ. Догсом энэ сорил- гоо биелүүлэн журмын гурван нөхрөө мал туулгаж хүрээ оруулах нэрийд- лээр суллаад тэдэнд. нууцаар унаа морь бэлтгэж өгөөд уул ажлаа цаашид гүйцэтгэхийг даалгажээ. Наваан, Тар баев, Бор нар тэндээсээ яваад Хэр- лэн бар хотын орчим байсан /Игпа» шийн пүүсний малаас авч Ононгийн хойт биед байсан Александар гэгчийн улаан цэрэгт хүргэж өгч түүнийхээ баримт сэлтийг 1921 оны хавар их жанжинн Сүхбаатарт үзүүлж ажлаа дүгнүүлж байжээ. Ингэж манай их удирдагч Сүхбаа- тарын журмын нөхөд их жолоодог- чийнхоо даалгаврыг нар төртэй. бие» лүүлж ах дүү Зөвлөлтийн ард түмний улаан армид тус хүргэж явсан байна." С. НЧИННОРОВ (МАХН-ын: түү- хийн институтын эрдэм шинжилгээ. ний ажилтан). 777727 --7 л ,? Хөвгүүдийн 53 км-ийн занд «ор гүүн байр эзэлсэн (Баруун га “ ваас) Б.. Буяндалай, И. Тїүрэв Цогт нар | | Хүвгүүдийн .5. км-ийн занд гэр “күүн,. байранд, орсон сурагчид . . “ХБаруун” | гараас) Д. Сэрзэжав, С. Оюун, Л. Доржжанцан иар. Охидын 2 км-ийн зайд түрүүл еэн (Зүүн гараас) И. Оюунбилэг, Д. Оюун, “ Чимэг иар, Охидын З ши-ийн зайд түБүүл “ еви (Зүүн гараас) С. Мөнхжаргал “ЭД, Чулуунцэцэг, Ц. Чулуун-эрдэнэ мар. ! : 277, совбообооооооссоссесссосссосссссссоссосссесоссбосоосссссоссроёссвосессевсессососсооссосєсооломсулс ОЛОН УЛСЫН “ХҮҮХДИЙН .с манай уралдаан Энхрийхэн үрсийг тоглон маа даг гэж ээнэгшсэн талд хурмаст тэнгэрээс цас буухдаа цайлган сэтгэл шиг цав цагаахан өнгөтэй болсон юм. Анхны цасыг алган дээрээ тосохыг хэн бүхэн хүсдэг. Тэр ч байтугай дөнгөж хөлд орж байгаа балчирхан үрс ч хүртэл гулгаж үзэхийг эрмэлздэг билээ. Жил жилийн өвөл цаг хүрэн зандан хөлгөөрөө хөлөглөсөн хүү хэд багачууд цаст уулын цанын баазад уулзан учирдаг билээ. Тэд «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит зандан хөлөгтний урал даанд оролцохоор ийнхүү хуран цуглардаг юм. Энэ жил «Пионерийн үйэн» 60 нины нэрэмжит уламжлалт ца нын уралдаан 11 дэх удаагаа Хандгайтын цанын баазад бол лоо. Зөвхөн Хандгайтад ч бит улс даяар болсон юм. “Манай сонины мэрэмжит эвэ жилийн уралдаанд хөдөөний хүүх дүүд эчнээгээр өролцлоо. »7 Өнгөрвөн онуудад манай урал даанд зуу орчим тамирчин оролд дог байсан бол МАХН-ын түүхт 50 жилийн ойд зориулан явуулсан энэ жилийн тэмцээнд 1200 »а руй пионер сурагч орблцеон нь хичнээн. өргөн далайцтай болж байгааг харуулж байва. Ням гаригийн өглөө. Нарал ээж, Хандгайтын цанын баазад нар, цасны уураг цагаан өнгө ер бусын сэтгэл эргэм жавхаа: тай гялтгаиаж байлаа. Цом булаалдах цанын урал дааганы нээлгийн шугам жагсаалд пионер сурагчид жигдрэн жагсаж ерөнхий шүүгч Янсан «Пионе рийн үнэн» сонины хариуцлагатай эрхлэгч її. Шагдарт рапорт өгч, хариуцлагатай эрхлэгч тамирчин сурагчдад баяр хүргэж үг хэлээд сгнэрэмжит уралдааны--ажиллагааг нээв. 2 «Пионерийн үнэн» сонины цом булаалдах уралдаанд МХЗЭ-- сийн Төв Хорооны нэгдүгээр на рийн-бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, нарийн бичгийн дарга Д. Цэрэн дорж, Д. Батаа Л. Сүхбаатарын “тарч И. Оюунбилэг сургууль), Н. Пүрэвцогт ляхал ЖХАА | Зандин хєлєгїний, бая СУРВАЛЖЛАГа . нэрэмжит Монголын | Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн дар та Д. Дашдовдон нар болон мхзЗ Э--ийн Төв Хорооны зарим хэлт сийн эрхлэгчид өрөлцлоо. Энэ жилийн уралдаанд нийслэ лийн 25 сургуулийн 150. гаруй тамирчин сурагч хүч чадлаа с9 рилцов. 32 Охидын 2 нм-ийн зайн урал даанаар тэмцээний ажиллагаа эх лэв. Энз зайд уралдсан 40 гаруй тамирчдаас хурд чадлаараа шал (14 дүгээр сургууль), Д. Оюун,(21 дүгээр сургууль), Д. Чимэг (15 дугаар сургууль), нар эхний гурван бай рыг эзлэв. Ч Охидын 3 км-ийн уралдаанд Д. Чулуундэцэг (18 дугаар сур- гууль), Ц. Чулуун-эрдэнэ (17 ду- гаар сургууль) нар С. Мөнхжаргал (14 дүгээр сургууль) нар 1. 2. 3 дугаар байр эзлэв. Тэмцээний амжилт сайн бай лаа. Бүх зайдаа охид аварга амМ жилтаа эвдлээ. Өнгөрсөн жилийн аварга амжилт энэ жилийн 10 дугаар байранд байлаа. Хөвгүүдийн 8 км-ийн зайн урал даанд Б. Буяндалай-(18 дугаар (14 дү гээр сургууль). Д. Даваасүрэн 12 дугаар сургууль иар эхний гур- ван байр эзлэв. Багийнхаа амжилтыг шийдвэр лэх хамгийн хариуцлагатай сүүл чийн зайн уралдаанд С. Оюун ЗУРГИЙГ! УРААДААН ЗАРЛАЖ ЗАЯНА-. БНУАУ-ын Дебрелен өөрлөл Хайду--Бихар -рийд зөвлөлүүд, мужийн. үйлдвэрчний зөвлөл Хайду-бихар муж Дебрецен хотын соёл, гээрлийн төв, социалист орнуудын дын 6-14 имасны цуулна. 1956 оны 12 дугаар са 2. Үндэс угсаа, эрэгтэй, эмэг соо рын 81-нээс хойш төрсөн хүүх- тэй , Ё дүүд шэли0НӨ. : 3. Тодорхой хаяг (гэрийн ба Ё --Ураядаанд өгөх зургууд сургуулийн хаяг) 3 1990-1971 онд зурсан, өөр хаа 4. Төрсөн он сар, өдөр 3 на ч тавигдаагүй, биеэ дааж хий 5. Уралдааны зүйлийн нүүрэч 8 ёэн байх бөгөөд эх материалыг тал дээр .ямар ч тэмдэг, бичиг Н авах болно. байж болохгүй, ё 23 | Уралдааны зураг, хүүхдүү Эдгээр заасан “зүйлийг. хан тууль, (төр орны байдал, хөг- ЖОтрн! мужийн эзввлөл, Ардын боловсролын эмс зижут, Улс, муж ба хөтын шпионе Хайду--Бяхар эвлэлийн ба гэ- их наадмын товчоо хүүхдүүдэд зориулж уралдаан зарлаж байна. хүүхдийг орол дийн бодлоор «эзгэх) жамт олны уулзалт тэх мэт сэдвээр 30Х40 см-ээс багагүй 60Х80 см-ээс том гүй хэмжээний «таваас илүүгүй зу раг өгч бөлнө. Уралдаанд өнгөт зураг, то «он будгийн зураг авна, (Харан даагаар зурсан зураг авахгүй) Зураг бүрийн ар талд тус гай цаасан дээр хэвлэлийн шриф төэр унгараар, оросоор, францаар УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ дараах зүйлүүдийг бичиж наасан 2 байна. --Ураядаанд социалист орнуу 1, Уралдаанд оролцогчийн бү зөн нэр дийн хүрээлж байгаа орчин, сур- жөөнт зүйл, энх тайвныг Өёрс гаагүй. буюу” дүгнэхэд биеэ дааж хийгээгүй болов “уу гэж. эргэлзэ хээр зургийг хүлээж. авахгүй. 2 : Ж-89508 илж : ---Д, Сүлбаатауын нэрэмжит хэвлэлийн НӨМбинатад ХЭВЛЭвВ.. Уралдааны . зургийг . оны 4 дүгээр сарын .15-наас . дугаар сарын 1-ний дотор дараах. хаягаар ирүүлэх хэрэгтэй. Дебреценский Городской совет МН междуйародный нонкурс и выставна детских рисунков Дебрецен ул.красио армейеное 20. Венгрия УРАЛДААНЫ ДҮГНЭЛТ Уралдаанд ирүүлсэн зургаас 1971 оны 6 дугаар сард болох" Дебрецений хүүхдийн зургийн олон улсын хоёр дугаар үзэсгэ лэнд тавина. Уралдааны зургийг дүгнэх, үзэсгэлэнд тэдгээрийг тавих тухай. шийдвэр, шагналт байр, шагналыг хэлэлцэхээр урал дааны - комисс байгуулагдана. Уралдаанд шилдэг зураг өгсөй оролцогсод урамшил а) Зураачдын насны ялгавар гүй. гурван шилдэг .:бүтээлийг Дебрецей хотын зөвлөлийн төлөөлөгчдийн тогтоосон тусгай шагналаар. л 5 Хайду-Бихар мужийн зөв лөлийн төлөөлөгчийн. тогтоогон” 5 ооосоооособфбосоооссооссохжхснэсоосжуссноОо. зосососборооососооососсооодоосохкхлусссусах х. | туулиудаас 89 өноогоор 14 дү гээр сургууль аваргын. цом хад галж 65,86 оноогоор 21,12 лу гаар сургуулиуд дараах байр эзлэв. . окаЙ Сургууль тамирчдаа. .. амжилт тай оролцуулсан .. «Залгамжлагч» «Хөдөлмөр»: .- «Аадар». нийгэм 222 бобооосооссебсорооососсоссосссосБоосососсоёоёоссесесоосососо 54 ” төдөөлөгчийн тусгай анагналаар 1971” шагналтай. . “вм хулнийс3а (1У. дугаар сургууль), А. Хэрээ жав (21 дүгээр сургууль): !В. Доржжанцан (12 дугаар сур гууль) нар хөвгүүдийн 5 км-ийн зайн эхний гурван байр эзлэв. «Пионерийн үнэн» сонин нэ рэмжит 11 дэх удаагийн аваргын цомыг аль сургууль авах бол гэж єэтгэл догдлосон мөч Дуу. зөвлөл. багийн саж, шүүгчийн. дүн каргалаа. : : -8 жилийн сургуулнудаас “ма най. сонины гурван удаагийн авар. га Төрхурахын 8 ожилийн дунд сургууль дөрөв -дэх. удаагаа 85 оноогоор: түрүүлж аваргын дом дахин авлаа. - Дараачийн байранд 41,483: оноогоор 13,15 дугаар сургуу лиуд оров. 10 жилийн дунд сур лэг. эхний гурван..байр эзлэв... Эчнээ: уралдааны дүнг аймгуу даас ирсэн материалыг “үндэслэн шүүгчийн зөвлөл гаргаж Хөвсгөл Завхан, Төв аймгийг! эхний гур ван байр эзлүүлэв. -Эчнээ урал дааннд оролцсон-сурагчдын -думн даас Хөвсгөл аймгийн Д. Цэрэм дэжид, Завхан аймгийн Ц. Цэдэн балжир, Төв аймгийн Н. Жаргал сайхан, Хөвсгөл аймгийн Б. Цо- гоо нарын зэрэг өсөж яваа ам жилт сайтай сурагчид олон бай- лаа: .дх й «Пионерийн үнэн» сонины Яэз рэмжит цом. булаалдах цанын уламжлалт тэмцээний дүнгийн ху рал МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хур- лын танхимд болж аваргын цом, алт мөнгө, хүрэл медаль гардуулав, | Дүнгийн хурал дээр ахмад багш Тойв: медальт тамирчин Д. Чимэг нар үг хэлэв. Ч Аваргын амжилтыг ахин эвдэх ирэх жилийн гараа энэ өвлөөс эхлэх ёстой. Хүрэн зандан хөлгөө рөө хүч сорин уралдацгаая! Наа- дацгаая! Ц.ЭРДЭНЭБАТ Манай сурвалчслээч о0нобог2- ОЛ зусгай шагиалаар) : Ц « Хайду-Бихар мужийн . үйлд: ) вэрчиий эвлэлүүдийн . зөвлөлийн ) шїагнагдана... Ё 0) Нас бүрд турван байртай . : - 2 Дебрецен олон улсын хүүх дийн зургийн уралдаан ба үзэсгэ гэлэпгийн дурсгалын диплом, үнэ бүхий зүйлийг 1,2,3 дугаар бай руудад олгоно. в) Урамшуулах шагнал Үнэ бүхий зүйл ба дурсга лын үнэмлэх--зохион байгуулагч- байгууллагуудын урилгаар 2 долоо хоног Дебрецен дэх пионерийн ла- герьт зочлоно. Гадаадаас оролцогчдын шаг налыг Унгарт суугаа дипломат. төлөөлөгчдөөр дамжуулна. Зо хион байгуулагч, байгууллагуу дын хэвлэсэн зургийн жагсаал танд шагнагдсан зургууд, тэдгээ рийн зохиогчийн нэрсийг хэвлэ нэ. Шагнагдсан зургийг зурсан хүүхдүүдэд нэрийн жагсаалт нэг хувь хүргүүлнэ. Дебрецений хүүхдийн зургийн үзэсгэлэн ба олон улсын П урал дааны зохион байгуулах хороо шагналт Тс22-021111071200020с006 22 22:12/1202011У80660У01. 065836: ОФоС200с0600000000с000 Фосо «ссооуикообосиос «бэ. жээ “НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Индекс--44420 | Өө ЭРХЭМ НӨХӨД ТА БҮХЭ РИЛГОД НИЙЛҮҮЛЖ, АРД ДУУЛЖ АЛИВАА ДОТООД СУУДЫН ГАР мөөӨӨөӨөөөөйөөөөөөНөӨөӨӨӨ3ӨӨӨ7НӨИЙӨӨӨӨ ӨӨӨӨМӨНМӨӨӨӨВНӨӨ ТУХАЙ АЖЛЫГ 27 дахь Жилдээ Нэйддсгсүй НЫ унАБНРЭГ ХМь5 (1165) ГАА НАМЫН БОДЛОГО. ЗАСГИЙН ХЭРЭГ ЯВДЛЫГ УГ 3З0- САВРААС АНГИЖРУУЛАН АРД ТҮМНИЙГ АСРАН ХАМГААЛАХ ГЭГЭЭН ЗАМЫГ УДИРДАН жолоодо ХЫГ ЭРХЭМЛЭ. ӨФЗАЛУУС ТА НАР ХУВЬСГАЛЫН ТУХАЙ МОНГОЛ--ЗӨВ- ЛӨЛТИЙН НАЙРАМДЛЫН ТУ ХУУРМАГ СУРТЛЫН ЛАН ТАНИУЛАХ 1971 ОНЫ ХОЕРДУГААР САРЫН 5. Н ОДООГИЙН ЯВУУЛАН БАЙ- ТҮМНИЙ ЭРХ ЧӨЛӨӨГ МАН- ГАДААДЫН ЭЗЭРХЭГ ХАРГИ ХАЙ ШАРЫН ШАШНЫ ХУДАЛ ОЛОН ТҮМНИЙ ДУНД УХУУ- САЙН ХИЙХ ХЭРЭГТЭЙ. ( МХЗЭ- анх байгуулсан ХУ- рал дээр хэлсэн үгнээс) Налад АЙЖ ай ӨЧалй лЛьлуааройллХ, 89гк8488444809845508485659888482-888848488888988882840844400 21255 868 5гаалтн ЛХАГВА Үнэ 1 0 мө Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аг! Манай хайрт жолоодогч Дамдины Сүх баатарын мэндэлсний 78 жилийн ой энэ хоёрдугаар сарын 2-нд болж: байна. амдины Сүхбаатар 1893 оны хоёр- дугаар сарын 2--нд их хүрээний ойрол цоо Маймаа хотод (Одоогийн Амгалан- баатар)-т төржээ. Д. Сүхбаатарын бага нас хот хөдөө- гийн ядуучуудын хүнд амцваа дунд өн- гөрчээ. 2. Д. Сүхбаатар халуун хүйтэн ямарч үед ах нартайгаа хот хүрээгээр явж, мод зомгол түүж үүрэн, гэртээ авчирч, эцэг эхдээ тусалдаг байлаа. 2 Д. Сүхбаатар Консулын дэнжийн орос хүүхдүүдтэй тоглож явахдаа оросоор ба- га сага ярьдаг болов. Тэр үед ардын үр хүүхэд сургуулцар боловсрол олж авах аргагүй байсан учир Д. Сүхбаатар бага насандаа сургуульд сурч чадсангүй. Д. Сүхбаатарын эцэг Дамдин хүүгээ эрдэм номтой хүн болгох гэж мэрийн хөө гэлдсөөр 1907 онд Их хүрээний зайсан О. Жамтьянд шавь оруулж, монгол би- чиг, тоо бодлого заалгажээ, Эцэг Дамдин амьдралын хүнд байд- лын эрхээр арга буюу 16 настай хүү Сүх баатараа хөлсний ажил хийлг...оэршийд жээ. Тэгээд Сүхбаатар Бургалтай, Их Хүрээ хоёрын хооронд өртөө хийж бай сан нэг баян айлд 1909 онд зарцлагдаж,, өдөржин шөнөжин улаа нэхэж, ширүүн догшин ноёд түшмэдийн харгис зан, 30- дуур жанчилтыг үзжээ. Д. Сүхбаатар улаа нэхэхийн хамт зах дээрээс мах үүрч айлд хүргэх, Богд уул наас мод гишүү түүж авчрах, өвс хадаж, хүрээний “малтай:айлд худалдах зэрэг ,55 юс . В Ё СҮХБААТАРЧ ХАМТ ОЛОН БОЛОХООР Хэнтий аймгийн Баян-овоо сумын бага сургуулийн дөрөвдүгээр ангийн сурагч Г. Сарантуяа даргатай салаа МАХН, Ардын хувьсгалын 50 жи- лийн ой угтаж олон» болохоор үүрэг аваад амалсан үүргээ ажил хэрэгч болгохоор ажил лаж байна. Энэ салааныхан Сүхбаатарын үйл амьдрал, намтар судалж тэмдэглэл хөтлөх, удирдагчийн тухай шүлэг, дуу сурах, альбомтой болж түүний гээ тайлбарлаж чаддаг болжээ. Сүх | баатарын уугуул нутгийн сургуулийн 7, сурагчидтай захидлаар харилцаж мэд | сэн зүйлдээ тэмдэглэл хөтлөх, Сүхбаа | тарын дүрийг гар урлалаар бүтээх | үүргээ амжилттай биелүүлж байна. Багш Т. ЦЭДЭНБАЛ Ё «Сүхбаатарч хамт, ажил хийж явлаа. Д. Сүхбаатар 1912 оны эхээр цэрэгт татагдаж, галч, зарла- га, хөтчийн ажил хийжээ. 1912 онд монгол цэргийн дарга на, бэлтгэх түр сургууль байгуулахад Сүх, баатар түүнд оржээ. Д. Сүхбаатар орос хэл бага зэрэг мэддэг, монгол бичиг, тоо... бодлого суралцсаны дээр цэргийн эрдэмд маш авьяастай суралцаж, байлдааны ар- га ажиллагаа, уран чадварыг гарамгай эзэмшиж байжээ, УД, Сүхбаатар цэргийн албыг есөн жил хаажээ. Манай их жолоодогч Д. Сүхбаатар 1919 онд Зүүн Хүрээнд хувьсгалт бүл- гэм байгуулж, улмаар 1920 оны зурга дугаар сарын 25--нд Х. Чойбалсангийн бүлгэмтэй нэгтгэн «Монгол ардын нам» гэдэг байгууллагыг зохион байгуулав. Д. Сүхбаатар, Зөвлөлт орос улсад одож, тэндээс тусламж олж, ардын жу- рамт цэргийг байгуулан, манай нам тө рийг үндэслэн Монгол ардын хувьсга- лын ялалтыг жолоодсон юм. Д. Сүхбаатар ардын хувьсгалын ялал тыг бэхжүүлэхийн төлөө тэмцлийг тэр гүүлж, үлэмж их үйл хэрэг бүтээсэн би лээ. Д. Сүхбаатарын үндэслэн байгуул сан МАХН, манай бүх ялалт амжилтын жолоо барьж, эх орноо феодалын хоц- рогдсон орноос социализмын гэрэл са- царсан улс болтол урагш хөгжүүлж бай на. «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн!» гэдэг ариун тангарагтай манай өсвөрийн Сүхбаатарчууд, нх жолоодог- чийнхоо мэндэлсэн ойд Д. Сүхбаатарын чин зоригоор жигүүрлэж, гүн их ухаан, ажилч сайхан чанар, асар бат итгэлээр замнахаа илэрхийлж байна. . су хээ Ї 52 дДдины Их жолоодогчийн-мэндэлсний 78 жилийной . угтаж Д. Сүхбаатарын үйл амьдралын тухай юу сурч мэдсэ- нээ илэрхийлэн, харилцан ойлголцох үндсэн дээр пионерийн сэдэвт ажил нийслэлийн сургуулиудад өргөн Зо- хиогдож байна. Арван жилийн У сургуулийн 8-ын «А» ангийн 17 дугаар бүлгийн пионе рүүд Д. Сүхбаатарын үйл амьдра- лаас улам нхийг сурья гэсэн сэдэвт пионерийн ажил эхэлж бүлгийн дар га Б. Наранцэцэг -. Тэр нэгэн жил залуу Ленин Самарын анхны Марксист дугуйланг удирдаж, тариачны амьдралд гарсан аж ахуйн их өөрчлөлт гэдэг эрдэм шинжилгээний анхны бүтээлээ туур виж байхад монголын нийслэл хү- рээнд харц ард Дамднны гэрт нэг хүү төржээ. Эцэг Дамдин мод бэлт- гэж явахдаа олсон сүхээрээ бэлэг- шээж Сүх-гэж нэр өгчээ. хэмээн өгүү лэхэд пнонер С. Энхтуяа -- 1907 онд Ачит вангийн хє шаанд богинохон хөх дээлтэй өндөр бор жаал ирээд гэрт орж хоймор талд, судар ном дэлгэсэн, нүдэндээ эив-ша2Ы-21-8-5- СҮХБА-ТАР басан аата: шилтэй өвгөний өмнө хадаг хүндэтгэж бичиг. хүсжээ. Сүхийн хүслийг О. 27Намьян ү- лээн зөвшөөрч модон самбар дээр хулсан үзгээр А үсэг бичиж, эрдэм сурах их зам нь эхэлсэн. Сүх ядуу амьдралын эрхээр аав ээжийн амьд: ралд туслахаар хоёр жилийн дараа хи чээл номоо орхиж улаачийн ажил хийх болжээ. Улаач Сүхийн хурц сэр гэлэн дүр, цэцэн үгс ноёд, түшмэ- дийн сэтгэлд үл таалагдахын учир тэдний гарт зодуулах нь тэсвэрлэш- гүй олон боллоо. Ядуу хүн ингэж байх ёстой юу? -- Үгүй ээ. Ноёд түшмэдийн өө- дөөс ядуучууд тэмцэх ёстой -гэсэн ойлголтыг 16 настай Сүх ухаарч эхэлжээ гэж багшийн өмнө ярих мэт цовоо дуугаар хэлэхэд Ш. Билгээ. -- Сүх 18 насандаа цэрэгт-татаг даж, Цэцэн хаан аймгийн нутагт-цэр гийн хуаранд байхдаа, цэргийн зр- дэм сурахын зэрэгцээ галч зарлагый ажил хийж байжээ. гэж ярилаа. Пио нерүүд Сүхбаатарын үйл амьдралын эхнээс нарийн журамтай судалса наар пионерийн ажлаа онц сонирхол той зохиолоо. Пионерийн ажилд пар тизан Ц. Цэдэндамба оролцож, жашж ны хамт ардын намыг байгуулах үйл хэрэгт биеэр оролцож байслиаа дур- сан ярилаа. - Пионерийн ажилд хувьсгалын ту- хай дуу шүлгийн тоглолт хийж Сүх- баатарын амьдралыг намтарчлан эрэмбэ журмаар товч тодорхой хэлэл цэж их удирдагчийнхаа үйл амьдра- лыг хичнээн тодорхой сайн мэддэгээ харууллаа. Пионерийн ажлын эцэст Д. Сүхбаа тарын рд амьдралыг улам бүр су- далж МАХН-ын үйл хэргийн төлөө Сүхбаатар шиг эрэлхэг зоригтой үнэнч шулазга байхаа илэрхийлц- 1 барич үсэг зааж өгөхийг ИХ ХУРЛУУД МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН НАИЙИМДУГААР ИХ ХУРАЛ Тус их хурал 1930 оны 2 ду- гаар сарын 21-нээс 4 дүгээр | са- рын 3 хүртэл хуралдаж намын 12012 гишүүнийг төлөөлсөн 201 төлөөлөгч оролцов. хвлвлаааааасаасасу элс 1. Гадаад, дотоодын -байдлын тухай 2. Намын Төв Хорооны илтгэл 3. Монгол ард улсын аж ахуй, эрдэм соЁлыг хөгжүүлэх сн тэл зэрэг 13. 3 . Намын 7 дугаар их хурлын заалтыг биелүүлж, феодалын хө- ренгийг хурааж ядуу ардуудад шилжүүлэх арга хэмжээ авчээ. Өөөөжөөхөхөгөсөө, Нам, ардын хувьсгалын их ой угтсан сурлага хөдөлмөрийн ая наараа юу сурч бүтээснээ улаан бүчтэн өсвөрийн Сүхбаатарчууд тайлагнана. Тийм ч учраас БНМАУ-ын Ар дын Боловсролын Яам, Д. Сүхбаа тарын нэрэмжит Монголын Нио- нерийн Байгууллагын Төв Зөвлө леөс хамтран улсын тэргүүний сургууль, бүлэг, салаадыг шалга- руулдаг. Салаа нь внцонер сурагч бүр- -- Эх орон юунаас эхлэх вэ? Ээжийн хэвлийгээс мэндэлж: ариун ца утаан сүүг шимсээр өсч торнилоо. Тэгэ- хээрэх орон юунаас эхлэх вэ гэдэгасуул тыг ээж, зэжийн цагаан сүүнээс эхэлнэ тэж би бодол байна. -- Ардын хувьсгал чамд юу өгөв? Аз жаргал өгсөн гэж товчхон риулж болно. -- Өөрийн сургууль, хот, суурин, ай- маг сумынхаа ирээдүйг юу гэж төсөөлөн боддог вэ? Өөрийн хотын ирэздүйг сансар эзэм- ших ажил, огторгуйн хөлөгтэй холбон "бодоход надад таатай сайхан санагддаг юм. Улаанбаатар хотын ойролцоо олон улсын сансрын хөлгийн томоохон буу- дал бий болж, тэндээс «Монгол 100» хэ мээх лут хөлөг од гаригт аялах цаг ирпэ тэж бодох юм. 2 ха- 200000000Фоо0О00ФОоФФООФОоОФФФООФФОООО0090-23 Тэргүүний салаа болохын төлөө 25 НЭТ: юэ наа алааааа МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ЕСДҮГЭЭР ИХ ХУРАЛ МАХН-ын 9 дүгээр их хурал 1934 оны 9 дүгээр сарын 28-нд нээгджээ. Намын 7976 гишүүдийг төлөөлсөн 242 төлөөлөгч оролцсо ны дотор ажилчин ангийн төлөө- лөгч 17 хүн байв. Их хуралд Но- минтерний төлөөлөгч В. Коларов. Б. Шмераль нар оролцов. Хэлэлцсэн асуудал. д, 1. Төв Хорооны улс төрийн тай лан 2. Үндэсний соёлыг хөгжүүлэ- : хэд намаас тавих зорилтын тухай. З. Намын хянан байцаах ко- мисс ба шалган байцаах комиссын тайлан хэлэлцэж. 5. Намын дүрмийг баталжээ. хөлнөөөө, пЭН2 мм» Их хурал намын төв хороог 51 гишүүн, намын төв комиссыг 7 гишүүний бүрэлдэхүүйтэй сонго- жээ. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН АРАВДУГААР ИХ ХУРАЛ МАХН-ын 10 дугаар их хурал 1940 оны 8 дугаар сарын 20-ноос 4 дүгээр сарын 5 хүртэл хуралд- жээ. МАХН-ын 13385 гишүүнийг төлөөлсөн таслах эрхтэй 634, зөв лөх эрхтэй 12 төлөөлөгч оролцов. Хэлэлцсэн асуудал МАХН-ын Төв Хорооны тайлай Тус-орны мал аж ахуйн бай- “дал ба түүнийг хөгжүүлэх тухай -асуудал. “МАХН-ын ярограмм смийн төлөвлөгөөний тухай Зохион -байгуулалтын асуудал. “Их Хурал: БНМАУ, ЗХУ-ын тус -ламжтайгаар капиталист бус хөгж лийн зам дээр баттай гарлаа тэж сүүгнээд, намын цаашдын зорилт бол улс оронд социализм байгуу- яах материал соёлын пөхцөлийг хангах явдал мөн гэж заав. ба дүр- мн 00101 БООЛ ЭЭЛНЖ. ЭН АВ сэ! тэй өдөр тутам хамгийн ойр но ажиллах хамт олны нэгж юм. Салааны ажил хичнээн сайн байх тутам, тэр салааны пнонерүүдийн дот- сурлага хүмүүжил төчнөөн сайн байна. “Саяхан нийслэлийн 10 жилийн З3 дугаар дунд сургуулийн нионе- рийн нэгдүгээр бүлгийн хөёрду- гаар салааны хэсэг хүүхэдтэй уул заж “ярилцсан юм. Салааны дарга Хундагаа: -- Манай салааныхап яг л нэг эхийн хүүхэд нг эв найртай бай -- Чи ямар мэргэжилтэй болохыг бод дог вэ? ямар учраас? Энэ жил би зургадугаар ангид сурал цаж байна. Дунд сургуулиа онц буюу сайн дүнтэй төгсгөж дараа пь хүний их эмч болохыг хүснэ. -- Урлаг, утга зохиол. биеийн тамир спортыг хир сонирхдог нэ? Уран зохиол уиших дуртай. Николай Островскийн «Болд хэрхэн хатаагдсан нь» роман, Ч. Лодойдамба гуайн «Ма- най сургуулийнхан» тууж, Ц. Гайтавын «Дамдины Сүхбаатар» найраглалыг ам тархан уншдаг. Чиний дуртай кино, хиолын баатрууд хэн вэ? Ардын жүжигчин агсан Цагааны Цэ- вэгмид гуай, гоцлол дуучин П. Цэвэлсү рэп нарын кинонд бүтээсэн дүрүүдэд дур тай. --Сурагчийн амьдралд тохиолдсон баярт явдлаа бичнэ үү? Анх сургуулийг боёго алхсан памрын жүжиг, 4о0- Улирлаймж СУРЮО ТАЙЛАН БУЛГАН Манай бүлгэм түүхт ойнууд Уг таж багагүй ажил зохиож ирлээ гэж бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Оюунцойзг ярьж байна. Манай бүлгэм орон їутгийн ба цаг үеийн чухал ажлыг түшиглэн янз бүрийн аяны цуваа гаргаж аж лаа дүгнэдэг юм «Алтан тариа, ар вин хадлан», «Даалгаврын 94е лэлт», «Хаягдал гэж байхгүй» зэ рэг 10 гаруй цуваа гаргал: ажил луулсан нь амжилттай боллоо. Ин гэж: ажилласны үрээр хөлгөн цэ гаан, элдэв бөс даавуу. зэс, гууль яс, шил, ануудайгаар улсдаа үлэмж их мөнгөп орлого орууллаа. Тус бүлгэмээс бүлэг салаадын ба баатарчуудын ажлыг тусгай төлөв лөгөөний дагуу зохих өдөр нь чанар тай, зохион байгуулалттай явуула хыг хичээж ажилладаг юм. Манай бүлгэм түүхт ойнуудад өгөх тай ланд бэлтгэж, бүлэг, салаа, баатар чуудын ажлын зарим зүйлийг зазх, зарим зүйлийг шалгах журмаар аж эөэөөэРөРӨөӨӨРӨӨ эӨӨөөөөФөөөөӨөРөӨөРӨӨӨӨРӨӨФӨӨФсОоФООО000000ОФ000000ФО0ОО мАГАГОХ даг учир вмар ч ажил зохиосон бидний дундаас оролцохгүй юмуу. эсэргүүцэх, татгалзах, хамт олны- хоо үгнээс зөрдөг хүүхэд байдаг- гүй. Бид, ардын хувьсгалын хагас зуун жилийн босгон дээр 7 дугаар ангиа төгсөх учир хамгийн гол нь амжилттай сайн суралцах явдал билээ. Эхний хагас жилийг сурла гын чанарыг сайжруулахад чиг- лүүлсэн гэж ярьж байхад, -- Ингэснээрээ ч бид нилээд амжилтанд- хүрсэн шүү. Сул су- рах гэгч манай салааны 12. хүүх- дийн лунд хэзээнээсээ байгаагүй л дээ Гэвч пэгдүгээр улирлын дүн гээр онцсайн 2, сайн 5. дунд 5 хүүхэд сурч 58,8 хувь нь сайн өиц сурч байлаа. Үргэлж хичээлээ хамтран даптаж мэддэг нь мэдээ- гүндээ хэлж зааж байслаар хагас жилийн шалгалтаар өонцсайв (3, сайн-7..дунд 2 болж єанцхан улирлын дотор 88.3 хувь нь онн сайчууд болж чадлаа. Ингэж л ла явуулдаг. Бид «Хувьсгалчлын шурэ д, Нацагдоржийн зохиол 4Миний нутаг» шүлгээр шалгалт аваад байна. Мөн бүх бүлэг, багигн салаа, аравтуудын нэг салаагаар ль концерт бэлтгүүлэн анги бүлгини ба эцэг зх, бусад хамт олонд нь зүүлдэг боллоо. ї Тас манай бүлгэм «Ном уншггагын бүлгээрээ урал 0 хопогоор. бүлэг : ур Ё аа сролцож, 1048 гөр- даа! хан ном уншиж 482 сурагч марк, ил захидлын цуглуулгатай болов. Ихэнх сурагч ном уншлагын тэмдэг лэлтэй болжээ. Бид «Ялж мандсан Октябрь», «Ард түмний урлагийн үзлэгт», «Аав ээждээ», «Энх тайв ны шинэ жил» «Манай зочин» гэ сэн концерт бэлтгэж (10 удаа тог: лож 7884 хүнд үйлчлээд байна. Манай бүлгэм түүхт их ойнууд угтаж: хойшид «өвлийн бэлтгэлд», «Төл болгоныг мал болгоё», «Хаягдал гэж байхгүй», «Хүчээ нэгтгэн хөдөлмөрлөв» зэрэг цу- ваа гарган ажиллаж сурагч бүхэн зохих хувь нэмрээ оруулна. Бас МАХН-ын 50 жилийн ой угтаж су рагч бүр 20 удаа асуугдаж 60 хувьд нь онц, 40 хувьд нь сайн авах, ариун цэврээр хэзээ ч сайн байх, хэрэг зөрчлийг сурагч бүхэн цээрлэх, зорилготой ажиллаж бай на. Мөн «Манай нам», «Энхийн тө лөө эх үрс», «Ардын багш», «Манай ялагдашгүй арми», гэдэг концерт бэлтгэж тоглоно. Бүх бүлэг «Ардын багш» «Ми пий сайхан ээж» гэсэн концерт бэлт тэн апгийн хамт олон, эцэг эх, багл) пар, ажилчин албан хаагчид, нийт хөдөлмөрчдөд үйлчлэх болно. Бид ханын хэвлэл, сурагчдын дунд г9 хиодог хүмүүжлийн ажил, лекц, зу гуйлавг их ойнуудад чиглүүлж төд лөвлөгөө зохиодог гэж Хутаг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн шпюне рийн 7 дугаар бүлгэмийн зөвлөлийн дарга нпонер Оюунцэцэг сэтгэл хап галуун ярьж байх нь ирж «айгаа түүхт ойпууддаа гар дүүрэн бэлэг тэй золгох нь дамжиггүй. Багш С, ЖИГЖИДСҮРЭГН бид дөр бүрнээ хичээвэл 7 дугаар авгиа дундгүй төгсөх бололцоо байна гэж Уламбаяр ярьж билээ. Энэ салааны хүүхэд бүхэн со- нин сэтгүүлээ бүрэн захиалж, за- хяалсан хэвлэлээрээ хамтын унш- лага, онолын маргаан зохиож, авууштай туршлага, анхаарууштай зүйлийг салааныхаа ажилд тусга- даг байна. Цана, тэшүүр, уран гимнастик, сагсан бөмбөг гээд л төрөл бүрийн дугуйланд хүүхэд бүхэн сонирх- лынхоо дагуу суралцаж салааны ажлын тэмдэглэлийг тогтмолжуу- зан, хүүхэд бүхэн тайлангийн дэв гэртэй болжээ. Ийнхүү Хундагаа ахлагчтай са заалыхан улсын тэргүүний салаа солж, их ойгоо угтахаар зориг хү- чээ дайчлан ажиллаж, сурч бай- на. э 5ыж 2 ХЭАХЖАЖЭ ХфооосФоМоууоухлхгүүлү үс үхүхҮүүх уу уүуүүү Н. ЭРДЭНЭБАТ. Манай сурвалжлагч, Бум луллулын МИНИЙ ХАЙРТ ЭХ ОРОН тэр нэгэн өглөөг тод сапаж байна. Дө- рөвдүгээр ангиа онц дүнтэй төгсгөсөл, энэ жил өөрийн сургуулийн зургадугаар апгийн хэл бичгийп ава Д балаа рга бөлєондоо -- Нийгэм, гэр ахуйн амьдралд аригч гамтай байдгаа бичнэ үү? Час Гэр ориыхоо пөхцөлд хэрэгцээ шаард лагагүйгээр цахилгаан гэрэл асааж ор- хих, крантны ус гоошуулахыг тун их цээрлэдэг. Ном дэвтэр, гутал. хувцсаа ариг гам- тай хэрэглэхийг ямагт хичээж байна. Мэдээ орсон цагаас чинь аваад өнөөдөр болтол-улс, эх орон гэрийнхэн ба өврийн чинь аж амьдрал хэрхэн өөрч лөгдөв? Хоёр жилийн өмнө зуныхаа амралтаа хөдөө явлаа. Өндөр хүчдэлийн Эра бараа сүртэй үзэгдэнэ. Одоо бодоход өндөр хүчдэлийл тэдгээр шонгтууд мапай хайрт эх орны амьдралд гарч байгаа өнөөгийн хөгжил цэцэглэлийг төлөөлж байх шиг санагдана. -- Олон нийтийн ба нийгмийн Ё тус- тай хөдөлмөрт хир зэрэг оролцдог вэ? Сургуулийнхаа копцерто, оролцон ТОГЛОДОГ. Хурганы Уут, шашны яахын хийж төл бойжуулах ажилд манай ан- гийн хүүхдүүд идэвхтэй оролцдог. Бас яс, шил сав цуглуулж улсдаа тушааж байна. Эдгээр ажилд би бусад хүүхдийл адил чармайлт гаргадаг юм. Чи ямар хүүхдийг хүндэтгэдэг вэ? : Ямар ч үед шударга үнэнч байж, хэлж амалсан үгэндээ заавал хүрдэг тийм ХХүддийг сайн хүүхэд гэж хүндэтгэн үз -- Ямар гайхамшигт хүн й тэмцлийг судалдаг нэ? лн Монголын ард түмний чин зо ГҮ ригт хүү, цогт хувьсгалч, Д. Сүхбаатарын амьд- рал тэмцлийг үзэж судлах дуртай. Д. Сүхбаатар шиг тийм эрэлхэг зоригтой, шалмаг гавшгай, шударга ухаалаг хүй болохыг зорьж байна. , Б. ЭНХТУЯА. (Нийслэлийн 18 ду- таар дунд еургуулийн 6-гийн «Г» ангийн «урага) амьдрал залалхаалалажлххалаллхалллллаллэлллүалүлллалөлллллллалллэлллээн, СОЦИАЛИЗМ КОММУНИЗ МЫГ ГАРДАН БАЙГУУЛАГЧ ШИНЭ ХҮНИЙГ СУРГАН ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ явдлыг БАГШ ТА БҮХЭН НАМЫН ХАА УДИРДЛАГААР ШИЙД ВЭРЛЭХ ЮМ. Ю. Цэдэнбал. үөөөөллна эзэнд хөлаллэлллаа, СсЛ022222227277 буесхөхлвлхөллллөлөл: дух ян «ШАВИЙН ЭРДЭМ БАГШААС, ДЭНГИЙН ГЭРЭЛ ТОСНООС» гэж нэгэн мэргэн хүн хэлсэн байдаг, Энэ үг явап явсаар үе уламжлап ардын цэцэн үг болсон түүхтэй, Эрдэмтэй номтой хүүгээ хараад "«төрсөн бие нь эцэг эхийнх сурсан эрдэм нь ачит багшийнх» гэж аав ээж нь багшийн ачийг бишрэн магг 4 “07-47” даг бияээ. Багш гэдэг нэр юутай их -осаша-үчилар алдар гавьяатай вэ? Тийм ч учрвас зарнын Фбагшоэ эж алдаршуулан нэрлэдээг! Ардын хувьсгал яасан анхны ӨД рөос эхлэн нам засаг маань ард түм! нийг соён гэгээрүүлэх, бүх нийтийг хамрап сургах асар вх зорилтыг. чавын «зуугийн нэг нь дутуу бичиг тэй, зургаагийн зэг нь дацанд чэр: тэй байсан» хуучин монголыг хувьс. тан өөрчилж, хувьсгалт шинэ мон-, зчөл уясаа хөгжүүллээ. Нам засгийн! хаа хайр ивгээлээр үй олон ардын багш, эрдэмтэп мэргэд төрөн гарч, эрдмийн оөхийг хойч үедээ амсуул сан билээ | Багшийн ачийг дурсахгүй хзи! байх билээ. Хэдхэн сарын өмнө сур, гуулийн алтай босго алхсан бяцхан хүү Баатар: 1) -- Дорж багшдаа л би хайртай! гэж А үсгийн ацаг татаж алтан но| мын үсэг нүдлүүлсэн анхны багшаа! дурсан байхад Дорж багш бас, -- «Багш нарын өдрийг тохиол дуулан хөлийг мннь дөрөөнд гарыг минь танзгапд хүргэсэн хайрт багш Балжир тандаа чин зүрхний мэн дийг хүргэе» гэсэн баярын цахил гаан бичиж байна. Багшийн ачийг дурсахгүй хэн байх билээ. Тийм Ч учраас БНМАУ-ын Ардын Их Хур чын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар жил бүрийн хоёрдугаар сарын эхний яям гаригийг багш нарын баярын өдөр «болгосон билээ. Энэ өдөр, энөөдрийл сурагч, улаан бүчтэн-Өс терийн Сүхбаатарчууд та нараас эхлээд, өчигдрийн сурагч эрдэмтэн мэргэд хэн бүхэн багтийл ачийг санал дурсана Ертөнцийг харах билгийн нүдийг чээж, эрдмийн жолоог атгуулж өг сөн ардын багшийн -ачлал юутай их, юутай гайхамшигтай вэ? Наран мэт илч гэрлээ намжэа дэлхийд цацраасан ардын багшийн алдар үеийн үед, үүрд мөнх сэтгэл зүрхнээ бат оршино. Ї Ц.Д2ОАЛРРРРН жилан01222 Багш бо. ондоо бид хайртай. Тэр дундаас баатарчууд пнонер бидэп тэн цаг үргэлж хамт байж хийх бү тээх болгонд минь үнэт сургамжаа өгч байдаг удирдагч партайгаа улам дотно болдог. “Баатарчууд бидний хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн багш Батиямсүрэн тандаа багш нарын баярыг тохиолдуулан ажлын их амжилт аз жаргал хүсье. Нийслэлийн 18 дугаар «ургуулийн баатарчууд Баг “ГР үдээс хсг-эссадэнддгаасйг эл 1528 ЭСЭЭ дЫРЛй р 26 ТЛ0Г-:1-99 -ЭЛЕ22 гал ЗЭН 1 ї БАГШ НАРАА! СУРГАЛТЫГ ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН "ХӨДӨЛМӨРТЭЙ ХОЛБОХ ЗАРЧИМД Н Н ТУЛГУУРЛАН ХИЧЭЭЛ ХҮМҮҮЖЛИЙН х... ҮНДСЭН ХАоаБЭР БОЛСОН ХЇН Ї 3 ЧЭЭЛ ЗААЛТЫН ЧАНАРЫГ ЭРС САМкрРууЛЖ ГОЛ АНХААРЛАА СУРАГЧДЫН Н Ї СУРЛАГЫН ЧАНАРЫГ -.ДЭЭШЛҮҮЛЭХЭД ХАНДУУЛЖ АЖИЛЛАЦГААН! ! 1 (Монголын багш иарын 3 дугаар их хурлаас. гаргасал урналгаас) : Зыөэөээээөчөэөэээөэээөэчэчэөэчүөлээлэччэүсээчээхчлөээөээччөнээчйлдүчччгчэчтэөчэчөхаэ ммын өөвөөөөөөөөөөөрөөэөө жажаааалаалал лнэлажаааө ( -.. "НАВЬ НАРААРАА БАХАРХАНА Санасан бүхэн сэтгэлчлэн бүтэх сайхан цагт аж төрж байгаа боло хоор цаг хугацаа харвасан сум шиг түргэн өнгөрөх юм. 1921 онд хорин нэгэн настай даа Ардын хувьсгалтай золгосноос хойшхи хагас зуун жилд эх орон маань цэцэглэн хөгжиж, эргэн са нах сайхан үйлсээр амьдрал минь дүүрэн байнаа гэж ярьж суугаа энэ хүн бол БНМАУ-ын гавьяат багш, доцент Ч Түмэн гуай юм. Малчин ардын гэрт төрж өссөн Түмэн гуайн бага нас амьдралын ядуу зүдүүгээс болж, сэтгэл дүүрэн инээж үзээгүй, бор гэдсээ тэжээхийн тул бусдын мал хариулж айлын цагаа ууж яв сан ядуу зүдүү бусад хүүхдийн аднл өнгөрчээ. Гэвч Ч. Түмэн гуай азтай хүн. Ид залуу насандаа гр дын хувьсгалтай учирч эрдэм сурч өпөөдөр 45 жилдээ ардын үр хүүх ДИЙР сурган хүмүүжүүлж байна. Одоо МУИС-д багшилж байна. Элэ хугацаанд бидний аав. ээж, ах эгч п--т--с---г- МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойд өгөх тайлан- даа амжилттай бэлтгэхэд сурагч биднийг тарамгай сайн удирдаж байгаа Оюунбэ- лэг багшдаа багш нарын баярыг тохиол- дуулан ажлын өндөр амжилт хүсэн чин еэтгэлийн мэндчилгээг дэвшүүлье. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит 2-р Дунд сургуулийн инонерүүд ---- 23 болох хэдэй мянган хүнд эрдэм чом заажээ --Багш нарын баярын одор олон арван захиа, цахилгаан хүлээж ав- даг, Хүн болох багаасаа, хөлөг бо гэгчээр ирээдүйд ямар хүп болох нь сурагч байхдаа хир зэрэг сахилга баттай хичээн суралцаж байснаас шалтгаалдаг юм байна. Миний шавь нар дотроос Д. Моломжамц, М. Дүгэрсүрэн, С. Лувсан нарын нам төрийн зүтгэлтэн Очир, Дамдин нарын яамны сайд, төрийн шагналт яруу найрагч Ц,. Гайтав, Б. Явуухулан нарын алдар цуутай хүмүүс олон бий, Би энэ шавь нараараа бахархан явдаг. Түүхт ойнуудаа угтан зааж байгаа хичээлээр оюутиаа 100 хувь сур гаж, залуу эдийн засагч, санхүү тийн мэргэжлийн хүмүүст зориулж зөвлөлгөө, эрдэм шинжилгээний нуврал бүтээл бичих санаатай бай на. Бидний хойчийг залгамжлан лох унаганаасаа БИ ПИОНЕР --Ээжээ би инонверт элсэх бол соон! тээд намайг өчиход --Зүйтэй миний хүү! За тэгээд японер хүн чинь ямар байх ёстой билээ гэв. Онц сурах ёстой, бусдад үлгэр жишээч бүх талаараа байх ёстой дүрэм тангарагаа ямагт биелүүлдэг . байх ёстой гэв. Ээнс Миний охин 5 НИЙСЛЭЛИЙН 11 5 тос оодосососсссосссосооссосссососессосооос: авах манай өсвөрийн залуу үеийн хэндээ захихад. Хичээл номоо шамдан давтаж, хүн бүр онц сурахын төлөө ажиллах хэрэгтэй. Ажилчин хүн оногдсон нормоо 100 хувь биелүүлнэ гэж ам лалт аваад 100 гаруй. хувыар Сїе лүүлж болдог шүү дээ. Тэгэхлээр хүн бүр залхуу хойргыг мартан шаргуу хөдөлмөрлөж чадвал онц сурч болно. Нүүр гараа өглөө бүр тогтмол угаадаг шигээ төрөлх хотын хоо амьдарч байгаа орчны гоо үзэм жийг улам сайхан болгохып төлвө пионер сурагч бүр чадах чинээгээ рээ оролцох хэрэгтэй. Мөн эх эцэг тээ тусалж, Сяцхан дүү гараа асрал цахад санаа тавьдаг байх хэрэгтэй, Өсвөрийн Сүкбаатарчууд, кайрт дүү нар минь бололцоо бүхнээ ашиг лаж тэвчээртэй сурч хөдөлмөрлөх хэрэгтэй гэж буурал багш Түмэн гуай захиж байга. Н. ДАРИЙМАА БОЛСОНДОО ямар баярт өдөр элсэж байгаа би лээ гэхэд Ои: Их жапжин Д. Сүхбаа тарын мэндэлсэн: Өдөр ппоперт ов сэж байна игүү дээ гэж баярлан ха риулав. Ийм баярт өдөр элссэн бө лохоор би Сүхбаатар тиг сурч ажиллана. 33 духаар дунд сургуулийн З-ийн «Б» апгийн сурагч Ж. УНДАРМАА хлсодӨсассавс Зүл 8 иг хү ! ЧИЛЖ БУЙ ТЭРГҮҮНИЙ БАГШ НАРЫН НЭГ ЮМ. САЯХАН ? БАГШ НАРЫН БАЯРЫН ӨДӨР УГТАЖ АНГИЙНХАА ХҮҮХ 5 ДҮҮДЭЭР БАГШИЙН ТУХАЙ ШҮЛЭГ БИЧҮҮЛЖЭЭ. 8 ТЭР АНГИЙН ХҮҮХДҮҮДИЙН БИЧСЭН ЗАРИМ ШҮЛГИЙГ 8 2557 3 ДОР НИЙТЛЭВ. ”Өвоссссососоооосссоссосоосссоссёёесс Ф02000000с000сс20060006С00 8 : 8 Е| н ГЭ) м ид с 5 6) 25 ГЭ СОЁЛЫГ ТҮГЭЭГЧ Ардын намын урнаг өвөрлөж Ард олонд бичиг пом сургахаар “Оюутны сургуулийг төгсгөсөн Оргилуун сэтгэлт багш нар Мориор явж заадаг байлаа Явгаар явж сургадаг. байлаа Хөдөөгийн уул талаар Соёлын “үрийг тарихаар Хүүхэд биднийг Фничигтэн болго хоор Хүний сайнаар мэрийдэг байсан Багшийн алдар мөнх юм Бид цөм хайртай юм. Л. БАТБАЯР АЧТАН БАГШАА МАРТАХГҮЙ Алдрай багахап бид нар 3 Анх сургуульд орцгоож Өргөн саруул танхимын Өгөөмөр гэрэлд сууцгаалаа. Ачит багш минь орж ирээд Алтан сургаалаа хэллээ. Эрдэм номын дээжээс сурал: сар Итгэлт сайн нөхөдтэй ч боллоо Фобсооооооосососсосаосссоосовсасоёох Насан турш мартагдахааргүй Зар шиг ивээлт багштай ч боллоо ” Жчит багш минь орж ирээд Алтан сургаалаа хэллэл. Ж. ОЮУНЦЭЦЭГ 720500 ЗАЧИТ БАГШ Айх би найм хүрээд Ардын :сургуульд орлоо. Ачтан багшийн ачаар А-гаас эхлэн үсгийг Аравын дотор тоог Анхны багшаараа заалгалаа, Одоо би дөрөвдүгээр алгпа Онц дүнтэй төгсөнө. Нандин сэтгэлт багшаа Насан турш мартахгүй. Н. НАРАНТУНГАЛАГ МИНИЙ БАГШ Эхийн минь оронд эх болж. Эцгийн минь оронд эцэг болсон Энэрэлт багшийнхаа ачийг Ирээдүйдээ би хариулна. Ц Энэ бяцхан шүлгээ 1 Эрхэм багшдаа зогиулав. Ч, ХҮРЭЛБААТАР 1971 оны хоёрдугаар сарын 8. ЛХАГВА Ї | ” Багачууд та нар цасны өнгийг цөмөөрөө мэднэ. Яг д та нары цэвтрийн цаас шиг цагаахан байдаг, Тэгэхлээр сэдэвт ажлын зс рилто нь зөвхөн цасны өнгийг мэдэх төдий бус, цасны олон та лын ач холбогдлыг мэдэх явдал юм. «Цас агаар» гэдэг эхний хэсэгт цана чаргатай ойрын аялал/ гарч, баг аравтаараа төрөл бүрийн тэмцээн явуулж болно. Үүнд «-- Хэний баг хурдан бэ? х Цасан ширхэгүүд хэлбэр дүрсээрээ. маш олон янз байдаг гэнэ. Цасны мянган ширхэгийн гэрэл зургийг харьцуулан үзэхэд хоорондоо 1 2 Баагарчууд: загнар | цагаа ижил нэг ч дүрс байгаагүй гэнээ, толгойн үсэг нүдэлж улам улан Ж Цасны нэг ширхэг граммын арван мянг: холбон холбож уншсаар ном зо ны нэгээс тав-хүртэл жинтэй маш хөнгөн юм. хиолын амтанд ордог, Малчнь Гэвч заримдаа өндөр уулын оройгоос цасны хүүхдүүдэд бас цагаан толгой асар их бөөгнөрөл уулын уруу өнхөрч асар бү . бий. Малчны х «Тэр 0 »- Хэн гулгаж сурав? дүүн модыг ч шүдэнзний мод ши хээр морь, энэ мэАнь Заан Ц -- Бэлтгэл сайтай баг, ийм гурван сэдвээр шалгаруулна БАВдуын Оастай үеийн галт тэрэгнээс ч Бур | : гэх мэтчилэн малын зүс таны | «Цаг агаар» гэдэг эхний хэсгийн зорилго нь хүүхэд бүхэн гул : ууж оЯ тайга хот тосгоныг эвдлэн. сүйтгэ- а : гаж сурах явдал юм. дэг удаа бий. хаас эхлэн улам улмаар малч «Цасны тухай хэн юу мэдэх вэ?» гэдэг хоёрдугаар хэсэг нь эхний хэсгээ дүгнэн, Цасны тухай ярилцлага оньсого таавар дуу шүлэг, шог хошин зураг зэрэг төрөл бүрийн сэдвийг орол цуулан хийнэ. 7 «Цасны өнгө» сэдэвт ажлыг хийсний дараа танай багийн бүх хүүхдүүд гулгаж сурсан байх ба цасны “ухай гүн бат ойлголттой болсон байна. Баатарчууд аа! Цасны өнгө сэдэвт ажил хэрхэн хийснээ манай сонинд бичиж ирүүлээрэй! ) ФооФобббээээосфооооооФосФФФФоОоФФФФФФОФФОФОФФОФОФЮФФСС 4 - мин чу Эх орны нх дайны үед Зөвлөлтийн дайчид цасны энэ байдлыг ашиглан дайсныг устгаж бай сан удаа ч бий. ж Цас хөвсгөр учраас дулааныг сайн хадгалж өвлийн тэсгэм хүйтнээс хамгаалдаг. Зарим шу- зуу, ан амьтад өвлийн цагт цасан доогуур хөн- дийлөн ухаж тавтай сайхан өвөлждөг. ны арга ухааныг мэддэг болно. / Хрхангай аймагт малчны ца. | аан толгой сайн мэддэг хүүх “үүдтэй уулзаж учирч явлаа. Зураг дээр, шилбүүр бариад їнээмсэглэн буй хүү, Хашаат гумын нэгдүгээр бригадын хонь ) нн Санжаагийн Жаргалсайхан, / сурга тэвэрсэн гурав нь Хотонт зумын хоньчин Шаравын хүүх оосоооооФоооФфОсоООООООООФФООФОФООФФОФС! ган дээр сундалдан, инээлдэн, хөг анхны цас орсон өглөө дэлхийг ертөнц ер бусын цагаан өнгөөр гялт ганан байдаг. Ээж өглөө эртлэн бо “-сож өрхөө татаад орж ирэхдээ: -- Гадаа цас орчихжээ гэж бая- сан хэлнэ. Энэ үгийг сонсоод бяцхан хүү нь яаран босож хувцаслаад га- даа гарна. Тэрээр анхны цасыг үзэ- хийг мөрөөднө. Гадаа гарвал нарны туяа цасны өнгөтэй, хослон мөнгөн | цагаан өнгөөр цавцай на. Хүү нүдээ анивчин инээм сэглэж шинэхэн цасыг хоёр га раараа хаман авч ханатлаа ширтэнэ. Ё сны өнгө цагаан байлаа. Бүр сүү шиг цагаан өнгөтэй байлаа. Ам- саж үзлээ. Сэрүүхэн байлаа. Сэтгэл сэргэм сэнгэнэсэн сэрүүхэн байлаа. Хүн бүхэн ингэж л анхны цасыг үзэ хийг хүсдэг. Бяцхан хүү гэртээ орж цайгаа уучихаад чаргаа авч яаран гарна. Ням гаригийн өглөө учраас довцог толгойн орой дээр цанатай, чаргатай олон хүүхэд бужигнан байлаа. Тэд эгц уруу хоёр гурваараа, нэгэн чар- с к 3 жилдөн, далавчтай юм шиг нисэх мэт гулган бууна. Цанатай хүүхдүүд х9- лийн булчин хурд шалган "гулсан наадна. Тэдний ард хос мөр зурайж үлдэнэ. Тэртээ уулын бэлд очоод за рим нь ширхийтэл тооромсоглон эр- гэх ба бас зарим нь тэнцэж чадалгүй ойчно. Тэр бүрийд цас манаран ца- гаан өнгөөр гялбалзана. Ойчлоо гээд өвдөх нь үгүй. Сэвсгэр цагаан цас ал ган дээрээ тосох мэт аяархан зөөл-. “ нөөр түшин авна. 5 Анхны цас орсон өглөө ийм бай- “лаа. Тэр өдрөөс хойш хоёр сар гаруй”, хугацаа өнгөрчээ. Хэдхэн хоно өмнө Хандгайтын цанын баазад бол сон манай сонины нэрэмжит цанын уралдааныг сонирхсоноо санаж бай- на. Хүүхдүүд маань гойд сайн гулгаж сурчээ. Өнгөрсөн жилийн ХҮРҮД ба рианы амжилт өнөө жилийн 10 Ду. гаар байранд байлаа. Бас нэгэн сонир хууштай зүйл бол дөрвөн жилийн өм нө сургуульд ороогүй мөртлөө урал дааны хүүхдүүдийн мөрөөр алд хү: рэхгүй цана хөлдөө хийчихээд уур. савсуулан, цас манарган явсан бяц хан охин Сэрсмаа бага насны охн- дын тэмцээнд амжилттай гулгаж бай лаа. Үүнээс үзвэл нэртэй цуутай сайн тамирчин болохын тулд бүр ба гаасаа, одооноос «Од» багийн баа- тарчууд байхаасаа эхлэн дасгал сур гууль хийх хэрэгтэй. » гүүд юм. Тэд цөм малын зүс айн мэднэ. -- Жаргалсайхаан! Чи хэ ийд морь унаж сурсан бэ? -- Нилээн эрт! гэв. (Хажуу аас ээж нь «Миний хүү тав мм морь унаж сурсан юм» эв). -- Ямар морь анх унаж сур ан бэ? -- Халтар морь! (Хажуугаа: ав нь «Миний хүү халтар мо мо хашин гэж голоод хөл хөн өн морь луу зүтгэх болсон юм: эв). Санжаагийн хүү, Шара! уайн хүүхдүүд хэн хэн нь зав үй байна, Яагаад гэвэл тэдни! "амгийн дуртай ажил эхэллээ ”нэ нь шинэ гарсан хурга өглөг ройд нааш цааш нь тэвэрч зөө кил юм. Хурга өдөр бүр нэмэгдэнэ балзан хурга, хар хүзүүтэг урга, хундан хурга... малчн:Ы сүүхдүүд өдөр болгон малчи! цагаан толгой нүдлэнэ. Хэ! малчны цагаан толгой сайн су| вал тэр сайн малчин болно. Ж. ДАШДОНД0) НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ П. ЦАНАХҮҮ А-46613 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит хэвдэдийн комбинатад хэвлэв, -... Индекс-44420 ! , лтатллилыигс юү 27 дахь жилдээ, » ХМ 6 (11686) ї 1971 ОНЫХОЁРДУГААР САРЫН 1 1. ЛХАГВА 1: Үнэ 10-мө. 9) тээ017739 “шшонериин бүлэг, бүлгэмийн зөв- лөлүүд ээ! Пионер сурагчид, баатарчууд аа! Яруу алдарт Монгол Ардын Хувьс галт Нам байгуулагдсаны түүхт 50 жилийн ой гуравдугаар сарын нэгэнд болно. Энэ өдөр өсвөрийн Сүхбаатарчууд сурлага хүмүүхилдээ ямар ахицгар гаснаа, улаан бүчтэний ямар сонир- холтой сайн үйл явдал бүтээснээ, иид нерийн салаа, бүлэг, бүлгэм, аравт, баг, эвлэлийн үүр, хороодын бяцхан ном хэд хичиээнийг хийснээ Дүгдэн эай- аймаг, хот, сумдынхаа намын лагууддаа мэдээллэнэ, Алдарт памынхаа 59 угтай: тайландаа шалгарагс шотай ланг 1971 оны хоёрдугаар сарын 25-ны дотор Монголын Иноцерийн байгууллагын /Төв Зөвлөлд ирүүл” хийг аймаг, хотын пионерийн зөвлө- лүүдэд мэдэгдье. урналья! ЭЕсдулыг “СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖНТ МПБ-ЫН ТӨР ЗӨВЛӨЛ Монгол Ардын хувьсгалт рам, гр дын төрийг үндэёлэн ”байгуулавчеих жолоодогч, Дамдины Сүхбаатарын мэндэлсэн өдөр олон зуун | баатар- чууд, өсвөрийн Сүхбаатарчуудын эг- нээнд элсэн орж пионерийн гал улаан бүч зүүдэг билээ. Тэд эх орон, нам, ард түмэндээ тангараг өргөж, гад үеэ нэр төртэй залгамжилж Ч4- аа батлан илэрхийлдэг бахдам амжлалтай. Саяхан, нийслэлийн пионер сурагч дын төлөөлөгчид Д. Сүхбаатарын мэн дэлсэн өдрийг тохиолдуулан МУИС- ийн танхимд «Мөнх дурсагдах алдар» сэдэвт өдөрлөг хийлээ. Өдөрлөгт БН МАУ-ын Ардын Их Хурлын дарга, МУИС-ийн ректор, эрдэмтэн зохиолч Д. Цэвэгмэд, Ардын хувьсгалын пар тизан П. Тогтох, Б. Аюушжав, Ду- гар, Цэдэндамба, Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн Хорооны ахмадын зөвлө- лийн дарга Гүнсэн, Сүхбаатарын хүү Галсан, БНМАУ-ын төрийн шагналт Ардын: жүжигчин Г. Гомбосүрэн төрийн шагналт зохиолч Ц,. Гайтав, нар болон МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хороо- мОс хариуцлагатай ажилтнууд орол- у? ОдҮРӨ Тайландаа. ондор амжилт гаргахыг “ЗУДАРГА. ЖУРАМ» МЕДАЛЬТ": С1О0УЯ Энэ тухай материалыг 4-р нүүрж | буй «Эрэлхэг Оюун» гэдэг бичлэ- гээс уншаарай. С.ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг Улаанбаатар: хотын | пионерийн штабын їшийдвэрийг сурагч Эрдэнэ- чулуун уншиж, 28 дугаар сургуу: лийн «Дөл» багийн Я. Оюундэлгэр, 833 дугаар сургуулийн Ж. ӨЭрдэнэчи- мэг, 4 дүгээр сургуулийн Т. Эрдэнэ- чулуун, 25 дугаар сургуулийн Н. Ганзориг нарын 1595 баатарчуудыг пионерт элсүүлэв. Шинээр пионерт элссэн баатарчуудыг БНМАУ-ын Ардых Их Хурлын дарга Д. Цэвэг- мид тангараг өргүүлж, ахмадууд пио нерийн үнэмлэх гардуулж, улаан бүч энгэрийн тэмдэг зүүж өглөө. МХЗЭ-ийн гишүүн пионерүүд ши- нээр пионерт элсэж байгаа бяцхан дүү нартаа баяр хүргэж амьд цэц-| гийн баглаа барилаа. Манай сурвалжлагч Бүх Холбоотын Лениний шэ- рэмжит Пионерийн Байгуулла- 8 гаас манай өсвөрийн Сүхбаатар чуудад пионерийн тэмдэг 160 Ёё мянгыг хийж бэлэглэлээ. Энэ-нь өсвөрийн Сүхбаатар- чуудыг МАХН, Ардын хувьс- гал, МХЗЭ-ийн түүхт ойдоо тай лан. Өгөх болсонтой. Холбогдуу- лан өгч байгаа ах дүү Зөвлөл- тийн анд найз нарын үнэт бэ- лэг бөгөөд ЗХУ-аас манай хүүх дүүдийн гын сурч мэдэхэд байн- анхаарал халамж тавьж байдгийн илрэл юм гэж үзэж монголын пионерүүд чин сэтгэ- лээс талархаж байна. псЛ00ЭЖЭйжохгэааэүтхж.цсдц5аүрйү0Ллйы ы»,сгэх0000010000100000эжнНе7нЖнн Баяр ёслолын хувцсаа өмссөн нионерүүд эгнэн жагсаж шугам жаг- саал эхлэхэд бэлэн боллоо. Их жо- лоодогч Д. Сүхбаатарын мэндэлсний 78 жилийн ойн өдөр нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 3 дугаар ангиу дын сурлага сахилгаараа. шалгарсан 130 гаруй баатарчууд улаан бүчний эзэн болохоор баяр хөөртэй. Тэд, ах эгч нар шигээ улаан бүч зүүх гэж хичнээн яарч байгааг хэлээд бар ш гүй. Тэдний хүсч хүлээсэн мөч болж, жашжин Д. Сүхбаатарын төрсөн өдөр пионерт элсэх баярт хүсэл нь бцеллээ. Энэ баатарчууд гал улаан бүч хүзүүндээ зүүж, МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэнээ!» тангараглаж, пионерийн үнэмлэх гар даж звлаа. Тэд: Нарны гэрэлд жавхаатай Намын ивээлд жаргалтай Улаан бүчтэн пионер бид Ухаант Сүхбаатарын ач нар юм гэж хоолой нийлүүлэн дууллаа. Тус сургуулийнгэх: эцгийн: хорооны дарга Няндаг: ! : ! --Өвсвөрийн” Сүхбаатарчуудын эг. нээнд -багтан. орж байгаа-бяцхан дүү нар-минь эрдэм номтой? эелдэг даруу ааш зантан, хөдөлмөрт дуртай иргэн болж, өх орондоо ихийг бүтээхийн тул онц суралцах хэрэгтэй. Их жолос догч Сүхбаатарынхаа үйл хэргийг! нэр төртэй залгамжлаарай гэж за хиад Бадрах, Лхагвасүрэн, Ганхү Одгэрэл, -Солонгоо. нарын зэрэг Сав тарчуудад пионерийн үнэмлэх гар дууллаа. Дараа нь пионер С. Баярас «Улаан бүч» гэдэг шүлгийг орос хэ/ дээр уншлаа. Энэ сургуулийнхан Ле ниний хэлийг шамдан суралцаж, са лаа, бүлэг. бүлгэм, ангийн ажлыг орос хэл дээр явуулдаг юм байна Шинээр элссэн пионер Я. Оюундэл гэр: -- Би 10 улирал дараалан онц с- ралцаж байна. Пионерт элсэхийн тул пионерийн дүрэм судалж «Монго- лын пионерийн цуу», «Зөвлөлтий" пионерийн дуу»-г монгол, орос хэ дээр сурлаа. Мөн «Хорвоотой тапил! сан түүх» «Үд дундын нар» зэрэг 20 гаруй ном уншиж тэмдэглэл хө-- төлсөн гэж ярилаа. Дараа нь шичээр элссэн пионе-- рүүд Д. Сүхбаатар, Х. Чойбалсан на рын бунханд цэцэг тавьж «Д,. Сүх баатар» кино үзлээ. Н. ДАРИЙМА,, Түүхт ойнууд ойртох тутам сурагч бүр хийсэн, бүтээсэн, сурсан бүхнээ дүгнэж юу дутуу байгаагаа шалав- хан хийхсэн гэж яарна. Нийслэлийн арван жилийн зургадугаар дунд сур гуулийн хамт олон намын 50 жилийн он. угтаж тусгай төлөвлөгөөтэй ажил- лаж байна. Тус сургуулийн арван тав дугаар бүлгийн дарга Ж. Энхтуяа ярихдаа, Бид Н, Ардын хувьс- гал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой угтаж өгөх тайландаа таван жигүүрээр ам- жилттай бэлтгэж байна. Эрдмийн далайд жигүүр. Гол» хөдөл- мөр болсон сурлагадаа сурагч бүр чанарын өөрчлөлт гаргаж сайн онц дүнгийн эзлэх хувийг иулах зо рилготой ажиллаж ирлээ.Үүний дүнд УН. Энхтуяа, Б. Наранцэцэг, До, На- рантуяа нар сурлагаараа тодорхой ам ТАВАН ЖИГҮҮР өдөр бүрийн даалгавраа тогтмол хийж байвал амжилттай суралцана гэж энэ бүлгийнхэн ярьцгааж байна. Улаан бүчтэний сайн үйлс. Энэ бүлгийнхний сургуульдаа хийж бү- тээсэн зүйл багагүй, Одоо төлийн бэлтгэлд зориулан өөрийн шеф Бат- сүмбэрийн сангийн аж ахуйн малч дад уут, нэмнээ, лаа шүдэнз, минера- лын тэжээл явуулахаар бэлтгэж бай на. Мөн сургуулийнхан гэр ахуйн хи чээлээр нийтээрээ ижил хувцасладаг -болжээ. Хичээлийн бус цагаар хүү- хэд залуучуудын цэцэглэлт хүрээ- лэнд очиж тэнд зохиож байгаа сургуу лиудын уулзалт тэмцээн, үдэшлэгийг зохион байгуулдаг юм байна. Ахмад үеийнхнээс сурцгаая! Энэ бүлгийнхэн «Ахмадын алтан єур- гаал» гэдэг дэвтэртэй. Энэ дэвтэрээ «Пионерийн үнэн» сонины «Манай зочин» буланд зочилж байгаад ахмад хүмүүсийн сургаалыг бичиж авдаг юм байна. Саяхан хөдөлмөрийн баа- тар А. Пүрэвгэл, ахмад багш Зун- дуй, Сүрэн нартай уулзалт хийлж, үнэт сургаал сонсчээ. Найрамдал, нөхөрлөл, энх тайван Шуудан ирэх бүрт Түмэн, Энх- туяа, Отгон, Наранцэцэг, нарт Бол гар, Румын, ЗХУ-аас захиа ирнэ. Бүлгээрээ Моснвагийн 44 дүгээр сур гуулийн хамтолон Нрасно-Доны Олсг Кошевойн нэрэмжит бүлэгтэй захид лаар харилцаж, туршлага солилцдог ажээ. Пионер Түмэн Румын улсын ЗАВХАН Завхан аймгийн Элдэв-очирын нэ рэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн пионер, сурагчид МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн түүхт хагас зуун жилийн ой угтаж өөрийн хийсэн ажилд тэмдэглэл хийж сурч хүмүү жиж байна. Пионер сурагчдын тэмдэглэлийн дэвтрийг «Мэдлэг бол миний чимэг» «Их ойд барих хөдөлмөрийн бэлэг», «Миний дуртай дуу, шүлэг», «Ми ний дурсгалт түүхээс» гэсэн 4 гарчиг лалын дагуу хөтлөх удирдамжийг сурагчдын ХЗЭ-ийн хороо бүлгэмийн зөвлөлөөс өгчээ. Нийт пионер сурагч их ойнууд уг” таж сурч мэдсэн, хийж бүтээсэн бүх нээрээ арвин их бэлэг барихаар сайн ажиллаж байгаа анги бүлэг салаа, хэ сэг, үүр, аравт, баг олон байна. Үүний дотроос 5-ын «Бэ» ангийн пио нерүүдийн тэмдэглэлийн дэвтэр хөт лөлтийг танилцууллаа. Пнонер Төмөрхүү «Мэдлэг бол мипий чимэг» сэдвийн дор монголын пионерийн байгууллага анх 1925 опы 5 дугаар сарын 8-нд хүрээ тан- хим гэдэг газар «Хойчийг залгамж лах багачуудын холбоо» нэртэйгээр 200 пионер, 4 бүлэг, 14 салаатай байгуулагджээ... гэж бичжээ. Энэ мэтчилэн МАХН, МХЗЭ, МПБ-ын түүхэн замнал Ленин, Сүхбаатарын намтраас товч тодорхой зүйлүүд тэм дэглэсэн байна. мөрийн бэлэг» єэдвийн дор сургуу лийн хамт олон намрын тарна, ногоо хураахад 80 нг төмс хураасан, бүлгэ мийн хэмжээгээр зохиогдсон төрлөх Улиастай хотоо тохижуулах хөдөлмө рийн цуваанд оролцож хоёр модус- лаж 12 хувин ус зөөсөн... гэж өөрийн хийсэн хөдөлмөрөө тооцоолжээ. Ин гэж сурагч бүр их ойнууд угтаж бах дам их амжилт гаргаж арпун их бэ- лэг барихаар итгэл төгс ажиллаж, сурч байна. Д. БА ДОРЖ АРХАНГАЙ Архангай аймгийн Өндөр-улаан су мын 8 жилийн дунд сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч Дуламрагтаа ахлагчтай инонерийн 10 дугаар бүл гийнхэн түүхт ойнууд угтаж эвлэлийн гишүүн инонер сурагчдаас авах тай- лангийн удирдамжийг биелүүлэх тус гай төлөвлөгөө зохион сурагч бүр то дорхой амжилт гаргахаар ажиллаж байна. Сурлагын чанарт ахиц гарган, амжилттай сайп суралцахын тулд хэ- сэгчлэн давтлага зохиож . «Яагаад сул дүн авч байна вэ?». «Давтлага бол сурлагын эх булаг мөн» гэсэн ярилцлага явуулж хоцрогдол: буй су рагчдаар үүрэг авахуулж байна. Тус бүлгийн ахлагч Дуламрагчаа ярихдаа: --Хичаэлээс ктадуур зохиогдох хү мүүжлийн ажлыг хамт, олноороа. хо- шуучлан, сонирхол татахуйц олон | хэлбэрээр явуулж байна. Нх-ой уг-- таж Лепннч ушилага, Ленийчгхїи-- жилт гаргалаа. Мөн энэ бүлгийн сайн. ОЛОН улсын пиенерийн лагерьт амарч : ГЭЭХ с » онц сурлагатан сурагчид сурлагаар НРЭХдээ 108 хүүхдийн хаяг авчирч) ын «Бэ» ангайн пиопер 6. Өтгөн гүүн й, ь2 эрэ Байнсан: ша у» х й , нөхөддөө тараажээ. 5 д 17124 гүүний..хүмүүстэй .уу з. Өдөрл хоцорч яваа нөхөддөө байнга тусал- баяр «Миний дуртай дуу, шүлэг» гэ зохиож байна. Мөн «ёурагч бүр даг ажээ. Онц сурлагатан Түмэн, | Нийслэлийн 6 дугаар сургуулийнсэн сэдвийн дөр «Шивээ хиагт» үүрэг авцгаан 100 хувийн сурла- Отгон нар сурлагаар сул нөхдөө дааж, 8-ын «А» анги Ж. Энхтуяа даргатай | «Улаан тугэ, «БНМАУ-ын төрийн гатайтэргүүн бүлэг бөлжих ойнууд аваад ойлгоогүй зүйлийг нь нарийн бүлгийнхэн МАХН-ын 50 жилийн дуулал», «Ппонерийн дуу»? | зэрэг даа сурлага хөдөлмөрийн нх амжил тайлбарлах, хичээлд холбогдох вом ойдоо суралга, хөдөлмөрийн амжил- дууны үгийг бичиж аяы нь «сурсан таар бэлэг барихаар ажиллаж байна зохиол ярьж өгдөг юм байна. Онц су таар бэлэг барихаар улам шамдан байна. Энэ ангийн єурагч Доржсүрэн гэв. рахын эх үндэс нь давтлага бөгөөд ажиллаж байна. «50 жилийн ойд миний барих ходо Д. ЗАГДГОЧОО (багш) 909999999999999094609999990999999999999999999900999Ф090Ф99ФөФ Ф « 5223 Ф ө МИНИИ ХАЙИРТ ЭХ ОРОН 2 С2 Ф Ф -- Дуу хөгжмийн яруухан бол багш. Багш маань ч багштай. багт наадамд оролцсон. 5 фр Уянга цуурайтсан, инээдэм, баяр Багшийн маань багш ч бас л баги- -- Сурагчийн амьдралд тв- баясгалан, итгэл жаргалаар бял- тай. Хүн бүхэн багштай. Багш | хнолдсон баярт явдал олон. Түү- Ф хан байдаг хөгжин цэцэглэж бай- минь ойлгуулж мэдүүлэхийн тӨ- ний дотроос над саяхан Д. Нацаг- 2-2 гаа үзэмжит сайхан эх орон би- лөө оюун ухаанаа зориулж сурагч дөржийн тэмдэгтэн болсон явдал Ф фо Лэнд бий. : бүрийн төлөө сургамж зөвлөлгөө юм. 29 : -« Төрж өссөн гэр орон, энх- “ӨГДӨГ юм. Иймээс би бэгш шнгээ -- Манай ангийнхан хичээ- УОУБИ-: / 5 рий шоЭг ҮүЛЬоВЭГаВ унших багш болох юмсан гэж боддог. лийн хэрэглэлээ ариг гамтай Зйвөс лөө Эовэх тавсиагрнтэрсан 90118) » с й , Е ! 2 гмтүсар 2 ном, үеийн олон нөхөд, зугаалан - Би ном унших их дуртай 228» Сурах бичиг, хувцас хунараа хаг зантай «нойронд сүгэг но Ч. Ф» нааддаг хүмүүжлийн газар, ЗунН- (145 ном уншиж тэмдэглэл хөтөл (Улсан хугацаагаар эдлэх хөдөл- монд мэргэн» хүүхдийг хүндэтгэ 99 фр даа амардаг пионерийн зуслан, сон, Уншсан номын олон баатар гөөн машин Би өнгөрөх хичээ дэг - Шан ЛЭ Ё х ҮШТЭВН .0 ОК лийн жил, лгой 7 2 ҮС Ф ийэ ӨРХ анг авна Ээ. ший сашанд тоон байн. ух 2 ардаа тоагла БМС кишиР ИРЭН, хунктгмын 2008 Ф үхнэ: р : Уламбаярын «Энх тайвны манав» йаа онд ар да, рэгдэж байс- жилийн ой угтаж авсан үүргийн- 9 -- Ардын хувьсгал бидэнд аз туужийн Тэгшээ, Даваадорж, Ги- , үзэг, 3 хэл 53 Бйдэжээд дэвтэр, хээ ёсоор БНМАУ-ын баатар Тэг- 99 Ф даргал, сурах мэдэхийн бүрэн бо-! ваан нар над гайхам санагддаг. хаар Бянзииүлж хэрэрлэж бай” шээ, Даваадорж, Лхагвадорж па 2 Ф» лолцоо өгсөн юм. Манай багш эх орны дайны үеийн аа биелүүлж байна. МИЛүрлэ Ень амьдралыг судалж байна. , Ф - Эрхчөлөөт энэ орны иргэн пионер хүн. Миний ээж ч гэсэн -- Өөрийгөө нийгмийн тустай ЯГОЫГ Жаандин, батарлагсгав лай Ф» болсондоо би бахархаад зогсдог- нэ үед бидэн шиг л байсан. Дай- хөдөлмөрт ямраар оролцсоноо мэ мөнхийн” хара ианцароэ оо фо ТҮЙ, эх орныхоо ирээдүйг түмэн- Ны үед дэвтэр ном яахын аргагүй дэхийн тул хөдөлмөрийн дэвтэр хомс ҮР бо үдэнд минь ил. ф тэйгээ босголцох их үүрэгтэй учир ховор байсан. Тэгсэн мөртөө онц нээж үзлээ. Сайн оролцдог, идэвх |) Нийс: “ЦанхҮидэр ” Ф түүний төлөө амьдарч байна. сурцгаадаг байсан гож ахмадууд тэй онц гэж олон хүн намайг үнэл сург шложтн 17 дугаар дунд “ Ф -- Миний хамгийн дотнын хүн ярьдаг. Тэгээд ч би энэ сэдвээр жээ. хал їн 7-гийн Үд»: ангийн 9 Ф ! «ТУУЛ ф ФөөөөөөөӨөӨӨӨӨӨРӨРӨӨӨӨӨРӨӨӨӨФӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ 5 Зе, Ь, 449448-5-50 хоёулаа МХЗЭ-ийн гишүүн, Эднийх т гэн БИ МАЛЧИН БОЛНО Х127 2-ү-554УЛҮ7ЭЛУС5ийларйү дын хоньчин айл. Мал 5 ҮГ АЖ д дагч над насанд хүрээгүй гээд «Залуучуудын үнэй» В,. --Энэ хавар наймдугаар анги төгсөөд: цаас болно. Мянга мянгаар тоолоод л бог мал харнуцаж аваад маллана. луу Н-2248-- ЗНЫ тухай уюшдаг. За бог мад маллахаар очно. Ээж минь хө бүлээд байдаг байсан. Эгч, ах шигээ сайн ажиллана гэж бод байгаасай ЗЭВРТ стланнэн хант двө хамт гарна гэж ярьдаг юм. Би их х 5 дог. Хонь харнулш явахдаа зүгээр МХЗЭ-д элсэнэ хүсдэг. Удахгүй он рийн өрөөсөн л дөө. Намайг Лхамсү-. Манай ангнас ноднин шил Батхү явах эвгүй байдаг. Би ном уншдаг. дуунд Дуртай Би « э тэдэг үрэн, түүнийг Цэцэгээ гэдэг. Ээж «Та рэл, Маам, Цэрэниадмид гурав. мал Эсвэл таана хөмүүл зэрэг малын ї зад ярьсан юм ко єхин зоёрын нэгийг малчин болгоно» гэ- Дээр гарсан. Өнгөрсөн зун эгчийндэЭ »ээлийн өвс түүх, аргая түүх зах ! дэг. Би ч малчин болох дуртай. Бага очиж нэгдлийн мал маллахад тусал- хийнэ. Заримдаа өнгө өнгийн чулуу Сүрэг тарган шинэлэнхэ “байхдаа мал дээр байж үзсэн. Малд 788. Эгч Гантөмөр, хүргэв ах Ухнаа цуглуулдаг, Хонь ямаршуу өвс Сүүн далай сөгнөөстэй нүдтэй хүүхэд гэлцэхэд нь би нх цдэж байгааг ажиглахад сонин бай Сүүдэр нвсад нэмэнхэн баярладаг байлаа. даг. Хонь нэг бэлчээрт олон Сүлд хийморь 2 дөр ха- өрнөөстай | Тэмээ, хөнь хариулж үзсэн. Одоо унулсал 2шалт3 тур Баян нэгдлийн төдчнд хой мал төллөж: эхэллээ. Төл мал бүхэн ван өдөр хариулаад бэлчээр сольн й яах анг “хөөрхөн. Гэмээ зогдорлох, ямаа сам дав. хэв эгч, ах наань ярь. Бршад суурнар нэгдсээ хойно гвах, хонь хяргах ажил хийж чадна. 8 Баатар бололгүй яах вэ! с-Дуу- Хонцо холбож саана. Сүү хөөрүүлэх, Бэшулыеа лутагт аварга зөлчин, үхэр- Лах дуртай энэ ппювер 25аган31 зараг бүрэх, ааруул хурууд хийхийн шангад гэдэг хүн бай. Гэздээ ба гийв төвийн 10 жилийн аль алиныг чадна. Бас гүү сааж: үз- 5 ТО3-уүый. нархдаг. Тийм болохоор Зэв «Б» ангид сургана ой сэн, Айраг сайн эсэх нь тосны уна-| хөньчин Өчир 25 хачирлан баатар үг” рта туршлагыг ус уХВУЖЛЛЭЭС :4Н. ХОРЛОО- 7: ШИ Математикийн олимииад нь сурагч- дын математикийн мэдлэгийг дээшлүү- лэх, сургалтын чанарыг сайжруулах,су рагчдын авьяас бүтээлч санаачлагыг өр- нүүлэх, сурагчдын математикийн соё- лыг хөгжүүлэх, нөгөө талаас матема- тикт дур сонирхол, авьяас билэгтэй су- рагчдыг илрүүлэн олж туслах ажлыг сургууль, багш нараас зохион байгуу- ялахад түлхэц болдог чухал арга хэм- жээ. юм. Саяхан математикийн улсын ҮП олимпиадын зохион байгуулах Хо0- рооноос нийслэлийн с»фгуулиуд дэдр математикийн олимпиадын бэлтгэл аж- лыг шалгаж үзэхэд 1,17,21,38,34 дүгээр сургуулиуд бусдаасаа давуутай бэлт- гэж, байгаа боловч олонхи сургуульд энэ ажил далайц муутай, эхлэл төдий ямагдаж байна. Олимпиадад бэлтгэхдээ: Нэгдүгээрт: Бие дааж пом, хэвлэлүүд аш сан бодлого, жишээнүүд бодох Хоёрдугаарт: Сургууль,анги, бүлгүү- дийн хооронд болж буй математикийн уралдаан, тэмцээн, математикийн үдэш яэг, анги бүлэг, салаадаас зохиож. буй математикийн сэдэвт ажлуудад оролцох Гуравдугаарт: Математикийп дугуй- ланд суралцах. Дөрөвдүгээрт: Сургуулийн захир- тал. олон нийтийн байгууллага, ангийч ОЛИМПИАДЫН БАРИА. сонинд нийтлэгдсэн бодлого, мөн сургуу лийн лавлах буланд тавигдсан бодлогууд бодох. Тавдугаарт: Бодож чадахгүй байгаа жишээ бодлого, ойлгохгүй сэдвийн та лаар багш нараасаа байнга | зөвлөлгөө авч мэдэхгүй зүйлээ заавал мэдэж авах хэрэгтэй. га нараас олимпиадад бэлтгэх ажлын самгийн эхний зорилт бол юуны урд үзээд өнгөрсөн материал, -нөгөө талаас энэ хизээлийп жилд тухайн ангидаа ши- нээр заалгасан материалыг сайн мэд- дэг байх явдал юм. Энэ талаар чухамхүү ямар хэмжээний мэдлэгтэй болохоо 99- рөв өөрийгөө шалгаж мэд. Үүний тул өмнөх ацгидаа үзсэн, одоогийн ангидаа үзэж буй сурах бичиг, бодлогын хураам жийн гтарчгуудыг уншиж, үзсэн сэдэв бүртээ бие дааж хариулт огохийг хичээ. Хэрэв дүүрэн хариулт өгч чадахгүй бу- юу о Ё "й байвал түүнийг дахин бие даац давтаж, багшаасаа асууж, ЗӨВ лөлгөө авах зэргээр сэргээх хэрэгтэй. Олимпиадад бэлтгэгчдийн хоёр дахь сорилт бол хичээлээр олж авсан мэдлЭ- гэз цаашид гүнзгийрүүлэх явдал юм. 11Ү ангийн сурагчид Б. Даваасүрэй гийн бичсэн, «Бага сургуульд тоогоор хичээлээс гадуур явуулах ажил» гэсэн помыг ашиглахаас гадна та бүхэнд 30- риулж гаргах бодлогуудыг Заавал бод- сон байвал зохино. 1Ү--Х ангийн сурагчид 1966, 1967, 1968, 1969, 1970 онуудад хэвлэгдэж гарсан «Математикийн бичгийн шалгал- тын сэдвүүд», «Математикийн бичгийн хяналтын ажил» гэсон номыг ашиглаж болно. Х ангийн сурагчид 1965 оноос хойш математинийн улсын олимниадад бэлт- гэгчдэд зориулж гаргасай таван «Пом», ТЛОО «Тооны ухааны хялбарчилсан лекц» Оф 1--6),) «Элементар математикийн сонгомол бодлогууд ба теоремууд» (1966 оны хэвлэл), «Геометрийн бай- гуулах бодлогууд» (1967 оны хэвлэл) зэргийг» ашиглахаас гадна зэлжит олим пнадуудад бэлтгэгчдэд зориулж гаргах бодлогыг, бодох хэрэгтэй. Сурагчдын олимппадын бэлтгэлд туслах зорилгоор МАХН--ын 50 жилийн ой угтаж Ардын боловсролын Яамны «Сурган хүмүүжүү лэгч» сэтгүүлийн редакци, улсын /матє- матикийн олимпиадын зохион байгуу- лах хорооноос зарласан математикийн эчнээ уралдааны бодлогууд бодох хэрэг тэй. Зевхөн тухайп аигидаа | заалгасан сэдвүүдийг хамааруулж олимпиадад | бэлтгэвэл ач тус үзүүлэхгүй, Нийт сурагч олимпиадын бэлтгэлийг жилийн эцсийн -анги дэвших, сургууль төгсгөх шалгалтын нэг том бэлтгэл ажил болгож чадвал сая үр дүнгээ өгнө. Үү- ний тул олимпиадын бэлтгэлд зориулж сурагч бүр тусгай дэвтэр гаргаж, түүн дээрээ мэдэхгүй байгаа сэдвийп агуул- гыг уншиж тэмдэглэх, түүнд холбогдох бодлогууд бодохын зорэгцээ дүрэм, тео рем, тодорхойлолт, томьёонууд бичих зэргээр бүтээлч байдлаар бэлтгэсэн бай вал зохино. Математикийн ҮП олимпиад нь -Ар- дын хувьсгалын 50 шилийн ойн Өмнө- хоп болж өнгөрнө. Ийм учраас олимпиадын бэлжгэлийг урд жилүүдийнхээс улам чанаржуулж хүүхэд та нарыг их ойгоо сурлагын өн- дөр амжилтаар угтана гэдэгт математи- кийн улсын ҮН олимпиадын зохион бай гуулах хороо итгэж байна. Математикийн улсын УЦ өлимина- дын зохион байгуулах хорооны на- рийн бичгийн дарга : Т. ЗАГДРАГЧАА ИХЭР ХОЁР НӨХӨРЛӨЛ Нам, Ардын хувьсгалын нх ой угтаж сурагч, анги, бүлэг, салаа бү хэн үүрэг амлалт авч, амласан үүр гээ нэр төвтэй биелүүлж байна. Одоогоос нэг жилийн өмнө, НИйс лэлийн 82 дугаар дунд сургуулийн дөрөвдүгээр ангийн хоёр бүлэг Су рагчдын соёлч нөхөрлөлийн анги бо- лохоор үүрэг амлалт авч, амласан үүргээ Монгол Ардын Хувьсгалт На мын түүхт 50 жилийн ойн өмнө бис лүүлэхээр пионерын чин эрмэлзлэл, ариун хүслээр ажилласан билээ. Амлалт үүрэг бүхэн. учир утгг- тай байдаг.Энэ хоёр ангийн - хувь,. бол сурагч хүний гол хөдөлмөр бол сон сурлагын чанарыг ахиулахад үүргийн гол нь оршиж байлаа. Хүдэрчулуун ахлагчтай дөрөвийн «в» ангийнхан энэ хугацаанд улн- рал дараалан 100 хувь сурч 12 хүү хэд дүнгээ ахиулан бүх сурагчдын 64,7 хувь нь сайн онц сурлагатан болжээ. Энэ ангиас гурван сурагч таван онцын эзэн болж, сурагч бүр 20-нос доошгүй ном уншиж тэмдэг лэл хөтөлсөн байна. Туул ахлагчтай дөрөвийн 4Б» ан гийн бүх сурагчдын 76 хувь нь сайн онц сурлагатан. болоон амжилтаар намынхаа 50 жилийн ойг угтаж су |рагчдын соёлч нөхөрлөлийн цол ман- ЭРДМИЙН ДАЛАЙД ЖИГҮҮР “Өвөрхангай аймгийн Зүйл бсу- мын 8 жилийн дунд сургуулийн Т-гийн «Б» ангийн пионер Борхүү лэй уулзаж түүхт ойнууд угтсан тайландаа хэрхэн бэлтгэж |бай- гааг асууж танилцсан юм. -| Би МАХН, Ардын хувьс- гал, МХЗЭ-ийн түүхт ой угтсан тайландаа нэг жилийн хугацаа- гаар үүрэг авч төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Пионерийн бай- гууллагын түүхэн замналаас су- далж байгаа бөгөөд ардын хувьсга- “сэтгэл НЭГтТЭйЙ| НӨХӨРЛӨЛ МАХН-ын 50 жилийн их ойн босгон дээр Нийслэлийн 32 дугаар дунд сургуулийн Б. Даг сал ахлагчтай багш нарын соёлч нөхөрлөл цол мапдэтаа авлаа. МХЗЭ-ийн гишүүн залуу багш нараас бүрэлдсэн тус НӨ- хөрлөлийнхөн сурагчдын сур- лагын чанарыг сайжруулахад гол ажлаа. чиглүүлж бүх багш пдрын 60 гаруй хувь нь заадаг хичээл, даасан ангиа 100 хувь сургаж нэг ч сурагчийн,сурла- тын доголдолгүй ажиллах З0- рилт тавин ажиллаж байна. Өнгөрсөн зуныхаа эмралтаар тус нөхөрлөлийнхөн Төв айм- гийн Баян суманд очиж 700 бог малын хашаа барьж нэгдэл ЧиДДЭЭ тусалжээ : " Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойдоо хөдөлмөр сур лагын бахдам амжилт барихаар Дагсал ахлагчтай нөхөрлөлийн хөп хоёр лахь үүргээ авлаа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ лыг бэхжүүлэхийн төлөө тэмцэж явсан Хатанбаатар Магсаржавын амьдрал тэмцэл, Улсын баатар Дандар, Хөдөлмөрийн баатар тэмээчин Маань нарын гавьяа бү- тээлээс судалж байна. В. И. Лє- нин, Д. Сүхбаатар нар болон мон гол-зөвлөлтийн найрамдлын сэ- дэвт марк, ил захидлын цоморлиг- той боллоо. 7 дугаар ангиа сайн дүнтэй төгсгөх, сурах бичиг, дэвт рээ гамтай сайхан эдэлж 6 ду- гаар ангийн Дүүдээ өгнө. Саяхан Хүүхдүүд ээ! Та пар Їхубыг мэдэх үү? Асуултгүй та нар сайн мэдэж бай гаа. Хорин мянган км-ийн тэртээ үзэсгэлэнт Куба арал бий. Тэнд мон голын сайн нөхөр Фидель Кастро, Раул Кастро нар бий. Америнийн им перналист харгислалаас эх орноо чө лөөлсөн ах дүү хоёр зоригт хувьсгалч баатарчууд, өсвөрийн Сүхбаатар-- чууд тө нарт баяр хүргэж гарынхаа үсгийг илгээлээ. Нубын хувьсгалын удирдагч Фн- дель Наєтрө хүүхдэд их хайртай. -8За Чако єурлага ямар байна.1 Хичээлийнхээ саваар хөдөө аж ахуйд тусалж байна уу? гэж: Фидель хүүх- дүүдээс асууна. » Чино гэж залуу минь гөсан үг юм. Нусын хүүхдүүд чанд єахилка бат-- | Хужирт суманд болсон цанын спартакиадад оролцож улсын П зэргийн норм биелүүллээ. Би «50 жижийн тайланд гэсэн дэвтэртээ сурсан дуу, шүлэг, үзсэн кино, уншсан номоо байнга тэмдэглэдэг. Одоо түүхт ойнууд угтаж тавин шинэ зүйл хэвшил болгохоос 19) зүйл иь хэвшээд байна Би Сүхбаатар шиг чин зоригтон шударга хүн болпо гэж ярилаа. Пионерийн удирдагч Б. ЧИМИДЦЭНД тай. Тэд гудамжаар явахдаа ч анги бүлгээрээ жагсаад хувьсгалын сэдэвт дуу дуулж, урна хашгирч явахыг бид харсан билээ. Кубын пионерүүдийн зангиа нь цэнхэр, цагаан хоёр өнгийн хэсгээс бүрдэнэ. Энэ нь төрийн, далбааныхаа өнгийг дуурнасан учиртай юм. Нубын хувьсгалт засгийн газар хүүхдийн төлөө онцгой их анхаарал, халамж тавьж байна. Сурагчдыг дотуур байр, жигд хув цас, ном дэвтрээр улсаас хангах з30- рилт хэрэгжүүлж байна, Хувьсгалаас өмнө ядуу хүний хүү- хэд сургуульд сурах бололцоогүй байжээ. Ганцхүү баян хөрөнгөтний үр хүүхэд сургуулийн ширээнд суух эрхтэй байв. Гэвч 1959 оны 1 дү-- гээр сарын 1-нд Фидель Кастро, Раул Кастро арын удирдсан хувьс гал ялж ард түмта засгийн эрх ав- чээ. Үүнээс хойш 132 жилийн дотор урдын хоцрогдсон орондоо социна- анст шинэ нийгэм амжилттай бай-- гуулж: байна. 1 : Нубын алдарт удирдагч » Фидель Кастрогийн төрсөн дүү нь Раул Каст ро юм. 1970 онд манай улст нөхөр сөг айлчлалт хийсэн, Нубын Батлан Хамгаалах Яамны сайд Раул Кастрог та нар мэдэж байгаа. Ах дүү хоёр хувьсгалч, ард түм- пийхзэ аз жоргал, эрх чөлөөний 19- лөө амь насаа хайрлахгүй цогтой тэмцэж явсан улс : Нубад бас Куба-Монголын найрамд дын ннїуомдэг, Найрамдал Бэгдэл бий Губа-Монголын найрайдал нийгэм- лэкцаг Кубын: алдарт яруу найрагч Нинолес: Гильен да юм. Тэд ах дүү монгол орныг сурталчлах їс- дат авав, Ихэр хоёр нөхөрлөлийнхөн их ой угтсап тайлангийн удирдамжаа ам- жилттай биелүүлж, сурлагын чана- раа улам ахиулан дөрөвдүгээр ан гна, 100 хувь төгсөж, Ардын хувьс галын 50 жилийн ойд бэлэг барг хаар хоёр дахь үүргээ авлаа. “АМАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ лаар их зүйл хийхээр төлөвлөж ба? на. Буба-Монголын найрамдал нэгдг. дээр биднийг очиход алтан ёоёмбсї далбаа барьж угтлаа. Сурагчид жас сан «Вива Куба, вива | Монголиа» гэж аялгуулан уриа цуурайтуул оанв 2 - 137 дг5 Язуль Квстро Мубын хүүхдүүдийн ёаяврала!! нарайг харахад хар, цагаан, шар сур ван өнгийн цэцэг шит санагдана. Эрх чөлөөт Нубад арьс ентєєр гадуурхах үзэл байхгүй тул жаргалтай хүүх-- дийн хөгжилтэй дуу хаа хаагүй цуу- райтаж байна. - 6, ЖАМБАЛДОРЖ “охины тухай сурвалжлаасай! ОД ШИГ БИД ГЯЛАЛЗАНА ОНЦ: СУРЛАГАНД ШАМДАНА (Баатарчуудын дуунаас) ЕЭН Хашаат сум дөхөж байлаа. «Хоёр хүүхдийн амь биеийг гал түймрийн аюулаас аварч иргэнийхээ үүргийг нэр төртэй биелүүлсэн учир» гэсэн Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигийн үг үсэг байн байн санаанд бууж, нэгдүгээр ангийн жаахан охи- ны эрэлхэг явдлыг өмнөх зам дээрээ ургуулан дүрсэлж бодсоор явлаа. Галын , аюулаас хүний амь аварсан ачит гары нь атгаж, баяр хүргэхсэн гэхээс дотроо яасан байж | билээ. Тэгтэл замд хөтөлгөө морьтой хүн тааралдлаа. Мэнд усаа мэдэлцэж, танилцахнаа, аврагдсан хоёр хүүх- дийн эцэг Аюурзана гэгч хүн байв. Эрэлхэг охиныг сурвалжлахаар сонин ны зөвлөлийн үүрэг даалгавартай яваагаа гэлэхэд Аюурзана туйлаас баярлаж, ийн өгүүллээ. зана өгүүлрүүн: АРТ Юутай ойн хэрэг вэ? Миний хоёр хүүхдийн ами: аварсан тэр 1-1) гэ! сч байсан юм. Болсон явдлыг ярья, Гүрсэдийн манай хоёр, «Өн- дөр толгойн» Өмнөх ганц худагны ойволцоо! намаржиж байлаа. Арван нэгдүгээ» сарын эхээр анхны цас унаж, яльгүй хүйтрэх төлөв орж байсан юмсан. Нэг өдөр Гүрсэд бид хоёр малын эрэлд гарч, манай гэргий Гончигсү» рэн, Гүрсэдийн гэргий. Сосорбарам хоёр эмнэлэгт биеэ үзүүлэхээр су- мын төв орсон юм. Тэр өдөр нэгдү- гээр улирлын амралтаар Гүрсэдийнд ирээд байсан Оюун охин хонинд явж, манай хүү Бат-очир, Батбаатар, Буянцэцэг, Гүрсэдийн Найдан дөрөв гэртээ үлдсэн юм. Бат-очир, Найдан хоёр хугалаа услангаа ус авахаар зэргэлдээ худаг уруу явжээ. Өндөр толгойд хонь хариулж явсан Оюунд эргэн тойрон итхэн үзэгдэж байжээ. Гэрл хартал, манай гэрийн тоо ноор -багшралдсан утаа гараад бай- хаар-нь «Галгарлаа» гэж бодоод давхиж иржээ. Уяаи дээр ирээд буу тал, тсоноор бөөн бөөнөөр гарах утаан дундаас «Ааваа» «Ээж зэ» гэж хүүхдийл уйлах дуу сонсогдсон гэнэ. Оюун гүнж ороод манай хоёр зсүүхдинг галын сюулаас аварсан юм. Орой нь шатсан цурамны ха- жууд нэгдлээс шинэ цагаан гэр барьж өгсөн, Ингэж л ачтай охины хүчинд хоёр хүүтэйгээ үлдсэн юм гэв Оройн жавар орж, хүйтэрч бай- сан боловч Аюурзана бид нилээн ярилцлаа. Хар хоринд морь хүргээд буцаж явсан. Аюурзанаас тийнхүү хамгийн түрүүн Оюуны тухай хээ рийн зїмд сонссон яриа сонин бэй лаа. Бид замдаа орж довтолгосоор Хашаат сум хүрлээ. Юуны түрүүн Оюуны ангийн багш Хоролсүрэнтэй уулзвал: -- Оюун маань Улаанбаатар хо- тод шилжээд явчихсан гэв. Би му. хардсангүй. Яагаад гэвэл хэдийгээр Оюун байхгүй ч түүний тухай Ха шаатынхнаас тодорхой мэдэж авлаа. Оюунтай. хотод очоод уулсах хойно яахав ихл Хоролсүрэн багш өгүүлрүүн: -- 10 дугаар сар гарч байлаа. Ангийн маань хүүхдүүд анх ирснээ бодвол овоо зүг чигээ олж. байлаа. Тэгтэл нэгдүгээр бригадын Сосорба рам.гэдэг авгай, Оюуныг сургуульд оруулах гэж авчрав. «Бид л бол- сон хойно доо, мал, мал гэсээр бай гаад л хнчээлээс нь хождуулчихлаа» гэж тэр авгай учирласал юм. Ара вын дотор тоолдог, цагаан толгойн үсгээ дэс дараагаар нь мэддэг, энд тэндээс нь асуувал мэддэггүй тийм л охнн хичээлээсээ. сар.гаруй хоцроод манай ангид орсон ом, даа! Бригадаасаа, хичээлдээ мориор ирж очно, Оюун сар болов уу, үгүй юу л нөхдөө гүйцэж, нэмдэг, хасдаг, үсэглэдэг болсон юм. Ямарч хичээлийг нэг кэлүүлээд Л тогтооно .- Би ёс дэх жилдээ багшилж, бай на. Оюун. шиг авхаалжтай, алив зүй лийг нэг хэлүүлээд л тогтоочихдог хүүхэдтэй тийм ч олон тааралдаа -риулдаг болсон юм. гүй. Хичээл заахын зэрэгцээ хүнийг сайн, ямар хүнийг муу гэх тухай ном зохиолоос иш татан яри- хад хүүхдүүд их сонирхдог. Манай. ангид хүүхдийн зохиолын булан бий. Хүүхдүүд ном үсэглэдэг ямар болуутаа сайн талын баатартай 0 хиол сонирхон уншиж эхэлдэг.Оюун Бат-очир гэдэг хүүтэй нэг ширээнд суудаг. Нэг сараар хичээлд хоцорч ирсэн Оюун, Бат-очирын хичээлд тусалдаг болсон юм. Нэг эхэлсэн зүйлээ заавал дуусч байж л санаа нь амардаг охин доо! Нэгдүгээр улирлаар Оюун сайн гар сан. Би ангийнхандаа «хүүхдүүд ээ. та нар «Од» багийн баатарчууд. Үнэнч шударга, авхаалж самбаатай байж онц сурахын төлөө мэрийн зүтгэдэг хүүхэд л баатарчууд гэсэн вэрэндээ эзэн болно» гэж ярьдаг. Манай «Од» багийнхан дотроос Оюун, баатарчууд гэсэн нэрэндээ эзэн болж чадлаа гэж ярив. Ардын: сургууль, баатарчуудын байгуулла- га Оюунд, хүний сайн чанар | гэдэг ойлголт өгчээ. Хичээлийн эрхлэгч /Лхагважав өгүүлрүүн: -- Манай сургуульд бага ангийн сурагчдад зориулсан «Мэдлэг батат гах танхим» бий, Танхимд буй, үлгэр дууриалал- тай хүмүүсийн амьдралаар хийсэн бяцхан номыг хүүхдүүд сонирхо! уншдаг гэв. Сургуулийн алтан босгоор шинэ сурагч алхалсан эхний өдрөөс аваад сургуулийн захиргаа, тэдэнд комму нист хүмүүжил олгох олон талт ажил хийдэг юм байна. Хашаатсумын цэгдүг.Ф брнига- дын нутаг 2Каргалантын зүүн су ганд Аюурзана, Гүрсэдийн хоёр өвөл жиж байна. Аврагдсан хоёр хэдтэй уулзлаа. Ойндоо хүрэх ДӨ- хөж яваа Буянцэцэг охин галын аюул гарахад уяатай байсан шигээ зүүн орон дээрээ мөн л уяатай дэ гэж дэрвэн сууна.Дөрвөн настай хүү Батбаатар аягаа угааж байлаа. Ирээдүйн ямар хоёр алдартан байгааг хэн мэднэ. Хоёр жаалыг өрөвдөх, Оюун охиныг бахархах сэт гэл зэрэг төрнө Батбаатар өгүүлрүүн: - Дүү уйлаад байсан. Хөлий нь барьж үзтэл цэв хүйтэн. Дулаа- цуулах гэж зуухандаа аргал өрдөөд цаас асаасан. Гал, гарт хүрэхээр нь цаасаа шидчихсэн. Тэгтэлих утаа гарсан. Дүүгээ авч гарах гэсэн чинь уяагы нь тайлж чадаагүй. Дүү, нү- дээ нухлаад л уйлж байсан. Тэгтэл Оюун эгч орж ирж, дүү бид хоёрыг авч гараад, сан... гэв. Оюун хөдөө. Гүрсэдийнд гурван жил болжээ. Гүрсэдийн гэргий Со- сорбарам, Оюуны ээж Лягсаагийн эгч юм. Сосорбарам өгүүлрүүн: -- Оюун бидэй дээр ирсэн рөесөө морь унаж, сурч, хонь Хонь саана. Өдөрт 10 хонь хяргадаг байлаа. Хамаг ажил хийдэг байсан. Ма- лын зүс сайн мэддэг охиндоо! | гэв. хүү- ӨД ха- Уулүйл явдал болсон газар очлоо. 8 атсан гэр, Оюуны хонь хариулж . явсан Өндөр толгой хоёрын хооронд тав зургаа орчим км зайтай юм. Сурвалжлах ажил маань Архан- хонины хашаанд суулга вь гайн Хашаатад дууссангүй. / Хотод ирээд Оюуны эрэл боллоо. Улаанбаатер хотод 12 дугаарсард олон Оюун шилжиж ирсэн боловч, Архангайн Хашаатын Оюун олдсон гүй. Нийслэлийн сургуулиудад утасдлаа. Гэтэл 22 дугаар | сургуу лиас сураг гарч, олон хоног “эрэл, сурал болсон Оюунтай уулзаж, хө дөөний хар бор ажилд осгоруутсан жаахан гары нь атгаж, баяр хүргэв. Сэргэлэн байрын жижигхэн шар охин байна Оюун өгүүлрүүн: -- Би тэр өдөр Хонгор морь- тойгоо хонь хариулж явсан. Гэтэл Аюурзана гуайн гэрээс ерийн биш утаа гарах иь харагдсан юм. Ми ний морь уг иь хашин, Хурдаараа давхисаар иртэл гэрт хүүхэд уйлах сонсогдов Ортол гэрээрдүүрэн утаа Батбаатар уяатай дүүгээ тэвэрчих- сэн уйлж суугаа харагдав. Цэнхэр бүсэн уяагы нь тайлаад Буянцэцэ- гийг тэвэрч, Батбаатарыг хөтөлж гарсан. .ББуянцэцэгийн үс хуйхлагд- сан байсан.Тэр хоёрыг хонины ха- шаанд суулгачихаад саахалт айлын Санжаа гуайнд очиж Дашзэвгэ гэгч ахыг сундалж иртэл, гэр шатаад дуусчихсан байлаа. Бригадын ларга тэргүүтэй олон ч Энэ хоёр хүүхэд Оюуныг хэзээ Ч ! Бүгд Найрамдах 4 Нэгдсэн Араб Улсад ВИНАУ--ЫН) 2-ШЙОН УУД таж, ахмад хүмүү-- сийг хүндлэн. тэдэнд хүн ирсэн. Манайхан «Хонио сайн харж байгаарай, тасраад явчихна шүү!» гэж: захиж байсныг гэнэт са- наж би ч хониныхоо хойноос Явсан гэв. Хоёрдугаар сарын таван, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын тэнхимд дүүрэн хүүхэд цугларчээ. Оюунд «Шударга журам» медаль гар дуулах нийслэлийн пионер, баатар- “очуудын цуглаан тэнд боллоо. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын тэргүүлэгч гишүүн, ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав цуглаан. -дээр хэлсэн үгэндээ, «Манай ,социалист нийгэмд хэн үнэнч шударга, эрэл хэг баатарлагийн үлгэр жишээг үзүүлж сайн үйлс бүтээнэв, түүнийг нам засаг үнэлэн үздэг юм» гэж тэм дэглээд, Ардын Их Хурлын Тэргүү лэгчдийн даалгавраар, баатарчуудын «Од» багийн Д. Оюунд «Шударга журам» медаль гардуулав. Ширээ- ний цаанаас Оюуны дөнгөж толгой нь харагдах тул сандал дээр, өргөн гаргаж медалий нь зүүлээ. Пионе- рийн төлөөлөгчид амьд цэцгийн баг лаа барьж баяр 3 байсхүн «Шударга журам» медальт, Оюун .цэцгээрээ даллан хариу баяр хүргэж байлаа. Цуглаан дээр сурагчД. Оюуны эрэлхэг үйл явдлыг тэмдэглэн Улаан баатар хотын ХЗЭ-ийн хорооны хүн- дэт дэвтрийн хуудаснаа бичсэнийг, сонсгоход хүүхдүүд алга ташин баяр хүргэв. Хамгийн урд эгнээнд Оюуны «ши- нэ танилууд, нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн нэгдүгээр ангийнхан баяр хүргэж байна. Оюуны дэргэд зэж С. Лигсаа хязгааргүй баяртай зогсоно. Оюун сурагчдад хандан «Их баярлалаа, сурлагын амжилт хүсье» гэж хэллээ. Үүгээр, олон хоног эрэл болж явсан эрэлхэг Оюу ны тухай сурвалжлага минь ч төгс лөө. Ж. ДАШДОНДОГ Хашаат--Улаанбаатар Аюурзана, нэр нь Буянцэцэг, Батбая тар. ЖЭВЛЭХ” МОҮ: хайрын том Зохиогчийн авсан гэрэд зураг мянган тэргүүний су рагч злсэн байна. Ү63и - БННАУ-ын талий гаач ерөнхийлөгч Га маль Абдель Насв- саяхан пионерийн чин сэтгэлээсээ ту-. рын гавья байгууллага бий бол салдаг хөвгүүд, охи- жүүлэх сорилоо лоо. Түүннй эгнээнд дыг элсүүлэн авчээ. уул байгууллагыг эрдэм номд сайн Одоо БННАУ-ын «Насерчуудийн ман- «сурч, сахилга жур- пионерийн байгуул- лайлагч» гэж нэ лэ- мыг нандигнан да- лагын эгнээнд 10 жээ. 223) НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН зөвлөл ) ї Хөдөө МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ТЇХ БҮГД ХУРАЛ 1971 оны ХОЁР- УГААР САРЫН 10--НД БОЛОВ. “ЯС : : Л МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД ХУРАЛ, МӨНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ЭЭЛЖИТ ХУ! ИХ ХУРЛЫГ ХУРАЛДУУЛАХ ТУХ АСУУДАЛ-ХЭЛЭЛЦЭВ. 2 5 к “БҮГД ХУРАЛ, МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ НЭГДҮГЭЭР НА- РИЙН БИЧГИЙН ДАРГА, БНМАУ--ЫН САЙД НАРЫН ЗЭЗЛӨЛИЙН ДАРГА НӨХӨР Ю. ЦЭДЭНБАЛЫН ХИЙСЭН «МАЛ АЖ АХУЙГ ТОГТ- ВОРТОЙ ХӨГЖҮҮЛЖ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ НЬ ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙГ нэ- МЭГДҮҮЛЭХ ТАЛААР НАМЫН БАЙГУУЛЛАГЫН ГҮЙЦЭТГЭХ ЗО тєэУЭ0 ЖЭ. /гОФОСоуоООФФООФФОФОФФООО Орон-иүний ЛРОХСТАРИ, ЗАР, НЭГДЭГТҮН! “урдэг: ММИБНН ЧИЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭХ БЭЛХЭН БАЯГТУН ! 587208 Л.ХЗЭ-ийн Тав Ховод 3 “.Сураатдрын нэээжжит /Донголкй: 4 Нонгонйн БАЙГууллагын Төв 1 ГАЗ Бвлөлийн, сонин, ёл 27 дахь жилдээ. 7 )1167) ! БҮҮ? ЛХАГВА | ГҮнэ 10 м “МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД ХУРЛЫН ТОГТООЛ (1971:0НЫ ХОЁРДУГААР САРЫН 10) МАХН-ЫН ХҮ1 ИХ ХУРЛЫГ ХУРАЛДУУЛАХ ТУХАЙ МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ЇХ БҮГД ХУРЛААС ТОГТООХ НЬ: НЭГ. МАХН--ЫН ХУГ ИХ ХУРЛЫГ 1971 ОНЫ ЗУРГАДУГААР САРЫН 7--НД ХУРАЛДУУЛЖ ДОР ДУРДСАН АСУУДЛЫГ ХЭЛЭЛ- ЦҮҮЛЭХЭЭР ТОГТООСУГАЙ. ҮҮНД: 1. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТӨВ ХОРООНЫ ТАЙ ЛАН ИЛТГЭЛ, . 2. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТӨВ ШАЛГАН БАЙ- ЦААХ КОМИССЫН ТАЙЛАН ИЛТГЭЛ. 8. БНМАУ--ЫН УЛС АРДЫН АЖ АХУЙ, СОЁЛЫН 1971-1975 онд шинэцэх ТАВАН ЖИЛИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ УДИР- М. 4. НАМЫН ТӨВ БАЙГУУЛЛАГЫГ СОНГОХ, ХОЁР. МАХН--ЫН ХҮ1 ИХ ХУРАЛД ТӨЛӨӨЛӨГЧДИЙГ СОН- ОХ НОРМЫГ БОЛОВСРУУЛАН ТОГТООХЫГ МАХН--ЫН ТӨВ ХО ООНЫ УЛС ТӨРИЙН ТОВЧООНД ДААЛГАСУГАЙ. 1971 ОНЫХОЁРДУГААРСАРЫН 17 2( | | Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МП Б--ын үйл амьдралд чухал тэм- дэглэлт явдал болно. Энэ нь удах- гүй тэмдэглэх гэж байгаа МАХН от--ын алдарт 50 жилийн ойд өсвө | рийн Сүхбаатарчуудын анхныхаа | тайланг өгөх явдал юм. -- Тайлангийн барианд чухам | юугаар шалгарах вэ? гэдэг асуу- дал бүхний анхаарал татаж байна. Энэ асуултанд хариулахад тийм ч төвөгтэй биш юм. Хэн гэгч сурагч, | аль эсвэл хаанахын аль пионер буюу сурагчдын эвлэлийн байгуул | лага сайн үйл явдлаараа хамгийн ! олон бяцхан ном хийсэн нь шалгар ! на. Өөрөөр хэлбэл: -- -Баатарчууд, пионер, сурагч ! эвлэлийн гишүүд нэг-бүрийг шал- ! гаруулахдаа хамгийн сайн үйл явд ! лаар аравт, салаа, хэсгийн бяцхан номыг хэн хамгийн олонг бүтээс- нээр нь шалгаруулна. 5 Хөвсгөл аймгийн төвийн 10 жи- с лийн дунд сургуулийн пнонерүүд тай со ландаа амжилттай. бэлтгэгч байна. Тус сургуулийн 8 дугаар ангийн су- рагч 2. Ичинхсплоо, С. 2ааргалсай- хан нар 24 улипал иеээллан онп сайн їєсүй ажилах хүчний нөөцийг нэмэлдүүлэх зорил100р төгсөгчдийн зохих хэсший хашир туршлагатай малчдыг шууд дазалдуулж, хөдөө аж ахуйн техник -мэргэжлийн сургууль, тусгай курсэд сургах зэргээр бэлтэж хөдөө аж ахуйд шилжүүлж байх нь. зүйтэй зэж Тө Хофооны Бүгд хурал үзэж байна. | (МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ 1Х БҮГД ХУРЛЫН ТОГТООЛО ( | | | ! | | | | | | | | сын дарга, | | | | | | | хийлэиийтилэиилнийлэиилэнинн тн ттпЭэуэиглгра ерөнхий боло ЁЕСЛ2ЕГТЭГЧ51 777751 МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД ХУРАЛ РИЛТЫН ТУХАЙ» ИЛТГЭЛИЙГ СОНСОЖ ХЭЛЭЛЦЛЭЭ ТҮҮНЧИЛЭН МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД сфолын суфгууль тв"а 1 1 с ХУРАЛ, «БНМ АУ-ЫН УЛС АРДЫН АЖ АХУЙ, СОЁЛЫГ 1971 ОНД ХӨГЖҮҮ- ЛЭХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТӨСЛИЙН ТУХАЙ» БНМАУ-ЫН УЛСЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ КОМИССЫН ДАРГА НӨХӨР Б.РИНЧИНПЭЛ- ЖЭЭГИЙН ИЛТГЭЛ, «БНМАУ-ЫН 1971 ОНЫ ТӨСВИЙН ТУХАЙ» БНМАУ-ЫН САНГИЙН ЯАМНЫ САИД НӨХӨР Г. МОЛОМЫН ИЛТ ГЭЛИЙГ ТУС ТУС СОНСОЖ ХЭЛЭЛЦЭВ. МАХН--ЫН-ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД ХУРАЛ ХЭЛЭЛЦСЭН АСУУД ЛУУДЫН ТАЛААР ТОГТООЛ ГАРГАВ. “УмС2ОоФООСОСОФОУФФОО20ФФООФОФС БНМАУ-ЫН ХУРЛЫН БНМАУ--ын Ардын Их Хур- лын ҮЙ дахь удаагийн сонгуулийн дөрөвдүгэзр чуулган хоёрдугаар сарын арпан нэгэн арван хоёронд болж өнгөрлөө. Тус чуулганаар НЭГ, БНМАУ--ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1971 онд хөгжүү лэх төлөвлөгөөний тухай БНМАУ ын улсын төлөвлөгөөний комис- депутат нөхөр Б.Рин- чинпэлжээгийн илтгэл, ХОЁР. БНМАУ--ын 1969 оны улсын төсвийн гүйцэтгэл ба 1971 оны улсын орлого зарлагын төсө- вийн тухай БНМАУ--ын Сангийн Яамны сайд депутат нөхөр Ц. Мо- ломын илтгэл. ГУРАВ. БНМАУ--ын улс ар- дын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх 1971 оны төлөвлөгөө ба улсын ор лого зарлагын төсвийн тухай Ар- дын нх хурлын төлөвлөгөө--төс- вийн байнгын комиссын хавсралт илтгэл, (Илтгэгч нь төлөвлөгөө-- төсвийн байнгын. комиссын дарга денутат нөхөр Ц. Гүрбадам) ДӨРӨВ. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зар- лиг батлуулах тухай БНМАУ-- ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн нарийн бичгийн дарга Ц.Гото ТАЙЛАВГИЙН БАРИАНД ЮУГААР ШАЛГАРАХ ВЭ? -- Баатарчуудын аравт, иионе- »ФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФ АРДЫН ИХ- ЧУУЛГАН вын илтгэл зэрэг үндсэн асууд- лууд авч хэлэлцэв. Нөхөр Ринчин пэлжээ илтгэлдээ: Ардын боловс- ролыг хөгжүүлэх талаар 1970 онд тавьсан зорилт үндсэндээ биел лээ. Ерөнхий боловсролын сур- гуульд суралцагчдын тоо 280.4 мянга хүрч 1969 оныхоос 8,8 хувь өсөв. 1970 онд бүрэн бус дунд сургууль 27, бага сургууль 16--г шинээр байгуулсны 81 хувь нь хө дөө орон нутагт байгуулагдлаа. 1971 онд ерөнхий боловсролын сургуулиудад суралцагчдын тоог 6,4 хувь өсгөнө. Бүрэн бус дунд сургууль 19, бага сургууль 14-- ийг шинээр байгуулна. 1971 онд дээд болон тусгай мэргэжлийн дунд сургуулиудад суралцагчдын тоо 19,5 мянга хүрч, 4,5 мянган дээд, тусгай дунд боловсролтой боловсон хүчин бэлт гэж, улс ардын аж ахуйд шилжүүл нэ, Техник мэргэжлийн сургуульд суралцагчдын тоо 10 мянга хүрч таван мянга шахам мэргэжилтэй ажилчдыг төгсгөж гаргана. 1971 онд 10000 хүн тутамд оногдох су ралцагчдын тоо 2300 гаруйд хүр нэ гэлээ. т 1 | 1 эсээ 0ысэмслэшлэ Зэс 7075-75-77 7Эш сонсо стыесстлыс стэисэжчишслашисолиыс соль олвшшожчи соид тэм соьс эв алныг , бүтээж чадаж вэ? гэдгээр нь шал 4-өөэөөөөөөөөө рийн. салаа, эвлэлийн хасгүүдийг шалгаруулахдаа баг, бүлэг, үү- рүүдийн бяцхан номыг хамгийн сайн үйл явдлаар хэд хичнээнийг гаруулна. -- Баатарчуудын баг, пионе- рийн бүлэг, эвлэлийн үүрүүдийг шалгаруулахдаа шйионерийн бүл- гэм, эвлэлийн хороодын бяцхан номыг хамгийн ашигтай гайхам- шигт сайн үйл явдлуудаар хэд хичнээнийг бүтээж вэ? гэдгээр нь шалгаруулна. Сайн үйл явдлуудаараа хамгийн олон бяцхан ном бүтээж алдарт намынхаа 50 жилийн ойн нэрэм- жит анхныхаа тайланд амжилт гаргацгаая! : ч --Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ--ын Төв Зөвлөл 2 дүнтэй суралцаж байгаагийн дээр «Хүүхдийн ертөнц» уран бүтээлийн уламжлалт есдүгээр уралдаанд орол цохоор идэвхтэй бэлтгэж: байна. МАКВЛҮ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН ЭЕСЭН Гэрэлэг ол ИХ ХУРЛУУД МАХН--ЫН АРВАН НЭГ, ДҮГЭЭР ИХ ХУРАЛ МАХН--ын 11 дүгээр их хурал, 1947 оны 12 дугаар сарын 8-нд нээгд жээ. Их хуралд 28000 гишүүд, ор- логчдыг төлөөлсен 475 төлөөлөгч оролцов. Их хурал: --| МАХН--ын Төв Хорооны тай- лан илтгэл - 1948-1952 онд БНМАУ-- ын улс, ардын аж ахуй, соёлыг хөг жүүлэх таван жилийн төлөвлөгөөний хяналтын тоо -- Намын дүрэмд. нэмэлт өөрч- лөлт оруулах тухай --МАХН--ын Төв Хорооны хя нан байцаах комиссын тайлан - Намын төв шалган байцэах ко- миесын тайлан илтгэл хэлэлцэв. МАХН-ЫН АРВАН ХОЁРДУГААР ИХ ХУРАЛ МАХН--ын 12 дугаар их хурал 2---3 сарын 19-- эл 1954 оны 11 дүгээр нөөс 25--ны өдөр хүртэл хуралдав. Их хуралд намын 81714 гишүүд, ор логчдыг төлөөлж ӨЗЗ төлөөлөгч:огол цов. Их хуралд социалист орны эх, дүү коммунист ажилчны намын тө-, лөөлөгчид оролцсон нь МАХН--ын коммунист ажилчны намуудтай хол боогоо улам бататган бэхжүүлснийг хариуллаа. Их хурал | -ҮНамын Төв Хорооны тайлан илтгэл. - БНМАУ--ыг 1953-1957 -МАХН--ын Төв Хорооны Төв шалган байцаах комиссын тайлан -- МАХН--ын дүрэмд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай асуудал хэ- лэлцжээ. МАХН-ЫН АРВАН ГУРАВ- ДУГААР ИХ ХУРАЛ МАХН--ын 13 дугаар ик хурал 1958 оны 8 дугаар сарын 17198 хүртэл хуралдав. Их хуралд намын 86383 гишүүд, 6563 орлогчдыг тө- лөөлсөн 617 төлөөлөгч оролцов. Их хуралд 13 орны коммунист ажилчны намуудын төлөөлөгчид оролцжээ. Их хурал - Намын Төв Хорооны тайлан - БНМАУ--ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1958--1960 онуудад хөгжүүлэх гурван жилийн төлөвлө- төөний удирдамж -- Намын дүрэмд оруулах зарим нэмэлт өөрчлөлт -- Намын шалган байцаах комис- сын олтгэл -4- Намын Төв байгууллагуудыг сонгох эдгээр асуудал хэлэлцэв. На- мын 13 дугаар их хурлаас МАХН-- ын Төв Хороог 75 гишүүн, 47 орлог чийн бүрэлдэхүүнтэй сонгов. ИДЭВХТЭНИЙ ЗӨВЛӨЛГӨӨН Саяхан Сүхбаатарын районы ерөн хий боловсролын . сургуулиудын ХЗЭ, пионерийн идэвхтэний зөвлөл гөөн боллоо. Ажил сурлгтаараа шал гарсан идэвхтэнүүд Оролцсон зөвлөл гөөнд хамт олноо төлөслєи ХЗЭ-- ийн гишүүн, пионер сурагчид туршла. гаа солилцлоо. ДЭМБЭРЭЛ: (1 дүгээр сургуу: лийн «дөл» багийн ахлагч) Тайлангийн удирдамжийг хэ- гэгжүүлж байна. В. И. Ленин, Д. Сүхбаатар нарын бага насны амьдра лыг судалж мэдэв. В. И. Ленин, Д. нарын й олон кино үз зураг цугдуулж аль : цуг БАТ: (17 дугаар сургуулийн 7 ду гаар ангийн салааны дарга) Хоёрдугаар улирлаар сайн сур лагатны тоо хоёроор нэмэгдэж дунд сурлагатан гуравхан болж сурлагын ча БОС ЭЛС Ба Дорноговь аймгийн Сайншанд хотод суудаг. Хүн бол хөдөлмөрлө- хийн төлөө амьдардаг. / Ардын хувьсгал чад сурах бүрэн бололцоо хангаж өгсөн юм. Би Ар- дын хувьсгалын ой угтаж сурлагадаа өндөр амжилт гаргана. Би өөрийнхөө сургуулийн “рээдүй: бүх кабинет өр чин үеийн тоног төхөөрөмжөөр хан тагдсан 10 жилийн сургууль болно гаж төсөөлж боддог. Ирээдүйд аймат сумаа телевиз, гудамж талбай нь мод зүлэг суулгасан цахилгаан гэр нар ахилаа. Сурах бичиг, ном, дэв- тэр. үзэг, харандаагаа гамтай эдэлж ирэх жил 7 дугаар ангид орох нөхөд дөө бэлэглэнэ. ГАНБАЯР: (24 дүгээр сургуу- лийн таван онцын эзэн сурагч) Би 10 жил онц сайн суралцса наа анд нөхөд, багш нарынхаа гавьяа гэж үзэ..: байна. р Түүлий зэрэгцээ таван онцын эзэн «эдэг эрхэм нэр намайг заавал онц- сайн гсурахыг шаардаж байна. НАРАНЖАРГАЛ: (3 дугаар сур гуулийн Д. Нацагдорж тэмдэгтэн су рагч) -- Түүхт ой угтсан жилд миний амьдралд хоёр чухал дурсгалт үйл явдлыг авчирлаа. Би МХЗЭ--ийн тэмдэглэлээ. хольж хутгах, удах зэргээс номын тэмдэглэл авар- даг юм гэв. р Идэвхтэний зөвлөлгөөнөөс нийт сур туулийн идэвхтэнд зориулж уриалга гарлаа. С. ЖАМСРАНЖАВ 20 Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж эвлэл, намдаа тайлан өгөхийн тулд хэн юу гэж амлалт үүрэг авав? Салаан дарга С. Ганбаатар: - Би Ардын хувьсгалын 50 жи лийн ой угтаж сайн суралцана. Сур- лагын чанараа дээшлүүлнэ. Сурла- гаар хоцорч яваа нөхөртөө тусалж сурлагын чанарт нь ахиц гаргуулна. Манай анги 100 хувь сурна. Малч дад тусална. Хурганы нэмнээ гурвыг хийнэ. Салааны пионерүүдийн дүр- НЭГДҮГЭЭР 25 САЛААНЫХАН ємийн “мэдлэгийг сайжруулна. Дунд- чуудын тоог цөөрүүлнэ гэж үүрэг ав сан байлаа. Нэгдүгээр салааныхан хоёрдугаар улирлаар гурван онц, дөр вөн сайн, таван дундтай сурав. Пионер Г. Баасандорж дунд сур- даг хүүхэд. Сурлагын чанараа сайж руулахад нь салааны нь сайн нөхөд “тусалж байна. Г. Ганбаатар тоонд нь, Цогтгэрэл уншихад нь, Б. Ганбаатар хэлбичигт нь тусалж байна. -- Би гуравдугаар улирлаар тоо, унших хоёр хичээлдээ сайн гарахаар мэрийж байна гэлээ. Д. Цэцэг--өлзийт: -- Би сурагчдын ба пионерийн дүрмээ сайн мэддэг болно. Сургуу- лийн түлээ хөрөөднө. Малчдад тусалч на. Хаана ч явсан сахилга баттай, нямбай байна гэж үүрэг авчээ. Нэгдүгээр салаанд 3--6 дундтай пионер дөрөв байна. Пионер бүр дун . даа цөөрүүлэхээр чармайж байна. Дорноговь аймгийн Даланжарга- лан сумын бага лийн 3-ын «А» ангийн пионерийн нэгдүгээр са- лааныхан сурлагадаа ахиц гаргахын тул ингэж мэрийж байна. Ж. ХОРЛОО Д.СҮХБААТАРЫН: НЭРЭМЖИТ СУРГУУЛИАР Жанжин Д. Сүхбаатарын нэрэмжит 10 жилийн хоёрдугаар дунд сургуулийн дэргэдэх бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Д. Эрдэнэчулуун, бүлгэмийн зөвлөлийн аж лаа тодорхой төлөвлөгөөтэй зохион явуулдаг. Энэ сургуулийн пїонер баа- тарчууд, бүлэг салаад, жанжин Д. Сүх- баатарын амьдралтай тодорхой төлөвлө- гөөний дагуу танилцаж байна. 2Канжин Д. Сүхбаатарын ариун гэ9- гээн саруул дүр бид бүхний сэтгэл зүр- хэнд үүрд дурсагдаж явдаг юм. Нийт анги, бүлэг, салааны дунд Д. Сүхбаата- рын бага нас, хувьсгалт тэмцлийн анх- ны жилүүдэд хийж байсан ажлыг суд- лав. «Д. Сүхбаатар» найраглал, «Дайс- ны дунд», «Дамдины бага хүү», «Хүс лээр төрсөн хүн» зэрэг ном уншиж Сүх- баатарын тухай дуу шүлэг сурч, кино үзэж нэрэмжит газруудаар тойрон ая- лал зохиож явууллаа. Дэрэм багштай 5--ын «Г» ангийн хамт олон Сүхбаата- рын нэрэмжит намын дээд сургуулийн орчин тойрон, анги, танхим, дурсгалын зүйлтэй тавилцжээ. Мөн 6--гийн «Д» 5--ын «Вэ,5--ын «А», 8--ын 7--гийн «В» ангийн хамт олон өөрийн сургуу- лийнхаа Д.Сүхбаатарын нэрэмжит тан- химд вом унших, дуу шүлэг, бүжиг заал ган сурч, Сүхбаатарын нэрэмжит ца- линт, монгол улсын их сургуулийн 8 дугаар ангийн онц сурлагатан Бортой уулзалт хийв. Сүхбаатарын дүрд тоглосон жүжиг- чин Дамдинтай уулзалт хийв. Эдгээр ажилд 700 пионер баатарчууд хамраг- дав. Үүний дотроос тус сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагчид (салааны дарга нь Б. Тунгалаг) амжилттай орол- цож, олон тооны ном зохиол уншиж тэм цээн явуулсны дээр "салаагаараа -«Сүх- баатарыг хэн сайн мэдэх вэ?» гэдэг урал даан зарлаж ханын сонин, Зурагт сам бар гаргажээ. Энэ ангийн хамт олон их ойнууд угтаж 1970-1971 оны хи- чээлийн жилийн тэргүүн хагаст 100 хувь сурлагын амжилт үзүүлсэн юм. Д. Сүхбаатарын мэндэлсний 78 жи- лийн ойд сурлага хөдөлмөр сахилга ба» таараа тэргүүний байранд 8--ын «Аж Т--гийн «В» анги, 5--ын «Г», 6--гийн «Б», 6-гийн «Д», 5-ын «В»,5-ын «А» ан гийн сурагчдыг нэрлэж болно гэж пионе рийн ахлах удирдагч багш Г.Эсмэдэх, бүл гэмийн зөвлөлийн дарга Д.Эрдэнэчулуун нар ярьж байв. С. ДАМБА 5 8», 8в е Єв сн» ЄВЬо ЄВЬо ӨВ о ЄВЬ с 8» ? ӨБЬ с ЄНЬ 8 ЄНЬ 8 ӨВ» оо 4Р ос ЄВЬ с сВв б ӨВЬ оо ӨР ос ан» 3 СЭР 5 8НЬ 0 8ВЬ 0 4ЕВ Оо 8ВЬ оо ӨВ» , аж ос 0ж а "Төлийн бэлтгэлд төтөРӨӨӨӨӨӨӨӨСӨӨӨӨФ ӨӨ Миний хайрт эх орон лээр хангагдсан байна гэж төсөөлөн боддог. Би эмч болохыг хүсдэг. Ямар уч раас гэвэл хөдөлмөрчин ард түмний эрүүл мэндийн төлөө ажиллах шиг сайхан мэргэжил байхгүй. Би сур- туульд суралцаж байхдаа онцсайн суралцах, сургууль төгсөөд хуваари лагдсан ажил мэргэжилдээ идэвх зүтгэлтэй сайн ажиллаж эх орны хөг жилд хувь нэмрээ оруулна. Би урлаг, утга зохиол биеийн тамир спортыг их сонирхдог. Миний амьдралд тохиолдсон баярт нэг явдал бол анх сургуулийн алтан босго алхсан явдал юм. Дараа нь дэл хийн хөдөлмөрчдийн аугаа их удир дагч В.И.Лениний мэндэлсний 95 жилийн ойгоор пионерт элссэн явдал билээ. Би нийгэм гэр ахуйн амьд- ралд аригч гамч байхыг боддог. Жи шээ нь, Дэвтэр номоо уралгүй гамтай эдэлдэг. Намайг мэдээ орсон цагаас хойш манай эх орон танигдахгүй болт- лоо өөрчлөгджээ. Манай гэрийнхэн жаргалтай сайхан амьдарч байна. Би болон манай ангийнхан нийг мийн тустай хөдөлмөрт идэвхтэй оролцдог. Би МХЗЭ-ийн гишүүн хувьсгалч эмэгтэй Т.Борын гайхам шигт үйл амьдрал тэмцлийг судалж: өөрөө түүний үйл ажиллагаагаар су ралцахыг эрмэлздэг, Би хичээлдээ онц сурдаг, ном их уншдаг, авьяаслаг хүүхдийг их хүндэтгэдэг Дорноговь аймгийн төвийн 8 жин лийн дунд сургуулийн 7--гийн «Б» ангийн сурагч Д.УНДРАА Төв аймгийн Батсүмбэрийн сан» гийн аж ахуйн 8 жилийн дунд сурч гуулийн пионерийн бүлгэмийн зөв» лөл «Төл бүрийг мал болгоё!» цуваа гаргаж малчдад туслах ажил өр- нүүлж байна. Энэ ажлаараа лаа 18 толгой, шүдэнз 249 марэх , элгэвч 300, уут 10, нэмнээ 27-г малчдад тусалсны гадна 28 тонн бууц бэнт- гэж татлаа. Энэ ажилд пионер сурав чид үр бүтээлтэй оролцлоо. Л. БАТСҮХ Булган аймгийн Хутаг-өндөр су мын 8 жилийн дунд сургуулийн су рагчид өвлийн амралтаараа малчин аав, зэждээ очоод ирэхдээ ийм сонин той ирсэн юм. . Пионер П.Мягмаржав, - Манайх Хонхын бууц гэдэг НӨ мөр дулаан -газар өвөлжиж байна. Намайг харихад аав ээж маань тэр тээ алга байв. Би ээж, аав хоёрыгоо но Хонхын толгой дээр гарч харуулдав. Ээж маань мөс ачаад ирж явав. Харин аавынхаа барааг огтхон ч хар сангүй. Үдшийн цагаан гэгээнээр аав маань хонио хотлуулан ирлээ. Үнэ гэн лоовууз хулгавчилж сахал нь цантсаныг харахад сургуулийн сүлд модны наадам дээр тоглож байсан өвлийн өвгөн аавыг өөрийн эрхгүй санагдууллаа. Би аавыгаа тосч оч- лоо. Манай өвөлжиж байгаа газар, ус ургамал.. тэнцүүхэн, цас нимгэн боловч нилээд хүйтэн байна. Манайх Хөтийн ам. гэдэг бургилсан сайхан булгаас хонин “сүргээ усалдаг юм. Би аавынхаа зааж зөвлөснөөр хэдэн өдөр хонио хариулав. Хонио нөмөр газар хариулаарай. Уул өөд битгий авируул. Хонины хээл томорсон тэ аав захив. Би, цагаан морио унаад уулын өв рийн сархиаг дагуулан хонио тогтоо но. Хөдөөгийн сайхан агаарт хонио хариулж явах юутай сайхан бэ! Аав, намайг овоо хоньчин болж магадгүй гэж духы минь үнсдэг юм. Манайх төллөх 700 гаруй хонь ха риулдаг. Аав, ээж хоёр төлийн бэлт гэлээ сайн төхөөрсөн байлаа. Би су шиээээээээээээээ гуу луулллоллэээжээээээттэтгэгэ(тэ03 ЭНЭ ТАВАН ЖИЛД ХӨДӨӨ "АЖ АХУИД АЖИЛЛАГСДЫН ЭГНЭЭ ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛЬ ТӨГССӨН 50 МЯНГАН ХӨВГҮҮД, ОХИДООР НЭМЭГДЭХ БӨГӨӨД ТЭДНИЙ 80 МЯНГА НЬ МАЛ АЖ АХУЙД ОЧНО. 1971 ОНД ДУНД СУР- ГУУЛЬ ТӨГСГӨСӨН 7 МЯНГА ГАРУЙ ХҮҮХЭД ХӨДӨӨ АЖ АХУЙД ОЧИЖ АЖИЛЛАХ ЮМ. (МАХН--ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурал дээр МАХН--ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбалын хийсэн илтгэлээс) 4 “Эрээ аймгийн Хашаат БВ л жил дунд сургуулийн --ын «А» ангийн сур :д энгэрт хос медаль алзана. Сүү- лийн дөрвөн жил дараалан тэшүү: рийн спортоор аймгийн охидын авар га болсон Сумьяа улсын тэмцээнд оролцоод буцаж ирэхдээ мөнгөн ме- далнар энгэрээ мялааж иржээ. Феоогдондөөөсөс: ХОС МЕДАЛЬТ ОХИ В. Маяковскийн «Зөвлөлтийн пас- порт», «В. И. Ленин» найраглалын хэсгээс, уран яруу уншиж мөн мөн- гөн медаль хүртжээ. Я. Сумьяа сур лага сайтай, тэшүүрт гарамгай, уран уншигч охин юм. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг ээсвүлчээлэсжэнлэл. ХҮҮХДИЙН ҮЗГЭЭР Ахмад зохиолч Ц. Цэдэнжав, тө- рийн шагналт зохиолч (С. Эрдэнэ, хүүхдийн зохиолч Д. .Содномдорж, нар Хэнтий нутгийн сургуулийн ши- рээнээс төрж гарсан хүмүүс билээ. Хэнтий аймгийн 15 сургуульд ут га зохиолын дугуйлан ажиллаж уран зохиол сонирхон оролдогч 200 га- руй хүүхэд хамрагдан хичээллэж байна. Утга зохиолын дугуйлангийн зарим бүтээлээс нийтлэв. 3 ӨВӨӨГИЙН БЭЛЭГ -- Өвөөгөө би хараагүй ч гэлээ Өвөө минь, намайг үзээгүй ч гэлээ Өвөө минь, миний үеийнхэнд “Өнөөдрийн жаргалыг өгсөн гэж Аз жаргалыг минь амиараа хамгаалсан Ардын партизаны ач гавьяаг дурснам. БАДРАА (Өндөрхаан хотын 10 жилийн сургуулийн 10--ын «А» ан- тийн сурагч) Н ЛЕНИН БАГШ 3 жаргалыг Н Ачит багш г н1237- Хүн төрөлхтөний багачуудын Хүндэт багш Ленин «А» үсгийг нүдлүүлсэн Алтан үсэгтэй үсэглэл минь Анх тантай учруулж билээ Аугаа сургаалыг чинь ойлгуулж билээ Б. ДАВААЖАВ (Дадал сумын 8 жилийн сур- туулийн 6--гийн «А» ангийн сурагч) ДЭГЭЭ ХОЁР Дэвтрийн зах дээр харагдах Дэгээ хоёр хэнийх вэ? Дээлээ уртлаа тоглодог Дэггүй жаалынх байлгүй, ёс Холоос харахад содон Хоёрын тоо хэнийх вэ? Ї Хожимдож хичээлдээ ирдэг Хойрго жаалынх байлгүй. Хоёрын тоо халтай шүү Хойноос чинь дагаад салахгүй , шүү. ДЭЛГЭРМАА | гийн гудамж: МАЛЧИН. ХҮҮХДИЙН ТЭМДЭГЛЭЛ.. гуульдаа төлийн пайз 50-иад ширхэг мөн нилээд минералын тэжээл хийж ирэв. Манай ангийнхан бүгд ийм бэлтгэлтэй ирсэн байж таарна гэж Уньт бригадын хоньчин Пашка гуайн охин бичжээ. Л. Оюунчимэг, Хонь төллөнө гээд аав, ээж хоёр төлийн бэлтгэлийнхээ бага сага дутууг яаруу гүйцээж байна. Манайх төлөө хөрвийн аргаар бойжуулдаг юм. Би ээжийнхээ хамт төлийн хоёр пүнз шавж, дулаалж гүйцээв.. Аав пүнзний хаалгыг шинээр хийж, цон хы нь гэрэл-их орохоор-том саруул болгон засав. Аав бид хоёрын Ххз- луун намраар хурааж, хашиж авсан хэдэн өвсөн нуруу цасан малгай өм сөөд дүнхийсэн хэвээрээ байна. Энэ нов ногоон өвсөн нурууг харахад намрын тэр сайхан цаг одоо хүртэл” малчны хотод хоргодон байгаа шиг санагдана. Хүний хөдөлмөр гэгч мөн ч сайхандаа. Энэ өвсийг намар но- гоонд нь хадаж хамгаалж аваагүйсэн бол одоо үүнийг хаанаас олохсон би лээ дээ. , 1 ХУУЛЬ ЗҮЙ, СУРАГЧИД 00 ыг 4 Эрдэнэцогт, -- Миний аав үхэрчин, ээж сааль чин. Аав өглөө босоод л фермийн үхэр хариулна. Би ээжийнхээ хамт тугал “бяруундаа өвсий нь тавьж өгөөд нар хөөрч дулаарахаар урсгал харзнаас аваачиж услаад бэлчээдэг. Тэгээд үхэр тугалынхаа хашаа хо- роог цэвэрлэж хуурай өтгөөр хэвт- рий нь сэлбэнэ. Аав, ээж хоёр өглөө нөөс үдэш хүртэл үхэр малын ажил тай уйгагүй хөөцөлдөх юм. Малчны ажил сайхан хөдөлмөр юм. О. Пүрвээ, - . : , Ахынх 1000-гаад эм төлөг харинул- даг. Би таван өдөр хоний нь хариулж өгсөн. Бусад өдөрт ус татах, түлээ ачих, өвс ачих ажилд нь туслалцлаа. Бас ядарч доройтсон хэдэн төлөг ус лах, тчэжээлий нь тохируулан өгч байв. Манай эгч Ханд тэдгээр төлөг нүүддээ өтгөн цай, цайны шаар, мөн адууны элэг зүсэм зүсмээр өгдөг. Тэд улам л тэнхэрч байна гэж 7 ду гаар ангийн сурагч пионер О.Пүрвээ тэмдэглэсэн байлаа. Багш Т.ГУН-ААЖАВ ОСЛООС УРЬДЧИЛАН “СЭРГИЙЛЬЕ Хүүхдүүд ээ! Та нар гудамж, замаар явахдаа эвгүй гишгэснээс юм уу бол- гоомжгүй явснаас болж ойчих, авто ма шины зам хөндлөн гарахдаа болгоомж анхааралгүй явснаас машинд шүргэгдэх Дайруулах явдал ч гарч байна. Шил шиг гөлийж хатуурсан зам дээр хурдалж яваа машин ямарч сайн тор- мозтой байсан хальтарч »гулгаад хай- шаа л бол шарваж, гулсаж байдгийг биш гүй л хараа биз дээ! Иймээс багачууд бүхэн хот, суурин- замаар явахдаа хөдөлгөө- ний дүрмийг ягштал баримталж осол эндэгдлээс ямагт сэргийлэн болгоомж: лох хэрэгтэй. Зарим хүүхэд хөдөлгөөний дүрэм -зөр чиж, гарцгүй газраар зам хөндлөн га- рах, авто машины тэвшинд босоо зогсон: явах, тэвшны ирмэг дээр сандайлан сууж явах, явж байгаа машинаас дүүжилж чиргүүлдэн суух, буух, автобуснаас чир гүүлдэх, автобусны хаалганд ойр зогсох, авто машины зам дээр тоглох, автобус, машинаас буугаад зам хөндлөн: гарах- даа автобус машины урдуур болгоомж, анхааралгүй гүйж гарах зэрэг зохисгүй байдал гүзэгдсээр байна. Хот суурингийн гудамж, замын хөдөл төөний дүрмийг зөрчсөн ялимгүй зөр- чөл нь ноцтой осол хэрэг үүсэн гарахын үндэс болдгийг анхаарах хэрэгтэй. Иймд гудамж замаар явган тарахдаа дор дурдсан зүйлийг анхаарах нь зүй- тэй. --Гудамж замыг хөндлөн нэвтэрч гарах даа зөвхөн гарцын шугам татсан газраар ххоохсоо буюу «Гарц» гэсэн заалт бүхий газраар гарна. Хэрэв гарцын шугам буюу «Гарц» гэ сэн заалтгүй гудамж замыг хөндлөн нэвтрэхдээ уул тудамж замын өнцгийн чигээр, авто хөсгийн хөдөлгөөнд саад болохгүйгээр эгц шулуун огтлон гарах хэрэгтэй. Ё Харин хөдөлгөөн зохицуулдаг замын уулзварыг хөндлөн нэвтрэхдээ зөвхөн ногоон гэрлэн,дохиогоор.буюу цагдаа- гийн дохиогоор гараарай. -- Гудамж замыг хөндлөн: гарахдаа замын гол (тэнхлэг) хүртэл зүүн гар талаа, замын гол тэнхлэгээс эхлэн ба- руун гар талаа тус тус ажиглан хари авто хөсөг ирж яваа эсэхэд хяналт тавьж аюулгүй байхыг урьдчилан мэдсэ ний дараа уг уулзварыг нэвтрэх ёстой. Хэрэв авто хөсөг ирж явааг харвал түүвий дохио өгөхийг хүлээхгүйгээр за мын голд (тэнхлэгт) зогсож уул хөсгийг өнгөрүүлсний дараа тудамж | заалтыг хөндлөн нэвтрэх хэрэгтэй. Харин хөсгийн урдуур гүйн: хэрхэвч болохгүй. Гудамж замын уулзварыг нэв тэрч яваа үедээ анхаарлаа Өчүүхэн -ч сулруулж болохгүй. Гудамж замд ин- гэж анхаарал болгоомжгүй явж байсан хүмүүс нь авто машин ирэхийг тэнэт үзэх буюу дохио өгөхийг сонсохын хамт сандарч тэвдэн ийш тийш гүйж хальтар- гаатай үед хальтарч унах, авто машин доогуур орох, тэр ч байтугай явж бай- сан машиныг өөрөө мөргөх явдал ч тарч байсныг санах хэрэгтэй, ? ! Манай гэрэлт ирээдүй өсвөрийн бага чууд та бүхэн гудамж замаар зорчих хө дөлгөөний дүрмийг ягштал биелүүлж соёлч боловсон зан суртахуунтай иргэд болцгоогоорой. Соц сайн сурахад хичээл зүтгэл их хэрэгтэй. Ийм учир багшийнхаа заасан хичээлийг анхааралтай сонсонтогтоож, гэрийн даалгавараа бие даан чанартал хийдэг. Бас ном хэвлэл унших дуртай. Би «Пионерийн үнэн», «Залгамжлагч» сэтгүүл, «Оюун түлхүүр» унших их дуртай гэж 10 улирал дараалан онц сурсан Ц. Минжээ ярьсан юм. Ц. (Өндөрхаан хотын 10 жилийн | ГИЙН төвийн найман жилийн дунд сургуулийн 3--ын « сургуулийн 5--ын «Д» ангийн | байна. - . сурагч) одоо Булган айм- В» ангид суралцаж Б.ЛАМЖАВЫН авсан гэрэл зураг 15 ВЛАДИСЛАВ БАКРЕВСНИН 1 (2 Тэр марий хүн байв. Жанжин Суво ров дайсныхаа өмнө хэзээ ч ухарч бай гаагүй юм. Генералиссимустай нэр нэгтэй улаан армийн дайчин Сергей Суворов ч Ффашистуудын өмнө ухраа- гүй билээ. Пулемётын суман Агафьи но тосгоны ойролцоох өндөрлөгийг эз лэн авав. Өндөрлөгийг эзэлсэн бо--: ловч гол хүчнээсээ хэтэрхий хол та сарчээ. Гитлерчүүд суманг устгахаар шийдэв. Сумангийн дарга, улс төрийн удирдагч хоёр алагдлаа. Комсомолын зохион байгуулагч Суворов, номан-: дыг хүлээн авч нөхдөө аврахын тул. ухрахыг тушаагаад өөрөө жижигхэн пуувчинд орж өмнөө автоматын зур- гаан дайз, хэд хэдэн гранат бэлтгэж тавив. -- Та яах гэж байна. -- Би үлдэнэ, Суворовчууд ухар- даггүй юм гэв. Фашистууд өндөрлө- гийг тугалган мөндрөөр шүршиж дай рав. Сергей шархадлаа, Ухаан орж харвал түүн тийш гурван дайсан довт лов. Ганц автоматын ээлжээр хяргав. Тулалдаанг хоёр цаг үргэлжлэв. Өн- дөрлөг дээр өчүүхэн ч чимээ үл гар- на. Түүнийг хамгаалагч алагджээ гэж бодоод дайсан босон дайрав. Сер тей тэднийг тугалгаар угтлаа. Дайчин эр долоон удаа шархдаж их цус алд- санаас ухаан алдаж байсан боловч ту- хай бүр зэвсгээ алдалгүй хүч тэсвэр гарган тулалдаж байлаа. Шөнө нь сувилагчид хүнд шархад- айл х: | ШИНЖЛЭХ УХААН... ТЕХНИКИЙН СОНИН 1---- э--лг--лг-- Л Байгаль ертөнц хэзээ ч хүний мэр- гэн багш байсан нь техникийн хувьс- галын зуун гэдэг одоо үед ч хэвээр ажээ. Нисэх техникийн сүүлийн ололтын нэг нь Ардчилсан Германд зохион бүтээсэн «Нисэх далайн гахай» гэдэг агаарын шинэ хөлөг юм. Энэ бол одоо гийн нисэх онгоцны халаа бус, харин агаарын флотод нэмэгдсэн нэгэн зүй- лийн цоо шинэ нисэх аппарат бөгөөд чив чимээгүй нисэж, эгц доошоо бууж, хажуу тийшээ зайлж, ухарч ча дах ажээ. Парис хотын орчмоос алдсан ан- чин шонхор Мальтед баригдсан нь да руй хоногт 1700 км зам туулсан бай жээ, Канадын урт сүүлт хараацай Ан тарктит хүртэл 17000 км буулгүй нисдэг. Альбатрос тэдэг шувуу Да- лайн хөлгийг даган нисэж явахдаа салхигүй тогтуун үед ч далавчаа ер дэвэхгүйгээр агаарт удаан гэгч тог- тон явж чадна. Шувуу, мэдээжээр, өөрөөсөө ахадсан мэт ажлын ийм их эрчим хүчийг хаанаасаа гаргаж бай- “на вэ? Ер нь шувууны нислэг зарцуу- лах эрчим хүчний хувьд нисэх онго- цыг бодвол хавьгүй хэмнэлттэй бай- даг байна. Яагаад тэр вэ? Үүнийг эр- дэмтэд эрт анхаарчээ. Бүр 1900-гаад оны эхээр профессор Киоллер, Бетц нар шувууны чөлөөт халин нислэгийн учрыг ажиглан тайлбарлаж, нисэл- тийн чиг дагуу үүссэн агаарын дол- гиовт урсгал нь жигүүрийн хавтгай талд өнцөг үүсгэх чиглэлээр дээр ЗХУ-ЫН АЛДАРТ АРМИНН 53 ЖИЛИЙН ОНД Жаал иииииииииииилний АГ ЦАГААН ЛӨЛГОИ ФФоооФооооООФо0о0ФОФОФФООФФООФОФОФФООоОФФООО00Ф00Ф0000000002 Зөвлөлт орон хэдэн арван саяар тоолох ард түмэнтэй билээ. Тэдний нэр абхазаас якут хүртэл цагаан толгойн бараг бүх үсгээр эхэлдэг. Хэдий- гээр тэд янз бүрийн зан заншилтай, янз бүрийн хэлээр ярьдаг боловч 60-. циалнист эх орноо цөм нэгэн адил хайрлаж, эх орноо улам баян, улам Хү- чирхэг болгохын тул гар гараасаа барилцан хөдөлмөрлөдөг билээ, ргэний дайны үед ч, эх орны хоёрдугаар дайнд ч зөвлөлтийн бүх ард түмэн, түү- хо тайхамшгийг үзүүлсэн билээ. Энэ лаг цагаан толгой» өгүүлэх болно. 0о000000000о0ОФ0ФФ0 | Фэофоэоооос сан Суворовыг олж ирлээ. бидний гарт үлдэв.. ЧАНАЙ ХҮН Дайнд гөл гатлах шиг хүнд зүйл Өндөрлөг 9 «НИСЭХ ДАЛАЙН ГАХАЙ» дороос ээлжлэн байнга үйлчилбэл уг биеийн өөрөө урагшлах хөдөлгөөнийг бий болгоно гэжээ. Одоо санавал, мө нөөхөн альбатрос шувуу ийм «дол- тинт хөдөлгүүрийг» ашиглан, түрүү- чийн дэвэлтийн эрчим хүч хэдийн дууссан үед ч далавчаа дахин ер дэ- вэхгүйгээр згаарын урсгал дагуу чө лөөтэй халин нисдэг ажээ. Далайн гахай гэж нэг сурхий амь тан бий. Сонгомол гидрологи буюу ус судлалын ухаан түүний биеийн хэлбэр, булчингийн хүчийг тооцон судлаад, сэлэлтийн хурд нь цагт 4 нм--ээс илүүгүй гэж урьдчилан тог тоожээ. Гэтэл шинжлэх ухааны ямарч төсөөлөлгүй тэр болхи амьтан усанд явахдаа цагт 80 гаруй км буюу бараг суудлын галт тэрэг шиг хурдалдаг нь. мэдэгджээ. Далайн гахай түргэн сэлэхдээ мо- рины давхиа шиг дээш доошоо овол- зож явдаг нь их бие сүүл хоёрынхоо хамтарсан цохилтоор усанд долгио- ны эрчим хүчийг үүсгэн хөдөлгөөн- дөө ашиглаж яваа нь тэр юм. Сүүлэн сэлүүр нь юуны өмнө их биеийн на малзах хөдөлгөөнийг бий болгодог мэт боловч мөн түүгээрээ дэлдэж хой ноо үүссэн усны хуйлралтыг урагш хөдлөхийн нэмэлт түлхэц болгодог байна, Усанд далайн гахайг, агаарт жи гүүртнийг үйлчилдэг байгалийн энэ хуулийг техникт хэрэглэж, шинэ мая гийн нисэх хөлгийг бүтээхэд Дрезден хотын инженер, доктор В. Шмит эр дэм шинжилгээний их ажил хийжээ. Төгсгөлдөө дугуй хүрд бүхний зузаан ний баатарлаг улаан арми Октябрийн орноо хамгаалахад эрэлхэг ЗОр тухай Владнслав Бакревскийн «Баатар ФФоооооооФооОооо000Ф байдаггүй биз. Дайны -таван жилд 11603 цэрэг дарга баатар цолоор шаг нагдсан билээ. Тэдний хоёр мянга ор- чим нь Днепр мөрнийг гатлахад баат- рын алтан таван хошуу хүртсэн би- лээ. Днепр маш өргөн мөрөн билээ. Дайсанд эзлэгдсэн өндөр эрэг нь га лаар амьсгалсан цайз болон хувирсан байлаа. Ялахын тул гатлах л хэрэг- тэй. Эрэг дагуух бутанд том том хө- лөг онгоц нууж болно гэж үү? Дайчид дайсны их бууны їнирүүн галын дун- дуур Днеприйг мод, резин янз бүрийн завиар гаталж байлаа. Арай гэж га- талсан нэг нь шууд атаканд орно. Тагнуулч Саша Пассар Днеприйг гаталж дайснаас чамьд хэл» сэмхэн олзлон, дайсны нууцыг нээж байлаа Түүний ажиллагаа нь манай олон мян ган дайчдын амийг аварсан юм. Александр Пассар--Зөвлөлт Хол- боот Улсын баатар болсон билээ. Э. ДАШДОНДОГ. жигүүр хийвэл, Киоллер, Бетц нарын бодсончлон, агаарын долгионд урс- талд уг биеийг урагш хөдөлгөх асар их түлхэц үүсгэнэ гэдгийг В. Шмит өөрийн туршлагаар баттай мэдэж, цо хилтын тасралтгүй үелзлэлийг үүс- тэн чадах долгионы . сэнс бүтээсэн байна. Инженер Квекк Ульрих, эр- дэмтэн В.Шїмитийн судалгааг түшиг лэн, цагт 500 нм--ийн хурдтай «Ни сэх далайн гахай» гэдэг энэхүү агаа рын шинэ хөлгийн төсөл зохиосныг социалист орнуудын нисэх техни кийн мэргэжилтнүүд танилцаад, агаа рын урсгалаар нисэх нь «Нисэх да- лайн гахай» (моторгүй онгоц) нис- лэгийн бие даасан онцгой төрөл гэсэн дүгнэлт гаргажээ. «Нисэх далайн гахай» нь усан хө лөг шиг даац сайтай, нисдэг тэрэг шиг хөдөлгөөнөө өөрчилж, нисэх он- тоц шиг хурдалж чадах бөгөөд гал түймрийн аюулд өртөхгүй ажээ. Цагт 500 км хурдтайгаар -4000 км за мыг буулгүй туулна. Буухдаа ойн цоорхойд, усан.дээр, гүй гэнэ. Атомын: хөдөлгүүртэй «ни- сэх далайн гахай» НЬ ирээдүйд хү нийг олноор нь зөөвөрлөх тээврийн гол хэрэгсэл болж болох юм. Үүнээс үзвэл, байгаль ертөнцийг орчлонгийн бүхнээс ухаалаг, уран шавь нь даруй хүн мөн мэргэн бүхний багш гэвэл, гэдгийн нэгэн баталгаа энэ биз ээ. Зөвлөлтийн «Неделя» сэтгүүлээс орчуулсан БЫн З. ЗҮҮДНИЙХҮҮ БНМАУ--ын баатар Д. Дан-. занваанчигийн нэрэмжит ширээнд сурлага, сахилга батаараа хамгийн шилдэг сурагчдыг суулгаж хүндэт гэдэг туршлага Дорноговь айм- гийн Иххэт сумын бага сургуульд өргөн дэлгэрч байна. 14 улирал дараалан онц суралцсан бүлгийн зөвлөлийн дарга М. Бямбаа энэ хүндэт ширээний нэг эзэн нь юм, Их ойнуудаа угтаж сурагч Бямбаа хичээлээс гадуур зохиох хүмүүж- лийн ажилд ндэвхтэй оролцож, нөхөддөө туслан олон төрлийн ном уншиж, гадаад дотоодын марк ил захидлын цоморлигтой болоод, бай на. Онц сурвал багш, аав, ээж минь баярладаг, Би ч бас баяртай явдаг гэж ярилаа. Гэрэл зургийг Р.ЦЭВЭГМИД Д. Сүхбаатарын Нэрэмжит хэв лэлийн КОмбинатад ХЭВлэв өндөр бай шингийн орой дээр, ер хаа ч хамаа ГУРВАН ӨГҮҮЛЛЭГ Бодол Хулган пин дотор тэнэж яваад зан га болгож тавьсан түмпэн дотор хөм рөгджээ. Тас харанхуйн дунд айм- шигтайгаас гадна гарах нүх эрээд ол- сойгүй гэнэ. Түмпэнг мэрж үггэд тус болсонгүй. Хэсэг зугаа? їхэн сууснаа «Муужгайнаас айлтгүй зү гээр ч юм уу даа» гэж боджээ. Сониуч зан Үнэг хавханд орчихжээ. Тэсвэр- лэшгүй их өвдөж байсан боловч баав гай ирж явахыг үзээд шүд зуув. Баавгайг дэргэдээ ирсэн хойно үнэг, -- Над бас л гай таарлаа гэв. -- Хонгорхон минь яачихаа вэ? гэж баавгай дөхөж ирлээ. -- Хоёр сайн төмөр туурай олсон юмаа. Гэтэд нэгийг нь хаячихлаа гэж үнэг гомдолтой Өгүүлэв. Баав- гай үнэгний хөл дэх хавхыг үзээд -- Үгүй хө! Энэ чинь харин зү» гээр юм бишүү гэж шохоорхов. -- Зүгээрээр барах уу, их сайн элэгдэл багатай, уул хадаар явахад бүр ч тохиромжтой гэж үнэг хэлжээ. сот-- Алив чи наадахаа өгөөд орхи: хөлдөө хийж үзье. Ийм тах олж авна байгаа гэж Баавгай хүрхрэв. -- Чамдаа яаж үгүй гэхэв. Өөрөө салгаж аваад хийж үз лдээ. Харин эргүүлж өгнө шүү гэж үнэг сүүлээ хөдөлгөв. Баавгай үнэгний хөлнөөс хавхыг салгаж хөлдөө хийжээ. Үнэг ч долоон уулын цаагуур талийж гэ нэ. Хувь нэмэр Төрөлх хотоо цэвэр сайхан байл- гахад эцэг эхдээ яаж тусалснаа ма най ангийнхан ярилцаж байв. Бь? Би энэ зуны амралтаар байшин гийнхаа Өмнө хоёр .мод тарьж ур- туулсан даа гэж Цэцэгээг хэлэхэд Сү рэн, -- Манай гудамжийг Дулмаа эмээ цэвэрлэдэг. Би ажилд нь үргэлж тус- лаж байсаан гэв. Хүүхдүүд дор бүр- нээ юу хийснээ ярилцлаа. Харин Ба таа л дуугүйхэн зогсоно. ) Чи хотоо тохижуулахад юу хийв? гэж Цэцэвээг асуухад Батаа шилээ маажиж, т-- Тарьсан модны мөчир хугала хаа больсон гэв. Д. ДАВААНЯМ Поп ы-иэ-шшиитиинтэчиититиишөээиижээлииилииииииииигиилиииии ТЭЭЭЭЭЭЭЭЭЭЭэээээээитээээллэвлэрлэээжшээжээээилилэинэ НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ 2 Индекс-44420 В2үХ 27 дахь жилдээ, 168: (1168) " Өдрөөс өдөр өнгөжин, жавхаансиж: байгаа социадиїст. монголын Хөдөө. цутаг, хэний ,ч сэтгэл татмаар “цэлгэ-: лийн өлгий билээ, ДРХЭЛЫЫ «Сул, асгасан сувд,шиг» налайн билчсэн хонь ямаар С хог Лсөн говийн хөлөгь. хуйдан -улаай”тэмээд, «Холын газрыг товчилдог» хурдан хөлөг адуу, үржил шим сайтай үхэр “олон сүрэг,энэ бол таван эрдэнэ мал- сүрэг билээ. : Таван эрдэнэ мал сүргээ өвөг дээ дэс маань үеийн үед өсгөн олшруулж ирсэн түүхтэй, Удамт малчдын үр сад хойч үеийн багачууд та пар ах- мад үеэ залгамжлах ариун бөгөөд хүндтэй үүрэгтэй. Саяхан хуралдаж өнгөрсөн Мон- гол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурал «Дунд сур- гууль төгсөөд хөдөө аж ахуйд ажил- лахаар шилжиж байгаа манай эрэг- тэй, эмэгтэй залуучууд хөдөө аж ахуй, түүний үндсэн салбар--мал аж ахуйг цаашид хөгжүүлэх талаар өөрсдийн өмнө социалист эх орноо- соо тавыж байгаа энэ томоохон ха- риуцлагатай зорилгыг хувьсгалт за луучуудын эвлэлийн байгууллагын- хаа удирдлагаар нэр төртэй |бие- лүүлж чадна гэж нам гүнээ итгэж байна» гэж заасан билээ. 3 Намынхаа энэ халамжит сайхан үг, итгэл найдварыг өсвөрийн улаан бүчтэн пионер сурагчид та нар нэр төртэй залгамжлагчид билээ. Өнгөрсөн 1969, 1970 онд. малын тоо 1968 оныхоос даруй 8,8 хувиар өслөө. Энэ бол мал аж ахуйн матё- Малчин 6 Хангайн сүрлэг руул өргөн тал цасан чээ Дэлгээд тавьсан. ембүү шиг-эр өндөр уулс, са- дахаа нөмөр- гэн тойрон цав цагаан. |Отрынхны өвөлжиж байгаа уулын энгэр ойрт- соор байлаа. Нутгаасаа алсын оторт тууглсан үхэр сүрэг Их хайрханы бэ- лээр аялэг тавтай. Харагдана. Үхэр чин хүүтэй уулзлаа. Махлаг биетэй, зузаап хүрэн царайтай хүү өөрийгөө Омбуу гэдэг. 16 настай гэж танил цуулав. Энэ хүү сайн дураараа мал- 1971 ОНЫХОЁРДУГААР САРЫН 24. “НАМЫН УРЖА-6 “найзууддаа захиж хэлэх 2 ий с 1С:- 250585: М2Б25:23825 -:ял912Л 2 Ш5Ы7 х 777 то 3 536: 288225 3 ГЛГ-ГҮ3Л 2 ахАГБА”/ | Үнэ: 10 мө. . 109--53335 ИЛНИЙ- 2020 Ё Ци (71744011 риаллаг баазыг бэхнсүүлэх талаар на “маас авсан өдөр тутмын мэргэн жо- “ЛООДЛОГО тууштай арга хэмжээний үр Дүн-бөгөөд ах дүү Зөвлөлт Хол- боёт Улсаас”үзүүлсэн төрөл "бүрийн халууц амжийн ач, нэгдэлч мал- чид, залуусын маань йдэвх чармайл» отын хүч билээ. тЭдлЛХ 2 Нэгдэлч малчдынхаа” баярын өд” рийн өмнөхөн намаас дэвшүүлсэн чу хал зорилтын цэг 1975 оны эцэст 25,1 саяд хүргэхээр дэвшүүлсэн зорилт юм. Энэ зорилтыг биелүүлэхийн тулд суурь бүр 100 хээлтэгч тутмаас авах төлийг бүрэн бойжуулах явдал юм. Тийм ч учраас намын энэ сорил тыг амьдралд биелүүлэхэд нэгдэлч ах-эгч нартаа пионер багачууд ха- луун тусламж үзүүлэх хэрэгтэй. Ба гачуудын тус багаддаггүй гэж ах, эгч, аав, ээж хор чинь ярьдаг. Тө- лийн бэлтгэлд зориулан та нарын хийж бүтээж илгээсэн уут, нэмнээ, угж, эмийн сан тэр бүхэн чинь бага ч гэсэн нэгдэлч малчиддаа үзүүлсэн тус билээ. Тэр ч байтугай хаврынхаа амралтаар олон арван пионер бага- чууд, анги бүлгээрээ хөдвө нутагт очиж төл бойжуулахаар сайхан са- наачилга гаргаж “байна. Энэ бүхэн бол багачуудын тус, хүүхдүүдийн сэтгэл юм. Тэд Алсын анирхан уулс дундаа Агаарын сайхан хөдөө юмаа хөө, Ажил хийж амьдран суумаар Ай даа сайхин нутаг юмаа хөө гэж дуулан явна. олох саихан чин болж нас өндөр болсон эцэг эх- дээ тусалж байгаа ажээ. Би сур- гуульд байхдаа пионер байсан. Нэг өдөр манай бүлэг дээр «Ямар мэргз жил сайхан бэ?» гэсэн сэдэвт ажил болоход би малчин болохоо ангийн- хандаа ярьж билээ. Би малд үнэнээсээ дуртай хүн шүү гэв. Тэгсэнээ тэр хүү гэнэт нэгэн зүй лийг санах мэт «Би суурийн сургуу- лийн хичээлд суудаг. Бас зо0--мал эмнэлгийн сонирхолтой ном уйшиж Зайгаа» гэв: -- Чи пионер байсан хүн, Пионер: зүйл “байна- уу? гэвэл, Їнєь -- Мал маллах үнэхээр сайхан -шүү гэдгийг л хэлмээр-байна. Ангиа- раа-малчин болсон залуусын тухай ” «Залуучуудын үнэн» сониноос.унш- сєан: Манайханд над шир хүүхэд олон - байдаг бол -ямар гоё вэ? хэмээн инээмсэглэснээ, мориндоо мордлоо. Омбуу бүр хоёрдугаар.анги төгс- сөн зуныхаа амралтаар саальчин ээж дээ тугал татаж өгдөг байснаа үнээ сааж сурсан гэнэ Тэгэхэд фермийн- ХЭН -Нь ИХЭД Магт:їгааж, түүнд нь урамшаад ээжийнхээ саадаг 20 үнээ ний зургааг нь саадаг болжээ. Ойдов ахыгаа цэргээс ирэхэд өөр шиг нь өлчир үхэрчин болчихоод байх юм сан гэж Омбуу хүү ярилаа. Хөвсгөл аймгийн- Цэцэрлэг. сумын «Энх амьдрал» нэгдлийн 2 дугаар бригадын үхэрчин Ц. Омбуу бид хоёр. ийнхүү ярилцан дөрөө харшин тэд-. ний тийш явлаа, Ч. НЯМЖАВ нь малын тоог” т лэ 4 277 ” ДєЄэ га Я7 | ёлы. Гэлэн | сав Ё за ГУүдЭг СООЛОҮОЛЭ28 55 й5- 2 -509У02 ШЭТЭ 36-25 ЗЬР 157770) Дэ 2) 22 паа 2 Эв916) - | 3 ЖОЧЫ | Түмэн сүргийн эзэн би ! ! | лцувуутын бургасыг Ороо ишгийг | | Шулуутган ХИЙСЭН . Тогтоож: явахад л ” Шув шулуухан Огтоохон шилбүүр ! | Шилбүүртэй би. Уурга болдог | 2 Унаад уралдахад Дандаа түрүүлдэг Уурга болж Ишиг барилцдаг Арын модноос Шилсэн шилбүүр Аавын минь өгсөн Шулуухан шилбүүр Малчнн аавын Хоньчин хүү Түмэн сүргийн “Эзэн. билээ би. | | шилбүүрээ бариад Хурганд явдаг Шинэхэн зүлгэн : дээр Хургаа хариулдаг ! Ахархан шилбүүрээ Ї Морь болгоод | Айлын хүүхэдтэй | Уралдан тоглодог | Айрагдаж нрээд цолоо дуудуула- ! хад | Агсам хүлэг шиг Тогтон яддаг. ---т-с-т- Ж. ШАГДАР ТЭэгттэсүэгээүээчлэгэгээгэшгэлс г-- МАЛЧДААС. СУРЦГААЯ Завхан аймгийн Нөмрөг сумын 10 жилийн дунд сургуулийн 8-Ын «А» ангийн сурагчид, багш плрын хаа хамт Хайрхан бригадып Баян голд «Малчдаас сурцгаая!» сэдэзт өдөрлөг хийв. Өдөрлөгт урацунш лага, ардын урт ба богино дуу, бө хийн барилдаан, буудлагын тэм- цээн, цанын уран гулгалт боллоо. Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд сургууль багш сузагчдаас зохиож байгаа ажил малчдаас хийж бай гаа ажлын тухай сургуулийн захи рал Насанбат, бригадын дарга Лаг ган ярилаа. Тэргүүний ажиллагаатай, Баян жаргал, Нямсүрэп, Чойжилсүрэй нарын зэрэг малчид мал маллагаг ны аргаасаа сурагчлал ярив Сурагч ЕНДОНЖАМЦ АУ--ын улс ардын аж ахуй соёлыг ЭҮ901--1965 отуудадтөгэнүүлэх эву!! ї равдутаар таван”жилийн “төлөвлөгөө- тий хяналтын тооны тухай илтгэл х9-, лэлцэж намын төв байгууллагыг ёон- "ТОВ. Намын 14 дүгээр их хурал Намын Төв Хорооны гишүүнээр 76 хүн, др- логч гишүүнээр 51 хүнийг/Сонгов. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН АРВАН ТАВДУГААР "ЧИХ ХУРАЛ МАХН--ын .15 дугаар их хурал :1986:өны 6 дугаар- сарын: 7-нөөс 11- яд “Улаанбаатар хотод хуралдав. -Нх, гвүрөад намын 48570 кишүүн, орлог- «гийг -төлөөлсєөн 7407 төявөлөгч,0нол- одов. МАХН-ын ТөвгХөввопны урил гаергдэвхийн ЗЭ-өрны коммуниот, заннынны цам, сувьсуалт гардчилсан намын толеолөгч өрогцөр. Їїх хурал “МАХН--ын “РЕвв “Хөндө- авг лтайлан ватгэл, “МАН-ын Төв “ННаатан байцаах комисвьте тайлан нт “9517 2(725-1052 ИХ ХУРЛУУД МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАУНВЫН “ҮРВАН /ДӨРӨВДУГЭӨЭР !ИХ ХУРАЛ Баянхонкор аймгийн “Богд сумын 8 “аан сдунд ургуусннтн 4А» айтид-суралцдагеарвай дөрвөн пастай, ааикнгхоВ биетэн энэ “хүүг гадуучидгөгт ганзаардагвүй «вайдаа. 5, !Хар багаасаа адуу малласагаав нь, МАХН--ын 15їедүкээр гавхлжурал: ЭЛ, БИМКУ- ын улсгардвн: гаж хүүдээ эмнэг сургах эрдэм ублагүй 19601-«оны 7яруваар сарын 8-наас 7- ахуй, соёлыг, 1986-1990 «онд -хөг-Г зааж өхөлжор. Эмнэгесургахад -Ё0 бий бат-бэх амоэл, урт дулбууртай й й 10 барихад -авсаархан. гзашуур чаөвлөгөөнийу, тахийн хухайиат- !Хазаар, барихад -авс ташуур 1 Нь гс їхэрэгтэйг -аав нь хүүдээ. сургамжил гэл, “МАХН-ын занрврраммын -186: (ца, Эцэг хүү хоёр өдгээрийг «хахжий тюийг хэлэлцэж Намьн, өв байгуул- «төхөөрөв. “Аавьн» оруслаацаатайгаар завыг сонгов. МАХН-ын ТөвСХо- Мөнхжаргал -күү-айх удаагаа Эмпэг зввөг 75 гишүүн, 51 орлогч гишүү- /МОрь унав. Хопгор даага буаннк її:бү ЯГ хїсиД 0 сүхлү т зэхэлллэ. «-Рэвч «хүү гтогзєөоөр. ний-бүрэлдэхүүнтэйгээр, “Намын “Евв -- Хүүс,/ Цэнд э9! Хүү маань-ой- Шалган Байцаах комиссыг 21 Хү. ,үх,вий,дээ. Үгүй, чи яваал! кэж Эх пийгбүрэвдэхүүлтэй сонгов, їнь сандран. үглэв. Удаан акил амнэг ны өдрүүдэд-хураадав.: Намын їїхэху Экүүлэх 4 дүкээр танан шилийн тӨ- ралд-483796 гингүүд, өрлогчдыг тТ9- явөлєөн таслах эрхтэй 665, зөвлөх эрхтай: 28 телөӨлөкч«Өрөлцээ. “Их журалд 17 өрны коммуниет,атилчны намын төявөлөгчид Зочнөөр оролн- жээ. /їх хурал"МАХН---ын "Төв “Хо- реопы тайлаг,ААЖАЛАХН--ын Ревл4Шал- тан-байцаах комиссын тайлан, “/ВНМ МННИЙ ХИЙВ 233 00 -гээстай «Иноперийн “үнэн»- єониц, . өдөр бүр -өмсөж ягдё сурагчийн дүрэмт хувцас, миний амьдран суу “даг .байшин, хоёрдогч тэр «инь гболсон хичээлийн тапхим эндгсбүх -НИЙГэӨГЛӨӨ. "7 ««...Хөрст дэлхийд төрсөн минь учиртай Хүлгийн: зоогтөрсөн путагтаа амьдрах гэж Хүүгийн сэтгэлээр -эх “орондоо хайртай байсан гэж ам” бардам хэлүү- лэх гэсэн юм. би "Хөрст дэлхийд төрсөн минь учиртай» гэж манай яруу найрагч -Б:Явуу хулан бичсэн «байдаг. “Тийм ээ. Хойч үедээ ихийг үлдээхийн түл хүн амьдардаг байна. Улс эх орны хоо хөгжилд бидний оруулах хувь нэмэр бол сайн суралцах, хаягд лыг цүуглуулах,арвилан хэмнэх яв дал юм. “БВигнийгэм, “гэр ахуйпхаа үйлсэд аль болох аригч гамч байхыг хи мээдаг, "Нэг үсэг ширээн /дээр би- чих, нэг мөр зай дэвтэртээ гүлдээх, байшин барилгын хана дээр элдэв юм “эрэзчих зэргээс аль болох зайлсхийдэг. Яагаад гэвэл эд чинь гцом манай, пипгани лм жцүүгдээ. 17Допооп жил тэр-сургууяь, -сур- груульь-гэрийнхээ «хөоронд /цардмал замаар явлаа. Зөвхөп энэ сзамд маань өчнөөн төчнөөн Форчлолт гарчээ. /1-1Ү ангид.сурч байх гүе- “сод байгаагүй, шинэхэп хороолол, шинэгциркийн барилга, зөвлөлтийн барилгачин-ах парын-барык бай гаа арвалп хэдэн давхар байшин гээд зөндөө «барилга байгуулам- экийг: дурдаж болно. Айх би «А» үсгийн толгойг мурий сарий:тавьж сууж байсан үе байлаа. Гэтэл -би одоо бүрэп бус дунд боловсролтой болох гэж байна. Тэр үед ах маапь дунд гангийн сурагч байсан бол одоо дээд сургуулийн:оюута бол жээ. Цаг-нэмэх болгонд хөгжил нэ мэгдсөэр өөрчаөлт гарсаар байгааг бичиж яаж барах -вэ? Эх орон“ бол: «Аргалын утаа.боргилсон 7 малчны гэрээс» Амьдрал бүтээл оргилсон ажилчны гараас Үхэл зовлонтойгтэмцсэн эмчийн ч сэтгэлээс Үг үсэг холбосон шүлэгчийн яруу найргаас «Цээл сайхан эгшигтэй уртын дууны аяа с» “Цэх шударга үйлстэй цэрэг ахын иинелээс Буянт гмалаа өсгөсөн буурал 5 « малчны сургаалаас Булгийн ус шиг”бургилсан бага чууд бидний хүслээс эхэлнэ. Бид ний хэн нэгээс маань-чи хаана суу даг вэ? гэж асуувал цөмл эрх чө лөөт эх.орондоо гэж сэтгэл дүүрэн хариулна. Хэрэвгчадаас тодруула хыг хүсвэл би “Улаанбаатар хот, Сүхбаатарын: районд гэж хэлнэ. Ардын хувьсгал пад урд минь дэл Хойч үеэрээ " “Би олон нийтийн ажил, нийгэмд тустай хөдөлмөрт чаддаг, мэддэг хийдэг бүхнээ зориулдаг. Гэхдээ үүгээрээ би өөрийгөө “дүгнэж ча дахгүй, хамт олон мааньл үнэлпэ. У.САРАНТУЯА (Нийслэлийн -нэгдүгээр сургуу лийн”7?-гийн:-4Б» ангийн сурагч) БООХХХХАХХХХААХАХХ УЭХАХХХЭВАХХЖООООСХОЖОООООСОХО ХОС ХОСАХ --1Би таны юмыг чинь:хүргээд Фөрье стээд хайрцагтай «юмнаас гньгдаэркилж гэрт нь хүргэж өгөөд “хичээлдээ иртэл хичээл орчихсон «цайман гминут өнгөрч “байв. Цэцэ гтээ -ангидаа ороход хүүхдүүд шуу ггилдаж гзарим нь, --4Манай Цэцгээ унтаад хоцор чихоо юу? гэж байхад нөгөө хэсэг нь, --ТАнгийн баллаас найман балл МАХН-ын зайг» хЭРГИЙН ТӨГХӨӨ хэзээ Ббэлхээ БАОтгтуу) түс» (Сайн «санааны “тус т-- Өнгийн маань |-су агчдын сурлага жигдгүй байна. | Эмвиааа манай «салааныхан »тус -хүргэх хэ рэгтэй. .Яаж туслах »в9?. гэж, салаа. ны дарга Бїйїт хэлээд нөхдөө -хара- --(Надад,нэг сацал бай с най зангийн гихэнх Дима түэтсҮХЭСООХОХГУЛТ АРАВТ АЛ! АНЫ бяцхАӨН но/ми АРАВТ ЕООНЫ БЯЦХАН хасуулчихлаа:тэж байв. Багш Цэц оронетаван -о““лоын сээнтлчиахын ш2эж гээгээс Тудамжаар ,д.....,--. эгэхээр 277 Ч 2уяра -- Яагаад хожимдов?:гэй: асуу сууцны ойролцеогоор гнь шаваг 1 1 усч їхин хад .Цэдгээ бүх үнэнээ хэлэв. хашааныхаа гээр гдавгла- үд саайгуулвл! «Сурлага : "нь: Бат, /Гууа, С.-Өихту яа, -Адилцэцог “нараар «ахгаагч “бост- ггаё той-хэллаа:Бид Алатанцацагийн энэ саналыг нөгэөн дуугаар -баар- тай дэманв..Нөхдийнхөө гтөлөө “са наа таньдаг Уїлтанцэцэг | маань энэ гсапаачилгаа “эртнээс” Фодож ол Хүүхдүүд чив чимээгүй болов. Ма “най Цэцгээсохин шиг ахмад хүмүү сийг хүндэтгэж, тэдний ажил хө дөлмөрт.нь.бага ч.болөв «туслац- гааж байя! 5 гдугаар бүлгэмийн 14 дүгээр “бүлгийн 8 “дугаар салаанаас бүтээв. ГЫН ?хэспү Цэцгээ ээ “Цэцгээ:нэг өдөр хичээлдээ очиж “ивтал замд нэг эмгэн хоёргхайрцаг ттай “юмны “хажууд ядарсан байдал- лгаай.амарч суув. :Цэцгээ охин.гүйж очоод, ! 5 Гай хө явв. “Нөхөд” инь бөн өнөд 552 ара «0, адба «2» «Мь гөтхон, байсан “байх “даа. Магад 4 Чраг П « 49 ЭСЭР ЭР ЭГ АР шэшлешглс 1. : 2-2 тадгүй 3 ссооосососгхулаОбуССуэгбОжулгсухОвОжОсхэгсөнйэ ӨСӨОХОсО0ООоООхООСОХХОСОСО: МОРИНД -САЙ!: БААХХААТООООАС хожуу ххООоосоооссососл ожоОхОСсхоСОхЭСЖоСж эссэг эсээс сургасан өвгөн тхүрүгээ оораад, -- Овоо -л тогтөж байна даа, ын ний хүү зр хүн” болоо”оу.даа... Энэ эмнэг ганцхап тууш булгиж байна. Моринд сайн хүүхэд ажрахгүй нь зөв. Уйгагүй л оролдоосой... гэж бод лео. “Хэдэн эмнэг сургасны «дараа Мөнхжаргал хүү огт”өөр болж, турш лага “хуримтлуулав.. голын дуучид аль олон Ээ сургахыг гэр гэх вэ? Хараад. Ч байхад бо- чин, сайхан.санагдана: «ЭМНЭГЭЭ гургасаар л байлаа, 14 зуны эхэн: сард Мөнхжарка лээ. Урьд нь. сургасан «дааганууд. “бүгд яомхорч альгхэдийн эдэлгээнд оржээ. “Хүүгээ, булгихад нь ойчих-байх-гэж дїрк ббайсан -хонгөр этгүдлэнг:ээж нь унаад, бас гаргалусЖӨхдөг:тэлэ,. ”Мдөрхшаргал эхцү гэ 5ДУвай хажил- ядаагнкаадагн-Өрөө. УҮврэхүү «одоо бүр | хашир турнглагатай,адуучны.,буйр хазаарлана. Дараа! Нь- ойчихоос бол- “гоомжагк зэл, -адуунаас гхолдуудна. “Өнгөрвөп аа гэхэлж . бургасан ххээр эмнэг оцанжагдахн унаад «байаа. Сайхь хүү, аавтайгаа зөвлөж эвдрэ- харрсүй змээлэдр Өмээллээд хөтлө хадр цайхлаад бас унана. /Дараа “иь унаад явахаар эмээлэндээ сүрсан “ї. люм уу, зүгээр болчихсон вайлаа. “Ар- ван эмнэг арван өөр ааш гаргахы пь яана? “Хүү, -тор- бур -арга “хэрэглэнэ, Тэр “хүү “1970 -оны зуны амрал- таар 25 эмнюг.даага ургаж сургуу лийн эмнэг сургалтын аварга бол- с3ас “М. МЯНГАНБУУ С..ДОРЖРТОТОВ Хувьсгалтай цуу хөёр зөхиолч Хүүхдүүд ээ! Тагнар -«Одгэрэл» «Анхны арван гурав», -«Хөгжмийн сЭгшиү», «Арван-захидлын «хариу» зэрэг олон “сайхан зохиолыг гамтар “хан: уншсан билээ. “Эдгээр зохиолыг /туурвнсан ма “найгахмад, нэрт. зохиолч-С..Уд “вал, Ж.:Цүрэв ыар тавингнас хүр лээ. ХХувьсгалтай чацуу /мөндэйсэн, зохиолч сах гэгч -нар чинь «ардын хувьсгалын ялж Өвандсан зүүх, хувьсгалын ололтыг «бэхжүүлэхэд нам, ард түмний тэмцэж гироэн “түүх, “хөдөө гаж «ахуйн -нэгдэлжих хөдөлгөөн, -атарггазар-эзэмшик:ал: тан тариа.халшуруулагчид,.өрчий үеийн гадлуучуудын создвээр -40- хиол «бүтээлээ эзуурриж, гта нар ч сэнэ «сайхан «сэдвээр «бичсэн -олоп зохиолы нь уншиж ахмад ,үеийн: “хээ хувьсгалт тэмцлийн баатарлаг замналаас суралцсан билээ. Х "Тийм учраас хувьсгалтай чацуу | оёр зохиолчдоо “урт удаан нас- лав, зохиол: бүтээл ньефулгийн уег: шиг улам “ундрахыг “улаан бүчтэн |. пнонер багачууд ерөөжгөайна. лөдгөө-өгүүлж байя гэл биаээ-нэг:нь-хХалж. “сайхан є - -амандаа гтуугилд: харлаа. Багш“маань , здалтай байлаа. тгЭРР АС??? гаараа ч-зуун -ацгиараач УЛаРЧ, зхувь, 4 зууч хувь тарлаа. Дунд”гарч бай- «сан..Пүрэвсүрэн, ,Долсорсүрэнгнар «сайн сурлагатан болдоо. -Цэдэгсү “рэн, Ундрах, 2Каргадсайхан «иар -канцаас, бусад хичээлд сайн суралц лаа. Энэ юунаас -болов?: гэж.би -Өөртөө асуулт тавилаа. Алтан- цэцэгийн туйлын -сайхан санааны тус ньгбиз дээ.гэж би-өөртөө ,Ха- риуалаа. "17 “дугаар сургуулийн 7--гийн “Д» гангийн “ипопер”Б. ТУУЛ Хэд хУллХИУужлХЭ сє ХҮНИЙ ЧАНАРЫН ТУХАЙ НӨХРИЙН ТӨЛӨӨ Э. Б. хоёрын тухай эрхбиш бичих нь зүйтэй гэж “сэтгэл шивнээд болох- гүй нь 9Э!”Эдний гөрөөсөн «дугуй нууд» ЭНД-ТаНД байвал... эндэгдлээс аврах,эм2болж магадгүй. Хүн бүхний овнаанд нэвт шингэсэн мэргэн сур- «Өөрөө үхэж нөхрөө. савар» бож үг быг ын алдарт жашжкин бу цэ Дтэйгээ гАтьтын-ау - аа хэлсэн үг энэ! -амвараалбууны їн -өмлө «давтсан ,үг Эцэ! Эржт-ардын гүгс, чөлөөт -өрвы зир- тэдбид -өнөөдөр гэнэ үгийг «төвөггүй ойлгож” явсан чгеуусан ч яүнаитал өр- дөхийг-хичээж-«Өбайда. Эрин «зууны халааг эн їнэ шинийн баярыг хорьдугаар суун "баяртайгжослуулан “өргөж “ерөөл гдэв- 28 »9. 25, зор гэпэ амар- той р :17 цаад утгыг смадон-байх? бс- чой. Гэтэл... Би нэг юм ярын, Танай Сайтын ““өхтиүү схоёргсургуулаасаа ирэв. 25, Ч : Г. Энябая 4 дүгээргангид. Г. Ур- наа. З дугаар знтнд сурдэг юм. Ээж «нь цай аягалав: “Мэггаяга- дүүрээд иө- гөо нь шавхруутай хоцров. Урнаа тү- рүүлж ширээнд: суусан/боловч дүүрэн алгатайт”Энхбатад үлдээв. «Би идэхээр ид» гэдэг эхэрэк болоход “өөрөө үхэж “иөхрөөө аврах Нийслэлийн дунд сургууган апгийн ицонерууд «То. | мал болгоё» гасай -6с | “нерийп ажил зохиож, төлчин ах | | эгч нартаа илгээхээр төлийн (| уут, нэмнээ, амийн сан зэргийг 1 дүгээр 1 Т--аийн «в“» нинжин сэтгглийн илрэл биз дээ. Ха- рин Э. Б. хоёр Урнаагийн оронд: бай- сан бол ийм-сэтгэл гаргахгүй байж ч магадгүй. Энд хүний сэтгэл хэмжигдэж бай- на. ЁвөорооФбол Э. Б.хобрт төхрөө нөхдөө гэх сэтгэл бүр ч илүү баймаар санагдана. 23 дугаар сургуулийн ба- гагангид Энхбат, Урнаа хоёр сурдаг. Э.-Б. хоёр 11. дүгээр сургуулийн 6 дугаар апгид-сурдаг хэдэн оймс илхү элээсэн болохоор хэн хэн «учир сайн ”мэдэж ухаан ддавуу гсуусан /хө- вүүд -билээ. Хичээлийн ховх одуукарлаа Э.ЭБ, эвюр гүзасхиин “өнсөөд энэ тэ- сүүгээр зөм сэрж «онгихтин «арав. 4ЮУ эрэв гэтэл атүүгээний дераас «сандлын хугархай гарган зэрээд “барин и- Эрээн даар-завьчихиаа. 3 1 ЭСүуүл! -яатн-байтгаа нэм 40: чээ -- Эууш! гаргаж хаяачаа! Өнгийн баал (дүн) хасуулчихнаггэжтсүүхдүүд ухдайн околоргүй сашдран шгуугилдав. -с ЗАадаг юм 697 Хасуулна. ТЭ- гэх-гэж шнсаж -байсаадлом бид хоёр гээд хэнэггуй-царай-таргаааа. Тэтэл... банш: сорж иржээ. Ямар цпүнжтггүй зкаалууд тэ? Эртүүд “ИД салаап .даргаар сонгосон өм. Тэ 25 - БАГАЧУУДЫН ЯЬ м УС -О02РГЭЖЭЭ. 1, Салаапы данкасС, Тунгамаг нэмїцээ эсгэж байна. Ч. “Эегэсэн тэмээгээ хэп оёж сурах хэрэгтэй. ТН, Бүлгийн дарга С.Оюун чимэг толчдөд илгээх бэлгийг сүлээн авч байна. Гэрэл зургийг.С, БОӨДӨОЛШ эвтэй -аваа «4 Ф00000000067О00009000О00900050506055568558585835855358ьь86000006 Фоо0000Ф000000009Ф тэхэд бас л «Чадахгуй! “Би чадахгүй їцуу!» тээд-байсан. “Тоглож, нэрэлхэж байгаа юм байх гэж бодсон юм. Ийм хуншгуй -сэтгэлтэйгий .нь мэдсэнгүй гэж -нэг-өкин уйлан алдан байж ярив. Ийнхүү хүний сэтгэл хэмжигдэж -бай. на. «Баалын систем “буюу -өнөот урал- даан олон “сургууль дээр явагддаг «боллоо. ЭЖүүхэд: бүхэн “хичээж алдаж, Эндчих бий? “Муу авчих бий. гэж “мэ- рийдэг “боллоо, Энэ бол нөхрөө, нөх- ДӨӨ “тэх хүнлэг ёсны дээд зэргийн шалгалт болж-байна. Энэ удаагийн шалгалтанд -Э.1Б.хаёр .«Уналаа». Нөхрөө, мөхдөө -гэдэг үг хүртэл аял га явөлӨн, чихэнд ЧиМэгтэй, «Сэтгэлд хур «буулгасан, гамнаас “гарандаа -асгт| шиг үнэтэй байдаг байна. «Олон өр" ноор зорчлөоо. Нөхөд минь! Өрөс тав грюшт “нөхөр лийг нөхөр “олсонгүй -ир-| лээ» гэж “Х, "М.“Гарькийгбитжлэ. “Он: тлОрийп -кувьекал гялсан анхны -өдө) -орчзонгийн зүүр -цайсан. эхний -өглө “хувьсгал зврлээ» гэсэн “байдаг | Юнэ ээг суул хүмүүс, нөхөр, нөхө гэдэг үгээ эрхэмлэн зөн жлөндөө зє риулан “айсан чим. Урий “нь зхайрлай үйл асзрэг гдээр “нотлоход “хүнлэг 8 пиижин -сэтгал зөрэгтэй. Амьдранын алхам бүхэнд яаимгүй гмэт -дуйл зуурт тэй хүний -сэтрэлийг жамнанж “бөйд | гийг маркан -«болонгуйн гучир гэнө! Унаад явахад Урамтай хөнгөн “Унаган жороо Хөөрхөн даага.даа. Тоөдгөр даага минь : "Гүмэндээ цуутай ТХСурдан сайн ЭХүлэг "болно доо. Эзэн би чинь УНАСГАН жоРоОдО Ж.оёооодоооо : ! 90ОО00000Ф0ФФоОФс00ФФФОФФОФОФОоОоФ00Ф00о0-0ФФОоФ "ХУЛАН ТАХЬ ИГ 4 СЗилсүтьэШисТ-. СашэЭ0э. “ЭЛЛЬН ЧЭШЭР--- наинц шикти нмвлввнє Ө Бис-э -12сн-17-137-1:00-3--03 Бус Н5-7-152-2-3 оФоФФоОФФФосдоооооосооооооОоооооооФОоооооооооФОоФООООООФОФОООООС Чөлөө ааваа ХИВЖОЙ лтэгэн «хөлбэр-болсон. Авхаалж зөв -өнгөрөөхийн 20- ртэлэвчүүдийн Клубын тоглолт ажигтчин, тмагчин,. сэхээтэн залуусын дунд “дэттэрээд төдий удаагүй бай- ла. ЭМданай “өєвөрийн Сүхбаатарчууд ч мөн “энэ ттаргиалт уулзалтаар авьяас задвараа солилцож байгаа тухай Мэ-, дээ -мамай -совшны газар ирсээр бай- на. Жовь---алтай -аймгийн төвийн 8 эигийнгдуяд сургуулийн 7 дугаар ас гийн сурагч “Базсүх, “Оюун, Гүйдэг-- маа,даргахай-булсийн орос хэлтийгхи- зээлээр явуулсан АСК--ын уулзалт . гчдыг орос -холийй хичээлээ “Ө8т- бичөөсэн гүр дүнтэй -болжээ. “Энэ бүл- АСК--д зориулан хичээлийн үзүүлэн, “бүлэг -салаадын бяцхан ном, ханын сонин өрөс хэл дээр гаргаж, орос хэлээр дуу ззүлэг-сурдгаасан ту хай “манай идэвхтэн “Д.”Өсөр мэдээл- Жэ. “Дараагийн захианд нийслэлийн 19 “дугаар сургуулийн «4Сурагч», «АвФ- е» «аг улсын твопы олимпиадад зориулан АСК ивуулсан тухай тус , сургуулийн 8--ын «Бэ» ангийн су- ввгч Д. Баясгалан бичжээ, Мөн Зав- хан аймгийн Идэр сумын пионерүүд мөнхөө цагаараа АСК--ийн уулзалт тэмцээн зохион(-явуулдаг нь сурасгЧ- цын сонирхлыг”ихэд”татан,, хүүхднин Ї сэтгэлгээг улам баяагуулж!байна гэж тус сумын -ХЗЭ--ийн үүрийн дарга ЇЇС. Дамбий мэдээлжээ. “Ийнхүү АСК- Ї шичн уулзалт тэмцээн-өрнөлттэй яваг- "даж байгааснь сайшаалтай хэрэг. Хүүхдүүд ээ. Хойшид ЗСК явуу- лахдаа хичээлтэйгээ нарийн “холбон, эсгэл «Малгмаллах сайхан. Онц сур- тагатан:гэйс:хэн:б9?» тэхгвэрэг тодог- хой сэдвээр, авхаалж сэргэлэн, алиа хошин, хурц ухаанаа сорилцож бай- гаарай. т Өө -нэртай АСК бүхнийг-ваясгана. Инээцгээс, Эрхэм сайн наадцагаая, «уралдангаая. Адуучин болно.доо. « жооооооооФОоО6 эс сӨӨФӨӨОС ЭР -13Р цо - хӨӨР-хөн ААТА ТӨНХИЛ УМЫН “СУРГУУЛЬД Говь-алтай аймгийн Тонхил -сулняп 8 жилийн -дунд сургуулийн 88Ын «2 сан- гийн сурагч /ХС тишүүн-Д. Базар рагчаа даргатай лч өзөхөрлөлийнхөй МАХН--ын 50 анилийн өй угтан, тодор хой төлөнлөгөөтай ганшллай: байна. Энэ соёлч “нөхөрлөл -өнгөрсөн гулирал дараа- лан 4100 хувийн “сурлагын амжилт үзүүл, сурагчдын сурлагын манарыг дээшлүүлэх сайн, онц сурдаватны тоог олшруулах аз от тавин -ажиллаж дан- на, Энэ айгыд тадан онцын -аан дөрөв, Д. Нацагдарж тэмдэлтаэй долоо үечилсэн дэвтилийн “ҮН литны норм, ХБХБ тэмд гийн нэг хоёрдугаар шатны нөрмыг 36 сурагч хангаад байна. Сургуулийн захиргаа тшонерийн бүл- гэмазс-анги бүлгийн дунд зарласан «Нам даа барих бэлэг» “хоёр долоо хоногийн уралдаанд “удаа дараа түрүүляс байна. : «Ахмадаас сурцгаая!» гэсэн довт.р гаргаж “түүндээ: -- Хувьсгалын жилүүдэд Төрж гар- сан улсын баатар, ахмад дайчид парти- запуудын амьдрал, тэмцэл, түүхэн зам нал, социалист ивйгмийг-амжилттай бай туулахад -овцгой амжилт-гаргасай Өн- дөр бүтээлийн задийн-ажлын-арга барил зуутланыг сурталчаан-бичдэг өм. Ч. ЖАМБАЛДОРЖ. ӨГҮҮЛЛЭГ Үрлээгийн манай хоёр айлсаад тун удаагүй боловч Үрлээ бид хоёр дотно найз болжээ. Бид хоёр тавдугаар ангид сурдаг. Би тавын «А», тэр тавын «Б» апгид билээ. Бид хоёр хичээлдээ дандаа цуг явна. Тараад цуг ирнэ. Хэн нэгний маань анги тараагүй байвал тартал нь хүлээнэ. Нэг үгээр хэлэхэд хо. юм. шиг явна. 4 рлээг би нөхөддөө үнэнч сайн хүүхэд гэж бүрэн итгэсэн юм. Тэр оөрийптэйгээ айл байгаад нүүсэн Дор- лигтой найзалж байсан бөгөөд Дорли- гийг их сайн хүүхэд гэж үргэлж магтанв. -- Юугаараа тэр вэ? Хүнд тусархагаа раа юу, эелдэг зөв харилцдагаараа юу, эсвэл хүнлэг сайхан сэтгэлээрээ юу чу хам зуугаараа тийм сайн хүүхэд вэ? ї3- хэд минь, Ё --.Бр нь я сайн хүүхэд дээ. Би сүүлд түүний тухай хэлж өгнө, гэдэг байлаа..- “Би Дорлигийг сайн, танихгүй болохоор ямар хүү Эд болохыг нБ үнэндээ мэддэг гүй байв: Харий “Үрлээг. мөхрой чүлнэй далд Мулалгүй сайн хэлж байдагт нь баярладаг байлаа. зо Сургууль тарах дөхөж байсан. юмсан. Нэг налгар сайхан өдөр бид хоёр хи- чээл тараад харьж явлаа. ХУЛсэнЭА. -- Ачит чи чавхтай юу? гэж Үрлээ на таас асуув. Би «Байхгүй ээ» гэж үнэнээ їэллээ, -- Тэгвэл найз нь мундаг мэргэн чавх гийж өгье гэж байна. -- Чавкны хэрэггүй зэ. Найз аа. Аав ээж, багш нар маань та нар чавхаар хар взаж байж гаандаж байшин барилгын цонх хагална. Цаашилбал нэгнийхээ нү- дийг Ч сохолж магадгүй гэж захидаг шүү дээ гэж намайг хэлэхэд, -- За тэр яадаг юм бэ? Тэдэнд мэдэг лэхгүй л байвал боллоо. Дорлиг. бид хоёр миний энэ чавхаар мөн ч олон юм харавсан даа. ,Хэнд ч мэдэгдэлгүй өн- : гөрч байсан. Миний чавх мундаг мэргэн шүү. Чи үзэх үү? Би тэр бөндгөр цагаан : чийдэнг оноё гээд газраас жижигхэн бөө 7 рөнхий чулуу авахад нь, 2ЦдлоГЁэнла -- Чийдэн харваж болохгүй шүү. Өөр . юм...Гэтэл Үрлээ харваад нөгөөх бөнд-" гөр цагаан чийдэнгийн бүрхүүлийг бяц 5 лэнрй Би айсандаа болоод гэр тийшээ гүйв. Миний хойноос Үрлээ, -- Ачит аа, нааш ир! Нэг ч хүн хараа гүй..Нааш ир, нааш ир гэж дуудаж байв. Би зогсоод эргэж хартал Үрлээ огт ай» сан янзгүй зогсож байна. Түүнийг тийм хэрэг хийнэ гэж даанч бодоогүй. боло- хоор уур хүрэх. шиг Ч, гомдох шиг ч” болж чамайг заавал багшид хэлнэ дээ гэж хашгираад гүйв. 4 За, чи миний хамгийн дотпо найз шүү дээ. Багшид хэлвэл шинжгүй хэрэг болно. Дорлиг бол нэг ч хэлдэггүй юм- даг. Би чамайг Дорлиг шигээ сайн найз , гэж үздэг. Ачит аа, нааш ир я дээ гэж тэр хашгирсаар байв. Би үнэхээр айжээ. Гэртээ ирсэн хойно ч гэсэн чичирч бай-- р таа Ламын Е : гараа. миний мөрөн дээр тавихад би зулз “ган хус шиг найгаж, одоо Л намайг хэмх лаа. Маргааш нь би Үрлээгийн ангийн багшнд-энэ тухай тэсэлгүй хэлсэн” юм. Сүрэн багш биднийг дагуулж Үрлээгийн хагалсан чийдэнгийн шон дээр очлоо.Тэр шон ямар ч чимэггүй Ёрдгор төмөр... бол жээ. Газраар нэг чийдэнгийн бүрхүү- лийн хэлтэрхий цайран харагдана. Бас чийдэнгээ хагалуулсан ёрдгор .Шон.Хэд: хэд байна. Сүрэн багш, улс нийгмийн хө” рөнгийг ингэж сүйтгэдэг хүн байх уу? хэмээн ууртай хэлээл тэр хавийн хагар сан чийдэнгийн бүрхүүлийг тоол! гэж би дэнд хэллээ. Бид тоолов. лыг сшшожшулшшоэш3шшоишлшшслшис-шс ЗОРКИЙ-ДРУЖБА-50 18 см хэмжээтэй ХҮҮХДИЙН “ЭРЭЛ ЗУРГИЙН УРАЛДААН Бүх Холбоотын Лениний нэрэмжит Пио нерийн байгууллагын 59 жилийн Ой угтаж «Пионерская правда» Олон улсын хүүхдийн «Зоркий-Дружба- | 50» гэрэл зургийн уралдаан зарлаж оай на. Гэрэл зураг сонирхогч багачууд аа! ! Энэ уралдаанд оролцохдоо орчин тойр нї.хоо амьдралын сайн нөхөд, ахмад хүмүүсийн хэдэн жилнин | дараа түүхэн үйл явдал үлгэр жишээч байдлыг тусгах, мөн аравт, | баг, бүлэг, салаа, бүлгийнхээ сайн ажлыг гэрэл зургийн сурвалжлагаар тодорхой | харуулж болно. ! сонины газраас сайхан, найз болж үлдэхээр ! Уралдаанд ирүүлэх зураг нь 13 смх| байх бөгөөд зургийн ! “чинь нүдний “дас хүрч байв, Би (5 оркий- АбуЖга: хаа хальсыг заавал хамт илгээсэн байна. Нэг сурагчаас 20 орчнм зураг хүлээж | авна. Явуулах зургаа маш цэвэр дуг-, Дд хийж хаягаа тодорхой бичнэ. ралдаанд орох гэрэл зургийг 1971 оны | 10 сарын нэгний дотор доорхи хаягаар, хүлээн авна. 2 Москва, А--30 ГСП, ул Сушёвская! 91. редакция газеты «Пионерская прав да» гэхээс гална дугтуйн дээрээ «Зор- кий-Дружба-50» гэж заавал бичээрэй. ! “Утга төгс, сонирхолтой зургаа ирүүл | сэн оролцогчдыг дурсгалын липлом, с23| гэрийн тэмдгээр шагнана. Байр эзэлсэн уран бүтээлд медаль тусгай бэлэглэлийн ! зүйл дурсгана. ! гэрэл зургийн дугуйла Хамт олноороо амжилттай оролцсон ) нгийн хамт ОЛНЫГ нэгэн адил шалгаруулна. д 3- ! «ПИОНЕРСКАЯ ПРАВДА» ! СОНИНЫ ГАЗАР | 222-11:-8:2:2-1225240 Асуаны «эрэл Есипетчүүд олон үеийн турш Нил мөрнийг номхотгохыг эрмэлзэж байлаа. Хаад, эзэд хичнээн солигдовч өнөөх хү сэл эрмэлзэл нь хэвээрээ л үлддэг байж. Египетийн ард түмэн тусгаар тогтно лоо байлдан олмогцоо омогт их мөрнийг өөрсөддөө үйлчлүүлэхээр шийдвэрлэв. Ерөнхийлөгч Гамаль Абдель Насер ЗХУ-д хандан ард түмнийхээ тусын тулд их мөрнийг ашиглах их барилга байгууламж байгуулахад тусламж гуйв. ЗХУ залуу Египет улсад өгөөмөр тус лалцаа үзүүллээ. Ингээд Нил мөрөн дээр Асуаны өн- дөр даланг байгуулж эхэлжээ. Тэгээд Ч Асуан Зөвлөлт-Арабын нөхөрлөлийн бэлэг тэмдэг болсон юм. |Зөвлөлтийн мэргэжилтэн нар Асуанд их барилга ба рилиахын зэрэгцээ египетийн олон мян ЮА-46629 " болгожээ, 11 жилийн тэртээ ган хүнийг мэргэжилтэй боловсон хүчин эхэлсэн Асуаны их далангийн барилга дуусаж, өнгөрөгч нэгдүгээр сард ашиглалтанд орлоо. Асуан шиг аварга том далан дэлхийн аль ч оронд байхгүй. Тэр далан египе- тийн хамгийн аварга приамидаас ч 17 дахин их юм. Н Асуаны өндөр далан, цахилгаан станц тус орны нүүр царайг үндсээр нь өөрчилж ган гачиг, үерийн аюулаас авар лаа. Тариачид их газартай болж урьд нь жилдээ ганц удаа ургац авч байсан бол одоо 3 удаа ургац хурааж тэдний гэрт цахилгаан гэрэл цацрах боллоо. Ерипетийн ард түмний олон үеийн хүсэл эрмэлзлэл ийнхүү биелж, тэлний шинэ амьдралын бүтээн байгуулалтанд Чухал зэхам олов “С.ЧУЛУУНЦЭРЭН хэрэгжин | -- Энэ бүгдийг Үрлээ хагалсан байх ёстой. Бүгдийг нь Үрлээгээр төлүүлнэ. Төлүүлээд ч зогсохгүй...гэж Сүрэн багш их л,ширүүн хэлэв. Үрлээ: -- Би бүгдий нь хагалаагүй. Эртээр энд Дорлигтой явж байхдаа бас нэгийг хагалсан. Өөрийг хагалаагүй гэж хэлээд уйлж байлаа. Багш: -- Аа, тийм бий. Дорлиг чи яагаад нөхрийнхөө алдааг дор нь хэлж өгдөггүй билээ? Их муу нөхөр байна, чи гэхэд Дорлиг. дув дуугүй уруу царайлан ,2ог- соно. Би Үрлээг өрөвдөж, т-- Багш аа! Үрлээ үнэхээр бүгдий нь “хагалаагүй, байх. Хоёр чийдэнгийн бүр- “хүүл хагалсан нь үнэн байх. Бид хоёр -ойрд дандаа цуг явж байгаа болохоор би сайн мэдэж байна гэхэд багш, -- Нэг үхрийн эвэр цохиход мянган үхрийн эвэр доргидог гэдэг юм. Хүн хар саар хорьсоор байтал хагалж байгаа юм далд хэдийг ч хагалсан байж болно. Гэр орныхонд нь хэлж ярил, цана. Ачит чи явж аавыг нь олж ир гэв. Би Урлээгийн аавыг олж ирэхээр явж байхдаа «Үрлээгээ би л хэрэгт оруулчих лаа. Багшид нь хэрэггүй хэлжээ. Үрлээ- гийн аав яасан их уурлах бол? Намайг бүр үзэхгүй.болно доо» гэж бодохоос ай- Үрлээгийн аавыг ажил дээрээс нь олж ирлээ. Багш “Үр- лээгийн аавд болсон бүх явдлыг ярилаа. Үрлээгийн аав хэсэг дуугүй байснаа, -- Зөв өө, зөв. Бүгдий нь төлөх ёс- той гээд над уруу нэг том харахад би тэр харцнаас сүрдэн айж дэмий л харц бу- руулан газар ширтэв, Үрлээгийн аав том алгадах нь даа гэж сүрдэн чичирч байв. Гэтэл тэр хүн, с : ї -»- Үрлээ минь чиний жинхэнэ найз нөхөр боя Ачит байна. Дорлиг бол нөх- рийнхоө дутагдлыг хэлж засч өгдөггүй муу явдалтай нь эвлэрсэн тусгүй нөхөр юм гэж хэлээд. Дорлигийг бас нэг том харахад Дорлигийн "царай хачин өөр бол сон байж билээ. г. сэсмээ. АГНИЯ БАРТО Хичээлдэө очих замдаа Хичээлдээ Никита яарна Хэвлүүхэн гэгч алхална Зуур замаас нь тэгтэл Зуумхай гөлөг дайрав. Никита түүнээс айхгүй ч Наташа хажууд нь явжээ. --Ай яана аа? гэж охин Аймхай, нулимс бөмбөрүүлэв. Зоригтой хүү Никита Зовлонгоос охиныг аварлаа. --Даягүй. хичээлдээ оч!--гээд Дайрсан гөлгийг хөөлөө. Баатар зорнг гаргасанд Баяр хүргэлээ, охин Дахнад аврахын хүсэл Давалгаалж гарлаа. хүүд --Усанд живсэн ч болно Удахгүй нэг живээтэх! Ероолд нь хүргэлгүй би Есоор нь чамайг аврая! гэсэнд Чамтай чамгүй живэхгүй!--гэж Цаад охин нь уурлав гэнэ, Учир нь юундаа байсныг . Ухаарч Таня мэдсэнгүй а Онгон хүсэлдээ хүү Охиныг аварсаар явсан юм. Аварга чоноос салгатал Ангидаа ирчихсэн байсан юм! монголчилсон 1ТААДАМЬА ҮГИЙН СҮЛЖЭЭ -. БОСООГООР 1. Таван хошуу малын нэг, 2. 1Шүүсэн цагаа | ,А. Тусгай зассан урт сур, “дээс. АЛ 5. Гурилаар хийсэн нэг төрлийн . иддэг зүйл. . 7. Үерхэг найман хөлтэй, найман нүдтэй, шүлсээрээ тор нэхэн амьдар- даг. амьтан. : 8. Сүүг исгэж- хийсэн нэгэн зүйл цагаан идээ. . 11: Нэг нь нөгөөдөө. таалгах түү утгатай холбоо үг. 13. Өмнөд Америкт оршдог Мон-: тевидео нийслэлтэй нэгэн улс. 14. Монгол гэрийн унийг тогтоо- дог, цамхаг бүхий дугуй. 15. Зуны улиралд манай оронд нүүдэллэн ирж амьдардаг, усны шу- вуу. 18. Малын ноосыг зулж хийсэн нэгэн зүйл бүтээгдэхүүн. 20. Эрдэм номд сургадаг хүн. 91. Үүрээр зүүн зүгт, үдэш ба- руун зүгт үзэгддэг хурц өнгөт од. 22. Адуу мал барихад хэрэглэдэг тусгайлан хийсэн суран эдлэл. 28. Зөвлөлт Латвийн нийслэл 27. Юмны дүрсийг тусгайлан үзэх хэрэгсэл. ХӨНЛЛӨНГӨӨР 8. Зөвлөлт Казахын нийслэл, 5. Энх тайвны шувуу 6. Сэргийлэн хамгаалах албаны хүн. 9. Улсыг удирдан жолоодогч, улс төрийн байгууллага. 10. Таван хошуу малын нэг. 12. Хүн сууж явах дамнуурган сүйх. ) 14. Говь нутагт ургадаг сонгино- лог ургамал. 16. Эм буга. 17. Амны хөндийгөөр ямар ч саад гүй гардаг үсгийг нэрлэх нэр, 19. Ямар нэгэн Зүйлийг хөтлөх, уяхад хэрэглэх хэрэгсэл. 20. Зун цагт хэрэглэхэд зориулан махыг хатаасан нь. 22. Зураг зурахад зориулсан хэ- “| рэглэл. Їс эж Адуу, үхрийн сунгаж дэлгэсэн 25. Амьтны биед байдаг булчин- гийн бүлх шандас. 26. Махы нь хүнсэнд хэрэглэдэг, тахиатай ойролцоо нэгэн зүйл шувуу. 27. Байшнн барилгын хажуу та- лын хана. 28. Улсын төв хот. Зохиосон Ц. ДАШДОРЖ ТААВАР 1. Толины хоёр талд өлгөөтэй байгаа цагны нэг нь пагт нэг мннут түрүүлж, нөгөө нь цагт нэг минут хоцордог ажээ, Гэтэл 13 цаг дээр яг тэнисэн байна, Хэ ДЭН тагийн лапаа лахин тэчиэх вэ? 2. Хоёр найз уртаалаа 100 мөтэ мод той гуламжаар зугаалжээ. эг рх пагт 1 им ,нөгөө нь 600 м явлаг байж, Сайхь хоёр гуламжны базуун булангаас Зүүн бүлэн хүрээд л ээгээс янчаг бэ таапаллах болгонлоо мэхийн Ёеолпигоож байлаа. Зу гаалгынхаа эхний 25 минутанд тэо хо“о хэлэн улаа мэхийн ёсолсон болон зөвхөн нэг чиглэлЧ явахлаа ямэзэтэ хуганмаа зар цуулсныг бодож олоород! Ч.ПҮРЭВЖАЛ НЭГДСЭН РЕДАКПЫН ЗӨВЛӨЛ Д. Сүхбаатарын Нэрэмжит хэв дэлийн КОмбинатад ХЭВЛЭВ, Инпекс-44420 би--. байгуулс алдарт болж ба ” -Ауга Лепиний заасан замаг алдарт Фамынхаа мэргэн жолоодло гоор, феодалын нийгмээс кепиталист нийгмийг алгасан, социализмын гэ- рэлт замаар баттай замнаж яваа ма най орны бүх хөдөлмөрчид, түүний өсвөрийн үе, МАХН--ын 50 жїг-- лийн ойг В. И. Лепин, Д. Сүхбаатар нарын үндэслэсэн ган бат найрамд- лын баяр, социализм ялсны баяр,Мон гол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн ялалтын баяр болгон тэмдэг лэж байна. 313 «МАХН--ын мэргэн жолоодл0- “гоор социализм байгуулж | байгаа Монгол орны өсвөрийн иргэд болсон доо бахархдаг» гэсэн уриай дор сур явга. хөдөлмөрийп гурван жилийн алчаараа мапай орны цог золбоот өс вөрийн Сүхбаатарчууд намынхаа түүхт 50 жилийн ойдоо өргөх тай- яацдА сурлага--хөдөлмөрийн бахдам амжилт гаргаснаа баяртайгаар илт вдугаар сарын нє 223 7 “баатарчуу йт пионер сурагчдын дунд сул гнгүй суралцах, аравт, баг са лэг, анги үүрийн хөдөлгөөн «Тавап онцыг» эзэмшигчид «Д. Нацагдорж» | тэмдэгтэн оёлч нөхөрлөл 1218 байгуу Булган аймгийн төвийн ба Гуль, Өмнөговь аймгийн Хан н бага сургуулиуд «Улсын сургууль» гэдэг цол авс- тэрг Яав гацай олон арван пионерийн бү лэг, эвлэлийн үүрүүд улсын тэргүүн бүлэг, үүрийн болзол, биелүүллээ. Манай орны 81 мянга гаруй пио- нер, сурагчид 10 мянган километр аялж эх,орныхоё түүхт дурсгалт га зар социалист бүтээн байгуулалттай танилцлаа. Саяхан хуралдаж өнгөрсөн МА ХН--ын Төв Хороопы 1Х бүгд ху- рал, мал аж ахуйг тогтвортой хөг- жүүлэх тухай чухал асуудал авч хэ лэлцэж, нх ойнууд угтан тайлан даа амжилттай бэлтгэж байгаа ни0- нпнер” сурагчдын өмнө шинэ зорилт дэвшүүлэн тавьсныг манай орны өс- вөрийн Сүхбаатарчууд нэр төртэй биелүүлэх нь дамжиггүй.. - төвипииииииишиниииниийнйнининийиининиининииниишин Зурагт хуудсыг Д. ПУШКИН, д Ц. ЭРДЭНЭБАТ ШШШИИШИНЛШЛЛТЛ ЛЛтЛтТтТтТЗТтЗтзНТтЭзЗЗЧЗзЗҮЙЧЗИЛЛЭ К111222222271721717-12222 ! Дахь жшлдээ 9, (1169) Түмэн өлны тэргүүн болж сүндэр лэн гарсан Төр улсын манлай болж, өндөрлөн мандсан Олны хайрын далай болж бадран долгилсон. Одоо үеийн туг болж тодрон гийсэн Агуу Ленинизмийн мөнх сургаа лаар замнасан Ачит Сүхбаатар анх удаа үүсгэн байгуулсан Монгол Ардын Хувьсгалт Намын хаа 50 жилийн ойн баярыг тохиолдуу лан Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон голын пионерийн байгууллага, өснө рийн пионер сурагчдын өмнөөс энх- рий хайрт Монгол Ардын Хувьсгалт Намдаа халуун баяр хүргэе! Баяр хүргэе 1971 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН 1. - зээд бэлхэн гэсэн МОНГОА -АРДЫН-: ХУВЬСГАЛТ НАМ МАНДТУГАЙ! ЛХАГВА Үнэ 10 мө. МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНД . ИЛЭРХИЙЛЭЛТ Баяр хүргэе й --Багш Лениний заасан замаар, баатар намын мэргэн жолоодлогоор, феодалын нийгмийн бурангуй. ёс, ша. “рын шашины харанхуй суртлыг тайг дан хаяж, капиталист нийгмийг алга сан, социализмын гэрэлт замаар бат тай замнаж яваа Монголын иионер багачууд бид, Монгол Ардын Хувьс галт Намынхаа үйл хэргийн төлөө хэ- тангарагтаа чин үнэнч явж ирснээ баяртай илэрхийлж байна. ТО . о--Яруу алдарт Монгол Ардын Хувьсгалт Намын 50 жилийн ойг уг- таж өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид, Од, Сар, Дөл багийн баатарчуу- дынхаа хамтаар сүүлийн таван жилд " хийсэн ажлынхаа заримаас илтгэвэл: --Ленин багшийн мэндэлсний 100 жилийн ойгоор 171 мянган пионер сурагчид Лепинч шүүлэг амжилттай өгч, сурч хүмүүжиж, хөдөлмөрлөх үүргээ биелүүллээ. --Эх орныхоо түүхт дурсгалт га- Зар, социалист бүтээн байгуулалттай танилцахаар 81 мянган инонер сураг чид 10 мянган километр аялалаа. --Анги бүлгээрээ соёлч нөхөрлө лийн хөдөлгөөн өрнүүлж арван дөр вен мянга дөрвөн зуун пионер сураг чид хамрагдлаа. : : --Таван онцын эзэд 5840 хүрлээ --Ном, хэвлэл олныг уншнж, Дд. Нацагдорж тэмдэгтэн 5890 боллоо, --Гэрэлт сайхан эх орондоо хүчээ өргөлцөх зорилготой Гэгээн социалнамын барилгад тоосго өрөлцөх хүсэлтэй (Төгсгөл нь 3-р нүүрч) - 27712223 МАЖНЫ-...., СОУС ЛТ-ЛТЭЛЛЫ 557 ч 202172-33 ша! Амжилт ПРОГРАММ | Орос оронд мандсан Октябрийн хувьсгалын аугаа их чөлөөлөгч үзэл санааны дор монгол оронд үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн хүчтэй өр нөж, монголын хувьсгалчид 1919 оны дундуур хувьсгалт нууц бүлгүү дийг үүсгэн байгуулж, 1920 онд «Монгол Ардын пам» гэдэг ард ан- тийн улс төрийн байгууллагад нэгдэж улмаар 1921 оны 8 дугаар сарын 1- НД намын анхдугаар их хурлаар МА ХН--ыг анх байгуулав. Улс үндэстнээ чөлөөлөх, засаг чөрийн эрхийг хөдөлмөрчин ард түм мий гарт шилжүүлэх нийгмийн амьд ралыг өөрчлөн зохиох зорилт бүхий анхны программыг намып нэгдүгээр их хурал батлав. МАХН--ын удирдлага, монголын ард түмний шургуу баатарлаг тэмц лийн үр дүнд 1921 онд Монгол оронд империализм, феодализмыг эсэргүүцсэн ардын ардчилсан хувьс гал ялан мандаж, монголын ард тү мэн үндэснийхээ тусгаар тогтнолыг” байлдан олж, засгийн эрхийг гартаа авав. Хувьсгалын гол схөдлөгч хүч нь оросын ялгуусан ангийн тусламж дэмжлэгийг хүлээн авсан малчин ар дууд байв. Ийнхүү ард түмэн улс ор ныхоо бүрэн эрхт эзэн нь боллоо. 1921--1924 онуудад феодалын улс төрийн эрх ямбыг эвдэж, хамжлагат ёсыг халж, хүнд хүчир алба гувчуу: рыг устган, гадаадад төлөх ерийг хү чингүй болгож, эд хэраглэгчдийн хоршоо, үндэсний банк байгуулах зэ рэг гүн гүнзгий хувьсгалт өөрчлөлт хийв. Ингэж анхны программын 80- рилт хэрэгжин биелэв, П 1РОГРАММ онд намын (11 их хурлаас уяс орныг капиталист биш замаар хөгжүүлэх МАХН--ын жанжин шу тамыг тодорхойлж, 1925 онд намын ТҮ их хурлаас улс орноо капиталист биш хөгжлийн замаар хөгжүүлэх зо- рилт бүхий намын хоёрдахь програм мыг батлав МАХН, феодалын харилцааг уст гах, нийгмийн амьдралыг ардчилах, шинэ эдийн засаг. “соёлыг байгуу лах талаар олон зүйлийн хувьсгалт арга хэмжээ авч явуулсны дүнд БН МАУ--ыг тунхаглав... Хоршоо худал даа, санхүү--заэлийн системийг байгуулж, үндэсний мөнгөн тэмдэгт бий болгож. “гадаадын мөнгө хүү: лэгч худалдааны капиталыг тус ор- ны эдийн засгаас шахан зайлуу улс хоршооллын аж. үйлдвэр. орчин үеийн тээвэр, .халбоог үүсгэн хөг жүүлэв. Үүнтэй .уялдан үндэсний ажилчин аплги төрж. ардын сэхэатан өсөв. Хөдөлмөрчин олон соёл, шинж лэх ухааны шим хүртэх өргөн болол цоо пээглэж, ардын гэгээрэл. эрүү 1924 бүхнийг Аугаа манай программ | Ч - Б2-37, 2 зоригжуулсан | линг мгаалах ажил, шинж. аан, утга зохиол, урлаг хөг Намаас шашин лам нарын У уян хатан, зөв мэргэн шийд Ийнхүү БНМАУ, ЗХУ--ын ту мж, дэмжлэгтайгэар Ё алын ардчилсан шатны тыг амжилттай биелүүлл ээ хоёрдахь программ зорил Намын хэрэгжин биелж ПРОГРАММ 1940 анд намын Х их хурлаас циализмын үндэс суурийг тавих на мын гуравдахь программыг батлав. Дэлхийн П дайны дараа социалист систем бүрэлдэн тогтож, БНМАУ-д социализм байгуулах аятай нөхцөл вий болов. Феодализмаас хүрз, сүх модон анжис, гар хадуур, үйлний хайч, гар тээрэм, ажлын малыг өв болгон авсан монгол «рон хуньсга лын социалист шатанд эдийн засгийг төлөвлөгөөтэй хөгжүүлэн, Зөвлөлт Холбоот Улсын шийдвэрлэх тусламж социалист бусад орнуудын тусламж хамтын ажиллагааны үр дүнд ноо социалнст ёсоор үйлдвэржүү? байгуу сод түүний шинэ шинэ салбар лан, арчин үеийн тээвэр, холбоо хөгжсөнөөр БНМАУ хөдөө аж ахуйн орноос соцпалист хөдөө аж ахуй--аж үйлдвэрийн ороп болж хувирав. Социалист байгуулалтын хамгийн хэцүү, нарийн төвөгт зорилт 9 -лох ардын хувийн аж ахуйтныг хор шооллох ажил 1950--над оны эц сээр дууссаны үр дүнд эдийн зас гийн олон хэвшил «бүрмөсөн арилж, улс ардын аж ахуйн нэгдсэн соцна лист систем бий болж, нийт улс ар дын аж ахуйд социалист үйлдвэрлэ лийн харилцаа ялав. Хүн амын бичиг үсаг үл мэдэх яв дал устав. Ингэж, БНМАУ-д сониа лизм үнэн бодит зүйл боллоо, ПРОГРАММ МАХН--ын програмид «МАХ Н--ын зөв удирдлага, хөдөлмөрч дийн цуцалтгүй баатарлаг тэмцлийн үрээр Монгол орон феодализмаас со циализмд дэвшин орох түүхэн шил жилт хийж, намын жанжин шугам ялав» тэж өгүүлсэн билээ. Гурав дахь программын зорилт ийнхүү биёлж, МАХН--ын ХҮ их хурлаас намын шинэ дөрөвдэх программыг батлав. Программд БВНМАУ--д социа лизм байгуулж дуусгах саруул сай хан хэтийн төлөвийг заал тодорхой лоод, «БНМАУ--ыг өйрын ирээ дүй..гаж үйлдвэр--хөдөө аж ахуйн орон болгох зорилго нам тавья: бай на» гэж дурджээ, Б.МОНЦ (МАХН--ын Түүхийн инстн , тутийн эрдэм шинжилгээний ажилтан) ЄНИг. (х /) 12:1 4-42-35:2-5г4 бүеүҮ2 0сийс Ардын намын анхдугаар их хурал ЖЭРГ ИЙН ТӨЛӨӨ “БИЙГТУЛ! Зураач Равсалын зурсан зураг, с007754--22 220-0-20-5-52-55525 ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН 1921 оны найман сарын сүүлчээр юм сан гарнисзойд бичээч хэлмэрчээр ажиллаж - Цогбадрах аа! сарын 23--нд гүн Гүрсэдийн хашаанд тэд цугларч ардын залуучуудын ГИШҮҮНИЙ ҮГ Намайг хувьсгалт улаан цэргинн байтал нэг танил бичээч ирж: Чи залуучуудын нам (эвлэл)--д орох уу? Оршол энэ нам гэгчийг байгуулах гэнэ гэхэд би их сонирхож, 2 Хэн ч орж болох том уу гэхэд болно гэж дад жанжин Чойбалсан хэл сэн юм гэв, Тэгээд я-би дүү Галба, рийн цу лах ху ман зүйлт Д| анхны мөрийн хөтөлбөрийг рахаа дагуулан найман сарын л лаанд, дараа нь 25-нд «Бошгыг Халах залуучуудын эвлэл» байгуу- алд оролцож МХЗЭ--нийг байгуулах тухай тогтоол, МХЗЭ9Э--ийн най- 23--ны өд гар өргөн батлалцсан юм. МХЗЭ--ийг анх байгуулах хуралд Ц.Гүрсэд, Я.Цэвэгжав, Ч. Амгалан, Г. Найдансүрэн, 7Кадамба, Баваасан нарын 17 залуус оролцсон билээ. Бидний мхзэ, лт дайчин замнал туулж, хой үүсгэ Хувьс МАХН-ын шууд удирдлагаар Монгол эх орныхоо төлөө үедээ яруу сайхан түүхээ үлдээж огов. Пионер сурагчид та бүхэнд МХЗЭ-ийг үүсвэн байгуулсан анхны гишүүдийг тө- лөолж, МАХН--ын яруу алдарт 50 жилийн ойн баярыг хүргэж сурлага хөдөл мөрийн өндөр амжилт хүсье. мхзэ БАЛДАНГИЙН ТҮҮХИЙН ХУУДАСНААС. УУГАН ПИОНЕРИЙН ҮГ 1925 онд хуралдсан -МАХН--ын 4 жүгоэр их хуралд, майголын ппонер ба талуудыг, төлөөлж Улаачбаатар хотын Марксын нэрэмжит ипонерийн бүлгийн лвонер Баярын Дөржсүрэл гуай баяр хүргэж ингэж хэлжээ, Манай Ардын Хувьегалт На- мын 4 дүгээр их хурлын хүндэт тө лвөлегч та бүхэнд монголын пионер багачуудын өмнөөс халуун баяр хүр гяе. у Манай намаас жирийн ард түмэнд үзүүлсэн буюу үзүүлж байгаа хайр Сурагч Д. Ганхүү, МАХН--ын С, ЛУВСАНШАГДАРЫН . аха Тан иг ийг үүсгэн байгуулалцсан ууган гишүүний нэг ЦОГБАДРАХ л-- 5вожиж хєлвьс халамж агуу нх юм. Бидний инопер багачуудыг эвлэлийн хойчийг зал- тамжлагч болгож, бага наснаас сур тан хүмүүжүүлж байгаад баяртай байна. Бидний пиионер--багачууд бол, өмнөө тавьсан зорилгыг биелүү лэхэд бүх хүч чадлаа зориулна, Ма най намын 4 дүгээр их хурал манай инонерийн ажил үйлсийг улам сайж руулан бэхжүүлнэ гэдэгт итгэж бай на. Пнонер багачууд хэзээд бэлхэн! гэжээ. 5 50 жилийн ойн өдөр пионер боллоо. авсан гэрэл зураг : мал: сүргээ 7 тал Хүү ржүүлэх бодолтрй ргооны талсарт тариа НОГЄсо оо дуртай. жилд зун” өв сургуул Ч 55 н йл болссн тариа ногооны талбайд 54 яяпгуулаа анги, бургуулиараа ажил янгу! 45- ү7 мянгуулаа бид үйлдвэр, ба- рилте дээр ажил: д 2 “Намаас тавьсан зорилтыг бие- зүүлэхээр дөрвөн мянгуулаа бид ма лын хашаа барилилза. Ь “Хамт олноороо амжилттай сайн суралцахын төлөө дунд дүнгүй еалаа, бүлгийн хөдөлгөөнийг өрлүүлж ийн зийн хүртээл болгохоо, “ Ажил хөдөлмөрч ариун нандин эан чанарыг эзэмшин алдагдал халг дал, НӨӨЦ баялгийг ашиглаж, арыгч тамч аж ахуйч байдлыг эрхэмлэхээ, --Эх орныхоо тэмцэл ялалтын түүх социалист бүтээн байгуулалттай та- иилцаж, байгалийн баялаг, хөдөлмө рвор бүтсэн эд зомс, нийгмийн хөрөн тийг ямагт хайрлан хамгаалагч бай хаа. г) --Нам, ард түмний хувьсгалт, дай чин, хөдөлмөрч уламжлалаас цуцалт гүй суралцаж эрхэмлэн хүндэтгэх үз лээр хүмүүжихээ, --Төрөлх эх орон, нам, ард түмэн дээ халуун хайртай ангич намч шинэ нийгмийн үзэл санаа, иролетарийн ин тернацноналИизмд чин үнэнч байхаа, --Энхрий хайрт Намдаа нүгэл төгс илэрхийлж байна. --Ирэх таван жилд ахуйд чи МАХН-ЫН ТӨВ ХОРОСНД Эрдмийд алтан линрагнэас Энхрий хайрт намынхаа Таваг мянгуулаа бил цэгэглэн ист хөдөө хөг аж Замыпнхза хагасаас буцахгүй Намынхаа заасныг биелүүлнэ Баатар малчин Очир “Тогтгарэл 2 Лувсан гуай нарынхаа Баялаг туршлагын сангаас сурал цаж Ахмад малчдын халаа болж хослуулан, МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ :НАМДАА Нарны халуун ндчинд сайхан цэцэг дэлгэрдэг шиг Нам таныхаа халамжинд багачууд бид өсч байна. Насан багаасаа, мөнх үнэн сургаалыг чинь дагаж Цайдвары чинь өргөх ирээдүй болон ургаж байна. Эх орныхоо үүрдийн дулаан элгэн дээр төрж Эгэл олныхоо үлэмжийн ивээлт гар дээр торинж Эцэг болсон намынхаа үнэний гэрэлд дэлгэрсэн Энэ үеийнхээ хувь заяагаар бид бахархаж байна Өвөг аавд минь амьдралын жаргал эдлүүлсэн Өмөг хайрт ээжид минь ажлын баяр өгсөн Өнөөгийн бидэнд эрдмийн ширээ зассан Өгөөмөр их ачит нам тандаа баярлаж байна Энх тайвныг сайхан амьдралын хууль болгосон Эв найрамдлыг саруул замын заяа болгосон Эх орноо жаргалын гарэлт замаар жолоодсон Энхрий намдаа бид үрийн сэтгэлээр баярлаж байна Гэр орондоо бид хөөр баяртай амьдардгаа Залуу. малчдын: эгнээг өргөтгөнө. РБ.И. Ленни, Д. Сүхбаатар ча рын байгуулсан Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний эвдоршгүй ган бат най рамдал, социалист хамтын нөх лийн орон, хөдөлмөрчлийн эв сапаа ны їзгдлийн үсал є їл ямагт чин үнэнч байхаа Намдза илэрхийлье! --Идархийлье Илэрхийлвье. »«Номмуннзмд суралцацгаа! гэсэн Лепиний сургаалыг дагаж: Эх өрнөө хөгжүүлцгээ! гэсэн Сүх баатарын гэрээсээр замнаж шинжлэх ухаан техник соёлын үр шимийг эр хэмлэн эзэмшиж хөдөлмөр сурлагыг эх орноо Тэнгис шиг ергөц цэцэглүүлэх” - Гэгээн танхимдаа бид хөгжил цэнгэлтэй сурдаг аа. Амралтаараа бид ах эгч шит ажилладгаа Ачит нам таныхаа ивээл гэж дандаа боддог Саруул сайхан ирээдүйдээ , Санаа шиг уужим эх орноороо бахархаж байдгаа Хамаг ардынхаа сайн хүү нь байх сан гэж хүсдгээ Хайрт нам таныхаа ач-л тэж боддог. Тэнгэр шиг өндөр.олны сэтгэлийн оргил ї- -Э4 Нар ашиг халуун ивээдтэй, хур шиг-ариун НЬ. 4 Нам таныхаа үйл хэргийн төлөө хэзээд Эх болсон орны минь арнулан инэвсэн нар-- Эцэг болсон олны минь алдаршын мандсан нэр Нарт орчлонд өндөр их алдраа түгээсэн Нам таныхаа үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн! үйлст апльяас билэг хүч чадлаа бүрэн дайчлахаа Монголд Ардын Хувьсгалт Намлдса илэрхийлье! --Илархийлье. . Илэрхийлье ч-Аа жаргалаыа багачууд бидний эх орон.Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг соцнадаамын гэрэлт, замаар удирдан жолоодогч Монгол Ардын Хувьсгалт Намынхаа . үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн! ? --Хэзээд бэлхэн! Хэзээд бэлхэн! Л.СҮХБААТАРЫН НЭРЭ ЇЖИТ МОНГОЛЫН ПНИОНЕРИЙН БАЙ гууллАГЫН төлөөлөгч НӨ Я5НЕР СУРАГЧИД 1971 оны 3 дугаар сарын 1 : Улаанбаатар хөт. “бид итгэж лвдГаа 23213 оломгүй итгэлийн манлай . бэлхэн! (0 П. ПНҮРЭВСҮЭРЭН ФөөРӨӨӨӨӨРӨӨӨӨФӨӨӨӨРӨФӨРӨРӨӨРӨӨӨФӨӨӨӨРФӨӨРӨФӨӨӨФӨӨӨФӨөӨөӨФӨөӨӨӨРӨФӨөӨөӨӨӨӨӨСӨ лааны нь дэвтэртэй чуудын ажил байна. Тэд тайландаа нийгмийн Тус- тай хөдөлмөрт авчээ. Сургуульдаа салаагаараа МОД Ї тарих гэнэ. Мөн аригч гамч хүмүүжилтэй болох үүрэг авчээ. Туяагийн хичээлийн дэвтэр бол гон цэвэрхэн. рүүд ч цэвэрхэн. яаас улсын болон хөдөлмөрийн бавт- руудын намтраас хөдөлмөрийн тухай зүйр цэцэг үгээс гэх зэрэг тэмдэглэ- лийн олон дэвтэр хөтөлдөг. орон нутгийнхаа тазар зүйн толь ХӨ- төлж, сургуулийнхаа түүхийг судалж мэдсэн байна. Туяа өөрөө тэргүүний сайн малчин Дашдорж гуайн малч | ажиллагаа, амьдралын түүхий нь су- далж байна. ! ! | Туяагийн үлгэр дуурналлаар сз- инонерүүд тэмдэглэлийн болж, хөдөлмөрийн єай- амьдралаас суралцаж оролцоно гэж үүрэг соёлч боловсон, Садааныхны нь дэвт- түүний “«алааныхан “Хүүхдүүд ээ! Онц Туяатай танил- цацгаа! 3 Архангай аймгийн Хотонт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 6--гийн 4В» бүлгийн сурагч. Тэр салааны дар та, й салаанд есөн пнонер бий. “Тэд их өйууд угтсан тайландаа бэлт ТЭЖ байна. Салаан дарга ямар байвал. лпонерүүд түүнийг дуурайдаг. Туяа өөрөө тайландаа авсан үүргээ амжилт сай биелүүлж байна. Тэр юуны өмнө салааны пионерүүддээ сурлагаараа Үлгэрлэж байдаг. Туяа хичээл давтах өөрийн арга барилтан. Хичээл тарс- НЫ лараа амарч, тоглож байгаад би- “ЧИХ даалгавраа, өглөө эрт боёч унших Хай исвраа: хийдэг. с Туяа знэ хичээлийн жилд (53 МОМ уншжээ.- Туяагийн гсалааныхан сурлагаар муухан байлаа. Туяа салаа «Таараа 100 хувь суралцах үүрэг авч сурнаэ биелүүлжээ. Салашг даргын 4 арг энэ. ээ! раа үлгэр ,дууриал болсон нь ” Туяагийн салааныхан, тайландаа М. авлал, циенерийн байгууллага, -ЭХ өрөн, ард түмнийхээ. хөдөлмөр 1эмцлийн түүхийг судлах үүрэг ав- та Салаан дарга Туяа нам, Мерийн түүхээс, ахмадын сургаа- Салааны пвонер бүр хариуцсан шин рээ сандлаа хавар ямар ч засваргүн бүрэн бүтнээр нь Хүлээлгэн өгөх үү- рэгтэй ажээ. Улс түмний тайрамдал нөхөрлөлд үнэнч үзлээр хүмүүжнэ тэж Туяагийн салааныхан т. аа үүрэг авсан байна. Пионер бүр найрамдал нөхөр- лөлийн сэдэвт дуу шүлгийн цуглуул," гатай болж чаджээ Туяа, зөвлөлтийн. ЯЛепа, Свстлапа хоёртай за пнопер хидлаар тогтмол харилцдаг. Их 94-. нууд угтсан тайландаа авсан үүргээ биелүүлэхийн тул, онц Туяа болон түүнни салааныхан тийнхүү ажиллаж байна л Ж. ДАШДОНДОГ | | НИЙСЛЭЛИЙН ПИОНЕРУУД: Нийслэлийн инонер сурагчдаас МАХН--ын 50 жилийн ой угтаж намдаа өгөх тайланд бэлтгэж бай- . гаа ажлаар нь район бүр булан бай гууллаа. Ажилчны район. 18 дугаар сургуулийн шиане- рүүд нилээд зүйл хийжээ..7 --тгийн үл Бофиит ЯТТ ЄТУТ “НАМЫН ОНД ва наамал банзаар шатар санаач лан хийсэн нь аятайхан болоо: 17 дугаар дунд “сургуулийн 7--гийн «Дэ» ангийн 3 дугаар са лаа улсын тэргүүпий салаФ боло- хоор үүрэг аваад ажиллаж байгаа юм.. Бүлгийн дарга Г: Алтанцэцэг энэ салааны пшианер. Энэ: охин «Г», ангийн пионер...Б,. Кавзанду-,...ХуВьсгадын,, түүхт... хөшөө... дурсгас, лам тайлангийн дэвтэртээ танлан гийн удирдамж, амлалт, үүрэг, биелэлтээ бичжээ. Энэ давтарт:БН. МАУ--ын баатар, гавьяат ,хүмүү: сийн гэрэл сураг, үйл тухай бичлэгтэйгээ байлаа. 32 дугаар сургуулийн 7--гийн- «Г» ангийн сурагч Дамдинсүрэн хөдөө аж ахуйн хөдөлмөрийн баат руудын гэрэл зургаар альбом хийж, малын тухай зүйр, цэцэн. үгийн цуглуулга хийсэн байв... .. Октяйрийн район. Нийслэлийн 30 дугаар сургуулийн :7--гийн «А» анги МАХН--ын 15 их хур лын тухай товчхон бичиж гэрэл зургаар нь эвхмэл ном хийсэн нь, аятай болжээ. Пионерүүд наамал, банз, шилний хэлтэрхий ашиглан Монгол Ардын Намыг үндэслэгч “Д. Сүхбаатарын дүр, «Социализм өөд урагшаа!» зарэг бүтээл хий- жээ. гс Ардын партизан цэргийг анхны, дөрвөн хорооны нэгний дарга. Хас-: ““баатарын тулалдаж явсан тазрыг таврын зураг дээр тэмдэглэнс-утас ““гатсай нь ойлгомжтой болжээ. Са. наачилга .багадахгүй юм, ,Пшонер .Б. Оюунчимэг цагаан будаа «өрж, Лениний дүрийг бүтээсэн “байв. Сүхбаатарын район. 39 дүгээр сургуулийн 6--гийн «Дэ» ангийн пионер бүлгийн дарга Д. Гүндэг-, маа монгол орны газрын зургийг, наамал. байзаар эвлүүлаг хийсэн байна. 7--гийн «Б»,ангийн шшо- нер Т. Ганхуяг «Тугал» гэсэн сай хан зураг зурж, 6-гийн «Д» ан- гийн пионер Г. Наранцэцэг «Мал “чин” хүүхэд» “хатгажээ.. БОЧынн З дугаар сургуулайн “7 гийн «Д» -ангийц ппонер Д. Тэрбиндаг- амьдралын лын гэрэл зургийн цуглуулга хий сэн байв. “- Бас ардын ардчилсан долоон ор ны пионерийн сонины цуглуулгаг тай болжээ. Мен-дөрвөн орны 350 марк цуглуулаад байна. Єалааны тионер бүхан?Э»- 4 төрөлжсөн дэв. тэртэй) 7-507 24 “дүгээр сургуулийн Т--гийй «В» “аагийн тионерүүд, мад аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүнээр арван самбар хийж сайхай санаа- чидга гаргажээ. 2 «Найрамдлын район. 30 дугаар сургуулийн шийнер сурагчид таван жигүүрийн дор намынхаа 50 ли- лийн ойг хэрхэн”угтйж байгаагаа тэмдэглэсэн”5 дэвтэр хөтөлсөп бай даа. Ппоперүүд үйлдвэр, албан бай гууллага нийт 46 газрыг эрэн, сур ВАЛДИЛЖЭЭ. 66: эн 14: дүгээрггсургуулийн пионс- рүүд 490 хээлтэгчээсгавах төрийн тоог зурж, ноосны үзүүлэлт хан- сэн нь памшын шийдвэрийг ашюнер баатарчуудад тайнулаже чухал ач хо гДӨЛТү "рёлтжээ... 55 “У13 дугаар-сургуульсМанай сур гууль-Эхөриоороо онилийн.дө- тор 14000 км аяллаа» гэсэн бу- лангтаргажээ. Энд байгаа зүйл сур тууль дээр байгуулах эх ориоо суд лах музейп-Өчүүхэй хэсэг нь юм. . МАХН--ын 50 окилийн ой уг- таж , Улаанбаатар хотын дөрвөт райенд байгуулсан пиоиер сурагч- “дын бүтээл, хийж байгаа ажлаар гаргасан будаг нь нийслэлийн пио нер сурагчид цам, авладдаа өгөх тайдандад жигдэрн байгааг харуул лаа, Эл :ї223 й Тоос ОЖ, хоРЛОО 27777 277 үү? Өглөө сэрүүтээ л: -- Ээж ээ, алим авч ирээрэй! - Би чамайг эзэждээ хэлнэ Манай их зохиолч Нацагдорж: Монголын үгэегэлэнт Намайг төрүүлсэн ээний, Яруу сайхан эгшгээрээ Зөөлөн цагаан гараараа Хөдөлгөн өсгөсөн ээжий Зүйтэй уран үгээрээ Энэ үгийг та нар өдөрт хэдэн удаа Хамгийн олон хэлдэг үг чинь энэ! 5 Ээж ээ, би өнөөдөр онцсайн дүн авлаа. Ээж ээ, энэ чинь болохгүй юм. Ээж над цамц авч өгнө гэсэн. найдвартай холбогдсон үгээ ээжтэйгээ даг. Өдөрт «ээж» гэдэг үгийг мянган удаа, түмэнтээ хэлэвч хэл эцэж, сэтгэл цуцахгүй, Өсөж том боллоо ч гэсэн «ээж» гэдэг эрхэм хүн эрхэм үгээс уйдахгүй, насан турш л хэлж, хамгийн сайн сайхан бүхнийг ээжтэйгээ холбож, хамгийн хүнд хэцүү үед ээжийгээ дурсан санаж дууддаг юм. ” арангуа | Бөн бөн бүүвэйлсэн ээжий үзье. й/ 7 2 хэлдгээ мэдэх ь байна. гэж хамаг итгэл холбож ярь- дох юмст энэ чухал “Увс... Ардын намын үлдсэн нөхөд явсан төлөөлөгчид ца гаан гамин, феодал ноёд зэрэг зүйл зүйлийн дайсныг нэвтлэн ажил хэргээ нууц харилцахын : хүүр бичиг» зохион баталжээ. хааныг «Төвд хоргой», Сюй-Шү 7Каныг «Хээр морь» их бууг «Чонын арьс», пулемёт бууг арьс» гэх мэт хувьсгалчдын нэр хувьсгалтай холбог- р өөр нэр өгч, 800 орчим үг жагсаахад их жапжин Сүхбаатарт «Ээж», дэг нэр оногдсон юм. Ээж гэдэг юутай ч зүйрлэшгүй хүн төрөлхтөний нандин үгийг оноож өгсөн нь ёстой нүдээ олжээ. хээ төлөө амь нас, риулсан тэр хүн бол үнэ 3 тай энэ нэрийг эдлэх эрхэм гавьяатай хүн. 4 Ийм учраас энэ нэр оногдсон тэр их хүн » ї Тавин жилийн өмнө их жанжин Д. Сүхбаатар, түүний хамт зүтгэгч Х. Чойбалсан хоёр эх орноо Ха- рийн түрэмгийлэгчдээс чөлөөлж, ард түмэндээ эрх чөлөө олгох гэж, одоогийн Улаанбаатарын суурин дээр оршиж байсан Богдын хүрээнд хувьсгалт нуун | хоёр бүлгийг зохион байгуулжээ. Зорилго нэгтэй тэр хоёр бүлэг 1920 оны 6 ду- гаар сарын 25--нд Зүүн хүрээнээ орших журмын | нэгэн нөхрийндөө цугларч Монгол Ардын Нам гэдэг | хувьсгалт нууц байгууллагыг байгуулжээ. Ардын нам, юуны өмнө Монголын ард түмэнд эрх чөлөө олгоход түшиж тулах ханийг Зөвлөлт Со- циалист Бүгд Найрамдах к үзсэн учраас Зөвлөлт Орос Улсаас тусламж эрэхээр одох хүмүүст Х. Чойбалсан, Догсом нарыг томилсон . рос Улс, нх Ленин гэж «нууц түл-. Нууц түлхүүрт Богд «Шилүүсний тү: мэн 7 Чойбалсанд «Иван» гэ- МЭГаг ЛА авд. их жанжин Сүхбаатарт Бүх ард түмний» ариун хүслээ чин үнэнээсээ зо- 3 сээр хүн бүхний хамгийн ас ЗЭ 467: минийч Сурган хүмүүжүүлсэн ээжий... гэж ээжийгээ ээж, чиний ч ээж, ээжийн чинь ч ээж, бүх ард түм- 7 7 магтан дуулжээ. ний ээн! с ? г! Г Хүүхдүүд ээ| Бид түүкийн этэн хуудас сөхөж . Сэтгүүлч Б. ӨЛЗИЙСҮРЭН 1! ЕТЛЖТ2 ЗОХГХАРЫКТ”” р үэгэтсэнлижэлэлээлжлииэєєилэмЦттүллҮВЭиЛЄОйБҮНТХҮШН ЛНБАШӨИТЛЛИ220Ы билчир Гангатайн баг раа харагдмагц Самдан ардаа явсан Арвайд зогсох дохно өгч ганцаар дав Сэлэнгийн хин одов. Түүнийг тосож цэргийн гурван морьтой хүн хуарангаас дав хиж ирэв, Ойртон ирсэн морьтон х! со мүүс яах аргагүй монгоа хүмүүс хад.нь Самдангийн єэтгэля амарч шар га мориндоо ташуур өгч өөдөөс ньто сожс очлоо. Мэнд амраа мэдэлцэж ирсэн хүний ахмад нь ам нээж - Хэт нутаг х : - Түшээт хаан аймэг Эрдэнэ вангийн хошуу -- Хэрэг зорнт хөэндэв? -- Сүхбаатар жанжны цэрэгт ёа налаараа эсэх єтзсэн ай. »- Ганцаараа юу? эс Үгүй. Арвуулаа гэхэд тэр гур вын царайнд илэрхий баярласан шинж тодорч, -- Зүйтэй сайн байна. Энэ бол Сүхбаатар жашкны цэрэг. Манай жанжин та нарыг дуртайяа цэрэгтээ авна гэв. Самдан буцаж давхиад гүвээний цаана үлдсэн нөхөддөө дохио өгч цө мөөрөө цэргийн хуаран руу дөрөө харшуулан сүр жЖавхлаптай жагсаж одлоо. Тэднийг нэгэн сул гэрт байр луулжээ. Ямаан бүрээ татаж цэр- гүүд түргэн жагсаалд жигдрэв. Сам- дан ч гэсэн арван цэргээ жагсаалын хамгийн дор талд аваачиж зогсоов. ТНагсаалын өмнүүр дунд зэргийн ну руутай нарийхан цагаан залуу ийш тийшээ холхиж байснаа өндөр дуу- гаар:. Цэргүүд ээ! Өнөөдөр манай цэ рэгт бас дахин арван хүн шинээр нэ мэгдлээ. Энэ бол ард олныхоо тусын тулд єэтгрэл зориг шулуудаж өөрс- дийн сайн дураар ирсэн Түшээт хаан аймгийн Эрдэнэ вангийн хошууны гөрөөчип Самдан даргатай арван цэ рэг юм. -- 1ШЦинэ цэргүүд урагшаа тав ал- хаад марш! гэхэд бие биерүүгээ тай- хан харж байсан хэд Самдангийн до хпогоор жагсаалаас гарч алхлаа. За- рим нь тав ч биш долоо алхчихаад эргэж харан зогсоно. Арвай биеэ байдгаар нь чангалж номхон -коман- даар толгойгоо ч хөдөлгөлгүй ал- хаад ер зогссонгүй. Өнөөх цагаан за луу Арвайг харж байснаа инээж ---1Пинэ-цэрэг Доороо! гэхэд-Ар вай сая “зогслоо. Ээ--рэг! Алхаад марш гэхэд буцаж явахдаа Арвай нөх дөөсөө ганцаар түрүүлж явснаа сая мэдэж “царай нь улайв. 8 Сүхбаатар Самдантай уулзаж хүн», бүрийн нэр ус, нутаг оронг асууж хамгийн сүүлд нь жагсаалын адагт зогссон Арвайг өхөөрдөж мөрөн дээр нь гараа тавиад - Ухрахыг мэдэхгүй ийм цэрэг манайд хэрэгтэй. Ёстой сайн цэрэг байна даа чи. Нэр хэн гэдэг вэ? гэхэд - Арвай гэж хүү цовоо дуугаар. хариулав. Сонин Бэ нэр байна. Аа хэдэн Хүүхдүүд ээ! Та нарын анд нөхөд Зөвлөлт Хож боот Улсын пионер багачуудын төв хэвлэл «Пионерская правда» сонин» орлогч эрхлэгч С. Фурин манай сони- ны урилгаар зочлон ирж монголын хүүхэд багачуудын амьдралтай та- нилцлаа. Нөхөр С. Фурин Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Бай- гууллагын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Дашдовдон болон «Ино нерийн Үнэн» сонины зөвлөл, сонины хариуцлагатай ажилтнуудтай уулааыж өөрийн сонин хэвлэлүүдийн туха дэлгэрэнгүй ярив. . Хүндэт зочин С, Фурин Булган ай- магт зочилж улсын тэргүүний СУР” гуультай танилцаж, хувьсгалын түүк дурсгалт газруудаар явав. 1 Нөхөр С. Фуриныг хүндэт пионер элсүүлэв. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ би Ё настайв? | -- Арван зургаа. Сүхбаатар инээмсэглэн рүүчийнхээсээ ч сүрлэг гаар: булж Тсүлэх ухарч тү чанга ДУУ: Нөхдөө! Бидний дунд ийм жавхаатай цэрэг байдаг нь ямар сач хан бэ? Энэ бол монголын ард тТү- мэн хүүхэд үүхэдгүй улс эх орныхоо эрх жаргалын ,. гөлөө амь бие хайр гүй тэмцэж байгаагийн батлагаа мөн. Миний хамгийн отгон цэрэг чи эх орныхоо төлөө амь хайргүй тэм- цэж энэ.сэлмээр харийн дайсныг хиартал хяргаж явсугай! гээд Арвайд Сүх жанжин сэлмээ өгөхөд сүрдэж балмагдсан хүү аав руугаа хар- лаа. Самдан хоёр гардан авч сэлмийг . үнс!. гэж гар хөлөөрөө до хиж -байна. Арвай өвдөг нугалан сө хөрч сэлмийг хоёр гардан аваад эх- лээд духандаа хүргэж-ёслоод дараа нь үнсэж гүн хүндэтгэлтэйгээр босч ирэв. Түүний тугал хар нүдэнд бая рын нулимс гялтганана. Жагссан, олон“цэргүүд ура! хашги ран баяр хүргэвг Хүүгээ харж зогс- сон /Самдан баярласандаа өөрийн мэ дэлгүй. шахам жагсаалын өмнө гүйн гарч, хүүгээ үнслээ. Энэ гүед ура! цуурайтсаар байлаа. Ц .,ЭРДЭНЭБАТ “АРВАН ТАВТ (Тэмдэглэл) Тааваар бэлчээрлэсэн хоньд захаасаа хуйлран үргэхэд хоньчнш хүүгийн сэт гэлД «Чоно ирлээ» гэсэн бодол сэртхийн бууж, хашгиртал хоолой нь зангираад дуугарч чадсангүй, Хонь үргэсэн Ё: гүйсээр гүвээн дээр гартаа алат морь , буу үүрсэн нэгэн эзгээд янзын хүн саж луулж яваа харагдав, Тэр хүн хоньчин хүүг үзээд мөрөвчилсөн буугаа гартаа авахад Нямхүү айсандаа шууд гүйсээр хониныхоо дунд оров. Сайхь хүн цааны шогшуулсаар одов. -- Түүнийг хонь хөрнулж явахад нь гамин алж гэнэ, Цагаантан устгэж гэнь гэсэн томчуудын яриаг нэг бус удаа сонс сон хоньчин хүү үд болоогүй байхад хонио хөөсөөр ирэв, Чи чинь Өвчин тусав уу? Яаваед эрт ирэв. Хонь холоог хвөлөө, “Чамайг хэн тоож алах юм гэхчилэн ЭЭР аввай загнаж гарав. 2 ” Энэ сацуу зүүнээе вурээн морьжон довтолсон ирлээ, Тэ -- Бид Хатенбиатар вєнгийн цайргүүд байна. Саяхандаа Теєнай үүгээр ёлзг морьтой, ганц брос хүн явав уг? зэхэд аманцар байрын шөр авгай хоньчин хүүг зааж, -- Энэ золигт Яя нэг юм харагдаж гз- нэ. Чөтгөр л үзэгдээ биз. Очиж, очиж зиүүйд та нарын хэрэгтэн хүн юу гэж харагдахав. Явдалд чинь саад болно эрт хэн явсан нь дээр гэж өгүүлэв. Энэ гур вын ахлагч Зїамьян: : -- Хүүгийн үздэг яг мөн. Морь эмзэллэ! Танай хоньчиын аваад явна гэ хэд сайхь авгай, -- Нялх амьтпыг юу боллоо гэж. 3а- мын хүн дагуулаад явуулах юм бэ?. Бид нийг хонио яаж хариулаг гэяс бодож бай на? Чадахгүй гэж омогдов. А--46691 5 ДХ. Сухбаатамын мавэмжит- Улсын хэнлэлий -- Бид ардын засгийн газрыг төлөө лөн ярьж байна. Та бүхний эрх жарга лын төлөө л явж байгаа хэрэг, Шинэ тул рар засат төрдөө хүн бүхэн хүчин зүт- гэж туслах ёстой. Бушуул, явцгаая! гэ хэд тэд юу ч хэлсэнгүй бүх юмыг бэлэн болголоо. Нямхүү журамт цэрэг 7Камьян, Дэн- дэв, Гүржэв нарт газарчлан нөгөө этгээ дийн мөрийг мөшгин явсаар Хутаг ду лааны өртөөн дээр тосч баривчлахаар газар дөтлөн очицгоов. Эрэл сурал болж яваа энэ этгээд хэн болохыг Нямхүү яа хан мэдэх билээ. Өртөөний Даамал өв- гөнд Жамьян, Хатанбаатарын цэрэгт бут цохигдсон цагаан цэргийн суман- гийн дарга Ягнаа гэгч Ховд уруу холдоо барихаар явсныг хөөн баривчлахаар яваа тухайгаа ярихад Нямхүү сая түү ний учрыг олжээ. Төдөлгүй дайсан эт гээд алсаас айсуй яваа нь харагдав. 7Ку рамт цэргийн нөхөд тэр даруй буу зэвс гээ нууж жирийн өртөөчинї байдлаар хувцаслав. Дайсны холбоочин ямар ч еэжиггүй ирэв. Би, танаа Богд өзэн хаа ны цэрэг хүй. Яараатай єжлаар явж байна. Хоол унд хийж, унаа бэлтаа! ёо- мээд бүу тулган їтвөрдөхалд (өмс, Дэндэв нар хэвээний ертөөчын мал бэхолзөн морь змэзаллэж, хоёЯ-- бвлчралээ. Төр этгээд буугаа халаасан 488 хийн аягатай цайг хөйёр гардан барьж уунад гэнэт дайран баривчиллаа. Түүнийг байцаан асуухад өөрийгөө ца тавн цэргийн сумангийн дарга мөн гэд төг баталж, 1 - Уяиастайд болсон явдлыг Ховдод байгаа цэргийн эрхтнүүддээ яаравчлан мэдэгдэж, Хатанбаатарын цэрэгтэй их хүчээр тулалдан өшөөгөө авахаар яваа “гэдгээ ярив. «Оргодол Ягнаагаас нэгэн цай чанахын хугацаагаар алягуурласан бол! тэр этгээд зуур замдаа өртөөчин ба нутгийн ард түмнийг сүйтгэж болохын дээр зорьсон газраа хүрэн хоябоо барьж биднийг аюул нөмрөл улмаар дээрэм тонуул, аллага хядлага үүсэх . байлаа.. Харин түүнийг нэгэн хоньчин: хөвгүүн үзэж, ул мөрийг мөшгилцсөнөөр завдан амдаж устгав» гэж журамт цэргийн нө хөд Хатанбаатарт айлтгажээ. Ё Арван таван настай бяцхан хүү ардын зєввийн омнө вуунж, дайсны сумтай лаюкуу ДКаньян, ,Дэндэв нарын хамт Хатанбай анхныхаа гавьяа бвй- холбоочны зуун хорин (винтов) бууг. үүрч тарын ик цэргийн хуаранд хүрэлцэн очин, ардын журамт цэрэгт элсэн ор жээ. Ход хоногийн дараа Нямхүүг жан жины тарын хэрэг хөтлөгч, Дамдинсү- рэн дуудаж Хатанбаатарын шагнал хэ мээн арван хэдэн эх хадаг хориод ам цагаан цууямбуу өгөв. Хүнээс сэтэр хий самбай ч авч үзээгүй бяцхан хүү ийм их хүнээс маш өндөр шагнал авсан даа ихэд баярлаж нулимс дуслуулжээ. ТКаал хүү Гэлэнхүүгийн, хорооны хо рин цэрэгт багтаж Дүүрэгч ван, Цогт ван гийн нутгаар бугшиж байсан цагааны генерал Казанцевийн цэргийг бут цох" хөд оролцож, өөрийп алсан дайсныг хүүхдийн сопиуч зангаар алдалгүй тов н жомбинатад хэвлэв. материалын үйлдвэрийн Яампы лоход арван тав хүрч, өөрийнх нь иастай тэнцлээ. /Нэгэн, өдөр. Нямхүүг жапжи дуудлаа гэв. «Гэтэл жанжин дуудсан биш харин урд” зүс үзсэн өндөр бор хүц байв. Тэр хүн, Ь -- Чи өпөөдрөөс эхлээд “Хатацбаата- сын гарын зарлагаар очио. Цай хоолы ть зөөнө. Өргөө гэрт нь гал түлж янсзал па. Бас ойр зуур явж хүн дуудна. Одоо жанжинд бараалх! гэж өгүүлээд дагуу- лан оров. : с1Я Ийнхүү бяцхан Нямхүү Хатанбаата рын дэргэд дөч шахам хоног ажиллаж байтал Хатанбаатар Магсаржавын цэ рэг Ховд хязгаар тийш хөдлөх боллоо. Энэ үед хүйтрэх тийшээ хандаж байсан тул Нямхүүг нас бага, хувцас хунар муу тай гэж нутагт нь үлдээжээ. Э7 Бяцхан партизан Хатанбаатарын цэр” гээс үлдэж хоцрохдоо дургүй байсан ч мал маллахын зэрэгцээгээр бичиг үсэг заалган сурчээ. ь ч Хантайшир уулын аймагт анхны эв лэлийн үүр байгуулагдахад Нямхүү эл сэн орж, улмаар 1926 онд Намын "Гөк сургуульд орж суралцаад түүпээс эхлэн “нам улсдаа хариуцлагатай ааяба хаасны сүүлийн 20 жилд нь Барилга Барилгын ха техник туслалцааны баязсын даргаар ажиллаж арван тавт їшигээ гялалзаж яв Хүүхэд ахуй цагтаа ардын хув засаг төрөө мапдуулахад гар бад орын нож явсан ардын хувьсгалын анхны нд, тизан МАХН--ын 1981 оны гишүүн Пэлжээгийн Нямхүү өнөөдөр манлай ын мынхаа 50 жилийн ойг-баяр баясгалан тай тэмдэглэж байна. Арван тавтай бяц хан партизаны аймшиггүй зориг сайхац үйл багачууд та нарын сэтгэл зүрхэнд оршином. 1Ї5 й Ч. АЛТАНГЭРЭЛ, НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ гвсээЖлссум ЭХ 2 Индеко 141007 ї “8? шээс 54 х МХЗЭ-ЫН ТӨВ ХОРООНЫГ:У! МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ээл жит Ү! бүгд хурал энэ оны гу равдугаар сарын 5-нд болов. Бүгд хурал «МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлын шийд вэрийг хэрэгжүүлэхэд МХЗЭ- ийн байгууллагын гүйцэтгэх 30 рилтын тухай» МХЗЭ-ийн Төв Хорооны иэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэвжавын илтгэлийг хэлэлцэв. «МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Ү бүгд хурлын шийдвэрийг хэр хэп биелүүлж байгаа тухай» бо лон, «МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ой гоор МХЗЭ--ийн байгууллага, гишчүдээе намдаа өргөх тай АХЗЗ-157) Д.Оухаулдрыг нээв /Похголс Лионернйн БАхГууг КАгыг Те! х Өөвлехийн ес нин НАМЫН Энхрий хайрт Монгол Ардын Хувьсгалт Намын хагас зуун жилийн ойг манай. орон даяар баяр баясгалантай өргөн тэм дэгдэж өнгөрүүллээ. Яруу ал- дарт намынхаа 50 жилийн ойд монголын мянга мянган улаан бүчтэн өсвөрийн Сүхбаатар чууд сурлага хөдөлмөрийнхөө тайланг өргөлөө. “Таван онцыг эөзэхипсэнээ, соёлч нөхөрлөлд пэгдсэнээ, ахмадын уламжла лагс сурснаа, ажил хөдөлмөр хийснээ, намдаа тайлагналаа, Намынхаа шийдвэр биелүүлэ хэд хүүхэд багачууд бүхэн хүч чадлаа дайчилж, өндөр мэдлэг, арвин бүтээлээр «намынхаа ойг угтан тэмдэглэв. МАХН--ын 50 жилийн ОЙД зориулсан нийслэлийн нам, улс, олон нийтийн байгууллага хөдөлмөрчдийн төлөөлөгчдийн баярын хурал Ардын Их Хур лын танхимд болов. МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар га, БНМАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбал... баярын хурлыг нээж дэлгэрэн-3 гүй үг хэлэв. Манай хувьс-- галч, баатарлаг ахмад үе, яруу алдарт ажилчин. анги, хор шоолсон малчин рийн сэхээтнийг төлөөлж ХН-ын ахмад гишүүн, , ардын хувьсгалын партизан. Г. Бал жинням, БНМАУ-ын хөдөлмө рийн баатар Д. Намсрай, Ар хангай аймгийн Цэнхэр сумын «Социализмын зам» | нэгдлийн хоньчин, БНМАУ--ын Ардын Их Хурлын депутат С. Жамьян, Улаанбаатар хотын Багшийн сургуулийн багш Х. Өлзийханд нар зүг хэлэв. Манай намын 50 жилийн ойг тохиолдуулан, сайн сайхныг хүсч баяр хүргэн, ийтернацио налч эв иэгдлээ илэрхийлсэн ах дүү социалист орнуудын бо лон хөрөнгөтөн орнуудын ком мунист, ажилчны намуудаас ирүүлсэн баяр хүргэлтийг ху ралдагсаэд суудлаасаа эхийн ЭРҮҮЛ ард, хөдөлмө босож 3 алга. ташин хүндэтгэн хүлээн Ч СЭТГЭЛ Энх ланд хэрхэн бэлтгэж байгаа ту хай» Дорнод, Говь--алтай айм гийн ХЗЭ--ийн хороодын нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга Ж. Жамбалсүрэн, Б. Базарраг чаа нар бүгд хуралд хавсралт сонсгол тавив, Бүгд хуралд, Төв Хорооны Улс чооны гишүүн Намын Төв Хо рооны нарийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсүрэн, Намын Төв Хо рооны хэлтсийн эрхлэгч Г. Чи мэд, Л. Балдандаш, Монголын зохиолчдын хорооны дарга С. Удвал, Дээд шүүхийн дарга Р. Гүнсэн нар оролцож, МАХН-- ын Төв Хорооны уле терийн МАХН-ын төрийн тов ОЙ--БАГАЧУУДЫН жуулсан МХЗЭ--ийн төлөөлөг чид дөрвөн одонт тугаа сүр жавхлантай өргөсөөр хурлын танхимд орж ирэхэд хуралдаг сад суудлаасаа босож хүндэт гэн угтав. Дайчин манлай аа мынхаа зөв мэргэн удирдлагаар МХЗЭ--ийн. гишүүд, залуу чууд эх орноо цэцэглэн хөгжүү лэхэд ямар амжилт гаргаснаа намдаа тайлагнаж, тамын дай чин туслагч, бэлтгэл хүчин гэ дэг ариун үүргээ нэр төртэй биелүүлж, орчин үеийн гайхам шигт үйлсийн эзэн болон хүмүү жихээ намдаа илэрхийлэв. Манай хамгийн залуу иргэд- улаан бүчтэн багачуудыг ЭГ- нээндээ нэгтгэсэн Д. Сүхбаа тарын нэрэмжит Монголын Пио нерийн Байгууллагын төлөөлөг чид бүрээ бөмбөрөө нижигнүү лэн, хөл нийлүүлэн . алхалсаар хурлын танхимд орж ирэв. Тэд ний дундаас хэсэг сурагчид хур лын тэргүүлэгчдэд 4мьд цэц гийн баглаа гардуулав.. Улаан бүчтэн пионерүүд маань өөрс ХОТ АЙЛЫН АНХНЫ ТӨЛ. авлаа. Дараа нь олон зуун шил: дэг залуучуудыг төрүүлж бой БҮГД ХУРАЛ Ш. САЙХАНБАЯРЫН авсан горол өураг, "БАЯРААР... БЯЛХАЖ ЖАРГАЛААР ДҮҮРЭН товчооны гишүүн, Намын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсүрэн дэлгэрэнгүй үг хэлэв. Бүгд хурал зохион бай гуулалтын асуудал хэлэлцэж нөхөр Ч. Хунжав өөр ажилд шилжсэн тул МХЗЭ--ийн Төв Хорооны товчооны гишүүн, на рийн бичгийн дарга МПБ-ын Төв Зөвлөлийн даргын үүрэгт ажлаас чөлөөлж Д,Дашдовдонг МХЗЭ--ийн Төв Хорооны тов чооны гишүүн, нарийн бичгийн дарга МПБ-ын Төв Зөвлөлийн даргаар сонгон батлав, МХЗЭ ийн Төв Хорооны Ү! бүгд ху рал хэлэлцсэн асуудлын талаар тогтоол гаргав, 27 дахь жилдээ 76:10 (1170) 1971 ОНЫ Ю| 8 ГУРАВДУГААР САРЫН 10 ЛХАГВА Үнэ 10 мө. БАЯР дийгөө бага балчир гэлгүй улс орныхоо алхаанд хөл нийлүүлж хөгжил цэцэглэлтэнд нь хүч ча дал нэмж ирснээ илтгэж, эх ор ноо социализмын гэрэлт замаар удирдан жолоодогч МАХН-ын хаа үйл хэрэгт. хэзээд бэлхэн гэдгээ илэрхийлэв. Нөхөр Ю. Цэдэнбал, «Хайрт пионерүүд ээ! Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэхэд пионерүүд «Хэзээд бэл хэн» тэж цог жавхлантай ХЗ- риулж гар өргөн ёслов. Бахэнаа Баярын хурлын ажиллагаа Ийм учраас 61 жилийн өмнө 191 дуусахад хуралдагсад суудлаа | нийслэл Копенгагенд хуралдсан Зай БОУСГЭЙЛЫЫ саа босож Эв хамт намын дуу |дийн их хурал дээр Германы социал демократ намын лал дуулав. зэв үнэгэн Клара Цеткин капитализмын боолчлол 5: Н гүүцсэн тэмцэлд олон улсын эмэгтэйчүүдийн їчи МАХН-ын түүхт 50 -жилийн | хүчийг нэгтгэн нягтруулах хиисэн Ес 025 Лүн ойн баярын өдрүүдэд манай ор | дугаар сарын 8-ны өдрийг орон бүхний эмэгтэйчүүдийн ны мянга мянган пионер бага эв санааны нэгдлийн өдөр болгон тэмдэглэж байх санал чууд Ленин, Сүхбаатар, ЗХМаД таргасан билээ. Тэр өдрөөс хойш орчлон ертөнцийн эх- хувьсгалчдын хөшөөнд цэцэг ЗҮҮД Эрэг эн түүлээ амьдралд зүйрлэшгүй их өөрчлөлт тавьж хүндэтгэн, Блхмуг үй Октябрийн социалист их хувьсгал ялан мандаж үзэл даас пионерт элсэж намдаа санаа нь түгэн дэлгэрч, дэлхийн шударга түмний сэтгэл сан туршийн үнэнч |Гэдгээ бат | зүрхийг эзэмдэн Ази, Африк,Европ, Америк тивийн сая лан тангараглалаа. сая ард түмэн тусгаар тогтнол эрх чөлөөний тэмцэлд няг- 25 ЯЛ дарчд импернализмын, коловийн гинжийг таслан хаясан Өнөөдөр манай дэлхнй дээр амьдарч байгаа бүх ,эмэг- тайчүүдийн бараг тал хувь нь дарлал мөлжлөгөөс анги- жирч зх хүний ариун нэрийг алдаршуулж, нийгэм журмын байгуулалтанд эрэгтэйчүүдтэй мөр зэрэгцэн ажиллаж энх тайван ардчиллын төлөө дахины шударга эмэгтэй чүүдийн тэмцлийг манлайлж байна. Дэлхийд хамгийн аз жаргалтай эмэгтэйчүүд хаана байна вэ? гэж хэн нэг нь асуувал соцналнет орны Э гүд, дотор соцна янзмын ууган орны нэг БНМАУ--ын эхчүүд эмэгтэй- чүүд гэж бардам хариулна. 5 шТЭл “ Манай нам засаг эхчүүд эмэгтэйчүүдийг зүйл зүйлээр халамжлан анхаарч, ажиллал гэвэл ажилтай, сурья гэвэл сургуультай, амрья кэвэл амралттай, үр хүүхдээ. өсгөн элбэг баян вэ жаргал, дүүрэй бололцоогоор хан ЭХИЙН. АЛДАР БАДАРТУГАЙ Ертөнцийг цагаан сүүгээрээ тэжээсэн эх хүний алдрыг хичнээн магтан дуулавч баршгүй! Хар ч, цагаан ч, шар ч, эх хүн бүгдээрээ адил,үр хүүх дээ энх тунх эсэн мэнд өсгөн торниулахсан гэж зүтгэж, тэмцэж явдаг болохоор энхийн төлөө тэдний хүсэл зорил Эхийн сэтгэл, үрийн төлөө ямарч дайн дажин, догшин шуурга аюулаас шантралгүй тэмцдэг юм. Макснм Горь- кий нэгэн захиолдоо: «Далайн дээрэмчинд. хулгайлагдсан 6 настай зэ хойноос гадаад далайг гатлан, дөр- вөн жилийн турш, догшин араатан, аймшигт салхн шуур- гыг сөрөн тэмцсээр туйлдаж ядарсан эх. хаантай уулзаад айж сүрдсэн янз огт үгүй эн зэрэгцэн байж, -- Чи хичнээн их ялалт хийсэн ч гэсэн эх миний өм- нө буруутай, чамайг эх хүн төрүүлсэн» Хүн гэдэг чинь хүний үр учраас эх хүн үрээ сэтгэлдээ зуу дахин хайрла даг юм. Миний хүү чамд байх ёстой. Чи түүнийг надад гаргаж өг!» гэж шаалдсан байдаг. Эхийн сэтгэл ийм Л байдаг. Түмэн олон түвшин энхийн төлөө мятрашгүй тэмц лээр жигүүрлэн гагцхүү аз жаргал, эрүүл энх, сайн сайх- ныг мөрөөдөн байдаг билээ. Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эв санааны аэгдлийн алөө Мартын 98-ны цог жавхлант баярыг єсвөрийн пгонер бага чууд, хайрт эхчүүддээ дэвшүүлж байна. Ц. ЭРДЭНЭБАТ НАМЫН С/Е (4.7! сФРОфЛОЭ МАХН-ын Төв Хорооны 1Х бүгд хурлаас мал аж ахуйг тогтвортой хөгжүүлж, бүтээгдэхүүний гь үйлд- вэрлэлийг нэмэгдүүлэхээр дэвшүүл- сэн зорилт Ховд аймгийн охид хөв- гүүд бидний эх оронч эрмэлзлэл, урам зоригийг бадруулж байна. Нам засгийн ач гавьяа, хайр ивээ- лээр азежаргалтай өсч эрдэм мэдлэг эзэмшсэн эрх чөлөөт социалист шинэ монголын охид хөвгүүд бид намын- хаа шийдвэрээр хөдөө аж ахуй, түү- ний үндсэн-салбар-мал”-аж ахуйд оөрсдийн сайн дураар гарч ажиллах хүсэл эрмэлзлэл дүүрэн байгаагаа МХЗЭ-ийн Төв Хороондоо баяртай- гаар илэрхийлж байна. Малчин болохоор хүсэл зориг шу- луудсан бид бүхний дотор сайн, онц сурлагатан олон бий, Аав, ээж, анд нөхөдтэйгээ зөвлөж малчин болохоор шийдсэн бидэнд ажиллахын зэрэг- цээ суралцах бололцоо дүүрэн байна, Хэдхэн жилийн өмнө сурагчийн ши- рээнээс гарч мал аж ахуй дээр ажил ааж байгаа Манхан сумын тэмээчин, улсын аварга, төлчин МХЗЭ--ийн ги шүүн Баатар, Чандмань сумын хонь чин МХЗЭ-ийн Төв Хорооны алтан мє дальт Санжжав нарын малчин 88- луусын ажил амьдрал бидэнд сайхан үлгэр дууриалал болж байна. Социалист хөдөө аж ахуйн гол сал- сүргийн эзэн бар болсон баян мал 6-4з6С. Ж.. Дорждулам -Баянхонгор- айм- гийн Баян гол сумын «Ленинч» нэгд лийн хоньчин, Хэдхэн жилийн өмнө сурагчийн ширээнд сууж байсан сэр-” гэлэн бор охины энгэрт өнөөдөр МХ ЗЭ--ийн Төв. Хорооны «Тэргүүний Ж НЬ. малчин залуу» алтан медаль гялалза” на. Дорждулам сургуульд байхдаа сайн суралцдаг байлаа. Малчин бо- . лоод ч сайн ажиллаж байна. Аав, ээж үеийн, нөхөд олон түмэнд «Сайн охин» гэж үнэлэгддэг энэ охин ярих- даа: Арав гаруйхан насандаа малчин болно гэхэд зарим хүн итгэдэггүй байсан. Одоо” би нэгдлийн 600 гаруй хонь ямаа хариуцан маллаж байна. Нийгмийн энэ их хөрөнгийг надад ха риуцуулсан ньолон түмний маань МХ ЗЭ--ийн гишүүний хувьд надад итгэ сэн итгэл юм. Энэ итгэлийг би бү- тээлч хөдөлмөрөөр хариулна. Надтай Дэг ангид байсан хүүхдүүд зо ОЫГч 3 “ олон Дорждуламтай уулзалт зохиож ЕРӨНХИЙ БО ГАРГАСАН болж үр бүтээлтэй ажиллаж сурч, амьдарч буй алдарт малчдын эгнээнд багтан орохоо бид ариун цагаан хө- дөлмөрийн алдар гавьяа, амьдралын эрхэм хүндтэй бахархалт сайхан үйлс-гэж үзэж байна, -- Бид мал аж ахуйд гарч ажил- лахдаагахмад малчдын шаргуу хөдөл мөрийг нэр төртэй залгамжлан авч ! чилж РЭ өө өөөлүүүөэөүө эээ үээүэээн мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн дэв-- шилфэй арга ажиллагааг бүтээлчээр судлан БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баа. тар малчин Очир, Цогтгэрэл, Лув- сан, Нацагдорж, Хүрээт, Шагдарсү- рэн, Ганболд, Гомбосүрэн гуай нар шиг арга барилтай ажилч хичээнгүй, ПпЛЛ00000000100000022 алдар цуутай малчин болцгоохыг зорьж байна. --Бид малын тэжээл бэлтгэх, хашаа барих, худаг гаргах, бэлчээ- рээр мал таргалуулах, төл бойжуу- лах, сааль сүү, ноос, үсийг арвин маань энэ жил аравдугаар сурч байна. Тэднээс маань малчин болох хүн олон бий, Би, пионер бай- сан. Пионер хүн намынхаа үйл хэр- гийн төлөө хэзээд бэлхэн байдаг. Тэ гэхлээр МАХН--ын Төв Хорооны 1Х бүгд хурлын шийдвэрийг биелүү- лэхэд олон.мянган пионер : малчин болно гэдэгт итгэж байна. Өөрөө л зо- ” ригловол болохгүй юм гэж байхгүй, Хөдөөгийн эрүүл агаарт сүргээ. ха- риулж явах сайхан шүү гэж ярилаа. Дорждулам, яг та нар шиг пионер байснаа малчин болжээ. Арван най- ман настай энэ охин алтан медаль эн -| тэртээ гялалзуулж, амжилт бүтээлээ улс даяар цуурнатуулж байна. Нийслэлийн олон сургуулийн хамт яи! үе тэнгийн малчныг бахархан өөрс- дөө малчин болох хүсэл бодолтой бай гаагаа ярилцлаа. яахуу (1) лам охин МХЗЭ-ийн Төв ис1ХЭРий ҮЛ бүгд хуралд уригдан оролцож, Мар- тын наймны баярыг нийслэлд тэмдэг лэлээ, Манай олон мянган уншигч хүүх- дүүд Дорждулам шиг малчин болох нь лавтай. Н. Дариймаа ШИЙДВЭР ЛОВСРОЛЫН ТӨГСӨГЧДӨД ХАНДАЖ,ХОВД Г АЙМГИЙН ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН ДУНД СУРГУУЛИУД ТӨГСӨГЧДӨӨС байгаа. манай, эрэгтэй эмэгтэй залуучууд хөдөө аж ахуй, түүний үндсэн салбар-мал аж ахуй! цаашид. хөгжүүлэх. талаар өөрсдийн өмнө социалист эх орноосоо табьж байгаа энэ томоохон: хариуцлагатай зорилгыг хубьйалт- залуучуудын. эблэлийн.. байгүулг- лагшынхаа | удирдлагаар нэр төртэй биелүүлж чадиа нөж нам. зүнээ иниэж байна. (МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ 06444:44444444:4444404:444:444400404044440044 ашид, СУРГУУЛЬ УРИАЛГА авах, өндөр ургац, их хадлан хураах нэн чухал ажил бүхний тэргүүн ЭгГ- нээнд ямагт явж, идэр залуугийн хүч чадал авьяас мэдлэгээ дайчлан ажил лана. -- Мал аж ахуйн мэргэжилтнүү- дийн туслалцаатайгаар хоёр жилийн дотор зоо-мал эмнэлгийн анхны мэ- дэгдэхүүн эзэмшинэ, П0001-01000000000000001-0000000222000101-1-1100002 Дунд: сургууль төгсөөд хөдөө аж ахуйд ажиллахаар: Ї Н : | бүгд хурлын тогтоолоос) | өөдөө, эзжэжээлэээллэээээ -МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлаас гаргасан шийдвэрийг бүтээлчээр хэрэгжүүлэх чин эрмэлз- лэлтэйгээр хариуцсан малаа өсгөж ашиг шимийг нь дээшлүүлэхэд өө- рийн хүч мэдлэгээ дайчлан үр бү- тээлтэй ажиллана. --Бид малчин болоод сурч мэдэ- хээ орхихгүй улам бататгаж цааш- даа бүрэн дунд, дээд боловсрол олох бэлтгэл хангах зорилт тавьж чөлөө заваа мэдлэг боловсролоо дээшлүү- лэхэд чиглүүлнэ. --Бид сурсан эрдэм мэдлэгээ АМЬДРАЛД өөрсдийнхөө ажиллаж байгаа мал аж ахуйн суурийн тоо бүртгэлийн хөтлөлтийг сайжруулах, суурийн хүмүүжил сургуулийг явуулах, зуурь айл өрхийн араараа туслаж, «Хөдөөгийн уул тах, лаар соёлыг тарих үйлсэд» хошууч» Ё лцоно. 1 лан РДЭМ БОЛОВСРОЛ, АЖИЛ | ҮИЛС НЭГТЭЙ ҮЕ ТЭНГИЙН ХАЙРТ АНД НАЙЗ НАРАА! -- 1, 8, 10 дугаар ангиа амжилт тай төгсөж намынхаа зааснаар хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлд гарч ажиллах тавин мянган охид хөвгүүдийн мань лайлагч нь болж мал аж ахуйн үйлдвэрлэлд МХЗЭ-ийнхээ илгээл- ажиллахыг та нартаа тээр гарч уриалж байна. -Бид МХЗЭ-ээр хүмүүжиж түү- ний удирдлагаар замнан, тохиолдсон бэрхшээлийг даван туулж.нам, төр, залуучуудын байгууллагаас хүлээл- гэж байгаа өндөр итгэл найдварыг нэр төртэй биелүүлж чадахаа илэр- хийлж байна... д Ховд аймгийн ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн 7, 8 10 дугааранги төгсөгчдяйг төлөөлж: -« Дарви сумын Дунд сургуулиин 8 дугаар ангийн сурагч Гомбын Цү- рэвдорж, Дамбын Ганбат, 7 Дугаар ангийн сурагч Бадамдоржийн Алтан- гэрэл, Даваагийн Идхүү, Мягмарын Билгээ нарын 18 сурагчид, -- Зэрэг сумын (8 жилийн Дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Баатарын Цэдэндамбаа, Олзвойн Дарьжав, 7 Дугаар ангийн сурагч Зурганы Дашзэвэг, Захиан Арслан- дорж нарын 21 сурагчид, 2 -- Манхан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Эрхэмбаяр, Гантулга, 7 дугаар ан- гийн сурагч Басбат, Алтнаа нарын 80 сурагч, -- Эрдэнэбүрэн сумын 8 жилийн дунд сургуулийн Т Дугаар ангийн сурагч Д. Чулуунжэв, Я. Түмэннасан болон Зундуй багштай 7-6 ангийн хамт олон, -- Хөвд сумын 8 жилийн сур гуулийн 8-А, 7-Б ангийн хамт олон, -- Аймгийн төвийн 10, 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Дашдаваа, Төртогтох, Чулуун: цэцэг нар, -- Үенч сумын (8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Хүрэлмаа, Сэгдэн, 7 дугаар ангийн Баттулга, Цэвээндорж, нарын 65 су- рагчид, г41, 1971 оны 8 сарын 5. тэгээ тээт-ш-ты-:5--55ышыш:--5ы-ыэь МАЛЧИДТАЙ УУЛЗАВ | | | Нийслэлийн 10жилийн 28 дугаар дунд сургуулийн шнонер сурагчид, | БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар хонь | чин 8. Очир түүний шавь залуу мал чин, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны «Тэр- түүний малчин залуу» алтан медальт 1. Дондог нартай уулзлаа, 2 хэлэл- Пүрэвжав нар үг хэлж хөдөө гарч “ мал маллах санаачилга гаргав, ха- луунд халж, хүйтэнд хөрч, цас з байгалийн элдэв шинжээ Бали, дэж, бэрхшээлтэй тулгарч байсан нь тоймгүй бөгөөд энэ бүхнийг эрийн зо рнг, залхууг тэвчих тэвчээрээр лэачэээш ээ 4-5 Наатгаг--2 ван туулж амжилтанд хүрснийг нь нам, ардтүмэн өндрөөр үнэлж «БН МАУ-ын хөдөлмөрийн баатар» гэдэг эрхэм өндөр хайр шагнал хүртээжээ. -- Ажил хийвэл дуустал гэдэг ар дын цэцэн үгийг санаж ямар ч бэрх шээлийн өмнө шантралгүй зорьсон зорилгодоо хүрэх сайхан гэдгийг 90 рийнхөө амьдралаар жишиж, хөдөө нутгийн хүмүүс соёлжиж, амьдрал нь хангалуун сайхан болж байгааг тодор хой баримтаар ярилаа, -т- Мал дагасан хүн хошуу лост- дөг, Та нар ажлыг хар, цагаан гэж ялгалгүй,ганцхан зориг тэвчээр барьж ажиллаж сурах хэрэгтэй, Намынхаа шийдвэр биелүүлэхэд хэ зээд бэлхэн тангарагтай пионер бага- чууд та бүхэн энэ 1Х бүгд хурлын: “хаа түүхэн шийдвэрийг биелүүлж ах мад малчдын халаа болж хөдөө нут ийн зүг хөлгийн жолоо залцгаа!Бид аяртай. угтана гэлээ, Экэ уулзалт дээр тус сургуулийн дугаар ангийн сурагч Цэнд-аюуш, Цэнд-аюуш ярихдаа: хөдөлмөрийн амт шимт,хөдөө нутгийн сайхныг бүр хэдэн жилийн өмнөөс өөрийн сургуу лийн шеф нэгдэлд хөдөлмөр-амрал: ТЫН зусланд ажиллаж байхаасаа мэд сэн юм. Ийм ч учраас би МАХН- ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлын шийдвэрийн дагуу 7 дугаар ангиа төгсгөөд хөдөө гарч малчин болно гэ лээ. ӨВ соёлжидтонд бүх. - 4 Н Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн Пүрэвдагва, Энхбаяр дарга тай бүлгийнхэн МАХН--ын 50 жи- лийн ойд зориулан «Дайчип манлай МАХН» сэдэвт ажил явууллаа. Энэ ажлыг явуулахдаа Д. Сүхбаатар, Х. Чойбалсан болон нууц бүлгэмийн гишүүдийп рольд пиоперүүд тогло- лоо. Дараа нь намын ахмад гишүүн Рандоо гуай пионерүүдэд хандаж ажлыг сайн муу гэж битгий гол. Үнэнч шударга хөдөлмөрлөвөл алдар, гавьяа хэзээд ирнэ гэлээ. : Я. БАДРУУШ Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 жилийн пионерүүд тайлангийнхаа биелэлтийн анхны шалгалтыг өглөө. Шалгалтанд 540 ппонер оролцож 189 сурагч онц, 292 сурагч сайн дүнтэй өгч 100 хувийн сурлагын ам жилт үзүүллээ. Г, МӨНХӨӨ Увс аймгийн Наранбулаг сумын ппонерүүд «МАХН 50 жилд», үс сэ 2?.са е : : с (2119 11917171 З ТУУЛ ТАЙЛАНДАА Их ойдоо өргөх тайландаа идэвх тэй сайн бэлтгэж байгаа мянга мян- ган багачуудын нэгтэй нь уулзлаа. Түүний нэр нь Туул. Нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «Д» ангийп сурагч. --Их ойнуудаа угтаж юу хийгээд байна? гэхэд, -- Хичээлдээ онц сайн сурч бай- на. Манай ангид 1000 баллын урал: даан явагддаг. Онц авбал 50, сайн авбал --4830 балл авдаг. Би энэ ули рал эхлээд дөрвөн долоо хоног боло рүүж явна. Манай ангийнхан суудаг! Ес илд» гулгын “«Үйлдвэр, хөдөө аж ахуй 50 гэсэн 10 төрлийн зура! уралдаан зарлай явуулж й хаана. байгуулагдсан, монголын анх- ны үнлдвэр, анхны багш хэн бэ? гэх зэрэг бүхний анхдагчийг судалас бай на. БУЛГАН Сүхбаатар аймгийн Уулбаян су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 7 Ду гаар бүлгэм «Ахмад үеийнхээ хөдөл мөрч уламжлалаас суралцая!» гэсэн сэдэвт сарын ажил бүлгүүд анги бүл- гийн байдалд тохируулан төлөвлөгөө зохион ажиллаж байна. БНМАУ--ын хөдөлмөрийн баатар хоньчин Чойнжуурын Лувсан, Зун- дуйн Очир, гавьяат уурхайчин Отгон цагаан, улс нийгмийн өмчийг гэнэтийн аюул ослоос Хамгаалж: гарамгай гавь яа байгуулсан Сүхбаатар аймгийн Баяндэлгэр сумын «Эх орны төлөө» нэгдлийн хоньчин Сугар, Лхамсүрэн, Хэнтий аймгийн Батноров сумын «Социализмын зам» нэгдлийн хонь- чин Янжмаа, Цэнджав нарын баатар лаг үйл амьдралтай танилцан бүлэг, салааны сэдэвт ажил зохиож байна. О. БАТМӨНХ Баян--өлгий аймгийн | Цагаан нуур сумын 8 жилийн сургуулийн багш нар түүхт ойнууд, пионерийн залгамжлагч 3 дугаар чуулганыг уг- таж сургуулийнхаа пионерийн танхи мыг шипэчлэн, байгуулж монголын багш нарын өдрөөр ашиглалтанд оруулав. Танхимд хийсэн зүйл нь пионер сурагчдад гоо зүйн хүмүүжил олго- ход чухал полөө болохоос гадна пио- нер сурагчдаас намдаа өгөх тайланд бэлтгэхэд чухал материалаар баялаг, маш тохилог танхим боллоо гэж сур- гуулийн захиргаа өндрөөр үнэлэв. онои жилийн нэгдү- Дархан хотын 10 тэр орон гудамжныхаа ойролцоо байдлаар давтлагын хэсэг байгуулаад хамтран давтдаг. лагчтай хэсэгт хамаарагддаг. рээ гамтай ашиглах, цэвэр ончихээр мэрийж тодорхой тооцоо гой хэмнэлттэй ажилладаг. Үүний дүнд 18 дэвтэр, хоёр үзэг, нэг харан- даа хэмнээд байгаа гэж ярилаа. Ахмадаас сурцгаая! Түүний өмнөх ширээн дээр тэвхийтэл тавьсан зур- гийн зузаан дэвтрүүд байна. «Санс рын нисэгчид» гэсэн эхний дэвтрийг 10. А. Гагарины зураг, намтар, дараа чийн хуудсанд Г. С. Титовын зураг намтар гэх зэргээр Восток, Союз хөлгүүдийн нисгэгчдийн зураг намтраар цуглуулга хийжээ, Дараа чийн дэвтрийг нь аваад үзвэл цэцэг дүхий ил захидлын хуудсаар бүрдэл болжээ. Туул цуглуулгыг тодорхой сэдвээр нь хийдэг юм байна. Хам-- гийн сүүлчийн дэвтэр сонирхлыг минь татлаа. Монголын ахмад дайч дын хөшөө дурсгалын зургуудыг цуг луулжээ. Үүнд Улаанбаатар дахь Сүхбаатарын хөшөөнөөс эхлээд алс баруун хязгаар Ховд аймагт буй пар тизан Хасбаатар, Өмнөговь дахь Д. Нанзад, Т. Бор, Завханд буй ЭлдэвВ- очирын, Хэнтийн Өмнөдэлгэр суманд буй Х. Дамбын зэрэг олон хөшөөний гэрэл зураг байна. Туул, мэргэдийн сургаал үг 214, зүйр цэцэн үг 114-ийг цуглуулаад 4500 үгийн түүвэр» болгохоор ажил лаж байна. : Энэ пионер 100 гаруй номтой но- мын сантай. 164 ном уншиж тэмдэг Дэвт нямбай лэл хийж бүлэг салааныхандаа ярьж : Тууд баруун хязгаар Байтаг богдын гурван дайчин, улсын баатар ход нэмэх 600 балл авч ангидаа тү Тэгшээ, Даваадорж, Лхагвадорж на ирээдүйн өсөлт хөгжилт, сайн үүлдрийн рын үйл амьдралыг бие даан судалж, | ,їэмдэглэл хөтөлж, холбогдох дуу.Шшү өгчээ. глэр сурч. байна. Туул судалж байгаа зүйлтэйгээ холбогдуулан” Ц.: Уламбаярын ”-«Энх тайвны манаа» туужаар ангидаа ун шигчдын маргаан зохиожээ. Уншсан зүйлийнхээ дагуу бяцхан ном хэд хэ дийг хийжээ. Туул «Халхын гол», «Бидний Дуулах дуу», зэрэг 20 га-- руй дуу шинээр сурчээ. «Миний нэр монгол», «Лениний үг» зэрэг шүлэг сайхан уншдаг. Туул хичээлээс га дуур гэрэл зургийн дугуйланд сурал|| цаж анхны мэдэгдэхүүн эзэмшлээ. Одоо тайлангийнхаа хугацаанд Д. На цагдорж тэмдэгтэн болоод таван он цын эзэн болохоор мэрийж | байна. Мартын 8-ныг тохиолдуулан нөхөд нь улам их амжилт хүсч байна. 32К. ГОМБОСҮРЭН “тэний хувь нэмарь/гэсой сэдвээр бүч, 7-2 "ЛЭт, ёнлаадын цувааг долоо хоногийн л 3 -" хугацаатай” ажиллуулаад ажлаа дүр- 55 йл 22544 | Би Алтанцэцэг ах | | Восход| эрдэмтэн ардын | малчдын залуу халаа» бүлэг ажилладаг, Тус бүлгийн 30 пнонер чөлөө цагаараа | маллах, !! ргуулийн пионерүүд МАХН- 1 И угтан: «Улаан бүч нэж байна. гийн хуримтлал орууллаа гэд хан хотын 10”жилийнг нэгдүгээр дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Батцэцэг ярвж байна. БАЛДАНДОРЖ Хөвд аймгийн пионёрийн зөвлө- лөөс эрхлэн памын 50 жилийн ойн өдөр 8 үеийнхний чуулга уулзалт 30-: хнож «Дөл» “багийн баатарчуудыг пнионерт хүндэтгэлтэй элсүүлж үнэж- лэх тэмдгийг нь аймгийн намын хоӨ- рооны товчооны гишүүд, аймгийн ий нерийн зөвлөлийн анхны дарга Г. р” - БАЛЛТЫ ж 7 Баатаржав, БНМАУ--ын гавьяат Эн өл Мо. 4,2427-7ч багш 3. Цагаанхичиг нарын зэрэг 47 ахмад хүмүүс гардуулсан юм. Т. вАЛАн. | АДУУ Л ЮВАЖ ЮМСАН Хөвсгөл аймгийн Галт сумын 8 жи лийн дунд сургуулийн пиоперийн 14 дүгээр бүлгэмийн 7 дугаар бүлэг МА ХН--ын 50 жилийн ойд зориулж: пионер бүр бяцхан ном хийхээр бэлт гэж байна. «Д. Сүхбаатар бол. МА ХН--ыг үндэслэгч» сэдэвт ажлыг Энхмөнх даргатай. гуравдугаар са- лаа хариуцан явууллаа. Уг сэдэвт ажлыг явуулахын тулд жанжин Сүхбаатарын бага, идэр нас, хувьсгалт үйл ажиллагаанд оролцсон нь, амьдралын сүүлчийн жилүүдэд гэ сэн яриаг пионер Цэрэнпунцаг, Бат- өлзий, Хүрэлбаатар нар бэлтгэж бүг дээрээ. намын их хурлын материа- лаар бичмэл сэтгүүл гаргаж, «Жан- жин Сүхийн заасан замаар» гэсэн альбом хийж бүлгэмийн зөвлөлд:өг- лөө. С. ПҮРЭВЖАВ дөө аж ахуйд ажиллахаар байгаа манай эрэгтэй эмэгтэй залуу- чууд, хөдөө аж ахуй, түүний үндсэн салбар-мал аж ахуйг цаашид хөгжүү лэх талаар өөрсдийн өмнө социалист эх орноосоо тавьж байгаа энэ томоо хон хариуцлагатай зорилтыг ХЗЭ- ийн бинуулжжихэв удирдлагаар нэр төртэй биелүүлж, чадна гэж нам гүнээ итгэж байна» гэж уншаад Пү Сурагчид бид мал аж ахуй дээр гарч ажиллах шаардлагатай болжээ, Нам бидэнд гү нээ итгэж байна гэсэн байна шүү дээ. Намынхаа итгэлийг бид яасан ч алдаж болохгүй. Миний хувьд бол малчин болох хүсэл бүр өнгөрсөн жил төрсөн, Зуны амралтаар тав дахь эм нэг, сайвар хээр шүдлэнг номхруу- лаад байсан үе. Хичээл эхлэхэд хэд хэн хоног үлдсэн байв, Өвс хадлан, авах, хашаа саравч барих өтөр нүү- дэл хийх гээд ээж аав хоёрын маань ажил их болчихсон самгардаж, байлаа. Тэр бүх ажлы нь амжуулах тэж би хирээрээ шогшуулавч тийм ч хурдан дуусахаар биш, Ийм үед хоёр төгсгөсөн гэрчилгээг сургууль маань өгөх байлгүй гэж бодлоо. Үүнээ нэг өдөр аавд хэлтэл, Ї иний хүү сайн сурч байгаа- таас хойш ямар ч гэсэн наймдугаар ангн төгсөгчих, Аав ээж хоёр нь энэ жилдээ болох байлгүй гэсэн билээ, Аавыг тэгж хэлээгүй бол өдийд би малчин болчихсон байж ч мэднэ. Аав минь улсын аварга төлчин болоод л олон жил мал дагасныхаа хүчинд сайн сайхан явна, Бас хавийнхаа мал чидтай нэгдэж СХТБ цол мандатаа авчихлаа, Өөдтэй ажилла- ! ажил. юм. 72461:14:2151 хЄ1д6104. ЇЙ Г. ! Говь--алтай аймгийн Хэлвун сумын 4 ох өөд 8 жилийн дунд сургууль дээр «Ахмад ) сон ДЭЭД ХУРҮУЛь. үгдээрээ эрдэм сурна “оор сайн байх 3 Ї Ч ахмад малчид, малын эмч нараар мал малын элдэв өвчны | эмгэгээс, урьдчилан. сэргийлэх, хичээл заалгадаг.. Ялангуяа нэгдлийн мал аж ахуйн одоо, малын ашиг тус, тэргүүн малчдын арга ажиллагааг зааж байгаа нь их,сонирхол, той болж байна. “Тус бүлгийнхэн МАХН-ын Төв. Хө- роопны 9 дүгээр бүгд хурлын шийдвэ- рийг бүлгийнхээ цуглаанаар баяртай хү- лээн авчээ. Тус бүлгийн їишүүн 7 ДУ- гаар ангийн сурагч Догсомын Балдан, Лхаваны Балган, Сумьяагийн Баатар, Буянтын Догсом, Цэрэнжавын Батдэл- гэр, Чойжилжавын Норжинсүрэн, Мягма рын Гүнсэн, Ядамцоогийн Цэрмаа, Дэм- бэрэлийн Долгормаа, Мандаагийн Шир- базар нарын 10 сурагч малчин болохоор саналаа илархийллээ, ныг минь үзээд нар сумын хор шөоныхон нх баярласан. Одоо бол гэжээ. ” рийн сэтгэл зүрхэнд байна. Я. МӨНХБАТ Ц., САНЖЖАВ Намын маань шийдвэр хүүхэд бү, СХУОООЛУС) (ОЁСОС) ӨАЧ2ОРЖААУУД, Чукотын хязгаар нутаг хахир ширүүн боловч, эндэхийн хүүхдүүд сайхан аж төрдөг. Сургуу- лиудад залуу хилчид ба Зөвлөлтийн армийн за- луу халаа отрядууд. байгуулагджээ. Сургууль бүр «Зарница» («Гялбаа») гэдэг цэргийн биеийн тамирын тоглоомд оролцдог ажээ. Чуко- тын хүүхдүүд цасан дээр барилдах, шийдэм бу- лаацалдах, бугуйл хаях, нохой, цаа буга чарганд хөллөн уралдах зэрэг үндэсний спортын төрлөөр тэмцэлддэг юм.. Үндэсний чуулгууд нь Цаатан, гөрөөчин, анчин, хайгуулч, нисгэгч, алт хайгч- дын ариун хөдөлмөрийг магтан дуулсан бүжгээ дэглэдэг. Залуу техникчид онгоцны загвар, хү- лээн авагч бүтээж, киноны техникийг судалж байхад залуу байгальчид тундрын ургамал, амьт ны аймгийн ховор чихмэл хийж байх юм. Тэрчи лэн зурагчин, сийлбэрчин зэрэг авьяаслаг хүүх- дүүд Чукотад олон бий. Гэвч тэдэнд бүгдээрээ нэг дор цугларах байр олдохгүй байв. Тэгтэл Москвагийн пионерүүд тэдэнд нэгэн арга хэлж өглөө. Тэд эх орныхоо бүх хүүхдүүдэд хандаж, Анадыр хотод пионерийн өрдон барихад хөрөнгө хуримтлуулах «Чукотка»-ын ажил өрнүүлэхийг уриаллаа. Энэ Ордон нь уужим саруул, сэнст чарга, газар уснаа явагчтай нүүдлийн үзэсгэлэн, томын сантай, тэнд чукотын хүүхдүүд залуу бай ”альчдын ажилд оролцож, биеийн тамир хийж, техник судалж байхаар тийм ордон болоосой аар /тарт золилуулсныг бид энэ. 7У/40772) 27 222 271277 тэж хүүхдүүд маш их хсүч байлаа. Чунотнаас уран барилгачид нисэн ирж, зураг төслийг бэлт гэж эхлэв. Уран барилгачид пионерүүдийн 38- хналгыг биелүүлж Анадырт барих пионерийн ордны зураг төслийг бэлэн болголоо. Чунотна дахь энэ шинэ ордон маань ямар болох вэ? Чукоткын пионерийн ордон дөрвөн давхар болно. Уран барилгачид зургийг нь гаргахдаа энэ ордонд бүх л юмыг байлгахаар төлөвлөжээ Жишээлбэл, усан цөөрөм байна. Чукотын хүүх- дүүд та нарын зарим шиг цэв хүйтэн усанд сэлж шумбаж чадахгүй шүү дээ. Ийм ч учраас ордны хоёрдугаар давхарт 20. метр урт усан цөөрөм байгуулна. Энд усанд сэлж... чаддаг болно. мөн тэмцээн ч хийж болно. Пионерийн ордон кино. концертын танхимгүй байна гэж үү, бодоод үз л дээ?! Тийм бишээ, 200 пионер сурагчид нэг дор кино, концерт үзэж болох тийм танхим бас бай- на. Залуу гимнастикчдад гимнастикийн танхим барина. Харин нэг давхарт нь өвлийн өргөө байх юм. Тэнд биеийн тамирын тоглоом явуулж тунд рын байгалийн байдалтай танилцах булан бай гуулж болох юм. Дөрөвдүгээр давхарт нь залуу байгальчдын цэцэрлэг байгуулна. Уран барилга- чид маань шинжлэх ухаан, техник, урлаг сонирх дог хүүхдийг мөн мартсангүй. Төрөл бүрийн бүлгэм ажиллах есөн өрөө гар- гасан байна. Номын сан нээгдэнэ, Залуу шатар" дад зориулсан шатрын клуб байгуулагдана. Тус гай шатаар ордны давхрууд нь хоорондоо хол- богдөж байгаа юм їниг барьжээ. Та хоёрдугаар давхарт байгаа мөртлөө, нэг ба гуравдугаар дав харт юу болж байгааг харж байх юм. Пионерийн ордонд Лениний өрөө, олон үндэст ний найрамдлын өрөө зэрэг нээгдэнэ. Эдгээр өрөөнүүдэд Чукотын хүүхдүүдийн авсан бэл- гийн бүх зүйлийг тавьж байрлуулна. Бетон, шилээр бүтсэн пионерийн шинэ ордон нүдгүй шуурга тэсгэм хүйтнээс айхгүй юм. «Чукотка» ажил өрнөсөөр хоёр жил болж байна. Энэ ажлыг манай орны нийт хүүхдүүд дотно сэтгэлээр хүлээн авсан юм байна гэдгийг би Чукоткад очоод мэдсэн юм. Мянга мянган захидал Анадырт ирэх болжээ. Гадаа дөчин градус хүрч байсан өвлийн жин хүйтэн нэгэн өдөр Аэрофлотын онгоц нэгэн маш сонин ачааг Анадырт хүргэн ирэв. Энэ нь том хайрцагтай улаан ягаан алим байлаа.Үүнийг Назакстаны залуу байгальчид Чукоткийн хүүх- дүүдэд ирүүлсэн байв. Белоруссын орон нутаг судлэгчид «Ойн бэлэг» гэдэг ажил өрнүүлэн хойт туйлын найзууддаа жимс, мөөг, самрын илгээтээ. Нарелаас модон єрйїлбэр, украи- тас Киевийн хатгамал, белоруссаас Солелна. тэ дэг хөгясмийн хэрэгсэл. Узбекстанаас хөвөн, Бал тий хавийн хув, уралын тулат чулуу зэрэг пай- рамдлын тапхимд тавнх үндэсни маш олон єө инп үзмэр цугларчээ. Хүүхдүүд ирээдүйнхээ пайрамдлын танхимд эдгээр үзмэрийг засаж тас виад эх газрынхаа үпэнч пайз нөхдөө дурсан са. паж, манай агуу уудам эх орноор дур булаам сө- пирхолтой аялал хийх болпо Чукоткийн “бараг бүх охид, хөвгүүд эх газрын найз нөхөдтэй үср- хэн нөхөрлөж байна. Аэрофлот ба пионерийн зуслан, Орос, Украин, Грузин, Белоруссын пионерийн зусланд хоёр мянга гаруй Чу нотын хүүхдүүд амарчээ. Хамгийн сонирхолтой пь Чу- котын хүүхдүүд пионерийн зусланд ирээд жи хэнэ ой мод, цасан. цагаан цэцэг гэ: юу байд- гийг амьдралдаа анх удаа үзэцгээжээ... Гэтэл, чукотын хүүхдүүд хав загас, далайн морь, цаа буганы тухай ярьсан нь тэдний шинэ найзуудад ер бусын жигтэй сонин санагджээ. Одоо ЗСБНХУ-ын улсын банканд 70,008 руб лийн тусгай данс нээгдсэн байна. Энэ дансанд пиоперийн бүлгэмүүд хуримт- луулсан мөнгөө “шилжүүлж байна «Чукотна», их ажлын фонд байгуулахад, оролцоогүй нэг ч бүгд найрамдах муж, хязгаар алга. Анадырь хотод Унгар, Болгар, Монгол, Польш, Ардчил- сан Германы пионерүүдээс захидал илгээлт ир- сээр байна. Тэд Чукотын пионерүүдийн аж амьд рал, төрөлх хязгаар нутгийн нь тухай сонирхон асууж байна. Чукотын хүүхдүүд гэрэл зурагтай, гар зурагтай хариу захидал гадаадын. найз нартаа илгээж байн: й Дөчин жаилицнн өмпө Анадырь ницслэлтэй чу- котын үндэсний тойрог байгуулах тухай зарли- гийг чукотын хязгаарт уншин тапилцуулжээ. Тэр үед мэндэлсэн охид, хөвгүүд одоо мэдлэг- тэй цаатан, эрдэмтэд, яруу найрагч, зохполч, орон даяар цуутай анчин, гөрөөчин болцгоосон байна. Тэдний үр хүүхэд өнөөдөр өсөн торниж байна. Энэ бол Чукоткын шинэ залуу үе нь юм. Манай орны холбооны арван таван улсын бүх янонер багачуудын найрамдлын билэг тэмдэг болсон Чукоткын пионерийн ордныг энэ залуу үе-чукотын хүүхдүүдэд зориулан сүндэрлүүлэн босгож байна. : Орчуулсан Ц. БАТСУУРЬ НЭРЭМЖИТ АЯНААРАА МАЛЧНЫ ХОТ ЯАРЧ ЯВНА БУУ ЦООХОР МОГЗА лөөс их зохиолч Д. Нацагдоржийн нэрэмжит «Ном бидний дотно нө--! хөр» гэсэн сэдэвт 21 хоногийн ая. ныг пионерүүдийн дунд зохиов. Аяны хугацаанд пионер сурагчид 16240 ном уншиж, 2643- “сурагч номын сан, уншлагын газар ши- нээр нарт нээлгэв. «Номтой нөхөр лөе», «Ном ертөнцийг харах цонх» тэсэн үдэшлэг, өглөөлөг, өдөрлөг 51 удаа зохиож, 7798 пионер су рагч хамрагдав. Ном сурталчлах буланг хорин газар шинээр бай гуулж ,8384 номоор пионер сураг чид хувийн номын сангаа баяжуул жээ. Мөн өөрийн болон гадаад ор нуудын 9584 ил захидал, марк цуглуулж, 23383 дуу шүлэг ши- нээр сурч Наранбулаг, Өндөрхан- тайч 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Сүрэнээ. А--45957 ш “Увс аймгийн имонерийн. зөвлө- Ичинхорлоо: нарын жараад сурагч Д. Нацагдорж тэмдэгтний болзол хандаж сургуулийн аварга уншиг “ чид боллоо... 5 Тусаяны ажилд Наранбулаг, Тэс, Хяргас, Давст зэрэг сумдын бага дунд сургуулиуд амжилттай оролцов. Улаангом хотын 8,10 жи лийн дунд сургуулийн пионерийн | бүлгэм, сургуулийнхаа номын санг 3000 гаруй. номоор баяжуулав. Тариалан,: Малчин зэрэг сумын . дунд сургуулиудын дэргэдэх Су рагч шуудан хороо хөдөлмөрчдийн дунд ил захидал, марк, захидлын дугтуй худалдаалах, захна-цахил : таан бичүүлэх зэрэг ажил зохиож 700 гаруй төгрөгийн орлого оруул лаа. Мөн аяны үеэр сургууль пио нерийн уншлагын “газруудад -Ленинч: унш лага зохиох эх орон ардын хувьсга лыш тухай кино үзүүлэх, дуу шү. “лэг заах ахмад тэргүүний ажилтан, яомын санчидтай уулзалт хийх, тэдний туршлагыг “дэлгэрүүлэх, хэвлэл радиогоор сурталчлах зэрэг- ажил зохион явуулсан нь үр дүнгээ өглөө. ЮГ 23, - Ийнхүү их зохиолч Д. Нацагдор жийн нарэмжит аянаараа тус айм. гийн пионер сурагчдын олсон сур лага хөдөлмөрийн амжилт нь МАХ” Н-ын түүхт 50 жилийн-ойг угтаж. тайланд барих пионер-сурагчдын сурлага хөдөлмөрийн бэлэг юмаа. Н. ЦЭВЭГМЭД (Увс, Нэгдэл дундын үйлдвэр) байгууллага: номын сай, ! Манант цэнхэр хөдөөг зүглээд Машин тэрэг хурд нэмнэ. Манай ангийнхан инээлдэн баясаад Малчны хот руу яарч явна. Суурайн тэнд шинэхэн барьсан Сувдан цагаан гэрүүд бөмбийнэ. Сум нэгдлээс бидэнд зориулж Мөнгөн хун шиг гэрээ барьжээ. Долоон мянгын нэг гээд Дотроо би баяр тээж Арван найман насныхаа. Аяны жолоог хөдөөд залсан юм. Хорлоо охин хөньчин болох гэнэ. Саран охин саальчин болох гэнэ- Би хувьдаа адуучин болно------- Бэлчээр отрын сайханд явна. ---- " Манант цэнхэр хөдөөг зүглээд: Машин цуваа хурдалж явна... “Манай андууд инээлдэн шуугиад , Малчны хот руу яарч явна, ЭЭЖИЙН БАЯР “БИДНИЙ БАЯР Эх хүнни сөггэл цагаан || Энхрий үрсийн сэтгэл ариун Эх хүн хэзээ ч гэсэн. Энх тайвныг дандаа хүсдэг. Олон улсын: эмэгтэйчүүдийн өдөр Орчлон дэлхайн баярын өдөр. Ээжийн баяр бидний. баяр Энэ дэлхийн бүхний баяр С. БҮРНЭЭБААТАР (сурагч) аш гэг Цээл гада йслсулавугэнмйлжэ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэн. минь гТТалын малчны охин би Тавхан настай морь унасан юм Эмээлт хүлгийнхээ эзэн нь болж Эх нутгаа морин дээрээс харсан юм. Цоохор мориныхоо жолоог сойж Хонхны дуугаар хичээлд орсон Намрын тэр өдрөөс хойш Найман жил өнгөрч байна Эхээс гараад таньсан ертөнц минь “Эрдэнэт сүргийн билчээр байсан юу “Элэг зүрхнээсээ малдаа хайртай “Ээж аавын охин билээ би (Найман жил сургуульд хүргэсэн “Цоохор морь минь дуудаж байна. Намынхаа итгэлийг биелүүлэх Залуу нас минь тэмүүлж байна. Унаган багаас дассан 2 “Цоохор мориндоо очье-- “Уугуул нутгийнхандаа магтагдсан "Сайн малчин болвё" С, ОЮУН холо жлтижсдл 748 727548 788 НЭГДСЭН РЕДАКНЫН ЗӨРЛӨЛ Индекс 14140. д (07:16): 05372 :4:/:/20011:10)1:9917200:7:1:0:679/1:76 670) ЛИШНН ҮЙЛ ЗЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУНВ хуш аны Л ЫЦшөлөнн “МХЗЭ-ыннн Геь Хс ЁОо7 ПухБАКН ! Гүй нголын , БнүнББгйэнгл16й тТЖШ 11 27 дахь жилдээ (0МьҮЮ (3171) ДА ЙЧИН АХ 1921 оны 38 дугаар сарын 18--ны өд рийг мөнголын. ардын армийн төрсөн өдөр гэж жил бүр ёслон тэмдэглэдэг би лээ. Энэ өдөр багачууд та нар ахмад дайчдынхаа яруу алдрыг бахдан зэмдэг лэж, тэдний хатан болд залгамжлагч бө лөхөө илэрхийлдэг уламжлалтан, Монгол Ардын Намын анхдугаар их хурал журамт цэргийн штабыг байгуу- лан, Ардын журамт цэргийн жанжнаар “Дамдины Сүхбаатарыг томилжээ, Хиаг тыг чөлөөхийн өмнө их жанжин Сүхбаа тар журамт цэргээ 4 хороо болгон зо хиөн байгуулж даргаар нь Бадарсад, Пунцаг, Хасбаатар, Цэрэндорж нарыг то милсон байна. Их жанжин Сүхбаатар Хиагтыг чөлөөлөх аян дайнд гарч харийн булаан эзлэгчдийг устгаж Хиагтыг чө- лөөлсөн юм. Энэ дөрвөн хорооны цэр гээс Хиагтыг чөлөөлөх тулалдаанд олон арван баатар зоригтиууд төрөн гарснаас гадна. З. Балдан, С. Баажаа, Ө. Гончиг, Б, Самбуу нарын дайчин эрс хүүхэд та- бидний аз жаргалын төлөө амь насаа алджээ, Эх орныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтно лыг байлдан авах аугаа их үйл хэрэгт тэр үеийн хүүхэд багачууд ч гэсэн чад лын хирээр оролцож байсныг та нар мэд яа. Арван тавхан настай бяцхан хүү Нян хүү цагаан цэргийн мэдээ хүргэгчийг мөрдөж явсан журамт цэргүүдэд газар чилж байсны зэрэгцээ Ардын Хатанбаа тар Магсаржавын шадар. туслагчаар ажиллаж явсан юм. Монголын ардын журамт цэрэг, зөв лөлтийн улаан армийн ангиудын хамт тус орны төв ба хойт хэсэгт үүрлэж бай сан цагаантны гол хүчийг бут цохнж, 1921 оны УП сарын 6--нд нийслэл хү: рээг чөлөөлжээ, Монголын ард түмний эрх чөлөө тусгаар тогтнолоо байлдаж: олох үйл хэрэгт улаан армийн зоригт зарга К.А. Неаман, П.Е. ЮЦетинкии, К.К. Байкалов, К.К, Рокосовский нарын эрэлхэг хүмүүс мөнхийн гавьяа байгуул 1971 Фвы гуравдугаар сарын 17 Үнэ 10 мөнгө ЛХАГВА НАРЫН БААР сан юм. Манай ардын хувьсгалт мэрэг байгуулагдсан анхныхаа өдрөөс эхлэн “ийнхүү эх орон, байлдан олсон эрх чө лөө тус! /.ар тогтнолынхоо бат найдвартай! хамгаалагч болсоор түүхэн хөгжлийн тавин жилийн алдарт зам тууллаа. Мон: голын ардын армийн хагас зуун жилийн түүх бол зөвлөлтийн ард түмэн, түү: яруу алдарт зэвсэгт хүчинтэй ах дуу гийн хамтын ажиллагаа төгтоон ирснитг түүх юм. 1989,1945 он, аль л хүнд бэрх маг үед манай хоёр ах дүү армнуд нийтийн дайсны эерэг мөр зэрэгцэн тулалдат, дайчин ялалт байгуулж байлаа. Хүүх дүүд та нарын бахархал болгон хүндэт гэж явдаг БНМАУ--ын баатар Гонгор, Шагдарсүрэн, Дандар, Дугаржав, Хавян хирваа, Аюуш, Тэгшээ, 3ХУ-ын баатар Ремизов, Яковлев, Кравченко, Грицевен, нарын энэ хосгүй баатар зоригтнууд гаг хүү та бидний өнөогнйн энэ сайхан 8з жаргалыг амь нас ариун цусаараа хэм гаалжээ. Сүүлийн жилүүдэд манай армийн 037 тэц, зэвсэгт техник, байлдах чадварт үндсэн дэвшил гарсан нь МАХН-аас улс орныг батлан хамгаалах талаар авч явуулсан тууштай арга хэмжээний. үр дүн юм. Энэ түүхэн хөгжлийн тавин жилд мөн гол-зөвлөлтийн ард түмэн, армниудын уламжлалт найрамдал улам бүр батжин бэхжсэн нь Монголын сайхан эх орны минь өнгө жавхаа, сүр хүчнийг улам өн дөрт өргөлөө, Өнөөдөр дайчин ах нар чинь ардын армийнхаа тэмцэл ялалтын 50 жилийн ойг ёслон тэмдэглэхдээ. эх орныхоо энхийн харуулд бат найдвартай зогсож, социалист бүтээн байгуулалтанд шинэ шинэ хувь нэмэр оруулахаа ялалт амжилт бухнийг зоригжуулан зохион байгуулагч МАХН-даа батлан илэр- хийлж байна. Дайчин ах нартаа өсвөрийн сүхбаатар чуудын цогтой халуун баяр хүргэс, НЭГЭН БҮЛЭГТ дунд сургуулийн нэгдүгээр бүлгэм | пи долдугаар бүлэг. Ардын хувье ЗУ 50 жилийн ой хн 20 яавиййн ойг угтаж, бүлгэмийн " СЭДЭВТ ажлыг 19 удаа. төдөрхон чиглэлтой явуулжээ, Түүхт өй. угт сан энэ ажлаа «Өсвөртпасны жав- хаа», «Шинийг сапаазилж өөрс ууна СУЛ 21122772 7777 Х 13 21:71 -ё хилчдийн. залуу р халаа .. Дугаар ангийн хилчид | » -- «Залуу халаа» отрядынхон ирж ма най ацги еалбар тохижуулах ажилд тусал- маа. Шинэ дуу зааж концерт тоглолоо гээд л заставуудаас ирэгчдэд сонин болгой ярь- “даг, Тэр «залуу халаа» отрядын хилчид нь : ! Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн, хамт өлөн, өөрөөр хэлбэл Ш. Ядамсүрэн “баг- энийн ангийнхан юм. хуулан аш аацуалнаалшаалшамла: -- Бид эх орноо соргогоор хамгаалагч ах нарынхаа залуу халаа нь учраае Монго- лын ардын армийн 5Ожилийн ойг угтаж, дугаар ангийнхаа түүхт уламжлалыг судла хаар төлөвлөн: ажиллаж байна. гэж хилч- дэд туслах «Залуу халаа» отрядын ахлагч, сурагч С. Болдбаатар ярьж байна. Тэд хил чидтэй. хамтарч «Залуу хүний чимэг--эр- дэм» гэсэн сэдэвт үдэшлэг зохиож, Ардын хувьсгал, МХЗЭ--ийн түүхт. 50 жилийн ойнуудад хичээл, сурлагын өндөр амжилт гаргацгаахыг уриалж, хамзеолнөо төлөөлөн үүрэг, амлалт авсан байна. - Бага дэслэгч Д. ЖАНДАЛ со тэ ууугал ув өд бунгүл аа Хртлмаэимглылаахү/ - Төв аймгийн төвийн 10 жилийн гальпг 50 жилийн ой, МХЗЭ-ийн- дөө. бүтээж хийцгээе» тэх зэрэх сэдвүүдээр явуулсан байна. Тэр гүүний салааг нвалгаруулах болсол гаргасны үр дүнд Шүрэнбат дарга тай нэгдүгээр салаа сурлага, єахөл га, ариун цэврийп талаар тэргүүл байранд орлоо. “Мөн сурагчдыг дунд хөлөгт тоглоомын нлубыг ба!! гуулж, 50 гаруй төрлийл 96 хє яөгт тоглоомтой бөлжээ. Чун дулаанаа ш асс 2д саас сс уу нь НАМЫН БИДНИЙ ЗОРИЛГО: Анд найз нар аа! ! Саяхан алдсан МАХН-ын Төв Хо рооны ЇХ, МХЗЭ-нйн Төв Хорооны Ү! 1 бүгд хурлын шийдвэр нь манай сайхан эх орны урагш давших хөгжлийн эх сур залж болсон мал аж ахуйг өсгөн хөгжүү лэх, нэгдэлч малчдын аж амьдралыг ” дээшлүүлэх талаар нам, засгаас хичнээн " их анхаарал халамж тавьж байдгийн яруу тод илрэл гэж манай орны малчид, нийт хөдөлмөрчдийн нэгэн адил бид баяр тай хүлээн авлаа. Мал аж ахуйг цаашид хөгжүүлэхэд залуучуудын роль, үүрэг улам өсөж бай гааг болон мал маллах ажил үлэмж ха рнуцлагатай нэр хүнд бүхний эрхэм сай хан үйлс болохыг бид гүнээ ухамсарлаж байна. Иймээс бид намынхаа урнаг хэрэг жүүлж, МХЗЭ--ийнхээ илгээлтээр мал аж ахуйн үйлдвэрлэлд гарч ажиллахаар хөлгийн жолоог хөдөө тийш залах хүсэл эрмэлзэл дүүрэн байна, Бид ахмад мглчдынхаа ажил үйлст нь найдвартай халаа болж хашир малчдын мал маллагааны уламжлалт өв арга УРИА Ерөнхий боловсролын сургууль төгсөгчдөд хандаж. Дундговь аймгийн. ерөнхий боловсролын сургууль төгсгөх сурагчдаас гарасан УРИАЛГА шамдан суралцах болно, Бид, намынхаа шийдвэрийг амьдралд хэрэгжүүлэхэд залуу насны цог жавхаа гаар жигүүр хийж тохнолдох элдэв бэрх шээлийг ялан давж мал сүргээ өсгөж түүний тогтвортой өсөлт хөгжилтийг хан гах эрхэм үйлс хөдөлмөр тэмцлийн ман лайд нь ямагт явж нам, эх орон, ард түмнээ биярлуулсан их амжилт гарган хөдөө нутгийн мэргэжилтэй соёлч мал чин болохоо зориг төгөлдөр илэрхийлж байна. Үе тэнгийн найз нараа! Энхрий хайрт намынхаа дуудлагаар, МХЗЭ-ийнхээ нлгээлтээр бидний нэгэн адид ахмад малчдын халааг залгамжлах нх үйлст зорнн хөлгийн жолоог хөдөө тийш нь залахыг та бүхэнд уриалж бай на. Дундговь аймгийн ерөнхий боловс ролын нийт дунд сургуулийн 10 дугаар анги төгсөгчдийг төлөөлөн Мандалговь хотын төвийн 10 жи лийн дунд сургуулийн 10-ын «Б» ангийн сурагч С. АДЬЯАБААТАР 8 дугаар анги төгсөгчдийг төлөө лөн Дэлгэрхангай сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн ИРЭХ ТАВАГ ЖИЛД ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛЬ. ТӨГСГӨХ БИДНИЙ ЭГНЭЭНЭЭС 50 МЯНГАН ОХИД ХӨВГҮҮД ХӨДӨӨ АЖ х 5 ЛАМЗАВЫН БОДОЛ « ? Ф» 9 - Манайх Сайхан дулаан сумын 5 «Говийн хөгжил» нэгдлийн нэгдүгээр Х бригадын хоньчин Дашбалдангийнх. 0 Би өөрөө адуучин болох хүсэлтэй. 9 Долдугаар ангиа амжилттай төгсөөд ф мал дээр гарна. Би адуунд дуртай. 9 Алсдаа адуучин болно .гэж ярьж б 0 энэ пиопнерийг Ламзав гэдэг. 222 5) 4 5 --Ламзав ааа, чн малчин больё гэж 9 хэдийнээс шийдсэн бэ? ЭФ - Би малчин болно гэж бага ан- Х гид байхаасаа боддог байсан. Багаа- ) саа хурдны морь унаж байв. Сур- 9 гуульд ордгийн урд жил майн бая н раар аав буурал морио уяж, би унаад о сумандаа тү лж байсныг сайн са 5 наж байна. Манай аав сайн уяачин 3.Би одоо том болчихсон болохоор 0 хурдны морийг хөлслөхөөс биш уна- 9 хаа больсон. Манай. садангийн нэг хүү 3 хэд бий. Нэр нь Буянбат. Тэр маань 0 одоо мад дээр байгаа. Бид хоёр 5 адуучин болно гэж ярилцдаг байсан 5 юм. 3 -- Эмнэг сургахдаа хир вэ? 0 -- Өнгөрсөн зуй нэг шүдлэн, хоёр 5 дазга л сургасан. Зун гэртээ харихад О надаас түрүүлж харьсан, Бага Зангийн хүүхдүүд надаас өрсөөд даага, 5 шүдлэн үлдээхгүй сургачихаад байдаг Сюн, Даваганд нь сургахад номхон морь Х.болдог. » 292 Оо 0 Даага шүдлэнтэй анх яаж харьца 9 хаас хир зэрэг номхон морь болох нь У хамаарна. Зөөлөн барьж тавих хэрэг Ц тэй, Шүдлэн сургахад ярвигтай. Нас унь ахих тусам жигшсэнээ мартахгүй » болдог юм билээ. Зарим даага дош- ч гин байдаг. Дөрөвдүгээр анги төгсөөд Х хонгор даага сургаснаа мартдаггүй о юм. Тэр даага тойроод л булгнад бай- АХУЙД, ТҮҮНЭЭС 50МЯНГА НЬ МАЛ АЖ АХУЙ ДЭЭР ГАРЧ АЖИЛЛАНА мад малчдаас нх юм дуулж сонсож авдаг. Ногт сангидаж чадна. Чөдөр зангидах ярвигтай. Хэмжээ нь.алдаг даад байдаг юм. Гүү сааж үзсэн. Хур дай саахгүй бол нивлэхээрээ хөх нь зөөлөн учир сүү нь дорхноо аож- чихдог юм билээ, хариулж мэд нэ. «Малчны алдар», « СУД лал» зэрэг ном бий. Хурдан морины тухай дуу, шүлэг ерөөл магтаал цуг- луулдаг гэж Дорноговь аймгийн 7ө- вийн 10 жилийн 7-гийн «А» ангийн сурагч пионер Д. Ламзав ярилаа. Хурдан хээрийн ган туурай Хөндийн тоосыг цацруулан хуйл- ла Бөмбөрийн дуу шиг тавилын эн 2 жигнээд Бүргэдийн дэвэлтээр тэмүүлэн айсуй. Ай хөө жолоогоо сунгаарай! туршлагаас ямагт суралцах замаар бэл чээр ус, ургамлыг судлан мэдэх, тоног сурагч А. ЧУЛУУНБАТ 9 сан. Ихэнх даага хэд тангараад л дав 2 5 төхөөрөмж хийж сурах, эдэлгээний ма 7-р анги төгсөгчдийг чөлөөлөн | хнад явчихдаг. Өнгөрсөн намар жи- Арын чинь мөрь гүйцлээ, гуя- 0 лыг сургах, молдаа тарга хүч авахуулах, Сайнцагаан сумын 8 жилийн “ДУНД р жигхэн хээр даагатай хоёр хоног но- даарай! 0 ашнг шимийг нэмэгдүүлэх, элдэв Өвчни сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн су 9 цолдсон. Олигтой номхроогүй. Гурав гэж дуулахдаа сэтгэл нь сэ : 5 эмгэгтэй тэмцэх, тэжээл бэлтгэх, хашаа рагч | дугаар улирлын амралтаар л гүйцээж хүү сайн адуучин бо. сэргэдэг энэ : барих, худаг гаргах, зоо-мал эмнэлгийн Г. ЦЭВЭЛМАА 4 номхруулья гэж бодож байна. Бага гүй. УУ лох нь дамжиг ф - мэдэгдэхүүн Эзэмшнх зэрэг мад аж 1971 оны 3-р сарын 2-ны өдөр, 9 биетэй даага их булгих хэцүү. Давж Ё с ахуйн үйлдвэрлэлийн арга ажиллагаанд Мандалговь Бозанх гээд болдоггүй юм. Ж. ХОРЛОО. : тэшшшэи--шшшыыышышэээээшшшишшшшшээшшшш-шшИМЧБшш-ишЫ!и!Ин-ИГ7н “ФФФФОФОФФФОСФФФФООСОССООСОСОС4(ОУОУСУОУСХЕУСХКУЛУӨХСЫКУХДХУХУЛХСУ ХОС» О сУ ОО су сс) »0)6 Чулцириншингхглганннгнэйнацэншш шан наанаа банана ШӨн шцглганнайцнананиннхулавмакшиггншиАНН! со00011/ хишаинцйнааааннаалтаанинаанатниуна аинемниннаанөниашинсганаанивиниаалаанннөалнишанадацаанкаашаннацнаааиашиникиөйнинцииннулнсгүү 5 | АЛТАЙН ХҮҮ МХЗЭ--ийн Төв Хорооны ҮЇ бүгд хуралд уригдаж ирсэн зочдын дунд сурагчийн дүрэмт хувцастай нэгэн хүү байлза. Энэ хүүгийн энгэрт МХЗЭ--ийн тэмдэг гялалзаж, нүдэнд нь зорь- сондоо хүрсэн хүний цог хийморь бадарна. Нэр Баатарын Цэдэндамба, Ховд аймгийн Зэрэг су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ан- гийн сурагч Алс баруун хязгаарын энэ хүү МАХН--ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлын шийд вэрийг баяртай хүлээн авч малчин болохоор шийдсэн төдийгүй сурагчийн ширээний найз на- раа хөдөө нутагт очиж ажиллахыг уриалахаар нийслэл хотноо уригдаж иржээ. Цэдэндамба ярихдаа: Багаасаа аав ээждээ туслан хурга, тугал, ха- риулж, эмнэг сургадаг байлаа. Энэ бүхэн маань сайхан санагдаж, малчин болохсон гэж бодогддог юм. Миний саналыг аав ээж маань дуртай зөв- шөөрч. Хүү минь малчин болох чинь зөвөө. Хүн бүр сургууль соёл, гээд хот суурин газар бараадвал хэн мал маллах вэ? Харин хичээлээ сайн давтаж айгаарай гэж захидаг, Ээж аавынхаа захиснаар 8 дугаар ангиа онц төгсчихөөд намынхаа уриа, МХЗЭ--ийн илгээлтээр малчин болно. Би бэлтгэ лийн хонь ямаа хариуцан маллана гэж бодож байгаа БНМАУ--ын хөдөлмөрийн баатэр Цогт гэрэл гуайн туршлагыг газар газрын олон залуу малчид судалдаг, Би бас судлана. МХЗЭ--ийн Төв Хорооны ҮЇ бүгд хурлын тухай ангийнхан- даа ярихсан гэхээс сэтгэл яарч байна. Манай ан- гийнхан түргэн ирээсэй гэж хүлээж байгаа. Ц. Цэдэнбал, Дарьжав, Иванжав, нар маань мал- чин болно гэж мөн л над шиг баяр хөөртэй бай- гаа гэж ярилаа. 8 жил суралцахдаа хайрт ээж, аав, ачит багш нарынхаа итгэлийг онц сурлагаар хариулж байсан Цэдэндамба МХЗЭ--ийн нл- тээлт өвөрлөн хөдөө нутагт ажиллахдаа амжилт бүтээлээ дуурсгаж ивах нь лавтай. : со “сууж байдаг юм. Сая наашаа ГОВИЙН ХҮҮ Адьяабазарыг ангидаа ирэхэд нөхөд нь аан хэдий цугларчихсан хэн ямар мэргэжил сонгож байгаагаа ам булаалдан ярилцаж сууна. Адзяа: базар захын суудалд чимээгүйхэн сууж, нөхдийн яриаг чагнан хэсэг сууснаа -»- Би малчин болно гэхэд нөхөд нь нэгэн зэ рэг харцгааж угийн дуу цөөтэй, найзыгаа ийнхүү зоримог ярьсанд гайхав. Адьяабазар нөхдөө той- руулан харснаа ? : Нээрээ шүү Адуучин болно гэхэд Д. Цэрэн- дорж угтан авч 2 мєс Миний бодол ч яг ийм гэлээ, Ангидаа байту- га сургуульдаа сурлагаараа гайхагддаг. Цэрэн- доржийг дээд сургуульд хамгийн түрүүн орно гэж ярилцдагаас биш малчин болно гэж хэн ч бодоо гүй билээ. Тэгтэл Ч. Ширчмаа, Б. Буянжаргал, Р. Дэжид, Ш. Даваа цөм л малчин болох бодол- той байгаагаа ярьж энэ яриа шөнө дөл болтол үргэлжилжээ. Арван жил хамт суралцсан найз нөхдийнхөө хүсэл эрмэлзэл итгэл найдварыг өвөрлөн ирсэн Адьяабазартай уулзлаа. Ё -- Хэдхэн сарын дараа аравдугаар, ангиа төгсч арван жил ижилссэн найз нөхөд, сургууль багш нараасаа холдож зүг зүгт хөлгийн жолоо за. лах гэж байна. МАХН--ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлын шийдвэрийг уншаад малчин боло- хоор шийдлээ. Аав ээж маань малчин хүмүүс. Би ч багаасаа адуунд дуртай. Хурдан марь унаж, эмнэг хангал сургасаар адуунд улам ч хайртай болсон юм. Ээж маань харих болгонд сүү болсон цай чанаж, ааруул өрөм таваглаад малын буян их юм даа. Харин хэдэн адуу маань л хүч хүрэгдэхгүй болох нь шиг байна гээд явахад гаргаж өгөөд. Хүү минь эр хүн болжээ. Хөлгийн нуруун дээр явья гэдэг чинь зөвөө гэж байна билээ. Ангийнхаа Ширчмаа, Буянжаргал, Дэжид, Да- ваа, Цэрэндорж нартайгаа нэг нэгдэлд очих са- налтай. Нэг дороо очоод хнчээл номоо үргэлж- лүүлэн судалж, хэдүүлээ хүний дайтай ажиллаад үзье гэж ярьж байгаа энэ сурагч Дундговь Гэрэл зургийг С. ЛУВСАНШАГДАР аймгийн төвийн 10 жилийн 10--ын «Б» ангид суралцдаг. Ү109 Ийнхүү сурагчийн ширээнээс малчин боло- хоор хамт олноо төлөөлж ирсэн Цэдэндамба. Адьяабазар нарын энгэрт Монголын Нионерийн Төв Зөвлөлийн алтан медаль гялалзана. Н. ДАРНИМАА БААТАР АХ НАРТАА БАЯР ХҮРГЭЕ. Монголын ардын армийн 50 жи лийн ойг тохиолдуулаг, БНМАУ- ын төрийн тусгаар тогтнолыг эрэл уэгээр хамгаалж 1939, 1945 онд Японы халдан түрэмгийлэгчдийг бут цохих дайнд баатарлагаар байлдаж гарамгай гавьяа байгуул сан хурандаа Дүгэрийн Нянтайсү рэн, Халх голын 24 дүгээр отря дын Сүмбэрийн 7.дугаар заставын 27777171 -11 ( (010101 01 7 01272 мн 22200011 дарга байсан хурандаа Пунцагийн Чогдон нарт БНМАУ--ын баатар цол олгож, «Сүхбаатарын одон» Алтан таван хошуу медалиар тг налаа. Засгийн дээд шагналаар шаг нагдсац ахмад дайчин ах иартаа улаан бүчтэнийн чин сэтгэлийн талархал дэвшүүлж, урт удаан нас лахыг хүсэн ерөөе! - Залуу техникчдийн дугуйлангийнхан Ардын хувьсгал, “МХЗЭ-ийн 50 жилийн яруу алдарт нх ойд монго лын ард түмэн эх орныхоо өнцөг булан бүрээс хөдөлмөрийн бахдам амжилт бэлэглэж байгаа энэ бахар халтай үед Баян-өлгий аймгийн Ногооннуур сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш, сурагчид нэг бүр тодорхой үүрэг аваад ажиллаж, сурч байна. Тус сургууль пионер сурагчдын дунд зохиогддог олон төрлийн ду- гуйланг тодорхой удирдан явуулд таараа амжилтанд хүрч байна. Тус сургуульд одоо бага ангийн найм, дунд ангийн 13 төрлийн ду- гуйлан хичээллэж бүх сурагчдын 80 хувиас дээш нь хамрагдаж: бай ца. Түүний нэг нь багш Мадетийн удирдсан залуу техникчдийн дугуй лан юм. Энэ дугуйлангийнхан 19- дорхой тєлөвлөгөөтэй хичээллэдэг бөгөөд шинэ загвар, шинжлэх ухаан техникийн хөгжлийг харуул сан самбар, хими биологийн каби нетэд зориулап, хийсэн шүүгээ нь олны сонирхлыг татсан үзэмж ча- нартай болсон байна. Энэ дугуй лангийн сурагчнд юмхнаар юм хийх таван төрлийн санаачилга гарсан сургуульдаа 1000 төгрөг ний цэвэр ашиг оруулжээ. Дээрх ажлуудад дугуйлангийн сурагч М. 7Калел, С. Жайлаухан, К. На- лааскар, Т. Козыхан, Т. Шаймар- дан нар бусдаасаа онцгой үр бү-- тээлтэй ажиллаж, амжилттай сайн сурч байна. Багш Я. ХҮРЭЛ 11117702 20012002-212077: ГХЄДЄЛАЄСР СУРЛАГАТ ШАМДЬЯ Ж.Лхагвасүрэн (Хурандаа гене рал ахмад пионер) | 1925 онд Булган хаан уулын хо тамгын | ШУУ дэргэд танхим сур гууль байгуулагдан хорь гучаад | хөвгүүд охид түр сургуульд орж суралцахад: “түүний пэг сурагч нь байснаа эргэн санахад сонин байна: » Тэр үео сургуулилах байр, суух шийэаг сандал, ном:сбайтугай үзэг харандаа, дэвтэр, цаас. ч байсан гүй. Хэдэн. навсгар, бор. гэрт эрэгтэн эмэгтэнгээр нь. ялгаварлан байрлуулж, удалгүй хнчээл сур гууль эхэллээ. Хичээл гэвэл мон голын хуучин үсгийн цагаан тол гой, тооны дөрвөн аргаас өөр зүйл зивдаггүй аайшээ. Пиоперийн байгууллага одоотой адилгүй анхны хэлбэр болох хам тач ажиллагаа, харилцан бие бие дээ туслах, биеийн тамир, жагсаж лын сургууль зирзг зүйлүүд: зөв хөн: эхлэлтийн: төдий байв, Хоёр дах” жилдэв. «Цаасан: шувууны үл |, гэр», «Оюун түлхүүр» тэх: мат " зарим: бичмэл” номг үзэгдэх: болж түүнийг цээжилдэг байлаа. 1 Улс: арөнгмаань. тусгаар, торүнож :| ард: түмэн: эрх чөлөөгөө олоод:ДӨР | төв 4 жил: болж байсан учир өнгөр | сөн: нийгмийн хоцрогдол асар их : байлаа. Хуулны шинийн хооронд: тэмцэл хурц байсивы дээр сургуу лийн хүүхэд, хийдийн банди нарын хооронд: зөрчилтэй нэр өгч заримдна зодолддог ч байлаа. Улс төрийн эрх ард түмний гарт шилжиж албан газар бичиг үсэгтэй хүн нхзэхэн шаардагдаж байсан учир бичиг үсэг түргэн сурсан хэс гээс нь тэр даруй тамгын бичээч болгож байжээ. Ингээд бид ээлж дараалан сургуулиа төгсгөж там гын бичээчээр дамжин төрийн ай бан хаагчид болцгоосон юм. Анхны бага. сургуулиа одоогийн сургуулиудтай зэрэгцүүүлэхэд зүйрлэж хэлэх үг ч олдохгүй бай на. Одоо манай улсын дотор таван хүний нэг нь ямар нэг сургуульд хамрагдаж сурах мэдэх бололцоо, сургуулийн байр, үзүүлэн таниу лах зүйлээр бүрэн хангагдаж хэн ямар мэргэжил олохыг хүснэ, түү ний хаалга үүд нээлттэй байгаат харахад хичнээн бахархалтай вэ? Иймээс манай ирээдүй болох за луу үе, коммунист Нийгмийг бү тээн байгуулагчид нартаа хандаж «Эрхийг сурахаар бэрхийг сур», гэсэн ардын зүйр үг «Сур,сур, бае дахин сур» гэсэн их Лениний сур т таалыг цаг ямагт санаж, нам, зас гаас тавьж байгаа хайр анхаар лын хариуд онц, тэргүүн сурлага тай, ухамсар хүмүүжлээр өндөр. зан аашаар эелдэг, хөдөлмөрт дур тай тийм сайхан чанарыг эзэмш хийн төлөө бүх авьяас билгээ дайч лах» хэрэгтэй. Сурах хүмүүжих хоёр бол салш гүй холбоотой бөгөөд ямар эг зүйлд онц сайн сурч болно. Хари! хүмүүжил олохын тулд залуу аху! даа түүний олон талтай шаардла гыг биелүүлэх явдал бол хүлээс байнга тэвчээр шаардана.Тухайл бал биеэ авч явах, хүнтэй харьцах. хүний сайныг сурах, мууг жигши хээс эхлэн даруу, боловсон, соёлч. байхын сайхан чанаруудыг өөртөэ тусгахьш,туйд хөдлөх, гишгэх бүү тээ:анхаарач байснаар сая тэргүү!! хүний эгнээнд хүрнэ. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд гэдэг хүндэт нэр алдрыг хадгалсан ма “най” ирээдүйг” залгамжлагч” пионе рүүдийн өмнө сурах, боловсрох хөдөлмөрлөх, цэнгэн хөгжих. бүх хаалга. нээлттэй” байгаа.” одоо” үед ихийг” сурч, “мэдэж: авахаас: эрхэм сайн мэдэхгүйгэвр урагшаа давши! хад бэрх болсон нв мэдээж гэдгийг анхаарч: здгэартолзүйлүүд дээр ан хаарлаа тавих: хэрэгтэй болжээ. Анхны пионерүүд одоогийн ах мадууд чинь амьдралын хүнд бэрх зазтыг туулахдаа сурах, хөдөлмөр лөх хоёрыг хослуулсаар одоо хү рэхдээ нам, ард түмэндээ үнэнч, эх орондоо хайртай, түүний төлөө амь хайрлахгүй зүтгэж явсны ач тусыг нүдээрээ үзэж биеэрээ туул сан учраас ирээдүй болсон та иар таа ямар ч хүнд бэрхийг туулахын тулд зоригтой, баатарлаг байхын үлгэр жишээг юуны урьд дууриа хыг хүсэж байна. Эх орон маань хурдан хөгжиж түүний ирээдүй болох үр хүүхэд залуу үеийн сурлага хүмүүжлийн төлөө байнга анхаарал тавьж сур гуулийн байр, суралцах матери: лаас эхлэн бусад хэрэгтэй бүхнийг хангахын төлөө их зардал гарга”: байна. Энэ хайр энэрэлийн хариул сурлагын өндөр амжилт тэргүүн” пионер сурагч гэдэг хүндэт алдг” нэрийг хүлээхээс эрхэм зүйл байж болохгүй. Пнонер бүхэн онц су? лагын төлөө тэмүүлж, түүнээ би” лүүлэх эрхэм хүндэт зорилтоо хаг гахыг ахмад пионер бид та нар таа уриалж аз жаргал сайн сайх ныг ерөөж байна. Говь-алтай аймгийн Тонхил сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионе: рийн бүлгэм пионер сурагчдаас нам даа өргөх тайлангийн удирдамжийг Хүлээж аваад 5 жигүүр бүрт комисс байгуулан нэгдсэн төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Удирдамжийн дагуу нийт бүлгүү Дийн дунд | нээлттэй | хэлбэрээр явуулж, сар дутам эх орон. хувьсга Лын холбогдолтой сэдвээр Лениич Уншлага хичээлийг тогтмол явуул байна. Пионер сурагчдын авсан үү- рэг амлалтыг тусгай болзлын дагуу 1... хоногт- нэг удаа шалгаруулан бү лат бүрийн ажлыг 5 дүрт социалист уралдааны самбарт баллаар дүгнэж жигүүр бүрийн ажлын ололттой та- лыг «50 жил 5 жигүүр» гэсэн сам барт бичиж сурталчлах ажил зохиож зайна. Түүхт ойнуудыг угтаж, Ленин, Сүхбаатарын танхимыг байгуулж дайч”н алдрын танхимаас эрхлэн өө рийн сургууль бүлгэмийн анхдагч- дыг эрж олох ажил зохиож, 14 хүн- дэт пионер, 84 таван онцыг эзэмшиг чийг олж, харилцаа тогтоосон бай на. Ахмадуудаас суралцах зорилгоор «Ахмадын зан заншил» дугуйланг хичээллүүлж пионер сурагч бүрээр «Ахмадын сургаал алт» гэсэн ДЭВ” тэр нээлгэн тэмдэглэл хөтлүүлж бай на. 30 гаруй сурагчдын бүрэлдэхүүн тэй уран сайхны «Сутайн дуу» чуул га 8 ангитайгаар байгуулан ажил луулж байна. АСК-ын тоглолтыг хичээлийн хол- богдолтой сэдвээр таван удаа зохио жээ. 5 : С.ИВШННХОРОЛ (Аймгийн пинонерийн зөвлөлийн “дарга) “Сорилт тэмцээн: ! Математикийн улсын 7 дугаар олимпиадад амжилттай дүн үзүү- лэх, ардын хувьсгалын 50 жилийн түүхт ойн наана шилдэг тоочдыг бэлтгэх, оюун сэтгэхүйн гимнас- тик болсон тооны ухааныг гүн | гүнзгий судлахын тулд нийслэ- лийн 20 дугаар сургуулийн захир гаа, нам олон нийтийн байгуулла- гууд, ХЗЭ--ийн хороо нилээд аж лыг хийж байна. Сорилт тэмцээ- нийг өөрийн сургуулийн 9 дүгээр, ангийн А. В. бүлгээр бэлтгүүлж Мэдлэг, сэтгэгч гэж нэр өгөн АСК хэлбэрээр явуулсан нь сонирхол- той боллоо. й Уул сорилт тэмцээн болох 9-А Математикийн өдөрлөг Саяхан Цэцэрлэг хотын найм арван жилийн сургуулиудын ахлах ангийн сурагчдын дунд «Тоо бодоход толгой сэргэнэ» сэдэвт өдөрлөгийг аймгийн мате матикийн олимпиадын комисс 8, 10 жилийн заах аргын нэгд лээс зохион явуулав. Өдөрлөгт 8, 10 жилийн тооны багш Ням “ринчин, Бямбажав, Баасанжал баа, Бүргэдбазар, Жалбаажамц Магвансүрэн нар «Тооны ач тус» «Тоо хэрхэн сурах вэ?» зэрэг яриа хийж, математикийн ангийг тооны ухааны холбогдол- ү той зурагт хуудас, уран хошин бод |: логууд, самбараар чимж М.ЇИ. Ка линин, Цуковский нарын олон эр дэмтдийн тооны ухааны талаар сур гасан үгсийн лозунг цэвэр үзэмж тэй байрлуулснаас гадна анги ! тус бүр ханын сонинг гаргажээ. ! Сорилт тэмцээний эцэст Мэд- олэг баг 25 оноо, Сэтгэгч баг --29 оноо авч 9--Б. ангийн ХЗЭ-ийн | түрүүллээ. ї ҮҮ анай орны хот, хөдөөгийн сур гуулиуд дээр иймэрхүү маягаар тэмцээн зохиож явуулбал Матема тикийн улсын 7 дугаар олимпна дад бэлтгэхэд үр нөлөөтэй болох нь уул тэмцээн тоглолтоос харагд лаа. Г. ЛУВСАНДОРЖ. холбогдолтой сопирхолтой тог лоомууд явуулав. Жумба, Адь яа, Ядамсүрэн, Эрдэнэчимэг, Доржпалам нар ангийн аварга болжээ. 10-ын «В» ангийн су рагч онц сурлагатан М. Далай хүү, 9-ийн «Б» ангийн сурагч Даваадорж нар математикийг хэрхэн сонирхож хичээллэй: бай гаагаа ярив. Энэ өдөрлөг нь ма тематик сонирхогч олон сурагч дыг хамарч, сурагчдын дунд -математикийн ашиг тус ач хол богдлыг сурталчилж, ндэвх со нирхлыг өрнүүллээ. 10-Б ангийн сурагч О. БАЛДАНГОМБО С маАагчАЙ 1ЫГ ФРАН- хэлэжээг. Дуртай хүндээ багшлах 2 артаа дүйтэй хүн байна, би дэлхийн Уртай нарийн мужаан Нэртэй эр чинь мөп двө би. 6 БАЙНА. 1Китиг сажгаар --9Ые Бешэн Цагаа барах 8 г3 “Зигтэйхэп дургүй хүн би. Зуун шил лэдлэх . Зуушны том шүүгээ«-: Эрэгнэг нэгийг урлая Энэ л таарах ажил, Шилмүүст гачуур зүеээд ь Шинэхэн тавиур хийнэ. Аяга тавагны өрөө - Дээд талд нь гаргана. Асар өргөн шүүгээ ! ! гаруй Тэдний Доод талд нь хийнэ. к«еи Вар- Шилэп эдлэлийн тасалгаа -: лав Дөм Манх голд нь байна. с лар үх! Хуалбага сэрээний шүүгээ. Хажуу буланд пь гаргана. Дархны газраас дутахгүй Дааич өлон багажтай, би Бахь, сүх, хөрөө бэлэн Их бага өрөм ч бэлэн. Харуул ч байна. наас Рамио- чийн хамгаа- үлдлээ. Гэвч хөтнөө” н цусаа дуустал Зоруул ч байна. 8 мэ ыг хэдхэн алхамд Цүүц : ! тугаа ишнээс нь Алх Цөм бүрэн. Маргааш бэлэн гэж Магадгүй хэлэх Ам ч байна. Хөрөө маань - Өөрөө л Зөгий шиг 3Кингэнэлээ. Хагаст ортол банзаа Хөрөөдөж явтал Хад мөргөсөн юм шиг Пад суухай болчихлоо. Урапни нь нэг түрэв. Урамгүй од чинь пау, Ухраагаад нэг татав Угзарч зуугаад таг. Муу эрэгнэг хийх алба уу Мухар сандал хийчихье. Доголон ,сэгэлэнгүй, ков голгор Догь сандал дархалчихье. Сүхэвр цавчихдаа Сүрхий чадмаг болохоор Урлан дархлах ажилдаа Урамтай, даруй орлоо. Нэг, хоёр... Танрдас дундуур таарав. Рурав. дөрөв! гэсэн чинь Үул руугаа алдчихав. Харин бүр сүүлдээ Хаяа руугаа зоочихов. Сүхпий иш ч хугарлаа - Духны арьс ч язарлаа. Мухар сандалтай, сандалгүй б6өэнө, зи минь 6 Мунгинаж суухаар зургийн энааз яяйе, Эмээ зэжийн хөргийг Өвөө хадгалаад л байдаг. Энэ гэрт жааз байхгүй Өрөвдмөөр гэдэг пь, хөөрхий. Дөрвөп савх мод аваад "Төмөр хадаас хэдийг оллөө. Азаар бас гал зууханд ММаазаар дүүрэн, цавуу ч байлаа. Асар уран хийцтэй, Алтан анар "хүрээтэй Миннп. хийсэц жагзыг Мэгай тэрийнхэн шагншиа. -МИар даалгүй” хатчихсай Цавуутай, цавуугүй бөлнө. - Чїааж, зүйж хийх . 5 бёз В Заавал албатай ч бииг. 2 Салаад эвдрээд. унахааргүй Єайп хадвал барав. Иэг хадаас аваад цохиеоп чинь Өт эипе мурийгаад нахийчихлаа. Дахиад нэгий нь цохитол « --Ямар ч байсан үүнийг алдаж болох гүй гээд ойролцоо нуувчинд дайсан жаал хүүд өгчээ. Хүү түүнийг авч би» сэрээ ороогоод Үу- дамж уруудан гүйж арай л ёуманд өнөг- долгүй зсэи мэнд гар сан байна. Хэдэн арван жи- лийн дараа тэр ту- гийг Москвад ав- чирч Лениний мавзо лайд тавьжээ. Эрх чөлөөний тэмц лэзс бадран олсон хувьегалч тэмцлийг туйлд нь хүргэсэн Өк тябрийн хувьсгалын суут жолоодогч В.И. Лениний музейд энэ. тур зүй ёсоор хадга гыг эсэргүүцэн босчээ. Талбай дүүрэн хүн цуг- лагдаж Зөвлөлтийн сая сая нионерүүд бөлөн, ларав. Энэ үес уг дүүргийн цаадах булангаас хї-. олон улсын всвөрийн бага-.ууд энэ тугийг хүндэт лэн хар морьтой хүн баллах тарч и ЁЛ тү тэн хувьсгэлч тэмцлийн өд еөд иь ургаж байдаг карт хувь : її 52 Ё Ь улаан туг-д ! : 1 й улаан тугны хэсэг, хувьегалч тэмцлийн раа 1848 онд артц ажилч! “тэмдэг болсон час улаан өнгөтэй бүч өнөө гийн эсрэг дах 1 , ын хүзүүнд намирч байна. билэг тэмдэг бо. лээр ниөнер гэдэг бөл үеийн үед тээн Ард түмэн, т ! ? : үү суут хувьсгалчдын дайчин халаа, ийнхүү тэмцээ вэ? 1 2 8ө. дүйг залгамжлагч нь билээ. Зуун жилийн эрхийн төлөө хүн хү нх х ин дэрэвсэн тэр улаан тугны эзэд билээ. зеэргүүдэн тэмцсэн дөр Парисын коммуны тэр улаан туг өрч- Энэ тухай хувьег ертөнц даяар сүр жавхлантай дамирч, ма- Маркс, «Парисын зур гаригийн зуу зуун сая шударга ард зүмний өдрүүд» гэдэг өгүү. ! Ян билэг тэмдэг, Өктябрийн хувьекалын бичиж дүгнэн хэлсз ийморь долон дэрвэж байна. Энэ тусны дор, колони Фа хараат орны мян- млнган знударга түмэн эрх жаркалынхаа т6- өө тэмцэж, саруул ирээдүй коммунизмын кэ- бэлт цамхаг өөд алхалж явна. | : 1871 өны 8 дугаар С "гөөс яг зуун жилийн тэртэ талын |Хөл дахип дүрэлээ зуу бас л Парисын тэнгэр 18 ЭРДЭНЭБАТ Хурандаалийн ү! ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Н. Ч. ҮС : АХ АТ в нь мултраад уначихлаа. хавигүү” си ЗАВТАЙ. Эл өрх шаш ЭЭР үр нь ЛЭН ТЭМЭЭНИЙ НҮҮД 2 Элэ л муусайн хадааснаас боллоо. А саалдаа байдаг гэж ЛЭЭР НҮҮЖ ҮГ БОЛГОН. - 38. ЦАГТ АА: Өнөөдөр дуусгах жааз маань мжилт сурлага нь. УНШВАЛ ХӨВСГӨЛ АЙМ : Ч 4 Өнгөрөв бололтой, тоогүй, тоогүй... сахилгадаа байдаг гэж Г Сэтгэлээр унаж яваагүй би. Өвгөн хурандаа - ГЕЭЛОГЛЛЛАГЭЛИ ҮЭ Итгэлээр мохож сураагүй би. Уунц үөгүүлж суудагсан.| | ГУУЛИЙН 8--ЫН «Б» АН ГЭД 588253 582 га гэ нийн үнд нь үнэхээр ГИЙН ОНЦ СУРЛАГАТАН -. Өчүүхэн нарийхан бахархдаг юм ГУРВАН СУРАГЧИЙН НЭ Өрөндорлээ Хурандаагийн үг РИЙГ МЭДЭЖ БОЛНО. вм наа Манай зууханд орохоороо Маш сүртэй асна. Харцгаа, таминь! Хавийн хүүхдүүд --Иааш ир, Маанг-ир, Гартаан дүйтэй Галаа түл, Эвлүүлдэг дархан биш ч Эвдлээч дээ чи «уранэ! гэмгээнэ. Чой, Лхагва Орос хэлнээс өрчуулгк. ээж аавын захиас юм. Хурандаагийн үг ЭОГЛАБЫ Хөвсгөл аймгийн Цэцэр- эх орны даалгавар юм лэг с умын 8 жилийн дунд |! Сургаж хүмүүжүүлсэн | | Багшийн. ГҮЙЛТ) с : багшаа |” Эрдэмтэн багшийн алдар очЭЙН Л нглнсэй Трто Энэ дэлхийд хосгүй р 2 Охинд 1) А--үсэг зааж | Єургаалын үг тодорно. Аравын тоо зөөлуулж - ЮШГ. ТҮМЭНЖАРГАЛ: Гуотэж, ”ЛЭГДСЭН РАДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ 2454-0Ё-045986 -/3 0000-0007 Д.Єухбаатарын нэрэмжит Улсын” ив ЧОлнайд ын” жи Өү лүэргВй Мидесе 14140 шини лааиө р жин хминхмхээнээн анг “” цөзары -, й . 14 : ! Ё 2- Раа й 3 : 5 Ё ч 8 ! 5 эл" ї 0::5 шэлчин БААТРУУД 7 ЯРЬЖ БАЙНА. “ МАЛЧИН БААТРУУД ЯРЬЖ БАЙНА. “мори: ” дөрөвдүгээр ьрограммд: 4--.Ойрын 1 Ф Монгол улс мал аж ахуйн орон, тийм » учраас иргэд нь малчин байх ёстой, - ОФОЦагийн сайханд малдаа тарга хүч “сайн авахуулсан бол өвөл ядардаггүй юм. -Ф Мал огт маллаагүй хүн муухан мал- ““даж байсан хүнээс илүү малчин болдог. “ Учир нь муухан малчин, бусдын зөвлөл- “ гөөн гвахгүй өөрийнхөөрөө зүтгэдэг. ө Дунд сургууль төгсгөж буй хүүхдүүд | бол мал маллах арга ухааныг нд сурдаг үе ! дээрээ байна. 4 Ф Хотын хүүхэд тусмаа сайн малчин бол “но. Яагаад гэвэл шинэ юмыг хүн илүү тус- “тадаг. эе Ф Малчид дээр оршиж буй нийтлэг нэг утагдал бол малаа өглөө орой бэлчээж, эш эрт хотлуулдагт байна. Хё2 хол Л 12 М аха ын ” Хүүхдүүд вэ Яаалт амжилт оүхнийг зориг- уулан зохион байгуулагч Монгол Ардын Хувьс . галь Намын ХҮ их хурал Ардын хувьсгалын түүхт ЯС акилийн ойн өмнөхөн хуралдах гэж бай "їе 13966 онд МАХН- -ын 18 дугаар их хурал ху ралдаж байх тэр үед дөнгөж сургуулийн алтан босгыг алхаа байсан нэгдүгээр ангийн сурагч өнөөдөр дунд сургуульд орж, тавдугаар ангид сурч байсан жаал хүү 10 дугаар ангид. төгсөж дуртай мэргэжлээ сонгон, зарим нь -намынхаа урналгаар хөдөө нутгийн зүг хөлгийн жолоо залж, таван эрдэнэ мал сүргийн эзэн болохоор сэтгэл шулуудан байна.. Эрдмайн жолоо атгуулсан нам засгийнхаа хайр-халамжийг хүүгийн ариун сэтгэлээр хариу лах нь миний үүрэг гэж өсвөрийн үеийнхэн маань сетгэл” зүрхэндээ бодож явна. “МАХН-ын ХУ их хурлаас дэвшүүлсэн найын ирээдүйд сургуулийн насны бүх хүүхдийг нийтээр нь бү рэн бус дунд боловсролтой болгож, улмаар бү- рэв дунд боловсролтой болгоход шилжих нөхцө- лийг бэлтгэнэ» гэж заасан билээ, Намын “энэ заалт биднай амьдралд гэрэл болон цацарч сурч . боловсрох, сургууяь соёлоор бүрэн хангагдлаа. Пагачууд та нар зөвхөн сурах үүрэгтэй биш ээ! Сурсан мэдсэнээ эх орныхоо хөгжил цэцэг- лэлтэнд сориулах сургалтыг үйлдвэрлэлтэй хол бож, онол дадлагыг өвтагш эзэмших ёстой. «-с- Ажилчин ангн, хөдөө аж ахуйн хөдөл- төрчдийн эгиээг зохион байгуулалттай өргөт- гөх нэн чухал хэлбэр болсон техник мэргэжлийн суугалтын свстемийг хөгжүүлэн. аж үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, барилга болон улс ардын аж ШИН ИЛЭН пил НИ 257 ё ГЁ: явна 1 хөдөлөрнй миВ: Ё “ ОЦОТЭРЭЛ Явл. БАН. 28 Э ? тэ ы8:: сономцэвээний ЦОГТГЭРЭЛ ховд, “АНМ. 3) 3 2 Ээ ГИЙН ДАРВИ СУМЫН ? ХҮН БӨГӨӨД ХАР: /БАГАА: 9 уо«-- САА ЭХЛЭН. УНАСАН ГАЗАР УГААСАН УСАН- , з 4... ДАА МАЛАА МАЛЛАЖ, ИРЖЭЭ. ЭДҮГЭЭ НАС 586: ЗЭ02-:5 ХҮРЧ БАЙНА, 1954 ОНД НЭГДЭЛД элссэнээс Б: ХОЙШ ХОНЬ ДАГНАН ХАРИУЛЖ БНМАУ--ын ЕС ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАР ГЭДЭГ ХҮНДЭТ цолыг ) «С ХҮРТСЭН ЮМ. юэ? ө Малчин хүний бие эрүүл, сэтгэл тэ- нэгэр, хараа холч байдаг. Ф Тарган малын мах өөх их, ноос урт, сүү шим арвин, төл эрүүл чийрэг байдаг. 9 Өнгөрсөн жил би Зөвлөлт, Унгар, Польш улсаар яваад ирлээ. Малчин хүн малынхаа бэлчээрээс холддоггүй байсан нэгэн үе ард хоцорчээ. Сум, аймаг, брига- дын төв бүү хэл, улсаас улсад очно гэдэг! дурны хэрэг болжээ. өФ Хэвлэл радно хоёртой байхад малчин хүн ертөнцийн боловсролоос хөмрөхсүй. юм. Гагцхүү ндэвх л мэднэ. Ф Хүн малыг хохнроокоос биш мал хү) нийг угуй чпншиниинциннэ 27 дахь жилдээ иипин ишииин 1971 оны гуравдугаар сарын 31 ЛХАГВА 16:18 (1178) Үнэ 10 мө. ашининиишиниг шишийн ахуйн бусад салбарын мэргэжилтэй ажилчдыг өргөнөөр бэлтгэнэ» гэсэн намын заалтын дагуу олон арван техник мэргэжлийн. сургууль байгуулж, зуу зуун сурагч пнонерийг . дотоод гадаадын техник мэргэжлийн сургуульд сурган, орчин үеийн техник--шинжлэх ухааны мэдлэг мэргэжилтэй болголоо. Уулын цаана уулгүй юм шиг, усны цаана ус . гүй юм шиг бодож байсан урьдын том ул болж | өнөөгийн юм зул боллоо. Энэ бол зихрий хайрт намын минь ач гавь- яа, элгэн халуун эх орны минь хөгжил цэцэглэ-. лайн үр шим билээ. “Соцналист Монгол орон нийгэм журмын гэ- рэлт замаар тавин жил замналаа. Эх орны минь хөгжил шил сараар биш өдөр хөногоор мөч төө лон урагшилж байна. , Энэ их-хөгжлийн мэргэн залуурч Монсоя “Ар “дын Хувьсгалт Намынхаа ХУГих” хурлыг ЖӨДӨН- мөр сурл-гыа өндөр амжилтаар угтах” өрнүүн ажил эх орон даяар өрнөлөө. Өсвөрийн үеийн- хэн маань ак эгч нартайгаа алхаа нийлүүлэн нк “бүтээлийн энэ аянд алхалж явна. Пионер сураг. чид нам, ардын хувьсгалдаа тайлан өргөнө. - Энэ тайландаа юу сурч, юу бүтээж, юу хийс-.. нээ тайлагнана. Сурагч хүний гол хөдөлмөр бол сон сурлагаас эхлээд таван їкигүүрээр тайлан- “даа бэлпэж байгаа манай өсвөрийн үе, улаан», бүчтэн сурагч пионерүүд мөч бүхэнтэй уралдан. сурлага хөдөлмөрийн төлөө шамдаж байна. . Хүүхдүүд ээ! Та нарын тайландаа. барих бэ- лэг чинь энхрий хайрт намынхаа ХУ! их хуралд өргөн барих бэлэг болно. Тийм ч учраас соён гийгүүл-їч, сод мэргэн намынхаа түүхт нх ху- ралд өндөр амжилтаар бэлэг барахын 2уая эрт нээс эхлэн бэлтгэцгээе! пи Ц11111!! ї шинийн саарограммын . шишинининн ГҮ ЭНЭЭЭР НАРИЙН БИЧ-.. з| ГИЙН ААРГА, БНМАУ-ЫН САЙД АРЫН ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА-Ю.ЦЭ- й БЭНБ ТЭРГҮҮТЭЙ. МАХН-ЫН : 3.ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ӨРОЛЦОЖ БАЙНА. СААЛЬЧИН Энэ инээмсэглэн буй! охины нэр Райн: Овог /замц нийслэлийн 9 Этын сургуулийн 7-гийн «Б» бүлгийн - тиОнер сурагч. -Үндсэн. захиргаа Төв аймгийн. Сэргэ- лэн сум. Энэ | ун малчий болохоор шиджээ. “МХЗЭ- . ийн Төв, “Хорооны (бүгд. хурлын шийдвэрийг хүлээн авах 12, 9,19 "дүгээр сургуулийн . пцонер сурагчдын цуглаан болоход улаан бүчээ Бан лгрс нэгэн охин индэр дээр гарч ирсэн юм... : Тэрээр: | --Би малчин болох Өрнө Яагаад “гэвэл манай аав ээж хөдөө нэгдэлд хонь ямаа малладаг. Миний аав 2Камц одоо. 70 гаруй настай боловч мал малла саар байгаа. Ээж минь сайн саальчин. Халуун на ранд ч зүс бороонд ч ээжс- минь үнээ. хонь ссахдаа ядардаггүй. Би зуныхаа амралтаар: ээж аав дээрээ . очиж, хонь хариулж сааль саадаг. Зь.« өглөө эрт оо- сож үнээ” саах сайхан. Би.7 дугаар ангиа амжилттай төгсөөд Төв аймгийн Сэргэлэн: сумын- «Авдар хан . дай» нэгдэлд буй ээл аав. Эээрээ очиж саальчин бол- . нө. ЖЛВЕОС : бурд, хурлээг- морин: Ябыа 2 БЭХ Фаацдианс тархлнэ өс. байаа, ! КЭРТОЭ аясицла “этмдэсаөд 9 86 ! х амаа Орхулн сусссжы, “Айрцллэнэээс: 5 . би инны б- дрчгла37 Уулгдэ) 22295 жулл Т, уэрхэхбийнэээ: “., зараа ЗАР: Фүрлэсаахс ээн Бихрэгч Зүг увчаатт Фициа ойд салах, ЗЭжЭГ ГїсэРалсаа, хуас алж ангухлас инининн “Ж. ШАГДАР 5 ДӨРӨВДҮГЭЭР САР БА СЭДЭВТ АЖИЛ Хүүхдүүд та нарын эрх чөлөөтэй өөрсдийн хариуцсан салбарынхаа ту сурч, хүмүүжиж байгаа энэ үе бол хай сурталчилна. Сэдэвт ажлыг явуу шинжлэх ухаан техникийн эрин үе гэ лах анги, танхимдаа дээрх зүйлийг дэгт хүн бүхэн бахархдаг. Тэгэхлээр байлгахаас гадна орчин үеийн, |гэр энэ.сарын сэдэвт ажлыг «Шинжлэх ахуйн техник хэрэгслийг (радно, магр ухаан техник, орчин үе» сэдвээр явуу нитФон, цахилгаан индүү, цахилгаан ї лахаар удирдамжинд Заасан билээ. сэнс) гэх мэт бололцооны хирээр Уг ажлыг--хэрхэн явуулах талаар тавьж, тус бүрийн нь хүчин чадал, хүд товч зөвлөе. Энэ ажлыг 8,4 дүгээр ний хөдөлмөрийг хөнгөвчилсөн, ашиг ангийн пионерүүд тоглоомын хэлбэ- тус, хийц маяг) гэх мэт зүйлийг тодор рээр 5,6 дугаар ангийн пионерүүд ши хой тайлбарлах. Мөн бүлгийн бяцхан нийг мэдэх, 7,8 дугаар ангийн пвоне ном гаргана. Сэдэвт ажлын төлөвлө рүүд мэдлэгээ гүнзгийрүүлэх зэрэг то гөөндөө цагийг маш нарийн тооцон тө дорхой хэлбэргэр анги, насны онплогт лөвлөх хэрэгтэй. тохируулан явуулбал болох юм. Энэ Шинжлэх техинкийн ухаан «Шинжлэх ухаан техник, орчин үе» ажлын бэлтгэлийт дөрөвдүгээр узир- хөгжилтөөс яриа, танилцуулга 10 хүү тын эхний хоёр дөлөө хоногт хийнэ. хэл. Бэлтгэлийн талаар гэвэл: -- Зураг булангаа тайлбарлах -Бүлгийн бүх пионер сурагчид -- Бүтээсэн бяцхан номоо унших шинжлэх ухаан техникийн талаар то - Техникийн дэвшил хөгжилтэй дөрхөй мэдлэгтэй болох. Үүнээс нэг холбогдсон сонирхолтой зүйл, дүгээр салааны пнонерүүд, сансрын Үүнд мэдүүштэй зүйл, шинэ сонин хөгжилт, хоёрдугаар салааныхан нээлт, хөгжөөнт зүйл шинжлэх ухаан технин, хөдөө аж -- Урлагийн номер ахуйд гэх мэтээр хуваарилан авч зу- 2000 онд шинжлэх ухаан-тех- рагт булан, альбом, днаграм бэлтгэнэ. ник ямар хөгжилд хүрэх, тэр үед ма-| Салаа тус бүрээс 2--3 инонер хариуц най ард түмэн ямар техник хэрэгсэл сан салбарынхаа тухай зурагт булан эзэмших вэ? Өөрсдийн зөгнөлийг 8-- альбомыг тайлбарлах, түүний хөгжил 4 пионер ярих. Энэ бүхнээс санаа авч| тийн явцаас тоо баримт бүхий маш со Уг сэдэвт ажлыг 80--45 минутанд нирхолтой ярина, танилцуулга бэлтгэ- багтаан төлөвлөнө. Сэдэвт ажлын дэс й нэ. Түүнчлэн «Шинжлэх ухаан тех- дарааллын тухай «Залуучуудын ё ник орчин үед» гэсэн сэдвээр ангийн Үнэн» сонины 1971 оны 2 дугаар сай буланг сэдэвт ажил болохоос өмнө до рын 10-ны 17 лдахь дугаараас тодор- 8 лөо хөнөгийн хугацаатай гаргаж, єа- хой уншиж болно. лаа бүр хоёр хоногийн хугацаагаар П. ЗЭСБАЛЖИР ЖИЛИЙН 1 ДУНД СУРГУУЛИЙН 2-ЫНЁ «Б» АНГИЙГ БНМЛ у-ын ГАВЬЯАТ БАГШ 5Б. ДАШЦЭ- РЭН УДИРДАЖ ШИЙ НЭ СИСТЕМЭЭР ХИ ЧЭЭЛЛЭЖ, ОДОО АН ГИЙН БҮХ. СУРАГ-Йй ЧИД Ш АНГИЙН ХИ ЧЭЭЛД АМШЖИЛТ- ТАЙ СУРАЛЦАЖ БАЙНА. САЯХАН ТУС АН ГИД ЇН АНГИЙН ТОО НЫ ХИЧЭЭЛИЙН СО РИЛТ ШАЛГАЛТ АВЧ ОНЦ СУРЛАГАТАН ЯДАМДОРЖИЙН Ё ДАРЬБАЗАР БҮХ ТОӨРОО ЗӨВ БӨДОЖ ОНИ ДҮН АВЧЭЭ. Я ДАРЬБАЗАР гэрийннээ. даалгаврыг хийж байна. Є. БОДӨӨНН. хим байгууллаа. Т зүйл энэ бүлгийн пионерүүдийн тараар мын байлдааны мөрөөр хийсэн Ц маршрут, сэдэвт ажлын материал тавь- 9 сан байна. Энэ нь сурагчдад Д. Сүхбаата Өвөрхангай аймгийн Зүйл сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 5--ын «А» ангийн пионерүүд -улсын тэргүүний бүлэг болохоор үүрэг аван ажиллаж байна. Булгийн дарга 7Н. Батцэцэг --Эрдмийн далайд жигүүрлэсэн сурлага хөдөлмөртөө сурагч бүр чана рын өөрчлөлт гаргаж, онцсайны эз- лэх жин 55 хувь боллоо. Манай бү- лэгт Э. Чинбат, Л. Шоовдор нарын улирал дараалан онц сурдаг пионер олон бий. : 3 «Ахмадын сургаал алт» гэсэн дэв” тэртэй, Саяхан манай сургуулийн тицонер, баатарчууд БНМАУ--ын Ар-. дын Их Хурлын депутат, өөрийн су- “мын саальчин Ханджав гуайтай ууль залт хийж үнэт сургаалыг лоо. -- Сар бүрийнхээ сэдэвт ажлыг тогтмол явуулдаг. (Одоо манай бүл- зийнхэн «Ахмад үеийн хувьсгалт баа тарлаг хөдөлмөрч уламжлалаас су- ралццагаая!» сэдэвт ажилдаа бэлтгэж байна. Манай бүлгийн сэдэвт ажил дээр бусад бүлгийн дарга нар үргэлж сууж арга туршлагаа солилцдог гэ- лээ. , , Эдний бүлэг ардын хувьсгалын түүхт ойдоо амжилтын дээдээр бэлэг барихаар улам шамдан ажиллаж бай на. 4 Б. ЧИМИДЦЭЕН нь сонс« Д.СҮХБААТАРЫН ТАНХИМТАЙ БОЛЛОО Нийслэлийн 20 дугаар сургуулийн 7- гийн «А» ангийн Алтайцэцэг даргатай бү лэг Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг уг таж улсын тэрүүний бүлэг болох үүрэг й аваад амжилттай ажиллаж байна. Авсан үүргийнхээ дагуу Д. Сүхбаатарын тан- "Танхимд тавигдсан бүх бүтжээ. Танхим үндсэн дөрвөн хэсэгтэй. 1. Хүндэтгэлийн хэсэг. Д. Сүхбаата- рын хэлсэн үгийг гоё сайхан бичээд суу йрин дээр нь Сүхбаатарын барималыг хүн ї дэтгэлтэйгээр байрлуулан зассан байна. 2. Д. Сүхбаатарын үйл амьдрал хувьс галт үйл ажиллагааг харуулсан хэсэг, Үүнд пнонер сурагчид Д. Сүхбаатарын үйл амьдралыг судалсан, сурвалжилсан баримт материал, бяцхан ном, Д. Сүх- Нбаатарын ажиллаж амьдарч байсан газар, хувьсгалын түүхт газрууд, баруун за- аялал рын тавьяат үйлс, зориг баатарлагийн үлгэр жишээнээс сурах, хувьсгалын түүхтэй товч танилцах ахмад үеийнхний хувьсгалт баатарлаг уламжлалаас сурах ач холбогдөлтөй юм. 8. Манай эх орон, ардын хувьсгалын 50 жилд гэеэн хэеэгт Д. Сүхбаатар В. И Ленин нарын үндэслэн байгуулсан Мон коя--Эөвлөлтийн ард түмний гандан бууршгүй тап бат найрамдал, манай га даад харилцааг газрын зураг дээр дүрс- й лон үзүүлтээ. Намын түүхт их хурлуу дын тухай авсан гэрэл зураг Намын Төв Хорооны бүгд хурлын шийдвэрийг сур талчилсан хэсгээс бүрдсэн байна. Энэ нь найрамдал нөхөрлөл хамтын үйл ажилла. гааны үлгэр жишээгээр хүмүүжүүлэх яруу алдарт Монгол Ардын хувьсгалт на. мын мэргэн жолоодлого хайр халамжаар сурч хүмүүжиж байгаадаа бахархах сэт гэлийг төрүүлж байна. 4. Пионерүүд тайландаа ингэж бэлт- үэж байна тэсэн хэсэгт а) Манай сургуулийн товч түүх -. с 6) Өөрийн районоо сурталчилсан сам ар в) Сурагч шуудан хорооны үйл ажил» лагаа тг) Д. Сүхбаатарын үйл амьдрал ажил лагаа, Хүүхдийн номоор бүрдсэн номын єан. ? 1 д) Пїнонер нэг бүрийн хийж байгаа аж лыг дүгиэсэн “бүлэг, салаа, пионер бүе рийн ажлын үзүүлэлт авсан үүрэг нь та вигдсан байна. Энэ танхим нь, тодорхой зорилт тавин ажиллаж түүнийгээ биелүү лэхийн тулд хүүхэд нэг бүр бие даан бүтээлчээр ажиллаж хувь нэмрээ оруул сан хамт олны уйл ажиллагааны үр дүнд буй болгожээ. Ингэж л пионер нэг бүр сурч мэдэх чадах бүтээхийн төлөө тэмүү лэлтэй ажиллавал их зүйлийг хийж түүхт их ойг ажил хөдөлмөрийн их амжилтаар угтах нь мэдээж, Ц Ч, ЖИГЖИДБАВУУ . ФӨФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФӨФФӨӨФӨФӨӨФӨӨӨӨФӨӨӨӨӨӨФӨӨӨӨФӨӨӨӨ ФФФӨӨсф ФФфФФОоФФФФФФФФФФФФФФ ЛЭ э20000о2042 СҮМБЭРИЙН Дорноговь -аймгийн Чой- рын 8 жилийн дунд-сургуу лиар өрөход гоёлын жувц- саа өмссөн-бяцхан охид хөвгүүд сууцгаана. Салаан дарга Үржил ажлаа танил чуулаарай- гэхэд улаан бү чээ зүүсэн нагаан хормөгч той бяцхан -өхин бөєч ийн хүү ярилаа. Манай салаа 13 нионертэй. Ардын хувьс тая, МХЗЭ--ийн 50 жи- лийн -ой угтаж улсын тэр- гүүний салаа болохоор үү Эрэг амлалт аваад ажиллаж байна. Үүрэг авахаас өмнө манай-салааны нийт -у- рагчдын дөнгөж 14,9 хувь нь онцеайн єуралцаж бай сан. Үүрэг авснаас хойш хагас жил шахам бол лоө. Энэ хугацаанд шнионе рүүдийн сурлагад чанарын эргэлт гарч нн сай лэх хувийн жин 25 хувьд хүрлээ. Бид сурлагаа сайж ПИОНЕРҮҮД рах үндсэн нэг НӨХЦӨЛ НЬ хүүхэд бүр хичээлийн бү- рэп, цэвэр сайхан конспект тай болох явдал юм кэж . бид үздэг. Манай салаа -ан ги дотроо «Хэн цэвэр сай- чан дэвтэртэй вэ?» гэсэн ураядаан зарлаж уг тутам дүгнэдэг уламжлал- тай боллоо. Одоо манай са яааны «сурагчид 41200 ор- чим өрөс үг цээжлээд бай- на. Манай саяаа сэдэвт ажин явууланын тулд Уг сэдвээ хүүхэд бүртээ ча- нинулж, «эдэвт ажиллагаа- тайгаа холбогдсон ухуулах хуудас, хапын сонин гар- гах, асуулт хариултын: су- талаа хийлгэх зэргээр ашигладак- їЇНишээ нь: Манай салаа. Хувьсгалын өлгий нутаг гэсэн «сэдэвт ажлаа зохиохын тулд СЭ- лэнгэ аймгийн газрын зур гийг томоор зурж дээр нь загчидтайгаа ууязаят хий- яээ. “Манай салааны нийт єу энэ жил 8 дугаар завгидаа өрж «сураацана. 198Т2-онд саяаагаараа ХА А-д тарч ажилаах хүсэл тэй байгаа юм гэж ярилаа. Ийнхүү -Дориоговь ай- маг Сүмбэр сумын 8 нн- лийн дунд єургуулийп 7- тийн «А» авгийн хоёр Ду- таар салаа Ардын хувьс- газ, МХЗЭ-ийн.50 жилийн ойгоор пионер сурагчдаас амжилттай руулахын тулд хнчээлзэ Хиагт, “Алтанбулаг, Ту- авах тайланд хамтран ярилцдаг. Мон ийн нарс, Дух нарс, ДӨР бэлтгэж урьдчилсан шал- олон дундтай сурагчдыг ВӨЛЖин сүм зэргийггазрын | галтаа 100 хувь өгсөний онцсайн сурлагатанд даал- ган өгч хичээлээ давтахад нь туслуулдаг. зуваг дээрээ ярилцсаны да раа Монголын пионер Єу- рагчдын хоёрдугаар той- дөтөр онцеайны эзлэх ху- вийн жип 80 хувьд хүрчээ. Сурагчдын сурлага са! рон аялалд оролцсон єу- Үү, БАНДИ. 2 ФФФӨФӨФФӨӨФӨӨФӨФӨӨӨӨӨФӨӨӨФӨӨФӨФӨФӨӨӨФӨӨӨӨФӨФӨӨӨӨФӨӨФӨФӨФӨӨӨӨФӨӨФӨӨФӨФӨӨӨӨӨӨФӨФӨӨӨ ” ХУРГАЧИН,. Цэцэг бол хүндэтгэлийн том бэлэг байдгийг хүүхэд та нар андахгүй. Бид, хүнийг дээд зэргээр хүндэтгэх- ДЭЭ, ЭСВЭЛ ДОТНО НАЙЗ НӨХӨДДӨӨ ӨӨ- рийп талархлыг илэрхийлэх үедээ, хүмүүсийн байгуулсан гавьяаг бахар хан үнэлэхдээ, юм уу эрүүл энх, урт удаан наслахыг бэлэгдэн ерөөх зэрэгт хамгийн түрүүн цэцгийн баглааг барьж өгдөг. Энэ бол...амьдрал ахуй чинь, ажил хөдөлмөр чинь цэцэг шиг сайхан дэл тэрч, байнга өсөж, ургаж, үхэшгүй мөнх өөдрөг яваг гэсний бат сайхан ерөөл юм шүү дээ! Иймээс бид, эх орныхоо төлөө шалллаллалаалалллалалдл, ГУРВАН ҮЕИЙН Их ой угтсан хөдөлмөр газар сай гүй өрнөж байна. Саяхны нэгэн өдөр Увс аймгийн төвийн бага, 8,10 жи- лийн дунд сургуулиудын улаан бүч- тэн пионер сурагчид, багш эцэг эхийн төлөөлөгчид, төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн: зүг яаран алхалж явлаа. -- Аргагүй шүү дээ! Ардын хувьс галын хагас зуун жилийн ойг угтаж аймгийн пионерийн зөвлөл, төвийн 10 жилийн дунд суркуулийн захиргаа хамтран зөхиөж буй багш шавийн гурван үенйн уулзалтанд өрөлцөхөөр тэд ийнхүү яваа билээ. --Багш шавийн гурван үеийн уул аллааллААЛАЛАЛААААААААЛАРЛАААЛАААЛАВАААЛА ЛААЛРФЛӨЛЛБӨЛЛГУЛААЛЛРЛДА «Д.НАЦАГДОРЖ ТЭМДЭГ» ХОТ ОРЧНОО ЦЭЦЭГЖҮҮЛЭХ НБ ХҮҮХЭД БҮРИЙН ҮҮРЭГ : ихийг бүтээсэн ахмад үеэ хүндэтгэн улс хувьсгалынхаа 50 жилийн ойг угтан сургууль ба өөрийн сууж бай- гаа орон байрныхаа орчноос эхлэн хо тынхоо гудамж, талбайг цэцэгжүү- лэх нь зүйтэй байна. Энэ бол хүүхэд та нарын ариун хөдөлмөрөөр бүтсэн асар том бэлэг болно. Иймээс сургууль бүхэн орчноо ба анги танхимаа цэцэгжүүлэх та- лаар тодорхой төлөвлөгөөтэй ажил- лах хэрэгтэй. Тэгэхээр бид хүүхэд бүхэн гэр орон, хашаа байшингаа ийм маягаар тохижуулбал хотын маань нүүр царай ямар сайхан үзэмж тэй болохыг бодоод үз дээ! Дараа нь энэ маягаар ажиллаад хар! Өөрсдөө ороод явахад чинь урам- тай, найз нөхөд чинь ирэхэд нүүр бардам байх шүү дээ! Эмх замбараа гүй айлын хашаанд, гэрт ороход ямар вэ? Нэг л тохь, тух муутай.” Хашаа байшингаа тохижуулах та- лаар дараах зүйлийг санавал зохино. ТОуныг өмнө хашааныхаа хэмжээг ав! Дараа нь юу хийхээ бодож зураглал гарга. Жишээ нь Явган хүний замыг хаагуур гаргах вэ? Түлээгээ хаа ху- раавал илүү тохиромжтой вэ? Хаана нь ногооны талбай байвал зохимжтой вэ? Хаана нь цэцэг тарих вэ? Хаагуур нь зүлэгжүүлэх вэ? Тоглоомын тал бай аль хэсэгт нь байх вэ? Ямар мо- дыг аль хэсгээр тарих нь ашигтай улААЛАААЖЛАЛ сААААААСЛЛЛЛАААДЛЛЖГ УУЛЗАЛТ залтыг аймгийн нионерийн зөвлө- лийн тэргүүлэгч гишүүн С.Лхамжав үг хэлж нээсний дараа уг уулзалтанд ахмад үеийг төлөөлж 1926 өны ино нер МАХН-ын ахмад гишүүн, БИ?” У-ын гавьяат багш Сайнбуян, за- луу үеийг төлөөлж гавьяат багшийн шавь ,МХЗЭ-ийн тишүүн Ж. Үрлээ, пионер сурагчдыг төлөөлөн Үрлээ багшийн шавь, 8 дугаар ангийн ппонер Өлзий-өрших нар өрөлцөж байгааг мэдэгдээд хүндэт ширээнд урьж суул тав. Танхимийн єурагч, улсын гавь- яат багш Сайнбуян, еурч байсан үеийнхээ амьдрал байдал, тохиолдож гэлдаалгагслААААААГГЖАЛЛРГРТЭ2 вэ? гэхчилэн бодож үзээд аав, ээжтэй тээ зөвлөөрэй! Ер нь хашааны эргэн тойронд жижиг бутлаг ургамал тари- вал зүгээр. Эс болбол Наранцэцэг. эрдэнэ шиш ч тарьж болно шүү дээ! Ногооныхоо талбайд өргөн хэрэгцээ- ний бөгөөд амьдралд чинь үргэлж шаардагдаж байдаг төмс, сонгино луу ван манжин, зэрлэг жууцай зэрэг түргэн ургадаг, тарихад хялбар ногоо янз бүрийн хээрийн сайхан цэцэг нэг наст таримал цэцэг болон өөрсдийн түүсэн ерхөгийн үрийг тариад хашаа гаа зүлэгжүүлбэл хичнээн сайхан гэж санана. Түүнийгээ байнга усалж, арчилж тордож бай! Тэгвэл хашаан дотор чинь шороо тоос бужигнах нь ч бага болно. Хашаа чинь хичнээн бага ч гэсэн тоглоомын , талбайг зав- вал гарга! Гэхдээ том талбай гаргаж бөмбөг тоглох нь алба бит шүү дээ! Ер нь ямар чюм байгаа бололцоон доо тохирч цэвэр үзэмжтэй байвал ая тайхан байдгийг «сапаарай. Иймээе ширээний бөмбөг тоглох эсвэл шатар даам тоглох том нүүдэл бүхий ширээ ч байж болно шүү. Харин манай” хашаа жижиг юм чинь, үүнийг хийх бололцоогүй гэж битгий хойш тавиарай. Залуу байгальчдын улсын төв станцын захирал А. СҮРЭН БУ гт АдаллаадАдллада байсан бэрхшээл намаас, ардын бө- леверолын талаар авсан арга хэмжээ ний тухай ярьж, өсвөрийн үеийнх- нийг нам, ард түмэн, ахмад үеийнх- ний хувьсгалч, хөдөлмөрч, дайчин уламжлалаас цуцалтгүй суралцах та- лаар үнэт зөвлөлгөөн өгөв. Мөн гавь яат багшийн шавь МХЗЭ-ийн гишүүн багш, Үрлээ, шавийн шавь 8 дугаар ангийн сурагч Өлзий орших нар дунд үе, пнонер сурагчдаа төлөөлөн нам засгийнхаа хайр халамжийн ачаар сеуртуулиар дамжин дээд дунд боловс рол эзэмшиж, туе орны олон мянган охид хөвгүүдийнхээ нэтэн адил ажил лаж еурч, хүмүүжиж байгаадаа ба- хархан баярлаж явдгаа илэрхийлэв. Увс М. БАДАРЧ чАВААЛЛЛАРРАДАХЛАГАААЛӨЛӨААРВРРЛАРАРСФӨЭ ОЛГОХ БОЛЗОЛ ” яавтгай, хүдэр, буга, хандгай, цаа бу- Г ва, янгир, аргал угалз гэх мэт салаа МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчооны 1971 өны нэг- дүгээр сарын 29-ний өдрийн тогтоолоор батлав. БНМАУ-ын ууган зохиолч Монголын шинэ уран зохио- лыг үндэслэгч Дашдоржийн Нацагдоржийн дүртэй тэмд- тийг, ном тэргүүн уншигч за луучууд, сурагчдад өягох зо рилго нь нөм, хэвлэлтэй хүү хэд залуучуудыг байнга нд хөрлүүлж, тэдний мэдлэт, мэргэжил, соёлын хэмжээг дээшлүүлэн ажил, сурлага, амьдрал ахуйдаа бүтээлчээр судлан эзэмших хөдөлгөӨ- нийг идэвхжүүлэн хөгжүүлж хүмүүжүүлэхэд өршино. 1. Ном хэвлэл уюших на- рийн төлөвлөгөөтэй байх ба сар тутам улс төр, уран З0- хиол, соёл шинжлэх ухааны. 0-00с доошгүй, пионер су рагчид бол 10-аас дөбшгүй хэвлэлийн хуудас ном уншиж тэмдэглэл хийсэн байх. ” арин В.И. Лепиний «За БНуудын эвлэлийн зорилт» АВНМАУ-ын түүхэ, «МАХН товч түүх» «МАХН-ын зининэ нрограмм» В.И. Ленин, Я. Єухбаатар нарын намтрыг заавал уншиж судалсан бай- хынь хамт Д. Нацагдоржийн «Миний нутаг», «Өд» їнүл- “гийг цээжилсэн байна. 2. Утсан номоосоо аль сайн, дэвшилттэй зүйлийг өөрийн ажил амьдрал, хү- мүуүжилдээ ямар нэг хэмжээ гээр тусгай хэрэглэж хэрэг жуүулсэн байх. 9. МАХН, Ардын хувьє- гая, ЗМХЭЭ, Монгоя--Зөв- золтийн тан бат майрамд- лын зүүхэн замнал, эх өр- иьвхоо хөгжилтэй холбөгдсой тол тол үйл явдал, бүтээн байгуулалт, хэзээ, хаа бол- сон тууний утга учир, ач хол богдлыг мэдсэн байх. 4. Өөрийн орпы болон га- яаадын вэрт хувьсгалчид, ма най орны эрх чолөө, тус- гаар тогтнолын. чөлөө эрэл нэг тэмцэгч “Монгоя-Зөвлөл- тийн ахмад дайчид, улс, хө дөлмөрийн .баатар, соёл тинжлэх ухаан, нам, төрийн нэрт зүтгэлтэн зэрэг гайхам шигт хүмүүсийн амьдрал, тэмцэл, хөдөлмөрийн түүх намтрыг єудалж тэдгээрийн шилдэг сайн зан чапар, ажил амьдралын арга туршлагаас суралцах зорилгоор. өөрс дийн. хүсэл ёөнирхол, ажил «мэргэжлийн дагуу ямар нэг тайхамшигт хүмүүсийг -сон- төн-авч судалсан байх. " 5. Жилд гурваас доошгүй төрлийн тогтмол сонин, сэт- гүүл захиалан уншижнс өө- рийн ажил, мэргэжил, хүмүү жил, хүсэд сонирхлын да- туу хэвлэлийн цуглуулга збиелүүлдэг, оюутан хийж ажил, амьдрал, хүмүу жилдээ. ашигладаг болсон... байх. 8. Аль пнэг.. номын санд нарт нээж (байнгын уншигч) болсон байхын яамт өөрийн тэртээ 100-гаас доошгүй нөм бүхий номын сантай байна. Ч. Чөлөө цагаа ном унших биенйн тамир-спортоор сур- гуулилах, мэдлэг, боловсрол соёл- хүмүүжлээ дээшлүүлэ- хэд нарийн тооцоотой ашиг- яадаг завшилтай болсоп байж. . Жаа ч явсан гартаа заавал унших нөм, хэвлэлтэй явж түүнээ унших явдлыг зай ““тиия болгосон байхын хамт сард 4-өөс доошгүй ни, экужиг, нонцерт үдэшлэг зэ :рэг нийтийн зүзвэр сөоёя хү- мүүжлийн ажилд өролцөж тэмдэглэл “хөтөлсөн -байх, 8. Ном єурталчилж, дэл- тэрүүлэх ажилд ИДЭВХТЭЙ - оролцдог байх. Уүний тулд худалдааны аль нэг дэлгүүр мухлагтай холбоо тогтоож болзлын хугацаанд 25 төгрэ гийн иом борлуулсан байх. 9. Эрхэлж хариуцсан ажил хөдөлмөр, сурлагадаа заавал ахиц амжилт гаргасан байх Ажилчин, малчин залуу бол уйлдвэрлэлийн даалгавар, то ловлогоо нормоо ямагт 100 буюу түүнзэс дээш хувиар сураг- чид бол сурлага хичээлдээ сайнаас онц дүнтэй сурдаг байх. - ь 10. Уг тэмдэг горилогч нь хэрэг зөрчил .таргадаггүй, нийгмийн дунд биеэ зөв авч явдаг, соёлч байдлаар буе- “ сайнаас онц дүнтэ дад үлгэр эншээч байж. 13. Нийгмийн болон ХЗЭ-. ийн амшилд ямагт идэвхтэй өрөлнцдөг байхаас гадна эвлэ лийн улс төрийн туульд суралц даг-байх. ФД. Нацагдорж» тэмдэг өлгөх журам 4Д, Нацагдорж» тэмдэг го ринлогчдын болзол хангах, хөдөлгөөнд 35-аас дээн: нас ны жуүхэд, залуучууд өрөл доно. Харин энэ тогтоосон насанд үл хамаарах хүмүүс хэрэв өөрсдөө хүсвэл тэдгээ Бийг шалгаруулан 4Д, На- мцагдорж» тэмдэг өлгөж бөл по. 4 Д. Нацагдорж» “-ЖЭмД- гийг уг болзлын шаардлагыг хоёр эил дараалат биелүүл єэн хүнд олгоно. Болзол бие яүүлэгчдийг энил-бүрийн 10 дураар сарын 1-нээс аймаг, " хотын ХЗЗ-ийн хорөөдөөс эржлэн газар дээр нь тусгай номиеє байгуулан шалгаж, шалгалтын дүн, эвлэлийн ан хан шатны байгууллагын то яорхойлолтын үндсэн дээр МХЗЭ-ийн аймаг, хотын хо роодын товчооны хурлын тогтоолоор «Д. Нацагдорж» тэмдгийг «Ном тэргүүн уи- шигч» гэсэн дипломын хамт олгоно. Энэ тэмдгийг жил бүрийн 11 дүгээр сарын 17-нд Д. На цагдоржийн төрсөн өдрийг тохиолдуулан ном уншигч- дын баяр хийж нийтийн өм нө уг болзол биелүүлэгчдэд хүндэтгэлтэйгээр олгож бай- на. МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО ДАРХАН “ЦААЗТАЙ АН АМЬТАД Эрт дээр цагт бидїиий өвөг дээдэс зэрлэг тэмээ, ямаа, хонь, үхэр, адуу барьж гэрийн “мал болгон ашиглах болсноос хойш олон мянган жил ӨН- гөрч, тэдгээр ан амьтдын бие бялдар хувьсан өөрчлөгдсөөр ирэв. Мал сү- рэг маань цөм туурайтан амьтад 00- лохыг багачууд та нар сайн мэднэ. Гэрийн тэжээмэл амьтдын дотроос адуу, илжиг зэрэг амьтад бол битүү туурайтан, үхэр, хонь, ямаа, тэмээ зэ рэг амьтад нь салаа туурайтан. Монгол оронд гэрийн болгож ашиг- яаж чадаагүй зэрлэг байдлаар олон “зуун жил үе улиран нутагшиж ирсэн “тахь, хулан зэрэг битүү туурайтан, туурайтан амьтад бий. Эдгээр амьт- дыг агнаж махыг хүнсэнд, арьс ши- рийг гутал хувцас хийх, ноос ноолуу- рыг бусад аж ахуйн хэрэгцээнд ашиг- лаж ирсний дотор бөхөн, буга, хүдэр зэрэг амьтдын эвэр, цус, заарыг эмэнд хэрэглэж, олон зүйлийн өвчин анагаах, үнэртэн “бэлтгэх үйлдвэрт ашиглаж байна. « Дэлхий дахинд болон манай орны хэмжээгээр ховордсон учраас агнуу- рын хуулиар агнахыг хориглосон бө- хөн янгир, аргал-угалз, буга, хүдэр, хар сүүлт, хавтгай зэрэг амьтдыг үр- жүүлэн олшруулах ажил зохиож: бай- на, 1 Дархан цаазтай ан амьтдын тухай манай сонин өнөөдрийн дугаараас эх- лэи нийтэлж байна. ЦАА БУГА Манай оронд Тагнын уулс, Сияаны нуруутай залгах Хөвсгөлийн уулс, Альпийн бүсэд оршино. Цаа бугын их бие, хөл нь урт, жижиг нүдтэй, эвэр төмтой -боловч салаа нь нарий- хан урт, хүнд нь 11-12 нг хүрнэ. 7Нилд нэг удаа таван сараас.эхлэн зу- ны турш гуужна. Ё, Манай оровд зэрлэгээр орших цаа |. 6: биологи бага судлагдсан байна. лын тагийн ургамлаар хооллоно. Цаа буга нь эр эм ялгалгүй эвэртэй с 5 дэн эврээ өвлийн дунд ед гээнэ, Цаа бугаас мах, а| : Зяйнхант” вєгөл аймгийн нчин» яхүмбэ, Улаан--уул сумын ардууд цаа бугыг тэрийн болгож мах, сүү, “арьсыг авшгласаар ирсэл одоо ч ашиг “Манай орны Өмнөговь, Дорноговь, Баянхонгор, Бовь--алтай, Ховд, Увс зэрэг аймгийн цөл зарвмдаг цөл хий нутгаар хар сүүлт тархисээ. Хар єүүлт нь дунд Зэрэг биетэй, өндөр хөлтэй, биеийн-байдал зэгзгэр, бие- ийн ташуу урт нь өндөртэйгээ бараг тэнцүү. шахам, толгой жижигтэй, хү- зүү нь урт, шүд томтой, сүүл чих нь харьцангуй урт амьтан їюм. Хар сүүлтийн тэжээлийн бүрэлдэ- хүүнд үет ба таана, хөмүүл зэрэг го- вийн ургамал орно. Хар сүүлт нэг дөр удаан хугацаагаар тогтмол амь- «дардаггүй. Олноороо сүрэглэж бэлчээ рийн соргогийг даган хэдэн арван км аялал хийнзг: Хар сүүлтийн. үнэрлэх, харах эрхтэн муу харин сонсгол маш сайн. Сүүлийн үед Хар сүүлтийн тоо толгой ховордсон учир 1965 онд БН МАУ-ын “Ардын Их Хурлын Тэр- түүлэгчдийн зарлигаар агнахыг хориг яожээ. э, тэгшээ 8 22-32 3277 ХОРИН: ДОЛООН БОТЬ НОМ «-с.Сонин хэдийд харсан юм. бэ?. "-2-- “Сонин: яаж хэвлэдэг, юм бэ?” г- Өдий жил болсон манай со- / сонин өчнөөн том ном болоо байх ”даа?: гэх зэрэг өдий төдий асуулт уншигч, багачууд маань асуудаг. » /Гэгэлгүй яахав. Сониныхоб түүх Бүлгийн |-дарга Дорж өрж ирэв. Манай ангийнхан босцдгоов. Тэр бид- нийг «сууцгаа» гэж хэлээд бүлгийн хурал дээд: : -- Өнөөдрийн бүлгийн хурлаар сурагч Дашийн тухай авч хэлэлцэнэ. Одоо Даш та нарт хийсэн хэргийнхээ талаар ярина гэхэд: ” Дөш арын суудлаас босч духаа хэд маажиснаа сурагчдын өмнө. га- раад:. : 1 :от- Хичээл тараад харих замдаа Сүрэнгийн араас мярааж очоод чи- хэнд нь «Буугаа» ойртуулаад гохоо дарчихсан. Гэтэл Сүрэн цочсондоо ца сан дээр таварцаглан унаад тархиа хөдөлгөж, эмнэлэгт хүргэгдэж хэвт эхлэхэд бэлэн болсныг мэдэг- уншигч ба- намтрыг мэдэх л гэсэн уншигч 08- зэл энэ бие гачуудын хүсэл эрмь лээ. - : “Бичдэг үзэг, уншдаг ном, өмсдөг “алив ЭДЭЛЖ Хэрэглэ “хүүхдүүд Та нар ямагт” С0- нїїрхДог шүү дээ. л - «Пионерийн” үнэн» сонин хэвлэг дэн тарсаар 27 жилийн тури-бяц- хатуншигчдынхаа-дотнын зөвлөгч нөхөр-ны. байлаа. . - 19ТЁ оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр. та. нарын сонин 37 нас хүр- нэ, Өнөөдрийн уншигч хүүхдүүд та нар хорин долоон жилийн тэр- тээх манай дугаарыг уншаагүй ч байж” “магадгүй, Гитлерийн: Гер- ман, Зөвлөлт оронд довтолж, дэл хийн хоёрдугаар.дайн европ-тивд аиатаж байсан хүнд бэрх тэр цагт , эж байгаа ээ гарал үүсэл түүх намт- “гийн, бодлогыг багачууд та. нарт . сурталчилж, өсвөр үеийнхний дунд, өрнөсөн төрөл бүрийн ажил, сур- “гууль пионерийн олоп талт ажлыг “өөрийнхөө” дугааруудад Нийтэлис”" “байн...” мООЛн . Манай сонины «Сонсголон», «Далдыг! харагч», «Спортын “їшүүгч», «Айлхүү», «Цанахүү» зэ “рэг баатрууд гарч уншигч та нар- тай ярилцсан билээ: “«Далайд дусаал нэмэр», «Со? цаалист өмЧ--чиний хөрөнгө» «Хайран дэвтэр», «Цаг бол алт», “-«Хөдөлмөрийн үнэ цэнэ», «Хүн: хүндээ нөхөр», «Би хувьсгалын хүү» зэрэг сурагчдын өмнө тул- гамдсан цаг үеийн-асуудлаар: сони ны бага хурал хийж байсан нь уцшигчдын.- талархлыг. татсан юм. Багачууд та нарын бодож бай- гаачлан манай сонин хорин долоон жилийн дотор маш том ном -бол- соон! Тэгэхдээ 27 боть маш. том ном болсон юм шүү. Энэ хорин до лооп боть ном бол манай өсвөрийн үеийнхний хорин долоон жилийн түүх билээ. Їннэгтэй: нам засгаас багачууд та нарт нэ- тэн хэвлэл бий: болгосон нь «Пионе рийн үнэн» сонин билээ.- “«Пибнерийн үнэн» “сонин хэвлэг ДЭН гарсан цагаасаа хойнт-нам-зас сэн юм гэж хэлээд нүднээс нь нулимс гүйлэгнэв. Бүлгийн дарга Дашаас: -- Буугаа аваад ир гэхэд цүнхээ уудалж, Ахын ...гээд толгойгоо маа- ЖИР. -- Пионерүүд ээ! Дашийн талаар санал шүүмжлэлээ гаргацгаа, ЇПио- нер байлгах уу? Үгүй юу? Ер нь бо- дож байгаа саналаа ярьцгаа гэж бүл гийн дарга өгүүллээ. Ангийн дарга Даваа, 2 -- Биедээ «зэвсэг» авч явснаас сурагч Даш нэг нөхрөө эмнэлэгт кэв түүлсэн нь гэмт хэрэг. Даш буу авч яваагүй бол өнөөдөр хэл аманд орох ч үгүй нэг найзаа өвчин зовлонд уч- руулах ч үгүй байсан юм. Пнонерээс нь хөөхийг татгалзаж байна. Харин бүлгийн хурлаар хатуу донгодьё. Салааны дарга Гүр: ТЭР -- Зэвсэг хураах тухай ЗХУ-ын са налыг Нэгдсэн Үндэстний” Байгуулла. гад оруулсан тухай аавын яриаг би сонссон. Энэ саналд олон ч улс, орж гарын үсэг. зурсан гэнэ лээ. Энэ нь дайнгүй байлгах «сайхан. санаа юм гэж боддог. Иймд Дашийн бууг, Хху- рааж аваад бүлгийн хурлаар донго- дож, пнонерт нь үлдээе. Дээрх сана- лыг дэмжиж байна. Ангийн ариун цэврийн комисс Їїэ цэгээ, Бидний эгнээнд ийм сурагч бай ХӨДӨӨ НУТАГ. Сум нэгдэлд очоод бид : Суурь бригадад ажиллана гэн. Сурагчийн ширээнээс: өндөлзөх Ы боллоо! ЗАРЛЫ: Хөдөө нутгаа зорин явах 283 | Хүүгийн сэтгэл өёг байна. | Хөвч хангайг туулан хүрэх Хүлгийн жолоо өөдөө байна. Наран саран сацран мандсан... Намжаа. дэлхий саруул байна. . Найрсаг биднийг урин угтсан Хөдөө нутаг сайхан байна. Ө. ХАНДМАА “зэргийн тухай «Зөгий» сонинд МАХН--ын түүхт ХУ! их ху- рал, их ойнуудаа сурлага, хөдөлмө рийн өндөр амжилтаар сопипыхоо. ойн багачууддаа хүсэн ерөөе! угтахыг энэ ӨДөр уншигч Дашийн бууг хурааж, өөрийн гэмт та- виад өөрий нь пионерээс хөөх хүртэл донгодох хэрэгтэй. Онц сурлагатан Болд, - - Буунавс хүн гчигших нь бит гий хэл мал ч жигшдэг. Манай хонин ны номхон хээр бууны дуу сонсохоо- роо л түүнээс догшин морьгүй болдог. Түүгээр ч барахгүй бууны бараа ха- рахаараа чичирч нүднээс нь нулимс дусалдаг байсныг бид харсан юм. Су рагч Дашийн зэвсгийг хурааж авч бүлгийн хурлаар донгодох Гүрийн са налыг давтаж байна. Ингэж олон шүүмжлэл гарч «Да- шийг яах нь зүйтэй вэ?» гэсэн яриа гарсны эцэст бүлгийн дарга босч: Олонхийн саналыг харгалзан сурагч Дашийн бууг хураан авч бүл гийн хурлаар донгодох тухай хурлын тогтоол уншихад хүүхдүүд зүйтэй байна гэнгээлээ. Хурлын төгсгөлд Даш Би дутагдлаа засч сахилга сурлагаар тэргүүний инонер болж чадна гээд нөхөддөө баярлаж иноне- рийн гишүүнээр үлдээсэнд талар- хаад ахынхаа бэлэглэсэн, олон жи- жиг бялттай тоглоомын төмөр бууг гаргаж багшийн. ширээн дээр тавив. Буугаа тавихад Дашийн г.м, салга нан, нулимс нь бөмбөрөв. Тэгээд, --/Миний буруу. би дахин хэзээ ч буу барихгүй. Би өдөо Сүрэнгээ эр гэж эмнэлэгт очно. Алим аваачиж өгнө гэв. : р : -0. ОЧИРХҮҮ. (Говь-алтай төвийн 8 янлийн сургуулийн ! багш) Төлийн дуу хангинадаг хавар “Түмний баясгалан сэргэдэг хавар Түмэн бодис цэцэглэдэг хавар Төгсөх шалгалтандаа бэлтгэдэг | хавар Сурагч ГЭРЭЛСАЙХАН, 4| 888. ШИНЖЛЭХ УХААН ТЕХНИ КИЙН- СОНИН 202607. .. » х 4-3 :. 3-2 ё. “фго 2Р Х29 - Зол) “Хошууч --А.НЕСТЕРОВ АЛХАА 2001. « ЗХУ--ын Улаан арын төрж гарса- ны дараахаа .1921. оны 8 дугаар | сарын 18-нд бас нэгэн шинэ маягийн арми" байгуулагдсан өм. Энэ бол мөн: голын ардын арми байлаа,-Хиагтад монголын дайчид анхныхаа томоохон ялалтыг хийсэн тэр өдөр түүний ой- Солдог. Тэр үед нийтийн дайсны эс- рэг лтэмцэх-тэмцэлд монгол зөвлөл тийн ард түмэн, тэдгээрийн зэвсэгт хүчний ах дү ган бат найрамдал- үүсэж бэхжсэн юм. 1939 онд Халхын голын районд японы милитаристуудад монголын ардын арми, зөвлөлтийн улаан армийн анги .:нэгтгэлүүдийн хамт. үхлийн цохилт өгч, 1945 онд. Манжуурт явуулсан тулалдааны. га лын дунд энэхүү ах дүүгийн хамтын ажиллагаа улам батжин бэхжсэн юм. Японы империалистуудтай явуул сан тулалдаанД баатарлаг гавьна байгуулсан монголын ардшн армийн , 2000-илүү байлдагч офицерууд БНМ АУ болон ЗХУ-ын... одон.медалиар- шагнагдав. Л,, Аюуш, С. Дампил, Д. Данзанваанчиг нар БНМАУ-ын баа- тар цолоор шагнагдсан билээ, Монголын ардын арми нь одоо өө- рийнхөө бүрэлдэхүүнд орчин үеийн зэвсэг техникээр тоноглогдсон хуурай замын дайчдын бүх төрлүүдтэй бол- жээ, Төрөлх армийнхаа”ойг хөдөлмө рийн өндөр амжилтаар угтаж байгаа монголын дайчдад сайн сайхныг ерөөж байна, Дайчид нь зэвсэг болон цэргийн техиикийг шаргуу эзэмшиж байна. Тэргүүний анги нэгтгэл ба онц сурлагатнуудын тоо олширч бай на. Ардын армийн дайчид аж үйлдвэ рийн шинэ обьект соёл үйлчилгээний газрууд орон сууцны барилгууд барьж байгуулж, эх орныхоо. соцна лпом байгуулалтын үйл хэрэгт хувь По .э оруулж байна, Монгол-Зөвлөл тийн ах дүү армийн найрамдал хам тын ажиллагаа” улам бэхжиж зөвхөн 1969 онд 8ХУ--ын тусламжтайгаар БНМАУ-д 80 орчим томхон барилга байгууламж баригдаж ашиглалтанд орлоо. 2Жишээлбэл Улаанбаатарын цахилгаан эрчим хүчний 3 дугаар станц, иахилгаан сүлжээний шугам, | нүүрсний уурхай, Чойбалсангийн ноос угаах фабрик аж үйлдвэрийн мэргэж сэн ажилчдыг бэлтгэх хичээл хүмүү жил-үйлдвэрийн тевүүд зэрэг болно. Монгол-Зөвлолтийн ах дүү армнудын найрамдал хамтын ажиллагаа улам бэхжиж хөгжиж байна, 5 Орчуулсан С. ДАМБА | “аа АГААРААб:72 248 АЗОТ-АВСАН НЬ?” Хүүхдүүд ээ! Азот уургийн гол хэсэг гэдгийг та нар мэдэж бай. гаа шүү дээ. Агаарын давхрагын 70 хувь нь азот байдаг. Гэвч зөв- хөн зарим нэг бактер азотыг агаа- раас шууд ялгаж авдаг байна. Одоо болтол. үүний нарийн, учир олдоогүй байгаа аж, Ингэж: ялга- руулк чаддаг ферментийн: зөвхөн хоёр нь мэдэгдээд байнаг , 917 Энэ:бол төмөр, молибден “кОё | чом. Америкийн судлагчид азот, аммонийн давс болж хуварахад оролцдог ферментийг олжээ. “Энэ ферментийн “найрлагад! төмөр” ба «молибдений там орсон байлаа, «Рентген цацрагийн тусламжтай энэ ферментийн-орой ”зайг:тодор- хойлж бөлох юм. , (04202070 Энэ арга нь “агаараас азотыг ялгаруулж чаддаг бактерийн нуу- "Цыг мэдэх бололцоог “бий болгож, байна. . “ЭНЧЕ Ж. ХОРЛОО.| ИХ ХУРАЛ Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын ХХГУ их хурал 1971 оны 3 дугаар сарын 80-ны өдөр Кремлийн ик хурлын ордонд нээгдлээ, ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс тө- рийн Товчооны гишүүн, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн дар- га Николай Подгорный намын ХХЇїУ их хурлыг нээлээ, Их хурал ЗХУКН--ын Төв Хороо- ны тайлан илтгэл, ЗХУКН--ын Төв шалсан байцаах комиссын илтгэл, ОСБНХУ--ын улс ардын аж ахуйг 1971-1975 онд хөгжүүлэх" таван жилийн төлөвлөгөөний удирдамж, Намын Төв байгууллагыг сонгох зэ- рэг асуудал хэлэлцэж байна, ЗХУКН--ын Төв Хорооны ерөн- охий нарийн бичгийн дарга Леонид Брежнев, ХХЇГУ их хурал дээр хийсэн тайлан илтгэлдээ: : «Зөвлөлтийн хүмүүс коммунист р байгуулалтынхаа бүх үндсэн чиглэл дээр асар нх амжилт оллоо» гэж мэ- “дэгдэв. | 509 Леонид Брежнев Зөвлөлтийн га- даад бодлогын зорилгыг онцлон тэм- дэглэхдээ социализм, коммунизм бай- гуулах олон улсын аятай нөхцөлийг социалист бусад оронтой хамтран хан гаж б6гөх, соцналнст орнуудын нэг- дэл, нягтрал, тэдгээрийн найрамдал, ах дүүгийн барилдлагааг бэхжүүлэх, ” үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнийг, с дэмжих, хөгжиж байгаа чиннэ залуу орнуудтай бүх талын хамтын ажилла- “ кааг өрнүүлэх, нийгмийн өөр өөр бай- гуулал бүхий улстай энх тайвнаар зэ- г рэгцэн өрших зарчмыг тууштай хам- «ЗХУКН, З эЕПШППШИИИИЙЛГ 53 БЧ »1 Б жи 5 Я а Я Е 5 3 1971 оны дөрөвдүгээр сарын 7 ЛКАГВА М, 14 (1174) ишининин Үнэ 10 мө, ЕППППЦШЛИЛЛ ӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛС, МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМ БӨ ЛОН БҮГД НАЙРАМДАХ МОНГОЛ АРД УЛСТАЙ ХАГАС ЗУУН ЖИЛИЙН ТУРШ ШАЛГАРСАН БАТ НАЙРАМДАЛ ТАЙ ЯВЖ ИРЛЭЭ. СОЦИАЛИСТ МОН- ГОЛЫН ҮНЭНЧ НӨХӨР, ХОЛБООТОН : ЗӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛС ЭДИЙН ЗАС- жинжижижининжин ах, иэнд Пин синхН2 нимжилжижах шилциин ян ЦЭ ҮЛЛЭРЭЭСЭН ХУ АГА, ЧН:вэгэйй7/Довголын 22: ( аг ГИЙН ЧУХАЛ ШИНДВЭРЛЭХ, ӨӨРИЙН ОРНЫ ОЛОН. УЛСЫН БАЙР СУУРИЙГ БЭХЖҮҮЛЭ 108 ЗАРилллтыг ноэвхТЭР Чон ИДЭВХТЭЙ ДЭМ элэг рмримарнн С --ын ХХЇУ их хурал дээр нөх: Л.И.Брежневийн тавьсан тайлан шэхэнаэ) КОММУНИЗМ-БАЙГУУЛАГЧДЫН ДАЙЧИН МАНЛАЙ ЗХУКН, ЗӨВЛӨЛТИЙН.БААТАРЛАГ АРД ТҮМЭНД ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД БИД БАЯР-ХҮРГЭЖ БАЙНА ЧУХАЛ .АСУУДЛЫГ тааяах имчериализмын түрэмгий хү- чинд шийдвэртэй хариу цохилт өгч, хүн төрөлхтөнийг дэлхийн шинэ дай- ны аюулаас хамгаалахад оршино гээд «Дэлхийн социалист систем бол им- периализмын эсрэг тэмцэлд шийдвэр- лэгч хүч мөн» гэсэн олон улсын конм- мунист ажилчны намуудын 1969 оны зөвлөлгөөний дүгнэлт үнэн зөв боло- хыг амьдрал нотолж байна гэв, Өнгөрсөн 5 жил ах дүү орон болон намуудын хамтын туршлагын эрдиэ- сийн санд томоохон нэмэр оруулав. Сүүлийн таван жилд содналист ор- нуудын эдийн засгийн хүч чадал ихэд өсч, социализмын улс төрийн үндэс бэхжин, ард түмний аж амьдрал дээ- шилж соёл, шинжлэх ухаан улам хөг- жив. : 2 Ах дүү орнуудын коммунист нам- тай хамтран ажиллах явдлыг хөгжүү- аэх нь онцгой ач холбогдолтой гэж ЗХУКН гүздэгийг илтгэгч тэмдэглээд: ийм хамтын ажиллагаа нь бие биеэ-| сээ туршлага хуримтлуулан социа- лизм коммунизм байгуулах зарчмын асуудлыг хамтран боловсруулж, эдийн засгийн харилцааны хамгийн оновчтой хэлбэрийг олж гадаад бод- логын ерөнхий чиг шугамыг хамтран тодорхойлж, үзэл суртал соёлын тал- лаа солилцох боломж бидэнд олголоо гэв. : «ЗХУКН, Зөвлөлт Холбоот Улс, “Мовгол Ардын Хувьсгалт Нам болон Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс- тай хагас зуун жилийн турш шалгар- сац бат найрамдалтай явж ирлээ. Со- : Москва хотиоо хуралдаж энэ-дэлхийн түг байна. Энэ түүхт үйл явдлыг тохиолдуулж, тэмдэг болсон баатар хот Москвагийн нэрэмжит нийслэлийн 88 дугаар дунд сур- баярын цуглаан боллоо. Их хурал угтсан өдрүүдэд-33 дугаар сургуулийнхан сурлага хөдөлмөртөө “ ихээхэн амжилт оли гуравдугаар улиралд сургуулиараа 95,7 хувь сурлагссн ам- жилт үзүүлж, 20 анги бүлэг 100 хувийн дүнтэйгээр 1082 сурагч онц ба сайн сур гууныд багш сурагчдын чээ. --с--Өнэ хүү амншилтаараа-88-дугар- сургуулийнхан ХХТЇҮ-ик хуралд бэлэг барь тсан- юм “гэж “сургуулийн-захирал Б. Ядамхүү мэдэгдэв. - Цуглаан дээр сургуулийн памын үүрийн товчооны гишүүн багш О. Цэрмаа ХХ1Ү их хурлын тухай сэтгэгдлээ ярилаа. Баярын цуглаанд 9 “«Б» бүлгийн онц сурлагатан Ч исрүүдийг төлөөлж үг хэллээ. -- Коммунист намын зэлжит их хур хий улс сад бид үзэж байна: Тус их хурлаас гаргах ЗХУ--ын улс ардын аж ахуй соёлыг онд хосжүүдэх: шинэ. таван жилийн төлөвлөгөө нь ЗХУ--ын эдийн засгийн хөгж лийг улам өрнүүлж, зөвлөлтийн баатарлаг ард түмний коммунизм байгуулах замд МУХоЛ гүе: шат: болно гэж -эвлэяийн-гингүүд, пионер сурагчид бид сэтгэл бахдам “баярлан коммунизмыг-гардан байгуулах ххувьтайгбид сурлага хөдөлмөртөө ямагт амжллт гаргахаа нлэрхийлж Сайна гэв. , Баягын балгын цахилгаан явуулав, ,, . ЭЛБЭХ "« САЕНИНИЙ “НАМЫН ИХ ХУРАЛД: Хүүхдүүд ээ!,Лениний намьи их хурал зөвлөлтийн ард түмний зүрх болсон: төрийн том үйл явдал гэж монголын ард түмэн, түүний түм түмэн үр түмний анхаарал тийшээ чиглээстэй манай хоёр орны найрамдлын бэлэг Алтангэрэл сурагч пио ал нь дэлхий дахины ач, холбогдол бү- 1971-1975 мєс » цуглаанд оролцсоп багш сутагчдаас ЗХУКН--ын ХХЇҮ их хураяд МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ” барт ажил төрлийн асуудлаар сана-| циалист монголын үнэнч нөхөр, хол- боотон Зөвлөлт Холбоот Улс эдийн зас гийн чухал чухал асуудлыг шийдвэр- лэх, өөрийн орны олон улсын байр суурийг бэхжүүлэхэд чиглэсэн мон- гол нөхдийнхөө чармайлтыг идэвхтэй дэмжиж байна» гэж илтгэгч тэмдэглэ лээ. Энэ бол ах дүү Зөвлөлт Холбоот Улс, түүний шалгарсан манлай ком- мунист намын найрамдалт харилцаа- ны бат илрэл билээ. Илтгэгч цааш нь 8 дугаар таван жилийн төлөвлөгөөний жилүүдэд Зөвлөлт орны улс ардын аж ахуй, соёлын бүх салбарт олсон асар нх амжилтын тухай дэлгэрэнгүй ярив. Аж ахуйн байгуулалтдаа зөвлөл- тийн ард түмний олсон амжилт улс төрийн их ач холбогдолтой юм. Эд- гээр амжилт манай орны соцналнст байгуулалыг улам бэхжүүлж зөвлөл- тийн бүх ард түмэн намаа хүрээлэн нэгдэх явдлыг улам нягт болгов, Эд- тээр. амжилт -соцналинст улсуудын эдийн засгийн хүч чадлыг зузаатгах, капиталнзмтай хийсэн эдийн засгийн уралдаанд дэлхийн: социалист систе- мийн байр суурийг бэхжүүлэх ний- тийн үйлсэд том нэмэр хандив болж. өглөө гэж Леонид Ильнч Брежнев илтгэлдээ тэмдэглэлээ, . . Байнга хөгжин. дэвжигч мөнхийн -амьд сургаал ленинизм бол намын үзэл суртлын амьдралын төвд байж, намын хувьсган өөрчлөгч бүх. үйл ажиллагааны үндэс болж ирсэн, цаа- шид ч болсоор байх болно. Нам Ле- внний үзэд санааны өв уламжлалд түшнглэхдээ Ленинч сэтгэлгээ, Ле- нинч арга зүйн үндсэн дээр комту- : Хий Лувсангийн эгч гч 8 гүүхэд цийелэлийн Х с ургуульд суралцдаг. Сурагч гэ рэлнчнмэг, Оюунчимэг, 44134311) ТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ (ЄРҮҮҮЭ гуу нар ЗХУКН-ын ХХ сан сурлагын амжилтаар шинэ улиралтай золголоо. янсх байгуулалтын тулгарсан асууд- лыг шийдвэрлэх явдлыг өөрийнхөө чухал зорилт гэж үздэг юм гэж Л. И. Брежнев хэллээ. Коммунизм байгуулагчдын их ху- рал Намын Төв Хорооны тайлан илт- тэл ба Намын Төв шалган байцаах комиссын илтгэлийг үргэлжлүүлэн хэлэлцэж байна. : ЗХУКН--ын ХХЇУ их хуралд МА ХН--ын Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга, БНМАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэ- дэнбал тэргүүтэй МАХН--ын төлөө- лөгчид оролцож байна, Төлөөлөгчдийн тэргүүн нөхөр Ю. Цэдэнбал монголын коммунистуудыг төлөөлж их хуралд баяр хүргэн үг хэллээ. Нөхөр Ю. Цэдэнбал: , ЗХУНКН, судлагдаагүй ирээдүйд, хү рэх зам зоригтойгоор гаргаж, нийг- мийн практик амьдралыг шинжлэх, . “ухааны үндэстэйгээр баяжуулан марк хувь нэмэр оруулж:байна. Сүүлийн үед дэлхий дахины хөгжилд гарсан нийгмийн--үзэгдэл, үйл: явдлыг гүйн гүнзгий. зиинжнлж үзсэний үндсэн дээр ЗХУКН-ын Төв Хорооны тайлан . илтгэлд. хийсэн маш. чухал дүгнэлт чухамдаа тийм хувь нэмэр мөн юм. Танай их хурлын ажиллагаа нь шинз нийгэм байгуулахын төлөө тэмцэлд Уй суралцах индэр болж байна гэв... «Коммунистуудын их хурал үргэл-" жилж байна. х : Монголын багачууд бид ЗХУКН- ын ХХЇГУ их хуралд баяр талархлаа дэвшүүлж байна. ОЁ: их хурлын өдрүүдэд онц суР-, ЧЗуогайг С. БОДООШ - МАХН--ЫН ХҮ1 ИХ ХУРЛ РАГЧ БҮРИЙН ӨНДӨР СУРЛАГА ХҮМҮУЖЛИЙН ӨДӨР мөн. ? ОНЦЧУУДЫН ЧУУЛГА. УУЛЗАЛТ Хичээлийн шинэ жилийн анхны хонх жиингэпэн дуугарсан тэр өдрөөс хойт бүтэн гурвал улирал өнгөрлөө, Өсвөр маань энэ гурван улирлын турш их ойдоо барих бэлвэ бэлтгэж тайлангийнхаа таван жигүүр бүрээр хийсэн, бүтээсэн сурснаа дүгнэж ду- туу дулимаг зүйлээ шалавхан гүй- цээх гэж өнгөрөх цаг мөч бүртэй уралдаж байна. Салхай ажилчны тэргүүн ннөнєр сурагчдын анхдугаар чуулга уулзалт боллоо. Энэ чуулга уулзалтанд МАХН--ын ХҮ1 их хурал, Ардын хувьсгал, МХ ЗЭ--ийн яруу алдарт 50 жилийн өйд жөдөлмөр сурлагын гялалзсан ам- жилтаар бэлэг барихаар хошуучилж яваа 18 дугаар сургуулийн 10--ын «А» ангийн онц сурлагатан Хандсү- рэн, тамирчин Цогзолмаа (15 дугаар сургууль), Пүрвээ (32 дугаар єур-- тууль) Энхтайван (41 дүгээр сур- тууль), шинийг санаачлагч Сарангэ- рэл (34 дүгээр сургууль), Бямбадаш (7 дугаар сургууль), тэргүүн ажилла таатай ХЗЭ--ийн үүрийн нарийн бич тийн дарга Пүрэвжал (10 дугаар сур- туулийн) Оюун (26 дугаар сур- тууль) нарын хоёр зуун тавь гаруй сурагчид оролцлоо. Сургууль тус бүрийн төлөөлөгчид «Тоо бодвол толгой сэргэнэ», «Соёлч боловсон байдал залуу хүний чимэг», а, хүмүүжил хоёр салшгүй холбоотой», «Бүгд хурлын їшийдвэр амьдраад» зэрэг тодорхой сэдвээр 34 дүгээр сургуулийн 8-- сургуулийн 9--ын «Б» Д. Чулуунбаатар 41 дүгээр сургуулийн Ч. Бадамханд нар сурлага хөд нерийн байгууллагын Алтан м юОдФ000000ФО00Ф0090ФО00ФФФФФФООО ЫН ӨМНӨХ ӨДРҮҮД БОЛ СУ юФоФоо0ОФооо0о000Ф0о09 түүхт ой угтан хэн юу хийж байгаа- таа багт наадмын хэлбэрээр үзүүлж хэн бүхний сонирхол татахуйц ярилц лаа. Дараа нь «Онц сурлагатны зөв- дөлгөөн болж, Болдбаатар (18 дугаар сургулуь), Эрдэнэ--цоож (82 дугаар сургууль) пар онц суралцдаг турш- лагаа ярилаа. : Сурагч Болдбаатар нарийн цагийн хуваарьтай ажиллах нь опц сурахын хамгийн чухал гэж ярихад, онц сурахад гэрийн даалгавраа бүрэн эхэлнэ гэж Эрдэнэ-дөож Дундговь вймгийн пионерийн бай- “хөллээ. УБДС--ийн онц сурлагатан гууллага тюнерүүд түүхт ой угтаж ДУНДГОВИЙН .... ИЙОНЕРҮҮД” "- улсын тэргүүнай сургууль болох төвийн 10 жилийн 0/унд сургууль, Цагаандэлгэр сумын бага сургууль тус тус үүвэг амлалт аваад ажиллаж байна ! Хөдөөгийн “сургуулиудын пионв, рийн бүлэг салаадын хооронд айм гийн тэргүүний бүлэг, салаа болох хө дөлзөөн өрнөж бүлгийн ажлыг 100 баллаар дүгнэж, салаадын хооронд оновт уралдаан зохиож байна. Аймгийн нийт пионер сурагчид муу зүй. дундгүй сурах хөдөлгөөн өрнүү ян, пионерийн 41 бүлэг,,142 салаа муугүй суралцаж, Өлзийт, Луус, Иагаандэлгэр зэрэг 8 сумын бага єургуулийн пионерийн бүлгэм 100 хувь суралцлаа. Баярмагнай туршлагаа ярьж бнц су- | өгөх тєйлєндаа О жигүүрээр амжил? МАХН-ын ХҮ1 их хурал, угтаж рах талаар үнэтэй зөвлөлгөөн өглөө. | өөд2 бэлтгэж байна. Түүхт Б. Оюун (26 дугаар сургууль) ЧӨ- | угуаж, улсын яве цагаа ном унших, нонцерт, музей тэргүүний ХЗ үүр, яшонерийн бүлэг өїїмгийн пионерийн зөвлөлөөс алдаг- Э-ийн дал хаягдал ашиглах 50 хоногийн болохоор Ман болзолт уралдааныг зарлаж социа 7 зявлалэвийс үлээгч 1 4 3354 вийн далговь хотын 10 жилийн дунд сур” яст хуримтл лд 15 мянган төгрөг Цогзолмаа биеийн тамираар хичэоллэ хэд зориулдаг гэж ярилаа. гуулийн Мужил, Намжил багштай 8 оруулав. дугаар ангиуд, Мөнхбат багштай зурга . Д. БУЖ Ажилчны райвны тэргүүн сурагч- | дугаар ангийн пионерийн бүлгүүд. дын анхдугаар чуулга уулзалтыг 10- хиолдуулан чанар сайтай туршлага, бахдам авьяас бэлгээр түүхт ойнуу- даа угтаж байгаа сурагч 1Каргалсай- хан, Чулуунбат нарыг Монголын Пио нерийн Төв Зөвлөлийп алтан меда-, лиар, сурагч Бадамхандыг мөнгөн мв- далиар тус тус шагналаа. Алтан мє- дальт сурагч Жаргалсайхан: -- Ачит нам, хүндэт багш, үеийн олон нөхөддөө их баярлалаа. Итгэ- лийт ахоиилтаар харвулта тэлээ | Н. ДАРИИМАА ҮҮҮҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮү /!ҮҮ7ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ ын «Б» Д. Жаргалсайхан ХУШ өлтөрөөр шалгарч Тїонголын инд едалнар шагнагдлаа. Гэрэл зургийг Є. БОДООШ. 1 | | 1 4 Бид талчин болох дуртай гэж энэ дүүд нөхдөө урналж байна. шээг “Завхан аймгийн Идэр су эзэн 8 жилийн дунд сургулийн 8 ду таар ангийн эдгээр сурагчид сургуу- яна төгсөөд малчин болохоор санаа шулууджээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Д. Олконбаяр, ранжав, В. Япдаг, Ц. Батбаяр, Б, Нэрэнлэйсамбуу нар. Зургийг С. ДАМБИЙ 5 гч Фф "ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ! Єухбаатар аймгийн Баяндэлгэр , сумын улсын аварга төлчин Дугарсү рэнгийн Отгонхүү Базар аавынхаа малч ажиллагааг дууриаж хурга тэ АИАРГЫН.. ХҮҮ... АВАРГА.7 БОЛЛО. Сумын нэубт улаан бүчээ зүүсэн шю- вєр сурагчид дүүрэв суужэо. Өлөн зуун батазууд захирлынхаа үгийг анхаараж зай сууна. - Ачит нэм, мээн хинчинэхэ дуудлагаар мал аж ахуйд гарч ажилла хүсэлтэй сурагчид байвал саналаа огч болио гэсэн захираын үгийг: Сонсоод Су- рагчид хоорондоо ярна Дэгдээж "эжлэВ. «Жэй эхэлж босох бол?» хэмсон бүгд АЯ хүлээж байлаа. "Тэєтэл сэргэлэа байрын бондгор бөр хүндээ. Р -Манай аваргын хүү, Аав нь Наме- рай гэдэг хүн бий. 21 жив нэгдэлдээ хонь малласан хүн. Өнгөрсөн жил 517 хонь ямаанаас 565 төл бойжуулж 1970 оны улсын аварга төлчий болсон гэж та чялцуулахад сургуулийн захирал Хө- хөө, т-- Гаамандах маань өнц, сайн хөЁ ровс өвр дүн авч үззэгүй хүүхэд гэй Галмандах сэргэлэн цогтой дуугаар 8. дугаар ангиа аминляттай ТөгєгӨжЖ, ЭМЭ, эхийнхээ маяч хичоэнгүй арга ажилжа- тааяаас сурч нэр төртэй малчин бөлө- хоо илэрхийлэр, Анх нөхдөө урнал сав. энэ үс нь өлөн сурагчийг араасаа дагуулж 10 гаруй сурагч малчин бөлөх хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлж үг хэлэв. Сурагчдын Чин сэтгэлийн энэ цогтой сайхан үгсийг Чих тавин сонсож суусан сум нэгдлийн дарга Одвог, --0 Жайрт сурагчид, хүүхдүүд эз гэж үгээ эхлээд та бүхэпй ийм сайхан санаа- жээж, байна. чаяга гаргаж байгаа нь бид бүхний бэ» жхархлыг төрүүллээ. Ингээд тус 1:17:2 зийнг зөвлөл мал аж ахуйд гарч ажилла заар саналаа өгсөн хүүхэд бүрд өнд яаата үнэ төлбөргүй өгч байна. Энэ таа сургаад.Малаа маллаж нэр цуутай малзид болохыг та партаа ерөөе гэв. а4Мая аж ахуйд гарч ажилласан охь ДОД даага өгөх үүд» тэж нэг сурагч даргад ирүүлсэн зу клуб дүүрэн хөгтөөн наргивй болов. -- Өвөлгүй яахав гэсэн нэгдлийн Дар" гын үг тэр хөгжөөнийг намжаав. . Ийм нэгэн цуглаан Увс аймгийн Өмнөж говь сумын Цог нэгдлийн төвд боллоо, Б, НОРОВ ХҮСЛИЙН ЖИГҮҮР Б7777) ТИЙШ МАХН-ын Төв Хорооны 1Х, МХЗ 9--ийн Төв Хорооны Ү1 бугд хур лын шийдвэрийг хулээн авах цуг лван Єэлэнгэ аймгийн Цагаантолгейн сангийн аж вхцйн Фолөон жилийн 9умд єургуулийн дөлөөдугаар ангид болов. Цуглаан Өээр єум-сангийн аж хүйн захиргаа, ХЗЭ-цйн хорооны дарга нар бүгд хурлын шийдвэрийг дэлгэрэнгүй ярьж твниулсны сурагч, Доржийн. Цэрэмлх дараа үндэө, Сан- жаагийн Жаргал, Жамбалдоржийн Г Баярбат нд рын 10 сурагч хоньчин, 2Кадамбын Энхбаяр, 2Кавзмаагийн Норхмссий вын долоон сурагч саальчин, : чин баяох | саналд өгч намынхад урцалга, элвэлийн илгээлтээ нэр тө тэй биелүүлэхээ амлаж үүрэг вл Р, ПҮРЭВДОРЖ | “ ӨВЭӨ-ийн үүрийн дардд! Хичээл тарахын хөнх аль жэдий- чивө дуугарсан боловч ангидаа нэгэн хүү үлджээ. Тэинл дасал болсөн су- рэгчийн дүрэмт элгэн хүрэн өнгөт хувцсан дээр нь гал. улаан бүч нь өнгө ялгаран харагдана. Батсүх хүү цонхоор харахад гадна хаврын урь СЭТГЭЛИЙН орж хунгарласан цас харлан хайлж уур савсан үзэгдэнэ. Тэгээд энэ онд 17500 хүүхдийг мал аж ахуй дээр гаргах гэнэ. Тэдний нэг нь би мөн биз дээ гээд дэвтрийн цаас гаргаж, --Би Архангай аймгийн Хотонт сумын Цацрал нэгдлийп 3 дугаар Оригадад очиж хоньчин болох хүсэл тэй байна гэж ангийнхаа багшид өөрийнхөө саналыг бичив Батсүх хүү, --Би Улаанбаатарт өсөж хүмүүж сэн, Аав ээж эгч дүү нарынхаа хамт амьдардаг. Хааяа зуны амралтаар хөдөө гарч хонь хариулж байсан. Саяхан «Залуучуудын үнэн» сонинд Архангай аймгийн Хотонт сумын Цацрал нэгдлийн хоньчин Шаравын Уртнасангийн «Хөдөө ирцгээ, найз нар аа» гэсэн захна нийтлэгдсэнийг унтаад сэтгэл бүр тэмүүлж байна. Тэр залуу дөрвөн жилийн өмнө Хо- тонтын сургуулийн долоо дугаар ан- ги төгсгөөд малчин болжээ. Мал аж ахуй дээр ажилласан дөрвөн жил нь амжилтаар дүүрэн. байлаа. Ингээд л би хөдөө явахаар шийдсэн юм. Бас саяхан манай сургуулийнхан ТЭМҮҮЛЭЛ хөдөлмөрийн баатар тэмээчиц Хү- рээт гуай, Баянхонгорын залуу малчин МХЗЭ-ийн Төв Хорооны «Тэргүүүний малчин медальт Дорждулам нартай уулза- лаа. Тэд малчин хүний амьдралып тухай маш сайхан зүйл ярилаа. Бааз тар тэмээчин Хүрээт гуай уулын аглаг, усны тунгалаг, ургамлын сай хан манай хөдөө нутагт байна. Ма- лын шим малчны жаргал магнай тэ- нүүн баяр манай хөдөө байна. Сайп малчин болж сайхан аж төрцгөө! гэж бидэнд ярьж билээ. Ма- пай ангиас Нэргүй, Сэрсмаа гээд ни- лээд хүүхэд надтай сапал нэгтэй бай гаа гэж Батсүх ярилаа, Аварга төл- чин мэнд сүрэгтэний алтан жолоо, баатрын барианд цулбуур өргөн уралдахаар сэтгэл тэмүүлэн саваа шулуудан гэрийн зүг явлаа. Нийслэ- яйин ХУП «ургуулийн долоодугаар ангийп нйонер Батсүх тїйг довооп мянга гаруй охид хөвгүүд дөгдлөх зүрхэндээ бияр тээж, рээнээс хөдөө явахаар єэтгэл нь тэ- байна. З4 эхэл Ж. ГОМБОСҮРЭН залуу» алтан ДАРХАН Математикийн улсын долоо дугаар олимпиад манай орны "ерөнхий 0о- ловсролын сургуулиуд дээр ид яваг- даж байна. Бид саяхан. нийслэлийн 10 жилийн Ш дунд сургуулиар ор- лоо. Тооны багш Чогийдамбаас олим лиадын гурвын даваапд оролцохоор бэлтгэж байгаа аль нэг сурагч уул- зуулж өгөөч гэж хүсэхэд, --Манай дархан аваргатай уул- заарай. Маш сайн хүүхэд шүү гэлээ. Дархан аварга гэж сонсонтуут , Дархан аварга гэнэ үү? Барилддаг хүү байх нь. Хүчтэй болоод мэхтэй- сэн бол барилдаад үзэхсэн гэж бо- доол, --Дархан аварга гэнэ үү? гэж асуутал АВАРГА -/Дархаа аврга гэдэг чинь тэр шүү дээ гэж тоо бодож суугаа оки- ныг заав. Охины нэрийг эст Фвог- той Хатанбаатар. гэнэ. Хатанбаатар ярихдаа. - --Бага ангид байхдаа тоонд тө- дийлэн сайн байгаагүй. Дээд ангийн ах эгч нар нэг удаа манай ангид үс- гээр тоо бодож байсан юм. Дараа нь би ахаасаа тэр үсгээр тоо боддог ту хай асуутал. Удахгүй чи дунд ангийн сураг: болоод тэр тоог бодож чаддаг болно гэсэн -билээ. Удсангүй бид зургаду- гаар ангиасаа нөгөө тоог үзэж эхэл- сэн юм. "Тэр цагаас хойш л төө 60- нирхдог болсон. Оролдлогоос бүтээл тарлаг юм билээ. : Манай орны шионер сурагчдыг хамарсан хэл бичиг, тооны олимпиадын | фламжлалт тэмцээн явагдаж, . Зураг дээр Тооны “Ч! сургуулийн 7-тийн «Б» - олон зуун сурагчид өюун ухаан хүч чадлаа олимпиадын еурруулийн ава, ангийн сурэгч Ц,. завсарлагаар зурагт хуудас үзэж бай на. болсон нийслэлийн ы хичээлийн сурвалжлагчийн авсан гэрэл зураг. ггээр --Тоор яаж ойлгодог вэ? 5 н заасан хичээлтэй хол- богдеон ба төсөөтэй бодлого зохиож, улсын өолимвиадын бодлогын хураам цаас бодлого боддог. Бодлого бодо- ход тэвчээр их тваарддат. --Яаж хичээллэвэл амжилтанд хүрэх вэ? 1 --Одөо би МУИС, УБДС дээр :00--4Ффизикийн сонгон суралцах ду- гуйланд суралцаж «байна. 7,8,9 дү- сургуулийн тооны аварга боллоо. Нөхөдтэйгээ хамтарч бодлогоо бо- дож байвал бидэнд ойлгоц сайн бай-” даг юм. Би тоо Физик, химийн Хи- зээлд илүү сонирхолтой. Тоо бодо- ход өдөрт 2 цаг зөриулдат.Хичээлтэй холбогдолтой томьёоны бяцхан дэв- | тэр заавал авч явж цээжилдэг. Чөлөө цагаараа гитар тоглож сур -уулийн концертонд оролидог. -Тайлангийн бариа ойртох тутам :оу хийж байна даа? --Тайлангийн маань төлөвлөгөө биелж байгаа. Хувьсгалын сэдэвтэй | дууны цуглуулга хийсэн... гэлээ. Биднийг сурвалжлах тэрхэн мө- чид Хатанбаатар хэд хэдэн бодлого бодоод багшдаа үзүүллээ. , тайлбэрлачих тэлээ. Аварга ч арта- түй я аварта зөм дээ. д. БАТ-ӨЧИР 4 1/8/224174 МТТТ777 Янгир мөнгөл өрны баруун хэс гийн уулсууд, Алтайн нуруу, Хан гай, Хөвсгөлийн ууланд оршино. Янгир бүдүүн хөлтэй, цээж нь зэгз тэр, хүзүү богинотой, хойшоо ну: | гарсан, сэлэм хэлбэрийн том эвэр тэй амьтан юм. Эр, эм ялгалгүй эвэртэй байх боловч эр янгирын эвэр ямагт том байна. Янгирын тэжээлийн байдал бага судлагдсан боловч 80 гаруй дүрсийн ургамал иддэг болох нь | тодорхойлогджээ. Зуны улиралд | ихэвчлэн ногоон ургамлаар хоол- “ лоно. Янгирын харах, сонсох, үнэр лэх, эрхтэн маш хөгжсөн байна. | Дөрөвдүгээр сарын сүүл тав ду. гаар сарын эхээр ишиглэпэ. Ишиг ,анх гарахдаа 3,5--4 кг амьдын жинтэй байна. Янгирын ишиг гар сан өдөртөө эхийгээ даган явах бо ловч долоо хоногийн дараа хол явж чадна. Нэг сарын дараа өвс иднэ. Янгир 12 сар хүртэл иш- Гтзэ сүүгээр тэжээнэ. Төрсөний да раах үеэс ишигний эвэр ургаж эх / лэх бөгөөд дөрвөн долоо хоногийн дараа мэдэгдэхүйц болсон байна. | Эр ишигний эврийн ургалт хоёр тастайтгаас улам эрчимжиж 8--12 | мас хүртэл ургана. “Янгирын гол дейеан нь чоно, ирвэс, бүргэд, юм Манайд мах, арвсыг ашиглах зорилгоор янгирыг эрт дээр үеэс эхлэн хайр гамгүй агнаж ирсэнээс цөөрсөн байна. Янгир агнахыг хо- риглож дархалсан явдал нь тэдгээ н өсөлтөд сайн нөлөө үзүүлж Г 43 "Янгирын арьсыг хром хий- хэд ашигаахаас-тадна ишигний хийхэд П хэрэглэвэл илүү байдаг. д - 09, ТЭГШЭЭ Пионер сурагчид та нар гал түйм рийг гаргахгүй байх түүнээс урьдчи аан сэргийлэх ажилд идэвхтэй оролц- дог байх ёстой. Учир нь гал түймэр тарах нь олон төрлийн эх үүсвэртэй байдгийн дотор хүүхдээс шалтгаалж гал гарах явдал үзэгдсээр байна. Хялбар шатдаг тоглоомоор тоглох, хөдөө хээр түүдэг асаах, барилгын дээврийн хөндий, газар давхарт орж ялаа, шүдэнз хэрэглэж тоглох, тамхи татах цаас шатаах зэрэг үйлдлээс үүсвэрлэн гарч байна. Иймээс пионер сурагчид та бүхэн өөрийн сургууль дээр ч, гэр орондоо ч тал байх онцгой анхаарч хэрэв та нарын хэн нэг чинь гальт аюулд хүргэж болох зүйлээр тоглож байвал тэр дор нь ил рүүлэн зогсоож, тэдгийг са нуулж, ойлгуулж байх хэрэгтэй. Манайд хдээсе шалтгаалан гарч «Зайгаа тал! рийн аюултай тэмцэж. ГАЛ. АЮУЛТАЙ ажлыг улам хүчтэй болгох, нээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор бинй гуулиудын дэргэд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн 1961 оны 14 дү- гээр тогтоолын заалтын дагуу галын аюулаас урьдчилац сэргийлэх бага чуудын нөхөрлөл байгуулагдан ажил яаж байгаа өдоо тавин дөрвөн нөхөрлөлд 1000 гаруй пионер сурагчид хамрагдаж байна. Багачуудын нөхөрлөлийн дүрэмд заагдсан үүргийг үлгэр дуурналал- тай, эх оронч ёсоор Онелүүлж бай- гаа дохарлал, гишүүд олноор төрж тареаар Ё : эг ЭэнаР гаар сургуу. нэгдүгзэр ангийн Оюун сурагч айлын гүврт гарсан єа- лын аюулын үед дүрэлзсэн улаан үа- сөн аварч эрэлхэг, баатарлагийн жи- тээг үзүүлж чадсан учир «Шударга журам» заедалиар шагнагдсаныг бид сайн мэдэх билээ. Мөн түүнчлэн нийслэлийн 15 ду- чид нь «4Ленинч болохоор хүссэн өє зад сї85 31 3-3 ревгийг хайрлан хамгаалахад санаа тавьж” сурах! ёстой» гэсэн алдарт сур гай хүмүүжүүлэгч Н. Н, ЖКрупская- тийн хэлсэн үгийг уриагаа болгодог бөгөөд тэд өөрийн сургуулиар барах гүй бусад үйлдвэр, албан тазруудад зохиож байгаа галын аюулаас урьд- чилан сэргийлэх ажилд туслах үүр: гийг түйцэтгэдэг. байна. Энэ өгүүлэхэд сургуулиу дын. дэргэд: байгуулагдаж байгаа Га- льт аюулаас урьдчилан сэргийлэх байгууллагын (ГАУСБ) ажлыг сур туулийн дэргэдэх МХЗЭ, їтонерийн байгууллагаас зохион байгуулж га- лын. байгууллагатай байнгын харил- цаатай байж нөхөрлөлийн ажлыг НАХ Яамны Улсын Галын аюу- лаас сэргийлэн хамгаалах хэлт- ийн ажилтан дэслэгч Д. ЦОЛГЛОН арьсыг дээл, эөөлөн тутал, дэвсгэр" Г12 Уу984Д 8.28 1 С..) й ЛӨө , ОРОН: с ” 12285 буудлаа ООС ВЕНИЙЙГ ї 1 гэдэг таних төмдэгтэй сансрын хөл ТЭТ 4 2 судлан эзэмших, ! гөөр-цу ШицтЭЭНС | хийж 19597 оны. ! х Уса 4-нд дэлхийн : й Ц ийг биширч билээ. гуул хөөр : 4 : түүхэн н тэртээх 4 а Авто лалтын тэр хаврыг я”Аравзал бүчтэн цугаараа рд Ё ЗАндахгүй цөм санаж байна. ны 6! дү ) Зөн билэгийн гайхамшгийг үзүүлж ( сайсрын, уудамд : ман 5 -Н шїїссэн өдрийг санс- Зөвлөлтийн хүн огторгуйд нисэн П «Восто | ийн өдөр болгохоор , : 5 ыковский, шийвЭрлэж, жил бүр сансрыг Эрип үеийн лут алхаа хийсэн юм. р Бх Тершкдва “8 суулга т аяласан билээ. овлөлт, д : эзэмших талаар хамгийн гарамгай цоолсон ран бу амжилт гаргасан сансрын нисгэгч 1 оны ї үл боот, Улсый сансрын хүчит хөл. дийг шагнаж байх Ю.А. Гагарины 1961 оны гуравдугаа олОоот, 5 ! : 25-нд 4695: хан ? гХАЙ тавду- ГҮҮД БВостой,, Босход, Союз “Удаа медаль бий болгосон юм. 7 ) гаар дагуул хөлөг ухөөргөсөн.. нь» Хёраа: н,сансарй нисэж, гайхай- ” Зөвлөлт Холбоот улсын иргэн, Энк тайвны бат хүчээ үзүүлсэн юм. “Сансарын эриний үүдийг нээсний Арзан жилийн ой болж байна. хөлгийн бүтэц, зӨхшон "байгуулалт ШИ Т амжилт-гаргалаа: ЗХУ-ын баатар сансрын ууган нис найдвартай бөгөөд нисэгчдэд аюуя, гүй нь ямар ч эргэлзээгүйг дахин баталсан юм. Эдгээрийн дүнд хү- нийг сансарт чисгэх-бэлтгэл үнд- сэадээ шгРЧДвэрлэгдсэн билээ. Ин- гээд 1961 оны 4 дүгээр сарын 12-нд 3ХУ-ын иргэн, коммунист намын «гишүүн Ю. А- Гагарин, Москвагийн цагаар 9 цаг 07: мину- тад Байко-нуур дахь сансрын ни- “Мөн 1970 оны 11 дүгээр сарын 10-нд ЗХУ-ын хөөргөсөн «Луна- 117» автомат станц саран дээр бууж эрдэм шинжилгээний ажил хийж эхэлсэн нь сансрын судла- лын үүхэнд гарсан бас .Нэг цоо шинэ нээлт, зөвлөлтийн шинжлэх ухаан техникийн өндөр хөгжлийг. илтгэсэн гайхамшигт ,зүйл боллоо, Сансрын уудамд,од гаригийг шинж эгч Ю. А. Гагарин, Зөвлөлтийн алдарт эрдэмтэн, инженер, гех- никч, ажилчдын сод оюун, уран гараар бүтээсэн «Восток» хөлгөөр “ сансрын хязгааргүй уудамд дүүлж гарсан дөрөвдүгээр сарын 12-ны өдөр нь ийнхүү Дэлхий дахины сайсрын нисгэгчдийн өдөр болсон юм. С. ДАМБА 5499,96 859506, 99, Саранд хүртэл алдраа дуурсгасны . Аварга хөгжлийн дуу болж байна. Ард монголын багачууд бид Ая дуугаа эндээс түрж Баатар зөвлөлтийн ард түмэнд Банрын дээдээ өргөж байна. “в, БИРЮКОВ. Замаар “нэгэн туулай гүйж -нв- “төхлээр, көл Нүцгэн л НУ БАРАНД” ХЭХ жээ. Гэтэл хөл үрүү нь өргөс «атгаж гуулж явахаас даа гэж үглэж явтал туулай уйлав, Ёо, ёо гэж цааш догол бас л нөгөө шаахай тааралджээ. Хүүе Уу ХХ ГАЯЛАЛЛААХАА 11 Даалгаврын дэвтрүүд зөвлөн: гэвэ. Даваагийн дэвтрийг хэлэлцэж: гэнэ: ... соор гүйгээд л.байж, гүйгээд л байж. н сюм бэ? Р “богинохон түрийтэй мөн ч,гоё Рутал аа! Одоо ч хоёр хөл минь айхаа. боль- жээ гэж бодон өмсөж үзээд би. чинь үргэлж л.дэвхэрч явах юм уу? Тэгвэл би хулгана хорхойг ч гүйцэхгүй шүү дээ гэж бодоод шархан шаахайг ор- “хин цааш өөрийн ажил |хэргээ,Ххөө- цөлдөхөөр, явжээ. “Гэтэл хулганын “Тэгсэн нь нэг шаахай тааралджээ. Туулай баярлаж ямар азтай юм” бэ?: Хүүе шинэхэн юм байна. Одоо би хө- лөө, өргөсөнд., хатгуулахгүй боллоо . “шүү гэж бодоод “Өмсөж үзээд санаа - алдан. томдож -байхаар .нь жаахан. сууж сонирхон хэттт Заїїтаал цааш яв. ямар сайн Шархан өнгөтэй Халтар хавтсы нь сөхөөд үзлээ. Халаглаж дэвтрүүд дуу алдлаа. Даалгавар гэсэн үг. ЁҮЕС Данхайж сүрхий хазайжээ. - Хойно нь тавьсан гурвын тоо Хорчгор туранхай бичигджээ. Тэнд эндгүй тоо байна. Тэг талбай алга байна. Нэмэх, тэмдэг, үржих болж. Нийлбэр нь тэгээд илүү гарч Тэнцэх тэмдэг хуваах болж | Тэнцүүлдэг ёсоо алдсан. байж, Хоёр хуудас, эргүүллээ. Хос үдээс сэртийлээ. |. Харин, танд тоо,алга. Хазгай муруй хэдэн үг Монгол хэлний хичээлийн даалгаврыг : Мунгинасан-Даваа энд бичжээ. Даваагийн гар дээр гурав хоноход Даан ч их зовоож дээ. “Урис тасдаж нэг өвтгөөд Уураа хүрэхээр ширээ ороолгоод Хавтас, доторгүй. эрээчиж сохлоод -. “Хамгийн сүүлд хаясан нь энэ» гэж , 4 “Хөөрхий дэвтэр туулсан амьдралаа Ангийн хурлаар авч хэлэлцэнэ. 5 Хөндөж хэлэхдээ нулимс нь гарлаа... Асуух хэлэх зүйлээ бэлтгээрэй» гэсэн Даалгаврын дэвтрүүд хэлэлцэж тохи. Багшийн дууг хальт сопсоод,... : » -роөд Барлам Даваа хаалга мөргөчихжээ. 71, ЦЭРЭНЛОРЖ (Баянхонгор, Ардын боловсролын. хэлтсийн ажилтан) : хойноос баавгайн, бамбарууш хөөж тэд нуугдан тоглож байв. Хулгана егүйж гүйж нуугдчихав. Харин -бам- барууш. шаахайг. үзчихээд эргүүлж тойруулан тал бүрээс нь савраараа хөдөлгөн ажиглан харж байснаа өөр- төө тохируулж үзэх хэрэгтэй гэж бол жээ... Хөллөө нэгийг нь углаж. үзэв таардаггүй, нөгөөг нь углаж үзэв бас л тааосангүй. Яая гэхэв босож тол- гойгоо. сэгсэрч байснаа хулганаа - эрж олохоор явав. 53 3 НЭЭ 1 Гэтэл зурамны хойноос “нохой “хөөж явжээ. Бас-л шаахайг үзсэнээ зогсож ажиглгж байснаа: ) " Хав. хав-Ойлгомжтой . байна:гээд түүнийг зууж: гэрийн зүг гүйж пин- : 3 мэн цаанаас Вовкаг олоод их л уур- д ү76 : Е: “угол сстайгаар өмнө.нь шаахайг нь тавиад: эхээ. гэтэл замаар нэгэн зараа өнхөрч. сг: Ав наадахаа. Дахнад . битгий шад Р Ч.өнччүүг тургиж: схаячихаарай!: Чиний. юмыг, үргэлж УоВжадл, үгдээрэнд нь гутал оёсон: цуглуулж явж чалахгүй птүү.гэж хэл Ч ӨВ Ч ӨЗНТӨӨ, мартчихаж. Одоо ТЭ-- жээ. -Д ТЛАВААТГАВ орчуулав. "Тооны багш орохын өмнө... Тоомсоргүй Даваа дэвтрээ үгүйлис” » “УХаясан газраа хайж очиход д Хаягдсан дэвтэр-нь-алга-байв- 7 Шинэ дэвтэр нээсэн гэж . їШийдэж: худлаа хэлэх санааг, . ., “ Буцаж ирэхдээ боловсруулж амжэээ Булт нөхөд нь хичээлдээ орчихзцээ, «Сайн нөхөд нь хэлсээр байтал Салан задгай нэрийг зүүгээд... Сахилга батгүйн жишээ болсон , . Саяын сурагчийн тухай. : | Даваагийн дэвтрийг. нэг нь авлаа. Ман-том дутагдал байна Маргааш багшид мэдэгдье гэлцлээ. У /Мяангдиа ж»аяаг СУүмгсдхөглсү орь он, 13 УЭс«2хано. Зёчөс цсэгҮлл15 л “3-0 НЭГДСЭН РАДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ -0-41489 З-ЖУй« "!! сын 27 дахь жилдээ. .4Ф 15 (1175) 7 1971 өны дөрөвдүгээр сарын 14. 8 о Ф4ФХАГВА Үнэ 10 мөн. жЕЛтЄвСШШШЖРЕГДЦОГҮЄХЧВШ ЛЖЛИШИҮЛШТШЭШУҮчЭМЄЕГЭГИЛЫНШЖЧШЖҮЛЄ(ШШҮуҮуЛЖШхлппагошатшишш7сШшскХЕУШЕЛЄУТЦЛТОЕТ ОТ Москва, Кремлийн зүг арав хо- нөгийн турш дэлхийн шудрага түм- мий хараа чиглэж, ЗХУКН-ын ХХТҮ их хурлын ажиллагаанд сая сая хүн зүрх еэзтгэзээрээ өрөлцөж байлаа. Манай гариг дээр болж байгаа чу- хал чухал үйл явдлын дөтрөөс көм- мунизм байгуулагч зөвлөлтиййн баа- тарлаг ард түмний мэргэн залуурч ЗХУКН-ын ХХЇҮ их хурлын үйл ажиллагаа хамгийн онцлог иь болж байлаа. Эгнээндээ 14 сая коммунистыг нэгтгэсэн аугаа нх Леинпий комму- нист нам, Маркс, Энгельс, Лениний заасан зам, коммунизмын төлөө тэм цэлд ард түмнийхээ ухаан санаа, зө риг эрмэлзлэлийг яруу тод илэр- хийлж, нийгмийн хөгжил, аж ахуй, єоёлын байгуулалтыг итгэл дүүрэн шолоодох арвин туршлага хуримт- зуулсныг их хурал бат ноттой харуул яаа. ЭХУКН-ын ХХЇУ их хурал дээр нөхөр Ю. Цэдэнбалын хэленээр ЗХ УКН-ын ХХЇҮ нх хурлын ажилла- таа нь «Шинэ: нийгэМ байгуулахын Уан тэмцэлд суралцах индэр» бөл Их хурал дээр ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л. И. Брежневийн тавьсан илт- тэл, номмунизм байгуулагчдын их нрограмм бөлеөн ЗХУ-ын улс ар- дын аж ахуйг 1971--1975 онд хөг жүүлэх ҮХ таван жилийн төлөвлөгөө ний тухай 3СБНХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга А.Н. Косыгины тавьсан илтгэлүүд нь коммунизмийг улам өрнөнгүй байгуулах бүхий л нөхцөлүүдийг зааж ард түмнээ зөриг жууллаа. ЗХУКН-ын ХМ!У их хурлын гүйл ажиллагаа нь ЗХУ бол дэлхийн: со- циалист нөхөрлөлиийн хамгийн том орон бөгөөд дэлхий дахины хөгж- лийг шийдвэрлэгч хүч, даян дэл- хийн энх тайвны бат цайз, империа- лизмыг эсэргүүцэгч манай ертөнцийн бүх хүчний чин үнэнч найдвартай тү шиг тулгуур мөнөө дахин яруу тод харууллаа. Ирэх таван жилд (1971--1975) залуучуудыг бүх нийтээр дунд бө лөвсролтой болгох нийгэм, улс т10- рийн абар том зорилтыг шийдвэрлэ- нэ. Ингэснээр хүн бүр авьяасынхаа дагуу мэргэжлээ шилэн сөнгөх бо- яолцоотой болно. Дээд ,дунд, тус- гай боловсролыг цаашид хөгжүү яэн 9 еая штахам мэргэжилтэн бэлт гэнэ. Өсвөрийн Ленинчүүд Нїннэ таван жилд ерөнхий боловс “ролын сургуулийн: материаллаг баа сыгжн улам бэхжүүлж, галтын чанарыг сайжруулан, тэднийг нийгмийн ашигтай хөдөлмөрт идэвх тэй, зөрилгөдөө хүрэх эрмэлэлэлтэй бэлтгэнэ. Техник мэргэжлийн боловсролыг улам хөгжүүлэн, дунд боловсрол ол көж байгаа техник мэргэжлийн сур гуулиудыг бүх талаар өргөжүүлнэ. Дээд, тусгай дунд боловсролын та заар бол шинжлэх ухаан-техникийн хэтийн төлөв бүхий шинэ шинэ чиг яэлээр боловсон хүчин бэлтгэх аж лыг улам өндөржүүлж, зохион байгуулалтын болон нийгэм, улс төрийн ажлын дадал, олж ав сан мэдлэгээ практикт хэрэглэх чад. вараар сайтар зэвсэглэж өгөх ажил хийнэ. Шинэ таван жилийн ний дагуу Зөвлөлтийн хүмүүсийн аж байдал нь єөёл хөгжсөн социалист нийгэмд байдаг бүх төрлийн арга хэ рэглэж өргөн Фронтоор дэвшинэ. Ленин, Сүхбаатар нар үндсий нь тавьж, хатуу ширүүн шалгалт со рилт даван туулсан монгол--зөвлөл тийн ард түмний аугаа их найрамд лын. үг үеэг. бүхэн ийнхүү даян дэл хийд яруу төд цуурайтаж байгаад өсвөрийн Сүхбаатарчууд бидний урам зориг юутай их бадарч байна вэ! - ЗХУКН--ын ХХГУ их хуралд Зөв лөлтийн. йїионерүүдээс .баярын илэр хийлэлт өргөв. --Ачит эх орон минь Аугаа Лениний тугийн дор Хүн төрөлхтний гэрэлт ирээдүй Хүрэх ариун коммунизм өөд Өдрөөс өдөр, жилээс жилд Өөд тэмүүлж, дээш дэвшиж байна. Ард түмнийхээ цөхилох зүрхэнд Ажил амьдралын нь цогцлох бүхэнд Аугаа Ленин амьдарч байна "Алдарт намтайгаа ажиллаж байна. гэж өсвөрийн Ленинчүүд илэрхийлэл тээ эхэлжээ. сурагчдын сур : залуу мэр тэжилтнүүдийг орчин үеийн мэдлэг | төлөвлөгөө ЗХУ-ын Коммунист Намын ххїу вх хурлын төлөөлөгчдөд иянөнер ёены цөгтөй халуун баяр, хүр тэж байна. нд эн- ийн гэрэл зураг, 254 ! й 2 Мэдлэггүйгээр коммунизм байгуулас болохгүй кэеэн Мэргэн багш Ильичийн үгийг бид д өйлгөж байна гэж инонерүүд тэмдэглээд, дэлхий ертөнцийн түг түмэн багачуудад, им периализмын эерэг аймшиггүй тэм- цэж байгаа Вьетнам, .Лаөс, Көмбо- жийн, хүүхэд багачуудтай үүрд хамт байгаагаа илэрхийлжээ. Пионерүүд, их хурлын төлөөлөгч дөд Октябрьчуудын цогтой халуун мэндчилгээ дэвшүүлээд, тэднийг сур гуулийнхаа анги танхим, хөгжөөнт гамьдралтай танилцахыг урьеан бай- на. Нионерүүд, - илэрхийлэлтийнхээ “төгсгөлд эх орөн, ард түмнийхээ дууд лагаар хөдөлмөр сурлага, шинэ ам- жилт ялалтанд «Хэзээд бэлхэн!», «Лениний намын яруу алдар бадар- тугай!». гэхэд их хурлын танхимд ал- га ташилт нижигнэсэн байна. Энэ алга ташилттай цуг өсвөрийн ниөнер бид бае алга ташсанаа санахад ЗХУ КН-ын ХХЇУ их хуралд илэрхийлэлт өргөсөн мэт санагдана. ЗХУКН-ын ХХЇУ их хурал дөрөв дүгээр сарын 9-нд ажлаа дуусгаж, ЗХУКН-ын Төв Хооооны тайл, илтгэлд гаргасан тогтоол, 1971-1975 онд Зөвлөлтийн улс ардын аж ахуйг хөгжүүлэх таван жилийн төлөвлөгөө ний талаар ЗХУКН-ын ХХЇҮ их жур- лаас гаргасан удирдамжийн төгтөө- лыг санал нэгтэй баталлаа. ЗХУКН-ын Төв Хорооны бүгд ку- рал, ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс Тө рийн Товчоог сонгов. Бүгд хурал, ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий на рийн бичгийн даргаар Л.И. Брежне- вийг сонгов. Маркснзм-Ленинизмийн тугийн дор, коммунист намынхаа жолоодлөо- төөр коммунизмын гэгээн саруул өр- гилд хүрэх саруул зам заасан ЗХУК Н-ын түүхэн их гавьяа. манай эрин үеийн чухал чухал баримт бичиг дунд алтан үсгээр үүрд мөнх тэмдэг Зээ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД. КОММУНИСТУУДЫН ИХ ХУРАЛД Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтсан өрнүүн их бүтээлийн дундуур манай өмөг түшиг болсон ЗХУКН-ын ХХЇУ их хурал хуралдаж байгаад өс- вөрийн Сүхбаатарчууд, баатарчууд монголын ард түмний нэгэн адил сэтгэл догдлон баярлаж шинэ үүрэг амлалт авсаар байна. Арван жилийн хорьдугаар сургуулийн пионерийн бүлгэмийн Оюунцэ- цэг даргатай нэгдүгээр бүлгийн пно нерүүд, ЗХУКН-ын ХХЇУ нх хур- лын материалыг 1200 гаруй пионер баатарчуудад сурталчилж, бүлгээрээ 100 хувийн сурлагын амжилт гарган 60 хувь нь онц сайн сурах үүрэг авчээ, Нийслэлийн арван жилийн хоёрдугаар дунд сургуулийн пнонерийн бүлгэм, өөрийн бүлгэмийн хүндэт пнонер ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.И. Брежнев гуайд урт удаан наслахыг ерөөж, их хурлын ажиллагаанд амжилт хүсчээ. Говь-алтай аймгийн Халнун сумын дунд сургууль, Өмнөговь аймгийн төвийн арван жил, Сүхбаатар аймгийн төвийн арван жилийн дунд сургууль, Завхан аймгийн Улнастай хотын Элдэв-очирын нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн хамт олноос ЗХУ-ын тусламжаар сургууль баригдаж байгаад чин сэтгэлээсээ талархаж байгаагаа илэрхийлжээ. Нийслэлийн арван нэг, гуч, пионерүүд ЗХУКН-ын гучин гурав, аравдугаар дунд сургуулийн болон хот хөдөөгийн олон ХХЇУ нх хурлын ажиллагаанд баяр хүргэж, аАХН-ын ХУ их хурал, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 жи лийн ойд сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар бэлэг барихаа илэрхийл- эээ. лээ тээшээ АНГИЙН НЭГ ӨДӨР Сурвалжлага Хичээл эхлэхээс хагас цагийн өм нө бүх сурзгч ангидаа цугларчээ, Ан- гийн дарга Д. Цэцэгээ тэмдэглэлийн дэвтрээ нээж, т-Өнөөдөр Ш салааны дарга Дан дар: ЗХУКН-ын “ХЇҮ их хурал дээр тавьсан ЗХУКН-ын Төв Хороо ны тайлан илтгэлийн эхний хэсгээс ирина гэхэд сурагчид нам гүм болов. Памхан биетэй махлаг хөвгүүн суд таасаа босож, «Би юу уншиж: юу сурав?» гэсэн хаягтай дэвтрээ нээж ярна эхэллээ, Энэхэн зуур ангийн багш Д. Даш даваатай уулзахад, -Манай ангийнхан ЗХУКН-ын ХХЇХ их хурлын материалыг бүх су сагчдад уншуулахын гадна бүлэг, са зааны дарга нар тусгай хуваариар товчлол хийж ярих журмаар судлаж байна. Сурагчдыг ингэж бие даалга хад ойлгоцыг гүн бат болгож зохион байгуулах чадваржуулахад ашигтай гэл: ярилаа, Салааны дДарга.Дандарын дараа ЗУРАГ -ДЭЭР: самбар гаргахаар бэлтгэж байна. ах дүү коммунист ажилчны на муудын төлөөлөгчдийн хэлсэн үг нээс ангийн дарга Д. Цэцэгээ ярьж сурагчид харилцан ярилцаж бай тал хичээлийн хонх дуугарлаа. Хичээл тарсны дараа тэр ангийнхан ангидаа үлдэж ЗХУКН-ын ХХГЇУ их хурлын материалыг судлахад холбогд сон зурагт самбар, цахилгаан сонин гаргалаа .Цахилгаап сонины нэг мэ- дээнд х: -- Бид коммунизм байгуулагчдын нх хурлын өдрүүдэд сурлагынхаа ча- нарыг ахиулах үүргээ биелүүллээ. Тэргүүний сурлагатан Нацагдорж, Цэцэгээ, Батсүх, “Эрдэнэсүрэн нар Ганболд, Баярсайхан, Сарантуяа, Да ваасамбуу зэрэг хүүхдийг дааж аваад хэл бичиг, тооны хичээлээр хамтран давтлага хийж байна. Хамтарсан давт лагын үрээр дээрх сурагчид сул, дунд дүнтэй хичээлдээ асуугдаж дундаас сайн үнэлэлт авлаа... гэжээ. Нийслэлийн 89 дүгээр сургуулийн 6-гийн «Е» ангийнхны нэг өдрийн амьдралын хэсгээс сурвалжлахад ийм байлаа. Сурагчид ЗХУКН-ын ХХЇҮ их хурлын тухай эФФФФФФФФФФФФФФС »ФФФФФФФФФФФФФФФОФФФФФФФФФОФФФФФФФФФФФФФФФФФ МИНИЙ ХАЙРТ ЭХ ОРОН Миний монгол Бичихэд хэдий богинохон ч Морнор давхнад гүйцэшгүй Уудам дэлгэр орон оо! Манай Хэнтий аймаг нутаг дэвсгэ- рийн хувьд Австри улстай тэнцүү бө гөөд Даниас хоёр дахин, Бельгээс 2:7 дахин их юм, Манай улсын нэр єртөнц дахинаа үргэлж түгэн цуурайтаж бай- ва, Би ийм сайхан эх оронтой хүн. Ардын хувьсгал над аз жаргал, эрх чөлөө, эрдэм сурах саруул зам нээж өг-: сөн юм. 5 2012 онд манай сургууль байгуулагд саны 50 шилийн ой болно.Бид анхны 8 жилийн дунд сургуулийн төгсөгчид гэнр 065 орчим насны хүмүүс уригдан очзна, "ар. үеийн сурагчдын эд хогшил нь ца хилгаан техникээр хангагдсан байна. Би, Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ойн «Хүүхдийн ертөнц» уралдаанд «Ленингү| чөлөө цагтаа», «Ленип завпар аялах Дуртай» гэсэн сэдэвт зу раг зурж оролцсон билээ, : Бид, МАХН Ардын хувьсгал МХЗЭ ийн ой угтаж улсын тэргүүний бүлэг болох үүрэг аваад түүнийгээ амжилт тай биелүүлж байна, Би, Д. Нацагдоржийн зохиосон «Од» шүлэгт онц дуртайн Дээр БНМАУ-- ын баатар . Дамбын үйл амьдрал, тэмц лийг судлаж тэмдэглэдэг, Хэнтий аймгийн төвийн 8 жилийн сур гуулийн 6--гийн «Б» ангийн сурагч Б, БАТЖАРГ. ас» тын бага сургууль сүүлийн долоон жил дараалан сургуулиараа 100 хувь сурч байна. Тус сургууль зөвхөн сур- лагаараа бус сурагчдын хүмуүжил, соёл олон түмний ажлыг сайжруулж, сургуулийн материаллаг баазыг бэх- жүүлэх талаар үр бүтээлтэй ажиллаж байна. Улсын тэргүүний сургууль болохоор ФФФФөФөФөөөоөФФоФФФФФФ2ФФФФФФӨӨсФ - лийн 22 дугаар сургуулийн 6-гийн » танилцууллаа. “ХАНХОНГОРЫН ПИОНЕРҮҮД хоёр жилийн хугацаатай үүрэг авснаа нэр төртэй биелүүллээ. Энэ бага сур- гуулийн дэргэдэх пионерийн бүлгэм тогтмол ажиллагаатай юм. Сургуу.. лийн тионерийн бүлгэмийн ажил, урьдчилан бэлтгэж боловсруулсан тө лөвлөгөөний дагуу хүүхэд багачуудын сонирхлыг татаж чадахуйц явагддаг байна. Пионеруүд сургууль орчноо, пионерийн танхимаа тохижуулахад зо хион байгуулалттай нилээд хийж, тогтмол ажилладаг. Хичээлээс гадуур таван төрлийн дугуйланд бух сурагчдыг 100 хувь хамруулан орол- цуулсанаас гадна хөлөгт тоглоом, даам, шатар тоглох боломжоор бүрэн хангагджээ. Одоо бүх сурагчдын 80 гаруй хувь нь даамчин болжээ. МАХ Н-ын ХҮ! ихгхурал. Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 жилийн ойг сурлагын өндөр амжилтаар угтах гэж тус сургуулийн сурагч бүр шажм- дан ажиллаж байна. Д. ДАМБА ажил Өмнөговь аймгийн Ханхонгор су- Ханхонгор сумын бага сургууль Зураач пионер Нацагдорж, хурлын үеэр гаргасан. Монгол өв» лөлтийн ард түмний мөнх найрамдлын сэдэвтэй самбарт их- жолоодогч ЛД. Сүхбаатарын хөргийг зурсныг Оюунсүрэн нар үзэж байна. ангийн дарга Цэцэгээ, салаан дарга С. БОДООШ , Эрдмийн далайд-жигүүр . 5 ХАМТ ОЛНЫ АМЖИЛТ. Сурагчийн дүрэмт хувцас, пио- нерийн онцлогоо бүрэн, цэвэр сай- хан эдэлж хэрэглэсэн жижигхэн биетэй охиныг нийслэлийн 8 жи- бүр дор бүрээ мэрийж байгаа. -гХичээлээс хоцорч байгаа су- рагчидтай хэрхэн ажилладаг вэ? --Салааны дарга нар пионерүү ДИЙН сурлагын дүнд өдөр бүр ан- хаарал тавьж байдаг. Нэгдүгээр улирлаар Бямбадорж түүхийн хи- чээл дээр базаахгүй байсан, Са- лаан дарга Эрдэнэчимэг түүнд хи- чээлий нь ярьж өгсөөр байгаад”, түүхийн хичээлд сонирхолтой бол- госоп. Бямбадорж хичээлээ дав- таж салаан даргадаа ярьсаар бай- гаад хэл нь тультраа байснаа овоо засарсан. Үүнээсээ зовоод л хичээ лээ ярьдаггүй байсан юм билээ... Ганболд нэгдүгээр улирлаар хэл. бичиг, орос хэл хоёрт хоцорч байв. Гэр нь манай урд хашаанд байдаг юм. Тэгээд бид хоёр хамтарч хи- чээлээ давтаад хоёр, гуравдугаар улирлаар дунд сурсан. Бусад хүүхдүүд ганц ганц хичээлд Муу гарсан байсан. Бие дааж давтан багш, нөхдөөрөө хэлүүлсээр дунд сурдаг болсон. Одоо бидэнд сайн, . -онцын хувийн жинг нэмэгдүүлэх од чухал болоод байна гэж бүлгийн дарга Д. Мөнхдулам баяртай өгүү лэв. : «В» ангийн дэргэдэх наймдугаар бүлгийн дарга Д. Мөнхдулам гэж --Танай бүлэг намдаа өгөх тай- лангийн хугацаанд сурлага дээрээ хир амжилт гаргасан бэ? --Манай бүлэг дөчин хоёр пио нєртэй. Пүрвээ, Н. Эрдэнэчимэг, Ш. Алтанцог даргатай гурван са- лаа бий. Нэгдүгээр улирлаар ма- най бүлэг хоёр сайн, найман муу- тай, бусад нь дунд гарсан юм. Хоёрдугаар улирлаар нэг муутай байсан дөрвөн хүүхэд дунд сурч Пүрвээ, Оюунцэцэг хоёр дундаас сайн болж, Н. Оюунцэцэг бид хоёр онц гарсан. Гуравдугаар улирлаар хоёрдугаар салааны Бат зорнг л муу гарсан. Батзориг удаан хугацаагаар өвдсөн юм. Ирэх улирлаар бид бүлгээрээ: 100 Хувь суралцаж МАХН-ын ХҮ их хурал, намдаа өгөх тайлангаа ам- эжилттай өгөх зорилготой пионер | эвсэг -- 3 ГРНИВРухүшэтҮтэм үг ҮЛУЛҮЛс оорохххюссососссох "” Миний өмнө нэгэн сурагчийн захи дал дэлгээстэй байна. -45Бд МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлын шийдвэр баяртай хүлээн авсан юм. Наймдугаар ангиа төгс гөөд хөдөө аж ахуйн нэгдэлд ажил-- лах хүсэлтэй. Гайхамшигт говь нут- гийн малчин болно гэхээс сэтгэл хөд лөн баярлаж байна. Миний ээж Содномцоо Ховсгөл сумын «Гэрэлт зам» нэгдлийн хоёр НАЙДАНГИЙН БОДОЛ дугаар бригадад хоньчин учир мал Цаг тутмаас таван минут хэмнэе! Чөлөө цагаа сурч мэдэхэд зорнулья! АВЬЯАСЛАГ ПИОНЕР, АЛТАНТУЯА Архангай аймгийн Хашаат сумын сарлагааг, гадаа хөгжөөнт тоглоомоор ажиллагааны арга барилд богин0 ХУ| 10 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн тоглож өнгөрүүлдэг. гацаанд туршлагажиж чадна гэж бо дож байна гэж тэр захидалд бичжээ. -Манай нутгийн ахмад сайн мал- чин Яндай, Ядам гуай нар болон бу- сад олон хүн миний малчин болоход тусална гэдэгт би эргэлзэхгүй. Говь пцутгийн ширүүн уур амьсгалтай бай галийн ямар ч нөхцөлд ёстой малчин хүний заншлаар тэсвэр хатуужил, ав хаалж самбаа, хөдөлмөрөө дайчлан ажиллана гэж өгүүлж: байгза энэ хүү хэд бол Дорноговь аймгийн Хөвсгөл сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Содиомцоо- гийн Найдан юм. Намынхаа дайчин шийдвэр бие- лүүлэх хөдөлгөөн тус аймгийн төв, хөдөөгийн сургуулиудын пионер су- рагчдын дунд өрнөж: байна, Ж. ДАНСРАНЖАВ «А» ангид ороход салааны дарга Алтантуяа нөхөддөө өөрийн нутгаас төрсөн шударга журам медальт ипо нер Оюуны тухай танилцуулж бай лаа. Өгүүлсэн нь: --Зуны амралтаараа Оюун бид хоёр айл зэргэлдээ байсан ах, төрөл төрөгсдийндээ очиж хонь хурга ха риулах, сааль сүүний ажилд нь тус ладаг. Ургамалын цуглуулга хийж зав чөлөө л гарвал ном уншдаг байн. Бид хоёр, уралдааны морь унаж үзэх юмсан гэж ярилцдаг. Мөн «Зол боолог охин» номыг уншсаар байгаад цээжилчихсэн юм гээд хоёр хүүх дийн амийг галын аюулаас аварсан тухай бичигдсэн«Залуучуудын үнэн» «Пионерийн үнэн» сонины хайчил бар зурагтай бяцхан ном нөхөддөө үзүүлэв. Пионер Наранцэцэг, --Манай ангийн дарга Алтантуяа миний хичээл давтах тайландаа бэлт гэхэд байнга тусалдаг. Би нэгдүгээр улирлаар таван дундтай хоёрдугаар сооссо Соооосососооэ соосссоооооосоооссооососоОсссооосооОсооОсОбсососооооО улирлаар хоёр дундтай, саяын улнр 9 монгол ХЭЛ БИЧГИЙН УЛСЫН ОЛИМПИАД 8| лаар сайн шалгагдаж одоо Д. Нацаг 9 ( с| дорж тэмдгийн болзол хангахаар 9 Ё 5| ажиллаж байна гэв, Нөхөд нь Алтан 8 ХОЁРЫН ДАВААНЫ ДҮН 8| туяаг 15 улирал дараалан онцсайн б 5 суралцсан туршлагаа ярьж өгөхийг 0 Монгол хэл бичгийн уламжлалт роо онцлон тэмдэглээд гурвын да- 8| 2.сэхэд Алтантуяа хариулсан нь 8 олимпиадын хоёрын даваагаар хот ваанд орох эрх авч чадаагүй бо- (| ХЭН ЫН ХаЭЧ агНЫН хуваарь тэр 49 хөдөөгөөс шалгаруулж ирүүлсэн ловч азамцилрар сайн бэлтгэж мэд 8 гасан СуаЛ Ї Ч материалыг монгол хэл бичгийн лэг чадвараа сорин өрсөлдсөн Дор 9 2 Э5 Ч АРЦ УҮҮЛ 8 яиилиадЫг зохион байгуулах хо- ноговь йггцїїн 7 2Э0 сумын бай Ё Өглөө, 7цагт босч, “өрийн ссорва ! рооны гишүүд нягтлан шүүж ээл- сургууль. Увс аймгийн Түргэн су- 8| туслаад «давтсан хичээлээ дахин 23 ! ишт хурлаараа хэлэлцэн дөрөвдү- мын бага сургуулийн дөрөвдүгээр" | сэргээж ЗЭРДЭЭ “Өнөөдөр ямар Шин! : гээр ангиудын дотроос дор дурдсан ангиудыг сайшаан тэмдэглэв. Ө|2ВВЭэлаВаагцах бол,мэдэхгүн БОнИрЖ ! ангиудад монгол хэл бичгийн олим Олимпиадын гурвын, даваанд 4|С0Н асуултыг багш нөхдөөсөө асу уна 9 пцадын гурвын даваана!орөх-эрх орох эрх авсан дээрх сургуулшу- 8|тэж бодож хичээлдээ ирдэк. Хичээ | 0лгов. дын-аахиргаа, багш сурагчид.болон 0 лийг яарч сандралгүй, цэвэр нямбай 1. Улаанбаатар хотын 410 жиг їс-лийн нэгдүгээр сургуулийнг3-ын г«Б» анги 14,1 оноо (3 жилийн сур” галттай туршилт анги), 8. Говь-алтай аймгийн. Алтай хотын 10 жилийн сургуйлайн 4- ийн «Б» анги 18,9 оноо, 3. Баянхонгор аймгийн Заг су- мын бага сургуулийн 4-ийн «Б» анги 13,6 оноо, 4. Булган аймгийн Хишиг-өндөр сумын 8 жилийн сургуулийн 4-ийн «Б» анги 11,5 оноо, 4. Сухбаатар аймгийн Түмэнцог тын/8 жилийн дунд сургуулийн 4-цйн «Б» анги 11,5 оноо тус тус «48Ч, монгол, хэл бичгийн олимпиа- дынггурвын даваанд орох эрх олж авав. : . Олимтшиад нь сургалтанд ур дунгээ өгч байгааг монгол хэл бичгийн олимпцадыг зохион байгуулах хо- Би, Архангай аймгийн Өлзийт су- мын сургууль дээр саяхан очлоо. Тэнд хэсэг байгаад гадагш гарч явтал «Ах аа!» гэсэн дуу ард гарав. ҮНэ9- тэн лоовуузтай, хөвөнтэй хөх дээлтэй жаал хүү зогсож байв, --Ах аа! Хот гоё юу? гэж. шууд Хан асуув, Хүүхэд та нар энэ асуул танд хариулж үзсэн үү? Үнэнээ хэлэ хэд би-ихэд тулгамдаад «Гоёо!» гэж хэлэв. Жаалхүү их л гайхах нь «Чу хам юу нь гоё вэ?» гэж асууж байх 2 ШИГ санагдана. Би хотынхоо тухай м эдэх бүхнээ ярьж өгөв. 73 л 4 1Каал хүүгийн сэтэл дундуур байх шиг санагдав. Бодвол би түүний МЭддэгийг л яриад байх шиг байна. Арга барагдаад, --За чи асуу даа? Би ярьжс өгье! гэлээ, дэл Ах аа! гүүрт нх юм байх уу? Ё өв дхээр барах уу, Дөрвөн давхар Хүүрэн бараа худалдаж бай- самжилттай оролцож “з0хион байгуулах Фссолжсоссбососссосоососссососоос: -юООХХОСООО0х000ссосоххХосссссссооссоососсоо ” ОЙРООС ЭХЭЛЖ ХОП олимпиадын 7 хөрдонд:Өөндөр 38 “үнэлэгдсэн Дорноговб: аймгийг Их | хэт сумын бага сургуулийн 4-ийн 8 «А», Увс аймгийн Түргэн,сумын.. 0 бага сургуулийн 4-ийнхеА», ангийн ! багш сурагчдад баяр хүргэн сур- лага-хумүүжил, хөдөлмөрийн их 9 амжилт хүсье. Уламжлал болон тогтож байгаа монгол хэл. бичгийн ,олимпиадад эртнээс. сайтар. бэлтгэхийн хамт, нэг, хоёр, гуравдугаар: ангиудад та нарын ямар сурч ирсэн чинь олим- пиадад үзүүлэх амжилттай салш- гүй холбоотой гэдгийг сурагч бүр анхаарч, бага ангид байх үеэсээ эхлэн:бие дааж сайн хичээллэх нь зүйтэй,” Монгол. Хэл бичгийн олимпиа дыг: зохион байгуулах хороо- ны гишүун Д..ЦЭРЭНДАГВА , даг юм гэлээ, 7Каал хүүгийн сэтгэл бас л ханасангүй бололтой. -- Улаанбаатар зочид буудалд ма найхан (сургуулна хэлж: байна) о0ч- вол багтах уу? гэхээр нь би, --Багтахаар барах уу? гэв. Жаал хүүгийн нэрийг Алтангэрэл гэнэ. Аав Товуу нь хоньчин, ээж Нан сал нь саальчин ажээ. Алтангэрэл бид их ярилцлаа. Тэр хүү «Баруун хөндийгөөр бараантан байдаг хулан хоёр чихтэй, хумбан дөрвөн туурай тай, хөөхөд ороо, хөллөхөд сайвар, унахад номхон, уралдахад хурдан, дөрвөлжин ташаагаа дүүрэн жороол дог, дөрвөн туурай нь яралзаж бай даг түмэн сайн адууны маань буян ашиг дэлгэртүгэй» гэсэн магтаал унш Ялан лаа. Бид түүнд баяр хүргэв. гуяа тэр хүү сум орноо, орчин тойр- ноо гойд сайн мэдэж байлаа. --Эртүүд бид аялсан. Энүүхэн зүүнтээ Ямаа толгой бий. Тэнд Гүнгэ: рэг гуайнк өвөлжийн байгаа, Гүнгэрөг Болын “Өлийн завсарлагааг соосоутхоос!осоОСОООссОсООсСОссос тэмдэглэж аваад асуух зүйл, ойлгоо гүй юмаа нэмж бичих зай гүлдээдэг. Дараа:нь сурах бичиг, холбогдох ном хэвлэлээс баяжуулж авдаг. /Хичээ сургуулиас гарга "сан заавраар нэгдүгээр засварлагыг Дуу, хөгжим сонсох, дуулах, хоёрду гаар завсарлагааг сонирхолтой ярина гуравдугаар таниулга хийх, зав- ЯВНА гуай чинь Хасбаатар жанжны цэрэг Ванчиг гуайн хүү шүү дээ. Тэднийд концерт тоглосон. Хүрэн олгот орсон. Их сайхан газар. Хайлаас, яргай, чар гай, алтан харгана, хүрэн харгана, далан хайлаас гээд янз янзын мод, бут бий. Бид дээжилж авчирсан. Да рза нь бид салхитад очсон. Салхитын ард Ванчиг гуайн нас барсан газар бий. Тэнд дурсгалын самбар босго- сон. Одоо бид Ванчиг гуайн болон, хамт явсан хүмүүсийн түүх намтрыг цуглуулж байна. Гөрөөст өндөр уул назс яг шувуу шиг, хорхой шаг, чу- луу олсон. Лав чулуужсан амьтад байх. Бага булагаас олон гоё өнгөт чулуу түүсэн. Тэнд зос байдаг юм. Ухаа ягаан өнгөтэй. Дорж гуайн үх- рийн Ффермээр дайраад ирсэн. Манай нутаг сайхан шүү гэж Алтангэрэл ярьж билээ. -Чи юунд дуртай вэ? гэхэд -- Шарга мориндоо! гэж шууд ха рнулав. Хожим дуултал ноднип хя-- Сзааландаа уралдаж түрүүлсэн, энэ Хичээл тарсны Дараа чөлөө ца гийг дэмий сэлгүүцэж, эсвэл Ганц тоглохыг л бодож өнгөрөөх нь Үр ашиг багатай гэж анги даасан Бира дамба багшийнхаа хэлснийг санаж, үр ашигтай өнгөрүүлдэг. Хамгийн их боломжтой чимээ шуугиангүй үе, давтлагын цагт хичээлээ давтаж даал гавраа хийдэг. Дараа нь завсарлаж: амрахдаа гэрийн ажилд: тусалдаг.Чө ЛӨӨ цагваг НОМ ХЭВЛЭЛД, унших,,дуу хөгжим: бүжиг сурах, уншсан ном үзсэн кино, давтсан, ойлгосон ойлгоо гүй хичээлээ НӨХӨДТЭЙГЭЭ . грилцан ярилцахыг хамгийн ашигтай байдаг гэж ярьсан энэ охин ,бөл”Д. Нацаг дорж тэмдгийн болзлыг шинэчилсэн заавраар дахин “биелүүлэх үүрэг аваад ажиллаж байгаа, сургуулийн хаа бага ангийн дуу бүжгийн аварга концертын удирдаач” «Лхагважазын Алтантуяа юм. ! Д/ НАЯНТАЙ жил саёолон насанд уралдах өөрийн нь морь ажээ. Алтангэрэл шарга мо рио унаж бас түрүүлэх хүслэнтэй яв даг юм байна. --Манайх одоо ганц модонд өвөл жиж байгаа. Хонь төллөхөөр хавар жаандаа бууна даа. Ах ч яахав, бяруу, хариулдаг юм. Отроор явж: байгаа. Харин хэдэп, дүү маань аав, ээж хоёрт дэм болж чадахгүй дээ хэмээн б Хлтангэрэл гэр орон мал ахуйдаа үнэнхүү сэзгэл зовж буй эзэн хүний царайтай ярьж байв. : Энэ жаал эх орноо сайн мэдэх хүо лэнтэй. Эрэн сурвалжлах ажлаа дэр гэдээсээ эхлэн буйг хараад бид бүг- дээр олзуурхаж билээ. Харин түүний асуултанд дүүрэн харну өгч чадаагүй дээ харамсахын эрхэнд миний хариул тыг гүйцээж өгнө гэдэгт та нарт ит гэж байна. к Хариултаа Архангай аймгийн Өл зийт сумын бага сургуулийн. 3--ын «А» ангийн пионер Товуугийн Алтан гэрэлд гэж бичнэ шүү. 206 21, МАМСРАНЖАВ «Виүах4 5» Висэ йг 7 2 гбу(2-2, | дайралдана. Би, шувууны өндөг Өгүүллэг Би, хоёрдугаар анги төгсөөд хөдөө гэртээ ирж амарлаа. Манайх Баян нуурт зусаж байлаа. Би, нуурын захаар хонно Ха- риулдаг байсан юм. Нуу: рын захад бутны ёроо- лоор бөндгөр цагаан юм түүнийг болс- өндөг гэй: Мэддэг “ноос хойш Дотор нь юу | лаа, Энэ БААТАРУУУД БА ЦЭЦЭРДЭГИЙН НАМ ХҮүлдэЭ. БНМАУ-ын Ардын Гэгээрлийн Яамны сайды 4 ни Ту- ын ч ! Эн : : шаалаар «Шувууны өдрийг» тэмдэглэж ра, вЯ8 ш 8 22 101 152 Цуу цагаа ЗЦНШгэснШ ан БоВ ын ылан НЇХ 15 дахь жил болж байна. Олон дүрсийн шувуу ОЗЫВ Зи М08(70) 1971 оны дөрөвдүгээр сарын 14... ЛХАГВА вс ургамал, ой мод гэмтээн сүйтгэгч цардаа, цох гү: ЗӨВ ШӨ рэнцэр, эрвээхэй зэргийг өдий төдийгээр нь идэж н 85:98 Б Ццүд хэмжээлшгүй ач тус улс ардын аж ахуйд 8 8 8 с й Сэ ЕИЛИБТҮЙ ИМЛШЛВИГББГЕРЖҮЭ Ийм учраас манай орны сургуулнуд сурагч бага- хоё 5 Б Ч.ЛУВСАН СҮХБААТАР АМ чууд шувууны үүр засах, тэжээх зэрэг олон ажил 30 8 ЭРЭСҮНВ ГИЙН МӨНХХААН СУМЫН хнож, жил бүрийн 4 дүгээр сард шувууны өдөр чэм- 8. Оо Б47лН ХҮН. БАГА НАСНААСАА МАЛ дэглэн өнгөрүүлдэг сайхан уламжлалтай боллоо. СЭМ СОШОҮ манЛАН ХРДӨЛМОРЫНН : Яиллүэн хувьсгалын чи жилийн ой угтаж эх орноо дООН БУР “АЛД ХОНЬЧИН удлах ажил ид явуулж байгаа ө 9, 5 8. «ё К« с 3. ОЧИРЫН ТУРШЛАГЫГ , шувууны баяр таарч байна. 6ннн халан яаг Ї ГОВЬ ХЭЭРИЙН НӨХЦӨЛД Иймээс тус сонины энэ дугаарт «Манан нутгийн БҮТЭЭЛЧЭЭР АШИГЛАН шувууд» гэсэн бяцхан танилцуулга нийтэлж байна. “БААТАР БОЛСОН ЮМ. ОДОО ТАГТ пэлптвэжлэгүтээтэншээтэт 88 НАСТАЙ, АМГИЙНХАА. ЗєЭ хисувеггрррэрүйдүвгэртөрнэцилхгд Ж ОЛОН ЧУТГИЙН УВУ! ШАВЬ НАРТАА МАЛ МАЛ- Г.ОРНИШИАЛЛЫ азид ЛАХ УХААН ЗААЖ БАЙНА. ЗУ очнгдчарнийахатстр й энх БААТАР ЛУВСАН ГУАЙ МХ 8 ЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ 888 тоодог «МХЗЭ-ИЙН ТЭРГҮҮНИЙ 2858 8 ор АЖИЛТАН» ТЭМЛГЭЭР САЯ- 5825 ЧХ ч4Е ХАН ШАГНАГДЖЭЭ. Ыа8ы ЖЭ 88 ? 0ЯЗЕ 2.8) Чу Эм З28 Е А85 Уртхан хүзүүтэй тогоруу 8-5. Зїйн шувуу | ю1 й д 1 1 2 “ГЛА Мон Урьхан хавар айлчлан БНМАУ-ЫН ХӨДӨЛМӨРИйД БААТАР НС 5885 ирээд Ч р “УДий ЭНЭ. зад г.9 5 5 Зэвэргэн салхийг урьдаас дсН2) ЭГ 2 ф р 8:шоЁов мэдээлж Ч. ЛУВСАН. ЯРЬЖ БАЙНА 524800 Зэллатан тавганах : ши. нисдэг. 4 Говь вутгийг сайн судалбал та нар наашаагаа л ирцгээх ЁВоас ГАЛУУ бално доо. Говь бол хоньчин, тэмээчин хүний жаргалын орон, 383 5 УДа85 малчин болох хүний дур татсан нутаг. ж Говь нүдлэх гэдгийг тайн түрүүнд цэцэглэж Тэгэхээр хонь төллүүлэхдээ тун ашигтай даа. ж Хорогддоггүй твл гэж байдаг юм шүү дээ! Тийм төлийг хониноос авдаг юм шүү. Эр хонио улсын дунджаас дээш тар мал өсгөсөнтэй адил тул мал тарга | Эр талуулж чадвал тэр нь төл дуулахад онц анхаарах хэрэ! ”ож Бид сайн хү сан ажиллагаатай хүнээ лс лоод тэсвэрийг нэмбэл мөн ч Х Ажилч хүн л арга ухаанд сурдаг юм шүү дээ. гүй хүнд ямар арга ухаан байх билээ. Иймд ажлыг хүүхэд бага- чуул болгон эрхэмлэх нь зүй. ж Малчин хүний сайн нөхөр радно, хэвлэл, Үүнгүйгаэр сайн та нар мэдэх үү? 2Манай оронд хам- шимтэй болдог таар гэгч ургамал байдаг юм. Ер нь говийн ургамал гэдэг чинь хүчит тэжээл л гэсэн үг. тал нутгийнхан говно бараадах нь л гтэй юм. нтэйгээ ажиллаж хэт дасчихжээ. Одоо тааруу: айны зэрэгт хүргэх гэж их чармайх хэрэгтэй. Муу хүнгүй л болчихвол ажил өөдрөг болно. ж Малчин болно гэдэг эрдэмтэн болно гэсэн үг. Мал маллах арга ухаанд их ажигч гярхай, шантаршгүй байж л сурна. Одоо гийн хүүхдүүд эрдэмтэй номтой болжээ. Ийм хүүхэд малчин бо- сайн малчин болно доо. “багш дэргэд байлаа ч хомсдоно. а. Ажил хийх- | ШАР ШУВУУ й Ч Бушигнанс үүгээр гүйндэв? Булк олондөө баярлаа юу? Болиимор їнувуу юунд Будаа тариа өглөө гэн, Газрын холоос галуу - ирээд Ганган нуурандаа умбаж г тоглоно. Хүн тэжээвэл дасаж | ижилсэнэ “Хүнсэнд хэрэглэвэл ашгаа өгнө. БҮРГЭ/ мэрэгч устгаж байдаг. болно. Гэгээ тасармагц хашгирч явдаг. Гэрэлтэй цаст үүрэндээ байдаг Шар шувуу эвгүй дуута Шавьж, “Өргөн монгол орон минь “Өнгийн шувуугаар баян Ї: даа- Б, АЛТАНГЭРЭЛИЙН шүлэг. ТҮНТҮҮГИЙН хайчилбар т їНил бүрийн хавар Жигүүртний баяр. болдог : 5-7 ДОО Махчин бүргэд догшин шувуу ч Айлын гэрт барьж тэжээгээд . Манант өндрөөр халин нисдэг. Анчны мэргэжилд сурган А--46641 ҮЕ байгаа бол, жижигхэн хөөрхөн шувуухай байгаа бол уу? гэж боддог бай- лаа. Энэ бодлоо шалга- хын тул бөндгөр цагаан өндгийг хагалахдаа До- торхи шувуухайг нь гэм- тээхгүйг хичээв.. Гэтэл шувуухай алга байв. Би ихэд гайхав. Дахиад л хэд хэдэн Өндөг хагал- сан боловч цөм адил бай- бүхнзэ ахдаа учирлан хэлтэл зэжид Х0- волчихжээ. Ээж намайг «Нүгэл хийлээ чи, Шувуу чамайг үхтэл чинь хараа- на даа»-гээд Л учир: зүгГ- гүй загнаж гарлаа. Би Ч учрыг олохгүй. дэмий л уйллаа. Орой ах намайг аргадаж «Шувууны Өнд- гийг хагалж болдоггүй юм. Тэр чинь өлгийтэй дүүгээс. чинь ялгаагүй шүү дээ. Өндөг дэлбэрээд, хөөрхөн дэгдээхэй болно. Чиний хагалсан өндөгний чинь зэж аав одоо уйлж байгаа даа. Биднийг ээж, аав хичнээн: Хайрлаж ЯВ- даг билээ. Яг түүн шигл шувуу үрээ хайрлана шүү дээ» гэж сургамжлав. Би үнэхээр буруу юм хийс- нээ сая ойлгож, тэсэж Ч4- далгүй уйлчихлаа. Тэгээд «Дахиад яасан ч ийм хэ- рэг хийхгүй» гэж ахдаа амлав. Үүнээс хойш би халин нисэж яваа шувуудыг хайрлан, тэдэнд тус болох сон гэж боддог боллоо. Намар би гуравдугаар ан- гид орлоо. Манай ангийн Бат гэдэг жаал үргэлж л чавх барьчихсан шувуу харваж явна. Нэгэн өдөр шувуу. харавчихаад их Л онгирсон байдалтай «Би үүнийг алсан 10М» ГЭЭД йл ид: бах болгон ярьж байв. Би түүнээс, «Чи яагаад хөөрхий амьтныг алж бай- гаа юм. бэ?» гэхэд, «Чи юу юм бэ?» гэсэн байдал- тай намайг муухай харав Би ч дахин юм хэлсэнгүй явлаа. Оройн, хоолны дДа- раа тасагтаа орж. ирээд, Баттай эелдэг байдлаар, --Чи өөр шигээ нялх амьтныг юунд ингэж алдаг юм бэ? гэхэд тэр зкаахан түгдэрсэнээ, «Цэцнээ үзэх гээд л» гэв. Ви түүнд өөрт тохиолдсон явдлаа ярьж өглөө, Тэр миннй ярьсаныг ойлгов бололтой, «Хөөр« хий энэ шувууд чинь би“ дэн шиг л амьтад юм бай» на шүү Дээ» гээд хоолой нь зангирав. «Бид хоёр маргааш нь ангидаа ирж, бүгдээрээ шувуунд сайхан үүр хийв гэж нөхдийгөө уриалав. Бид, шувууны ашгийг багшаасаа асууж мэдээд, “хүн бүр сайхан үүр бэлтгэж, дотор нь зөө лөн дэвсгэр хийж тавиад, өндөр модонд өлгөв. Б. МАГСАР (МУИС- ийн оюутан) НЭГДСЭН РАДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Уасын хэвлэанин комОннатад хэвлэв. Индекс --14420 шєСБЖЫЛГЭЖХХТҮЛЕЧВЫ2ӨЭНЄЭҮСТЛмШЖЧШүЙГБЄСЖҮ|ГЄЭЖЭҮЛРЭГЭРГЖҮЛТЭҮЭҮГГШҮЖЕ: эж -т БсЭс-глэж 532-2:52251-24:5--38584-. 22 сарктүлтож 25 солэгч : г. АЕНИНл..-НАМ:.... ХОЁР... ИХЭР 5.ТӨРСӨН. АХ... ЛҮҮ ЮМ 1 й. -9Х БОЛСОН. . ТҮҮХЭНД---ХЭНЧ |-РЭСЭН ҮНЭТЭЙ- ЮМ- ҮуГЛшүлХ12011 Р НАМ - ГЭЖ ИНЭЭ БИД”: ДУУЛАА! ЧҮХ ХНОТҮХ НЫ 14 | 1 ы ЛЕПИН: «ГЭЖ ШМАА:.. БИД” “ДУРСДАГ “ивэтїх МОусхн ай: “Авнхаалсэн, шэуүүдэлтэүнэг “ОБагицюжилээЦЭт2270 8ЛЛҮГАСЭСБИЕНЧИЕТАГДЫЖ: Банхар гаа ирс хсвдь ямаан 77 1Й 1 виг/ Док лЫ! 2977223ү1:5 ОоАЛ 5 27 дахь жилдээ. 4М:16 (1176) 1971 оны дөрөвдүгээр сарын 21 , ЛХАГВА Үнэ 10 мөн. ВЛАДИМИР И Энэ аугаа их хүн оросын Ижил мөрний хөвөө Симбирск (Одоогийн Ульяновск) хотноо 1870 оны дөрөв дүгээр сарын 22-нд Илья Николаевич Ульяновын гэрт төржээ, Ульяновынх Анна, Александр, Владимир, Ольга, Дмитрий, Мария гэдэг зургаан хүүхэдтэй айл байлаа. Лениний эцэг эх хоёр хүүхдүүдээ янз бүрийн боловсролтой, хөдөлмөрт дуртай, үнэнч шударга, даруу зантай, ард олны гачигдлыг мэддэг болгон хү мүүжүүлэхийг хичээдэг байжээ. Лениний ах Александр Ш Алек- . сандр хааны амийг хорлох гэсэн хэ- рэгт оролцсоны учир 1887 оны тавду гаар сард цаацлагджээ. х Ленин 17 настайгаасаа хэмжээгүй эрхт хаант засгийг эсэргүүцсэн хувьс галт тэмцлийн замд орж, түүний ул маас мөрдөгдөн хавчигдаж явав. Хувьсгалт оюутны цуглаанд идэвхтэй оролцсон: учир 1887 оны 132 дугаар сарын эхээр Казанийн их сургуулиас хөөгдөн баривчлагдаж НКокушкино тосгонд цөлөгджээ. Ленин бөглүү нутгийн бяцхан тосгонд сууж байхдаа ном их уншиж бие даан суралцаж байлаа. Жилийн дараа Казаньд буцаж очихыг нь зөвшөөрч Владимир Ильич. их сургуульд дахин орохыг хүссэн боловч зөвшөөрсөнгүй. 1889-1893 онд Самарт сууж бай- сан үе бол Лениний амьдралын чу- хал үе байлаа. Тэнд Лениний Марк сист коммунист үзэл бүрэлдэн тог- тож Маркс-Энгельсийн үлэмжийн их сургаалыг үнэнчээр залгамжлагч нь боллоо. ншаЛыд ПУУЖИН ЛЬИЧ ЛЕНИН Ленин 1893 оны. 8 дугаар сард Петрбургт ирлээ, Тэнд социал-демок рат оюутнуудын дугуйлан, тэргүүний ажилчидтай холбоо тогтоолоо. 1894 онд Ленин «Ардын нөхөд гэгч хэн бэ? Тэд социнал-демокра- тын эсрэг хэрхэн байлдан байна» гэдэг том зохиолоо бичиж гарга- лаа. Ленин хувьсгалын ажилд асар ик эрч хүч зориулан нэн шамдамгай ажиллаж байлаа. Ажилчдад Марк- сизмыг сурталчлан тэдэнд зориулн ухуулах хуудас, товхимол, өгүүлэл олныг гаргаж байлаа. 1895 оны на- мар Ленин Цетрбургийн . Марксист дугуйлангуудыг «Ажилчин ангийн эрх чөлөөний төлөө тэмцэх эвлэл» гэ дэг улс төрийн нэг байгууллага бол- гон нэгтгэсэн байна. 5 1897 оны 2 дугаар сард Ленинийг Сибирьт гурван жилийн хугацаагаар цөлсний учир мөн оны тавдугаар сард Шушенск гацаанд хүрч очлоо. їн- лийн дараа энд Н.Н. Крупская ирэв. 1894 онд Петрбургт хувьсгалт ажил хийж байхдаа Ленин Круп- скаятай танилцсан байжээ. Ленин цөллөгт байхдаа намын программын төсөл боловсруулан гуч гаруй зохиол бичив. Цөллөгт байхдаа Ленин хувьсгалт Марксист нам байгуулах төлөвлөгөөг боловсруулжээ. Владимир Ильич цөллөгийнхөө ху гацааг дуусгаад, 1900 оны нэгдү В. И. Лениний нэрэмжит монголын пионерийн ордонд, өсвөрийн бага- чуудын сурлага хүмүүжил, авьяас ухааныг хөгжүүлэхэд холбогдсон олон төрлийн дугуйлан хичээллэдэг юм. Тэдний дотроос нисэх загварын дугуй- лан хөвгүүдийн сонирхлыг ихэд татаж, төрөл бүрийн нисэх: загвар хийж уралдаан тэмцээн зохиодог. ЗУРАГ ДЭЭР: 1, Нисэх загварын Ду гуйлангийн сурагч О. Эрдэнэчулуун, 1971 онд БНАГУ--д явагдах олон ул- сын чөлөөт нислэгийн тэмцээнд орол- цох онгоциыхоо загварыг хийж байна, 2. Пионерийн ордны нисэх загварын дугуйлангийн сурагчдаас бүтээсэн орчин үеийн онгоцны загвар, с, БОДООШ үйлдвэрийн төв газар суухыг хориг лосон учир Ленин Псков хотод суу- хаар шийджээ. 1909 оны 7 дугаар сарын 16-нд Ленин Германд очиж: нийт оросын хувьсгалт соний «ИСКРА» (Оч)г гаргажээ. Сонины толгойд «Очноос дөл бадарна» гэсэн алдарт мэргэн үг бичээстэй гарлаа. Үнэхээр л Лени ний «Искра» сонин очноос дөл бад рааж орос оронд октябрийн хувьсга- лын галыг цацруулан даян дэлхийд эрх жаргалын гэгээн гэрлийг гийгүү лэхэд үзэл суртлын дайчин зэвсэг бол сон юм. Владимир Ильич Ленинийг бүх дэл хийн хөдөлмөрчдийн жолоодогч, багш Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист намыг үндэслэн байгуулагч, Зөвлөлт төрийг үүсгэн бүтээгч, агуу их сэт- гэгч, пролетарийн суут хувьсгалч бо0- лохын хамт эгэл жирийн агаад хам- гийн хүнлэг хүн гэж хүн төрөлхтөн үздэг билээ, Ё ! Аль хэдийнээ хаврын урь унажээ, Нарлаж суусан буурлуудын - -- Одоо л нэг дулаарах нь гэж ол- зуурхан ярилцахыг сонссон Баяр хүү, -- Тэгвэл маргааш дулаан өдөр бо- “лох нб. Пуужин ёстой сайхан “хөөрнө дөө гэж бодон, маргааш түргэхэн болоо сой гэж бодов. Тэр шөнө ганц Баяр ч биш нийслэлийн олон мянган хүүхэд пуужин хөөрөхийг үзэхсэн гэж тэсч ядан хүлээжээ. Харин маргааш нь цас орж, тэнгэр бүрхэг, хүйтэн байсан боловч, В. И. Лениний мэндэлсний 101 жилийн ой, сансрын нисэгчдийн өдөрт зорнул- сан «Хэний пуужин өндөрт хөөрөх вэ?» уламжлалт тэмцээнийг үзэж сонирхо- хоор нийслэлийнхэн маань эртлэн цуг- лажээ. Залуу үеийг шинжлэх ухаан, техникийн хөгжилтэй танилцуулж, шинэ загвар зохион бүтээж сургахаар хүүхэд залуучуудын «Найрамдал» парк Дихь Идэр техникчдын төв станцад төрөл бү рийн дугуйлан хичээллэдэг. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харьяа Идэр техникчдын станцаас сансрын нибэгчдийн ойг то- хнолдуулан ЗХУ-ын шинжлэх ухаан, техникийн хөгжлийн сүүлийн амжил- таас нийтэд сурталчлах зорилгоор нисэх, хөөрөх загварын дугуйланд суралцаг- чид нисэх, хөөрөх загварын техник спор тын төрлөөр үзүүлэх тоглолт хийдэг, -004А, ПҮРЭВДОРЖ: ! Ч Ї 2411- ЛЕПИН -БАГШИЙН- ИНЭЭМСЭГЛЭЛ Надад Ленин багш хайртай байна . Дэлгэж тавьсан номон дээрээс Дэвтрийн цагаан хуудсан дээрээс Намайг хараад инээмсэглэж байна. Надад Ленин багш хайртай байна Мандаж байгаа наран дээрээс Манай гэрийн хоймор дээрээс Намайг хараад инээмсэглэж байна Надад Ленин багш хайртай байна Газарт байгаа чийдэн бүхнэ». Тэпгэрт байгаа од бүхнээс Намайг хараад инээмсэглэн байна, Надад Лепин багш хайртай байна Хүн бүхний галтай нүүрнээс Хүүхэд бүрийн цогтой нүднээс Намайг хараад инээмсэглэж байна, Надад Ленин багш хайртай байна Өргөн саруул зам дээрээс ргөн яваа туган дээрээс Намайг хараад инээмсэглэж байна, Намайг хараад инээмсэглэж байна. Би заавал сайн хүүхэд байна. Би заавал сайн хүн болно. Надад Ленин багш хайртай байна Нисэх хөөрөх загварын дугуйланд арван жилийн хоёр, гурав, арван наймдугаар- сургуулийн сурагчид, Улсын Багшийн дээд сургуулийн оюутан, металлистын техник мэргэжлийн сургуулийн сурагч зэрэг 200 гаруй хүүхэд залуус сурал» цаж байна. дад талралгын «Найрам- дал» паркийн захиргаанаас” Лейиний мэндэлсний зуун нэгэн жилийн ой, санс рын нисэгчдийн арван жилийн ойд зориу лан явуулж байгаа «Хэний пуужин өн» дөрт хөөрөх вэ?» гэдэг уламжлалт тэмч цээний нээлтэд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Цэрэндорж бо» лон зарим хэлтсийн эрхлэгч нар байл« цав. Тэмцээнд нисэх, хөөрөх загварынх« ны зохион бүтээсэн олон янзын пуужин удаа дараалан хөөрч пионерийн ордны нисэх, хөөрөх загварын дугуйланд сур- даг 89 дүгээр сургуулийн б-гийн «Бэ» ангийн сурагч Мөнхбаяр 852 оноогоор нэгдүгээр байр, гуравдугаар сургуулийн 5-ын «В» ангийн сурагч Дамдинсүрэн 112 оноо авч хоёрдугаар байр, УБДС- ийн оюутан Буянтогтох 60 оноогоор гу. равдугаар байр эзэллээ, Монголын пид» нерийн ордны зохион бүтээгчдийн баг түрүүлж соёл амралтын «Найрамдал» паркийн нэрэмжит цом авлаа Энэ тэмцээнд арван жилийн гучин ес, хорин дөрөв, хорь, тав, нэгдүгээр сур- гуулийн сурагчид амжилттай оролцлоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ САНСАРТ ХҮН ИХ ОЙ УГТСАН ТҮҮХЭН ЧУ НИССЭНИЙ 10 ЖИЛИЙН ОЙН ӨДӨР "МАХН- ЫН ХҮ1 ИХ ХУРАЛ, АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН ХАЛ” ҮЕД НАМДАА ТАЙЛАН 50 ЖИЛИЙН өгч эхэллээ. ПИНЕЭИЙН””БЭТГЭЛ, Сансрын инсэгчдийн өдөр ниюнср сурагчид ардын хувьсгашын 50 зни- лийн ой угтаж намдаа тайлан өгч “эхэллээ. Нийслэлийн гучдугаар "сур- гууль, дээр тав, зургадугаар ангийн нионерүүд Ардын хувьсгалын 50 жи лийп ой угтаж сурлага, хүмүүжил- дээ ямар амжилт ахцд гаргаснаа тай лагнав. "Тав зургадугаар ангиудаас 5-ын «В», 6-гийн «Б» ангийн пионе- рүүд тайлангаа амжилттай өгөв. Одоо тайлангаа амжилттай өгсөн 5-ын «Гэ» ангийн нионер М.. Ичинхорлоо, 6- гийн «В» ангийн пионер Л. Алтанцэ цэг нарын тухай өгүүлье. БААТАРЧУУДЫН БАГИЙН УДИРДАГЧ Пионерийн ахлах удирдагч Ман- дах. -- Тавдугаар ангийн инонерүү- дээс Ичинхорлоог гүйцэх хүүхэд ХОёв дэГААР СУРГУУЛЬД “Сансарт хун ниссэний 10 жилийн ойн өдөр нийслэлийн 20 дугаар сур- гууль дээр явонер сурагчдаас их ой -доө өгөх тайлангийн нзэят боллоо. эхний ээлжинд сургуулийн тэргүүний үүр Э-ийн «А», тэргүүний дэ 7- гийн «А» єнгиуд тайлангаа өгч эхэл лээ, Тайлангийн -хоёрдохь өдөр МХЗ Э-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, МПБ-ын Төв Зөлвөлийн дарга Дашдовдон, АЕХЗЭ-ийн Төв гэ л сургууль-ицонерийн хэлтсийн эрхлэгч Ч. -1увсандэндэв нар тус сургууль дээр ирж тайлангийн явцтай тодор- хой танилцаж, тайлангаа амжилттай өгч байгаа пионер баагарчуудын ласан бутээсэн зүйл, тэдний ичаайыг хумүүжлийн ахицтай-танилцаж үнэт зөвлөлгөө өглөө. Тайланг хүлээн авах : заншсан. Аав, ! 2 |вэн жилийн ойн өдөр Д. Сухбаатарын нэрэмжит | өгөхөөр ийнхүү баяр хөөртэй байцгаана. ( фссоининахниинын НӨХРИЙН ТӨЛӨӨ байхгүй..Их ажилсаг,нямбай пионер. Бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүний үүр тээ сайн биелүүлдэг юм. Тайлангийн удирдамж дагуу хийсэн зүйл нь энэ байна гээд хавтастай материал үзүүл- "лээ. Сурлагын дүн улирал дараалан ойнцсайн байлаа. -- Онц сурдаг туршлагаа ярина уу? -- Би нэгдүгээр ангид. байхаасаа эхлээд л гэрийн даалгавраа хийж ээжээрээ «Хичээл давт, ингэ тэг» гэж | хэлүүлдэггүй. Өөрөө хийх “ёстой тэм бодоод л хий- дэг. Би таваи дүүтэй. Дуу нартаа бүх талаараа үлгэр жишээ Фбайхгүй бол | тэдэндээ муугаар нөлөөлнө гэж бод дог. Тэгээд я улиран сурч байгаа. дараалан оны -- Сурлнагаар хөцөрч яваа сурагч дад тусалдаг уу? -- Тусандаг. Манай бүвгийн нио- мерийп идэвхтнүүд сурвагаар хоцорч яваа нөхөддөө ойлгоогүй зүйшийг нь хэлж өгдөг. Хачээл дзэр тааруухан хариулбал хичээлийн дараа зэлж өг нө. Би 2-ын «Ю» ангийн сар багийн баатарчуудын удирдагчаар ажилла: яаг. Батмөнх, Эрдэмзбаатэр хоёр хм чээлдээ хоцорч явсан. Эрдэнэбаатар гуравдугаар улирлаар дунд тарсэн. Одоо дунды нь цөөрүүлэхийн тулд хїй чээл давтуулл байна. Батмөнх аЯф- рөвдүгээр улирлаар дупд гарах болон цоотой. Нөхрийнхөө хүмүүжлийн ДО- голдолыг засаж хэлж өгдөг үү? -- Хэлдэг. Манай ангийн зарим хүүхэд хичээл тараад шууд тэр гэр- тээ харихын оронд ноцолдож үймдэг байсан. Үүний учрыг хэлж өгснөөс хойш ноцолдохоо больсон. Чулуун- бат нийгмийн тустай хөдөлмөрөөс хойш суудаг байсан. Одоо идэвхтэй оролцдог болсон. Пионер Ичинхор- яоод «Хувьсталын «сэдэвт дуунууд» «Мөнх дурсагдах баатрууд» «Уран үгсийн чуулга», «Радио, телевизээр сонсеон зүйлийн тэмдэглэл», «Зөв- лөлтийн иргэд өгтөргуйн уудамд», «Монгол кино үйлдвэр», «Олон ул- сын байдлын тэмдэглэл» зэрэг өл! дэвтэр бий. Бичеэн цуглуулсан зүй лийнх нь “утга гучурллг асуухад түгдрэх гүй хариулж байлаа. НЭГ ШИРЭЭНИЙ ХОЁР Улаан буланд б-гийн «Бэ» ангийн хан өрж ирлээ. Жигд цэвэр үзэмж- тэй хувцасласан йионерүүдийг ха- раад «Эд тайландаа .сайц бэлтгэжээ» гэсэн бодол аяндаа төрөв. НАМДАА ТАЙЛАН ӨГЧ БАИНА, 1 «Тайлан Өгч байна» тэсзи хаяг бү- 1 Тус сургуулийн дөчин нзгэн бүлгийн | хувисаа змссон охид хөвгүүд ярайн жагс энээ. Энэ боларвав шимийн хөрин дөрөвдү тээр сургуулийн -янонерүүд МАХН, Ар- дын хувьесгая, МХЗЭ-ийн Э0 лилийн-ойд ! өгөх тайлангийн удшрдамжийг амжилт- тай биелүүлээд сансрын иисэгчдийн ар- 1 намдаа тайлан Энэ сургуулийн 00 гаруй явюнер су- рагчид В. И, Яенин 3 рын үйл амьдралыг судалж, ахмад зүсийнк- | ний жувсганч дайчин, көдолшөрч унаман яалаас сурч, өөрийн сургууль амьдран суугаа хөтьтшхөоо түүжюийг судалсан зэр- тээр хүн Фүрийц хийсэн ажлыг тоочиж 1 баршгүй. 6-тийя «Дэ авгийн “Энхриймаа, 8- отийн «Гэ ангийн 8-гийн ї ) гийн ,Даржаа, Мандах нарын олон ино- нерүүд тайлангаа өнц дүнтэй өглөө, Л / зургаа, Онц гурав, сайп арван 5 дунд:арван гурав. Етнөнер сэл цэцэг, Лхагвасүрэн, нар «оиц авав. Анги удирдсан “багш Сарантуяа Манай Алтанцэцэг з1алй нг: шилттай сурч, хүмүүжилтэй. Доүгнүл гадна, нэг ширээнд хамт суудаг авс рөө «өөд татсан пионер байгаа то3 5 сэргалан охиныг танилцуулав. рд: иэбат тэнс томоотой байрвн бөндгөр “бор хїү байв. Тэр хоёртой ууланхад сан шм. -- Ти хоёр їнэг зиирээнд удаж Файна уу? -- Жоёр шил - Нөхрөө өөд татсан яриач. ингэж ярь суугаад болох тэж байн а. тухайгаа Ноднин би Эрдэнабатад алдаа дутагдлы нь хаана хэлж өгдөг бай- сан. Мэдэхгүй зүйлийг нь асууса" цагт нь хэлдэг бийв. Тэгэвд жичээл зхэлмэгц |тайван- гийн “удирдамжийг хүлээж аваад дэнзбатыг сайн тионерийн 25:52 оруулахсан гэж боддог болсон. Өг- тоө хичээлд ирмэгц їл, -- Чи захиы даавуугаа угааж ий- дүүдээд хадаж байгаач гэж хэлнэ. Эрдэнэбатын сайн тал нь юу Ч тэж зомлэхэд уурладаггүй тайван зантай хүүхэд тэж Жлтанцэцэг хэлэхэд Эр- дэнэбат, -- Зах цэвэр биш байхыг үзээд Азтанцэцэг «Би угаагаад «гье» 19- дэг. Тэгэхээр нь би ичээд захны даа- вуугаа нэг өнжөөд юм уу, Өдөрт нь угааж индүүдэж хаадаг боллоо. ЖХув- цасаа ч тэсэн цэвэр өмсдөг болж зашинаа. Алтанцэцэг бол ганц надад ч биш .мавай бүнгийн инонерүүдэд шаардлага тавьдаг хүүхэд. Тэр дан- даа цэвэр нямбай хувцаслаж, нөх- дийнхөө алдаа дутагдил нь хэлж за євж чаддаг юм тэж,.| Эрдэнэбат сайн мөкрийнкөө тухай өгүүлэв. -- Эрдэнэбатын хичээлд тусалдаг уу? гэж Алтанцэцэгээс асуухад, -- Эрдэнэбат хөёрдугаар улир- лаар хөвбичиг бичгээр муу тарчих- баригдсан үйлдвэр соёлын олон Оайнн: мэдэж авчээ. Сурагч Сопинбаяр ї тээр -анпийн єсурарчдийн ЗүгЛЭн ны аварга болжээ, ЗОРРЭээ тов: сан. Бае долоон хичээлд Дунд бад, . Битэг өдөр «Чамайг би бүл- Би зөвшөөрнө» гэсэн. хоёр хэлбичиг, тооны төрлийн хичээ- лээ хамтарч давтдаг болов. Өглөө бүр даалгавраа хийсэн эсэхий нь шал гадаг. Гуравдугаар улирлаар найз маань ххвлбичиг дээр сайн. дөрвөн хи чавлд дунд тарсан. Ирэх улирлаар табат сайн, би онц тарах зарил- тотой тэхэд “Эр, 2. -- Би твомел| “байна. Бу сад хичээлд сайн болно гэн бо- дож байна тэв. “Адтанцэцаг «МАХН-ын дайчин айрамдлын тэрээ», «Бид ний төрөлх хайрт эхрон», «Санаа нэгт анд өХхөӨд», «Октябрийн хувьс- гал». ин Сүхбаатарын заасан пимаар»-«Тйал маллах сайхан», «Бид МХЗЭ-ийн галаа» зэрэг арав таруй бяцхан ном хийжээ. Эх ворныхоо газ- рын зураг дээр аялсан байна. Алтан- цэцэг бүлгэмийнхээ эрэн сурвалжлах хэсгийн гишүүн, Өглөөний мэнд нэвт рүүлгийн члубийн гишүүн юу Увс аймгийн төвийн 10 жилийн сургуу- лийн б-гийн «Б» ангийн сурагч Б, Заяаттай захидлаар харилцаж турш- лагаа солилцож Файдаг. Сагсан бөмбөгийн сенцэнд явдаг ажээ. Эрдэнэбат шатар тоглож сур- сан. Алтанцэцэг ч шатар тоглож сурна гэж Файна. Алтанцэ-- цэг гитартай дуулдаг. “Эрдэнэбат Ч гитар сонирхож эхэлжээ. . . Нөхрөө өөд татна, өөрийгээ. сайж- рууазж сурлага, хүмүүжил, нийгмийн тустай хөдөлмөр алив бүхэнд ахиц гаргана гэдэг бол пионер хүний сай! зитнал», «Н үйлс юм. Эдний бүлгийн пионерүүд “--- хоорондоо их эвтэй. Бие биеэ ямагт «Найз аа!» гэж дотночлон хүндэтгэ- дэг. Орчин тойрноосоо сайн сайхныг сурч, орчин тойрондоо сайн сайхныг түгээдэг өлөн зуун ционерийн зөвхөн - “ еурвын нь тухай энд өгүүлэв. Ж. ХОРЛОО зов», «анчны хүүхэд», « су Фолноо» зэрэг УО гэруй зурэг зурж 1У- “ЭЭД хатгамад урласваа: хоёр удаа үзэсгэнэн Файгуунжээ. Алгаа Ас: «Монгол травс» зэрэг арван |дөрвөн дуу тинээр сурч, ангидаа арав гаруй жэцэг тарыж ургуулсан зэрэг энэ ба, тийнхны хийн бүтээсэн, цуглуулсан, сурсан зүйл багагүй байна. ЯДаашрамд өгүүлэхэд арван жилийн хорин дөрөвдүгээр сургуулийн пион рийн бүлгэш (акмакх удирдагч НЬ Цэнд) бүк виюнер, баатарчуудаа йн төлөв лөгөө, зохион байгуулалт. сайтай бэлТ- гүүлсэн учир тайлан өгч байгаа сурагч бүр амжилгтай дүн авч байна. Энэ сл гэмийн идэвхтэй (бүр птонер бүртэ нэгбүрчилэн ажилладаг сайхан ЗАНШИЛ тай болжээ. Танай сурвалжлагч ХАВРЫН ШАЛГАЛТ ХААЛГА . ТОГШИЖ БАЙНА Тэнэгэр “Мөнгол оронд маань налгар хавар айлчлан ирж алаг цэнэг, хэнз тогоо соёолон, аянч шувууд холын ор- поос манай ориы цэнгэг сайхан ус ну. рыг зорин ирж байгаа энэ үед ппоп сурагчдын өмнө улам ч их зүйлийг бэ догдуулж, үлэмж өндөр хариуцлагатул гарч байна, Учир нь манай орны ерөнхий боловс- ролын сургуулнудын 1970-1971 оны хичээлийн жил сүүлчийн улиралдаа орж сурлага эрдмийн мөр хөөсөн охид, ховгүүд сурч мэдсэн зүйлээ дүгнүүл цэгнүүлэх чухал үе тулгараад байна, 1970-1971 оны хичээлийн жил бол манай орны нийт хөдөлмөрчид түүний цог золбоот өсвөр үе пионер сурагчдын үйл амьдралд онцгой чухал үйл явд- лаар дүүрэн жил бөгөөд пионер сураг- чид та нараас МАХН-ын ХҮГЇ их ху- рал, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-дээ өргөх тайлангийн пэг чухал хэсэг нь хаврын шалгалтандаа сурлагын өндөр амжилт үзүүлэх явдал мөн, Хичээлийн жилийн турш хэн эрэмбэ дараат. ул суурьтай сайн суралцса сурагч шалгалтанд онцсайн, сайн дүй үзүүлдэг. Манай орны ерөнхий боловс ролын сургуулиудын дотор жил бү бүхэл бүтэн сургуулиараа 100 хувь сур лагын амжилт үзүүлдэг Өмнөговь айм- гийн Ханхонгор, Дорноговь аймгийн Ха танбулаг, Өвөрхангай аймгийн Санг, Булган аймгийн төвийн бага сург, зэрэг тэргүүний сургууль. олон байгаа- гийн хамт олон жил онцсайн суралцаж байгаа тэргүүний сурагч, пионер оло арав байна. Жил бүр єламжлалт ажил болон зохиогдож буй Мөнгол/ хэл бичиг, математикийн улсын олимпиад бол су. рагчдын хэл бичиг, тооны мэдлэгиїц улам гүнзгийрүүлэн өргөжүүлэх чухал ач холоогдолтой бөгөөд анги дэвших, сургууль төгсгөх шалгалтын . балтгэл ажлын салшгүй хэсэг юм. 2Кил бүрийн олимпиадад чанартай сайн бэлтгэснээ- рээ улсын тэргүүн бүлэг, тэргүүн су- рагчийг эгнээнээсээ төрүүлсээр байгаа Улаанбаатар хотын Чойбалсангийн иэ- рэмжит 10 жилийн н эгдүгээр дунд сур гууль, Булган аймгийн Хишиг-өндөрийн 8 жил, Говь--алтай, Дорнод, Завхан аймгийн сургууль их туршлага хуримт луулжээ. Анги дэвших, сургууль төгсгөх ша: галт энэ жил уламжлалт журмаараа явах бөгөөд шалгалтын билет хэвлэг- дэж сурагчид та бүхний гар дээр очоод байна. 4, 8 ,10 дугаар ангийн сурагч- дад олгох гэрчилгээ, боловсролын үнэм лэх бэлэн болжээ. Иймээс сурагчид та нар 1970-1971 оны хичээлийн Жи- лийн эцсийн шалгалтандаа тодорхой бэлтгэж цагийг үр ашигтай зарцуулах, анги нийтээрээ хамтран давтлага Хийх, нэг бүрчилсэн ба хэсэгчилсэн нонсуль- тац авах, программын доторхи хүнд сэд вийг багш нараасаа лавлах, нөхдөөсөө асуух зэргээр учир холбогдлыг нь зөв ойлгож авах нь чухал байдаг. Онолын материалыг практик, ла, раторийн ажид бодит амьдралын жишээ гээр баяжуулах, практик дадлагын аж- лыг хүн бүр хийж чаддаг болох талаар нарийн сайн бэлтгэх нь чухал байна. Математикийн .бодлого, хэл зүйн дас- гал, задлан ялгал, гадаад хэлний хичээ лээр орчуулах, уншиж ярилцах зүйл- сийг өдөр бүр тогтмол бэлтгэх хэрэгтэй, . “Хичээлд Холбогдох толь” бичиг, сурай! бичиг, гарын авлагыг хүүхэд бүр хү- рэлцэх хэмжээгээр бэлтгэж -бүрэн Дүү” рэн ашиглаж сурах, холбогдох зүйлийг , бичиж тэмдэг сурах, тэмдэглэсэн түүвэрлэсэн лээ мэдлэгтээ бүтээл- заншвал зохино. Шалгал танд бэлтгэж байгаа үед цагийн хуваа- риа нарийн зохицуулж хичээлээ унших, давтах, гэр орныхоо ажилд туслалцах эрүүл агаарт зугаацах, хооллох зэрэг бүхий л үйл ажиллагаагаа зохицуулж хэт ядралд орохгүйг хичээвэл зохино. Пиопер сурагчид бүхэн МАХН-ын ХУ их хурал, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- дээ өргөх тайлангаа амжилттай өгч ан- ги дэвшн”, сургууль төгсгөх, улсын шалгалтын бэлтгэл ажлаа чанартай - хийж сурлагын бахдам амжилтаар МА ХН-ын ХУ их хурал, Ардын хувьсга- лын 50 жил, МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 жилийн ойдоо бэлэг барья! Т., ГОМБОСҮРЭН гүсэгээсжоннацнниНОСНЭгиснЖсисрВЭГОн28:8:822822Ж828:828:8:Н282828:82Ж2ЖЭ28ЕН:НЕ8:82 9:328:0А3сн2Н2нснсн282Ж2232ХХОС32Х32Ж020801282328:5НЖИЖИ2Н28ЖЖЖВ2 “аничицдагш л агийаииннжианиияакаикнииккнинхинивиннжиЖнжидиЖгнЖН 50 Хоньчин 7Капар, 18 сурагч хоньчин тепутат хоньчин Д. --«Мал эзнээ, лаж харж тохируулан юм. ХАЛЗАТ ЦАГААН ГЭРИЙН ЭЗЭН. Хүүхдүүд ээ! Хөдөлмөр бол маиай оронд нэр төр, алдар гавьяаны хэрэг билээ. Та нар энэ сайхан халЗат цагаан гэрийн учрыг мэ- дэх үү? Хариуцсан малынхаа төлийг олон жил өсөл эцдэлгүй бүрэн бойжуулсан нэгдлийн гишүүдэд БН МАУ-ын «Аварга төлчин» цол олгож ийм гэрээр шаг яадаг юм. Манай улсад аварга төлчин 300 гаруй бий, Түүний нэг нь Баянхөнгор аймгийн. Баянцагаан су- мын «Жаргалын зам» нэгдлийн хөньчин Д.2Канар юм. Жанар гуай нэгдлийн дарга байснаа хоор саналаа өгч 1958 оноос эхлэн мал маллажээ. Арван гурван жилийн турш 540-020 хонь төллүүлж хургыг 100,3-105 хувиар бойжуулсан юм. Энэ хуга цаанд нэгдэлдээ 7002 хурга бойжуулж өгсөн байна. Бас хотгүй отрын аргаар, хонио таргалуулдаг юм. Намрын жигнэлтээр эдний эм хопь нь 72-76 кг-ын жинд хүрч таргалсат байлаг ! лийн хүндэт нионер учраас пионерүүд байнга зан ажлын арга туршлагаас нь сурч байдаг. 1971 онд тус сургуулийн 7.8 дугаар анги төгсөх ахуй дээр тарч ажиллахаар саналаа өгчээ. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын гурван удаагийн үнэн, Мал маллах нэн сайхан. Мал бүрийг сайн ажиг хандах хэрэгтэй байдаг. Нутаг усыг сайн өвс, ус хужрыг нь тааруулан маллаж чадвал мал өөдрөг, өнгө “дйвал малчны сэтгэл тэнүүн хоньчин боло- Ё Баянцагаай сумын дунд сургуу- уул- ТУКанарын шавь болон хөдөө аж 17Нанар гуай: малгай толгойгоо» гэдэг зухам жавхаатай байдаг-Мал сайн байдаг гэж: зөвлөдөг БАЛДАНДОРЖ хажаЭргтНсжажНЭс й МАНАЙ АНГИ-МАШИН СУДЛАЛЫН: ТАНХИМ Нийслэлийн хойт дэнжид ХичЭЭ- лийн 4 давхар байр ашиглалтанд мэн. хэдэн н хэд шинэ лэх сулыг- гын їШинэ байраа сурагч- дын гүн бат мэдлэгт тохируулан тохи- уулах шинэ зорилт инонерүүдийн өмнө тулгарч 39 дүгээр бүлгэмийн сурагчид үүргээ пионерийн ёсоор биелүүлж эхэл- сэн. Зарилтоо ханган биелүүлэгчдийн нэ тэн хэсэг нь 7-гийн «В» ангийн Е. Эрдэ- нотунгалаг даргатай 18 дугаар бүлгийн хамт олон юм. « Бүягийн доторхи салаа бүрийн хоо- ронд уралдаан зохиож, тэмдэглэлт өдөр, тухайн үед болж байгаа үйя явдлыг тус тасап пионерийн сэдэвт ажил зохиох аж- ыг ангидаа тогтмолжуулснаар хамтын хүчээр их ажил бүтээж болдгийг пиоие- рүүд сайн ойлгосон байна. Энэ ойлголтын үндсэн дээр ангиа тохижуулж, дээлийн Өлгүүр, цаг үеийн сэдэвт єамбарууд хий жээ. Намдаа өгөх тайланд авсан үүргийн ёсоор ангна машин судлалын танхим -бол тожээ. Тэр танхимаас эх орны авто-тээв рийн хөгжилт, авто хөсгийн хөдөлгөөний Дүрмийг бүрэн судлах боломжтой бай- на. ЗХУНН--ын ХХЇУ их хурлын үеэр ЗХУ--ын хөдөө аж ахуйн хөгжилтөвс ха руулсан зурагт булан “байгуулсан нь нийт сургууль даяар үр ашгаа вгч, су- рагчид тэндээс их зүйлийг судалж байдаг болсон юм. Ангиараа Мөсква хотын 248 дугаар сургуулийн 7-гийн «4В» ангитай холбоо тогтоож тэр сургуулийн туршлагаар хэн ямар хичээл-сайн мэддэгээрээ харилцан бие биендээ тусалж ангийн сурлагын ча- нарыг | улирлынхаасаа ЇЇ улиралд э6 хувь дээшлүүлсэн юм. Пионерүүдэд хамтач ажиллагаанны да вуу чанарыг ойлгуулж, сурлага ХӨДӨЛ- мөрт биеэ дайчлал идэвх гаргаж амшил- танд хүрсний нэг гол үндэс нь аиги даа- сан багш Б. Алгаагийн зохион байгуу- лагч, сурган хүмүүжүүлэгч их хөдөлмө- рийн ач тус юм гэж бүлгэмийн дарга ярианыхаа эцэст дүгнэн хэлсэн юм. Үу нээс үзэхэд бүлгийн дарга Г. Эрдэнэтун- талаг ч бас аливаа зүйлийн учир эналтгаа ныг зөв дүгнэн ялгах, мэдлэгтэй болж байгаа нь төдөрхой байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгийн дарга Г. Эр дэнэтунгадаг мэдээнээс ямопо рүүдэд тайлбарлан ярын байна. С. БОДОО! гн АРГАЛ | - Аргал мавай оропд Алтайн ну түүний салбар уулсаар тарх сан байна. Артал, чийрэг, хөнгө! бие цогцостой, туурай нь жижи! хэн, нарийхан өндөр хөлтэй, бог! но,чихтэй, урт хүзүүтэй, монхо) дуу хамартай, урт, сайхап мушгил амьтан. Аргал үет урга- » , заанаар хооллоно, Арга лын мэдрэх, харах, сонсох, үнэр сайн хөгжсөн байдаг. нь анхны өдөр хэвтэ: хоногоос эхлэл эхийгээ дагаж явдаг. Сарын дарал хургаа тол дай 3 зэрвэс юм. үе ач амархан унадаг холбогдлоор бага. ХУЛАН 3 я Манай орны Говь-алтай, Хөг-ц, Өмнөговь, онгор аймгиин өмнөд хэсэгт зөл, заримдаг (0-4 дийн бүсэд тархсан байна. Хулан ї төрхөөрөө гэрийн тэжэо- вэр адуутай нилээд төсөөтэй. Тол | той том, чих. урттай амьтан юм. зун элсэн шаргал, өвөл бараавтар 8 шаргал зүстэй байдаг. Хулан голч лод, өвслөг ургамлаар хооллодог боловч идэш тэжээлийн асуудал бүрэн гүйцэд шийдвэрлэгдээгүй | байна. ( "Зун лвүуд өвс. өлөн, таана, жи жиг үет ургамлаар, намар ихэвч-( лэн агь, бударгана, Өвлийн ули-( ралд зонхилж үет ургамлаар хоол- лоно. Манайд хулангийн үржил | “бага судлагджээ. -1 Эрт дээр үед хулан манай ор-( ны тал хээрийн бүсэд өргөн дэл гэр тархалтай байв, Хуланг агпал: арьс махыг нь ашигладаг байса! байна. Сүүлийн үед ховордож ир | сэн тул агиахыг бүрмөсөн хориг- лосиоос нилээд хэмжээгээр ол-( ширч байна. Хулангийн мах ам! сайтай, өөх ихтэй байдгаас эмч лэн сувияахал хэрэглэж байна. Ч э тэгшээ Энэ харж байна уу! Эд «Залгамж- лагч» сэтгүүлийн нэрэмжит ду- гуйн тэмцээний баатрууд шүү! Энэ оны тавдугаар сарын 14-. нд манай өсвөр үеийнхний узуган хэвлэл «Залгамжагч» сэтгүү- лийн 45 жилийн ойг тэмдэглэх гэж байна. Тус ойг тохиолдуу- лан «Залгамжлагч» сэтгүүлийн - нэрэмжит пионер сурагчдын ду- гуйн уралдааныг тавдугаар-С48- рын 11-ний өдөр Улаанбаатар хотиоо явуулахаар шийдвэрлэв. Дугуйн уралдаанд тэргүүн байр эзэлсэн сурагчдын тойрон аял- лыг Төрхурхын сангийн аж ахуй, Налайхын уурхай, Төв аймгийн зарим сум, бригсд4ар явуула- хаар шийдвэрлэж маршрутыг дор нийтлэв. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн нэрэмжит дугуйн тэмцээн энэ онд хотын хэмжээ гээр албан ёсоор явагдана. Энэ овдос хойш жил бүр энэ тэмцээ йг тавдугаар сары явуулж байх болно г БуосЭ Є.--г- А--468650. дугуйтай хүүхдүүдийг “аниа э8.48:3Нг- “ Өэгөгсэс Сэ Тэс: Зажхаро!! 303 (51197 Хүүхдүүд ээ! Өнөө хвэ БНАГУ--ын Нэгдмэл Социалист Намын 25 жилийн ой болж байна. 1946 оны дөрөв- дүгээр сарын 21-нд Берлин хотноо Гер- маны Коммунист Нам Германы Социал-де- мократ Нам хоёр нэг- ДЭЖ, НЭГДМЭЛ СОЦИа- лист нам байгуу- лагдлаа. Ажилчин ангийн энэ хоёр намын нэгдмэл үйл ажиллагаа Гитле- рийн Фашизмын 9с- рэг тэмцэлд батисин бэхжсэн юм. ГНСН-ын үйл хө. рэгт чин үнэнч гер- маны пионерүүд эх орондоо аз жаргал- тай ан төрж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Пнонерүүд огторгуйн нислэгийн төвд, БЯЦХАН УНШИГЧИД АА Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! цванд амжилттай | оролцохыг ийн уусан хэвлэл «Зал- Өөе, гамжлагч» сэтгүүлийнхээ түүк- «ЗАЛГАМЖЛАГЧ»-- тэй өргөн танилццагаа. Энэ тэм- ЗАРЛАЛ БАЙГАЛИЙН СЭДВЭЭР ТАЙ БИЧИЖ БАЙГАА ЛИЙН БАГШ Б. ! НИЙТЛЭВ. зэээээодээээгээгдэддэээдээээдээ. Өглөөгүүр загасчлаад буцсаны дараахан таван настай миний ДҮҮ Дорис гэртээ сандрангуй гүйн оркс ирээд: - Манай тахна нэг том хор- хойтой зодолдож байна. Ах аа, бу шуу очооч! гэв. Тэгээд намайг гарч очтол манай тахиа бяцхан хорт могойн хажууд өд сөдөө өр- вийлгөн, хүзүүгээ сунган зогсож харагдав, Цагирагласан могой, тахиа руу толгойгоо цогнойлгож исгэчнэ. Тахиа, түүний толгой руу хүч- тэй тоншчихоод Хажуу тийшээ зайлна. Тийнхүү хэд хэдэн удаа тон- шив. Сүүлдээ могой нь зайлж хол- дохыг хичээж, Ногоо руу гулсав. Гэтэл тахиа түүнийг хошуугаа- раа зуун, ийш тийш савсаар мууж руулан хөдөлгөөнгүй болгоод идэж орхив. Би ийм явдлыг анх удаа үзсэн болохоор хорт могой гэдэг чинь аюултай амьтан юм. Яасан зориг- той тахиа вэ? гэж гайхав. Хожим нь би ,хэд хэдэн тахина том хорт могойг ч Дийлдгийг МэдД- сэн юм. НКаха голын эрэг дээр нэ- гэн удаа би сууж байхдаа тэр явд лаа нэхэн санаж билээ. Өтгөн сахлаг мээлзгэнэ эргэлдэж, гэнэ. Кек цэцгий ервээкэй аөөнөс Ан ногоон дээр тэ- ялаа жин- ХҮ ИН ЗОХИОЛ АМЖИЛТ юФс үхди ! ЗӨВ ЛӨЛТ БУРИАДЫН ЗАЛУУ ЗО- ХИОЛЧ, МОСКВА ХОТ ДАХЬ. КОМСОМОЛЫН ДЭЭД СУРГУУ- ААН АРАВ. ШИНЭ ТҮҮВЭР « 7) 7 цэцгий, орч-| хөөж улайрсан хөх ны бусад зүйлсийг огт үл анхаар- на. Гэнэт хоромхон зуур нүдний буланд нэг зүйл зэрвэс карагдан, хөх цэцгийг барьж аваад ногоон дунд алга болов. Би тэр газарт дөхөн очиж ажиг . лавал, том хорт могой байлаа. Байгаль гэдэг ийм ажээ. Нэг шувуу нь могойг барьж залгиж байхад нөгөө нь түүний идэш болж байх... Г. ГЭЛЭНХҮҮ Орос хэлнээс орчуулав. СЭТГҮҮЛИЙН ЗӨВЛӨЛ | Л. Хишигтийн шүлэг Єзээ М. Шагдарын ая хоё-т908 | аР-гэйн цЭл-Бээ мо! та-нээса 2222-22-25 яРїужїай фвь цай 14-18 насны хөвгүүд 10 км, өхид 5 км--ийн зайд урал- дана. Уралдааныг «Залгамж- лагч» сэтгүүлийн зөвлөл, ран удирдана. Мон-| голын дугуйчдын холбоо хамт- Манай тойрон аялалд спор- тын гавьяат багш, дугуйн спор тын мастер Даржаа, спортын мастер Д. Пушкин, зохиолчдын хорооны хүүхдийн секцийн эрх лэгч зохиолч Д. Даржаа, хүүх- дийн зохиолч Д. Содномдорж нар оролцоно. ӨөФөөӨӨФр өөө Инас 26332262 407397: , жлчсххилна тээсийлсии өлин-анАЖ, А, 5 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Уясын хэвлэлийн комбинатад кэвлэв, 7555, р шу 2-1 с Бан» хАнА УДАА Хаөр-хөн төл-ҮҮд, сай - ЛАЛ-ДАЛД, дховчийц цас нь цоолхортоо, Яргуйн дэлбээ ТаНҮАНА хаг: Хөөрхөн төлүүд майлалдаад Яруухан эгшиг түгэнэ дээ. Урьхан хавар ирлээ дээ Угтаж бүгдээрээ золгоцгооё| Зэрэглээ сүүмэлзсэн хөндийгөөр Зээрийн сүрэг бэлчинэ дээ. Зэллээд ирсэн шувуудаар Зэгэст нуурууд баяжна даа. Урьхан хавар ирлээ дээ Угтаж бүгдээрээ золгоцгооё! Дэлгэр зуныг угтсан ТҮ Урьхан хавар гоёхон доо. ЗЧэгжих ирээдүйг байгуулах Ухаант багачууд сайхан даа. Урьхан хавар ирлээ дээ . Угтан цөмөөрөө золгоцгооё! 5 Индекс--14420 5 В, ШАТАЛОВ А. БЛИСЕЕВ цпинигшинишиииин Н, РУКАВИШНИКОРВ иининйтиинин 27 дахь жилдэ 1971 оны дөрөвдүгээр сарын 2 ЛХАГВА 34 17 (1177) Үнэ 10 мө. апшинийнийниЕ їниттинцини нийн (нинитлэл). Улирлын єайхан хавар цаг ирэхэд даян дэлхийн шударга хүн төрөлхтөн хөөр баяр болж, нэгэн түүхт баяраа зэмдэглэдэг билээ. Энэ боя олон ул- сын хөдөлмөрчдийн эв санааны нэүд- лийн өдөр --Майн нэгээн! : «.,, Өнөөдрөөс эхлэн эндээе 83 жаргалын алтан булаг урсах болту- тай!»гэж тавин жилийн тэртээ их жан зин Сүхбаатар ухаа хонгор морины хоо дөрөөн дээр бат жийж, ургах на рыг ширтэн хэлж байсан тэр газар ахан дүүсийн арнун гараар бүтээгд сэн жаргалтай үрсийн цэнгэлийн өрд ноор ороход нэгэн жаал хүү өөрийн зурсан зургаа үзүүлсэн юм. Тэр зу рагт: Нар, нарнаас дээр нисэж яваа дэгээн тагтаа, нар тагтаа хоёрыг ширтэн харж зогссон жаал хүү гурав байж билээ. Энэ зургийг харахад «Наран үүрд мандаг!» гэдэг нэгэн дууны аяс чихэнд сонсогдох мэт бол но. Аз жаргалтай оронд амьдарч бай “хаа тэр хүүгч гэсэн өөрийнхөө. хүсэл “мөрвөдлийг цаасан дээр буулгасан нь “тэмцлийг цуст яргалалаар дамжиггүй билээ, Манай өсвөрийн хойч үе маань ингэ л энх тайван жаргалзай амьдралыг хүсэл мөрөө- дөж байна. 2 Майн баярын өдөр жаал хүү өө- рийн зурсан зургаа бариад аавынхаа ч юм уу, ээийнхээ өвөр дээрэве на рыг ширтэн явах ч юун магад! Хүн төрөлхтөн эрт дээр үеэс эх-” яэн ийнхүү ав жаргалант сайхан амьдралыг хүсэн мөрөөдөж ирсэн түүхтэй. 1886 онд Чинаго хотын ажилчид үйлдвэрийн нөхцөлөө. дээшлүүлэх, ажлын 8 цагийн хөдөлмөртэй болгох шаардлага тавьж дарлагч анги хөрөн гөтнүүдийн эсрэг тэмцэн босжээ. Гэвч дарлагдсан олон түмний энэ нухчин дарсан юм. Энэ гунигт явдлаас гур ван-жилийн дараа Парисын ажилчид ги: бүрийн -тавдукаар, сврын нөРвий 4 Пионер өдрийг даян дэлхийн хөдөлмөрчдийн эв есайааны нэдглийн өдөр болгон зэмдэглэж, Чинэгогийн ажилчдын тэмцлийг мөнхжүүлэхээр . шийдсэн билээ. Тэр цагаас хойш жил бүрийн тавдугаар сарын нэгиий өдрийг даян дэлхийн шударга түмэн зэмдэглэсээр 82 жил боллоо. Манан оронд харенс ранхуй засгийг устгаж ардын төр мандсапы. хойтоп жил буюу 1922 оны тавдугаар сарын нэгнээс эхлэн тэмдэглэсэн түүхтэй. Тэр цагт Майн нэгний баярыг тэм- дэглэх тухай Д. Сүхбаатарын ту- шаалд: «...Нөхөд цэргүүд ээ! Зэвсгээ бэх барьж, төмөр хүрээ мэт жагсаг- тун! Хувьегалын туг улмаар дээш мандаж, ховдог хөрөнгөтний боолч- лох гашуун дарлалыг сөнөө! ... Олон улсын хоорондох аргын таван єарын шинийн нэгний баярын сайн өдөр бат тунгалараар бадран орших болту- жай!» гэжээ. : Их ханшнны дилэгдэн хөлєэн зөнч мэргэн төр үг өрд түмний амьдралд -нар-мэт тувеан юм. Мон- төл. Ардын |Хувьсгэл ялан мөвд- дарзал, хаа- саар хагас зуун жил болохдоо ман лай намынхаа мэргэн удирдлагаар Монгол орон социалиаэм номмуниз- мын туяат оргил өөд тууттай дэвиг- лээ. Нам, ардын хувьсгалынхаа түүхт их ойд өсвөрийн үеийнхэн маань тай- лангаа өглөө. Энэ тайландаа юу сурч юу бүтээж, сурлага- хүмүүжилдээ ямар амжилт гаргаснаа: улаан бүч- тэн нионер багачууд илтгэж. байна. Их баярын жагсаалд хаврын нэцэг мэт жигдрэн алхлахдаа ийонер бага- чууд тайлангийн таван | жигүүрээр ямар амжилт гаргаснаа, илтгэнэ. 2Кар галтай орны багачуудад . ажиллаж сурч амьдрахын ямар их өгөөмөр бололцоо байдгийг харуулна. Тэгэх дээ бас тив тивийн дарлагдсан ард түмний үе чацуутныхаа эрх чөлөө жаргалын төлөө, дуу хоогоїїгоо ї!її- лүүлэн алхана. . ЙГ: «Орон бүхний пролетари нар нэг дэгтүн!» -гэсэн Маркес, Онгеяьвсийн цогт урнман- дөр өсвөр! -үе тааль хүзүүн дэх тал улаап бүчээ намируу явн яюг хийморьтен алхлан -явиа!. - Нар, тагтаа, хүүхэд: гурав үүрл мөнх байг! . ЭЭГ Дэлхийн хөдөлмөрчдийн эв єонаё- ны нэгдлийн өдөр-майн внэгтн манд- тувай! - ЗӨВЛӨЛТ УЛСЫН БАС НЭГ ГАЙХАМШИГ сурагчдаас Зөвлөлт Холбоот Улс сансрын гурван нинсвэгч бүхий нам, ардын хувьсгал МХЗЭ-дээ тайлан өр төх үед В.И. Ленн- ний мэндэлсний 101 жилийн ой болов. Хот хөдөөгийн олон зуун баатарчууд энэ «СОЮЗ8-10» хөлгийг 1971 оны дөрөвдүгээр єврын 23-нд огторгуйн уудамд амжилттай хөөргөж эх дэлхийдээ мөн сарын 25-нд зөөлөн буулгалаа. «Союз-10» хөлгийг, хөлгийн дарга ЗХУ-ын хошой баа- тар Владимир Шаталов, хөлгийн инженер ЗХУ-ын хошой баатар Алексей Елисеев, туршигч инженер Николай Руна- Еншинков нар жолоодож явсан юм. түүхт өдөр пионерт Огторгуйн инсэгчид тойрог замын «Салют» станцтай элслээ. хамтарсан туршилт хийж, хөлгийн боловсронгуй системийг ЗУРАГ “ДЭЭР: | тал бүрээр шалган туршиж, тар болон автомат жолсодло- Нийслэлийн 1У.сур-| гын снетемийг улам боловсронгуй болгож, хөлгийн янз бү- гуулийн «Дөл» 6ба-|рийн байрлалт зүг чигийг нь. өөрчлөн, тогтвортой байлгах гийн 28 баатарчууд ажиллагаа хийж эмнэлэг, биологийн судалгаа шинжил пионерт элсэн, бүлгэ гээний ажил хийж шинжлэх ухаанд үнэт хувь нэмэр оруул мийн зөвлөлийн тги- | лаа, : Ё шүүд улаан туг зүүж Сансрын нисэгч ах нарынхаа нислэгийн программыг ам- байна. жилттай биелүүлсэнд монголын улаан бүчтэн пионер бага- С. БОДООШ чууд бид чин сэтгэлийн баяр талархал дэвшүүлж байна. НИБА -5-3сєє МЭ---580 ТАЙЛАНГАА АМЖИЛТТАЙ. МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- ийн 50 жилийн ойн тайланд Ардын хувьсгалын өлгий нутаг Сэлэнгэ айм- гийн пионерийн 22 бүлгэмийн 120 бүлэг, баатарчуудын 180 багийн 8612 пионер багтарчууд оролцлоо. Тайлан удирдамжийн дагуу 1600 га- руй пнонер сурагч сул сурлагагүй хамт олон болохөөр үүрэг аван ажил лаж 773,8 хувь нь авсан үүргээ ам- жилттай биелүүлэв. Пионерийн анхан шатны байгуул- яагуудад улсын тэргүүний бүлгүү- дийн туршлагаар сэдэвт ажлуудын тай лан удирдамжийн дагуу зохион явуулж, аймгийн хэмжээгээр бүлэ- мийн сэдэвт ажил 73 удаа, бүлгийн сэдэвт ажил 268 удаа, чуудын багийн сэдэвт ажил 178 удаа хийж 19000 гаруй инонер сурагч хамрагд шээ. Аймгийн пионерийн зөвлөл, тай- яангийн хугацаанд пионер сурагчдын заавал сурах дуу, їнүлэг, тойрон бүж тийн нэрсийг гарган өгч ажилласан байна. МАХН-ын 50 жилийн он уг- таж «Төлийн дуу-түмний баясгалан» цуваанд 6000! Н ивонер сурагч оролцож ЗКУ-ын, олиг ЗАЙД, шав орны 3600 гаруй ииөнер сурагчтайза хидлаар харилцан, хөт суурин газрын 8129 ширхэг модыг 2105 сурагч ха ринуцан аваад ажиллаж байна. Тайлан гийн дагуу 1517 сурагч 1813 цэцэг тарьж ургууллаа, Бяцхан ном хийх хөдөлгөөнд олон бүлгэм, бүлэг, салаа оролцож бүлгэмийн бяцхан нөм868, бүлгийнх 269, салааных 8384-ийг тус тус хийжээ. Их ойнууд угтаж аймгийн тэргүү- ний ажиллагаатай инонер сурагчдын сайн дурын байгууллага, өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлэг, вБине театр, сурагч шуудан хөрөө їшалгаруулах уралдааны бөлзол зарлан ажилдасны дүнд өдөө аймгийн хэмжээгээр 12 төр лийн сайн дурын 98 байгууллагад 8208 сурагч хамрагдан ажиллаж бай на. Пнонер сурагчдын бүхий л талын авьяас чадлыг хөгжүүлж, таван он- цын эзэн, Д. Нанагдөрж тэмдгийн бол зол ханган биелүүлэх хөдөлгөөн өр- нөж, аймгийн хэмжээгээр Д. Нацаг- дорж тэмдэгтэн пненер сурагч 808, таван онцын эзэн 212 болсон бахдам ахинилтаар тайлангаа өглөө. Сөёлч нөхөрлөлийн хамт өлөн бөло хоөр 86 анги, бүлгийн 8347 инмеиер сурагч үүрэг авснаас 18 бүлгийн 681 пивенер сурагч үүрэг амлалтаа биелүүлж цөл мандат авлаа. Сүхбаатар хөтын 190 жилийн дунд ӨГЛӨӨ сургуулийн 8--ын «А» ангийн 832 пионер 1968 онд улсын тэргүүний инонерийн бүлэг болохоор үүрэг авч байхдаа 73,4 хувийн сурлагын ам жилт үзүүлж байсан бол улсын тэр гүүний инөнєрийн бүлэг болохоор нэ рал дараалан 100 хувь сурлагын ам жилт үзүүлж, бүх сурагчдын 40 ша хам хувь Д. Нацагдорж тэмдгийн бол зол хангай биелүүлж, сурлага хөдөл мөртөө бахдам амжилт гаргаж тайлан гаа өглөө. Өсвөрийн залуу үеийг нам ард түм ний хувьсгалт баатарлаг, дайчин хө дөлмөрч уламжлал, Монгол-Зөвлөл- тийн ах дүүгийн гандан бууршгүй най рамдлын үзэл санаагаар ТҮ лэх, эх өрныхоо хөгжил цэцэглэлтийн байдалтай танилцах, түүхийн дурс- галт газрууд, нэр нь тодроогүй баатар яаг үйлстэнийг олж сурвалжлах зорил гөөр пионер сурагчдын хөл ойрын тойрон аялал 127 удаа хийж, 12829 инонер сурагч хамрагАжээ. Ийнхүү Сэлэнгэ аймгийн пионер. ба гачууд тайлангийн таван жигүүрээр, Ардын хувьсгалын нх өй угтсан ам- жилт бүтээлийн тайлангаа өглөө. П, ДАНЗАННЯМ (Аймгийн їїно нерийн зөвлөлийн дарга) ХҮҮХДҮҮД ЭНД СУРЧ БАЙНА Сэлэнгэ аймгийн Мод боловс руулах комбинатын 7 жилийн дунд сургуулийн пнонер баатар чууд тайлангаа амжилттай өг- лөө. Гармаа багштай 3--ын «А» Нахийн баатарчууд «Ахмад үе- ийн хувьсгалт баатарлаг уламж лалаас сурцгаая» гэдэг сэдвээр тайлангаа өгч байлаа. Энэ ан- гийн Саранцэцэг, Сэлэнгэ, Эрдэ нэцэцэг нарын олон сурагч сур- яага, авьяас билгээрээ шалгарч тайлангаа амжилттай өгөв. Тус сургуулийн нийт анги бү лэг тайлан угтаж сурлага хүмүү жилтэй холбогдсон сэдэвт ажлыг сар дутам хийж, ахмад хувьсгал чид, партизапууд, хөдөлмөрнїн сайчуудтай уулзаят өдөрлөг хийж, олон төрлийн секц дугуй- лан ажиллуулсан байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ СЛГуД1уТСсТГТТГТТТТЛГТТТГДГДГТГТГТГТГЛДТТоТГТГ ЭГ ТГТЇГ ! ! ! ! ! ! ! 1 ! 1 ї ! Г 5 бвал нара ар рс рх ерх ер эр н 4в ха аг 4В нг 0В 9 6 нар наар гн нар н 0 нар нар, Өр х арг 0в гр Үлигчин Охиныг ЦЭРЭН ЖАВ ГЭДЭГ, ЗҮҮНХАРАА Х9- ТЫН АРВАН ЖИЛИЙН НЭГДҮ ГЭЭР ДУНД СУРГУУЛЬД СУРДАГ. ЭНЭ ОХИН БАРУУН МОНГОЛ АР ДЫН БҮЖГЭЭР БҮХ АРД ТҮМ. НИЙ УРЛАГИЙН ҮЗЛЭГТ ШАЛ ГАРСАН ЮМ, СУРАГЧ ЦЭРЭН ЖАВ ҮНДЭСНИЙ ЗАН ЗАНШ ЛААС СУРАЛЦАХ НЬ ИХ ОЙДОО ӨРГӨХ ТАЙЛАНГИЙН НЭГ ХЭ СЭГ ГЭЖ ҮЗДЭГ БАЙНА. С. СОДНОМБАЛЖИРЫН авсан 5 гэрэл зураг. 1 МХЗЭ-ийн Төб | Хорооны үзлэг Сэлэнгэ. анмагт ябагдалс, хорин | сургууль. ашонерийн ажилтай. танилцад шинэннаниаааааан аж нанажанжажиахиав сс хи сванжинд, хдгидснлсан, жижшнэшан ажижӨЖинНЭНЭЖЭНЖВЭГЭЭСӨ2 1, ЭНД ТАЙЛАН АВЧ БАИНА бүчтэн цог золбоот багачууд сур- гуулийн зүг яаран алхална. Тэд нам, ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн түүхт 50 жилийн ойн тайлангаа өгөхөөр яаран явна. Ардын хувьс талын өлгий нутаг Сэлэнгэ айм- тийн Г. Бумцэндийн нэрэмжит 19 жилийн дунд сургуулиар орвол ба тачууд бүхэн «Мөнгөнсар ахлагчтай 8--ын «В» ангийхан энд тайлангаа өгч байна» гасэн хаягтай 1 пионерүүд тайлангаа өгч байлаа. - Тайландаа амжилттай юу? гэсэн асуултанд нионер Ш. Мөн- гөмсар ингэж хариулж байна. -- Манай бүлэг түүхт ойнууд угтаж пам, Ардын хувьсгал, МХ ЗЭ--ийн их ойн тайлангийн удинр- дамжийн дагуу тодорхой үүрэг авч ажиллалаа. Энэ хугацаанд «Ленин ба хүү хад», «Манай өх рөн». -«Сүхбаа тарын заасан замаар», «Намын алдар», «Ахангдүүснин . дуун», «Бид єансрын-эзэд» зарэг.сэдэв? ажил хийлээ, «Оргилын эзэдэ, ном унших уралдаант ажлынхаа үрээр 45 хувь нь Д. Нацагдорж тэмдэг- тэн болж, «1000 балл оноот урал даан»--ынхаа ачаар сурлагадаа ахиц гаргаж, АСН--ын тоглол- тынхоо нөлөөгөөр авьяас билгээ хөгжүүлж ангиараа хөгжимчин болцгоолоо. Манай бүлаг их ої- нууд угтаж улсын тэргүүний бү- лэг болох үүрэг авч амласан үүр гээ амжилттай биелүүллээ. МАХН--ын Төв Хорооны эг- дүгээр нарийн бичгийн дарга, БН МАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн зарга Ю. Цэдэнбал 1921 оны пар тизан Ёндонжамц, төрийн шагналт нийгмийн зүтгэлтэн нэрт зохиолч агсан Ч. Лодойдамба Нар манал бүлгийн хүндэт пионер билээ. ҮВЭВ:Н2В2Г120:121-12:82182КНЭСА221Н2Ж1110 БЭснЭ2ЖНЭГЖЭЖЖН232183582Н82820021828282БН:028623210:828282328:37Н237821282123202-87021-07028:28:5:8:3:8210 баяртай байлаа. Өглөөний нартай уралдан улаан 5 нэгэн ангиар орвол - Тийм ч учраас бид их ой угтсан тайлангаа дээд зэргийн амжилттай өгч сурлага, хүмүүжилдээ ам- шилт гарган ирээдүйн мэдлэг мээ гэжилтэй иргэд болох зорилт т2- БИН ажилласан юм гэв, Мөнгөн- сар охины ярианаас эдний бүл-- гийнхэн тайлангаа амжилттай өгч байгаа нь тодорхой байна. -2.ЭВ НЭГТЭЙ АРВАН ГУРАН.. Энхтайваныг авьяас сурлагаар тодорсон пионер гэлцэнэ. Энхтай ван зөвхөн өөрөө манлайлаад зогс доггүй салааныг тэргүүний да| юм. Арван гурван пи 5 ний салаа улсын тэргүүний салаа болохоор үүрэг аваад амжилттай биелүүлжээ. Эв нэгтэй арван гур- вын 46,7 хувь нь таван онцын эзэн болж, 83 хувь нь Д. Нацаг- дорж тэмдэгтэн болжээ. Мөн салаа гаараа АСК--ын баг зохион бай- гуулж «Миний төрсөн нутаг. Мон голын сайхан орон» сэдвээр 8, 1 ялсан байна. Салаа, бүлэг аль аль нь сайн үйлс олныг бүтзэжээ. З, БАГШИЙН ҮГ Яриа: байхгүй манай хүүх- дүүд тайландаа сайн ! 1968 онд ангидаа соёлч нөхөрлөл байгуулж цол мандат авлаа. Өнөөд рийн тайлангийн байдлаас үзэхэд сурагч Ш, Энхтайван, Д. Хишиг- дорж, Д. Золбоо, Шї. Долгормаа. Л. Цуурай, Шї. Мөнгөнсар, Дадо, Оюунчимэг нарын зэрэг олон су- рагч тайлангаа амжилттай өгч ме- даль хүртэх болзол хангаад байна. гэж Ц.Нацагдорж багш багачуу- дынхаа амжилтанд баясан өгүүлж байна. : а4, ХАМТАЧ НӨХӨРЛӨЛ Энэ ангийнхан шинийг санаач- аан сэдэх талаар сургуульдаа май лайлдаг. Эднийхэн соёлч нөхөрлө ш лийн нэг хэлбэр болох «Хамтач 8 нөхөрлөл» гэдэг шинэ хэлбэрийн ё нэгэн нөхөрлөл байгуулан ажил- лаж байна. Анги зэргэлдээ 8--ын «А» бүягийнхэнтэй социалист уралдааны хэлбэрээр байгуулсал 8 энэ нөхөрлөл сурлага. “соёл, хү 8 мүүжлээр хүүхэд нэг бүрчлэн хоо- 8. рондоо уралдаантай ажиллах 606- гөөд бас салаа, бүлгээвээ уралдай 8 долоо хоногоор ажлаа дүгнэдэг 8 ажээ. «Хамтач нөхөрлөл»-ийн нэг ф зорилго бол бие биенээсээ сурах, 9 туслах явдал юм. Үр дүн нь ч то- дорхой харагдаж байна гэж Ц, На « цагдорж багш ярьж билээ, Ч Ц. ЭРДЭНЭБАТ “Манай тусгай аа ла! Ёл пионер баатарчууд нэг : Ё Өсвөрийн 0! | ) 3 тайлангаа өгч байна. Тэдний ! болох Хэнтий аймгийн “зарсан дунд «А» Лувсандашийн гийн тайланг дор нийтлэв. Н , хлхсооооооооосо- ангийн сургуулийн 2-ын ил Сүрэнхүү 5 сурагч кРУЛЛУГА 1 ТАВАН-: ЖИГҮҮРЭЭР. ТАЙЛАГНАВ. НЭГ ДЭХ ЖИГҮҮР «Эрдмийн далайд» Би нэгдүгээр ангидаа онц сурсан, хоёрдугаар ангидаа дагнан онц сурч байна. Дөрөвдүгээр улирлаар онц гар на гэж бодож бай ХОЁР ДАХЬ ЖИГҮҮР «Улаан бүчтэний сайн үйл явдал» Тарьсан цэцэг бургас модыг хайр лан хамгаалдаг. Төлийн бэлтгэлд хоёр лаа, нэг нэмнаэ хоёр ширхэг шу дэнз-өгч туслав. Хуримтлалд хаягдал ашиглаж мөнгө оруулав. Сурсан дуу: Ахан дүүсийн дуу, Шивээ хнагт. Улаан туг, Магнаг үсэгтэй туг, Хүрэн зандан ташуур, Ленин багш, Тахианы дэгдээхэй, Тэнгэрийн харуул, Пионе рийн д Эх орон зэрэг 17 дуу СУ: рав. Цээжилсэн шүлэг: Ленин, 7Карга лан, Зараа тугал хоёр зэрэг 7 шүлэг чээжиллээ. Мөн зөрүүд муур, Бяц- хан завь, Үд дундын нар, Уран гар, Улаан бүч, Гал дээрх салхи, Цоохон дой, Дамдины бага хүү зэрэг 20 ном уншив ГУРАВ ДАХЬ ЖИГҮҮР «Миний эх орон БНМАУ» . Өөрийн орны хөгжлийг сонин хэв лэл, радио, киноноос мэдэж авч бай гаагаас гадна өөрийн аймгийн хөгж- лийг биечлэн харж танилцаж байна. Өөрийн сургуулийн түүхийг мэдэж тэмдэглэлтэй болсон. ДӨРӨВ ДЭХ ЖИГҮҮР «Ахмад үеийнхнзэс суралцья» “ В.И. Ленин, Д. Сүхбаатар нарын үйл амьдралтай танилцаж тэмдэглэл хөтлөн МАХН, МХЗЭ, Монголын Пионерийн байгууллагын тухай тэм дэглэл хийлээ. ТАВ ДАХЬ ЖИГҮҮР «Найрамдал, нөхөрлөл, энх тайван» Монгол-Зөвлөлтийн найрамдал 1921 онд байгуулагдсаныг мэдэж га даадын мэргэжилтнүүдийн манай ай магт барьж байгаа барилгуудыг мэ- дэж авлаа. Би Зөвлөлтийн Силантевё гэдэг сурагчтай захидлаар харилн- даг. Ф ФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФЭ?ФФФФ?ФФ9ӨӨӨФ Түүхт ойнууддаа өсвөрийн Сүхбос тарчууд, баатарчууд сурлагын өндө, амжилтаар бэлэг барьж байгаа туха. мэдээ, сурвалжлага, гэрэл зураг ма- най сонины газар өдөр бүр хэдэн ат ваараа ирж байна. “Төв аймгийн Баянжаргалан с мын бага сургуулийн пшонер баата, чууд сайн, онцсайн сурах, нийтий ажилд идэвхтэй оролцох, шинэ дуу. “бүжиг сурах, нам, эвлэлийн түүхэн 277 замнал судалж сурталчлах ажил 80- хиож сурагч бур нэг шинэ зүйл санаа чилжээ. Энэ сургуулийн пионерүүд хоёр улирал дараалан 100 хувь су ралцсаны 70 хувь нь онцсайн дүнтэй шалгагджээ. Хамтын хүчээр тшшоне- рийнхээ танхимыг тохижуулж, ХӨ- дөгт тоглоомын булантай болсон ту хай «Үнэн» сонины сурвалжлагч П. Жанжив сурвалжлан бичжээ. “Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын 8 жилийн сургуулийн багш Д. Баатар, Говь-алтай аймгийн Дэл гэр сумын Б. Лхачингарав, Баянхон гор аймгийн төвийн арван жилийн Ы у/дир- дагч Я. Бадрууш, Завхан аймгийн Идэр сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Г. Даваажар гал, Говь-алтай аймгийн Тонхил Су мын сургуулийн сурагч Ц. 9НКамбал дорж, аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Ц. Цэенба- дам, Увс аймгийн Баруун Турууны 10 жилийн дунд сургуулийн багш. Т. Дорлиг, Ш. Бадам, Өмнөговь айм- гийн-Цогтцэций сумын 8 жилийн дунд сургуулийн Б. Цэцэгсүрэн, Дундговь аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны сургуулийн тшонерийн ахлах ажилтан Т. Намжил, Баян-өлгий айм гийн Алтай сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Л. Сумжав, багш Л. Гармаа, Сагсай сумын 8 жилийн сургуулийн багш М. Нөндей, Дархан хотын 10 жилийн сургуулийн багш Ч. Рагчаа, Ховд аймгийн Үенч сумын 8 жилийн сур- гуулийн багш Ж. Доржсүрэн, Цэцэг сумын бага сургуулийн багш Х. Шоовой, Архангай аймгийн ХАА-н техник мэргэжлийн сургуулийн багш Ш. Сандаг, Хашаат сумын сургуй лийн багш Бираадамба, Завхан айм гийн Тосонцэнгэлийн 10 жилийн сур гуулийн багш Балган, Гончигдондөв, Д. Алгаа, П. Ганхуяг, Төв аймгийн Баян сумын дунд сургуулмйн багш Гүрцэрэн, Архангай аймгийн Төвш- рүүлэхийн дунд сургуулийн багш Т. Рээдмаа нарын зэрэг олон идэвх тэн тайлангаа амжилттай өгсөн тцө- неруудийн тухай мэдээлжээ. УТГА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН “УЛААН БҮЧТЭНИЙ САЙН ҮЙЛС «Гэрэл» нэгдлийн | төвийнхөн өройн лекцэндээ суухаар сумын клу бын зүг алхацгаав. Сургуулийн су- рагчид дулаан байрандаа хичээлээ давтаж, зарим нь хөдөө байгаа мал- чин ах, эгчдээ захидал бичиж байлаа. Ёэтэл эмгэн Хишигт гуай гурван нас тай охин Дулмаагаа эрсээр айл айлд өрж сураглана. Энэ мөчид харуй бү рий болж цасан шуурга улам ши- рүүслээ, Хүн бүхэн сандарч Дулмаа гийн эрэлд гарав. Нийтийн лекц тара хад улаан пальтотой жижигхэн хүү хэд биеийн тамирын талбай дээр явж дайсан гэдэг сураг сонсов. ЭРЭЛД ГАРАВ. Хавар намрын пальтотой, толгой нүцгэн охины алга болсныг бодохоор хүн бүрийн сэтгэл зовнө. Сум нэгд- лийн дарга сумын төвийн бүх хүнийг цуглуулж: -- Хүйтэрч байна. Дулаан хувна- саа өмсөөд хүүхдийг хавь орчны таз раар нэгжье гэв. Бүх хүн охиныг сал хи сөрж явахгүй гэж бодоцгоон сал хины уруу хоёр гурваараа явж, жал та гуу, хад толгойгоор эрэвч олж чад- сангүй, Шөнийн харанхуй нөмөрч зөв хөн мотоцикл, машины өмнөх газраар гялалзана. ПИОНЕРҮҮД БАС ЭРЭЛД ГАРАВ Сургуулийн захирал Сосорбарам охиныг эрж гурван цагийн турш яв- ган явсан боловч олоогүйдээ сэтгэл зовнин байрныхаа сурагчдыг эргэхээр сурагчдын байранд ороход сурагчид нь ч эрэлд явсан багш нараа хүлээж ядсан байдалтай -- Багш аа олсон уу? гэж зэрэг зэрэг асуув. Багш Сосорбарамыг гара хаар явахад -- Багшаа бид хамт явж эрье гэж сурагч Сумьяаг хэлэхэд. -- Би бас явьяа гэж Батбаяр, Лхагва нар тал талаас хэллээ. Сосорбарам багш -- Хүүхдүүд дагуулж явдаг буруу дав уу даа. Энэ хүйтан їшөнө нэмээд хүүхэд төөрчихвөл. улам ч..аюултай болно гэж бодоод нэгдлийн мужаан Лувсандашийг дайралдахад -- Хоёулаа энэ долоон хүүхдийн хамт Ихэр цагаан тийш явьяа гэхэд Лувсандаш гуай дуртай .,зөвшөөрлөө, Алга болсон охиныг эрэхээр пионе- рүүд эрэлд гарлаа. гэрэл сумын охиныг олов. Хоёр цагийн өмнөхөн байрандаа «Эрэлхэг Оюун» гэдэг сурвалжлагын тухай ярьж байснаа дурсацгаан хүүх дүүд шуурганд явчихсан охиныг заа- вал олно гэдэг итгэл дүүрэн явав. Цаг орой болж хүйтний эрч уламч чангар- на, Гэнэт...энд нэг юм байна... Мөн байна гэж бурагч Сумьяа дуудав.Хоо рондоо арван метр зайтай явсан бан сурагчид цугларлаа. Шүдэнз зуран ха. рахад хоёр гараа чихэн дээрээ тавнад нугдайн хэвтсэн охины хөнгөр шар үсэнд уясан бяцхан улаан тууз сал- хинд хийснэ, Тэрхэн зуур үхчихээ үгүй байгаа даа гэж хүн-бүр сандарч зарим хүүхэд уйлав. Охины гар хөл нь хөшчихсөн байлаа. Ингэж долоон инонер їнөнийн 11 цагт гурван настай охин Дулмааг хөл дөж. үхэх аюулаас аврав. ” : “ПИЙОНЕРИЙН ЦУГЛААН : Пионер хүн үнэнч шударга, зориг той эрэлхэг байх ёстой билээ. Манай сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч, пионер Балганы Сумьяа, Балбарын Батбаяр, Шагдарын Лхагвасүрэн, Цэ дэнгийн Бямбабаяр, Дондовын Энх- баяр, Уяагийн Баяндалай, 3 дугаар ангийн пионер Ишмаагийн Каргал сайхан нар шуурганд эргэж чадалгүй найман км хол явсан гурван настай охин Дулмааг ухаангүй хэвтэж байхад нь олж охины алтан амийг аварлаа. Энэ долоон пионерийн гавьяат үйл хэрэг манай бүлгэмийн хүндэт дэв- тэрт үүрд хадгалагдах болно гэв. Тус цуглаанд Дулмаагийн ах Сүрэн өө- рийп дүүгийн амийг аварсан эрэлхэг долоон Пионерт баярласнаа илэрхийлж үг хэллээ. Дулмаа охины амийг аюулт шуур- ганаас аварсан энэ долоон пионер Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын бага сургуульд сурч байна. Ё Г, БЯМБАСҮРЭН Манай оронд орших суусарын яз гуурын амьтдын Дөтроос ховордсол амьтан булга бөгөөд одоогийн байд лаар Хэнтийн нуруу, Хөвегөлийн уулсад оршиж байна. биеийн урт нь толгойн хамт 8350--380 мм, 43--47 мм урт дугуйрсан чихтэй, 6не нь нилээд Чийрэг, өрсөн дуа» тай, үзүшрээрээ: шовгор, богинф хоншоортой, дугуйрсан харьцан- тэнцэх 115-190 мм урт сүүлтэй, сүүлтэй, Өнєнйн гуравны нөгтэй өтгөн гялтгаван хар сөртөн цайвар нөолууртай амьтан юм. Булва гол- дуу хэрэм, жирх зэрэг мэрэгчид- тэй мөдөнд оршино. Зарим төр- яийн мэрэгчийг шдэхээс гадна. ур: гамлын үрзэр хөөлтюно. Эрт дээр үед булгыг хайр гамгүй агнаж, ирд нээс маш цөөрчээ. Манай өрны. Хэнтийн нуруунв булга биеэр том шаравтар алай, Хөвөгөлийн бул ва биеэр яг б8раавтар зүстэй юм. Булгаг”.агнахыг “хориглосноос “сүүлийн экилүүдэд нилээ ширч тархалт нь өргөжих тө? В эй болж байна... с ХАДНЫ С Манай орны М алтайн нуруу, түүү сууд, Гичгэний.ну Их б ї Сэгс ца руу “рэг Хө: суусар төлгойн Хадны биеийн урт нь 480--440 мм, сүүл хамт нь 230-4300 мм,чих нь 34-47 мм урт, биеийн гадаад төрхөөрөө ойн ,суусартай адил төстэй боловч өвчүү багалзууртаа цагаан толбо- тойгоор ялгагдана. Сор бол харим-- хай, хүрэн бор өнгөтэй, цайвар ноолууртай, хадны суусар гадаад мэдрэх эрхтэн сайн хөгжсөн маш хурдан гавшгай хөдөлгөөнтэй амь- тан юм. Янз бүрийн мэрэгч жижиг амьтан, шувуу, ургамлын үр жим- сээр хооллоно. Хадны суусарын гуужилт найм дугаар сард эхэлж аравдугаар сард бүрэн гуужиж дуусна. Сайн чанарын гүс өгнө. Агнуурын хуулиар агнахыг хо- риглосноос сүүлийн үед нилээд хэмжээгээр өсч байна. Ээ, Тэгшээ 23 ӨГҮҮЛЛЭГ Ф Би, хичээл! сарч«агуут ойрхи цэцэр логэвс дүүгээ авахаар явдаг. Миний дүүг Болдоо-гэдэг юм. Намайг ози жод Болдоо заримдаа хаалганы ард нуугдаж -өрөөсөн нүдээр шагайн ха- рах бөгөөд энэ үед түүний .сөөсгөр зиар -үс цухуйж харагдана. .Би. түү- нийг мэдээгүй хүн болж ийш тийш харан өнгөрнө. Тэгэхэд Болдоо ихэд баярлаж инээд алдана.. Бид хоёрыг харихад үйлдвэрт ажилтай ээж, аав йоёр ирээгүй л байна. Бид хоёр урал дан байж аавын хагалсан түлээг гэрт оруулна. Дараа нь-усанд явж, худ- заас хальсан гялгар мөсөн дээр гул ёан тоглоно. Энэ үед Болдоо жигтэй баярлаж дуу нь газар тэнгэрт хадах бөтөөд- хувинтай ус. зайрмагтаж хөлд сөн хойно гэнэт санасан мэт бид хоёр усаа авч гэр үрүүгээ гүйнэ. Энэ үед аав їрчихээд үүдэн дээ рээ бид хоёрыг хүлээн зогсож байс наа Болдоогийн даарч улайсан хацар. цантсац сормуусыг харж дуу алдаад: - Юу болж байна! Дүү чинь осго- чих шахсан байна...гэж памайг зэмлэ эю, Ер нь аав намайг дүүгээсээ дор тээд Болдоог их л ухаантай гэж дан даа магтана. Болдоогийн тэр их ухаан юундаа байгааг мэддэггүй бай сан болохоор би аавын тэгж хэлэхэд томддог ч үгүй, Болдоод атаархдаг ч үгүй байлаа. Харин ч Болдөог бага юм болохоор онгиргож .байна гэж ойлгожээ, Нэг орой Болдоо бид хоёр ““усаа авч, түлээгээ сэуулчихаад гэр- тээ тэвгайтөар зюрь лӨн зӨг лөлм ана мана үзэлцэж байв, Төгөш байтал хашааны хаалга хүн тогших ян? болов. Болдоо ухасхийн гарлаа, Тэгснээ удалгүй «Чимтээ эгч ирлээ дөэ! Гурвуулаа хамт тоглоно дөө» гэ сзэр Болдоо гүйж ирэв. Манай ав- гийн Чимгээ иршээ. Чимгээ бид хөЄр ангидаа нэг ширээнд суудаг, миний найз болохоор Болдоо сайн танина. Чимгээ: 7 -Найз аа! Чи гэрийнхээ рыг хийсэн үү? гэж Чимгээ гадаа хуй тэн байна гэсэн шиг үүдэнд хөлөө хав энпип байж асуув. Би: -- Үгүй хийгээгүй байна гэв, .Чим рээ, -Тэгвэл чи надад бэхээ өгөөч, Би даалгавраа хийчихээд авчираад өгье. гэв. Яагаад ч юм сургуулийн хэмжэа гээр бэх тасраад. олдохгүй байсан юм. Тэгэхэд аав хаанаас олсныг бүү мэд нэг архины шилээр дүүрэн бэ» өчигдөр олж ирж намайг баярлуул сан юм. Тэгээд аав «За, чи тун гах- тай хэрэглэдэг юм” шүү! Хямгадаж бичвэл бүтэн жилээ даана. Дахиа: бэх олдохгүй шүү» гэсэн болохоог би: -Байхгүй гэж шууд хэлэв. Чим гээгийн горьдлого тасарч: -:Одоо яанаа! Багш загнана...Эийг үед Болдоо: --Бо. ямар худалчвэ? Бэх байхад байхгүй гээд байгаа юм даа! гээд оо ны хөндийд хийсэн архины шилтэй бэхийг минь хэдийн гаргачихсан 04- риад зогсож: байв. Миний нүүрэнд гал асах шиг болж юу хэлэхээ олж чдан дэмий л амаа ангайн зогсов. Чимгээгийн я байгааг ч анхаарах чадал байсанг Тэр хэдийн год хийн гарч алга болжээ, Гэнэт уур минь хүрч би Болдоо уруу шууд дай рав. Болдоо зугтааж орны хөндий үрүү хярсан туулай мэт шигдэхдээ --Ээ худалч! Ээ худалч! гэж хаш тирсан хирнээ, намайг ойртохоор огт тар хүрээгүй байхад бо, 80! гэж хаш гирч байв. Айснаасаа уушиг зүрх нь амаараа гарах гэж байгаа бололтой. нүд нь бүлтэгнэж гар нь чичирч барь сан бэхээ алдах шахаж байв. Би Бол Доог хараад дорхноо өрөвдөв. Уур минь ч намджээ. Болдоо ч орны хөн дийгвөс гарч ирэв. Би: -4и яалс байгаа юм бэ? гэв. Бол доо: : --Би яасан юм бэ? тэхлээр нь, --Аав бэхээ гамнаарай гэсэн їуУ?! дээ. Чи дуулаагүй гэж үү? гэхэд Бол дө: Аав вөхрөөсөө юмаа харамла- вал муу хүн болдог гэж бас хэлээ биз рин асуув... Маргааш нь би хичээлдээ 09Лл60. Чимгээ ширэв татан надтай нэг Ч үг дуугарсангүй өөр ширээнд суучихав. Би эхлээд Чимгээгийн нүүрийг хара- хад халуун байсан боловч тэр өөр энипрээнд суусан нь сайн болов. "Тэгээд ч «Би ямар Чимгээд бэхээ өгөх алба тай байсан бишээ. гэж өөрийгөө тайвш руулан бодлоо. Улалгүй хичээл эхлэв. Багш ширээний өмнүүр явж хүүхэд бүхний өмнө зогсож гэрийн даалгавар шалгаж явснаа Чимгээгийн өмнө оч- | лоо, Чимгээ хусмаа чамласан хүүхэд «шиг үг дуу ч -үгүй пурмайн зогсож “байхад: нь миний .өрөвдсөнийг яапа!. Барт даалгавар эхолгаэк үзээд самба рын өмсө оч, “өөөөөөөөөөөөөРӨөӨӨ2Ө ШИНЖЛЭХ. УХААНЫ. СОНИН ШҮДНИЙ ӨӨ 11үдний оны ихэнх хэсэг НЬ ТуС- зай шохой байдаг. Энэ шохой шуд цэ- вэрлэдэг юм. 3 Нойтон оог эрдэнэ шишийн цардуу лыг усанд найруулж дээрээс нь їохон хийж бүтээнэ. Нойтоц оог хатаахгүйн тул глицерин, глюноз, минералийн тос нэмж хийнэ. Сайхан үнэр оруулах зо рилгоор эфиртэй тос хольдог. ЭЛСЭН ЧИХЭР » Элсэн чихрийн түүхий эднь чихрийн даалгав- дээ! Ах аа та муу хүн юм уу гэн ха. Хүүхэд бүхэн тамирчин болнгооё ТЕХНИК СПОРТЫН е-Үйэд “Чэмвээ в даавгавар зий- єрпгүй. За Чимгээ яагаад даалгавар хийлгүй ирэв? гэж асуув. Чямгээ доотоюө харан дуугүй ЗӨгЄ єєвор байв. -- Яасан бэ? Мартчихав уу? Аль зєвэл төглоод зав олдсонгүй юу? Аль УЛСЫН АНХДУГААР хоосон СПАРТАКИАД лан тавив. Чимгээ дуугүй зогссон хэ : Бээрхонны: МХЭ9-ийн ХУ их хурал дээр нөхөр -- За гэрийн даалгавар хийгээгүй | Ю, Цэдэнбал «Залуучуудыг ард түм- хүүхдэд сул дүн тавьдгийг чи мэднэ | ний дайчин уламжлалаар, цэрэг эх ззүү дээ! тээд багт журналаа дэлгэ-| оронч хүмүүжлээр хүмүүжүүлэх бүх лээ, Чимгээ бас л юм хэлсэнгүй. ТЭ | талын ажллагаанд МХЗЭ, Улсыг бат- гэхлээр нь Багш: 15 “лан хамгаалахад туслах Нийгэмлэгийн -- Чимтээ, чи чинь дүлий болчи-| байгууллага хоёрын ажил хэрэгч хол- хоогүй биз? гэж чанга хэлэв, Чимгээ| боо харилцааг өдөр тутмын хамтын хамраа нухаж, нягт ажиллагааг өрнүүлэн хөгжүүлэх хэрэгтэй. Эдгээр байгууллага хамтран радио, авто буудлага, шүхрийн спор- тын зэрэг төрөл бүрийн дугуйлан байг 4 туулж залуучуудын дунд ялангуяа ах- лах апгийн фурггчдын дотор батлар хамгаалах ажлыг ихээр өрнүүлэх ёо» той» гэж хэлсэн билээ. Энэ зорилтыг биелүүлэх үндсэн дээр Ардын хувьс жилийн түүхт ол 2-3 Миний буруу гэж уруу харсан хэвээр арай ядан хэлэв. Багш гал, МХЗЭ-ийн 50 угтаж МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Улсыг Батлан Хамгаалахад туслах «Хөдөл- мөр» нийгэмлэгийн Төв Зөвлөл хамт ран тєхник спортын улсын анхдугаар спартакпадыг радио спорт, шүхрийн спорт, мото спорт морин спорт зэрэг 17 төрлөөр явуулахаар шийдвэрлэсэн юм. : 3 спартакиад нь 1а- ван бүс болон Дорнод, Говь--алтай, Өвөрхангай аймгууд. Дархан, Улаан- баатар хотод зурга дугаар сарын 20-- 24--ний одрүүдэд явагдаж улсын хэм” жээний нэгдсэн шигшээ уралдаан Улаан - баатар хотод 6 дугаар сарын 27--ноог дойтдугаар сарын нэгэнд болно, Манай | оронд. техникийн төрлийн спортын хөг (жил нь 10 гаруйхан. яшлийн түүхтэй юм. Техипк спортын Сүүлийн таван жилд буудлагын спор тын амжилт 183 төрөл дээр 8--58 елоөгоор ахиж улсын рекорд амжилтыг гурваас таван удаа шинээр тогтоожээ. Мото спортын мөсөн замын уралдаа- ны тамирчдын амжилт 1,1-4,2 секунд, бартаат замд 81 секундээр багасч, рс корт амжилт 10 гаруй удаа эвджээ. Радно олон. төрөлтийн тамирчдын амжилт 171,8 оноогоор ахиж шүхро їл спорт амжилттай хөгжиж | байна. Энэ -- За тэгвэл суу! гэснээ--Чи яа- гаад байраа єольчихов. Тэнд сул ши рээ байсаар байтал нэг ширээнд гурав лаад...Очиж байрандаа суу гэлээ.Чим гээ хөдлөлгүй зогсоод л байв. Багик -- Хөөш! Би чамд үг халж байна. Чи сонсож байна уу? Байрандаа очиж суу! тэсээр Чимгээгийн хажууд ирэв. Чимгээ гэнэт мэгшин уйлж эхлэв. Багт сандарч, оог Чимгээ, Чимгээ! Чи яаж байна? “Хэн чамайг гомдоов? гэж зөөлнөөр асуулаа. Энэ үед ангийн бүх хүүхэд вад уруу харжээ. Би өчигдөр . оройн Болдоогийн гөлөлзсөнөөс ч долоон дор. болж ширээний ард сандал дээр сууж байгаа Ошн харин хий агаарт жингүйдэж байгаа юм шиг хачин гкиг тэй боллоо.Энэ үед багш Чимгээг хот “лон авчирч миний хажууд суулгажээ. Багш хичээлээ зааж эхлэв. Би бэхээ таргаж дундаа тавьсан чинь тэр уур тайгаар над уруу түлхчихэв. Тэгээд бүтэн цагийн турш пулимсаа арчиж, нусаа татан шуухитнасаар байлаа. Би хичээлийг их л анхааралтай чаг- нан суусан боловч багшийн ярьж бай тоа зүйл чихпий минь хоёр талаар өн | төрч байв, Сэтгэлд минь Чимгээ, бэх, гэдэг хоёр үг зайгүй эргэлдэж байв. “, Хйчээлийн. хөнх: дуугарахад -бЫ «Нээрээ ч Болдоо падаас: влүү ухаан тай юм даа» гоэ( бодож суулаа. тын хөгжсөн түүхэн замналаас судал: гаа хийж үзэхэд Радиочдын курст, ра- дно богино долгиочдын, | радио хий- нийн секц, бүлгэм дугуйланд сурал” цагч Өсвөрийн үеийнхэн, пнонер сураг төрж тарсан иь бахархалтай, “Нийслэ- лийн 24 дүгээр дунд сургуулийн 10 яу гаар: ангийн: сурагч П, Баярсайхан, 20 дугаар дунд сургуулийн 10 дугаар ан- гийн сурагч Т, Сүхбаатар нар чөлөөт цагаа. ашиглан бүлгэм дугуйланд бие даан суралцжээ..Төв орон нутаг, аймаг хотын хэмжээнд ХЗЭ-ийн. хороо, пид- терийн бүлгэмийн зөвлөл, цэргийн хэл тэс хамтран техник «спортын торлийг хөгжүүлэхэд материаллаг бааз мэргэг жилтэй боловсон хүчин хангалттай бай- на. ! Тухайлбал Дорнод аймгийн төв дээр радио клубын секцээр пионер сурагч” дыг хнчээллүүлж байна. Пионер сураг чид аа! Улсыг батлан хамгаалахад тус ах «Хөдөлмөр» .. нийгэмлэгийн . дэркз- дэх Идэр техницчдийн станц, Пцонерийн ордны дэргэдэх. радиочдын.. нурс, ра" дАМО богино дөлгион, радио. хийцийн сенц бүлгэмд ерөнхий боловсролын сур туулнудын пиионер сурагчдын үнэ төл бөргүй зургаан сарын Хугацаатай ёу- ралцуулан төгсгөж, спортын зэрэг, мээ тэжлийн үнэмлэх олгож байна. "Техник спортыг хөгжүүлэх нь зөв- хөн залуучууд пионер сурагчдад тех- никийн мэдлэг олгоод зогсохгүй улс орныг батлан хамгаалах, улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэхтэй шууд холбоотой учир төв орон нутгийн ерөн- хий боловсролын сургуулиуд анхаарал- даа авч спартаниадад пионер сурарж дыг Өргөн оролцуулах нь зүйтэй. : Ш, БАЯРАА маншип юм. Чихрийн машнинг жижиг- яэи зоргож тусгай саванд халуун усаар бошовсруулна. Бий болсон өтгөн зүй лээс шүүсий нь шахаж авна, Тэр шүү- сээ олон дахин цэвэрлэнэ. Дараа инь уусмалаас усы нь авгишруулна, Үлд- сэн тундас нь талст бүхий элс шиг ца- таан юм болсон байна. Үүнийг элсэн чи хэр гэдэг билээ, Ж. ХОРЛОО НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ “Ч, Єүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн нөмбинатад хэвлэв. Ипдене-14420- спортын дотроос ялангуяа радио споөр-- чнд дундаас нэр цуутай тамирчин өлөн - тиятэртипллгүээүНиШЭЦтитҮНгЭАШШЄҮЛҮЭЭҮҮЭргтЖЭШРҮЭЖЖЛВҮХТЭЭГ(71» КТТТОРЭТ Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ шашРАЙГУУЛЛАГА 45 НАС ХҮРЛЭЭ, ээ МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ Х БҮГД ХУРЛЫН-СОНСГОЛ МЭДЭЭ » ӨВДҮГЭЭР САРЫН 2Т-- УЛААНБААТА ХОТНОО МАХН--ЫН Х БҮГД ХУРАЛ Ё сун АЖ, БНМАУ--ЫН УЛС АРДЫН АЖ АХ» СОГЛЫГ 1971--1975 ОНД. ХӨГЖҮҮЛЭХ ТАВАН ЖИЛИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТА ЛААР МАХН--ЫН ХУГ ИХ ХУРЛААС ГАР ГАХ УДИРДАМЖИЙН ТӨСЛИЙГ хэлэл- НД УЛААНБААТАР ТӨВ ХОРООНЫ цэв. МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА, БНМАУ--ЫН САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА НӨХӨР Ю. ЦЭДЭНБАЛ ТУС БҮГД ХУРЛЫГ нээж ЗӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛСЫН КОММУНИСТ НАМЫН ХХїУИХ ХУРАЛ, БОЛГАРЫН КОМ МУНИСТ НАМЫН Х ИХ. ХУРЛЫН ДҮН ГИЙН ТУХАЙ ДЭЛГЭРЭНГҮЙ ҮГ ХЭЛЭВ, Ж ! ад Тев Ховоа ї (МАНАЙ. ШТАБЫН | ХҮНДЭТ, ГИШҮҮН НӨХӨР Ю.ЦЭДЭНБАЛ | ТАНАА | ЗХУКН-ын ХХЇУ их хуралд тө- ! лөөлөгчөөр оролцохдоо манай ард түмэн, манай намд хандаж элэгсэг дотно үг хэлсэн явдалд Сторожи- нец хотын интернационалын «Най рамдал» штабын гишүүд бид чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье. “Монгол Ардын армийн 50 жи- | лийн ойг манай сургуулийн хамт | олон өргөн тэмдэглэж, Монгол-Зөв- лөлтийн ард түмний ган бат най- рамдлын тухай лекц сонсож, бай гаа материалаа ашиглан танай өр ны тухай жижиг үзэсгэлэн байгуул сан маань аятайхан болсныг МАХ “Н-ын Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга. БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга хүн дэт нөхөр Цэдэнбал тандаа баяртай мэдээлж байна. Бид, танай улсын орос хэлний хичээл заалгадаг аль нэг сургуулийн хамт олонтой ха- рилцаа тогтоохыг . ихэд хүсдэг, учир бидэнд туслалцаа үзүүлнэ үү? Бид монгол найз нартаа ӨӨ- рийн орны хөгжил цэцэглэлтийн тухай бичиж, тэдний амьдрал мон гол орны тухай улам их зүйлийг захиагаар дамжуулан мэдэхийг хүсч байна. Хүндэт нөхөр Цэдэн- бал та ЗХУКН-ын ХХЇУ их хуралд оролцсон сэтгэгдлээ бидэнд бичинс ирүүлнэ үү? Манай оройд дахин айлчлах хугацаандаа бидний (19- рөлх нутаг Украинаар айлчлаарай. Танд болон монголын ард түмэн, пионер сурагчдад ансил, сурлагын өндөр амжилт, аз жаргал хүсье! Таныг хүндэтсэн ёсолсон «Най рамдал» штабын гишүүд. ИЛТГЭЛ ТАВИНВ,. ДЛААС САНСРЫН -БНМАУ-ЫН УЛС.АРДЫН АЖ : СОЁЛЫГ 1971-1975 ОНД ) ТАВАН ЖИЛИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ УДИР |. - ДАМЖИЙН ТӨСЛИЙН ТУХАЙ МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ УЛС ТӨРИЙН ТОВЧООНЫ ГИШҮҮН, МАХН-ЫН ТӨВ РИЙН.БИЧГИЙН ДАРГА Д. МАХН--ЫН ТӨВ. ХОРООНЫ “РАЛ..УДДРДАМЖИЙН ТӨСЛИЙГ ХЭДЭЛ. ЦЭЭД ЗОХИХ ТОГТООЛ ГАРГАВ. наг” МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД ХУР- «СОЮЗ--10» НИСЛЭГ АМЖИЛТТАЙ ДУУССАНЫГ ТО- ХИОЛДУУЛАН ЗХУКН-ЫН ТӨВ ХО- РООНД БАЯРЫН БИЧИГ ЯВУУЛАВ, АХУЙ, “ХӨГЖҮҮЛЭХ УХОРООНЫ НА- ОЛОМЖАМЦ БҮГД ХУ- »:133)131171:) иннинэ 217 дахь жилдээ 1971 оны Тавдугаар серын 9 ЛХАГВА М, 18 (1178) ШИИИИНИИИГЭ шинийн Үнэ 10 мө. кашининиии МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН “Л "ягарагалаа ангала швгэн” (шлиалааала 1Кия жилийн У сарын 8 бол өсвө- рийн . Сүхбаатар- чууд та хорын баяэ болдог билээ. Энэ шил. энэ баярыг га бүхэн 46 дахь удаагаа тэмдэглэх юм. Одоогоос 46 жилийн өмнө «та- бүхний «дайчин багачуудын холбоо» нэртэйгээр 2 бү- лэг бүхий 50 гаруй хүүхдийн бүрэлдэ хүүнтэйгээр байгуулсан юм. Хоёр бүл гийн нэг нь К. Марксын нэрэмжит, нөгөө нь В. И. Лениний нэрэмжит бү лэг байжээ. Хүүхэд багачууд та на- рын улс төрийн энэ байгууллага улам өсөн бэхжсээр одоо 1320 мянган пио- нер бүхий Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улс төр, хүмүүжлийн том байгууллага боллоо. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ байгуулагдсаны 46 жилийн ойгоор ай маг хотын пионерийн уламшлалт Даян дэлхийн хөдөлмөрчдийн баяр, аз жаргал, эрх чөлөөний төлөө тэмцэгч эв санааны нэгдлийг бүртгэн үзэх Майн нэгний өдөр эх орны цл3эн зүрх болсон нийслэл хот гоёлын чимгээ зүүж, түмэн ард нь баярын жагсаалд жигдэрлээ, Хувьсгалын улаан тугийг тавин жи- лийн турш чийрэг гартаа атгасан монгол түмэн, энхийн дуугаа эх дэлхийн шу- дарга түмэнтэй хослуулж бат холбоогоо эрхэмлэж ирснээ энэ өдөр илтгэж бай- лаа, Май сар орчлонг гоёсон цэцгийн са- раа! Ертөнц дахиныг шинэтгэн залуус- гагч, өнгөжин жавхаажуулагч, өсгөн үр жүүлэгч арвин шимийн улнрлаа! Энэ баярт хүн ардын цэцэг болсон өс- вөрийн залуу үе-монголын түм буман" хүүхэд багачууд хөл нийлүүлэн жавхлантай алхалж явав, Өглөөний 10 цаг болоход нам засгийн удирдагч нөхөр Ц. Дүгэрсүрэн, Н. Жаг- варал, баяр СҮХВААТАРЧУУДЫН БАЙР ЭЛ" чуулсан болж, МАХН-даа тайлан өр- гөнө, Энэ тайлан нь их Лениний мэн дэлсний зуун жилийн ойд өргөсөн тайлангийн үргэлжлэл бөгөөд удир- дамжийн дагуу юу сурч бүтээж, хү мүүжлээ.хэрхэн дээшлүүлсэн тухай- гаа нийт пионер бүлэг салаад баатар чуудын баг пионерийн зөвлөлүүд илтгэх болно. МАХН-ынхаа хайр халамж, МХЗ Э-ийн өдөр тутмын удирдлагаар өсөн бэхжсэн манай пионерийн байгуулла га өсвөрийн үеийнхнийг 46 жилийн турш, МАХН, социализмын үйл хэ- рэгт чин үнэнч, ирээдүйдээ бат итгэл тэй иргэд болгоход бүхий л үйл ажил лагаагаа зориулсан гэж нам засагтаа өндрөөр үнэлэгдэн Сүхбаатарын одон гоор 40 жилийнхээ ойгоор шагнагд- сан нь пионер багачуудын зоригийг бадрааж байдаг юм. Өсвөрийн Сүхбаатарчуудаа намдаа өргөх тайландаа өндөр амжилт гарга- хыг ерөөе, -ЭВ НЭГДЛИЙН ИХ ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц, Готов нар бо- лон яамдын сайд, тусгай газрын дарга нар, ардын цэргийн генералуудыг индэр дээр гарч ирэхэд майн нэгний баяр ёс- лолын ажиллагаанд оролцож байгаа мян га мянган хүн урна цуурайтуулан баяр хүргэж, манай ялалт амжилтыг зоригжуу лан зохион байгуулагч МАХН, социаё- лист эх орнихоо яруу алдрыг ерөөж бай- лаа, МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны гишүүн, Намын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Моломжамц майн баярын ёслолын ажиллагааг нээж үг хэлэв. Нийслэлийн хөдөлмөрчдийн баярын жагсаалын эхэнд ард түмнийхээ аз жар- галант амьдралыг сахин хамгаалж бай- даг ардын армийн дайчид яралзтал ал- халсаар явав, Дараа нь эх- орныхоо с0- цналнист байгуулалтыг бүтээн босгогч ма най яруу алдарт ажилчин анги хөдөл- мөрчид, пнонер сурагчид, соёл шинжлэх ухааны ажилтнууд манай орны соцна- анст бүтээн байгуулалтад тусалж байгаа ЗХУ болон ах дүү соцналист орны мэр- гэжилтнууд нвж өнгөрөв, Эх орны баяс- МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН БҮГД ХУРАЛ БОЛНО МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО НЫ ТОВЧООНЫ 1971 ОНЫ 4 ДҮГЭЭР САРЫН 25-НЫ ӨД РИЙН ХУРЛААР Д. СҮХБАА ТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ- ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН ЭЭЛ ЖИТ ТУ БҮГД ХУРЛЫГ 1971, ОНЫ 5 ДУГААР. САРЫН 25--НД ХУРАЛДУУЛАХААР, ТОГТОВ. ЭНЭ БҮГД ХУРЛААР МАХН, АРДЫН ХУВЬСГАЛ, МХЗЭ» ИЙН 50 ЖИЛИЙН ТҮҮХТ ОЙНУУДЫГ УГТАЖ МПБ, ПИОНЕР СУРАГЧДААС ӨР, ГӨХ ТАЙЛАНГИЙН ДҮН БА МПБ-ЫН «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» Ш ЧУУЛГАНЫГ УГТАЖ ЗО ХИОХ АЖЛЫН ТУХАЙ АВЧ ХЭЛЭЛЦЭНЭ. Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМ ЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕ- РИЙН БАЙГУУЛЛАГА БАЯР галант ирээдүй ард түмний зол жаргах лын цэцэг болсон өсвөрийн үеийнхэн гар таа «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн!» гэсэн урна барьж орой дээрээ их жанжин Д. Сүхбаатарын хөрөг бүхий гал улаан туг мандуулжээ, Жагсаал дун даас улаан бүчээ намируулсан хэсэг пно- нер гарч нам, засгийн удирдагчдад амьд цэцгийн баглаа барив, Тэд бол манай орны ерөнхий боловсро- лын сургуулнудын 280 мянган охид, хөвгүүдийн төлөөлөгчид билээ, Баярын жагсаалын эгнээ хэсэг бүрт америкийн империализмын эсрэг баатар лагаар тэмцэж байгаа Вьетпамын баатар лаг ард түмэн эрх чөлөө, тусгаар тогтнд- лоо хамгаалан тэмцэж байгаа шударга түмний тэмцлийг дэмжсэн урна дуудлага дүүрэн байлаа. .- Нийслэлийн хөдөлмөрчдийн баярын энэ жагсаал манай хөдөлмөрч ард түмэн, дайн, колоничлол, нмпериалаамын эсрэг, энх тайван ардчилал, эрх тэгш ёс, социа лизмын үйл хэргийн төлөө дэлхийн шу- дарга түмэнтэй санаа зорилго нэгтэй бай гааг нотлон харууллаа, ! МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 4 ГАЗРЫН ЗУРГИЙГ ХАР 5 4 БАЯРТ ҮЙЛ ЯВДАЛ 4.ПИОНЕР Д. БАТЦЭЦЭГ ХҮН ДЭТ ДИПЛОМООР ШАГНУУЛ- ЛАА. ЭХ ТЭДЭНД ЗАХИДАЛ БИЧЭЭ. РЭЙ. , Хүүхдүүд ээ! Газрын зургаа ха- раарай. Манай орны баруун хилээс Зүүн өмнө зүг рүү олон зуун бээр сунжран үргэлжилсэн монгол Ал- тайн нурууны төгсгөлд Говь гурван сайхны сүрлэг уулс харагдах бий. Говь гурвансайхны нурууны Зүүн сайхан уулнаас холгүй хойт талд нь Өмнөговь аймгийн. Ханхон- гөр сум оршино. Гөовь нутгийн энэ сумын бага сургуульд та нарын үе тэнгийн 84 найз нар суралцдаг юм. Саяхан говь нутгийн тэр найз “нарт чинь нэгэн баярт үйл явдал 00 лов. Юу вэ гэвэл энэ сургуулийнхан улсын тэргүүний сургуулийн 0ол3- лыг биелүүлж, улсын тэргүүний сур гуульд олгох МХЗЭ--ийн Төв Хороо Ардын Боловсролын Яам, СГАҮ?9- ийн Төв Хорооны хамтарсан диплом, мөнгөн шагналын хамт хүлээн авсан юм. Энэ тухай сонсоод та бүхэн, гГо- вийн найз нартаа лав баяр хүргэнэ байх. Энэ хүндэт шагналыг хүлээн авах цуглаан дээр уул шагналыг МХЗ ийн Төв Хорооны парийн бичгийн дарга, Л. Сүхбаатарын. нэрэмжит Фээтстэсээ«б НИЙСЛЭЛИИН ФФөФөоэ МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- ийн гишүүд, пионер, сурагчдаас МА ХН-даа өргөж буй тайлан нь манай өсвөр үеийг нам, ард түмнийхээ үйл Хэрэгт чин үнэнч байгаагийн илэр- хийлэл, үзэл суртал, хүмүүжлийн асар ач холбогдолтой арга хэмжээ болж байна. Тайлангийн хугацаанд нийслэлиг ерөнхий ,боловсролын сургуулиудын олон мянган пионер, сурагчид таван жигүүрийн дагуу пионерийн бүлэг, са лаа,. аравт, баг, ХЗЭ-ийн үүрээсээ авсан амлалтаа биелүүлж, юу бүтээснээ” МАХН-даа тайлагнаж бай на. Эрдмийн далай жигүүрийн дагуу пионер сурагчид сурлатынхаа чана- рыг дээшлүүлэн хичээлийн холбог- долтой ном зохиол унших, хэсэгчил- сэн давтлагыг анги бүлгээрээ зохион байгуулах, хоёр сургууль, анги бүл- гийн хооронд хичээлийн сэдвээр уул залт, хогжоонтэй маргаан зохиож, хэлбичиг, математикийн олимпиад, багш нарын баярын нэрэмжит зохион бичлэг хийж, Лениний нэрэмжит ма тематикийн шалгалт явуулж. тухай бүрд ажиллаа. Үүний-үр дүнд энэ хичээлийн жилд нийт пионер, сурагч дын сурлага идэвх санаачилга өрнөж хагас жилийн дүнгээр 91 хувийн сур лагын амжилт үзүүлсэн нь урьд жи лийн мөн үеийнхээс 0,5 хувь ахиж, онц ба сайн сурлагатан сурагчид 19162 болж 1400 гаруй онц, сайн сурлагатнаар нэмэгдэж, бүх сурагч- дын 87,7 хувийг эзэлж байна, Заа- даг хичээл, даасан анги бүлгээ 100 хувь сургасан багш 650 болж, 850 гаруй пионерийн бүлэг, баатарчуу- дын баг, МХЗЭ-ийн үүр 100 хувь су- ралцаж ХБДС-ийн 8-ын «А» ангийн М. Панзила даргатай нэгдүгээр са- лаа 17 дугаар сургуулийн 7-ийн «Д» апгийн Ч. Бат даргатай гуравдугаар салаа зэрэг дундгүй салаа төрж гар- таа. : Тайлангийн хугацаанд 5 онцын МПБ--ын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Дашдовдон тус сургуулийн захирал ардын гэгээрлийн тэргүүний ажил- тан Д. Равданжамцад гардуулж ӨгГ- лөө. Мөн захирал Д. Равданжамцыг МПБ--ын Төв Зөвлөлийн «ГПионе- рийн тэргүүний удирдагч» тэмдгээр, пионерийн ахлах удирдагч Л. Түмэн баяр, ахмад ажилчин Д. Дагва, Д. Няндаг, 1 ангийн пионер онц сур- лагатан Д. Батцэцэг нар МПБ--ын ГОВИЙН НА цахилгаан олныг ирүүлжээ. Тус сур гуулийн төгсгөгчдийН нэг Мандах бригадын хоньчин, эвлэлийн гишүүн Халтар прүүлсэн цахилгаандаа, сур- гуулиа энэ хүндэт шагналаар шаг- нагдсан явдалд баяр хүргээд өөрийн хөө нутаг орондоо тэргүүний малчин гэгдэж, ажил амьдрал нь өөдрөг бай гааг сургууль багш нарын маань ач юм гэжээ. Эднийхэн ЙЗ НАРТАА 1965 оноос сургуулиа. БАЯР ХҮРГЭЕ Төв Зөвлөлийн хүндэт дийпломоор шагнагдав. Энэ сургуулийн пионе- рүүд МПБ--ын Төв зөвлөлийн дар- га Д. Дашдовдонг бүлгэмийнхээ хүн- дэт пионер болголоо. Тус сургуулийн хүндэт пионер Д. Дашдовдон нам засгаас өсвөрийн үеийнхнийг эрдэм ном сургахад ихээ хэн анхаарч байдаг талаар ярьж, ол- сон амжилтаа улам бататгахыг ан- хааруулан дунд сурлагатангүй анги сургууль болохыг тэдэнд уриалав, | Шагнал хүлээн авах цуглаан дээр дөрөвдүгээр ангийн сурагч Гончигсү рэнгийн аав Доньдов гуай үг хэлэв. Доньдов гуай Өмнөговь аймагт бо- тон энэ суманд анх сургууль байгуу. гагдаж байсан тухай, нам, засгаас ба ”ачууд хүүхдийг сурч хүмүүжихэд їь хэмжээлшгүй их анхаарал ха-- гамж тавьж байдагт баярлаж явдгаа трилаа. Тус сумын сургууль 1940 онд зайгуулагдсанаасаа хойш 27 удаа- їйн төгсөлт хийж, 700 шахам хүү- сэд төгсгөжээ. Тэр, төгсөгчдөөс өө ийн сургуулиа улсын тэргүүний сур "ууль болсон явдалд баяр хүргэсэн тохижуулах хэтийн төлөвлөгөөтэй ажиллаж, олон тохилог анги танхим, 200000 төгрөгийн үндсэн хөрөнгөтэй сурёууль болтлоо хөгжжээ. Хамгийн гол нь сүүлийн 7 жилийн турш сур- гуулиараа 100 хувийн сурлагын ам- жилт үзүүлсэн байна. Ингэхдээ 1961--1962 оны хи- чээлийн жилд сурлагаар тааруу нэг, анги сайн сурлагатай нэг ангийг сон гон авч, туршлагын журмаар сурагч нэг бүртэй нарийн ажиллаж, тэдний оюун сэтгэхүйг хөгжүүлэх олон х бэрийн ажил зохиосон нь амжилтад хүрчээ. Энэ туршлагадаа үндэслэн сур- зиараа 100 хувь сурах зорилт дэв шүүлж, сургалтын ажилд гарч бай- гаа тэргүүний арга барилыг хэрэг- лэх, сурагч нэг бүрийг судлан тэдэн тэй уйгагүй тодорхой ажиллах, гэ- рийн даалгаврын тохироог нарийвч- лан өгч бие даалтыг хөгжүүлж, бүл- гэм дугуйланд өргөн хамруулах, бич лэгинг жигдрүүлэн дэвтэр номын ашиглалтыг цэгцтэй болгоход нилээд ажил зохиожээ. Сургуулийнхаа орчныг цэцэрлэг- жүүлэх хөдөлгөөн өрнүүлэн говийн нөхцөлд үхрийн нүд тарьж туршжээ. Эднийхэн сүүлийн 28 улирал да- раалан 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлсний дээр, чанарын ахиц гарч сурагчдын 57-68 хувийг онц, сайн сурлагатан эзэлж байна.. Эдний сургууль найз нарынхаа ажил амьдрал, чухам яаж ажиллаад сургуулиа улсын тэргүүний сургуу. лийн. хэмжээнд хүргэснийг тодорхой мэдэхийг сонирхвол захирал Д. Рав- данжамц гуайд юм уу, 8 дугаар ан гийн пионер Д. Батцэцэг, ер нь эд- нийхний хэн нэгт нь захидал бичиж болно шүү ДЭЭ... Энэ сургуулийн хамт олон олсон амжилтаа бататгахын тулд өмнөө ши нэ зорилтууд дэвшүүлэв, 9 Говь нутгийн энэ сургуулийнхан сургуулийнхаа тухай хийсэн гэрэл зургийн цуглуулбарыг очсон зочдод дурсгадаг. Тэр цуглуулбарыг хамгийн сүүя- чийн хуудсанд савтай гоёмсог цэц- гийн зураг бий. Энэ нь өөрсдийн ажил үйлсийг тэр цэцэг шиг дэлгэрч явахыг билэгдсэн санаа илт юм. Алс говийн найз нөхөддөө ажил үйлс нь, дээш тэмүүлэн ургах цэцЭг шиг дэлгэрч явахыг ерөөе! МАНАЙ ТУСГАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Д. ЖАРГАЛСАЙХАН Өмнөговь аймгийн Ханхонгор сумын улсын тэргүүний сургуулийн пинонерийн ахлах удирдагч Ч, Түмэнбаяр, гуравду гаар ангийн онц сурлагатан пионер Дд. Батцэцэг, Эд, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хүндэт дипломын ззэд болсон юм, Ч, ЦЭНДООГИИН авсан гэрэл зурэг 4-0-404940494949-048-4849-84940-40848-04944-94049499-8-04944484040490499-94449 ПИОНЕРҮҮД эзэн 208, Д. Нацагдорж тэмдэгтэй 106 төрж сурагчдын соёлч нөхөрлөл 30 цол мандатаа аваад ажиллаж бай на. Улсын тэргүүний ХЗЭ-ийн үүр, пионерийн бүлэг болохоор 90 анги бү лэг үүрэг авч ажилласны дотроос 17 дугаар сургуулийн 7-гийн «Д» ан- гийн Гомбосүрэн, багштай Алтанцэ цэг даргатай бүлэг, 23 дугаар сур гуулийн 8 дугаар ангийн Егүүр багш тан, Одсүрэн даргатай бүлэг, ХБДС- ийн 8 дугаар гангийн багштай Тунгалаг даргатай бүлэг 1 дүгээр сургуулийн 9 дүгээр ангийн Даваа багштай Имина даргатай ХЗЭ- | ийн үүр,20 дугаар сургуулийн Отгол багштай, Оюунцэцэг даргатай 9 дү- гээр ангийн ХЗЭ-ийн үүр Улаанбаа- тар хотын тэргүүн ХЗЭ-ийн үүр, бү лэг болон шалгараад байна. Пионер, сурагчид тайлангийн чу- хал хэсэг, хувьсгалт дайчин хөдөл- мөрч уламжлалаас сурах сургууль, орчин тойрноо судалж тэмдэглэл хөт- лөх, бяцхан ном бүтээн сэдэвт цуг- луулга хийх, урлан бүтээх, биеийн та мир, спорт, бүх ард түмний урла- гийн үзлэг зэрэг зохиосон арга хэм- жээнд хамт олноороо идэвхтэй орол- цож тайлангаа өглөө. Сансрын нис гэгчдийн өдрөөс их багш В. И. Лени ний мэндэлсний ойн өдрийг хүртэл сургуулиудын пионерийн бүлэг Сс4- д пионер сурагчид нэг бүрээс нам даа өгөх тайланг авч, 4 дүгээр са- рын 324, 25-ны өдрүүдэд сургуулийн намын үүрийн товчоонд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл тайлангаа хүндэт- гэлтэйгээр гардуулав. Нийслэлийн 85, 83, 20, 14,33,21, 832,18,9,24,23 зэрэг олон сургуу: лийн пионерийн байгууллага намдаа өргөх тайланг авч, дүгнэх арга хэм- | жээг сайн зохион байгууллаа. 28 дугаар сургуулийн 8 дугаар ан гийн пионер М. Эрдэнэчимэг 14 дү- гээр сургуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч МХЗЭ-ийн гишүүн Б. Цэцэг- маа, Налайхын 8 жилийн 7 дугаар Ичинхорлоо | ангийн сурагч Т. Дуламсүрэн нарын зэрэг олон зуун сурагчид тайлангаа онц сайн өгч сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар МАХН-даа бэлэг барилаа. Нийслэлийн :бүх пионер сурагчид Ардын Боловсролын лимпнадын гуулийн Т. Чулуун, С. Туяа, лайх хотын Г. Лхагвас хомыг сөвирхөж байна. Яам, мМХЗэ: улсын математикийн ҮУЦ| о, явагдлаа, ЗУРАГ ДЭЭР: Олнмпнадад оролц МПБ-ын төрсөн өдөр 5 дугаар сарын 8-нд МАХН-даа өгсөн тайлангаа дүг нэж Улаанбаатар хотын пионерийн залгамжлагч чуулганаа хийнэ. . П, НҮДЭНХҮҮ шиннэнинниннхиндсннинивнэининжииахигитоэжининизаснжинэижиэнэнэа ТООЧИН АХ ЭГЧ НАРААСАА СУРЦГААЯ зохиосон хотод ийн Төв Хорооноос хамтран сүүлчийн даваа Улаанбаатар сон Улаанбаатар хотын нэгдүгээр СУР Булганы Д. Нямсүрэн, Увсын Б. Цэрэнпэл, На- Үрэн, Баян--өлгийн О. Төму нар олимянадын АМ! | 4 1 К. Маркеийн мэндэлений 153 жн- лийн ойд 24 1995 оны тэр нэгэн өдөр Герма- вы Трир хотын гимназын төгсөх ан- гийн гучин хоёр хүүхэд багшийнхаа юу хэлэхийг сонсон цөм амьсгаа да ран сууцгаана. Тэд нар зохион би- чих ажлаар сургууль төгсгөх шалгалт өгөхөөр «Мэргэжлээ сонгон авах хөв гүүдийн бодол» гэсэн сэдэв сонс- мөгц бараг нэгэн зэрэг санаа алдан доош тонгойн үзэг цаасаа авлаа. Тан- химд чив чимээгүй. ХҮН ТӨРӨЛХТӨНИЙ ТУСЫН ТУЛД Нарлын сэтгэл ихэд хөдөлжээ. Тэр хүү ямар дүн авах бол гэсэндээ биш харин бичих сэдэв нь түүний сэтгэ- лийг бүрэн эзэмджээ. Нарлын өмнөх цаасан дээр:«Хэрэв бид хүн төрөлхтө ний төлөө хамгаас илүү хөдөлмөр- лөж болох тийм мэргэжлийг тухай лан сонговол, энэ бол бүхний төлөө зориулагдсан барьц учраас бид түү- ний хэцүү хүндийн өмнө сөгдөхгүй. Тэр үед бид ядмаг,хязгаарлагдмал,ган цаардмал баясгаланг эдлэхгүй байх боловч бидний аз жаргал тэр цагт намуун тайван атлаа үүрдийн байх бөгөөд бидний булш чандар дээр сайн санаат хүмүүсийн халуун ну- лимас асгаран байх болно. ,..» ГЭхч- лэн бичсэн нь дурайн харагдана. Сурагч ахуй цагтаа ингэж бичсэн үг нь Карл Марксын бүхий л амьд- ралдаа мөрдсөн хатуу тангараг бол- сон юм. Карл хүн төрөлхтөний ашиг тусын төлөө өөрийнхөө амь насыг 80 риулан тэмцсэн анхны коммунист бай сан юм. Нэгэн удаа Карл хүү найз нөхөр Эдгар, үзэсгэлэнт бүсгүй ЖЖенни нар тай санаа бодлоо ярилцан байх зуу- раа «.. Ямар ч л гэсэн өрөвдөлтэй аминчхан баяр баясгалангаар тэжээг дэх бус, Үгүй ээ! Бидний аз жаргал сая, сая хүний хүртээл болох ёс- той...» гэсэн юм. Энэ үгий нь 2Ненни ихэд үнэлэн хүлээж авсан билээ. Карл анхандаа яруу найрагч болох хүсэлтэй байсан бол хүн төрөлхтөний сайн сайхны төлөө, сонирхсон мэргэж лээ сольсон билээ. Тэр сод хүн бага залуудаа: Зүрх сэтгэлээ бадарч байхад Зүв зүгээр сууж чадахгүй. Зөрөх тэмцэлгүй, сөрөх шуургагүй Зүүрмэг нойронд амьдарч чадахгүй. Бурханы дээд шан болсон Урлагийг таних хүсэлтэй би, Оюун сэтгэхүйн хүчээр Орчлонг таних хүсэлтэй би. Бээрч хоосон суусаар Түм наслахын оронд Бэрх зовлон бялхсан Холын холд одьё. Жигшүүрт замхралд автаж Шившигт үеийг баралтай биш. Хүссэнээ эрмэлзэн зорих Хүн угаас эрхтэй юм-гэж шүлэг би чиж байсан том. Үнэхээрч Карнс тү мэн бэрхшээл зүдгүүрийг сөрөн туулж хүн төрөлхтөний гэгээн саруул замыг зааж өгсөн билээ. Б. ЛАМЖАВ ХУ ..гсС үсСсор үрүү АРВИН ХҮРТЭЭЛ Хот хөдөөний олон мянган пионер, сурагчдаас МХЗЭ-дээ өргөх тайлан шалгалтаа амжилттай өгч байна. “Нийслэлийн 82 дугаар сургууль дээр, онц сурлагатан, тэргүүний су рагчдын шугам жагсаалаар эхэллээ. Тайлан шалгалтандаа онц дүн үзүүлсэн 7-гийн А,Б ангийн сурагч Чулуундорж, Сосорбарам, 8-ын «А» ангийн Өлзийсайхан зэрэг олон хүүх дэд Улаанбаатар хотын ХЗЭ--ийн хо роо, пионерийн байгууллагын диплом, хүндэт үнэмлэх гардуулж 10 гаруй пионерт таван онцын тэмдэг үнэмлэх олголоо, Сурлага хөдөлмөрийн арвин бүтээл, гаргасан зарим бүтээлч сурагчдын ту хай хийсэн гэрэл зургийн сурвалжла гаа толилуулья. 1. Эх орны үйлдвэрт 5 хошуу ма- лын мяндас зөөлөн ноосоор ямар бү тзөгдэхүүн хийдгийг судлан үзмэрийн самбар бэлтгэсэн пшонер Түвдэндорж уг бүтээлээ сургуульдаа бүлгийн дарга Б. /Жавзандуламд гар дуулж байна. 23. Таван онцын эзэн, 6-ийн «Б» ангийн пионер Ороозой тайлангийн хугацаанд муу сурлагатан 6 сураг- чийг дааж төрөл бүрийн хичээл дээр нь нөхрийн ёсоор туслаж, дундаас сайн сурлагатан болгожээ. 8. Гурвын «Б» ангийн пцонер Бат дуулга Д. Сүхбаатарын амьдралыг харуулсан цуврал зургуудыг шилэн «дээр урлаж, сургуульдаа. дурсгасан нь нийт сурагчдаас Ардын хувьса- лын түүх.судлахад халуун тусламж болжээ. Пионер Батдуулга Ленин багшийн амьдрал Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сэдэвтэй, зургуудыг ши лэн дээр зурж, тайлан--дунгийн эа/ рал дээр сургуульдаа дурсгалаа. С. БОДОО!Л дурсгаж: | БИ МАЛЧИН БОЛНО Миний аав, ээж нэгдлийн. малчин, Би зуны амралтаараа аав, ээжтэй хамт мал маллаж малчин хүний хөдөл мөр хичнээн үнэ хүндтэйг ойлгодог болсон юм, Саяхан хуралдаж өнгөр- сөн МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ, МХ ЗЭ--ийн Төв Хорооны УЇ бүгд хур лын шийдвэр уншаад малчин хүний үйлс нэр цуутай, ирээдүйг улам ч бахархан бодох боллоо, Долдуга төгсөөд малчин больё в, ээждээ хэлэхэд тэд баяртай дэмжлээ. Сургуулиа төгсгөх өдрийг би тэсч ядан хүлээж байна. Энэ бол хүсэл булаасан хөдөө нутаг, малчны суурь намайг дуудаж байгаа юм. « Би малчин болоод ахмад малчдын хаа нэр цуутай халаа нь болохын тө леө шамдан ажиллана. Үеийн, олон төхдийгөө хөдөө нутагт ирж малчин болохыг урьж байна, Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн су- рагч Х. АРСЛАНБААТАР БҮЛГИЙН “АЖЛЫН ТЭМДЭГЛЭЛ Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 жилийн дунд сургуулийн хоёрду- гаар бүлгийн пионерүүд бүлгийн ажлаа маш тодорхой явуулдагийг тэднийг тэмдэглэлээс мэдэж болно Энэ дэвтрийн «Баяртай хүлээн авлаа» гэсэн хуудсыг сөхмөгц МА ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой, пионер сурагчдаас өгөх тайлангийн удирдамжийг хү лээн аваад пионер бүр үүрэг ам- яалт авсан тухайгаа бичжээ. Ду- гуйлан-Энэ хэсэгт тус бүлгийн по нерүүд дугуйлан секцэнд бүрэн хамрагдаж Долгорсүрэн ,Оюунду- лам, Жавзанханд, Дашдорж, Ган- хуяг, Төмөрхуяг нар дуу, бүжиг, орос хэлний дугуйланд,Бадамцоо, Нацагдорж, Цэцгээ нар гар бөмбөг, одон бөмбөгийн секцэнд амжилт тай суралцаж байгаа тухай бич- Үнээ. » Дундгүй салаа. гэсэн гарчигийн дор Мөнхбаяр даргатай гуравду- таар салаа. дундгүй салаа болох үүргээ амжилттай биелүүлжээ. | Энэ бүлгийн пионерүүд 100 хувь хэвлэл захиалсны дотроос Энхээ, Соронзонжав, Оюун нар 25 төгрөг- ний хэвлэл захиалж, тогтмол ашиг лаж байгаа туршлагыг бичжээ. Эх орноо хэн сайн мэдэх вэ? гэдэг асуулт, хариултын уралдаан хэд хэдэн удаа зохиож пионер Ганбат, Соронзонжав, Ринчинбаяр нар ам- жилттай оролцжээ. 23 «Орчин тойрноосоо сайн сайх- ныг сурч, орчин тойрондоо сайн сайхныг түгээцгээе», «Нанжин сү хийн заасан замаар», «МХЗЭ-ийн дөрвөн одонгийн учир», «Ахмадын алтан сургаал» зэрэг сэдэвт ажил нь бусад бүлэг, салааны анхаарал татсан сонирхолтой ажил болжээ. Эхнээсээ бэлтгэл, зохион байгуу- лалт сайнтай явсан энэ бүлгийнхэн “түүхт ойд өргөх тайлангаа 100 ху вийн амжилттай өгч, |Мөнхбаяр, Дашням, Соронзонжав, Төмөр- хуяг, нарын олон пионер онц дүн- тэй шалгагдлаа. С: ОЮУН їнннийциннийн ини шинтинниинининиин ийн иннинэ МАХН-ЫН ХҮГ ИХ ХУРЛЫН ӨМНӨХ ӨДӨР БҮХЭН СУРАГЧ БҮРИЙН СУРЛАГА, ХҮМҮҮЖ ЛИЙН ӨДӨР, БАЙХ ЕСТОЙ 1 Хонх жингэнэн дуугарлаа. Анги бүрээс ижил хувцасласан охид хөв гүүд цувран гарч нэг хэсэг нь Дуу дуулж, нөгөө хэсэг нь тойрон бүжиг лэнэ. 7--Гийн «В» гэсэн саруулхан тасалгаанд орвол юм бүхэн нь цэвэр үзэмжтэй тавигдсан нь энэ ангийн оурагчдын цэвэр иямбайг илтгэнэ. Салаалан сүлжсэн үсэндээ. улаан тууз цэцгийн дэлбээ гарган уясан бор охин цонхон дээрх цэцгээ усалж байлаа. Бидэнтэй хамт явсан багш, Тайлангаа онц дүнтэй. өгсөн Энхтуяа гэж тэр охиныг танилцуу- лав. Энхтуяа өөрий нь тухай ярьсанд ичингүйрэн, -- Түүхт ойнууддаа өргөх тайлан даа манай ангийнхан 100 хувийг амжилт үзүүлсэн гэж нөхдийнхөө ту хай ярих нь даруу сурагч юм даа гэж санагдуулна. Д. Энхтуяа тай лангаа онц дүнтэй өгөөд одоо улсын шалгалтандаа амжилттай бэлтгэл: байгаа ажээ. Зөвхөн энэ өдөр хи- мийн хичээл дээр«Усны задрах урва лын тухай», хэлбичгийн хичээлээр Байц гишүүн өгүүлбэрийн тухай ярьж онц авчээ. Энхтуяа зөвхөн өө” рөө онц сураад зогсдоггүй найз нө" хөддөө байнга тусалдаг. Түүний дааж авсан Очир даалгавраа тогтмол хийдэг болжээ. Энэ өдөр бас Орос хэлний хичээл дээр сайн дүн авчээ. Биднийг ийнхүү ярилцаж байтал орох хонх дуугарлаа. Түүхт. ойдоо тайлангаа өгөөд МА ХН-ын ХУ! их хурлыг сурлага хө- дөлмөрийн өндөр амжилтаар угтах гэж манай орны олон мянган пионе- рүүд Энхтуяа охин шиг өдөр бүрийн хээ хичээлд шамдаж хүмүүжилд ан хаарч байна. “Н. ДАРИЙМАА Г.“Иб-ийны- Ал Улсан чи Гетлерийн: фашаатыг: ялсны 28 жалийн ойд - 5У:3в:23ысны Тьйнг ш гтиг гэн лай хн гнлэг ЭНХИЙН ХҮСЛЭН Аркан таван төнгөйтой атгаалжан хар мангасыг дарсан домогт эрийн тухай, ард олноо амар жимэр жар- гуулсан ач гавьяаны нь тухай үлгэр домогт ярьдаг. Энэ бол айх аюулгүй амар түвшин амьдрахыг хүсэн мө- реөдсөн ард түмний маань хүсэл мӨ- рөөдөл билээ. Одоогоос гучин жилийн тэртээ Ев- роп тивд дайны галыг Гитлерийн фа шистууд дэгдээж дайны бараан сүүд- рээр даян дэлхийг бүрхэх аюул 38- налыг үүсгэсэн билээ. Гэнч хорон муу санаатны ховдог шунахай санаархалыг зөвлөлтийн баатарлаг ард түмэн тив дэлхийн шуд рага түмнийхээ халуун дэмжилгээр тас цохиж амар тайвцыг тогтоосон юм... Энэ ялалт бол хойч үе үр хүүхэд дээ сайн сайкныг авчирсан их ялалт болсон кип. Имнериалист түрэмгийллийг “З48- салснаар өлөн орон. дарлал мөлжиӨ- гөөс үүрд ангижирч, тэдний залуу үе жаргалтай сайхан амьдрах боллоо. Монголын ард түмэн, өсвөрийн үе, нипериализмын харгис түрэмгийлэ- лийг тууштай эсэргүүцэж, Зөвлөл- тийн ард түмэнд төрөл бүрийн тус- ламж дэмжлэг үзүүлис байсан билээ. Сая сая хүний амь насыг бүрэлгэ- сэн аюулт дайны гамшиг дахин хэзээ ч битгий гараасай гэж дэлхийн хүн ард хүсэн мөрөөдөж байна.Имперниа- лизмын элдэв. түрэмгийлэл, хорт явуулгыг Зөвлөлт Холбоот Улс тэр- гүүтэй соцналист орнууд тууштан эсэргүүцэн хүн ардаа найдвартай. бат хамгаалж байна. Тэдний дунд Монголын ард түмэн, өсвөрийн үе хүүхэд багачууд ч эн- хийн хүслээр дүүрэн байня. | | САНСАР ДАХЬ-3ХУ-ЫН ХИЙМЭЛ. ДАГУУЛУУД, 4- «Сацсар»-т дагуул 400 гаруй бий. Сансрын тэдгээр автомат яаборн тори орчныхоо байдал, амьд орга- ниамд сансрын орчин хэрхэн нөлөөлн: байгааг дэлхийд: дамжуулж байна. -» Сүүлийн жилүүдэд : сансрын уудамд «Молния-1» (цахилгаан) да- гуул арав гаруйг хөөргөв. Үүний дүнд Зөвлөлтийн Сибирь, хойт тундр, алс дорнод, Дундад Ази болон манай ороп «Орбита» станцын тусламжтай- саар, Москвагаас “дамжуулж байгаа телевизийн нэвтрүүлгийг хүлээн авч байпа. 4 Цаг агаарын ажиглалт, төдор- хойлолт хийхэд «Метеор» системийн дагуул чухал үүрэг гүйцэтгэдэг юм. “Энэчлэн ирээдүйд геодезн, нуур сод зэрэг усны ажиглалт кийх дакуу, лууд хөөргөх бөгөөд тэдгээр нь кзй- эасахаднтн СФёоуоулоЭ2 явнаа гуулчид загас, ус, ой, хөдөө аж ахуйн мэргэжилтэн нарын ажилд туслах болно. 41970 оны есдүгээр сарын 24- нд «Луна-16» автомат станц сарны гадаргын хөрсний дээжийг авчирсан -нь сарны байгалийн нууцыг судлахад “маш үнэт материал болов. Мөн «Луна-17» станцын сарны га дарга дээр буулгасан «Лунаход-1» (сарнаа явагч) нь нарны системийн эрхийг судлахад зориулсан “анхны өөрөө явагч аппарат юм. - «Венера-4» станц анх удаа АНн- гараг гаригийн физикийн шинж ча- нар, агаарын бүтцийг хэмжсэн билээ. Дараа нь «Венера-Т» станц ангараг гаригийн гадарга дээр бууж, тэнд 20 гаруй минут ажилласан юм. Энэ бүхний дүнд Ангараг гаригийн даралт 90 атмосфер, халуун нь цель сийн 475 градус гэдгийг мэдсэн юм. Баясгалан: Дугар Ангэраг гаригийн агаар нь баргаараа нүүрс хүчлийн хийнээс тогтсон бай- на. - 1969 оны нэгдүгээр сард дэл хийд анх удаа сансрын жолоодлогот туршлагын станц хөөргөсөн юм. «Союз» хөлгийн удаа дараагийн нис лэгээр сансарт гагнуур хийх зэрэг олон туршлага хийв. А.Г.Николаев, В. И. Севастьянов нарын сансарт хийсэн хосгүй урт нис лэг нь удаан хугацаагаар жингүйдэх, нөхцөлд сансрын нисэгчид ямар ч аюулгүй амжилттай ажиллаж боло хыг харуулав. «Пи в, жая правда» сониноос НЦЭРЭН монголчлов Дусар дүүгээ дээш өргөн сандал дээр суулгаад --Тиймээ ах нь хөдөлмөрийн баатар боллоо, Гэх дээ энэ бол ганцхан ах нь сайн ансгилласан биш, хамт ажилладаг нөхдийн маань туслалцаа юм гэхэд Гэнэт нүдээ дүрлийлгэн гайхаж ахыгаа харснаа та тэгээд ганцаараа ажиллаагүй юм бол юунд өөрийн чинь зураг гарсан юм бэ? гэв. ганцкан -- Миний дүү нарийн учрыг сайн ойлгохгүй байна. Ер нь хүн хамт олноосоо илүү ажил ганцаараа хийнэ Нэгэн өдөр Баясгалан гаднаас ээ гялай ээ гялан ах. маапь хөдөлмөрийн баатар болчикож гэнс кашиерсаар гүйн орж ирэв. "Цулам гуай ї -- За юу болов гэхөд -- Баясгалан --Эмээ манай ахын зураг энэ сонин байна гэхэд . --Дулам гуай --Чи өөр хүний зураг андуурсан байлгүй, Алив харья гэж нүднийхээ шилийг хийн орон дээрээ сан дайлж суугаад лавлан харснаа яг дүрээрээ мөн байна. гэлзэ. -»- Баясгалан: -Тиймээ яг гэж. их бардам зантай зогсон: ботой гоё доо тиймээ эмээ --Тиймээ миний хүү : --Ёстой сайхан юм болж дээ гээд духавчилж боо сон алчуурынхаа үзүүрээр баярын нулимсаа арчин, Баясгалан -Ах маань хөдөлмөрийн баатар боллоо. Би бас дараа нь хөдөлмөрийн баатар болно доо гэнс хэлэв. --Тэгнээ миний хүү том болоод ахтайгаа адил баа. тар болно гэж Дулам гуай духан дээр нь шовхийтэл үнстэл хаалга дугарч Дугар орж ирэв, -- Баясгалан нөгөө сс” барьсаар ёстой гоё яах та хөдөлмөрийн баатар болсондоо гэж хүзүүнд нь зүүгдэв. дээр гарсан сү А-46663 гэж байдаггүй юм. Нөхдийнхөө ажилд цаг ямагт ту- салдаг, нөхдөөрөө бас туслуулдаг байх хэрэгтэй юм. гэлээ. . Баясгалан --Ахаа тэгвэл би тоогоо бодчихоод Доржид т у- салья. Дорж бол манай ангид тааруухан сурдаг юм. Ви Доржийг сайн сурдаг болгоно. Дараа нь том бо- лоод сургуулиа төгсгөнө. Тэгээд хөдөл болно доо гэхэд: Х хӨдөхмӨрнэ олӨлар --Тэгнээ тэгнэ --Харин ганцхан одоо онц сайн сурах л хэрэгтэй Ё гэжээ. ы Т.МАГСАРЖАВ “ Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын кэвлэлийн комбинатад кэвнов, 1:48:4:40:4::47:1:4::6-5) Э УГРУ2У? тараав эаэжЖЭОЭРТ ГАЗРЫН НЭРИЙЛ ЗҮН Хүүхдүүд-ээ! Биднийг хүрээлэн байгаа 7 Чин нутаг бүхэн өөрийн нэр устай”байдаг шүү д Учир нь хүн төрөлхлөн- дээр шин суугаа газар” орноо нэрлэн сээр ир жээ. ЭНэ газар орны нэрс нь тухайн улс орны ард түмний аж байдал, сэтгэцийн өвөрмөц шинж түүх, орой нутгийн онцлог, байгалийн нөөц бая лаг газрын хэлбэр дүрстэй холОоо- той байдаг. Газрын нэрийн зүй гэ" дэг нь газар зүйн" бодит биетийн нэ гийг нь нөгөөгөөс нь ялгах буюулор биетүүдийн хаяг болох нэрсийн цогц лол юм. Хэрэв та нар өөрсдийг зөр сөн нутаг ус, одоо амьдран суугаа газар орныхоо нэрийг мэддэггүй бол үүнийвээ багш, . эх, эцгээсээ асуун лавлаж, газар орны нэрсийг цуглуул вал зохих ёсны хувь цэмэр болох юм. Ингээд та бүгдийн мэдэх лавай тив болон манай улсын зарим гаа зар зүйн нэрийг тайлбарлав. 5 Азн-манай эриний өмнөх 14 дуз гаар зуунд одоогийн Бага ази хэ» мээх энэ хойг дээр Лиди гэдэг нэгэн улс оршин тогтнон: байжээ. Тэд, өөрсдийгөө АСИ гэж. нэрлэдэг бай- сан нь яваандаа АЗИ болжээ. АСИ гэдэг нь нар мандах гэсэн үг ажээ. вроп--Энэ нь дээрх “Лиди хэ мээх улс өөрийн эсрэг далайн чанд дахь улс орныг ЕРКЕБ гэж нэрлэдэг байсан нь сунжран дуудагдсаар ЇВ- РОП болжээ. ЁРЕБ гэдэг нь нар жаргах гэсэн үг. АФРИК-- Тэнд оршин тогтнонс байсан Бербери хэмээх улс аймгийн нэр АФРИ--гаас үүсчээ. Австраль--Энэ нь Латины өмнөт орон гэсэн үгнээс үүссэн өмнөд тив гэсэн үг юм. Америк--Энэ тивийг судлахад оролцсон Италийн жуулчин Амери: го Висспучн гэдэг хүний нэрээр нэр лэсэн гэдэг. Алтайн уулс-- Энэ нь АЛТТАЙ төдөг үгнээс “үүсчээ. энтий. Нен-өргөн баян, тий-гэдэг нь тамга гэсэн турк үгнээс үүсчээ. Отгон тэнгэр. От-галын, ган-хаач гэсэн тува үг ажээ. Увс нуур УВ га шуун, СҮ--ус гэсэн тува үг, Хөвс" гөл нуур Хөв--тунгалаг, СҮ--ус, кел--Н, гэсэн тува үгнээс гарал- тай нээг Ы З. ОЛОНБ Р --- МЭДҮҮШТОЙ-дҮИЛС Манай нарны аймагт 9 том гариг 80 орчим сар, 1400 хижиг гариг, хэдэн зуун сүүлт од, солир байдаг, Эр дэмтэд манай дэлхийн 1 - сүүдрийг долоон тэрбум жилээр тогтоожээ. Ургамлын аймаг, Дэлхийд 500000 зүйл ургамал ургадгаас манай оронд 102 овогт хамаарагдах 544 төрлийн 2050 гаруй зүйл ургамал ургадгийг тогтоож, 200 гаруй зүйлийг тодорхой- лоод байна. Манай оронд ургадаг 500 зүйл эмийн ургамлаас 150 зүйлийг эм нэлэгт хэрэглэж байна. Үүлдэр сорт, Одоогоос: 10000-- 15000 жилийн Өмнө хүн төрөлхтөн мал тэжээж, ургамал тарьж эхэлсэн түүхтэй. Хүмүүс энэ хугацаанд яиндээ 1000--1600 л сүү өгдөг 400 үхрийн үүлдэр, 4--30 кг ноостой 250 хонины үүлдэр, тээвэрт сайн хатирч, хурдан морины 150 үүлдрийн адуу, 4000 сор- тын улаан буудай, 150 сортын эрдэнэ шиш, 200 сортын төмс бий болгожээ. Оросын эрдэмтэн Мичурин 850 сор- тын жимс, жимсгэнэ гаргаж авсан бол сүүлийн 40 жилд ЗХУ-д 2329 сортын ургамал, 40 гаруй үүлдрийн мал бий болгоод байна. Монголд «Өлзий», «Ор- хон» сортын буудай, Өлзий, Зундуйжаа цан нар бог будааны (хараа), «бургЯн- тай» сорт, төрийн шагналт Э.Шагдар жимсгэний. 5--6 сорт, гавьяат зоо-тех- никч Аюурзана, «Орхон» үүлдрийн ха» гас нарийн ноост хонины үүлдэр бий болгоод байна. овд аймгийн Үенч сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн хими-бид» лөгийн багш ИС. ДОРЖСҮРЭН НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ иас Овьы..058 -0007- ШНидеце-14420 нэгэн син-сгэишсслг-лл-с: С“ПИОНЕР СУРАГЧИДАА! хэн | ЫН ХМїиИХ ХУРАЛ, АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 50 “ээж олс лан ольыс С3-ы- СЬн 7 иас свьс с--- маань ( | | | 1 ! РОО “Д.О хатдрын НээжЛүй /фомболын ТїйонсоййнбАйгуулллсын Тв, Зөвдблийн Сонин: ЛХАГВА Үнэ -10 мө 27 дахь жилдээ 5 19 (1179) “ТҮҮХЭН: БАРИМТ. БИЧИГ 1971 оны тавдугаар сарын 19: ь- МАХН--ын Төв Хорооноос «Монгол МАХН--ын гурван удаагийн прог- Ардын хувьсгалын 50 жил» гэсэн сэдэв раммаар дэвшүүлэн тавьсан сорилтыг гаргасан нь манай пионер сурагчдгсн ан хэрэгжү үлсний. дүнд социалист монгол хаарлыг гүнээ татаж, монгол эх орны оронд үнэц бодит зүйл болж манай минь хагас зуун жилийн хөгжил манд орон мал аж ахуйн орон байснаа ХӨДӨӨ лын т ийг тэдний өмнө яруу тод гэ аж ахуй ж үйлдвэрийн орон боллоо, рэлтүүллээ, . Социализмын бүрэн ялалтыг ханга Монголын хувьсгалын үйлс ялан нь нам ард түмний тэмцлийн гол шугам мандаж, капиталист биш хөгжлийн юм. ялалт социалист байгуулалтын ололт ам Социализмын үн байгуулсны жилтаар хэрж жин биелэхэд Марксизм дүнд БНМАУ түүх : н шинэ үе Ленинизмын гэгээн сургаал, монгол-зөв социализм байгуулж дуусгах шинэ ша лолтийн ард түмний уламжлалт цай танд орлоо гэж МАХН--ын Төв Хороо рамдал үнэлж баршгүй ач холбогдолтой ны сэдэвт ОН тэмдэглэжээ. байсаар-ирснийг уул сэдэвт тодорхонл- Соцналисмын бү тлалтыг хангана жээ. Ардын хувьсгалын ялалтын төлөө гэдэг бол юуны өмнө аж үйлдвэрнї мятрашгүй. тэмцэгч, монголын хувьсга ворлох, боловсруулах салбарын зүй лын ялалтыг мандуулсан мөнх алдарт хистой бүтэц бөгөөд социалист Сүхбаатар, түүний журмын үнэнч нӨ- сасгийн гол салбарыг зөв со хөд, манай цуут партизанууд, гуч дДө- хосолсон аж гүйлдвэр--Хөдөө 8? чөөд оны үед японы түрэмгийлэгчдийн орон болохыг хэлнэ. эсрэг амь хайргүй тэмцэж явсан дайчин Монголын ард түмэн социализмын ма баатруудын аугаа нх гавьяа, шинэ териал техникийн бааз байгуулах 1а- эдийн засаг, соёлын төлөө тэмцэгчдийн лаар 1Ү таван жилд (1966--1970), их гандан бууршгүй зүтгэл нь ялангуяа ма алхам хийлээ. най өсвөрийн үеийнхэнд үлгэр дууриал Социалист үйлдвэрлэлийн харилцаа ямагт болно гэж МАХН-ын Төв Хороо ялсап одоо үед манай орны үйлдвэр, хө ны сэдэвт заасан байна. дөө аж ахуй, улам хурдан явцтай ХөгГ- Монгол орон. феодалнзмаас социа жиж соёл боловсрол, шинжлэх ухаан,ут лизмд шилжсэн нь ардын хувьсгалын га зохиол цэцэглэж байна. үндсэн үр дүн юм. , Одоо манайд ерөнхий боловсролын Октябрийн социалист их Хувьсгалын 508 сургууль, 19 техникум, техник мэр үзэл санаанд зоригжсон монголын Ард гэмслийн 28 сургууль, 6 дээд сургууль түмэн МАХН--ын удирдлагаар 1 ажиллаж байна. 1970 онд төрөл бүрийн МАХН-ЫН ТӨВ Х0РООНЫ (ЭДВИЙГ СУДАЛЦ ААН Их ойнууд уг- таж МАХН-даа өргөх тайлан-- гийн удирдам- жийг би баяртай хүлээн авч, тай- ландаа амжилт- тай бэлтгэж онц сайн дүнтэй шалгуулж Д. Сүхбаатарын нэ рэмжит МПБТЗ ийн алтан меё- даль авч, гадаа- дын пионерийн зусланд явж ам рах боллоо. Саяхан хуралдсан МАХН-ын Төв Хорооны Х бүгд хурлын шийдвэрийг уншиж, ардын боловсролын ,|талаар тавдугаар таван жилд бүтээн босгох зүйлийг сайн мэдэж авлаа. ч онд ардын хувьсгал хийсэн нь монгд- сургуульд суралцагчдын тоо 1940 оных- лын үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний той харьцуулбал 10,7 дахин өсөв. Мөн түүхэнд үндсэн эргэлт боллоо. хугацаанд тус орны дээд, тусгай мэр- Манай ард түмний жолоодогч Д.Сүх- гэжлийн дунд сургууль 59,8 мянган мэр баатар тэргүүтэй ардын хувьсгалчид гэжилтэн бэлтгэв. МАХН-ыг үүсгэн байгуулсан нь ардын Манай улс 1970 оноос эхлэн сургуу хувьсгалыг бэлтгэн явуулахад шийдвэр- лийн насны бүх хүүхдийг нийтээр-нь бү лэх хүч өглөө, рэн биш дунд боловсролтой болгож ЭХ- дийг нийтээр нь бүрэн биш дунд бо- ээ» ТЙРР-СЛЭнн эн тэгээ хэмилччилэшилэ л гт буи тинто лэн МАРГААШ АНГИ” ДЭВШИХ: БАУЛСЫН ШАЛГАЛТ ЭХЭЛНЭ... МАХН- Сургуулийн насны -бүх-хүүхдүүг-.... грулийн-8-сын-«Нэаншйн суран ЖИЛИЙН ОЙН Ээш стэш стншс Сэны “ви -Эвын “мвирӨЧВдрнн. ӨМНӨХ ӨДРҮҮДЭД СУРЛАГЫН ӨНДӨР АМЖИЛТ- ҮЗҮҮЛЦГЭЭЕ- ловсролтой болгох, ерөнхий боловсро лын сургуулиудын сурагчдын тоог 17 хувиар нэмэгдүүлж 270 мянга хүргэ нэ гэж удирдамжинд заасан нь. су-- рагч биднийг улам ч баярлуулж бай- на. Х бүгд хурлын энэ зорилтыг хан- гахын тул улсын зардлаар 45-50 мянган суудалтай хичээлийн байр. улс хоршооллын зардлаар 10 мянган ортой сурагчдын дотуур байр, мөн техник мэргэжлийн сургууль долоог шинээр байгуулахаар заажээ. Эдгээр нь сурагч бидний төлөө нам засгаас тавьж байгаа хайр халамж юм. Су-- рагч бид, намынхаа знэ хайр ивээ- лийг сурлагын өндөр амжилтаар ха- риулах ёстой. : : Үеийн олон найз, Сүхбаатарчуу- даасаа анги дэвшихтөгсгөх шалгалтаа амжилттай өгөхийг «Хүсэн ерөөе! | Нийслэлийн 28 дугаар дунд сур- -Да. БАЯР. АН Нам үүсч байгуулагдсан цагаасаа Эх- лэв. Одоо хүн амын дөрвөн хүн тутмаас лэн Оросын коммунист нам, коммунист нэг нь ямар нэг сургуульд суралцаж интернационалаар: уламжлан олон ул- байна. сын коммунист хөдөлгөөнтэй нягт ХОЛ- Нийгмийн өөрчлө уулалтын түү Уядяас, 2өудөөг2ө суОоуу. хрэаВаг, еюөлслалд, , огтоёсуоолелаа Су2му- -/7 лз 484» 9Э-20 гчалчгамй! ОуудОалтлааг, со:Чээ- 2) 3 Оглгча. Цл1 лэж өгсөн юм. Манай намын 80) їйгу сан хувьсгалт ардууд ардын. гол хүч болж, ардын хувьсгалт арми 1921 оны гуравдугаар сарын 18-нд анх ны ялалт хийжээ. Энэ их үйлст улаан харилцаатай байна. : армийц анги «шийдвэрлэх нөлөө өгчээ. Энэ нь манай нам, дэлхїйн Соцна- Ардын засаг байгуулагдаж, феодалын лист системийн орнуудтай . найрамдал төрийг унагаснаар засгийн эрх хөдөл- нэгдлээ бэхжүүлж, нийгмийн өөр. өөр мөрчдийн гарт шилжжээ. . байгуулалт бүхий улс оронтой “хэвийн Ардын хувьсгал, улс орноо нийгмийн зарилхалгаа хөгжүүлж ирсний баримт дэвшлийн замаар хө глэх хэтийн өр- ї 4 сэрэларнирфарелл ЭерАМШЭРГ ЧВас БНМАУ, 1961 онд нэгдсэн үндэстний го - байгууллагад гишүүнээр элссэн билээ, “Манай орны хагас зуун жилийн ГяЯ- Намаас авсан тууштай арга хэмжээ- лалзсан энэ амжилт нь монголын ард нүүдийн үрээр феодалын ангийг устгаж түмний дайчин манлай-МАХН--ын зөв ангийн дайсан, хувьсгалын эсэргүү хуй- мэргэн бодлого, гэгээн сургаал, мэргэн валдаан, зэвсэгт бослогыг дарж, эх ор- жолоодлогын ач үр мөнийг «Монгол Ар ноо капиталист биш замаар урагш хөг- дын хувьсгалын 50 жил» сэдэв үг өгүүл жүүлэх боломж олж авсан билээ. » бэр бүртээ яруу тод тусгасан байна 7 Намаас: авч явуулсан эдийн 8асгийн “ Пнонер сурагчид аз! МАХН--ын Тов Вига хэмжээ, соёлын хувьсгалын үр дүн. Хорооноос гаргасан «Монгол -Ардын ль- манай оропд шинэ амьдрал байгуу хувьсгалын 50 жил» гэдэг сэдвийг гүн лахад маш таатай нөхцөл боллоо, гүнзгий судалцгаая! ? п м. бол 5 9 анай намын хувьсг эт хувьсгалт практикийн цогцолсон 1 йлэл мөн билээ. 23 Одоо БНМАУ, 51 оронтой Дипломат харилцаа, 20 гаруй оронтой худалдааны Т9їнэгЭ Бяоцйслоч эхэллЭ ийзрэгжилт эн (22 "Д2оЭЛЭЛ213 аж ауйгг Салдал л» 380 37/7286лү1/ 77912 2 -өЗүтэ»гсүс- итглиач. Ч сүуддмулө ийглдуЭ 50 срилгэуутгҮО. та шошшллтсгштүиүхэ-03---2 “Мус осодилод2готелач фаглгулуллагеам, ссөудөг б гээ? ТО лаягч22сх.С Фоога,21у:а суозлд3 2 ГҮ:12721 Бйллулууд 4 дауогласо. х 41:1:4:2:2:1 1248-225349 1970--1971 оны хичээлийн шинэ жилийн нээлтийн хонх жингэнэн ДУУ гареан тэр өдрөөс хойш бүтэн еєвн сар ентөрлөө, Тэр өдрийн хонхондуу сурагчийн ипгрээнд эхлэн суусан нан ман настай балчираас эхлээд, сурагч бүрийг түүхт ойдоо сурлага хөдөлмө рийн өндөр амжилтаар бэлэг барихыг уриалаг дуудсан билээ. МАХН, Ар дын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жи лийн ойд өргөх тайлангийн удирдам жийг өсвөрийн Сүхбаатарчууд баяр тай хүлээн авч, анги, бүлэг, аравтаа раа тодорхой үүрэг амлалт авч, яаж опелүүлсэн тухай тайлангаа МАХН даа өгч байна. Их амжилтын барна оөд уралдсан энэ гараанаас хот, хө дөөгийн олон арван пионер таван он цын эзэн болж, Д. Нацагдорж тэмд- гийн болзол биелүүлж эх орныхоо байгалийн баялаг, түүх дурсгалын зүйл, ахмад үеяйн хувьсгалч, дай-- чин хөдөлмөрч уламжлалаас судал єан зэрэг хэний ч өмнө хэлж ярих амжилт гаргасан пиомерийг шалга руулж, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хүрэл ме даль, тавин жил диплом, МПБ--ын Төв Зөвлөлийн дипломор шагналаа. Алтан медалиар шагнагдсан зарим пиопертэй өнөөдөр бид та нарыг та нилцуулэя. 4 БАЛДОРЖИЙН ЭНХТАЙВАН. Завхан аймгийп төвийн (8 жилийн дунд сургуулийн 7--гийн «А» ангид сурдаг. Хорин долоон улирал дараа- лан онц суралцсан энэ пионер ангийн хаа хамт олонд байнга туслаж, ойл- госон зүйлээ ярьж зөвлөж байдаг боло хоор нөхөд нь түүнийг багш шигээ хүндэлдэг. Энэ итгэл Эрхтайваныг-аравтын даргаас бүлгэмийн зөвлөлийн гїншүүн, сурагч дын сөвлөлийн даргаар жил Дараал- лан сонгож байгаагаас илт байна. Энэ тионер, зэс гууль, төмөр -нуг луулан єөниалиєт хуримтлалд олон тегрегийн орлого өруулеснаас гадна нино механикчдын дугуйланд ам- жилттай суралцаж, сурагчдад кино хүндлэл нь эхлээд муна лалагслуанина гийн сурагч юм. Энэ аймгаас Лхагва сүрэн, Д. Цэвэгсүрэн, Н.Алтанчимэг, Б. Алтантула. нєр алтан медалимн эзэд боллоо. - 9 САЛААН ДАРГА ХАНДМАА. Нүд алдам цэлэр уудам говвын охин Хандмаа селдэг даруу зантай, ажилч хичээнгүй нионер билээ. Ханд маагийн салаа бүлэгтээ үргэлж тэр- үлж яялдаг. Сайха!! зурж, хатгадгаа 2 гарган 736 төгрөгийн орлого өруул- жээ. Хичээлийн хэрэглэлээ цэвэр гамтай хэрэглэж 16 төгрөг 432 мөнгө хэмиэ: Ийнхүү тодорхой амжилт гаргасай учир Завхан аймгийн пнонерүүдээс ганцаараа алтан медалиар шагнагд- таа 4 БҮЛГЭМИЙН ДАРГА А, ДА БААЖАВ. Хамт олноо сайн зохион байгу тайланд бэлтгүүлсэн тул энэ бүлгийн пнонерүүд бүгд хөгжим тоглож сурчээ. Мөн хоёр пионер ки- но механикч, гурван пиопер гэрэл зурагчин болж, Д. Нацагдорж тэмд гийн болзлыг зургаан пионер шинээр хангажээ. Онц сурлагатан Даваажав Төв аймгийн Өнжүүл сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн 8 дугаар ан 4.2 13 лон. 8-2 эшисжиий иилиихэиээээиилилээээ шэиллтллшилиэштээээиллтоВтїглШШлиис| ----н)н!н ишш-ыинШШ44ЬШИВЧЧТЭ---9 ЕБЕР----С-лллнн Сайншанд хотын найман жилийн дунд ї зургадугаар адгийн сурагч пь их хүндэтгэх цэн Буд шиг пионер бол сэп үгийг анхаарахгүй, өгсөн үүргийг биелүүлэхгүй сурагч нэг Ч үгүй. Юуны учир Буд ийм өндөр нар хүндтэй болов. гэдгийг хүүхэд та нар гадарлаж байгаа байх. Бусад хүүхдээс ялгагдах нь Будын хичээнгүйд байдаг билээ, Тэр 28 улирал дараалан онц сурч, таван онцын эзэн болсон юм. Таван онцын эзэн болох су- рагч хүний эрхэм дээд гавьяа | билээ. Буд математикийн уламжлалт олимпиа- ба лннннннаөшиииилиллллллллллллллллллнн САЙХАН цад сургуулийнхаа зургадугаар авгиу- даас шалгарч аймагтаа хоёрдугаар байр эзэлснээс тайлавгийн хутацаанд 95,4 хэвлэлийн хуудас ном уншиж нэг бүр- чилсэл тэмдэглэл хөтөлжээ. Ертөнцийг харах цонх--пцом түүний байгаль нийгмийг танин мэдэхэд их тус болсон байна. Энэ жил хичээлээс гадуур орос үг 215-ыг цээжилсэн нь Вудын сурахын төлөө биеэ дайчилдгийн нэг ба римт юм. Тэр, орос үгийн угтвар төгсСгө- лийг хүснэгтээр тэмдэглэн авч цээжил сэн үгэндээ залган өгүүлбэр болгож хЭ- рэглэх сургууль хийдэг ажээ. Будад, ах дүү социалист орнуудын олон пионерээс захиа ирнэ, Тэди нэг НЬ Москва хотын гуравдугаар сургуулийн долдугаар апгийн сурагч Таня билээ. Танягийн гпэгэн захидалд: «Чамайг хагас мянга гаруй марк, зуугаад ил захидал, олон арван тэмдэг цуглуулсныг чинь уншаад би хичнээн сайн найзтай болс- ноо дахин саналаа, Юу гэвэл би нэгдү гээр: ангид орсон жилээсээ эхлээд энэ талын цуглуулга хийсэн юм. Заримы “өөөөөөө өөөӨөӨӨ нь чамд дурсгал болгон явууллаа. ҮҮ- нээс хойш давхар байгаа марк, ил захи! (ан сольж байя. Ле- | їЙ д чинь зориулж | зураг дарг иатай цуг явуул Чи Сүхбаатарын ү мьдралыг ха- зу явуулбал сайн байна. Бид г сурах аз жаргал, захидлаар ха-, рилцан үерхэж нөхөрлөх бүх л үндэс су йг энэ хоёр хүн тавьсан шүү дээ. Тийм болохоор хэн хэнд маань хоёр ид хүний тухай альбом заавал байх ёс- той...» гэжээ. Энэ бол түүх: уламжлалаа танин мэдэх пионер багачуудын сайхап үзэл бодол юм. Буд найз охин Танядаа явуулахаар Сүхбаатарын үйл амьдрал- ЖИШЭЭ тай зураг цуглуулж байгаа ажээ. В. И. Ленин, Д. Сүхбаатар хоёрт хүүхэд бү- хэн хайртай байдаг нь тэдний гавьяаг зүй ёсоор ухаарсных билээ. Буд. сүүлийн гурван жил дараалан салааны даргын сонгуулийг сайн бие- лүүлж туршлагатай зохиол б. агч болжээ, Бүхэнд үлгэр дууриалал болдог тэргүүн сурагч учраас нөхөд нь Будыг “ихэд хүндэтгэх болжээ. Тэр ч чанараа- -раа Л, Буд тайлангаа онц дүнтэй өгч, өөрийн аймагтаа Алтанширээ сумын дунд сургуулийл дөрөвдүгээр ангийн су рагч Б. Цэрэндаваатай хоёул Монголын | ппонерийн байгууллагын Төв зөвлөлийн алтан медалиар эгнэрээ мялаажээ. Монголын пионерийн / байгууллагын мөнгө, хүрэл медалиар, Дорноговь айм-| гаас тайдангаа амжилттай өгсөн төвийн арвап жїїлийн сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч Гүрбазар, Зүүнбаян хо- тын найман жилийн дунд сургуулийн | зургадугаар ангийн сурагч Ц. Оюуй на- рын есөн сурагч шагнагдсан. Юм. Ц. САНЖЖАВ | шугам - Д.-Алсанцацэг,-7 дугаар ангийн, раа алдаршсан Хандмаа бас сайн та- мирчин юм. Тэр охин сургуулийнхаа дөрвөн төрөлтийн тэмцээнд амжилт тан оролцоод, одоо гимнастикийн идэрчүүдийн аварга шалгару х ул сын томцоонд орохоор бэлтгэж бай- на. 169,9 хавлэлийн хуудас пом ун шиг тэмдэг. Ээ, Вьетнамын хүүх дүүдэд туслахаар нөхдөө хошуучлан 5--1 төгрөг хуримтлуулах санаачла га гарган оролцжээ. Пионер бүр жи гүүр хийх өдрөө ангидаа нэг цэцэг тарьж ургуулах санал гаргасан. нь биелэгдэж, анги нь алаг цэцгийн хү: рээлэн шиг үзэмж төгс болжээ. Ханд маа Өмнөговь аймгийн Даланзадгад сумын дунд сургуулийн 7 дугаар ан үнд суралцдаг. 4 Алс баруун хязгаар Хөвд айм- гинц төвийн 8 жилийн дунд сургуу лийн 4--ийн «А» ангийн сурагч БНДЭТЦНАВЫН “УРТНАСАН алтан медаль хүртэгсдийн дундаас хамтийн -өвтд нь билээ. Онд “сурлагатан Урт насан хамт олноо зөхиан байгуулах талаар үнэхээр чадварлаг ингиер, юм. Уртнасан тайлангийн хугацаанд ангийнхаа дөрвөн сурагчид гитар хөг жим асааж сургасан байна. Бүлгийн элага. хүмүүжил, арнун цэврийн ажлыг харнунан пнонер бүрийг идэвхтэй оролцуулдаг сайхан заншил тай болжээ. : Ф Сүхбаатар аймгийн. Аюушийн Цогсолмаа, Хандын Адьяа, Пүрэвийн Төмоөрсүх, Батчулуун, (Увс), Д.Гом- божав., Ш. Түмэнжаргал, Ч. Долгор- цэрэн, (Ховд), Ч, Лхагва, О.Оюун, Т. Туул, Д. Оюун, (Өвөрхангай). Д. Дамдинсүрэн, ЮШ. Сүхбаатар, Г. Бал зхинцям, Ш. Шинэхүү, (Говь-алтай), Д. Зимбээ, А. Аним, Х. Сауле, С. Төлсу, Р. Бишаан, -Н. Адилбиш, (Баян-өлгий), Ц. Даваадорж, Ч, Ган сориг, Б. Алтанцэцэг, 78... Батхүү, Б. Пүрэвдорж, (Архангай), Д. Пүрэк сүрэн, Д. Цэцэгмаа, Т. Баатархү П. Тунгалаг, Л, Мижиддорж, (Сэлэн га), Ш. Оюунчимэг, С. Санжааням, (Дорнод), Д. Напсалмаа, С. Эрдэнэ сүрэн, (Хөвсгөл), Ш., Гоёоцэцэг (Дар , хан)) нарын Иипонерүүд алтан меда- лийн эзэд боллоо. МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн гишүүд, пионер су чдаас МАХН--даж өргөж буй аиг-нь манай өсвөрийн үеийг нам, їхээ үйл хэрэгт чин үнэнч тг ард түмни! байгаагийн илэрхий үзэл суртал, хүмүүжлийн маш чухал арга Хэм» эхээ боллоо, . МАНДАЛГОВИЙН 10 ЖИЛИЙН ПИОНЕРҮҮД їяхан. Дундговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн пионер” сурагч дын тайлалгийн дүнгийн хүндэтгэлийн жагсаал “болов. улийнц хэмжээгээр пионерийн ы.. гучин зургаа нь дундгүй Сург сал тА ? салаа бє Ппоперүүд 7354 бяцхан ном хий? їрк 61542, тэмдэг 5439, ил захидал 35 цуглуулж, дөрвөн тивийн 57 орны 127 харилцааг байна. їланд бэлтгэх хугацаанд таван он- цын эзэд 28, Д. МИацагдорж тэмдэгтэн 32 торөн гарч, 14 соёлч нөхөрлөлд 486 сурагч хамрагджээ. Сургуулийнхаа түү хийг бүрдүүлж Лепиний болон дайчин алдрын танхим байгуулсаны гадна ХУ- жир татах, хаягдал ашиглах зэргээр с0- циалист хуримтлалд, 11350 төгрөг оруулжээ, Эх орноо судлах тойрон аялал 59 Удаа зохиож байгалийн кабинетдаа 200 гаруй ургамал чулуу авч иржээ, Энэ сургуулийн сурагч, ийианерүү- дээс тайландаа бэлтгэх хугацаанд хий сэн ажлыг тооны хэлазэр өгүүлбэл товч- доо ийм байна. Тайлаплгийн дүнгийн цуг- заан хийж, хүлдэтгэлийп шугам жагс болох үеэр наймдугаар апгийн онц сур 30 гаруй л хүүхэдтэй захид- лагатан пионер Цэрэнчимэд, Норов, Да- ваажав нар МХЗЭ-д "ч, тэд МХЗЭ- ийн батлах анхны даалгаврыг авлаа, 8-ын «А» ангийн Б. Чогсом, 6-гийн «А» ангийн Д. Сараптула парын хориод ер пионер тайландаа амж глттай дүн үзүүлж МПБ-ын т, мөнгө, хүрэл медаль, дип ломоор шагнагдав. Тэдний цэг 8-ын «А» Бандихүүгийн Чогсомтой танилцуултя., Ппонер Б. Чогсом Д. Нацагдорж тэмд гийн. болзөл биелүүлсний гадна таван осцын эзэн болжээ. Тэр, биеийн тамир спортоор шаргуу оролдож сагсан бомбог, шатар сайн тог лодог болжээ, Тооны хичээл их: сопирхХ» дог. Гурван жил дараалан сургуулийн» хаа тооны олимпиадын аварга хадгалсан бана. Иймээс түүнд математикийн сонир- холтой-бодлогын цуглуулга их бий. Тэдний апгийнхан соёлч нөхөрлөлийн анги юм. Б. Чогсом апгийнхаа «Талын туяд» кино театрын даргаар идэвхтэй ажилладаг, Пнонер Б. Чогсом. тайландаа онц дүн үзүүлсэн учир МПБ-ынТөв Зөв лөлөөс азтан медалиар шагнагдав. ”-Д,Жаргалсайхан ангийн сурагч та бүхнийг шинжиинвинжннжэзжэж шинжННнНЖиНЧжиРжЭЖИиНэЖаЖЖжНЖиЖиЭсЖЖННЖҮНЭ Хэнтий аймгийн Батширээт сумыг «Баятиайшл» йэгллийн найман ямлиии дунд сургуульд их дүн үзүүлсэн сурагч олон бий. ЗУРАГ ДЭЭР: (Баруун гараас) 6 дугаар апгийн «А» бүлгийн сурага ландаа онц дүнтэй шалгагдав. «А» бүлгийц, сурагч, Л... Батбаяр 4 -С. ЛУ ойнууд угтаж, МАХН-даа өргөх тайланд амжилттай ВСАНША Завхан еймгийн Тесонцэнгэл хотын 10 жилийн дунд сургуу- яийн пнонерийн удирдагч Б. Ган хуяг, сурагчдын тайланд бэлтгэсэн цуглуулгаар булан байгуулж, тогтмол ажиллуулсан нь үр дүнтэй болж пионер сурагчид тайлангаа 100 хувийн сурлагын амжилттай өгч байна. ЗУРАГТ: Багш Б. Ганхуяг тай ландаа онцсайн шалгагдсан 4 дү тээр ангийн онц сурлагатан пионер Ч. Ганзориг, Н. Машбат, Х. Цэнд аюуш, Д. Ганчимэг, Н. Батхүү Б. Янжмаа, Х. Жүгдэрнамжил | на- рын хамт. | 1301 ОРНОО ЗЭН САЙН МӨДӨХ (ВЭЭ РАДИО 4 «Гобийн. 01300» : МЭЛ, ХАРВУЛТЫН УРАЛДААНЫ | ДҮН ЧУУЛГА 3 эвийн 50 төвийн Өйвртд үлэ, мэгар шалан кэесгэ0ох Говьалтай аймгийн Баянуул2 зарласан! «Ол, Орчоо.ХӨн.бӨ мэ --ИЙН ТУСГАЙ 5 сумын 8 шилийн дунд сургууль, 2 ухан, урцианд азай с” зүйн "Үөв Жанигсанүүл: сумын 8 Фусээ 5 БРГҮЛЭЛРБҮЙ 0 Эдээр 1967 онд 50 гаруй сураг" ерөнхий боловсролын дунд сургуу жилийн сургуулийн б-гийнНн «А» Э чийн бүрэлдэхүүнтэй найрал дуу, « явудын 1--10 дугаар ангийн су ангийн сурагч Нэргүй, Завхан айм Ф Ф жиг, хөг 3 -9 : : али дэн ЖИМ.» “ИМНАС-2 рагчид оролцлоо. гийн Идэр сумын 8 жилийн сур ӨФФӨФФФФФФФФӨӨФФФӨФӨФФӨӨФФӨФӨФФФ » Манай өрөнд Ховд аймгийн Булан релюн дасуу мэнж оршино. Урд хайт хөл нь адын тавын хуруутай гагихүү |хеёт мөчний хуруунууд хосропдао сарьсгар холбогдсон байна. Миажний чих, пүдлам эзижиг,, Минж, звөлөн өтгөн ноолуур, гялтганасан эзмэрүүн єдр үстэй, зүс нь ерөнхийдөө мгар хүрэн, нуруун тал пь хэвлийн хэсгээс арай сааралдуу өнгө- тэй байна. 3 Минжийн хэтлийн доод хэсэгт хүрэн 58689Ф6Ф266944 2 2. ошлсайхны ханна байгу 5 Уралдаанд Бу ймгийн тв ГУУЛИйп 4-нйн «А» ангийн. су Гөвгийт өтгөн тосорхог зүйл яжаруулдаг 2 лагджээ. ЕЭ хо Жүүс УЛСЫН. тэргүүний багЬ У08 рагч Баярням нарын арван сураг хоёр булчирхай байдаг, Минжийн шоэж Э. 9 7 ЁЧ Ж, гэр-3 чийг шагнав. гай сүүл нь усанд сэлж явахад залууг 9 Энэ хугацаанд арав гаруй про 3 гийн Да эрс ХҮЧ, “ураг айм- АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН “болохын Гадна усан дээр доор лвахыг 2 грамм боловсруулан 46 удаа төг 20 Эцэгийн Б» ыг ИН юэ» ЯАМНЫ ТУСГАЙ ШАГНАЛААР | зохицуулагч болдог юм. Флолт хийж, сдавхардсай тоогоор 5 БЭГУАгээХ ЛЭ: ЕооүЬ дэгдэн Нийслэлийн 10 жилийн тавду Минж, ургамлын гаралтай тэжээлээр 9» хорь шахам мянган хүнд сурталч с, оролцлоо Нэгдүгээр байранд Ү гаар дунд сургуулийн (ГИЙН «Д» хооллочо. Гол төлөв модлог ургамлын 8 лан тоглосон байна. 1970 оны эх БОГЬОЛЭЭ : “ ангийн сурагч Э. Шүрэнцэцэг, Сө 9 ний хагаст тус сургуулийн «Го-ё Чулуунбат (Улаанбаатар хотын 10 лэнгэ аймгийн Сүхбаатар хонии Эвийн өглөө» чуулга Алтай хотод 3 жилийн 21 дүгээр сургуулийн зур 10 жилийн сургуулийн 8-ын «В» 9 урилгаар тоглолт хийж, хөдөлмөрч 9... ГАХУГаар ангийн сурагч) Хоёрду ангийн сурагч ШН. Энхтайван нв 6». дугаар байранд | Х..Намсрайжав рын таван сурагч шагнуулав. ПЭЭСЖГВэөхдэрнийвнг (нийслэлийн 10 аяанин 10 ДУ- 2 МРТУХ-НЫ ТУСГАЙ 9 5 Шиаглслс ЭХ.Ф гаар дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ШАГНАЛААР 3 захиргааны хүндэт жуух | бичиг,8 ангийн сурагч) Заяа (Баянхонгор Булган аймгийн төвийн улсын 9 6000 төгрөгөөр шагнагджээ. Мөн? аймгийн төвийн 10 жилийн дунд тэргүүний бага сургуулийн хөмт 2 тус сумын «Лениний зам» НЭГДӨ сургуулийн 9 дүгээр ангийн су олон, нийслэлийн 10 жилийн 18 3 лийн захиргаа «Говийн өглөө» Ф чуулгын ажлыг үнэлж чуу? З.бүх сурагчдийг хүлээн авч, 5000 3 төгрөгөөр урамшуулан шагнасан Ф нь тус сургуулийн хамт олны цаа Зашид ажиллах урам зоригийг бад 3 руулсан байна. Үндэсний ба утсан Ф хөгжмөөр энэ чуулгын бүх су З.рагчийн 50 хувь нь тоглодог бол 9 жээ. Сургууль, эцэг, эхийн тус рагч) Гуравдугаар байранд О. дугаар дунд сургуулийн 9-ийн Мөнхнасан (нийслэлийн 10 жи «А» ангийн хамт олон, хоёрду- лийн тавдугаар дунд сургуулийн гаар 10 жилийн сургуулийн 7- Г-ийн «В» ангийн сурагч) Цэнд ГИЙН «Б» ангийн сурагч: Тожил жавын Ганбаатар (нийслэлийн ес- СҮРэнгийн Батаа, 14 дүгээр сур дүгээр дунд сургуулийн б-гийн лийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч «В» ангийн сурагч), Моломын Жоугээ харэгнма аа На. Нямсүрэн (Дорнот аймгийн төвийн Галтсумын 8 ХУШҮЛНЭ дунд” сур- астеллогийн нэрэмжит 10 жиг 288 СУМЭН. 8О28НГ УНД 03 Гастеллогийн нэрэмжит 10 Ж гуулийн 7-гийн «А» ангийн хамт | ч Ё холтсоор “хооллоно. Чухам үүний тул жижиг модыг тун амархан унагаж хол- тос, залуу мөчрийг идээд, унагасан мо- доо овоохой барихад ашиглана. Овоохон нь минжийн түр зуурын амрах байр бө- гөөд эм минж үр төлөө бойжуулдаг. Минжийн гол дайсан нь чоно, үнэг, байдаг, Минжийг их хэмжээгээр хүмүүс СООуоооОоОоТО х Ф 4 : лийн дунд сургуулийн 9-ийн «Б» Үрэл х д0 д Эр ф-цалцаатайгааргуран санхны улсын сангийн сурагч) нар орлоо: олон, Дундговь аймгийн Дэрэн су | агнасны улмаас тооны хувьд цөөрчээ. 7 нэг, хоёрдугаар шатны, үзлэгт «Го2 : 5 мын бага сургуулийн дөрөвдүг | Минжийг рлан хамтаалж түүнийг ос» Ф х с Үүнээс гадна асуу їт, хариул- анийн .хамт олон, Говь-алтай ай? гөн олшруулах зорилгоор агнуурын хуу Фвийп өглөө» чуулгын пионер су-46 на. : : и : Фрагчид амжилттай оролцжээ. ёо отын уралдаанд идэвхтэй оролцсон гийн Тонхил сумын 8 жилийн лнар агнахыг хоригложээ. 9 2 2 2 пионер сурагчид, хамт, олныг сан сургуулийн дөрөвдүгээр коүлгийн 4, З Я. МӨНХБАТ шаан Монголын Пионерийн Төв хамт олон шагнагдав. ., ХАЛИУ Ф.хххзэхэухххээзээхххээээээээ2 Зөвлөл, Ардын Боловсролын Яам Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ Б Манай монгол оронд Алтай. Хангай, Хөвсгол, Хэнтийн уулсуудын ус ихтэй НИЙСЛЭЛИЙН ПИОНЕРИЙН ЗАЛГАМЖЛАГЧ ЇЇ ЧУУЛГАН газруудад халиу “тархсан мэдээ бий. Одоогийн байдлагр Минж голын эх, Зав Д. Сүхбаатарын нэрэмжит жилттай бэлтгэсэн 50: сурагчид оноогоор хоёрдугаар байр 21 хан, Халх, Шишигт зэрэг газраар ховор МПБ-ын 46 жилийн ойг тохиол алтан медаль гарду «гадаад дүгээр сургуулийн 8 дугаар ан хон тохнолдоно.Халиуны их бие толгойл хамт 63--75 см, сүүл нь 41--55 см,чих орны пионерийн зусланд амрах тийн Нарантуяа 202 оноогоор лэлийн пионер гуравдугаар байр, мөн хөвгүү- дуулан улаан бүчтэн гионер багачуудын уламжлалт |чуул- 20--24 см, амьдын жин 5--10 кг,хагас эрх олгов. Ний ган, хүүхдийн хөнгөн атлети- сурагчдаас тайлангийн, хуга- дийн дөрвөн төрөлтийн нийлбэр усны амьдралтай амьтан юм. Халиуны кийн дөрвөн төрөлтийн тэм- цаанд хийсэн “уран бү ИЙН дүнгээр тавдугаар сургуулийн нх бие, жигд урттай гялтганасан бор хү- цээн нийслэлийн хүүхэд залуу дээжээр -үзэсгэлэн байгуулжээ. 7 дугаар ангийн сурагч Буян- рэн өнгийн үстэй, Харин толгой, сүүл чуудын паркт боллоо. Чуулга- Нийслэ: улиудын , хав тогтох 309 оноо авч. 1 байр, мөчнүүдийн үс богинохон байна. Эрүү ны нээлтийн ажиллагаанд МХЗ рын уламжлалт хөл бөмбөгийн 38 дугаар сургуулийн.8 дугаар Э-ийн Төв-Хорооны нарийн бич цом булаалдах бага насны хүүх ангийн сурагч Цэвээнравдан 2 гийн дарга Д. Батаа, МПБ- дийн тэмцээнд 20 сургуулийн “дугаар байр, 38 дугаар сургуу: ын Төв Зөвлөлийн дарга Д. 20 баг, 260 тамирчин сурагч, лийн 8 дугаар ангийн сурагч Дашдовдон нар оролцлоо.Улаан оролцож, 5 “дугаар сургуулийн Энхтөвшин 3 дугаар байр тэм баатар хотын пионерүүдээс Шагдарсүрэн ахлагчтай баг тү тус эзлэв. р намдаа өгсөн тайлангийн рапор рүүдж «Аварга баг» цол синл Уламжлаят тэмцээнд дөрвөн тыг Улаанбаатар хотын ПБ-ын жин явах цом хүлээж авлаа. районы 5 багийн 60 гаруй 76- зөвлөлийн дарга (П. Нүдэнхүү Хөнгөн атлетикийн дөрвөн 19- мирчин сурагч шалгаран Май- МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга релтийн нийлбэр дүнгээр охи- рамдал, Октябрь, Ажилчны Д. Дашдовдонд гардуулав. Нам доос хоёрдугаар сургуулийн 7 районуудын сургуулиуд теємир даа өргөх тайлангийн ээлжит дугаар ангийн сурагч | Алтан- чин сурагчдаа өргөн оролцуулж дүнгийн тухай МПБ-ын Төв Зөв т6р: 25 ЭУСЭЖЫА ЭНН “сайхан амжилт гаргалав. лөлийг аД. Дашдовдон үг “байр, дүгээр: сургуу? ин ДаргаР НОМР 3 : Х9ГБар зИЙН ОВсЫ Оюун 211 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ хэллээ, Дараа нь тайландаа ам-. » сТЛЛЭ 227 буюу өвчүүн дор нь цагаан толботой байдаг. Халиуны” амьдрал усан орчин- той нягт холбоотой бөгөөд усан дотор ор ших янз бүрийн амьтдаар хооллоно, Үр төлөө бойжуулах, асрах амрах- даа хуурай газарт тарна. Халиуны га- даад мэдрэх эрхтэн сайн хөгжилтэй учир дайсныг алсаас мэднэ. - Халиу ихэвчлэн загасаар хооллоно. Мөн усны нялцгай биетэн, мэлхий, ус- ны шувууд, мэрэгчдээр хооллоно. : Үр төлөө гурван сар орчим сүүгээр тэжээнэ. Халиуны зудзага хоёр сартай- таасаа эхлэн загас барьж идэх болно. Халиуү дээр үеэс хайр гамгүй агнаж маш ховордсон тул.гагнуурын хуулиар «агнахыг, «бүрмөсөц , хоригложээ, бо иж ОО ТЭГШэЭЭ Зул хий 456844) уд6 Жи Єсвєрнєг үс, хүүхэд багачуудын ууган хэвлэлийн нэг «Залгамжлагч» сэтгүүлийн дөчин таван жилийн оид зориулсан баярын чуулга МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын танхимд тавду гаар сарын 14-нд боллоо. Баярын чуулсанд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн орлогч дарга С. Оюун, МХЗЭ--ийн Төв, Хорооны хэлтсийн эрхлэгч м6 Лувсандэндэв. «Залгамжлагч» сэт- вүүлийц ахмад эрхлэгч, зохиолч М. Чимэд, зохиолчдын хорооны хүүх- дийн зохиолын секцийн эрхлэгч, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн нэрэм- БАЯРЫН Ч» сын хэсэг, ВАЯРЫН жит дугуйн уралдааны » ахлагч 80- хионч Д. Даржаа нар болон төвийн - зарим сонин хэвлэнийн эрхлэгч, ха- риуцлагатай ажилтнууд оролцлоо. Баярын чуулгыг «Залгамислагч» сэтгүүлийн хариуцлагатай эрхлэгч ЭН Шагдар нээсний дараа намын 416 дугаар их хурал, “Ардын хувьсгал, МХЗЭ--ийн түүхт 50 жилийн ой уг таж зохиосон «Залгамжлагч» .сэт- гүүлийч нэрэмжит дугуйн тойрон аял лын багийн ахлагч сурагч Баатархүү гийн -рапортыг хүлээж авлаа. Дараа нь хүүхдийн ууган хэвлэл «Залгамжлагч» сэтгүүлийн түүхэн замналын тухай илтгэлийг «Залгамж лэгч» сэтгүүлийн уншигч 24-дүгээр дунд сургуулийн сурагч Баатар, 23 дугаар дунд сургуулийн сурагч Эр- дэнэтуяа нар хийв .Тэдний хүзүүнд пионерийн аранаал улаан бүч на- мирч, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн баатар одонд зорьсон морьтон Хүү- гээр малгай хийж өмссөн байлаа. Баярын чуулга дээр зохиолч М. Чимэд, А.. Дарисаа, спортын гавьяат багш Ц. Даржаа, МХЗЭ-ийн Төв Хо Рооны хэвлэлүүдийн нэгдсэн редак- цийн ерөнбий эрхлэгч С. Жамбал дорж, нийслэлийн 17 дугаар сургуу лийн. 7-гийн «Д» ангийн Алтанцэцэг даргатай дуидгүй салааны сурагч Б. Гэрэл зургийг С. БОДООШ АХИН ДЭВШИХ АМЖИЛТЫН ЭЗЭД Хаврын тунгалаг өглөө олон арван дугуйтай хүүхдүүд МХЗЭ-ийч Төв Хорооны үүдэнд цугларлаа. Эд бол «Залгамжляагч» сэтгүүлийн нэрэм- жит дугуйн. анхны уралдаанд орол- цохоор -нийслэлийн сургуулиудаас шалгарсан тамирчин сурагчид байв. Уралдааны ерөнхий шүүгч БНМАУ- ын спортын гавьяат багш, улсын шигшээ багийн дасгалжуулагч Ц,. Даржаа, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хэвлэлийн нэгдсэн редакцийн орлогч «Залгамжлагч» сэтгүүлийн эрхлэгч Ж.. Шагдарт рапорт өгч уралдааны ажиллагааг нээв. Уралдааны нээлтийн ажиллагаанд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бич гийн дарга нар, хэлтсийн эрхлэгчид оролцов. Нийслэлийн 5 нийгэмлэг, 14 сур гуулиас шалгарсан 60 гаруй. дугуй- чин пиопер гарааны шугаман дээр ирлээ. Охидын 5 км-ийн зайн. урал даан эхлэв. Хэний охин түрүүлэхийг хэлж таахад бэрх ч/гтэсэн гараанаа- сав сугаран гарч, хурд хүчээ , огт саалгүй жирийтэл давхисаар нийслэ- лийн 18 дугаар дунд сургуулийн су рагч Пүрэвийн Хишигт үе тэнгийн 25 охидоосоо түрүүлж барианд ор- лоо. Барианд орох нь ч орлоо. Ам- жилт нь яагаа бол! гэж үзэгчдийн сэтгэл догдлов. Амжилт сайн, эхний А-466Т4 тамчрчин 10 минут 54 секунт хурдал лаа гэж шүүгч зарлалаа. Дараагийн байранд5 дугаар дунд сургуулийн сурагч Гомбосүрэнгийн Тунгалаг 10 минут 58 секунтээр орж, 11 минут, 05 секунт хурдалсан 18 дугаар сур гуулийн сурагч Нямсүрэнгийн Энхту яа 8 дугаар байр эзлэв. Хөвгүүдийн 10 км-ийн уралдаанд гуч гаруй тамирчин оролцож, 12 ду гаар дунд сургуулийн сурагч Ван- дуйн Доржжанцан өрсөлдөгчдөөсөө хол тасарч 18 минут 19 секунт хур далж барианд оров. 18 минут 44 се кунтээр 5 дугаар сургуулийн сурагч Баатархүү, 19 минут032 секунтээр мөн сургуулийн сурагч Бат-Очир нар 2, 8 “дугаар байр эзэллээ, Нэг сургуулийн хоёр тамирчин Баатархүү. Бат-очир нар уралдааны зөв тактиктай явж, хоёр биеийнхээ салхинд ээлжлэн сууж. хурд хугацаа хуваарилалтыг нарийн зохицуулж яв сан нь үзэгчдийн талархал хүлээж байлаа. : Манай анхны уралдааны заавар ёсоор ерөнхий боловсролын сургуу- лийн 14--18 насны охид хөвгүүд уралдах ёстой байсан боловч 13 настай өсвөрийн бяцхан тамирчид са налаараа оролцож, | сайхан амжилт үзүүлж байв. Багийн “бүрэлдэхүүнд ороогүй бо ловч хувийн амжилтаар уралдсан 21 дүгээр сургуулийн сурагч Наран гэрэл, 4 дүгээр сургуулийн сурагч Эрдэнэбат, Зогсоо 13 дугаар сургуу лийн сурагч Батсуурь нар эхний 10 байранд орж нөхдөөсөө шалрарч байлаа. Тамирчдын үзүүлсэн амжилтаар багийн дүнггаргаж үзвэл 8 жилийн 13 дугаар дунд сургууль 1 цаг 01 минут 28 сек-ээр нэгдүгээр байр, 10 “НУУЛГА -жит дугуйн уралдаанд шалгарсан су Туул нар үг хэлж, баяр хүргэв. Мөн «Залграмжлагч»- сэтгүүлийн нэрэм- рагчид, сургууль, |нийгэмлэгүүдэд сэтгүүлийн эрхлэгчийн шийдвэрээр шагнал гардуулав. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн ойн дугаар 45 номерийн мандаттай уралдсан 41 дүгээр сур- гуулийн сурагч Содномын Соёлмаа, ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн дугаар болох 50 номерийн мандаттай уралдсан нэгдүгээр сургуулийн су- рагч Дарнсаагийн Энхжаргал нарт мандатын тусгай шагнал олголоо. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн нэрэм жит дугуйн аяллыг улс. төр,. үзэл суртлын өндөр: хэмжээнд, явуулж, өсвөрийн. үеийнхний, бие. бялдрын хүмүүжлийг дээшлүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулсны нь үнэлж, той рон аяллын удирдах хэсэг, зохиолч М. Чимэд, Д. Даржаа, спортын гавь яат багш Ц. Даржаа, спортын мастер Л. Баясгалан нарыг МПБ-ын “Төв Зөвлөлийн алтан медалиар шагнав. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ жилийн 5 дугаар дунд сургууль 1 цаг 083 мин ЮЭ9 сек-ээр хоёрдугаар байр, 8 жилийн 16 дугаар дунд сур гууль 1 цаг 07 мин 29 сек-ээр Ш байр тус тус эзлэв. Харьяа сургуулиа оролцуулсан байдал болон тамирчдынх нь амжил- таар «Хөдөлмөр», «Хоршоолол», «Залгамжлагч» нийгэмлэгүүдийг 1, 2..8 дугаар байр эзлүүллээ. Ахин дэвших амжилтын эзэд, Өс- вөрийн дугуйчдын уралдаан ийнхүү, баяр баясгалан болж, багачуудын дотнын хэвлэл «Залгамжлагч» | сэт- гүүлийн 45 жилийн ойн баярын чуулганаар дүгпэгдлээ. Ц, БАТ ТАВАН ӨРТӨӨ “АЯЛЛАА Ц Сунайсан урт барагшин замаар, дуг гуйтай арван хүүхэд жирийлгэнс явна. Тэд цөм аяны богц үүрчээ. Хаврын урь хан салхи хүзүүнд нь намирах улаан бүчий нь дэрвүүлэн наадна.Эд бол сЗал гамислагч» сэтгүүлийн нэрэмжит ду- гүйн анхны уралдаанаас шалгарсан ал- лагч хүүхдүүд билээ. Аялагч. хүүхдүүд дандаа ширээ шиг тэгшхэн барагшин за» маар яваагүй нь мэдээж. Уул ус, даваа гүвээ аль олон дайралдсан. юм. 5 Төрхурахын сангийн аж ахуйн жиг лийн дунд сургууль дэар “хүрэлцэн Е7 1- лоо. Пионер сурагчид жагсаж шугуйчин найз нараа баяр хөөр До 1аА БА эүйлээг 1 д олсон - БЧЛСДЭЭ аар уа? «Залгамжлагч». рагчдын уулаалтанд | сэтгүүлийн эрхлэгч ЭК. Шагдар, ахмад эрхлэгч М. Чимэд, аяллын ахлагч 20-. хиолч Д. Даржаа, спортын гавьяат багт Ц. Даржаа нар МАХН-ын Төв Хороо цы сэдэв, удирдамж, пионер сурагчдын тайлангийн явц, «Залгамжлагч» сэтгүү лийн замналаас ярьж, зохиолчид 99- рийн зохиол бүтээлээс уншлаа. Аялаг чид Төрхурахын сангийн аж ахуйгаас хөдөлж, оройн нар уулын толгойд хүүш лэх үед налгар энгэр уруудан бууж, Налайх хотод очлоо. Үлээвэр хөгжим эгшиглэж, арван жилийн дунд сургуу- лийн пионер сурагчид үдэшлэг зохиож өөрийн авьяас билгээ үзүүлэв. Налайх хотын Алтан гадас одонт арван изрилийн дуйд сургуулийн “пионер -сурагчид нам, ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн.50 жилийн ойн тайлангаа амжилттай өгчээ. Үүрийн таван жингээр аялагчид "өв аймгийг чиглэн гарлаа. Яг-өглөөний 8 цагт Зуун мод хотонд очиход "Төв аймгийн пиопер сурагчид нам ардын хувьсгалын ОЙ угт сан тайлангаа өгөхөөр залгамжлагч ЇЇ чуулганыхаа ажиллагаанд жигдэрсэн байв. Баярын чуулганд аяллын ахлагч зохиолч Д. Даржаа үг хэлж, манай ая- лагчид пионер сурагчдын баярын жаг- саалд оролцлоо, 5 Аялагч хүүхдүүд мөн өдрөө тус айм гийн Сэргэлэн сумын «Авдархангай» нэгдлийн Хөшиг бригадаар явж, БНМА У-ын хөдөлмөрийн баатар Авирмэд гуайн суурьт очлоо. | Суурийн ахлагч Хорлоо ажил байдлаа танилцуулж,пэрт саальчипы шавь залуу саальчидтай уулз лаа. --Миний нэрийг Энхтуяа гэдэг. Өн- гөрсон жил саналаараа саальчин болсон гэж ярьж байгаа охин бол одоо 17 нас- тай. Ноднинхон 7 дугаар анги төгсөн, аварга саальчины шавь болжээ, . Залуу саальчин, өнгөрсөн онд эрлийз арван үнээ хариуцан авч анхны жилдээ үнээ бүрээс 1700 литр сүү сааж, саа- лийн нэг үнээнээс авах төлөвлөгөөг 100 литрээр давуулжээ. Энхтуяа охин өнгөрсөн онд хөдөлм9- рийнхөө хөлсөнд 7000 төгрөг авчээ, ӨЭнхтуяагийн адил ажил хөдөлмөрөөрөө шалгарсан Доржпалам, Янжиплхам на- рын зэрэг олон залуу саальчин энэ суурьт байна. Маргааш өглөө нь аялагч хүүхдүүд Төв, аймгаас тарч Айцын, даваагаар давн, нийтдээ таван өртөө буюу 150 км газар.аялаад нийслэл хотдоо ирлээ, --Аян замдаа өлзийтэй явав уу?Анд нөхөд минь сайн ирэв үү гэсэн үгс угтаж «Залгамжлагч» сэтгүүлийн ойн баярын чуулганд оролцов. Ц: ЭРДЭНЭБАТ ӨМСӨ ҮЭӨЭӨЭ ӨЭ9959595259:02:59 ЗУРАГ ДЭЭР: Уралдаанд түрүүл сон пионерүүд шагналынхаа диило- мыг сонирхож байна. 5 -В 2227 МИН ОЙЛ ХЭРГИЙН 10ДӨӨ ХЭЗЭЭЛ, - ЗэзЭлЭЙГХЭХ/ 1 27 дахь жилдээ ММ» 20. (1180). шакнлалжанадллхасаы БҮГД. ХУРЛЫН 11111) 1971 оны тавдугаар Сарын 26. Ёүнэ 10 мө ТУХАЙ- МЭДЭЭ 1971 оны тавдугаар сарын 26-нд Улаанбаатар хотноо Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн У бүгд хурал хуралдаж, «МАХН, Ар дын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн сурагчдаас өргөх тайлангийн дүн ба түүхт ойнуудыг угхаж МПБ, инонер МПБ-ын «Залгамжлагч» Ш чуулга- ныг угтаж зохиох ажлын тухай» МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Дашдовдонгийн илтгэл, --Пионер сурагчдаас нх ойнуудыг угтаж өргөх тайланг хэрхэн зохион байгуулж, дүгнэсэн дүнгийн тухай 3 авхан аймгийн плнонерийн зөвлөлийн дарга С. Дулмаагийн хавсралт сонсгол. --Пїнонер сурагчдыг нийгмийн тустай хөдөлмөрт хамран оролцуулах аж лыг зохион байгуулж байгаа тухай Төв аймгийн пионерийн зөвлөлийн дар га Ж. Хандсүрэнгийн хавсралт сонсголыг -тус тус хэлэлцэв. Монголын пионер сурагчдын залг амжлагч Ш| чуулганыг угтаж зарлан явуулах «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд шинэ таван жилд» гэсэн аяны хөтөл- бөрийн төслийг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн орлогч дарга С.. Оюун танил- МПБ-ын Төв Зөвлөлийн бүсд Хурлаас сЭнэткэг-хя- гаргаж санал цуулж тогтоол гаргав. : тадын хойсийн ард түмний тэмцлийг нэгтэй батлалаа. 3 Ш! С 7 8: ЗУД зо СО Баг (2200-0101: т22| 2 ї 2 22 228, ЭХ” 97: дУТ СО ОЮИЭН 17572525:57: 22224234 Ө /ҮХ18 ШАНГАН ыг ХОНХОН ДУУНААР 5 сарын 20-ны өдөр Энэ өдөр ниО- неєр сурагчдын баярын өдрөө. /Кингэнэн дуугарах шалгалтын хонхны дуугаар манай орны мянга мянган пионер Су- рагчид нэг хичээлийн жилд юу сурч мэд сэн зүйлээ эх орон, нам засаг, эцэг эх, түмэн олондоо дүгнүүлэхээр баяр баяс- галантай цулардас юм." Сурагч хүн Надад ямар асуулт ирэх бол? Би ямар дүн авах бол? гаж сэтгэл догдлон бай- дэг. Хэн хич9энгүй, тэсвэр хатуукнилтай суралцаж гүн бат мэдлэг эзэмшсэн бол шалгалтын өдөр түүний баяр болдог Шалгалтаа өгөөд анги дэвшинэ. Сур- гууль төгсгөнө. Амарна. Ажил хийнэ Мэргэжил эзэмшинэ. Энэ жилийн хон- кон дуу энэ бүхэнд МАХН-ын ХУГ-их хурал, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд сурлагын өндөр амжилтаар бэлэг ба- рихыг уриалач дуудлаа. Нийслэлийн арван жилийн тавдугаар сургууль дээр шалгалтын нээлтийн өргөн цуглаан бол лоо. Цугдагсад Ардын боловсролын яам 1 ны орлогч сайд Д, Галсангийн. радио- гоор хэлсэн үсийг баяртай сонсож, Да- раа Нь тус сургуулийн хячзэлчйн эрх- лэгч Ишбалдан, эцэг, эхийн төлөөлөгч Балжид, аравдугаар ангийн онц сурла- гатан Норовсүрэн, дөрөвдүгээр ангийн сурагч Алтантуяа нар үг хэллээ. Шалгалтын хонхон дуунаар сурагчид анги ангидаа орж суудлаа эзэллээ, 4-ийн «Г» ангид биднийг ороход цав цагаан хормогчин дээрээ очин улаан бүчээ зүүж өнгө өнгийн туузаа цэцгийн ДэлЛ- бээ гарган зангидсан охид, цэвэрхэн хув цасласан хөвгүүд сууцгаана, Тэд шал- гёлтын тэмдэг бүхий хуудсан дээрээ мон сол хэл бичгийн улсын шалгалтынхаа «Агуй» гэсэн сэдвийг хичээнгүйлэн би-. чицгээлээ. Энэ ангийн 87 сурагчийн шал галтын дүн гарахад ангиараа 100 ху-. ГЖ сурлагын амжилт гаргаж 175,6 хувь иВ онц сайн үнэлэлт авлаа. Пионер Г. элгэрмаа, Л. Эрднэчимэг, А.. Наранту- яа Б. Батбаяр, Б. Эрдэнэбат, Г. Батхүү, Г. Сэлэнгэ, С. Сүхболд нар онц дүнтэй шалгагдлаа. Ийнхүү түүхт ой угтсан их бүтээлийн өдрүүдэд пионер сурагчид сурлагын бахдам амжилт гаргаж байна. Анх удаа улсын шалгалт өгч байгаа дөрөвдүгээр ангийн өсвөрийн Сүхбаатар чууд маань бүгд л 4-ийц «Г» ангийнхан шиг, амшилт гаргаж, байгаа пь лавтай, дэмжсэн мэдэгдэл» МАХН-ын Төв Хорооны 1К, МКЭ- “ийн ҮҮ бүгд хурлын шийдвэрээр эз жил хөдөө аж. ахуйд гарч ажиллах 1509 охид хөвгүүд анги төгсөх малтай: ! таа. амжилттай өгөөд хөдөө нутагт хӨян- гийн жолоо залах гэнс байгаа тухай мя- дээ, сурвалнслага, тэмдэглэл манай С0- нины газар хэдэн арваар ирсээр байна. Завхан аймгийн Завхан мандал Су- мын дунд сургуулийн 8 дусаар ацсийн сурагч Галсангийн | Халтууз МАХ даа өргөх тайлацгаа амжилттай ӨгөөдД хоньчин, мөн аймгийн Идэр сумын 8 ни лийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Д. Отсонбаяр адуучин болох гэнс байгаа тухай Завкан аймгийн Ардын боловсролын хэлтсийн ажилтан Ц. Маньбадрах, сурагч Чулуунбаатар нөр мэдээлжээ. Төв аймгаас Ж. Биндэрьяагийн ирүүлсэн мэдээнд тус аймгийн Ик хайр ханы дунд сургуулийн 8 дугаар авгийн сурагч Д. Ёндон, Ч. Хишигт, Ц. Чой- жилсүрэн, Б. Цэцэгмаа, Ж, Энхтуяа, Б. Дуламсүрэн, А. Жавзан нар хоньчин, саальчин, адуучин болохоор саналаа Өс- “лөө гэжээ. : Мягмарчимэд хүү ч адуунд аргагүй “дуртай. Зуныхаа амралтаар даага їүд- лэн олныг сургадаг адуунд эртэй цовоо хүүхэд юм. Мягмарчимэд Баяндэлгэр суманд, адуучип болно гэсэн сурвалжла гыг Д. Цоодол Төв аймгаас ирүүллээ. Дараагийн захиа Дорнод аймгийн ТӨ- вийн 8 жилийн нэгдүгээр ДУНД СУРГУУ- лийн багш Сүхбаатараас иржээ. Сүхбяа. тарын мэдээлсэнээр 7-гийн «Б» ангийн сурагч Дашмягмар нарын арав гаруй сурагчид малчин болохоор саналаа. өгөөд байгаа ажээ. 3 Содномжамцын Цогтсайхан (| Ховд аймгайн Үенч сумын 8 жилийн дуид Сур гуулийн 8 дугаар ангид онцсайн дүнтэй суралцдаг. Эелдэг даруу зантай энэ хүүг хамт олон нь хүндлэж мэдэхгүй зүйлээ асууж лавлан байдаг. Цогтсайхан ч инө- хөддөө туслах дуртай. (544: ЗсегТээ Бос авын Еүеээ9эҮ лээлэл тэл лээ»ээ эл мэ г АНГ 172 ЭЭГ-эт ХЫГ НАМ УРИАЛСАН БИЛЭЭ. ЭНЭ УРИАГААР ОЛОН ЗУУ (а.348 5 | здэжхбэээээээээээлдоээээлээхэмэээ (р МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурлын шийдвэртэй танилцаж байгаа хоёр хөв- гүүнийг Цэдэн-ншийн Сүхбаатар, Дагий- разын Ванчнидэлэг гэдэг. Тэд Архангай аймгийн Өндөр-улаан сутын 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангид сайн суралдаж байна. Зуны амралтаар тал- чий, аав, ээждээ тусалж нэг бэлчээрт хурга тусал хариулж, аймгийн наадамд хурдан морь унаж, хойно урдаа орсоор айргийн тавд цөллуулж явжээ, Басхүү зөв чөлөөмдөө даага шүдлэн арваадыг сургажээ. Звэ хоёр хүү 7 жил нэг э8- Н-2л БА/ӨВЧ ВШ 21:517115 --Мнний ак хоёр жилийн өмнө Са- налаараа малчин болсон. Тулгаа ах маань сайн суралцдаг. байсан. Одоо сайн хоньчин болох нь гэж аав ээж, ахмад хүмүүс магтдаг юм. АХН-даа өргөх тайлангаа манай ангийнхан амжилттай өглөө. Одоо шалгалтаа онцсайн өгчи- хөөд малчин болохоор шийдлээ гэж Цогтсайхан сэтгэл дүүрэн ярьж «байна гэж багш Доржсүрэн сурвалжлан бичжээ. Өвөрхангай аймгийн Сант сумын 8 ду- гаар ангийн сурагч Б. Адьяа, Ц. Сүх- баатар, Д. Бямба, Д. Пагма, Г. Төмөр- тогоо, Д. Цэнд нар малчин болно гэж Т. Ойдов мэдээлжээ. Буурал хангайнкаа Буянтай хоёрыгоо түшинглээд Тулгын гурван чулуу шинг- Туждаа хамт явах юмсан гэн баян хуур хөгжимийн яруухан эгшгэнд дуулж байгаа бор хүүг, борооны дусал шиг шаа гисан алга ташилт дахин дуулахыг ури лаа. Энэ хүү бол Ховд аймас дахь ХӨДӨӨ СХОХЯ,Э- 20 К222122) 22222222 427 22727242, ... 4260 в 18-69 6 үз» 27 24527 харийн ИЛГЭЭЛТ ӨВӨРТЛӨХ ХОЁР. уулс. шис 44212727) шайгэг2үулггэ. 54. э 08990?Ө01:05586:6890э.6с986є0фүрэ.л:6:. тнннллЭулЛлЛ000200170112127255222225 2 ххэ МХЗЭ-ИЙН ИЛГЭЭЛТЭЭР ХӨДӨӨ НУТГИЙН ЗҮГ ХӨЛГИЙН ЖО ЛОО ЗАЛЖ, ИРЭЭДҮЙД АЛДАРТАЙ МАЛЧИН, АЖИЛЧИН БОЛО Н ХҮҮХЭД САНАЛАА ӨГЧ БАЙНА. НАМЫНХАА УРИАГААР ХӨДӨӨАЖ АХУЙД ОЧИЖ ЮУ СУРЧ МЭД “-СЭНЭЭ ҮЗҮҮЛЭХ ӨСВӨРИЙН МАЛЧИН АЖИЛЧИН | ИЙН ЭНЭ ХҮНДЭТ ИЛГЭЭЛТИНЙГ ГАРДАН АВАХ БОЛНО. ТА НАР МХЗЭ- 6. эсөохэлсоээөэлэээӨррЭЖ энэн зөвөө 1 Үү ЛЭХ хамж! гид хамт суралцан үерхжээ, Одоо. коёр нэйз намын 50 жилийн ойн баяраар МХ- ХЭ-ийн тишүүнд орсны баяр дээр, эвлэ лийн илгээлт авч өөрсдийн дуртай мал аж ахуйд хамт очиж ажилдахаар сана лаа өгөөд сэтгэл догдлон яарч байна гэж ярив. Эдний үерхэл бат ирээдүйн зам саруул с ын, "ГХЗЭ-ийн илгээлт өвөртлөж хөдөө нутагт амьдарч ажил- лах 7500 хөвгүүд охидын хоёр нь Сүк баатар, Ванчиндэлэг хоёр юм. - рүлтээтрлрлэй “НАМЫН УРИА “ “ЭВЛЭЛИЙН: : ИЛГЭЭЛТЭЭР аж акуйн текийкумын дэргэдэх залуу малчны сургуулийн “сурагч онц сурлага- тан Ханбаагийн Хүрэлбаасан юм. Хү рэябаасан: өнгөрсөн жил 8 дугаар ан- гиа төгсгөөд малчин болохоор шийдэн залуу малчны сургуульд онц сайн сурч байгаа. тухай Т. Балсан мэдээлжээ, Ма- най сонины идэвхтэн Д.Оросоо Хоцьчин болно» гэсэн тэмдэглэлдээ Архангай аймгийн Түвшрүүлэхийн САА-н 8. жи- лийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч, хоньчин болохофр шийдсэн Энк- баатар шалгалтаа амжилттай өгч .бэй- таа тухай өгүүлжээ. Ийнхүү намын урина, МХЗЭ-ийн илгээлтээр хөдөө аж ахуйд ажиллахаар саналаа огсөн манай өсвөр үеийнхэн сурагчийн ширээнээс савлийн зэл, сэрүүн тунгалаг агаартай тэнүүн тал, идээ цагаа. билхсан малчны хотод очиход ганцхан сар үлдлээ..Тэд 72 Алсын анирхан уулс дундаа. ” Агаарын сайкан хөдөө юмаа хөө Ажил хийж амьдарч суумаар Ай даа сайхан нутаг юм аа хөө. -, гэнс дуулсаар түмэн сүргийн эзэд болц- “гооно. Залуу малчдын маань зам нь ой. “зийтэй байх болтугай. 000000 5 УТГА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН. х дауллээг- 22 217 25 осуба 1 Ф ? МӨНГӨН МЕДА Ф 2 2 “тийн сурагч МХЗЭ-ийн гишүүн Д хийжээ.Хурлы! 4 Тунгалагийн «Малчин болох сай- 5 хан» наамал зураг, Ч, Чимгээгийн хурал, Ф хаягдал ноос, утсаар хийсэн нэх- бүгд хурал, 2 мэл зэрэг бүтээл үзэгч олны ан- 2 хаарлыг татав. Ф Намдаа өргөх тайлангийн шал- 9 галтанд 9-ийн «А» бүлгийн сураг- 1999090004044449044444994429905994990090090994490202224240422200000000002423424 ТӨРЛӨХ ХЭЛ ЭРДМИЙ МОНГОЛ ХЭЛ БИЧГИЙН 5 Б » . » . . Н » . » 23 . . . . . » . ». ». . : . . . ». » . 3 Н . 1 ». , ». . 1 1 . Н » . : : . . . . . » ». ». ». ». . . ». ». 23 : 3 : : .? Н Е 4 3 : : : 54 3 : Н : : ФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФ Сурагчдын хийсэн гар урлалын зүйл, сонины хайчилбар, цуглуул- байгуулжээ. ан- га, зэргээр үзэсгэлэн Түүний дотор 9-ийн «А» . чид гар урлалын бүтээлээрээ шал гарч районы үзлэгт оролцох бол- лоо. Эдний дотор МХЗЭ-ийн гишүүн Д. Тунгалаг бусдаасаа сайн бэлт- гэж, «Мэдлэгийн хуримтлал», «Сурсан дуу», «Уишсан ном», «Хурлын тэмдэглэл» үзсэн дэвтэр нээж хөтөлсөп байна. Д. Тунаглаг, тайлангаа угтаж дуу 14-ийг сурч, жүжиг, кино: 40 гаруй удаа үзэн, түүх уран зохио лын ном 50-ийг уйшин тэмдэглэл ФоохоосэээөоөөэөөээээөэөсэээөгөөдөөөөөөөөөөөөөрӨрэЭдөөөөөӨфФфФФЭфөөӨөөөүүл ос өсөөөөөөцрөөэрөөөөсӨӨӨӨФ ль дипл 99440440099499440000446, 99099400409944000099004- Н ТҮЛХҮҮР 1 тэмдэглэлдээ:3ХУ- ын коммунист намын 24 дүгээр их Хорооны ЇХ МАХН-ын Төв МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны У! бүгд хурлын материалыг ун шиж товчлол хийсэн байна. Тунгалаг ярихдаа: --Би долдугаар зөвлөлт бурнад АСС нийн районы наймдугаар сурагч Балжмаатай захидлаар рилцаж байна. Түүнд би өөрийнхөө орны үзэс гэлэнт байгал улсынхаа хөгжлийн ангиасаа эхлэн Р-ийц Бачурс ангийн ха- тухай магтаал, ерөөл, дуу, шүл- гээс бичиж явуулдаг. Тэр надад хариу болгож, өөрийнхөө орны хөгжлийн тоо баримт, пионер Су- рагчдын тухай дуу шүлгээс бичиж ирүүлдэг юм гэж ярилаа. Д. Тунгалаг Намдаа өргөх тай- Хэл бол цэргийн буу адил уран зохиолын зэвсэг, -- - М.ГОРЬКИЙ Өсхөөөс сурсан үндсэн хэл мартаж болшгүй соёл. Д. НАЦАГДОРЖ “Гүүхт ойнуудыг угтаж, манай орны ерөнхий боловсролын пионер сурагчид сурлага, хүмүүжлийн өр- нүүн амжилт гаргаж буйн нэг салшгүй хэсэг нь монгол хэл бич- гийн улсын уламжлалт олимпиа- дын “гурвын даваанд хот, Хөдөө- гийн сургуулиудын үзүүлсэн ам- жилт даруй мөн, -:1971 оны олимпиадын гурвын даваанд арван найман , аймаг, Улаанбаатар, Дархан хотын ерөн- хий боловсролын 4,8,10 дугаар ангиас шалгарсан! тус бүр найман бүлгээс шалгаруулж, хэл бичгийн олимпиадыг” зохион байгуулах хо- роо, олимпиадын зааврыг бүрэн ханган биелүүлсэн дараах сургуу- лиудыг олимпиадын эхний таван Сайр эзлүүллээ: Үүнд: 4 ДҮГЭЭР АНГИУДААС 1. Улаанбаатар хотын 10 жи- лийн 1 дунд сургуулийн Нямцэрэн багштай 3-ын «Б» анги 13,23 бал лаар: : 92. Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн Т. Батмөнх багштай 4-ийн «Б» анги 12,2 бал- лаар: З. Баянхонгор аймгийн Заг су- мын бага сургуулийн Санжсүрэн лаар: 4. Булган аймгийн,Хишниг-өндө рийн 8 жилийн 4-ийн «Б» анги 10,1 баллаар: 5.Сүхбаатар аймгийн Түмэнцог- тын 8 жилийн 4-ийн «Б» анги эх ний таван байрыг эзлэв. « Намалзахын голын хөндий хав- рын урьхан салхиар амьсгалж хөх ногоон униар алсад дуниартан, түмэн хэлийн шувууд шулганал-. дан жиргэлдсээр говь нутгийн хав рын нэгэн өглөө эхэллээ. Мөнгөн бүрээний “шингэн дуу эгшиглэж: цуурайтахын чацуу нүүрэнд нь баярын цог гийж улаан бүчээ на- мируулсан пцонерүүд, сумын тө- вийн ажилчин, албан хаагчид эцэг эх хөдөлмөрчид сургуулийн хоёр давхар дүнзэн барилгын өмнө ху- ран цугларч хүн бүхэн баярын мишээлтээр мишээж говь нутгийн эл тосгон хөл хөгжөөнөөр дүүрэн байлаа. Ийнхуү Говь-алтай айм- гийн Халиун сумын дунд сургууль О. багштай 4-ийн «Б» анги 12,0 бал УШ” АНГИУДААС: 1. Байр эзлэх аиги байхгүй. 2, Говьалтай аймгийн Халиун сумын 8 жилийн дунд сургуулийн Лхаминдаваа. багштай 8-ын 3,7 баллаар: «А» анги 153,7 3. Булган аймгийн Хишиг-өндө рийн 8 жилийн сургуулийн Д. Цэ- дэв багштай 8-ын «АХА» анги 13,4 баллаар А. Завхан аймгийн төвийн 8 жи- лийн А. Магсаржав багштай 8-ын «А» анги 11,6 баллаар, 5. Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэ- рийн 8 жилийн 8-ын «А5 анги Т,5 Саллаар тус тус шалгарлаа. Х АНГИУДААС: 1. Баянхонгор аймгийн” төвийн 10 жилийн Б. Пүрэв-очир багмш- тай 10-ын «А» апги 17 баллаар, П.Ш байрыг Улаанбаатар , ХО- Ї 0 Олимпиадын гуравын Нямцэрэн багштай З-ын «Б» » гын 1 дунд сургуулийн Т, Гомбо- даш багштай 10-ын «Вэ», :10-ын «Б» ангиуд 14,3, 12,7 баллаар, ТУ Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн Б. Базаррагчаа багш- тай 10-ын «А» анги 8,9 баллаар, У Дорнод аймгийн Баян-уул сумын 10 жилийн сургуулийн 10- ын -«А» анги:8,2 баллаар-.тус тус шалгарлаа. Монгол хэл бичгийн олимпиа- дын дүнгээс үзэхэд манай орны нийт сургуулнуд уг олимпиадад эртиээс сайн зохион байгуулалт тай бэлтгэсний дотор Улаанбаатар хотын 10 “жилийн .1 дунд сур- гууль, Булган: аймгийн. Хишиг-өй- дөрийн-8 жил, Говь-алтай аймгийн Халиун, сумын 8 жил төвийн 10 жилд Баянхонгор, Завхан аймгийн төвийн сургуулиуд илүү” амжилт тай бэлтгэсэн байна. «Цаашид уламжлалт олимпиад- даа эртнээс сайн бэлтгэх явдал ма най орны нийт сургууль, багш на даваандї байранд шалгарсан Улаанбаатар хо ангийнхан, МӨНГӨН ЦОМТОЙ СУРГУУЛИАР дээр Монгол хэл бичгийн улсын гуравдугаар олимпиадын гуравын давааны чиалгалтын нээлтийн ЦИ?- лаан.эхлэхэд. бэлэн болжээ. Ха- лиун сумын сургуулийн онц сур- лагатан Сайнбилэг. --Манай сургуулийн 8-ын «Б» анги нь аймгийн 1,ЇЇ олимпиадад аймгийн аварга бүлэг боллоо. Бид ах эгч нарынхаа монгол хэл бичгийн улсын гуравдугаар олим- пиадын гурвын даваанд шалгарч оролцож байгаа амжилтыг дараа- гийн ТУ олимпиадад бататгана гэж баясгалантай илэрхийлэв. Баатарчуудын багийн төлөөлөгч Оюунбилэгийн цохисон мөнгөн хонхны жингэнэх дуугаар наймду- гаар -ангийн сурагчид шалгалтанд орж сурагч 7/Камьяндорж, Ажий- маа, Хоролжав Ганболд нар оногд сон асуудлыг оновчтой сайн ха- риулж шалгалтаа амжилттай өгөв. Монгол хэл бичгийн олимпиа- 949 амжилттай бэлтгэх уламжлал тогтож байгаа Говь-алтай аймгийн Халиун сумын найман жилийн Цаацнгднлаыа : ОМЫН ЭЗЭН ЭФФФФФФФФФФСФУ ох 99444400009940000046000:4240009400494х 4 ӨӨӨӨӨӨҮ лантын 10 жилийн. ээл, Өвөрхангай аймгийн Хужир- 3. тын 10 жилийн 10-ын «Бэ» ангийн 3. “Уртнасан зэрэг сурагчид олимпиа- лангаа ийм бүтээлээр угтаж онц дүн үзүүлэн Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлийн мөнгөн медалиар шагнагджээ. Тэр долдугаар ангиас эхлэн-сур гуулийн тооны аварга бөгөөд одоо тооны сонгон суралцах дугуйланд суралцаж байна. . ““д-ийн «А» ангийн сурагчид хам тач нөхөрсөг ажиллагаатай. Ангиа раа концерт тоглох, Сиеийн тами-- рын тэмцээнд бүлгээсээ команд гарган оролцдог байна..Эд одоо ул сын тэргүүний ажиллагаатай эвлэ лийн үүр болох зорилт тавиад ажиллаж байна. ! Нийслэлийн 88 дугаар сургуу- лийн энэ ангийнхан намдаа өгөх тай ланд ангиараа онц дүн үзүүлж Монголын Пионерийн Төв Зөвлө- лийн дипломоор шагнагджээ. Загд шах БФфОФФООСОФФУОФМФ ФОоОФФФФФ“О ОЛИМПИАДЫН ДҮН рын өмнө чухлаар Сайна. Энэ олимпиадад 22--24 балл авч хувийн тэргүүнээр шалгарсан Х ангийн сурагчид тухайлбал Бул ган аймгийн төвийн (10 жилийн Раднааханд, Төв аймгийн, Жарга- Бэлэгдэмбэ- шаардагдаж дын заавар ёсоор, дотоодын их, дээд сургуулиудад хэл бичиг, ут- га зохиолын шалгалт өгөхгүйгээр “шууд элсэх эрх олж авлаа. Түүхт ойнууддёа сурлагын он- дөр амжилтаар угтсан хэл бичгийн олимпиадын аваргууд, | тэргүүн байранд шалгарсан ангийн сураг- чид, багш нарт баяр талархлаа дэвшүүлье! Хэл бизгийн олимпнадын зохион - байгуулах хорооны гишүүн, : Т. ГОМБОСҮРЭН Холл тын нэгдүгээр дунд сургуулийн сургуулийн наймдугаар ангийн хамт олон Монгол хэл бичгийн гуравдугаар олимпиадын 4-ын да- ваагаар улсад шалгаран 13,7 оноо авч хоёр дугаар байр эзэллээ. Өнгөрсөн жилүүдэд: явагдсан монгол хэлний улсын ба аймгийн. илт олимпиадад жил дараалан тай оролцож Монгол хэлний олим пцадын аймгийн аварга сургуул шилжин аялдаг Мөнгөн цомыг гУр . ван жил дараалан хадгалж Яя800 Халиуны сургуулийн ажилсаг хамт олны дотар багш Ц.Чулууны удирдсан наймдугаар-ангийнханд тохиолдсон нэг баярт үйл явдлын тухай сурвалжлахад -ийм байна. Б. АЛТАНГЭРЭЛ өөөөөөөөөд ФоодфдоФэооэФээФоФооФоФоФооФооооФооФФтФоФФФФс . . Н . . . . . : 1 . . Н . 1 . ». : 5 » » ». » ». . . ». 3 : : : : Ї . 57 . » . - » » » ». », » » . . . » » АЧ, 23 ЦАГ “ТУТМААС ТАВАН МИНУТ ХЭМНЭЕ! )96644490449444449400409990909999990990940494009094 49 ПИОНЕР, БААТАРЧУУД АА! МАНАЙ СОНИН «Су РАГЧИЙН ЧӨЛӨӨ ЦАГ» ГЭДЭГ БАГА ХУРАЛ НЭЭЖ БАЙНА. БИД ЧӨЛӨӨ ЦАГАА ҮР АШИГГҮЙ ӨНГӨ- СУРАГЧИЙН ШҮҮМЖЛЭЛТ МАТЕРИАЛ НИЙТЭЛНЭ. МӨН ЧӨЛӨӨ 3 ӨРТ ДАДАХАД Ч0- РИУЛАН, ЭХ ЭЦЭГТЭЭ ТУСАЛЖ, СУРГУУЛЬ, ОЛОН ОРОЛЦДОГ СУРАГЧИ СУРВАЛЖЛАГА СЭТГЭГ- ДЭЛ НИЙТЭЛНЭ. АХМАД ҮЕ МААНЬ ГИЙГ ЯАЖ АШИГЛАЖ БАЙСАН ТУРШЛАГА 999949909Ф009т00999499999990960909904960909900909046 Ээ , РҮҮЛЖ БАЙДАГ ЗАРИМ “ЦАГАА СУРЧ МЭДЭХ, ХӨДӨЛГ НИЙТИЙН АЖИЛД САЙН ШтААТАРЧУУДЫН ТУХАЙ 205444666460044 09000944 Х Хн Бигэнэ хавар зургадугаар анги төг сөнө. Алгебрийн хичээлд базаахгүй яваа. Би өөрт тохиолдсон нэгэн өд- рийнхөө тухай бичье. Хичээл тар магц гэртээ орж цүнхтэй номоо орон дээр шидчихээд хүйтэн цай залгилав. Зүсэм талхан дээр тос түрхэж хэд үмхээд гэрээсээ гарав. Шарав най зындаа гүйгээд очсон чинь дугуйгаа засаад сууж байна. Хоёулаа дугуй тай ноцолдсоор байтал өдрийн дөрвөн “цаг болов. Дугуй засаж дуусаад хобу лаа сундалдаж баахан давхилаа. Нэг мэдсэн чинь гудамжаар зөндөө хүн явж байна. Ажил таржээ. Ээж на майг дүүгээ цэцэрлэгээс ав гэсэн юм. Би таг мартчихаж, | Шаравт хэлтэл «Одоохон нисэж очоод авчихал» гээд “жийчихлээ. Хотын зүүн захаас 0а- руун зах хүртэл давхихад хагас цаг өнгөрөв. Зургаан цаг болж хамаг хүү хэд гэртээ харьчихсан байлаа. Ганц хан миний дүү л уйлчихсан манаач өвгөний дэргэд зогсож байв. Шаравыг дугуйтай нь явуулчихаад дүүгээ хөтлөөд гэрийн зүг явав. Бай МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ 23 2: 22 тУХАН ГУУЛИЙН ЧӨЛӨӨ ЦА- ЗӨВ- уү? шингийнхаа гадаа очтол манай байр ныхан гар бөмбөг тоглож шуугиан дэгдэж байв. ЁС Би тэссэнгүй орж тоглов. Хичнээн хугацаа өнгөрснийг бүү мэд. Нэг хар сан чинь дүү дэргэд алга. Хавь ой- роор эрээд сураад олсонгүй. Эрж эрж бүрий болох үед гэртээ иртэл дүү ир чихсэн байв. БИ «ЯАХ. ВЭ? --Дүүгий чннь айлын. хүүхэд оруулж өглөө. Одоо дүүгийн. чинь унтах цаг болж байна. Өдий «хүрсэн хүүхэд байж өдөр хичээлээс ирээд гэр орноо өөд татаж, хичээлээ.давт чихаад аяга хоол хийгээд байж чадал гүй яахав. Хэний хүүхэд чам шиг айран цагаа үр ашиггүй өнгөрөөж байна вэ? Шалгалт боллоо...гэж ээж ф”еггэээөөөөөөөөө уй өд л 00 уу ууу у900004400002 СсС120000022221Ы71-1117171711 ЛӨЛГӨӨ НИЙТЭЛНЭ. СУРГАН ХҮМҮҮЖҮҮЛЭГЧИД БАГШ, ПИОНЕРИЙН УДИРДАГЧ,ЭХ ЭЦЭГ, ПИОНЕР СУРАГЧИД ТА НАР МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУ- РАЛД ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОНО УУ!? ЭНЭ ДУГААРТАА НИЙСЛЭЛИЙН ..ДУГААР СУР ЗУРГАДУГААР ТУЛГЫН ЗАХИДЛЫГ НИЙТЛЭВ, ТҮҮНИЙ ЗАХИД- ЛЫГ УНШИЖ САНАЛ ЗӨВЛӨЛГӨӨ, ӨӨРӨӨ ХЭРХЭН ЧӨЛӨӨ ЦАГАА АШИГЛАДГАА: БИЧИЖ ИРҮҮЛНЭ АНГИЙН “СУРАГЧ 3. 9 109999949449444444:40494 400 зэмлэв. Аав хөдөө явчихсан байсан юм. Ээж хоол хийх хооронд дүү унт чихлаа. Би хичээлээ ялгасан чинь, маргааш алгебра орох байв. Дэвтрээ дэлгээд үзсэн чинь бодох бодлого зөн дөө а . Оролдож үзвэл ганцаарвга дийлэхгүй нь, Шаравынд очвол тэр туслана. Одоо нэгэнт орой болжээ, Тэгтэл нойр хүрэв. Нэг сэрсэн чинь өглөө болчихож, Ширээн дээр э9- жийн хийж тавьсан аягатай хоол хэ вээрээ, дэвтэр ном ч дэлгээстэй ЯнН- заараа хөглөрч байв. Би хоолоо Ч идэж чадалгүй бүх рээ унтчихжээ. Өглөө нь тоогоо. бодох гэж нухсаар байгаад- дайгүй явахад хүрлээ. Нэг зүсэм талх гартаа барьж, нэг гартаа цүнхээ барьсаар гэрээс гүйж гарав. Яагаад би ийм байна вэ? Надад хичээл давтах, гэр орондоо туслах зав ерөөсөө гарахгүй юм.. Би яах ёстой вэ? Та нар надад «Пионерийн үнэн» сониноор дамжуу лан зөвлөөч! 3. ТУЛГА НАРЫГ ЗОРЬСОН НАЙЗ НӨХӨД Куйбэциев хотын их сургуулийн механин-математикийн факультетад арван дөрөвтэй Илья хүү амжилттай суралцаж байна. Энэ хүу долоон настайгаас эхлэн математик сонирхжээ. Дөрөвдүгээр ангид байхдаа ах Александрынхаа тооны хичээлд тусалж байв. Математин, физикийн хичээлээс гадна бусад хичээлд ч амжилттай сурч дөрвөөс зургадугаар ангид дэв шив.Хоёр жилийн дараа наймаас арав дугаар ангид дэвшин суралцав. Ин гэж бусдаас давуутай сурахад нь түү ний гоц ой ухаан, түүний нас биенд ховорхон тохиолдох уйгагүй хөдөл мөр хоёр туслав. Бур зургадугаар ин гид байхдаа. дээд тооны анхны мэдэг дэхүүнтэй болсон байжээ. Ахлах ан гид орсон хойно нь дээд сургуулийн багш доцент Владимир . Третояков эобоооооооооооосдОдодооодооосд Ильятай долоо хоногт нэг удаа дээд тоогоор хичээллэх болов. Илья мате матин, физик хоёрыг Чеховынн 30 хиолыг уншихтай адил амтархан үз дэг юм. Хэл бичиг, утга зохиолын Лидия Тимофеевна: --Ильягийн зохион бичлэгийн хэл, найрлаг гойд сайн. Өгүүлбэр нь боги но, ойлгомжтой байдаг юм гэж ша вийн тухай хэлэв. Аравдугаар ангийн математикийн багш БЁлена Панте- ровская: -4Би Ильятай ганцаарчилж ажил ласан. Хамгийн хүнд, сонирхолтой бодлого нэг удаа 20--25-ыг өгөхөд түүртэлгүй боддог байлаа гэж ярьж байв. Үе тэнгийхэн: нь гудамжинд шуугилдан тоглож байхад Илья тоо бодоод суучихна. Эх, эцэг нь түүнийг салхинд явж бай гэх нь аргагүй юм. багш АРВАН ДӨРӨВТЭЙ. ОЮУТАН Өвлийн нэг өдөр Илья гаднаас орж ирмэгцээ хувцсаа ч тайлалгүй ширээн дээрээс цаас авч ямар нэг юм яаран бичив. Эх хүугийнхээ юу хийж байгааг сонирхоход, --Бодчихлоо..Түуүнийгээ бичиж” авч байна гэж хариулжээ. Ингэхлээр нь эх, эцэг нь ямар нэг спорт оролд гэж зөвлөв. Илья агаарын теннис тоглож өнгөрсөн хавар хотын хөвгүү дийн аварга шалгаруулахад оролцож дөрөвдүгээр байр эзлэв. Илья хүү элсэлтийн шалгалтыг өгөх дөө их сургуулийн нэгдүгээр ангид уздэг дээд тооны мэдлэгтэй байлаа. Профессор С. Пулкин арван дөрвөн настай энэ оюутны тооны авьяастайд итгэж байгаа юм. Орчуулсан Ж. ХОРЛОО оооооооооооож эрохооофрооооосоооооооооооооооооосооооосооооооооооооодоосооосоооос Батсүбэрийн САА-н 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Ш. Болд- баатар, Ө. Оюун, Ц. Алтан-- Туяа, С. Батсуурь, С, Оюунчимэг, Ж. Хандсүрэн, Д. Уранчимэг, Д. Цэрэнпэл нар ҮЛ УШ ангиа төгсөөд саальчин ногоочин, жимсчин болох саналаа өглөө. | “Л.ГУНГААБУУГИЙН авсан гэрэл зураг. сбх, харах эрхтэний хөгжил маш сайт Манай оронд Монгол Алтайн нуруу. Хангай, Хөвсгөлийн уулс, Хэнтийн нуруу, Ой тайгад амьдарна. Бугын хүзүү нь харьцангуй урт биш. Тол гой, чих урттай. Чихний уртын хагас тай тэнцэх богино сүүлтэй. «ургаа гаас доошгүй салаалсан том эвэртэй үзэсгэлэнт сайхан гоолиг биетэй амь тан юм. Буга нь өвслөг, модлог ур- гамлын иш, навч, нахиа, хөвд зэрэг 1 ллоно, Модлог бутлаг ур гын ндэш 15 элийн судалгаа бүрэн хийгдээгүй байна. Бугын үнэрлэх, сон ба ямагт салхи сөрж байдаг. (Хил бүрийн хоёр, гуравдугаар сард ясан эвэр нь унаж цусан эврээр солигдох бөгөөд энэ нь долоо, наймдугаар сард ясжиж гүйцэнэ. Бугын цусан оврийг дорно дахинд эрт дээр үеэс ардын эм нэлэгт хэрэглэсээр иржээ. т Бугын цусан эврээр хийсэн пакток рии гэдэг эм нь организмын ерөнхий байдлыг сайжруулдаг олон “төрлийн өвчнийг анагаах явдалд ач холбогдол той юм. Манай: оронд буга үржүүлэх аж ахуй байгуулан цусан эврийг авч дотооддоо боловсруулан эмийп зүйл хийхээс гадна гадаадад гаргаж байна. Дээр үед буга агнах явдал ямар ч хорио цээргүй байснаас газар сайгүй агнаж бугын тоо толгой цөөрчээ. Аг нуурын хуулиар буга агнахыг хориг лосноос хойш нилээд.хэмжээгээр өсч байна. , ИЛБЭНХ Дорпод, Хэнтий, Сүхбаатар аймгийн нутаг.Төв Дорноговь, аймгийн зүүнта лын нутаг Онон, Улз, Дөч, Хэрлэн гол, Хөх шуур, Ташгай, Баян" бүрд, Сорын манхан, Чоно-гол, Хопгорын гол, Хөндлөн хайлаас, Гангын нуур зэрэг газраар оршино. Биеийн хэм- жээгээр том биш өөрийп онцлог торх байдалтай бөгөөд бие нь толгойн хамт 60--80 см, сүүл нь 25--326 см, чих нь 5 см, урт байдаг, Илбэих бор шар гал зүстэй, толгой жижиг, чих богино й. Хүзүүний үс нь сахлаг согдор йдалтайгаар ургасан байна. Сүүл- Яний үс иь маш өтгөн байдаг. їїлбэнх жижиг зэгстэй нуур, намгархаг цутаг, жижиг бургас шугуйтай газар амьдар на. Сонсох, үнэрлэх зэрэг гадаад мэд рэх эрхтэн сайн хөгжсөн боловч ха- рахдаа муу байдаг, Тэжээлийн үндсэй бүрэлдэхүүнд жижиг мэрэгчид, үр жимс ургамлын үндэс зэрэг орно. Илбэнхийн гол дайсал нь чоно, дор го, шилүүс зэрэг махчин амьтад юм. Ээ. Тэгшээ Т.фрикиейп эрк чөлөөний өдөрт зориулан, ӨСУФ ИЦДРИС (БННАУ) ХЭН -Энэ ховсүүниис айх харсан хэн дооловч орд харш, эл- зан сайдын яамд бөөгнөрсөн Гарденснтид ямар ч хамаа- зүй хүн байна гэж хэлэх вий, Жаал. хүү хөл нүцгэн, уранхай хуучин цамцтай бөгөөд үсийг вь алаг цоог ма- шиндсан ажээ. Толгой нь булдруу болсон агаад Нүүрэнд нь үлдний сорви тогтжээ, Иймэрхүү хөвгүүн Гардейситиц ямар ч холбоогүй нь мэдээж билээ Гэтэл тэр яагаад энд ирчихсэн байдаг бияээ? Зай дуул, зам-эндүүрч төөрөөд ирчихсэн юм болов уу гэтэл көхүүн хөгжилтэй байдал нь тнймгүй гэдгийг илтгэнэ. Донгөж л өглөө болж газар дэлхийг наран гийгүүлэн зоёрхоод халуун шатах болоогүй байлаа айшин барил- Ес омог сүртэй нам гүмд умбажээ. Шувууд шулганан жиргэж хар арьст бүдүүн хаалгач нар их д чухалчлан көөрөлдөх нь сонсдоно. Тэд Х ар цамц Өмсөн инээд Күрэм данхгар чалма малгай тавьжээ, Тэд эздийнхээ орд ” каршийг сахиц суугаа нь тэ Өглөөний цэнгэг агаар сахын онгод тө рүүлнэ. Хөвгүүн наран ээсэн гудамжаар ямар ч зорилгогүй, зүгээр л нүд харсан зүг алхлан явлаа. Хүү орд харшийн хаалга-үүдийг ажиглан харж, гялаллдан үзэг ДЭХ Гуулин чимэг: юугий но Заримдаа исгэ чин, Э бол» гүнг энэн ор! лж т чив чимээгүй болон зогсох мэтээр цаашлан 9, зүүн баруун хөлөө сэл гэн хөнгөхөнөөр товшинх өлмийлдөн: сэмбэлзэж бү- исиглэх маяг үзүүлнэ. Тэр хүүгийн үсрэн цоахчих дур нь хүрчээ. Бас өрөөсөн хөлөө ардаа нугалан барьж до- гонцон, мэлхийн хашгичих авна гаргана Тун нх сэтгэл хөхүүн яваань тэр ажээ. х згүүн тоглоомдоо нэгэнт автан ажил, төрөл, аав ээж, эзэн ноён, ер хэний ч тухай үл бодно, Хэн ч түүнд амьдралын баяр хөөрийг амсан нвахад нь саад болж үл чадна. Тэгснээ нэг юманд таварцаглан хөлөө тэсгэлгүй өвдө- хєд бөхийн харвал нэгэн цагаан чулуу зам дээр хэвтэж байв. Хөвгүүн чулууг шүүрэн авч ууртай гэгч нь шидэж орхиод хойноос нь.бас хий өшиглөв. Чулуу нь засмал дээ гүүр өнхөрсөөр холгүй тогтлоо. Хүү “ уныхаа араас нэхэн очиж, олж ..| а“заад эргүүлэн тойг ё анхааралтай үзээд ямар ч үнэ цэнэгүй зүйл болохыг нь мэдонс өөдөө шидэн барьж авч тоглосоор цааш одов Чингэснээ чулуугаа гартаа атгаж хажуугийнхаа барил- гын ханан дээгүүр хуруугаараа зуран түүндээ хотлөгдөх мат явах аятайхан санагдаад хуруугаа Өвдтөл тэгж яван Хуруугаа өвдөхлөөр больчихоод чулуугаараа сурнс үзсэн чинь цагаан мөр гарч байсан тул хүүд энэ нв их л тал- тай санагдан цэвэрхэн будагтай ханан дээгүүр тод ца гаан "зураас гарган цаашлав. Эхлээд .Сулейманы ордын тойруулан зурнс гүйцээд дараа нь тийм цагаан сураас Аль-фукаганий ордон Самааны харшны хашаан дээр буй боллоо. Хүү зам хөндлөн гарч Америкийн элчин, сайдын яамны чулуун хашлагат хашаан дээгүүр суран Түүнийг алхвал зураас нь даган алхаж, зогсвол зураас иь бас согсчихно. Гараа өөд .нь явуулбал зураас өөдөө авиа, доошоо явуулбал зураас бас л дагана. Мөр нь тэ- эхэд давалгаан шиг мурилзах бөгөөд харин муруй нь ог- цом дөлгөөн олон янз болох ажээ. Байшингийн хана дуусаагүй байсан боловч хүүд дэ ваясаа зурах нь яршигтай санагджээ. Тэрээр дороо зог- сонс баахан нугалза цагираг зурсан нь түүдэг їниг юм болов. "Тэгснээ хананаас холдон очиж хацраа төмбийлгөөд мэл хийчлэн ваагчина. Төдхөн больж толгой сэгсрээд дахиад л хананы дэргэд хүрч ирлээ. Тэгээд тэгш? толигар зай шилэх мэт нэг хэсэг харсанаа чулууныхаа хамгийн хурц ирмэгтэй талыг сонгон ажилдаа орлоо. Төдөлгүй «Мухам-” мед» гэж өөрийнхөө нэрийг бичив. Хананаас зайлж бичсэнийгээ шүүмжлэн харвал үсэг- нүүд нь хэтэрхий цүүцгэр, хайш яайш юм болчихжээ Хүү шилээ маажин «Мим»ь үсгийг тун Няхуур ширтэнэ, Араб цагаан толгойд «мим» нь «М» үсэг юмсанжээ. Энэ «Мим» л хэтэрхий гэдийчихэж, тийм байнс таарахгүй хэ мээн хүү бодоод хана руу очиж дахин бичлээ. Дахин бичсэнээ харвал бас нэг л биш болохоор нь гурав даг хиз бичих тэж хана руу очеоноо гэнэт дургүй нь хүрч чу эхиод уруулаа унжуулан амаа язав та- тав хийлгэн ууртай нь аргагүй яваад өгөв. 3 Тэгснээ гэнэтхэн эргэн гүйж ирээд чулуугаа хайж эхэллээ. Чулуугаа ослонгуут дахиад л ханын ёроолд зог- сон ямар нэг юм. бичиж гарав. "Энэ удаа хүү ик л удаан ажиглав... Гэрээр духны нь хөлс чийхран чулуугаа гартаа чанга атган бичсээр байлаа. Түүнийг бичиж Дуу- саяд харахад «Ард түмэн бид сувгийг улсын болголоо» гэсэн зүг хапан дээр дурайж байна. Хүү хананаас холдон өөрийнхөө хийсэн ажлыг шир- тэн, амьсгаадан зогсоно, Саяны бичсэн сэтгэлд нь дун- дуур санагдсан учир дахин бичив. Энэ удаа онь хараалах мэт өрөөсөн нүдээ анин байж бичсэн тэр нь түрүүчийн- кээс арай товчхон «Бид сувгийг улсын ов» гэсэн үг байлаа. Бичсэн үсгүүд бас л санаанд нь тохирсонгүй. «Лам» үсэе дэндүү урт, «нүн» үсэг балархай тэгээд Ч ерөнхийдөө муруй хазгай бичигдсэн тул салхинд савлан байгаа дал мод шиг болчихжээ, Жаал хүү чулуу руугаа үлээн байн хурц үзүүрээр нь сийлж тарлаа, Хамаг хүчээ гарган ажилласнаас бүх бие нь хөлрөн усан хулгана болов. Тэгэнс тэгэж хэтэрхий” хүний ёсоор тараа дүнг бичин лпоол хийсэн удаан том сэгсчин хє ядран чилээрхсэн яслынхаа ур Үдаан гэгч суваг. ажилаа зоссонс байгаа түүний царайд сэтгэл хансамж- тай байгаагийн сайхан инээмсэглэл тодрон байв. Тэрээр доод глаа. зуун шившрээд дахин хана руу очиж га рынхаа үсэгний доохонтоц «Сахх» |гэж-бичив. Энэ нь арабаараа «Үнэн!» гэсэн үг АЖЭЭ, Хүү-энэ үгийг бичик- дээ сэтгэл дүүрэн байгаагаа илтгэж “сүүлчийн “үсгэнд урт гэгчийн хөгжилтэй сүүл залган” татлаа. Жаал хүү, бичиг үсэг мэддэг хэн боловч үүнийг өөр хэн ч биш гагцхүү Мухаммед л бичжээ гэж ойлгохуйц болж уу? үгүй юү? гэдгийг лавлан үнэмших гэсэн шис хана руу ширтэн согсов Тэгээд тэндээ йїйлээд байзнаснаа цэх болгож дуу алдав. Тэгснээ баруун 2 талдаа наалдуулан бариад, наран гийсэн жаар догонцон одов оо ж. ЛХАГВА орчуулав. гэнэтхэн нуруугаа хөлөө өргөн ар өргөн гудам- х !ф994099:444040909000- 40006044 09090Ф000660006044 !944044990099 90900040 онь тэдний Охэд, ядуурсан А. ШИГУЛЕВ (ТАСС-ын сурвалисласч) НЭНСИ ГРЕЙНИЙ ХҮҮХДҮҮД СУРАЛЦАХ БОЛОВ УУ? Саяхан Америкийн Кентуккис мужид гунигт явдал болжээ. НЭ- гэн том нүүрсний уурхайд хүч- тэй дэлбэрэлт болсноос гучин най ман уурхайчин , үрэгджээ. Уур- хайн эзний ажилчиддаа хайхрамжс гүй ханддаг, хөдөлмөр хамгаал- лын муугаас амь үрэгдсэн гучин найман уурхайчны 104 хүүхэд тэ жээгчгүй болж аргагүйн эрхэнд сургуулиасаа гарчээ. Ээж нарынх нь авдаг мөнгө идэж уухдаа ч бү. рэн хүрэлцэхгүй тул энэ бяцхан хүүхдүүд амь тэжээхийн тул ажил хайж эхэлжээ. Хамт олон амьдралд туслахын | тул концерт бэлтгэж уурхайн ой ролцоо байдаг Лусвилле хотод тог лож, олсон мөнгөө өнчирсөн хүү гэр бүлд. өгчээ. ЭнЗ концертонд бэлбэсэн авгай Нэнси Грей охич Шарлотта хүү. Уэйд нарынхаа хамт оролцжээ, Энэ эмэгтэй ярихдаа: -- Хүүхдүүддээ боловсролтой . хүн болгохсон гэнс нөхөр бид хоёр дандаа ярьдагсан. Тэр маань: Ядуу амьдралын эрхээр боловс- рол эзэмших хүслээ насан турш- даа биелүүлж чадахгүйгээ мэдэн, харин хүүхдүүддээ боловсрол ол гох гэжс өдөр. шөнөгүй хөдөлмөр-- лөжээ. Гэвч бүтдэггүй. Одоо амь зуухын тулд хүүхдүүд маань ажил хийхээс өөр аргагүй гэж ярив. Шїарлотта, “Узид нар сур- гуульдаа эргэж орис, төгсгөнө гэд. гийг хэлэхэд ч хэцүү байна, Бэлбэсэн авгай Нэнси Грейний хүүхдүүд суралцах болов уу? «Пионер Веостак» сониноос авав « ээжээ, Байгалийн сөнеєн Усанд байгаа хатуу юм. да! мегр талбайд өвсний даг. юм Улаан нүдэн загас түрс тус тус шахдаг байна ОЙН АСРАГЧИД | | Улаан шоргоолжны дунд зэргийн үүр хо ногт зуун мянга, зуны цагт дөрвөөс таван сая хортон шавьжийг устгадаг. ЭЛГЭН ХУМС--УС ЦЭВЭРЛЭГЧ Өөрийн биеэр асар их ус дамжуулахдаа эмгэн хумс усыг ариутгаж цэнгэг болгоно. жижиг зүйлс усны ёроолд тунаж үлдэнз. Нэг эмгэн хумс цагт гурван литр хагас ус. шүүж чадна. : ӨТ-ГАЗАР ХАГАЛАГЧ Борооны үеэр өт газрын хөрсийг сайн боловсруулна. Өт хөрсийг сэвсийлгэж дээд давхаргад нь агаар нэвтрэх боломис олго- дог. Бас өт нүхэндээ хатсан навч, өвс аваа- чиж үржил шимтэй. хөрс тогтооход тусал М: ТУИЙ-ХОРХОН ШАВЬЖ УСТГАГЧ Горыгий хотын ойролцоо-24 мянган ам 100 мэлхий бий. Тэд хагас жилд саа орчим хорхой шавьж устса ТҮРС БҮХЭН ЗАГАС БОЛОХГҮЙ 25000, 1000000, булуу цагаан 1500000 орчим Гэвч энэ олон сая түрснээс зөвхөн хэдД- хэн зуу нь л жижигхэн загас болно. Тун цөөхөн нь том загас болдог. Ч (Бодлого) 1--9 хүртэлх тоос байрлуулахад, нэмэхэд ЇГ цэцэг«36, П-цэцэг--40, цэцэг--44 тус тус гарна. т Сэгү цурхай ХАВРЫН ЦЭЦЭГ цэцэг тус бүрийн цавч, голд давхардуулахгүйгээр 3 янзаар 1: Цэцэг тус бүрийн цувраа З| тоог хазан хааш ць нэмэхэд 8 тийшээ 1 цэцэг-18, П цэцэг--15, Ш цэцэг--13 тус тус гарна. 2..-Мөн цэцэг тус бүрийс тойрсон тоог 8. Цэцэг тус бүрийн цувраа тооны нийн бэр дээр тойруулан нэмсэн тооны цийлбэ- рийс нэмэхэд ! цэцэг--54 П цэцэг-55, | Ш цэцэг 56 тус тус гарахаар бодно уу? Бодлогыг зохиосон “ДАМБА ш 1 Д. Сүхбаатар ын нэрэмжит Улсын кввлэлийн кошбниакед кэвйэв, П 5 «айш БЭ Ёалье -. ЗХИЙН САНАА ҮРИЙН ТӨЛӨӨ | ыг ҮРИЙН САНАА... ЖАРГАЛЫН ТӨЛӨӨ ЗЭХ” ҮРС -БҮГДЭЭРЭЭ-НИЙНЭЭД “ЭНХ ТАЙВНЫГ тррүулснрсн 1971 өны зургадугаар сарын Х:21 (1180) ЭХ ҮРСИЙН БЛЯР- Хүний горчлонгийн баяр жадгал, хүүхдийн баясгалант инээмсэглэл- “энэ ертөнцийн єая сая түмний баяр билэг. т Дэлхийд алдартай хар далайн эргийн алтан элсээр тоглон, өглөө- цоос орой хүртэл хүүхдийн цангица- сан дуу цуурайтаж -тэнд олол орпы баясгалант багачууд хөгжилтэй сай- хан амардаг. Энэ бол аугаа их охтяд- рийн хувьсгал мандсанаас хойт зов- лөлтийн хүүхдийн хувь заяанд энх амьдралын гэгээн нар тусч, баяр баясгалант инээмсэглэл тэдний сэт- гэл зүрхэнд гийсний нэгэн тод жишээ билээ. Одоо Зөвлөлт оронд хоногт 11 мянга гаруй шинэ иргэн мэндэлж байна, : : 1970-1971 онд Зөвлөлт Холбоот Улсад ерөнхий боловсролын сургуу- лнудад.45,4 сая хүүхэд суралцаж байна. Энэ бол коммунизм байгуулж байгаа: орны. хүүхэд багачуудын амьдралын жипхэнэ бодит жишээ юм. Хүн төрөлхтний баясгалант ирээ- дүй эх дэлхийг шинэчлэн, хувьсгалт залуу иргэдийн баяр баясгалан-.Сбол- сон энэ өдрийг анх-1949 онд олон улсын ардчилсан эмэгтэйчүүдийн хол бооноос жил бүр тэмдэглэж байх шийдвэр гаргасан юм. Түүнээс хойш хорь гаруй жилийн турш дэлхийн улс түмэн энэ өдрийг эх үрсийнхээ баяр цэнгэлийн өдөр “сайн сайхныг хүсэн мөрөөдөл байгаа гуульд 330 гаруй мянган хүүхэд суу 5416 цэ тэгт 31 гаруй мянган хүү хэд хүмүүжил: байна. Шинэ таваг жилд ерөлхий боловсролын сургуу лийн “сурагчдын тоог 17 хувиар нэ мэгдүүлж, нийтдээ 2370 гаруй мянга ХҮ, суралцах юм. “Энэ бол нам. засгаас хүүхэд багачуудын төлөө тавьж байгаа асар их халамж юм. Мапай орпы баясгалант багачууд нийгэм журмын орны аз жаргалтай амьдралаар амьдран, сурч боловсрох эрхээр төгс хүмүүжин торпииж: байпа Гэвч энэ дэлхийн өнцөг булан бүрд ийм сайхан амьдрал-үгүй байна. Одоо эх дэлхий маань 1 миллиард 275 сая хүүхдийг элгэндээ тэвэрч байгаа боловч түүний 600 сая хөрөнгөт ертөнцийн дарлалд шцэрвэг дэж, үхэл зовлон, өлсгөлөн туйлацч лалын дунд амьдарч байна. Хөрөнгөтөн орнуудад өдөр бүр 20 орчим мянган “хүүхэд өлбөрч үхэж байна. Фарим хөрөг готөн оронд хүүхдүүд бичгийн хэра лэл байхгүй элсэн дээр хичээлээ 0 чиж зурж байна. Өмнөд америкт:жил бүр бага насны 100 мянган хүүхэд үхэж байна. Эн бүхэн жирийн хүний сэтгэлийг тү! шүүлэхгүй байнс чадахгүй. Далдуу модны мөчир дор дайсшл бөмбөгнөөс биеэ хамгаалж, ирээдүй ХАМТААР ХАМГААЛНА. ИйшиэгЭ ёс ССЛ2 511:252:5227222222 44 4212| 4 болгон тэмдэглэж, хүүхдийн эрх жар- Вьетнам хүүхдийн хувь заяаг шудар л, йг гвшин амьдралыг : «чу Эр 2 Сь л : 505 АДУУ АГ ОЙН талалцАН энх хи ВшНЧ др га түмэн өмгөөлж, «Вьетнамаас сав- д24131:1/77..ОФРИУЭ2 ОД уЗХУУ 2 111. 1Я1177:, Бй , иг 137 12:245:08 Фэслэлиэтадх ЭЭ. суубёл «сс: 81) ? РЛс25 , 2252226:22/: 21527221: 2 2ЦЭЖСС: 6 1: 64 хамгаала төлөө дуугаа нэгтгэн ИЦЭЖ аВлэВ лөө Дуу раа тат!» гэсэн хүчирхэг яриа цух Дэлхийн шудрага түмний хамт Райтуулж байна. : 3 мопголын ард түмэн хүүхдийн бая- | ОНХРий үрсийнхээ зол жаргалыг Оо рыг ёслол төгөлдөр тэмдэглэн өнгө- дохгүй эх хүн энэ дэлхийд байхгүй. Хүний орчлонгийн цэцэг болсон өсвө рүүлдэг заншилтай. : Өвс, үн : Ардын хувьсгал ялан мандсан анх рийн үеийнхний зол жаргалын төлөо О ЕЭ .. л 6 ӨС Хйлс сус2Вг6 22, ФТОиРС: Бэ - хуй л 8580.7:527 гаалохл 2 АуРХ2 СЭФАР цул! ан ЭНЭ бөмбөрцгийн сая сая хүн дуугаа Ё 22 у ны өдрөөс манай нам, засаг хүүхдийн 2 : Зэс уу : ший д сох ТҮЛЖ анхаарал л одоо. НИйлүүлэн хүүхдийн баярын энэ өдөр 2522 АССЭХЭН удлыр ёЭ, 29) эсэд : (4458-4598 : 2 хагас зуун жилийн босгон дээр манай. амгалан энхийг хүсэл ерөөж, байна. вон 255714, ёуЭмлЭЭСлгл6лө 0 Хориг үг 1 ) оронд ерөнхий боловсролын 508 сур- Яруу найрагч Ш, ДУЛМАА х х 52 ШД тэвҮтсэлбиотэх тятутартэт бэутуалтуӨтэ:стадэрцирти ЭЭЖ, л "НАМЫН" ШИЙДВЭР... СЭЛТ ЛАМЬДВАЛД”Ыг эгэл Баатар хот Москвагийн: нэрэмжит- 33 дугаар сур гуулийн 7-ийн «Б» ангийн пионерийн бүнгийц Ш са " аданы инонерүүд, МАХН-даа өргөх тайландаа салаа 2 гаараа өнц дүн үзүүлж, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ал- тан медаль авлаа. гын Энэ салааны дарга Б. Оюунчимэг нам засгаас явуулж байгаа цаг үеийн үйл явдлын холбогдолтой баримт бичгийг тухай бүр уншиж, салааныхаа ЧнӨ нерүүдээр товчлол хийлгэж судлуулдаг аж. Энэ са- г дааныхайл МАХН-ын Төв Хорооны сэдвийг судалж товчлол хийж байна, 2 Орчин үеийн үйл явдлыг цагт нь судалж, хячээл хүмүүжилтэйгээ сайн холбосноор салаагаараа дунд гүй 100 хувьтан пионерүүд боллоо. Тэд МАХН-ын ХУЇ.нх хурлыг угтаж концерт бэлтгэж бага ангийн 100 гаруй сурагчдад тоглож сд нирхуулаад байна. 5 Зураг дээр: Салааны дарга Б. Оюунчимэг МАХНа ын Төв Хорооны сэдвийн тухай ярна хийж байна. 23 - ХЭнжит Д НАМДАА ТАЙЛАН ӨГӨВ МИБ-ын Төв Зөвлөлийн бүгд хү200 ралд АЕХЗЭ-ийн Төв Хөраоны төр. | чөөны тишүүн, Х. Батаа, Д. Дашдор- ! дон, С. Зундуй, С..Лувсандорж, Д.Цэ 4 ”э ( ЁС ӨСВӨРИЙН СУХБААТАРЧУУ хаягдал нөвєЄ 975,5 нг, зан уртч: маа 16 төнн, мөөг 58. нє, вэрлэг сөн гино 4242 нг, зурам 5712-ыг агна? 2 2, г рагч !Х0115-вын Тєв Зөвлөлийн эматна яаөр зяагиагдєлтат дөтрөас алтан тас- делиар 116, мөннөн медалиар 137, “хүрвэл медалиар 146, МПБ-ын Жөв улвсдаа тушаажээ. 5 ЕЁ П ж, БНМАУ-ын Ардын 118: Зөвлөл хайа Ү98, -«59 1 Тус аймгийн төвийн 8 залан с торын Яамны орлага савж Д. 8: » тєнл» динломвер 283 нненер сувагч дунд сургуулийн 8. гаар грөгийн МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн нарийн-бифр 4 шагнуулав. сурагч Нина тгару БУ учгАЛс йн дарга Р..Бадмаараг нар оролц- Сул, дундгүй хайт Өлөн бөлөх хө,/чихэр өвс түүж шалгаран РХК Ясан Бугд хурал їдээр Улаанбаатар 33 Сүн нийн ыг аар аль алхдаг ЕЭ илнар сурагч орон нутгийн хотын тинёрийй зөвлөлийн дарга | 190 хувийн сурлагын амжилт үзүүл С.ОЭГЕО-ВУСГД ОН им ХЗЭ-ийн үүр 156 байгаагийн 8 байгаль, түүх ляурсгалт ханаХХЄн зугаалга 4395 удаё “ТБ ДУРГҮЙ түү, элтөнертчт Ө9дбӨүл-, ойрын аяаал, : Ё. заР22 5 : ша “үст ! агч гийл 34 нь дундвүйбүлэг, 3954 єа| зохиож 165400 гаруй пионер, сурын наанат 806 їн» дхэргүй.. ёилаа, 4825 оролцуулжээ.Өмнөговь шал ДР шьс-йй 9 5 л хрхэг үрд ын БЭЭ ЭлтэГҮ717 4 дү-- Мн “Мнгтардхулт тї арартууд сайнна богд сумын оөага Су ргуу линн Үү Т. Баясан, сург т Эь. : ухааны хүрээлэнг йн, эл, -. ч рал ҮН. Цовзэнеүрөнд Ардын Бөлөвсролынй сайд. Д. Галсан, Б т н Ф 3 1 4 547 їд, Єухбоатарын пэбзмит Монго Дд, Єрхбөатары л к-| МПБ-ЫН ТӨВ лын Цаонерийт Файгуулласын | Төв 1 1 з 2 ТУ) хуүййл МХЗЭ-ий! ! “081 Тєв ХрсонЫ 39 Ождг эрэн ШОН ЇМ Ч/БҮ! Дд гаар сарын 26-иїд болаоо. 74 223 руй хүн үг хэлэв. - “Тус бүгд “чурайд, МПБ-ын Төв Ё-- Тус бүгд хурал МАХН-ын Төв Хо 84флогийн бүгд” жүрлын гишүүд, ё Г) рөоны 1Х, МХЗЭ-ийн Төв “Хорооны Ё иийелэлийн бага, дунд сургуулиу- , У1 бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэг- дын захифал, дионерийн ахлах уди» нүүлэх зөрилгоор Сэлэнгэ: аймгийн а ї ? їгО ангийн сурагч С. Цэрэнделгор Датчид, ипойерйийп пдэвхтэний төлсө Пиоперүүд сургууар, ангу,”танЖис тээр пионер сурагчдаас зуны амралтаар легчид, сурган хүмүүжүүлэгчид маа цэцэгжүүлэЖж х 210) р-! Вьетнамын өнчин Хүүхдийг бурч 59 хөдөө аж ахуй дээр гарч ажиллахаар”. өрөлцөв. нүүлж 98491 нэцог, 39128 мод ловсроход.Нь.Зарнуаж, гуслама, Хус. зөдөрхөй-үраг -авч монголын бүх | “Бугд, хурал дээр «МАХН, Ардын тарьж олон арван та газрыг зүлэг- римтлуулах уриалга гаргажээ. “Үус пионер сурагчдыг уриалсан уриал- хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн 0й жүүлжээ, Арвин / саалтын аймгийн шионерүүд уг урзалгыг баяр рыг сайшаан дэмжанк .тогтеол тар-2, ын төгрөгийн Ху- Фөндөд гав. Энатхэг хятадын хөйтийн ард түм- зий эерэг америкийн имперналистуу тай хүлээн авч 4000 римтлалыг Вьетнамд зохиод өлөн «Цагаан алтзы цувда» угчаж-МПБ, шиөнер сураг”даас өг- мянган литр сүү сааж, 84648 нг “сєшг тайлангийн дүн, ЭЕХЗЭ-ийн ХҮ1 туслах иж хувал, монголын ниснерийн «ЗӨЯ хайвдал ноос гуүж 630 107 нг/ибос шилжүүлжээ гэж тэмдэглэв. 5 , тэмжлагч» У! суулган уггаж зохиох схяргиж улсад. тушаав. ЙЯлонё Тайлан. бос Ленинч зү даас авуулж байаа. түрэмгий дай- ажлын тухай «МХЗЭ-ийн ТЄв Хорёо рагчид хөдөө аж ахуй ,.этдэ/ шууд үргэлжлэл юм гэж ныг зсаргууцсэн мэдагдлийг тус ыг бүгд хурал сана ракзэй батлав. 9, Манай өсвөрийн Сухбаатарчууд »-» МАХН-даа өгсөн зайаандаа. Ч Д. Дашдөвдөн ярилаа. ив нарийн, бичгийн дөрга, МИБ-ын «Їїїнөнер сурагчдаас их "Тев Зөвлөлийн дарга Д.Дантондоп 598 хөдөлмөр, өдрийн 8 50000 гаруй эмтаг суу! иллтэл тавиш, уй та гавраас .хүнєвий зайланг хэрхэн 30 : өн 3 таван. Нөхөр Д.ДашдөвдДвнг илзгэолдвэ, рааж, 21400 төйз заллал ө туузж дүгнэсэн тухай» Завхан-айм- жигүүрээр «сайн болтгэж.. сурлага27 хөдөлмөр, хүмүүжлийн өндөр ам- (|) жилт зарсгасан яь манай вионер су- рагчид замч ара түмнийхээ үйл хэ- - рогт хлатааргүй үнончээ харууллаа . узэн МНБ-вн "Төв Зөвлөлийн ТҮ бүгд үзнэн:| ниөнерийн зөвлөлийн дарга Є. Дулмаа, «НИионер сурагчдыг зийТ- мийн туст хөдөлмөрт хамран өрөл- дуулах ажлыг хэрхэн зохион бай-- үуу»зж байгаа тухай» Төв -аймгийн нвенерийн зөвлөлийн дарга ЮН. Хаэд сүрэн зар завералт санекел тэвнаг гэнкЭО. Байвалийнгааяалат ашлулаж, ойиин улзгалан түүх, зарммал уртамаын үр цуглуулах, заяүдал төмөр, яс зуг- луулах ажлл явөнєрүүудийн дунд өө нөв. .Баянхонтор аймгийн нисвер Су төмөр 536,7 Яг, -/МИБ-ын 46 шилийн гойтбөр манай оряыг 200 таруй мянган вию- нєр сурагч. намдаа тайлан. эшнилт- тай єгєнийг аймаг, хотвнгоицөнерийн «ЗалгээнжлӨгч» (1 зуулганаар Яүг- исзн зололцав. “Тайнанд өннтөй ам- хурал дукнэн. энвлт гаргасан 99Ө0-саод єстнөнер су- рагзид “Завтдал ХҮСЭН ХҮЛЭЭСЭН БАЯР Зїзлх нөввө соёёлон данбзрлох рын сарын зхая зургаан сарын нажвнийг дэрэн дэрвэж байгаа мавта мянтан баеанууд зүүхэд, хүсэн хүлээж байдаг, Өнав- дөр пийслелийн 25 дугаар цоцэрлаэгийн хүүхдүүд луу тав дуулж, зөгжинлгэй хеөржен зургаа зурж вайтна. “Бол-очирвиг Энзнөцэг «Энх зайвтвт заруаа» өурж бас хад Бэгзийн.долвөн настай хип Туул «Хүүхдийн бая раар бвмбөлөгөө.: бариад авж байгаа нь» гэсэн Зургийг өнтө өнгийн харандаагаар эвлэгхэн зуржээ, Хүүхдийн тоглоомьн завбайд наадаж суусан х2- дэв хүүхэдлэй-уулааж, -Хуүхдийн:баяр-сайхан уу? Та нар баяртаа яаж бэлтгэсэн: бэ? үзхэд бямханв жаалууд ам булаалдан шиулгавалдаж, Хүүхдийн баяр ёстой гоёо! Аав, зөэж хоёр хүүхдийн баяраар вад шинэ дугуй авч өгнө, Би өврийн зурсал аХургачинэ гэдэг зургаа аав, зэж хеёртоо бэлэглэнэ. Би баяраар гвё хувцсаа өмсөөд, өглөөлөг двэр дуу дуугин, шүлэг увшина, Багшаасаа, бас өвөө ганаасаа бэйэг авна. Жавтайгаа хамт дүүгээ хөтлөөд хүүхдийн варнт өчиж, завиар зугаалж, зуушинд, сууна. “Хүүхдийн баяр: стей сайхан, Таг манай: баярт ирээ Вэй! тэж Бамбасүрэнгийн тавал настай хүү Ганболд жүүждийн цатаан цайлган-сэтэлзэр чин үнэнээгярияаа “Лувсалжавын долоон настай жүү Төмөрбаатар: бид- ний. ярканд: өрөлцон, Ж --Мавай цэцэрлэгийн баяр их сайхан болдог, Энэ аний. улам ч:тав. болно. “Би гиминастина. өрсөн, Цэцэрлэгийн өлөн хүүхэдтэй хамтран хүүхдийн баяраар цэйгэлдэх хүрээленд ургї тимнастин хийнэ. Биднийг телевизээр харуулна гэсэн. Ёетой га доо. ». Батш намайг энэ:эшил. дадарлэгаасаа хамжийл сүүл тийн удаа хүүздийнг баярын бэлаг авиа гэсан, Тэгээд /бш сургуульд, өрис.ах эннгээ өнц, суриа.. гаяс бэтгэл “дӨРДЛОН: ЯРИВ. : Үнэхээр ч эх үрсийн энэ баярвар дуу хөөр болж, “булбарайхан нюлууд маань тар гийнасва жєтлөлцөт - Хүрд начин тандаж: байг, наран. “Мүрд төнх цэнэг вайг, тэнгэр, “Үүрд мөнх ашвдарч байг, зэжин. 5 Үүрд, мөнх байж. байг, бш хэмээн хөгзєилтэйхэн лдуулцгаайс, тойрон: бүжиглэцгэаж- байна. Баяр баясга- лант хүүхэд бавачдуд маань хусан хүлваєэш баярын | жаа өдөр, ай карталнш дуулаа хавпой цийлүүлээ “руулж, баяр, ашрьии ДЕВД2Вү» баясан цэнгэнс байна. Б. МАГСАР | эөөөрөөӨӨФОӨОӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨФОБ Нрэх таван жилд техвик маргэжлийн єургууль лөлөөг иитээр -байгуулиа. Намьш 6 дугаар эх зувал, Ардын хувьеє- золын ЭЗ0 шилийн ӨИ угтсас хөдөлмөр Чирүронслан эввраа тазар єайгүй өртилж, яийслон зөввө зөчижуулачын төлөө, з6-- тваржор бөгөө магт эх зүйл хийхийн тул тидамж заябай, галаар бур зүлэг нөгөө суул ча, мөд тарьж, цардмал зам засэж, өухл “ууяанняаж:, түм түжигнзєсн өдөр байлаа. Манай ууган үйлдвэр Аж үйядварийн чембиназын баруун хойт талд ах дүүгийн найрамдалт анд зөвлөлтийн хэлуун тусла энаар бүтээгдсэн металлистын технни мэр- тэнлэийн єуртуулийн үүдэнд бчтол гоё сай зан барилгатай шилсон хаалгаар Өхилд, жөр- гууд баяегаланзай гарч байлаа. - МХЗЭ-ийн тэмдэг эигэр дээрээ гялал зуулсан нэг өохий ямар таг ва! "Төнарийзн 1 дүгээр ангийн Юва ЗХУ-д явшх гэнЗ. --Ямар сургуульд явах гэнэ? гэн петев взог нь асуулаа. --Эненурсээр зуршлага судалж сар зэл хам явах байх. р - Ямар Юраг хэлсэд байгаа нум бо? --Яагаав? Сайн єурлахраай. -Манай еургууялас хэдэн хүүчэн явах юмбэ? ---Яйнхньээлтшинд:9 хүүхэд явӨл тонэ. Хойтон тєлийнтэд сь янач нуусан тэм Зєоссєосососеоесоофсфососоє со ӨФоөфФөфФӨОФӨӨСӨФ “Өвөт баяр бөлж байдаг тэнэ уож ярилаа. болж, зүйлдвэрийн газар зоөрондоо ярилцан Ашилзан бөлөх/ хү: Й ЄОНДО ЖӨҮЛӨТНӨҮН сувагч Юратай уулалаа. 22 --Би 7 дугаар айгр зөтєвөд, өөрийн с8- налаар со сургуулийн тонарийн ангид чарєвп том. Мамай єургууль ёстай єайхан. сургууль зүү. /Дөтрао цахилгаанчин, 10-. Лиркэн нарьчин, гагмуурчин, слесарь», оиолвоч 0 иар бэлтгэдэг ангитай. Сургуулиа төгсөөд. “Суурь машины даргэд чин ажиллана 19-| зоос хөёр жил удаан юм шиг бодогдох юм... -- Намайг ЗХУ:д явуулна тэсэн. АаЗВ,. ээж, дүү зар минь дуулчихаад нөд шиг л. ЧОрад ажилчиг чиниллах, авд Зєвлєгзү өрөнд зөчилөх ДЗВ. лоа өгөөд л энэ 6) , цаэк тов тэнэ. оын Гэ” (Баатарлаг хүүгийн хухай сурваажлака) газрьт Тэн зон бо. о савслаганд зэрэглээ ирвэл адаж «байсан , алга нээ Хөрвөэ дээхий амьсгал мэт гайхалтай нам гүм рийн хаяа алсаараа бип онтүү у зран твасорч өаиснаа шөрөө өдодсч ЭХ- эюв. Удалгүй пар бүүдийн харагдах гүй болов. Төрөлх говь. путлиннаа “байгаль, цаг агаарыг үргэлт сайхан байдаггүйг арвай тастай жаал хүү "Төмөрмөнх апдахгүй. Өгулөө, тэр өөрөө хөвнө хариулжээ. Хоөнпо хариулж ягах д ХЭДЭН ФиН- мийн өмнө нутаглаж байсан Улаан хүрээтийн бууцан дээр өчиж багадаа тоглож байсан чулууи «гэрэ-ээ хайв. Чулуун «үэрэ-ийн “буурь тэмдэг тө- Өрийг байх боловч түүлий хайртай "«турван бөхт тэмээ», «машин» тэх мэт зулзуувууд нь тэр гэхийн тэмдэг -алгаг байжээ. Эвэгбол-он энил улиран өнгөрснийг тээчианэ. Түүнийг, үеийн -багачуудтайгаа зулууггар гэр барьж “хөтлөж байснаас хон гурван жил “нүүдлийн нуваа мэт нувран өптөрчээ. Элэ гурвал илд хурга имшгтэй “хөө- цөлдөн хээр талаар таваргаж явсан жаавяхүү ардьчг сургуульд орж даруй гуравдугаар азтид сурч байна. Тэ? хураасан зайн, Тэнэ- аа жо4-6о606г60-6-606-0-Фс806 Фс0-00 3. Цуужин хөөргөхөд бэлэн 76-0-6-6-6-6-66-08 0-0 -6-6-6-0-6-6- 0-6-6-6-6-6-6- БОЭД гуравдугаар улирлын өмралзаарю гэртээ ирж нэгдлээ х байгаа зэжийнхээ гзияж ус гаа нь энэ юм. Тэнгэр уяам харалхуйэж, иирүүсэв. Төмөрмөнхийг ниө авчирч хургаа хє ГЭХЭД нь ЗэЖж нь --Тэнгэрийн муутай байна. хөн риуяж салхи үлзэр хо- үзээд явах хөлдө Гэрээс бөлөхгүй. Ээж иь явсан пь дээр гаа... гээд дээл. давхарлап. өмсөөд хоиио туун гарчээ. Т эрменх иялх хургануудаа гэртээ өр хашааг хучиж янзаллаа. Гэвч түүнийг авч шидэл єИ алдап туууги! байлаа .ТТүүнтэй хань болох хүн эмЗэ, таван настай дүү хоёр нь Сайв. Дуү нь хдол нэхэв, Цай чанаж зэ дүү хөёроо цайллаа, Салхиид япндай хяхтиан, тэрийн дэзвэр юмаар ба нх байгаа зом ин ад пад хий) эр улам Р эмиилиилий БШзаггон харанхуйлж гэртэх ёза хавагдахтай, үгүйтэй боллоо. Лаа барилаа. Эмээ ээж нь царай барайлтаэ эвөнө єөд хялайни харстаа Хонь ирж байна уу? Чимээ заг наж бай гэж сэтгэл зөвш “өгүүлэв Гарч чимээ чагна 21:22) л хаалгандаа угз татагдтлхса яс юл авав- чулуу хацар нүүрийг хуурдан, зу 1 эрэхээс гөөр ну ч үл дуу! мын төдий ч цаг дах юм үл харагдана. Явсаар хашаа хүрлээ. Хөнь нь иреэнгүй ээ. Гэртээ өрж чагтатгаа тадаслал Гар хүрсэн юм бүрээс чад вад хийж, өч тялал- зана. Хаяанд хураалттай зан 986- ревс батана анах гэзэн хүч хүрсэнгүй. Япдан чаяран, заржигиаад байхаар нь-авзал, тэрээр нүүрэн утааВөвнөо. Эмээ пь -Болохоо байлаа. “Багазаар ту- лаарай! тэ хашгирав. Дээю хартал тоопонвт нь төя ну зөугүн ини сууж байв. Гэр яь. инсэх тэж, байгаа Юм эниг оволзоно. “Увь хана пажигнах лиг болов. Агшин зуурын -дөзөр ус- Х0ММУНИЗМЫН.|/ ЧРГОД 23 бан ко бан-» наа хэрхэн гүй болөхөор нь ттгэлпиг « Хөвтны бөөн ь н Цас өрө рэнгэрэж зарругун цөмрөн угнэх тэ 1 хэмнэнэ тулан авлаа ТТэө зураалттай гуман сдөрөөс тас авснаа өөрөө ч мэдсэн Шөнө болжээ. Хонь майлах энпг түргэн тарлаа. Түүний ганц «ээж» гэсэн бодол 30113. Гэтэл «эдэн хонь пуруунаас заан уал мэт моэ нь тасран иржээ оч тялалсаж, харагдана. --Өдий хүртлээ ийм шуурга болс ыг ээвүй юм байна. Бурхан минь! поргохгүй бол Авирмэд маань алзахгүй байгаа гэж гүвтцэн Эмээ, дүү хоёр нь нойронд дийлдэв. ”Тооноор орж ирсэн салхи лааг, иь цохийс унтраалаа. Шүдэнз рээд олсонгүй. Тэр шөнийх 211117) Бна - ен яана, Э зарах хуй мын яс мм шиг аранхуниг үзээгүй їнит ФОрөн даэрээ. дэмин 1 улуу тооиоор: өрж: байв. - їїеөнө дунд асралт эхийнх вь дуу чиит боллоо. Тэр дуу, харан- анг байсан сэтгэлий нь гүнд баяр рийн тарал гэгээ болон гийв... Би Өмнөгөвь аймгийн Ханбогд су- бага сургуулийн гуравлу- гаар ангийн ниопер Авирмэдийн "Үө- мөрмөнхтэй уу үэлжилсэн яриуясан зөм.Түүлний эл явдал эрс баатарлаг үйлс мөн. олоп шууртын зая: өрөөн хөиөг ур- тухай Арван настай тэр вионер ээжийгээ. малтайгаа цуг хүчит ївуурганд уруудан зээр хөн6- сон эзөнө, эр хүний єамбаа зөриг кар- кап эмээгээ, дүүгээ, тэрээ аюузяаас авар”ад. Түүнээс эрсэдүйд ямар мэргэтил- | 22: 12:372:41:20:2Х573 --Би авиа -бөлөөд авуучий ҮЭЕ. -8-8-0-8-8-0-0-0-8-8-4 « 4-6-4-6-6-68-8-08-6-8-6-6-8-4-6-8-8-4 6-6-4-6-4-6-6-6-4-46-4 «-6-6-6-6 Є-.о6-6-6-6-6-6-6-. ӨНӨӨДРИЙН ХҮҮХЭД-МАРГААШИЙН Бид наг сан бритатын тимүүд 4. Хэнтийн ендєр ууланд... --Зөвснө. Эр хүнийг олдог !бӨрон! | Мэнэй тусгай сурвалжлагч Д. ЖАРГАЯСАЙХАН ” “Тэвэл сүргийн сурваржлата ! ! ї -42-42-9Д90 ЕН Чоэно 1 118 01/8/ 84874 ХАВТГАЙ Г рийн тэмээний өвөг дэг хавтгай вь Азийн элсэн цөл товьд зохицон амьдардаг туурай- тай ховор амьтны пэг нь юм. Одоо дэлхий дээр зэрлэг тэмээний хоёр зүйл байдгийн идэг нь монгол орны хоёр бохт хавтгай, пөгөө пь Ази, Африкийн нэг бөхт тэмээ юм. гэж нэр- Хавтгай нь манай орны Алтайн цаадахь их ховнудын цолийн оүс тухайлбал Хойт тал нь Элст: мян- ган төвь, Хонин ус, “үүн тал Нь “Атялат туур, Аяс богдын ар, Их ба- га таяны пуруу, түүнэас урагш Эд- рэнгийн туруу, Сэгс цагаап. богд, Нарийн хөхийн хоолой, Зууч мод, Мяпган төөроп, Онь.. Отгоны хоо- яой, Цэпхэр Номипгийн говь, Ца-. "хаангдарсний ус, Азас: Чингисийн , “уруу, Харгхайрхан, Шивээт улаан уул, Балганат зэрэг газраар эрт, | явэр уеас эхлэн пулагшиж амьдар- саар иржээ. Иутагшилтын «байд-: ялаас үзэхэд ияшиндээ шар бор бу- жарктана, хөхүүл, тоана, заг, мөрин, хөпин агь, баглуур, харгана зэрэг урхамал, говийн хужир, їгүү болон тус /нөхөм “бараадаж рутагладаг. 300 гүр хүртэл ус уудаг учир ус чуулгүйгээр олон. оног амьдарч “чардаг бонцгой талтай юм. Хавт- хайн биеийл бүтэц уаянбар нь гэ- їрийн зэмсэтэй их төсөөтэй боловч чөвөрмөц тал!бий, Бие нь гоолиг “иэвэрхэн, бөх пь зинжиг, зогдор гь фогиновтор: (бараан хүрэндүү сөнгөтэй, тачир нөөстой, шилбэ “нарийн цэх, толгой. “шөмбөгөрдүү збайдаг. Холын “бараа харж, чимээ -анир авах салхидехдаа онцгой сэр гэлэн амьтап зом.1959 өнд Өмнө- "говь аймгийн ТРост сумын «Оч нэгд лийн» хоёр дугаар бригадын тэ- “мээчин!Содномдоржийн тэмээн сү- (рэгт гурван хавтгай пийлж үү- гизэс “нэг тором үлдэж тэмээтэй ижилссэл байна. Түүнчлэн Говь-ал тай аймагт завтгайн буур, торомыг “удаа дараа барын маллах явдал гарсаар байна. Хавтгайг агнаж мах, сох тосыг монголчууд эрт үеэс эхлэн ашиг- лаж ирсэн учир нэг үе хавтгай хо- вордсон боловч түүнийг агнах явд- лыг БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар цаааяай зогсоосноор одоо илээд өсч байна. Э. ТЭГШЭЭ 255, л М422777227222(27222727077777) 1-2 1 2 У/У/АГ/Ү ЛА ЛГҮАР/1УУ8К1) 2//77УУЛ46 ФС (22772772227222372772 ? Р шл- 24///1/117121), 7үрээхш2212-, ӨгУүллэг:-тчцунд Ингэн сүүний буцалгаа гэдэг үү, бохь зажлахаас хавьгүй сайхан амт- тай юм. Би ингэн сүүг хөөрүүлж хийсэн тэр буцалгаа гэгчид тун ч дуртай болжээ. Намайг хотод өссөн болохоор ч тэр үү хааяа эмээ дээр ирэхэд эрхлүүлэх нь ямар сайхан гэж: сапана. 3 Би буцалгаа уух гэж шар пигэний хээ дэргэд өглөө бүр очиж хари зог- сопо. Би тэндээс гүйж Молом гуайн- даа орно. Тэдний ингэ ботголсоц хир пь ингээ сааж буцалгаа хийнэ гэж ер үгүй. Гэхдээ л би тоу магад гэж горь- доод Сор ходоодоо ушшуулан буцдал- гаа өгөөч гэж дотроо гуйгаад л бос- сон хөдөлсөп хүп бүхнийг иүдээрээ харуулдаж сайртай гарынхаа эрхий хурууг пмчин тонгойно.. Молом гуайг эзгүйд л ингэж орцо уу гэхээс тэр хүнийг гэртээ байхад бол шон- гүй билээ. «ХУРГА МИНЬ ӨСӨӨД ХОНЬ МААНЬ НЭМЭГДЭНЭ БИ ӨСӨӨД БААТАР БОЛНО». Д НАЯНТАЙН авсан гэрэл --ы А-46680 Молом гуайнхаас Лхам эгчийнд би очно. «Хэлгий уураг идэх үү?» гээд сайхан чанаж цэвцийлгэсэн сан- тай уураг өөдөөс барина. Уураганд би дуртай болохоор зөндөө иднэ. Уу- раганд цадаад цодойж гарахдаа би бас нэг юм мартчихсан мэт эргэж харпа. Лхам эгч түүнийг мэдээд «Бө лоогүй ээ чи минь. Манай хүрэн гунж дөлгөж сая бууранд гарсан. Одоо жил гаруй болохоос нааш бе- цалгаа горьдолтгүй» гэнэ. Лхам эгчийн нигэнүүд яасан удаан ботголдог юм бэ. Түүнээс бїни над заавал буцалгаа хийн: өгнө. Тэр ннгий нь түргэн шиг ботголуулиж Солдоггүй том байх даа гэж бодон гомдонгуй сажилсаар гэртээ ирнэ. Нэг удаа намайг тэгж уравгархан ирэхэд хошуугаа уншуулсан өөдгүй муу нааалаа даа гэж эмээ ээж минь өрөвдсөн байдалтай харш, «Миний муу хүү хотоо тойрчихоод прэв: үү? Молом гуайнх нь буцалгаа өгөв үү.?» гэж асуулаа. Би эмээдээ (Чу- нирхан «Лхаа эгчийнд уураг идсэн харип Молом гуайнх л буцалгаа бөг- сөнгүй. Буцалгаа олн уух юмсап, Эмээ! олоод өгөөч дээ» гэлээ. Өмээ-минь намайг өрөвдсөн ЯйзЗ- тай харж баахан дуугүй сууснаа. «Муу шар ингээ Молом гуайнх нь хавираа хөхтэй солих уу даа» гэж хэлэв. Мо- лом гуайн «хавираа хөх» гадэг ингэ нээрээ ботголсон шүү дээ. Тэднийх тэр ингийг хүнд өгчих юмсан гэж ярьж байсныг ч эртээд би сонссон. --Тэгье ээжээ. Тэгэхдээ шар ин- гээ ботголохоор нь эргүүлж: авна шүү гэж намайг хэлэхэд, --Нэгэнт хүнд өгчихвөл эргүүлж авч болохгүй шүү дээ гэл: ээн: шийд- мөг хэлэв. Түүнээс хойн даан ик уд сангүй нэг мэдэхэд эмээ ээж маань солио хийгээд «хавираа хөх»-ийг 88- чихсэн над сайхан буцалгаа хөө- рүүлж: өгөх болов. Буцалгаа уугаад миний гэдэс ца8- даж баярлахдаа хавираа хөхийнхөө урд очоод хөөрхөп ботгоны нь їшөм- бөгөр хошууг үйсэн: сөгстол «Хүүе яадаг билээ, болохгүй» гэж гүй,яргуйн тухай байдаг шүү дээ. с ТОХИОЛДОНО. Яргуйн тухай улам нарийн мэдэкийг хүсэж байгаа та нарт мапай оронд ургадаг яргуй цэцгийн зарим онц, логоос товч хэлж өгье, чимдац гүйн ирээд намайг Г шүүрэн авав. «Хавираа хөх» муу сангаа ХӨ- дөлбөл хавирч тийрдэг учир эмээ ээж минь «Түүнээс хойш үүнээс цааш бүү ойрт» гэж над захи. Нэг өглөө би нойрмог Сосч ирээд, саванд тавьсан хүйтэн |буцалгаагаа уун: байтал эмээ минь болсоор орж ирээд хувинтай сүүгээ золтой л ас- гасапгүй, газар тавьж тонгойн суув. Эмээ ээж хавираа хөхийг саах гэж яваад хавируулчихжээ, Эмээ шпнь бөөрөө дарж хэсэг ярвайн сууснаа мэнчийсэн царай нь шингэрэн -00с0- ход би цөмийг мэдэл, --Больёо ээжээ, яасан муухай тэмээ вэ гэхэд ээл намайг хайрласан атлаа хатуу харж, Ё --Зүгээр зүгээр. Эмээ нь муудаа л ингэпийхээ олиггүй занг хөдөлгөж байхгүй юу. Түүнээс биш мал гэдэг чинь бас ухаантай амьтан шүү. Ма- лыг муулж болохгүй гэв. --Тийм ухаантай юм,бол ээжийг ми нь тийрдэг нь юу вэ гэж: намайг эр- гэлзэн асуухад, -о(Эн! Миний хүү..гээд ээж минь намайг өрөвдөн харав. Би эмээ ээл: шигээ малчин болбол хавираа хөхтэй хэлээ мэдэлцдэг болж түүнийг ганц сайн загинах сан гэж санаад --Эмээ! Би яавал малчин вэ? гэж. асуулаа. --Малын эрдэм гэж. сайкан -эр- дэм байдаг том. Миний хүү ээжийгээ дагаж яваад сурах байлгүй гэв. Би ямар ч гэсэн төр «Хавираа хөх тэй» учраа ололцдог л болно доо, тэгэх арга юу билээ? гэн: Сас бодов. Р, ЦЭВЭГМЭД болох ЯРГУЙ . Хүүхэд та иар яргуй цэцгийг сайн таньдсаар барах- Цэнхэр хөх яргуй Цэлмэг тэнгэрийг дууриагаад Турьхан хөөрхөн Оне нь Урьхан салхинд ганхаж байна-гээд я дуулах дуртай Манайд хөх, шар өнгийн дэлбээтэй хэд хэдэн зүй- лийн яргуй ургадаг, : Хөх яргуй нь Хангай, Хэнтий, Хөвсгөл, Монгон-ая- тай зэрэг нутгаар элбэг тархжээ. Ургахдаа уулын, хээр тал, чулуурхаг толгод, хааяа, ойн цоорхойд ч то- хиолдоно.Шар яргуй нь тархацын хувьд хөх яргуйнаас бага юм, Хэптийд нилээд элбэг, бусад нутагт ховор Яргуй хамгийн түрүүнд цэцэглэдэг ургамлуудын нэг бөгөөд дөрөвдүгээр сарын сүүлч тавдугаар сарын эхээр цэцэглэн: эхлэнэ, Тавдугаар сарын дунд үеэр гүйцэд цэцэглэнэ, Цэцэглэснийхээ дараа иавч болон бусад эрхтэн нь томорч, хөгждөг онцлогтой, Хос биш, өдлөг хэрчигдсэн иавч иь үндэс орчмоосоо ургана. "Тиймээс тэвэг навчтай гэнэ. Дохиур, үр боловсруулах орны тоо олон, цоморлигийн навч байхгүй, дэлбэ хэн бэрийн эпгийн шадар эрхтэнтэй ургамал юм, Өөрийн хурц тод өнгөөрөө эрвээхой болон бусад шавьжийг биедээ татан тэдгээрээр тоосоо хүртээнэ. Ямаа яргуй хөөгөөд гүйцэгдэхээ. болилоо гэдэг мал- чин хүний үг жирийн нэгэн үг биш учиртай үг. Тури, ядарсан мал хавар эрт яргуй идэж амархан тэнхрэнэ. Ямаа хонь тун. дуртай амтархан иддэг. Үхэр адуу ганц нэгзэр бусад ургамалтай хольис иддэг. зураг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэаййн комбинатад хэвлэв, Л С.СҮРЭНГОЧОО өөсэөөөөөӨөөфӨӨӨӨӨӨӨРЭӨ 171) ЛЭ СГҮУЛЛТЛГҮЛ “Ч. Да1д ММ414 44 Ч, ЯХАМСҮРЭН Төрийн нагналт, яруу найрагч АЛТАН ЗУЛ ЦЭЦЭГ 1Кирэнвсэн горхины. хөвөөнд 1Иишгдхэп погооп зүлгэнд Алтан зул цэцгүүд 5 Ариухан гоёор цайгана. Саруул наранд нвээгдсэн Сансар тэцгэрт зэмүүлсэн Алтан зул цөцөгтээ т Алаг зүрх нишээ хайртай би! Гал шаргал өпгөөрөө : Газар дэлхийгээ чимсэп Байгаль ертөнцийн урлагаа! Бахдам сайхан ургамалаав! Эх орныхоо талбаравс Эрхс одонд очихдоо . Алтан зулаа аваачаад Алсын гаригт тарина би! БОТГО ХҮҮХЭД, ХОЁР Гаябын говийн ягаахац бөтзө й Гадсаа тойрон буйлаад байна” 1їняийн замаар ээжээ харуулдач Ширтэн ширтэп буйлаад байна. Алсын алсад бэлчин байгаа Ачит зэжид нь хүргэн өгөкөөр Тэмээчиий хүү ботгыг хөтлөн Тэртээх замаар алхлан алхлана. "Тугал пүдтэй, турьхан биезэй Тун ч жаахан-энэ л ботго ( ГалСын говьд бурантаг сунгасан 5 Гапгап улаан ач болно. Тусч сэтгэлтэй, намхан биетой Тун ч жаахан энэ л хүүхэд : Алдар суугаа олиоо өргөсөн - . Алтан говийн тэмээчин болно . Ш, ЭНХБАЯР (Булган, тТөвийє хөёрдугаар цэцэрлэгийн ба) ” “МАЛЧНЫ ХҮҮ, БИ Талын малчны хүү, би Тавхан насандаа морь унасан юм. . Эмээлт морины эзэн болж Эх нутагтаа хүлгийн тоос босгосоц : юм. Намын итгэлийг биелүүлэх гээд Найман наснаасаа тэмүүлсэн юм. Унаган багаасаа дассан морио ” : эмээллэж Урамтай сайн малчин болно, би, Л. УЛААНХҮҮ Булган аймаг П, Ё.їШетиисиняй нэрээжит 10 жилийн дунд сургуу- лийн богийн «Ж» ангийн сурагч) НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ | 2212 Индекс--144820 :3: ҮСЭЭ 27 дахь жилдээ - 22.(1182) 5 р ШЕБ Ра лай.! Нэнцүлиилунүүтгүэллэг-----2------0--1--11----ш08ШИЫН Бу ДҮХХ 5 2 чартласоэ. 1971 оны зургадугаар сарын 6 ЗэсЭВЭӨБИБИМ 21 Хү нэ )| илэрхийлэл билээ. Манай ард түмэн социа | лизмын материг иикийн бааз / лахад 1Ү таван жилд (1966--1970) "их алхам хийлээ. Үүний нэг тод жишээ бол 2 манай оронд соёлын хувьсгал зудаШАУНЫ 70, хөгжиж байгаа явдал мөн. ТҮ таван жилийн төлөвлөгөөний жилүү.- 7 дэд нийгмийн амьдралд их үүрэг гүйцэтгэж . байгаа Д. Сүхбаатарын нэрэмжүү, Монго , лын Ипонерийн Байгууллага, МХЗЭ-ийн удирд: лагаар улам бэхжиж, эгнээ нь үлэмж өслөө. ! Мал аж ахуй, тариа ногоо, үйлдвэр ба- рилга дээр пионерүүдийн үзүүлсэн туслал- цаа их байна. Сүүлийн жилүүдэд пионер! сурагчдын дунд таван онц эзэмших, соёлч” нөхөрлөл болох, мэдлэг чадварын үечил, сэн дэвшил эзэмших, түүхт үйл ЯВДАЛ Угж: сан сурлага хөдөлмөрийн аянд гарах яв дал их өрнөлөө. | | ТУ таван жилд манай орны найман нас | тай балчраас найн пастай буурлууд хүр! тэлх бүх хүн энхрий хайрт эх орныхоо”! хөгжил бадралын хэрэгт хүч мэдлэгээ 830- | риулж, нам ,засагтаа хязгааргүй үнэнчээ ултгэлээ. Зуны дэлгэр сайхан цагийл эхэн зургаду гаар сарын Т-ны өдөр минай эх өӨрны нийслэл Улаанбаатар хотноо МАХН-ын ХҮ их хурал нээгдэнэ. Монголын коммунистуудын сүрлэг их чуулга болох МАХН-ын ХҮ1 их хурлын зүг манай өргөн уудам эх орны түг түмэн хүн хараагаа чиглүүлж, сонин хэвлэл, ра4- дио, телевн3, бүх анхаарлаа тавьж, гадаад дахь манай хань нөхөд баяртай ширтэж байна. Энэ нь зүй ёсны хэрэг бөгөөд манай на- мын ХҮ! их хурал, ХҮ их хурлаасаа хоөй- т энх үйл ажиллагаагаа нэгтгэн дүгнэж, БН МАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1971- 1975 онд хөгжүүлэх шинэ тавдугаар таван жилийн төлөвлөгөөний удирдамжийг бат лан гаргах юм. МАХН-ын ХҮ! их хурал, МАХН-ын 1 Төв Хорооны тайлан илтгэл, Намын Шал : ган Байцаах Төв Комиссын тайлан илтгэл. - БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, сеёльк 1971--1975 онд хөгжүүлэх таван жилийн төлөвлөгөөний талаар МАХН-ын ХҮ! их хурлаас гаргах удирдамжийн тухай илт- | тэл, намын төв байгууллагыг сонгох асуу? 1 3 дал, хэлэлцэнэ. Манай эх орон, хүүхэд бидини аз-жөр- галын маргаашийн - дүр экраг ююулши? Бь- гээн саруул байна вэ! ирэг” “Маркан- Манай намын их “хуралд "ЗХУ, ах дүү єөциалист бусад орны болон тадаадын ком “мунист-ажилчны намын олон арван төлөө лөгч оролцож байгаа нь-үнэхээрийн интер- нацмоналч их хурал болно. | | БНМАУ-ын хөдөлмөрчид, -Ардын хувье., галынхаа яруу алдарт 50 н ойг тэм- дэглэх босгон дээрээ Өөрийн намын ХҮ! вх хурлаас гарах түүхэн шийдвэртэй зөл-. гөх гэж байгаа давхар баярт, далай өлзийт энэ өдрүүдэд туулж. өнгөрүүлс Эн: замаа сэтгэл догдлон эргэн харж.байна. .. - МАХН-аар удирдуулсан монголын ард түмэн, одоогоос хагас зуун жилийн өмнө хувьсгалт шинэчлэл, нийгмийн. дэвшлийн замд орсноос хойш тэмцэл ялалтын на- рийн ээдрээтэй боловч яруу алдарт зам туулжээ. ! “Ардын хувьсгал ялах, феодализм, кө- лоничлолыг устгах БНМАУ-ын ардчил сан болон социализмын хөгжлийн нийгэм- эдийн засгийн ээдрээтэй нарийн зорилтыг шийдвэрлэхэд: МАХН, марксизм- лениниз мээр замаа гийгүүлж, зөвлөлтийн ард тү мэнтэй байгуулсан гүн бат Найрамдалд ямагт үнэнч явж, яруу алдрын замаа туул сан юм. Уле нийгмийн өөрчлөн байгуулах түүхэг уе бүрд тохирсон намын дөрвөн удаагийн ярограмм бол манай намын хувьёгалт сэтгэл сэв. хувьсгалт үйл ажиллагааны цөгцолсөн ! шийн сайхныг манай намын. ХУГ-их х лаас гарах шийдвэр улам ч яруу төд врий- гүүлнэ. Ё сул Лларт їїйнэ таван жилд сургуулийн масны бүх хүүхдийг бүрэн биш дунд боловерфж- төй бөлгоно. Таван жилийк эцэех бүх ёу- мын 80 хувийг бүрэн биш дунд “Сурту улэ- тай “болгож, сурагчдын нь тоог 270 мян- гад хүргэнэ. Улсын хөрөнгө. оруулагтаар | ерөнхий боловсролын сургуулийн 45-69 мянган суудалтай “хнчээлийн байр, улс, хєршөөоллын байгууллагын хөрөнгөөр 10000-гаас доошгүй ортой. өтуур. байр шинээр берйна. Тохиид “ЯЗргж.. сийн сургуулиар 37 . мянган чин бэлтгэж, техник мэргэжлийн 7 сур- тууль шинээр байгуулна. Шинэ тавгин жилд дээд, тусгай мэргэжлийн дунд бө совсролтой 20 гаруй мянган мэргэжилтэн бэлтгэнэ. МАХН-ын ХУГ их хурал, шинэ таван зайн төлөвгөтөөний түүхэн зорилт ч» мөнгөл эх орвы цагшдын хөгжилд үлэмж их хүчин зүйл өгөх болно. Туулж өнгөрүүлсэн замаа баяртай эр- тэм харж, бүтээн байгуулах сайхан ирээ- лҮй өөдөө зориг төгс алхалж байгаа манан єкпы хөдөлмөрчид, тэдний үр хүүхдүүд сови?й " талггрсан МҮ нх хураах чин. єг. Ч 4 бєєн сүл 45 НаЙн өвар хү рг: эж - ч « ажнля-. манлай МАХН-ынхаа . Ї - салбар болёон мал сүргийн эзэн болн, МОНГОЛЬ4 Н ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГААС МАХН, АРДЫН ХУВЬСГАЛ, МХЗЭ-ИЙН 50 ЖИЛИЙН ОЙ УГТАЖ ЗОХИОСОН АЖЛЫН ДҮН, ЦААШИД ТАВИХ ЗОРИЛТЫН ТУХАЙ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны -нарийн бичгийн дарга, нэрэмжит Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Дашдовдонгийн тавьсан илтгэл “Завхан аймгийн пионерийн зөвлө лийн.дарга С. Дулмаа, Төв аймгийн пионерийн зөвлөлийн дарга Ш. Хандсүрэн нарын хавсралт сонсголыг авч хэлэлцээд, Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн ГУ бүгд хурлаас ТОГ-- ТООХ НЬ: - Ё 5 НЭГ, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 жилийн түүхт ойнууд угтаж, монголын пионерийн байгууллага, түүний олон мянган пионер сурагчдаас зохиосон ажил сурлага хөдөлмөрийн ал жилт, МАХН, МХЗЭ, эх орон, ард түмэндээ өргөсөн тайланг сан- шаасугай. ХОЁР. Намын Төв Хорооны Д. Сүхбаатарын ЇХ, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны У! бүгд хурлын шийдвэрийн дагуу пионер, сурагчдын зуны амралтыг үр ашигтай өнгөрүүлэх чухал хэлбэрийн пзг пионерийн ба ХӨДӨЛ мөр-амралтын зусланг өргөжүүлэн материаллаг баазыг нь бэхисүү- лэх замаар пионер сурагчдын дур сонирхол, насны онцлогт зохиц сон соёл хүмүүжлийн ажлыг зохнох, төднийг малын хашаа хороо барих, өвс хадлан бөлтгөх, тӨрна ногоо хураах, сургууль орчноо то УРИАЛГА нөөц баялаг ашиглаж, өөрнйн аймгийн төлөвлөгөөт зорилтуудыг Ханган бие- лүүлэхэд, байгалийн нөөц баялгийг ашиглах цуваа сохнон байгуулж, тио- нер сурагчдын хүчээр яс бэлтгэх төлөв лвгөөний 60 хувь, сурамны арьсны тө- лөвлөгвөг 100 хувь биелүүлно. “Мөл хаягдал ноос 500 нг, стандартын бус арьс 800 ширхгийг цуглуулж улсад ту шаана. 9. Эх орныхоо “болон өөрийн сум, САА, орон путгийнхаа түүх ду 7 газраар бүх сургуулийн пионер с дын хол, ойрын тойрон аялал, экскурс зохион байгуулан явуулж, төйрон аял- лаас шалгарсан пионер сурагчдын той рон аяллыг Монгол-Зөвлөлтийн ахмад хувьсгалчдын замаар Эрхүү хот хүр- тэл явуулна. 3 ,10 Мал ан: ахуйг өсгөн хөгд хийн гол үндэс болсон өвс авалт, ургац хураалтын ажилд с дыг зохион байгуулан МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ, МХЭЭ- ийн Төв Хорооны У1 бүсд хурлаас ма- най орны эдийн засгийн гол үндэс бол сон мал ан ахуйг тогтвортой хөгжүү- лэн бүтээгдэжүүлий үйлдвэрлэлийг нэ- мэгдүүлж, материаллаг баасыг хөгжүү» лэх талаар дэвшүүлсэн сорилт, Сэлэн- гэ аймгийн Өсвөрийн “Сүхбаатарчууд бидний эх оронч санаачилга урам зорп- гийг улам бадруулж, байна. Нам засгийн хайр нвээлээр ав жар- галтай өсч эрдэм мэдлэг эзэмшсэн эрх чөлөөт, социалист шинэ монгол орны охид, Хөвгүүд бид намынхаа шийдвэ- рээр хөдөө аж ахуйд зүны амралтаараа ажиллаж, сайд єайхан үйлс бүтээхээ илэрхийлэн, үе тэнгийн нөхдөө урналж доорхи үүргүүд авч байна. Үүнд: 1. Социалист хөдөө аж ахуйн гол үр бүтээлтэй ажиллаж байгаа алдарт ахмад малчин заав, ээж, ах эгч нарын- хаа малч Хичээнгүй арга туршлагаас, цуцалтгүн суралцахаар малчдын залуу халаа бүлгийг хөдөө аж ахуйн нэгдэл, сангийн аж ахуй түшиглэсэн бүх єур- гууль дээр «байгуулан ажиллана. 2. Сургалтыг үйлдвэрлэлтэй, сурла- Урагч оролцуулахаас : ш. тадна зуны даалгавраар сурагч бүр гыР. амьдралтай. холбож, өсвөрийн таваас доошгүй зоодой бэлтгэж бүлгэ- “үеийнхнийг эрүүл чийрэг бие бялдар- маэрэзэ цуглуулан тооцож харьяа нэг- тай болгон хүмүүжүүлэхэд анхаарч дэл, САА, їпеф суурь, бригад, Фермдээ тусална. 11. Өсвөрийн үеийг бие бялдартай болгон биеийн тамир спортын сурагчдын дунд өргөн хувьсгалын 50 илийн ойгоор Сур- гууль, бүлгэм бүхэн өөрийн сум, хог, хороодын төвд ппонер сурагчдын жаг- саал, уран хөдөлгөөнт гимнастикийн тоглолт хийнэ. 12. МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ бүгд - хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлж, су- 8. Сурагчдын «хичээлээр эзэмшсэн Рагчдад ХАА, ялангуяа мал аж ахуйн шинжлэх ухааны” үндсэн мэдлэг бэх- ХӨГЖИЛТ, мал маллагааны арга,ажил- жүүлж, онолын мэдлэгээ амьдрал прак лагааг танилцуулж эзэмшүүлэх зорид- тикт -хөрэгдэж чаддаг чадвар, дадлага гоор 8, 10 жилийн сургуулиуд дээр олгох зорилгоор аймгийн 7, 8, 10 жин- ХАА-н кабинет байгуулж ажиллуулна яийн бүх сургуульд туршлагын талбай 13. Арнун цэвэрч, соёлч боловсон байгуулан хүнс тэжээлийн 20-60 нэр дал заншлыг сурагч пионер бүрт хэн- төрлийн ургамал тариалан туршиж, пио үүлэн пионер сурагч бүр үе тэнгийт нер” бурагчдыг зохион байгуулалттай багачууд, дүү нартаа үлгэр болж тэд- ажиллуулна. Сургуудь, орчноо цэцэр- Ний төлөө байнга санад тавьж, сайн яүгжүүлэх, зүлэгжүүлэх хөдөлгөөн өр- сайхан бүхнийг орчин тойрноосоо сурч, нүүлж диөнер сурагчдын хүчээр мод сайн сайхан бүхнийг орчин тойрондоо 4000, цэцэг 2500 ширхгийг тарьж ур- дэлгэрүүлэх чин эрмэлзлэлийг эрхэм гуулна. Ардын хувьсгалын 50 жилийн лэн ажиллана. 2-32223 ойд зориулан бүлгэм бүр хоёроос доош Сургууль, инонерийн байгуулла- сүй цэцгийн мандал байгуулна. га багш, сурагчдын зуны амралтаар хэ- 4. Төвлөрсөн томоохон үйлдвэр, хө- дөлмөрчдийн ерөнхий боловсролыг дөө аж ахүйг түшиглэсэн сургуулиуд дээшлүүлэх, бичиг үсэгт сургах, давтан дээр тионер сурагчдын янз бүрийн нас сургах ажилд бүх багш сурган хүмүү- НЫ бүлгийг байгуулан ажиллуулж үйлд жЖүүлэгч ахлах ангийн сурагчдын хү- вэр, хөдөө аж ахуйн ажил амьдралтай чийг зохион байгуулан оролцуулж, бүл танилцуулна. - гэм дугуйлан байгуулж хичээллүүлнэ. 5. Сурагчдын амралтыг зөв боловсон 15. Ерөнхий боловсролын бүх сур- өнгөрүүлж, хөдөлмөрийн дадлата чадва гууль өөрийн сум, САА хот хороодыг рыг нэмэгдүүлэх зорилгоор өдрийн хо- сурталчлах, сургуулийн үүсэл хөгж- дөлмөр-амралтын зусланг бүх бага сур лийн түүхтэй пионер сурагчдыг танил- тууль дээр байгуулж ажиллуулна. цуулах зорилгоор пионер сурагчдын 6. МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ, МХ зуны амралтаар хийж бүтээсэн цуглуул ЗЭ-ийн Төв Хорооны У! бүгд хурлын сан зүйлээр музей байгуулан түүний- шийдвэрийг амьдралд хэрэгжүүлж, мал гээ цаашид байнга баяжуүлж, тогтмол аж ахуйг дулаан хашаа байраар хангах ажиллуулна. - : ажилд сургууль, пионерийн байгуулла- 16. Сургуулнудын пионер сурагчдын та сурагч пионер бүр идэвхтэй орол? хөдөлмөр соёлын чуулганыг 9 дүгээр цож, шинээр 10 хашаа барьж, 20 ха- сарын сүүлийн 10 хоногт хийж знэ шаа «сэлбэн засна. " -уриалгаа дүгнэх ба аймгийн пионер су Ч. Эмнэг даагагүй сум, САА, нэгдэл рагчдын хөдөлмөр соёлын чуулганыг болох хөдөлгөөн өрнүүлж өнэ ажилд 1971 оны 10 дугаар сард хийж, Ардын пнонер сурагчдын хүчийг зохион байгуу хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой уг- лан оролцуулж, аймгийн хэмжээний тан зун цагт пионер сурагчдын ДУНД З0-, бүх эмнэг дааганы 60 хувийг сургаж хиосон ажлаа дүгнэж хөдөлмөрийц за- ЗИХЗЭ-ийн 50 жнлдийн ой, уламжлаат луу аваргуудаа. шалгаруулна. САА, ХАА-н нэгдлийг түшиглэн хө дөлмөр амралтын зуслан дөрвийг бай гуулж ажиллана. пионер ЕРӨНХИН БОЛОВСРОЛЫН СУР зохиож, ардын РУУЛЬ, ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛА- ГА, ПИОНЕР СУР. “ХАНДАЖ СЭЛЭНГЭ АЙМГИЙН ШПИОНЕРИНЙН БАЙГУУЛЛАГЫН/ ЗАЛГАМЖЛАГЧ ЮУ. ЧУУЛГАНААС ГАРГАВ. жөдөлмөр соёлын чуулганаар уралдуулг Сэдэнгэ аймгийн инонерийн бай- яа. : 2 2 гуулагын « » ТУ чуул 8. Алдагдал: кэвбдал, | байсангйн танд өрөлцөгсөд Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ. ЗӨВЛӨЛИЙН “4У БҮРД ХУРЛЫН ТОГТООЛ. нер сурагчид, залуучуудас лал явуулах тухай рооноос тодорхой заавар гаргасны да- гуу манай “сургуулийн хиргаа, пнонерийн бүлгэм өөрийн сум- нэгдлийн түүх нерийн ба баатарчуудын оролцсон тойрон хиолоо. Энэ зүйлийг мэдэж авлаа. Үүнд: кин, Х. Чёйбалсан уулын аргөврөор 500 гаруй цагааитныг дү хөож бутцохисон, 2:1921 оны Чойбалсан нарын удирдсан анги цагаант ны зарнм хүчийг Далангийн таар хөөн гаргасан, 8,1922 онд Нампан цамын анхны үүр лав. Анхны дарга жээ, 4. Намнан уулын ийн анхны үүр 1930 рын 17-нд хошууны вээ, Анхны дарга нь эмэгтэй Д. Цэнд маа байжээ, 5.1925 онд Намнан уулын хошууны бага сургууль тэнхим нэртэйгээр таван хүүхэдтэй. жээ, 6.Намнан уулын өвөр бургасны ам Ташгаан дэнж дээр 1879 оны 10-нд баатар Магсаржав төржээ. 7.1889 онд Намнан у тамганд (тамгын толгой тал занги гэгчээр Хатан жав ном заалгаж ба 8.1927 оны 9 дүгэ: р 1.Завхан айм: 13 ас ийн Тосонцэнгэ ангийн сурагч Д. Уртнасан, Х. “ЗУРАГТ: Онц сурлагатан хижуулах зэрэг нийгмийн тустай хөдөлмөрт өргөн татан оролцуулж, хөдөлмөрийн хүмүүжил, дадлага олгох талаар тодорхой ажил төлөв- лөн хийхийг Монголын Пиоперийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн тэргүүлэгчид, аймаг хотын пионерийн зөвлөлүүдэд даалгасугай. ГУРАВ. МАХН-ын ХУ!нх хурлаас гаргах шийдвэр, Намын Төв Хорооны ЇХ, Х, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Уу! бүгд хурлын заалтыг хэ- рэгжүүлэн биелүүлэх үндсэн дээр өсвөрийн Сүхбаатарчуудын сурла- га, хөдөлмөрийн нэг жилийн аяны хөтөлбөрийн дагуу амжилттай сайн суралцаж, тэргүүний сахилга баттай, хөдөлмөрч, ажилсаг чана- таар хүмүүжиж эрхэм нандин чанарыг нийт пионер, сурагчдад эзэм- шүүлэх талаар оновчтой, тодорхой ажил санаачлан хийхийг аймаг, хотын пионерийн зөвлөлүүдэд даалгасугай. : ДӨРӨВ, Пионерийн бүлэг, бүлгэм, зөвлөлийн уламжлалт ба до- тоод зохион байгуулалтын ажлын системийг “улам боловсронгуй болгон өөрчилж, сургалт хүмүүжлийн ажлын агуулга, үр нөлөөг дээшлүүлэн, пионер сурагчдын бие даасан бүтээлч идэвх, санзачла- гыг оргилуулан. МХЗЭ-ийн ХУ! их хурал, Монголын Пионерийн Бай- гууллагын «Залгамжлагч» Ш чуулганаа сурлага, хүмүүжил, хөдөл- мөрийн өрцүүнй амжилтаар угтахыг аймаг, хотын пионерийн зөвлөл багш сурган хүмүүжүүлэгчид, ХЗЭ, “пионерийн ажилтан нар болог нийт пионер сурагчдад уриалж байна. Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ, МОНГОЛЫН ПИОНЕРИИН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН ТУ БҮГД ХУРАЛ ТОЙРОН АЯЛАЛ Түүхт ойнууд угтаж сургуулийн пио- лын таван толгойд Хатанбаатар Магсар тойроп ая жав нас баржээ. МХЗЭ-ийн Төв Хо 9.Гуртын өвөр Цагаан бургасны адагт Хутаг сумын намын анхны үүр 1924 онд байгуулагджээ. Үүрийн анхны, дарга нь Ц. Дугарсүрэн гэгч байв, ү) 10.Хатанбаатар Магсаржав Гуртын овоон дээр дайнд явахдаа цэрэгтэйгээ ирж ялалт хийж тангараг өргөж, дайс наа дарж ирээд, ялсны баяр бахдалын ёслол хийдэг байжээ, Ы П. Ё. 1Цетин- 11,Хан жаргалант ууланд Хатанбаа нарын удирдсан ба тар Магсаржавын шарил 1927 оны байлдааны анги Намнап 9 дүгээр сарын 8-наас 1970 оны 11 р сарын 26 хүртэл хадгалагдаж байгаад эндээс Булгац аймгийн төвийн бунханд шилжүүлжээ, 12.Гучиин гурт, Гурван Хайлантай Хатанбаатарын нутаглаж байсан газар, . 13,Өвөр Могойн- голд Хатанбаатар. уулын хошууны Магсаржавынхан шуудуугаар ус татаж | (Баянцуурт) байгуу будаа тарьж байлаа. ї? нь Ж. Авирмэд бай 14.Баруун Хайлантайн “эх бууцайд | Хатанбаатар Магсаршавынх 1918, 1919: 1921 онуудад өвөлжиж байв, |. 3 15.1920 онд Хөхдавааны бууцанд Ха) танбаатар Магсаржавынхыг байхад Х. Чойбалсан ирж хоноод морь, дээлээ . солиод явж байсан баримт бий. Тойрон аялалд оролцогчид, “Намиангийн Хүрээ, э ний ор сууриар явис үзэж сонирхлоо, Тойрон аяллын төлөөлөгчид аяллаа . Дуусгаад сургуулийнхаа “хамт олонтой ! уулзалт хийлээ. : 2 Манай тойрон аялалд намын ахмад гишүүн Пунцаг оролцож зарим багана. бамбараас босголцлоо, Ингэж Булган аймгийн Хутаг сумын 8 жилийн ДУНД бичээч) 2Кар сургууль өөрийн сум-нэгдлийн түүХ | баатар Магсар лурсацын газраар тойрон аялал хий 5 лээ, сарын намын үүр, за дурсгалын газраар пио төлөөлөгчид аялал хоёр хопог зо тойрон аяллаар дараах 1, 192 1 оны зун н замын зун П.Ё. Шетинкин Х. тавилая хошууны МХЗЭ- оны 1 дүгээр са төвд байгуулагд хошууны төвд байгуулагд Бага цагаан булгийн зүүн 5 дугаар сарын ард Сандагдоржийн хүү Хатан лын хошууны Багш С. ЖИГЖИДСҮРЭН | Н лийн ДУНД Сургуулийн Ядүгээр! эннныс аймгийн “Тэлмэн сумын - Сургуулийн 4-ийн «А» а | СУрагч П.. Алтанцэцэг, М. Ц гацү нар 16 5, йн су ино Улирал дараалан онцсайн Цэнд-аюуш, Н:Маш!?3ЛЦав : 5 | .. 227 - соо Намын шинэ прог "тав: ! рамм, ГУ. таван жэлийд төлөн- Цхэлдсонс удирдамжийр баталсан МАХН-ын 15 Ду- хаммамарт сурдай Х2-7 өсвөрийн Сүхбаатарчуудын д . сурлага2гхүмүүжилд ши Ээ амжиг тууд гарлаа? хол Дд нэ шинэ амжиг -Энэ хугацаанд иж ондууд йнал 3 р їиЖ УД угтсан 3 жилийнал!и явагдаж, 6000 шахамжпнонер сурагчид «Таван о ом өэнь ОЛОХ 2 р сурагчид «Таван ои й --Соёлч нөхөрлөлийн хамт олон болох хөдол- гөөн өрнөж үүнд зөвхөн сүүлийн. 3 жилд 23000 пионер сурагч хамрагджээ. 8 Д. Нацагдорж тэмдэгтэн болох хөдөлгөөн өр- нөж, хүүхэд бүр. помтой нөхөрлөх явдал ослоо 5 - Их Лепиний мэндэлсний 100 жилийн ойгоор бүх ппонер Лепийч шүүлэг өгч. их онПууд угтаж сураага хөдөлмөрийн нөг жилийн нан явуулж таван жигүүрээр намдаа 200,000 гаруй пионер сурагч 5090000000ФО0020С0 МАХН-ын ХҮ их хурлын төлөөлөгч 1921 ойы. партизан Д.ЇЭзи-тар, Улаанбаагар: хотын барилга 4 трестийн талбайн ангийн будгийнбрцгадын ахлагч П. Пашха нар-тай нийслэлийн тэргүүний пцоне тайлангаа амжилттай өглөө, рүүд уулзаж байна. Баатар гуай Пашка нар тшонерүүдэд ахмадын хувьсгалт дайчин, хөдөл- ЭРДМИЙН ДАЛАЙД ЖИГҮҮР мөрч баатарлаг уламжлалаас явьж байна. Энэ жигүүр хичээл сурлагын чанарыг сайжруу- ГУ С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг. лех зорилготой. Үүнд хэл бичиг, тооны олимитад, 100 бодлого бодох уралдаан, сул, дундгүй аяги бү- лэг болох хөдөлгөөн өрнөж, улсын хэмжээгээр 104 хувийн сурлагын амжилт үзүүлсэн ХЗЭ-ийн үүр 156 байгаагийп 6 нь дучдгүн үүр, пионерийн бүлэг 935 байгаагийн 34 нь дундгүн сүлэг, салаа ЗУЭЛ байгаагийн 806 нь дундгүй салаа баатарчуудын багс аравтууд 4554 байна. --УЛААН БҮЧГЭНИЙ САЙН ҮЙЛС Жиг:ү. Бэ ОЭФФФФОФФФ(бФФОФФФОФФФФФФФФФОФФ “РэЭФФФоФФФФФФФОФОХЧОҮСФҮФФҮСҮҮФФФФФФЭФҮ ТЭГШЭЭ БАГШ ФЭФоФФОФФФФФО НАМЫН ИХ ХУРЛЫН төлөөлөгч Оо00022000оо0ФОФФООФОФ СООФО0)-0 006 Г“ЖУирА. Я й й 3 заг П - л -оо-- Сургуульд суралцана. мын хүн. 1946. онд Багшийн Сайн сайхан бүхнийг орчин тойрноосоо сурч, Багцтийн сургуульд гэж ха сургуулийн дэргэдэх гоо “физи 8 орчин тойрондоо сайн сайхныг түгээх уриан дөр риуллаа. Нөгөө эмгэн, кийн факультет амжилттай төгс 0 явагдан. " Хү9 Иш, эмээ нь жар гарсан. сөнөөс хойш Дорнод аймгийн 4 Сургууль, анги танхимаа, орчин тойрноо цэвэр» хойноо хот, үзэх гэж явж байгаа гсєвийн 10 жил, Улаанбаатар Ё эх тохижуулах хөдөлгөөн орнойс 93491 цэцэг нь энэ шүү дээ. Гэтэл чи нйм хотын арван жилийн нэгдүгээр 8 ЭуйД лд тарина алан ц АТ5 ас ЖУ. сэв була: бансуйн « Ч . 1 БҮТГ 11: 8 «: нн СЄ эзэн», «Цагаан алтны» Цувал- 4 с ас 87 ги ї Э/ дунд сургуул: авто сург наахандаа хот үзэх, бас тэгээд ВВС ы: ХХ цОйХЭ шэн. 3 нууд зохиож с кг хаягдал Мбос цуглуулж, сургуульд сурч багш болно гэ- арван шргадугаа: ур 5 630107 кг ноос улсад тушаажээ, нээ. Сайхан цагт төрсөн азтай дад багшилж 4000 гар 5 р, 5 : МИНИЙ ЭХ ОРОН--БНМАУ, АХМАД багш лийн арав гаруй жил нийс төгсгожээ, Тэгшэ: виа ҮЕНИНХНЭЭС ХУРАЛЦАЛ АЯМЦХҮҮГ Энэ жигүүр нь пионер сурагчид. өөрийн хайрт эх орон, МАХН, БНМАУ, МХЗЭ, ахмад үсийнх- ний тэмцлийн түүхт замналаас суралцуулах зө- рилттой, Пионерийн бүйгэм бүр сургууль, сум ор- ныхоо анхдагчийг эрж сурвалжлах, байгалийн бал- лаг нээх, гоо сайхантай нь танилцах ажил өрнөж, хол ойрын анлал 4250 удаа зохиож, 165400 гаруй ппонер сурагч оролцжээ - НАЙРАМДАЛ НӨХӨРЛӨЛ ЖИГҮҮР охин юм даа. Энэ сайхан газар путаг үзэж, эрдэм сурна гэ чинь жаргалын дээд шүү чээлээ сайн давтаж байгаарай гэж сургамжлав. Тэгшээ охиныг шуудангийн машинаас буухад хамт нутгийн хүн дагуулан Багшийн сургууль дээр хүргэж лэлийн арван зургадугаар сур- гуульд багшилж мэргэжлийн- хэз хичээлээр сурагчдыг 92-- 100 хувийн амжилттай сургаж байгаа ажээ. Шавь партаа элэг сэг дотно ханддаг хичээнгүй ажиллагаатай энэ багш МАХН ын ХУ! -их хуралд төлөөлөгчөөр 4 ООос0о0о9СоО0000000000С00: өглөө. Тэгшээ суралцах сур- ӨР 5 Ё гуульдаа ийм амархан ирсэн ссиго6 юэ. гэгшээ.. багшийн 8 Энэ жигүүр нь монголын пионерийн байгуулла- ээ төрсөн гэртээ эрсон: Цин сурга? сүмүүж үүлсэн 3000 га гын гадаад Харилцаа, ппопер сурагчдын интериа а дээ төрсөн гэр ор , Хмүүжүү ч цномал харилцааг тусгалаа. З Хоёр хоног гаруй аян замд хамт явсан хүмүүс аль хэдийн танилцаж элдэв сониныг хүүр нэлдэнэ, Тэгшээ охин урьд үззэгү зар. цутаг сонирхон 1 Хот, ям2 байдаг. бол? гэж олон - янзаар дүрслэн бодож явтал Ха- гний суйгу 2 тай сайхан болж, Миний охны сургуулиа ололгүй төөрчихөв дөө гэж. За- хиж байсан ээжийнхээ үгийг са наад Төөрсөнгүй. шүү. СУР гууль дээрээ хүрзэд ирлээ гэж баярлан. сургуулийнхаа бан шинг дахин дахин шохоорхон харав. Маргааш нь тал ирсэн нөхөдтэй нэгэн тасал-- гаанд мөр зэрэгцэн сууж байсан тэр өдрийг Тэгшээ эргэн санг хорь гаруй жил өнгөрөхөд ! гль улам олон сурагч сан барилгатай бол- гоё С э» гэж бахархан ярнх дуртай руй шавь нь уудам дэлгэр ор ны өнцөг булан бүрд багш, ин- женер, эмч, жолооч, малчин болцгоочихсон амжилт бүтээлээ дуурсгаж явна. Тэгшээ багш, Залхууралгүй оролд юуг ч сурч болно. Биеэ гГ гүй шаргуу хичээллэж чадва: тоонд муу сурагч гэж бай 2 гүй. Харин эхнээс нь давтахгүй явбал эцэстээ аль ч учраа олох- гүй болдог явдал зарим сураг чид байдаг. Хичээлдээ онц сайн суралцахаас гадна сайтай байх нь чухал. Бие бие сээ, ахмад настай хүмүүсийг Оо20 юоососоос0000о00000002000000000О0: хүмүүжил ! хүндэлж байх нь зүйтэй. Сайн 4 жу н эмгэн, ж: Бо1гүйсаєн Эяадм сөрж суу ажээ. хүн болбол зэж, аав, ачит гаад. “чинь улайчихнг аа. багш, нам, засгийнхаа ачийг 4 шингэн: айЧНХнФиин : 3000 ГАРУЙ ШАВЬТАЙ хамгийн сайнаар хариулж бай- | ) "уу "гэхэд "Гэгигээ” дД гаа нь тэр гэж хүүхэд та нарг 8, П нүлээрээ. бишүүрхэн . | -- Хорлоогийн Тэгшээ Дор- зохиж байна. : Н 1 ЭРүдээрээ Ыын Е нод аймгийн Гурван загал су- Н. ДАРИЙМАА 2 4 ? 1 -( 1 СЧД ЇЕ | Е МоАСОЛГ 2 . рг : “ӨСВӨРИЙН .. ҮЕИЙНХНИЙ. ЧУУЛГА ХӨДӨЛМӨ м.. 3 ха--9 2 55 дугаар сарын 26-нд Модсква-хотын пионерийн ордонд Зөвлөлт-Мон- АМРАЛТЫН Ё: голын өсвөрийн үецинхний анхдугаар! Чуулган боллоо. Монголын Ардын хуй алын 50 Айаанс- ойд -зоршулсан тус чуулганд Эрэ эчмөртээй ЗУСЛАНД ГАРЛАА ї найрамдлын нийгэмлэгийн гишүүд, Мовквагийн 461,259,397, дотуур байр- : . 7 2 Ч 3886 . Нэгэн жи! д. наа- дуус- тай 54 дүгээр сургууль, багшийн технинум. зэрэг сургуулийн пионер сураг- : ХӨэүүүл эрж ул СУхтд суу. Хот гүзэх. чид, оюутны төлөөлөгчид, Моснва . хотод суралцагч монгол оролцлоо. Чуулганы ажиллагааг Зөвлөлт- Захиргааны орлогч дарга Боян Степанович гаар оролцсон хошууч генерал ников зураач Ж.ЛШ, 7Кемаль БНМАУ- дын Яамны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга, Москва дахь Ё0 бичгийн дарга Г. Гэлэнхүү, мон. арга Ч. Сарантуяа нар баяр хүргэж үг хэлэв. |, ч Чуулганд оролцсон пцонерүүд, олон зуун зэл дээрээ урласан бүтээл зэргийг монгол анд Рооны н Монголын найрамдлын Ржанов нээв, Чуулганд урил- АЛ. Нислов, хурандаа генерал И.И. Люд- аас ЗСБНХУ-д суугаа Элчин Сай- ХЗЭ-ийн хо- гол пионерүүдийн бүлгийн БОЛЛОО Хүсч Элчин Сайдын Яамны төлөөлөгчдөд гардуулав. ж Чуулганы төгсгөлд Л.И. Брежнев, монголд айячилсач тухай өнгөт МнО сэтгүүл гарч, оюутнууд көнцерт тоглов. Т. БААСАНСҮРЭН пионерүүд нийгэмлэгийн захидал, хөдөлмөрийн хи- нартаа дамжуулж өгөхийг эхэллээ. нэгдэл дэх үнээ, гүү сааж, могоо явцгаалаа. 1 Н , | , 11 , Ї , . . 4 . 1) ЗУРАГ ДЭЭР: , ». 34 ? дэвшсэн охид, хөвгүүдийн зуны амралт Нийслэлийн 10 жилийн 28 дугаар сур гуулийнхан Төв аймгийн Заамар Хөдөлмөр-амралтын ланд гарлаа. Уламжлал ёсоор хүүхдүүд тарьж арчлах ажээ. Хүүхдүүд бас хотгүй отроор хонь хариулахаар явах юм. Хотын рүүд ингэж: МАХН-ын ХҮ1 их хурлын үеэр хөдөө нутгийн нэгдэлд 2 Хөдөлмөр-амралтын зусланд дөрөв дэх жилдээ нвж байгаа 9-ийн «А» ангийн сурагч Д. Тамара. . 28 дугаар сургуулийн баеш БАТСҮХ, ЧУЛУУН МИПБ нь 1970 онд Будапешт хотноо хуралдсал СИМБА-гийн Ш чуулганаар олон улсын хүүх- ДИЙН байгууллагын тэргүүлэгч гишүүнээр сонгогд- лдоо. Сүүлийн гурван жилд 800 пионер сурагч ЗХУ, социалист орнуудын пнонерийн зусланд амарлаа. Манай улсад эдгээр орны 364 ицонер, пнонерийн удирдагчид амарлаа. Манай: шїонерүүд Зөвлөлтийн болон ах дүү социалист орны 28000 хүүхэдтэй за хидлаар харилцаж, байна “ууж сум зус- пионе- туслахаар 22715:7277 ГУРВАН ҮЕИЙНХНИЙ ТУХАЙ Флдам чянгатай таг ЇЙ. ЭРДЭВНЭБАТ үйлс ны , дайчин зам.нал .. тай їл мэ! - : Ах -.мад үе минь мєнх дурс-гал » лай Ургах нарны туяа цацарса! Заяа тавилан “нь амтай холбоотой Улаан тугийн пнамираанд төрсөн! Залуу нас маанц, хиймор: Ажил үйлс нь дайчин замналтай олбоотой Ажмад үс минь мөнх алдартай 5 й к аруул манай ирээдүй болс« “йжил үйлс нь дайчин замналтай С Үл жинс БаН шАЛЛДас є «ч ч Өө шд 1м17 Ахмад үе минь мөнх алдартай 2 тЄЖ АХ Эр ЗГОЭЧҮҮЛХ, мин ХАР Аз жаргалын эзэн нь болсоп мн : ах зам.нь АВ Яс ан Ард түмнийхээ ивээлд төрсөн галгамж хонЧДООгОНД рїв Заяа тавилан нь намтай холбоотой Замниах зам ив холын хараат Залуу нас маань хийморь золбоотой Залгамж хойчдоо. бидг хайртай “ СҮлмылтаЛЕЛЛГҮҮЛЭЭл 227687 Өдуни нх. ЯРРНАВ ШИНЖЛЭХ УХААН, ТЕХНИКИЙН СОВИН 1 (4-7, А1 2-3 н ч, ! (- / Ь (1 18Ч ЛАЙНГҮЙИДЛИЙН Н Хүүхдүүд ээ! Гариг хоорондын урь 1нд эрчлүүр хэ) зайд таталтын хуч бараг байдаггүйг та нар мэднэ шүү-дээ. /Кингүйдлийн УЛААН НҮДЭН ГАРИГТ нөхцөлд ямар болохыг доорх асуул- їяллын азорилго-Улаан нудэн га тввр хариулцгаа! »иг-Э гаригийн тагалтын хуч дэл 1. /Кингүйдлийн нөхцөлд нэг сав- наас нөгөөд ус яаж юүлэх вэ? 3. Жингүйдэл ус буцлахад хэрхэн нөлөөлөх вэ? 3. Гариг хооронд нисэж байгаа пуужин дотор цагийг яаж мэдэх вэ? Бидний хэрэглэж байгаа янз бү- рийн хэлбэр дүрстэй, тоотой цаг хэ- рэг болох болов уу? 8. 4 Иислэгийн үед пуужингийн чиг- лэлийг яаж өөрчлөх вэ? 5. Ягингүйдлийн . нөхцөлд юмны хүнд хөнгөнийг хэрхэн хэмжих вэ? 6. Хиймэл хүндийн жинг яаж бий болгох 8: 7. Гариг хоорондын зайд ажиллаж сийнхээс гурав дахин багалгаарын даралт нь ч-гуч дахин бага юм. 1. Улаан нүдэн гариг дээр дүүжин тэй цаг аваачвал зөв явах уу? 2, Гар бууны сумны. тусах чадал дэлхий дээрх шиг байж чадах уу? 83. Дугуйчин хүү булчингийн ча» дал нь ижил байлаа гэж бодвол газар дээр байгаа шигээ хурдс чадах /5? 4. Улаан нүдэн гариг дээр авто ма шины бсол газар дээрхтэй адил аюул тай байх 4! 5. Усан онгоц усанд живбэл дэл хий дээр живсэн: шиг живэх уу? 6. Улаан нудэн гариг дээр өндөг чанааал га 34) дээрх шигээ аргицн болж чадах-уу? ХЭН ЯМАР МЭРГЭН ИЛТЭЙ ВЭ? Норнеев, Докшин, Мареев, Снобе- тов нар нэг хотын оршин суугчид би- тээ. Тэдний мэргэжил-талх баригч, эмч, инженер, цагдаа, Норнеев, Докн- шин нар хөрш юм. Тэд өглөө. ажил- даа” дандаа хамт явдаг. Докшин Ма- рееваас ах. ЇГСориеев пинг-понг тогло- хоороо Снобелевыг хождог. Талх ба- ригч ажилдаа явган явна. Цагдаа- гийн гэр эмчийнхтэй ойролцоо биш. Инженер, цагдаа хоёр ганц удаа уулз сан. Цагдаа түүнийг гудамжны хөдөл гөөний дүрэм зөрчсөн учир торгожээ. Цагдаа эмч, инженер хоёроос ах. ОЧНЫ ХҮЧДЭЛ ЯМАР БАЙХ ВЭ? Хур тундасгүй цагт пластмаас са- маар үс замнахад цахилгаан оч үсрэ- нэ. Очны хүчдэл ямар байх вэ? сэтгүүлээс ор- ЯЖ. ХОРЛОО «Технин молодеж» чуулсан “ҮҮНИЙГ МЭДЭХ ҮҮ дотор ав- 9 Нэг ялва таван "сарын 7600000000 авгалдай гаргаж, 12 галдай тутмаас нэг ялаа гарна. ? Хүр хорхойны авгалдай 56 хоног болоход туүний жин 56000 дахин мэгдэнэ. нэ 5 Махаар амьдрагч зарим нэг авгал- Фой хоногт биеийнхээ жингээс200 да- хин их хоол иднэ. 2 Хусны 20000 навчин дээр 680000 гаруй янз бүрийн шавьж амьдрана. Нарсны нэг ам метр холтсон.9дөр хүртэл цох болон авгалдай амь ёсрч байдаг. “.. Ленинградын. ойролцоо “өвс хөв- “ дөт нэг га талбайд 125 сая янз бурийн шавьж байна. 5 Зарим шувуу маш, ховдог Тэдний ихэнх нь хоногт бараг хээ жинтэй тэнцүү юм иднэ. » Ганцхан хөх бух зуны улиралд али мын 40 модыг хорлогч шавьжнаас ха»! гаалж чадна. » Хээрийн сарьгатгана зуны улиралд 1 килограмм үр тариа иднэ, Тэгвэл нэг ууль шувуу мөн хугацаанд мянга ор- чим сарьгатгана устгаж, ингэснээрээ” нэг тонн шахам үр тариа хуримтлуул на. 287 4-4С. ЧУЛУУНЦЭРЭ!Н түүвэрлэн орчуулав байдаг өөрийн- 11 АГ УТМИЛАС Ойн захад амарч сорүүрэжээт Одхүү түлтээ хотуул дээр тавив Ойн шувууд жиргэхээс өвөр Огтхон ч чимээгүй, дүнсгэр байв. Хулсан лимбээ Одхүү үлээхэд Хөєгүй ившгэхэн эгшиг уянгалав Үе,”үе салхи ,сэвэлзэж Үүргэлсэн өй сэржигиэн шуугив- ишиг майлахад Олхүү цочин лимбэдэхээ болив. Ижлээсээ: єалж, ойд төөрсөн тиг байх.гэж орчныг харуулдан Сайтар ажиглалаа.ер үзэгдсэнгүй Салхи тогтож, ишиг ч майлсангүй Ганихан майлдаг хачин ишиг вэ? гэж лимбэдэв Ойролцоох улиасанд Гайхсан Одхуүу дахин Үе үе салхи сэвэлзэж Үүргэлсэн Ой сэржигпнэн їшуугив Биесээ түшсэн хоёр улнасанд Битүүхэн дуугаар ишиг майлав. Хулсан лимбээ Одхүү үлээсээр Хөёр улнасыг тойрон харав Ил үзэгдэхгүй байсан мөртөө Ишиг улам майлсаар байв. авирч үзэх тэснээ Одхүү б Хїгоомжлов. н- бодтьё гэснээ Армян ардын 1, Үдэш ургасан цэцэгүүд Өглөө болоход хатна. 2. Усанд өоровч нөрдөггүй Урт модоор цөхивч уйлдаггүй. 3. Дээрээс: нь харсан ч чулуу шиг Дэргэдээс нь харсан ч чулуу ши Өвс иддэг мөртлөө үхэр биш, НАРЫГ ЗОРЬСОН НАЙЗ НӨХӨД Владимирск Галягаас, гаас, Ленинград-Светланаас... Мөснва-Света- гэсэн олон арван захидал Улаанбаатар х0- тын 439 дүгээр сургуулийн 7-гийн «В» ангийн нэгдүгээр салаанд ирдэг - бол- 211910 Тэдний дундаас нэг захидал задлавал Хайрт найз та нараас бас нэг захий хүлээн авлаа. Монголын пи0- нєр сурагчдаас түүхт их ойнууддаа өр гөх тайландаа танай салаа100 хувийн дүн: үзүүлсэнд чинь бид: чин сэтгэлээ- сээ баярлаж байна. у,Бвнай салааныхнаас ирсэн захидлууд бидНий цуглиулгыг арвижуулж, монг- 20Л“Оорны тухай танин мэдэхэд их нэ- ЗУРАГ ДЭЭР: Салаан дарга Б. Ог гонбаяр найз нөхдөөсөө ирсэн захидлыг салааны пионерүүддээ танилцуулахайр бэлтгэж байна. , ?2 Мордав ардын Учрыг нь оллоо гэж ДдЭВХЦэвВ. Майлдаг улиасны нууцыг Одхүү Магадлан бодож зөв тайллаа. Та яар бас тэр нууцыг Тайлна гэдэгт би итгэлээ. Тэгаад ч би та нарт Тэрний учрыг ар Ба АМАНД Өндөг гаргадаг мөртлөө тахиа бии Өөд уруугүй тэвхрэгч Өнгө ногоон амьтан. 4. Хөлгүй мөртөө гүйдэг Хүн: бүхнийг айлгадаг», Золкар ардын ї 1, Улаан бух Газарт хэвтэж Цэнхэр бу Тэнгэрт дэгдэнэ. ” 1. Газар дорхи хөгшин" 2 Ганган сахлаа Гадагш гозойлгоно. Нивх ардын Нуурыг тойроод Нилээд хулс ургажээ, Удмурт ардын Ойд төрсөн боловч Усанд амьдардаг Украин ардын 1. Уснаас төрсөн боловч Уснаасаа айдаг ! НЭГ ЗАХИДЛЫН ХЭСЭГ. мэр болж байна. Би монголхэл 2577 бичсэн захидлыг. чинь үдэш бүхэн иж сонирхон уншиж, дүү Олядаа өөрийнхээ чадлаар орчуулж өгдөг юм. Танай бүлгийн дарга, Эрдэнэтунгала- гийн орос хэл дээр бичсэн захиаг ма найхан их | сонирхон. уншиж .байдяаг. Цаашид Эрдэнэтунгалаг болон төнөй хамт олонд орос. хэлний мэдлэгтээ улам их амжилт олохыг ерөөе. Ленингард Светлана гэжээ. Энэ захидлын хэсгээс уншихад Б. Отгонбаяр даргатай нэгдүгээр салдфны хан Зөвлөлтийн олон сургуулийн 27 рагч пионерүүдтэй байнга харилцаж өмөе биенээсээ. сурч байдаг байна. в--------.. й - ----------- и ти НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Индекс-14420 х 29 ї " 11111113 113: 331131 27 дакь жилдээ 5 1971 оны зо зургадугаар сарын ЛХАГВА » 23 (1188) Үнэ 10 мө. Е ШИЛ инпииииинилии - МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ТӨРИЙН ТОВЧОО 58979 5212 МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На мын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ю. ЦЭДЭНБА” МАХН-ын Төв Хорооны Улв төрийн Товчооны гишүүн, Нд» мын Төв Хорооны нарийн бич- гийн дарга Н. ЖАГВАРАЛ МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На. мын Төв Хорооны нярийн бич- гийн дарга Д. МОЛОМЖАМЦ МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн : Ж. САМБУУ МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн С, ЛУБСАН МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Төвчооны орлогч гй- шүүн, Намын Хянан Шалгах Хорооны дарга 2 "4, ЛУВСАНРАВДАН МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Ня» мын Төв Хорооны навийн бич- гийн дарга П.ДҮГЭРСҮРЭН | 389986:236 758977 МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн Д. МАЙДАР МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч ги- шүүн, Намын Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга : Б. ЛХАМСҮРЭН Монгоя Ардын Хувьсгаат Намын ээлжит ХУ! их хурал зургадугаар сарын 7-ны өглөөний 9 цагт Улаанбаатар хотноо. Ардын Их Хурлын танхимд ажлаа эхлэв, МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоо- ны гишүүн, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. Самбуу товч үг хэлж их хурлыг нээв. Өнөө өглөөний хуралдааныг “МАХН-ын Төк “Хорооны Улс төрийн Товчооны мнг41 5 Натыа Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Молом- жамц дархалж МАХН-ын Төв Хорооны урил- гаар МАХН-ын ХУ! их хуралд оролцож байгаа эх дүү коммунист, ажилчны болой дэвшилт ард чилсан намын төлөөлөгчдөд баяр хүргэв. МАХН-ын ХҮ их хурлаас хойшхи хугацаанд дэлхийн коммунист, ажилчны хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн нас барсан хүмүүсийг дурсан их хур- лынхан суудлдасаа босож тэдний гэгээн дурста лыг хүндэтгэлээ. Их хурал тус хурлын тэргүүлэгчид, нарийн бичгийн дарга нар, редакцийн комисе, манда- тын комиссыг сонгон баталж дорхи асуудлыг их хурлын хэлэлцэх хэргийн төлөвлөгөөнд оруулж батлав. Үүнд: 1, МАХН-ын Төв Хорооны тайлан илтгэя. Илтгэгч нь МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ю. Цэдэнбал, 2, БНМАУ-ын Улс ардын аж ахуй, ооёлыс 1971--1975 онд хөгжүүлэх таван жилийн тө- лөвлөгөөний удирдамжийн тухай, 3. МАХН-ын Төв Шалган Байцаах Комиссын тайлан илтгэл, Илтгэгч нь Намын Төв Шалгаяч Байцаах Комиссын дарга Ч, Шаньхүү. 4, Намын төв байгууллагуудыг сонгох, Өглөөний хуралдаан дээр МАХН-ын Төв Хо рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ю. Цэ- дэнбалын тавьсан Намын Төв Хорооны тайлан илтгэлийг их хурлын төлөөлөгч, зочид анхааран тай сонсож үе үе алга ташиж байв, Өнөөдрийн оройн хуралдааныг МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны тишүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч дарга С. Лувсан даргалав. Оройн хуралдаан дээр МАХН-ын Төв Шан- ган Байцаах Комиссын тайлан илтгэлийг (На- мын Төв Шалган Байцаах Комиссын дарга Ч. Шаньхүү хийв. : Дараа нь МАХН-ын Төв Хорооны тайлан илтгэл, төв шалган байцаах комиссын илтгэлийв хэлэлцэх асуудалд орж Улаанбаатар хотын на мын байгууллагын төлөөлөгч, хотын намын хо- рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Ая- тангэрэл, Сэлэнгэ аймгийн намын байгуулла гын төлөөлөгч, аймгийн намын хорооны нэгдү гээр нарийн бичгийн дарга Ш, Хасбазар, Улаан баатарын төмөр замын намын ба ллагын тө лөөлөгч, төмөр замын машинч, БНМАУ-ын кө- дөлмөрийн баатар Л, Ойдовням, Дорнод айм- гийн намын байгууллагын төлөөлөгч, Цагаан- овоо сумын намын хорооны нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Б. Цэ- рэндорж, Дорноговь аймгийн намын байгуулла гын төлөөлөгч, Мандах сумын «Социализмын зам» нэгдлийн тэмээчин Ц. Цэгмид нар үг кэ- лэв. МАХН-ын ХУ! их хуралд таслах эрхтэй 737, зөвлөх эрхтэй 47, бүгд 784 сонгогдож, тус ик хуралд 781 төлөөлөгч ирлээ, Манай намын их хуралд ЗХУКН-ын Төв Хо рооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Төв Хо- рооны нарийн бичгийн дарга нөхөр А. ЦП, Кирн- ленко тэргүүтэй ЗХУ-ын Коммунист Намын тө лөөлөгчид оролцлоо, Тус их хуралд Болгарын Коммуннет Нам, Унгарын Ажилчны Социалист Нам, Вьетнамын Хөдөлмөрчдийн Нам, Германы нэгдмэл Социа- лист Нам, Солонгосын Хөдөлмөрийн Нам, Ку- бын Коммунист Нам, Польшийн Ажилчны Нэгд сэн Нам, Румыны Коммунист Нам, Чехослова кийн Коммунист Нам, Югославын Коммунис» туудын Холбоо, Австрийн Коммунист: Нам, Бельгийн Коммуннет Нам, Их Британий Комму нист Нам, Венесуэлийн Коммунист Нам, Герма ны Коммунист Нам, Баруун Берлиний Нэгдмэл Сониалнст Нам, Данийн Коммунист Нам, Изран лийн Коммунист Нам, Энэтхэгийн. Коммунист Нам, Иорданы Коммунист Нам, Иракийн Ком мунист Нам, Ираны Ардын Нам, Испанийн Ком муннст Нам, Италийн Коммунист Нам, Кана- дын Коммунист Нам, Киприйн Хөдөлмөрчин Ардын Дэвшилт Нам, Колумбийн Коммунист Нам, Кост-Рикийн Ардын Манлай Нам, Лива- ны Коммунист Нам, Мароккийн Эрх Чөлөө, Сэ циализмын Нам, Панамын Ардын Нам, Параг вайн Коммунист Нам, Церугийн Коммунист Нам, АНУ-ын Коммунист Нам, Финляндын Ком муннст Нам, Францын Коммунист Нам, Чилийн Коммунист Нам, Швейцарийн Хөдөлмөрийн Нам, Эквадорын Коммуннст Нам, Өмнөд Вьет намын Үндэсний Чөлөөлөх Фронт, Бүгд Найрам дах Ардчилсан Иемен Ард Улсын Үндэсний ронт Нам ба бусад намын төлөөлөгчид оролц сон нь манай намын интернационалч эв нэгд-- лийн тод илрэл боллоо. Төгсгөл нь хоёрдугаар нүүрт "МОНГ ОЛАРДЫН ХУВБСГАЛТ НАМЫН ХУГИХ ХУРАЛ Төгсгөл бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав үг хэлж, МАХН-ын илтгэлд гаргах тогтоол, МАХН-ын дүрэмд за --.. | Жо 52:2-214 ХУ их хурлын шийдвэр, ТУ таван жилийн төлөв рим -чшэшсс явуу“ энэн оруулах тухай төгтоол, “МАХН-ын ХУ их хурал дээр ЗХУКН-ын Төв лөгөөний үндсэн зорилтыг хэрхэн биелүүлсэн МАХН-ын Төв шаллгы 3- ссүсрэнэииф нд Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Төв Хо тухай й Э-ийн тайланг намынхаа нх хуралд лан нлтгэлд, зруэвгэийашэү7 ви У-ын улс ар- рооны нарийн бичгийн дарга нөхөр Андрей Пав өргөн барихад хуралдагсад суудлаасаа Фосож шэшлст нан Ен трлєвлий ИЙН тэрүү лович Кириленко, Вьетнамын баатарлаг ард удтал алга ташив. й лэх ОттЛ лийн -: ТЭннЭВ.д р МАХ түмний элч төлөөлөгч, ВХН-ын төлөөлөгчдийн “МАХН-ын ХУ! их хурлын төгсгөлийн хурал- Н-ын ХУї их хурлаас гар гди “нэгэн тэргүүн, ВХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Төв даан Улаанбаатар хотноо Ардын Мх Хурлын дуутаар батлав. хэ чооны тишүүн, БНАВУ-ын Засгийн газрын Уешилы уутцын ыг шан 11-нд болов. Хурал Энэтхэг-хятадын хойгийн улс Ний тэзмц- Ерөнхий дын дааныг СН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр на- лий мжих, Арабын түмний тэмцлийг Е сайд өрчцөри, мж ер. Де. З хонь Бин бө рийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд зарын нэн шд МАХН-ын ХҮҮ их хурлаас дэм лон .ах дүү коммунист, ажилчны болон дэвшилт -. жих тухай таргах Мэ с Зөвлөлийн дарга нөхөр Ю. Цэдэнбал даргалав. Э! йг МАХН-ын Төв Хорооны Улс тө- ардчилсан намын төлөөлөгчид баяр хүргэж гүүг - дэгдлүүдн 5 Нөхөр 10. Цэдэнбал, МАХН-ын ХУ! их хурлын Товчооны орлогч гишүүн Намын Төв Хо- хэлэхэд нх хурлын төлөөлөгчид, зочид суудлаа : Ч гааг: рийн Товчоо рлог саа босож удтал алга нижигнүүлэн ташив. өдрүүдэд мавай орны нам, улс, олон нийтийн рооны нарийн бичгийн дарга Б. тун- : хийгээд аж ахуй, соёл, шинжлэх ухааны «одон шихад нх хуралд оролцогчид удтал алга ташин “Чїх хурлын танхимд гал улаан бүчээ тамн- газраас болон хүмүүсээс намын.нх хуралд аж- сайшааж, санал, нэгтэй, бахдаь...... ЕРТог руулсан тнонер сурагчид бүрээ бөмбөрөө дуу- лынхаа амжилтыг тлтгэж, М : : б Монго А. гарган золбоо хийторь төгс орж ирэхэд төлөө хурлын шийдвэрийг биелүүлэх зориг эрмэлзлээ Дараа нь нөхөр Ю. Цэдэнбал Монгол Ардын лөгч, зөчид суудлаасаа босож удтал алга нижиг илэркийлж: олон тооны тлэркийлэлт, захидал, Хувьсгалт їи:ХУ! их : хэлэв. нүүлэн ташиж халуунаар угтлаа. Өсвөрийн Сүх цахилгаан утас ирснийг тэдэгдэв. “өн ЗХУчзын Нөхөр Ю. 4 алыг БэДдЖ ш 22 байтарчууд танлай намынхаа ХҮїЇ нх хуралд болон зарим соцталист орны байгууллага хү- төлөөлөгч, зөчид "түүний тихаарал- баяр талархлаа цог жавхлантай илэрхийлэв. мүүсээс цахилгаан утас ирүүлснийг мэ- тай сонсож байн дайн танхим уулж байлаа. Да” ч Р хий : Комму- тал алга.ташшж, уриа ц - - ЗХУ-ын «Союз-11» хөлгийн нисэг Ханэ “ай З.Зоиад” Эф ”анйн--н: ООС й нь-ик хурлын төлөөлөгч, зо суудлаасаа чид манай намын их хуралд ирүүлсэн баярын 4 өд Африкийн туг | ЁО : : х НЭВЬллҮЙ цахилгаан утсыг уншив. Дараа нь ! сын нист Нам, тугалийн Коммуняст намын дуулал 5 Үр ХҮЇ их хурлаас сансрын «Союз-11» хөлгийн Нам, Бразилийн Коммунист Нам, Японы (0- жавхлантай дуулав. эрэлхэг нисэгчдэд илгээх харну цахилгаан ут- циалнст манай их хуралд баярын цахил сыг МАХН-ын Төв Хөрооны Улс төрийн Товчоо гайн утас ирүүлснийг мэдэгдэхэд тЕ ны өрлөгч гишүүн, Намын Хянан ШЇвлгак Хо- суудлаасаа босож удтал алга нижигнүүлэн та---/ рооны дарга, нөхөр Н. Лувсанравдан уншив. шив. Эдгээр цахилгаан утсыг уншихад төлөвлөгч, зо Сэрийн, Хөнирнилиийн, Өвлөн Африкийн чид «суудлаасаа босож удтал алга ташиж, зөв- Бомпунасх Ман, Норгуонхийн Конпуяасх Жин лөлтийн шинжлэх ухаан, техникийн гайхахинигт Бразилийн Компуинст Нам, - 5 : 1 амжилтыг бахдан алдаршуулсан урина. танхим Намуудаас ирүүлсэн баярын цахилгаан утсыг ТМАХН-ын ХУ! их хурлын хэрэг дүүрэн цуурайтуулж байв. 5 Улаанбаатар Хотын навиан байгууллагын төлөө жүүлснээр БНМАУ соцналнамын төгс лөгч нөхөр Ц. Намсрай уншлаа. ялалт өөд урагшлан дэвших замд том алхам ЭХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн Дарза нь МАХН-ын ХУ! их хурлын тайлан. хийх юм. ї - Б, 4 ї ПИОНЕРИЙН ОРДОНД -. ““МАХН-ЫН ХУ! ИХ ХУРАЛД ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДААС ӨРГӨСӨН БАЯРЫН Монголын пионерийн ордны үүд» рин жагсжээ. турван цаг Фолж байлаа. . 28 --Ардын хувьсгалт намынхаа Млэрхийлж хэлэхэд бахтай байна. Солонгосын Хөдөлмөрийн Нам, -- Манай намын түүхэнд алтан үс- гэзр бичигдэх-энэ их чуулганд Монко- лын 200 гаруй мянган пионер, баётар- Өмнөд-Вветиамын “Үндэсний чөлөвч лөх Фронт, Ик Британий Комшунист Нам, Чилийн Номмунист Нам, Греч кийн Коммунист Нам, Баруун Бер» ИЇЛЭРХИЙЛЭЛТ байгуулалттай танилцахаар өлөн мянган тнөнер сурагчид аялал хийлээ, зургадугаар нх хуралд Өргөн шонгол нутгийн Өсвөрийн багачуудыг төлөөлж нд Дөагнлсон хайраа өргөхөөр Догдолсөн сэтгалаэ өвөрлөж ирлээ. Чрэх оухан асрарчан холо -- Зунихаа ашралтаарва | лаал аж СЭ... ахуй, тарна ногоо, үйлдвэр барилга дээр 222) с Удирдагч “намынхаа их г2лдэнцЛБ2 ээс Фжиллан, турлага хөдөлмөр хоёрыг шит. “Ира рэ2С хөлбөдөг боллоо. ї4: “Рнэч 5 ОРНЫ НЭТ" Ажил зүйлсээрээ шалгарсан Ах, эгч комттунистууддаа Чин зүрхний халуун баярыг Гүн талархалтай дэвнгүүлж: байна. Ужсэг-эмшиигнлн х-ажиийлашкны рэл медальтан боллоо. 2 --гӨсвөрийн Сүхбаатарчууд бид л Аздлылал, солшалнон, 285 хайвнм 5 том Тор ХоройлмҮШ ТХ “Ихаэ “эоа Чин зүрхний халуун баярыг ЭэтүэЭВ меслүэхы 5 бүгд х на--имлнн Гүн талархалтай дэвшүүлж байна. тийн Ч таван Мєгг 2чацл1у22- 22-2лыллслиг - Ардын ялгуусан хувьсралын хиннийг “йсшєлэүт гэн -- Алдарт ойнуудаа угтсан тайлан гаа 230 шянган инеонер, турагчнд ам. жилттай сайн өгч, 400 шахам хүүхэд -ын Төв Зөвлөлийн влт, зэнгө хү МНБ рэлцэн ирэхэд шаонерүүд «Баяргхүр- | гэе» тэж давтан хэлзэд алга ташиж | угтлаа. . Г- Тионеруүд хүндэт зочид төлөөлөгч чиддөө амьд цэцгийн баглаа бариг удирд: Алдарт ойн босгон дээр лага хөдөлмөрийн яишнэ гяныхаа | та- ЮМй ухаанаа баяжгуулж: Монголын ппонерийн ордны ё жавнинах НА лла мэншил аг раанд итгэл зориг төгс орцгоолоо. Биеийн тамир спортоор лын танхимд хүндэтгэлийн: царс Диндины Сүхбаатар тэргүүтэй -5БИДНИН ХИЙСЭН ЭНЭ Бие билдраа чийрэгжүүлнэ. -нэсоны Эххэад Гсүсээх-- Мэьинилы йчин ахмы, Нэгэн Да шижннииирчрэнг БИДНИЙ ХАЛАА БОЛОХ ц.Занэнаариар 3 өргөв Биелэл болсон үйлс нь Идэвх зүтгэлтэй “эгнэсот л йл» Байдаг хүчээ Хүндэтгэлийн яврсаын зкагсаал дээр Ард о. минь амьдралд Их найдвар хүлвэж байна. --« Элдэв ах дүү намын тийслэг Алаг түрсийн ть жаргалд хөгжлийн тлхаанд Алтан тар зинг тийж байна. . Нам та, эгэл ардын шиннь нтгэл Нам та, эрхт олны шинь найдвар Төгөлдөр нам, төрөлх ард хоёр Төө зайгүй түмэн судасны хог”дотой Тэгээд ч намаа тЭл Ардын хувьсгалт нам гэдэг. Тагаад ч ард түмнээ бид Ачит намынхаа эх гэдэг. Их Маркс, Ильич Лениний 52 Итгэл бат тэгээн сургаалаар Хайрт тонгол өроп минь Харьшгүй тийтээр хашрагдаж Ленинч шүүлэг амжилттай өглөв. --Нам, хувьсгал, /МКЗЭ ийн ардын түүхт өйнууд угтсан 3 жилийн аяны ху тацаанд «Таван онц»-ыг эзамшигчид 8000 гаруй болж, анги бүлгээрээ соёлч төхөрлөлийн хөдөлгөөн өрнүүлэн 23000 иионер сурагчид хамрагдлаа. -- Төрсөн эх орныхоо түүх дурсгал үзэсгэлэнт байгаль, соцналнст бүтээн Тэтээд ч энэ нх хурал дээр Тэд маань бидэнтэн ирээд байна, - ДУУЛЖ БАЙ! БААТАРЧУУД! ДУУГАА ДУУЛЖ, АЛХААД МАРПН -- Бат журамт ах эгч нартаа Базатарчуудын баяр хүргэж байна. Хүндэт төлөөлөгч, зөчнд Ф0! Түэнгэл жаргал дүүрэн амьдралыг пшнь ЧЦэгнэж та бүхэн хараарай! Энхийн телөө төрсөн үрстэй Тэмнцэгч Вьетнамын баатарлаг хүүх- “Тэртээ Камбож, Лаосын батачуудтай Сэтгэл зүрх нэг байгааг Бсод ТИлгэл зориг хамт байгааг Итгэл зориг камт бай Их Хурлын индэр дээрээс Идэвхтэй сайн оролцож Аливаа цагаа шинглаж Авьяас билгээ хөгжүүлцгээнэ. -- 4лдарт намынхаа Ах эвлэлийнхээ илгээлтээр Ажилчин малчин болцгоож Ахмад үеийнхээ халааг Ахлын залгаж гхс БАДАРТУГАН! АН! АД. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИ монголын 4 БАЙГУУЛ төлөвлөгч шаснн Улаанбаатар хот, ПМОНЕР СУРАГЧИД 2 төлөөлөгчдийг лийн пионерийн 24 дүгээр бүлгэ. мийн зөвлөлийн шийдвэрээр хүндэт пионер болгов. Ах дүү намын зүг: гэлтнүүдийн энгэрт шионерийн улаач бүч намирч хүн бүрийн «сэтгэл хөдол гөсөн сайхан явдал болов. Тїдэр бөх« чүүд барилдав. 2 ний л Фронтын төлөөлөгч Данг Куавг Минь пионерийн ордиы захирал Б. Надмидад ад гионерүүд алга ташив, үзэхэд БНМАУ-ын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. Готов, МХЗЭ-ийн Төв ХО" тооны-нэгдүгээр нарийн бичгийн Дар" та Ч. Пүрэвжав, МХЗЭ-ийн Төв Хо" рооны нарийн бичгийн дарга Д. 481! юсэг Д. Батаа яс УРВАЛЖЛАГЧ | Ги » ---98 7 туулын |тооцоолсон Со эилгээний «Салютэ»станцын ас с- Тойрог 2 222 “ОД, Рйвданжамф (7) Ч, Актышхан . - БНМАУ-ын ТООХ НЬ: лаж, өсвөрийн Улаанбаатар. - Ардын Хурлын Тэргүүлэгчдээс Ардын боловсролын , гууллагад “Олон жил зүтгэл, үр. бүтээлтэй еил- 3 залуу үенббаршаррэ ЧЦ є сурган хүмүүжүүлэх үйл хэ- 2: "Баяй-длгий аймгийн рэгт хөдөлмөрийн өндөр ам- дүгээр шилт гаргасан явдлыг тэмдэг БНМАУ-ын Ардын .Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн ЗАРЛИТ ЗАРИМ БАГШ НАРТБНМАУ-ын ГАВЬЯАТ БАГШ ЦОЛ ОЛГОХ ТУХАН : й Р к фбагшсларт 14) Зөлссдор гдурдсан МУ АУ-ын (гавьяат багш зо цОй,ОЛГ Й. -4 х хонгОр сух ага ргу! шан тийн эрхлэгч Доржийн Рав- 3 шиль. нэг дунд сургуулийн багш Үрхиний Актышхан БНМАУ-ын Ардын ИхХурлын Зэрлүрлэгчдиэд » САМБУУ БНМАУ-ын Ардын Их нарийн бичгийн дарта дарга Хурлын Тэргүүлэгчдийн Ц, ГОТОВ 1971 оны зургадугаар сарын 8. 1. Зургадугаар сарын.6-нд дэлхий орчмын сансрын огторгуйг судлан эиинжлэх программын дагуу ЗХУ “Улаанбаатарын цагаар 11 цаг/55 ми- сутанд сансрын «Союз-11» хөлөг бүхий зөөгч пуужин хөөргөлөө. Уг хөлгийг Улаанбаатарыг цагаар 13 даг 04 минутанд дэлхийн хиймэл да- тойрог замд орууллаа, «Союз--11» хөлгийн дарга, дэд хурандаа Георгий Добровольсний, хөлгийн инженер, ЗСБНХУ-ын санс рын нисэгч Владислав Волков, тур- шигч инженер Винтор ГПацаев нар сансрын хөлгийг жолоодож явна. 1 «Сатют» станцад шилжин сууз “Зургадугаар сарын 7-нд сансрын Чээврийн «Союз--11» хөлгийн ба- тийнхан энэ оны дөрөвдүгээр сарын ЇЇ 9-нд тойрог замд Орсон эрдэм шин бүхээгт тусгай холбоосоор Улаанбаатарын ца таар 15 цаг 45 мипутад шилжий оров. Зөвлөлтийн тойрог замын эрдэм пинжилгээний жолоодлогот станц сансарт ажиллаж эхэллзэ. Сансрын тээврийн хөлгөөр сансрын. нисэгч- дийг тойрог замын станцад хүргэх инженер-техникийн зорилтыг ийн- хүү. анх удаагаа шийдвэрлэв. » “Сансрын нисэгчид нислэгийн про- трамма гүйцэтгэж эхлэв. Сансрыл ЯСалют», «Союз» системийн хүн» дийн жин 95 гаруй тонн юм. Той- рог замын «Салют» станцын нислэ- тийн үеэр багийнхан шинжлэх ухаан, техникийн шинжилгээ судалгаа, тур- шилт хийх юм. Эдгээрээс гол нь: замын жолоодлогыг станцын бүтэц, агрегат, бүхээгийн систем, аппарат хэрэгслийг шалгал турших, -о-- Станцын чигээ баримжаалж, байрлалаа олох арга барил, биеэ даа сан хэрэгслэлийг ажиллуулах, ас тойрог замд маневрлах үед сансрын апцаратыг жолоодох системийг ажил ауулах, -- Дэлхийн гадаргын геологийн болон тазар зүйн обьект, агаар манд лын гүүсэл, дэлхийн цасан ба мөсөн бүрхэвчийн мэдээ сэлтийг улс ардын аж ахуйн зорилтыг шийдвэрлэхэд ашиглах зорилгоор тэдгээрийг ши лэн судлах: )-- Цахилгаан соронзон туяа янз бүрээр солонгорох үед аваар мандал, сансрын огторгуйд үүсдэг үзэгдэл, процессын физикийн шинжийг суд- лах, го- Сансрын, станц дээр сансрын нисэгчид янз бүрийн ажил хийж: гүй- цэтгэх боломшийг тодорхойлох, хү- ний бие махбодид сансрын нислэ- гийн хүчин зүйлсийн нөлөөлөх нөӨ- лөөг судлах талаар эмнэлэг биоло-- Хөлгийн дарга, | Т. Добровольскни гийн шинжилгээ хийх явдал юм. Тавдугаар сарып 28-нд зөвлөл- тийн «Союз--10 хөлөг санерын УУг дамд хөөрч «Салют» станцтай зал- тагдап хоёр хоногийн турш хамтар- сан нислэг хийсэн билээ. Ийм учраас «Салют» зөвлөлтийн одон орны судлал шинж дэлийн ажилтан нарын нэгэн өртөд- ний газар гэж нэрлэж болох т0м. Хүүхдүүд ээ! Одоо та нарт «Союз- 11» хөлгийн багийнхныг танил- цууля. Хөлгийн дарга, дэд хурандаа Георгий Добровольскний 1928 онд Хар тэнгисийн зэрэг хотноо төржээ, Георгий Добровольс- кий 1946 онд цэргийн нисэх хүчний тувгай сургууль, дараа нь Чугуевс- кийн цэргийн нисэх хүчний нисэг- чийн сургууль, 1961 онд цэргийн нисэх хүчний академийг төгссөн бай на. 1954 онд ЗХУНН-ын гишүүн Өксоссссс гс сссссосссссесссосссдасссососссоосссоосссоосасссссосссссаасссссосссссссаасосоаасссххл лаурусаа. ДАВХАР Монгол Ардын хувь орны нийслэлд хуралдаж БАЯР сгалын алдарт 50 жилийн ойн өмнөхөн манай эх байгаа МАХН-ын ХУ! их хуралд өсвөрийн Сүх- ууд бид нлэрхийлэлт өргөж, намынхаа шийдвэргїйг баяртай хүлээн авч байгаа энэ үед ЗХУ-аас «СоюЗ- төж «Салют» станцад хамтын нислэг туйг судлан шинжилж байгаа нь монголь: 11» хөлөг бүхий зөөгч пуужипг хөөр г хийж дэлхий орчмын сансрын огтор- н пионерүүд бидэнд давхар баяр Г.,Добровольсний, инженер В. Вол- Хөлгийн инженер В. Волков. дэх “Одесса. : сурагч в0. Сансрын нисэгч хөлгийн дарга кев, В. Пацаев нарт өсвөрийн Сүхбаатарчуудын “Өмнөөс чин сэтгэлийн цогтой халуун баяр хүргэе! : !Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын сжилийн дунд сургулийн 5 зуй БҮЖИНЛХАМ оЕС ЭРДЭНЭЦЭЦЭГ нар ёоссоо6бо0083809000000 23 САРЫН СУДЛАЛЫН ТАЙХАМШИГТ ТУРШИЛТ «(003-15 ХӨЛӨГ ДЭЛХИЙН ТОЙРОГ ЗАМД болжээ. Гэргий Людмила нь Яепин- градын их сургуулийг төгсгөөд затс- матикийн багшаар ажиллаж байна. Эднийх хоёр охинтой, Охин Зазаша 1957 онд Мария нь 1959 онд тор- жээ, Түүний эцэг, эх Тимофей, Ма- рия хоёр тэтгэвэрт гарчээ. Хөлгийн инженер «4ХУ-ын баа-- тар Владнслав Волков сансрын анх- ны нислэгээ 1969 оны аравдугаар «оцав Туршигч инженер В. Пацаев, «Союз--Т» хөлгөөр инженерээр ажиллг- сард сансрын хийж, хөлгийн сан юм. Сансрын нисэгч Владислав Вол- ков 19оо оны арван нэгдүгээр с8- рын 28-нд Москвад төржээ. 1959 “онд Мосьвагийн нисэх онгоцны дээ станцыг ОНД ээн шинийн сургуулийг төгсч, зохион бүтээх тов- чоонд ажиллажээ. Ажиллахын зэрэг цээ нисэх онгоцны «клубт суралцаж байлаа. 1965 онд ЗХУКН-ын гї- шүүнээр элсчээ. Гэргий Людмила, Москвагийн хүнсний аж үйлдвэрийн дээд сургууль төгсгөөд, инженерээр ажиллаж байна. Хүү Владимир гь 1958 онд төржээ, Владислав Волко- вын эцэг Нинолай нисэх Онгоцны инженер юм. Эх Ольга нь гэрийн ажилтай. Хөлгийн туршигч инженер Виктор Нацаев 1983 онд Казахстаны Акт!о- бинск хотод төржээ. 1955 онд Пенз хотод аж үйлдвэрийн дээд сургууль төгсчээ. Виктор Пацаев зохион бү- тээх товчоонд инженерээр ажиллаж байв. Винтор Пацаев сансрын нисэгч дийн отрядад байх хугацаандаа сан- сарт нисэх бэлтгэл курсийг амжилт- тай төгсгөн, нисэх онгоц жолоодох техник ззэмшжаэ. 1988 онд В8ХУН Н-ын гишүүнээр элсчээ. Түүний гэр- гий Вера эрдэм шинжилгээний ажил- тан юм. Хүү Дмитрий нь 1957 онд, охин Светлана нь 19632 онд төржээ. Сансрын нисэгч Пацаевын эцэг Иван 1941 онд Фронт дээр амь үрэгд . нээ. Эх Мария нь тэтгэвэрт тарчээ. МожХМюоРООСФОХОЭНОЭ3с аад, соооо сєвсооооо. Ёо24с2с046 4 4 411 / 137 алган /АО.Ы л “/ М7С/-2Йй : 8 Үу, эф эз! Малын ашиг 8-4шимийг тэгбүүлж “дэгээ 8 8 хууний нь бүрэн :дуүрэн, ашиг- 3 3 лах талаар намаас чухал зорилт 1 : дэвшүүлэв. Ч 3 3 Тийм учраас манай сонин О0с0009: өнөөдриийнхөө Оугаарт ямар ма- лаас ямар ашиг шим авч, хэдий хугацаснд улсад, бэлтгэж өгдөг болохыг багачууд та март со- нирхуулах зорилгоор нийтэл- лээ. --Улсад нийлүүлэх сүүг зур- гадугаар сарын нэгнээс есдү- гээр сарын изгвн хүртэл, --Улсад ний үүлэх малыг 5 дугаар сарэшт 15-наас-6 дугаар сарын нэгэн хүртэл, -- Хонины уртын ноосыг наймдугаар сарын нэгний наа- на. : -- Хурганы ноосыг цаймд/- гаар сарын 15-ны нааиа, | --Тэмэзний зогдор, өвдөгний ноосыг 5-Оугаар сарын 15-ны наана. : 3 : 3 с т-Тэмзэний ердийн ноосыг 7 дугаар сарын 15-ны наана. Ямааны тоолуурыг 6 дугаар сарын 15-ны наана. -Ямааны хялгасыг 7 Оугаар сарын 15-ны иаана. ! | | ! д 5 8 8 --Бодын хөөвөр хялгасиїг 6 дугаар сарын 13ний наанс тус тус авч тушаавал чанар, хэмжээ нь сайн байдаг. с ї 8 В өссссооосоосооосооохээжсосооооодОдссосххододоООбоооосхос / ! Таван онцын эзэн, “Монголын Нионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн алтан медальт Наран- чимэг нийслэлийн 283 дугаар сур туулийн 8-ын «А» ангид сурдаг юм. "Наранчимэг өөрөө опц сурахын хамт ангийнхаа Дунд сурлагатай сурагчдад байнга тусалж байдгаа раа хамт олныхоо талархлыг хү лээдэг юм. "С, БОДООШИЙН авсан гэрэл “зураг Мапайх хяайш Ё цэргийн ойрхоп нутагладэг байн билээ. Хи- лийп цэргийп ангийн цэрэг, дарга ах нар өрөм ааруул идэн, айраг тараг уухаар манайд үе үе ирэх тул би тэд-. нийг бараг нэр чэрээр нь мэддэгсэн. Тэд манайд ирэхдээ надад сумны янз янзын хонгио авчирч өгнө. Тэр хон- гиопуудыг том жижгээр нь эгнүүлэч ингагсааж, хамгийн томоор нь салаап дарга болгож өөрөө жсанисипт пь бол- доГСОн, Ё Цэргүүдээ нгагсааж гүйцээд «Дуулж бай! Ноомхон! заруун чийШ!»-.- “гэж командлача. “Харин “ «Алхаад. мар» гэдэг тушаалыг минь хонгиоп цэргүүдээс -хэп нь ч биелүүлдэггүй байв, Гэвч бистэдэнд ер гомддоггүйсэг, Нэг удаа хилийн -ц эргийн анги дээр улсын баатар ирж уулзалт хий- сэн юм. Тэр хүний эчгэр дээр ер бу- сын гоё сайхан таван хошуу тэмд гялалзаж сүг бүртээ гэрэл цацруу байх нь миний сэтгэлийг тун их хө- дөлгөв. Нэг өдөр би хонгиоп цэргүүдээ гялалд тал иь зүлгэж: цэвэр, дөр намаар иь. эгчүүлэн өөрөө Си баатар болис сцэргүүд»-тэй- гээ уулзахаар холоос алхаж явтал гэ- нэт нөгөө сайхап таван хошуу тэм- дэггүйгээ санаж зог тусав. Хопгио цэргүүд минь намайг яачи- хав? гэж гайхан. харж байх шиг са- нагдахлаар нь бушуухан зргэж гэр лүүгээ жирийлгэв. Гэртээ орн: ээнсээ- сээ тавач хошуу тэмдэг гуйлаа. Ээж “хичнээн эрэвч надад таван хошуу тэмдэг олж цөхөөд сонин дээрээс нэ гэн таван хошуу хайчилж өгөв. Тэр пь надад нэг л чамлалттай санагдсан тул «цэргүүд», дээрээ очиж чадсат- гүй Маргааш нь цэрэг ах нар манайд прэхээр нь таван хошуу тэмдэг гуйв. Гэвч тэдэнд надад өгөх нлүү тэмдэг байсангүй тул дараа заавал олс өгнө гэж амлацгаав. Өдөр хоног өцгөр- сөөр байв, Би «цэргүүд» дээрээ огт очсонгүй. "Тавам хөнїүү “тэмдэгтэй МС(9:1:) 0) "” нөгөө Г. 7 2 1 Өгүмллэг хэрэг. Харин цэрэг ах нарыг бушуу- хач ирээсэй гэж, хүсэхийн икээр кү- сэн, хилийн зүг харуулдан зогсдог байв. Ашгүй пэг орой хилийн зүгээс тоос босоход баярлан дэвхцэж, ань хэдийнээ мөрөн дээр нь улаан Даа- вуугаар тавач хошуу тэмдэг хайчилж хадсан цамцаа өмсөн гадаа гарч цэ рэг ахыг тосон хүлээв, ! Тэр удаа ганцхан цэрэг ирис, ца- майг таван хошуу тэмдгээ асуух зав өгөлгүй толгойг чип. илээд гэрт оров. -- Таван хошуу тэмдэг авчраа б0- лов уу?.. Авчирсай бол яах билээ? гэм бодсоор гэртээ орвол бүх хүмүү: сийн царай баргар нэг л жигтэйхэн байна. Ирсэн цэрэг ах чэг хул, айргийг яаран залгилчихаад гарах гэтэл ээж ахыг дуудаж нилээд өрөм ул боож цэрэг ахыг үнсэн, -- Хүүхдүүд минь үүнийг хувааж идээрэй. Амар мэнд яваарай гэв. Би цэ ахдаа юу хэлэхээ мэдэхгүй тулгамдан байтал, -- Аа Чиний захисан зүйлийг мартаад явах нь. Манай ачгийн дар- га өгсөн юм шүү гээд гал улаан сай- хан таван хошүу тэмдгийг алган дээр минь тавив, Миний Саярласан гэдэг иигтэйкэн. Цэрэг ахыг гаргаад би , хонгио явах гэтэл аав намайг зогсоож, -- Өнөө шөлчөдөө багтаж нүүх бол лоо. Мичий хүү. олоо тоглолог цас гдэнс ТҮ С цэргүүд диЖ сэн байж: бинээ. бин, Хилийн орчимд түгшүүртэй бо» «өн гэнэ, Миний хүү ээлсдээ тусал! Аав нь тэмээ малаа ойртуулж гэлээ. йн Би тэгээд юм янзлалцсаар ценнаг бараг пар шингэх дөхөв. Арайхи ж єцэргүүд» дээрээ очив, Миний єМэр. гүүд» намайг явахыг мэдсэн юм нэг я уйтгартай харагдана. Би «цэр. гүүдээ» орхнод явах уу? Эсвэн аваад явах, уу? олж удаан. бодов, Тэгээд эцэст цэрэг бол эх орлоо хамгаада хын тулд байдаг юм гэнэлээ тэЖ доод «стэднийг» үлдээх нь зүйчэй гэж ншїйїдэв. - -- Эх орноо сайн хамгаалаарай! ацситай бол байн: очно гэй: катуу ншїйдсэн Би мөдхөн эргэж ирнэ. Намайг эргэж иртэл «Свлаан дарга» та нарыг удир дана хэмээн хамгийн том ХОНГИОЧДОО таван хошуу сайхан тэмдгээ уянс бэх- лэв. Би таван хошуу тэмдгээ оркхн- мооргүй я байсан л даз. Гэвч таваа” хошуу тэмдэг бол их хүч, баатар 39- риг өгдөг зүйл гэж: бодох тул «Цэр- тийнхээ дарга»-д үлдээхээс аргагүй санагдсан юм. Ял Манайхыг хилээс нүүгээд удаагүй байтал тэчд аймшигт : лэсэн тухай мэдээ дуулдсаар байв. Тэр бүрий миний нөгөө «цэргүүд» “хэрхэн «тулалдаж» байгаа. бол? Тв-. ван хошуу тэмдэг мїнь байгаа болов уу? хэмээн үргэлж боддогсон, Зарим өнө, миний хонгионууд жинхэнэ цэрэг болчихсоч яагсаж, байлдаж явна гэж. зүүдэлдэтсэн, Даанч” ик удалгүй дайн дууссан тухай |мэдээ ирж дассан нутаг руугаа манайх нүүв. Бууриндаа буугаад гэрээ бараг бариагүй байхад би «цэргүүд» РҮҮ- гээ яаран. гүйв, «Цэргүүд» мипь байш байна. Бүр олон болчихож, Манай «салаан дарга» .хоёр “сайхан гал улаан таван хошуу ТЭМДЭГТЭЙ болсон байв. Бодвол манайхан байн «байлдаж» | шагнуулсан бололтой. Ямар ч гэсэн цэрэг ах нар манай нут гаар ирж миний «цэргүүдэд» гал улаан тазач хошуу шагнасан төдий- й «цэргүүдийг» минь ч нэмэгдүүл- Таван хошуугаа үйндээгээгүй Сол манай «цэргүүд» яах ч бойсан юм бүү мэд. Дэлхий .Мапап шарны аймагт 9 том гариг, 30 орчим сар, 1400 жижиг гариг, кэдэп зуун сүүлт од, солир байдаг. Эр- дэмтэд манай дэлхийн нас сүүдрийг ДӨ- лоон тэрбум жилээр тогтоожээ, Монгол орны амьтад. Манай амьдардаг 120. зүйл хөхтний 47 зүй- лийг, 820 гаруй: жигүүртний 26 зүй- лийг, 60 зүйл загасыг бараг бүгдийг аг- нуурт хэрэглэнэ. .Мөн-10 гаруй хэвлээр явагчид нээгдсэн буюу Зөвлөлт Холбоот Улс, Мопгол Чехословак, Польш, Унгь- рын эрдэмтэдийн хамтарсан судалгаа- гаар 1500 зүйлийн шавьн: манай оролд байгаагийн 200 зүйл нь дэлхийн шинж лэх ухьанд анх удаагаа нээйдсэп байна " оронд ТО НЭЛАЛиГЙГАА МЭДҮҮШТЭН Монголын гол мөрөц нуурын усанд 186 зүйл хөвөгч амьтад, 109 зүйл ёроолын амьтан байгаа ажээ. Хүний үүсэл, Хүний өвөг хүн дүрст смич одоогоос 80 сая жилийн тэртээ үүс чээ. Түүнээс анхны хүн питекантроп-(бо соо мичин хүн) үүссэн ба 1 сая жилийц смнө амьдарч байсныг шинжлэх ухаан баталжээ. Хүмүүс амьтны аймгаас хүнс нийхээ 88,9 хувийг, ургамлаас 66,1 ху- вийг авч ашигладаг... Ургамлын аймаг, Дэлхийд 500000 зүйл ургамал ургадгаас манай “оронд төрлийц 103 овогт хамаарагдах 544 2050 гаруй зүйл ургамал ургадгийг тог-. чоож, 200 гаруй зүйлийг тодорхойлоод байна. Тус оронд ургадаг 500 зүйл эмийн ургамлаас,150 зүйлийг эмнэлэгт хэрэглэж: байна, ? Үүлдэр сорт, Одоогоос 10000:-15000 жилийн өмнө хүн төрөлхтөн мал тэжээц ургамал тьрьж эхэлсэн түүхтэй. Хүмүүс энэ хугацаанд жилдээ 1000-16000 л сүү өгдөг 400, үхрийн үүлдэр, 4--30 кг ноостой 280 хонины үүлдэр, ачаа, тээ- вэр, хатирч, хурдап морины 150 үүлд- рийн адуу: 4000 сортын улаан буудай, 150! сортын эрдэнэ шиш, 2000 сортын төмс бий болгожээ ЗҮЙЛ-100 БАРИМТ Оросын эрдэмтэц Мичурин 850 сор- чын нис, жимсгэнэ гаргын авсан бол сүүлийн 40 жилд ЗХУ-д 2829 сортын ургамал, 40 гаруй. үүлдрийн мал бий болгоод байна. Монголд Өлзий «Орхон» сортын буудай, Өлзий, Зундуйжанцай нар бог будааны (Харас», «Бургалтай» сөрт, төрийн шагналт 9. Шагдар мшимс- гэнпий 5--6 сорт, гавьяат “Аюурзана «Орхон» үүлдрийн хагас пє рийн ноост хоцины үүлдрийг бий бол- гоод байца. Хоөгширлийн тухай. Тамхи хүний и8- сыг 10 жилээр хорогдуулж хөгширлийг 20 жилээр түргэсгэдэг, Дуу чимээ хү- ний насыг 10--12 жил хорогдуулна. Химийн талаар товчхон. Одоо манай дэлхийд 105 элемент, 500000 органиг биш бодис, 8 сая. органиц-(шим) бодис мэдэгдэж байна. 1100 нзотоп байгаа- гийн 800 изотопыг зохиомлоор гарган: авчээ. Орчин үед 40 гаруй витамип, 180-аад фермент, олоц төрлийн гормон, 50000 төрлийн эм гарган аваад ахуй амьдралдаа хэрэглэн: байна. Ховд аймгийн Үенч сумын 8 жн- лийн дуйд сургуулийн хими.биоло гийн багш Ж. ДОРЖСҮРЭН тулалдаан эх-, зоотохинкч , ирье | “свд амьдардаг. ЧАМД.. МӨНГӨ, ХЭРЭГГҮЙ Би Латин Америкийн нэгэн уяз анай хотын гуз дөмнөар сүү, бяслаг, хиам ачсан машин, «08 хуйцастай хүмүүд суулгадан суудлын тэрэг .өглөв фюөс орой болтол зайгүй сүлжил нэ, 7 Сайкан . үнэр ханхалсан. идэж юмыг ачааны машинаас хайрцөс хайрцагаар нь буулгаж байхыг хая » рах бүрийд юм идэх. хүсэл улам нэмэгдэж, түүнийг шуналтайгаар хари зогссоор нэг мэдэхэд удаан с хугацаа өнгөрчиксөн байдаг юм. -- Ээж ээ, манайд мөнгө байк» : гүй юм уу? Би хиам идэхсэн гэ хэд ээж маань, О-Хүү минь аав чинь. шоронд байгаа шүү дээ, Хэзээ түүнийг сулласан цагт аав нь ажил хийнс Бид мөнгөтэй болно. Аав чинь ком мунынст, Тийм болохоор мөд лагдахгүй байх даа гэж гунигтайг гаар хариулна. Тэгээд би амжил хийхээр шийдэн: нэхмэлийн Ффадб» рикт очиход, . Хэдэн настай вэ? гэж асуулаа. -- Арван настай, -- Намайг нэхэх цехэд оруул- чаа. Тэнд халуун, шуугиантай гэж ч учиргүй, Нэхэгч машины дэргэд зогсож, утас тасарвал түр "тэн зуур залгаж байхыг мастер на « бүтэн ажил хийлээ. дад даалгалаа. Ингээд өглөө бүр, ажилд явнс зэж маань өчүүхэн талх, сонгино боон өгөөд, ШЭАЭ --Хүү минь ажлынхаа хөлсийс авахаар чинь чамд шинэ цамц авч өгнө гэнэ, Хариц би мөнгөөрөө ээж дээ хүзүүний, сайкап ороолт авч өгөхсөн гэн: бодно. Бүтэн сар ангаж лаад мөнгөө авахаар очтол, -- Дахиад нэг сар ажилласны дараа өгнө гэлээ. Ахиад л нэг саар Тэгтэл ийм » жаахан хүүхдэд мөнгө өгдөггүй “юм гэм мастер хэллээ. --БВи хоёр сар бүтэн ажил хий» сэц шүү дээ гэж: уйлагиан хэллээ, Тэр хүн хүйтнээр инээмсэглэн утас залгах чинь юу байх вэ? Ба- раг ажил биш, Чи ер мөнгөөр яах юм бэ? Аягүй бол буу худалдан авч хүн алах гэж байгаа биз гэлээ, » Манай улсад хүн алах явдал элбэг боловч би ажлынхаа холсөор ямар ч буу авахгүй. Харин идэх юм эс» вэл ээждээ зориулж ороолт авак тэснээ бодохоос хоёр нүдийг минь бөрийн эрхгүй пулимс бүрхлээ, Хү “ний үнэргүй тэр мабтерт гомдонс эхэр татан уйлж суухдаа, “-Буу байдаг бол түүнийг н бу- шуухан цааш харуулчихмаар са- “нагдавч Хүлээ хүү минь. Бидэнд жаргах цаг ирнэ -гэдэг аав, зэ? исийнхээ үгийг бодсоор . хапатлаа. уйллаа, “Жаргах цаг ирнэ гэдэгт би. ит- “гэж, байна. Итгэсээр ч байх болно “гэж Карлос Богадо хүү ярыжц бай- на. Орчуулсан Н. ДАРИЙМАА ФФФӨФӨӨӨӨӨӨӨФӨӨФтрөӨӨӨӨ) эхэхохыноын А--46702 к- “ Д. Сүкбаатарын нэрэмжит ул сын хэвлэлийн комбинатад хэвлэ Чидекс-(14420 сО6. тэшааиэш-123 Ж-шг-эг ва | шашлАЛ- шин ЗУН . ЦАГ ” 2! дакь шалдээ Яхагаа ? Өргөн мөрөн хочгэныаг 341164) 1971 өм: зургадугаар сарын 23 1үөлорэ2 ТЭЭ : Нариагагаа тайлан урсаж Ё Цэцгэн чимэгээ зүүж 5 МОНГОЛЫН АРД ТҮМНИЙ ГА-РАМГАЙ ХҮҮ, ҮНДЭСНИЙ БАА ээг: Д. ОӨНЖИ ТОН ТАР Д.СҮХБААТАР, ТЭРГҮҮТЭЙ АРДЫН ХУВЬСГАЛЧИД МОНГОЛ Улирлын сайхан АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫГ ҮҮСГЭН БАЙГУУЛСАН НЬ АРДЫН - үүвы Цролигврүр эг ёл лгй КУВЬСГАЛЫГ БЭЛТГЭН ЯВУУЛА-КАД ШИЙДВЭРЛЭХ ХҮЧИН ЗҮЙЛ сайн өдрүүдэд манай сайхан уяс өр вБолсон ЮМ, ныг удирдан жолоодогч. МАХЫ-ын є шүргт (Монгол Ардын Хувьсгалт На ХУїих хурал болисөнгорлоө. Энэ их мын Төв Хорооны сэдвээс) хурлын шийдвэр эх орны маань өнцөг Ёс: с булан бурд түгэн цуурайтаж, ардын Бизн 77 4 лсмнмгтйй лээн зов 1232 - Бах үр хүүхэд та нарын урам зоригийг 2 сэ эш тэс баяруулнаа. Энэ үес багачууд та нар 1222 2550 ви 21200-51--сс1 ХХ. анги дэвшїїх нь дэвших, 4.7.10 ду- К: 2 ын : “Б -222222, . гаар,алги төгсөх нь шалгалтад өглөө. 2 С22лы 5 Энэ бол өпөөдрийн бяцхан иргэд, мар гаашийн. ихийг бүтээгч та бүхпай амьдралд хамгийн тэмдэглэлтэй дур- самжтай цаг мөч ї0м. Их хурал та нарын аз жаргал сайп сайхны төлөо хуралдаж олоц сай хан шийдвэр гаргалаа. 1971--1975 онд улс ардын аж ахуй соёлыг хөгжүүлэх Ү таван ий. лийн төлөвлөгөөний удирдалижцийг з лэлцэж, та нарын сурах сургуунийг олшруулж хичээлийн байр, суух бай» эвлэл пионерийн ажлаа хийх байр чач хчмыг олшруулан тохижуулах талаар олон зүйлийн арга хэмжээ авчээ, Намынхаа энэ хайр халаашийл дор ихийг сурч, мэдэж, сурч мэдсэнээ ажил амьдралд хэрэгжүүлэп эх орол- доо эрхом сайхан зүйл бүтээхийн чө- лөө чармайх явдал та бүхний арпуу үүрэг болж байна. Одоо зун цагийн амралт эхлээд бай ча.. Та нарыг хангай говь хоөсолсол хөдөө сайхан путаг дуудаж байна. Та пар нэгдэл, сангийн аж ахуй, үйлд взэрийн газрыг түшиглэн байгуулагн- сан хөдөлмөр зусланд тавач хошуу ман манлах нь маляаж, сааль саах нь сааж, эмнэг. хангал адуу тэмээ үхэр эдэлгээнд сург 0007 ТИВ . Инонерийн тохилог с..ххач зусланд амарч олон аймаг, олон улсын иноне- фуудтай танилцан сурч хөдөлмөрнө- дөг туршлагаа солилцон: байна. Та нар хөдөө путагт амарч ээж аа- взынхаа ажилд тусаляаг пэгдэл сангийн эж ахуйн ажилд оролцож, худаг мам- тах, хашаа барих ажил хийнэ. Эчэ-- бүхний аль аяь нь та нарын идэлхчэй сайхан амралт болло, Онэ амралтаа хамгийн үр ашигтай өнгөрөөхийн-т9- яоө цаг алдаж болохгүйг Сурагч -ино- нер та нараас өөр 2--3 сараар аман- даг ямарч ажилчин, албан хаагч байхгүй. Та нарыг ингоас олон С4- раар амраан: байгаа нь та парыг зу- - ныг дэлгэр цагт амралт ходөлмөрпа зөв хослон тавтай сайхан амарч, би- 269 чийрэгжүүнж, өюун ухаанаа.сэр- гээж, дараагийг хнчзэлийй шинэ жилд эрч хүч урам зоригтой орж, онд “сайн суралцах бололцоо хангаж бай- гаа гэм. Зун цагийнхаа амралтыг үй эшигтай. өнгөрүүлж, зуны даалаган- раа гүйцэд. сайн хийж дэвших ани- даа орцгоох нь хүүхэд та нарын үү: рэг болж байна. Зөв, үр ашигтай амарч даалгавраа биелүүлж, хичээ- яийн шинэ инлдээ бүрэн бэлзголтой ориг чадсан байвал та пар МАХН-ын ХУВЬСГАЛТ ( ҮЕИЙН ШИНЭ ХҮҮ 1 хаа ХҮГ их хурлын шиїїдвэрийг ам- жилттай биелүүлж байгаа хэрэг гэл- гийг онцгой анхаарах хэ т ГАР: ӨРГӨН ЁСЛОНО : Өсвөрийн СүХалр ашигтай зөв амарч хичээлийн шинэ “ЖКАНЖИН СҮХИЙН ДУУДЛАГААР БҮХ ОЛНЫ ТЭМЦЛЭЭР зоиллээ бүрэн болтгэдтэй оролцойгогд- ЖАРГАЛЫН ТӨЛӨӨ ЗУЛАЛДСАН ЖУРАМТ ЦЭСЕВЭН УУХАЙН ДУГ хн:с017:0612-Ц Ш 0 0 2- Ї - 21 Хээл, . ЕС », ХУБЬСГАЛЧ ДАНЧИН АХТАЙ ЭНХЖИНГИЙН ГҮРИИЙН ЯГАНЖИН СҮХИЙН НЭРЭЭР СҮЛД ХИЙМОРНО БАДРААСАН Т1КАРГАЛ ЦЭНГЭЛ ДҮҮРЭН УЛААН БҮЧТЭН БАГАЧУУД БИД АРД, НАМЫНХАА ТӨЛӨӨ АНДГАН ТАНГАРГАА ӨРГӨЖ АРААС НЬ БАТ АЛХАХ ЗОЛ ЗАЯ АНДАА БАХАРХАЖ ХУВЬТАП ЭХ ОРНЫХОО ЖАРГАЛ ЦЭНРЭЛЦИГ ДУУЛЖ ХУВЬСГАЛЧ "БААТАР АХ НАРТАА ГАР ӨРГӨН ЁСЛОНӨО. ХУВЬСГАЛТ МОНГОЛ НЭРТЭЙ МЭНХЖИНГИЙН ОРНЫ ЁВЕУ -2235 хэд багачууд та лын бэлчээрт ах пионер чиний ирээдүйн, төлөө, пионер яарч байгаа баатарчуудын нэг чиний нист,аав,.вэж нарын чинь бүтээн босгох их хөдөлмөрийг тавдугаар таван жин ьРасл тусгасан юм. Энэ хурлын долоон зуун ная гаруй төлөөлөгч санал нэгтэйгээр тал улаан ман- атласан билээ. Ирэх таван жилд хөдөө аж ахуйд явах тавин түүхт шийдвэрийг баярлан хүлзэж датаа “өргөн мянгангхүүхэд намын их хурлын байна? Бас, хүүхэд багачууд та нартаа зорпулж 45-50 мянган хүүхэд су- ралцах ёургуудийн байшин барилга, 1 1000 хүүхэд суух дотуур байр бай- гуулна”тэж хүн бүр,баяртай байна. ч, дээ аа | “8 их хуралд оролцсон их хувь заландаа зохиолчийн х баяртай зохиолч ах, ! хувьд бин йИна. Их хурал МАХН-ын ХҮ! нх хурлын төлөөлөгч зохиолч Д. ГАРМАА, на. Маргааш гэхэд МХЗЭ-ийн эгнээнд багтаж, намын хаа уриалгаар атар газар, үйлдвэрийн шинэ цех, ма- »эгч нарынхаа халааг авах өсвөрийн 20000000Ф00ФФ0Ф000000Ф0Ф0Ф0о нарын ирээдүйн төлөө зориулж бай- болж гал улаан” зангиа зүүхсэн гэж төлөө, манай мянга мянган комму- төлбвлөгөөний удирдамжийг их авч гч биднийг шинээр хийж бүтээх их уран бүтзэлийн урам зориг орууллаа. Ялангуяа санасан бодос- ноо бяцхан уншигчид та нартайгаа хувааж явдаг хүүхдийн зохиолчдод бүр Ч их юм бйчих хүсэл эрмэлзэл төгс байна.Би уншигч та нарын гар дээр Хэ д дээ дийнээ очФОнг «Хөгжөөнтэй туужууд» номынхоо хоёрдугаар” дэвтрийг би- чиж эхлэлээ. Энэ номонд адал явдал, хэзээний” танил болсон Цэдэн, Баатар, Чойсүрэн, Банзай дөрөв маань уул заж, хүн арддаа-сайн сайхан үйлс бүтээхийн сонин тохиолдол, инээдэмтэй учрал, хөгтэй түүхтэй учрах болно. Бас «Шу вууныгзуд» хэмээх шинэ тууж маань эх болох хүсэлтэй хүүх ном, сойины хуудсаар. дахин уулзахын ерөөл тавья. ажиллах малчин инээдэмтэй хөгтэй түүхээр та нарт төлөө зүтгэх замдаа шинэ эж байна. Энэ тууждаа хөдөө явж дийн тухай гаргах юм. Шинэхэн зоригтой байдаг МАХН-ын ХУ! их.хурлаас үец Эх орон, иам-ард түмни гэн болоход хүүхэд ахуй үеэсээ эрдэм: байдгийг тионер-сурагчиддаа. сургамжлан хэлье. Ч 2 773 х багаасаа...» гэдэг угийг байнга санаж Пионер сурагч та нар «Хүн боло. яваарай гэж“МАХН-ын “вийн 10 жилийн с ргуулийн багш Ү. Гавь-алтай айм гийн ХЗЭ-ийн хорооны хоёрду таар нарийн бич- гийн дарга Ичин- хорлоо манай сур залжлагчийн асуултанд хариул сан нь: 3 АСУУЛТ: Хүүхдийн авьяас 2билэгийг тодруу- лах талаар 2 30- хийж байгаа аж- лаасаа ярина уу? ХАРИУЛТ: -- Тус аймгийн плонев- рийн зөвлөл, ардын боловсролын хэлт- сээс сурагчдын авьяас билэгийг тодруу- лах зорилгоор төрөл бүрийн дугуйлан, сурагчдын бие даасан байгууллагыг ол- ноор байгуулан ажиллаж байна. - Тайлангийн хугацаанд сурагчдын сайн дурын бие даасан гучин найман байгууллага 219 дугуйланд 5158 сураг чид суралцлаа. Урлагийн авьяастай хүүхдийг тодруулах, урлагийг нийтийн хүртээл болгох зорилгоор Дэлгэр, Тов- хил, Чандмань суманд «Сутайн дуу», «Хүрхрээн долгио», «Сарэхийн мандал» чуулгыг 70-80 сурагчдын | бүрэлдэ- хүүнтэйгээр, Алтай хотын 8 жилийн сургууль хүүхэлдэйн драмын театрыг 30 сурагчдын бүрэлдэхүүнтэй байгуул- “хүн” БОЛОХ БАГААСАА Ё-Би 1942 оноос аймгийн бага сургуульд багшил- сан. Энэ үеэс өнөөдрийг хүртэл ардын багшийн ариу! үүрэг гүйцэтгэж байгаа, (7 шүүнд элсэж, сургуульд гаар бүх ард тумнийг бичигтэй 0 зорил тыг биелүүлэхэд хучин зүтгэж байсан юм. Миний багшилсан сурагчдын дотроос малчин, ажилчин, эрдмийн цол хамгаалсан олон улс байдагт би.сэтгэл хөдөлж эрхэлсэн хөдөлмөртөө урам 2 З. таар ангиасаа малчин болохоор ший- о 9 Миний ерийн хөдөлмөрч хүний адил үүргээ бие- “лүүлжс байгаа хөдөлмөрийг нам, ард тумэн үнэлж МАХН-ын ХУ их хуралд төлөөлөгчөөр “сонгож, на- мынхаа туүхт.хиралд биечлэн оролцож байгаа аз жар- галдаа бахдан баярлаж байна. гаргасан удирдамжийг хоммунист ёс суртахуунаар хүмүү» ажиллаж өөрийн 380 гаруй жил багшилсан өвлөн сургах нь минийгэрхэм зорилго болж хээ сайн сайхны төлөө эрдэм, мэргэжилтэй ир- 3 Л 4 сум б 2 ХУГ их хурлын төлөөлөгч Баян-өлгий аймгийн 76- 194 21- хич онд МАХН-ын тэргүүний юм. биелүүлж залуу нүүлэхэд бүх чадлаа дайчлан туршлагаа хойчийн залуу үедээ байна. 9 шамдан суралцах нь онц ашигтай Актишхаан гуай ярьж байна. сан. Одоо тус аймагт пионер сурагчдын уран сайхны чуулга ёс байна. Энэ чуулгууд тогтмол ажиллаж, су- рагчдад хөгжмийн анхны «мэдэгдэхүүн эзэмшүүлэх ,урлагийн түүх судлах, унш сац ном зохиолынхоо баатрын дүрийг амьдруулж чаддаг болоход их нөлөө- тэй юм. Ер нь урлаг уран сайхан пио пеєр сурагчдын ёс суртахуун, гоо сайх- цы хүмүүжил эзэмшихэд тустайгаас гад на нөхөрсөг, хамт олныг бий болгодог. Эрүүл биенд саруул ухаан оршино гэ- дэг. Тийм болохоор пионер сурагчдыг биеийн тамир спортоор хүмүүжүүлэх явдал чухал юм. Пиопер сурагчдад өг- лөө бүр тимнастин хийдэг заншлыг тогтмол болгох, сургуулиараа тамирчин болох хөдөлгөөй өрнүүлсний дүнд Баан-уул сумып 5--48 дугаар ангийн сурагчид ташүүрчин, Халиун, Тонхил, Чандмань сумын сургуулийн сурагчид даамчин, шатарчин болж зуун буудалт даам пийтээрээ тоглож чаддаг боллоо. АСУУЛТ: - Сурагчдыг ерөнхий эрд мийн хичээлаэр үзсэн зүйлзэ бататгах, мэргэжлээ зөв сонгоход яаж тусалж бай на? ? ХАРИУЛТ: -- Ппонер сурагчдын ерөнхий эрдмийн хичээлээр үзсэн мэд- дэгийг «бататгах, хичээлтэй холбогдсон шиижлэх ухааны шинэ өлэлт нээлтийг мэдүүлж байх зорилгоор тооны сонгон л 2? 2 Фооооос О00000ФФФФооОФФоО засхын чөлөө ца-9 гох гэсэн намынхаа 2. 9 лыг өгнө. Харин та нар манай 7Кал- маа шиг л сайн малчид болцгоогоо- Хангай аймгийн-багшийн сургуульд рой! гэж захиж байв. МХЗЭ-ийн ги 8 дугаар ангиас хуваарилагдсан: Ха« 3 9 2 2 Ф 2 даваагийн заадаг 8-ын «Б» анги Тэмдэглэл Өчигдөрхөн пионерийн аранзал бүч зүүгээд, улсын шалгал- таа өгөхөөр алхалж явсан хүүхдүүд өнөөдөр намынхаа уриалга, | мхЗэЭ- түмэа сүргийн эзэд ийн илгээлтээр болохоор хөдөө нутаг зорьж байна. “Уурга барьсан адуучин, шилбүүр барьсан. хоньчин, хувин | барьсан саальчин МХЗЭ-ийн хүндэт «лгэалт. өвөртлөсөн өсвөрийн залуу малчид Цөм Сайхан эх орондо байгуулалцахаар, ахмад үе аав ээж, ах эгч нарынхаа халааг нэр төртэй залгамжлахаар хүлгийн жолоо залж байна, Энэ жил Завхан аймгийн ерөнхий «9 боловсролын дупд сургуулийн 7,8 дугаар анги төгсгөсөн 900 шахам сурагч сапалаараа хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлд гарч ажиллахаар явлаа. Тэдний хүсэл мөрөөдөл асар их би- : Үнэнбат хэдхэн хоногийн ӨМ- но Завханмандал сумын 8 жилийа дунд сургууль амяшлттай төгссөн зом. Энэ хүү адуучин болох хүсэлтэн гэнэ. Д. --Чи эмнэг сургаж чадах уу? Г9- хад, --Чадалгүй яахав. Тавдугаар ан- тид байхдаа л даага сургаж сурсан. Хээрийн соргог балчээрт адуу ха- риулж явах сайхан тэж эзэ хүү Ха8- риулж байв. Үнэнбатын үгийг сонсоод Су- ын намын үүрийн нарийн бичгийн дарга А. Чимэдгаадан, -Бид хүүхдүүдийнхээ хүссэн ма- ч шүүн залуу саальчин 7Калмаа 7 Дду- дэх 2 жилийн өмнө залуу малчны сургууль төгссөд ажээ. Энэ идэвх зүтгэлээрээ шалгарч, аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны бүгд хурлын Тїи- шүүн болжээ. “инь” Ш. Батбилэг, бол- мөн л энэ жил 7 дугаар анги төгссөн ЮМ., Энэ хүү тэ- мээчни болох төнэ. 7 ! 5Ч и ЗИВ, 45533 2 Жь.., 72 -Ё Манав/ /Ургамал// сум товийн | хоёр тэмээд Хамгийн лах ажил дээр гарч ажиллавал сум нэгдэлддмаань гашигтай б у гтэй бодсон їох гэж-..Батбилэг. яВьж, байв. ь САУГКЛЫ суралцах дугуйлан, «Лениний хэлийг суралцая!э, «Залуу химич», «Залуу физикчид, зохион бүтээгчид» Урац тар- тан зэрэг дугуйланг ажлуулсан. Үүний үр дүнд аймгийп нийт пнопер сурагч- дын сурлага 26 хувиар ахиж, таван он цын эзэн 115, соёлч нөхөрлөл 13 ши- нээр төрлөө. Математик, монгол хэлбич гийн олимпнадад сурагч нэг бүрийг ам жилттай бэлтгүүлсэн учир аравдугаа апгийн сурагч С. Даваа, Л. рлласчран пар математикийн олимпиадын дөрвийп даваанд амжилттай оролцож, Монгол хэлбичгийн олимпиадад Алтай хо 10 жилийн дунд сургуулийн Г Бэхэн багштай 4-ийн «Бэ, Халзун сумав 8 жилийн дунд сургуулийн багш Лхамин- сад хоёрдугаар байр эзэллээ. Мон эх тер сурагчдыг мэргэжлээ зөв анжийн зориулан «Мэргэжил бүхэн сайхан» л дэвт өдөрлөг, чөлөөт ярилцлага ме төрөл бүрийн мэргэжлийн Зйлшойь уулзалт зохиодог. АСУУЛТ, -- МАХН-ын Төв Хороо- шил ийдиий хөдөө нутгийн. үг) “Доржийн Цэнд-аюуш-ярив. Энэ гу дунд сургуулийн Ч дугаар анги. “аваг “Сүрэг олентай хан ирээдүйтэ! “Хүн б “ЛД м. 92. Эаж “Чив, үн бүл дутагддаг тэмсд Заа залуу үе.та нарк “Чинь сэтгэлчлэн, Одоогоор над т га бага л даа, Гэхд даасаа ямагт сурахыг эрмэлзэнэ. "Тэ мээчин баатруудын тухай ном сонин уншиж байна гэж Батбилэгийн «хэл- дэг нь ч ЗӨВ билээ, : Адуучин, тэмээчин болохоор хөвгүүд" саналаа өгч байхад арвин | саамын эзэд болохоор охид ч санач паа өгч байна. Бадам-хүү,-Роломжав, Цэндгаюуш нар бод нэг ангийн охид 1 юм. Эд, цөм саальчин аах хувиа. Соосуосоо13 Хүндэт илгээлтийн “Ло 1 Д.ЦЭНД-АЮУШ йн Э 3 х 1 2 -- Эгч маань-багш болохоор Ар рин би-малчин болохоор саналаа. Өг- сөн. өөрөө .с иас звсэ болхи БҮГЧиЭЭ биүн этэ ч 000 охин баана, номоо-ч үзнэ. дугаар”ангна эчнээ сураад төгсчих “санаатай гэж ван охин бол Эрдэнэхайрхан: йЙ энгэрт МХЗЭ-ийн: ! 7 йн 0 үгд хурлын шийдвэрийг танай аймгийн Эн пионер оролцож байна вэ? Ё! ХАРИУЛТ: - Бүг, вэрийг манай 2 л рагчид баяртай шгаанд дур 04 и лгоор сургууль дүр дээр «Малчдын залуу халаа» бүл- 006 гийг байгуулан хичээллүүлж байгаагийн | дотроос Халиун сумын бүлэг бусдыгаа |. хошуучлан ажиллаж байна. Тус сургуу лийн «мад малчдын залуу халаа бү | -го8 гуравдахь жилдээ хичээллэж бай» . - 7 дугаар анги төгєгөхөд нь тусгай” Үнэмлэх олгодог боллоо. Тус бүлэг НЬ заах хичээлийн хөтөлбөрийг сумын мал эмцэлгийн салбар, ахмад малчдын 308 лөлгөөний дагуу ОжичЭЭ» 66 лийг хөдөө аж ахуйн мэргажилтан, 8Х- 00 уугаЁстуан долоо хоногт хоёр цагаар. » Үүний түр “сургуулийн | пионер сурагчид Заррашиг1-- анхны мэдэгдэхүүн ззэмшиж, малчдын арга. ажиллагаанаас сурч байна. Энэ жил тус сургуулийн долсо дугаар ацгийг төг. сөж байгаа 30 сурагчдаас арван дөРӨВ. нь малчин болохоор саналаа өглөө. ЭНЭ . сургуулийп туршлагыг. бусад р хүртээл болгохоор ажиллаж байна. хэр шэнэээгчнэ 888 шашэээ-- -ш-ж0 э “анар урх----- -амэн ал ч - “л -ийн Төв”Хороо, “БНМАУ-ь ын хвнйн 385 5 Яам, МРТУ ЗХ-ны 2с ийн. нэвртүүл- Тийн хамтран ардын хувьсга “лын 80 жилийн . 011 угтаж, ЗХУ-ын тионер сурагчдын дунд «Монгол ор оны ту: “асуулт хариултын уралдаан зарласан, -зюм, Ут уралдаан ль: “Зонголбїш ард”түмэн өөрийн үндөс ї баяраа. хэзээ. эмдэглэдэг вэ? Эн: Ёс “22 фЭЭЧ хэсэн л д 2 Монголын. ард їмнээс төрж, тар, сан ямар ямар алдарт хүмүүсийг мэддэг вэ? Түүнээс аль нэгийг тсд- руулан,бичиэ,Үү2....... “Монгол орон газар зү йн хувьд хаа на оршдогийг градус, минут, сокуп- төл тодорхойлон бичнэ үү? Монголын эрх чөлөө, тусгаар тОГТ “алдан төлөө тэмцэж явсан ямар ямар г мэдэх вэ? Нэгийг нь тодруу н.бичнэ үү? гэсэн дөрвөн асуулттай айв. Манай Зөвлөлтийн нас чацуу тан нөхөд тун идэвхтэй оролцол, 2600 таруй захидал ирлээ. Одоо ч ирсээр “«байна. Энэ уралдаанд ЗХУ-ын хот «аосгон, суурин бүхнээс захидал ирс- їнийг үзэхэд найз нөхөд маань манай 1 шины тухай тун сайн мэддэг юм баз “Хүүхдүүд асуултаа г хариулснаас “Тадна хэвлэлийн хайчилбарууд ашиг хай ХЭН Сайн шмэдэх-вэ?» гэсэн: лан зургийн . цоморлиг Тони Яртан ирүүлжээ. ТКишээлбэл Лепингред хо тын 515 дугаар дунд сургуулийн «Б» ангийн сурагч Науменко- х, тийн хариулттай їтанилцахад: Энэ сурагч” хариултаа товч тодор эн бсчсэнээс |, гадна манай орны соёл, шинжлэх ухаан, газар зүйн бай дал: хүмүүсийн зан заншлын тухай товч, тодорхой. сайхан хийжээ, Түү- 5 ! 27-дэлчиж- кийн бадсйн пионерийн ордны» ок- тябрьчуудын зөвлөлийн гишүүд ма- най уралдаанд оролцож захидал ирүүлжээ. "Тэд захидалдаа: -- Хайрт мопгол нөхөд 06, хэнтэй их баярыг тохїдл мэндчилж байгаадаа” Бид 1-8 дугаар ангийн октябрьчуу- дын ажлыг удирддаг. Тапай асуулт, хариултын гуралдааны тухай радио: Та бү- -МОНГОЛ ОРНЫ ж ч “«Наадмын» тухай сайн мэддэг "байна. сай манал үндэсний баяр: юм. Энэ уралдаанд зөвхөн ахлах, дунд «ангийн -сурагчид- өрөлцөөд зогсоогүй бяцхан баатарчууд та нарын “найз 2) ХӨД-октябрьчууд ч идэнжэй “.оролц- лоо. Зөвлөлт Туркмен улсын 57 дугаар сургуулийн 8-ын «А»:ангийн сурагч Ёл! Ленагийн хариулттай” ланилцуулья. Сурагч Лена ЭэЧахлЭнЫ Ы су --Сайн байна уу? хүндэт нөхөд өө! Танай уралдаанд оролцож байгаа даа баяртай байна. Би танай. орны тухай 1970 онд анх мэдсэн. БНМАУ бол Ази тивийн төв дунд оршдог. "Бай галийн үзэсгэлэнтэй . .газар байдаг гээд монголын . чацуутан шӨхөддөө баяр хүргэн улам их амжилт «хүсч байгааг минь дамжуулна уу гэжээ. “САЙН МЭДЭХ ВЭ? ТУХАЙ ХЭН тоор сонсоёд оролцохоор шийдэн энэ захидал бичлээ гэЗэд өөрийн үЗзсЭ- лэнт сайхай хотынхоо тухай, ил захи дал баярыг мэндэнжээ врүүлсэл бай на. л Одоо ча оров НЭГЭН Охиныг”танил, цуулья. Энэ охин Сочи,хотын Севас сгрополын гудамжны хоёр дугаар бай- шшингийн 8, дугаар” “сууцанд амвьдар- аг. В.И. Лениний нэрэмжит 1! дунд , сургуулийн Б) “Дутаар ангид Сурал, даг, 1 Латицкан Марина Юрьевна манай уралдаанд тидэвхтэй оролцлоо. Манлай уралдаанд зөвхөн хариулт. ирснээс гадна янз бүрийн дурсгалын зүйл, ил захидал олон иржээ. Тухайл бал, автономит Тува улсын Тураи хо стын нэгдүгээр сургуулийн Лениний "танхимын хамт олноос өөрийн хотын гхөгжилтийн тухай альбом ирүүлсгн 2” СЭВЭРСЭСЭСЭ” ТЄкинчэ гн Э1099Р ж,аРДЖ дуулан чирүүлнгээ: “улсын Целипогр ММ дунд сургуули 25 тын пионерийн ордны ийтернацпона- лын клубийнхэн хариултынхаа хамт тионерийн юрдныхоо нээлтээр В.И. Лениний мэгдэлсний "100 жилийн ойг тохиолдуулан гарсан медалийг є.!үс1ф Үү 44 ”э-Эүүнээс гална анги. хамт олон, хэд гээрээ оролгсоп сурагчид олон бай на. ЭНЭ УРАЛДААНЫ ДҮН НЭГДҮГСЭР БАЙРАНД, ШПопов Вячеслав-- Автономит Марий улсын Нуженерскийи районы НКомелино тос тоны дунд сгргуулийн сурагч ЗЄБН Казах 1дугаар ТНибаева Аркади хНвийн су рагч ХОЁРДУГА АР Б їнд-- Нау менко--Ленииград от Бы ду! гаар сургуулийт, бад. » ангийн сураг шасэн Галя-- Балан хотын Шу севийн гудамж, 14 дүгээр байшин, 3 дугаар хаалганы 8 дугаар сууцанд суудаг. ГУРАВДУГААР БАЙРАНД-» Тї20С::с5:28 Татьяна--НКалиййн хо- тын 727 дугаар сургуулийн Т-гийн «Б» ангийн сурагч Марина Тимошина--Улаанбаатар хотын холбооны. 49 дүгээр салбарт шуудангийн М» 39 хайрцагтай, Дээрхи хүүхдүүд эхний гурван байр эзэлснээс тадна уг уралдаанд оролцсон бүх сурагчдад пусхай шаг- нал олгоно. Бас Ленинград хөдын Дзержинса! байна. Бас Чаинын Симперополь хо Б, ТУЯА УГ шиш 1 хэвэ Н « й тэжээ 3 єє Хүүхдүүд зэ! Марина “свар (4. лынхаа: эцэст өөрийн хаягийг Бүгд | ри фн 2 нБ-хариулт Найрамдах Автономит Марий Улсын. сс Шимонина одоо У. аа) тэр ! ба р таахад то- Кужеперскийн районы Комелино тос тарт -аав, жаэншийнээ, шон й дөрхойгү зүльчй Гэвч асуудал гоны дунд сургуулийн сурагч Попов Уу лдаглыын: рина манай | чь. Дорхноо шийдэгдсэн юм.. эртэ ЯАь 1 хүүхдийн хариулт он уншуут л мэдэгдлээ. хоо нүүрэн талд нь «Монг: хэн эийгчэлн "МЭДЭХ ВЭ?» тэЖ өнгийн будгаар цэвэрхэн гэгч нь 220 жээ. Эхний хуудсыг сөхүүт энэ хүү: ” ТИЙН захидал байлаа. Хөх өнгийн то “сон балаар "хичээнгүйлэн бичсэн, дүүний сэтгэлийн үгс нэгэн хуудас бичигджээ . хэээ «Монгол орныг хэн сайн мэдэх вэ?» гэсэн радио асуулт хариултын уралдаанд орол би шийдсэн юм. : лт хариултын энэ уралдаан, Т мман орны тухай их марыыг «ОРЧИН ҮЕИЙН МОНГОЛ» ! Киров хотын 52 дугаар Сургуулийн 8-р ангийн су рагч Мешерякова Николая зурав, Вячеслав Геннадьвич» гэж бичжээ. Попов. маань хаанахын хүүвэд боло- хыг бид ийнхүү мэдлээ. Попов 44- хидлынхаа хамт өөрийн бичсэн хоёр шүлгийг ирүүлжээ. Түүний бичсэн «Найрамдал» гэдэг шүлгийг нь нийт лэв. : НАЙРАМДАЛ Газар дэлхий дээгүүр Гайхамшигт Зөвлөлт нутгаар “Хайрт дотно төхөдтэйгэ Өө байна. Чухам л нь. сэтгэлээр энэ шүлгээ бичсэн байгаа биздээ. Попов дөрвөн-асуултыг дөрвөн хэсэг болгон хариулт бүрийн дараа уг асуултанд холбогдох зургийг өөрөө зурсан нь онцлог юм. Попов зурагт их авь- яастай хүүхэд болох нь эндээс тодор хой. Асуултуудын эхэнд Монгол ул сын сүлд тэмдгийг тун сайхан зур- сан нь. утга төгөлдөр болжээ. Ха- риулт бүр нь энэ хүүгийн монгол ор- ны тухай сайн мэддэг болохыг илт тэна. Ер нь манай уралдаанд оролц- сон Зөвлөлтийн бүх хүүхэд монгол орны тухай тун сайн мэддэг юм бай байхад харагдаж байлаа. Энэ нь үнэ , мбахдууштай. Лопов, манай орны на гэдэг нь ХӨВСРРЧИН бүрийг уншиж ргамал, амьтан, “байгалийн баялаг, үхийн дурсгал энэ бүхнээс өөрөө ирүүлсэн чом. Түү зуржээ. | Шопов бас Монгол- өлтийн ард түмний найрамдал, : дийн Эв арэинн, ма дорж,, Хөдөлмөрийн баатар Очир, ! ав нарыг хичнээн адилхан зурсан гэж санана. Поповын хариулт нь бүхэлдээ Монгол “орныг “тухай тэн ном болобн юм. Тиймээс ч Шоповын өөрийнх нь «Би тадаадын ямар ч оронд очиж үзээгүй. Харин найрамдалт ялангуяа Монгол оронд очиж үзэх сэн тэж их хүсдэг юм.» тэж бичсэнч лэн түүний хүсэл нь биелж. “манай уралдаанд нэгдүгээр байр эзлээд ма най оронд амрах боллоо. Тэр хүү, хүүхэд та нарын хамт Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн баяр наадам үзэх болио. Г, ЖАНЧИВ “ирүүл: сэн зом. Түүний бичсэн «Манхны дэргэдүүр өнгө. || рөх замаар» тэдэг шүл гийг нийтлэв. 1 ! н) МАНХНЬү ДЭРГЭДҮҮР ӨНГӨРӨХ ЗАМААР | Хажуугаср манхан, утасны шон жирийпэ Хаа холын газар хүртэл их зай байна “Хүн-амвтан хүсэн бодож Хүндэлж | йлэх адил Монголын манхан толгод Мөн бас баясаж, тупьж чадна. 1 Онгон энэ монголын манхан толгодод “Хосгүй зүрхээ хэсэглэн үлдээлээ Хорвоод эрхэм нандин энэ нутагт Хожим би заавал эргэл, ирнэ өвөөөөс ч 427:1407:1 ЗОРИУЛАВ. А--а6704 г64 (11) Ө1971 оны зургадугаар сарын 33 , ” гэхэд өнөөх охин инээмсэглэн, Яхкогаа Газар дэлхий нөгоон өм гөөр хучигдсан. зуны дөн гэр цагт сургуулийн нӨд- нэр сурагчид, сурагчийн ширээгээ түр орхин амралтаа эхэлдэг бинээ. зуны "Тэдний зарим нь ииднерийн зусланд явн, гадаад дото дод амарч, бас зарим нь агаарын сайхан ходөө путгийг зорын, аав зэж, ах эгч нартаа туслан найртай зуны гурван сарыг өнгөрөөдөг. Тэгэхдээ-багачууд бүхэн, зуны даалга вараа биелүүлэхээр уншин: судлахаас эхнээд, сурч элэдэх, бүтээн: хөдөлмөрлөх их ажил хийдэг. Саяхан Завхан аймгаар явж байхдаа Хөдөө гузагт амарч байгаа хэдэн баатарчуудтай уулзсан мм. Алпмаа энэ жил 2 дугаар анги төгсчээ. Их монголын сүрлэг элс гаталж, бут сөөг ихтэй өзгэн хөндийг уруудан явтал хонин сүрэг зам хөндлөн гатани хоньчин охин хойноос нь дагаж явлаа. Тэрохич зүүн гар таа бяцхан хүүдий барьсал байв. Уулзваас -4Миний нэрийг Алимаа гэдэг. 5 дугаар сары 20-нд 3-р ангиа төгсөөд хөдөө гэртээ ирсон. Аав зэл: шиньнэгд- лийн 500 хонь манзадаг, Манайх энэ жил олон хургэтач болжээ. Хурганууд маань цөм мэнд бойшиэн байна єэз, . --Чи энэ уутаар юу хийдэг юм бэ? гэхэд т-Ноос түүдэг гэв. ---Хурганаас чинь өдийд ямар ноос түүдэг билээ -4Манай говь нутгийн харгана, хонины яорсыг Т үчих- дэг том. “Гэгахэгр би хурганд язах болгондоо уут, нөм коёр 2 эвч явдаг. Өчигдөр нэг уут ноос түүсэн, Уржигдар бас нэг уут ноос түүсэн, Өнөөдөр ч гэсэндээ гээд уутаа үзүүүлэв. Уут нь дүүрэн шахам ноостой байв. Зуны давлгаварт чинь ямар ямар үүрэг байгаа-вэ? гэхэд, --Бутны ноос 5 кг түүх, 5 --Хувьсгалт уламнлалын сэдэвт уран зохиолын таван хэвлэлийн хуудас унших, --Дөл”багт шилжих хичээлийн ба хувцйн бэлтгэлээ бу рэн хангах. . к 1 3, ном --Нийгмийн тустай хөдөлшөрт идэвх чармайлттай орол- цож нийгэмд 40-өөс ноошгүй төгрөгийн арвилан хэмнэлт оруулах, : д 1 --Түүх дурсгаят газрууд хувьсгалт унамилалын чин замиалыг судчЧах хэрэгтэй гэсэд бий гэв. Алимаагаас 5 дай- 203 Бүх --Чи одоогоор зуг ньбиелүүлээд байна? гэхэд тэр охин: --Би бутны поос 14 кс түүл, «Манай апгийн ОдмазЗ». «Нарны охид» зэрэг дөрвөн ном уши өөрийн Орнга- дын нутаг дэвсгэрт болсон хувьсгалт тэмцлийн түүхэн зам налыг аав, зэж ах "эгч нараасаа сонсон: хийгээд «байна гэв. Та бүхний хийсэн нийгэмд тустай "көдөлмөр бүхэн -МАХН-ын 16 дугаар их” Хурлын түүхэн шийдвэр биелүүлэхэн хувь нэмэр болчо гэдгийг санацгаа! "ЭЭ МЭВЭЭН цасэ-аг сЯТУХТТэ ТтХУТСЭ зураглал » дын төлөөлөгчтэй монголын Б-г: Д. Сүхбаатарын нэрэмжит уйсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, ” ОЖ. Дашдондогайа тг |К. Баатарын ая. Наанаа цаашаа | Дүүжин дааний Хойшоо урагнав. . Дүүнин даажин “Ийшээ тийшээ Дүүншна даажин Дээшээ доошоо Дүүнин -даанин, Дүүлэн нислээ Дүүжин даанч Үүлэнд хүрлээ Дүүжин даажин Тэнгэрт гарлаа Дүүнин даажин "Тэгснээ буулаа Дүүжин дааяс Наашаа цаашаа Дүүнсин даажин Хойшоо урагнаа Дүүншн. даажин Ийшээ. тийшээ Дүүшин даашин Дээшээ доошоо . Дхүнцинт даажин, Цох убайн хугацаагаар ниссэндээ ядарч их цанеа жээ. Тэгснээ шугуйд урга. сан хонхон цэцгийг Ха- раад одоо ч амныхаа цан- гааг сайн гаргана даа гэм учиргүй баярлалаа. Хол- хон цэцгийн дунд орж суу гаад «Сайхан амттай уг даа ч биййа. Гэрэлт шар наран байна» гэж хөгжил тэйхэн дуулжээ. : Дуулт дуулнг нэг мэдэх нээ нам унтжээ. Энэ үед бяцхан . охин шугиуйгаар, цэцэг түүж: яв- санаа хонхон цэцгийг хє “раад бас л баярлан! -«Ямар сайхан - цэцэг ДУУЛДАГ ЦЭЦЭГ вэ! гээд аятайхан. тасдав« авч гэртээ авчраад, устай саванд хонхон цэцгээ ханї- чихээд өхөөрдөн суутгал гэнэт дүнгэнэн дуулнс эхэл жээ, Охин: учиргүй га хан. йл Энэ чинь дуулбаг цэцэг байх нь зэ? гээд . Цэцгээ эргэн тойрон харсан бэ- ловч зу ч үзэгдсэнгүй, Хя рїн цэцэг нь дуулсаар бай лаа. Дахиад л цэцгээ эр- 2ёэн тойрон хартал хонхон цэцгэн дунд бяцхан цох бай»: байлаа. Охин яагаад дуулсны учрыг олж цөхыг суллан тавьжээ, --| -. Норов хүү эөэжингээ ирэхийг-тэсч ядан хүлээнэ. Ээх: нь ирэхээрээ саванд хадсан. сан зөгийн балцаас өгпө. Арван наймаа нэг болоход ээн: нь ирээгүй л байлаа. Хүү тэсч чадсангүй, тавнур дээрээс зөгай:! ба ныг савтай нь авч ширээн дээр тавих гэ байгаад алдаж орхижээ. Яг энэ үсэр ээж нь ирээд . 31:25 2-0811 Ер --Зөгийн бал...хэн асгаа вэ? гэхэд Нө- ров шилээ маажиж хэсэг дуугүй байснаа --Манай муур асгачихсан юм гэв. Ээ: нь муураа хоовс гаргаад үүдээ хаав. Цон хоор харахад муур их л даарч байгаа бо- лолтой цасан дээр цомцойн суугаад өрөв дөлтэйгээр мяу мяу гэж-дуугарч байнаа. Норов тэсгэлгүй уйлчихав. -- Миний хүү яав гэж ээжийгээ асуухад --Би...Би балыг асгачахсан арайхийн хөлэв, юм гэн ОД. ДАВААНЯМ О2Р- Ы! Тэмцэж байгаа Вьетнамын залуучуу иноперүүлд уулгаж байна. Зургийг С. БОДООШ НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Индекс--14420 Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! МХЗЭ--ийн ХҮ1 их хурал, Мон голын нионерийн «Залгамжлагч» Ш чуулган угтсан сурлага хөдөлмөрийн «Улаан бүч» аяндаа их амжилт гар- таж, МАХН-ын ХҮ1 их хурлыл шийдвэрийг биелүүлж энхрий хайрт нам, төрөлх сайхан эх орондоо эрдэм мэдлэг ажил хөдөлмөрийнхөө дээ- жээр арвин их бэлэг барьцгаая! СУРЛАГА ХӨДӨЛМӨРИЙН «УЛААН БҮЧ» АЯНЫ ЗОРИЛТ -- Пионер бүхэн хөдөлмөрт дур- тай хамт олноо хүндэлдэг, нөхөрсөг, бие бялдар, зориг хатуужлын хүмүү- жил эзэмшиж “пионерийн ажилд идэвхтэй оролдоно. єтэт- Ипонерийн-гол-хөдөлмөр--сур- лага учир гүй бат, олон талын мэд- « лэг эзэмшихэд «Улаан бүч» аян аж- лаа чиглүүлнэ. : - Пионерийн салаа, гэм бүр тодорхой Зургадугаар сарын 80, Энэ өдрийг пионер сурагч бүхэн баяр баясгалантайгаар тэмдэглэ дэг уламжлалтай. МАХН-аар удирдуулан ялсан Ардын хувьс галын баатарлаг түүхийн хууд санд энэ өдөр тод товгороор тэмдэглэгдсэн юм. Хүүхдүүд ээ! Та нар энэ өдөр тоглох нь тоглож, ном унших нь уншиж, сааль сааж, эмнэг хангал сур- гаж, тарна ногооны талбайд ажиллах нь ажиллаж пионерийн зусланд амарч тойрон аялалд явах нь явж байна. Та бүхэн юу сурч мэдэхийг хүсэж байна. Тэр бүхэн чинь та нарын санасан ёсоор бүтэж бай на. Энэ нь БНМАУ-ын ард түм ний эрх жаргалын толь үндсэн хуулийн ач юм. Ард түмний депутатуудын ба талсан БНМАУ-ын үндсэн хууль бол бүх ард түмний эд- лэх эрх, Хариуцах үүргийн толь бичиг билээ. Энэ толь бич гэнд та нарын сурч мэдэх, мэр- гэжлээ сонгон авах, хийж бү: ОРОН БУХНИЙ ПРОЛТАРИ НАР НЭГЛЭГТҮН/ ХЭН БАЙГТЭ 7 15 тээх бүхнй л эрхийг заасан юм. 1924 онд БНМАУ-ын анхду- гаар нх хурал хуралдаж, ул- сын анхдугаар үндсэн хуулийг баталсан байна. Үүнээс хойш 1940 он хүртэл манай улсын нийгэм эдийн 38- саг улс төр. ангийн хүчний харь цаанд маш том өөрчлөлт гарсан учир шинэ үндсэн хуулийг бо- ловсруулах явдал шаардагдаж 1940 онд шинэ үндсэн хуулийг баталжээ. Монголын ард түмний түүхэн ололтыг 1960 онд баталсан БН МАУ-ын шинэ үндсэн хууль, хууль ёсоор бататгажээ,. Энэ үндсэн хууль нь. манай орны хөдөлмөрчдийн ардчилсап эрх чөлөөг үлэмж өргөтгөж тэд гээрийг амьдралд бодитойгоор ханган биелүүлэх баталгааг тог тоож манай орны иргэдээс нийг мийнхээ өмнө гүйцэтгэвэл 80- - хих үүргийг тодорхойлжээ. Ма най үндсэн хуулийн агуулга нь улс түмний хоорондын эв най- рамдал энх тайвны ариун Са- наагаар нэвтэрхий юм. Үндсэн хуулийнхаа наран 1 07:51 АТАР Л дРЭМЛНИТ Уонголын Г онсуийнбайгуулхлбын Год 72 ХЭ БАБЛНЙН. ӨНӨӨ, 1034 дор манай ард түмэн социалнз- мыг бүтээн байгуулах аугаа их үйлстээ урам зоригтой сурч хө дөлмөрлөн, ихийг бүтээж бай- на. Саяхан хуралдаж өнгөрсөн МАХН-ын ХУЇ нх хурал нь 1971--1975 онд улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх У таван жилийн төлөвлөгөөг. баталлаа. Социализм бүрэн төгс байгуу лах алхам болсон энэ хөтөлбө рийг манай ард түмэн, түүний өсвөрийн. үеийнхэн “биелүүлэх тэмцэлд шаргуу орж байна. 7000 гаруй сурагч пионер МХ ЗЭ-ийн илгээлт өвөртлөн хөдөө нутгийн зүг хөлгийн жолоо зал лаа, Олон арван мянган хүү: Хэд багачууд анги дэвших ул- сын шалгалтаа амжилттай өгч зохих дээд шатны сургуульдаа орохоор бэлтгэж байна. Манай өсвөрийн ОССүхбаатар- чууд залгамжлагч Ш чуулганы хаа удирдамж хүлээн аваад чуулгандаа их амжилт гаргах бадрангуй сэтгэгдэлтэй байгаа- гаа үндсэн хуулийнхаа энэ өдөр нэгэн дуугаар илэрхийлж бай- на. Ооосооосссххсхоссэсхэсүэсүэсүэс Ї 27 дахь жилдээ 117 : о 8 1971 оны долдугаар сарын ! Пүрэв, 25 (1185) Үнэ 10 мө. юсососососооссососос ОО ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД АА! СУРЛАГА ХӨДӨЛМӨРИЙН «УЛААН БҮЧ». АЯНЫ бүлэг, бүл- зүйл санаачилж, пионерийн ажилд шинэ арга ажилла таа нэвтрүүлнэ. Өсвөрийн сурлага Сүхбаатарчуудын хөдөлмөрийн «Улаан бүч» аян -дараах зургаан жигүүрээр яваг- ДЭЖ ДҮГНЭГДЭНЭ. - 1. «ЭРДМИЙН ДАЛАЙД» . ЖИГҮҮРЭЭР АЯЛАГЧИД н болж ажиллахаа илэрхийлсэн Ховд, Дундговь дын урналгыг хэрэгжүүлэн лэхэд ажлаа чиглүүлнэ: аймгийн нионер сурагч- 3, «МИНИЙ ТӨРСӨН НУТАР, МОНГОЛЫН САЙХАН ӨРОН» ЖИГҮҮРЭЭР АЯЛАГЧИД. 1 -оЭх- орончдын. тэмцэл, хөдөл- "мөрийн дайчин, засгийн Хэд | өөрчлөлт, ололт амжилттай биечлэй танилцах, эх ор- . ирээдүйн: ыхоо өнгөрсөн одоо, “биелүү: замнал, ардын. 5 жилү, 0 гарсан их Эх орон, ард түмэн чинь нно нер та нарыг эр ДЭМ мэдлэгтэй, өндөр боловс- ролтой иргэд бо лон өсч хүмүү- жихийг хүсэж байна. | Сурагч бүрийг эрдэм номд чин сэтгэлээс шамдан суралд- даг болгоход инонерийн салаа, бүлэг, бүлгэм ажлаа чиглүүлнэ. 2. «УЛААН БҮЧТНИЙ САЙН ҮЙЛС» ЖИГҮҮРЭЭР АЯЛАГЧИД Эх орныхоо социалист |бай- гуулалтын үйл хэрэгт хүч чад лынхаа хирээр гар бие орол- цон туслалцаж, ЗОХИХ хэмжээЭ- ний- дадлага чадвар эзэмшин намынхаа дууд лага, МХЗЭ-ийн » илгээлтээр үйлд у вэр, хөдөө аж "со ахуйд ажиллах хүчиийг бэх- --жүүлэн, «ажил- ЧИН, “малчин “Е1Ч Єь ФойлНН түүх, ахмад үеийн хувьсгалт дайчин, хөдөлмөрч уламжлал, МХЗЭ, МПБ--н түүхэн лаас суралцан, сургуулийнхаа түүхийг судалж мэ- дэх, өсөж төрсөн нутаг, оршин сууж ажиллаж сурч амьдарч байгаа зар орныхоо бүтээн байгуулах үйл- замна- сэд биечлэн оролцох зорилт тавина.. 4, «ПИОНЕРИЙН АЖИЛ, » АМЬДРАЛ» -ЖИГҮҮРЭЭР Пионер бү- хэн, баясгалант тангараг, чин ус эрмэлзлэлдээ үнэнч байж, - түүнийг ажил амьдралдаа хэ рэгжүүлэн пно нерийн . бүлэг бүхэн. ,пирне- рийн түүхэн Р замналын та- лаар ХОЛ-- богдох .-онмт материал бүрдүүлж цуглуулах ажилд идэвхтэй оролцон, он дарааллын бичиг хөтөлнө. /(Пио- нер бүхэн пионерийн уламжлалт ёс дэг журмыг чанд сахиж бүлэг, бүлгэмийн онцлогоо хүндэтгэн жавхаатай, зөв хэрэглэхийн цог гүүн туршлагыг нийтийн “Фболгопо. | Зуээ14 хүртээл 24) МАХН: 22525 иусонд : ЭРС -: 6. «НАЙРАМДАЛ, НӨХӨРЛӨЛ, төрөлх хот, суурин, -- та-. -оны Ү сард аймаг, хамт пионерийн ажлын сайн эхлэлт, тэр- БҮРЭЭН - ДУУДЛАГААР, ШУГАМ ЖАГСААЛДАА! 5. «ОД, САР, ДӨЛИЙНХӨН» “ЗЙЙГҮҮРЭЭР “ Иионер: бол баатарчуудын “ дотнын нөхөр, зөвлөгч учир бүлэг бүхэн өө- “рийн шеф баа “тарчуудын багт пионерийн .бай гууллагын түү “хэн замнал, дү- с2рэм тангараг, "ЧИН со зэргийг ойл» 5 зомо сєруулж, хэвшүү- готЗЭ толҮэээ СДЭХ АЖИЛ ЗӨХИӨ 25 -дО2: ЭНХ ТАЙВАН» ЖИГҮҮРЭЭР АЯЛАГЧИД - Энх тайван, -9В нэгдэл бол өсвөрийн үеийн Охэний үерхэл ““нөхөрлөлийн эр х)? ХЭМ “ДЭЭД | З0- рилт юм. Зо- рилго нэгт ах дүү орны инвб- нерүүдтэй хол» боогоо бэх- жүүлнэ. ҮУлүчэглэллэ СҮХБААТАРЧУУД -- Улаан бүч аяны дүнг 1972 Ь ХОТЫН нионе- рийн чуулганаар дүгнэх бөгөөд ул- сын хэмжээгээр МПБ-ын Залгамж лагч Ш чуулганаар дүгнэнэ. МХЗЭ-ийн ХҮ1 их хурал, мон- голын пионерийн «Залгамжлагч» 11! чуулган угтсан сурлага хөдөлмө- тийн «Улаан бүч» аянаараа дэвшүүл сэн зорилтыг амжилттай шийдвэр- лэхийн тул оюун ухаан, авхаалж сам баа, мэдлэг авьяасаа дайчлан ажилз к чацгаая! Э8 т мрргтт ст юэ эрмэлзэл СОЦИАЛИСТ ХӨДӨӨ АЖ АХУЙ ЦӨЛ гүҮтЧҮҮЛҮРТЭГШСРУЭИЛЫЄХ Пионер, баатарчууд аа! Та нар саяхан хуралдсан МАХН- ын ХҮ1 их хурал дээр нөхөр | Ю. Цэдэнбалын тавьсан МАХН ын Төв Хорооны тайлан илтгэл, БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1971--1975 онд хөг | жүүлэх Ү таван жилийн төлөв- | лөгөвний талаар МАХН-ын ХҮ! ик хурлаас гаргасан удирдаж жийг судалж байгаа билээ. Та нарын судлахад тусламж | болгон тайлан илтгэл, удирдам ! жаас хэсэглэн нийтэлнэ. ! огчьаислтиаас глнас- 9 Сснаас ал Чанг вассг сэм ан гэв - сс с- -- с- - - сэ ст-ш сэнс сэвьс оллиыс оэнагсэны ТҮ таван жилд хөдөө аж ахуйн нэг дэл, сангийп аж ахуйн ихээхэн бэхж- лээ. Одоо манай улсад хөдөө аж ахуйп нэгдэл 272, сангийн аж ахуй 34 ашиллаж байна. Дунджаар нэг нэгдэлд 585 мянган га нутаг дэвсгэр, 60,7 мянган мал оногдож байна. Мал аж ахуй тариалан эрхэлсэн нэг сангийн аж ахуйд 860 мянган, га нутаг дэвсгэр 10 мянганга 18- риалангийн талбай, 80 мянган мал тус тус оногдож байна. 999944099004449400 1Х| таван жилд багсармал тэжээ- лийн цех 12-ыг байгуулж, аюу- лаас хамгаалах тэжээлийн Фонд хад- галах механикжсан агуулах олон ар выг говийн аймгуудад барив. Тэжээл бэлтгэх механикжсан аж ахуй 5, жилд тус бүр 4--5 мянган тонн хад лан болтгэх хүч чадал бүхий иж бү- рэн мехапикжсан 16 бригад, алс хол газарт тэжээл тээвэрлэх тусгай авто бааз байгуулав. Эдгээр арга хэм ний үрээр аюулаас хамгаалах тэ лийн нөөцийн нийт хэмжээ 3 дахин нэмэгдлээ. Ү таван жилд хөдөө аж ахуйн та- лаар тавнх үндсэн зорилт нь хөдөө аж ахуйн нийт бүтээгдэхүүний үйлд вэрлэлийг 22--25 хувь нэмэгдүүлж, аж үйлдвэрийг түүхий эдээр, хүн амын байнга өсөн нэмэгдэж байгаа хэ рэгцээг хүнсний зүйлээр хангах яв- дал юм. 5 Нийт малын тоог 1975 оны эцэст 25 саяд хүргэж, барагцаалбал 11 хувь өсгөнө. Үүний дотор сангүйн аж ийн малыг 320 хувь, хөдөө аж ахуйн нэгдлийн малыг 132 хувь өсгө- нө. Мал аж ахуйн нийт бүтээгдэхүү- ний үйлдвэрлэлийг 1975 онд 1970 оныхоос 14--16 хувь нэмэгдүүлнэ. 99999099994499946041 !994994694449994449404099909900000040990940990744444) : 90044644 66 Улсын төвлөрсөн хэмжээнд бэлт- гэх махны хэмжээг 16 хувь, бүх төр лийн ноосыг 18 хувь, сүүг 25 хувь нэмэгдүүлнэ. Энэ зорилтыг биелүүлэхэд тэжээ- лийн баазыг бэхжүүлэх, бэлчээр ус- жуулах, малып хашаа саравч барих мал эмнэлгийн албаны үйлчилгээг сайжруулах хэрэгтэй юм. ., 8-8-9-8-8-8-8-8-8-8-8-0-8-8-9-5-0-0-0-0-9-9-8-2-0.5-8-9-9-8-8-8-9-9-9-8-9- 9-9-0-0-8-9-8-0-9-8-9-9 9-0-6-0-9-9-9-8-0-0-0-9-9-9-9-8-8-8-8-8-8-в-. : ИЛГЭЭЛТИЙН ЭЗЭД /дЭРГЭЖИА: Дорнод аймгийн төвийн 10 жи- лийп дунд сургуулийн зүг улаан бүчээ дэрвүүлсэн пионер сурагчид эцэг эхийн хамт яаран алхална. Биднийг сургуульд ойртон очи ход хэсэг хэсгээрээ бөөгнөрөн хүүр нэлдэж байгаа сурагчдын нэг --Би «Дөчин жил» НЭГДЭЛД очно, Биднийг авахаар нэгдлийн орлогч дарга Дорж гэдэг хүн ир- сэн. Бидэнтэй уулзсан. Тэр сумын хан мал аж ахуйд гарах хүүхдүүд биднийг хүлээж байгаа гэнэ, »-Чи хаана очих вэ? --Хэрлэнгийн сангийн аж ахуйд очно. Сангийн аж ахуйн дарга Ба дамсэд гуай ирээд байгаа гэх зэр- гээр сум нэгдэл, сангийн аж ахуй- гаас шинэ малчдаа хүлээн авахаар ирсэн төлөөлөгчид, эцэг эх, сурагч дын дунд эхлэсэн энэ ярина нэгээс нөгөөд шилжин үргэлжилнэ, Эдний нэг төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Гансүх --Би гэртээ аав ээжтэйгээ гур вуул, МАХН-ын Төв Хорооны 9 Тоодгор хурэн дээлтэй бор хүү мал тушаах пуүний дэргэд их л баяртай зогсоно. Энэ хүүгийн ту- хай ах Баасан нь ингэж ярьсан юм. - Өнгөрсөн зун бий хоёр, улсын бэлтгэлийн 1850 эр хонь тууж ам жилттай тушаасан юм. Энэ жил бас 1400-гаад хонь аваад Бор бургас ны мал бааз хүрэх замдаа маргааш гарах гэж байна гээд Дүүгээ Да ваадорж гэж танилцуулав. Ноб нин жилїїйн тууварт явсан тухай- гаа ярьж “өгнө үү? гэсэн миний асуултанд хариулав. Ах нь малыг хэрхэн бэлчээр- луулж туух тухай өнгөрсөн жил то хиолдсон нэгэн тохиолдлоо ийн дур сав. 7 дугаар сарын эхээр юмсан. Ар зусланд л байсан зом даг. Нэгтгэн талаас өдөр үдээс хойш айхтар хүчтэй мөн дөр буулаа. Хонь ч аяндаа туугдан уруудаад өглөө. Майхнаасаа гарч явган гүйгээд хониныхоо урд орж амжаагүй явталхойноминь гэнэт морины төвөргөөн сонсогдлоо. Тэг тэл Даваадорж маань хоёр морио эмээллээд нэгий нь хөтөлчихсөн дав хиж ирлээ. Хонцо арайхийж тогтоо г000 мөндөр намдахыг хүлээлээ, Мөндөр арилах шинжгүй ээ Тэгэ- хээр нь Ар зуслангийн аман дахь айлын хаваржаа.руу хонио туулаа. Явдаггүй ээ! Аргагуй юм л даа! Шуурганы өөдөөс хонь төдий сайн хөдөлдөггүй шүу дээ! Даваадорж маань, - ЗҮҮНХАРАА ХОТЫН 10 ЖИЛИЙН ДУНД СУРГУУ ЛИЙН 7-ГИЙН «Б» АНГИЙН СУРАГЧИД ЗУНЫХАА АМ- РАЛТААР ТӨРӨЛ БҮРИЙН НОГОО ТАРИХ ДАДЛАГА ОЛЖ БАЙНА, С. БОДООШ дүгээр бүгд хурлын: шийдвэрийг хүлээж аваад малчин болохоор шийдсэн, Тэгээд сургуулийн захир гаа ээж аавдаа өөрийн хүслээ уламжлахад миний саналыг дэмж сэн. Харин ч ээж аав маань цад- тай хамт мал аж ахуй дээр гарч ажиллах болсонд би баяртай байна. Өнөөдөр бид МХЗЭ-ийн илгээлт хүлээн авна гэж ярилаа, Ь --Нэгдэлдээ очих хүүхдүүдийг хүлээж авахаар ирсэн.-- Манай нэг дэл энэ жил еренхий боловсролын сургууль төгссөн 80 шахам хүүх дийг хүлээн авч ажиллуулна. Очих хүүхдийн гэр орон, унах морь, эмээл хазаар, чөдөр ногт, саалийн хувин, мал аж ахуйн холбогдолтой ном зохиол болон бусад холбогдох бэлтгэлийг хангаад очих суурий нь хуваарилаад байна. Бид сурагчид даа нэг сарын хичээл заана. Заа- Бал зохих хичээлийн программ сэдвийг боловсруулаад зоо-техникч Сүхбаатар, малын эмч Тогооч, айм гийн аварга төлчицн Гомбосүрэн, сумын. аварга төлчип Лхамуужав 0:9-0-9-9-9-0-0-9-08-0-0-0-9-0-0-9-9-9-0-0-0-0-0-68-0-0-0-0-0-9-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-9-0-0-9-9-0-4:8-0-9-0-0-0- ЛҮД цэ 99940004460990466049999499949444990999044904999049999909409409499040000004409995449440496590009)0440908444000049040900040 1 -Ах аа! Тэр арын модонд ход нио оруулья! Тэнд арай гайгуй байгаа байх гэхэд нь би зөвшөөрөн тэр зуг туулаа. Үнэхээр ч тэнд нуц зөөлөн “байсан шүү! Мөндөрийн дараа Даваадорж маань, : --Би ч хонио л уруудуулан алд чихгүй юмсан гэж бодлооггээд даж гүй байж билээ. --Ийм өдөр олон тохиолддог юм. Тэр бүгдийг тэвчээртэй давж нод нин хонио сайн таргалуулж дөрвөн тонн мах илүу тушаасан юм даа гэж бахдан хүүрнэж байлаа. Даваадорж зуныхаа даалгаврыг тууврын замдаа биелүүлдэг гэнэ. Зурам агнах, мөөг түүх зэрэг зүй лийг хонины бэлчээрт хийдэг ажээ. 1 99492444666404409 ... 90949994909049404999449449444944944494449000490000909402094940ФФо ФАЙГХАШ нарыг багшаар томилоод байна гэж Матад сумын «Энхтайван» нэгд лийн залуу малчдыг хүлээн авах төлөөлөгч Лхасүрэн ярилаа, Илгээлтийн эздийг төлөөлж то- вийн 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч«Дөчин жил» нэгдлийн хонь чин болох гэж байгаа Д. Гансүх, 8 жилийн 1 дүгээр дунд сургуулийн 7 дугаар анги төгсөөд «Энхтайван» нэгдэлд саальчин болох гэж бай гаа У, Алтанцэцэг нар сургаж хү- мүүжүүлсэн сургууль, багш нар- таа баяр хүргээд МХЗЭ-ийн дөр- вөн одонт бат нлэрхийлэх, илгээлт хүлээн аваад мал аж ахуйн үйлд вэрлэлд очиж ажиллах болсондоо баярлаж байгаагаа илэрхийлэв. Х. ЦЭВЭГСҮРЭН («Дөл» соннпы ажилтаа) 8-0-0-. сь Бшш-гэн с-ы“, то»), сн Мөн үдийн халуунд хонийг сүү дэрт хэвтүүлчихээд ном унших мөн ч сайхан. Энэ зун унших номын- хбо тоонд «Саарал даага», «Нав- сай Дамба ба тууний нөхөд» зэрэг номыг оруулаад байна гэж хүүг өгүүлэхэд ах-нь тосон авч, --Да- ваадорж маань ноднин туувраас буцаж?ирэхдээ” 700 төгрөг авсан гэлээ. Даваадорж” бидний дэргэд. намхан хээр үрээ хөтөлж ирсэн нь мөдний. тууварт-гарахад сумын худалдаа бэлтгэлийн ангиас ө?сөм ажээ. А.“Даваа оржтой уулзья гэ- вэл Хөвсгөл аймгийн “ецмын 8 жилийн сургуулиар орбон/м, аль эсвэл тууврын замд ч уулзаж бол- 3 но. Мал. гтуугч хүүгийн замбны өл- Ё зийтэй, тушаасан мал нь тараа сай 58 тай байхыг ерөөс, МОЛЛ бофлгой Ё Ї Ч, БАЯРДАЛАЙ ?, , 99499490449040990069000604464604040400400 709-01-07-81-8--0--0-0-4:0-0--0-0-07-0-0--0-38-8-0-0-4-8-0-8-0-0-8-8- 8 4-8-0-8-4-9 60460 2 Д. НАЯНТАЙН Улаанбаатар хотод зургадугаар са рын 19--21-нд болсон Үндэсний су рын улсын аварга шалгаруулах тэм- цээнд хот, хөдөөгийн 28 нийгэмлэг | зөвлөлөөс шалгарсан 60 гаруй сур- чид оноо мэргэнээ үзэв. Эрэгтэйчүү- дийн хана, хасаа сурын нийлбэрээр спортын мастер Дашцэрэн («Барил- тачин») нийгэмлэгийн 283 оноогоор эмэгтэйчүүдийн хана сурд | Магнай («Барилгачин») 15 оноогоор тү- рүүлж 1971 оны аваргын диплом, алтан “медаль хүртэв. ЗУРАГТ: Аварга болсон улсын мэргэн Дашцэрэн, энэ тэмцээнд ор сон хамгийн залуу тамирчин (183 нас тай) өөрийн охин Тунгалагт сур хар вах тухай зөвлөлгөө өгч байна. авсаа гэрэл зураг АЛСААС ИРСЭН АВЬЯАСТНУУД Манай уудам эх орны дөрвөн зүг найман зовхисоос уран авьяасаар шал гарсап авьяастаны дунд улаан бүчтэн багачууд олон байпа. Дашдаваагийн Оюунчимэг Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн (8 Дду- гаар ангийн сурагч, Дорнод талыг дуучин охин дуулах дуртай. «Дөл- сөөн Хэрлэн» дуугаараа нийслэлийнх нийг баясгаж байхад алс баруун хяз гаар Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэй су мын 7: дугаар ангийн сурагч Д. Б жинлхам, “Эрдэнэцэцэг нар «Барил гачин болно» гэдэг дуугаараа үе тэн- гийнийгээ баясгаж байна. Энэ пионе ПИОНЕРҮҮД БҮХ АРД ТҮМНИЙ УРЛАГИЙН ҮЗЛЭГТ -- “лэ Ллдын одын СУдыс слын- лт гэсс “Лас обл сэла- ЭГШИГ ДУУНЫ Ардын хувьсгалын алдарт ойд мын БАЯР зориулсан Монголын бүх ард түм ний сайн дурын уран сайханчдын гуравдугаар үзлэг их баярын өм нөхөн Улаанбаатар хотноо эхэллээ. Энэ үзлэгт арван найман аймаг, Улаанбаатар,Дархан,Ардын арми, гаран оролцож байгаа богөөд тэд аймаг орныхоо онцлог амьдрал, дуу хуурынхаа дээжийг цогцлон харуулсан цуврал концертууд тог лохын зэрэгцээ хувийн номеруудаар оролцох юм. Эдгээр уран авьяастнуудын 85 хувь нь залуучууд эвлэлийн гишүүд, бас олон арван авьяаслаг пионер сурагчид бөгөөд урлагийн олон төрлөөр алт, мөнгө, хүрэл медалийн төлөө. өрсөлдөж байна. халА АВЬЯАСЛАГ Авьяаслаг энэ охид бол Хэн- тий аймгийн Наргалтхаан сумын дупд сургуулийн 4-ийн «А» ангид суралцдаг. Хөрслөг бор охиныг нь Пүрэвдулам гэдэг, Салааны дарга Пүрэвдулам сургуулийнхаа дуу, бүжгийн аварга. Алтан шаргал Үс- той шаравтар царайтай нөгөө охин нь бүлгийн зөвлөлийн дарга Эр дэнэцэцэг. 15 улирал дараалан онц сурч, бас өнгөрсөн онд сургуу лийн хэл бичгийн, энэ онд тооны аварга. болжээ. »-. Сумын клубийн саруул тан- химд гоёлын хувцсаа өмссөн ОХИД, хөвгүүд хуран цугларч «АхХан Дүү сийн дуун» сэдэвт бүлгийн ажил 0044949449044940949944444094449490490094499444994409:4444406й7 | | | | хязгаарын цэрэг, төмөр зам зэрэгдбайгууллагаас 820 авьяастан шал | | | | Ц ОХИД Ленин--Сүхбаатар Мосива-- Улаанбаатар Монгол--ЭЗөвлөлт Найрамдал--Дружба гэж тө- рийн шагналт Ч, Лхамсүрэнгийн зохиол «Найрамдал--Дружба» шүлэг уншихад танхим дүүрэн ал- га нижигнэж талархал дэвшүүл- лээ. Ингэж үеийнхээ нөхдөөс анх- ны талархая хүлээж байсан бяц хан охид маань бүх ард түмний урлагийн үглэгт амжилттай орол цож улмаар гуравдугаар шатны үзлэгт шалгараад ардын хувьсга- лын түүхт 50 жилийн ойн босгон дээр нийслэл хотынхоо ах эгч, наг ЗвалалалАдАХЛАмалАЛАААЛАААААЛАДАЛААХААЛАЛАХАХА2 ГЭХ ХХХАЛХЭХХХУЛХХДХУЛАДЛХАЛЭН ӨДӨТ ДОМБОР Авьяас билэгтэн домбороо хүн шиг яриулж чаддаг гэж казакууд ярилц- даг. : - Тийм хүн өлгий нутагт олон бий юу? гэж хүүхдүүд та нар асууж магадгүй. Тиймээ, олон бий. Гэтэл тэр олон зуун домборчдын дундаас шалгарсан арван нэгэн настай Ман» нейн Саулеш гэдэг бяцхан охин сайн дурын уран сайханчдын гуравдугаар үзлэгт шалгаран оролцож байна. Энэ пионер Баян--өлгий аймгийн Цагаануурын дамжилга баазын най- ман жилийн дунд сургуульд сурдаг. Саулеш онц сайн сурдагийн Ха- жуугаар энэ эрдмийг гэрийнхнээсээ өвлөн эзэмшжээ. Түүний 14 наст, ах Нуандык, долоон настай дүү Бем болат нар цөм. домборч,онц сурлагат- танууд юм. Саулеш охин өдөт домбо- роо барьсаар тайзанд гарч ирээд «Жаран хоёр хүрэн» «буурал морь» зэрэг ая дууг сайхан тоглолоо. Үзэг чид, дахиуллаа. Дараа нь арваад хү» ний хамт «хос хүрэн» казан аялгуу ны цомирлогийг маш чадмаг, эвлэг, тоглоход арван хуруундаа эрдэмтэй хүүхэд гэж хүмуүс шагшив. Чи хэдэн настайдаа домбор сир сан вэ? гож Саулешээс асуув. - -- «ургаа, долоотойдоо -- Хичнээн аялгуу тоглож чаддаг вэ? -- Казак аялгуунуудын ихэнхийг тоглож чадна. -- Домбороо чи хүн шиг яр! нь сурч, урлагийн үзлэгт их амжилт ! рүүд авьяасаараа шалгарсан төдий эхлэхэд бэлэн боллоо, Пионерийн раа баясгаж байна 4 гаргаарай гэж эцэст нь хусэхэд минь | гүй түүхт ойдоо өргөх тайлан, анги дундаас хоёр охин гарч мэндлээд “төр охин өдөт домбороо тон хийлгэн | төгсөх нь шалгалтаа амжилттай өг- цээлхэн хоолойгоор. Д. СҮРЭН нэг дуугаргаснаа. 27223 7 З. Суухаараа ногоорч 2 л бу | 2 228. Ь Хэвтэхээрээ шарлаж 8! “ТҮС 0) л сс 24 ЭэХэрхэхөэрээлийн ЇҮ2 нахаараа харладаг Ю 22019 сөн тэргүүн пионерүүд юм. Я. ЛУТЛСАВ . 9944094490440940404044044000440444404400444404440400444 4406 10994940094094049009909449440209999929499999999490099994999990094499990990964940069990049 баярлалаа гэв. -- За ахаа, ” Ш. ЖАМЛИНХАА 2 БАЛ 22 “ЦАГ. ТУТМААС “ БИ ТООНД ДУРТАЙ Өдөрт 2--38 бодлого боддог : Энэ охины нэрийг Энхээ гэдэг. Нийслэлийн 16 дугаар дунд сургуу- лийн 8-ын «Б» ангид сайн сурдаг, Сургуульдаа наймдугаар ангиудын тооны аварга болсон пионер юм. -- Чөлөөт цагаа яаж өнгөрүүлдэг вэ? гэж асуухад ингэж хариулсан юм. -- Би гэр орныхоо ажилд тусал- даг. Дүү нарынхаа хувцасыг угаана, индүүднэ. Шалаа угаана. Хоолоо хийнэ. Сургууль дээр ажилтай бол хэн бол гэр орны ямар нэг ажил хий чихээд давтахад толгой амарсан байх тул ойлгоц сайн байдаг юм. -- Энхээ, чи хувийн чөлөөт ца- таа яаж үр ашигтай өнгөрүүлдэг вэ? -- Сурагч хүний хувийн Чөлөөт цаг гэдэг бол «сургууль, олон нийтийн ажил, хичээл давтах. гэр орондоо тус лахаас гадна өөрт оногдож байгаа ца гийг хэлдэг. «Пионерийн үнэн» со- /Соводигениний “АД 23 МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ 23 72 ТАВАН МИНУТ ХЭМНЭЕ! вар, тооны дугуйлангийн ц рын бодлогоос гадна алгеОрийн уу, геометрийн даалгав- юм” бодлого өдөрт -2-3- ыг бодож заншлаа. Ноднин хавраас, 1.Нуга биш мөртөө ногоон Цас биш мөртөө цагаан Үсгүй байтлаа.бужгар 3. Зун хувцаслаж Өвөл нүцгэрэх. 4 4. Нэг нь уйлж Нөгөө нь ууж Гуравдахь нь ургадаг 5. Угалзан толгойтой Уландаа шөвөгтэй 6. Далдай цагаан ямаа Дандаа нэг янз. 9-6-6-6-8-0-8-0-0-0-9-0-0-4-0-0-0-08:0-0-8-0-08-0 0 40:40 46-64 7. Үндэсгүй модон дор » “Сүүлгүй шувуу . хойш бодлогод зориулж 48 хуудас-( тай хоёр дэвтэр дуусгаад гурав да-, хиа эхлээд бодож байна.. . Тулга дэмий тэнэж байхаар тоо бо? дож байсан бол минийхээс ч олон бодлого бодчихсон байх байсан даа.” Хайран цаг! Сурагч хүн санаачилга 6 тай л байвал чөлөө зав заавал олдо-Ф , эргэж явна. Өдөрт хичээлээ 2--3 но. Хувийн чөлөөт цагаа би тоо бодо” цаг давтдаг- Даал “хүнд биш бол ход зориулдаг. "Тоо бодох, миний нэгмөсөн суугаа, ихнэ. /Хүнд- хувьд шүлэг тогтоохоос хялбархан» байдаг. Би алгебрь, геометр, физи- нийн хичээлд онц авдаг мөртөө амаар асуулгахаараа сайн дүн ав-9 чихдаг. Зарим хүүхэд хувийн чө? лөөт цагаараа, биеийн тамир, спорт, оролдож улсын зэрэгтэй тамирчин ч болчихсон байдаг шүү дээ. Тулга аа! Чамд ямар нэг авьяас сонирхол заавал байгаа. Түүнийгээ олохын тул сонирхсон мята ЦЭВ” 9-9-0-0-0-8-8-8-8-8-0 8 0 8-4-0-8-4 9-0-0-4-0-0-0-4 ТОс557С06) 8. Тапай манай хоёрын хооронд Тарган гахай хавчуулчихжээ, 9. Дээрээс унасан юм шиг Дэрсний ёроолоос ургасан юм шиР: Малгай өмссөн юм шиг Ч Манай өрөөнд төрсөн юм шиг Ааг 2ИХТЭЙ2 ама, сайтай. Ч! зүйлээ уйга- нины түрүүчийн дугаараас сурагы Тулгын захиаг уншлаа. Пионер хүн "өчигдрөөс өнөөдөр ихийг мэдэхийн тул хувийн чөлөөт цагаа үр ашигтай зарцуулж дадах хэрэгтэй байдаг. Би зав л гарвал алгебрь, геометрийн бодлого боддог. “Ноднин жил сур- гууль дээрээ долдугаар ангийнхны тооны аварга болсон, Тэгээд л урам зорнг орж тооны хичээлийн даалга. гүй оролдох хэрэгтэй шүү дээ. Тэр 1 цагт чи аав, эзждээ ч тусалдаг 0оЛ6594 но доо гэж пионер Ч. Энхээ зөвлөж” байна. 1 Хувийн чөлөөт цагаа хэн хэрхэй» үр ашигтай зарцуулж ямар амжил-” танд хүрсэнээ, юу хийж бүтээснээ манай сонины газарт бичиж ирүүлнэ үү! Ж, ХОРЛОО. МБАТ-ний ГУ. спартакиадын шигшээ уралдааны нээлтийн ажил яагаа, хүүхэд залуучуудын уран хөдөлгөөн: , гимнастикийн төрч лөах 2 МБАТ ЯМ: сп Зургадугаар сарын 27-ны ням гаг ригт төв цэнгэлдэх хүрээлэн баярын чимгээ зүүж зөөлөн салхинд өнгө өн гийн туг далбаа намиран . хүмүүс суудлаа эзэлсэн байлаа. Эргэн той- роп юм бүхэн баярын өнгөөр ми хөг шээж, энд тэндгүй хүмүүсийн жөөнт дуу цуурайтан пэн их хөл хөг жөөнтэй байв. Цэнгэлдэх хүрээлэнгийн асарт МАХН-ын Төв. Хорооны Улс төрийп Товчооны гишүүн, БНМАУ-ын Ар дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дар га ЭН. .Самбуу тэргүүтэй нам засгийн! төлөөлөгчдийг орж ирэхэд тамирчид үзэгчид алга нижигнүүлэн ташиж угтлаа. Цэнгэлдэх хүрээлэнд тамирчдын жагсаал жигдэрч монголын бүх ард түмний 1Ү спартакиадын “ерөнхий шүүгч Г. Лхагвасүрэн спартакиадын зохион байгуулах хороонд бүх ард түмний 1Ү спартакиадад оролцож ” байгаа тамирчид спартакиадын нээл тэд бэлэн болсныг МЭДЭГДЭХЭД МӨН: гөн цагаан пуужинг хөх тэнгэрт хөөр гөн, хөгжимд төрийн дуулал эгшиг- лэн, БНМАУ-ын спортын гавьяат “мастер Эрдэнэ-очир, Д. Сэрээтэр, Лхамжав, Шоовдор, Дамдиншарав, спортын мастер Амарсанаа, Батсүх нар төрийн далбааг хүндэтгэл төгс өргөлөө. Энэ үед Фувьсгалын өлгий нутаг Алтанбулагаас асааж авчирсан «Бамбарын галаар Бүдрагчаа ахлагч- тай усан аяллынхан бүх ард түмний ТҮ спартакиадын зулыг бадраав. Монголын бүх ард түмний 1Ү спартакиадын зохион байгуулах Хо- рооны дарга С. Батаа спартакиадыг “чээж үг хэлэв. Дараа нь Монголын бүх ард түм- ний 1Ү спартакиадын тамирчдын шагсаал, хүүхэд залуучуудын, гим- настинийн тоглолт болж, төрөл бү рийп тэмцээнүүд тус тусын байранд боллоо. 90690955 БИЕИЙН ТАМИРТ ӨРГӨН ДЭЭШЛҮҮЛЭХ ЯВДАЛТАЙ ЗОРИЛТ ТАВЬЖ БАЙНА. 99444994949995994494494499444444409440904: НАРМАНДАХ Галт тэрэг нэ гэн жигд хурд- лах бүрийд зу- ны гоёлоо өмсС- сөн үзэсгэлэнт сайхан байгаль нүд булаана. Нарманда х охин цонх тү- ший. сууж на» лайн бэлчсэн сүрэг, тариан талбай, | урал- дан тоглож байгаа хүүхдийг харан сэтгэл баясаж басхүү зорьж яваа хэргээ бодох бүрийд «яах бол?» гэж сэтгэл зовниж За охин минь хичээгээрэй гэсэн аав ээжийн захиас, : «Нараа» «Их амжилт |гаргаа- рай!» гэж үдэж гаргасан ангийн нөх дийн итгэл энэ бүгдийг бодно, Ер нь энэ хавар Нармандахад бусдын адил дурсах зүйл ихтэй хавар боллоо. МА ХН, Ардын Хувьсгал, МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 жилийн ой угтаж тай яангаа амжилттай өгч, 8 дугаар ан- гиа төгсгөж 9 дүгээр ангид дэвшин суралцах болсон нь, одоо Монголын бүх ард түмний ГУ спартакиад, олон улсын хүүхдийн дөрвөн төрөлтийн тэмцээнд оролцох шилдэг тамирчдыг шалгаруулах шигшээ уралдаанд орол ӨГҮҮЛЛЭГ Болд, бүлгийн хурал тарсны да- раа сэтгэл нь үймэрсээр гэртээ ир- жээ. Тэр гэртээ орж ирэнгүүт бич- гийнхээ ширээнд сууж, элдэв бодолд дарагдсаар, ширээгээ тохойлдон унт санаа тэр мэдсэнгүй. “Өнөөдөр зүлгэн дээгүүр гишигч лэн тоглож, модны мөчрөөр байл- даж байгаад үл таних хүнээр сур- гуульдаа хүргэгдэж ирснийг зэж аав от нь багш нь ярив. Аав ээж нь Болдыг тал бүрээс нь зэмлэхэд, тэр миний буруу, дахиад яасан Ч тэгэх- гүй гээд уйлж байтал айлын жаа- лууд орж ирж Болдыг их л гайхсан бололтой харж байснаа инээлдцэгээн «Ёэ, еэ, уйлдаг ахаа» гэж шооло- А--46459 ход ичсэчдээ тэднээс нүүрээ буруу лах гээд эргэтэл шалан дээр өнхрөн уналаа гэж зүүдлээд цочин | сэрэв. Ийш тийш ажиглав. Эргэн тойрон юу ч алга. Аав ээж ч ажлаасаа ирээ гүй, айлын жаалууд ч байхгүй өрөөн дөө ганцаархнаа сууж байжээ. Болд гайхан эргэн тойрныг ажиглавал, цөм хуучин хэвээрээ харин Өмнөх ширээн дээр чь нулимсан дусал бөн- жийх ажээ, Тэгтэл аав ээж нь аж- лаасаа ирж, -- Миний хүү өнөөдөр хичээлдээ ямар дүн авав? Харилцах дэвтрээ аваад ир гэж сурсан зангаараа асуу хад Болдын дотор нь нал хийж, баг- шийнхаа юу гэж бичсэнийг санан, доош харан уйллаа. Аав ээж хоёр нь гайхан бие биеэ харснаа, т-- Миний хүү яагаав! гэж бараг зэрэг шахам асуулаа. Болд ч улам чазга уйллаа. Ээж нь хүүгээсээ асуу сан асуултаа эрэгцүүлэн бодож байс- наамуу авчихаа юу? Хэрэгтарьчи- хаа юу? гэж нилээд ууртайхан асуув. Зүлгэн дээр тог... гээд эхэр татан хариулав. Ээж аав хоёр нь учрыг ойлгов. Болд арга буюу номынхоо цүн- хийг авчирч жижиг хөх дэвтэр гар- гаж аавдаа өглөө. Эцэг Цэвээн дэвт- рий нь авч үзээд: оог Ду бүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. 10644445 40Л ҮЛ ЧВУННГЭЭ/ӨӨӨӨ 444444444444444444444444444404444444444444 447) 44444444 44334 44 ЛАХ АЖЛЫГ ТАМИРЧДЫН УРАН СПОРТЫГ МАНАЙ ХҮМҮҮСИЙН ЯЛАНГУЯА ЗАЛУУЧУУ- ДЫН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙГ САЙЖРУУЛЖ БИЕ БЯЛДРЫГ чий- РЭГЖҮҮЛЭХ, ТЭДНИЙГ ЗАН. СУРТАХУУНЫ ӨНДӨР шинж ЧАНАРТАЙ БОЛГОН ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ ХЭРЭГЛҮҮР БОЛГОХ 1Ю.Цэдэнбалын тавьсан тайлан илт гэлээс) 1444444444444444444444:443244444940494004040430340440444143032163444444444431344040 “хэлээд дэвтрээ авч Монголын бүх ард түмний 1У спар- такиад, техник спортын 1 спартакиа дын шигшээ уралдаан тэмцээн 6 ХУ ОЛНЫГ ХАМРАН ОРОЛЦУУ- таар сарын 87-нд Нийслэл Улаан- ЧАДВАРЫГ БАЙНГА баатар хотод эхэллээ. Спартакнадад оролцохоор хот хөдөөгийн зургаан ХОСЛУУЛЖ БИЕИЙН ТАМИР, бүсээс шалгарсан тамирчдад зориул” сан шүхэр, морин спортын үзүүлэх тоглолт өнгөрсөн Бямба гаригт нийс- лэлийн морин тойруулгад болов. (МАХН-ын ХУ! нх хурал дээр 2 099499949999999999099499494020469999000 | ЗУРАГ: Морнор саад, харайл- гаж байна. цох гэж яваа энэ бүхнээ Нармапдах хэзээ ч мартахгүй ээ. Өнгөрсөн жил Дархан хотод болсон дөрөв, таван төрөлтийн тэмцээний аварга энэ охи ныг Дарханыхан сайн мэддэгээс гад на, энэ удаа бүр ч их итгэл хүлээлгэн үдсэн, ! Амжилтанд хүрэхэд өвөл, зун: тас ралтгүй бэлтгэх нь хамгийн чухал Өөрөө бэлтгэл дасгал сайн хийхээс гадна нэрт тамирчдын техникийн: ар- га барилыг судлах, дасгалжуулагч багш нарын үг сургамжийг ширхэгч- лэн биелүүлэх нь ашигтай санагд- даг. Миний хувьд чөлөөт цагаа зөв |, зохистой өнгөрөөхдөө спортын аль нэг төрлөөр хичээллэж байх дур- тай. Ахмад тамирчин хүмүүсээс сонсож дуулсан болгоноо дүү Нар: таа, найз нөхөддөө ярьж өгдөг. Энэ жилийн хувьд уртын харайлтанд дөр вєн метр, 40 см харайж энэ тэм- цээнд хүч сорих эрх олж авсан юм гэж Нармандах охин ярьж байна. Нармандахтай хүч сорилцох найзууд нь мөн л бэлтгэл сургууль сайтай шандас булчин нь чангарсан хүмүүс бийл » 4 Нара! Их амжилт гаргаарай гэсэн ангийн хамт олны итгэлийг пионер Нармандах биелүүлэх нь дамжиггүй, 2 Н. ДАРИЙМАА Морнор сагсан бөмбөг тоглолт” морнор дарцаг, хатгаж. рэх тэмцээн Ї - Чиний нөгөө хүний ТРЭЭ5 | : рийг хүндэтгэх тухай тэр багш ч, энэ ах ч тэгж заасач, ингэж сургасан гэж яриад байдаг чинь яалаа гэж ширүү хэн асуухад Болд: -- Дүгэрээс я боллоо гэж шивнэн номынхоо са- ванд ХИйхэд ээж нь: -- Юу гэсэн үг вэ? Дүгэр чамайг зүлгэн-дээр тогло! ноцолд! гээ юү? гэж тайван асуув. Дүгэр, Цогоо нар- тай зүлгэн дээр тоглож, танихгүй ахад зэмлүүлсэн, бүлгийн хурлаар хэлэлцэгдэж донгодуулсан, нНөхөд- дөө, багшдаа юу гэж амласнаа пэгд нэгэнгүй ярихад ээж аав нь хүүгийн хээ яагаад уйлсан шалтгааныг мэд- лээ. Цэвээн хүүдээ өөрийнхөө хэрхэн субботник хийж, мод тарьж зүлэг суулгаснаа ярьж, үүнийг минь хүн гишгэж байвал тэр хүнтэй хатуу яри ча даа гэв. Ээж нь Болдыг энхрий | лэн харснаа: -- Чи ер нь дандаа гадуур сэлгүү цэж, зүлэг ногоо гишгэлж байдаг юм биш биз? гэхэд Болд, -- Үгүй! Өнөөдөр л... гээд шал ширтэв. Ээж нь: -- Чи саяхан л манай анги мод суулгасан. Ус зөөсөн Их ядарлаа гээд л ирж байсан шүү дээ. Тэр сай- хан зүлгэн дээр тоглож байхдаа өө- рөө яаж ажиллаж хөлсөө гаргаснаа бодож үзсэнгүй юу? гэхэд Болд аав ээж хоёрыгоо лэн харснаа: -- Би дахин зүлэг ногоон дээгүүр яасан ч явахгүй! Харин зүлэг ногор мод ургамал сүйтгэгч: хүн “байвал 5 пионер хүний ёсоор. тэмцэнэ гээд улаан бүчнийхээ үзүүрээр оролдов. Цэвээн хүүгийнхээ өөдөөс харж, ээлж- Шүхэрчдийн цэгт ойртох буулт амжилттай болов.. НАВ -- Зөв дөө! Буруугаа ингэж л хү Ш х НТАЙН Ч п авсан гэрэ лээж гэмшиж сурах хэрэгтэй гэлээ. - рэл зураг Болдын дотор онгойлоо. тошшшшшшшаэшшссшшаш-шшээт--2--ы---ш-1--10 Б. МАГСАР нэгдсэн РЕДАКЦЫН зөвлөл 12:74 “ва цэ. 68222 ны.нэг хэсэг хөддөө тусч дог багачуул -..... БНМАУ-ЫН өсөн тана, тан, онц су 5) 5 ХХЭЭ-нксГов Хообо Д.бухБАлтлрын эєэдйхнх /Донголын Їонсрийн БАйгуулл гын Тод 4 у8лөлийн сонин? АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН-АЗ Маркензм-Лениинзмийг . удирд- лага болгож, эх орон ард түмнээ социализм коммуннзмийн замаар хөтлөж жолоодсон манай нам ар- дын засаг эх орныхоо хогжил цэ- цэглэлт өсвөр үеийнхний аз жар- галын. төлөө бүхий л анхаарлаа тавьсаар ирсэн бахдам уламжлалт тай билээ. Өнөөдөр та нарын өмнө сурах сургууль, суух байр, хуур- аах хуур, хариулах Сүрэг цөм бү рэн байна. Ямарч үнэ төлбөргүй сургуульд сурч төгсөөд, ямар мэр- тэжил сонгон авч, эх орон ард түмэндээ бахтагдахн ажиллах нь та нарын дурын хэрэг шүүдээ. їїнөнер чи Талын мОүнр малчин байхыг хүсвэ ҮҮ? Тариан талбайд амжнсчин болохыг хүсвэ үү? Үйлдвэр цехэд ? ажилчин гболохыг хүснэ үү? : Үнээн зэлэн дээр 1 саальчин болохыг хүснэ үү? юу хүсэж бодсон есөн Хүсэл чинь биелэгдэнэ. Эмч, эрдэмтэн жолооч зөхиөлч, жүжигэвн тээд үй олон НАЙЗ: “НӨХӨДДӨӨ, Монголын Ардын Хувьсгалын 50 жилийн ойг төхиолдуулан хайрт мбнгол найз нартаа чин єэт- гэлийн мэндчилгээ. дэвшүүлье. Намайг бүр бага байхад манайх Улаанбаатарт хоёр жил лаа. Аав ээж хоёрт танил найзууд олон байсан, иадад ч бас найзууд бий..Тэдний нэрийг Баатар, Энх- туяа гэдэг. Би дотны найз Баатар, Энхтуяа нартайгаа уулзалгүй Зур ггаан жил боллоо. Гэсэн ч ТЭДИИЙ- гээ мартдаггүй. Одоо лав-том болц гоосон байх. Сайн найз нөхөд,чу- луун хананаас ч бат бэх байдаг юм гэдгийг бид сайн мэддэг. Ер нь мөнгол хүний даруу төлөв, элэгсэг дотно зан чанарын тухай миний эцэг үргэлж ярьдаг байсан юм, “ Би зэр үед хэдийгээр-бага бай- сан-ч элэ, бүгдийг мартдаггүй юм. 505 Денийград-хотын. Октябрийн районы 256 дугаар. сургуу- - лийц 8-ын «Бэ» ангийн сурагч чин зоригтой, иехөр хөдөлмөрлөж заншаа ХӨДӨЛМӨРИЙН Хайрт хүүхдүүд ээ! Би Налайхын чулуун жил ажиллахдаа нормоо 150-иас” доош хувь биелүүлж үзээгүй юм, Хөдөлмөрийг 1 ээлжинд. бэхлээчний нормоо 9,6 дахин биелүүлж хөдөлмөрийн амжилт гаргала. гэж намайг, нам засаг өндрөөр үнэлж хөдөлмөрийн баатар цолоор анх удаа шаг нав. Хувьсгалын жилүүдэд бий өлдар цол хүртэж яваадаа би баяртай байна хүмүүжлийг багаасаа олж авцгаа! Ардын хувьс алтан медалиар иг би нам засагтай хяага АН МЯЛ ХЭРГИЙН 7ӨХӨӨ байсан. Миний аав театрт ажиллаж бай-1. ““АЛЁША ИГНАТЬЕВ | ГУЁВАН ҮЕИЙНХЭН ЯРЬЖ БАЙНА АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН АХМАД ПАРТИЗАН Ї. чууд аа! Та парын Өнгэрт бадарч байгаагаранзал улаан нь билээ. Та нар жанжин Сүхбаатар шигээ уужим саруул ухаантай, тусч, авхаалж саргэлэн бай. Үнэнхүү эх орончоор сурч ш. Том болоод сайн хүн болохын тулд багаасаа. хичээл оролдлого тодорхой зорилготой явах ёстой шүү. Ахмад хүнийг хүндэлж найз нө байх хэрэгтэй. Ард түмнийхээ хийсэн бүтээсицийг нүднин цөцгий мэт хайрлаж хамгаалдаг, сургууль, олон нийт, пийгминн тустай хө 1олмөрт чин сэтгэлээсээ 8 лтэй оролц Дд би хайрта/ 4 8-8-0-8-0-8 6-8-0-0-0-0-0-08 6 6-4-0-8-0-06 68-00 6 9 0-64-6-6-5 46-06. БААТАР Д.ДАВААЖАВ АНХНЫ болж өрг өн ажилчин ангийн Хайрт хүүхдүүд ээ! т-Ө-Ө-э-. ...........-....-.0-00-00-0-0-0-0-6-0-0-0-0-4-8-6-8-8-6-6-0-0-0-6 4 “ АЛТАН МЕДАЛЬТ ПИОНЕР О. ОЮУН: Би Өвөрхангай аймгийт уйл су мын 8 жилийн 7-гийн «А» ангид онц сурч байна. Манай анги соёлч нөхөрлөлийн анги болж, цол мандатаа авсан юм МАХИ, галын гтаа үйзнч байгаагийн гэрч гэж алцаж, наж, улмаар ї аргу її их бая ж байна |Н.иашш)ШГУРВАН ҮЕИЙНХЭН 8РЬЖ БАЙНА ЛРОЛСТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН/ ХЭЗЭЭХ БЭЛХЭН БАЙГТУН !/ "мэргэжил байна. Энэ мэргэжлийг эзэмших -олон арван сургуулиудын үүд хаалга нээлттэй байна. Дуртай мэргэжлээ ззэмшнхэд чиний хичээл оролдлого онцгой үүрэг гүйцэтгэнээ. Та нар асар их хүч чармайлалг гаргаж байж дуртай мэргэжлээ эзэмшиж, тэр мэргэжлээрээ улс Эх орондоо ахмад үеийнхнийхээ нэгэн адил хүндтэй гавьяаг бай- гуулах болно. Ялан мандсан манай увьсга- лын түүх бол хоцрогдсон орон Леннинй заасан замаар замнаж, феодалийн нийгмээс капиталниз- мийг алгасч соцнализмийг бүрэн төгс байгуулж” байгаагийн яруу ал- дарт түүх юм. 5 - Ийм яруу алдарт улсын иргэн болсондоо манай өсвөрийн Сүхбаа тарчууд Ямагт бахархан сурлага, хүмүүжилдээ амжилт гаргаж бай- дэг юм. Тийм ч учраас МАХН Ар дын засагтаа тайлангаа амжилт тай өглөө. Манай улсын өлөлт амжилт бү хэн нь манай үнэнч хань нөхөр. нүүрсний уурхайд 27 настай чрж эгнээнд багтаж Хөдөлмөрийн 0 жилийн ойд өргөх тайлангийн рал дараалай 100 хувь суралцлаа Пионер бид бол хувьсгалын үйл хэргийг -үр- гэлжлүүлэгчид мөн. Пионер, хүн сайл, биц сурна. Сахилга, баттай олой иийтийн.ажилд: идэвх санаачлагатай бролцож бе би ойлгодог ч иөхөрлөлийн ахлагчийн үүргийг сайн гүйцэтгэсэн аадын чиөнерийн зусланд амруулгх ЖАРГАЛТАЙ ТОГТОХ: Хайрт бага бүч хувьсгалын улааи туг 19 хугацаанд мапай анги ули байж, сургууль, пионерийн 9а гаа явдал бол эх оронч, өр- | Намайг улирал дараа гэж болсонд сэлчиисэлма-лин- огн- оньшсотэис ллишота 27 дахь жилдээ 1971 оны долдугаар сарын 8 ПҮРЭВ М26 (1186) мын ытсыгэгччээч Үнэ 19 мө | ЁРЫН ЭРИ Эрлэг ! ҮРС зөвлөлтини ард түмэнтэй токгто0- сон. ган бат чайрамдал, иөхөрлөл зөвлөлтийн ард түмний”сэтгэл ха-- рамгүй тусламж, ах дүү социа- лист ориуудтай тогтоосон найрам далт харилцаатай салшгүй хеєлбоо 1 Манай орны инонерийн харилцаагаа жилээс чилд өргө- жүүлж -циопер 04: угуд ч ЭНЭ ажилд идэвхтэй оролцож байна. Саяхан хуралдсан МАХН-ын ХУ их хурлын шийдвэр У таван жилийн төлөвлөгөөний удирдамж нь манай өсвөрийн үеийнхиийнг зоригжуулж байна. Ирэх таван жилд ерөнхий- боловсролын дунд» сургуулиудын . тоо. эрс. нэмэгдэж, бүх нийтийг бүрэн бус зуил 609- ловсрөлтой болгох гэж байна. , Тиймээс ч манай инонерууд зал гамжлагч Ш чуулганаа зарлаад 5 жигүүрээр ажиллаж эхлэж бай ив. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд, инээж байна. дуулж Байна, хуур- даж байпа. Хүүхдүүллйн нүүрэнд мөнхийн баяр баясгалан төдөрч байна. МАНАЙ:ХАЙРТ- ЭХ ОРОН БНМАУ МАНДТУГАЙ! ӨӨДӨР ЮМ БҮХЭН ЦЭЛМЭГ БАЙНА Иаран доор налайсан (215) дрх чөл 8: ахм| г цэлмэг байра. Ардын сэтгэл цэлмэг байна. Эдүй ч цэлмэг байна. Алс ирээдүй То” ҮҮРЭВ СҮРЭН цас Эсгий шал эй лээнсысэнэдлы Вэ лчайлий” нэ нан ннын аиилилилийтийнилилий Өшөрсөн хагас зуун жилд монголын ард түмний олсон: түүхэн амжилт бол » МАХН-ын зөё бодлого, түүний удирдан чиглүүлэх: үйл ажиллагааны үр дүн мөн. Монголын цог жавхлант пионер Су- рагчид их өйнууд угтсан гурван жн- лийн аянаараа сурлага ,хөдөлмөр хүмүү жил дээрээ их амжилт гаргалаа. ЭРДМИЙН ДАЛАЙД ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД ИХ ОЙДОО ТАЙЛАН ӨРГӨВ Байгалийн баялаг ашиглах, эмийн ур гамал түүх, гаримал ба нутгийн зэрлэг ургамлын үр цуглуулах, хаягдал төмөр, яс цуглуулах ажил өрнөв. Зөвхөн Баянхонгор аймгийн шнонер сурагчид хаягдал төмөр 586,7 кг, хаяг дал ноос 975,5 кг, цуглуулж змийн УР гамал 16 тонн, мөөг 58 кг, зэрлэг сонги но 4242 кг, түүж 5772 зурам агнаж улсад тушаажээ. Тус аймгийн төвийн 8. ЖИ- лийн сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Нина 4000 гаруй төгрөгийн "чихэр өвс түүж шалгарчээ. АХМАД ҮЕИЙН ХУВЬСГАЛТ ДАЙНЧИН, ХӨДӨЛМӨРЧ БААТАРЛА УЛАМЖЛАЛААС СУРАЛЦТЯ! Энэ шигүүрэээ инонер сурагчид уа4- сынхаа түүх дур-галт газраар хол,, оЁ- рын аялал зугаалга 4295 удаа зохиож, 165 400 гаруй пнонер сурагчид Оролц- (МАХН-ын Төв Хорооны сэдвээс) таг, сум, районыхаа түүхийг “Судлах, анхдагчдыг эрэн сурвалжлах, байгалийг судлах, ашигт малтмал, ургамлаар цуг- луулга хийх ажил өргөн зохиов. Сур- гууль бүхэн эх ориоо судлах булан, тан хим, музей байгуулж ажиллалаа. Пионерүүд ардын хувьсгалын хагас зуун жилийн дотор эх орны үйлдвэр, хө дөө аж ахуй, соёл, шинжлэх ухаан хэр хэн хөгжиж ирснийг судалж бяцхан ном, зурагт альбом хийж түүнийгээ тайлбар лаж чаддаг болсон нь тэднийг Эх оронч үзлээр хүмүүжүүлэхэд сайн нөлөө үзүү лэв. НАЙРАМДАЛ, НӨХӨРЛӨЛ, ЭНХ ТАЙВАН Энэ жигүүрээр пионер сурагчид ЗХУ болоц ах дүү ардын ардчилсан орны пно нерүүдтэй нөхөрлөлөө улам зузаатгаж гэднээс ихийг сурах, туршлага солил- Алтан дэлхийд мэндлээд Арван найм хүрэхдээ “«А», «Бэ» гэж заалгаад Арван хавартай золгохдоо. Арван жил онц сурсан гэж Алтан медаль хүртсэн 3 Оээгүэд ёссж ХАМРАГДЛАА” Сулгү доо: юх ажил өрнүүлэв. 200 гаруй пионер Арван найм дугаар сургуу. ДУНДГүй хамт олон болох хөдөлгвөт Өр , Пионерүүд уагид 08, ШУ судлах Нсрийн 1а архин арлаа. Манай шал Цэндсүрэн охинд баяр” хүргэе "ур- 6 нэмтг түүхий удлах марлаа, “ 5 9 нөж, улсын хэмжээгээр 100 хувийн сур- баатруудын нэмтар үүхийг судлах рүүд гадаадын пионерийн зусланд С. БОДООШ ийн 935 954 са 4554 баа юутай лагын амжилт үзүүлсэн пионе бүлгийн 84 нь дундгүй бүлэг, лааны 806 нь дундгүй салаа, тарчуудын баг, аравт байгаа нь сайхан бэ? УЛААН БҮЧТЭНИЙ САЙН ҮЙЛС зургийн альбом хийх, бяцхан ном зохиох хөдөлгөөн өрнүүллээ. Ардын хувьсга- лын ахмад партизан, үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёлын салбар дээр гарамгай ам- жилт гаргасан улсын алдар гавьяат хү- зтүүстэй олон арван удаа уулзалт, үдэш лэг зохиосон нь Ардын хувьсгалыг амарч байхдаа дэлхийн бөмбөрцгийн өн цог булан бүрээс цугларан ирсэн олон орны хүүхэдтэй үерхэн нөхөрлөж, энх тайвны төлөө эв санаагаа нэгтгэдэг юм. Нионер сурагчдын интернационалч х мүүжилд захидлаар харьцах явдал сай- ол нэгээнөэмөжжэтиитэиээииинииилииииа-си--------1 энэлэн ииирииилиллиллиилииүй ХУВЬСГАЛТАЙ ЧАЦУУ СУРГУУЛЬ... “Пионерүүд сургууль, анги танхимаа (80 525525 єга: : Вшалын цэцэгжүүлэх хөдөлгөөн өрнүүлж, 95491 ялуулж, хувьсгалын ололт, амжилтыг наар нөлөөлдөг. Сургуулнараа, ангиа- бэхжүүлж, хогжүүлж, харийн дайсны раа, ганцаг ЗӨв2 ОЛ арван үүлж ҮҮ р раа, ганцаарчлан зөвлөлт болон ах ДҮҮ “Ардын засаг тогтсон анхи: 124 цэцэг, 89128 мод тарьж. олон га газрыг зүлэгжүүлжээ. «Арвин саамын эзэд», «Цагаан алт- ны цуван» зохиож, өлон мянган | лийр сүү сааж, хаягдал ноос 84648 иг, цуг- луулж, 630107 кг ноас хяргаж | Улсад өнгөлзлөгөөс халуун амиараа удаа Да2- раа хамгаалж чадсан цогт хувьсгалч ха луун эх оронч ахмад үсэрээ бахархах, тэдний үйл хэрэгт инонерүүд үнэн байж, хувьсгалын үйл хэргийг үргэлж- зоригийг социалист орны пионерүүдтэй харьцдаг гүй сурагчдын хамт олон байхгүй билээ. Өмнөговь зймгийн Ханбогд сумын бага сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч С. Цэрэндолгор Вьетнамын Өнчин хүүх зориулж тус- рөөс эхлэн үндэсний” соёлыг. хөг жүүлж, төрүүлэхэд анхаарч, 1921 оны 8 ду- гаар сарын 14-ний өдөр Засгийн газ рын гишүүдийн 11 дүгээр хурлын чушаав. монын чин эрмэлзэл, хүсэл дийн сурч боловсроход - нь бадраасан юм. ХАВМСР Эр ” ыг 52 Пионер сурагчид хөдөө аж ахуйн нэг Ё ламж хуримтлуулах урналга гаргасн! шийдвэ, ЭЭ, одоогийн Ула - дэлд 273538 кутнх-Ханы,, адрнны ажил МИНИЙ ХАЙРТ ЭХ ОРОН-БНМАУ аймгийн бүх сургуулийн пионерүүд баяр хотод ЭНийслэл хүрээн дэх бага сур- Чинаг Сургаж, 8500 | Энэ жигүүрээр пионер сурагчид ЭХ тай хүлээн ава 4000 төгрөгийн хуримт ууль» нэртэй 40 сурагчтай нэгэн сур хийж, 20 000 гаруй гаруй га газраас хүнсний ногоо хурааж, 21400 тонн хадлан өвс бэлтгэлээ. БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй 1941 оноос эхлэн жил жилийн төлөв- лөгөө, 1948 оноос таван жилийн тө лөвлөгөөтэй хөгжих болжээ. Одоо манай улсад хөдөө аж ахуйн 27: нэгдэл, сангийн аж ахуй 82 ажилла?» байна. Нэг нэгдэл дунджаар 60. мянган толгой малтай, жилд 2,3 са- төгрөгийн орлоготой, 15 трактор. Ээ авто машинтай хамтын том аж ахуй боллоо. Мал аж ахуй, тариалан эрхэлсэн нэг сангийн аж ахуйд 360 мянган га нутаг дэвсгэр, 10 мянган га тариа лангийн талбай, 30 мянган мал тус тус ноогдож байна. Манай улс жил тутам 600 шахам мянган тонн өвс бэлтгэж, нийт бэлчээрийн 50 хувь буюу 60 гаруй сая га газрыг усЖуу лан 40 гаруй мянган хашаатай бол -лоо. Мал эмнэлгийн биеэ даасан сал бар хөгжиж ариун цэврийн станц, оношлох кабинет, их бага эмчийн са» бар зэрэг 1500 нэгж байгууллагад 1120 их эмч, 2300 гаруй бага эмч ажиллаж байна. Манай орны аж үйлдвэрийн анхны голомт нь ах дүү ЗХУ-ын . техник, санхүү, мэргэжилтний тусламжинд шууд тулгуурлан үүссэн түүхэн онц логтой бөгөөд 1930 оноос эхлэн м8- лын арьс, шир, ноос -боловсруулах Миг солслни ий рсалмтуссүнЭн Л-- тн-ын ст сллв-сссалс сэниасэлииассллиаслллмсэлистн өнигсснаиис аас хас тьлслрас тиасслиас-глииас лист ли лэн -----сг-сг- орноо танин мэдэх аянд гарцгаалаа. Пио нєр бүхэн оршин сууж байгаа газар Нужүүллээ. аж үйлдвэрийг ЗХУ-ын тусламжинд шууд түшиглэн цоо шинээр байгуулч: ажиллуулсан нь манай социалист аж үйлдвэрийн эх үүсвэр болсон билээ Одоо манай улсын нийт цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн 80 га руй хувь, нүүрс гаргалтыг бүхэлд НЬ ЗХУ-ын тусламжтай байгуулагдсан үйлдвэрүүд гаргаж байна. Манай ор ны аж үйлдвэрийн дотор түлш, эр чим хүчний салбар ингэж түргэн Хөг жихийн зэрэгцээ ах дүү социалист! орны тусламжтайгаар байгалийн ма -териалын үйлдвэр, хөнгөн хүнсний үйлдвэр, авто ба хөдөө аж ахуйн ма- шины засварын газрууд зэрэг бүгд 90 орчим үйлдвэр, аж ахуйн газрыг шинээр байгуулсан юм. Том ширнин 80 гаруй хувь, жижиг арьсыг 100 хувь, хагас боловсруулах хүчин ча- далтай үйлдвэр, нийт хонины ноосыг 100 хувь бүрэн угаах хүчин бий болс лалыг Бьетнамд туслах фондод шил- ны дээр түүний 15 хувийг гүйцэд 99 дловсруулах нэхмэлийн бдолон эсгий, эсгий гутлын үйлдвэр ажиллаж сай на. 1000 гаруйн км өргөн төмөр зам байгуулсан явдал эдийн засгийн гол районыг нэгтгэсэн системийн зам тээ зэртэй болгож аж үйлдвэрийг хөгжүү лэх аятай бололцоогоор хангаж өг сөн юм. Дархан, Чойбалсан зэрэг аж үйлдвэрийн шинэ төвүүд байгуулагд лаа 19:21 оны 11 дүгзэр сард ницслэ.л хүрээнд 40 сурагчтай анхны бага сур гуулийг, 1922 оны 43-дугаар сард Амгаланбаатар хотод 50 хүүхэдтэй хоёрдахь бага сургуулийг тусгтус нээ жээ. Одоо манай орны 555 цэцэр- лэгт 30 мянган хүүхэд, ерөнхий бо- ловсролын 503 сургуульд 280 мян- ган охид хөвгүүд, тусгай, дунд бо ловсролын 19 сургуульд 10 мянга га руй сурагч, 5 дээд сургуульд 8000 оюутан, суралцаж байна. Таван хүн тутмаас нэг нь ямар цэг хэлбэрээр бо ловсролоо дээшлүүлж байна, Нэг ээл жинд 7000 орчим сурагчдыг хүлээн авч сургах бололцоотой 22 техник мэргэжлийн сургууль, сургуулийн комбинат байгаа бөгөөд түүнд 50 гаруй тодорхой мэргэжлээр 8000 ор чим охид хөвгүүд суралцаж байна. Д. НАЙДАНСУҮР. Төв аймгийн Баянцогтын сангийн аж ахуйн төвийн дунд сургуулийн сурагч Ц Цэрэнпагам, Цэрэндулам, Ч Батжаргал, Д. Энхтүвшин, Б. Жаргал нарын 20 гаруй су- рагч хөдөө аж ахуйд ажил- лах саналаа өглөө, Тэд, МХ ЗЭ-ийн илгээлтийг авч Ар- дын хувьсгалын 50 жилийн ойн өмнө, Алтан мёдальт тракторчин Цагмажав сааль янн Наранцэцэг, МАХН-ын ХУЇ нх. хурлын төлөөлөгч тракторчин Очир, тариалан- хиэж газрын уран хагалгааны улсын хүрэл медальт Норж маа, аймгийн аварга Буде нит, сумын аварга саальчин хоньчин хүүхдүүдийг лийн аварга саальчин Түй рэндаш Хишнгт нар баяртай угтаж байна. гууль байгуулсан нь манай ууган сур гуулийн нэг болж, 50 жилийнхээ бос гон дээр хүрлээ. Нийслэлийн арван жилийн гурав- дугаар дунд сургууль 50 жилийн турш олон мянган сурагчдыг сурган хүумуүужүүлж төгсгөсөн нь эдүгээ эх орны өнцөг булан бурд ажиллаж, эх орноо хөгжүүлэхэд хүч чадлаа 30 риулж байна. Энэ сургуулийн эрд- мийн танхимаас Монгол улсын (х сургуулийн ректор эрдэмтэн зохиолч Л. Ванган, Л. Нацаг, эрдэмтэн Эрдэ нэбэлэг, Арви, Гончигдорж нарын зэ. рэг алдар цуутай олон хүн төрөн гар. сан юм. Хагас зуун. жилийн дотор нийслэлийн 3 дугаар дунд сургуулийг 52000 гаруй сурагчид төгсжээ. Одоо энэ сургууль 80 гаруй багш тай, 1900 гаруй сурагчтай 10 анги 49 бүлэгтэй манай орны томоохон сургуулийн нэг болжээ. Анх өнөөгийн Улаанбаатар зочид буудлын байран дээр, цахилгаан мэдээний ерөнхий хороо байсан хоёрхон өрөөтэй жижиг хэн байшинд эхний хичээлээ хийж байсан энэ сургууль өнөөдөр хоёр сая хан гурван давхар байшинд хичээл лэж байна. Төрөл бүрийн кабинет, оцеийн тамирын саруул танхим, но- мын сан, сурагчдын сурч хэрэглэгдэх бүх зүйлээр өвч бүрэн хангагдсан энэ сургуульд 860 гаруй пионер сурагчид 20 гаруй нэр төр. дийн бүлгэм дугуйланд сурч байна. Бх лсын анхны сурагчдын соёлч нө- тиөл энэ сургуулиас төрсөн. Бо "Ус сургууль Ардын хувьсгалын 3 жилийн ой угтаж 1969 онд улсын оргуүний сургууль болохдор хоёр ань йн хугацаатай үүрэг авч амлас Ү3: амжилттай биелүүлж байна. с Сурагчдын зуны амралтыг төхило2 айсан өнгөрүүлэх эх орондоо хэ. Бэтгэй зүйлийг. бүтээхэд байнга ан- хивч “байдгийн дүнд сүүлийн хоёр ХЭ5Г) Энтий аймгийн «Дархан ОР". гад Яглаэг 27000 малын багтаамж ы гаруй хашаа барьж өгчээ. . й Увьсгалтай чацуу энэ ол манай орны 500 гаруй ерөн: Цэрэндаш н ажиллаж байна. пасзадан боловсролын дунд сургуулийн нэг нь Ё зальчин (002000 манай нам засгаас өсвөрийн анхаарч байдгийн тод илрэл юмаа.. эрдэм боловсролтой иргэдийг . Д. Цэвэгмид, Ардын жүжигчин Ичийгф хорлоо, Э. Оюун, гавьяат жүжигчин - , шахам төгрөгийн үнэтэй тохилог сай- сургууль р9Р: Ч3, үеийнхний сурч хүмүуүжихэй байнга Ь, 5 э. Цэвээн | Саяхны нэг нарлаг сайхан өдөр хүүхэд залуучуудын паркт олон зуун охинд, хөвгүүд хөгжин цэнгэж, ер бу- сын баяр баясгалантай байсан нь ахмад үеийнхэнтэйгээ уулзахаар цу Т- ларан хөгжилдөж буй ажээ. Саруул- хан том дугуй танхимд гоёлын хувц- саа өмссөн мөнгөн цагаан тэргүүнтэй өвгөн бууриууд орж ирэхэд, нүүрэн- дээ улаа бутарсан, нүдэнд нь гэрэл тодорсон цовоо сэргэлэн охид, хөв- гүүд нэгэн зэрэг босож хүндэтгэв. Нийслэлийн 15 дугаар сургуулийн “захирал Чимэд, хайрт пионер сураг- чид аа:-Бид ажилчны районы ахмадын зөвлөлтэй шефийн холбоо тогтоох уулзалтын ажиллагаа нээс- нийг мэдэгдье гэлээ. Энэ уулзалтанд ахмадын зөвлө- лийн дарга, намын ахмад гишүүн Балжиржанцан партизан “Мятавсү- рэн, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Даш, Ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан Дашдэлэг, Аж үйлдвэрийн комбинатын анхны тулгын “чулууг тавилцсан Жїимээ нар оролцов. -Балжиржанцан гуай," -- Хайрт хүүхдүүд ээ! Өвгөн ахын чинь төрж өссөн үе үнэхзэр хэцүү цаг байлаа. Хаад ноёдын хатуу ши- рүүн дарлал, харгис хэрцгий гадаа- дын хүмүүсийн доромжлолын дор нухлагдан он цагийг өнгөрөөхөд үнэ- хээр хэцүү байж билээ, Одоо үед та нарт юм бүхэн элбэг хангалуун, сурч соёлжнх бүрэн бололцоо байна. АХМАДААС СУРАЛЦАЖ БАЙНА Ер нь хар багаасаа хүүхдүүд өө- рөө хэний ч албадлага, шахалтгүй чин сэтгэл, үнэн санааны угаас алн- ваа ажил үйлст хандаж хичээл ном, ажил хөдөлмөр, өгсөн үүрэг даалгав- рыг өөртөө байгаа хүч бололцоо, мэд лэг, чадварыг дайчлан дээд хэмжээ- гээр биелүүлэхийн төлөө санаачлан тэмцэх ёстой гээд «Напнитализмыг алгассан нь» гэдэг Зураг дурсгав. Наймдутаар ангийн хэсэг пионер сур гамжийн сайхан үг хүлээн авснаа нлэрхийлж «Хөдөө нутаг сайхан» дуугаар ая барилаа. БНМАУ-ын хө- дөлмөрийн баатар Даш гуай ярих- даа: Хүн сайн сайхан явья гэвэл: Нэн тэргүүн эрхэм баян эрдэм соё- лыг эзэмших, эвтэй нөхөрсөг, даруу - төлөв тусч байх хэрэгтэй. Хүүхдүүд ээ! Хөдөлмөрлөхгүй бол хол явахгүй дээ. Хөдөлмөр бүхнийг шийдвэрлэнэ. Ах, эгч нарынхаа ариун цагаан хө- дөлмөрийн жишээнээс суралццагаа! гэж захих байна гэв. д Партизан Мятавсүрэн гуай 50 жи- лийн тэртээх үйл явдлаасаа дурсан ярьж, жанжин Сүхбаатар, Хатанбаа- тар Магсаржавын цэрэгт явж эх орон, эрх жаргалын төлөө, хэрхэн тэмцэж явснаа ярив. З Ахмадын зөвлөлийнхэнтэй Шшё- фийн холбоо байгуулсан Нь манай ахмад үеийн түүхт дайчин хөдөл- мөрч сайхан уламжлалаас өсвөрийн үеийнхэн сурч хүмүүжнхэд чухал зүйл боллоо, Дараа нь уран сайханч пнонерүүдийн хэсэгчилсэн концерт тоглов. Х. НЯМЦЭРЭН ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ БА МАНАЙ ТАМИРЧИД Олон улсын хүүхдийн «Найрам- дал»дөрвөн төрөлтийн тэмцээн нь 1956 оноос эхлэн жил бүр явагдаж ирсэн билээ. Энэ тэмцээн Энх тайван, найрамдал, үерхэл, нөхөрлөл гэдэг урнан дор уламжлал болон явагддаг боллоо. «Найрамдал» тэмцээн нь улс бү- рийн хүүхдийн сонины нэрэмжит уч- раас өөрийн хэвлэлээр дамжуулан уг тэмцээний агуулга үзэл санааг хүүх дэд хүргэхэд чухал нөлөөтэй байдаг юм. Манай сонины нэрэмжит тамирчин сурагчдын баг 1966 оны 8 дугаар сард ЗХУ-ын Артекийн олон улсын пионерийн зусланд болсон 10 дахь тэмцээнд анх удаагаа оролцож ги- шүүнээр элссэн юм. Энэ тэмцээнд манай багийн сурагч Өнөр охидын 60 метрт 8,8 сек, Д. Батсүх хөвгүүдийн 60 метрт 7,5 сек хурдалж, Тунгалаг охидын уртын харайлтад 4,44 см, Сүхбаатар хөвгүүдийн өндрийн ха- райлтад 1,58 см харайж амжилт үзүүлж байсан боловч багийн дүнгээр 2635 оноо авч 10 дугаар байрыг эзэлж байлаа. 1967 онд БНУАУ-ын нийслэл Бу- дапешт хотиоо болсон |ХЇ тэмцээнд манай тамирчид албан ёсоор оролцов. Энэ тэмцээнд багийн дүнгээр 6 дДу- гаар байр эзэлж амжилтаа ахиулав Манай тамирчин Л. Авгайхүү 60 м-ийн гүйлтэд 7,2 сек гүйж «Найрам дал» дөрвөн төрөлтийн їнинэ аварга амжилт тогтоон алтан медаль, Сандаг мөн зайд 7.3 сек хурдалж мөнгөн ме даль хүртэж байлаа. 1968 онд Польш улсад болсон ХЇЇ тэмцээнд манай тамирчид оролцо: Сурагч С. Эрдэнэ-очир, | Ганбаа- тар нар алтан медаль, Ж. Даваа мөн төн медаль хүртэж манай тамирчид хувийн амжилтаар ахисан боловч ба- гаараа 6 дугаар байрандаа” хэвээрээ байв. 1969 онд Москва хотноо болсон олон улсын хүүхдийн дөрвөн төрөл- тийн тэмцээнд манай 13 сурагч орол цов. Ах дүү 10 орны тамирчин су- рагчид оролцсон бөгөөд тамирчдын амжилт үлэмж өссөн байлаа. Манай сурагчдын бэлтгэл хангалт гүй байсан учир онцгой амжилт гар гаж чадаагүй юм. 1970 онд манай тамирчид Болга- рын Софи хотноо болсон ХЇҮ чэм- цээнд амжилттай оролцов. Энэ тэмцээн 10 гаруй орны 120 та мирчид оролцсоноос манай тамирчин Ганбаатар, Чимнидцэеэ, Цэвээнравдан нарын сурагчид алт, мөнгө, хүрэл ме- дал зургааг авч багаараа 3 дугаар бай ранд орсон нь урьд өмнө үзэгдээгүй томоохон амжилт болсон юм. Үүнээс үзэхэд Монголын тамирчин сурагч- дын амжилт жил бүр өсөн нэмэгдэж байгаа нь харагдаж байна. . Манай тамирчид бараг бүх зай тө реөлд урьдах өөрийн болоод олон ул- сын тэмцээний амжилтыг эвдлээ. Олон улсын тэмцээний 14 дэх тэм- цээний гүйцэтгэх хорооноос 15 ду- гаар тэмцээнийг БНСРУ-ын Бухарест хотноо 16 дугаар тэмцээнийг 1972 онд БНМАУ-ын нийслэл Улаанбаатар хотноо хийх шийдвэр гаргав. Манай тамирчин сурагчид энэ жил болох ээлжит тэмцээнд амжилттай бэлтгэж урьдах амжилтаа ахиулах нь дамжиггүй. Ц. Эрдэнэбат ОЛОН УЛСЫН ПИОНЕР СУРАГЧ ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ ТЭМЦЭЭНД - ЗОРИУЛАН "ХИЙСЭН МАНАЙ ҮНДЭСНИЙ ДЫН «НАЙРАМДАЛ» ӨВӨРМӨЦ ЦОМ ТА БҮХНИЙ НӨ БАЙНА УЛАМЖЛАЛ ЁСООР ЭНЭ - МЫГ АВСАН ОРНЫ ТАМИРЧИН ПНИОНЕРҮҮД БУХАРЕСТ ХОТНОО ТҮРҮҮЛНЭ ТЭЖ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАР- ЧУУД БИД БЭЛЭГДЭЖ БАЙНА БОЛОХ ТЭМЦЭЭНД эм ЦО- (2117 (1) ЗУРГААДАХЬ Олон улсын пионер сурагчдын дунд жил бүр зохиогддог хөнгөн атле тикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөл- тийн 15 дугаар тэмцээнд оролцох пионер сурагчдыг шалгаруулах тэм- цээн Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн баярын өмнөх өдрүүдэд төв цэн гэлдэх хүрээлэнд боллоо Энэ тэм- цээна Улаанбаатар, Хөвсгөл, Булган, Дархан хотын ерөнхий боловсролын сургуулиудаас шалгарсан пионер су» рагчид оролцлоо. Эдний дунд өнгөр сөн жил Софи хотод болсон «Найрам дал» дөрвөн төрөлтөд багаараа хү- рэл медаль авч, эх орон, ард түмэн, анд найз нарынхаа итгэлийг биелуүл сэн манай арван хоёр хараацайн бү- рэлдэхүүнд орсон Цэвээнравдан Баа » сандорж, Энхцэцэг нарын өсөж яваа залуу тамирчид байлаа. Тэмцээний дүнгээс үзэхэд охидын 80 метрийн гүйлтэнд пионер Д. Манлай, Н. Бул- ган, Нармандах, Алтанцэцэг нар эх- ний байранд орж, бөмбөг шидэлтэнд СТ. Энхцэцэг 52 м 30 см шидэж тэр- »ьт3, Ёс 12 ХАРААЦАЙ гүүн байранд орлоо. Хөвгүүдээс 60 | метрийн зайд Б. Буянтогтох, Ш. Баасандорж нар эхний байранд ор- лоо. Уртын харайлтанд Цэвээнрав- дан 5 м81 см харайж, бөмбөг шидэл тэнд С. Энхтувшин 76 м 45 см ши- дэж тэрг ний дөрвөн зайн нийлбэр дүнгээс үзэ хэд охидоос Г. Алтанцэцэг, Л. Нар- мандах, Д. Манлай, Д.Цэндмаа, Н. Булган, Г.Энхцэцэг, хөвгүүдээс Б. Буянтогтох, Ш. Баасандорж (Ч.На- свнбаатар, Н.Отгонбаяр, Л. Цэвээн- равдан, С.Энхтүвшин нар шалгарч хэдхэн хоногийн дараа Бухарест хо- тод болох олон улсын хүүхдийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт тэм- цээнд оролцох эрх олж авлаа. Урьд оны өсвөрийн тамирчин найз инарын- хаа багаараа хүрэл медаль авсан ам- жилтыг бататгаж спортын өндөр ам- жилт гаргана гэдэгт нам ард түмэн, та нарын уе тэнгийнхэн цтгэж байна. , Н.ДАРИИМАА үүн байранд орлоо. Тэмцээ 8 09 | Бухарест хотноо болох олон релт тэмцээнд оролцох пионерүүд КАТХТФ Ж-КУя улсын пионер сурагчдын дөрвөн -єацадаг байв. Тэгээд 5. 5 тухлан: талын, цогт .энигнэсэн рай, дэлдэн чих, армаг тармаг сахалтай зузаан уруул ив зүрамтай даанч тосө6- гүйг ажиж «Яагаад зурман гэсэн юм бол?» гэж гайхаж байлаа, Тэрвээр идээн дээр тавьсан: өрөмнөөс долоовор хуруу- гаараа олгөж үмхээд хэдэн аяга цай үг » дуугүй залиглав, Тэгснээ, аавыг хаачс- - вют сураглаж, “хатирч борлог .морио хүнд зарах болов уу? Би авья гэж гуй- єан юмсан» гэж ерийн юм ээжтэй ярив. Ээж чингэхэд нь «Борлег морио зарах- ЄСЧ 5 гүй байх ад».гээд миний толгойг илбэв. Ээж, айраг ханхалсан нойтоп аарц. эр їлбэлт лав «Энэ хүүхдийн хувийн утсаар сурмаг гэгч нь зүсч, урт сайхай морь шүү дээ» гэж хэлсэн үг байсал . хурууд: тавьж суув, Би хажууд нь сууж, байх| эжийн өвөр, гарцны уут хавиар унасан цөвдөл аарц бөөгпүүлэп базмал хийж Файлаа Гэтэл бүдүүи дуутай хүн «Но- жой хорио!» тэж дуудсанд хийж буй ажилдаа хамар с1 рлаа хэлдуулд суу єан бид хоёр лол өргөн “биесээ харав, "Тэгснээ, эа "ЛОД х. гэрээс гар -- Нас нь.болчих луу? гэхэд вал, лагс биетэй хээр мориноос том бие- -- БолжэЭ! тэж бахаай ! лүугрдад тэй танихгүй хүн уяан дээр бууж байв. над руу харж, : "Тэрвээр Хуучин цагаан одончүү дээлний -2 Чиг ном "САЙН сурна шСүй Э2тэв. Би хээ ханцуйг сугаддаргалжээ, ,Харин гил дуугү уГҮЙ л,зэж: юү гэх нь вэ гэж Звван,| гар хар саравчтай уцай) ч тандсан цэрэг хҮйБ нь жаахан, гэнэ жирдэо... малгай өмсөл цагаан 04адантай хавтгай гэтэл үл, “гуай, юм бүсэлсэций нь харж дотроо би «Дар- | ч Хувьсгалын үйл. хэргээс ухарч бо га хүн байна» гэж бодов. Тэр хүн морио дохгүй..Үр хүүхдээ эрдэм номтой. бол- шонгийн хэцнээс уяад, миний хажуугаар гоно.гэдэг / мандсан “хувьсгалын, “үйл бохог бохог алхлан.манай. руу оров. БИ ажилд тусалж, байгаа хэрэг... гээд 05 холын танихгүй хүй гэртээ, ирснийг ай- дантай: бичгээ: буцаан эмхэлж. бүслэв. лынхапдаа. мэдэгдэж” гайхуулах “ санаа. Надад “Мандсан хувьсга ын үйл, хэрэгэ оворлоп тэр чигээрээ хөрш гурвап 19- гэдэг огтхон ч дуулаагүй үг.сопил санаг рээр яараалан: оров. Эхний гэрт нь, даж, юу байдаг юм бол? гэж гайхан! бай --Манайд танихгүй нэг-хүн ирсэн гэ лаа. Тэгээд, «хувьсгая» гэж юу: байд- лээ, Дараагийнхад нь, Ё гийг хэнээс асууж мэдье дээ гэж бодол -- Манайд, мүндаг дарга хүн.,ирсэн хийлэв, Тэгээд, тэр хүй” яваад өгөв. гэлээ. Сүүлчийнх нь буюу өвгөн орс Орой-нь саах нийлүүлж явахдаа би Лорж жийнд, БЧ УХУц 011 Дор өвгөнөөс -«Хувьсгал-гэж юу вэ?» хэмээл Бадарч баадантай юмад бүсиээсээ тайлан задалж хатуу хавтас бүхний бичиг цаас дэлгэн, -- За танай хүүг сургуульд оруулна. Ирэх сарын нэгэнд, сумын төв дээр байл гах хэрэгтэй гэвг Ээж: :-- Манайд царгийн том дарга ирсэй асуув вая, "ӨВГӨН ДУУГү йг баахан. алхалж гэж хэлчихлээ. Гэтэл Дорж өвгөн бн- ""оМёд.. түүрсэн гаансаа үлээж, 5 -5 Хувьсгал гэж хувьс цаа! Жо ДУ! 1 чинь анх Дээд Шивээн, -- Зурмап л байх чинь билээ! Зурман той ЕЛУХонхэн гэрээ Ё Бадарч алба ажил л гэж яваа биз дээ, тэгээд хошуу засаг, ноёд” : Эл үгийг сонсоод миний урам жаахан , Тэгээд л одоо явж байгаа нь ЭНЭ дэ? хугарсан ч бушуухан харьж, тэр хүнийг гэв. Билюу ч ойлгосонгүй. Зурмай /Ба- сайп гажих бодолдоо: хөтлөгдөн: “эрвэж: дарч - гуай өөрөө хувьсгал байсан. юм” 299 сгал гүйв. Уг нь би «Зурман Бадарч» гэсэн 5 нэр ахас ихсийн яриан дундаас сонсоод болов 1У. “Боларт гуй шог 2: индэд их хүрдэг байсан юм. «Лав тэр моп үү? гэвэл, өвгөн илэрх хүн зурам шиг хув, чихтэй, шар хүн бай --Чи ер нь яасан олон үгтэй тайлал гаа байх. Үүдэн шүд НЬ урт, бүлтэгнэсэн рьэ? гэснээ, : нүдтэй, эрүү богино”хүн байгаа болов". Хувьсгалын л хүн иь Хүн мөр, уу» гэж бодогддог байлаа. Тэр ч байту- даас ийм олон юм асууж зовдохоо бо. тай гүйж яваагий,нь харах юмсан гэж Мод чи тэр сургуульдаа очоод мэдэх “хормойгоо гүй юмаа мэднэ. Мэддэг чаддаг баг наг дэрвүүлэн,гиуруугаа бөгтийн, усанд авт, чинь ч хэлээд өгнө тов. сан зурам шиг харайлган үявж зурман Тэр намар би сургуульд орлоо: Ив Бадарчийн төрхийг. төсөөлөн харж, ган- ижилхэн.цэнхэр “дээл, «савхин гутал цаар ипээд алдаж явдаг байлаа. : сулаан таван хошуутай хөөрхөн малгай Гэртээ. гүйн орвол, тэр хүн хойморт суран бүв, сэлт сургуулиас тавин өлгөж, цайнаас дэвтэр нөм өгөв. Сургууль гэдэг үнэ- аягалан, ууж суув, Би танихгүй хүний хэр. гайхамшиг ажээ. Үсеийп, похАвин “дэргэд цэгцхэн байхыг хичээн эхийн дэр хамт хичээл нөм заалгаж үерхэу тоглож ТЭД. шоөмбойн- СУухдад наранд шимэн: на» -явахдаа би “ФУРИАН Бадарч гуай-л-марайж “Үнийг Ө. БААСАНЖАВ | 222 Эонг? “Үнэ: Малчин 2 5 :. Єэулгэлээ 25 ба яр. тай байна үнэ. хээр гоё А-46715 БҮВЛЭГЭЭЭЭ, СЭЭР ГОЁ ОО” 2 | өчөогүй бол-эл сайхан зүйдээс хоцорч. идэх байбай байх гэж боддог байв, Би шонер боллоо. Улаан бүч зүүж ..занга- баг өргөлөө, Хувьсгалын үйл хэргийн толбо хэзээд бэлхэн байхаа үеийн нөх дийн өмнө бүлг ЗМНИНЗЭЭ тугны урд гар өргөн тангараглав. Ер ийм ёслол төгс явдал урьд өмнө байсалгүй тул зүрх хичиээн хөөрч бай сан гэх вэ? Улаап бүчээ дэрвүүлэх.сал- хи хичнээн ч мөрөөдөж, салхи сөрөн алхалж явсан гэх вэ? Нэг өдөр, ангийн маань багш царай баргардуухан өрж ирэв. Тэгээ, -- Хүүхдүүд ээ! Халхын голд дайн . Заналт дайсан японы самуурайнууд, манай орон руу довтол сон байна. 10 нар ардынхаа хувьсгалаар олсон эрх чдлөө, эх Орпоо хамгаалахын тулд хичэ ээ сайн сурах хэрэгтэй. Түүний зэрэгцээ эх ориоо амь. биеэрээ хамгаалж яваа цэрэг эрсийн зоригийг бад раасан захна, бэлэг сэлт явуулах ёстой гэж ярив, Хэдхэн өдрийп дараа мапай сумын эрчүүд цэрэгт мордов. "Тэдний түрүүнд зурман Бадарч гуай, улаан туг барин «Улаан туг» дууг хүдэр хоолой- гоор эхлэн. дуулахад бусад нь залган дуулалдан хадаав. Яагаад ч юм би, нагац ахаа тэдэцтэй хамт явж байхад орц их юм бодоогү! хир нь, зурмай Бадарч гуайг өрөвдсөн ч юм шиг, хайрласан“ч “заж байсанг Ф-е (8 М.73-, юм эмиг сэтгэл. уяран, ертөөний дэргэд Айх эмээх зүйл нүүрэнд” огтхон ч олны дунд үдэлцэж: билээ,-Т: бид, үгүй, хархан нүдчэй, борхон цара тэр өдрөө өөрсдөө явж-яплонтой. б/ стай хөвгүүд, ОХИДТОЙ сургуулийн тан- гэж санал тавиад бүтсэнгүй.” “. . “/ зхим, хонивьГ бэлчээр, үнээн зол,малч Харии сарын дараа аавыгаа эргэж ф | Тэрт уулзсан билээ. Тэднийг хара ирэхэд «Миний борлог морийг цэргийн Эр Шинэ. монголын -Их. ЭКО- агтанд явуулаарай» гэж зориг гарган хад үнэхээр 3 бо- 8 Сүхбаатарын ач нар гэж гуйв, Борлог мөрий маань, намайг сур- ЛООДОГЧ билээ: Энэ оны гурав: туульд оруулсан, Ху. вьсгалын. үйл. хэр-Ё ДӨГДОЖ байж илээ. Баннан айм гийн төлөө эрдэм их сурах хэр: эгтэй тэж- Ё дугаар сарын 66-ны ЭЭ 36 Е) тийн. “Орхон: сумын... « Тойбалсанчэ. аих удаа ам. зоог над РУУ хандаж х сэн зурман Бадарч гуай унаж, заналт Ё нэгдлийн бага сургууль. “дээр орсон МОН ӨЛ. ХҮҮХЭД ҮВЭХЭЭР СҮХБААТАРЧУУД ЮМ Монгол газар дээр хөл тавьж мөн гол хүнтэй уулзсан тэр өдрийг би хэ зээ ч мартахгүй. Улаанбаатар хот. Булган аймаг, хувьсгалын өлгий Алтан булаг, Найрамдлын, Дархан хотноо очиж, Түүх дурсгалын зүйлв, социализмын нөр их бүтээн босголт, хүн ардын - идэвхийг нүдээр. үзэж явахдаа”алхах: бурсүрлэлгэн уул дайсныг, дараг,,.: гэж:бодсон. юм, Энэ | нь санаанаас минь-үл. гариа. “Ангид, учраа аавдаа: хэлсэнгүй. . ЗовниСХийВ.Ё су рмӨгэЦ “пионерүүд ааншил ёсоор Тэгээд аавыг «Борлог морийг-.цэрг броцгбожт ”багнк: нь сангийнха тухай» агтанд өгсөн гэж.дуулаад би их ч.баяр 5 рамгай яриад нэгэн хүүг “адуунд ласан, Нөгөөтэйгүүр, би хувьсгалын үйл гэж: “МЭГТАВ: Г- хэрэгт тусаллаа гэж ч баяссаи, Тэр ївв- но би борлог морий минь уначихаад сэл мээ далайн: “дайс ныг хөөж яваа зурман Бадарч гдэяж, зүүдийй энэ яв лал үн эй! тэж бодож билээ л, С. ДАНГДООРОВ- асуухад, багш түүний нэрийг хэлж --Гараа: өргө гЗВ.... ундаас- Данхар “толгой той, бага. иг. би тэй. махїаг биш бө. ловч шөрмөслөг, хүү Нүдэнд “ойр дөт йод: харагдсан юм. Аав. Соёылхам . нь “адуунд-г тун. дарангай аж. Хүү. аав зийгээ адуучин:, боло. “Дуртай: “гэнэ. Өнгөрсөн жил 10: насандаа. 15 даа-, гэнэ. Энэ хүү . “үнэхээр “адуучин болж, аавыгаа. залгам рнлагч шүү. Монголын энэ хүү зинг мянга! мяйган багачууд ахмад үеэ залгамж лан социалист, эх орноо, хөгжүүлэх нь дамжиггүй гэдэг бодол сэтгэлийг минь жигүүрлэсэн: юм. : Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа Леян ний сургаалыг. байгуулсан. түүхээрээ танай улсын .50 жилийн ойг тохиол- га сургасан хан бүхнийг хүсэн ерөөе 130 өрлөгч эрхлэгч зохиолч. С: М244. ...... х. ёс... ааа... ЗАВТАЙ Хөгжмийг Б. цоРоо 22! Энхрий “буурал: “аав Ээж минь баяртай байна. | ) Энгэрийй тэмдэг нь | «Партизан» гэасэл ХООР Үгтэй /байна. ТЭусЫН Үнэхээр гоё оо - хасшаЖэ . Гоё оо, Г08:007:: 2| 1 ! у 2. Залуу сайхай” 52 “аав ЭЭЖ МИНЬ". 7. "баяртай байна... тофочн 2 Золбоо хийморьт “2 манай амьдрал..." : “тавтай байна. 7,2! ! Үнэхээр гоё оо 3 Гоё оо, гоё до” ҮЕСсмОйн “82 Найртай сайхан, : “24200 манай гэрийнхэн” Хэг 4 баяртай”байна.: 7 23 -7-: ““Наргиан цангэл- уян дуу хөгжим ҮД г хослож байна. 2: Үнэкэар гоё 00 --00-- хул «Гаё оо, гоё.д9 2-2... 4. “Нас: минь, 52555 Н 3 сургуул “Найман” Логш Тэр хүү одоо - байна. “уу? гэж | дуулан та парт аз жаргал байн. вай- ёс. “ЦАГТ АА | х Хүүхдүүд ээ! 1966 онд ЗХУ-ын Ал тайн хязгаарын Манжерок 1967 онд Монголын Сэлэнгэ нутгийн |Хондод, 1969 онд Зөвлөлт Узбекийн нийслэл Ташнентэд ах дүү хоёр орны залуу үеийнхний гурван удаагийн их наадам явагдсаныг та нар мэднэ. ламжлалт их наадамын дөрөвдэх нь Улаанбаатарт маань болох гэж байна. Энэ их наадам нь найрамдалт хоёр орны залуучуудын ажил амьдрал, хүсэл мөрөөдлийг илэр- хийлээд зогсохгүй, социализм, комму- ннизмын үйл хэрэгт хязгааргүй үнэн- чийг илэрхийлж, амьдралын гал дөлийг бадраагч жинхэнэ эзэд болохоо нам, ард түмэндээ батлан харуулах юм Монгол-Зөвлөлтийн ахап дүүс лмагт хамтран- ажиллаж . амьдарч байлаа. 1921,1939,1945 онуудад Монгол-Зөвлөл тийн шилдэг хөвгүүд, МХЗЭ-ийн ги- шүүд, комсомолын гишүүд дайсны зс- рэг цуг явж, хоёр орныхоо ард түмний найрамдлыг цусаар гагнасан бол энх гийн үед социализмын бүтээн б лалтад хамтран ажиллаж энэ най лаа хөлсөөрөө гагнаж байна. Түүхэн энэ үйл явдал “Улаанбаатарын их дээр яруу, тод тусгагдан. ах дүү хоёр орны залуучуудын дайчин замналыг илэрхийлэх юм. Улаанбаатарын их наадамд Зөвлөл- тийл өнцөг булан бүрээс олон үндэстний төлөөлөгч оролцоно. Мөн монголын ажилчин, малчин, Оюутан “сурагчдаас 150 төлөөлөгч урлагийн хэсэг, тамирч- дын хэсэг зэрэг оролцоно. Их наадмын өдрүүдэд урлагийн шилдэг мастеруудын тоглолт, биеийн тамирын тэмцээн болж Инөверийн идэвхтэвий семинар ваэллээ. Уїнопнерийн идэвхтэний сургуулийг бүлгэмийн зөвлөл бүхэн байгуулан ажилладаг болсон нь пионер сурагч- дын бне даасан ажиллагааг хөгжүү- лэхэд үндсэн чиглэл өгдөг төв. штаб болж байна. Гагцхүү пиоперийн идэвхтаний сургуулийг зөвхөн бүл- хэмийн зөвлөлийн гишүүд юм уу аль зєвэл бүлгийн дарга нарын бүрэлдэ- хүүпээр байгуулбал учир дутагдал- тай бояно. . Бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүд, бүлгийн дарга, бүлгийн удирдагч, бүлгийн ханын сонины гишүүд, баа- завчуудын багийн удирдагч, баазар- ” УУЛЫН аюавтын дарга наюьн бүрэл- Н ЛХАГВА 3 э 10 мө үзвэр, үзэсгэлэн нээгдэхээс гадна «Най рамдал-дружба» Нлуб- ал тана. Их аадмын нээлтээр манай амжилт ялалт, мөнх найрамдлын замналыг харуулсан театрчилсан тоглолт рээлэнд болно. Манай хоёр орны залуучуудын их наадам ардыл хувьсгал, МХ йн 50 жилд зориулж байгаа учир «137 ХХЇМ, ын ши залуу- н эдвээр / еминар болох бөг.өд,ул Сё- минарын салбар хуралдаан яггда х! ламжлалт их гаадам ганцхан" Ул баатарт болохгүй, өргөн уудам” эх орон даяар аялна.Дархан хот, Сүхбаатар хот, Сайншанд ээг олон хот СуурДин, нэгд-: лийн амьдралтай танилцахын хамт хувьсгалын ахмад зүтгэлтэн үййДвэр! сайчууд соёл, п лэх ухааны,нэрт гс тэлтэнтэй уулзах юм. Их пааДмын нэг хэсэг нь тэмцэж буй Ази, Африкийн ор- ны ард түмний тэмцл дэмжих хур: цуглаан “хийж баримт бичиг Их наадмын үед «Ленипий. үзэ: МХЗЭ-ийн үйл ажиллагганд буй тухай» сэдэвт онолын бага х болж БХЛНЗЭ МХЗЭ-ийн хамтын г лагааны тухай олон илтгэл тави: Найрамдлын их наадмын төгсгөл юм. кан- жин Сүхбаатарын талбайд сүр жаг:лал төгс болно. ЇД энх мөнхийн чнайрс лыг хүсч, саруул социализм комму:! мыг цогцлон. байгуулж файгаа манай хоёр орны залуу үеийнхан дэлхийн ард- чилсан залуучуудын дуулалыг цуурай- туулах болио, Үүгээр их наадам манай хоёр ард түмний залуу үеийн түүхэнд үнэхээр том үйл явдал болж өӨнгөрдө. Тэгээд Ч их наадмын мөч бүрийг манай залуу- чууд пионер сурагчид сэтгэл догдлон хүлээж байна. ЇП, ЖАМЛИИХАА дэхүүнээр байгуулна. дэхүүнээр идэвхтэний сургуулийг байгуулж аймаг хот, районы гионе рийн штаб шууд удирдана. Сургуулийн хэмжээнд сургуу: лийн дэргэдэх ХЗЭ--ийн хороо, пно нерийн бүлгэмийн зөвлөл зохион байгуулна. 1 бүлгэмийн хэмжээнд дээрх бүрэлдэхүүнийг нэгтгэн бай- гуулж болно. Ямар ч бүрэлдэхүүнээр Эдгээр бүрэл- байгуулсан доорхн хэлбэрийг ашиг- лах хэрэгтэй. Бүлгэм, бүлгийн туг чид ба хамгаалагчдын секц, эрдэм мэдлэгийн штаб, хөдөлмөрийн штаб, пионерийн бүсчилсэн эргүүлийн бү: лэг. Интернационалын секц, баатар- чуудын ажлын секц, суртлын хэлтэс ханын сонин, радио нэвтрүүлэг ха- риуцах, идэвхтэнүүдэд урлаг, уран сайхны зөвлөл, биеийн тамир спор тын клуб зэрэг хэлбэрийг зохион байгуулан ажлын чиг шугамыг өгч тусгай төлөвлөгөө гаргуулан гүйцэт гэхэд хяналт тавьж 98,Ддугаар сарьжт ТӨВ ЦЭНГЭЛДЭХ ХҮ-: УКН-ын, ТУГАЛЧИН ХҮҮ "Зүузын усанд тугалаа хєалж байхал, вь Төв аймгийн төвийн 10 шилийн 7- зийн «Гт авгийн сайп сурлагатан ннө- нер Р. Дорттой уулзаж ярилцав. --Тугал сай хариулж явна уу? гэж ёндипийг асуухад, : --Зүгээр гэж хүүхэд хөөрхөн аашаар шэюэмсэглэн хариулав, Бидний .хүсєзн ёсоор тугалчин хүү ингэж ярив. Би өвгөрсөл жилүүдийн Эувы ам- релтаар зэждээ үнээ саахад нь тусалдаг байв. Үнээгий пь ивэлгэж өглө. Ээж хар зерлап эрлийз үнээ саадаг байсан. 838- вим зомжон үнээг хөх нь зөөлхөн, том Ну балчихдаг юм. Энэ жилийн хавар МАХИЦ-ыл Төв Хорооны ЇХ бүгд хурал | болж сурагчдыг мал аж ахуй дээр олон мяпгаар нь гаргах тухай шийдвэр гарс- ныг үзээд «би ч гэсэн хувь нэмрээ оруулая» тэж бодсон. Тэгээд я гэртээ зуты амралтаараа ирчихээд нэг өдөр аав, эгск хоёртоо, --Ын сангцйн аж ахуйн тугал хариул лаа гэхэд, --Өөрөө мэд гэж тэд хэлсэн, Ингээд би баярлал Гачууртын сангийн аж ахуйн үнээний фермийн төв бригадын ! удирдах хүмүүст энэ тухай саналаа хэ- ї.лэхэд минь дэмжиж зөвшөөрсөн, Том " хүний зэрэгт хүрч у їнхаа өмнө ажил эхний 10 хоногт тайлан авч байна. Нэгдсэн тайланг өвөл цагийн хүмүүж лийн ажлын хаалтын өдөр буюу 5 ду гаар сарын 15--нд нийт пионер су- рагчдын өмнө тайлагнана. | Идэвхтэ ний сургуулийн программ нь, МАХН- ын 16 дугаар их хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд улс төр, хүмүүжлийн ажлыг хэрхэн чиглүүлэх талаар заа- вар, зөвлөлгөөн гарын авлага өгч үзүүлэх ажил зохион музей, үзмэр, үзэсгэлэн, дурсгалт газрыг үзүүлэн, МАХН, МХЗЭ--ийн ахмад гишүүд, ахмад пионерүүд, хөдөлмөр соёлын сайчуудтай уулзалт зохиох хэрэгтэй. Идэвхтэний сургуулийг явуулах даа хэнд юу хэлэх, үзүүлэх заах хэ рэгтэй вэ? гэдгийг урьдчилан судалж хөтөлбөрийг боловсруулан МХЗЭ, пионерийн ажилтан, багш сурган хү мүүжүүлэгч, мэргэжлийн хүмүү сийн туслалцааг авч заах сэдвийн материалыг эртнээе . боловсруулиа. Уур, нь: 7Ниэнбн эцэєч буюу 2. Ау « Хавиуцах цар дөхжээ гэдцдйг би тэгэхэд ХИ-өх 130 ухаарлаа. 0, гал хариулж байна. Өглөө 5 цаг хагаст бөсно, 6 цаг хагас гэхэд би тугалаа гилдэг, Сэрүүм өдөр бол Баянтөхмийн ам өөд тугалаа бэлчээвэ. Халуун бүгчим өдөр тугал «90догноод Ногоо зулгааж чаддаггүй учир гопын зэргээр бэлчээж усанд оруулж сэрүүцүүлдэг. Модны сүүдэрт таатай идээшилдэг юм. Интээд үхэр ирэ хээс өмнөхөн оройп 6 цагийн алдад ту- галаа. хєвидөг, Оройн саёамын дараа 7 цөг хагас, 8 цагийн үеэр цаг хиртэй бэлчээж хашдаг гэж Дорж хүү ярив, --Тугал хариулж явахдаа ном унш даг уу? т-Уншдаг. «Ганц дайчин ганцаардах- гүй» гэдэг номыг уншиж байгаа. Өдрийн 11 цагийн үеэр усанд орж, на ранд биеэ шардаг. Уулалархаг газар, гол хөндийн өвс ургамлыг таньж мэддэг бо лохыг хичээдэг юм. Тугал хариулж явахдаа байгаль, орчныг сонирхсоор байгаад ер уйддагүй гэж тугалчин хүү Дорж хэлж байна. Бригадын тоо бүрт- гэгч В. Юндэнтэй уулзахад, --Дорж сайн хүү байгаа юм. Өөрөө тугал хариулая гэсээр байгаад сайн Ч хариулж байгаа хүүхэд дээ гэж билээ, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 10) / ВТХ ) СЭ.2Ж. 3123Ч, гаар сарын 15--ндДд сургуулиудын дэргэдэх эвлэл, пионерийн сонгууль явагддаг учир хичээлийн жилийн эхэнд шинээр “Сонгогдсон идэвхтэнНД тулгамдах асуудал гарч ирнэ. Нөхөд нь итгэл пайдвар хүлээл- гэн сонгоно. Сонгогдсон. идэвхтэнээе нэгэн жилийн пионерийн ажил амьд ралын хувь заяа шийдэгдэнэ. Хүү: хэд бүхний сонирхолд нийцүүлж тэд нийг биедээ татах хэрэгтэй болпо. Тэгэхээр юунаас ажлаа эхлэх вэ? Хэнтэй зөвлөх вэ? Салаа, бүлэг, бүл- гэмийн ажлын горим дүрэм ямар байдаг юм бэ? Пионерийн дүрэм го- римыг хэрхэн ёсчлон биелүүлдэг бө лох вэ? Ямар ямар хэлбэрийн ажил баймаар байна вэ? /Цуглаал сэдэвт ажил, шугам жагсаал, аялал, уул залт уралдааныг яаж явуулах вэ? зэрэг олон асуулт тулгарна. Эд бү. ХЭНД ИДЭВХТаНИйЙ сургуулнар хариу өгч байх ёстой билаа. С. ЖАМСРАНЖАВ. ИХ ХУРЛЫН ШИЙДВЭР СУРАГЧДЫН ДУНД “ХӨДӨЛМӨР АМРАЛТЫН. ЗУСЛАНГААР ОРОХОД... Саяхны нэгэн өдөр юмсан. Бидний суусан машин хурдалсаар асар гэрийн гадаа ойртон очиход энд унага янцгаан, тэнд тугал мөөрөлдөн тэр тээ голын хөвөөнд хүүхдүүдийн зарим нь усанд орж байхад зарим нь гүү сааж байх нь харагдав. МАХН-ын ХУ! их хурлын шийдвэрийг амьдралд хэрэгжүүлэхээр Хэнтий аймгийн Баян-овоо сумын «Алтан тал» пэгдлийн- хэн Улаанбаатар хотын 14 дүгээр сургуультай шефийн холбоо тогтоосон юм. Ийнхүү 14/дүгээр”сургуулийнхан шеф сумандаа-ирж хөдөлмөр -амрал тын зуслан байгуулан нэгдүгээр ээлж ажиллаж байгаа нь энэ ажээ. 14 дү. гээр сургуулийн хичээлийн эрхлэгч Болдтой уулзахад: - Шеф нэгдлийн нутаг Хэрлэн голын дагуу байгалийн үзэмж төгс сайхан газар юм. Нэгдлийн зүгээс бидний ажилд анхаарал тавьж д хоол хүнсээр хангаж: байна. Бид одоогоор 14 гүү, 27 үнээ сааж, сууц, хоёр бригад гарч хоёр хашаа барьж орон эхэлсэн. Цаашдаа саах саалийн гарцыг нэмэгдүүлнэ. Өмнө нь сааж байгаагүй болохоор саалийн гүү Дог- шин бэрхшээлтэй байна. Гэсэн ч байпга барьж сааж байгаа болохоор гүү номхрох төлөвтэй байна. Унага ч бас уяандаа дасаж байна. Манай хүүх- дүүд хөдөлмөрлөхийн зэрэгцээ морь у зэргээр чөлөөт цагаа зөв үр ашигтай өнгөрүүлж нах, усанд орох, ном унших тоглох хөгжилтэй амарч байна гэлээ. МАХН-ын ХУїих хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд сурагчдын 9: долмөр амралтын зуслан ихээхэп ашигтайгаар барахгүй сураг їдыг ма: маллагааны мэдэгдэхүүнтэй болгож улмаар м дүүлэх нь эргэлзээгүй юм. алчин болох сонирхлыг нэмэг- Хэнтий аймгийн Баян-овоо сумын сургуулийн багш Т.ЦЭДЭНБАЛ -- Шаоовонц хүү з адуунд аргагүн дур- тай, Зуны амралтаараа даага шүдлэн сургадаг, адуунд эртэй цовоо хүүхэд шүү. Долдутаар-ангна сайндүнтэй төгс- лөө. Шоовоп ч сайн адуучин болно доо гэж сургуулийн | захирал . Пунцагийн магтан өгүүлэхийг сонсоод тэр сэргэ- лэн хүүтэй уулзлаа. Тэр хүү алдартай сайн адуучин болохыг. бэлэгдэж нэгд- лээс дурсгасан бэлгийн үрээ хээр мо- рно унаад хүслэнт нутаг уруугаа мор- дох гэж: байлаа. - МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ бүгд хурал мал аж ахуйг тогтвортой хөгжүү- лэх, залгамж үе биднийг мал аж ахуйд ажиллахыг уриалан дуудсаныг баяртай хүлээн авч сайн малчин болох эрмэл- зэл дүүрэн байна. Мал маллах үнэхээр сайхан ажил, Тэр тусмаа адуучин болох нь бүр Ч сайхан байна. Намын дуудлагаар эрдэм номын саруул танхимаас таван хошуу мал тархан идээшилдэг хөдөө талд 83- луу насныхаа идэр жавхааг үзүүлэхээр МХЗЭ-ийн илгээлт хүлээн авч, МХЗЭ- ийн гишүүнд хүндэтгэлтэй элсэн дөрвөн одонт гал улаан батлахыг нь гардан авсандаа давхар давхар баяртай байна. Би «Үүрийн туяа» нэгдлийн Чандмань- уул бригадад адуучин болно. Эр хүний хийморийг сэргээсэн адуун сүргээ ганц унаганы хоробгдолгүй өсгөн ашиг шимий нь дүүрэн ашиглах эрхэм зорилттой ажиллана. "Алсын анирхан уулс дунд » "Агаарын сайхан хөдөв юмаа, х4 "Ажил хийж амьдран суумЗар "АЙ даа, сайхан нутаг юмаа ХӨ... Дорноговь аймгийн 10 жилийн сур- гуулийн пионерийн тэргүүний идэвхтэн О. Нина, бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн Д. Ганболд, онц сурлагатан уран хай чилбарчин Б. Батбэлэг нар Сэлбийн зус ланд ах дүү дын шнонерүүдтэй Хамтран амарч аа тухай сэтгэгдлээ Ярилцаж байна, Б, БОДООШ “ҮРЭЭ ХЭЭРИЙН Э?5 ЭН гэж хэн бүхний магтай дуулдаг хөдөө- гийн сайхан нутагтаа, Хөлгийн дөрөөнд хийморь сэргэж: Малчин байхын жаргал байна. Хөдөө нутгийн хийморь дэлгэрч Мал маллах сайхан байна.., гэж цээл хоолойгоор хөндий дүүртэл адуун сүр- гээ хурааж явах минь юутай сайхан бэ? Хөдөөгийн хөдөлмөрчин малчдад сур- гуулийн гэгээн танхимд юу сурч мэдсэ- нээ зааж хөдөөгийн уул талд «Соёлын үрийг» ургуулалдаж ойрын гурван жилд бие дааж 10 дугаар ангийн боловс рол эзэмшинэ, Амжилттай сайн ажил- лахад аавын минь сургамж, хашир малчдын туршлага юунаас ч илүү ту- сална. Иймд аавыгаа дагалдан ажилла- на тэж, Шоовон хүү бахдан ярив. Өчигдрийн улаан бүчтэн пиенер, «Таван опцын эзэп» Гэлэнхүүгийн ЇШоо вон Говь-алтай аймгийн Чандмань су- мын дунд сургуулийн долдугаар ангийг сурлагын сайн дүнтэй төгсгөөд мал мал- лах сайхан ажлын амт шимтийг хөдөө нутгийн цэнгэг агаарт амтлахаар хөл- гийнхөө дөрөөнд баттай дфӨрөөлөн адуун сүргийн бэлчээр тийш мордлоо. Адуучин хүүгийн ажил хөдөлмөрийн алтан шар зам өлзийтэй болтугай, . АЛТАНГЭРЭЛ МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ ни... шан сэ чийн чөлөөт цаг» гэдэг бага хурал нзэж байгаа нь пионер сурагч бидэнд чөлөөт цагаа хэрхэн өнгөрүүлэхэд чу хал сургамж болох юм. Сурагч Тул гын захидлыг уншлаа. Тэр алгебрийп хичээлд базаахгүй байгаа нь оролд- лого муугаас болж байна л даа. «Эзэн хичээвэл заяа хичээнээ гэж ардын цэцэд үг бий. Тулга чи тэвчээргүй, цагийн ху: ваарь баримталдаггүй, гэр орныхоо ажилд тусалдаггүй, тогтворгүй хүү хэд юм байна. Үүний улмаас хичээл дээ ахиц гаргахгүй «Завгүй» явдаг юм байна. Гэвч чамд нэг сайн тал байна. Энэ нь пионер хүний ёсоор өөрийн бурууг ухамсарлаж, түүнээс гарахыг эрмэлзжээ. Тулга чи нэгэнт дутагдлаа сэн болохоор өөртөө шаардлага тавьж, биеэ барьж явах хэрэгтэй. Энэ д хүнийг өөд татна. Мөн цагийн хуваарийг нарийн барцмталж зан- шаарай. Хийх ёстой зүйлийг тэр дор нь хийж сурах хэрэгтэй, Тэгвэл чи Одоо сайн замд.орно, Чамайг хичээл ХДэз онц сурдан гэр орныхоф ЖИЛД мэд “ЦАГ ТУТМААС ТАВАН “юуны өмнө цагийн Сурвалжлага Зуны намуухан үдэш жанжин Сүхийн хөшөөний дэргэд хэсэг хүүхэд цуглараад ийнхүү ярилцаж байв. - Манай Улаанбаатар ч мөн Ч сайхан юмаа. Яасан ч олон байшин барилга машин тэрэгтэй юм бэ дээ | | | | гэж хөдөөний байрын нэгэн охин өгүүлэхэд, -- Тийм шүү. Өдрөөс өдөрт улам л өнгөжин жавхаажиж өргө- жин тэлж байдаг юм гэж нэгэн хүү хариулав. -- Маргааш өдийд бид хурдан галт тэргээр эх орныхоо торгон хилийг даваад алтан Москвагийн зүг явж байна. Артект очоод 1Ө- рөлх.эх орон нийслэл хотоо санах байхдаа. Бидний хамгийн, бага..нь болохоор манай Батбаяр л гэрээ их санах байхдаа гэж нэгэн охиныг хэлэхэд --БИ ч одоохондоо алтан Моск- ваг үзнэ, Артекийн зусланд амар на, олон найз нөхөдтэй намар ирээд найз нөхөддөө үзсэп харснаа ярын өгнө гэж бодохоос тэр тухай бодох ч үгүй байна шүү гэж сэргэлэп борхүү ипээмсэглэн хариулав. Эдний ярианаас гадаа- дад амрах мапай тэргүүний сурагч дын нэгэн хэсэг пь юм даа гэдэг нь тодорхой боллоо. Ойролцоо сандалд сууж байсан би эдний ярианд оролцож -- Хүүгийн нэр хэн билээ? -- Батбаяр -- Аль сургуульд сурдаг вэ? -- Нийслэлийн дөрөвдүгээр сур гуулийн дөрөвдүгээр ангид сурдаг. -- Тавин жилийнхээ ойг угтаж сурлага хүмүүжилдээ ямар ам- жилт гаргав? --Би дөрвөн жилийн хичээлийг гурван жилд багтаан үздэг тур- 1 : | Н Н 1 ї 1 Н Н 1 1 ЗэнөөөөөөөнөөөөөнөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөдөөөнөөӨднөөӨӨӨөӨөөөӨөӨӨӨӨөӨӨӨӨ“ӨӨӨНИӨӨӨӨӨӨӨ: сайн тусалдаг болно гэж би найдаж байна. зэ Хөвсгөл аймгийн Хатгал хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч С. БАДРАЛ. Би «Пионерийн үнэн» сопины 5 дугаар сарын 26-ны дугаараас «Су рагчийн чөлөөт цаг» гэдэг сонины бага хурлын материал уншиж та- нилцлаа. Би Тулгатай адил 6 дугаар ангийн сурагч. Надтай ижилхэн эрэг тэй хүүхэд болов уу? гэж санаж бай на. Хэдийгээр бид хоёр нэг ангид хамтарч хичээллэж нэг ширээнд зэ- рэгцэн суудаггүй боловч «Би яах нэ?» тэсэн Тулгынхаа асуултанд ха- риу бичиж байна. Эхлээд өөрийнхөө тухай ярья. Гэртээ зургуулаа суудаг. Хоёр дүүтэй. Би үнэндээ онц сурч чаддаггүй. Сайн . сурдаг. Харин ан- гийнхаа Цэгнээг даан авч хичээлзэ хамтран давтдаг. Цэгнээ 7 дугаар ан гидаа дэвшсэн, Тулгаа чи ч гэсэн 7 дугаар ангидаа дэвшсэн биз дээ? Би чөлөөт цагаа зөв өнгөрүүлэхийн сул туваарв барим, болно, ХӨШӨӨНИЙ ДЭРГЭД БОЛСОН ЯРИА | МИНУТ ХЭМНЭЕ” “ЧӨЛӨӨ ЦАГАА СУРЧ. МЭДЭХЭД ЗОРИУЛАЯ!. «ЭЗЭН ХИЧЭЭВЭЛ ЗАЯА ХИЧЭЭНЭ» | «Пионерийн үнэн» сонин, «Сураг шилт сургуульд сурдаг. Гурвац жил дараалан онц сурч таван оц- цын болзол хангасан. Их ой угтсан тайлангаа амжилттай өгч сургууль даа тэргүүн байранд орсон. Үүнд 79 ном уншиж тэмдэглэл хөтолжг, нөхөддөө ярьж өгдөг байсан. Мон 300 гаруй марктай цуглуулга хий- сэн «Сансрын нисэгчид», «197| оны гавьяатнууд», й ахуйн баатрууд», хэг дайчид» гэдэг: мууд хийсэн. Өлгөр! жилээс эхлэн .бүлги га ажиллаж байна. “Бүлэг салаа ажил явуулахад миний “цуглуул- гууд маш их тус болдог. Манай бү лэг сургуулийн тэргүүний бүлэг болсон. Миний энэ өчүүхэн амжил тыг сургууль багш нар, пионерийн байгууллага өндөр үнэлж намайг олон улсын пиоперийп зусланд амруулах болсонд би хязгааргүй их баяртай. байна гэв... “т-- Манай. Батбаяр -их хүүхэд шүү. Ангийнхаа дуу шүл- гийн аварга юм гэнэлээ гэж нэгэн охин нэмэрлэв. (Онц сурлагатан Нямжавын Батбаяр шиг олон арван тэргүүний пионер сурагч олон ул сын пионсрийн зусланд амрахаар мордлоо. ) Энэ жил: ЗХУ, Болгар, Ард- чилсан Герман, Унгар, Польш зэрэг ах дүү орны пионерийн зуслангуудад манай «орны 150 шахам пионер сурагч амарч байна. Тэд газар газрын найз нөх- дөөсөө их зүйл сурч сурсан мэдсэ- нээ найз нөхөддөө зааж сургана. Алсын мориид дөрөөлөхийн өм- нөхөн улс монгол орныхоо зүрх нь болсон Улаанбаатар хотынхоо, төв дупд их жанжин Сүхбаатарын- хөшөөний дэргэд энэ хэсэг хүүхэд ачит нам ахмад үеэ дурсан ийнхүү аз жаргалаа бахдан ярьж байна. Ц. ЭРДЭНЭБАТ талдаг. Манай сургуулийн дунд аш . гнуд хоёр ээлжээр хичээллэдэг. Ма. най ангийн хичээл 10 цаг 30 мину танд эхэлнэ. 18--цаг 15 минутанд . дуусдаг. Би хичээлийн дараа гэртээ хариад, “цайгаа ..ууж хоол ес хийлцэх,. мод хагалах зэргээр гэрийн ажил. хийдэг. Зарим өдөр дугуйланд Явдаг. Хичээлээ өдөрт 2--8 цаг давтдаг. Хэрвээ цагийн хуваарьгүй бол би юу ч хийж чаддаггүй юм. Цагийн ху. заарьгүй бол бүтэн өдөр тоглож Я мэднэ. Бүр хэт ядартлаа уншиж " болНо. Ийм учир Тулгаа чи өдөр т мын мөрдөх цагийн хуваарьтай бол.. Ингэх юм бол чи дүүгээ цэцэрлэгээб. нь авах, хөл бөмбөг тоглох завтай. болно. Чи хичээлдээ Ч амжилтта сурч чадна. Энэ бүх боломжийг Ц гийн хуваарь л өгнө. Эхний үед Ц гийн хуваариа биелүүлж мөрдөх чамаас багагүй зориг тэсвэр шаард на. Пионер хүн алив бэрхшээлийг да: вах ёстой шүү дээ. 8. 1 Нийслэлийн (28 дугаар ВЬЕТНАМААС САВРАА ТАТ! ЗОРИЛГО. НЭГТЭЙ. БАГАЧУУД Сэлбэ дахь пнонерийн зусланд амарч байгаа социалист орнуудын пионерүүд америкийн империалист түрэмгийллийн эсрэг тэмцэж байгаа Вьетнамын ард түмний шударга тэмцлийг дэмжих өдөр- лөгт зориулан цуглаан хийлээ, Цуглаанд оролцсон өмнөт Вьетнамын багш Лано,пионер Нгүк-Хүнг нар болон ах дүү социалист орнуудын пиоперийп тө- лөөлөгчид үг хэлж, Вьетиамын баатар- лаг пионер, багачуудтай сэтгэл санаа- гаа нэгтгэж, тэдний үйл ажиллагааг бүх талаар дэмжиж Вьетнам ард түм- ний ариун ялалт болох цаг мөдхөн гэ- дэгт бат итгэж байгаагаа илэрхийллээ. Монголын пионерүүдийг төлөөлж Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 9-ийп «А» ангийн сурагч Ш. Базаргүр хэлэхдээ, 2 --...Эрх чөлөө, аз монгол түмэн, түүний жаргалын эзэн залгамж хойт үе бид дайн түрэмгийлэл, харгис даран- гуйлалыг хэзээ ч үзээгүй юм, Гэвч тү- рэмгийллийн гаслан зовлонг түүхээс ухаарч, зорилго нэгт Бьетпам найз нөх- дийнхээ амьдралаас ойлгож дайн түрэм- гийллийг сэтгэл зүрхээрээ жигшиж, үнэ- ний төлөө баатарлаг тэмцэж: байгаа Вьетиам ах, эгч, найз нөхөддөө чип сэт- гэлээс талархал: байдаг юм. Ямар нэгэн харгислал үйлдэгч түрэм- гий этгээд, ялагдлынхаа баримт бичигт гарын үсэг зурж буцахаас өөр зам бай- даггүйг түүх бидэнд хэлж өгдөг. Вьетнам ард түмэн ялалтын мандуулах цаг мөдхөн ирнэ, Энэтхэг жятадын хойгт энх амгалан байдал тогтоно гэдэгт бат итгож байна гэж ярилаа. Цулаайы дараа ах дүү социалист ор- нуудын пионерүүд, нөхөрсгөөр тоглон бүжиж, хамтарсан концерт тоглож, өөр өөрийн орнуудын онцлогийг харуулсан гэрэл зургийн үзмэрийн булан байгуулс- наа сонирхуулав. Ах дүү социалист ор- ны пїпонерүүдийн үзэл санаа БВьетпам багачуудын тэмцлийг дэмжиж тэдний баатарлаг үйлст баяр хүргэж, туйльи зорилгоор нэгэн аавын хүүхэд шиг хамт- ран байгаа нь тоглох, бүжих, дуулах бүхнээс тодорхой байв, ЗУРАГ ДЭЭР: Монгол-Вьетнам їпїно нерүүд үг хэлээ мэдэхгүй ч гэсэн чин тугаа ХАТАН --Өмнөд Вьетнамаас таван пио. нер ирсэн тэж дууллаа. Нэг хүү- хэдтэй уулзая гэхэд орчуулагч вьет нам залуу нэгэн хөвгүүнийг | Да- гуулж ирээд танилцуулав. Дайп арван таван пастай энэ хүүг эх ор- ноо харийн дайснаас өмгөөлөн хам гаалах ариун үйлст татан оруул- жээ. Түүний нэр Нгок Хүнг гэдэг. Өмнөд Вьетнамын Бэн-Че нутгийн хүүхэд юм. Нгок Хүйг сургууль дээрээ пионерийн бүлгэмийн зөв- лөлийп дарга хийдэг. --Энэ хамгийн сайн пионер шүү гэж орчуулагч хэллээ. Пионер Нгок Хүнгийн ярьсныг уншигч ба гачууддаа толилуулья, -1967 онд америкийн импе риалистууд манай нутгийн энгийн номхон ард иргэд, хүүхэд багачуу дын амь насыг бүрэлгэнп. сүйтгэв Өчигдөр нь надтай хамт инээн бая саж тоглон паадаж байсан найз нөхөд минь энэ ертонцөөс үүрд алга болсон гэж бодоход элэг эм тэрч дайсныг үзэн ядах үзэл аян даа төрсөн юм, Ингээд би сайн ду раараа цэрэгт явахсан! гэж мөрөө дөх болов. Намайг балчир байла гээд цэрэгт авсангүй. Ингэхээр нь би цэргийн газар холбоонд туслаг чаар ажиллах болов. 1967-1968 онуудад дайпыг эсэргүүцсэн жаг- саал хүүхдийн дунд олоп удаа зЗо- хион байгуулсан юм. Эсэргүүцлий! жагсаалаараа «Бид америкийн цэ рэг болохгүй!» гэж америкийн им периалистууд, Сайгопы тоглоомын засгийн газарт хатуу шаарддаг. Эсэргүүцлийн энэ жагсаал дайс ны харгис цагдаа, цэргийн хүчтэй тулгардаг юм. Түүний нэг жишээ бол манай пионер Фан-ТиТүгий! амьдрал юм. ЗОРИГТ, ПИОНЕР 1969 онд миний хүсэл биелэж би анх удаа тулалдаанд орсон, Энэ онд нэг удаа бид зургуулаа даалга вар биелүүлэхээр явав. Тун яггүй даалгавар байсан юм. Дөрвөн дав хар өргөст торон хашаан дотор зу заан хана бүхий байшинд амери нийн харуулын цэг байрлаж байв Хашаа нь химийн хорт бодис, ми нотай байсан учир нэвтрэх найдла- га бага байв, Гэвч бид олон хоно- гийн өмнөөс орчин тойрныг нь суд лаж, харуулын даргын хүүтэй үер хэх нэрийдлээр уг харуулын газа пэвтрэн орж үзсэн юм. Ингээд пэг шөнө дайсанд мэдэгдэлгүй орж по хой болон манаачийг устгалаа., Ип гээд байшинд нэвтрэн ороход аме рикийн зандалчин таван цэрэг, Сай гоны тоглоомын засгийн газрын 15 цэрэг байсныг бид тонилгосон юм Бид ошөөгоо авсандаа их баярта! буцаж ирж билээ. Өөр пэг явдал миний санаанд ил байна. Вьетиам Намбожийн хил, долдугаар зам дээр бид америкийн танкийг уст гасай юм. Бид энд тэндгүй гурав гурваар нуугдаж байв, Надтай ча- цуу нэг жаал, бас пэг том хүн гур вуул явсан юм. Би ахлагч нь бай- лаа, Тэгээд найман танк гарч ирс- ний түрүүчээс нь буудаж устгав. Бусад нь зугатав. Бид 2-3 кило метр хөөгөөд гүйцэлгүй буцав. Даалгавраа сайн биелүүлсэн учир намайг цэргийн газраас баярыг бичгээр шагнав. 1970 онд америкийн цэргүүд манай нутгийг олоп дахин бөмбөг дөөд хэн ч үлдээгүй гэж бардам- нан манай тосгонд орж ирсэн. Тэгэ хэд нь хүүхэд бид америкийн цэр- гийг буудаж олныг топнилгосон юм. «Америкийг ялах онц зоригт дай- ВЬЕТНАМ БАГАЧУУД ЯЛНА чин» цол, цэргийн 9 дугаар зэр- гийн медалиар шагнуулав. Өмнөд Вьетнамд эх орон, ард түмнийхээ арх жаргалын төлөө амь бие хайр- гүй тэмцэж дайсантай тулалдаж гавьяа байгуулсан пионер бага- чууд олон бий, Тэдний нэг нь. би юм. Надтай хамт ирсэн дөрвөн нө- хөд маань ч дор бүрдээ гавьяа бай гуулсан хүүхдүүд байгаа юм гэж Өмнөд Вьетнамын пионер Нгок Хүнг хүү өгүүлсэн юм. Эх орноо америкийн империа- листуудын савраас аврахын тулд их багагүй хүчээ нэгтгэн тэмцэж байгаа Өмнөд Вьетнамын ард тү- мэн заавал ялна. Ж. ХОРЛОО. сэтгэлээрээ ярилцаж байна. С БОДООЧ ГөннианллэхлхэлгсшултэлхелшлсихтлйлиолилллхигашшшазгткгаёпиийхшиллиттишллшилшєлтиаилшшштлккНииллилиИЛЛЖМШЛНЖЛЭЖЖЭШМНЛЖИиЖЖШЭЖЭииЭЖииЖЖилилилилЫн (1ш5шаш3дшгш3шдшдшдштшли-лшгшгшдшлшлштшАшАш5ш р БИД НААДАМ ! үеэл ЭЭ ї Би Зөвлөлтийн Краспоярск Хо- тын дунд сургуулийн долдугаар | ангид сурдаг. Бид В.И. Лениний нэрэмжит пионерийн байгууллагын а 50 жилийн ойг тэмдэглэх гэж гааг та нар мэднэ шүү дээ. «Веегда готов!» маршийн дор до- лооп маршрутаар их ажил өр- нүүлж байна. «Мэдлэгийп оронд» маршрутаар бид баруун жигүүрийн бүлгийг шалгаруулна. Энэ онд ма- най-хотоос баруун жигүүрийн бү- лэг олон төрлөө. Ч ( ! «Миний эхорон-3СБНХУ»марш » рутаар Лепипий үйл амьдрал, ма ) най орны түүхийг судлах юм, Бид ) улаан эрэн сурвалжлагчдын клуб байгуулж эх орны агуу их дайнд оролцсон арван хүнийг олж илрүү лээд байна. Үүнээс гадна «Пионе- рийн, тугийн. дор жигдэрцэгээ!» ( «Өвбдочки», «Пионерийн бүтээн .. Бсс222200000000021020000122 й , хэ төөвөхөөлэөчөөлэүлөллллөлэлчэлөэөэлэлөлөлэллөлээөлчлөөлөгэөөдэээлээлэлэлэөли : ! байгуулалт», «Заринца», «Энх 27) Н 1 танван, эв хЭВрАМДРЭ маршрутаа ЛАШ МАРТАХГҮЙ 3 (1 раа бид их зүйл хийсэн, Энэ бүх : 0ЭЛБЭ Уу | 1-0 маршрутын ажилд пионер бүхэн ї : идэвхтэй оролцдог юм. Красноярс- Эү ?Э Ч: 3 наас ирсэн пионерүүл бид монгол Бид Польшийн Биалисток хотын Бид одоо Сэлбэд монголын пио- 1 Найз Хаван ЭрЛЭмэг Ул байна. 4 5 дугаар дунд сургуулийн пионе- нерүүдтэй маш сайхан нөхөрлөж 5 ! Бид их азтай хүүхдүүд шүү. Мон рүүд. Манай бүлгийн ажил маш монголын түүх, урлаг, газар зүй, 4 | голын Ардын хувьсгалын 50 жи олон төрлөөр явагддаг. Баатарчуу монголын пионерийн байгууллагын 1 лийн их ойп баяр наадам үзлээ. үүсэл, хөгжилтэй танилцаж байна. Түүнээс гадна энэ зусланд амарч байгаа соцналист орнуудын пионеё- дыг пионерт элсүүлэх, сургуулиа тохижуулах, пионерийн зусланд байх хугацаандаа галын наадам Г : удирдах, жагсаал хийх, дуу, бүжиг рүүдтэйн нөхөрсөг харилцаа тог- заах зэрэг ажилд оролцдог. Бид тоов. Бид наадам үзлээ, Дуурь эх орондоо байхдаа монголын Ту- “бүжгийн улсын театрт тоглосон бая хай сонин хэвлэлээс их зүйл сонс РЬИ концерт маш их таалагдсан. сон юм, Бид монголын үндэсний Сэлбэ зуслан бидний сэтгэлээс га 5 сгү ) лхэг пиОНё- баяр паадам үзэж, өөрийн орны үн рахгүй, Вьетнамын эрэлхэг пиоп дэсний их баярыг монголын пїонер | Монгол хүүхдийн сэргэлэн цовоог 1 хурдны морь унаж байгаагаас мэл ї лээ. Монгол нутаг над сайхан ) Чагдлаа. Монгол хүмүүс ах дүү ү мэт элэгсэг дотно юм. Зөвлөлтийн | пионерүүд бид Вьетнам багачуу- 7 дын шударга тэмцлийг дэмжих өдөрлөгт оролцож байгаадаа баяр- 1 тай байна. Бид Өмнөд Вьетнамын (| баатарлаг охид, хөвгүүдийн халуун ПОЛЬШИЙН ХАРЦЕРУУД ЭХ ! 8 рүүдтэй танилцах завшаан олдсонд ОРНОО ТАНИН МЭДЭХ ТОН- лоос000000020220 пЛЛ000000с50000000000012 152 цах 3 » гарыг атгаснаа хэзээ ч мартахгүй. 43 багануудын дунд тэмдэглэж өнгө- Ө8А НХ баяртай байна. | 7 Вьетпамаас савраа тат! | гэж : рүүлэв. , о5, Ч, : МАРЕК СЕРГЕИ 3 ) багачууд бид шаардаж байна. || РОН АЯЛАЛД ДУРТАЙ, : ВОЛОДЯ АКУЛОВ. | 222 З-885:ды5:21825:5:5:522:5252:5:5:5:55:5ш235:3 злю туужийн хэсгээс БӨРЗООН УРШИГ ТАРЬЖ ЭХЛЭВ Анх Нямжавт ярьсан миний дэмий яриа суркууль даяар тарж Бөрзөөн тэж нэг амьтан үүслээ гэж би бат ит вэж байлаа. Гэтэл хүн бүхэл Борзоо пы тухай бүр үнэмшмээр юм. яриад байхаар би. өөрөө ч заримдаа Нтгэх мгахаад байв. Гэвч хараахан гүйцэд итгээгүй, миний дэмий ярианаас л ийм хэрэг гарлаа, хамаг буруут нь 8ип боллоо гэж дотроо гэмшсээр явлаа, Гэтэл яван явсаар Борзоон бидэнд ч гай тарьж эхэллээ. Нэг өдөр хичээл зараад байрандаа орох гэж явтал: --Сэмбэн та хоёрыг захирлын өрөөнд дуудаж байна гэсэн хэл ирлээ, --Би ямар хэрэг хийслээ эхлээд бодлоо Захирал дуудахыг бодоход заавал пэг чухал хэрэг гарсан байж заарна. Аягүй бол Бибиш, Хорлоо хоёр шиг шийтгүүлнэ байх гэж бод- явө. Тэр хоёрын шийтгүүлж бай- хыг би нүдээрээ үзсэн юм. Чухам ямар хэргээр тэд шийтгүүлснийг мэ- дэхгүй, Хичээл дээрээс л дуудаад аваад явчихсан. Гэтэл хичээл тарахад тэр хоёрыг сургуулийн хоолны агуу- лахын ёроолд байдаг урт цагаан ав- дарт оруулж хэвтүүлээд цоожилчих сон байсан билээ. Хорлоогий нь 18- нидаг байсан юм. Тэр хоёрын шийт- тэл дуусаж, шөнө авдраасаа суллаг- даад байрандаа ирэхэд нь --Та хоёр яасан юм.бэ? Авдранд ноожлуулах хэцүү юм уу? гэж асуу- єанд Хорлоо: | --Үхэх шахлаа, Ядам багш нэг л мэдэхэд биднийг ална шүү гэж ХЭ- лээд өөрсдөө ямар хэрэг хийсэн тухай таа юу ч хэлээгүй, Бодвол нууц. Л хэрэг хийсэн байх гэж би таадаг юм. Авдранд цоожлуулах магадгүй үэж хаширлаж Сэмбэн бид Хоёр Ду- лаан дээл өмсөөд захирлын өрөөнд орж ирлээ. Тэнд Цэвэгдорж, Ядам гэ дэг хоёр багш байв. Бид хоёр ороод зуухны хажууд номхон зогслоо. Цэвэгдорж багш сууд лаасаа босож миний өмнө ирээд: --Чи томоотой царайлсан бас нэг хачин нөхрөө дөө! Наашаа хар! гэж мияий эрүүнээс өөд нь татав. --Наад нөхөр чинь сургуульд ир- сэн анхныхаа өдрөөс тар нь танигдсан. юмаа! гэж Ядам багш хажуулдаас нь хэлэв. Яагаад-Ядам-багш намайг.инН- гэж хэлж байгааг би мэдэж байлаа. Энэ бол сургуульд ирсэний маргааш өглөө болсон хэрэг, Би тэгэхэд өглөө бүрээн дуунаар зэрэг яаралтай бо- сож, хоолны дуз дуугармагц гал 10- гооны байшингийн ард очиж яаралтай жагсдаг журамтай байсныг мэдээгүй байсан юм. Тиймээс яаралгүйхэн босож нүүр гараа угаагаад хоолны дун дуугара- хад мөн яаралгүй явсаар очиж жЖаг- саалын эцэст орж зогссон билээ Ядам багш энэ өдөр жижүүртэй бай- сап тул жагсаалын өмнө дун. барьж зогсоод хоолонд хамгийн сүүлд ирсэн намайг ихл анхааралтай ажиглаж байлаа. Уг нь би хоолны дун дуугар- магц, турж үхэх гэж байгаа амьтан шиг гал зуух уруу яаран гүйх ичгэв- тэр юм уу даа гэж дотроо бодож Яв- сан юм. , Тэгээд өглөөний цайнд ороход би- дэнд нэг нэг хэрчим хар талх жаахан чихэр тостоё өглөө. Талхы нь ам- саад үзтэл идэхийп аргагүй. шорво- гийн дээр хоолой урчихмаар том том хивэгтэй том байв. Сумаасаа. дөнгөж ирээд боорцог бяслаг, ааруул өр- мийг шингэхгүй болтол идэж, |Мяг- мар мэтийн зарим нь тэрнийхээ хорыг гаргах гэж шаналж байсан үе тул ганцхан би ч биш, манай сумынхан бүгэарээ тэр өглөөний талхыг ИДЭЖ чадалгүй, харин бөөрөнхийлэн сум хийж бие биенийгээ шидлэв. .Гэтэл Ядам багш хоолны өрөөнд орж ирээд: --Та нар талхаар шидэлцсэн үү? гэж асуухад нь би түрүүлж, --Тэгсээн, багш аа. Би л хамгийн мэргэн байна даа гэж хэлчихсэн юм. Ядам багш бидний царайг нэг той руулж хараад: -Танай Баянбулгийнхан сахилга- гүй байна. Талхаар шидэлцэнэ тэнээ!!Та нарын үдийн хоолыг Хас- лаа. Дахиад талтхаар шидэлцвэл Ха8- туу ярина шүү. . Дайны цаг байна, одоо дайны хуулиар л ярияа. Ялан- гуяа чи нөхөр...гээд над уруу харснаа: --Нар чинь хэн билээ? гэв. -Хатбат гэтэл, 1, А--46726 : --Нөхөр Хамбат өглөө сваксаалд хожигдөоөд, бас талхаар шндэлцэнэ сэ нээ? Нх хэнэггүй царайлаад байвал помгоруулах арга бий шүү, нөхөр минь сайхан мэдээрэй гэсэн юм. «Сургуульд ирсэн анхныхаа өдрөөс тар нь танигдсан» гэдэг Ядам 0а1- шийн үгийг сонсмогц Энэ өпгөрсөл Яв дал миний санаанд дүрсхийл бодог- доод өнгөрөв. -ББууцагааныхны цагаан бүрэЭ- сийг чи яах санаатай урсан бэ? гэж Цэвэгдорж багш надаас асуулаа. --Би ураагүй, багш аа, --Тэгээд хэн урсан юм? Цэвэгдорж багшийг ипгэж асуухад Сэмбэн хажуунаас: -Наадах чинь ураагүй, багш аа! гэж эрс хэлэв, Цэвэгдорж багш Ядам багш уруу харж: --Чи ааад нөхрөө аваад яваач гэж хэллээ. «Нааш ир» гэж хэлээд Ядам багш Сэмбэнг дагуулан. гарав. Цэвэгдорк багш бид хоёр хоюулхнаа үлдлээ, Над маш аймшигтай санагдана. Мо- вэгдорж багш намайг цаг гаруй бай- цаав. «Борзооп гэж огт байхгүй, Би тог лоомоор Нямжавт дэмий ї0ом ярьсан манай сургуулиар тарж ийм хэрэг бол лоо. Миний буруу. Би ямар ч хулгай хийгээгүй, Гэрийн бүрээс ч ураагүн» гэж би бүх явдлыг нарийвчлан Ярив. Цэвэгдорж багш нэг ч үг дуугаралгүй миний яриаг чагнаж аваад, --Чиний ярьж байгаа цөм унэн гэн Миний дотор онгойх шиг санагдлаа. Гэтэл Цэвэгдорж багш дэргэдээ сан- “дал тавьж намайг суулгаад: -Чиний ярьж байгаа цөм үнэ4л. Одоо чи сургуулийн байранд хэн хул- гай хийж, гэрийн бүрээс урж, хошлоп огтолж байгааг над хэлж өг дөө. Чи өөрөө хулгай хийдэггүй чинь үнээн. Би чамд итгэж байна гэв. Би мэдэхгүй. ! --Чамаас өөр сайн мэдэх хүн байх- гүй шүү дээ. --Би мэдэхгүй багш аа! -- Яагаад? Би уг хэлж чадсангүй.Гэтэл Цэвэг- дорж багш: --Чи бүгдийг мэдэх ёстой. нь би чамд ярья! Уг нь чи өөрөө ярих ёстой байсан юм даа. Яахав, би ярья! Чи сонс. Сурагч дын хоол хувцас хулгайлдаг, тэгээд ч зогсохгүй сургуулийн шинэ. гэрүү- дийн цагаан бүрээсийг хүртэл урж аминдаа ашигладаг тийм хүмүүс М8- най сургууль дотор бий. Үнэн үү? гэв. : --Үнэн! --За тийм. Үнэн. Тэр үл бүтэх Эт- гээдийг чи сайн мэднэ. Үнэн үү? Учры Д. Сүхбаатерын нэрэмжит улсын хэвлэлвйн конбиматад хэвлэв. 006 шан 21:19 2 --Худлаа. Би мэдэхгүй бакн аа! --Чи худяаа ярьж байна. Чи сай! мэднэ. --Мэдэхгүй багш аа. --Дуу уу! Намайг сонс, чи бүгдийг сайн мэднэ. Мэдэхээр барахгүй тэр үл бүтэх этгээд чиний дотно зүнц бай гаа. Тэр хүн гэмт хэрэг хийгээд бариг дахгүй байхын тул чи сонсож байна. уу? баригдахгүйн тул гэж би холж байна. шүү, Баригдахгүй байхын тул, бас өөрийгөө нуухэт тул хүүхдүүдийг айлгахын тул Борзооп гэж нэг айм- шигтай хүн байдаг гэсэн цуурхал та- раахыг чамд даалгасан байна. Чи тэр даалгавар ёсоор Нямжавт тийм ЮМ зохиож ярьсан, Нямжав ч цааш нь та раасап, Нэгэнт тийм цуурхал тарсан болохоор хүүхдүүд юм л алга болбол Борзоон авсан гэж л ярьдаг болсон. Гэрийн: бүрээс урсан ч Борзоон урсан гэдэг л болсон. Борзоон гэдэгт чинь хууртаад хүүхдүүд жинхэнэ хул гайчийг барих гэж бодохоо ч больсон, ч Борзоон гэдэг нэрээр халхавч їгээд нэг этгээд манай сургуулийг санаа амар сүйтгэж байна. Тэр хул- гайчид санаа амар хулгай дээрэм хийж явах бүх бололцоо үүд хаалгы нь чи ипгэж нээж өгсөн. --Үгүй ээ, багшаа тийм том гүй. --Дугуй бай, нөхөр минь. Чи Бор зооныг зүгээр нэг хүн ч биш, хөлийн хөө уланд үстэй, ямар ч Хурдан Мо- ринд гүйцэгддэггүй гэхчлэн ярьсан чинь хүүхдүүдийг айлгахад бүр ч сайп шалтаг болсон. э бүхнийг чи өөрөө ч зохиож яриагүй. Цаад хүн Зїї пь ингэж яриарай гэж чамд зааж ӨГ- сөн. Ийм л байна. Чи тэр хулгайчийг байх- л авчирч аль! Чамтай өөр том ярихгүй, Хэрэв 3 “оцогийн дотор авчирч өгөхгүй ом юл энэ сургуулиас алдагдаж, үрэгд- сэт сурагчдын болоод сургуулийн бүх эд хогшил идэш уушийг танай ар гэрээс төлүүлж аваад, чамайг шүүхэд өнө гэв. Над. хэлэх үг олдсонгүй, Баахап дуугүй сууж байгаад, -4Би мэдэхгүй ээ. багшаа гэж да- є хэллээ. ин ГЭДЭХ л.болВо доо чи. Хэлэх л болцо гэж хэлээд Цэвэгдорж багш ширээн дээрээ ном дэлгэн юм бичгийн эхэллээ. Намайг хайхрахаа балилоо. Би харанхуй болтол суув. вэгдорж багш шүүгээ уудлан лаа үрээс асаагаад над УРУУ нэг харж: --Чи хэлэх болоогүй л байна Уу?. гэв. --Над хэлэх юм алга --Хэлэх л болнӨө доо Чи. сууж л бай. Ингээд асаасан лаагаа өмнөө тавьж дахин юм бичиж эхэллээ. Оройн хоол ны дун дуугарч хүүхдүүд хоолондоо орлоо. Хоол идээд дууслаа. Нэг хэсэг хүүхэд хашаап дотор хашгиралдан шуугина. Галч нар түлээгээ хагалаад дууслаа. Энэ бүхнийг би чимаэгээр нь нүдэндээ харж суув. Харанхуй боллоо, Бодвол ОДОД га- багш аа. Яахав раа байх. Хүүхдүүдийн чимээ нам- дєж,төвийн ноход шуугилдана. хииж өөд харахад хав харанхуй. «Намайг авдранд цоожлох байх шүү» ГЭЖ гэ- нэт бодогдов. Гадаа их л хүйтэрч бай гаа янзтай, гэрт суухад ч бие жихүү- цэн байлаа. --Чи гурав хоногийн дотор хэлцэ үү? Шоронд сууна уу? гэж Тїэвэг» дорж багш над Уруу харснаа босоод ирлээ. Хо, Тэгээд намайг дуугарч амжаагүй байтал. доошоо тонгойж шүүгээний нү дийг уудлав, Авдарын түлхүүр эрж байгаа бололтой. 3 -ЯБагш аа гурав хоног бодоё. гэж би хэлэв. Ингээд намайг байрандаа орж ирэ- хэд хүүхдүүд унтчихсан байлаа. П.ЛУНВСАНЦЭРЭН й---------чЧчЧүэээ 1 .. ХОЛБООЧДЫН Монголын харилцаа холбоо олон зуун жилийн өв уламжлал, өвөрмөц онцлог- той. 1892 онд цахилгаан мэдээний 1000 км шугам анх тавигдсаныг эс оролцуул- бал хувьсгалын өмнө монгол оронд ор- чин цагийн холбооны хэрэгсэл байсан- гүй. 1921 онд ялсан монголын ардын хувьсгал феодалын нийгмийн байгуул- лаас холбооны ямар шүү хэрэгфэл Хү- лээн авсан бэ? гэвэл Алтанбулаг нийс-, лэл хүрээ, Замын үүдийн Хөвсгөлийн Ханхаас Хатгалыг дайруулан Улиастай хүртэл байгуулсан 1800 км зам утас- тай шугам, цэг киловаттын чадалтай ца- хилгаан мэдээний радио станц л байлаа 1921 оны 7 дугаар сарын 19-нд «Шуудан бичиг, цахилгаан. мэдээний» хэрэг эрхэлсэн хэлтэс байгуулагджээ, Энэ үеэс эхлэн харилцаа холбоо хурдал хөгжиж эхэллээ. Ш ба ТУ таван жи- лийн төлөвлөгөөний жилүүдэд зөвлөл- тийн материал техникийн тусламжаар радио дамжуулах зангилгаа 249, радно стапц 129, телефон станц 46, мөн сүү- лийн үеийн цахилгаан мэдээний СТ-35 СТ-2 М аппаратууд хөдөө орон нутагт тавигдаж байна. Одоо манай хот хөдөө- гийн олон сургуулийн дэргэд сурагч шуудан хороо тогтмол ажиллаж сургуу- лийнхаа олон мяпган пионер сурагчдад захидал цахилгааныг цаг тухайд нь хүр- тэн өгч байна. Тэргүүний ажиллашатай сурагч шуудан хороо олон байца. Ховд аймгийн төвийл 8 жилийн дунд сур- тууль, Дарви, Зэрэг сумын 8 жилийн дунд сургууль, Баян-өлгий аймгийн 2 дугаар 10 жилийн сургуулийн сурагч шуудан хороопуудыг Хэлж болно. Су- ратч шуудан хороо нь монгол орны на- хилгаан мэдээний хөгжилт зэргийг ха- руулсан байна.Сүүлийн жилүүдэд Баян- өлгий аймгийн радио станц, Ховд айм- гийн радно станц, Улаанбаатар дахь тё- левизийн тов, сансрын холбооны «Орби та» станц зэрэг радио телевизийн шинэ товүүд ашиглалтад оров. Нам, засгийн хайр халамжийг хүлээсэн манай холбоо- чид сургуулиудын дэргэдэх сурагч шуу дан хорооны пионер сурагчид МХЗ9- ийн 50 жил, харилцаа холбооны 50 жи- лийн ойгоо хөдөлмөрийн өндөр бүтээ- лээр угтаж байта. 3 : С. ДАМБА ӨДӨРТ ХОЛБООНЫ 50 ЖИЛИЙН (931911 | Биилнаэава аас « НЭГДЄЭН РЕДАНЦЫН ЗӨВЛӨЛ | шоглый Инденс--14120 НАЙРАМДАЛ - ДРУЖБА ГЭДЭГ нэн илчтэй ХОЁР ҮГИЙГ НАЙЗ--ДРУГ ГЭДЭГ НЭГ ГЭРЭЛТЭЙ ХОЁР ҮГИЙГ ИЛЬИЧ ЛЕНИН, ИХ СҮХБААТАР ХОЁРТОЙГОО ЦУГ БИД “ИХЭР ТӨРСӨН ИТГЭЛТ ХАНЬ ГЭЖ ХОСГҮЙ ХАЙРЛАЖ БАЙНА! ҮҮРД ЗАЛУУГААРАА. Хүүхдүүд ээ! Энэ оны наймдугаар сарын 17-нд В. НИ. Ленннтэй хамтран зүтгэгч, большевик намын 1898 оны гишүүн Ольга Борисовна Лепешинс- каягийн мэндэлсний 100 жилийн ой болно. Өнгөрсөн зууны ерээд онд О. Б, Лепешинская оюутны хөдөлгөөн маркснст бүлгэмд оролцож улмаар В. И. Лениний үүсгэн байгуулсан «Ажилчин ангийг чөлөөлөх тэмцэх эвлэлийн» ажилд идэвхтэй ажил- лан: явжээ. . Б.Лепешинская 1894 онд Петер- бургт нэгэн нууц цуглаан дээр анх В..И. Ленинтэй танилцжээ. Сиби- рийн цөллөгөнд ч хамт явсан юм. Энд Ленин бүх оросын улс торийн нууц сонин «Искрагийн» төлөвлөгөө боловсруулсныг тэр сайн мэднэ Цөл лөгөөс ирээд нөхрийн хамт «Искрд» сонин гаргахад тусалж байв. Ольга Борисовна Зөвлөфтийн охнд, хөвгүүдтэй захидлаар харилцаж тз- дэйтэй уулзаж ярилцах дуртай бай- лаа, Би ч гэсэн түүнтэй захидлаар харилцаж, олон удаа уулзан: ярилц- сан, Ахмад хувьсгалчдын үйнч амьд- ралын тухай, комсомолын “ажнын тухай их зүйл над ярьсан юм, Ольга. Борисовна- бүх амьдрааын- хаа турш биеийн тамир, спортоор оролдож байв, Бүр 1986 онд жаран тавтайдаа биеийн тамирын 16 норм биелүүлж «Ворошиловский стрелок» тэмдэг авч байсан том, Ольга. Бори совна, биеийн тамир, спортоор ямагт хичээллэн: байхыг уриалж ямар ч бэрх үед сэтгэл санаа гаар унахгүй тэмцэж ялж байхыг сургамжилж байв. Цогт хувьсгалч коммунист намын ахмад гишүүн О Б. Лепешинская пионер сурагчид, комсомолын гишүүд залуучуудад «Ленин шиг ажиллг амьдарч сурцгаа!» гэж ахин дахин захидаг байсан билээ. В. И. Лениний хамт- ран зүтгэгчдийн тухай бид їйг мэ- дэх ёстой. Тэдний хурьсгалт үйл амьдрал мөнх учир үүрд залуугаа- раа байдаг. И, Г.МИХАЙЛУСЕНКО. Москва хот. залуучуудад: л» 29 (1189 27 дахь жилдээ Б 1 :1971 оны наймдугаар сарын 4. АХАН ДҮҮГИЙН СЭТГЭЛЭЭР АНД НӨХДҮҮД ЗОЛГОНО Тив дэлхийн улс гүрэн, хүмүүсийн хоо ронд тогтсон Найрамдал нөхөрлөлийн олон жишээг хүн төрөлхтөний түүх мэд нэ, Тэр Зүх найрамдал нөхөрлөлийн Хам гийн дээдийн жишээ нь Монгол-Зөвлөл- тийн өрд түмний ах дүүгийц найрамдал билээ. Манай залуучууд ВИ, Ленин, Д. Сүхбаатар: царын үйдэс Суурий нь тавь сан Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний гач бат найрамдал, Ильич багшийнхаа мөн хийн тзэл санаанд чин үнэнч гэсэн ТУ- гийн дор хоёр орны залуусын найрёад лын ях наадмыг уламжлал болгон сур- зан Удао хийсэн инь онцгой үр дүн, ач холбогдолтой болсон билээ, : Маргааш 8 дуггар сарын 9-нийг өдрөө! Цэцэг: жкимс зигдэрсэн улирлын сайхан зун цагаа, Дэлгэр зуны энэ өдөр Мо: гол-Зөвлөлтийн залуучуудын дөрөвдү гээр их наадам Улаанбаатар хотод нээг дэнэ. Энэ их наадам бол Монгол Ардын Хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн түүхт ойнуудад зориулагдаж байгаа билээ, /е инний Коммунист Залуучуудын Эвлэл- той нягт холбоотой байх, түүний арвиы туршлага, баялаг өв уламжлалаас сурал цан эзэмшихийг МХЗЭ эрхэмлэн үзэж байдаг билээ. Манай хоёр орны өсвөрийн үе пионер багачууд ч гэсэн өдөр тутмын байнгын холбоотой байдгийг багачууд та нар мэд нэ, Жил бүрийн зун цаг монгол-зөвлөл- тийн пионер багачууд харилцан бие биен дээ ирж өчиж амардаг заншилтай, Манай хоёр орны найрамдал 50 жи- лийн баялаг түүхтэй, 1929 өнд эвлэлийн 15 гишүүн социализмын ууган орон ЗХУ- Дд суралцахаар одсон тэр цаг,эв хамт за- луучуудын эвлэл нь МХЗЭ, олон улсын залуучуудын байгууллага КИМ-д элсэн орох, түүний удаа дараагийн хурлуудад оролцоход зүйл бүрийн туслама: дэмж- яэг үзүүлж байсан юм. Тэр үеэс эхлэн Монгол-Зөвлөлтийн залуучууд МХЗЭ, БХЛКЗЭ-ийн хооронд найрамдалт харил цаа тогтсон юм, Эх орноо батлан хам- гаалак арвуй үйлс, энх хөдөнтөрийн бү- тээн босгох нх хэрэгт манай хоёр орны залуучуудын байгууллагд Мөр зэрэгдэн сн, байнаа, Маргаын нээгдэх манай х орны залуучуудын найрамдлын нк наадамд Зөвлөлт Холбоот улсын өнцөг бүрээс ирсэн өлөн үндэстний чөлөөлөгчид яр - ээс: ажил үйяс авьяас билгээрээ шалгарсан монголын 150-над залуучууд ӨронигчїӨ. Тэд 5, ) Ангар мөрний долгион кин Амар тайвныг хүсдэг Сэлэнгэ мөрнөөсөө амссан тиг Сэтгэл санаа ариусдаг. ! Монгол-Орос ахан дүүс найрамдлыг дуулна. Дулаан нарны дор Хос хун нг дуулча, Зөгнөл болсон одтой найрамдлаар солгоно Зөвлөнг мартсан энхийг насаараа бид дуулча гэж Монголын цэлмэг тэнгэрт ая дуугаа цуурайтуулна. Найрамдалын их наадамд залуучуудаас гадна манай ардын хувьс- талыг байгуулах, хувьсгалт ололтыг Өэх жүүлэхэд амь бие хайргүй тэмцэж явсаг ахмад үе маань оролцоно, Их наадмын өдрүүдэд аугад /Їенинни үг, «Аврорын» дууг сонсож, Дөрвөлжин сүмийн үүдэнд зоосон дөрвөн пулемётыг харж манай хоёр орны ард түмэн залуу чууд хэцүү бэрх үед ч хэзээд хамтран тэмцэж нрсэн түүхэн замналыг нүдээр харах болно. Тїйм ч учраас найрамдлын их наадам манай хоёр орны залуу үеийнхний түү- “хэнд мартагдөгшгүй чухал үйл явдал Өол 88, . Найрамдлаар жигүүрлэсэн найз НӨХӨД энхийн дуугаа дуулж, эзийн үгээ хэлж, ахан дүүсийн ханууш сэтгэлээр учрай зөл гөнө, 48шштэл.Н, ЭРДЭНЭБА1 БоТТ-ан 9 МОНГОЛЫН ЗАЛУУЧУУДЫН АНХДУГААР ИХ ХУРАЛ 1922--7--17--23. Тус, их хуралд их хүрээ, дөрвөн аймаг. шавь болон цэргийн анги 39- рэг эвлэлийн 60-аад гишүүд, 30 ша- хам үүрийг төлөөлсөн төлөөлөгчид оролцжээ. Хэлэлцсэн асуудал: -4Монголын залуучуудын өвлэ- лийн дүрэм, Бин Эвлэлийн гүйцэтгэх үйдсэн 30- рилго, - -- Нам, эвлэлийн харилцааны тУ- хай. Эвлэлийн ажлыг хөдөө тийш хандуулан явуулах асуудал, - Дэлхийн залуучуудын сайн өд рийг өнгөрүүлэх тухай. Тус их хуралд МАХН, ардын 19- рийг үндэслэн байгуулагч Д. Сүхбаа тар оролцож үг хэлэхдээ: «Монго- МХЗЭ-ИЙН ИХ лын залуучууд, түүний хувьсгалт үйл явдал, нүүж овооролдох үүл адил өр- нөн дэлгэрээд ардын эрхт монгол ул- сын цааз, засгийн үндсэн тулгуур бай гуулах нь гүнээ холбогдсон учир, одоогоос улам, улмаар эв найрамдал- тай, эрдэм соёлдоо шаламгайлан бо- ловсроод энх түвшин жаргалыг үүрд баримтлах эрхэм залуучуудын Сүр цог жавхлан тунгалаг мандах нар- тай адил гялалзах болтугай» гэсэн юм. Их хурал МХЗЭ-ийн дотоод амьд- рал, үйл ажиллагааны зарчмын үнд- сийг боловсруулж, МХЗЭ-ийг жинхэ- нэ ёсоор байгуулж, эвлэлийн прд- грамм, дүрмийг баталж, МХЗЭ бол МАН-ын үнэнч туслагч, бэлтгэл хү- чин мөн гэсэн байна. Энэ их хурал эвлэлийн төв хороо- ны тэргүүлэгчдэд С. Буяннэмэх, Ба- ваасан, Осор нарын дөрвөн хүнийг, С. Буялнэмэхийг Эвлэлийн Төв Хо- рооны даргаар сонгожээ. БҮХ МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ НАРЫН И ИХ ХУРАЛ 1923 оны 7-18-8--11 (28 хоног) Их хуралд 70 шахам үүр, 2000 гаруй гишүүдийг төлөөлсөн, төлөө- лөгчид оролцжээ. Хэлэлцсэн асуудал: : -- Эвлэлийн Төв Хорооны тайлан. - Эв хамт залуучуудын интериа- ционалын гуравдугаар их хуралд ХУРЛУУД оролцсон төлөөлөгчдийн дүнгийн ту- хай, ажил - Эвлэлийн байгууллагын тухай -- Залуучуудыг сурган боловсруу лах асуудал Эмэгтэйчүүдийн дунд явуулах -- Одоогийн улс төрийн байдлын тухай - Эвлэлийн удирдах байгуулла- гыг сонгох МАН-ын өмнөөс эвлэлийг сөргүү- лэв тавих гэсэн оролдлогыг няцааж, эвлэлийн үзэл суртал, зохион байгуу- лалтын ажлыг эрс сайжруулж,-ядууУ дорд хүмүүсээр эвлэлийн эгнээг бэх- жүүлэх, ялангуяа залуу эмэгтэйчүү- дийг эвлэлд өргөн элсүүлэх, улс 19- рийн үйл хэрэгт идэвхтэй оролцуу- лах шийдвэр гаргасанд тус Хурлын ач холбогдол оршино. Тус их хурлаас МЗЭ-ийг комму- нист залуучуудын интернационалд зөвлөх эрхтэй гишүүнээр багтаан ав санд баярлаж байгаагаа илэрхийлэн баярын цахилгаан явуулжээ. П их хурал Эвлэлийн Төв Хороог жинхэнэ гишүүн 12, орлогч гишүүн 5, бүгд 17 хүнээр сонгосон байна. Их Хурлаас Эвлэлийн Төв Хорооны дар гад С.Буяннэмэхийг сонгов. НИМ-ийн төлөөлөгч Старков оролцож үг хэл- жээ. С. ЧУЛУУНЦЭРЭН С. ДАМБА Ф9Ф9ФФ9ФФФФФФФФФФФФФФӨФФФӨФФӨӨФӨФӨФӨФӨӨФФӨӨ99о9??Ф Богд уулын оройд өглөөний нарап ту- сав. Ой модоор хүрээлггдэж, булаг бор гио шуугисан Хүрхрээд олоп айл тавтай сайхай зусаж байна. Жигүүртэн шувуу: сын жиргээ яруу тунгалаг найраг ХӨг- шим тэр дундаас хөхөөний дуу нэн сониц ажээ. ) Өглөөний нартай уралдан боссон бяцхан хүү Бүрэнбаяр, жаал охин Цог солмаа хоёр хөхөөний дуу сонсон баясав. Бүрэнбаяр гүн ой уруу зааж. --Хөхөө яагаад өвөл донгоддоггүй юм бэ? гэж Цогзолмоогоос асуув. -- Харин ээ? Бодвол зуны сайхай, цэцэг навч, ой модыг магтах гэж л доп годдог байлгүй. -- Харин зун их донгодсоор байгаад өвөл нь хоолой нь сөөчихдөг байх. -- Үгүй байх аа, Тэгвэл ахаас л сайн зсууя гэснээр тэр хоёрын яриа Зогсов. Хоёр жаал өглөөнийхөө ундыг уучихаад ой уруу явцгаав. Тэд хөнгөн маягийн хувцас нарны цагаан малгай өмсжээ. Мөн эрвзэхэй барих тор ном сэлт барьж явна. Үдийн халуун нар хурцаар төөнө- нө. Хоёр жаал жирхтэй ХӨӨЦӨЛДӨЖ ЯВ: саар нэгэн дархины ёроолд йрэв, Гэтэл шар хэдгэний үүр дайралджээ. Хэдгэпүүд түгшүүр зарлах мэт бужиг- наж өхлэв. ТүХисажх -- Хүүе Цогзолмоо! Хэдгэнийнх үүр. Бушуухан холдоё. Эд чинь хүнийг айх- тар хаздаг юм гэж Бүрэнбаяр хашгирав. -- Үгүй! Хэдгэний үүр ёстой гоё тэж Цогзолмоо Хэлэв. ХУР АЛХ шиний снар.лс. ГАХ ЫГ ГЙГ ЛЭЭ ТЭГ зөвлөлгөө 1. Бид байгалийн хүрзэлзн дахь ойл мод, бут, өвслөг ургамал гэсзн сэдэв: хатаадас хийдэг. Үүнийг хийхдээ нэг ур- гамлыг олон Дахин давталгүйгээр бүх төрлийн ургамлыг цуглуулах шаардла- гатай болно, огтолж, -- Тэгэвэл хоюулаа хэдгэнийг нь хөөж гаргачихаад үүрийг нь үзэх үү? гэлцэнэ. Гэвч тэр хоёр үүр үзэж чадаагүй ажээ. Нар баруунаа хэвийх үеэр алаг цэцгийн баглаа сагсайтал атгачихсап хоёр жаал тэрийн зүг явав, Тэр ч байтугай хэд хэ дэп янзын шавьж, эрвээхэй цуглуулжээ. Хэрхэн амарч байгаа тухайгаа нийслэ- лийн 21 дүгээр дунд сургуулийн 4 дү- гээр ангийн сурагч Д. Цогзолмоо ярих даа: : “-- Би Сөгнөгөрийн пиоцерийн .. Зус- ланд олон аймгийн анд найз,нартайгаз хөгжилтэй сайхан амраад ирсэн. Одоо гэртээ. амарч байна, Манай энд над шаг олон хүүхэд амарч байгаа, Бид ерөөсөө уйддаггүй, « Өдөр ой. модоор, зугаалж, -усанд орж наранд, биэ. шардаг. Би, байгалийг ,танци мэдэхийг,их хүсдэг. Найзууд, аа!. Байга лийш..совия..зүйлс ,заавал, хөдөө, ой. мо- донд байдаг,гэж, битгий бодоорой, 1Вар- хай нүдээр, сайц,ажшгааж, чадвал, та ВА “рын. Сууж. байгаа байшалгийн, хажуудьч ““ауМбдны мөчрийг огтлолд Хатаах, бу Мөчрийг 15--20 см-ээс хэтрэх хатаадсын байдлаар цуглуу- ах). КЭЭЯТ тэл трэдэлчигсэж БЭЭ ) Бутны мөчрийг 10--15 см-ээс илүү- уртаар хатаадас бэлтгэх, ши лт) Ой орчмын бүх өвслөг ургамлыг авч хатаах, Өвслег ургамлыг авч ха. таахдаа түүнийг үндэс, ши, павч, Ццэц- “тийн нь хамт авч бүх эрхтэнийг нь дэл- гэж хатаах хэрэгтэй, 2. Янз бүрийн орчинд амьдрах өвслөг ургамлын хатаадас хийх !ишээ нь: Гү. зээлзгэлий хагаадсыг хийхдээ айд урга- сан сйп задгай газраар ургасан хэлб?- рийг нь авч цуглуулла, 3, Мавай орны эмийн ургамлууд Г9- сон сэдэвт цуглуулга хийхдээ ургамлыг цэцэглгсэн үед -нь цуглуулна, Ургам- лыг шилэн нүүртэй хүрээ бүхий хэзв- чуурганд зохих тайлбартайгаар хатаача, 4, Эмийн түүхий эдийн цуглуулга хийх, Эмийп түүхийн эдийг бүх л зуны турш цуглуулна, Цуглуулгыг шиллэсэн хайрцаг буюу шилэн хайрцганд хийлэ. Түүхий элийн дүрс бүрийг зохих хаяг- тай үйлдэнэ, 5. Манай орны ургамлууд гзсэп сЭ- дэвт цуглуулга хийх- Ургамлыг цэцэг лэж байх үед нь үндэстэй хамт цуглуу- дан хатаана. Энэ амлыг 6--8 дугаар са- зэм дуустал хугашаанд хийлж гүйцэтгэ- гэсэн соширхмоор зүйл их байгаа шүү. Би саяхан ялаа шоргоолж хоёрын уулзал тыг ажигласан юм. Эхлээд тэр хоёр бие биенийгээ ажиг лаад ойртож чадахгүй байсан. Тэгснээ шоргоолж шууд очиж ялаатай мэндлэх шиг болсон, Цаашаа хичиээн сонин зү ажиглагдсан гэж сафана! гэж тэр охий сэтгэл догдлон ярив. 9 Нийслэлийн 33 дугаар сургуулийн 5 дугаар апгийн сурагч їН. “Хүрэлбаатар ч олон янзын гоё чулуу цуглуулсан. Зу ны даалгавраа сайн биелүүлж байаа. Одоо хөгшин аавындаа очиж хурга л ха риулмаар, байна, гэж. ярилаа. Тийм ээ! Өнөөдөр манай орны мянга мянган пионер багачууд,малчиы, хот, ай- лын зуслан, пидНёрийн Зуслан, хөдөл- “мөр амралтын зусданд,цандэдтай, идэвх тэй амарч баййа. Тэдний хэлтэй ч уулз сан-сайхайгамарч байна!,шэж ам булаал дан,эхала, байла. мийн Б, МАГСЛ б цуглуулгаар янз бүргї таан цуглуулга хийнэ, Үндсийг ухаж аваад шороог нь сайн угааж хатаана. Тзгээд түүнээ зузаан цаас буюу картон дээр бэхлэн зохих тайлбарыг бичнэ. 7. Энгийн навчны хэлбэрЇїйг цуглуу- лан хатаах, а) Бүтэа илтэстэй павч (хус, салаа) 6) Огтлогдсон илтэстэй (багваахай) в) Хэрчигдсэн илтэстэй (холтсон ЦЭ- цэг, салхин цэцэг) Навчаа хатаахдаа ишний нь хамт ха- тааж картон дээр бөх бэхлэх буюу ши- лан хайрцганд цуглуулна, Навч | бүрт хаяг бичнэ. 8, Нийлмэл навчийг цуглуулж хатаах: а) Гурвалсан (хушаангуур, гүзээлз- гэнэ) 0) Хуруулсач (шар буурцаг) в) Хосолас өдөлсөн (шар хуайс) г) Хос бишээр өтөлсөн (нохойп хо- шуу) үүнийг мөн энгийн навчлы адил хатааж хаяглана, : 9, Гэвэлтэй Ош сүүдэрт ургада: өвс- лөг хргамлын навчийг авч хатаах. 7и- шгэ нь багваахай (ойн сүүдэрт ба 33- мын хажуугаар нь ургасныг пь цуг луулж хатаана, (навчийг нь картон дээр ба шилэн дор хийж хаягийг үйлдэнэ. 10, Таван салаа цэцгийг сэвсгэр ба илгт хөрсөнд ургадаг байдлаар цуг- Голлосон ба сахла, таван пш122 , Мөы0220ЫЬЫЬ"-”" УРЫН БА 1 Хи Баагэвгарэр | ИХ НААДМЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ 2223 Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын ГУ их наадмын хамгийн залуу тө- лөөлөгчтэй бид уулзлаа. Буниагийн Дарамсэд гэдэг залуу ажилчин энэ жил арван яваа ажээ. Хэдхэн энэ залуугийн энгэрт улаан Н Н пО22 ёс хүрч Н жилийн өмнө бүч байлаа. Одоо Дарамсэд Нийс 8-ын 3 намирч МХЗЭ-ийн гишүүн хүн ї0м. дэлийн 2 дугаар сургуулийн «Вэ» анги төгсч үйлдвэрийн тех ник мэргэжлийн сургуульд хоёр жил суралцан 1970 онд амжилт- 3 тай төгсгөжээ. Мэргэжлийн шин 000002022202042202020220220220222222220222222222222202202220220220272222222 Їлэхээ өвөрлөсөн залуу. ажилчин 3 Б. Дарамсэд Урчуудын артелийн гуравдугаар тасгийн хэв штамбын 3 Оригадад орж ажиллав. Мастер Сумьяа. --Манай Дарамсэд ажилсаг 24 нийтийн зэзөөөөөөөлөө ПО Їлээд байна гэлээ. МХЗЭ-ийн гишүүн Б. Дарамсэд ажил үйлсээрээ шалгаран Монгол- Зөвлөлтийн залуучуудын ЇҮ их наадмын төлөөлөгчөөр оролцох 3 гэж байна. Дарамсэд, 1: -Би МХЗЭ-ийн 50 Н ойн өмнөхөн болж байгаа 3 Зөвлөлтийн залуучуудын их наа- дамд хамт олпоо төлөөлж оролцох болсондоо их баяртай байна. Ма- 1 най эж энэ артельд ажилладаг 4 юм, Би намын гишүүн Дагвадорж гуайгаас ямагт сурч ажлын арга барилаа сайжруулж байдаг гээс ярив. МХЗЭ-ийн гишүүн 19 нас- тай Б. Дарамсэд бол Монгол-Зөв- лодтийн залуучуудын ЇУ их наа- дамд орөлдох”манайгорны 4/50-над төлөөлөгчид юм. : ! 10-92 “Хорлоо чүү өөх мсс0э0000020222220222 жилийн Монгол- ! В : : 5 үлчигл элийн оётооно, 11, Навчны торолсон ба дугуй судлыг үзүүлгх үзүүлэн бэлтгэ, 12. Дугуй судалтайд (Мухар цагаан, таван салаа) торолсон судалтайд (Хус, улиас, хайлаас ба шугаман навчийг цуг луулан хатааж бэлтгэх, Ишин дээрээ павчны байрласан байдлаар (дэс 4а- раалсан) бургас, дурсгал цэцэг чагтал- сан пугын цай) багцалсан (хэрээ пүд) байрлалтай навчийг цуглуулан самбар- лаж хаягтай хамт хатаах, 14, Өвөлдөө ногоон навчтай байдаг ургамлын (арц, ззэргэлэ, айнс) парчийг цуглуулан, хатаах. 15, Ишний янз бүрийн хэлбэрүүд олж хатаах мөлхдөг (холтсон цэцэг, галууны савар, нугын цай босоо иштэй (үр та. риа) зэргийг хатаац цуглуулах, асаж ороодог ишээр хатаадас хийхдээ түүнийг тулгуурын нь хамт авч хатаана. 16, Модны насыг тодорхойлохын тулд лиз бүрийн төрлийн модпы титам биеийг . хөпдлөп хөрөөдөж хэд хэдэн бөөрөнхий хэрчмийг авна. Хөрөөдсийн бүдүүн "Р 8-4 см байх ёстой, 17. Картон хайрцганд яза бүрийн УР” гамлын үр ба үр шинмсий: цуглуулах. Энэ ажлыг пайман сард хийнэ. УБДС-ийн багт А, ГОЧОО ын ХӨХӨӨ. ДОНГОДОЖ ХҮҮХЭД БАЯССАН ГАЗАР Үлгэрийн сайхан бүрдсэн Сөгнөгөрийн пнио- нерийн зусланд жил бүр дөрвөн ээлжээр ээлж: тус бүрд 600--625. хүүхэд тавлаг сайхан амарч байна. Намайг очиход 3 дугаар ээл- жийнхэн ирчихсэн байлаа. Урдах нэг хоёрду- таар ээлжинд Улаанбаатар, Сэлэнгэ, Дархан Дорноговь, Төв аймгийн 1200 : : амраад буцжээ. Зуслангийн хүүхдүүдээ тохилог майдаг хүн. -- Бид бүх л юмыг, хүүхдийг сайхан ам- раахын тул хийж байна. Мөн тэдний хүмүү- жилд нөлөөлөхүйц олон талын ажил зохиодог. «Улаан туг», «Шивээ хиагт», «Хайгуулчин» зэрэг заавал сурах хорин дууны өдөрлөг, Гер- маны «Летка Лянко», Польшийн хүүхдүүдийн «Галт тэрэг», Зөвлөлтийн пнонерүүдийн «Ка- тюша», манай жаалуудын «Нөхөрлөл» зэрэг заавал сурах арван бүжиг, «Та бөмбөгөн дээр тогтох уу?», «Хаалттай захидлын эзэн» зэрэг заавал сурах найман тоглоомын өдөрлөг зохио- сон нь тун сонин ажил боллоо. Уламжлалт урлагийн үзлэг, спартакиад з0- хиов. Цэцэг, навч амьтан ер нь орчин тойрны- хоо байгальтай танилцах зорилгоор бүлгүүдийн тойрон аялалыг ойрын замд 18 удаа, холын замд нэг удаа хийсэн. Ламын жалга гэдэг га- зар «Хээрийн хоол амттай» гэсэн сэдэвт аялал зугаалга зохиолоо. "Чихрийн цаас цуглуулах уралдаан үр дүнтэй болж урд хоёр ээлжинд нэг сая дөрвөн зуун мянга гаруй чихрийн цаас цуглуулж үзэсгэлэн байгуулав. Хэрэв энэ аж- лыг зохиогоогүйсэн бол дээрхи бүх цаас хог болон хөглөрөх байлаа. Энэ бүх ажилд 80 ду- гаар сургуулийн ахмад багш Лувсанбазарын удирдсан 1 дүгээр бүлэг маш идэвхтэй орол- цов. МАХН-ын 16 дугаар их хурлын төлөөлөгч Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн ногооны тас- гийн дарга Ёндон, Пионерийн ордны бөхийн багш Гомбо нартай пионерүүдийг уулзуулсан нь ашиг тустай ажил боллоо. Хүүхдүүд маань долоо хоногт хоёр удаа кино үзэж, жүжигчид, үлгэрч, туульчдын тоглолтыг үзсэн. Тараг, бяс- лаг, ээдэмцэр, ааруулыг хэрхэн хийж бэлтгэд- гийг пнонерүүдэд зааж үзүүлсэн цагаан хоол- ны өдрийг нэг ээлжинд нэг нэг удаа зохиогоод байна. Мөн янз бүрийн уралдаан тэмцээн явуу- лав, Энэ жилээс эхлэн түүдэг галын наадмыг таван хошуу хэлбэрээр, таван тэргүүний пно- нерээр асаалган хийдэг зуршлыг тогтоосон нь сонирхолтой болж байна гэж ахлах удирдагч Н. Мандах ярив. Энэ ээлж бол зургаан зуу гаруй пионе- рийн бараг тэн хагас нь инонерийн бүлэг, са- лаадын дарга нар, идэвхтэн ажээ, Идэвхтэний : захирал М. Даш сайхан амраах гэж чар- семннарынхан хичээлээ эхэлжээ. Дархан, Улаанбаатарын пионерийн бүлгүүд «Тэмдэг- лэлт баярыг хэрхэн тэмдэглэх вэ?», «Мину- тын үнэ цэнэ» гэсэн сэдэвт бүлгийн ажил хийж үзүүлсэн нь идэвхтэнүүдээс өндөр үнэлэлт 8в- лаа. Дорноговь. (Сэлэнгэ, Төв аймаг, Улаан- баатар, Дархан хотын өдрүүд зохиож харилцан туршлагаа солилцов. Урлагийн үзлэг, спарта- ниад.болж зуслангийн аваргууд тодорлоо. Пио- нерүүд төрөл бүрийн дугуйланд суралцаж, бү- рээ, бөмбөрийн секц ажиллаж байна. Хүүх- дүүдийн хөгжил цэнгэлийн дуу уулнаас ууланд дамжин цууриатна. Ойн гүнд хөхөө донгодож, шугам жагсаалын талбайд мөнгөн бүрээний шингэн дуу тасхийх нь сонсогдоно. Манай орны пионерийн зус- лан уерхэл нөхөрлөлийн уурхай гаруй пионер. ГАЗАР, ГАЗРААС. ИРСЭН. ХҮҮХДҮҮД Зуслан дээр газар газраас: ирсэн найз нөх- дүүд үерхэн дасдаг. Тэдэнд амралтын хорин нэгэн хоног гялсхийн өнгөрөхтэй адил амархан. Гэвч пионерүүд харилцан . туршлагаа солил- цож амжина. Тэдний өврийн дэвтэрт найз нөх- дийн нь хаяг, туршлага бичээстэй байх ажээ: Энэ олон на нөхдийн зөвхөн гуравтай пь би уулзаж ярчлцлаа. Улаанбаатар хотын 12 Ду- гаар сургуулийн 7-гийн «А» ангийн пиоперийн бүлгийн дарга Ц. Цэрэнхүү тун ажилч нямбай охин. МАХН, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтсан тайландаа Цэрэнхүү амжилттай орол» цож МПБ-ын хүндэт шагнал мөнгөн медаль хүртжээ. Тэр охин олон арван орны 300 гаруй марк, 270 орчим ил захидал цуглуулж хэд ХЗ- дэн цомирлог хийсэн байна. Мөн 60 гаруй янз янзын дугтуйны пүүр, 30 шахам энгэрийн тэм- кигчдийн зургаар аятайхан үзмэр бай- У) Энэ бүхний дундаас их багш В. И. Лениний бага нас, хувьсгалчдын үйл амьдрал харуулсан өнгөт түүвэр зургийн цомог онцгой сонирхол татна. Цэрэнхүү энэ сэдвээр он дДа- рааллын цуврал цомог хийсэн байна. «Володя хэрхэн суралцаж байсан бэ?», «Онц сурлага- тан Шинэмаа», «Манай нам--манлай нам» зэ- рэг 28 ширхэг бяцхан номыг Цэрэнхүү зав Чө- лөөгөөрөө бичиж гаргасан нь бусад сурагчдыл сурлага, хүмүүжилд ач тусаа үзүүлсэн зүйл болжээ. Цэрэнхүү хичээлийн бус чөлөөт цагаар бүлгээ сайн зохион байгуулж нийгмийн тустай хөдөлмөрт бүгдийг хамруулан яс, тос, хаягдал төмөр, гууль, зэс цуглуулж. тушааснаас гадна урлагийн үзлэг, спартакиадад бүлгээрээ орол- цож мөнгөл медаль нэг, хүрэл медаль гурвыг авч, олон арван баярын бичгээр сургуулийнхаа үзмэрт нэмэр хандив хүргэсэн байна. Энэ бүг- дийг Цэрэнхүү, түүний бүлгийнхэн чөлөөт цаг ашиглан хийж бүтээсэн нь бусад нөхөддөө үл- гэр дууриалал болжээ. Охинжавын Нориндулам Дархан хотоос ир- жээ. Нориндулам найрамдлын . Дарханы 8 ду- гаар сургуулийн б-гийн «Б» ангийн пионерийн бүлгийн дарга юм. МПБ-ын алтан медальт энэ охиныг хэн хүнгүй аргагүй л пионерийн идэвх- тэн гэн: зүй ёсоор бахархдаг юм. Хүүхэд та нар бүх ард түмний урлагийн үзлэгийн алтан ме- дальт, Дархан хотын циркчин шионерүүдийн сонин гоё тоглолтыг үзэх нь ү “сонсох нь сонссон шүү дээ. Тэр циркийн хэсгийг буй бол- гох үйлсэд бүлгийн дарга Нориндулам, түүний бүлгийн хамт олны зүтгэл санаачлага оролцсон юм. Энэ бүлгийн элч төлөөлөгч, хошигнон алиа- аккорбат- лагч Я. Баярсайхан, С. Баярсайхан, МНБ--ын алтан медальт йнонер Л. "унгалаг, салааны дарга Х. Батболд, МНБ--ын мөнгөн медальт, бүлгийн дарга Ц, Цэрэнхүү, МНБ--ын алтан ме- дальт, пионер О. Но- риндулам нар ндэвх- тэний семинарын да раа. Зургийг Р. ДАШВЭНГЭ. ХНЖСЭС ДагэхлсилалслиИгоЛИлОцЛлсир ца ТЛЛНГ ТӨВД Э ЛЭ ХООЖтХОҮНЙ (оёооо :ОВЬ ХАНГАЙН ТАНИЛУУД чин 2К. Батсайхан” нарын энгэрт алтан медаль гялалзаж байна. Нориндулам, пионер нэг бүрт үүрэг өгч нардаг . сайхан эх орныхоо хөгжил цэцэглэл, гоо.үзэсгэлэнг харуулсан «Манай энхрий хайрт эх орон», «Байгалийн үзэсгэлэн гоо» зэрэг уран зургийн цомгууд гаргасан нь багачуудын сонирхох дуртай юмны нэг бол- жээ. 8 Пионер бүрийн сапалын үндсэн дээр бүл- гийн сэдэвт ажлаа. зохиож дадсан байна. Элэ дагуу эхлээд салаа тус бүр бэлтгэлээ хангаж урьдчилан хянуулсаны эцэст уг бүлгийп ажлыг хийдэг ажээ. Ажилдаа аль болохоор пионер бүрийг оролцуулахыг чухалчилдаг гэнэ. «Д. Нацагдорж» гэсэн бүлгийн сэдэвт ажилд пио- пер бүр хир чинээгээрээ: оролцож их зохиол- чийн шүлэг, лайргаас уншиж, утгачилсан бяцч хан ном гаргаж, багт тоглолт хийсэн нь тун со- нирхолтой болжээ. Урлагийн үзлэгт бүгд ам- жилттай оролцсоноос гадна бүлгээрээ өөрийн хотын номын санд уашлагын хөтөлбөртэй болж тусгай хуваариар ном уншдаг ажээ, Тус бүл- гийн энэ оны ном. уншлагын аварга пионер Мягмарсүрэн 100 гаруй ном уншиж гол утга санааг нь товчлон тэмдэглэл хөтөлсөн байхад пиопер Таня, кино жүжигчдийн 600 гаруй зу- раг цуглуулж ангийнхаа аварга болжээ. Энэ бүлгийн 22 пионер тооны шалгалтанд онц дүн үзүүлж, яс тос цуглуулж, зүлэг тохижуулан улсад 600 гаруй төгрөгийц цэвэр ашиг оруул- сан нь чамлах зүйл биш юм. Энэ бүхнийг бүл- гийн дарга Нориндулам чадмаг сайн зохион байгуулдаг байпа. Хашдоржийн Батболд нийслэлийн 11 Дү” гээр сургуулийн 4-ийн «А» ангийн пионерийн бүлгийн 2 дугаар салааны дарга юм. Тэдний салаа бүлгийнхээ тэргүүний салаа гэгддэг. Энэ зуй салааны нь хамт олон даргаа пионерийн идэвхтэний семинарт суулгахаар илгээсэн нь энэ ажээ. Батболд хамт олныхоо итгэл найдва- рыг сайн биелүүлж байна. Тэр хүү газар газ- раас ирсэн бүлэг салааны дарга нартай үерхэн пайзалж ажлынх нь арга туршлагаас судалж байна. Бүлгийн дарга МПБ-ын мөнгөн медальт Ц. Цэрэнхүү, Дарханы 8 дугаар сургуулийн 5- ын «В» ангийн сурагч МПБ-ын алтан медальт Л. Тунгалаг, мөн алтан медальт, бүлгийн дар- га О. Нориндулам нар бол түүннй сайн нөхөд юм. Ийнхүү манай пнонерүүд Сөгнөгөрийн пно- нерийн зусланд тавтай сайхан амарч, арга туршлагаасаа харилцан суралцаж байна. ч. .Б. Тугалхүү й. Миний найз 94 000000320004942:3464416:4:4400. 11:112117201772212222222222222 байдаг. Сөгнөгөрийн зусланд гэхэд л нийслэл Улаанбаатарын пцонерүүд, Сэлэнгэ, Дорноговь, Төв аймгийн болон Найрамдлын Дархан хотын пионерүүдтэй үер хэж нөхөрлөж тоглож наадаж, амарч цэнгэж байна. «Нэгэн өд- рийн уулзалтаас мянган өдрийн нөхөрлөл» тогтоно. Энэхүү мэр гэн үгний учир утга ч зуслан дээр улам тод харагдах юм. Эх- ний өдрүүдэд өөрийн сум, ай- маг, хотын найзууд хэсэг хэс- гээрээ бөөгнөрөн тоглож байсан- сан. Тэгвэл одоо зуслангийн 650-иад охид, хөвгүүд ах дүү мэт ижилдэн дасч баясан цэн- гэж байна. Шинэ танилууд өөрс дийн гэр орон, зэж, аав, сур- гууль, хамт олныхоо тухай сэт- гэл харамгүй хүүрнэн ярилцаж вөрсдийн туршлагаас сурч бай- на. Зуслангийнхаа шинэ танц- луудаас зөвхөн хоёрыг нь уе шигчиддаа танилциулэя. Б. ДАЛАНТАЙГИЙН ЯРИА Би энд ирзэд хот хөдөөгийн олон найзтай боллоо. Говийн охин над хангайн найзтай боло- ход сонин сайхан байна. Миний олон найзын нэг нь Доржийн Алтантуяа. Тэр охин СПэлэнгэ аймгийн Хонгор сум сангийн аж ахуйн 7 жилийн дунд сургуульд суралцдаг. Түүхт ойн жил «Та- ван онц эзэмшигч», болж 4. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын мөнгөн медалиар шагнагдсан юм. Алтантуяа сургуулийнхаа бүлгэмийн зөвлөлийн даргаар ажилладаг. Цэвэрхэн хувцасла- даг, нөхөрсөг, даруу охин болох нь үерхсэн арваад хоногт тодор- сон. Бид хойшдоо захидлаар ха-. рилцаж, говь, хангайнхаа сонц- носс мэдэлцэж байхаар тохир- сон. ? Д. АЛТАНТУЯАГИЙН ЯРИА Би ч гэсэн шинэ танилынхаа тухай яр Ардын : алын хагас зуун жилийн ойн босгон дээр сурла- га хөдөлмө, гялалзсан ам- жилт гаргаж Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын хүрэл меда- лцар | шагнагдсан. Далантай маань ангиараа 100 хувь су- ралцдаг тухайгаа ярьж, хичээл хамтран давтах цагийн хуваа- рийг нарийн баримталдаг гэж ангийнхаа хамт олны туршлд- гаас зөвлөсөн... Говийн хүмүүсийн ажил амьд ралаас сонирхдог пионерүүдэд миний найз тус болно шүү. Хая- гийг нь мартуузай. «Дорноговь, Сайншанд 8 жи лийн дунд сургуулийн | 7-гийн «Бэ» ангийн сурагч Б. Далєн- тай», Ингэж л пцонерүүд танил- аж, үерхэж, байна. 1 Ь ша Р, ЧУЛУУН хэнөөлөөөөөөөлээлэл. . ос770101001141 -1 Эгц гаралгүй чогтог! ХҮНИЙ АМЬ АВАРСАН ПИОНЕР Зүүн Сэлбэ үерлэж: цагаан хөөс эрэг өөдөө хаялан урсана. Сэлбийн хашлагын хажууханд нэгэн банзан хашааны өм9жэ талын задгайд ганц эсгий гэрийн үүд Фвхөөстэй хараг- дав. Гэрт нэт эмээ Чулууц тээрмээр "хөх арвай тээрэмдэж Чаув. Барууп талын орон дээр нийсдаШ ийн 16 Ду- гаар дунд сургуулийж4 7-гийн «Б» ангийн сурагч Баттөр ном ушинж байв, Гэнэт хүшүүс хашгирандав. Бүр. их шуугилдаж, дуу тавив. -- Хүүхэд нялх амьтан амий нь жв- раач гэж нэг хүн бачимдан сандар- тай дуугаар хашгирав. Баттөр номос чулуудаад санд мэнд гарав. Хоёр эмээ Сэлбийн эргийн чулуун хашла- гын ирмэг дээгүүр өөдөө сөөргөө явж, --Тэр байна! Тэр байпа, за далд ! ороод орхилоо! Яадаг билээ та минь, ах дүү минь туслаач! Хөөрхий ияах амьтан харсаар байтал орчих юм даа тэж зүрх шимшрэн хашгирч байв. Баттөр цуваа тайлж: хаяад, -- Хаана байна? гэж хашгиртал, -- Цаана чинь, цаана чинь гүү: рийн наахна явна гэж Сэлбийн гүүр заав. Дэмий шуугилдан зогсоод ямар нэмэр байхав дээ гэж үглэж дуулж байтал Баттөр урсч байгаа хүүхдийн өмнүүр чигтэй голд оров. Ус эхлээд өвдгөөр нь дараа нь бүсэлхийгээр нь татав. Үхэлтэй өрсөлдөн байгаа та- ван настай хүү Лхагвасүрэн өөдөө харан урсч байснаа гэнэт уруугаа х8- ран.гар нь саравганаад оволзож: байгаа үерт далд орох үед Баттөрийн баруун гар Лхагвасүрэнгийн зүүн гарт хүрмэгц ус, хүзүүгээр нь татаж хөл алдан золтой л явчихсангүй. Арайхийж голын зах дээр гаргатал олон хүн тойрон ирж Лхагвасүрэнг чэврэн өргөж газар уруу харуулач хэвтүүлэв. Хүү ухаан алджээ. Баттөр, хүүг цуванд ороож элгэл- дээ тэврэн гэртээ оруулав. Эмээ та- таж байсан тарнагаа орхин, БӨГЛӨСГӨН ЧИНХ Баруун чихээ би Баттай сайн бөглөж Зүүн чихээ харин Зөнд нь хэвээр орхив, Энэ зүүн чихээр Эрхэм сургаал орж Этгээд баруун чихээр, «Хэлж, ярьсан бүхэн Хийсээд явчих адил Нэг чихээр чинь ороод Нөгөө чихээр чинь гар- Ддагь гэм: Үүнээс хойш ингээд Эмээд зэмлүүлэхээ : больын Үнэт алтан сургаалыг гэ Үүрт талгойдоо тогтоо! Бэх 1Оун сайн юм бэ миний күү уруу нь харуулаад галын захад хэвтүүл. Цаанаасаа ээжийнхээ үстэй дээнийг аваад түргэп ороогооцох гэв. Хүү дулаан Дээл, ййчтэй галын дэргэд төдхөн сэргэн: яЗн үпбїн карс наа: --Гутая, миний гутан, Рвм2 уйнаг- нав. Баттөр -- Миний дүүгийн нэр. хэн бэ! -- Лхагвасүрэн, --Гэр чинь яаана вэ? -- Мэдэхгүй! --Танайд ямар хүн байдаг вэ? --Өвөө эмээ бий! Лхагвасүрэн хүү хоорхон торомгор алаг нүдээ эргэлдүүлэн гэр дотор- хийг харав. Хуурсан тарна, чулуун тээрмээс эхлээд үзэж караагүй Сс0- нин юм ацхаарлы нь татзээ. Бүлээн ХӨГЖИЛТЭЙ ЖААЛЫН ТУХАЙ Ш Галсааш! чи Цэвэрч болооч! Гараа битгий Бэхдэж байгаач! -- Зүүн гар Бэхтэй байлаа ч Даан их Айх юмгүй. Багшийг хэрэв Хичээл асуувал Баруун гараа л Өргөнө шүү дээ! нэ нь Бүд хүүг Эртээ гараад "Үд өнгорч” - Гэртээ ирэхэд нь Дэннс танын Пионер: Б.. Дам- өзсүрэн Төв аймгнин Батсүмбэрийн сан- гийн аж ахуйн харь- яа Аюушийн амны бага сургуулийн 4 ийн «А» ангийг онц дүнтэй төгсжээ. Энэ охин үнээ сааж ээ- жийнхээ ажнлд ту- салдаг. Чөлөөт цаг таа ургамлын хатаа дас хийж байгаа ажээ. ХУРУУГАА НУУСАаАа “Д. Сүхбаатарын пэрэмжит улсын. най өөчуулн: сэргээж байтал, цагдан сэргийлэхийн тасгийн ахяагч Самбуу орж ирээд, --Арслантай гүүрийн дээд талд үеэрт урссан хүүхдийн амийг авар- сан ямар хүүхэй байна? гэж: асуусанд Баттөр --Би байна гэж хариулав. . .. Сэр-Од эмгэн ач охин Энхтуулаа өвөр дээрээ аваад Сэлбийн захын хан лагын шороон дээр сууж байжээ. 6 дугаар сарын 9-ний оройн 4 цаг хага йн үед тэнгэр цэлмэсэн боловч Сэлбэ үерлэн улаанаар зргэлдэж хүүхдүүд захаар нь гүйлдэж, чулуу! шидэж цаас хөвүүлЗэ байжээ. Сэр-Од босоод наанаас нь явж бай тал пэг хүүхэд өрөөсөн гутлаа тай- лаад түрийгий нь руу харуулаад сэїс- рэх гээд улаан резип гутлаа алдаад гүүнийгээ авах гэтэл элс пурж хүү урсаад явсан байжээ. Хүүхэд тэвэрсэн хөгшин эмгэн яаж ч чадахгүй хашгиран хол ойрын хэ- дэн хүнийг цуглуулсап боловч үерт зүрхлэн орох хүнгүй зуугаад метр ур саад байхад нь зоригт хүү Баттөр амий нь аварчээ. --Баттөр, зоримог, өрөвчхөн сэт- гэлтэй тусч хүүхэд юм. “--Манайх Увс аймгийн Тов Улаан- гом хотод Ёндонгийнтэй айл байлаа. Тэдний нэг жаахан охин зуухандаа гал асаах гэж үлээж байтал гэнэт гая дүрсхийн цамцанд нь гал асжээ. Охин яахаа ч мэдэхгүй чарлан гарч ээ тойрч явахад нь мөн л хэдэн хүн халдаж чадахгүй байв. Манай энэ хүү тэрлэгээ чулуудангуут барьж авч ямий нь аварч байсан хүүхэд юм ( Батторийп гэрийнхэн ярьи бай Найрамдлын районы эгчийн ажилтай Сүхбаатарын гвасүрэнгийн а. н амийг хүү аварсан. Баттор, пнонерийнхээ үүр- гийг нар төртэй биелүүлж олон түм- ний ин: байца. м. чимиД ҮЛГҮҮД Шороо ухав уг Тэртээ голын Шавар нухавгуу? Ямар-ч гэсэн Гараа үзүүл! . Яриа маргаангүй : Мэднэ!-гэтэл: -- Шороо би Ухаагүй гэснээ Гараа нуугаад Ухардаг байна. Худлаа тэр " Хэлээгүй юм бол Хуруугаа нуун Хулячийн яана вэ? Е: Т. ЖАМЬННСҮРЭН.7/ “УЛАМЖЛАЛТ Увс аймгийн Улаангом хотын 10 жилийн дунд сургуулийн анхияам цэцгийн үнэр ханхалсан цэлгэр ха- шаан дотор ижил өпгийн хувцастан, амьд цэцгийн баглаа барьсан, хөөр- хөн охид хөвгүүд, үе тэнгийн насны залуучууд, 1959 онд тус сургуулийн 10 дугаар анги төгсөгчдөөс босгосон хүндэтгэлийн өндөрлөгийн дэргэд ясигдрэн жагссан байлаа. Энэ бол Ардын хувьсгал, Мопголын хувьс- галчдын”өдрийг тохиолдуу-ан 16 ду гаар анса төгсөгчдийн баярыг томдэг- лэж байхаар МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны товчооны тогтоолыг хэрэгжүүлэх үндсэн дээр хувьсгалын гурван үеийн уулзалтыг зохион явуулж байгаа ажээ. Хэдхэн сарын дараа сургуульд орох бяцхан дүү нартаа ахмад төг- сөгчдөөс амжилттай сайн суралца- хыг ерөөж хїїчээлийн хэрэглэлийг гардуулав. Ууган төгсөгчдөөс төрөлх сургууль- заглинж.. ЁС - 2-0223-28 шовнгл Ээ. «хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. 7-1 АМАРЖАРГАЛ Нэр үл мэдэх пэгэн жаал хүү саяк- назс бидний анхаарал татах бонсон юм. Энд тэндэхийн байшин, хашаа- ны нүүрэнд тэр хүү элдэв туг, дарцаг, уриа, яоозон хадаж явах нь их л ая- бархаг харагдана. Заримдаа ггэрийн- хээ сүүдэрт нам уншил сууна. Дүү нараа дагуулан тоглож наадна. Эс- вэл мод хөрвөдөнө. Ер нь л чөлөөт цагаа үр ашигтай өнгөрүүлж байгаа хүү юм даа гэсэн сэтгэгдэл төрүүл- дэг байв. Түүний эцгийг Ойдов гэнв. Ойдов гуай Октябрийн районы орон сууц гудамжиад 5 дугаар хөрооны дарга болбкоэр хүү Амаржаргалд нь хийлцэк туслаацдах юм бишгүйдээ байдаг анса.Ашаржаргал нийслэлийн 98 дугаар сургуулийн 8-ын «Б» ан- гид сурдаг юм. Тэр, онц дүнтэй су- ралцдаг. «Дөл» багийн дарга ажээ. --Зупы амралтаа яаж өнгөрүүлж байна вэ? гэж сонирхвол тэр хүү ? -4Ном уншин тэмдэглэл хөтөнж байна. «Эрийн байн хан Харангуй», Л.Түдэвийн «Хорвоотой г танилцсан түүх» тэдэг ном тун сайхан санаг- даж хэд хэдэн удаа амтархан ушё- лаа. Манайх зурагт радиотой боло- хоор «Улаан бүч нэвтрүүлгийг тэсч ядан хүлээн, сонирхоп үздэг. Орой бүр радиогоор нэвтрүүлдэг үдшийн үлгэр ч мөн гоё шүү. Шинэ дуу су: рахсан гэж их бодох юм. Гэвч тэр бүр гардаггүй. Зуны даалгавраа бие- лүүлж бараг дууслаа. Шинээр даам тоглож сурсан. Хичээлийнхээ хэрэглэ лийг бэлтгэж авав. Нэгээс арав хүр- тэлх тооны хүрдийг цээжилж, «Ок- тябрийн туяа», «Наадам» зэрэг сэд- вээр хуулан бичлэг хийв. Зуу гаруй ширхэг янз бүрийн чихрийн цаас, хориод ил захидал, тэмдэг, орон бү- рийн марш цуглуулж альбом, хийсэн. Би удахгүй пионер болно, Тангараг, чин эрмэлзлээ уншиж судалж цээж- лээд байна. Улаан бүч, энгэрийн тэмд гээ аль хэдийн зэхчихсэн, Утга уч: рыг нь сайн тайлбарлаж чадна. Удах- гүй ирэх тэр баярт мөчийг тэсч ядай хүлээж байна. Дөчөөд гүүлбэртэй | бодлого бодох төлөвлөгөөтэй. Ихэн- гхий нь бодчихсон гэж Амариаргак ярив. : --Амаржаргал аз! Амралтаараа юу үзэж сонирхов? гэвэл 8ХУ--ын техник-худалдааны үзэсгэлэн үзлээ, Сопин гоё зурагт радио, гариг хоо- рондын автомат станц надад үлгэрийн гайхамшгийг санагдуулав, Бас Д. Содномдорж гуайн «Улаан дарцаг» кипо үзсэн. Сайхан кино шүү гэл инээмсэглэн Өгүүлэв. Ийнхүү манай мянга мянган багачуудын нэгэн Амар жаргал зуны амралт, чөлөөт цагаа үр ашигтай өплгөрүүли: байна. ” Т. БААСАНСҮРЭН Н. ЖИГЖИДСҮРЭН булодштлилэлэтэлэл Зо2г2дшлшдо2итшгилштшсыг УУЛЗАЛТ даа бэлэг дурсгалын зүйлийг гардууг лах ёслолын ажиллагааг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны алтан медальт эрчим хүчний үйлдвэрийн жолооч Ч. Чац- туу нээж, сургуулийнхаа улаан булан гийц дотоод төхөөрөмжинд зориулан төгсөгчдийн хамт олноос хийсэн ай маг, улсын зорилт, намын 16 дугаар нх хурлын шийдвэрийг сурталчилсан 14 самбар, Баян хуур хөгжмийн хамт гардуулан өгөв, Гурван үеийн уулзалтанд оролцогчдод зориулан отгон төгсөгчдөөс эрхлэн «Миний хайртай сургууль» сэдэвт үдэшлэг зохиож, Хархираагийн амралтад зу? гаалга, уулзалт, биеийн тамирын тэм цээн зохион явууллаа. М. БАДАРЧ НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ ХММ0д14 2) хүрээлэнгийн дэргэд радногоор монголын «Шивээ хиагт», Цэнгэлдэх байрлуулсан хувьсгалын цогт ДУУ зовлөлтийн «Натюшийн» ая, Мон- гол-Зөвлолтийн залуучуудын их наад мын «Манжерон», «Хондын ихнаад мын» дуунууд жавхлан төгс цууран- таж байлаа Цэнгэлдэх хүрээлэнд наадамчич олон хэдийнээ сууДлаа эзэлжээ. Цэл- гэлдэх хүрэлид Монгол-зовлөлтийн н Далбаа, сү тэмдгүүдийг, хМХЗЭ», «БХЛ! »--ийнН тэмдэг, МхХзЗэ, БХЛИЗЭ-ийн алдар гавьяа- йы одонгууд, МопнголЗовлолтийн “аа- луучуудын дорвон удаагийн их наад- мын тэмдгүүдийг хүлдэтгэлтэй байр- луулжээ. 16 цаг болоход их Чаадмын хүндэт зочдын байранд МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн. Товчооны гишүүн, Намын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Моломжамц МАХН-ын. Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн С. Лувсан.Д, Май- дар. Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Д. Гомбожав. Т. Рагчаа, мхэ Эгийн Төв Хорооны нэгдүгэар на-- рийн бичгийн “дарга Ч. Пүрэвжав, Намын Тов Хорооны сарам хэлтснин эрхлэгч, МЗНН-ийн Төв орлогч дарга С! Чойгтамц, БХЛКЗ: ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Б. Н. Пуго, их наад хүн: дэт зочид, мОонгол-ЗөвлөЛтийн 0аа- тар, хөдөлмөрийн баатрууд, ардын “хувьсгалын партизан, ахмад хувьс- чид, МХЗЭ, БХЛНЗЭ-ийн ахмад ан бай Цэнгэлдэх хүрээлэнгийн: Өө» сэгт «Ленин», «МАХН», «КПСС «МХ «ВЛНЮКСМ», «їривеү», «Дружба» гэсэн үгс өнгө өлгөөр со- лигдон харагдана. : ажилтнууд суудлаа г Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын их наадмын төлөөлөгч-олон үндэстэн яс- тан залуучуудыг цэнгэлдэх хүрзэ- лэнд жагсаалаар орж ирэхэд наадах- чин олон алга ташин, «Дружба», «най рамдал» гэсэн уриа цуурайтуулан угтлаа. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, их наадмыг зохион байгуулах хорооны дарга Ч. Пүрэвжав их наадмын ажилла- гааг нээж хэлэхдээ: -- Мопгол-Зөвлөлтийн залуучууд уламжлалт энэ их чаадмаа. МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 жилийн ойнуудад зориу- лан хийж байгаа юм. 5 Нараан дагаж түмэн гэрлийг Навчаан дуурнаш буман өнгийс Зөвлөлийн. Жин бадраасан галдуулсан ,. Ц О В.И. Ленин, Д.Сүхбаатар Нар аих "үндэс суурин нь тавьсан мана хоёр ард түмний ах дүүс! гандан бууршгүй найрамдал, хамтын ажил лагаа нь марнисиам-аснин ом, Ч тарийн интернационалитыгн сана мын. тэлво тэмцлийн тавин 112111 турш улам хатуужил бэхнинж ир гээд. МХЗЭ, гучуудын «Хэд үеийг хүмүүнүүлэн намдаа | Туслах үйлстээ ах дүү зөвлөлтийн ард түг ман түүний залуу үе рхацээ-ийн баялаг туршлагаас цаг ямагт сурч байдаг билээ, Леппний: комсомолын түүхэн замнал, түүний гүйл ажилла гааны баялаг туршлагагс цаг яма! сурч байдаг билээ, Ленипий көмсоно лын түүхэн замнал түүний үйл ажил лагааны баялаг туршлага НЬ мхээ монголын заауучууд «бидний шинэ амьдрал байгуулах үйлст хэзээ ямагт үлгэр дууриал болж ирсэн болсоор ч байна гээд үүний өмнө Алтайн хяз- гаар, Хонд, Ташкиентэд болсон мон- влөлтийн залуучуудын гурвай удаагийн их наадам нь манай хоёр орны ард түмэн залуучуудын тэөн- хийн найрамдал улам бэхний..ХӨгт жилж байгаагийн тод илрэл юм. гэж онцлон тэмдэглээд, ЇУ-нх.. наадмын ажиллагаа нээснийг мэдэгдэхэд хөгГ- жимд БНМАУ, ЗХУ-ын төрийн дууг лал эгшиглэж, ИХ наадмын угийг БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, Улаанбаатар төмөр замын илчит тэрэг цийгмашинч Л.Ойдовням,Х аимгийн Дарвїї сумын хоньчин Д. Цагаан, ааибаатирын барилга трестийнч барилгачин П. Адьяа ,3ХУ-ын социа хөдөлмөрийн баатар хопьчин ПИ. В. Рыбалко, саальчин О, В. Глаз- көва, Алтайн хязгаарын комсомолын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга В. БВ. Кирюшов нар өргөн ман- дуулж ёслолын буудлага хийж, 1У их наадмын галыг асаав. Дараа нь их наадамд оролцогчдод хандаж МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бич- гийн дарга Д. Моломжамц дэлгэрэн- гүй,үг хэлэв. Нөхөр Д. Мо: Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын най рамдяын 1У их наадмын төнөөлөгч- дөд МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ- ын засгийн газар монголын бүх ард түмпий-өмнөөс чин сэтгэлийн баяр хүргээд их наадмын ач. холбогдлын талаар дэлгэрэнгүй ярив.” Х, Зөвлөлтийн залуучуудын төлөө- лөгчдийн тэргүүн БХЛКЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Б.К Пуго сүг хэлэв. Нөхөр Б. НЫ. Пуго ом Хонгор үрсийн уран хөдөлгөөнт З |Мөтлыг баясгах гоо сайхан билээ. С, БОДООЧЦ 27 дахь жилдээ Ї 89 (1189) хэлсэн үгэндээ: ЗХУКН-ын ХХГУ, МАХН-ыгХУ! их хурлын шийдвэр нь манай хоёр оронд социализм комм инзм амжилттай. байгуулах программ болж байна. Энэ их иро- грам мыг хэрэгжүү лан биелүүл: Х 2: БХЛиИ МХЗЭ нь дайчин манлай намынхаа шадар туслагчийн. Хувьд хамгийн нэр хүндтэй чухд үүрэг гүйцэтгэх хувь тавилан гайдаа. манай залгамж! хойч үе-БХЛКЗЭ, МХЗЭ- ийн гишүүд-онц их-баяртай” байдаг гэж тэмдэглэв. Нөхөр Б. ЫН. Пугсог үг хэлсний да- раа мөнх инйрамдал, аз. жаргалын билэг тэмдэг болгон монголын хоёр эмэгтэй мөнгөн аягатай сүү хадагийг нөхөр Д. Моломжамц, Б.Б. Пуго нарт барив Нээлтийн ажиллагааны дараа Мон- гол-Зөвлөлтийн ард түмэн залуу- үеийнхний хамтын тэмц найрамд- дын сэдэвтэй урлагийн театрчилсан тоглолт болов. Цэнгэлдэх хүрээлэнгийн: радиогоор Иїльич багшийн үгс цуурайтаж дог могт «Аврора» хөлгийн загвар явж өнгөрөв. Үүний. дараа монгол, зөв- лөлтийн ард түмний найрамдлыг үн- дэслэсэн их В.И.Ленин, жанжин Д. Сүхбаатар нарын уулзалтыг жү- жигчид үзүүлэв. 1921 оны ардын хувьсгалд оролцсон монгол-зөвлөл- тийн партизанууд, 1989, 1941, 1945 оны дайны хүнд бэрх үед хоёр орны ард “түмэн ах. дүү ёсоор явж баатарлаг гавьяа байгуулсныг үзүүл- сэн тоглолт боллоо. Театрчилсан тог- лөлтын дараа монгол-зөвлөлтийн за- луучууд хамтарч копцерт тоглов. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ гимнастнк 1971 оны наймдугаар сарын 13 Ї чухал | » 4 БААСАН Үнэ 10 ГЦаймдугаар сарьц 5. Нийслэл: хотын маань гудамж талбай, байшшии. барижа. цөм баярын чимгээ зүүжээ, Хаашаа ч харсан. Монгол-Зөвлөлтийн. ард түмний гандан бууршгүй мөнх найрамдлын "билэг тэмдэг болсон уриа лоозун, түг далбаа, зурагт хуудас-ярайца, Энэ өдрийн өглөө Зөвлөлтийн сая сая залуучуудыг ч90-- лөөлж, Монгол-Өрвлөлтийп. залуучуу- дын 1Ү их наадамд оролцохоор ирж бай гаа. хүндэт зочид төлөөлөгчдөө угтаж авлаа, Улаанбаатарын Буянт-ухаагиши нисэх оцсоцны бүудалд нийслэлийн олон зуун залуус хуран цугларчээ, Мот өргөц уу- дам.эх орны мааць өнцөг булан. бүрээс ажил хөдөлмөрөөрөө шалгарч их наа дамд урнгдан ирсэн тэргүүний . залуу чууд ирсэн байлаа, Туг далбаа -ипами- рууляж,, амьд цэцгийн баглаа: барьсан олоц мянган. залуусын дунд БНМАУ- ын баатар Д, Нянтайсүрэп, Ш, Гонгор, Ардын хувьсгалын партизанууд, БИМ АУ-ын хөдөлмөрийн баатар Ойдовиям, Лувсан нар байлаа. " Коммупизмын орны салхусын элч ч9- лөөлөгчдийн тэргүүлг БХЛКЗЭ-ийч Төв Хорооны нарийц бичгийн дарга Борис Карлович Цуго,далх голын дайид орол- цож, Мопголын “Хүүхэд багачуудыц 43 нхаргалын төлөө баатарлагаар тулалданс. явсан домогт дарга, армийн .генерая И. Ц,) Федюнииский болон бусад төлөө лөгчдийг хүрэлцэац ирэхэд манай нам, засгийн төлөөлөгчид ОХУ-аас тус улсад суугаа Онц Бүрэг эрхт Элчин С.Н. Шетинип, Элчин сайдын. Яамны хариуцлагатай ажилтнууд халуун дотчо угчлаа, Төгсгөл нь ИШ нүүрт сайх, МХЗЭИЙН ИХ ХУРПУУД Бүх Монголын Хувьсгалт Залуучуудын ТИ их хурал 1924-9--415. Монгол оронд ялсан ардын хувьс- тал гүнзгийрч хөгжсөний дүнд хэм- жээт эрхт хаант засгийг халж, ардын Бүгд найрамдах улсыг тунхаглан зарлахаар МАН-ын Төв Хороо, Ар- “дын засгийн газрын түүхт шийдвэр тарсан үед Бүх Монголын Хувьсгалт Залуучуудын 14 нх хурал нээгджээ. Их хуралд 800 гаруй гишүүн тө- лөөлсөл 93 төлөөлөгч оролцсон юм. Хэлэлцсэн асуудал: с-- Гадаадын олон улсын одоо- гийн байдлын төлөв -- Залуучуудын. үндсаа зорилт, үзэл суртлын тухай -- МАН-ын их хурлын тухай. Эвлэлийн гишүүд, залуучуу- дыг сурган гэгээрүүлэх асуудал эзоЭвлаэлийн Төв Хорооны тайлан илтгэл -- Өнчин ядуу хүүхдийн тухай -- Эмэгтэйчүүдийн тухай -- Эвлэлийн Төв Хороог сонгох Тус их хурал 7МЗЭ9-ийг намыл ас- раг тавихыг оролдсон Данзантаны оролдлогыг илрүүлэн бут цохиж МЗЭ бол намын дайчнн туслагч, балтгэл хүчин нь хөдөлгөөнгүй боло- хыг батлан харуулав. "Мөн тус хурал «Зөвлөлийн засагт Фрөс улстай най- рамдлыг улам зулаатгах, энэ ай- рамдлыг эндэх этгвэд тарвал эсэргүү цэн тэмцэнэ» гэдгийг онцлон заажса. «Монголын түмэн ард ба түүнийг "удирдагч ардын “намтай хүчин “чадлаа нэгтгэж, өөрийн газар орноо хамгаа- лан энэхүү олсон эрх чөлөөгөө алдах- гүйг хичээн их хэргээ эрхбиш туйлд хүргахийг »... эрх ашгийг эр мэлзэн хүсэгчид ба эзэрхэг этгээдээс элдэв арга мэх зохион бидний залуу- НАМРЫН АЖИЛД ХҮҮХДИЙН ТУС Найртай зуны улирал дуусч нал- тарсайхан намар, баян монгол оронд минь айлчлан ирж багачууд хүүх- дийн сэтгэлийг догдлууллаа. Яагаад тэнэлзугаатай зуны улиралд тавтай, амарч, хээрийн салхннаа илбүүлэн чийрэгжиж, хөөрхөн дээрээ хөөрхөч болсон хүүхэд багачууд та шар гэгээн саруул цонхтой хичээлийн байраа, эр дэм ухаан төгөлдөр элбэрэлт хайрт багш нараа, үерхэж дассан нөхдөө саван мөрөөсч, хурдан уулзах гэж сэтгэл зүрхээ догдлуулан байгаа йїн- лэ. Ялангуяа анд зөвлөлтийн ард түм нзэс Ардын хувьсгалын яруу алдарт 50 жилийн ойгоораолон їшинэ сайхан, сургууль барьж хүүхэд та нарт бэ лэглэсэн болохоор баатар зөвлөлтийн ардтүмнийхзэ барилгачин ах эгч на рьнхаа уран гарын дүйгээр урлаж, босгосон тиннэ сургуулна үзэх таж олон хүүхэд бас яарчбайгаа билээ. Намынхаа түүхт ХҮ1 их хурлаас сургууль соёлын талаартаргасан чу- хал шийдвэрийг судалж мэдсэн су рагч багачууд маань онц сурлага хү мүүжлээрээ харну барихтэж тун ч их яарч байгаа даа. 2 Яарах зүйл хүүхэд та нарт хичнээн олон ч, яахын төдий мартаж болох- гүй нэг зүйл бийг та нар мэднэ. Ал тан намар, баян намар гэж аав зэж, ах эгч нар чинь намраа магт- дэг. Намраараа бахархдаг. Ажил бүх ний ихийг амжуулж намартаа дуусга даг. Алдар тавьяаныхаа суу цолоо намраасаа хүртдэг. Зузаан тарга зу дын хуяг гэж зунжин тэд малаа да тасан. Өвс тэжээл өнтэй өвөлжихийн баталгаа | тэж эдүгээ тэд трактораз. дөлөглөж, тармуураа згнүүлж, тал даа хөндийдээ, тайгынхаа. нугадаа мөч алгасахгүй хөдөлмөрлөж, хүч хайрлахгүй зүтгэж байна. Малын тэжээл бэлтгэхэд та. бүхэн хувь нэмрээ оруулдаг уламжлалтай. Аавдаа зэждээ, ахдаа, эгчдээ, тэг- дэлдээ, нийгэмдээ нэмэрлэж хандив- ласан бүтээлтэй трнэ тэж сургууль. багш тар чинь, зх орон нам, засаг чинь хүсч байна, хүлээж байна. Хүүхдийп тус их. Хүүхдийн “39- дөлмөр багаддаггүй гэсэн ард түмний сайхан үг ч бий. Аав эзжийн чинь магтаал ч байна. 7Кишээ болгож энд дурдахад манай орны хүүхэд бүр 100 КГ Өвс түүхэд улсын хэмжээгээр 2300 тонп өвс бэлтгэх юм. Намрын ажилганц Өвс хадлан биш тариа ногооны их ургацыг аг мөчтэй уралдан хураах их ажил бий. Та нарын зарим чинь ч хөдөлмөр зусландаа тарьсан ногоо будаагаа ар чилж тордож ургуулсан. Тэгэхээр зүтгэсэн хөдөлмөр, гаргасан хүчнай хзэ үр шимийг үрэгдүүлэхгүй хураа- хад аав, зэж, ах эгч нартаа туслах эрхэм зүүрэгтэй. Үүнд хүүхэд та за рын хүчийг зөв зохион сайгуулж, үр ДААГА УНАСАН ХҮҮХЭД ХӨӨРХӨН -- Даага сургах сайхан ажил"бай- экээ гээд Завхан аймгийн Сантмар- “Жаа сумын «Баясгалант амьдрал» нэгдлийн 8 жилийн дунд сургуу- лийн багш “Рэнцэндорж яриагаа эх- лэж билээ. Молцог элсний “цаанаас даагатай "хэдэн хүүхэд давхин тарч , ирэхийг хараад, -- Манай ангийг энэ жил 25 хуу- жэд төгссөнөөс 70 «хувь нь эрэгтэй. Эрэгтэй хүүхэд бүрд 4-өөс доошгүй даага сургаж, хөмүүл таана түүх даалгавар өгсөн. Тэд маань нэг ёсол- доо даалгавраа хийж аваа нь энэ биз тэснээ Базарбямба гэж нэг хүүхдийг дуудав. СУРВАЛЖЛАГА 8 даага сургаж «ФОригадын хүлээлгэн өгөөд 9 дэкэзэ сургаж яваа нь энэ ажээ: “Даагыт ойр ойрхон олон дахин зөө- лен унахад сайн цайрдаг гэнэ. Ямар ч ажилд эв дүй байдаг болохоор даа- га сургахад ч гэсэн бас д арга эв бай даг байна. Эмнэг даагыг пинрүүн унаж болохгүй тана. їнрүүн унасан дадганы зүрх нь үхэх, хоргодоо, тпар ваа болох, ул нуруу, чээжээ авдаг тал байдаг гэж аргагүй л эүнэн зүг энэ хүүхэд ярьж билээ. : -- Хичээлд ортол эрьв гаруй даа- га сургаж зай байна гэж Хөх даалимбан тэрлэг хөөргөс-, хэлав, Ё жийн, бүсэндээ чөдөр хавчуулсан каал хөлсөө арчин трэв, Энэ хүүхдийг «Баян-нуур» брига- дын ханьчин Дарамрагчийн хүү Ба- Фарбямба гэлзэ, Базарбямба нэг сард Бид, «Баяа-нуур» Оригалын дарга Самбуугаас -- Танай бригадад змшцэг хангал шатан тэмзэ, амбан шар, агт морьд олонтой юу гэж асуухад Ё:1:01:57 089 чуудыг хуурч гартаа оруулал авч ар- дви срх чөлөөг алдагдуулах гасан аїв дал бэлхэнээ Данзан нарын хэргээс төрж илэрсэн» зүйл хэмээн узээд одоогоос замтай хүчинг агтган нэ- гэн санаа, нийтийн хүчээр үнэн зорил гоо бүтээвээс зохино» гээд, - МАН-ын Ш их хурлаас гарсан тогтоол нь цөм ард түмлий тусыг бод сон бөгөөд байдалд ийлэлцсэн тул бидний залуучууд Эл хурлын тогтоо- лыг биелүүлэхэд хүчин хавсарч на- мын удирдлагаар туйлд хүрвэл зохи- зо гэж заасанд 2БМЗ-ын эвлэлийн ПШ их хурлын түүхэн ач холбогдол оршино, МХЗЭ-ийн Ш их Д БНМАУ-ын засгийн газрын ерөнхий сайд Цэрэндорж оролцож зам, Зас- гаас авч явуулсан улс төр. эдийн за- саг, соёлын арга хэмжээний тухай илтгээд ардын засаг тогтсоноос ХОЙ- ших хугамаанд хамжлагат ёсыг халж, путгийн захиргааны дүрмийг баталж, засаг, ван гүнгүүдийн эрх хэмжээг устгаж, хошуу дарга сонгуулсныг дурдан удахгүй улсын их хурал нээ- хээр бэлтгэж: байгааг сонсгосон бай- на. МХЗЭ-ийн Ш их хурал Эвлэлийн Төв Хороог 16 гишүүнтэй сонгожээ. БМ8З-ын 1У их хурал 1925-Х-17-22 к, Их хуралд 4000 шахам гишүүдийг төлөөлсөн 128 төлөөлөгч оролцсо- ноос эмэгтэйчүүд 13 байжээ. Хэлэлцсэн асуудал: бүтээлтэй ажиллахад чинь багш наэ чинь пионерийн удирдагч нар чиль, урьдын адил туслана. Хадлан бэлтгэх, тариа ногоо» ху раах ажилд оролцох нь улс ард тү мэндээ тус хүргэж байгаа тодийгүй- сургуулийн танхимд сурч мэдеэнээ бататгахад бас та нарт тусална. Тэ гаэд ч зогсохгүй хойтын өдөр сур- гуулиа төгсөж хөдөлмөр бүтээлийн талбарт ажиллахад чинь амьдралын сургамж болж, амжилтын дэвсгэр бол но. Тийм ч учраас «Хүн болох багаа саа, хөлөг болох унаганаасаа» гэсэи ардын мэргэн үг байдаг юм. Ард түмний эрхэм энэ сургаалыг санаж алтан намрыг бая намар бол гож, арвин их тэжээл бэлтгэж,өндөр их ургац авахад нь хадланчид тарна ланчиддаа шамдан туслахыг сэргэлэн цовоо багачуудаасаа хүсэж байна. Б.1ШАРАВНЯМБУУ хуралд” . -- зЗэргэддээх сум, бригадыг бод- вэл эмнэг хангал мал «байхгүй гзж хэлж болно. Элэ жил даага шүдлэн- тэйгээ нийлзэд 100 гаруй эмнэг бай- шавтай. Харин тэр цагт даага сургах шаг үе чинь нэгэнт Фнгөрсөн байна. ТМагадгүй эрхэлсэн ажил, нээлт Даага унасан өхөөрдөм хөөрхөн байдаг билээ. н.Довал монцлнэчны г- Гадаад байдлыа тухай : --- Эвлэлийн "Тев Хорооны тайлац илтгэл : -- Эвлэлийн зөрийн хөтөлбөр ба дүрмийн тухай | -- Зохион байгуулах хэргийг хэр- хэн явуулах тухай, . - Суртлын хэргийг хэрхаа явуу- лах тухай, 4.2 -- Улс төр, олой нийтийн хэрэгт Эвлэлийн үүрүүд хэрхэн оролцвод зохих тухай, | « -- Пионер, аагачуудын холбооны тухай, ж 2 : х хурал Төв Хороолы тишүүнд 23 хүн, орлогчид 5, шалган байцаах комисст 3 хүнийг сонгосон байна, Монгол орпыг хөгжлийн капита-. лист биш замаар хөгжүүлэх ээлжит зорилт тулгараа, түүнийг биелүүлэх үед хуралдсан МХЗ-ын ЇУ их хурал нь улс орныхоо аж ахуй, эдийп зас- гийг хөгжүүлэхэд эвлэлийн байгуул- лагуудын гүйцэтгэх үүргийг дээШ- лүүлэх, эвлэлийг зохион байгуулалт, үзэл суртлын хувьд бахжүүлэх, ялад- гуяа орон нутаг дахь эвлэлийн бай- гууллагын ажлыг сайжруулахад гол анхаарлаа чиглүүлсэн байна. Мөн хурлаас пиолер, багачуудын холбооны тухай тогтоол гаргаж, үйл ажиллагааных нь зарчмыг баталсан заа С. ЧУЛУУНЦЭРЭН С. ДАМьА СУРАГЧИЙН СЭТГЭЛ НӨХДИЙН ТӨЛӨӨ МХЗЭ-ийн 50.-жилийн түүхт ой? хэрхэн яаж угтаж байгаа талаар нийслэлийн 10 жилийн хоёрдугаар дунд сургуулийн. 8-ын «А» ангийн сурагч 2Н. Цагаанхүү ингэж ярьж, байта. Одоо МХЗЭ-ийн ойд би эвлэлийн 15 их хур- лын тухай товч танилцуулга хийж байгаа. Би сайнаас онц Дунгэа буу-| руулахгүйг ямагт чармайдаг. Ту- хайлбал нэг өдрийг яаж 8шиглад- гаа хэлье л дээ. Манайх гэртээ Д0- луулаа. Дөрвөп дүүтэй хамгийнтом нь би өөрөө. Өглөө б цагт босч гим- настик хийнэ. Ор дэрээ хураана. Дүү нараа хувцаслана. Цай ундаа уучихаад дүү нараа ясль, цэцэрлэгт нь хүргээд хичээлдээ ордог. Өдөр 14 цагт гэртээ ирдэг. Цай ундаа ууж гэр орноо янзалчихаад маргаа- шийн орох хичээлээ ялгана, Оройн хоолоо бэлтгэдэг. Бас дүү нараа ясль, цэцэрлэгээс авна, Ирээд лхоол ундаа хийдэг. Ээж маань бас ХИйлц- дэг. Яг 19--22 цаг хүртэл хичээ- лээ давтдаг даа, Даалгавар их үе - байвал энэ 3 цагт чүү ай л багтдаг. ., Харин бага байвал заавал турван 50 жилийн | цагаа дүүрэн өнгөрөөхийн тул урган гохпол, тшинжлэх ухааны холбогдол- той ном уншдаг, 2 Сургууль дээр ирэх ажилтай ӨД- Рүүдэд бол оройн хоолыг хийхэд ЯГ бэлэн болгоод бэлтгэж ФӨгөөд явдаг. Ээж минь ажлаасаа ирзэд л ХИЙЧИХ- дэг юм. Харин ням гаригт бол Хи- чээл давтдаггүй. Кино, музей үзэх, найз нөхөдтэйгээ тоглох, дүү нарын” хаа хувцасыг угаах индүүдэхэд 30- риулдаг гэлзэ. На гарга туршлагаас суралцаж. на. 1 : с- . м ГАЗАР ГАЗРЫН БИД ГАР ГАРААСАА БАРИЛЦАН НӨХӨРЛӨНӨ 4 Намын жолоодлогоор алхаагаа нийлүүлж, Найрамдлаа бид мөнхөд дуулна. 4 Газар нутаг маань хол ч гэсэл Гая батаар нөхөрлөсөн юм бид! .... Их наадмын өдөр бүхэн илээд баясал, цэлгэлийн дуу хуураар бял хаж байлаа. «Найрамдал-дружба» «Найрамдал-дружба» гэсэн найз нөх- дийн чин сэтгэлийн халуун дотно үгс тазар сайгүй цууриатав. Манай хоёр орны ард түмний най рамдал гандан бууршгүй найрамдал билээ. Энэхүү найрамдлын тухай нө хөр Ю. Цэдэнбал хэлэхдээ: «Монгол Зөвлөлтийн найрамдал бол элдэв Зөв лон гамшгаас авран хамгаалж, хө- дөлмөрчин хүн бүрд, айл гэр бүлд аз жаргал авчирдаг, шинэ амьдралыг цогцлон байгуулах эрчим »хүчилг зузаатган өгдөг гайхамшгийн сайхан ач нөлөөтэй хүч мөн» гэсэн билээ, Алдарт нам, ах эвлэлийнхээ араас нь залгамжлах хувьтай төрсөн, арал зал бүчтэнч хүүхэд багачууд ч гэсэн ах эгч нарынхаа хамт намын жолоод логоор алхаагаа нэгтгэж, найрамдлын дуугаар хоолойгоо нийлүүлж байлаа. Их наадмын Өдөр бүхэн инээд бая сал, найрамдлын халуун дотно үгс, цэнгэлийн дуу хуураар бялхаж бай- лаа. ЗХУ болон ах дүү соцналист арон, Монголын залуучуудын ахан . НАЙРАМДАЛ НӨХӨРЛӨЛИ : төгсгөл Үлзавэр найрал хөгжимд баярын цог аог аялгуу эгшиглэв. Монгол-Зөвлөл- тийл залуучуудын уламжлалт их наад- мын төлөөлөгчдийг хүлээн авах цуглаа ныг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, 1Ү их наадмыг зө хион байгуулах хорооны дарга Ч. Пүрэв шав нээж ТАХН. монгол ардын . хувьстал. мх їйн яруу алдарт 50 жилийн ойд зориулан явуулж байгаа Монгол-Зөвлөл тийн залуучуудын уламжлалт 1Ү их наадмын цууриа орон даяар тархан, ма- лай орны залуучуудын анхаарал нийс лэл Улаанбаатарын зүг хандаж хүсэн хүлээж байсан БХЛНЗЭ-ийн элч төлөө лөгчид хүрэлцэн ирсэн эцэ баярт мөчид МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо, их наа дам зохион байгуулах хороо, МХЗЭ-ийн тишүүд, манай орны ард түмэн, яруу алдарт заЛуучуудын өмнөөс та бүхэнд хувьсгалт ёсны цогтой халуун баяр хүр гэж, сайн сайхныг хүсэн ерөөе гэв, Зөвлөлтийн залуучуудын төлөөлөгч фе дийн тэргүүн БХЛКНЗЭ-ийн Төв Хороо- ны нарийн бичгийн хэлсэн үгэндээ: --Лениний комсомол, зөвлөлүүдийн орны залуучуудын төлөөлөгч бид ах дүү монголын ард түмэн, түүний яруу алдарт залуучуудтай уулзаж байгаадаа туйлын их баяртай байна тэлээ. Мопгол-Зөвлөлтийн залуучуудын 1Ү их наадамд зориулсан хэвлэлийн бага ху рад МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын танхимд болов, Хэвлэлийн бага хурал дээр их наад мын хүндэт зочин БНМАУ-ын баатар, МУИС-ийн багш Д. Нянтайсүрэн, МХЗ Э-ийп ахмад тишүүн, хурандаа генерал С, Равдап, ЗХУ-ын баатар, Чойбаясал хотын хүндэт иргэн, армийн генерал И. И, Федюнинский, ЗСБН Узбек Ул-- сын Дээд Зөвлөлийн депутат, Ташнен тьш их сургуулийн оюутан Тожиев Зай хитдин нар үг хэлэв. Их наадмын үеэр «Найрамдал-Друя: ба» клуб ажиллав, Чиний чацуутангууд тэрэл зургийн ба номын үзэсгэлэн нээг дэв, «Найрамдал-Дружба» клубт /Мон- тод-Зөвлөлтийн залуучуул концерт тог- «Ард» кино театрт дарга Б, Н, Пуго Монгол-Зөвлөл дүүгийн халуун гараар баригдсан Улаанбаатар хотын хүүд галуучэ” дын «Найрамдал» парк наадмын «Найрамдал-дружба» клубын Орлё нок клубээс зохион байгуулж интер- пацноналын өдөрлөг ухүндэтгэлийн шугам жагсаал хийв. Монголын сайхан оронд нүүр уч- рап золгож, чин арнун сэтгэлэээо үерхэж танилцсан ЗХУ, БНБАУ БНАВУ, Өмнөт Вьетнам, БНС" Монголын пионерүүд төрийнхөө дал бааг намируулан хөгжмийн аясаар хөл нийлүүлэн шугам жагсаалын талбайд орж ирэв. Тэд «Наран үүрд мапндаг» гэдэг дуугаа өөр өөрсдийн хэл дээр дуулж явав. Тэдний хүс- лээр болсон ч юм шиг эпэ өдрийн тэнгэр бүртийх ч үүлг тунгалаг, монгол тутгийн алтан шаргал нарач гэрэл юугаа тацруулж байв. Улаапбаатар хотын пионерийн шта бын дарга сурагч Эрдэнэтуяа: мэдээ лэл авч, Улаанбаатар хотын пионе- рийн зөвлөлийн дарга П. Нүдэнхүүд рапорт өглөө, Хүндэтгэлийн шугам жагсаал дээр нөхөр П. Нүдэнхүү их наадмын төлөөлөгчид, пионер сурагч дад балр хүргээд" иптернационал өдөрлөгийн ажиллагаа нь манай нийг мийн ирээдүй болсон цог золбоот за луу үеийнхний ирээдүйдээ итгэл төгс найрамдал нөхөрлөлийн үзэл санаанд гүн бат байгаагаа илтгэп үзүүлэх хү тийн кино 7 холог боллоо. Зөвлөлтийг кино жүлгигчил Наталья Величко, Ки рилл Столяров иар баяр хүргэ: үг хэ- лэв, Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын 1У их паадмын төлөөлөгчид Б, И. Ленипий хөшөөнд цэцэг өргөх ёслол боллоо, Их наадмын төлөөлөгчид Д. Сүхбаатар, Х, Чойбалсан нарын бунханд цэцаг өргө лөө, Их наадмын гурав дахь өдөр «ЗХУН Н-ып ХХТҮ, МАХН-ын ХҮЇ их хурлын шийдвэрийг амьдралд хэрэгжүүлж, 8а- луучуудыг хүмүүжүүлье» гэсэн сэдвээр явуулах семннарын нэазлтийн нэгдсэн хуралдаан БНМАУ-ын Ардын Их Хур лын танхимд боллоо, «МАХН-ын ХҮТ их хурлын рийг биелүүлэхэд залуучуудын байгуул лагын зорилт» гэсэн илтгэлийг МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич гийн дарга Ч, Пүрэвжав тавилаа. Нөхөэ Ч, Нүрэвжав илтгэл манай орны хүн амын 60 таруй хувийг эзэлж байгаа залуучуудыг коммунист үзлээр хүмүү жүүлэх, шинэ амьдралыг идэвхтэй бү- тээн байгуулагчид болгон бэлтгэх, нийг мийн аливаа үзэгдэлд марксист-ленинист холч хараа ,интерпационализмийн байр ринаас ханддаг болгон хүмүүжүүлэ хэд МХЗЭ бүхий л үйл ажлаа чиглүүлж байна гэй: онцлон тэмдэглэв, БХЛНКЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Б. К, Иуго «ЗХУКН-ын ХХЇҮ их хурлын шийдвэр ба залуучуу дын маркснст-ленииист хүмү асуудал» -гэсэн илтгэл тавнв. Нөхөр Б, Б, Пуго нийтийн тусын тулд ажиллахын зайлшүгй чухлыг хөвгүүд, охидод гүпзгий ойлгуулах, хөдөлмөрт коммунист ёсоор хандах хандлагыг 34- луу хүн бүрийн үйл ажиллагаанд хэв жу рам болгоход комсомол бүх ажлаа чиг- лүүлж: байна гэж илтгэлдээ онцлон тэм дэглэв. - Их наадмын дөрөвдэх өдөр «Найрам дал-Дружба» клубт Энэтхэг-хятадын хой гийн ард түмний шударга тэмцлийг дэмжсэн «Залуучууд империализмийг илчилж байна» гэсэн цуглаан боллоо. Мопгол-Зөвлөлтийн залуучуудын 1Ү их наадамд оролцогчдоос Энэтхэг-хята дын хойгийн ард түмнээс империализ мын түрэмгийллийг эсэргүүцсэн тэмц- лийг нь дэмжсэн ЭВ санааны нэгдлийн шийдвэ лийн энгэрийн тэмдэг зүүж өглөө. дараа нь их наадмын Мөн интернационал өдөрлөгийн нээлтэнд оролцсон, Өмнөт Вьетна- маас манайд амарч байгаа сурагч Нгок-Хунг баяр хүргэж үг хэлэв. «--Зэвсэг барип эх орныхоо. төлөө тэмцэгч биднийг цэцэг барин халуу! дотно угтсан Монголын болоп, их наадмын хүндэт зочдод ха- луун баяр хүргэе. Олоп улсын ПиИО- нерүүдийн «Сэлбэ» зусланд бид нэ- гэн халуун ам бүлийн хэн нөхөрлөж, бие биенээсээ их зүйл сурч мэдлээ. Ахан дүүгийн найрам- дал нөхөрлөл үүрд мандаг» гэж су- рагч Нгок-Хунг хэллээ. пионерүүд үрс мэт үер- Хүнд этгэлийн шугам жагсаалын төлөөлөгчдөд хүүхэд залуучуудын паркийн дарга мүүжлийн чухал арга хэмжээний нэг болох юм гэв. Дараа нь Улаанбаатар хотын пио- терийн штабын шийдвэрээр Моцгол- Зөвлөлтийн залуучуудын ТҮ их наад мын төлөөлөгч: Зөвлөлт “Узбогийп Лениний. Коммунист Залуучуудын Эвлэлийн Төв Хорооны нарийн бич- гийн дарга Абдуразокова. Дилбар Аббасапована, Өмнөт Вьетнамын пио нер Нгок Хунг, Гачууртын .сангийн аж ахуйн саальчин БНМАУ-ын Ар- дын Их Хурлын депутат, хөдөлмө- рийн баатар Зина нарыг хүндэт пио- нерт элсүүлж, пионерийн улаан хүч цуглаан дээр Азн, Африкийн ард түм ний тэмцлийг дэмжих Моптолын хороо ны дарга, төрийн шагналт зохиолч Л. Түдэв нээж үг хэлэв, : Мөн Зөвлөлтийн төлөөлөгчдийн .ги- шүүн, Узбекстаны ЛКЗЭ-ийн Төв Хо- рооны нарийн бичгийн дарга Д. А, Аб дуразакова, Молголын төлөөлөгчдийн гишүүн, Дорнод аймгийн ХЗЭ-ийн хэ- рооны нэгдүгээр нарийн бичгийп дарга Ж, Жамбалсүрэн, Зөвлөлтийн төлөө лөгч, армийн дайчин, түрүүч В. Увдс- ров нэ хэлсэн үгэндээ, Америкийн нм перналиамийн гутамшигт, ялт хэргийг илчилж,Энэтхэг-хятадын . хойгийн ард түмний шударга тэмцлийг дэмжиж Эв санаа нэгтэй байгаагаа илэрхийлэв. | Энэтхэг-хятадын хойгийн тэмцэж буй залуучуудыг дэмжсэн мэдэгдлийг МХЗ Э9-ийн Төв Хорооны үзэл суртлын хэлт сийн эрхлэгч С. Даш уншихад нуглаанд оролцогчид нэгэн дуугаар батлав, «Янцууд савраа тат», г-хята дын хойгийн ард түмний шударга тэм цэл ялна» гэсэн уриа, лоозун, зурагт хуудас олныг барьжээ, «Ялт импернз лизм сөнөтүгэй-», «Улс түмний эв нэ?- дэл мандтугай!» гэсэн үриа танхим дүү рэн цуурайтаж алга нижигнүү лэнташиж байлаа Орой Зайсан толгой дээрх Зөвлөл тийн дайчдын хөшөөнд цэцэг өргөж, Зэв- сэг нэгт дайчдын дурсгалд зориулсан хүндэтгэлийн ёслол болов. Зөвлөлтийн баатарлаг ард түмэн, түү ний яруу алдарт залуучууд манай эх ор ны эрх чөлөө, зол жаргал, хөгжил цэ- цэглэлтийн төлөө халуун амь, бүлээн цус, хуүслах хөлсөө үл хайрлан тэмцэж явсныг монголын ард түмэн, залуу үеийнхэн мөнх дурсаж байдаг. Зайсан толгой дахь гэрэлт хөшөөнд цэцэг тавихаар мянган залуус бамбар барип жагслаа. Цэцэг өргөслий дараа үлээвэр хөгжимд ЗХУ, БНМАУ-ын»тө рийн дуулал эгшиглэхэд бүх хүмүүс та ван минут номхон зогсож хүндэтгэв. Хүндэтгэлийн цуглааныг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийц бичгийй дарга Ч. Пүрэвжав нээж. ЗХУ-ын 0аа- тар, армийн тенерал И, МИ, “Федюпийс ний ,ахмад дайчин, дэслэгч генерал С. Самдангэлэг, Зөвлөлтийн төлөөлөгчдийн хүүхэд багачууд төрөл лоомоор наадаж цэнгэв. Их наадамд оролцож байгаа Зөвлөлтийн жүжигч дийн концерт тоглож Хөл бөмбөг, Монгол, үндэсний авто модель, гийн тэмцээн хийж сурагчид идэвх- тэй оролцов. Р. Занабазар өөрийнхөө паркийн төрөл бүрийн тоглоом, олон нийтийн ажлыг танилцуулав. Энэ өдөр өглөөнөөс үдэш болтол бүрийн тог- сонирхуулав, бөх, барагший | дээрх зур- Интернационалын өдөрлөг ийнхүү халуун дотно нөхөрлөл найрамдлын тод илрэл болов. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЙН БАЯР гишүүн Волгоград мужийй комсомолын хорооны нарийн бичгийн дарга Р. Чер нолванова, их наадмын төлөөлөгч дэс» лэгч Д. р нар үг хэлэв, Ёслолын буудлага сүр .жавхлацтай боллоо, Их наадмын тав зургаа дахь өдөр 19-. лөлөөгчид Сэлэнгэ, Дорноговийн «4 чиг- лэлд хоёр хуваагдан явлаа. Наймдугаар сарын ёсөп, аравны ӨД- рүүдэд их наадмын төлөөлөгчид хот, нэгдэл, сангийн аж ахуйгаар айлчилж, «Ногоочип залуучуудын өдөрлөг», «Эр- дэм тинижинлгээний залуу ажилтны С9- дэвт өдөрлөг», «Эвлэлийн илгээлтийн эзэд», «Хувьсгалын үйл хэрэг мөнх!», «Баян сүргийн ззэд», «Алтай говийн эзэд» зэрэг өдөрлөг зохион явуулахад оролцов, Их наадмын долоо дахь өдөр «Най “рамдал-Дружба» клубт их наадмын 80- чид төлөөлөгчид, хувьсгалын ахмад зүт гэлтнүүд, үйлдвэрийн сайчууд, соёл шинжлэх ухааны нэрт зүтгэлтнүүдтэй уулзах уулзалт ,хийв, - Энэ өдөр Туул голын хөвөөнд их наа дамд оролцогчдын өргөн зугаалга, ам- ралт болов, Эрийн гурван наадам болов. Наймдугаар сарын 12-нд заучүүлэнен Төв Хороолы хурлын танхимд «Лени ний үзэл сургаал МХЗЭ-ийн үйл ажил лагаанд хэрэгжиж буй нь» гэсэн сэдэвт онолын бага хурал хийв, ? “Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын най рамдлын 1Ү их наадмын хаалтын цуг- лаан Сүхбаатарын талбайд ёслол төгал дөр боллоо, Нийслэл Улаанбаатар хотод болсон Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын 1Ү их наадмын бүхий л ажиллагаа нь манай хоёр орны ард түмний гандан бүурш /! ган бат найрамдлын яруу илрэл.болж, Монгол-Зөвлөлтийн залуучууд хагас зуун жилийл турш батжин бэхтссэн мөн хийн найрамдалдаа хичнээн үнэнч байд гийг тод томруун харууллаа. В. ИН. Ленин, Д. Сүхбаатар нарын үн дэслэсэл Монгол-Зөвлөлтийн дол тумэн залуу үеийнхний гай бат найрамдал улам мандан Э кихийЦ Энлэг тэмтэг У их наадам нь манай өсвөр үе- ийнхний зүрх сэггэлдг мөнх үлдэх болио. МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧ НР””-: | БААТАРУУУД БА ЦЦЭЭХЭГИЙН НАСНЫ! ХУУХБГЭА. ЗОРИУЛАВ. 396 (59) 1971 оны наймдугаар сарын 15... БААСАН. НАЙРАМДЛЫН ИХ НААДМУУД -02 МОНГОЛ - ЗӨВЛӨЛТИЙН АХАН ДҮҮСИЙН НАЙРАМД- ЛЫН БАЯЛАГ ХУУДСАНД МА- НАЙ ХОЁР ОРНЫ ЗАЛУУ ҮЕИЙНХНИЙ ИХ БАЯР,ХАРИН ЦАН БИЕ БИЕНЭЭС СУРАЛ- ЦАХ СУРГУУЛЬ БОЛСОН УЛАМЖЛАЛТ ИХ НААДМУУД ӨНЦГОЙ АЧ ХОЛБОГДОЛТОН БОЛСОН ЮМ. са Э мээн л 1966 ОНД ЗКУ-ын АЯ- ТАЙйЙН ХЯЗГААРЫН МАНЖКЕ- РОКТ НАЙР, ЗАЛУУ- СЫН АНХДУГААР ИХ НААДАМ БОЛЖЭЭ. ИХ НААДАМ ф 1967 ОНД БНМАУ-ЫН СЭ- ЛЭНГЭ АЙМГИЙН НУТАГ ХОН- ДОД П ИХ НААДА БОЛЖЭЭ. «4 1969:0ОНД ЗӨВЛӨЛТ УЗБЕ- КИЙН НИЙСЛЭЛ ТАШКЕНТ ХО ЧОД 11 ИХ НААДАМ БОЛОВ 4 10971-ОНЫ 8 САРЫН 542 НЫ ӨДРҮҮДЭД НАЙДАМДАЛТ ЗАЛУУСЫН ТҮ ИХ НАЛДАМ БН МАУ-ЫН НИЙСЛЭЛ УЛААН- БААТАР ХОТОД БОЛЛОО. ЭНЭ- ХҮҮ ДӨРВӨН УДААГИЙН ИХ НААДАМ НЬ АУГАА ИХ ОКТЯ- БРИЙН СОЦИАЛИСТ ХУВЬС- ГАЛ, БХЛЕЗЭ-ийн 50 ЖИЛИЙН ОЙНУУД БОЛОН ДЭЛХИЙН ХӨ ДӨЛМӨРЧДИЙН ИХ БАГШ В.И, ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ 109 ЖИЛ, МОНГОЛЫН АРДЫН ХУВЬСГАЛ, МХЗЭ-ИЙН 50 ЖИ- , даанд байр, эзэлжээ) ЭВТ ДӨРӨБ (Дуут тойрон бүжиг) Тоглогч хүүхдүүд гар гараасаа барьж: тойрог маягаар зогсоно. БУ- зєнс хөгжмийн аяар эхэлнэ. Нэг ба- даг ая явсны дараа бүх хүүхэд: Ай хөө найзууд аа! Амтат їимсээ түүцгээс. Саглагар ногоон мод байна Сайхан улаан алим байна. Саглагар погоон мод байна Сайхап улаан алим баййа. 1 Энэ үес хэн нэгэн. хүүхэд тойрог дотор орж ирнэ. Хөглагын шинэ. ая эклэхэн тоцлогч хүүхэд хоёр гараа дээш өргөл бүжгийн хөдөлгөөн хийн: дуулах нь: Хэн түүнийг авах вэ? Хэлж: огөөч Найзүун аа! Бүгдээр хөгжмийн аясаар ташии: дороо зогсон: дуулах нь: Урт сайхан хошуутай Зааны бяцхан тугалхан Урт сайхан хошуутай Зааны бяцхан тугалхан Зааны бяцхан тугалхан бөнок х” Ш "2 Ши Ч ЇЇ алга 2 с ї 27 Ї ши анинттнтг ад нэгэн хүүхэд тойрог дотор орно. Эх- ний орсон хүүхэд алимын модны үүрэг гүйцэтгэж дороо эргэлдэж бү- но байна. Шинэ ая эхлэхэд вЗаны бяцхан тугалхан дуулах нь: Ай хөө найзууд аа! Амтат сайхан жимс байна Авакын хүслэн байвчиг Алд илүү нутаад байна. Нийтээр: - Авахын хүслэн байвчиг Алд илүү дутаад байна Алимын мод дуулах нь: Хэн түүнийг авах вэ? Хэлж өгөөч таминь! Нийтээр: Урт сүүлт сармагчин Ухаан ихтэй амьтан даа Урт сүүлт сармагчин Ухаан ихтэй амьтан даа!” Энэ үес сармагчин тойрог дотоо ЛИЙН ОЙйД ЗОРИУЛАГДСАН орж зааны бяцхан тугалханы зүүн юм. :, Нийслэл хотын хойт дүүрэгт, ЗУ- “хыг тусгасан дуу, Шүлэг зааж сурга- бага ч болсон-эх сурвалнс нь... болох- жээ. Багачууд «Наран үүрд мандаг» сон болов уу гэсний үндсэнээс. ойр рагт радиогийн гэрэлт цамхагийн 04- руунтай хоёр давхар цагаан. байшин сүндэрлэнэ. Энэ бол Оцтябрийн райо ны Б. Цэрэндолгор эрхлэгчтэй 57 ДУ- гаар цэцэрлэг юм. Тэр байшинд манай аз маргалтай багачуудын хөгигөөнт дуу, хөгжмийн эгшиг үл тасарна. Саяхны нэг өдөр цэцэрлэгийн дэргэ- дүүр өнгөрч явтал Зөвлөлт-Монголын залуусын анхдугаар их наадмын үеэр анхлан цуурайтсан «Манжерокийн» ая чихНээ чимэгтэй сонсогдов: |На- майг тэнд орвол «Найрамдал» сэдэгт өглөөлөг ид болж байлаа. Тус цэ- цэрлэгийн дуу хөгжмийн багш Ё. Баасанжав ахлах, дунд ангийн хүүх- дүүддээ «Манжерон», «Ленин багш», «Мөнх найрамдал», «Сүхбаатар 4е- нинтай уулзсан нь» зэрэг монгол зөв- лөлтийн ард түмний ган бат найрамд- гэдэг дуу дуулж чадна. : --Бид Монгол-Зөвлөлтийн залуу- чуудын ЇҮ их наадмын энэ баярт өх- рүүдэд тусгай төлөвлөгөө гэргаж, 0а- гачууд хүүкдийнхээ дунд найрамд- лын 14 хоногийн ажил зохиой ажил лаж байна, «БВолодягийн бага нас» гзсэн аман уншлага хийж, найрамдлын сэдэвт гар зургийн уралдаан зарлан: шалга: руулав. Уралдаанд ахлах ангийн Мягмарсүрэн, Бямбаа, Болдоо, | Сүк- баатар нарын олон хүүхэд аммиилттай оролцлоо. х, Хэдхэн долоо хоногийн дараа хүүхдүүдийнхээ зарим хэсгийг цэцэр- лэгийн нь хамт олон бид ёслол төгол- дөр үдэж ардын сургуулийн алтан босго -алхуулна. Тэд, нэгдүгээр ангиа- саа орос кэл сурч судлах болохоор Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, | зуурын орос үг “зааж, -цээжлүүлэв. Мөн хүүкдүүдийнхээ зурн: бүтээсэн зургаар самбар гаргаж цэцэрлэгээрээ хүүхэд залуучуудын . «Найрамдал» паркт нэг өдрийн аялал,ругаалга 20- хиосон маань багачуудыг их баяр- лууллаа. " ї Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын ТУ их баяр наадам бол хоёр орны аа- луу үеийнхний баяр том, Баяр наад- мын өдрүүдэд.-манай цэцэрлэгийн багачууд пайрамдлаа магтан дуулж, ” Өөрсдийн дуу хоолойг нэмэрлэж: бай- “на. Энэ ажилд Баасанхүү, -Рина багштай ахлах, Дулмаа, дунд ангийн бүлгүүд тун идэвхтэй оролцов гэж тус цэцэрлэгийн: эрхлэгч .Б. Цэрэн- долгор ярив. ”Т, БААСАНСҮРЭН « (БНМАУ-ын Ардын БоловсролынЯам, | : Хөрөонөөс Ардын хувьсгалын ЭОжилийн ой угтаяс (шїйнгий 2 Ш туу ТРҮҮЛОУ Зохиолчдын зарласан уран- Монголын (ТУМБАА1) мөрөн дээр гараа тавын баруун га- раа дээш: өргөн хоёул дуулах Нь Ай хөө найзууд аа! Амтат сайхан иснмс байпа Авахын хүслэн байвчиг Алд хүрэхгүй дуттаад байна. Нийтээр: Авахын хүслэн байвчиг Аан хүрэхгүй дутаад бэйча Алимын мод дуулах Нь: Хэн түүнийг авах Ээ? Хэнж өгөөч найзуун за! Нийтээр: Дэлдэн чихтэй туулайхан Дэгдэн гүйгээд очоорой Дэлдэн чихтэй туулайкан Дэгдэн гүйгээд очоорой! 5 Энэ үес тууяай дэгдэн гүйсээр очиж зүүн гараа сармагчны зүуч мөрөн дээр тавьж баруун сард! дээ! өргөл дуулах нь: Ай хөө найзууд аа! Амтат сайхан жимс байна Дэлдэн чихт миний дээр Д эмо хүрэхгүй. дутЗад байна : ! 05 тий 1: 11112-5 а!4! Нийтээр: Дэлдэн чихтийн дээр нь Дэлэм хүрэхгүй дутаад байна. Алнмын мод дуулах нь: Хэн түүнийг авах вэ? Хэдж өгөөч найзууд аа! Нийтээр: Энкийн тагтаа нисээрэй |. Эвт гуравт туслаарай | Энхийн тагтаа нисээрэй | Эвт гуравт туслаарат! Энэ үес энхийн тагтаа хоёр. гараа дэвэн дэвсээр тойрог дДотоэв нисэл “орж туулайн зүүн мөрөн дээр зүү! гараа тавын баруун гараа 4лимын модны мөчирт (Алимын мод болж чоглосон хүүхдийн гарт) хүрсэй шимс түүх хөдөлгөөй хийж дуулах нь: Ай хөө найзүүд аа! Амтат сайхан жимс байна Энэ сайхан алимыг Эвт бид Нар түүлээ дээ Нийтээр хөгжилдөн дуулах нь: Энэ сайхан алимыг Эвт бид нар зүүлээ дээ. Тагтаа хөгжмийн аясаар модноос жимс авч туулайд, туулай сармаг- чиНД сармагчин зааны бяцхан тугал- ханд өгч зааны бяцхан тугалхан али мыг-хоёр гараараа тоглогч хүүх- Дүүдэд цацан өгч байгаа хөдөлгөө!: хийнэ. Энэ хөдөлгөөн тоглоом: дуу: тал үргэллэнэ. Тойрон... бүжиглэгчид "хөгжимийн аяар алга ташин тойргийн радиусын дагуу дотогшоо дөрвөн такт, гадаг- шаа дөрвөн такт хөдөлгөөн алга та- шин хийнэ, Бүх хүүхэд дуулах нь: Өнө эртиий түүхтэй Өнөө бидэнд сургаалттай Эвт дөрвөн найз минь Энх тайвны тэмдэг дээ! Эвт дөрвөн найз минь Энх тайвны тэмдэг дээ. Ц. ЭРДЭНЭБАТ НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ “2 Индекс-14120 ндэвхтэй оролцож байв. МАХН--ын шинэ МХЗЭ -бол МАХН--ын дайчин туслагч бэлтгэл хүч юм. МХЗЭ--ийн яруу алдарт 50 экилийн түүх бол мон голын залуучууд нам засгийнхаа нт- -тэн хүлээлгэсэн үүрэг даалгавар бүх нийг ямагт нэр төртэйгээр Онелүүлж, ирсэн гэрэлт мөрүүдээр дүүрэн би- лээ. МАХН--ын удирдлага, манай нам төрийг үндэслэн байгуулагч их жолоодогч Д. Сүхбаатарын санаачил гаар МХЗЭ. 1921 оны наймдугаар сарын 25-нд анх 17 гишүүнтэй бай- гуулагдаж байсан бол одоо эгнээндээ 104 мянга гаруй гишүүнтэй монго- Р зол: залуучуудын хэд хэдэн үеийг хү мүүжүүлж зохион байгуулан удир- дагч дайчин штаб болон .бэхжсээр яруу алдарт 50 жилийнхээ түүхт ойн баярыг тэмдэглэн өнгөрөөх гэн: байна. МХЗЭ, анх байгуулагдсан өдрөө- сөө эхэлж, МАХН--ынхаа хайр ха8- ламж удирдлагаар түүний дайчин туслагч бэлтгэл хүчин болж монго- лын залуучуудыг марксизм-лениниз мын аугаа их үзэл санаа нам. ард түмэн, ахмад үеийнхний хувьсгаат дайчин хөдөлмөрч уламжлалаар хү- мүүнгүүлж, өөрийн оронд социалист нийгмийг ухамсартайгаар гардан бай гуулагчид болгон бэлтгэх үүргээ нэр төртэй биелүүлж ирсэн юм. 1921 онд МХЗЭ оросын комму- нист залуучуудын эвлэлтэй ах ДҮҮ- гийн барилдлагаа тогтоож 1922 онд НИМ--ийн гишүүнээр элсэн орж түүний бүхий л үйл ажиллагаанд программд (..Залуучууд бол элбэг баян оюун би лэгтэй, цэвэр ариун ёс суртахуун- чай, эрүүл чийрэг бие бялдартай ямарч бэрхшээл сорилтыг давахад бэлхэн байх үзэл, хүмүүжлийг өлох ёстой) гэж! заасан юм. МХЗЭ--ийн ХҮ их хурал дээр МАХН--ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийп дарга, . БНМАУ-- ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю.: Цэдэнбал хэлэхнээ: ТАВИЛ НАС ХҮРЛЭЭ 1 | (МХЗЭ өнөөдөр намын найдвар тай туслагч, бэлтгэл хүчин байк үүр гээ нэр төртэй биелүүлж залуучуу- дыг социализмын үзэл санаагаар хү- мүүжүүлж өдөр тутмын тодорхой үйл ажлаараа соцниалнам байгуулах үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр өруулж байгааг бид бахдам тэмдэглэж байна) гэж дүгнээд Ё МХЗЭ--ийн байгууллагаас Ххон- шид хийж. гүйцэтгэх аяжслын талаар үнэт зөвлөлгөө өгч, өсвөрийн залуу үеийнхнийг нам ард түмний алдарт хувьсгалт дайчин уламжлалаар, өнөө үеийн баатарлаг үйл явдлын үл гэр жишээгээр хүмүүжүүлэх талаар маш чухал зүйлийг сургасан нь онц- гой их ач холбогдолтой болсон бн- лээ. Манай залуучууд нам, ард түмэн ахмад үеийнхнийхээ хамт эх орондоо социалист “нийгэм гардан байгуулагч асар их хүчин боллоо, МАХН залуу үеэ нийгэм улс төрийн амьдралд идэвхтэй оролцуулан залуучуудын- хаа хүч чадал авьяас билэгт байнга итгэж тэднийг коммунизмын үзэл санаагаар хүмүүжүүлэхэд ихээхэн анхаарч байна. МХЗЭ--ийн бай- гууллага, гишүүд залуучууд, иио- нер, сурагч бүр МАХН, ардын хувьс гал, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ой угт сан ирмүүн хөдөлмөр, сурлагадаа өндөр амжилт гаргаж нам засагтаа өргөсөн тайланг амжилттай өглөө. Манай залуу үе өсвөрийн Сүхбаа тарчууд өөрийн дайчин штаб МХЗ Э--ийн яруу алдарт 50 жилийнхээ түүхт ойдоо ажил хөдөлмөр сурла- га бүтээлийн өндөр амжилтаар 0бэ- лэг барихаар сурч хөдөлмөрлөж бай на. Манай залуу үеийнхэн МАХН-- даа өргөсөн тангараг, интернацио- нализмын зарчимд чин үнэнч, на- мын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэт- хэн байж түүний хувьсгалт тү замналаас цуцалтгүй сүрч намаа хэ- зээ хэзээнээс илүү бат нягтаар той- рон хүрээлж байгаагаа зориг эрмэн лэл чөгс инэрхийяж байна. саааллллаААААААГЦ ХхОХТААЛЬЦХЛЛЛЛТХЭ - ТАРИА “Намрын өнгө тосон шаргал Нараан дагаад 8лтан шаргал Тал хөндий тосон шаргал Тариа будаа алтан шаргал! “Нов ногоон өнгөтэй байлаа “,Намар болохоор тариа будаа Тосон шаргал намрын өнгө Тариа будааны шим билээ. Алтан шаргал намрын өнгө Арвай буудайн ааг билээ. Хурын ус газрын шим Намар болохоор тариа будаа 9999999999999099999999 1РҮ: 11372711) ч АС, БУДАА " Хавар соёолохдоо тариа будаа Нараа дагаад шаргал боллоо. “Намрын ажил -- тариа будаа! Бидний ажил -- тариа будаа Алтан памар -- тариа будаа! Арвин тал”-- тариа будаа! Хурмастын нар хөдөлмөр зүтсэлээй Нараа дагаад шаргал болдоог! Намрын ажил-- тариа будаа! Бидний ажил -- тарна будаа Алтан нам38р -- тарна будаа! “дуган -5тарид будаа 42880482 э 3 2 ХЭ “Х ухвлдтарый ЗЭВ ит Уолголын Їїйонеэнин баягу УлА. гын Тов доклөлїйн бснин: 27 дахь жилдээ Ї 1971 оны наймдугаар сарын 25. ї ЛХАГВА Үнэ 10 нө НАМРЫН АЖИЛ БАГАЧУУДЫН БАЯР Найртай сайхан зуны улирал шув тарч алтан намрын сар гарлаа. Намар энэ бол их ажлын улирлаа! Намрын ажилд пионер багачууд ах өгч нартай гаа мөр зэрэгцэй ажилладаг сайхан уламжлалтай билээ, Эх ороп даяар хадяан авах нх ажил ид өрнөж байгаа энэ үед аав ээж, ах эгч нартаа туслах эрхэм нэгэн үүрэг сурагч бүхэнд бий, Саяхан манай со: яннны газар хот хөдөөгийн хоёр хүүх- дээс захидал ирсэн юм. Говь хангайн хоёр хүүгийн захидлыг уншихад нэн сонин! -- Би Дорцоговь аймгийн Алтан ширээ сумын дунд сургуулийн 5 ду гаар ангид сурдаг. Амралтынкаа эх- ний саруудад хонь хариуллаа. Бас таа на мангир түүлээ, зурам агналаа. бу ны даалгавраа биелүүллээ. Гэтэл сая хан манай бригадынхан хадланд га- рах болж би ч ахтайгаа хамт хадланд явав. Хадлацчид «Хадан цагаан» гэ дэг сайхан өвстэй газар бууж, ах нар маань хэдхэн өдрийн дотор өчнөөп ик өвс хадав. Би бухал хийж сурлаа. Одоо өвс нуруулдан бухалн чирж бай на. Өдөрт 150 бухал чирдэг гэн: бяд хан хүү Төмөрсүх бичжээ. Арван гур ван настай хүүд багадахааргүй ах:- заа! Төмөрсүх шиг мянга мянган хүү хэд хадлангийн талбайд ансилааж бай на. В Амаржаргал энэ жил 8 дугаар ал ид орно, Тэрээр хувьсгалын: өлгий энгэ нутгийн хүүхэд юм. 7Кин бү- хэн хадлангийн ажилд Мунэээ- уламжлалтай гэнэ. Энэ жин тэдн бригад залуучуудын хадлангийн меха, никжсан салаа байгуулж, хадланч хүү, тракторын чиргүүл машин дээр суу" жээ. Энэ тухайгаа баярласан сэтгэ- лээсээ тэр хүү: | 1 ) --| Би 8 сарын 24 хүртэл эндээ ажиллана. Трактор косиякоор өвө хадна гэдэг чинь талын өвсийг өдөрт нь я буулгачих юм. Мөн ч гоёо! Би бас трактор жолоодож сурч байна. Наймдугаар ангиа төгсөөд хөдөө ан ахуйн техник мэргэжлийн сургуульд суралцана, Тракторчин болно. Бямба, цогт гуай шиг хөдөлмөрийч баатар болно, тэж бичжээ, Хадлан тарианы ажилд |МХЗЭ. ийн гишүүд залуучууд, пионер сураг чид жил бүр хошуучлан оролцдог сай хан уламжлалтай бөгөөд энэ нь 1971 опы хувьд МХЗЭ-ийн түүхт тавин жи лийн.ой угтсан үндсэн том ажил болнс байна. : "Гийм ч учраас энэ ажилд манай орны ерөнхий боловсролын олон зуун сургуулнуд, нх дээд тусгай мэргэн лийп дунд сургуулийн сурагч оюут- нуудыг энэ ажилд.бүрэн оролцуулах, нь зүйтэй гэж: МАХН-ын Төв Хороо ноос заажээ. Намынхаа заалт, эвлэ лийн уриагаар”багачууд та нар хад. лан тарианы талбарт хэдкөн хопогийн дараа очиж ажиллах болно. . Багачууд бүхэн зарнан талбарт бай дам амжилт гаргаж, /МХЗЭ-ийнхээ 50 жилийн ойдоо хөдөлмөр сурлагын амжилтаараа бэлэг. барьцсаая. У ИХ ХУРАЛ 1926-Х-11-186 Тус их хуралд 5010 гишүүдийг төлөөлсөн 159 төлөөлөгч үүнээс 31 эмэгтэй оролцжээ, п Хэлэлцсэн асуудал: --Эвлэлийн Төв Хорооны тайлан -- Эдийн засгийн тухай, --Эвлэлийн зохион байгуулалтын асуудал --Эвлэлийн суртлын хэрэг » --Пиотер, багачуудын хэрэг хэр- хэн хөгжиж байгаа тухай --Эвлэдийн мөрийн. хөтөлбөр ба дүрмийн тухай, з-ТШалган байцаах комиссын илт” гэл , - Аймгуудын эвлэлийн хороодын илтгэл --Эдийн засгийп үндсэн бодлого, үүнд тус эвлэлээс хэрхэн зохих тухай, -Эвлэлийн удирдах байгууллагуу дыг сонгох оролцвол Тус улсыг капиталист биш хөгяс лийп замаар хөгжүүлэхийн тулд на- маас тавьсан эдийн засгийн бодлогыг сайшаан дэмжиж, энэ хэрэг үйлсэд идэвхтэй оролцохыг эвлэлийн бүх байгууллага, тишүүдэд даалгаад,. /лс ардын аж ахуйн гол салбар-мал аж ахуйг аль болохоор хөгжүүлэх, түүнд боловсон арга ажиллагааг нэвт рүүлж эхлэхэд знгийн залуучуудал, үлгэр дууриал үзүүлэн манлайлахыг эвлэлийн гишүүдэд тус их хурлаас үүрэг болгосон байпа. МХЗЭ-ийн У их хурал МАХН ба МХЗЭ-ийп харилцаа холбоо улам сайжирч байгааг онцлон тэмдэглээд ардын.-намын хойчийг залгамжлагч нь залуучуудын эвлэл моп болохоор намынхаа бодлогыг тууштай хам- гаалж, намын удирдлагыг шууд ХҮ: лээн авч байхын чухлыг онцлон 344в. Мон эвлэлийн ажлыг идэвхжүүлэн, түүний эгизэг тэргүүний залуучуу” даар өргөтгөх, зэрэг чухал шийдвВЭ- рүүд гаргав. Их хурлаас Төв Хороог 23 гишүүн, З3 орлогч, шалган байцаах комиссыг 5 гишүүн, 1 орлогчтойгоор сонгон байгуулжээ. УГ ИХ ХУРАЛ 1927-Х-86-18 Энэ их хуралд 6507 гишүүдийг төлөөлсөн 140 төлөөлөгчид оролц- жээ, Хэлэлцсэн асуудал: --Гадаад дотоод байдлын тухай --Төв Хорооны тайлан илтгэл, -4Эвлэлийн зохион байгуулах хэр гийн тухай, -- Эвлэлийн шалган байцаах комис сын илтгэл, төө МХЗЭ-ИЙН ИХ ХУРЛУУД --Пионер, багачуудын холбооцы төв товчооны илтгэл, .- -ОАж ахуйн бодлогын тухай, -Эвлэлийн Төв Хороо, байцаах төв комиссыг сонгох, 1927 оны 9-10 дугаар сард хуралд сан намын У1 их хурлын шийДВэрийг гсчлон биелүүлэхэд бүх хүчин чад- лаа дайчлан оролцохыг 1108: хур- лаас эвлэлийн пийт байгууллагын омпө гол үүрэг болгожээ. шалган Бүх дэлхийн эв хамт залуучуудын интернациопалтай бичгээр болон биеэр харилцах харилцааг улам бэх- жүүлэх ЗХУ-ын эв хамт залуучуу- дын эвлэлийн ажилтай танилцаж, холбоо харилцаагаа гүнзгийрүүлэн бэхжүүлэхийг их хурлаас онцлон заав. Үүний урьд батлагдсан эвлэ- лийн түр мөрийн хөтөлбөр, дүрмийг ёсоор дагаж явуулахын зэрэгцээ орон нутгийн эвлэлийн үүр, хороо- дын хурлаар хэлэлцүүлж, тэдний санал хүсэлт авахыг их хурлаас Төв Хороонд даалгасан байна. ХИЧЭЭЛИЙН “ХАЯАНД Хэдхэн хоногийп дараа 1971-1972 оны хичээлийн шинэ жил эхэлнэ. Манай орны сургуулиудын ,олой арван мянган пионер сурагчид зуны дэлгэр сайхан цагийн тавтай амрал- таа эдлээд сургуулийнхаа зүг хүл- гийн жолоог залж, хичээлийн ном, хэ- рэглэл, дүрэмт хувцсаа бэлтгэж, ижилдэн дассан эрдмийн өлгий энх- рий хайрт сургуулийнхаа алтан бос- тыг алхах цаг ойртлоо. Манай пионер сурагчид дэлгэр сай хан эх орныхоо өнцөг булан бүрт хөг жил цэнгэлтэй амарч, аав ээж ах эгч нарынхаа ажилд туслах, хөдөө аж ахуйн нэгдэл, сангийн аж ахуйд Ча- далдаа таарсан ажил хийж, зарим нь хөдөлмөр зусланд ажиллаж амарч, бас зарим нь пионерийн зусланд Зу- таатай сайхан амарч нэг хэсэг нь ЗХУ болон ардын ардчилсан орны пионе- рийн зусланд амарцгааж баяр хөвөр- тэй ирцгээж байна. Зарим нь хөдөө нутагт очиж хонь, хурга хариулж, ноос үс авч, мал сааж, даага сургаж, сүү цагаан идээ боловсруулж амьдралын нарийн ши- рийн сонирхолтой ажлуудтай учран. танилцаж, байгаль, гоо зүйн талаар шинэ шинэ мэдлэгтэй болж оюун ухааны ядаргаагаа гаргаж их хүч таргыг биедээ шингээж улам ч хий- морь сэргэлэн байна. , Пнонер сурагчид өөрсдийн сурч мэдсэн зүйлээ хөдөө НД түгээж дуу. хөгжим, шүлэг бүжгийн уран авьяасаа сонирхуулап үеийн нөхөддөө зааж сургаж, тэдпээс ч мөн сурч соёлжих үүргээ нэр төртэй бие- лүүлжс сургуулийнхаа найз нөхдөд шинэ сонин. ихтэй ирж байна. Зуны даалгавар ганзага дүүрэн ШИНЭ ЖИЛ ИРЛЭЭ Хэдхэн сарын өмнө энхрий хайрт МАХН-даа тайлангаа амжилттай өр- гөсөн.билээ. Одоо МАХН-ын 16 их хурлын түүхт шийдвэрийн дагуу их ажлын гарааны апхны жилийн хонх- ны дууг сонсоно. ( МАХН-ын 16 дугаар их хурлаас баталсан. Ү таван лийн төлөвлө- гөөнд ерөнхий боловсролын сургуу- лийн сурагчдын тоог 17 хувиар нэмэг дүүлэн, 270. мянгад хүргэж, улсын хөрөнгө оруулалтаар ерөнхий боловс ролын сургуулийн 45-50 мянган суу далтай хичээлийн байр, улс хоршоол лын байгууллагын хөрөнгө оруулал- таар 10 мянгаас доошгүй ортой до- туур байр барьж, шинэ тавап жилд бүх сумын 80 хувийг бүрэн бус дунд сургуультай болгож, сургуу- лийн материаллаг баазыг улам бэх- жүүлэн, сурагчдын сурлага, сахил- га бат, ёс суртахууны өндөржүүлэхийн чухлыг онцлон 3а8- сан эрхэм зорилтуудыг хэрэгжүүлж эхлэх анхны хичээлийн шинэ жилдээ манай ппонер сурагчид баяр баясга-(| лантай бэлтгэж байна. Тавтай сайхан амралт, нямбай сайп бэлтгэл бол сурагч хүний жилттай сурахын нэгэн чухал нөхцөл байдаг болохоор сурагч бүхэн энэ хи- чээлийн жилд хэд дугаар ангид орж, ямар ямар хичээл үзэхээ сайн мэдэж түүнд холбогдох бүх бэлтгэлээ нНа- рийн сайн халгасап байх хэрэгтэй. Суртуульд сайн сурч хүмүүжих бүх бололцоогоор хангагдсан пионер сурагчид нам, эх орон, ард түмнийхээ хайр халамжийг чамбай сайн сурлага. боловсронгуй с” хүмүүжлээр хариулж хөдөлмөрч хи- чээнгүй иргэд болон өсч ториихыг хи чээх ёстой билээ. Бидний ахмад үеийн хийж бүтэз- сэн сайн сайхан бүхнийг өвлөн авч, санаж мөрөөдсөн бүхнийг нь «хийж гүйцээх хувь тавилантай залуу хойч үе бол өсвөрийн пионер сурагчид та нар билээ. 5 Хайрт пнонер сурагчид аа! . Энхрий хайрт МАХН-ынхаа үйл хэ рэгт хэзээд үнэнч байхын нэгэн жи | шээ бол онц сайн сурч цэвэр ариун ёс суртахууныг зэмших үйлс мөн гэдгийг хэзээ ч мартаж Төрөлх сургууль чинь хамаг бэлт- гэлээ хийж гүйцээд та нарыг хүсэй хүлээж байна. : Хичээл эхлээд хоёрхон сар болсны дараа МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 жа П.РЭНЖИН хүмүүжлийг | ам-| | бүрд ерөнхий боловсролын манай 1 | Э-ийн 50 жилийн ОРОС АХЫН ТУСЫГ ОРЧЛОНД БИД ЦӨМӨӨРӨӨ » МАХН-ЫН ХУР ИХ АМЬДРАЛД тэмдэглэл Уудам эх Орны минь өнцөг булан 3 сургуу- лиудын хичээлийн шинэ жилийн бэлт гэл ажил амжилттай явагдаж дуу- саад анхны хонхны дуу хүлээж, бай- на. Саяхан би Дорнод аймгийн Эрээн | цавын САА-н 8 жилийн дунд сургуу- лийн захирал С. Дашиямтай уулзаж | шинэ хичээлийн жилийн бэлтгэл аж- | лын талаар сурвалжилсан юм. Захирал ярихдаа: Намынхаа их хурлын шийдвэрийг харэ. үүлэх, Ардын хувьсгал, МХЗ таар угтахын тулд манай сургуулийн багш сурагчид энэ зуныхаа амрал- | таар нилээд зүйлийг хийж гүйцэтгэ- лээ. Хаврын шалгалт дуусмагц засва- рын ажилд орж сургуулийн бүх анги танхим, коридоры: багш сурагчид, эцэг эхийн туслалцаатайгаар хуга- сургуулийн бэлтгэх 4360 куб арч САА-н хоньчин хам хонь хяргалаа. ҮҮРД МӨНХӨӨР НАЙРАМДАНА ХУРЛЫН ойг өндөр амжил-, цаанд нь засварлаж дуусгалаа. Мөн метр модыг өөрсдийн хүчээр газар дээр сурагчдын .хоёр Бухаа, отов нарын суурь дээр хонь д оролцож бүгд 2000 ша зэрх бүх ажлуу- БАГА ЧУУД БИД МАРТАХГҮЙ , Гэрэл зургийг С.ЛУВСАНШАГДАР ший ХИЧЭЭЛ ЭХЛЭХЭД БЭЛЭН. дад багш С. Баатар, Б. Ичинхорлоо, ЇК.. Лхамжав, М. ХЭНэх: сурагч 5 Сапжааням, Т. Төмөрбаатар, Я» Доржсүхбаатар, /О. Амгаланбаяр нар бусдаасаа онц идэвхтэй ажиллан ажлыг чанартай хийж түргэн дууста- хад их үүрэг гүйцэтгэж байлаа. Энэ жил 1 дүгээр ангид шинээр орох хамгийн залуу сурагчид маань бүрэй бүртгэгдсэн ба манай сурагчид 398. ныхаа амралтыг зугаатай сайхан ӨВ” гөрөөгөөд шинэ хичээлийн килл2э ороход бэлэн боллоо гэв. Н., МӨНХЖАРГАЛ «1ВН» «Пионерская правда» сопин өдөр бүр, «ТВН» гэж гарчигласан олон захиа хүлээж авдаг. «ТВН» гэж юу тэсэн үг вэ? Нэг захидлыг задлаад Ч үзье. Балтийн тэнгисийн эрэгт орш- дог Налининград хотын хүүхдүүд загас дугаарладаг автомат байгууламжийн шугам зураг, гэрэл зургийг ирүүл- жээ. Тэд нэг удаа тэнгисийн боом- тод аялал зохиов. Бид май загас ду- таарлаж байхыг үзээд «хөдөлмөрийг нь хөнгөвчлөх санаа төрсөн юм. Одоо тэдний зураг төслөөр жинхэнэ машин хийхийн тулд хийсэн бүтээ- лийг судалж байна. Украины Краматорск хотоос ирсэн захидалд, өсвөрийн техникчид НовоО- нраматорскийн машины заводын ич- гер, техникийн ажилчидтай нНө- ХӨрлөдөг тухайгаа бичжээ. Үйлдвэ- рийн зохион бүтээгчид шинэ маши- ны зураг төсөл зохиов. Түүнийг бү: тээхэд их хугацаа хэрэгтэй байлаа. Гэтэл зохион бүтээгчид тэр маши- наа харахсан гэж яарч байлаа. Тэ- гээд тэд, өсвөрийн техникчдэд уг машины загвар хийхийг хүсчээ. Хүүх дүүд дуртай зөвшөөрч шинэ маши- : ны загвар хийв. “Зарим зангилгааг 1 эвтэй сайн хийж болмоор санагджээ. 4 -- танай сайхан оронд ирэхээсээ їӨ монголын тухай доляхийд хувьс- гал ялсан хоёрдох орон гэхээс цааш гүй байж билээ. 1 | Манай ардын үлгэрийн баатар Фү-Занг шиг морь унаад өргөн уудам талаар хүслээ ханатал давхих юмсан гэж би боддог байж билээ. Надад энэ хүслээ биелүүлэх сайхан завшаан тохиолдож, би монголын сайхан оронд ирж амрах болов, Олон хоно- гийн урт аянд алжаасан бидний Хэ- дэн пионерүүд галт тэрэгнийхээ цон- хоор улаан бүчтэнүүдийг харзад сэт- гэл үнэхээр догдолсон, Зэвсэг барьж тэмцэгч биднийг цэ- цэг барин баяр хөөртэй угтсан мон- тол найз нар маань бидний сэтгэл зүрхэнд үүрд хадгалагдан үлдлээ. Олон улсын пионерийн Сэлбэ зус- "ланд улс түмний олон найзуудтайгаа танилцаж хаягаа солилцож, бүжиг, ДУУ, ер нь юу мэддэгээ харилцан зааж өгч, ёстой л нэгэн халуун ам бүл болцгоосон билээ. хахах дООООС ох Ё---- ий аж ЭЖь... Ингээд зохион бүтээгчид зураг төсөл дөө засвар оруулав. Жинхэнэ машин бүтээсэн хойно инженерүүд «Энэ машин хийхэд та парып хөдөлмөр орсон» гэж хэлээд баяр хүргэжээ. «ТВН» гэдэг маань «Бүтээ, зохио, турш!» гэсэн Бүх Холбоотын хүүх- дийн техникийн бүтээлийн эчнээ үзэс гэлэнгийн урина юм. Энэ үзэсгэлэнг зөвлөлтийн пионер багачуудын нх баяр Бүх Холбоотын В. И. Лениний Мэрэмжит пионерийн байгууллагын 50 жилийн ойд зориулан байгуулж байгаа юм. Д : Үзэсгэлэнгийн үзмэр нь «Пионер- ская правда» сонины хуудсанд нийт- лэгддэг юм. Бид сониндоо интоороос яс салгах автомат, аян замд, санс- рын хөлөгт ч авч явж болох шүд эмчлэх машин, ханан дотор байгаа цахилгаан дамжуулагчид гарсан гаж- тийг илрүүлж чадах багажны тухай нэл лжжлжуа 20 5ИР бар бүрт бу? бррт 796 596? 9888 740 706 708 ОЧИН “СЭТГЭЛИЙН ҮГ Би олон монгол найзуудтай бояж тэднээсээ нх зүйл сурлаа. Монгол найзууд маань маш элэгсэг дотно ту- сархаг хичээнгүй нөхөд юм. Ялангуяа Улаанбаатар хотын 17 дугаар сургуулийн Ш. Батцэнгэл, мөн 1 дүгээр сургуулийн 7-гийн «А» ангийн Т. Тунгалагсайхан нартан би “дотно үерхлээ. Миний хүсэл биелэгдэж би морь унаж давхиж үзлээ. Халуун сэтгэлт дотно үерхсэн монгол андууд минь баяртай! Та бүхэнд ажил сурласын их амжилт хүсэн ерөөгч БНӨВУ-ын Чөлөөлөх пионеүүдийл байгуулла- гын төлөөлөгч пионер ВҮЙ: ТХАНГ ДАНГ, 4 ч «. . Монголын сайхан оронд амарч олон найз нөхөдтэй болох завшаан тохнолдсонд би үргэлж баяртай яв- даг юм. Монгол орон баян тенсаг, хүн ард нь шулуун шударга, ёсч ариун, тусар хаг зочломтгой -эж би олонтаа сонсч, “ухах, хөрс сийрүүлэх, ургац хураах бичив. Эдгээрийг хэвлэгдмэгц Л БУУ раг төслий нь явуулаач гэсэн захид лууд тасардаггүй юм. «Моделист-конструктор» сэтгүүл тэдгээрийг мөдхөн нийтэлнэ. Захид: лын мөрөөр бид сурвалжлах ажлайр томилогддог. Саяхан би нэг захид-Ё лын мөрөөр Уралд оршдог Пермск4 муж орлоо. Нэг тосгоны ногооны ха- шаанд сургуулийн хүүхдүүд төмс, байцаа, шар лууван тарьжээ. Газарф ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАНГААР. ХӨГЖИЛТЭЙ САЙХАН 8: (тэмдэглэл) 5 Батсүмбэр нутагт ёстой л хөвчийн зун | болжээ. Уул, ус байгалийл гайхамшиг хү ний сэтгэл татахаар жигдхэп тэндэх пут гийн зуны үзэсгэлэнг үгээр илэрхийлэхэд бэрхээ, Үзэсгэлэнт Сөгпөгөрийн амнаа ор бүх л ажлыг гараар хийдэг. Өсвө- рийн. механнзаторууд энэ бүх ажил- лагааг машинаар хийх арга сүвэгч- лэв. Одоо ногооны талбайд бяцхан трактор, механикжсан анжис, ха- гЫҮ Зэрихээж” 6 дугаар дунд сургуу» дуур ажилладаг боллоо. Новоси- ".! ХӨДөлмөр зуслалгаар саяхан бид- бирск хотын хүүхдүүд «цахилгаан "ИЙГ очиход байгалийн. сайханд, хөдөл мөрийн «бүтээл гаргаж ,цэлгэлтэй амарч буй олон охид хөвгүүдтэй учирсан юм/ 1Кил бүр нарийн ногооны арвин ургац ав даг энэ сургуулийн ажилсаг хамт олон их ойн жил ирмүүн амжилт бүтээлтэй байна. Хөдөлмөр зуслангийн захирлаар хоёр дахь жилдээ ажиллаж” буй залуу багш Рэнцэнтэй уулзахад: 3 Энэ жил ажил урагштай байна, Хөрс боловсруулалт сайн хийж тарилтын бэлтгэл хангагдсан болохоор “ХАврын тарпалалтаа агро-техникийп графинт ху» гацаанд нь чанартай хийж дууслаа, Одоо хоёрдугаар зэрлэг зулгаалтанд ажиллаж байна. шалгагч» бүтээжээ. Бүдүүн, нарийн хиам үйлдвэрлэдэг газарт мах бэлэн бүтээгдэхүүн болтлоо олон арван тө- мор механизм дамждаг учир ма- шиндсан маханд төмрийн хугархай дайралддаг. Ийм учраас багачууд дамжлага дээр байрлуулж төмрийн хугархайг олдог багаж зохион бү- тээжээ. Багаж төмрийн хугархай ол- могц автомат удирдлагын аппара- танд гэрэл асч хонх дуугарна. Хэрэв төмрийн хэлтэрхийг даруйхан зай- луулахгүй бол дамжлага зогсдог ажээ. Өөрсдөө зохион. бүтээж чадахгүй хүүхдүүдэд зориулж бид өөрсдөө хийж сурах хялбар даалгавар өгдөгд юм. Энэ жид манайх талбайн хэмжээ нэ Хүүхдүүд ээ! Та нар манай тех-Ё никийн бүтээлийн үзэсгэлэнд бүтээ-ф лээ тавихыг хүсвэл өөрсдийн зохио-й сон зураг төсөл, хийсэн зүйлээ ма- най сонины газарт илгээгээрэй. : СССР. т. Москва. А--30, улица Сушевская, дом 2 21, Реданция газеты «Пионерская правда», Хаягийнхаа төгсгөлд «ТВН» гэж бичихээ бүү мартаарай! АНДРЕЙ ИВАХНОВ (Манайд зочилсон «Пионерская правда» сонины тусгай сур- валжлагч) Манай хаяг: мэгдүүлж 20-га газар төрөд бүрийн на- рийн ногоо тарьсан. Энэ ээлжинд 9, 10 дугаар ангийнхан ажиллаж байгаа охоор дадлага сай- тай хүүхдүүд байгаа юм. Одоо 6 багш тай 6 бригад болон ажиллаж байна. То- гоо багштай 10-ын «А» ангийн бригад маш сайн ажиллаж байна. Сайн хүүх- дүүд гэвэл олон. Сайны дотор сайн бай- даг болохоор 10--ын «А» ангийн Цогтгэ рэл, Зоригт, Энхтуяа, 10--ын «Бэ» ан- гийн Цэрэнлхүндэв, Цогт, Навчаа нарын олон сурагчид бусдьжаа манлайлж явна- САА-н агрономчид, ялангуяа Сөгнө- гөрийн бригадын ногоочид тэр дотроо хөдөлмөрийн баатар Долгор гуай бидний! ажилд мэргэжлийн байнгын туслалцаа үзүүлдэг, болохоор бидэнд мэдэхгүй чадахгуй зүйл гардаггүй їом. Хүүхдүүд газар тариалангийн нарийн 7 Г чадамгай эзэмшиж байна. Энэ жил ар “бүрэн найдвартай, Соёо : гав, Хүүхдүүд аж уншиж байсан юм. Манай Вьетнам ардын зүйр үгэнд «Зуун удаа сонссо- ноос нэг удаа л сайтар харсан нь дээр» гэдэг. Би чихээр сонсч байс- ныгаа нүдээр үзээд сэтгэл яахан, догдлохгүй байх билээ. Ялангуяа манай хойгийн ард түм- Ний тэмцлиИй: ДЭМЖИЖ МОНГОЛ-ЗӨВЛӨЛ тийн залуучууд хамтран хийсэн «38- луучууд империализмыг илчилж бай- на» гэсэн цуглаан америкийн түрэм- гийлэгчдийн үнэн нүүр царай, үйл- дэж буй ялт хэргийг нь илчилж бүр- нээ чадлаа гэж пионер бид үзэж бай- на. : Монгол андуудынхаа зааж өгсөн олон сайхан дууг дуулж чаддаг бол- сон, «Монгол түмэн өмөөрч байна», «Туждаа хамт явах юмсан», «Гайх- маараа», «Дөрвөн цагийн тал», «Хөдөө, нутаг» гэх мэт нийт долоон дуу сайн сурлаа. : Анд монгол пионерүүддээ сурлагын амжилт хүсье. БНАВУ-ын Хо-Шн-Миний Нэрэм жит Пионерийн Байгууллагын төлөө лөгч Ханой хотын У сургуулийн пной нер НГУЕН ДИНГ ДАН ажил / МИНИЙ НУТГИЙН ЗУН дээр син шиг 28 Номнушамын С215-5-0126-1 2053 : га Номмунизмын төрөл Н Д над 1-. Жисэх озон” Ё үдэшлэг зохиож, уул хадаар аялж тав Алаг цэцэг Ашнл хөдөлмөрт Манай орон Бүгд баяртай. сайхан анийлин! Бидэн юл Навч ногоогоо Хөгшин залуугүй 5 Сааралгүй урагшаа 3ь байна. Зуслангийн “сун Хөрсөндөө жигдрүүлээд Бүгдийг дуудаад Эс динвэх чалалнн, 5 үрлэээлтэрг Балж” нээ Өр, Ён ургац авдаг энэ Миний нутгийн Миний нутгийн 45 БУэрэтчуны ядан өнгөрсөн жил улсад тэр Зун гоёхон. Зун бахтай. Тунгалаг нар шиг Хөдөлмөр тэмцлийн байр ззэлсэн сайхан амжилтаа улам Арвин їинмт Алсын тэртээ 2 Манай нам. Амжилт гаргаад МХЗЭ--ийн их ойдоо бэлэг 1- ал сүргээ Жаргалын дуу Цөм золбоотой. рихаар шамдан ажиллаж баняа. Тэдип Өлгийдээ бэлчзэрлүүлээд Цуурнатуулж висгээд Ард, түмнээ. 9 биелэх нь дамжиггүй билээ. мээн нутгийн Миний н 1 2 Ивээгээд алтай 22232202 “ярж Ё"Э “Л. БАТСҮХ ун сайхан. Зун хөгжилтэй, Л! ан ЄС.-С. ё 2 Ё говийн» зосгүЛЫ хэ ж Базсүмбэрийн САА-- 24 - хорооны нарийн бичгийн дарга) ї тазухарсст хотын чэр үдэшшйс үнэ. хээр мартах аргагүй. Энэ өдөр болн 19Т1:оны ҮН! барын 4 байлаа. Эпо өдрийн 18 цагт Дэлхийн ардчилсан залуучуудын холбоо, СИМЕА-гийн газраас жил бүр зохион явуулдаг Ояон улсын пиопер сурагчдын хөн- гөн атлетикийп «найрамдан» 4 тө- рөлтийн ХҮ тэмцээний хаалтын ажиллагаа Бухарест хотын пионв- рийн ордны зуны театрт эхэллээ Зуны театрт Румыний олон мян- гай. пионер. сурагчид хүрэлцэн ирис суудлаа эзэлсэн байлаа. Тэмцээний дүнгийн - хурлыг уг тэмцээний зо- хион байгуулах хорооны дарга, БН СРУ-ын үндэсний пиоперийн зөвлө- лийн дарга Виргилю Радулиан нээж, амжилттай оролцсон нийт тамирчдад баяр хүргэсний дээр монголын та- мирчдад опцлон баяр хүргэн: «СИМЕА-гийн хүндэт цомыг Монго- лын төлөөлөгдөд гардан өгөхийг зөв- шөөрнө үү!»- гэхэд үзэгчид алга ни- Хөвгүүдийн гүйлт Бөмбөг шидаят | Өидрийп харайлт Уртын. харайлт Охидын гүйлт Бөмбөг шидэлт Өндрийн, хавайлт Уотын харайлт . 8-0-4-0:918-0- цээнд оролцлоо. бан бичгүүдийг төлөөлөгчид санал Тэмцээнд 10 орны 48-8-0-0-8-8-4-0-4-4-0-0-0 хословакийн баг 761 оноогоор улсад тус тус явагдах болов. 1 ө-0-в-8-8-8-8-8-8-8-8-9-8-8-8-8-8-0-9-8-8-9-8-8- 7-9-9-8-8-3-8-8-9-2-9-9-8-2-2-9-8-9-8-8-9-9-9-9-9-9-9-9-8-9-9-9-» 9Э-9-9-9-8-9-9-9-9-9-9-Э»-э-э-»-» Олон уасын ипонер сурагчдын «Найрамдал» дөрвөй төрөлтийн ХУ тэмцээн бага хурал БНСРУ-ын нийслэл үзэсгэлэнт Бухарест хотноо 9» 1971 оны ҮПсарын 26--ҮШ--2 хүртэл амжилттай явагдлаа. Тэм- 27 цээн бага хуралд ЗХУ, БНБАУ, БНАГУ, Чехословак улс, БНУАУ, БНМАУ-зэрэг ах дүү социалист орпуудаас гадна. франц, Финляндын пионерийн байгуул Бага хурал 4 өдөр үргэлжилж, мэдэгдэл, дүрэм, тангараг зэрэг 6 эрэгтэй чин бүхий 10 баг, 120 тамирчин оролцсоноос 889 оноргэор өсвөрийн Сүхбаатарчуудын (манай), баг 840 опоогоорїЇ байр Че- ТШШбайр тус тус эзлэв. 4 1,П,ДШ. байрт орсон багууд алтан мөнгө, хүрэл медаль хүртэв. СИМ- 3 БА-гийн дүрэм болоп, урд жилүүдээс оногдсон дараалал ёсоор 19Т23 онд тус тэмцээн БНМАУ-д 1978 опд БНАГУ-д 1974 онд Чехословак т0ж06:8:0-0-074 БНПАУ, БНСРУ, яагын төлөөлөгчид, тэм- ал- пэгтэй батлав. : 6 эмэгтэй бүгд 12 тамир- 1 байр 94г9-0-0-0-0-0-0-0-8 860 96... 9-8-9-9-8-8-9-8-8-9-3-8-9-8-8-8-8-т-э » » .. 22272022 жигпүүлэн., ташиж, ХҮ тэмцээнд СИМКЕА-гаас оролцсон зөвлөлтийн төлөөлөгч В. Алексеев СИМЕА-гийн хүндэт цомыг өсвөрийн Сүхбаатар- чуудын байгууллагын төлөөлөгч би- дэнд гардуулмагц социалнст төрийн маань алтан соёмбот далбаа Буха- рестын тэнгэрт алгуурхан өндөрлож, хөгжимд төрийн До эгчпиглэхэд бүх хүмүүс суудлаасаа босолс хүн- дэтгэв. Бухарестийн тэнгэрт ийнхүү Алтан соёмбот далбаагаа босголс, төрийн дууллаа эгшиглүүллээ. Юу- ны учир энэ вэ? Энэ бол манай өсвө рийн тамирчдын гавьяа. Аугаа их ялалтынхаа хагас зуун милийн ойг тэмдэглэж буй ,мартагдашгүй эцэ онд манай өсвөрийн үеийнхэн сурна га, хөдөлмөр спортын амжилтаа нам ард түмэндээ өргөсөн юмаа. Өөрийг оронд 4 төрөлтийн эчнээ уралдааны амжилттай явуулж, 100 багийн мэ, дүүлэгийг зөв сайн гаргасны учир 10 орон оролцсоноос зуун багийн оноо гоор нэгдүгээр байрт орж, багаараа, 2 дугаар байранд орж мөнгөн ме- даль хүртэж СИМЁЕА-гийн хүндэт цомыг хүртсэн юм. Энэ бол 4 чө- рөлтийн тэмцээнийг жилээс жинд амжилттай явуулж нийт хүүхдүүд эл тэмцээнд сонирхолтой болж, орол- сцох хэмжээ өссөний үр дүн юм.Гэвч нийт аймгуудад жигд биш явагдан: байга. Жишээ нь Хөвсгөл, “Булган, Дархан хот жилийн жилд сайн бэлт- гэн: байхад зарим аймаг эчнээ урал дааныг ор нэр болгон явуулж буй ! дутагдал бий, Б. Буянтогтох ахлагчтай манай хүвгүүдийн баг, 10 багийн. дотроос 1 дүгээр байрт, Д. Маннай ахлагчтай охидын баг урд жилээс аминлтаа ахиулж: багаараа 10 багийн дотроос 5 дугаар байрт орсон нь бага ам- жилт бишээ. : «Монгол Т,3 сеёк Унгар 98,8 метр Чехословак 1,79 см Румын 1 5,908 см Румын 7,6 сек Чекословак 64,14 метр Унгар 1,68 см Румын 5,61 см охид бололцоогоо бүрэн ашигласан бол үүнээс ч сайн амжилт үзүүлж болох байсан юм гэж манай турш лагатай дасгалжуулагч Г. Цэрэндори: харамсан ярьж байлаа. дахад Энхтүшюшин, Наранбаатар, От» гонбаяр нар байлаа. Өндрийн харайлтад, Зөвлөлт, Че- хословакийн хүүхдүүд тун сайн,Хойт дэвжээнд 5 хүүхэд үлдэхэд манай Буянтогтох, Баасандорж хоёр байв, Сүүлчийн хоёрт Чехословакийн өн дөр хүүгийн хамт Буянтогтох үлдэв. Чехословакийн Лудек Пушко 1 Мм Т9 харайн түрүүлж, . Буянтогтох 1 м 723 харайж хоёрт үлдэхэд урд дэв жээнд манай Наранбаатар ганцаа- раа үлдээд 1 м 67 см харайж байв. 8-аар ахиулав, Наранбаатар1 м 70 харайв. 1 м 78 болгов. Амжсангүй, Ингэж манай Буянтогтох, Наранбаа- тар хоёр өндрийн харайлтад 60 хүү БНСРУ-д явагдсан Олон улсын хүүхдийн «Найрамдал» тийн ХУ тэмцээнд монголын тамирчич сурагчдын үзүүлсэп амшилт 0 Нэрс 60 м гүйлт уртын өндрийн бөмбөг харайлт харайлт шидэлт Хөвгүүд : 1, Буянтогтох Б. 7,8(92 5,(1(88 1,72/96 78,49/60 3887 2. Наранбаатар Г, Тт,т|76 5,66/80 1,70/93 7Т,00/71 322 8. Баасандорж 10. Т,5/85 5,48/76 1,57/75 76,69/71 306 4. Цэвээнравдан Л, 7,4/88 5,Т7/68 1,48/65 75,78/09 3209 5. Энхтүвшин С. Т,6181 5,18/66.. 1,51/68. 78,30/708. 286 6. шинэ н. т,6161 5,17/66. 1,51/68. 66,49/56 271 ХИД 1, Маняай Д. 8,5/81 4,81/177. 1,38/68 БЭУН 266 “3. Энхцэцэг Ч 8,5/71 4,80/60. 1,235/58. 57,40/76 2659 8. Цэндмаа Д. 8,2/81 4,61/77.. 1,35/56. 41,82/47 263 4. Алтанцэцэг Г. 8,5/71 4,48/66. 1,20/52. 44,66/62.: 241 5. Нармандах Ч. 8,4/14 4,81/63. 1,30/04 40,30/45 245 6. Булган Н. 8,8:62 4,40/64 1,25/58 46,96/566 240 Манай «13 хараацай» 10 мянган р... метр өндөрт нисэж, 10 гаруй мянган километрийн алсад зорчин очиж, олон орны үе тэнгийнкэнтэйгээ, хүч сорилцож ийнхүү аман хүзүүнд орно гэдэг бол урьд жилүүдтэй хар шуулан үзэхэд бахдалтай юм. Уран даан охидын 60 метрийн гүйлтээр, эхлэв. Охид маань сэтгэлд хүрэхгүй л байлаа. Гэвч цаана нь манай хөв- гүүд бий гэж бодоход сэтгэл өегхөг байсан юм. Хөвгүүд маань гараан дээр ирлээ. Гүйлээ. Буянтогтох ба- риан дээр ирэх үес чээжээ сүртэйеэ түрж, юм. барих гэж, буй мэт урт хоёр гараа шидлэн дайрч түрүүлэхэл Т,3 гэсэн тоо самбарт гарлаа. Ин- гэж: Буянтогтох маань 60 хөвгүү- дээс тасран түрүүлж алт, Цэвээнрав дэч хоёрт орж мөнгө, Баасандорж гу равт орж хүрэл медань чус тус хүр- чэв. Хөвгүүдийн өндрийн харайлт маш их сонирхол татлаа. Энэ үес БНСРУ-д суугаа манай онц бүрэч эрхт элчин сайд Батаа гуай. болон элчин сайдын яамны ажилтпууд тэм- цээнийг сонирхохоор ирсэп: байнаа. Хойт дэвжээн дээр 80 хөвгүүн урд дэвжээнд 80 хөвгүүн зэрэг эхлэв. Хойт дэвжээнд манайхаас Буянтог- тох, Баасандорж, Цэвээнравдан, ур- хэд орсноос2--8 дугаар байрт орж, мөнгө, хүрэл медаль хүртлээ. Тэмцээн ийнхүү амжилттай бол- лоо. Эн тэмцээн олон улсын өсвөр, үеийнхний эв нэгдэл, пайрамдая. нө хөрлөлийг бэхжүүлж, спортоор ,х4- чээллүүлж, эрүүл чийрэг иргэд, боя гох зорилгоо амжилттай бОиелүүлэв, Манай «13 хараацай» 10 мянга ї8», руй км газар 10000 метр өндөрт ин сэн БНСРУ-ын нийслэл хотноо очиж социалнзмын ууган орон БНМАУ- ын өсвөр үеийнхэн хэрхэн эрүүл чийрэг өсөн торинол,, авьяас билгээ хөгжүүлж байдгийг үйл хэргээрээ, үзүүлж, Бухарестын -төнгэрт: торийч хөө далбааг мандууллаа. Хараацайнууд минь нис нис! Хамгийн өндөрт элэн халин ,нмс! Ж, ШАГДАР БУХАРЕСТ ХОТ, 10711--ҮШ 2. х НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН зөвлөл 2-3 7 3 2УУрД дөрвөн төрөл. тээсээр сэ нв ар бар 5 8в 6 нв 6 8в 6 ав 6 ав 6 8в 6 8в 6 Яв 6 ав 6 0вь , 8р6 Єв на, ” .-.й.. Энэ жил зөйхон ерөнхий болоёсролын сургуульд 242 мяшан охид,хөбїүүд сурал- цахаар цуглараад байна Манай суртуулиудын хичээлийн хас зүүн! жилийн түүхт ойн энэ 000) ардын сургуулийн алтан. босгыг 41. мянган бяцхан. хөбгүүд, 0хид анх удаагаа алхаж байна ГУРЛГЭГЭГЫЭГЧТ2Л12ХЫХХҮДХХХ ТЭ Ка 522 БОН БУХНИЙ:ЛРОЛСТАРИ:НАР НЭГРДЭГТҮН! ЛИ АН МЙЛ ХЭРГИЙН ТӨХӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН / Өнөөдөр эрдэм мэдлэгийн их бая рын өдөр, Мөнгөн хонхны ингэнэх дуун манай уудам эх орны алс дор- нот Бойрын долгно цэлэлзэх тэртээ- гээс, буурал алтайн ноён сарьдаг б4- руу” хязгаар хүртэл хот, суурин, нэг- дэл бОригадын төв бүрт гоёлын хувц саа өмсч шинэхэн пом, дэвтэр тэр- гүүтнээ зэхэж улаан бүчээ уяхан ёалхинд намируулсан пионер, су- рагчид цөмөөрөө баяр хөөр болсоор - «ургуулна. зорьж байна. Өнөөдөр эх орон, ард түмэн, аав, ээж чинь ирээдүйн баатрууд, барилгачид уурхайчид, багш, сурган хүмүүжүү- лэгчид, эрдэмтэд, яруу найрагчид, сансрыг эзэмшигчид, яруу алдарт м болох та нарыгаа ардын сургууль руу үдэн мордуулж байна. Энэ зун-мапай пиопер, сурагчид, баатарчууд, амралтаа тавтай сайхан өнгөрөөлөө, Та нарын амралтын хугацаанд манай пионерийн байгуул лагын түүхэнд тэмдэглэгдэх Өлоп чухал үйл явдал боллоо. Олон ул. сын ерөнхий боловсролын сург: лийн пиопер сурагчдын дөрвөн төрөл тийн. «Найрамдал» тэмцээний ХУ шигшээ тоглолтод манай 12 инонер, сурагчид оролцож пийлбэр дүнгээр лчид Ч байранд өрж багаараа мөнгөн мє-. даль хүртэв. Бас Нарис хотод болсон өлөн ул- чав пионерүүдийн урлагийн. нөхөр- сөг уулзалт наадамд манай 4 птюнер амжилттай орөлцжээ. Энэ зун мапай пионерийн зусланд ЭХУ болон бусад социалист орны олон арван пионерүүд тавтай сайха! эмарцгааж, манай олон арван ни9- нерүүд ах дүү социалист орны өю- нерийн зусланд айлчиллаа. Зуныхаа амралтаар хөдөлмөр-ам- ралтын зуслан, нэгдэл, сангийн аж ахуй, үйлдвэр барилга дээр. олон мянган пионер сурагчид ажиллаж сурлага, хөдөлмөрийг хослуулан их зүйлийг бүтээв. Нам, засгаас өсвөрийн үеийнхний төлөө байнга анхаарал тавьдгийн үр, дүнд та нарын төрөлх хайрт сур: гууль чинь улам тохижлоо. 8УРГУУЛЬ 1971 оныг есдүгээр єарын 1! ЛХАГВА Мм82 (1199) Үнэ -10 мө ч Саяхан МАХН-ын Төв Хороо, Сайд нарын Зөвлөлөөс ерөнхий боловсро- лын сургуулийн системийг сайжруу- лах талаар чухал тогтоол гаргалаа. Энэ тогтоолд та нарын сурах бичиг, программыг шинжлэх ухаан, техии- кийн зүсрэнгүй хөгжлийн түвшинд ХҮ рэзүйцээр өөрчлөн ирэх жилээс сур їиштн Ннтнэ системд эрэмбэ. дараа- чай шилжихийг заасан юм. . Хайрт хүүхдүүд ээ?! Шинжлэх угаан, техникийн хувьсгал манай га- риг дээр урьд урьдаас улам хурдац- тай явагдаж, хүн төрөлхтөний. эрдэм мэдлэгийн сан-8 жил тутамд 2 да- хин их болж байна. д ХХ зууны эцсээр бүрэн дунд бо- ловсролтой болох та бүхэп байгаль, нийгмийн хөгжлийн зүй тогтоолыг сай тар мэддэг байх ёстой. , Сургалтын агуулгыг ч энэ чиглэ- лээр өөрчилж, сурах бичиг номыг чинь эрдэмтэн багш нар шинэчилэн зохиож байна. ) 3 Ирэх жил сургуульд орох нар чинь бага сургуулийг та шиг 4 жил суралцаж төгсгөхгүй жилд багтаан төгсгөх болно. дүү иар 19 | ШИНӨ ТАВАН ЖИЛД ЕРӨН ХИЙ БӨЛӨВСРОЛЫН «УР ГУУЛИЙН СУРАГЧДЫН ТООГ 17 ХУВЬ НЭМЭГДҮҮЛЖ, 2790 МЯНГАД ХҮРГЭНЭ , нам. саТс10) Үсчрдлэа (2281 267 ЯЛ: П Зул Хүүхдүүд та нар сургуулийнхаа шинэ системд шилжихэд. өөрсдийгөө сайтар бэлтгэх хэрэгт ї, Юуны өмнө эрдэм мэдлэгийн үндсийг зүгээр цээ- жилж тогтоох бус аливаа үзэгдлийг ажиглаж харьцуулан бодож сэтгэхэд сурах хэрэгтэй. Нам, ард түмэн, сур- гууль багш нар чинь та нарыг эх 9р- ныхоо үнэнч шударга иргэн болгохыг зорьж байпа. : 24 1-09:25: Эрхэм хайрт. багачууд та нартаа хичээлийн шинэ жилийн баяр хүргэе! Манай цог золбоот охид, хөвгүүд МХЗЭ-ийн -ХҮЇ хурал, Монголын пионерийн залгамжлагч Ш.чуулганыг угтсан сурлага хөдөлмөрийн «Улаан бүч» “аяндаа өнөөдөр гарч байна. Энэ аяны цувааг монголын пионерийн байгууллагын ТУ бүгд хурлаас гар- гахаар заасан билээ. : Аяныхаа хамгийн гол «эрдмийн далай» жигүүрээр дэвшүүлсэн зорил тыг зориг, тэсвэр, эв найрамдалтай суралцаж: хэрэгжүүлцэгээ6. Ж. ЦЭВЭЭНСҮРЭН (МПТЗ-ийн таргүүлэгч гишүүй СХУХ-гийн орлогч захирал) " х : МХЗЭ-ийл гавьяаны дөрвөн одон гялалзаж бай- улаан туганд “алдар даг юм. Дөрвөй одон дөрвөн янзын алдар тавьяаны замналыг туулсалнаа хүүрнэн өгүүлнэ. ..МХЗЭ байгуулагдаад аравхан жил болж байлаа. Гэвч арван жилд улс орныхоо тусгаар тогтнолыг хам- таалж, зовж зүдэрсэн ард түмэн м“аргалыг олж, золбоолог залуус хувьсгалт хэргийг үргэлжлүүлэх үйлст намынхаа дайчип туслагч болж байв. Тэд хувьсгалын зэсэргүүчүүд- гэй цаг мөч тутам тулгарч, улс орноо хөрөнгөтний бус хөгжлийн замаар хөгжүүлэхийн төлөө туйлбартай тэм цэгч болжээ. «Монголын зарц нарын өмнөөс би энэ биеэ хайрлалгүй зүтгэж, бидний дайсан, хувьсгалын эсэргүү партай оёЛАЛДРЫН: ДӨРВӨН ОДОН тэмцэхэд биеэр явж -зорьсон “зорил-вилцжээ. Тэр үеэс эхлэп МХЗЭ өн- гоо биелүүлнэ.Чи эндэх ажлаа сайп хийж байгаарай» гэж тэр үед зсэр- гүү нарт хорлогдсон нэгэн залуу нөхөртөө хэлж байжээ. Энэ дайчин эрийн хэлсэн үг тэр үсийн бүх залуу чууДын чин сэтгэлийг илэрхийлж: чадна. МХЗЭ-зэр хүмүүжсэн ийм мянга мянган залуучууд хувьсгалын үнэн хэрэгт зүтгэж хувьсгалын эсэр- гүү лам нар, Бодоо, Данзан нарыг илрүүлж, намдаа үлэмж нх тус хүр- гэсэн юм. Тэгэж хувьсгалын төлөө биеийн эрх ашгийг үл огоорон тэм- цэх нь МХЗЭ-ийп тишүүдийп ариун тангараг байжээ. Пионер баатарчууд аа! Та нарын анхны алдар гавьяаны зам”энээ. Тиймээс БНМАУ-ын засгийн газ- раас МХЗЭ-ийн арван жилийн ой гоор цэргийн гавьяаны Одон шагна- жээ. МХЗЭ намынхаа удирдлагын дор явж, феодалын хөрөнгийг хураан ядуучуудад олгож, хөдөө аж. аху ЇГ хөгжүүлэн, тариа ногоо тарих, ма- лын ноос ноолуур авах. улс, орны- тоо баялгийг аривжуулахад зүтгэж байв. Эх орноо аж үйлдвэржүүлж, залуу ажилчин анги бий болоход МХЗЭ санаачлагчдын нэг нь байлаа. Манай ууган үйлдвэр, Аж .үйлдвэ- рийн комбинат айх байгуулагдахад МХЗЭ-ийн 809 гишүүн тэнд ажил- лаж ажилчин ангийн эх үүслийг та- дөр бүтээлийн бригад санаачлан байг гуулсан нь хөдөлмөрт нэр төр болсон баатруудыг төрүүлэх уг сурвалж нь болов. Иймд 1939 оноос хөдөлмӨ- рийн гавьяаны одон МХЗЭ-ийн улаан туганд гялалзах боллоо. МХЗЭ, нам, ард түмний зүсэн бү- рийн дайсантай тэмцсэн тэмцлийн галд хатаагдаж, эйх хөдөлмөрийн үед чийрэгжин бэхжсэн юм. Японы миллитаризмыг устгах ний- тийн ариун зүйлст МАХН-ынхаа удирдлагаар МХЗЭ их ажил хийлээ. Шилдэг агт морьдоо улаан армид ил гээ нисэх онгоцны Эскадрил | бай- туулж, фронтод бэлэг хүргэхэд МХЗ Э-ийн гишүүд залуучууд оролцож явав. Эх орныхоо нэр алдрын төлөө байлдан амиа баатрын ёсоор өргөсөн Олавой, Тэгшээ, Аюуш нарын нэр манай МХЗЭ-ийн түүхэнд алтан үс: гээр бичигдсэн юм. 9 МХЗЭ-ийн-анхдугаар таван жилийн төлөвлөгөөний үед бичиг үсэг үл мЭ- дэх явдлыг устгахад тэргүүн эгнээнд явж, залуу ажилчин ангийн эгнээг улам бэхжүүлж, тариалангийн - тал- бай, сүргийн дэргэд алдраа мандуул жээ, Иймээс 1951 онд -ийн жилийн ойгоор Сүхбаатарын одон- гоор шагнагдлаа. Хөдөө аж ахуйг хоршоожуулах хэ дөлгөөн идэвхтай өрнөж, ХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд энэ хөдөлгөөнд бүх нийтээр хамрагдлаа. Түүгээр ч зогсохгүй.нэгдэл нийгмэЭ хэгжүүдэ- хэд залуучууд амь бие хайргүй хэ- дөлмөрлөв,-18-хан насандаа Сүхбал- тарын одонгоор шагнагдсан алдарт саальчин агсан Н. Цэвэлмаа шиг алдартнууд олноор төрлөө. МХЗЭ- ийн эгнээнзэс хөдөлмөрийн баатрууд төрж гарлаа 1950-аад оны үед соцпиа лист ёсоор ажиллаж амьдарч сурах хөдөлгөөнийг МХЗЭ-ийн гишүүд са- наачлан, тэр хөдөлгөөн нийт орныг хамарлаа. Атар газар эзэмших, өө- рийп орны турилын хэрэгцээг хангах гэсэн намын урнаг МХЗЭ. баяртай хүлээж авч залуус атрын зүг “майхан тай явж, майхнаа орчип үеийн орон сууц, атрын хот болгон өөрчиллөө, Ингэж МХЗЭ-ийн гишгүүд, манай за луучууд эх орондоо социалист аж ахуй байгуулах, хөдөө аж ахуйг хөг» жүүлэх, атар газар эзэмших, бэлчээ рийг усжуулах, социалист ёсоор ажиллаж «сурч аж төрөх хөдөлгөө- нийг өрнүүлж, социализмыг бүтээн байгуулагчдын . тэргүүн эгнээнд хэ- зээ ямагт явсны учир 1961 өнд Сүх баатарын өдөнгоор хоёр дахь удаа- гаа шагнагджээ. : МХЗЭ-ийн тишүүд, манай орны нийт залуучууд энэ дөрвөн одонг өөрийн энгэр дээрээ зүүсэн гэж ба- хархдаг. Маргаашийн эвлэлийн ги- шүүн та нарын энгэрт ч алдрын энэ одонгууд гялалзах болно. Шш.ЖАМЛИЙХАА ҮР ТАРИЛ Манай эх орны социалист хөдөс аж ахуйд газар тариалан нэг гол сал- бар болтлоо хөгжлөө . Тариалан бол Хүн ардыг хүнсний зүйлээр, үйлдвэрийг түүхий эдзэр хангахад чухал үүрэг түйцэтгэдэг. Тийм учраас МАХН-аас газар тариа- ланг , Хөгжүүлж түүнийг хөдөө аж ахуйн хамгийн ашиг орлоготой -сал- бар болгоход байнгын анхаарал : саар байна. Намынхаа УВАиагМХ ЗЭ-ийн илгээлтЗэр онгон зэа : гарт олон мянган залуучу! атар газар эзэмших асуудлыг Жи: тай шийдвэрлэсэн юм. Атрын уудам нутагт Угтаал, Баянцогт, Дархан, Хэрлэн, Эгүүрийн,сангийн аас ахуй- нууд шинээр байцуаагаан хөгжлөө. БНМАУ-ын баатар Алтанхүү, Сан жаа нарын зэрэг хэдэн арван хөдөл- мөрийн сайчууд атрынхны дундаас төрөв. Атар эзэмшиж эхэлсэн 1959 опоос хойш З жилийн дотор 400 мян- ган га атар газрыг шинээр эзэмшсэ- нээр манай орны тариалангийн тал- бай ихаахэн өссөн байна. Үүний зүрээр 1960 оноос ард түм нийхээ хэрэгцээт гурилыг дотооддоо хангадаг боллоо. : Манай, газар тариаланд үр тариа- рЗЭ”ж “СООГ 2 ДАХИН НЭМЭГДҮҮЛНЭ. цолнэ вл -м- ны ургамлыг голлож тариалдаг. Үр тарианд улаан буудай. арвай, овьёос. бог будаа зэрэг ургамал ордгийг хүүх дүүд та нар сайн мэднэ. Эдгээрийг дотроос улаан буудайг их хэмжээгээр тариалж байна. Улаан буудай бол бид бүхний едөр дутмын амьдралдаа хэрэглэдэг янз бүрийн зэрэг дугаа- рын. гурилыг үйлдвэрлэхэд ордог гол түүхий эд юм. : Манай газар тариалангийн ургам- луудад төмс, хүнсний ногооны олон төрлүүд нэгэн адил багтдаг. Газар та риалангийн үйлдвэрлэлд техник ихээ хэн пэвтэрлээ. Үр тарианы ургамлыг тарих, хураах, хөрсийг элдэншүүлэх бүх ажиллагааг машин техницийн хү чээр гүйцэтгэж байна. Тарналангийн үйлдвэрлэлийг явуу- лахад.МХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд, | . ө.лээ ээс» сир «эв гн» ч ар сэ айр 9 6р-о ар сар 9 аргв ар» 4р 9 арг ар» 0р гар с 4рг бу г-нв 9 6р оир 5 6ь 59) ТАРИАЛАНГИЙН НИЙТ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙГ 1975 (0):5911 ШЭНШЛ Ши дтлэээ тлүллэүйшлэлЭлциэтигаэц эг ол го шооссн 1970. ОНЫХООС 1,4--1,5 ДАХИН, ҮР ТАРИАНЫ ҮЙЛДВЭРЛЭ ЗУУОМ ЛА андилхйлли лал үлсүэлийэсчгни ил нависг ол ад эш ЛИЙГ 1975 ОНД 25 ХУВЬ,ГӨМСИЙГ 1,8 ДАХИН,ХҮНСНИЙ НО ааруул хахйнснйлоа эриний сл лаэслэнэуиввлг алан халсан алслАЛ г сол хүч болж, аварга жомбайн тракто) “рын залуур дээр сууж арвии урга- цын эзэд болцгоож байна. Газар та- рпиалангийн ажил улирлаар явагддаг. Хаврын тарпиалалтаа! 5 ургацаагхурааж дуустал-хийгддэг бүх ажил тогтоосон гтөдорхой хугацаа, аг- отехникийн: нарийн. шаардлагын Да- гуу хийгдэнэ. Тэр жил. лариаланд 30- рпулсан хөдөлмөрийн үр дүй !ь нам- рын ургац: хурааатаар гардаг, учир энэ үе бол оицгой харпуцлагатан цаг юм. Одоо эх орон даяар тариа ногоо) гоо хурааж-авах их ажил эхэлж бай- на. Энэ жилийн ургаж хураалтын ажил нь МХЗЭ-ийн яруу алдарт 50 ожилийн ой. угтсан,их . өдрүүдэд болж байгаагаараа бүр ч онц, логтой. юм. Ургац хураалтыг богино хугацаанд чанартай хийж дуусгахын МїагШл 220224 По 23-43 рөетРчурэгчрүччРэ 23 11 2 Эд нашиин төлөө тракторч кБомбайнч, оюутан, сурагч, авто тээвэрчин бүхэн өмнөө тавьсан тодорхой зорилттой оролцож. түүнийгээ биелүүлэхээр шамдаж бай- на. д Пионер сурагчид ч мөн л ийм 80- рилго эрмэлзлэл дүүрэн байгаа НЬ лавтай. Тариа ногоо хураах үеэр хүүхдүүд та нарт хийх ажил бишгүй бий. ҮтТ- с сэхлээд намар хөдөлмөрийн" БНАВУ-ЫН ҮНДЭСНИЙ БАЯРТ ТЭМЦЛИЙН ДУУГАА «Зэвсэг барин тэмцэж явсан бид- нийг цэцэг барьж угтсан монгол найз нартаа баярлалаа!» гэж хэдхэн хопо- гийн өмнө монголын сайхап оронд амарсан Вьетнамын бяцхан тиопер Нгуеп-Динг-Дай бичсэн сэтгэгдлийг манай сонин нийтэлсэн билээ. Вьетнамын баатарлаг ард түмэн найман настай балчраас наян пастай хөгшид хүртэл хүн бүхэн ийнхүү эрх чөлөө, тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэж байна. Одоогоос 26 жилийн тэртээ. 1945 онд Вьетнамын ард түмэн Францын колопчлогчдыг эх ориоосоо хөөж эрх БОНСОЛ тусгаар тогтнолоо тунхагласан билээ. Саяхан Дэлхийн Энх Тайвны Зөв- лол БНАВУ-ын үндэсний баяр тус- гаар тогтнолоо зарласан есдүгээр са- рын хоёрны өдрийг өргөвөөр Фслоп тэмдэглэхийг уриалсан захидлыг 100 орны энх тайвны хороодод. илгээсэн юм, Тэмцэгч Вьетнамын ард энэ их баярыг монголып ард түмэн түүний залуу үе дэлхийн шударга улс түмний хамт баяр бахдалтай ёс- лон тэмдэглэж байна. Манай орон даяар Вьетнамын ард түмпий шударга тэмцлийг дэмжих 7 хоногийн ажил ид явагдаж, сурагч пнонерүүд энэ ажилд идэвхтэй орол- цож байна. Мөн саяхан Монголын ур- чуудын эвлэлийн хорооноос Вьетна- мын ард түмний үндэсний баярт зо- риулап гаргасан үзэсгэлэнг нийслэ- лийн хөдөлмөрчид пиопер сурагчид үзэж сонирхож-байна. Саяхан БНАВ У-аас тус улсад суутаа: Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд До-Нуок- Кыонг БНАВУ-ын үндэсний баяр бо- лох гэа: байгаатай холбогдуулаг хэв- лэлийн бага хурал хийлгэв. : БНАВУ-ын социалист бүтэ түмний эн бай: туулалтын замаар замнасан түүхт 26 жилийн ол ( сайд тодорхо! ба тоо баримтаар дэлгэ- рэнгүй ярив. Вьетнамын -ард түмэп 1сонсовсовсош4СОВСОВСОЖСОШСОШСОШСОНСОВСонС-н НЭГТГЭЖ БАЙНА хөдөлмөрийн пнамынхаа , жолоодло- гоор тусгаар тогтнолын хорин зур- гаан жилдээ улс ардын аж ахуй, соё- лын бүх салбарт гайхамшигт амжилт олжээ. Францын дарлалын үед Вьетнамын ард түмэп өлсгөлөн гуйланчлалд пэр вэгдэж байлаа. Зөвхөн 1945 онд хоёр сая гаруй. Вьетнамчууд өлсгө- лөнгөөр нас барж байв. Тусгаар тогт- нолоо зарласиаас хой Вьетнамын ард түмэн намынхаа удирдлагаар энэ бүх бэрхшээлийг бүрэн давж .үйлд- вэрлэлээ эрчимтэй хөгжүүлсэн юм... Ард түмний эрүүлийг хамгаалах ба соёлын түвшин өдрөөс өдөрт улам дээшилж байпа. Францын колончлогч дын үед туравхан сургуультай байсан Вьетиам орон өнөөдөр тосгон суурин бүхэн сургууль соёлын газартай болж 1970-1971 ы хичээлийн жиэ лийн. байдлаар сургуулиудад 4 сая 700 мяш хүүхэд суралцаж байпа. Их дээд сургуулиудад "6 мян гап Оюутан залуучууд суралцаж бай- гаа бөгөөд оройцесургуульд-500 мян га гаруй ажилч тариачид 7 сурал- цаж байпа.-Өлөөдрийн Вьетпам орны гурван хүн тутмаас шэг иь ямар нэг гон сургуульд сурч байна. Америкийн империалистууд 2Кене- вийн гэрээг бүдүүлгээр зөрчиж, Ввет нам оронд түрэмгий дайн өдүүлж, арав гаруй жилийп турш бузар дай- наа улам улам. шатлап өргөжүүлсээр байгаа боловч Вьетнамын баатарлаг ард түмэп эх орноо баатарлагаар хам гаалж, байна. Тэр ч байтугай дэлхийн шударга улс түмний дэмжлэгээр намын .ард түмэн харийн түрэмгий- лэгчдийг эх нутгаасаа өдрөөс өдөрт. шахап гаргаж дайны хохирлыг арил- гаж, .эх,орпоо хөгжүүлэхэд хүч чад- заааорнулж байна. 0000-2000) “-7Вьетнам түмний шударга .Т: хэзээд ялна гэдэгт монголын ард 5 мэн, хүүхэд багачууд бат итгэж, тэмц" / лийн дуугаа нэгтгэж байна. эд Жл Сонсонсовсонсонсонсо рэмд буусан тариаг хатаах, цэвэрлэх. ногоо хураах, зөөх. дугаарлаж сав- лах гээд л алийг тоочиж барах вэ? Ялангуяа тариа ногоог үрэгдэл хаяг- далгүй хураахын төлөв та нар идэвх санаачлагатай ажиллах ёстой, Үүний тулд тарна, ногоо. хаягдаж үрэгдэж болох газруудал: хаягдал үр тарна, ногоог цуглуулах ажилд та нарын тус нх, .. : Шал ї ч 5 -Ег» 2и7асонсонсо Со ЁЄСонСонбСЭ сонсовсовсовСоВСоШСОШСОВСОШСОШСОВСонСовСовСо ЭГЧ ДҮХЖСс ГУРАВ: 5 4 2 27 Л3 Л. Дулмаа, Оюунбаатар, Оюунбатгурвуул ын 2-2. хүүхдүүд. Эд 1! тавтай сай хай амарч өж байхдаа зуны даалгавраа бэлэн болгочихоод тдоо хөдөлмөрлөж : | олон нөхөд, хайрт багш нартайгаа хэгигаыА Л алжаныт шэнэ Хэн- тий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын ҮР Б.Сэндтан байнн Аа П БЭР йл НИН2: 0) Хол Ё 13 7 ” : ө8:21 1! 2 энсонсо та СӨРОЁЧОО БЯЦХАН ТУУГЧ 4 Шар: хөвийн дөрөлж хэмээн ал- даршсан ухаа хөтөл бол баруун айм туудын их хөлийн зам газар билээ Урин дулаан цагт Улаанбаатараа тарч төмөр зам, машин м хосолсО! энэ хөтөл дээр пар шингэх үес гарах Ё үнэхээр сайхан. Саяхан энэ хөтлөөр давж явахад хүнд ачаатай галт тэ- рэг уухилан өнгөрч, тариа будаа ач сан машинууд хурдална. Хөтөл дэээ за гармагц тууварчдын хэд хэдэц май хан дэрвэж харагдана, Бид нэгэ! майхан дээр очвол жижигхэн бо хүү дэлхэн бэлчсэн хонины тэндээ, хурдлан ирлээ. Майханд байгаа хоёр хүний залуувтар нь тэр хүүгийн эцэг аж. Хүүгийн аав Авирмэд аа! зац сайтай, яриа хөөрөөтэй хүн 10м Майхны дэргэд задгай галын утаа үнэрлэх хот газраас яваа бидэнд үнэ хээр таатай байлаа. Авирмэд малын дэргэд өсөж хар багаасаа мал малласан хүн зом. Тэо бээр сүүлийн 7 жил улсын бэлтгэ лийн мал туужээ, Өөрөө тэргүүний туугч, бас. хүү Батжаргалыг сайн туугч болгохоор шийджээ Хэдхэг жилийн өмнө Авирмэдийнх Батжар гал .Баттогтох гэсэп хоёр хөөрхөл хүүтэй болж, гэрийн дотор баяр бая галан авчирсан ажээ -. Ихэр хоёр хүү өсч сургуульд орж дүгээр анги төгсөв. Батжаргал мал чин болох дуртай учир ХАА-д тар 1 чэа. Баттогтох багш болох дуртай | тул дэвших ангидаа оржээ. Түүнээс хойш Батжаргал аавыгаа дагаж хоёр төгс явиа. Энэ суурийнхан малынхаа ( Тэртээ дав дахь жилээ бэлчиж яв8а мал тууж явна, хонины дэргэдээс Яв сэн» с в с эр» оньс ап» с Єньсс ЧБ со онь ос инь с үнь с Өв с-ин» 8 нв. ос Євь с Өвь сс Євь соЄв. ХиН гт Батжаргал хүү мориноо- со00 буун галын дэргэд ирж биднийг ажиглан зогсов. Бидний асуусан Батжаргал цовоо с эргэл хариулар оүр шижитхэндээ морь унах дуртай ба юм, Морь у ан сураад ирэх нН Ї зал малл хүсат тэй олс Магнай сургуульд сурал ӨСВарэТээ 2) : Дд оСУр цаж байгаад 7 дугаар анги төгсөөд мал ал ахунд тарсан Хүүхдүүд эЕлэ лийн тоё гоё медалиар шагнагдсатыг би үзээд тийм гоё медаль зүүхсэн гэж хүсдэг болсон. Ингээд л би 1 дүгээр ангиа Төгсөөд малчин боло хоор аав ээж, багш нартаа хэлсэн, Тэгээд ч би малчин болсон юм Мал туухад. хир бэрхшээлтэй вэ? гэхэд, Дуу цахилгаантай бороотой шө | нө л аймаар. Гэвч манай аав, би дэнНтай хамт яваа ах и4р ер айда! гүй. Том том хашгираад хонно мана даг. Өглөөний нарнаар босоод хонин доо явах сайх гэж Батжаргал бахтайгаар ярилаа, Өвөрхалгай айм- гийн Хужирт сумын 9 ны ард Авирмадийн хүү гүүний туугч улсын бэлтгэлийн дүйн алдарт туугч дугаар хороо ийнхүү тэр нарыгаа даган туулцаж ирэ: эрмэлзлэл аав, ах мал боло» үс ноос бүрэн авч тушаажээ. Мал нь ч тарга сайн байна ВЭЭ лын РЭ Сургуулийн хашаан дотор сурагчид жин бага үнээдээ орхиж явна гэхээс сэч хэсэг хэсгээрээ цугларч хөхүүн ярна тэл хоргодоод байсан гэж ярилаа, | дэлгэнэ. Нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуу- | -4Хөдөлмөр-амралтын зусланд ёстой лийн 47 сурагч Хэнти аймгийн Баян гое байсан. овоо Сумын “Алтан тал» нэгдлийн На -48-ЫН «А»-гийн Шүрэнцэцэг гүү рангийн бригадад очниж хөдөлмөр ам- өөр Саахыг ёстой үзүүлнэ. ралтын зусланд хөгжилтэй сайхан амар -48-ын «В»-гийн Үзмээ чинь хотоос чээ, Тэд адлан, сааль, ажлын гэсэн ! гарч үзээгүй хүүхэд мөртөө очоөд хэд гурван хэсэг болж ат ав. Ажлын хэс хэн хоноод л үнээ сааж сурсан шүү. --8-ын «А»-гийн Одсүрэн, 8-ын «Б»- гийг Энхсайхан хөёр-» ссажинад-0УСдыг гаа хошуучилсан.,, тээд л хүүхэд бүхэн дор бүрээ ярих юм ихтэй байлаа, Үзмээ охии, --Би үнээний! аЯвВ талдас саадгийг ч мэддэггүй байсан: /Мөг эмэгтэй | сурагч зургаан үнээ хариуцаас-арсан. Үнээ, ту гал хүлээн: аваад хэд хоночихоод бай- хад би аль тугал нь ямар үлээнийх Он- лээ тэдгээ ялгаж танихгүй л байв. Тэ- гээд тугалыг Эхтай нь нэ? өнгийн ТУУ- заар уяж тэмдэртавьсан. Эхлээд гар ху руу.милээд зүнээний- ямар ч зөөлхөн, хөх өөс сүү таргаж чадахгүй санг а- майг ийпхүү нэгэжхтэй нь хоёраараараа ноцолдсоор суутал ивэлгээ нь гарчикдаг байв, Гэвч өдрөөс өдөрт «ай анрсаар овоо саадаг болсон, Наашаа-гарах орой ёстой эвгүй байсан, Хорь гаруй. хоног ижил дасал болсон ОО0ДОГНОДОГ “хэөТтөн тугалууд! надтай хамт зүугширсэн ГҮ н- Хэнтий аймгийн Баян-овоо сумын єАлтан тал» бригад дээр байгуулсан хөдөлмөр, амралтын зуслан дээрээ Хөгжилтэй сай- хан амарсан нийслэлийн 14 дүгзэр сургуулийн пионер сурагчид, Сурагч Алтанцэцэг, Энхбаатар, Готов, Алтангэрэл нар хөдөлмөр, ам- ралтын зуслан дээр хэрхэн амарсан тухай ярилцаж байна, яангжсан мал угаа газар байг) Сурагчид 4000 төг рөгийн ажил Одсүрэн, Энхсайхан хоёр гавшгайлан ажиллаж бусдыгаа хє шуучилжээ. гийнхэн Саалийн бригад дээр гүү саахдаа Ц Шүрэнцэцэг, үнээ саахдаа П,. Үзмэ нар бусдаасаа тодров. Шүрэнцэцэг гүү гурийлах эмнэг байдсан гүүг ТӨдДхөл номхруулан сааж бийгсүзээд - нутгийн хүмүүс шагшиж байв: Тэд Наран Фригадын тэргүүний мал чидтай уулзалт хийж, сүүний тасаг фе мийн малчдад МАХН-ын Төв Хорооны РӨЄ"ЗТҮТСЭТТТТЕЫЭЭ 2 Японы имперналистүүдийг ллсны ГУРВАН БААТ Дорноговь аймгийн НИ куа- дэл : андахгүй зэ. 19425 онд Сайшшанд хотьткон 41. Амлохуш Д. Данзанваанчит, С: Дампил на рын мянга мянган эрэлхэг хөвгүүдээ нпоны импертпаглистүүд ээс эх орноэ өмгөөлөн хамгаалах шударга дайнд үдэж мордуулсан зюм. Тэр үед тур- ван Оаатар маатчь эх орондоо хязгаар гүй хайртай, їюэг золбоотой цэрэг эр- чүүл байлаа. Тэдний хэй нь ч баа- | тар цолын тухай зүүдлээгүй явсан биз зэ Ангидаа давших боломж олгож | арван нэгэн удаа шархдаж дайсны | орван хоёр дахь үхлийн суманд Өр- гөж эх орныхоо тусгаар тогтпол, ба- | тачуудын аз Жаргалын төлөө тэдиий ирээдүйн төлөө амь насаа өргөн барь сан хатан зоригт байлдагч -Тувсанцэ рэнгийн Аюушаар пионер сурагчид бахархдаг юм. Эрэлхэг гурван баат- гын дурсгалд зориулсан хүндэт сам Дористовпйн төвийн жи 2 т | барыг 9 ! « Дорноговь аймгийн төвийн 8. - яв нг аж еотива... ЇгВИ ЭНЭ ЖИЛ УЛСЫН ХЭМЖЭЭГЭЭР 60| МЯНГАН ТОНН ӨВС БЭЛТГЭНЭ нэгдлийн Наран хэвьса 1Х бүгд хурал, МАХН-ын ХҮ1 икх хур- лын зпийдвэрийг сурталчилж үдэшлэг зохиосол "байна, Хад ангийн. бригадын тухай дор өгүүлье, Хадлангийн оржад удтврдаж явсан С. Гомбожав багштай бяд хуазаж ярилцав. -УБид Холбоо толгой гэдэг дөрөө шүр гэм өндөр ургацтай газар арван тавуу- лаа очлоо. 4 эмэгтэй, 10 эрэгтэй хүүхэд явсан зөм, 7-гийн «Бэ-гийн хүүхдүүд ихэнх нь байв. Нэг бухал 1 нг байх ёстой. Н л хийнэ, сүн өдөрт 35 бухал Гэтэл хүүхдүүд эхлээд турш гагүйдээд зарим хүүхэд хэм? чийгтэй өвсөөр бухал хийж байв. Манай хүүхдүүд авхаалжтай сайн ажиллаж удалгүй өдөрт пйонер бүр 40- буруутаж ТО бухал хийдэг болсон, Бид хагас ме- ханнышсанМ хадлангийн бригад дээр ажилласан. Өглөөний нарны гэралд шүүдэр од мэт гялтганан байх нь сэтгэл хөдөлгөм сайхан юм билээ, Жаргалсай- хав, Батмөнх хоёр хадлангийн бригадын хөдөлмөрийн аваргууд байгаа юм, Тэр биш гэдэг хамгийн жижигхэн хүү их н ТЭЖЭЭл Б 42111211 26 жилийн ойд. РЫН ДУРСГАЛД: шїїн дунд сургуулийн | Ханчиндсрис багшийн удирдсай Т-гийн «Б» ан- гийн ппонерүүд В. 1, Лениний мэн- дэлсний 100 жилийн ойгоор босго- гон билээ. Энэ бүлрийн пионерүүд улсын тэргүүний бүлэг болохоор, үү: рэг аваад ажиллаж байна. (7-гийн «Б» ангийн пиоперүүд нам, ард түм- ний хувьсгалт дайчин, орчин үеийн хөдөлмөрч баатарлаг үйлстний үл- тэр дууриаллаар хүмүүжихийн тулд эх Фронч санаачлага гаргасныг айм- гийн пам. эвлэл, шионерийн байгуул- лага дэмжсэн юм. 22 Тус Фүлгийн пионерүүд Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой угтаж «Ахмад үеийнхний дайчин замналдар» тэсэн тойрон аялал эх, эцгийн дэмжлэгээр зохиож | Хиагт хот хүртэд 1600 км аялсан юм, Хөдөлмөрт дуртай, санаачлагатай / энэ бүлгийн ииоперүүд ахмад үсийнх инихээ баатарлаг үйлсийг залгамж- лах итгэл төгс байна Ж. ХОРЛОО жилийн дунд сургу глийн 7-гийн «Б» МЭСРЭР, тангийн инонерүүд өөрсдийн санаа ан босгосон ДЕ, Ур эн баянцын хүндэт сам- 5 барын дэргэд анги удирдсан багш “Ханчиндора нэ Хамт байгаа нь. Зэс ЦЭВЭГМИДИЙН авсан тэрэл зураг, хээг 2 сайн ажилласан. шүү, Жаргалсайхан, Батмөнх хоёр 635 бухал хийсэн Тарбиш 800 бухал, Буянбаатар, Нэргү хоёр 590 бухал-тус тус хийж бусдаа 4 саа шалгарсан гэж багт Гомбожав хад| ланч айвнерүүдийн хийсэн ажлыг танил цуулав, ужэн 1 їг Наймдугаар сарын арван есөн, Хэрх, лэнгийн хөвөөн дээр Далангийн нуга хас мээх үзэсгэдэнтай сайхан тал хээр тазар хөдөлмөр - амралтын” зуслан оршинө. Хүүхдүүд буцах цаг боллоо. Сурагчийн амьдралын нэгэн сайхан зуй цаг Далаш гийп нугад “өнгөрлөө, Тэд, машинд суу сан хөйноө Яо -98 өндөлзөн өчиг- дөр үдэш нь н зөхиосон «Хөдөл. мөр зуслан мннь-баяртай» гэдэг Дуугаа дуулсаар хөдлөхөд йзгдлийл саальчид сүүгээ өргөсөөр үнээний зэлэн дээрээс үдэв... . - Усны шувуудтай зэрэгцээд буцлаа. ? Урин хавартай уралдаад ирнээ! Ажил сурлагын өндөр амжилтаар | Ахин золгох өдроө хүртэл баяртай, 4 Баяртай, баяртай, баяртай, Эргэн: золготлоо. баяртай! л гэсэн. пионер багачуудын намын уриад шингэсэл чин сэтгэлийн дуупы аяыг тах, лын салхи түрэн түрсээр нэгдэлч түм: ний сонорт хүргэж байна. ч, ё. Манай сурвалжлаг х сн хэ Бухарест хотод явагдсан олон лөмцээнд оролцсон 10 орны багаае тэрвүүн байранд ахлагчтай эрэгтэйчүүдийн баг, Г2 улсынкхүүхдийн 4 төрөлтийн «Найрамдал» ХҮ талгареан Б, Буянтогтох Мөн тэмцээнд оролцож У байранд чуүлийн баг. шалгарсам. Мандах ахлагчтай эмэгтэн ЛЕНИНИЙ ЦЭРЭГ Тал газрын цас ханлж, шцегөөны униар татсан хаврын дунд сарын тэ- нүүн сайхап өдөр Төмөр, Цог хоёр хонно харцулан,.чулуугаар гэр барин төглөж байтал бяцхан хав нохой нь төнэт хөв хөв хуцав. Хүүхдүүд ихэд гайхлаа. Тэгснээ нохой хуцсан зүг рүү гүйжээ, Хэсэг бургасны дэргэд очиж харвал жалгын эрэг дээр бяцхан-хав нохой нь сүүлээ агсан хөв хөв хуцаж байв. --Эпэ жалган дотор ямар нэг амь- тан хэвтэж байна, Үгүй бол хонь хоц- роод хургалчихсан юм болов уу? гэж Төмөрийн өгүүлэхэд -- Харин ээ! Тэпд пэг юм” байна тэж Цог хүү их “л айсан байдалтай хариулав. --Хоёулаа очиж үзэх үү? гэж Тө- мөрийн өгүүлэхэд: --Үгүй ээ! Юугч байж божио, Чоно сайж байгаад дайрвал яана Баавгай байвал бүүр ч аюултай. Би айж бай- на. Түргэц харьж аавдаа хэлье гэж Цог дургүйцэв. --Тэгвэл их удна шүү дээ! очиж үзлээ. Харин чи холио бай! гээд. Төмөр харгана мөлхөн явж жалга хүрчээ, Би харж дундуур "Тэгээд жалга руу-тонгойн харвал нэгэн хүп амьсгаадан хэвтэж байжээ. 1.3 х ж --Танихгүй хүн хэвтэж байна, Аав даа очиж хэлье. Энэ сайн хүн ч байж мэднэ..Тус хүргэе, Малгай нь «УуУ- лын орой» шиг шовх юм гэж Төмөр өгүүлэн гутлаа гартаа бариад гэрийн зүг-хурдайп гүйлээ. Төмөрийн аав тэр даруй зээрд мо- рио хөллөн, улаан бургас руу явлаа. Харуй. бүрий болсон хойно иржээ, Тэгэхдээ цэрэг цэмбэн дээлтэй, улаан таван “хошу эг дДсаг. шовх орой бүхий малгайтай хүп авчирав. “ сАав ньетар үл таних хүнийг тэрэг нээс эвтэйхэн: өргөж буулгахад Тө- мөр, түүний нөхөд талбүрээс нь өр- гөж, гэртээ оруулжээ. Тэр хүн төр- сөн гэртээ ирсэн адил ихэд баярлан, «Та нарын ачийг хэзээд ч мартах- гүй» гасэн шиг хүүхдүүдийг ээлжлэн харж инээмсэглэн байлаа. : --Аав аа! Энэ ах юун хүн бэ?-гэж Төмөр сопирхон асу ухад ст-УЇенипий цэрэг байна. Их ачтай сайн хүн Энэ хүн бидний төлөө тулал даж яваад ийнхүү туйлджээ. Их цэ- рэг нь дайсныг элдэн оджээ гэлээ, Хүүхдүүд. Ленипий цэрэг гэж ам амандаа -өгүүлжээ. Тэр -үдэш, “малч- ны Ояцхан- утаат:бор гэрт холоос сайигтанил зочин нь ирсэн мэт тогоо, шанага хапгинан-их л хөл болжээ” Ч.ЛУВСАНЖАВ ГҮС ” Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын | дэлж байв. Витя Маша хоёр | гэгчийн (чив чимээгүй болсон байл ш ЕР БУСЫН АЯЛАЛ (1Шинжлэх ухааны зөгнөлт өгүүллэг) "Тэнгисийн давалгаа бяцхан. За- вийг чүдэнзний хайрцаг шиг ши- авраг дана гэж найдхаа болилоо. Тэнги- сийп эрэг хэдүйн харагдахаа байлаа Уг нь тэд тэнгист аялж яваад Шшуур гатай дайралдсан аж. Гэнэт ямар нэгэн юм завины араас ёврох шиг болов. -- Витя. тэнд далайн гахай. бай гааг хараач! гэж Маша хашгираад давалгаа руу заав. Үнэхээр далайн арваад гахай за вийг минь бүсэлсэн байлаа. Зарим нь завины араас, бусад нь хажуугаас, тулаад замиасан чигийг өөрчлүүлэ- гүй байв. -- ӨД биднийг хаашаа аваад явж байна вэ? гэж Маша асуухад, -- Мэдэхгүй гэж би хариулав. Ямар ч гэсэн сэтгэл жаахан уулс рав. Далайн гахай аль хэдийлээс хХүг ний үнэнч туслагч байсаар ирсэл он лээ. Хэрэв тэд хүн суусан завии түлхэж байгаа бол хаашаа хүргэхээ, мэдэх нь гарцаагүй Тэглээ ч гэсэн. би айж бай гэж! Маша шивнээд, -- Хараач! тэнд эргүүлэг. байна гэв. : Завь давалгааны өндөр мандал өөд гартал, яг урд нь бургилан буй хоолойвч шиг Далайн гахайнууд тэр залсаар байв. Витя залуураа барьж завиа эргүү зэх гэсэн боловч болсонгүй. Завь хоолойвчид ороход хүүхдүүд айсан- даа болоод нүдээ аницгаав. Нэг мэдэхэд салхн үл хрэ болнод аа. Битл Маша хоёр»нүдээ пээж харвал, маш саруул тунгалаг хоолойд завьтайгаа байв. Готол завь нь ямар цэгэн дугуй давцан дээр байх агаад аажмаар доо юм харагдав. рүү завииг шилж байх шиг байв. -- Хаана ирснээ би мэдлээ: Энэ бол усан ддрхи хотын хүлээн авагч Улаагфаатар хотын 10 жилийн Ү с гуулийн 7-гийн «А» ангийн суршчнїй Энхтүвшин зуныхаа амралтаар Чапаев, Өргөст торны цаана, Хөгжөөнтэй туу- жууд, зэрэг 10 гаруй ном уншиж тэм дэглэл хийжээ, ЗУРАГ ДЭЭР: Ц. Энхтүвшин зурагт сэтгүүлийн-шинэ дугаар үзэж байна, Ч Ён от С, БОДООШ хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, шат (лифт) байна гэж Витя. хашги- рав. Давцан хүлээн авах өрөөн - До тор орисзогсов. , -. 52, Ийм шуургатайд хэн та пиарыг аялалаар явуулдаг билээ. гэж. усан доорхи. хотын ажилтны дүрэмт тс Хув- цастай өндөр хүн толгойгоо сэгеэрч: -- Бид та нарыг манайд ирээд байна тэж.,. эрэг. ӨӨД нэвтрүүлсэн. Шуурга. намжтал та пар энд1--2 өдөр байх болпо гэв. Ё СОР Зөвлөлтийн шинжээчдийн бүтээсэн «Садко--2» «Садко--3» гэдэг бай- шингийн загвар болон. францын ал- дарт шинжээч Жака Кусто хийж 1962 опд газрын дундат тангист тавь сан «Торх» гэдэг загварыг хүүхдүү дэд үзүүлэв. Хотын хэсэг нь цэвэр агаар оруул даг асар том хуванцар бөмбөгөр са равчтай ажээ. Энд хүчилтөрөгчийг тэнгисийн уснаас таргаж авдаг ганэ, Бомбогор саравчтай хотын тэр Хэё- гийг үзэх гэвэл тусгай өмсгөл (сна фандр) өмсдөг өанна. : Хүүхдүүд усны замгийн цэцэглэг, гэпгисийн одыг брж хийсэн цэцгийн мандал бүхий цэцэрлэгт хүрээлэн- гэр орж үзэв. Гэтэл тэнд цахилгаан гэрэлтүүлэг байхгүй мөртлөө саруу хан байв. Тэнгисийн үй олон жижиг ргапниам тэгэж гэрэлтүүлдэг айгаа. Зитя, Маша хоёр далайн гахай, ха им "унаж, сувдаар чимсэн усан гоорхи агуйгаар орж үзжээ. Тэдэнд бас уурхай үйлдвэрийн га зар үзүүлжээ, Усан доорхи энэ. ХоО- год аж үйлдвэрийн бараг бүх салбар сөгжссөн гэнэ. Яагаад тэр вэ? гэвэл гэнгисийн ёроолд Менделеевийн үве- чилсэн системийн бүх элемент оас, зарим газарт янз бүрийн төмөрлөг, дэвсээстэй юм шиг байдаг гэнэ. Хотын гол зүрх нь цөмийн цахил саан станц юм байна. Тэр станц үйлдвэр албан газар, айлын орон "ууцыг эрчим хүчээр хангадаг юм зайна. - Усап доорхи лабораторид, хуримт луулагч-микробын тусламжтайгаар тэнгисийн уснаас алт болон бусад үнэт төмөрлөг гарган авах. туршлага хийжээ. Їїдэшний их налоритай замаг,тэн- гисийн байцаа тариалдаг үлэмж их талбай усан дор байдаг байна. Урга цаа усан доогуур явдаг комбайнаар боловсруулдаг. Хураап авсан. зам- гийг хүчирхэг том чирэгч онгоцонд, ачиж, янз бүрийн шахмал хүнс, -на рийн боов хийдэг хүнсний тад хүргэдэг ажээ. йн Витя, ,Машна -хоёр гэрээдээ комбина- бума- хын өмнө усан доорхи хотын нэгэн сургуульд очив. Тэр сургуулийн да- лай- судлалын музей, усан доорхи цэнгэлдэх хүрээлэн, далайн гахай, уралдуулдаг тойруулга зэрэг-нь | та дэнд их таалагдсан байна. “Тэдний- бас пэг их сонирхсон зүйл-бол хичээ лийн даалгавар бүрийг хийсэн |бай- вал ногоон, хийгээгүй байвал улаан гэрэл асдаг хоёр дохиог бүхий цоож той, ус нэвтэрдэггүй, сурагч . цүнх юм : Ч “ Хүүхдүүд усан.доорхи хотоос бу- цахад шинэ тапилцсан найз пар нь цүнх нэг нэгийг бэлэглэсэн бай г4 1 “16. “ » хи хотод 1 болоод усан до Ч хцЬ итя, Ма- ажиллана гэж ша, нар шийдсэн ганэ. Сурагч Ж. БАЯСГА орчуулав. шашшэшлс-түллытоитоцшшоошивогєишжиНийТЫЭ( 138 Ы085 Нэгдсэн редакцын зөвлөл Инденс-14120 ОРОН. ВУХНИЙ ЛРОДЕТАРИЛТАВ”НЭГДЭГТҮН / 74 МИН ил ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ,ХЭВЭЭХ БЭХХЭН БАЙТ-ГУН ! //Шїйонегийн бАйГуудхагын Тавь Э. ӨӨЕЛодийн содин 2: 444466644444444444444449 27 лахь жилдээ фХлл/жхллла 1971 оны 9 дүгээр сарын 15 ЛХАГВА ММ 34 (1194) "Үнэ 10 мө, 04444444444040464 нээ өөжллөлжөлжалаажаллажаа, ! : : Н : ... АЯНЫ ЖИГҮҮР АЖЛЫН АМЖИЛТААР Өнөөдөр манай орон даяар манга. мяптап улаан бүчтэн тїө- дер сурагчид хичээлийн нншэ жишишхээ эвлэл ипоперийн алж лын нээлтийг хийж, өсвөрийн Єүхбаатарчуудын сурлага хөдөл мөрийн «Улаан бүч» аяны удир дамжийг баяр баясгалантай хү- яээн авч байна. МХЗЭ--ийн ХҮ нх. хурал. «Залгамжлагч» ЇШ чуулганаа угтсап энэ аяпаараа пшонер.Ссу- рагчид сурлага хөдөлмөртөө бах дам амисилт гаргана. Аяны анхны алхам, ажлын ам жилт МХЗЭ ахын 50 жилийн өн доо өргөн барих улаан бүчтэний бэлэг болно. Эрдмийн далайд. жигүүрийн “ХИЙН гараанд тарахдаа хичээ- шинэ жилийн анхны өдД- эхлэн сурлагын хүснэгтэн- дээ дунд дүнгүй байж, сурах бичгээ нямбайлан «ашиглаж, ямар дугуйланд суралцахаа соп гож, ямагт мэдэхийн төлөө мэ- рийх хэрэгтэй лийп рөос «Улаан бүчтэций сайн үйлс» жигүүрээр аялахдаа, ахмад үе, МХЗЭ-ийнжээ. баатарлаг түүх уламжлалтай танилцан, бүтээлч хөдөлмөр пэн ялангуяа памрын ажил, тарпа ногоо хураахад ан- ги бүлэг салаагаараа: оролцож ашлгтай зүйлс бүтээхийг эрмэх- зэх 7 «Миний төрсөн нутаг мөнгө лын сайхан орон» аяпы аялал экскурс хийж, эх орноо судлах, эрчимтэй ажил сзохиохын зэрэг “цээ орон. путгийн таримал ба ашигтай зарим зэрлэг ургамлын үрийн цуглуулга, эмийн ургамал түүх бүрэн бололцоотой том. «Пионерийн ажил амьдрал» жигүүр өнөөдөр эхэлж байгаа учраас «Өсвөрийн пиполерийн баясгалант тангараг», «Чин ар- мэлаэл», «Пионерийн дуудла- гаа» ямагт хэрэгжсүүлж аяны ба- риа хүртэл хийх бүтээх, эх ажлаа төлөвлөх бодох сана хаас эхлээд, нх зүйлийг эзэ асар аварланцихээ. ОНД хичээх хэрэг- сард бартаа амжилт барихыг тэй «Өд, сар, дөлшшйхөн» экгүү: рээр эрдмини танхимыг энэ жил алхсан бяцхан дүү парааеваа эх- лээд багачууд хүүхэд баатарчуу дад тусалсал бахдам амжилтаар МХЗЭ-ийн их ойдоо бэлэг ба рих бетон. «Найрамдал нөхөрлөл, энх гайван» жпигүүрээр хийж гүйцэт гэх ажил, памрын сард элбэүт баяп, Яагаад тэвэл аравдугаар сарын таваас эхлэн Мопгол-- Зөвлөлтийн найрамдлын уламж лалт сарын ажил эхэлнэ. Энэ са рын ажлыг төхполдуулан зөвлөл тийн болон хилийн .чанадахь найз партаа захидал. цахилгаан илгээх их ажил үлдэж байна. Хайрт тюпер сурагчид аз! Ая ны жигүүр, намрын ажил, ам- шилтын дээжээр эвлэлийнхээ зуун энилийн их ойг угтан 5-879:9 9:07870:8:8:0:0-8:9-0-0-0:9-0-0 0-0 :9-0-0-0-(0-0-0:0-0-0-0-0-9-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0/0-0 60046910 009 8-0-9-9-9-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-4-0-0-6-0-0-0-0-0-0-0-0-0-4 97:47151:) Дамдингийн Мөнхөө охин, өнгөрсөн гэг тунгалаг! сайхан өдөр, хаврын цэцэг шиг дэлгэрч яваа 18 нөхдийнхөө хамт, мал аж ахуйд чип болох саналаа өгч, өвөртлөн Хэнтий, аймгийн Батноров сумын «Социа- лиамын зам» нэгдэлд: хүрэлцэн ирж билээ. Мөнхөө, хичээл хүмүүжлийн ажлын зав зайгаар, орой орондоо ороод хэвтэж байхдаа ч..Бушуухан-л хэдэн үнээтэй болж авах юмсан. Би ч бас, огт үнээ сааж, мал мал лаж үзээгүй хүүхэд биш шүү. “Жил бүр зуныхаа амралтаар хөдөө гарч, 5--8 үнээ хариуцаж аваад үйлдвэрийн ддалгаврыг нь биелүүлж байсан. Би, сая хан МХЗЭ-д элслээ, Надад урьд урьдаас улам их хариуцлага тулгарч байна. Үнээгээ сайн саахгүй бол, амьтан хүн муу хэлнэ. Бас МХЗЭ--ийн үүрийн дар- га маань зэмлэнэ. Ямар ч гэсэн 10 үнээ. хариуцаж аваад л үздэг хэрэг. Юуны тулд би, саальчин бол но гэж зүтгэсэн билээ дээ. Муугүй ажиллахын л тулд шүү дээ. Бяцхан охин Мөнхөө, МАА-н 4 дүгээр бри- гадад хуваарилагдан, эмээ ээж Ичинхорлоо нь, түүний малчин багн) болов. : БОДОЛ, ЗҮТГЭЛ - Ингэж ажилдаа орлоо. Мөнхөө охин, өглөө эрт, үдэш орой хэдийд л бол тугалын зэлэн дээр дуулсаар. үнээдээ саасаар байлаа. З Нэг мэдэхэд, манай тасгийн саальчдаас хамгийн түрүүнд, МХЗЭ--ийн илгээлтээр ирсэн Мөнхөө охин 7 сарын 6--нд 2760 литр сүү тушаах”. даалгавраа 134,2 хувиар биелүүллээ гэж тасгийн, эрхлэгч Лув- саншаглар гуай баяр хөөр болон хамт өлонд нь ярь жээ. Одоо, Мөнхөө охин, «Саальчин ОхИН»-ГЭЖ ХүНд- лэгагн, төлөвлөгөөт дазлгавгаасаа 2000 гаруй лето сүүг, -илүү түшаагаал байна Бяихач. охины бодол, зүтгэл Чь ИЙНХҮҮ, анхныхаа жилий ажлын гараанл Двнун, нагаан сүү шигээбө лхав халгв явна. 32 (Батнөпөв сум). Я. ДУГАРСУҮРЭН , , 9.0. 0.0. 0. 0.......“..... ө99Ф-0б-0-.0-69696-909-9-0-46094-09-0-0-6039 ес 0 0-0-0-034 9 9 0 0-0-9 0 е 00 0-9-8-6-4 0 0--6-6-48-6-8-0-6-04-.6.- : хаврын тэр си! гарч сааль ї МХЗЭ--ийн илгээлтийг Ба МХЗЭ-ийн ОӨ ЖИЛГЇЙИН О|йг тэмдэГлэХэдЖ ХОнО ИХ ӨЙН БОСГОН ДЭЭР Нийслэлийн Өнтөаөб- рийн райопы 10 жилийн 38 дугаар сургуулийн за- хиргаа хүүхэд залуучуу- дын Найрамдал цэцэрлэгт хүрээлэнд сургуулиа. сур- талчлах өдөрлөг явууллаа. «Найрамдал» цэнэр- лэгт хүрээлэнд төглөж. зу гаалж явсан инМонер су- рагчдыг хөлгөн бүрээний шинган дуу хүндэтгэлийн талбайд урин яуудлаа. “Нээлтийн: ёслол дээр МХЗЭ--ийн 50 жилийн Өй угтаж Октябрийн райо- ны ХЗЭ--ийн хорооны товчооны гишүүдийн хур- лын төгтоолоор 28 ДУ- гаар сургуулийн 9 ийн «А», ангнудАаас сур лага, хөдөлмөрөөрөө шал гарсан Баярмагнай, | Бая- раа, Үнэтцэцэг, Гармаа нарын тэргүүний пйоне рүүдийг МХЗЭ-д гишүү лээр элсүүлж батлах тэмд гийг хүндэтгэлтэйгээр гар дуулж өглөө. 28 дугаар бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрийг бүлгэмийн «Б» зөвлөлийн дарга “Мягмар- сүрэн улиншк «Дөл» ба- гийн. Батсүх, Эснхтүяа, Бямбасайнхан нарын аа тарчуудыг пионерт ол- сүүллээ. Мөн: МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бич гийн дарга байсан, өдөө Улаанбаатар хотын. ХЗЭ- ийн хорооны дэргэдэх ах- мадьн зөвлөлийн |дарга Гүнсэн гуай ахлах ангийн сурагчидтай уулзадт хийв. Гүнсэн гуай МХЗЭ-нйы түүхт замналаас ицонср сурагчдад яруу тонотхой ярьж өгөв. 3,4 дүгээр апгийн ниө. нерүүд О. Эпйхтуяа дарга- тай улсын тэргүүний пинө-. нерийн бүлгийн төлөөлөг/ чидтэй уулзаж, ах дүү өр ны имонерийн зуслангаас сурсан дуу бүжиг заалгав. Энэ өдөр биеийн тами- рын талбайд төрөл бү рийн тэмцээн спорт лоом явагдав. ТӨГ- Р. ЧУЛУУН (28 аду- гаар сургуулийн ниө9- рийн удирлагч! МХЗЭ--ийн гишүүнд элссэн 9--ийн --Ийн «А» ангийн сурагч Г. Тунг : ! » ураг » Тунгалаг утшиж, их ойгоо угтаж, өндөр бүтээл гарг СЕМИНАР БОЛОВ Дорноговь аймгийн пионерийн зөвлөл саяхан бүх бага, дунд сур- гуулиудын пионерийн ахлах удир- дагч нарын зөвлөлгөөн хийж өнгөр сөн хичээлийн жилд пионерийн зохиосон ажлын дүн ба хичээлийн шинэ жилд эв- лэл, пионерийн байгууллагын та- дЯИХ зорилтын талаар аймгийн иїнө- зарга Г.“Банян байгууллагаас нерийн зөвлөлийн “4 3! «Пионерийн үүрэг “заав. хариуцлага», -ажлыг нас.биений онцлогт.тохируу лан явуулах нь», «Улаан бүч аяны “удирдамжийг хэрэгжүүлэх тухай» зэрэг сэдвээр дөрвөн цагийн хичээл «Б» ангийн сурагч Д. Адилбиш, Б, Цэрэндорж: нар «Залуучуудын үнэн» сонины шинэ аж буй залуучуудын амжилтыг сонирхож байна. дугаар МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ. тодорхой ярилаа. удирлагч, түүний «Ппөнсерийн Н. ЧИМИДДОРЖ, (Аймгайн ХЗЭ-ийн хөрөөны ажилтанХ МХЗЭ--ИЙН ЇХ ИХ ХУРАЛ 1935 онд хуралдсан 1Х их ху- ралд эвлэлийн 6100 гишүүдийг тө лөөлсөн 435 төлөөлөгч хуралджээ. --- Монгол улсын гадаад дДо- тоод байдал болон МХЗЭ--ийн зо рилгын тухай. С 4 -- Эвлэлийн Төв Хорооны тай лан илтгэл, -- Эвлэлийн дотоод зохион бай гуулалтын тухай хавсралт илтгэл --« Төв Шалган байцаах комис- сын тайлан Эвлэлийн дүрэм -- Төв байгууллагуудыг сонгох зэрэг асуудал хэлэлцэв МХЗЭ--ийн ЇХ. нх хурал тус оронд феодализмыг устгаж, кашпи: галист биш хөгжлийн нөхцөлийг МХЗЭ-ИЙН ИХ ХУРЛУУД Энэ зорилтыг биелүүлэхэд МХЗЭ- ийн байгууллага, гишүүдээс 1оу хийх тухай эвлэлийн ЇХ их хур- лаас тодорхой зааса: байна. Намын ЇХ их хурлаас МХЗЭ-ийн өмнө тавьсан зорилтыг хэлбэрэлг- гүй биелүүл улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэхэд: эвлэлийн гГн- шүүд, залуучуудыг өргөн татаж оролцуулах, эвлэлийн зохион бай- гуулалт, үзэл суртлын ажлын удирдлагын арга “чадварыг эрс сайжруулахыг эвлэлийн төв хороо, эвлэлийн» бүх байгууллагад. даалга. сай юм. Эвлэлийн дүрмийн тухай их ху рал хэлэлцээд эвлэлийн ардчилал, эвлэлийн анхан шатны үүр хороо, эвлэлийн төв хорооны тэргүүлэгч- дийн үүрэг хариуцлагыг нарийн то дорхой болгох зэрэг нэмэлт оруулж, дараагийн бүгд хурлаар батлуулахыг МХЗЭ-ийн Төв Хо- роонд даалгасан байна,» ЭМХЗЭ--ИЙН Х ИХ ХУРАЛ 1941 онд ху ралдсан тус ИХ ху- ралд 17930 гишүүдийг төлөөлсөн 399 хүн оролцжээ, - МХЗЭ--ийн тайлан, - МХЗЭ-ийн комиссын нлтгэл, Төв Хорооны шалган байцаах -2 МХЗЭ-ийн удирдах байгуул лагыг сонгох, зэрэг асуудал хэлэлц жээ, МАХН-ын Хих хурал хуралдаж, БНМАУ-ын ардын хувьсгалын анх ны шат үндсэндээ төгсөж, ардчил сан хувьсгалаас Социалист хувьС- галд аажмаар дэвшин орсон үед МХЗЭ-ийн Х их хурал хуралдсан юм. Дэлхийн 1 дайн дэгдэж олон ул сын байдал онц хурцадсаныг ИХ хурал тэмдэглээд, Зөвлөлт Холбоот Улстай байгуулсан холбоо найрамд лыт улам бэхжүүлэх улс орныг бат “лан: хамгаалах-хүчнийг цуцалтгүй бэхжүүлэх, намынхаа удирдлагаар дэлхийн П дайны хүнд жилүүдэд улс ардын аж ахуйн чухал зорил- тыг ханган биелүүлэх хэрэгт эвлэ лийн гишүүд, залуучуудын хүчийг зөв зохион байгуулж, МАХН-ынхаа удирдлагаар эвлэлийн байгуулла- гуудаас хийж гүйцэтгэх үүрэг, 30- рилтыг. тодорхойлон. заасан бай- на. Үүнээс тадиа МХЗЭ-ийн х их ху рал эвлэлийн дотоод сохион оаи- гуулалтын “асуудлыг эрс сайжруу” лах асуудлыг маш чухалчлан хэ- лэлцэж, зохих шийдвэр гаргасны дээр МХЗЭ-ийн шинэ программ, дүрмийг баталсан юм. Их хурлаас МХЗЭ-ийн Төв Хорооны бүгд хур лын. жинхэнэ гишүүдэд 41. хүн, ор логч тишүүдэд 10 хүн, М2 -ИЙН Төв Хорооны шалган байцаах ко- Өвөрхангай аймгийн Хар- | хорины 8 жилийн дунд сур- гуулийн 6-ийн «Г» ангийн сурагч Дүншиг, 7-гийн «А» ангийн сурагч Лхамсүрэн нар 5 онцын эзэд болцгоо- лоо. . Зураг дээр: (Зүүнээс) Дүншиг, Лхамсүрэн, -- МХЗЭ-ийн шїнэ программ ба дүрмийн ,туха! хангах зорилтыг биелүүлэхийн тө- ловө тэмцэж байсан үед болсон юм өЭвөфффроосгеогтӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨэӨӨӨ! Зургийг Б. ЯНСАНЖАВ. миссыг бо хүнээр сонгожээ. 3 57 НАЙРАМДАЛ УУбаатарлаг ардргүйндй охид хов- ДААГАТАЙ ХҮҮХДҮҮДИЙН . НӨХӨРЛӨЛ Ё ы1 ҮД ЭНД шин шир ЯВшЫН 2 Ч ЭНХ ТАЙВАН ӨВоЧӨӨ , 5 “ха элс Баларыын А Я Л А Л 1 дэмжих олон улсын эв өдөрлөг хийж Вьетнамыг санааны нэгдлийн Вьетнамын ард түмний баатарлаг тэмцлийг дэмжиж, Сэлбийн, зуст ланд амарч байгаа 9 орны пионе- рийн нэрийн өмпөөс хамтарсан ал- зан мэдэгдэл гаргалаа. Энэ онд уламжлалт аялалаа МХЗ Э-ийн 50 жилийн ой угтаж явууллаа. Энэ удаагийн тойрон аялалаараа тэд тэжээл бэлтгэх өдөрлөг зохиож гурав хан цагийн дотор 127 кг агь, 151 кв мангир түүж бригаддаа тушаажоэ/л Сургасан даагаараа Чойбалсан хот. 4 сайн сургагчид байлаа. доо ирж үйлдвэр аж ахуйн газрууд, Тус сумын ХЗЭ-ийн үүрийн тов- тай тапилцаж, БНМАУ-ын баатар чоо, нэгдлийн зөвлөлтэйгээ хамтран Нэхийттэй уулзалт хийсэн нь хөвгүү- инонер сурагчдын зуны амралтаар дийн сонирхолыг ихэд татсан байна... даага сургах хөдөлгөөн өрнүүлэн 23 дөрвөн жил дараалан энэ ажлаа ам- жилттай хийсэн байна. Саяхан, Дорнод аймагт болсон хилчин залуучуудын анхдугаар чуул га уулзалтын нээлтийл ажиллагаанд даата унан туг нампируулсан 50 хөв- гүүд охид оролцсон. Эдгээр хөвгүүд, охид бол Сэргэлэн сумын «40 жил» нэгдлийн даага эдэлгээ уналганд НАЙЗ НӨХӨД Нийслэд Улаанбаатараас хориод километрийн зайтай үзэсгэлэнт во- гооп модоор бүрхэгдсэн өндөр сүр- лэг уулын дундах Сэлбийн голын эрэг дээр манай аз жаргалант ёс- вөрийн багачуудын «Сэлбэ» зус- лан байдаг. Энэ зусланд жил бүр ЗХУ болон бусад социалпст орнуу дын .иноперийп төлөөлөгчид тав- тай сайхан амарцгаадаг. Меп янїйїс- лэл Улаанбаатар, Дорпогевь, Дар хан хотын сургуулийн пионер су- рагчид амардаг юм. 1971 онд Сэл бэ зусланд уламшлалт ёсоор олон зуун ппонер сурагч амарсны дотор Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ- ын Төв Зөвлөлийн урилгаар ЗХУ, Болгар, Герман ,Чехословак, Ун- гар, Польш, Румын, Ардчилсан Вьетнам болон өмнөт Вьетнамын ппонерийн төлөөлөгчид хүрэлцэн ирж, манай орны хүүхэд багачууд тай ижилдэн дасч зуны амралтаа хогжилтэй сайхан өнгөрөөгөөд эх орондоо буцацгаалаа. Та нарын хи лийн чанадахь найз нар чинь ма- най оронд байх хугацаандаа Ар- дын хувьсгалын хагас зуун жилийн ойн их баяр наадмын ажиллагааг тухтай үзэж Мопгол--Зөвлөлтийн залуучуудын ГҮ их наадамд оролц сон юм. Гадаадын пионерүүд Сэлбийн зусланд амарч байхдаа манай ор» ны 50. жилийн түүхт замїийл: ард ! түмний бүтээлч хөдөлмөр, өсвө- ” рийн -Сүхбаатарчуудын аз жарга- со лапт амьдралтай тодорхой танилц лаа. -- Гадаадын пионерүүд манай г оронд амарч байхдаа жил бүр З0- хподог уламжлалт нэг гол. ажил бол улс бүрийн пиоперүүд ёөөрс- дийн орны өдөрлөгийг баяр болгон тэмдэглэдэг заншил юм. 1971 онд манай оронд зочилсон гадаадын пинепер сурагчид төрөлх эх орны минь нийслэл Улаапбаа- тар хот, түүний олон сайхан музей, үзвэр, түүх дурсгалын газруудыг нүдээр үзэж монголын ард түмний зочломтгой найрсаг зан заншил, хүүхэд багачуудын нь цовоо сэргэ лэн, даруу төлөв ухаалаг энэ бүх нийг эрхэмлэн хүндлэж байв. Ингэж: зүг зүгийн өлөн найз нар чинь бахдам сайхай сэтгэгдэлтэй гээр эх орондоо буцлаа. Энэ бүхэн знх тайван, Эв найрамдлын билэг пП. ЗЭСТБАЛЖИР « Даага эдэлгээнд сургах ажилд бус рагч Л. Нямдаваа, Б, Дугар, Н. Цун- 57 цаг нар бусдаасаа давуутай оролцож «Эмнэг хангал суоогаж эх нутгаа- байна гэж ХЗЭ-ийн үүрийн дарга раа аялцгаая гэсэн уриан дор хүүх хөвгүүдээ үнэлсэн юм. 19 дүүд даага убалга эдэлгээнд сургаж, - орон нутгаараа аялал хийж хөдөлмө- рийн сайчуудтай уулзалт зохиож на- мын ахмад гїнцүүдийн дурдатгал сон сож амралтаа үр бүтээлтэй өнгөрөө- дөг сайхан зашшил тогтжээ, 419 ЗУРАГ ДЭЭР: Хөвгүүд өхид Хаа гаа унаж жигдрэн жагсчээ. ч ш. Б. ЛАМЖАВ тэмдэг юм. ыг" . 1971 онд манай оронд Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг тохиол З22ЛРЭ БЭРУГ ЭЭЭээтэн ХУВЬСГАЛТАЙ ЧАЦУУ ЗОХИОЛЧ Хүүхдүүд ээ! Та нарын амтархан унших дуртай олон сайхан номыг зо хпосон ахмад зохиолч Б. Бааст ах чинь, ардын хувьсгалтай чацуу тавин нас хүрлээ. Зохиолч Б. Бааст уран зохиолын ажлыг бага наснаасаа эхлэн оролдож багачуудад зориулан «Хэөрхөн Бай- дий», «Бушуу Туулай», «Унага», «Алтан хурга» зэрэг 20 шахам ном бичсэн билээ. Тийм ч учраас ахмад зохиолчийн 50 насны ой тэмдэглэх баярын хуралд улаан “бүчтэн бяцхан уншигчидаа төлөөлж нийслэлийн 23 дугаар дунд сургуулийн сурагч Д. Эрдэнэтуяа --«Хөөрхөн Байдий»-гаас «Хүрлээ хүү»-гээд дараалаад «Бу- шуу туулай», «Чоно», «Бороо» бу- сад олон, номоороо багачууд бидний оюун санааг баясаан сэргээж Сбаяр- луулсан Бааст ах та бол багш болсон зохиолч юм. эхлээд Тавь дээр нэмэх нь тавь тэнцэх нь зуу гэж сургуульд орохоосоо бид сурч авсан болохоороо энэ тоо шиг наслахыг эрхэм ахдза ерөөж байна. -- Уйгагүй хөдөлмөрч ах танаа- саа уран бүтээлийн шинэ номыг чинь унших хүслээр хүлээж байгаагаа улаан бүчтэн бид хэлье! Ухаант багш зохиолч тандаа урт нас, удаан жар- галыг хүсье! гэж баяр хүргэв. Зохиолч Б. Баастын 50 насны ойг тохиолдуулан өсвөрийн үеийг хүмүү: жүүлэхэд олон зохиол туурвиж үр бүтээл гаргасан явдлыг үнэлж Д Сүхбаатарын нэрэмжит |Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөв- лөлийн шийдвэрээр «Пионерийн тэр- гүүний ажилтан» тэмдэг, «Пиопе рийн Үнэн» сонины хүндэт үнэмлэ- хээр шагнав. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ --------с- “т-стєстөслэєст-сстьсоттьесольиотэьс ствыс стлыш слэш стэ-и лс --- т--07--- 7-- 77---07--07--003 ХАЛХ ГОЛЫН АЛИМ,АЛИМАА ХОЁР- СэшУгал эй сндилэис лэ. ал, шш сэ грсн саллшшацтааг: цас гэсс өисглли лит л тн л -7-7-77-77--7 | | сэрч сум шунгинаж байсан Халх | гол нутагт, өнөөдөр энхийн хөдөл- | мөр өрнөж байна. "2 АТРЫН ХҮҮ : ! | шинжилгээний туршлага станцын | аянмын ургац хураалтанд ! цож байгаа инонер Алимаа, Халх- | хол сумын 8 жилийн дунд сур гуульд суралцдаг. Атрын ууган хүү Б. Атарбаатар Төв аймгийн МХЗЭ-ийн нэрэмжит Угтаалын сангийн аж ахуйн ДУНД сургуульд гуравдахь жилдээ онн | сайн сурч байна. | Д.НАЯНТАЙН авсан гэрэл зураг ) | | | | | | | | | ! ! | ! 1 Гучин жилийн тэртээ бөмбөг тэ ЗУРАГТ: Халх гол дахь эрдэм орол | ! ! ! | | | | | | | “авс тэнисс элс ни слвис лэл ллиис сэлы лс сль- сс лэн сн 73 С.ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг. СПОРТ--ХҮҮХЭД ЗХУ-ын хөл бөмбөгийп яат мастер, СССР-ийн 5 удааги аварга, Олимпийн алтан: медаль хөл бөмбөгийн дэлхийн хаалгач Мдбсква хотын гоос 35 жилийн-.өмнөөс эхэлжэ. дэлхийн шилдэг. хаалгач жээ. Энэ гарамгай.тамирчны то гавь- гарамгай ажилчин Лев Яшины спортын зам нь одоо- Тэр үеэс хойш 1971 оны 5 “дугаар асар хүртэлх-хугацаанд Лєв Яшин болтлоо спортын асар их замыг туулж ир- лолтын уран чадварыг дэлхий ний- тээр бахархаж байдгийг хүүхдүү та. нар сайн. мэднэ. Тэгвэл Лев Яшины спортын урт замын түүхэн МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ » ЦАГ ТУТМААС 5 МИНУТ ХЭМНЭЕ ЧӨЛӨӨ ЦАГАА СУРЧ ” МЭДЭХЭД ЖИШЭЭЧ Хүүхдүүд ээ! Та нарын нэг хоногт өнгөрөөх 24 цагийг чинь ажлын ба чөлөөт цаг гэж хоёр хуваадаг шүү дээ, Хичээл хийх цагийг чинь 6 цаг гэвэд үлдсэн 18 цагийг хичээлээ дав- тах, унтах, амрах, гэр орны ажилд туслах, дуртай спортоор хичээлдэх зоргээр өнгөрөөх болно. Харин хүү- хэд бүхэн энэ чөлөөт цагаа янз бү- рээр өнгөрөөдөг том билээ. Чөлөөт цаг дотор чинь сурагчийн хувийн чө лөөт цаг гэж бий. Одоо та нарт нийс аэлийн 21 дүгээр дунд сургу дүгээр ангийн сурагч Д Цос хэн чөлөөт цагаа өлгөрүүлдэг танилцуулья. Сурагч Цөодол: сур- гуульд орсноосоо хойш 42 улирал дараалан онц дүнтэй байгаа төдий- гүй сүүлийн гурван жил: пионерийн идэвхтэнээр ажиллаж байгаа манай тэрг тий сурагч юм. Цоодол гэртээ долуулаа. Аав, ээж нь ажилтай. Тэр хүний хамгийн том хүү учир цэцэр- лэг яслид явдаг дүү нараа хүргэж өгөх, авчрах, хоол ундаа бэлтгэх, даалгавраа хийх гээд л өчнөөн их ажил оногддог байна. Гэвч Цоодол хүү энэ ажилд ер түүртдэггүй ажээ. Харин ч дүү нар- таа хийх ажлыг нь хуваарилж өгөөд биелэлтийг нь заавал шалгадаг зан- шилтай болжээ. Цоодол хичээлээс гадуур пионерийн ордны дэргэдэх шатрын дугуйланд амжилттай су- ралцдаг. Энэ жилээс эхлэл чөлөөт бөхийн секцэнд суралцдаг болжээ. Эй» жаал өөрт озюгдсеон чөлөөт цагаа гэр орон найз нөхөддөө туслах ахмад үеэсээ суралцах. авьяас мэдлэгээ дээшлүүлж шинийг бүтээхийн төлөө зориулдаг ажээ. Тэр ярихдаа: -- Бидэнд хичнэан их чөлөө зав гардаг гэж санана. Нэг минутын үнэ цэнийг ойлгож, цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэхийг сурагч бид эрхэмлэх ёстой. Үүний тулд цагийн нарийн хуваарьтай, төлөвлөгөөтэй ажиллаж, хуудаснаас зарим нэгийг та таа сонирхуулья. ж Лев Яшин анх удаа улсынхаа аварга шалгаруулах тэмцээнд 1950 оны 7 дугаар сарын 3-ноос эхлэн орж, сүүлчийнхээ тоглолтыг 1970 оны 8 дугаар сарын 30-нд хийсэн байна. ж Олон улсын чанартай тэм- цээнд анх удаа 1953 оны 7 ду- гаар сарын 22-нд орж тогложээ. (Москвагийн динамо нийгэмлэгт орж Шведийн Юргордек клубийн багтай тоглож -4:2-ын.харьцаатай- гаар хожиж байв). ж СССР-ийн шигшээ багт 1954 нар- ш т, Э. Г- Дд ЗОРИУЛЬЯ ПИОНЕР- түүнийгээ хатуу мөрдөж чадвал суз рагч 3. Тулга шиг завгүйдэх явдал гарах ёсгүй ээ. Тулга чи өөрт тохиолдсон бэрх- шээлээ найз нөхөддөө илчлэн зөвлөл гөө авахаар шийдсэн чинь маш зөв байна. Манай ангид Энхбаяр гэж хүү хэд бий. Тэр гэрийнхэндээ «Сургуулр, дээр давтлагатай. Дугуйлантай. Багш ирээрэй» гэсэн гэх зэргээр худал хэ- лээд, гадуур сэлгүүцэн хайран сай- хан цагаа дэмий үрдэг байсан, Энэ байдал нь хичээл сурлаганд нь нө. төөлж сурлагын -чанар нь эрс мууд- сан. Хүнийг нь бид мэдээд бүлгийнхээ хурлаар авч хэлэлцсэн юм. Сурагч Эн, хбаярт цагийн нарийн хуваарь зо хион өгч, түүнийхээ биелэлтийг нь бид байнга шалгаж ажилласан. Үү- ний үрээр Энхбаяр наймдугаар ангиа сайн дүнтэй төгсгөж есдүгээр ангид дэвшин суралцлаа. 5 Ер нь хүн буруугаа л ойлгож бай- вал засарч болдог юм гэж сурагч Цоо дол өглөө 7 цагт аав ээжтэйгээ зэ- рэг босч, дүү нараа хувцаслаад цэ-, цэрлэг яслид нь хүргэж өгнө. 8 цаг 20 минутад цайгаа ууж, гэр орноо цэвэрлээд 8 цаг 45 минутад хичээл- дээ явдаг аж. Өдөр 1 цагт хичээлээ- сэз тарж ирээд ундаа уусны дараа уран зохиолын ном унших, хөгжим тоглох, зураг зурах зэргээр амардаг байна. Өдөр 3 цагаас сургууль дээ- рээ очиж, олон нийтийн ажил болон секц дугуйланд оролцдог гэнэ. Орой 7 цагт гэртээ нрээд ээжтэйгээ элбэл- цэн хоол ундаа хийж, хичээлээ дав- тах, телевизор үзэх гээд л ер цагаар давчдах явдал гардаггүй аж. Сурагч Цоодол зуны амралтаараа «Өргөст торны цаана», «Гурван зангилаа» зэ рэг ном уншиж тэмдэглэл хөтөлжээ. Мөн «Би амралтаараа», «Хоньчин найзууд» зэрэг сэдэвт зургийг эвлэгч хэн зуржээ. : хЭмыр Б. МАГСАР: оны 9 дүгээр сарын 8-нд өрж тогч ложээ. (Гирекунур багтай тоглож Т7:0-ийн харьцаатайгаар хожиж байв). 1 ж Олимпийн тоглолтонд 1956 оны 7 дугаар сарын 11-нд анх удаа орж тогложээ. ж Дэлхийн аваргад 1957 оны 6 дугаар сарын 28-нд анх.удаа орж, түүнээс хойш 4 удаа тоглосон бай- на. 3 Ж Лев Яшин анхныхаа алтан ме- далийг 1954 онд СССР-ийн авар- гаар авчээ. Түүнээс хойш. 1955. 1957,-1959, 1963 онуудад алтан медаль, 1956, 1958, 1962, 1967, 1970 онуудад мөцгөн медаль, 1960 онд хүрэл медаль тус «тус авчээ. ( ж Лев Яшин СССР-ийн шигшээ баг, «Динамо» нийгэмлэг, УБФА, ФИФА шигшээ багийн ахлагчаар сонгогдож байв. 3 ж Лев Яшин 1963 онд Европын шигшээ багт орж спортын өндөр амжилт гаргасан учраас «Алтан бөмбөг» гэдэг хүндэт шагналыг авг чээ. 1 С. ПҮРЭВДОРЖ: (Хүүхэлдэйн жүжиг) ТӨГЛӨГЧИД "Туулайн бүжин 3 д Хараэмхэн (Бүжингийн найз) Янзага. (мөн) Чоно Ч Үнэг (гөдөн сүүлтэй) Ядмыг Нэгдүгээр бүлэг Саглагар нөгөөн модод, сүрлэг ө!ї дөр уулыг чимэглэн ургажээ. Хэрэмхэн модны мөчир дээр суул! самар цөмнө. Бужин--(Далдаас) Э Ойн борхон найзтайгаа Орой болтол тоглоно доо. Самар жимс түүж Сайхан гэгч зугаалья даа. (дуул: «аар гарч ирнэ) Хэрэмхэн--(Сүүлээ сагсалзуулан) Сайн байна уу? Найз аа! Самар жимс иднэ үү? х Бүжин--Бор хөөрхөн найз минь Боргоцойт самар түүгээ юу? Хэрэмхэн--Тийм ээ, бүжин минь Түүнийг чи идээрэй! (Самар жимс унагана). Е Бүжин--(Ойн чөлөө рүү харж) Янзага найз маань ч Яваад ирлээ. (Янзага ирнэ) Ч Хэрэмхэн --(Навч, цэцэг унагаж) Найз минь сайн-уу? Навч цэцэг идээрэй! Янзага--(амтархан идэж) Идэхэд тун амттай байна. Их баярлалаа хэрэмхэн минь рэмхэн модноос бууна) Бүжин-- (Хөгжилтэйгээр) Найз аа! Гурвуулаа - Наадан бүжиглэх үү? Хэрэмхэн--(Инээж) Хоолойгоо нийлүүлээд Чангахан дуулья. Хөлөө өргөөд Чадлаараа үсрэе. Бүжин--(баярлан) "Тэгье, найзууд аа Тавтайхан тоглоё! (Бүжин, хаэрэмхан, гар” гараасаа барилцан)... дуулж бүжиглэх нь)! “Тойрон бүжиглэе Тонгочин наадья Эргэн бүжиглэе Эвтэйхэн найзлая Санаа нийлэн Сайхан тоглоё Саваараа дүүрэн Самар түүцгээе! (Чоно, үнэг хоёр чимээ чагнасаар цү, гарч ирнэ) Чоно--(саравчлан харж) Аа уу, аз уу Анд найз минь Тэнхээгээрээ хашгичесан ! Тэр муусайныг харав уу? - Үнэг--(шарвалзан) Өйн ззнийг цочоож 4 “Орилж дэвхцэж байна аа! Моно--(байж сууж ядан) 5 Амттайхан хоол хараад “Арааны шүлс гоожоод байча. “Сахилгагүй заз гаргалаа гээд , Сагсгар хэрмгэр нь торгочихьё! Үнэг--(инээж) Ухаант мэргэн чочо та -.. .. Урач зрга оллоо шүү «(Чоно, үнэг. хоёр хүрч исчэ) “Чөоло--Ялүу лмүү бужил чи -2 Яах гж үүгаас иэсв? " ЗБззн мичий Нутгазэ эвшт-г-------и--иижэлниэитиижэиаЕТ ЛБыгээилэээирэхиэлилтчэчилшдиахгэ-чтэчиичжи "Өнчин Эг чичирч” иэмиу-илирлнчичилчиижии"--эг--энииийшээ”нэчилийниминиэниилиилжчииллилин ЯНГ лиэнн иллэг лидв лаг ш--------- 77-62 ДА. Сүхбаатарын тэрэмжит улсын хөвлөлийн вөмбиэатэд төвлэв. “ТА-ГЧӨТ 4 Л ГЕЛӨЙЭ Ш ЭРШ”ДАНБ . (Хэ- Ингэж явж болох уу? “Тоглож байгаа хэрмийг чинь Торгууль болгож иднэ дээ! Бүжин--(гайхан) Ямар гам хийлэа гэж Ял торгууль пооглуулав? Учир явдлыг хэлаг сгөөч Ухаан ихт чоно гуай? Чөнө--(Зандран) Дуугаа тат Дураараа новш б! їїп эзний газар дээгүүр 2 | ”Орилж, дэвхцэж байдаг юм УУ Бүжин--(ишээж) «Эхаас мэндэлсэн шөорөөн дээрэ Эрхэтиг тоглож болохгүй гэж үү? гМуххай Болохгүй шүү Еүжин хө!” Бяцхан хармий нь Бариад аваара!! хатгиран) Хэрэмхэн-(Доогтойгоор инээж) Харайгаад модопдоо гарчихвал Хаанаас минь барьж авах вэ? Үнэү-- Адгийн муу хөрмийг Е Алж иднэ дээ (ухасхийн дайриа) Янзага--(Үнэгийг мөргөп унагав). Үнэг--(ичиж) Чөнө гуай минь яанаа Чадагдлаа байна шүү. (Чөдын араар нуугдана) « : Чөпө---(давшаан) Ойн дээдсийн өөдөөс Өлөн юм чалчина гэнээ Заргач гахайд мэдүүлж Залхааж чамайг шийтгэнэ дээ? (хөшиг) Хөердугаар бүлэг, Ойн цоорхой дахь дэрст бутны нө- мөрт бүжин бодлогошрон сууна. Бүжин--(уйлж) Ижий аав маань байсансан бол Ингэж юунд зовох вэ? Ховдог араатанд дарлагдахгүй Зам ер нь байдаг болов уу? Хоосон ядуугаасаа ангижрах Заяа бидэнд олдох болов уу? Янзага-(гүйн ирж) Хортоп дайснууд »- ирж явна Харав уу? бүжин найз аа! янзага гурав Бужин--(босон харж) Янзага минь чи Явалгүй болохгүй Хэрэмхэнд очиж хэл дуулга! Янзага--(Толгой дохин) лаа шүү За би яв- Замд чинь бид ... (янзага явна) (Чоно, үнэг хоёр хүрч ирнэ) “Чоно--Өдөржин чамайг эрээд Өлсөж цангаж ядарлаа. Янзагаа бушуу хөөгөөд ир Яс, махтай нь залгичихая! Бүжин--(Чангаар уйлж) 4 Хайртай янзгыг минь Хаан арслан авчихсан Чоно--(Амаа барьж) Аа уу, аа “Уу Арай л хожимлчихож дээ! Үнэг--(со:жиглан харж! Делдэн чихт “и ЯДэгсдүүлж хуусаагүй биз Бүжин--Үнэп шүү чоно гуай Үчэхээр авчихгач. г--(Толгой сэгеозн) - Савтай усаа тваад НОО - - Саягааж: яваад асгачихав аа?. П Үн (Бүжна далдаас савтай ус авчирч . таянхал үчгг ховдоглон долооно) 2 Чөгө--(Ухасхийн очиж үнэгийг түл- хэн) Битгий чи сөрчих Би бас ууна шүү! Бүжин- (дооглон) Балн дээдэс та нар алга усан дээрээс чинь зодолдох 11) Чөгэ- Яасан цэцэн үгтэй Япзын муу бүжин бэ? Бүжин--(инээж) Цацан үг цээжипд Цэцаг навч ууланд Хон үг цээжинд Хөёр чих толгойд (дапхнэн наадна! Чөнө гбуурлан) ЗГ7С : Тэлгарт ийргүүлсэн Тэнэг бүжинг бариад аваарай! Бүжин--(Тэнгар өөд харж залбиран) Өнчний нь гэвэл намайг пиргээрэй Өөдгүйгий нь гэвэл чоныг ниргээрэй Вянхашлгчь гэвэл иамайг Өргээрэй Билдуучий нь гэвэл үнэгийг ниргээ рай. 5 Чбио--Яана гэлээ хө Ярьесан үгээ: мартав аа? Хувилгаан гахайд хүргэж “Хурц соёогоор нь хадруул»я (Бү- жилт барьж авна) бүжиг (Чолыг түлхэн тавиулж, ийн тишин дэгдэн) : Газаргухах мэргэжилтай Гахайгаар би заргаа түүлгэхгүй. Чөпө--(Тэвдан) Зулбасгыг бариад аваарай Зугтачихна шүү наадах чинь (Чоно, үнэг хоёр бүжинг бариая чирч явна! (ХӨШИГ) Гуравдугаар бүлэг Хэрамхэн--(Модон дээр гарч) Найзыг минь бариад Наашаа ирж явна. Янзага-- (далдаас) Арслангийн баг өмсөөд Айлгая тэднийг... (чоно бүжинг чирэн ирж цохиж унагана) Үнэг--(өшиглөн) Хурдан явахгүй юу Хувхай бүжин! Хэрэмхан--(дээрээс нь боргоцойнууд Унаган Та нарын Тархийг хагалья Чоно--(Боргоцойнд наа. босон харайж) Алах,нь. байна шүү Амь мэнд лээрээ л ... (зугатан далд орно!) й цохиулж унас- Үнэг -г- (Барьж авснаа алдаж) Ахынхаа л Алтан амийг. Янзага”--(Арслангийн баг-өмсөн рэн, гарч, ирнэ) Ядууст халдвал Яадгийг үзүүлнэ дээ? : үс Бүжин:- Ховдог гэдсий нь Хагалж узье. Үнэг: (уйлагнан сөгдөж) Арслан -хаан минь Амь аварна уу? Бүжин--(Давшлан) Та нар биднийг Тамлаж зовоох уу? Үнэг--(төлгой сэгсрэн) Үгүй дээ бүжин минь Үүнээс хойш-больё!- Хэрэмхэн--(заядран) Найз чоныгоо Наашгчь аваал ир! “ Янзага-Яв цаашаа” Яагаад зогсоод байна? Бүжин--(Түлхэн) Ховдог улаан үнэг чи Халлож, зчдээс зайл ЦЕХ (Үнэг чулуу, модонд бүдчин гүйж лалл орно) ) “ Бүжив, хэрэмхэн, янзага--(Үнэгний хойноос харж инээлдэ» байснаа) “Тойрон бүжиглэе. САЛАТ “Тонгочин наадья Эргэн бүжиглэе Эвтэйхэн найзлая! (, “Санаа нийлэн : Сайхаз тоглоё! Саваагаа дүүрэн Ё Самар түүнгээе! гэж дуулж бүжчг “лэезэр авцгаача. -- - 2 Ю. САНЖАА-РОНЧИГ вьь Р. со Итдене-14120 ДОЛООН ҮСЭГТ ҮГИЙН СҮЛЖЭЭ 1. Ази тивийн өмнө талд оршдог олот- мянган арлын опон, 2. Европ тивд Франц, испани улстай хил залган оршдог асар ийгжигтхэн улс: 3, Зуны улиралд манай орны хаэр та лаар нүүдэллэн ирж зусдаг. цэнхэр он- готай їпувуу. 4. «Доөлгөрн Дон», «Хүний хувь заяа» зэрэг алдартай зөхисл пь монгол хэлээр хавлэгдсэн ЗХУ--ын пэрт зохиолч, 5, Баруун, Альпийн нуруупы хамгийн өоплор оргилын пэр : ““ҮУЛДон “мбреөп “нутгийн. дундуур-- нь урсан өнгөрдөг. ЗСБЇЇХОУ--ын нэгтэн мүлийн нэр. » 7 Ямар пэгэн товцдос пөгөө төөг ха саяя гапспыг 10У гэдэг вэ? 8. Кавназын зуруулы ноён оргилын нэр, й Ь 9. Африк тивд лэлтэй цэгэн улс, 10. Өмнөд Америк тивд оршдог Вене- сүэл улсын нийслэл хот, оршдог Яуинде нийс- 11. 1845--1921 опд амьдарч байсан литвийп нэрд. гарсан зохиолч эмэгтэй 1Цимаптепегийн утга зохиолд алдаршсан нар нь дөрвөлжин км талбай эзлэн оршдог Да- кар нийслэлтэй нэгэн улс. 13. 1969 оны нэгдүгээр сард «Союз- 4» хөлгөөр 1969 опы аравдугаар сард «Союз--8» хөлгөөр сансрын уудамд їис сэн 3ХУ--ын сансрын нисэгч тивд 148 14. Хойд Америк мянган | хавтгай дөрвөлжин Ккм-нутаг эзлэн орш дог Никарагуа улсын нийслэл хот. 15, Эмээлийн лээд талыг бүрсэн зөө лөвчпий нэр. 16, Зөвлөлт Назах улсын нийслэл. 17 4989 үйл, СоюЗ--б» хөлгөөр сансрын уудамд ниссэн ЗХУ-ын. техни- кийп шинжлэх ухааны дэд эрдэмтэн: ни» 18. Төв аймгийн,лөв,, 19, «Гобсек», «Эцэг Горио» зэрэг ал- дартай зохиол! чЬ монгол хэлээр. хэв- лэгдсэн францын сонгодог зохиолч. 4: 1 : н « ї Г 4 : 20. Ижил мөрөн тал дүндуур нь ур- сан өчгөрдөг” ЗСБНХОУ--ын нэгэн томоохон муж. 21. 1964 онд «Восход--1» хөлгөөр, 1967 онд-«Союз--1» хөлгөөр сансрын уудамд, ниссэн, 3ХУ--ын,. сансрын ни- сэгч. 5 Л 22. Ямар нэгэн зүйлтэй холих юм (хО лио! 1 98. Итали улсын нутагт 0.44 хавт- гай дөрвөлжин км талбай эзлэн оршдог. маш жижиг-үлс- 28 : 7 24, ЗСБНХОУ--ын Чукотын үндэс- ний тойрогт оршлог нэгэн мужийн нэр. 25. Ази тивл 514 мянган хавтгай дөр вөлжин км талб:й эзлэн оршдог Тай- ланл хясын нийслэл, 3,577 26. Манай тооллын өмнөх 19-06 зу | гаар зууны үел бага Азил байсан эрт ний яэгэч улс. 3 27 «Отело» «Лийр хаан» | зэрэг аллаптай экүжиг нь манай театруулад тоглоглож байгаа английн жүжгийн. их зохиолч. 28 ХБНСЮУ--ын нийслэл. 239 Африк тивл 246 мянган. хавтгай лөрвөлжин км талбай эзлан оршдог Гви ней улсын нийслэл, маныг охиолч.. ЗлЬ 31 Таван настэй мал лагч оросын цгэт газэр УҮЁС " Зохиосон 11 ЗАМТЧ Чи ЭЖЛ дмлаг 12. Африн тивд 197 мянган хавтгай 9 -32. Азийг тухайлбал мочголыг сУл-- 53:12:11 :131228 30 «Дайч ба энх» гэдэг алаартай 06- . зохносоя оросын сонгодог зө Орон БУЯНИЙ.ЛРОЛТАРИ:НАР-ЗЭРДЭГГИН! ЛИ ЫН:үйЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭХ, БЭХХЭН:БАЙГТУН 7 ! тэ онолын гуудлсгын Тав ИХ. АЖЛЫН ЭХЭН Хэдхэц хоногийн Өмнө мөн- гөн хонхны шингэн Дуугаар сур гууль танхимдаа хуран цуглар сан пионер сурагчид хичээлийн шинэ жилийн Өвөл ц9гийн Хү- мүүжлийн ажлын нээлтээ хий. лээ, Энэ хичээлийн жилд ерөн- хий боловсролын 522 сур- гуульд 145 мянган охид хөв- гүүд хамрагдан суралцаж, эд- ний дунд 4100 хүүхэд сургуу- лийн алтан босгыг алхаж эрд мийн далайд анх хөл тавьж бай- на. «Ерөнхий боловсролын сур гуулийн системийг цаашид хөг- шгүүлэй сургалтын чанарыг сайжруулах арга хэмжээний чу- хай» МАХН-ын Төв Хороо, БН МАУ-ын Сайд нарын Зөвлө- ялөөс маш-чухал, тогтоол гарсан нь өсвөрийн үеийнкний баяр бахдал төрүүлж байна, її сдүгээр | сарын 15, Энэ “өдөр манай орны ерөнхий бо- яовсролын дунд сургуулийг мянга мянган охид, хөвгүүд рз дио шугам жагсаалд игдро жагсав, Орон даяар болсон радио» “там йжагсаал дээр МХЗЭ-ийн - Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Дашдовдон радпогоор: - Үг хэлэв, : Нөхөр Д. Дашдовдон ний “айонер сурагчидтай мэндчилээд : -- Пионер сурагчид, бага сурган хүмүүжүүлэгч та Нар зуны амралтаа тавтай сайхан: өнгөрөөгөөд хичээлийн шинэ килдээ ороод хоёрхон долоо хө ног болж байна. Манай нам, засаг өөрийн ор- ны социалист хөгжлийн явц, ирээдүйн төлөвт цаг ямагт шинж - лэх ухааны үндэстэй дүгнэлт хийж, өсвөрийн үеийнхний сур- галт, хүмүүжлийн асуудлыг байнга анхаарч ирсний тод ил- рэл нь МАХН, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлөөс «Ерөн- хий боловсролын сургуулийн системийг цаашид хөгжүүлэн сургалтын чанарыг сайжруулах арга хэмжээний тухай» чухал тогтоол гаргасан явдал юм Энэ нь сургуулийн дэргэдэх эв- лэл, ционерийн байгууллагын бие даасан ажиллагааг бэхжсүү лэн, МХЗЭ-ийн гишүүд, пионер сурагчдын үлгэр дуурналлыг өндөржүүлж ,эвлэд пиоперийн байгууллагын ажлыг улам бү- тээлч болгох зорилтыг сааж ӨГ- лөо, Иймд хичээлийн гадуур зохиох хүмүүнслийн ажлын эрч далайцыг сайжруулж ажлын ши нэ арга хэлбэрийг өргөн нэвт- рүүлэх нь ХЗ89, пионерий! байгууллагын. цэн тэргүүний сорилт болж.байна. МАХН-ын Төв Хорооны ЇХ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны У! бие- бүгд хурлын шийдвэрийг 0| лүүлэх үндсэн дээр ерөнхий бо ловсролын дунд сургуулиас Т мянга гаруй охид хөвгүүд мх, ЗЭ-ийн илгээлт өвөртлөн мал аж ахуйн үйлдвэрлэлд гарч ах- мад малчдынхаа ханЗаг цэр төр тэй. залгамжлахаар “шамдал ажиалс:с їс байна МАХН, хувьсгал, сурдын МХЗӨ9-ийн түүхт 50 милийн ой угтсан хувьсгалт тайланд пи9- нер сурагчид сурлага хөдөлмө- рийн гялалзсан амжилт гаргал: МПБ-ын алт, мөнгө, хүрэл ме- далнар олон зуун сурагч шаг- нуулсны дотроос Завхан айм- гийн Тосонцэнгэл хотын 10Жжи- лийн дунд сургуулийн улсы! тэргүүний ХӨЭ-ийн үүрийн на- -эк орондоо 12 аяг, мөнгө, кх-: рэн медальтай буцаж ирлээ. :09999 09:04 0:9 409 Х 4000» - 237 дахь жилдээ 1971 оны 9 дүгэгр сарын | 22 1: ЛХАГВА 1 М385 (1195) : . 1 Үнэ 10 мө. : (1111211112221111121223 х рииц бичгийн Дарга Батсэрээ- дэнэ, Нийслэлийн 10 жилийн 1 дүгээр дунд сургуулийн ул- сын. тэргүүний ХЗЭ-ийн үү рийп нарийп бичгийн дарга Имина”: болоц. нийслэлийн 10 жилийн 17 дугаар сургуулийн тэргүүний бүлгийп. дарга Ая танцэцэг нарын 160 гаруй тэр гүүний пионер сурагч, эвлэл, пионерийн байгууллагын ажилд идэвхтэй оролцдог манай эв лэл, пноперийп идэвхтнүүд ЗХ У-ын Олон улсын пионерийн «Артек» «Орлбнок» болон БИ УАУ-ын Чильберц, Дебрецеп БНАГУ-ын Вербленз, БНПАУ- ын «Мальт--71» сэрэг пМоО- перийн зуслангуудад очиж тух- тай сайхан амарч соцналист ор- ны инонерийн байгууллага, хүүхдүүдтэй анслын туршлагаа солилцсон пь манай өсвөрийн үеийнхний интернационалч ха- рияцаа, найрамдал, гнөхөрлө- лийг бэхжүүлэхэд чухал үр дүнтэй боллоо, Мөн өсвөрийн тїмирчин нид- нерүүд БНСРУ-д болсон Олон улсын хөпгөн атлетикийн «Най. рямдал» дөрвөн төрөлтийн тэм- цээнд амжилттай оролцож ба- таарав 2 дугаар байранд Орн: 1971 онд Өмнөговь аймгийн Ханконгор сумын бага сургууль, Баян--өлгий аймгийн Булган сумын бата сургуулиуд уябын тэргүүний сургууль болох ам-, лалт үүргээ биелүүлж сурган хүмүүжүүлэх их үйлсээ дм- ижилттай сайц биелүүлж улсын тэргүүний сургууль . боллоо гээд «Улаан бүч» аяны удир- дамжийг хэрэгжүүлэхэд пионер сурагчид, багш сурган хүмүү-” жүүлэгчид ик зүйл хийх Хэ- рэгтэй гэв. Энэ аяны удирдамжийг ам- жилттай биелүүлж, МХЗЭ-ийн: ХУГ их хурал, «Залгамжлагч», Ш чуулганаа хөдөлмөр сурла-, гын бахдам амжилтаар угтах: эрхэм зорилт багачууд та наг, рын өмнө зогсож байна. 2 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ: УЛААН БҮЧ» -- Бүлэг салаад дуулж бай! 17 БАЙГУУЛАГДСАНЫ -МОНГОЛ-ЗӨВЛӨЛТИЙН НАЙРАМДЛЫН .ГЭРЭЭ 20 : ЖИЛИЙН ОЛД БАЯР : 9.020|4:51!ш7 1712) ЭРДМИЙН | УНДИАА ИРЭЭДҮЙН МАЙЕР. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харьяа идэр техииєч- дийн төв станцын 1971--1972 оны хичээлийн нээлт болж нийслэл хотын олон арван сургуулийн сурагч пионер цугларчээ, Нээлтийн цуглаанд идэр техинкч- дийн төв станцын захирал Лхагважав, Найрамдал паркийн дарга Занабазар, аж үйлдвэрийн комбина- стын тэргүүний ажилчин, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат Амгалан, 24 дүгээр сургуулийн су- рагч Оюунцэцэг нар үг хэллээ, : Идэр техникчдийн төв станц нь залуу үед техник, техник спортын мэдлэг олгох зорилгоор хичээллэ- дэг юм. Өнгөрсөн хнчээлийн жилд радно хүлээн авагч, өсгөн дамжуулагч, цахилгаан хэмжүүр, усан цакнлгаан станц, авто тэргэнцэр зэрэг олон тө| д техиикийн уран бүтээл гаргажээ. Тухайлбал, усан цахилгаан станцыг зуслан, сүү ферм, тасаг, бригад зэрэг аж ахуйн төвлөрсөн бага хэсэгт ашиглахын тул олноор үйлдвэрлэвэл улс ардын аж,ахуйд ашис- тай зүйл болжээ, 1971--1972 оны хнчээлийн жилд инсэх хөөргөх загвар, радно техник, гэрэл зураг, химн зэрэг 26 төрлийн дугуйланд 400 гаруй пионер сурагчтай хя- чээлээ нээлээ, Тэднээс ЇГ шатнаа дэвшин суралцах сурагчид сал хины болон нарны хүчээр ажиллах цахилгаан станц боловсруулж туршнн ажиллуулак зорилт тавьж бай на, Мөн уралдааны авто тэргэнцэрийг цас, мөс,усан дээр явдаг болгох юм. : Я, Техникийн мэдлэгийг олж авахад цагийг нарийн ашиглаж, их юм унших хэрэгтэйг цуглаанд оролц- сон ахмад хүмүүс тодорхой зөвлөлөө, ) ЗУРАГ ДЭЭР: Нисэх, хөөргөх “загварын дугуй- лангийн сурагч Ш. Төмөрхүү, Д. Зохсохиүрэв нар : лдааны онгоц сошсрхож байна. шинээр хийсэн уралд ч ОДОО «сэ Бүлэг салаадын дарга. нар мэдээлэлдээ гэсэн хүүхдийн цээл шингэн цогтой дуу хан- гипалаа. Энэ нь есдүгээр сарын: 15-ны өдөр нийслэлийн 85 дугаар бага сургуу АЯНЫ ГАРААНД лийн пионер сурагчдын өсвөрийн Сүх баатарчуудын сурлага, хөдөлмөрийн «Улаан бүч» аяныг хүлээн авах цуг лаан, шугам жагсаал хийж байгаа ажээ, Бүлсэмийн зөвлөлийн дарга (Чи гч БР-ЭЙ гр Ер мэгсайхан мэдээллийг авч пионерийн ах лах удирдагч Сэдэд мэдээлэв. Дараа нь онцлог хүлээн авах ёслол болж онц сур- лагатан Мөнхсүрэн, Бямбасүрэн нар туг өргөж: пионерүүд пионерийн дуугаа Дуул лаа. Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Чимэгсай хан «Өсвөрийн Сүхбаатарчуудын сур лага хөдөлмөрийн «Улаан бүч» аяны удирдамжийг бүлгэм хүлээн авч байгаа тай холбогдуулан 84 баатарчуудыг пио- нерт элсүүлэх тухай бүлгэмийн зөвлө- лийн шийдвэр уншив, Шинээр элссэн пинонерүүдэд” энгэрийн тэмдэг улаан бүч зүүн өглөө. Улаан бүч энгэртаэ намируулж пионер болсон 84 бяцкан охид, хөвгүүдийн сэтгэл нь догдлон нүдэнд нь баярын мишээл тод- роно. Тэдний сэтгэлд зориг, зорилго, хүндэтгэл, баяр бахдал дүүрэн ажээ, Шинээр пионерт элссэн 8-ын «Б» ан- гийп онц сурлагатап Д. Нармандах: -- Би өнөөдөр пнонерт элсэж ппопер хүний арнун үүргийг нэр төртэй бие- лүүлж явах болсондоо хязгааргүй баяр тай байна. «Улаан бүч» аяны удирдам жийг хүлээн авч, аяпы хугацаанд онц сайн сурч сурлагаар хоцорч яваа Цогт баатарыг сайн сурлагатан болгоод ииО нерийп уламжияалт ажилд сайн цоно гэж үүрэг авлаа. Мөц «Сарь багийн 2-ын «Б».ацгийн хамт олон, аяны хугацаанд «баатарчуу- дын баяр ёслолын хувцасыг жигд бол гон ангиараа жигд хувцаслах, баатарчуу дын ажлыг сэдэвчилсэн төлөвлөгөөтэй, хийж байх үүрэг авлаа. : Энэ бүлгэм сурлага хөдолморийн «Улаан бүч» анны удирдамжийн жи- гүүр бүрээр тодорхой үүрэг авч аяны, хугацаанд пиоперийн танхим булайг тохи уулах, «Өсвөрийн ипонерийй баясга- лант тангараг», «Чин эрмэлзлэл» «Пио- нерийн дуудлага» «Пионерийн , оицло- гийн учир утгыг пионер бүхэнд тайл- барлаж чаддаг болох, сургуулиараа хэв журмын зөрчилгүй хамт одой болөо- хын тул эцэг эх, багш сурагчдын кам- тарсан комисс байгуулан ажиллах, зэрэг үүргүүд: авлаа. Энэ бүлгэмийнхэн «Улаан бүч».аяны гарааид нигэж сурла га хөдөлмөрийн арвии амлалттай.гар- лаа. 5 С.ДУЛАМХАНД орол- МХЗЭ-ИЙН Х/ ИХ ХУРАЛ Тус их хурал 1948 онд хуралдаж 25382 гишүүдийг төлөөлсөн 398 тө- лөөлөгч оролцжээ. : “Энэ нх хурал МХЗЭ-ийн Х их хур лаас хойш 7 жил өнргөсний дараа ху ралдсан бөгөөд энэ хугацаанд гадаад байдалд дэлхийн П дайн дуусаж, энэ дайны гол хүнд бэрхийг ЗХУ. туулан давж, ЗХУ. тэргүүтэй ардчилал, с0- цнализмын талын хүчнийхэн Фашист терман нмперналист японыг бут цо- хиж, дэлхийн социалист систем бүрэл дэн тогтсон үед хуралдсан юм. ! Дотоод байдалд гэвэл МАХН-ын их хурал хуралдаж МАХН-ын удирдлагаар монголын ард түмэн дэл хийн Ц дайны үеийн нарийн төвөгтэй ҮҮРЭГ АМЛАЛТ АВАВ | Намрын налгар сайхан едөр, Нийс- лэлЛийн пионер сурагчид «Найрамдал» паркийн ёслолын талбайд хуран цуг- ларчээ. 1971-1972 оны эвлэл пионе- рийн ажлын нээлтэд зориулсан өдөр дөг шугам жагсаалаар эхлэв, Улаанбаатар хотын пионерийн шта- бын дарга 0. Энхтуяад районуудын пионерийн штабын дарга нар мэдээлэл өгөв, Нийслэлийн пионер сурагчдын өвлэл, ппонерийн ажлыг нээж хотын лионерийн зөвлөлийн Дарга П. Нүдэн хүү үг хэлэв, Нийслэлийн пионер баатарчууд: МХ ЗЭ-ийн ХҮГ их хурал, пнонерийн«Зал Тамжлагч» Ш» чуулган угтсан «Улаан бүч» аяны гараанд бэлхэн боллоо тэлж: нөхөр Нүдэнхүү хэлэв, Дараа нь районуудын ппонерийн зөв лөлийн дарга нар «Улаан бүч» аяны удирдамж дагуу үүрэг амлалт авлаа. Найрамдлын районы ХЗЭ-ийн хо- роо, пионерийн зөвлөлөөс авсан үүр- гийг танилцуулая. 1, «Эрдмийн далайд» жигүүрээр: Сурлагын амжилтыг 5 хувиар ахиул на. Онц ба сайн сурлагатны хувийн жинг 0,6 хувиар нэмэгдүүлнэ. Сурла- гаар хоцрогсдод туслах шуурхай хэсэг, «Эрдмийн ундраа» төрөлжсөн зөвлөл. байгуулан ажиллана. Дундгүй 100 ху вийн сурлагатай бүлэг, салаа, аравтыг улирал тутам шалгаруулна. «Улаац бүч» аяны хугацаанд дүндгүй 100 ху- вийн сурлагатай бүлэг 8, салаа: 15, аравт 21-ийг төрүүлэх зорилт тавьж байна. «Эрдмийн Далайд» жигүүрийн явцыг гурван сар тутам дүгнэнэ. Ха- Гас їкилийн явцаар чуулган уулзалтыг районы хэмжээгээр зохион явуулна. 2, «Улаан бүчтэний сайн үйлс жигүү рээр: Ппонер, бүр нийгмийн тустай хэ- долмөрт идэвхтэй ажиллан хүвь нэм рийн дэвтэр хөтлөж ажиллана. Дунд ангийн пионер сурагчдыг хавар долоо хоног ахлах ангийн сурагчдыг намар хоёр долоо Хоног нийгмийн түстай хө дөлмөрт оролцуулж ажлыг нь дүгнэж байна. й ШХ Пионер сурагчдад “хөдөлмөрийн хү мүүжил олгоход анхаарч үйлдвэр, хө дөө аж ахуйн тасаг, цех, бригад, суурь тай шефийн холбоо тогтоож, нийгмийн тустай хөдөлмөрийн бааз бий болгон ажиллана. , 3, «Миний төрсөн нутаг, монголын сайхан орон» жигүүрзэр: Эх орноороо аялаж эрэл хайгуул Хийж эх орныхоо байгалийн баялаг, түүх дурсгалын газ рыг танин мэднэ. МАХН,МХЗЭ, МПБ- ын түүхэн замнал судлан сурвалжилна. Энэ ажилдаа аяллын штаб 11-ийг бай туулж ажиллана. Хийсэн, бүтээсэн, су далсан, бурвалжилсан зүйлээрээ «Ми ний төрсөн нутаг, Монголын сайхан орон» үзэсгэлэн байгуулна. 4. «Пионерийн ажил амьдрал» жи түүрээр: Бүлгийн сэдэвт ажлын 60 хувь, салаа ны сэдэвт ажлын 50 хувийг анги тан химаас гадуур жинхэнэ материаллаг Үйлдвэрлэл дээр хийнэ, : МХЗЭ-ИЙН ИХ ХУРЛУУД шалгалтыг амжилттай даван туулж, энх тайван цагийн бүтээн байгуулал- тын ажлыг өрнүүлэх талаар олсон ололт, амжилтыг дүгнэн, БНМАУ- ын улс ардын аж ахуй,соёлыг хөгжүү лэх анхдугаар таван жилийн төлөвлө гөөт ажил өхэлсэн үе байлаа. Энэ үед империализмыг эсэргүүц- сэн ард түмний тэмцэлд орон бүхний дэвшилт залуучууд ард түмнийхээ хамт эрх чөлөө, ардчилалын төлөө тэмцэлд босож, улмаар 1945 онд б0 гаруй орны 50 сая шахам залуучуу дыг нэгтгэсэн дэлхийн ардчилсан за- луучуудын холбоо (ДАЗХ), 1946 онд олон улсын оюутны холбоо (ОУОХ) байгуулагдаж монголын за. дуучууд анхны гишүүн нь болсон юм. МХЗЭ-ийн Х1Ї их хурал Х их хур- лаас дэвшүүлсэн зорилтуудаа амжилт тай биелүүлж ирснийг дүгнээд, МА ХН-ын Х!Ї их хурлын шийдвэр, улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх анхдугаар таван жилийн төлөвлөгөөг биелүүлэхэд МХЗЭ-ийн нийт байгуул лага, гишүүд залуучуудаас гүйцэтгэх бүх зорилтыг тодорхойлж заав. МХЗЭ-ИЙН ХЇЇ ИХ ХУРАЛ 1955--Ү1-10--15 Тус их хурал 1955 онд хуралдаж 45000 гишүүдийг төлөөлсөн 543 тӨ- лөөлөгч оролцжээ. Г «Өсвөрийн сэргийлэгчид», шуудан хороо», «Ардын армийн залуу халаа бүлэг», «Малчдын залуу халаа бүлэгэ, “Хүүхдийн театр, иомын сан зэр гийг байнгын ажиллагаатай | болгоно. Пионерийн танхимын ажиллагааг жигд «Сурагч сайжруулна. Районы пионерийн ажлын тэргүүн туршлагыг дэлгэрүүлэх ажил зохионо. ? 5, «Од, Сар, Дөлийнхөн» жигүүрээр Пионерийн бүлэг бүр баг,аравт шеф- лэн авч ажлаа явуулахад иь туслана. Баатарчуудын багийн уулзалтыг. райо- ны хэмжээгээр ба районуудын хооронд сохионо, 3 тмыЖ ? 6. «Найрамдал нөхөрлөл, энх тай. ван» їигүүрээр: Интернационал, булан танхим засаж тохижуулан гадаад орны пионерийн байгууллагатай нөхөрлөлөө улам зузаатгаж эчнээ уулзалт хийнэ. Эрх чөлөө, эх орпыхоо төлвө тэмцэж: байгаа орнуудын үр хүүхдэд туслах хө дөлгөөн ернүүлж: сэтгэл санаа, эд мате риалын туслалцаа" үзүүлэх кампанит ажлыг гурван удаа зохион явуулна.Энэ зорилтуудыг биелүүлэх урам зориг төгс байгаагаа Найрамдлын районы ХЗЭ- ийн хороо, Пионерийн зөвлөл,, нийт пионер сурагчдыг төлөөлөн илэрхийлж байна гэж Найрамдлын районы ХЗЭ- ийн хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн: Дарга С. Арьяашарав үүрэг ам- лалт авлаа, Райопуудын пионерийн гзөвлөл үүрэг амлалт авсны.дараа пар- тизан 2К. Ядамжав ,гуайг нийслэлийн пионерийн 24 дүгээр бүлгэмийн долду гаар бүлгийн нэгдүгээр салаапы хүндэт пионер болголоо. Сурлага хөдөлмөрийн «Улаан бүч» аяны гараа, шинэ хичээлийн жилийн эвлэл, пионерийн ажлын нээлтэд 380- риулсан Өдөрлөгийн нээлтийн шугам жагсаалыг хаав. Ах дүү социалист орнуудад явж амарсан пионер сурагчдын концерт,тэр гэнцэрийн тоглолт, шатрын зэрэг тог- лолт, хөл бөмбөгийн тэмцээн тус түс боллоо. 2225, Ж, ХОРЛОО МХЗЭ-ийн ХП их хурал тайлан- гийн хугацаанд МХЗЭ-ийн байгуулла га, түүний гишүүд залуучуудаас эх орныхоо социалист бүтээн байгуулал танд оруулсан хувь нэмэр, мХхЗэЭ- ийн байгууллагуудын үзэл суртал, зохион байгуулалтын ажилд олсон. ололт, амжилтыг нэгтгэн дүгнэж, эх3 орондоо социализм цогцлон байгуула хад МХЗЭ-ийн байгууллага, гишүүд залуучуудын хийж гүйцэтгэх цааш- дын зорилтыг тодорхойлон заав. Тус их хурал улс ардын аж ахуй, соёлыг цаашид хөгжүүлэхэд өвлэ-- лийн гишүүд ,залуучуудын эх оронч хөдөлмөрийг өрнүүлэн Ц таван и- лийн төлөвлөгөөг амжилттай биелүү лэх, мөн хөдөө аж ахуй, ялангуяа мал аж ахуйг хөгжүүлэн, түүнээс га рах ашиг шимийг нэмэгдүүлэх, сан- гийн аж ахуй, хөдөө аж ахуйн нэг- дэл, өвс хадах морин станцуудыг аж ахуй, зохион байгуулалтын талаар бэхжүүлэх, тэднийг үлгэр жишээч аж ахуй болгохын тул шинжлэх ухаан-техиикийн тэргүүн амжилтыг өргөн нэвтрүүлэхэд залуучуудын: ндэвхтэй оролцоог хангахыг эвлэлийн бүх байгууллагад уриалсан юм. ! МХЗЭ-ийн ХИ нх хурлаас социа лист үйлдвэрлэлийн харилцааг бүрэн ялуулахын төлөө тэмцэлд Залуучуу Ахмад малчдын ов залуу үеийнхэнд эзэмшүүлэх МАХН-ын ХҮ! их хурал чухал шийд- уламжлалыг тухай вэр гаргасныг манай орны ерөнхий боловсролын сургуулиудын сурагчид баяртай хүлээн авч энэ онд мал аж ахуй дээр олон мянган”хөвгүүд, охид гарч малч, ажилч аав ээж, ах эгч, баа тар малчин, аварга төлчДийг дагал дан ажиллаж байна. Тэдний зарим нэгний санаа-бодлыг сонсцогооё.. Б. ЦИЙРЭГЗЭН (Завхан Цэцэн уул сум) --Ви долдугаар анги сайн дүнтэй төгсөөд МХЗЭ-ийн илгээлтээр мал маллах ажил дээр гарч ирэв. Би энэ зун ээжтэйгээ хамт 15 үнээ хариуцан авч саалийн хугацаанд 4840 литр сүү саахаас 4400 л сүүсаагаад бай- на. Өглөө, оройн цагт үнээгээ саал: цаад өдөр нь тугал хариулдаг юм. Одоо. манайх үнээ ферм дээр байгаа аймаг, болохоор олон айлтай хамт байна. уГолдуу «аальчид, Зав чөлөө гарвал саальчдад сонин, сэтгүүл уншиж өгөхийн зэрэгцээ «Ленин багш», «Хо дөө нутаг сайхан» «ээжий» зэрэг дуу зааж өглөө. Би сайн саальчин болохыг хүсдэг. Тус Фермд манай сумын аварга сааль чин, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны алтан медальт Сайнбилэг, аймгийн аварга саальчин, аймгийн депутат Ичинхор- лоо нар байдаг, Би тэдэн шиг л сааль чин болох юмсан гэж бодож байна. Хариуцан авсан 15 үнээндээ хээл бүрэн авахуулж, гарах" төлийг хорог- долгүй бойжуулан, үйлдвэрлэлийн дын хүчийг дайчлан оруулах талаар чухал шийдвэр гаргаж, шинэ байдал зь2 0 нөхцөлд зохицуулан МХЗЭ-ийн дүрг 5 йн зарим зүйсийг өөрчлөн батлав: лиХ хурхаас МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны бүгд хурлын гишүүдэд 60 хүн, орлогч гишүүдэд 132 хүнийг сонгов.| Тус хурал дээр нөхөр Ю. Цэдэнбал үг хэлэхдээ «Манай ард оролцож ий шилдэг ХҮҮ “Сүхбаатар |На- рын байгуулсан МАХН бол МХЗЭ: байгуулагч, удирдагч, хү Зэрмьлнэн нь Бог МХЗЭ бол манай ардын ардчилсан төрийн байгуулал: тын бүх үеийн туршид манай намын удирдлагаар явж, гадаад дотоодын өдий төдий “Шэүрээ, ага сан түмний ү шуйнцын Т тхигваиж: бэхжүүлэх, БН. МАУ-ын эдийн засаг соёлыг хөгжүү лэхийн төлөө тэмцэлд асар их үүрэг. гүйцэтгэсэн юм. Одоо ХЗЭ манай ор ныг улам цэцэглүүлэн мандуулахаар пам, засгийн тавьсан зорилтыг ам- жилттай биелүүлэхийн тул залуучуу дын хүчийг дайчлан соцнализмын үндсийг байгуулах үйлст МАХН-ын удирдлагаар идэвхтэй оролцож бай- на» гэсэн юм. ( МХЗЭ-ийн энэ их хуралд Лениний комсомол болон гадаадын зарим ор-- ны залуучуудын байгууллагын төлөө лөгчид оролцсон билээ. МАЛЧИН ХҮҮХДИЙН. тоо чанараар давуулан биелүүлж, ой- рын гурван жилд 15 үнээгээ 60 тол- гойд хүргэнэ. Аравдугаар ангийг гэ- рээрээ бие даан сурч төгсөнө, Түү- ний дараа чадвал дээд сургуулийг ч болсон гэрээрээ төгсөх хүсэл байна,. Л. ГАРАМДАГВА (Завхан аймаг, Сонгино сум). --Энэ жил МХЗЭ-ийн илгээлт, өө. рийн сайн дураар малчин болохоор зав, ээж, дээрээ ирсэн, Энэ: зун эм хонь, ямаа маллав, Оторт яваад ир». лээ.. Одоо морин хадуураар өвс ха- даж байна, Төлөвлөгөөгөө онелүүлж байна. Би, аварга цолтой малчин боло хыг хүсдэг. Эр сувай мал авч, хонь- чин баатар Ганболд гуайн туршла-- гаар тарга хүч авахуулж, бэлтгэлд нийлүүлэн олон толгой мал. хэмнэх юмсан гэж чин голоосоо хүсдэг. Сайн хадланч, эмнэг хангал сайн сургагч, сайн анчин болно. Энэ бүгдийг л су: раад авбал миний хүсэл биелэх нь. тэрээ. Би-МХЗЭ-ийн 003861 тоот хүй: дэт илгээлттэй, Энэ илгээлтийн жинг хэнэ эзэн болж чадна гэсэн юм. Хүүхдүүд ээ! Энд өгүүлсэн охин, хөвгүүн хоёрын санаа бодол, хүсэл тэмүүлэл бол энэ жил мал аж ахуй дээр гарсан үе чацуутан олон мян: ган нөхдийн минь санал шүү. Тэр санал бодол нь ч лавтай биелнэ. Ирэх жил сургуулиа төгсөөд мал аж ахуй дээр гарахыг, хүсэж байгаа охид хөвгүүд та нар ч. гэсэп ийм л бодол хүсэлтэй байх биз ээ. С. ЧУЛУУНЦЭРЭН уихлиллнлиинихллллгилиилилиинииэлилилигитэиииилиилэиллэлииэллигэглсэилиииииилэииилииЭллЛиЭииилилииииииииЭЭЭСсВиМНиллЭл22Р " Төв аймгийн Батсүмбэрийн САА-н 8 жилийн дунд сургуу- лийн сурагчид зуны амралтаар барилга дээр 2 сарын дадлага хийлээ. ЗУРАГ ДЭЭР: . МХЗЭ-ийн гишүүн Товуу, Дэмбэрэлдаш, Алимаа нар өдөр бүрийнхээ 101-124 хувиар. биелүүлж нөхдийгөө хошуу- төлөвлөгөөг чилж байна. 27 Л. БАТСҮХ, Д. БАТТУЛГА 29 БОДОЛ, ХҮСЭЛ даалгаварт ашиг шимийн толөвлөгөөг / бодол юм. , К 0 АВСАН ҮҮРГЭЭ “АМЖИЛТТАЙ БИЕЛҮҮЛНЭ |. Сүхбаатар аймгийн төвийн 8 жи- лийн хоёрдууаар дунд сургуулийн пионер, бїшарчууд, «Залгамжлагч» 1Ш чуулган угтаж «Улаан бүч» аяны тараанд тодорхой зорилт тавьж, зо риг эрмэлзлэлээр дүүрэн гарлаа, Тус сургуулийн пионер баатарчууд бүлэг, салаа, баг, аравтаараа үүрэг авц-- тааж, өөр өөрсдийн бодол саналаа ха рилцан ярилцаж байна, К, АЛТАНЦЭЦЭГ (Аймгийн тэргүүний салааны ахлагч) Манай Ч-гийн «Б» ангийн хамт олон соёлч нөхөрлөлийн үүрэг авч бүлгээрээ сул дүнгүй суралцана, Миний удирдсан 11 дүгээр салаа аймаг, улсад тэргүү ний салаа болохоор ажиллана. Манай салааны хүүхдүүдийн 40-60 хувь нь сайн онц сайн суралцаж, бяцхан ном хоёрыг бүтээнэ, 3. Ц. ТУНГАЛАГ. (Пионерийн Ш бүлгийн дарга) Манан 7-гийн «А» ангийн пионерүүд МХЗЭ-инй 50 и- лийп ойгоор соёлч нөхөрлөлийн үүр- гийг шалгуулж цол мандатаа авах гэж байгаадаа баяртай байна. Бид бүлгээрээ 100 хувь суралцахаас гад на тэргүүний уншигч хаёр таван онц эзэмшигч хоёрыг шинээр төрүүлнэ. Бүлгээрээ 1973 оны хүүхдийн хэвлэ- лийг 100 хувь захиалж, хүүхэд бүр хвхоөлэлэлажлээээээээ ө.......н. . -....... НЯМ ГАРИГИЙН Өнгөрөгч ням гаригт Улаанбаатар хотын Пио- нерийн Зөвлөлөөс МХЗЭ- ийн 50 жилийн ой. угтаж нийслэл хотынхоо гоо үзэмжийг улам гоё сайхан болгоход нэмэр хандиваа оруулах зорилгоор зохион байгуулсан субботникт хо тын сургуулиудын сураг- чид оролцож, их зүйл хий- лээ. Энэ ажилд нийслэлийн хориц есөн сургуулийн ппонер сурагчид, зуун та- виад багш оролцов. Тэд, цэцэрлэгийн хогийн ургамлыг цэвэрлэсний гадна. Их тэнгэрийн ам, Зайсангийн чиглэлийн 34- мын хажуу талыг тэгшлэж цэвэрлэх ажлыг богино хугацаанд чанартай сайп хийсэн юм. Бид хөдөлмөрийн тал- барт. нөхдийнхөө хамт ажиллаж байсан арван жилийн тавдугаар дунд сургуулийн сурагч Ц. Ту- яатай уулзаж ярилцвал: " -4ид өнөөдөр бусад сургуулийн сурагчдын хамт МХЗЭ-ийн 50 жи- лийн ой угтан хийж бай- гаа хөдөлмөрт оролцож. байна. Ганц энэ удаач биш, ер нь амьдарч бай- гаа орчин тойрондоо соёл түгээж, үргэлж ариун цэ- вэрч боловсон байх нь пионер сурагч бидний үү- рэг гэв. Туяа охины энэ үг ма- най бүх пионер сурагчдын чин сэтгэлийн үг юм. Б. НАВЧАА алдагдал ашиглан 6 төгрөгийн Хху- римтлал оруулна. Мөн мал аж ахуйн сэдвээр пионерийн бүлгийн үзүүлэх өдөрлөг хийж, малч, хөдөлмөрч уламлалаас хичээн суралцана. З3. Я. АДЬЯА (Бүлгийн зөвлө- лийн гишүүн) Манай 8-ын «А» ан- гийнхан бүлгээрээ 100 хувь сурал- цаж пионерийн ажлаараа сургууль дээрээ үлгэрлэнэ, Манай бүлэг пионе рийн танхимыг шинээр тохижуулж пионерийн ажлын лавлах самбар хийж ашиглана, Бид сургуулийн дэг журмыг сахиулах ба саёлч байдлыг өрнүүлэн ангийн нэг өдрийг бэлтгэл сайтай явуулна. Мөн физикийн каби нет тохижуулахад туслалцаж 5-8 күүхдийг кипогоор үйлчлэх дадлага эзэмшүүлнэ, Энэ мэтээр 5-ын «Гэ ангийн Бат- сайхан, 5-ын «Б» ангийн Тунгалаг, 5-ын «А» ангийн Сүхтогоо арын олон арван ццюнер соёлч пөхөрлөл байгуулан амшаллах, хүүхдийн сайн дурын байгууллагын ажлыг сайж- руулах, таван онц эзэмших, номын сайн нөхөд болцгоохоор үүрэг 4вч их гарааныхаа ажилд орлоо, Ч, ТУНГАЛАГ дагч) (Пионерийн удир- “ АЯНЫ “ МЭРГЭЖИЛ. БҮХЭН “ЭНДЭЭС Нийслэл хотын хойт дүүрэгт хүү хэд багачуудын хөгжилдөн цэнгэдэг цэнгэлийн нэгэн ордон бий. Энэ бол В. И. Лениний нэрэмжит Монголын ппонерийн ордон билээ - Саяхан энэ ордон өвөл цагийн хү мүүжлийн ажлынхаа 14 дэх” удаа- гийн нээлтийг хийлээ. Нээлтийн шугам жагсаалд МАХН- ын Төв Хорооны хэлтсийн орлогч эрхлэгч Я. Тойвгоо МПБ-ын Төв Зөв лөлийн дарга Д. Дашдовдон, МХЗЭ- ийн Төв Хорооны сургууль оюутны хэлтсийн дарга Л Цэрэндорж, Улаан баатар хотын пионерийн зөвлөлийн дарга П. Нүдэнхүү нар болон нийслэ лийн пионер сурагчдын төлөөлөгчид оролцов. Пионерийн ордны өвөл цагийн хү мүүжлийн ажлын нээлтийн цуглаан дээр В. ИН. Лениний нэрэмжит монго лын пионерийн ордны орлогч захи- рал Б. Цэрэндорж хэлсэн үгэндээ: -- Манай намаас өсвөрийн үеийнх ний сургалт хүмүүжлийн талаар байн га анхаарч байдгийн нэгэн тод илрэл нь (ерөнхий боловсролын сургуулийн системийг цаашид хөгжүүлэн, сур- галтын чанарыг сайжруулах арга дөө эээ хэдэд эдийн чөлөөт ЦАГ АРВИН БҮТЭЭЛ Нийслэлийн ХУШ сур- гуулийн пионерүүд пионе- рийн зуслан болон хөдөө орон нутагт амрахдаа ч9- лөөт цагаа ашиглаж эх орны баялаг хөдөө аж ахуйн олон талт амьдрал судалж, тэмдэглэл Ххий- жээ. Тэд орон нутгийн баялгийн дээж хөдөө аж ахуйн сэдэвтэй олон үзЗ- мэр, гар урлалын зүйлийг чөлөөт цагаараа бүтээж хичээлийн биет үзмэр бэлтгэсэн байна. «В» ангийн су --7-гийн рагч Г. Баярсайхан Шш8- ремсен болон талст болор зэрэг олон чулууны дээж цуглуулснаа үзэж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: «Б» ангийн сурагч Ц. рэндулам чөлөөт цагаа ашиглан үхрийн эврээр загас хи! бэйна. : -88-ын «Бэ» ангийн А. Тунгалаг хургаа хөхүүлж байгаа хонины наамал дүрс хийж байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ БАРИАНД, АЛХААД МАРШГ-- ЭХЭЛДЭГ хэмжээний тухай» маш чухал тогтоол гаргасан явдал юм. Ё Тийм ч учраас манай нионерийн ордон өсвөрийн үеийнхний оюун сэт гэхүй, бие бялдрын хүмүүжилд үр нөлөөгөө өгөхүйц, шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр ордны төрөл бүрийн бүлгэм дугуйлангаас зохиох ажлаа чанаржуулан өөрчлөх зорилт тавьж нилээд арга хэмжээ авч байна. Энэ- оны хичээлийн шинэ жилд ма най ордноос 28 төрлийн дугуйланд 2000 шахам пионер сурагч хамран суралцуулахаар бүх бэлтгэлээ Хан- гаад байна. Мөн манай орны нийт пио нерийн ажилтнуудад зөвлөлгөө өгөх, заах аргын танхим байгуулан ажил- лаж өхэлж байгаа маань үр дүнгээ өгнө тэдэгт найдаж байна гэв. Дараа нь хоёр хүүхдээ тус ордны дугуйлангаар суралцуулан төгсгөсөн эцэг Өдсүрэн, авна моделийн дугуй ланг амжилттай төгсөж улмаар сонир холынхоо дагуу нисгэгчийн мэргэжил ззэмшсэн залуу нисгэгч Тэрбиш нар үе хэлэв. Мөн монголын инонерийн. ордны дуу хөгжмийн дугуйлангийн сурагчдын концерт тоглож дугуйлан гуудын хичээл нээгдлээ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ “БЛДТДРУУЛД БААТАРЧУУД БА 1ЦЭЦЭРДЭГИЙН НАСНЫ ХУУХХЭХ: ЗОРИУЛАБ. 6 (78) Ф.1971 оны есдүгээр сарын 22. Ө ЛХАГВА СПОРТ ф СПОРТ фе СПОРТ ф СПОРТ МОНГОЛЫН ТАМИРЧИД ДЭЛХИЙН ДЭВЖЭЭНД МАХН, Ардын хувьсгалын хагас зуун жилийн ойн жил манай тамирчид дэлхийн дэвжээнээ олон гайхамшигт ам жилт гаргасны заримаас багачууд та нартаа сонирхуулья. 4 Долдугаар сарын сүүлчээр БНСРАУ-д болсон олон улсын хүүхдийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлтийн тэмцээнд оролцсон манай тамирчин сурагчид багаараа хоёрдугаар байранд орж 13 медаль авчирлаа. 4 Наймдугаар сард БНБАУ-ын Нийслэл Софи хотноо болсон бөхийн чөлөөт барилдааны дэлхийн аварга шалта- руулах тэмцээнд манай бөхчүүд амжилттай. оролцож спор тын мастер Х. Баянмөнх, Б. Жамсран нар мөнгөн медаль, Хойлогдорж хүрэл медаль хүртэж багаараа 5 дугаар бай ранд орж, дэлхийн хүчтэй 6 батийн нэг нь боллоо. 4. Ираны нийслэл Тегеран хотод болсон Азийн боксын аварга шалгаруулах тэмцээнд Х. Алтанхуяг алтан медаль, Д. Баяраа, Г. Зориг нар мөнгөн медаль, мөн хоёр тамир: чин хүрэл медаль хүртэв. 4 Гавана хотод болсон социалист орнуудын нидэрчүү: дийн бөхийн чөлөөт барилдаанд оролцсон манай тамирчин Ж. Мөнх-очир алтан Медаль авч, багаараа 4 дүгээр бай- ранд оров. 4 ЗХУ-ын Кишинев хотод болсон социалист орнуудын Дзюдо барилдааны өсвөрийн бөхчүүдийн уламжлалт «Най рамдал» тоглолтонд оролцсон манай дөрвөн тамирчны хоёр нь хүрэл медаль хүртлээ. Хүүхдүүд зэ! Ийнхүү МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойн босгон дээр манай тамирчид дэлхийн дэвжээнд улсынхаа нэр алд- рыг цуурайтуулж явлаа, : СПОРТ Ф СПОРТ Ф СПОРТ 6 СПОРТ “ Ноён Альфред Ларсен Копен- гаген хотын улсын сургуулийн “ захирал юм. Захирал нэг өдөр сурагч Геерт Аллермандыг дууджээ. Тэгээд, 2-- За, хонгор минь, би Ч4- майг тэсвэрлэхээ байлаа.Өнөөд рөөр цэглзе! гэв. " Геерт түүний өмнө ерэмээ- сэн янзгүй зогсож байлаа. За- хирал ярвайв. “--Сурагчдын зөвлөлд 19 ЭР л ХКЮММУНИСТ БОЛНО хэр амьтныг сонгох ийм ч гэж Ноён Ларсены үзэж байгаа- ч ооосооососсоооссооосоососососссооооосоооолбодэо2ососос орсосоосоовсоооооооооосоооодосоооовоооооососоооосоосссооооссоообооссвссовоёооооососс: ШҮҮДЭР ХЯРУУ ХЯЛМАА ЇЭЖ 00) ШҮҮДЭР. Цэлмэг сайхан шөнө намуу: хан салхитай байхад газрын га- дарга дээр цэцэг, ногоо болон модны навчин дээр шүүдэр буудаг. Агаарын доод хэсэг ХӨ9 рехдеө шүүдэр уусгэнэ, Усны уур, усны жижиг дусал болж, энэ жижиг усан Дуслууд ХОо- рондоо нийлж, том дуслууд болсныг шүүдэр гэж нэрлэж заншжээ. Агаарын харьцангуй чийг нь навч ногооны байгаа газрын гадаргын заримд 100 хувь хүртэл байдаг. Өөрөөр хэл бэл ус болж | хувирна, Харин энэ харьцангуй чийг, гадаргаас дээш болохдоо бага байна, Хэрэв газар дээр цув дэлгэж тавиад хонуулбал Шүүг ”дэр нь тэр цувны Дээд доод талд нэг зэрэг бий болсон бай” даг, Үүнээс үзэхэд Шүүдэр Нь зөвхөн агаарын доод хэсэгт үүсээд зогсохгүй мөн газрын хөрсөн дээр байгаа усны Уур ус болж хувирахад үүснэ. Чийг нь газрын хөрсөнд их байдаг учир шүүдэр үүсэхийн үндэс нь хөрсний чийг байдаг юм. ХЯРУУ Хүйтний. улирлын үед Өөрөө- гаар сурагч Аллерманд зэрлэг хэрэг хийжээ. Хичээлийн дараа бата ангийн багачуудыг цуг луулж дэлхийн хоёрдугаар дай- ны тухай юу гэж ярьсан гэж санана! Геертийн ярьснаар бол Германыг | Америк, Англи. Францын аль нь ч буулгаж Чад- сангүй. Харин Зөвлөлт. Холбоот Улс өвдөг сөхрүүлэн “буулгаж авсан ажээ. Энэ тухай ноён Ларсен эгдүүцэн бодож суус- наа. --Ингэхлээр, хонгор минь Данийн аль нэг өнцөг БСнан ТОЛИН ЦЭНХЭРТЭНГЭР Талын ганган цэцэг байнаа Таван өнгөөр сөлонгороод байнаа. Таван өнгийн солонго шигээ... Тансаг жавхаа бидэнд байнаа, . Тив тивийн багачууд бидэнд олонч энхийн хүслэн байнаа. айван энхийн хүслээ Тагтаа шувуу нисгэж байна. Толин цэйхэр тэнгэр байнаа Үүлэн үгүй цэлмэг байнаа, Үүлэн үгүй тэнгэр шигээ Үйлс лдаа бидэнд байнаа. . тивийн багачууд 6 Тайван энхийн хүслэн байнаа Тайван энхийн хүслээ дагаад Төгтва шувуу ннегэж байнаа. газрын" сургууль эрэх болж дээ. Чиний Ц, ЭРДЭНЭБАТ ВЭ 34 сөө цацрагийг цацруулан тү! ний улмаас хөрч, хүйтэн темпе ратуртай болсон “чийг тунадас агаарын ддод давхаргатай ний лэхдээ усан. Дусал байдалтан биш харин Мөсөн ширхэг бай далтай байдаг, Үүнийг бид хя руу гэж нэрлэдэг билээ. Үдэш унасан шүүдэр нь Шөнө дөө хяруу болж хувирна. Үргэлжилсэн тэсгим хүйтни. дараа бүрхэг өдөр, хэрэв чиг тэй дулаан салхи үлээвэл бей шингийн Туурга мод цэцгий навчин дээр тунгалаг биш ийм гэн мёс ТОГТОНО. ХЯЛМАА. Бүрхэг үед ма? нан ба салхитай тэрчилэн тэс . гим-хүйтэн үед хялмаа үүсдэ юм, Ой мод, телефон ЧИЙДЭНГИЙ! утсан дээр талст хэлбэртэй цо гаан өнгөтэй хөвсгөр мөс Тогї сон байдгийг бид бишгүйдээ үг дэг. Энэ бол хялмаа юм. Хял мааны зузаан нь их байх бо гөөд ялангуяа салхин талдал нлүү их байдаг байна, Эдгээ- рийг үнэн зөв мэдэх Нь ЦАГ ХУ- рын байдлыг зөв ойлгоход Тус- лана. С! ДАМБА ах коммунист гэж дуулдсан. Үнэн юм шив дээ гэхэд Геерт хүү, ЧӨрХЭЛ үнэнийг хэлжээ. Гэх дээ бас дутуу ойлгуулжээ. Би ч бас коммунист болно гэж бод дог. Тийм учраас би сургуульд суралцахыг, хүсэж байна. ОдДоо- гоор хаана сурахэаа мэдээгүй. Гэвч.би сургууль заавал олж “орно доо! гэжээ. «Пионерская правда» сонн ноос орчуулсан Х. ЖАМБАЛ -. ХЭН ХОЖСОН БЭ? Нэг нутаг усны Наранхүү, Одонхүү, Саран- ана мана хурдалдсаар” Цогонхүү Саранхүүх хүү, Дөлөнхүү, Цогонхүү гэсэн таван хүү сур гуулийнхаа зуны амралтаар нэгдлийн олон эм- Тэг Даага сургажээ, Нэгэн өдөр таван хүүгийн, таван аав нь цуг тарч хэний нь сургасан даага хурдан болохыг үзэж сонирхохоор хэлэлцэж, даатаны їинхэно хурдыг сорихын тул тэр бүр ЗОХИОГДДОГГҮЙ ер бишийн уралдаан зохиохоор шийджээ, --Таван хүүг өөрсдийн унаж сургасан да3- ганаасаа аль хурднаа шилж унацгаа! Энэ ер бишийн уралдаанд түрүүчийн дөрвийг барианд оруулах боловч хоцорсон нэг даагыг урал- даанд хожсонд тооцож дааганд нь шагнал ол- гоод түүнийг унаж хоцорсон хүүг хожигдсонд гооцож зэмлэнэ гэжээ. Тэгээд таван хүү бие биенийхээ сургасан даа гыг сольж унацгаагаад өөрийнхөө сургасан даагыг хоцроож шагнал авах, бас бусдын даа- гыг унаж хоцроод хожигдож зэмлүүлэхгүйн тул хар хурдаараа уралджээ. Наранхүү барианы газар гуравт ирж, Цо- гонхүү, Дөлөнхүү хоёр хойно Урдаа оролцон Таацгаа! Бодцогоо! Сэлэрвчсэх свхсомсохыс, гийн дааганы дараа иржээ. Наранхүү Одонхүүгийн даагыг унасан хүү» гийн даагыг унажээ, Наранхүүгийн даагыг уралдахад Саранхүүд оногдсон дааганы ззэй унажээ, Саранхүүгийн даага . Одонхүүгийн даагыг унасан хүүгийн дараа барианд иржээ, Хөвгүүд бүр л өөрсдийнхөө сургасан даа» гыг ходроохын тул өрсөлдөн хурдалж Цогон- хүү, Саранхүү, Одонхүү нарын дөрвөн хүү эхний барианд оржээ. Таван аав нь таван хүү- гийн сургасан даатануудын аль нь хурдан бо" лохыг мэдэж аваад хоцорсон даагыг ХОЖСонд тооцож шагнажээ. Тэр хоцорсон дааганы шагналыг барианд орсон дөрвөн хүүгийн аг нь авчээ. Харин хоцорсон даагыг унаж уралдД- сан хүүг хожигдсонд тооцож зэмлэжээ, Зүршал: сургасан даага хоцорч хэн хожсон 59? -- Хэн хожигдож зэмлүүлсэн ба? В, ИШЖАМЦ (Өмнөговь аймгийн Хав- богд сум, хэл утга зохиолын багш) СОНСУУШТАЙ СОНИН -- Ангаахайгаа тэжээж байгаа үед эр эм хоёр хөх бух 10 мянгаас илүү ургамлыг хорлох гэж байсан хорхой, шавьж устгаж, ангаахайдаа авчирч, өгдөг байна. -- Хөх бух дунджаар 13 грамм орчим хүнд боловч жилд 4368 грамм юм. иддэг. : Энэ агуй үүсэн бий болоод 5 орчим жил болсон түүхтэй. Я 1952 онд олдсон «Беке» гэдэг агуй нэн сонирхолтой. Хэсэг агуй судлаг чид (тэдний дунд гэдэсний хижиг, өвчтэй хоёр хүн байсан гэнэ) судалгаа хийж, бүслэхээрээ усан дунд нилээд бэрхшээлтэй ажил ласан боловч өвчтэй хүмүүс төдхөн, эдгэжээ. ! Ийм явдалбас олон удаа тохиолд сая Мөн тэнд татсан сон учир тэр агуйн дэргэд саяхан ун -- Далайн гахай усанд шумбан доош орохдоо зүрхний нь агшилт 50- 60 хувь удааширдаг гэдгийг эрдэхм- тэд тогтоогоод байна. . -4БНУАУ-ын зүүн хойд зүгт орш Д. Сүхбаатарын нэромшит улсын А-(467:4 .8 Т-3 гарын эмч нарын саналаар уулчид, мателлургчдын үйлдвэрчний, эвлэ- лээс сувиллын газар байг Ч да лжээ. ж , Й тонн ишинд дог «Агтелек-Иошвафе» гэдэг агуй швутуүдадшоы ыг Европ тивийн хамгийн том нь, ЮМ нэгдсэн зедакцын зөвлөл , 1 комбивата1 хэвлэв. їэвлзгийШ Индекс-14120 24. Брнал «Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс бол манай хэзээний шал- гарсан хань юм» АНКОСЫГИН НАЙРАМДАЛ Дөнгөж ана жил сургуульд өрсөн Дорвон аргын тоо заалгасан Нас биеэр эп чацуу Найман настан алхалж явиа Юїархан үстэй цэнхэрхэн нүдтэй Хархап үстэй бөрхөн царайтай Цэг-иь өрөс, нөгөө пь мопгол Нэвшиэ 5“А»-- гийн зайзууд гэлцэнэ. “Кагжкин Сүхийн талбай дээгүүр ЖКаалууд баяртай алхалж явна Ухаант Сүх, Лепип багцтай Уулзаж учирсныг хөөрч явпа Ахан дүүгшїин бахдам нөхөрлөл, Анх хэрхэн тогтсон тухай Ачит Лепин Азийн Монголд Ачлал тухай тусаа хүргэсэн Найз нөхдийн халуун гараар Найрамдлыг хэрхэн дархалсан Туяа өхин орос найздаа Тун -ч сайн ойг лж явна. Да, да Ленин гэнэ Дахиад бас Сүхбаатар гэнэ. Найрамдал-Дружба гээд гараа атгана Найз нөхөд гээд Таня инээнэ. Дөнгөж энэ жил сургуульд орсон Дөрвөн аргын тоо заалгасан Насан балчир хоёр охин Найрамдлын тухай ингэж ярилцана. Азгасан гараа найФрмдал гэнэ Ачит Леппи Сүхбаатар гэнэ. "Нарыг хараад сөтгэя. тэнүүн Найрамдал гээд баясан инээнэ Ц: ЭРДЭНЭБАТ. тухай 1921 оны арван нэгдүгээр сарын 5-ны өдөр билээ Энэ өдөр алс холын Москва хотноо, алтан Кремлийн буу рал өрдиоо нэгэн нх үйл явдал болж, улс хоорондын түүхэнд хамгийн анх вы тэгш эрхийн гэрээ хэлэлцээр бай- вуулагдсан түүхтэй юм. Тэр нь Мон гол ардын засгийн газар, 3СБНХОУ ын засгийн газрын хооронд байгуул- сан эрх тэгш харилцааны баримт Өи- чигт гарын үсэг зурсан явдал мөн. Зөвлөлт-Монголын гэрээнд ҮСЭГ зурахыг түргэвчлэх заалтыг В. И. Ле ини 1921 оны 11 дүгээр сарын 8-1Д өгчээ. Тэгээд 1921 оны 11 дүгээр єса рын 5-нд уг гэрээнд үсэг Зурсан бай- на, Ийнхүү В. И. Лениний шууд Өрол цөлгөөтөйгөөр монгол зөвлөлтийн анхны гэрээнд нэг талаас Д. Сү-баа тар, Б. Цэрэндөрж, нөгөө талаас Зов лөлт өрөс улсын гадаад хэргийн ар- дын комиссариатын хариуцлагатай ажилтан Гец, Духөнский нар гарын үеэг зуржээ. Энэ гэрээ хэлэлцээр ёсоор ЗСБН ХӨУ-ын засгийн газар Монгол ардын засгийн газрыг монголын ганц хууль ёсны засгийн газар хэмээн хүлээн зөвшөөрч, монгол ардын засгийн га- зар ЗСБНХОУ-г хүлээн зөвшөөрчээ. Хэлэлцээрт тэгш эрх, харилцан бие биеийг бүрэн хүндэтгэх ард тҮМНИЙ хөөрондын нөхөрлөлийн тухай Зөв- лөлт засгийн газрын гадаад бодлогын Ленинч зарчим тодорхой илэрлээ Ол энээ. Эрх чөлөөтэй байж бусад өрөн- той тэгш эрхтэй, тусгаар төгтносон улс болох гэсэн монголын ард түмний өнө эртний хүсэл мөрөөдөл ,энэ гэ- рээнд биелэлээ олжээ, ЗСБНХОУ-ын засгийн газар, мөн- голын засгийн газрын хэрэгцээг хар галзан, монголд байсан хаант | 0роО- сын цахилгаан Харилцааны газрыг монголд-үнэ. төлбөргүй. шилжүүлэн өгсөн нь тус орны эдийн засаг, 06 лыг өөрчлөн хөгжүүлэх, батлан хам- гаалах хэргийг бэхжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой болсон байна. Энэ гэрээ хэлэлцээр нь капиталист биш замаар монгол улс чөлөөтэй Хөг- жихийн бат найдвар боллоо. Гэрээ байгуулж, үсэг Москвад хүрэлцэн очсон төлөөлөгчидтэй В. И. Ленин ярилцах даа хэлсэн ах дүү ёсны мэргэн сур- гаал нь феодал ба империализмыг эсэргүүцсэн хувьсгалын замыг яруу тод гийгүүлсэн билээ, зурахаар монголын Ленин. монголын төлөөлөгчидтэй ярилцахдаа монголын Хөдөлмөрчдөөс дотоодын феодал, гадаадын эзэрхэг түрэмгий нарын эсрэг явуулах тэм- цэлд ардын намын.үүргийг дээшлүү дэхийни Чухлыг заажээ. Ленин, ялан гуяа улс өрны засгийг хөгжүүлэхэд чухал ач хөлбогдол бүхий эд Хэрэг- лэгчдийн хоршоололд их анхаарал тавивал зохихыг зөвлөсөн байна. Орос монгольйг ард түмний найрамд лыг хөгжүүлэх нь монгол улсын тус гаар тогтнолын үндэс мөн гэж Ленин үзжээ. В. И. Ленин хэлэхдээ «Танай ор ны хөдөлмөрчдийн ганц зөв зам бол ЗСБНХОУ-ын ажилчин тариачидтай холбоо тогтоож, улс төр, аж ахуйн тусгаар төгтнолоо бэхжүүлэх явдал мөн» тэжээ, Моөнгол-зөвлөлтийн найрамдлын анхны гэрээ нь үнэхээрийн гүн гүнз гий утга санаа, гандан бууршгүй гай хамингаараа манай хөёр ард түмний С эрх ашигт амнн чухал ач Хөлбогдол той байлаа, Д. Сүхбаатар, хадам ах Нэмэндэйд бичсэн захидалдаа «Гадаад явсан бидний. нөхөд зорьсондоо хүрч, тус- ламж дэмжлэг авах болов. «Зөвлөлт оросын үнэнхүү зорилго нь. хуучин засгийн бодлогыг жигшин үзэж, дар лагдсан бүх бага ард түмэнд тус- ламж дэмжлэг үзүүлэхэд оршино. Зөвлөлт орос иь манай монголд бүХ талын тусламж, үзүүлэхийг үнэн гГ0- лоосоо с.. срамгүй хүсэж байна. Зөрссат є » улс гадаадын түрэмгий чдийг бут ниргэж, улс орноо. Цэ- ээд хүчирхэг их улс болсныг бид Зөвлөлт оросын тусламжтайгаар бид, өөрийн улс төрийн их “хэргийн гол зорилгод хүрэх нь чухал» гэж бичжээ. Монгол-Зөвлөлтийн хэлэлцээр ам 27 дахь жилдээ 1971 оны 9 дүгээр сарын , 29 ЛХАГВА Мь 86 (1196) Үнэ 10 мө. 9440909940940440044444 46 жилтэай болж, түүнд үсэр зурсан явдлыг манай ард түмэн сэтгэл ХаН- гамжтай угтсан байна. 1921 оны 12 дугаар сарын 31-ний Улсын түр Ца- гийн хурлын ажиллагаа, найрамд- лын гэрээ байгуулсан илтгэлийг Х3- лэлцэн сайшаагаад хоёр орны хоорон дын найрамдалт харилцаанд сэтгэл дүүрэн байгаагаа илэрхийлжээ. Дэлхийн хөдөлмөрчдийн жолОб- догч багш В.И. Ленин, монголын ард түмний гарамгай хүү Д. Сүхбаа тар нар үндэс суурий нь тавьсан мон гол-зөвлөлтийн (ард түмний ган бат найрамдлын анхны түүхөн-Мухал б8- римт бичиг, Монголя-Зөвлөлтийн най рамдлын анхны гэрээ нь чухамхүү манай ард түмний зүйрлэн ярьдаг «Болд тиг бат, болор шиг тувгалаг» үүрд нейрамдан эййт түүхтэй юм. . Монголын ард түмэн, Холбоот Улстай байгуулсан эрхэм сайхан, элэгсэг дотно найрамдлаа хар нүдний цөцгни шигээ хайрлаж» халуун бүлээн амь шигээ Хамгаалж, эх орныхоо хөгжил цэцэглэлийн үнд сийн үндэс гэж тавин жилийн турш нанднгиан хайрлаж ирлээ, явахын түмэн . Зөвлөла Манай өсвөрийн ".ҮггүрэнДА | Их Сүхбаайтарынхаа үндснй нь вилцсан “Монгол Зөвлөлтийн ард ч ний найрамдлын анхны гэрээний / жил, Монгол-Зөвлөлтийн уламжлал найрамдлын сарын баярт өдрүү, ард түмнийхээ хамт магнай Д баяртай, маш нх сурлага бүтээ. золгох гэж байна. 85 Ленин, Сүхбаатар хоёр шиг сурж, ажиллаж, аж төрөхийн сайхан Эю шээг сурагч иионер бүр үзүүлэгтүй! МХЗЭ-ИЙН ХШ ИХ ХУРАЛ МХЗЭ-ийн ХШ их хурал 1958 од хуралдаж 61485 гишүүдийт тө- лөөлсөн-442 төлөөлөгч оролцжээ. -Их хурал МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны тайлан илтгэл --МХЗЭ-ийн шалган байцаах миссын илтгэлийг хэлэлцэлс МХЗЭ-ийн төв байгууллагыг сон- гов. МХЗЭ-ийн ХШИТ их хурал МАХН ын ХП, МХЗЭ-ийл ХЇЇ их хурлаас хөдөө аж. ахуйг хөгжүүлэх... талаар дэвшүүлсэн зорилтуудыг биелүүлэх үйлст эвлэлийн гишүүд залуучуудын хүчийг. дайчлан: зохион байгуулж, их үйлс бүтээснийг дүгнэв. “Ялангуяа нэгдэлжүүлэх. хөдөлгөө нийг өрдүүлэн, мал сүргийн тоог өс гөн-олшруулж, ашиг шимийг дээцг лүүлэх, газар тариаланг хөгжүүлэх талаар хурал зөвлөлгөөнөөр удаа Да- раалан хэлэлцэж, тодорхой” зорилт дэвшүүляс сангийн аж ахуй, МАА МС, өвс хадах морин станц, нэгдэл зэргийг бэхжүүлж, тэдгээрийг үйлд вэрлэлийн явцад үр дүнгээ өгөх ажил лагааг" эвлэлийн байгууллагууд өр- нүүлж байсны дүнд «Тракторчдын 1000-тын бригад», «Өндөр ургацын салаа». зэрэг ажлын ашигтай арга хэлбэрүүд үүсэн гарсныг тэмдэглэ- кО- НӨХӨДДӨӨ ҮЛГЭРЛЭНЭ 1971--1972 оны . хичээлийн жилд. номын санчдын дугуйланд су ралцана. эр -- Сурагчдын сайн дурын байгуул лага «Улаан бүч» радио. станцад нэвтрүүлзэгчээр идавхтэй сайн ажил- лана. МХЗЭ--ИЙН ИХ ХУРЛУУД рүүлжс байх ёстой, “Үүний тул бид бүгдээрээ эрдэ! мэдлэгийн барагдашгүй, ундраа бол- сон бидний найз нөхөр болох номтой нөхөрлөх хэрэгтэй» гэсэн юм : МХЗЭ-ийн ХШ их хурал МХЗЭ- ийн Төв Хороог бО гишүүн, 25 ор- логч гишүүний бүрэлдэхүүнтэй сон- Зад 5 Шинэ хичээлийн жилд ОНЦ МХЗЭ-ИЙН ХЇїҮ-ИХ ХУРАЛ сурч, сурлагаар хоцрогдож роВон ФОү2 2 нэг сурагчийг сахилга, сурлага, ариун МХЗЭ-ийн: 1Үих.. хурал: 1963 цэврээр нь даап авч үлгэр жишээч онд хуралдаж 70,071 гишүүнийг тө- лөөлсөн 467 төлөөлөгч оролцсол юм. 1, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тайлан илтгэл 3. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны шалган байцаах. комиссын тайлан илтгэлийг хэдэдцэж: МХЗЭ-ийн Төв байгуулла- ГЫГ СОНГОВ. РЧ МАХН-ын ХїҮ их хурлын түүхэн шийдвэрийг манай ард түмэн баяр- тай хүлээн авч хэрэгжүүлэх ажилд орсон үед МХЗЭ-ийн ХЇУ их. хурал хуралдсал юм Хөдөө-аж ахуйд хориоорллуян бай- гуулал бүрэн ялж ардыг аж ахуйтны 99,Т хувь пэгдэлжсэнээр манай оронд хоритооллын сектор бүхий нэгд сэн социалист аж ахуй бий болов, МХЗЭ-ийн байгууллагууд, намын байгууллагуудын, удирдлагаар сан- гийн аж ахун, МАЛМС, хөдөө эж ахуйа-нэгдэлд. малын тэжээл бэлтгэх, булаг шуудуу татах, худаг гаргах, малын хашаа хороо барих, төлийн бэлтгэл хангах, техникийн болоп бу- сад мэргэжилтэн бэлтгэх, тариа но- гоо хураах, барилгын хямд үлэтэй материал бэлтгэх, үйлдвэр, аж ахуй, соёл орон сууцны барилга барих зэ- рэг ажилд эвлэлийн гишүүд, залуу- чууд идэвхтэй оролцсон юм. ттонер болгоно. : -0100-гаас доошгүй ном уншиж Д. Нацагдорж тэмдгийн болзол хан тана. , «Пионерийн үнэн» «Залгамж- лагч» сэтгүүл тогтмол уншиж тэмдэг лэл. хөтөлнө. орос хэл сурах зорил- гоор «Пионерская правда» сонинг за хиалан уншина. Горькийн нэрэмжит помын сан гийн идэвхтэн улшигч болж. уншсан ном зохиолоороо багт наадамд орол- цоно - Өдөрт 1 цаг хэмнэж, орос хэл оролдож, орос дуу сурах, шүлэг чээж їлэх, хэвлэл уншихад зориулна. Одоо. би охидын зөвлөлийт дарга 1971 1972 оны хичээлийн жилд ангийлхаа охидын зөвлөлийн дар- гаар ажиллаас охидынхоо 50--60 ху вийг сайнаас онц сурлагатай болгоно. Ариун цэврийн булан байгуулна. алцишилшлшллтшилклтштлгиэвиБШВХкЖМЦгЛЛахиТЫЖХА. АШИГТАЙ. АМРАЛТ хийн зэрэгцээ энэ талаар зарим. ду-.| МАХН-ын ХїУ--их хурлаас мал аж : тагдлыг илрүүлэн цаашид. засах ар-,8ХУйГ өсгөж, аний шимийг намэгдүү Дорноговь аймгийн Чойрын дунд Га хэмжээг заав. лэхэд болчзэрийг усаар хангахы сургууль хөдөлмөр спорт, амралтын Их хурлаас нэгдалжих хөдөлгөөн ЧУХлыг заасал билээ. Намьихаа шийд өдөрлөг зохион явуулав. Өдөрлөгт лссэн.. эвлэлийн цыг ахмад, өрнүүлэх, нагдалд. гишүүн, залуучу! малч дын |туршлагас суралцуулах, та- ЭНД з00-мал эмнэлгийн анхны Мэ- Дагдахүүп эзэмшүүлэх, улс ардын ая: ахуй соёлын хөгжгүүлэх телевнлө» гөөт гурван жилд тариалангийн чийт талбайг 200 мянган га-д хүррэх Гэ- бан зорилтын 50 хувийг эвлэлийн гє шүүд, залуучуудын хүчээр шийдвэр эх зорилт дэвшүүлсэн том. Мөн 16- яввлөгөөт гурван жилд эвлэлийн ги вүүд, залуучууд: 40-ө6с. доошгүй. сая аншаан храниан самични таргих, Сүхбаатарын мод боловсруулах. БОМ- Чинат, АҮТГЫН АХНЭЛИЙ ҮЙЛДВЭР, Налайхын их уурхай, төмөр Замд шаардагдана: байгаа хүн хүчнийг хан гах зорилгоор 10 шахам мянган Зас луу ажилттыг звлалийн |илгээлтээр явуулахаар шийдвэрлэв, МАХН-ын Тев Хорайны нНэгдү, гээр нарийн бичгийн дарга, ВНМНУ чигт Сайд нарын Зөвсөлийн дарга 10. Цэдэнбал МХВЗ-ийн-ХЇй-нх. хурал үг. хөлөхдээ: Бид, үргэнж, сурах эгтэй. Эрдэм мэддэггүй.бол Социд лизм. байгуулж. чадахгүй. Эрдэм мэд лзггүй бал бид урагшаа ахихгүй гэд тийг ХЗЗ-ийн гишүүн бүр Санаж мэд ЗГ боловсролоо үргэлж, гүнзгий- 78:4-4-0-8-0-0-0-0-0-6 нтой би 3 Откюжг сууна. хивйа гэ : гэдэг, Нийслэлийн: ар- - ван жилийн 20 дугаар сурвуульд 46-32 улирал дараалан онц дүнтэй суралцаж байна. Боодол боодолтой » захидал яаралтай ялгах ажил зөн тэй ах нартаа өгч орчуулгана. За- римд нь өөрөө хариу бичнэ. Пионер Чулуунбаатарын ажил одоо улам ихсэж байна. Яагаад. гэвэл Монгол Зөвлөлтийн найрамдлын сарын мянга мянган охид, хөвгүүдийн за- 4-6-8-4-6-6-0-8-0-0-4-0-6-8-0 Ф-0-6-8-0-6 дөө ирнэ, Заримыг нь гадаад хэл-. ажил.удахгүй эхлэнэг Зөвлөлтийн. эвазлийн: Ги сурагчид вэрийг хэрэгжүүлэхэд шүүд, залуучууд оюутан идэвхтэй оролцон: 3 жилийп дотор МХЗЭ-ийн гишүүд залуучуудын хү чээр уурхайн худаг 1900 гаруйг гар гааг, 1000 гаруй км урт богино ХЭм- жээний суваг шуудуу татжээ. МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бигчийн дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэ- дэнбал МХЗЭ-ийн ХЇҮ их хурал дээр үр хэлэхдээ: «Манай нам, хувьсгалт залуучуу- дын эвлэлийг өөрийн үнэнч идэвхтэй туслагч дайчин бэлтгэл хүчээ гэж үз єзар ирсэн үзсээр ч байна, Намын өг сөн хариуцлагатан: чухал даалгаврыг хуньсгаат залуучуудын эвлэл Ямагт нэр төртэй. биелүүлж, намын эцэг. ёс нь энзрэл халамжийн ачаар аварга төм хүч болж монголын залуучуудын дайчин зохион байгуулагч, жолоодон хөтлөгч бөгөөд манан орны олон зуун мянган охид хөвгүүдийн амьдрал ХӨ- дөлмөрийн жинхэнэ сургууль боллоо» гэсэн юм. МХЗЭ-ийн ХЇҮ Их хурал МХЗЭ- ийн Төв Хороог 65 гишүүн, орлогч гишүүнд:40 хүн, төв шалган байцаах комиссын гишүүнд 15 хүний бүрэл- дэхүүүнтэй сонгов. оролцсон ппопер, сурагч, багш, ажил чид нийт 46322,5 кг таана түүж Сүм бэр сангийн аж ахуйд тушаав: Мөн ппопер, сурагчдын зуны амралтаараа. сургасан дааганы уралдаан болж 4-дү гээр апгийн сурагч Д. Хандаа охины даага түрүүлж, үндэсний бөхийн ба- рилдаанд 89 дугаар ангийн сурагч Ганбаатар түрүүлэв. Сурагчид өдөр- лөгтөө идэвхтэй оролцож амралтаа сайхан өнгөрөөлөө. Багш НАЯНБААТАР слошшшлеш элиишєсэх2ххашоиллилшшскшвгттлик ТӨМС ХУРААВ. Төв аймгийн: Заамар сумын Чи мэдрэгзэн захиралтай 8- жилийн дунд сургуулийн сурагчид, ӨөӨ- рийн нэгдлийн төмс хураах ажилд З өдөр туслалцан 80 тонн төмс хураалаа. "Төмс.. хураахад нийт багш, су- “рагч идэвхтэй ажилласны дотор Цэрэнноров багшийн удирдсан ан- ги бусдаасаа илүү сайн ажиллав. Ж. МУШАА- ажил хийнэ, Би энэ ажилд 4 жил дараалан сонгогдон ажиллаж бай на, Ингээд дяраа нь Улаанбаатар төмөр замын соёлын ордойд очиж улуунб нь тахад их. ашигтай байдаг юм. ” со тайлангаа амжилттай өгч, Мөнго ”. “Уураг тархи бүрэй амарсан бай” лын Пидперийн Төв- Зөвлөлийн хү 2 “даг. 7 цагаас цайгаа чанаж, ээж рал медалиар шагпагдсан цог хий Ф цэвэрлэгээ- морлог пионерүүдийн. нэг билээ. НИЙ ажил хийдэг. Ингээд 7. Цаг Энэ пионер таван онцын эзэн, ДС ! хичээ- багачуудтай танилцаж, орос дуу дөрвийг сурч. шүлэг хоёрыг чээ- жилжээ. Г, ЛУВСАНДОРЖ: Ч 2-2. 11 Н Бүлгэмийн, зөвлөл, сургуулиас зохиолс байгаа. үдэшлэг, -өгдөөлөг, өдөрлөг зэрэгт сайн оролцоно. Өөрийн ангийн. шефлэн авсан баатарчуудын баг, цэцэрлэг зэрэрт:а хиож байгаа ажилд идэвхтэн: оролцог но. : -- Анги сургуулиас “зохиож, байг. гаа нийгмийн тустай хөдөлмөрт сайн оролцоно: ҮН но”: Бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн, ангийн ахлагч зэрэг олон нийтийн үү, рэгт ажлаа чанартай сайн хийнэ. «Пионерийн үнэн» сонинд-сур- гууль, пионерийн ажлаа сурталчилж, бичнэ. ! 2 -- Багт наадам, урлагийн үзлэгт: оролцоно. 7 Шинээр нэг чаддаг болно. : -- Сахилга батаар тааруу сурагч” дад яриа хийх, гэрэар нь явах зэрэг арга хэмжээ авна. Өөрөө. энэ талаар үлгэр жишээч байна. Ч -- “Улсынхаа, хөгжилтийг харуул- сан марк, ил захидал, гэрэл гзургаар альбдм «хийнэ. : | ХӨРЖИМ- ТОГЛОЖ ч-Пионер хүний”сайн үйлсийг үзүүлсэн бүлгийн бяцхан ном-гур- ваас доошгүйг хийж бүтээнэ. «Улаан бүч» аяны гараанд үүрэг авсан Нийелоцийн 10 жилийн 8 дуг гаар сургуулийн. 7-гийн «Бэ»: ангийн дарга, соёлч нөхөрлөлийн. гишүүн, пнонер ” Б.ОЮУНСАЙХАН »а ”---4 У 9, БИ ТАВАН ОНЦ | “ЭЗЭМШИГЧ БӨЛНӨ. -- Би өөрийн гол хөдөлмөр бол ван онцын болзол биелүүлнэ. -- Би өөрийн амарсан «Артек» зуслан, зөвлөлтийн ттонерийн : гууллагын 50 жилийц ойд зориул. сан «Хэзээд бэлхэн!» гэсэн булан хийж сурталчилна. К Гэрэл зургийн дугуйланд рал харуулсат альбом хийнэ. мийнхээ түүхийг лэл хөтөлнө. тэн, мэргэдийн зУуг цуглуул: сургаал үг таван захидлаар харилцана: 28 " 0Вьес сон сурлагадаа онц суралцаж та-. суралцаж өөрийн хамт олны Жэн ! ургууль, пионерийн бүлгэ- | судалж тэмдэг . 4- "Ардын Зүйр цэцэн үг, эрдэм 2 «Үгийн далай» ГЭ", ционал тай СУ--ын пионе- рийн буланг хариуцан эв: лана.. 9 2 т-- Гадаадын гурван нертэй | “40 Бонн Ж Ш.чуулган угтсан «Аяны барианд алхаад марш!» гэсэн үг тодхон ду- райна. “Нийслэлийн дунд сургуулийн пионер сурагчид хөдөлмөр сурлагын «Улаан бүч» аяны гараанд бэлэн болсныг бүл- гэмийн зөвлөлийн дарга, пионер Нармандах пионерийн ахлах удир дагчдаа мэдаалэв. Хичээлийн”эрхлэгч багш Нарж моо үг хэлж сургуулийнхаа пио- нер сурагчдын хичээл сурлага, зу ны амралтаар хэрхэн өнгөрүүлсэн тухай ярилаа. 5--ын Ядмаа үг хэлж сурлага хөдөлмө- рийн «Улаан бүч» аяндаа их ам- жилт олохыг пионерүүдэд хүсэв. Тус сургуулийнхан «Улаан бүЧ»-аяны хугацаанд «Єоёлч сур- гууль», зөрчилгүй хамт олон (ес лох, сайн, онц сурлагатныг т” 40" хувьд хүргэх гол зорилт дэвшүүл- жээ. «Улаан хэрхэн ярьж багш юм. «Б» апгийн Идэр, Даш - хүү нарын олон хүүхэд мал мал: далай» лаж, үйлдвэрт ажиллаж үр бү- «Үеийн тээлтэй амарчээ. Рэнцэндорж багш танхим байгуулсан туршлага дээ. тай 5--ын «Ё» ангийн хорь гаруй. рээ тулгуурлан хэлбичгийн каби сурагч, зуны турш нийслэл хоттой нет байгуулах болтгалаа хийж бай танилцах аялал хийжээ. на. Сурагчдын бичгийн хэв сайж Артек зусланд амарсан 8--ын руулах зохицтой ажил зохионо.Үн «А» апгийн, МПБ--ын Їөв Зөв- дэсний хөгжмийн дугуйланд бүг лөлийн алтан медальт пиопер Ё гийн нийт пионерийг хамруулж, э-.,с.. эл өө 0-6. 0 э -.Ө-0-0 60-00 41 дүгээр бүч» аяны жигүүрээр аялах гэж. байгаа. тухайгаа өгөхийг 5--ын «Е» аигий! Д. Рэнцэндоржоос хүссэн Багш Д. Ранцандорж. Манай хүүхдүүд «Эрдмийн жигүүрээр аллахдаа үед дурсагдах үйлстан» ИНТЕРПАНИӨОНАЛ ТАНХИМД «Д» ангийн Мдилцэцэгтэй уулзахад дугаар сургуулийн 8-ын пионер -- Би ачит багш, лалцааны ачаар:7 гар улсад амарлаа. Замдаа азөвлэөл- тийн Москва, Свердловсн, Улжинүд зэрэг олоц хотоор Явж коммуенилхин орны гайхамшигт бүтээлийг иүдээрэ үзэж тэндхийн аз жаргалтай хүүх дүүдтэй танилцсан юм БНУАУ-ын : Балтонберний хүүхдийг зусланд байх и й Ё даа 18 орны пиоперт эї хамт сан. Бидний дунд баатарлаг Вьетна мын пионерүүд зөвлөлтийпг пионер Лена, Соня зэрэг олоц найз нөхөд тэй нөхөрсөг тапилцсан їйм гээд олон арван баярт үйлсээ өгүүллээ. Мөн-5 дугаар сургуулийч онц: сурлагатан, уулзлаа. од дүгээр бүлгийн дафга.Д. Дулам- “ Захидлын хаягийг харвал | Масква, жав, Сэлбийн пионерийн вусланд ам Ирага, Берлин, Будапешт зэрэг ах ахдаа төрөл бүрийн эмийн ургамал ! дүү орнуудаас иреэн байлаа. түүж, ЗХУ-аас ирж амарсан. пиоле- рүүдтэй хамтран дуу, бүжнг хайж, орос хэлдий мэд гламь баяту сан тухай сэтгэл хөдлөм ярьж байн» лаа. саатц нөхдийн гүй тус жил онц сурч Уи бий- Нийслэлийн -21 дүгээр сургуулийн 8-ын «Г» ангийн сурагч пиопер їБ. Цэвэгжавзан, 8-ын «Б» ангийн О. Оюунцэцэг хоёр сургуулийнхаа. ин тернационал танхимд олон арван за- хиндал задалж: байхад нь Зуны амралтаараа ЗХУ-д пиоле- рийн зусланд ,амрахдаа .тапилцсан хүүхдүүдээс захидал ирж гэж Оюун- : цэцэгийг хэлэхэд, Ер нь хаана ч: очсон хүүхэд бүхний сэтгэл баясгах ярина ундарч, тэр бү: хэн нь ЗХУ болон ах дүү социалист орны пиоперүүдтэй салшгүй холбоо тойг илэрхийлас. байлаа. -- Бид Польш- улсын Шельна зус ланд 33 орны пионерүүдтэй танилц- сан. Тэднээс хэд хэдэн захиа. иржээ Энэ ЗХУ-ын Мосивагийн 56 дугаар сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Валягийн захидал байна. Бид Полын улсын Шьельна. зусланд байхдаа 5 дуу, 3 бүжиг хамтран сурсан гэж Цэвогжавзан ярьж. байна, Бас 17 ЗУРАГ ДЭЭР: Пнонер Д. Дулам жав чөлөө цагаа ашиглаж Орос хэл- ний мэдлэгээ баяжуулж байна. С. БОДООШ Нийслэлийн 85 дугаар , бага сур- гуулийн З-ын «Б» ангийн Онц сур- лагатан Д. Нармандах «Улаан бүч» аяны удирдамжийг хүлээн аваад, пионерийн гишүүд элслээ. Д. Нар- мандах аяны хугацаанд Онц сайн сурч сурлагаар хоцорсон ЗдсЛаж, үүрэг авлаа. с. ЛУВСАНШАГДАРЫН : авсан гэрэл зураг, в. П : Өөөө Ле Эрый ь нөхөддөө 1529705542: нээн :9-48-80-0-8-8-8-8-8-8-0-8-60-0-8-0-8-0-4-4.- -9 0-8-9-0-0-0-0-9 4 ПИОНЕРИЙН АЖИЛ ЭХЛЭВ .-. » ү : . Пионерүүд жигдрэн агсч й 5 УУлаР Бай Хавай кигдр жагсчаэ. Цоцэглыа.. олон орны үе тангийн 2 аншингийн хананд андуудтайгаа хїрхэн “ашрсанаа , «МХЗЭ-ийн ХҮТ их хурал, Мон ярьж, ахмад пионер, ардын гэгээр 1 толын пионерийн «Залгамжлагч» лийн тэргүүний ажилтан багш С. . . . . . 99000696, 96 өв.0.0600090090690906909990990990990990909 0-9-0-0 0-0-0-0-0-0-0-0-9-2-0 гоДрлигт зааснаар ч юм гэсэн -0-0-4 хэтдээ үндэсний хөгжмийй хэсэг-/ тай балохоор төлөвлөж, байна. «Миний төрсөн нутаг, монго” лын сайхан орон» жигүүрээр өр- гөн хэмжээгээр аялна. Өнгөрсөн зуны амралтаар бүлгийнхээ 20 пианерийн хамт нийслэл хоттой танилцах аялал зохиож үйлдвэр. аяс ахуй, соёл гэгээрлийн нийт 45 “ газраар явж үзлээ. 28 Эх арны үйлдвэрийн бүтзэгдэ- Ф хүүнг” байгалийн баялгийн цуг- ” луулга хийлээ. Аяны/ хутацаанд В нийслэл хоттой бүрэн танилцаж, -6 гаа... арвижуулах” ...болно- ус Жүү ХДүүд. янз бүрийн цуг ес луулта хийхэд иж, идэвхтэй. оролцоо дог. Шишээ ив пионер УВ-. Пүрав-:. доо ил: захидал 40 марк 25, чих-: рийн цаас 500, энгэрийн тэмдэг 4 20, эрвээхэйн, ургамлын олон зүйл цуглуулсан юм. Биднийганхаарлаа хандууллс байгаа нэг зүйл бог чө леөөт-цагийн хувийн дагдам |тог- тоох явдал юм. Иймд нийт сурагч дад үлгэрчилсэн цагийн їй 5 хуваарь » гарган: өгч нэг дэгламд сургана 9 гэв . Манай сурвалжлагч” 1 ИХ ОЙД ИЙМ БЭЛЭГТЭЙ Гуравхан өдөрт 6760 гаруй кв эр Талбайн хөрс цэвэрлээд хэдэн. зууш шороон бухал хоромхон-зуур босч 58| машин шороо ачиж буулгасан нь хэл хичнээн талбайн шороо ачиж буулгас- цыг тооцоолон бодсоны эцэст гарсан тоо. юм. Сурагч пиоперүүдийн хөдөл мөр үүгээр зогссонгүй.-маргааш өглөө, нь Их дунд адагийн Халиар гагч ой" хөвч уулын бэл хөндийгөөр хадсан өвс ,шинэ майхан боёч амжаагүй! бай хад 500 бухал болсон байлаа. Хоёр- Фоохөн хоногт 54 сурагч 5188 бухал Испний дотор 8-ын «А-гийн сурагч айхэцэбилаг, 137, 7-гийн «Б» ав г гийн Рэнцэндорж 130, 8-ын «А» ан- гийн эмэгтэй сурагч Нарантуяа 1139, Сайданжаргал 130:бухал өдөр дутам хийж нөхдөө хошуучлав. : Ийнхүү Архангай аймгийн Хотонт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн «ссурагч пионерүүдээс МХЗЭ-ийн «-Ал- дарт 50 жи: лийп ойд ажил хөдөлмө- рийн дээжээсээ бэлэг барьж байна. 1:2:3:)14212191:4 НИЙГМИЙН. ХЭВ ЖУРАХ ЗӨРЧИХ ГЭЖ ЮУ ВЭ? Хот орны гоо үл эрүүл мэндэд гудамж лэгжүүлэх, нээл Нх.ач Бүтээлч ажилсаг олны хөдөлмө- рийн үр шимээр бий болсон энэ” их ажлыг хүн бүхэн, хүүхэд бүр хайр- дац хамгаалж байх үүрэгтэй. Төв гудамжинд байгаа үзэмжтэй сайхан зүлгэн дээгүүр хоёр: хүүхэд хөөцөлдөл гүйж яваад нэг нь зүлэг- ний голд тарьсан модиы мөчрийг ху галж харагдлаа. Цардмал замаар явж байсан. нэгэн өвөө болдоггүй. юм. хүү, минь. Хот ориоо гоё сайхан болгох гаж, хүүхэд га парын: эрүүл энхийн төлөваав эж, чинь, аав ээжийн чинь ажлын газрын ах, эгч пар тарьж суулгасан юм. Тийм болохоор -ахмадынхаа..аяв зэжгийл хээ: хийсэн. хөдөлмөрийг дээд зэргээр үнэлдэг юм шүү Дэа- гэхэд хоёр хүүхэд «За!» гэж ёсолчихоод хобулаа «Дахиад яасан ч. сууг агасан зүлгэн дээгүүр явж, тарьсан модгх галахгүй, түүгээр тг барахгүй. хоё) лаа өвөөгийнхөө ярьж өгснийг найз нартаа хэлиз» гээд яваад өгсөн. Нийслэлийн нэгэн нино театрт оройн -20 цагт шинэ кинотойг мэдээд мж хүн амын талбайт цэцэр- зүлэгжүүлэх явдал” хич- Болд хүү аав ээждээ хэлэлгүй: Очоод билет аваад орох гэтэл--Үйлчлэгч бүсгүй өмнөөс нь оройн үзвэрт 16 нас хүрээгүй” хүүхдийг оруулахгүй гэж байв. Болд: турлалгуй байдлаар эргээд явж байх юм. Энэ Болдын зөв гэж үү? Буруу шүү дээ. Болд ао!. Өройн үзвэрт 16 нас хүр ээгүй хүүхдийг оруулдаггүй журамтай шүү. -с Улсын их дэлгүүрийн “архи, тамхины тасаг дээр” бор пальтотой жаал хүү нэг шил цагаан архи өгөөч, эгч эз! гээд хоосон шил, 26) төгрөг ба риад зогсож байхад худалдагк- - Дүү минь хэдэн настай вэ? гэж асуухад 15 настай гэж хариулав. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр гүүлэгчдийн 1960”оны 198: дугаар 18-нас хүрээгүй худалдахыг хэлэ- хүнд архи. дарс, пиво хориглосон юм гэж худалдагч хэд, -- Үүдэнд зогсож байсан танихгүй ах л аваад ир! гэЕэн юм. гэж хүүхэд хэлжээ: Дээрх баримтыг харахад ялигүй төрөөс тогтоосон горим грмыг биелүүлэхгүй зөрчиж байгаа хэлбэр мөн, Хүүхдүүд ээ! “Хэзэз хаа боловч явсан газар бү- Эндээ: төлөв. томоотой явж нийтийн хэв журмыг нарнин чанд сахиж:соёлч боловсон, цэвэрч нямбай. байдлыг эр- хэмлэн биелүүлж, . социалист. нийг- мийп хэв журмыг зөрчсөн өлдөв ил- рэлтэй эвлэршгүй тэмцэнэ гож та бүх ний едөр тутмын дагаж биелүүлбэл зохих үүрэгт чинь заасан байдаг шүү дээ. Олоп пПийтийн хэвгжурам гэдэг бол нийгмийн дупд хүмүүсээс биеэ. авч явах байдлыг тодорхойлсон хэм хэм- жээ юм. Энэ хэм хэмжээг зөрчвөл” зөрчилс гаргасан хүүхэд зӨвхөн өөрөө арга хэмжээ авахуулаад зогсохгүй хүүх-” дээ муу хүмүүжүүлсэн гэж Эцэг эх, багшдаа арга. хэмжээ ологдуулж эцэг, эх багш нар болон.өөрийн нэрийг гу- таана гэсэн. үг. Олононийтийн Хэв. їлжурам. эвдэж: танхайрагчдад, хариуцлага. хүлээлгэяк байх тухай БИМЛУ-ын Ардын. Их Хурлын Таргүүлагчдийй 1961. оны 301 дүгээр зарлигт ард иргэдийн ам- галан тайван байдал, тогтооёон ХӨВ журмыг ямар. нэг хэлбэрээр. эвдет танхайрсан» 6 насанд хүрэогүй Хүт мүүсийн эцэг эх, асран: хамгаалагчийг: олоц нийтийн «шүүхэд: шилисүлж арга хэмжээ авахуулах буюу 300 төг рег хүртэл торгоно гэеэп заалт: бий. Хүүхэд танар нийгмийн хэв жур- мыг өөрєдөө. дээд заргэар сахиж, хэв журмыг зөрчигчидтой онларшгүй тэм» цэл ийж: байгаарай: 2 Манай” бянхай “иргэд социалист- нийгмийн хдв журам сахиулах хүнд- тэй албанд ах эгч, ахмад хүмүүсийн- хээ нэгэн адил хүчин зүтгэж өсвө- рийн сэргийлэгчдийн бүлэг байгуу-- лац, нийт олшихоо амгалан тайван байдал, төрөөс тогтоосон горим жур- мыг сахпулахад Онц, идэвхтэй ажил- ладаг. Нийтийн” ду гнд, сургууль, гэр орон доо хамгийн бодовсон зөв харилцаа- тай, биеэ төлөв түвшин авч явах, сур гууль болон. нийтийн, байр, олон. нийт, үзвэр үйлчилгээний гаарын. дотоод журмыг дагаж, мордох. нь миний зайлшгүй: үүрэг гэж чин. санаанаа-. саа ухамсарлан ойлгож. биелүүлж бай вал зохино. Захирал, . багш, Эцэг, эхийн тушаал шийдвэр, үүрэг даалга вар, үнэт сургаалыг идэвхтэй. чанар- тай биелүүлэхэд хамаг хүч авьяасаа дайчлан: ажиллаж багш, хүмүүжүү- лэгч эцэг, эхэд үг дуугүй.-захираг- даж» хамт олны хөдөлмөрийг хүндэт- гэдэг, нийгмийн хэв журмыг дээд зэргээр сахихад хэвшин хүмүүжих хэрэгтэй. 5: Н. СОСОРБАРАМ (Улсын прокурорын хүүхдийн хэлтсийн. ажилтан) Найраглал 1 | Билгээ Болд хоёр Бие биеэ андахгүй Захидал,, зургаа солилцож Зайгүй нягт найзалжээ. Хоюул одоо аравтай Хоёрын «А»-д сурдаг. Тоолбол нас чацуу Төөлбөл бие чацуу. Билгээгийнх хөдөө байдаг. Бригадад аав нь ажилтан. Болдынх хотод байдаг. Барилгад аав нь ажилтай. Ааш зангаар хөөрхөн Ажилд бас яггүй Алхаж гишгэхээс эхлээд Авхаалж сэргэлэн жаалууд! Хичээл номдоо ч шамдамгай! Хийх бүтээхэд дадамгай Хэлсэн үгнээс гарахгүй Хөгшид бууралд хүндэлнэ. Хаврын хичээл дуусч Болд сайн шалгагдав. Хаапа явж амрахаа Ярьж шийдэн байв Тэгтэл нэг өдөр Билгээгээс захидал ирэв, Їзсч ядан баярлан Бутуу түүнийг задалбал Энэ зун чи, "Манайд ирж амар! Ээж аав хоёрт Хэлж би тохирсон. Хоёулаа тэгээд хамт Хонь мал хариулья Хойт ууланд гарч Тарвага, зурам атная. Миний бөр даагыг Дандаа чи унаарай Мундаг их хурдан Машинаас хол түрүүллээ Тэгээд орой нь зэжид Тугал татаж өгье Хурга ишиг барьж Хонь ямаа саалкая... Захпанд ингэж бичсэнийт Болд сонссоноос хөйн Заавал тийшээ очно гэж Сав л хийвэл үглэнэ, Хожим Болд хүү Билгээгийнд очих болж Хоной өлжин баярлаж. Нойргүй хонодог. ч байж. Болдыг хөдөө явахад Аав ээж нь үджээ. Болгоомж, томоотой яв гэж Аль аль нь захижээ. 5 шт Баасан гаригийн онгоцоор Болдыг очно гэснээс хоё Билгээ тун завгүй Бор даагаа эмээллэнэ: Хотоос найз ирнэ Ханхар мундаг эр гэж Айлын хүүхдэд ярина Айлгаж заримы нь сүрдүүлнэ. Бригадын төвөөс холгүй Онгоц ирж буулаа. Билгээ, ааваа дагуулан, Угтан давхиж очлоо. Гартаа чемодан барьсаар Болд шат руу буулаа. Морьдоо хөтлөн дөхсөөр :Билгээ гар барилаа. -- Морь унаж чадах уу? вэж Билгээгийн аав асуугаад Монгол хүү алзахгүй гэж Болдыг тэр зоригжуулан мМ-«-Бор даагаа хөтлөөд ир Болдод номхон юм увуулья Цугаараа гэлдрээд явья! ЦУулбууры нь ЕД» болохгүй зөв, Белд: Билгээ хоёр Ё Бүтэн өдөржин тоглов. Бие. биедээ дасч Бүр -дотно болов. Хөнь мал үргээж Хотон дотор гүйлдэнэ. --. Хурга яшиг барьж Хашаа хороонд хийнэ. Чөдөртэй морь ойртуулж Эмээл хазаар сонгоно. Унасан морьдоо аргамжин Ч ! л ? 7 2 х Оройн бүрийгээр шуугиядана Үхэр тугал тууж Өвсөлж усалж хураана, Үнээ мал саалгаж Хөгнө зэлзэр явна. Ингэж Болд хэд хоноход Овоо тэр даслаа. Эмээл хазаараас аваад Олон юм мэддэг боллоо Билгээгийн бор даагаар Өөд .уруугүй давхидаг бөллөө, Бяруу тугал татаж ї Хонь ямаа саадаг боллоо. Билтээг заримдаа дагаж Хол ойр явдаг боллоо. Бор даагаа унаад Хонь хариулаад ирдэг боллоо, Тэр бүхэн Болдод нөм тэ Чун ч зугаатай санагдана. “Тэгэвч сонин юм бас Тэнд эндгүй л дайралдана. Болд нэг өглөө боёч Бөтко үзэхээр гарснаа, Тэмээний хамарт мод орчихож Тэгээд тэр уйлаад байна "Үүргэн тусламж дуудья гэж Тэвдэж түйн орж ирснээ Бушуухан дээлээ бүслөэд Бухимдаж сандран гарч гэн. Бийгээд үүнийгээ хэлэхөөр Бөөн ажил боль гэнэ. Билгээ, Болд хоёр Хонинд цуг явжээ. Бнияэзе мал услахаар Хоёулаа эрт гарчээ, Номхон бор даагаа х Болд унаж гэнэ. Догшин бор үрээгээ Билгээ унаж гэнэ. Хониноосоо хол хоцроод Хойноос нь уралдсан гэнэ. Хоёр мориныхоо хурдыг Сорьж гарсан гэнэ. Хэн түрүүлсэн нэг її Чихэр авдаг гэнэ. Хэн хоцорсон нэг нь Хоосон байдаг гэнэ. Түрүүлсээр байгаад Билгээ Хамаг чихрий нь авчээ. Хоцорсоор байгаад Болдоо Харамсаж түүндээ гутарчээ, Өдөржин хоёул уралдсаар Морьд нь сульдаж гэнэ. Өвс усгүй явсаар Өл хоол алдаж гэнэ. Хариулсан хонь нь эзгүй Гэртээ. яваад харьсан гэнэ, Хайж хоёулаа сандарсаар » Хамаг цагаа барсан гэнэ. ! 87 Өөрийн сургуулайн тухай Болдоо Билгээд ярьжээ. Өчнөөн давхар байшиятай гэж Зөндөө их магтжээ. . Түүпий нэг өрөөнд . : Амьтны музей байдаг юм. Тэрнийг сурагчид бид 1 Амралтаараа цуглуулсан юм. “Ховор сонин амьтан Тэнд бараг бий. . Ууланд маргааш гарч Тарвага, зурам барья. Уутанд түүнийг хийж Сургуульдаа аваачиж өгье! Зуны даалгаварт би бас Зурам агнаж өгөх ёстой. Ангийн багшид бэлэгтэй очно Арвин их сонинтой харина гэж /Болдоо Билгээд хэлжээ. Бор даагаа эмээллэжээ. Хавх урхи авчээ. Хамт анд явжээ. Өдөржин тарвага хөөцөлдөж Өөд уруугүй гүйлдэж Урхи тор ч тавьж Ус цутгаж ч үзэж Хи ердөө олсонгүй Хя муутай байлаа. Ххин заавал явахаар Хрга учраа ярилаа! Харих замдаа хоёулаа Хавхаа эргэж үзлээ. Хадны хөндий доогуур Хавхтай тарвага харагдлаа. Ээ, гялай тарвага!, гэж Билгээ том хашгирлаа Ээ, хаа байна! гэж Болдоо дуу алдлаа. Хвөрхөн халтар амьтай Билгээ татаад гаргалаа Хөлөө татан угзарч Байн байн зүтгэлээ. Битгий үүнийг алаарай Башндаа аваачиж өгье. Уурлуулж битгий айлгаарай Уутанд хийгээд явья гэв. Тэр өдөр Болдоо Түрүүчийнхээс бүр сонин Тарвага, зурам үзжээ. Туулайн бүжин харжээ. Хавх Зүүж сурчээ. | Хад уулаар явжээ. Хөл ойрыг харжээ. Хорвоо сонин санаглжээ. ёт- АЧ -1Т28 їїїөнө бараг унтсангүй. Түмэн зүйл бодно. їШїннэ содон юм Сэтгэж зэр санана. Хавханд орсон тарвагатай Халз тулж зүүдэлжээ. Бүдүүн шар зурамтай : Барилдаж авч зүүдэлжээ, | : Үй , Болд хөдөө ирээд Бүх ажил хийв. » Вотго тором хариулж тээтэй явах болов. УВага улаан гувжийг Болд унах болов. Билгээ Болдоо хоёр Бэлчээрт тэмээгээ гаргав. Аргал түлш түүж 0-6 Араг саваа дүүргэв. 3 Номхон бор ботгыг Ногтолж барьж авав. »э Ээлжлэн унаж хурдлав. ! ! " Эргэж харснаа Болд, Ижлий нь хойноос хоёул Цовоо хөөрхөн ботго Чадал мэдэн жирийв. “Өвс усгүй сойгдон Өдөр туж жирийнэ. Тэгээд орой болоход ? Айлын хүүхдүүд цуглана. Тэмцээн наадам эхэлж Анир чимээ ихсэнэ. «Тарвага чоно» болж Танихгүй жаалууд түрүүлнэ. -- Цагаан тэмээ» болж Цаад хотынхон хожно. Чөлөөт бөхийн барилдаанд Болд бүгдийг дийлнэ. Цэвэр яаж дарахыг: Бусаддаа зааж өгнө. 2 УШ Болд амралтаа дуусаж Хот буцах боллоо. Билгээгээс салах дөхөж Бүр уйтгартай байлаа. Хопог өдөр тоолж Явах бэлтгэл хийлээ. Хоёр дүүдээ зориулж Бэлэг сэлт зэхлээ. Онгоц ирэх өглөө Болд эрт бослоо. , ... Уиах морио авчирч Эмээл тохон уялаа. “ Танил бяцхан найзуудтайгаа Уулзан ярьж зогслоо. 3 Тэнд энд очиж Сэтгэл догдлон байлаа. Хотоос ирсэн зочноо Айлууд ээлжлэн цайллаа. Хойтон дахий ирэхийг Хэн хэнгүй урилаа. Богц саваа барьсаар , Бөолдыг гэрээс гарахад Билгээ: ааваа дагуулж Бас хамт гарахад Танил найз нөхөд нь аа сайн. явахыг ис түүнд хэллээ. ” р мориныхоо ажлуулан Баяртай, найз нар аа! Бид удахгүй уулзана. Мөдхөн сургуулна төгсөөд Манан хотод өчоорой гэв. Явах замдаа Болд Ярьж элдвийг хүүрнэн, , За Билгээ чамд би Захих юм байна Хойтон Зун заавал чиг. 207 Хотод очиж манайд амар! "Төрөлх хотынхоо сайхныг Таннулж чамд үзүүлье. Хөдөө нутагт ирээд би Хичнээн юм сонирхсон шиг Нийслэл хотод очоод чи Нээрэн их юм үзнэ.- Онгоцны буудлаас чи Автобусаар явж очно. Олон давхар байшинд Аав ээжтэй хамт байна. Сүхбаатар, Чойбалсангийн Ганчиг чулуун бунхан үзнэ. Сүмбэр уул шиг өндөр Ганган, том барилгууд үзнэ. Ховор сонин амьтдын Гоё сайхан музей үзнэ. Хойш урагшаа сүлжсэн Засмал зам, гудамж үзнэ. Хотын хүүхэд багачуудтай Найз танил болно. Хожим тэгээд үерхэж Захидал бичдэг болно. Ер нь сонин байдгийг «6 Яаж тоочин барах вэ! Явж очоод мэднэ чи. Ямар болохыг үзнэ гэв. Болдын хэлсэн бүхэн Билгээд сонин еанагдана. -- Бодож.эрэгцүүлж. үзэхэд Бүр сонсоогүй зүйл байна. “Тун их баярлалаа, чамд Танайд би заавал очно. “Зуны амралтаа тэнд өлгөрөөнө “Зугаа цэнгэлтэй цуг амарна гэд АЛАГСАЙ “СОНСУУШТАЙ СОНИН с- Энэтхэг орны хойд хэсэгт «Үх лийн хөндий» гэдэг нэгэн газар бай- даг гэнэ. Энэ хөндийд очсон хүнээс нэг ч хүн амьд ирээгүй ажээ. Гэвч саяхан Энэтхэгийн хэсэг эр- дэмтэн судалгаа хийж байгалийн ла- боратори болгон ашиглах тухай сана - Л бай -лыг засги на. Энэ газарт хорт могой, хорт урга- мал байдгаас гадна нуур цөөрмөөс нь хорт хий гардаг бас агаарын солил цоо ширүүсч, хатуухан .улирал тО- хнолдвол ойр хавийн газрыг хороор бузарлаж болох.талтай ажээ... “Иймээс энэ хэсэг газрыг зориуд -- Дэлхийд хамгийн олон гиш- гүүртэй шатыг 1955 онд Хойд Норве гийн цахилгаан станцын нэгэнд хий сэн ажээ. Түүний урт нь километр гаруй, 8715 гишгүүртэй бөгөбӨд 45 градусын налуу байдалд байрлуулсан энэ шатаар 740 метр өндөрт гардаг ажээ. Ч га -- Персийн буланд байдаг Ормуз гэдэг бяцхан арал бүрэн боловсорсон т тличллжн э- давсаар бүрхмэл бөгөөд далайн төвш нөөс 90 метр өндөрт оршдог энэ дав- “ан арал эргэн тойриоорбо 80 км зай эзэлдэг. Ургамал, амьтан энд байх- гүй. ! Тэ АШДОРЖ НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ в й нэээч ШИЛ ШИШИИИШГ ШИНИ шининийциишининиииинийнинииииниииииииииииииииниий БАГШ ЛЕНИН МАНАЙД ИРЛЭЭ Багш Ленин манайд ирлээ Баяр хөөртэй байна би. Сургуульд суух өдрөө тоолонхон Сүргээ хариулан баяртай явахад миньд, Сурах бичгийн дундаас мишээсээр Суут Ленин манайд ирлээ. Аав ч Ленинтэй ярина Ээж ч Ленинтэй ярин: Ах ч Ленинтэй ярина Эгч ч Ленинтэй ярина. Суут Лениза манайд ирлээ, Сургуульд намайг хөтлөөд явлаа. «Сур. сур, бас дахин сур!» гэж Сургаж Ленин над захилаа Сурна, сурна цаашаа ахин сурна му”Суут Лениний сургаалыг биелүүлнэ. “Аавын ч багш Ленни “Эажийн ч багш Ленин Ахын ч багш Ленин Эгчийн ч багш Ленин! Фанхан бид зовлөлтийр гуравдугаар сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн пионер, хоёр охинтой уулзаж ярилцав. К., Вера Л. Нэргүй, хоёрын үерхлийг энэ сургуу лийнхан андахгүй. Төөлбөл бие чацуу, тоолбол нас чацуу энэ хоёр охиг найз юм. Верагийн гэрийнхэн монголд ажил яахаар 1969 онд иржээ. Тэр цагаас эх” лэн Вера, Нэргүй хоёр салшгүй анд нө көд болов. Хоёулаа сайн сурдаг. Хоёулаа пино- нерийн идэвхтэн юм. Вера бүлгэмийг зөвлөлийн гишүүн, Нэргүй салааны дар га. Вера, Нэргүйгийн салааны пионер шүү дээ. :7 Бас найз хоёр охин “маань гэр нь Ч ойрхон. Бие биегийдээ айлчилж очно. Хичээлийн даалгавраа хамтарч давтах ч үе байдаг. . -- Монгол, зөвлөлтийн найрамдлын сараар ямар ажил хийх гэж байна?- гэ хэд Вера, -- «Бид авьяастныг эрж байна» гэ- сэц тэмцээн хийж анги бүрээс авьяас- тан шалгаруулдаг. Тэгээд дуу, шүлэг, бүжиг, хөгжим тоглоход бэлтгэж байна. Могтол сургуулийн аль нэг зургадугаар ангитай уулзалт хийнэ дээ. Бас ав- хаалж сэргэлэнчүүдийн клуб ажиллана. Хоёр команд болж «Монголын тухай хэн сайн мэдэх вэ?» «Зөвлөлт Холбоот Улсыг хэц сайн мэдэх вэ?» гэсэн Ёл тавьж, тэмцэлдэхээр бэлтгэж байна. цогболын би амьтай, үндэсний | урлаг, ини «Танай орны хөдөлмөрчдийн ганц -зөв зам бол ЗСБНХОУ-ын ажилчин тариа: чидтай холбоо тогтоож, улс төр, "тусгаар тогтнолоо Өэзхжүүлэх явдал. мөн» П, ЧУЛУУНДАЙН| ёслон тэмдэглэж байгаа билээ, ВЕРА: НЭРГҮЙ ХОЁР шил БИЛЕНИН Жил бүрийн аравдугаар сарын тав- наас эхэлдэг Монгол-Зөвлөлтийн най- рамдлын сарын ажил уламжлал ёсоор өчигдөр манай орон Даяар баяр Жав- лан-төгс нээгдлээ Уламжлалт найрамдлын сарын аж- лыг монголын хөдөлмөрчид, үр ХҮҮХ- дийнхээ хамт 20 дахь жилдээ энэ онд 8гС2027 сыл БТн үйлдвэр, хөдөө. аж ахуйн хөгжил харуул сэн 800-гаад марк бий, Мөнгөн аяга, домбо зэрэг үндэсний өвөрмөц эд агуурс харуулсан ил захидал олныг цуглуулж, байна. Би Дархан, Хандгайтын .пионе рийн зуслагд амарч үзлээ. Монгол орон уултай, устай гоё газар юм. Хүүхдүүд нь хөөрхөн ааштай, тусч, сайхан сэтгэлтэй юм. Би Нэргүй гэж сайн охинтой болсондоо их баяртай яв даг. Найз маань өнгөрсөн зун Чехосло- вак улсад явж амраадирлээ гэж яри- лаа. -- Нэргүй ээ, чи зөвлөлтийн ямар зохиолчийн зохиол унших дуртай вэ? -- Саяхан би Н. Островскийн «Болд хэрхэн хатаагдсан нь» гэдэг зохиол орос хэл дээр уншив, А. Пушкин, Крылов, В. Маяковский, Н. Носов, Сергей Михал ков нар бол миний эрхэмлэн . үздэг, зохиолчид юм. Би Верадаа Д.Нацагдорж зэрэг алдарт зохиолчдынхоо оросоор хэвлэсэн түүвэр зохиол олж өгнө гэж бодож байна. Вера маань төв музей, шашгы сүм, хааны -музей, дүрслэх лагийн музей бүгдийг нь үзсэн, Бид хоёр мэдсэн дуулснаа дандаа нэгэндээ хэлж ярьж байдаг. Вера ёстой хөөрхөн ааштай охий шүү гэж дгүүлэв. Нэргүй, Вера хоёр єар гараасаа хөт лөлцон апги тийшээ явахад сэтгэлийн дотор байр баясгалан төрөв. 1 - гашгсаллШ СЭР ХӨРЛОО 27 дакь жилдээ 0 37 (1197) Дэлхийн хөдөлмөрчдийн жолоодогч багш В. И. Ленин, Монголын ард түм ний шалгарсан удирдагч Д, Сүхбаа- тар нар тулгын нь чулууг тулан тавьж тууштай хөгжихийн нь нх замыг анх- лан зассан Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний гандан бууршгүй их найрам- дал хүн нийгмийн түүхэнд, улс ХОоО- рондын үйл явдалд бие биеэ хүндэт- гэх тэгш эрхийн зарчим төгс утга, ЭР- чим хүч чадлаараа урьд Өмнө байгаа- гүй түүхэн нх гавьяатай юм. Шинэ нийгэм байгуулахын төлөв ширүүн хатуу бэрхшээл давж ялахад монголын ард түмэнд зөвлөлтийн их ард түмэн элгэн халуун сэтгэл, эрэл- схэг баатар зориг хүчээ гаргаж тусалс- ныг 1921, 1989, 1945 онытүүхийн хуудсууд мэднэ, Энэ сацуу манай улсын өсч ӨНДИЙХ, хөл дээрээ бат зогсох, хөгжиж цаашаа итгэлтэй урагшлахад Зөвлөлт улс тал бүрийн тусламж үзүүлж иреэн юм. Энэ нь тус орны олон зуун жилийн НАЙРАМДЛЫН 20 ДАХЬ. САР ЭХЭЛЛЭЭ хоцрогдлыг арилгах, соцналист ЭДИЙН засаг, соёлыг бүтээн байгуулж ХӨГ- жүүлэх, хөдөлмөрчдийн аж байдлыг дээшлүүлэх, нийгмийн социалист ха- рилцаа тогтооход түүхэн үүрэг гүйцэт гэж, БНМАУ-ыг капитализмаас алга- сан социализмд амжилттай дэвшсэн орон болгоход дэлгэр нх тус болсон билээ. » Ф ёооооооооооооФОоОоо болж өнгөрсөн ЮМ. Фоооооооо”9 ”УУЛЛ22 2221021Т1ҮХХАЖАА 3 1971 оны аравдугаар сарын 8: МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойн луучуудын ГУ нх наадам БНМАУ- ЗУРАГ ДЭЭР: Ик наадмын Ё “Лхагва Я- Хнэ.10:мөн. Дайны фронтод цусаа цуг урсгаж хөдөлмөрийн талбарт хөлсөө цуг асга- руулсан Монгол-Зөвлөлтийн. ард түм- ний мохошгүй зузаан. найрамдал он жилийн сорилт -шалгалтыг баатар 30” ригтой даван туулж, одоо ирээдүйн бахархал итгэлийг. бат найдвартай болгож байна. Монголын өргөн уудам нутгийн өн- цөг булан хаа ч тэр зөвлөлтийн хүний гар хүрээгүй, зөвлөлтийн хүн ухаан зараагүй хөдөлмөрийн бүтээл, оюуны ундраа байхгүй юм. ЧЭо0 Пионер багачууд та нарын Өмсч зүүж эдэлж хэрэглэж байгаа хувцас хунар, хичээлийн хэрэглэл дээр чинь «Зөвлөлт Холбоот улсад үйлдвэрлэв» “тэсэн бичиг олонтоо. байдаг шүү дээ. Энэ бол аав, ээж, ах эгч нартай чинь цуг халуунд халлаа гэлгүй, хүйтэнд хөрлөө гэлгүй гар ухаан нийлүүлж зүт гэсэн зөвлөлтийн эрхэм хүндэт ах эгч нарын минь хөдөлмөр бүтээлийг илэр хийлж байгаа гэрэлт бичиг гэж үзэг- и! : Зөвлөлт анд нөхөд маань манай хот суурин, аймаг, нэгдэл, сангийн 4Ж ахуйд зөндөөн олон барилга байшин,. сургуулийн байр танхим барьж,. мод цэцэрлэг тарьж өгч байгааг та нар ЮУ эс андах вэ? Тэр бүхнийг ариг гамтай эдэлж, хайрлан хамгаалж, урт удаан эдэлгээтэй байлгах нь та нарын эрхэм үүрэг гэж ойлгох хэрэгтэй, «Хүний сайныг ханилж байж МэдД- дэг, хүлгийн сайныг унан байж МЭД- дэг» гэсэн цэцэн цэлмэг ардынхаа үгийг үүрд санаж, бидний төлөө Ха- луун амь, бүлээн цусаа хайрлалгүй зүтгэдэг эрхэм хүндэт зөвлөлт ах ЭГЧ нартаа найрамдлын уламжлалт С4- раар тохиолдуулан Чин зүрхний Ха- луун баяр талархал дэвшүүлье! Энэ ялдамд зөвлөлтийн Нас чацуу- тан анд найз нартаа Өсвөрийн СҮХ- баатарчуудын гүн халуун МЭНДЧИЛГЭЭ хүргье! : өмнөхөн Монгол-Зөвлөлтийн заг ын нийслэл Улаанбаатар хотноё төлөөлөгч пионер сурагч, н дунд, " Зургийг С. Р БСАНШАГДАР Х.2оооовоссосаовсовсооссдоовососсооосэооссоосоооосоооб : МХЗЭ-ИЙН ХУ ИХ ХУРАЛ МХЗЭ-ийн ХУ их хуралд 80 090 тятгүүд толсөлсөн 574 төлөөлөгч оролцжээ. Их хурал МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тайлап тлтгэл, МХЗЭ-ийн “Төв шалган байцаах комиссын тайлан, МХЗЭ-ийн дүрэмд тэмэлт лолт оруулах тухай, “МХЗЭ-ийн "Төв байгууллагыг сон- тох зэрэг асуудал хэлэлцэв. МХЗЭ-ийн ХЇУ нх хурлаар хойш МХЗЭ, түүний Төв Хорооноос хийж ирсэн олон талт ажлыг бодитой дугнэн үзээд, МАХН-ын программын зорилт, намын ХУ их хурлын заалт шийдвэрийг хэрэгжүүлэхийн тул ЗАХЗЭ-ээс хийж түйцэтгэвэл зохих зэлжит зорилтыг заан тадорхойлсон өөрч- МХЗЭ-ИЙН ИХ ХУРЛУУД юм. Их Хурал МХЗЭ-ийн гишүүд нийт залуучуудыг коммунист хүмүү жилтэй болгох талаар онддон анхаарч чухал шийдвэр гаргалаа.. Залуу үеийнхэнд намын үзэл хү- мүүжлийг шингээн, тэднийг нам,ард түмнийхээ хувьсгалт дайчин уламж- лал, өрчин үеийн баатарлаг үйлстний үлтэр дууриалал, социалист эх орпы янтериационалнист үзэл, соднализм байгуулагчдын ёс суртахууны эрхэм чанараар хүмүүжүүлэх нь эвлэлийн байгууллагын нэн тэргүүний “ухал зорилт байх бстой тэж шк хурал үЗ- сэн зэм. МХЗЭ-ийн ХУ их хурал эвлэ лийп гишүүл залуучуудыг социалист “нийгмийп байгуулалтад идэвхтэй оролцуулан тэдэнд хөдөлмөрийн ком мунист хүмүуүжал олгахыг зухалч- лан үзэж «Улс орны сөдиалист гуулалтын бүхий л чалбарт залуучуу дын бүтээлч хөдөлмөрийн идэвх с8- наачилгыг дайчлан Өрнүүлэх нь ЗЭ-ийн байгууллагын чухал зорилт мөн» тэж заасан юм. Эвлэлийп байгууллагууд намынхаа заалтыг биелүүлэл сүүлийн таван жилд хөдөөгийп залуучуудын хүчээр 3578 худаг шинээр таргаж, 20329 бу даг шанд тохижуулан 19500 хашаа барилаа. Сүүлийт таван жилд эвлэ- лийн гиптүүд залуучууд 8.2 сая тонп өвс, 250 мянган тонц дарш бэлтгэ- жээ. Манай оронд тариалан хөгжгүү- н гү алуучууд лэхэд звлалинн ГИШҮҮД. залуу л ндЭвхтэй оролцож МХЗЭ-ийн ХЇУ их илгээлтээр хурлаас хойш эвлэлийн Э олон зуун залуу сангийн аж ахунд очиж ажиллав. Улс ардын аж ахуй. соёлыг 1966--1970 онд хөгжүүлэх ТҮ таван шилийн төлөвлөгөөгөөр мал аж ахуйг орчимтэй хөгжүүлэх талаар МАХН-ын ХУ их хурлаас гаргасан удирдамжинд малын тэжээлийн баа- зыг бахжүүлэх шинэ худаг гарган хуучныг засварлах замаар малыг усдар хапгах асуудлыг шийдвэрлэхэд онц анхаарч бүх үхзр, ХОНЬ, ямаат дулаан хашаагаар хангах явдлыг тэр гүүн зорилт болгон дэвшүүлсэн би- лээ. Малыг тэжээл, хашаа, усаар хан гаж, багсармал тэжээлийн үйлдвэр байгуулах талаар шинэ таван жилийн төлөвлөгөөнд МАХН-аас дэвшүүлсэн зорилтыг биелүүлэхэд МХЗЭ-ийн бай гууллага,эвлзлийн гишүүд,залуучууд үйл ажиллагаагаа чиглүүлсэн юм. МХЗЭ-ийн Төв Хороо. Худалдаа бэлтгэлийн Яамтай хамтран «Цагаан алтны аян» гурван жил дараалан явуулж энэ ажилд жил бүр 30 гаруй мянган охид, хөвгүүд оролцож зөв- хөн тшонер сурагчдын хүчээр хаяг- дал ноос 172 тонныг түүж улсад ту- шаасан байв. Ихэнх аймаг малын ашигт тїиимийн аваргуудын зөвлөлгөөн схийж, ажлын арга туршлагаа солилц сон байна. МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ыг Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэ- данбал МХЗЭ-ийн 15 дугаар их ху- рал дээр хэлсэн үгэндээ: «Шинэ ний гэм байгуулагчдын тэргүүн эгнээний дотор хэзээ ямагт явж (буй манай яруу алдарт залуучууд. түүний дай- чин манлай Хувьсгалт залуучуудын эвлэлдээ манай нам, монголын бүх ард түмэн хэззэд бахархдаг юм.. МХЗЭ бол залуучуудыг хөдөлмөрт дуртай, манай замд тохиолдсон али- ваа бэрхшээлийг даван туулах үзэл. санаагаар хүмүүжүүлж байгаа өсвө- рийн үеийнхний амьдрал хөдөлмө- рийн жинхэнэ сургууль гэж манай нам хэзээ ямагт үзэж ирсэн “бөгөөд үзсээр байна. 2 ..Нам засгаас манай залуучуудын өмнө шоэиин элгийн Ж-л--1-1-: шийдвэ йн тул эв- лэлийн хэсэг үүр бүрийн дайчин чад варыг байнга дээшлүүлэх хэрэгтэй, Манай яруу алдарт залуучууд түү- ний манлай-МХЗЭ, нам, ард түмний хээ итгэл найдварыг нэр төртэй бие- гэсэн юм. Тус их хуралд ВУ, БНПАУ, БНАСАУ, БНСЧСУ-ын эвлэлийн төлөөлөгчид бө лон дэлхийн ардчилсан залуучуудын холбооны төлөөлөгчид зочноор орол- цов. 1 : х МАНАЙ2 0 -ё.Бєх. зөвлөмж гэрээс юм, Тийм учраас манай аз жаргалант хүүхэд багачууд та нарт уул захидлыг !! толилуулж байяа. 211 С. Чудуунцэрэнгийн орчуулгаар НЭГДҮГЭЭР АНГИЙНХАНД Миний хайрт найзаа! Чамайг том болж сурагч болсонд чинь баяр хүр- . тэс, Бичиг бичиж, ном уншиж, төө бөдөл сурах хүнд бөгөөд чухал З6- рилт чамд тулгарч байна. ( Дэлхийн бүх хүн-нисэгчид. згро- помч, ажилчин, далайчин, хамтрал: чип, жүжигчин хэнч Фбайлаа гэсэн та нар шит самбар дээр байчлийн зур- сан үсгийн ацгийг хярандаа “барин дэвтэр дээр дууриалгаа зурж, цагаан толгойн анхны үсэг эхлэн дуудаж эр дэм томонд сурцгаасан юм түү. Сургуульд сурах хугацаанд чи зөв хөп боловсрол мэдлэг олох төдийгүй мөн үерхэл нөхөрлөлд суралиах бол- во, Та парыг үерхэн нөхөрлөж сурд- хад ачит багш, ахлах пнонерүүд чинь туслана. Баатарчуудын дүрэмд «Баатар-- чууд бол нөхөрсөг багачууд» гэж байдгийг санаж байгаарай. Ийм 80- рилгыг дагаж биелүүлсэн үед зөвхөн нэг анги биш, харин хамтач Хамтач гэдэг бол маш Флон бүтээж чадна, Энд санср) гийг аваад үзье л дээ. Га нийгв-бэлтгэж чадах уу? Төг: ч чадахгүй нь мэдээж, Їй, эн Сансрын хөлөг нислэгт бэлхэн бо-| лох хүртэл зохион бүтээгч ажилчин, биологчдын ссвдрн охамтач ажил маш их-орсонлом. Зохион бүтээгчид хөлгийг тооцоолон бодож" ї ажилчид үйлдвэрлэх, биологийн эр , дэмтэд нисэгчийг сансрын хорт туяа. лалт бий болгосон билээ. Хамтач гэдэг бол бүгдээрээ ний- тийн үйл хэрэг, нэг нь нөгөөгийнхээ төлөө саваа тавын байдаг юм. Зөвлөлтийн хүмүүст «Нэг нь ний- | тийнхээ төлөө нийтээрээ нэгнийхээ төлөө» гэсэн сайхан ёс байдаг. 1961 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд «Востон» хөлгийн бүхээгт би ганцаараа байсан. Тэгэхдээ пийтийн үйл хөргийн төлөө, эрдэмтэп, зохион бүтээгчид, ажилчин, биологчдийн ЗО | тяятыг хэрэгжүүлсэн їөм, Харин мї- "ний тэөлзэ нийтээрээ саваа тавьж, Ни | сэгчид зөвлөлгөө өгч, эмч нар миний биеийн байдлын талаар байнга ажиг 1 лаж, радиогийнхан миний сачаа сэт- гэлийн талаар санаа тавьж, зөвхөн над зориулан дуу, хөгжим дамжуулан нэвтрүүлж байв. Сансарт ганцаараа байсан бөловч огтхон Ч ганцаардаа- зүй, тийм санаа бодол ч төрөөгүй. Яа аад гэвэл, Миний төлөө манай эх “орон санаа тавьж байвныг би сайн мэ- “дэж байлаа. г ё СУН Хайрт.най: 287 амд ямарнэг хүнд бэрхшээл, зо. оявдал тохиолдоход хамтач нөхөд 4--- ямагт тусла- на, Харин чи өөрөө цайлган дагаан сэтгэлтэй, үнэнч: їшударта хүн болоо- рой! Чамд аз жаргал, эрүүл энх, сур- номонд чинь амжилт хүсье! “ 25 Хүндэтгэн ёсолсон наас яаж хамгаалах вэ? Ттэдгийг . шинжлэн судлаж, пайдвартай хамгаа- 0. “ЮРИЙ ГАГАРИН ХӨДӨЛМӨР | СОЁЛЫН | ЧУУЛГАН “ФфФӨвөрхангай аймгийн Зүйл су мын 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа, шнонерийн бүлгэм пио- тер сурагчдын зун намрын ажлыг дүгнэж хөдөлмөр соёлын чуулган хийв. Тус «сургуулийн «сурагчид сн : 7: өнгөрүүлжээ. “Хөдөө аж ахуйд сайн ажилласан сурагчдын дотроос 5 “хашаа шт 7-гийн «А» ангийн сурагч Ч. Гантулга, 100 тонн өвс "кидсан -гийн «Б» ангийн сурагч “Р. Алтангэрэл, 87 тарвага агнасан -8 ын«А» ангийн сурагч Р. Ган- бат. 68 зурам агнасан Н. Бямба, :4000 литр сүү саасан 7-гийн «А» чигийн сурагч Ч. Мягмар, 19 эм- чэг хангал сургасан ботийн «Б» ангийн сурагч Н. Чулуун, 12 кг хаягдал ноос түүж тушаасан 6- гийн «Бэ» зангийн сурагч Тї. Оргэ- дол нар сургуулийн хөдөлмөрийн аваргууд:болов. . ...- мын 8 жилийн дунд захиргаа, ппонерийн бүлгэм нер сурагчдын хийсэн ажлыг нэгтгэп дүгнэж хө- дөлмөр-чуулган хийлээ. сурагчид зуны амралтаараа нийг- майн тустай хөдөлх 118 даага сургаж, 38700 толгой малд хийж, 6 сурагч 11 үнээ хариуцаж 3200 литр сүү сааж тушайжээ. Мөп 10 тонн өвс хадаж 979 таруй Кт хүчит тэжээл бэлтгэж нийтдээ 8221 төгрөгийн ажил гүйцэтгэжээ. 1 Ч ї || Бидний хамгийн дотнын туслагч, | «Пионерийн үнэн» сонины 88 ду- гЗарт хэвлэгдсэн МХЗЭ-ийн ХҮТ их хурал, Залтамжлагч Ш чуулган уг- їтаж сурлага, хөдөлмөрийн «Улан бүч» аяныг явуулах удирдамж заав- рыг бүлэг, салааныхаа хурлаар хэ- лэлцээд салаагаараа аяны хугацаанд | доорхп үүрэг авч байна. ! ё с : ! 1. «Эрдмийн далайд» жигүүрээр !Салаагаараа 100 хувь сурч, онц сайн | сурлагатяыг 10 хувь нэмэгдүүлнэ. төрөл бүрийн дугуйланд 100 хувь ураяцана. Д. Нацагдоржийн дүрт їтэмдгийн болзлыг 50 хувь биелүүлнэ. -- Пионерийн хэвлэлээ 100 хувь захиалан ашиглана. Ф.Дорнод аймгийн Сэргэлэн су- сургуулийн пиО- зуцы амралтаар Пионер оролцов: эмчлэн сэргийлэх ажил А : В (Сунын ХЗЭ- зунынаа дазлганрыг амжилттай Тїнөнерийн удирдагч зхаиэы- тарийн бичгийн Фиелуулы амралтаа тухтай сайхан Б. ЧИМЭДЦЭЕН дарга) нэ) “САЛАА “ҮҮРЭГ АВЧ | БАЙНА. 2, «Улган бүчтэний сайн үйлс» жи гүүрээр -- Сургуулийн дотоод дүрэм, пид нерийн дүрмийг ширхэгчлэн бие- хүүлж хэв журмын зөрчилгүй сдлаа. болно. -- Хувийн цагийн дэглэмийг Пи9- нер бүр мөрдөж ажиллана, 7 -- Ахмад үе, алдар цуутай хүмүү сийн амьдралаас судалж, уулзаж ажил үйлстээ дууриал болгоно, эрж -- Өөрсдөө хариуцаж авгиа цө” 55:33 5542 2 3, Миний төрсөн нутаг, монголын сайхан орон» жигүүрээр -- Сургуулийнхаа түүхийг пиопер бүр тодорхой мадэж баяжуулна. -- Хол ойрын тойрон аялалыг гур ваас доошгүй хийж мэдлэгээ бая- -жуулна. - Ардын аман зохиолын цуглуул га хийнэ. : : --Д. Сүхбаатарын төрсөн аймгийг БЭ эчнээгээр судална. ! 4, «Инонерийн ажил амьдрал» жигүүрээр 1 -- Тїнөнерийн байгууллагынхаа түүхэн замналыг пионер бүр судалж сурталчилж чаддаг болно, -- Салаагаар бөмбөрчин болно. -- Бүлгийнхээ ёжлыг сэдэвчлэн явуулахад хошуучилна, : БЯ «Өл: Сар, й » жигүү рээр -- Батсүх багштай 1 дүгээр ан- гийн «Д» багийнхпыг хариуцан 48Ч тусалиа. 6. «Найрамдал, нөхөрлөл, энх тай ван» жигүүрээр : -- Зөвлөлт Холбоот Улсын “УС” ламжстай баригдсан - үйлдвэр байгууг ламжийг мэддэг болно. -- Өөрийн Оронтой харилцаатай Улсуудыг газрын зурагт заадаг бол- но, - УССР, їЖфитомирская 9бл, г.Бердичев, ул Красина, 4 34 школа 13-ын 5-ын «А» ангитай тогтмол харьцаатай ажиллана, 1 пэг төрлийн ЦУГ 6 -- Ппонер бүр луулгатай болно. ш | УЛААН БҮЧ АЯНЫ ГАРААНД 5.ЭЭрхаэлийржт Баянзүрх сумын уулийн пионер сурагч МХЗЭ-ийн 50 жилийн Уан «Улаан бүчтэний сайн үйлс» жи- гүүрээр аалах ачхныхаа гараанд гарч «Сүхбаатарын зам» /нэгд- “лийн ногоон тэжээл хураах ажилд 1, 2, 8 дугаар бүлгийн 80 пионер оролцож 1300 бухал хийжээ. Энэ ажилд Нямсүрэн багштай 2 дугаар бүлгийн пвонерүүд бус- Даас илүү ндэвхтэй оролцсоны -дунд пвонер Эрдэнэбилэг, Лхагва, Болдоо, Ургамал, Тогтоол, Эр- Ч лэнэчимэг, Оюун: нар бусдыг ход- шуучлан ажиллажээ. Д. ОЧИРПҮРЭВ (Пионерийн ахлах удирдагч) Нийслэлийн 35 дугаар сур- гуулийн 35 дугаар бүлгэмийн “зөвлөлийн дарга онц сурлага- чан Чимэгсайхан Сүхбаатарчуудын сурлага хө- дөлмөрийн «Улаан бүч» аяны удирдамжийг баяртай хүлээн -авч үүрэг амлалт авлаа. Элний бүлгэм хэрэг зөрчилгүй бүл- гэм болох юм. ! Зургийг авсан С.ЛУВСАНШАГДАР Эе-эээвээжэгэжэгжсн гт ллжлслжлжэгэжт илгээлтийн эзэн «Өсвөрийн |. Хүүхдүүд эг! Өчигдрөөс эневөдөр, өнөөдрөөс мар гаат улс эх орон маань улам улам жавхаажин хөгжиж байна. | Хэдхэн жилийн өмнө эзгүй байсан газар ши нэ хот сүндэрлэж, орчин үеийн авар га үйлдвэр байгуулагдаж, тэнд сүү- лийн үеийн шинжлэх ухаан, техни- лийн ололт амжилтын цогцолбор бол- сон маш нарийн ажиллагаатай машин технин ажиллаж байна, Тайм ч уч-- раас улс нийгмийн энэ их хөгжил 53- цэглэлт, техїнкийн дэвшилттэй уял- дуулан «Ерөнхий сур- гуулийн системийг наашид хєг- жүүлж, сургалтын чанарыг сайжруу лах арга хэмжээний тухай» МАХН- ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нв- рып Зөвлөл ман чухал тогтоол гар- гасилыг манай орны нийт багш сурган хүмүүжүүлэгч, сурагч багачууд баяр тай хүлээн авлаа. Энэ тогтоолд манай орны сургууль бол цаашид ч ерөнхий боловсрол, хөдөлмөр, политехинкийн сургууль байпа гэдгийг заагаад, сур- гуулийн уол зорилтыг «Сурагчдад байгаль нийгмийн зүй тогтоолын хай, шинжлэх ухааны үндсийг гүн бат эзэмшүүлж коммунист ухамсар төлөвшүүлэн ,тэднийг амьдрал үйлд вэрлэлд балтгэх, мэргэжлээ зөв сон гон авах чадвартай болгоход оршино» гэж тодорхойлжээ. Энэ тогтоолоор манай орны ерөн- хий боловсролын сургуулийн бүтцийг бүх нийтээр хамран сургах 8 жи- лийп бүрэн бус дунд сургууль, 10 жилийн бүрэн дунд сургууль байхаар тогтоож, шаардлагатай газар бие даа сан бага сургууль байлгахыг 298-- шөөрчээ. Ерөнхий боловсролын сур- гухуяийг сургалтын шинэ системд шил шүүлэн хичээллүүлэх ажлыг 1972 1978 оны хичоэлийн жилээс эхлэхий тогтоолд заасан бөгөөд ирэх үндсэпдээ бүх ангн шинэ шилжих болно. Эх хнчвэлийн жилээс снетем 8 м: сургуулийн бүтэц, сур агуулга өөрчлөгдөх бөгөөд сургуу лийн сургалт хүмүүжлийн ажлын за нарыг сайжруулах ажлын цэг чухал шат зхлэх юм, Сургуулийн бүтцэнд орох зөг Зу- хал өөрчлөлт бол анхан шатны 6бо- шилших оор ерөнхий боловс ТҮ Ч ,ЛХАМСҮРЭН (Төрийн шёгнелт яруу найрагч) УРАН УНШИГЧ охин ловеролыг 3 жилд багтаан олгох вв- дал юм. ЗХУ ах дүү бусад орнууд, мөн манай оронд сүүлийн жилүүдэд явуулсан судалгаа шинжилгээний аж лын үр дүнгээс үзвэл, хүүхдийн та- нин мэдэх чадварын хэмжээ нь бид- ний тооцон үзэж байснаас хавьгүй илүүтэй гэдэг нь нотлогдсон билээ. Заах материалыг оновчтой сонгон авч, дэвшилттэй арга барил хэрэг- лэн зааж чадвал бага насны хүүхдэд ч нилээд нарийн зүйл ойлгуулж бо- лох нь туршилтын явцаас харагдсан, юм. Ийм болохоор бага сургуулийн суралцах хугацааг нэг жилээр хорог лууг анхан шатны боловсролыг 8 жилд олгох бүрэн боломжтой юм. ДИЙН мэдлэгийг бататгаж гүнзгийрүү лэх. түүний танин мэдэх вь врєєтгөн авьяас.биягийг хөгжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой. Заавал сурал цах хивээлээс үүний ялгагдах онцлог пь хүүхдийн авьяас-сопирхлыг хар-- галзан, бие дааж ажиллах, мэдяэгээ гүнзгийрүүлэх нөхцөл бололцоог бүр " тийн ухаа мэргэжих за- ОУРАМЫН (ШИНЭ ОЮЛЕН | Анхап шатны боловсролыг 3 жилд багтаап олгохтой холбогдож сурагчид 4 дүгээр ангнас эхлэн шинжлэх ухаа ны үндсийг системтэй судалиа. Иймд 5 жилийн дотор бүрэн бус дунд 6бо- ловсролыг нилээд ул суурьтай эзэм- ших бололцоотой болно. Ахлах ан-- гийн суралцах хугацаа цаашид ч 3 жил хэвээр байх юм. Сургалтын шинэ системд шилжсэ- нээр бүх төрлийн хичээлийг шинэ программаар зааж эхлэнэ. Төрөл бү- рийн хичээлийт программд орж бай- гаа гол өөрчлөлт бол хуучирсан, хэ- рэгцээ багатай болсон материалыг хасч, оронд нь шинжлэх ухаан техни нийн дэвшилттэй уялдан гарч ирсэн шинэ материал судлах болсон явдал юм. Түүнчилэн уламжлан судалж ир? сон материалыг шинэ арга барилаар авч үзэх нь хичээл тус бүрийн пираг- раммыг өөрчлөхөд баримталсан нэг чухал чиглэл билээ. Үүний хамт 8--10 дугаар авгийн сурагчдын өөрсдийнх нь сонирхлын дагуу сонгон суралцах хичээл явуу- лах болно. Сонгол суралцах хичээл бол хүүх Хүрэн морийг минь унаж Хүүхдийн АСН-т утииж, Хүрэл медаль хүртсэн 5 Хөгжилтэй охин Пагма минь Унаган цагаас нь эхэлж Би өсгөсөн билээ л Сургалтын агуулгыг өөрчлөн сайж “руулах энэ ажил бол хүүхдийн хө- дөлмөр, политехникийн балтгэлийг өндөрнжсүүлэх зорилттой нягт уялдаа- тай. Сурагчдад хөдөлмөр нцолигехни- нийн бэлтгэл олгоход ерөнхий эрд-- мийн хичаэлүүд ихээхэн ач холбогдол тойг юуны урьд тэмдэглэх нь чухал гэж үзэж байна. Гэвч дан ганц ерөн- хий эрдмийн хичээлээр хүүхдэд х9- дөлмөр, политехинкийн бэлтгэл олгох зорилтыг бүрэн шийдвэрлэж чадах- гүй билээ. Ерөнхий боловсролын сур гуулиудад явагддаг хөдөлмөр сур-- галт үүнд чухал ач холбогдолтой б9-. гөвөд хөдөлмөр сургалт бол ерөнхий политехиинийн боловсролын бүрэлдэ хүүн хэсэг юм. Сургалтыг бүтээлт хөдөлмөртэй холбох зорилтыг хэрэг- жүүлэх чухал нөхцөл бол хөдөлмөр сургалт мөн, Хөдөлмөр сургалт нь сурагчдын авьяас билгийг хөгжүү- лэх, хөдөлмөрт коммунист |Фсоор хавддаг, хөдөлмөрт дуртай, хөдөл мөр хийх чадвартай, хөдөлмөрийн соёлыг эзэмшсэн иргэдийг бэлтгэн хүмүүжүүлэхийн чухал нөхцөл мөн. сссосеаос0000000000с00о0С00С00000с6с0со00000с020Со0006С0С06с0000090СОоСстсооосООоОООЮюсоосососсосооо00000000000О00о0с6000сОо00О6ооо0сООО0О00005 Уясан цагдас нь эхэлж Чи уралдсан байна л Эмээлт хөлгөөр давхидаг шигээ Эрдмийн ихэд зүтгээрэй! Эгшигт яруу найргийг Эгвэгт уншиж яваарай! Э0ФососонужкснмжоФбАмж ССОССОСОСОФОоФООвОоОЫСс соо боовоо оссооссооооооовохуоосокжхокоекоожиосх сбуурелолдооддоодродовонөорсөдөрөөөсөссөоөӨдөгододооосоооёо мө алив дын Алн лын | СУРАХ ЗАМЫН ЭХЭНД морио нь Буяндалай хүүг өглөө эмээллээд мордох тэж байтал би уулзаад ярилцсан юм. --Чи хаачих нь вэ? --Би хонио хариулна 2 - Хэзээнээс малчин болсон бэ? -4Энэ жил 8 дугаар анги төгГ- сөөд, МХЗЭ-ийн илгээлтээр хонь- - чин болох саналаа өгч ирсэн. , --Хонь маллаж сурч байна уу? --Сурч байна. Манай нэгдүгээр бригадад дунд сургууль төгсөөд малчин болсон 10-аад залуу мал- чинд аймгийн аварга төлчин Ц. 2Жудалдаа гуай багшилж байна. Энэ хүн хонь маллах талаар их туршлагатай, ёстой л багш хүн юм, Хонио зунжин намаржин о1- роор таргалуулдаг. Энэ зун манай зусланд үргэлж бороотой зарим үед цас их орж мал үхэж байсан боловч 2Нудалдаа багшийн хонь илүү тарга авсан. Тэднийх зуслан гийн нэг буйрт 14-өөс илүү хонох» гүй нүүж, соргог бэлчээрээр хо- нио таргалуулсан. Одоо бид багшаа дуурнаж намрын отроор хонио таргалуулж байна. “Манай бригадын малчид -Зунд “Хорхойт нуур, Банзар, Сээр, Урт булагт зуслаа. Залуу малчин бид энэ зусланд ямар ямар ургамал элбэг байдгийг судалж тэмдэглэл хөтлөв. Намар «Алтан тгадасчы хэв» гэдэг нам дор газар хонины тарга хүч -их нэмж Зузаардагийг бид судлаж байна. Энз «Алтан гадасны хэв» бол ус мод жигдэрсэн сайхан байгаль- тай ямар ч малд таарсан намар- жаа юм. Ялангуяа хонинд бол бүр ч илүү тохиромжтой юм. Энд хо- нийг өдөрт голоос гаргаж намрын ногоон сөлтэй ургац сайтай, будар гана зээргэнэ зэрэг ургамалтай та- лын бэлчээрт хариулах нь памрын таргыг их нэмж байна гэж залуу хоньчин. Хийрэвийн Буяндалай ярьж байна. Энэ хоньчин, Увс айм гийн Бөхмөрөн сумын 8 жилийн сургууль төгсөн: нэгдэлдээ малчин болсон 27 залуугийн нэг юм. 38- луу хоньчин мал маллах арга ажиллагаанд ийнхүү урамтан сурч байгааг сонсоход «Энэ хүү мал маллах нх сургуульд сурахаар алсын моринд дөрөөлжээ.Тэр хүү гийн туулах зам ч урт, сурах ЭР- дэм ч арвин, байгуулах тавьяа Ч их дэз» тэж над бодогдов. ы ол АН БАТБАЯР 4 аслыша 4 ээтэн тгтээтатаг" Поло соёолон жээ Хүүхэд байгалийн нөхөр. Хүүхдүүд торонд үлдэж х буцааж тавьдаг.Энэ гэрэл зургийг « сыг голын усанд 3 гэдэг олон улсын хүүхдийн гэрэл зу нэгэн сургуулийн 10-дугаар ангий оцорсон жижиг зага- Зорький-дружба-50» ртийн уралдаанд Астрахань хотын н сурагч Серёжа Р.И. ирүүлжээ. бэ ХУДАЙБЕРДЫ ТУХТАБАЕВ 22222 7972 - (ӨГҮҮЛЛЭГ) УзОдекийн Ферган мужийн Гафур Гулямын нэрэмжит хамтралын ерөнхий цэцэрлэгжүүлэгч Абдука дыр Набневын цэцэрлэгт бид сууц- гааж байв. А. Набнев гуай саяхан хурааж авсаа том том улаан али- маар биднийг дайлах зуураа, би багадаа тун ч залхуу хүүхэд байсан сан гэж яриагаа эхлэв. Би өндөг цэ вэрлэхдээ хүртэл залхуурч хэрвээ бяцхан дүү минь цэвэрлэж өгвөл хагасы нь өгөхийг зөвшөөрдөгсөн Шинэ шаахай би хэзээ ч өмсдөггүй байсан бөгөөд түүнийг уяхад ч зал хуутай байдагсан. Тиймээс ч би үр- гэлж элэгдэж цоорсон ноорхой шаа хайтай явна, Хааяа л нэг нүүр га- раа угаасан ч тэр дороол халтарт- чихна, Иймээс угаалга ямар ч ашиг гүй гэж бодогддогсон. Гэрийн даал гаврыг минь үргэлж хийсээр уйд- чихсан дүү нар минь намайг тоодог гүй ч би тэднээ ихэд хайрладагсан Хэдийгээр намайг нилээд шийтгэ дэг байлаа ч ээждээ тун хайртай байсансан. Багш зар миний төлөө нөөс хэтэрхий гоморхоно. Манай -анги сурлагаараа надаас болж үр гэлж л бусад ангиудаас хоцорно. Ангийнхан чнададсайн биш.Хүүх дүүд тун ч дурамжханаар тоглоом- доо намайг оролцуулдаг ч миний тоглосон команд болгон зайлшгүй хожигдоно. Гуйж байж хаалгач бол но. Тоглоом эхлэнгүүт нөгөө л Хий хүсэл мөрөөдөлдөө автагдан эн? бөмбөг-тарвас- юмуу өндөг болов хувирчихвал бас ДОгио гэж бодно Заримдаа ингэж бодож амжаагүй байтал ч хаалганд минь зургаан бөмбөг орчихсон тохиолдол ч бай. сан, Би ч тэр дор л командаас Ха- сагдчхна. Намайг хэн ч сохор зоос У48,р (Зөвлөлт Узбекийн: зохиолч): ны дайтай боддоггүй байв, Аз боло ход тэр үед хотоос манай сур- гуульд Адыл Усманович гэдэг ӨН- дөр нуруутай баргар царайтай ши- нэ багш ирлээ, Тэр өглөө... болгон дөрвөн аяга. исгэлэн сүү -УУяа Адыл Усманович манай хажуугийн эзэнгүй байранд сууж. хэдийгээр миний бүх л «амжилтуудын» тухай мэдэж байсан ч надад чөхөрсөгөөр хандаж санаа тавьдаг байв. Ээж аав хоёр лав л дуугүй. байгаагүй бүгдийг хэлчихсэн байх, Гэсэн 5 Адыл Усмапович надаас хөндийр сөнгүй, Чамайг тийм их залхуу Га дэгт би итгэдэггүй. Хүмүүс ХЭТ- рүүлж байгаа биз дээ гэхэд: --Тийм л дээ тэгээд байдаг ЮМ даа гэж би шууд зөвшөөрөв, Анх удаа л иагэж дөлгөөн үг хэлж, | На- дад итгэсэн хүндэт Адыл Усмано: вичид ихэд баярласандаа үнсэхэд ч бэлхэн байлаа. --Чи хичээлдээ дандаа л гурав авдаг гэж үү дээ? --Багш нар өөрсдөө л «Гурав» чамд дөрөвтэй адилхан гэдэг л дээ. --Энэ ч худлаа л даа гэж Адыл Усманович инээмсэглээд --Хоёул хамтарч хичээл давтаж байя. Тав ч ороод ирнэ чи харнс бай тэгэх үү? гэхэд нь, --Тэгье гэж сэтгэл хангамжтай зөвшөөрөв, --Тэгвэл чи хувин ус аваад ир хамт хоол хийе. --Авчирч чадна л хүүхдүүд таныг зулгуйдаж гэж дооглоно. --Тэгвэл нүүрсэнд яв! --Гар халтар болчихно, нь угаахад хэцүү! --За за би өөрөө ус нүүрсэндээ явья. Харин чи суугаад сонгино цэ вэрлээрэй, даа, Харин явна Дараа --Сонгино!Тэр чинь нулимс гоо- жуулдаг шүү дээ. Адыл Усманович надаас асууж шахаж, шаардсан гүй, өөрөө л бүх ажлаа Хийж, Эх- лэв, Бид хоорондоо тун ч олон юм ярьсан даа. Жишээлбэл хөдөлмөрт Дургүй хүн жинхэнэ аз. жаргалыг хэзээ ч мэддэггүйн тухай, түүнийг хэн ч хайрлаж хүндэлдэггүй тухай ярив. Үүнээс гадна хүн заавал нэг зорилготой байх бөгөөд өмнөө тавь сан зорилгогүй хүн сохор зоосны ч үнэгүн гэж, яриад, өвс ургамлыг аваад үзье л дээ. Ургамал ногоо гэ рэл гэгээ дулааны зүг тэмүүлэх дээ хар замыг хүртэл нэвтлээд гар чихсан байдгийг чи үзээ биз дээ Дусал ус ч гэсэндээ, дуссаар Дус- саар хад чулуу байц цохиог ч. НУ- рааж чадна, Ингээд бодоход чи Ду- сал ус, ургамал ногооноос Дор гэж үү дээ гэхэд нь, --Яалаа гэж дээ мянга дахин хүч тэй гэв. -- Тэгвэл чамд өмнөө тавьсан зорилго алга тиймүү? --Тиймээ. --Хүн ёсоор надтай ингэж ярь сан нэг ч хүнийг би санахгүй Хэн ч миний хүч чадалд итгэдэггүй бай- сан. Зөвхөн л уурлаж «Чи залхуу, унхиагүй амьтан» гэдэгсэн. Насан туршдаа намайг мартахгүйгээр Адыл Усмановичийг баярлуулах хэ рэгтэй гэж бодоод, “ --Исгэлэн сүү уух уу- гэж босон харайв, --Үгүй. үгүй. Пү) р 512 ШЛАД мы Минен 3) -г Тэгвэл цай авч ирэх үү? --Баярлалаа,найз минь. Бид хоёр Одоо унтах болсон. Өглөө эрт бос- но. Битгий хожигдоорой, ичээнг шүү? гэхэд, --За, за гэв. Таг нэр үнэмшинэ үү? Байна уу? өөрсдөө л мэд, Тэр шөнө үзэндээ хожигдохоос айгаад нүдэа аниагүй, Эцэст нь чадалгүй унчихжээ. (Гэ- тэл намайг хүйтэн усаар тургиж зовлонгүй болов. Ичсэн гомдсоноо соо болоод уйлж, орхив. нгээД багшийнхаа өмнө үнэн хэлснэз үзүүлэхийн тулд байрны хашаа її вэрлэж сарнай суулгахаар їний- дэв. /Сувганд ус урсгаад, амра- хаар хэвтэв. Гэтэл дугжирч ор- хижээ. Ус бүхэл хашаа дүүрээд баг шийн байранд орчихжээ. Өглөө нь Адыл Усманович манайхаас бүр яв чихав. Би гурван өдөр нулимстай явав. Багшийн байрны чийг хатса ны дараа ханыг нь шохойдов. Да- раа нь сарнай, дөрвөн алимны мод суулгав, Хүндэт багшаа эргүүлж авчрах гаяцхан зорилго надад.ТӨ рев, Ингээд бүх юмаа бэлэн болгос ны дараа би Адыл Усмановичийнд очив, Багшийн байрыг галласан гө хэд тэр эхлээд үнэмшсэнгүй харин би сайн үйл бүтээхийг хүсэж бай- гаа юм гэж тайлбарласаны дараа тэр үнэмшив, -- Үнэнээ хэлсэнд чинь их баяр лалаа гээд Адыл Усманович мөрөн дээр нөхөрсөгөөр гараа тавьж, --Би танай тэнд буцаж очихыг огтхон ч бодоогүй байсан, . Харин одоо буцаж очно. Тэгэхдээ ганцхан "болзлоор шүү Юу гэвэл чи дор хаяад хоёр хи- чээлд онц дүн авах хэрэгтэй! Яг л тэр өдөр чемоданаа бариад танай, очно гэв, Үнэндээ тэр жилдээ... Он ганц ч онц авч. чадсангүй.” Багш нар өрвөлдөж байгаа юм шиг “ДУНД, юм уу сайн тавина. Тэгтэл амралт эхлэв. Адыл Усманович зуны -ам ралтаар хотод байгаа эцэг эх. Рүү: гээ явахаар болов, Яг явахынхаа өмнө манайхаар ирж дөрвөн лааз исгэлэн сүү уугаад, миний түүнд Зө риулан суулгасан алимны мөд,сар найг үзээд, --Найз минь чи жинхэнэ сайн цөдэүдэгч болно гэхэд --Юунд тэгж бодоов? --Би бодоогүй юм, мэдэж байаа тэж Адыл Уеманович нөд руу Ха: ран үнэнээсээ хэлэв. Энэ: нь ч үнэн байжээ гэдвийг ойлгосон. Он жи- лүүд өзгөрч би цэцэрлэгч агро. номч болов, Хүнд өмнөө тавьсан зорилго заавал байх хэрэгтэй ГЭД. гийг би баттай мэдсэн. Хэн зорил- гогүй бол тэр залхуу хулчгар Ө8Мь- тан. Хэн өмнөө тавьсан зорилготой бол тэр ямар ч бэрхшээл, хаалт саа дыг даван туулж, яг л нөгөө. урга- мал ногоо шиг зорьсондоо хүрнэ, Зорилготой хүн ялагдашгүй, Ну таршгүй..,.... Бор 7 Абдукадыр Набнев гуай яриагаа дуусгаж мод руу зааж, --Энэ алимны модыг . багштай ярьсан сүүлчийн ярианыхаа дараа- хан суулгасан билээ гэв. «Пионерская правда» оонинооё Р. БАТДЭЛГЭР орчуулав ДЭЛХИЙ ДЭЭРХИ ХАМГИЙН ЖИЖИГКХЭН УЛСУУД 1. Манай дэлхий дээр 2009 гаруй улс оршин тогтгодог. Түүний. дотор том, бага олон улс байдаг. “Франц, Испани, 2 улсын хил дээр Андоррын Вант улс оршдог. Энэ улсын нутаг дэвсгэр 22,5 кв километр юм, Тус улс өөрийн мөн-: гөн тэмдэгтгүй учир фрагцын франк, испанийн песетийг худалдаандаа хэрэг- лэдэг. Энэ нь бяцхан вант улсад франц Испани, болон нх британ улсуудтай, худалдаа арилжаа хийхэд саад болдог- түй. Авдоррыг хөрш зэргэлдээ орнууд- тай холбодог цорын ганцхан засмал зам А-48763 байдаг, Өнгөрсөн зууны сүүлчээр Ан- доррын засгийн газар аливаа зүйлийг хил давуулан худалдах эрхийн талаар, онцгой үнэмлэх өгдөг байсан. Одоо ийм үнэмлэх өгдөггүй учир энэ улсын иїЭгх оршин суугчид хил давуулан ху- далдаалах явдлыг гол ажил болгосон хэ вээр үлджээ. 2. Австри ба Швейцарийн хооронд, Лихтенштейн гэдэг улс оршдог. Энэ улс нутаг дэвсгэрийн хувьд Андорроос 6ба« рагЗ дахин бага юм. Лихтенштейнийн оршин суугчид зэргэлдээ оргуудын за хиалгаар өөрийн газар нутаг тэдний мал сүргийг маллан, оронд нь ажлын хөлс авдаг, 8. Апенины хагас арлын ХОЙТ Зан-марино улс оршдог. Төвд 14000 ор чим хүр оршин суудаг. Сан-Марино уйс Италийн дэвогэр нутгаар хүрээлэгдсэ- нээс тэнгис рүү гарах замгүй боловч, өөрийн худалдааны хөлөг онгоцтой юм./ Хөлөг онгоцныхоо зогсоолд зориулж, тус улс Италийн Риминн гэдэг усан боомтын өчүүхэн, хэсгийг түрээслэн хэ рэглэдэг, Хэдийгээр өчүүхэн жижиг ну- таг дэвсгэртэй ч гэсэн тус улсад арав орчим улс төрийн нам ажилладаг бө гөөд засгийн газар нь ЗСБНХУ, АНУ, Их Британи, Франц болон бусад орон той диплеїмат харилцаатай юм. -4. Газрын дугдат тэнгисийн хөвөөн дээр Монакийн вант улс байдаг. Мона- нийн дэвсгэр нутаг500 кв метр юм.. Монте-Карло дахь мөрийтэй тоглоо- мын том байшин бол тус улсын төв нь юм, Түүний эргэн тойрог олон . ресто- рэн, зочид буудлууд ажилладаг, Энд дэл хийн бүх капиталист орны . баячууд, зальт этгээд цуглардаг. Тоглоомын тэр байшин тус улсын орлогын эх ни тэр| ДА, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад көвлэв. 20. болж өгдөг. Энэ улсад шаүх, прокурор, байдаг боловч шороц гяндан өггүй учир, ямар гэг хэрэг хийж шоронд хФ ривдохоов шийтгэгдсэн Монокийн ваа улсын иргэдийг хилийн чанадад Франц руу явуулдаг. Гэвч Монакийн байнгын, армид 12 цөрэг, нэг хурандаа бий. Магвей дэлхийн хамгийн жижиг улд, бол Италийн нийслэл Римийн төвд ор шин тогтнодог Ватикан улс юм. Түү- ний талбай 44 га боловч Ватиканы хүн ам 1000 орчим бөгөөд энэ улс 49 улстай дипломат харьцаатай өөрийн тор гон цэрэг ба цавдавгийн газар, | шүүх, ба шорон, хэвлэл, радио, етаєц, олон төрлийн хэвлэл, банк үйлдвэр сургууль тай юм. Энэ бяцхан улсын ийм иИдэвК тэй үйл ажиллагаа нь Батнканд Ро- мийн пап, католик шажны хутагт хам бын өргөө байдгаас шалтгаалдаг. ЕврФ чын энэ бяцхан таван улсын нийт дэвс "тэр нутаг нь нийлээд 674 кв километр богөөд манай улсын жирийн нэг сумын нутаг дэвсгэрээс бага юм. Орчуулсан “Н. ЗЭСТБАЛЖИР | ашшооиолвээсшшслтээхсыЫНШ ШШЖЛЭХшЭлжШШШИЛЛАА нэгдсэн РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ “Индекс--14120, Р Шэшсаэ-ЭСиЛЛЛЭРЭгРР бїцил шь.4204.42-)33 «Танай орны ЁСЦАШИЙЛ їганц зөв зам бол ЗСБНХОУ-ын ажилчин тариачидтай холбоо тог- 4 тоож, улс төр, аж ахуйн тусгаар тогтнолоо бэхжүүлэх рээ(үслүоуон чр 407 244494 хөдөлмөрчдийн явдал мөн» сяинининнВажнНижнлсНииН НТ Чрсожад Зүлэг: 2 8 д 771217 7 127117) 292 27 дахь жилдээ Хе 38 (1198) 2) : Ё “МА л БНМАУ-ын засгийн газрын урнлгаар манан оронд зочийсон хүндэт нөхөр М.А, Їлиевтэй лзакх залуучуудын уулзалт цуглаан саяхан ЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын танхимд бол- яоо. Жүндэт зочныг ик танхимд орж нрэхэд вчга ташилт нижигнэж пнонерүүд амьд цэцэг барин угтлаа. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав уулзалт-цуглааныг нээж. -ҮМанай залуучуудын түүхэнд тэмдэглэлт сайхан үйл явдал болж байна. Энэ нь Германы фашнзи, Японы милитаризмыг бут цохиход гарамгай гавьяа байгуулсан ЗХУ-ын хошой баа ча», БНМАУ-ын баатар, армийн генерал И. А. Т| гневтэй уулзаж байгаа энэ уулзаят юм гээд шанай орны нийт залуучуудын нэрийн ӨМНӨӨС күндэт нөхөр И, А. ПИлиевт халуун баяр хүргэж, эмэ өндөр гавьяа байгуулсныг нь үнэлэн, МХЗЭ ийн 50 жилийн ойг тохиолдуулж МХЗЭ-ийн Төв чЖерооны Хүндэт дэвтэрт нэрийг нь бичиж, ХК ВИЛЕНИН ЗЭ-ийн” 2517:03-8 Хүндэс медаль, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойн хүндэт медалиар шагнасныг гар дууллаа. Дараа нь Монголын мянга мянган улаан бүчтэний нэрийн өмнөөс Улаанбаатар хо- тын хорин тавдугаар дунд сургуулийн тавдугаар ангийн сурагч С. Баяр үг хэлж, ахмад үеийнх- ний баатарлаг дайчин уламжлалаас өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид цаг ямагт сурч байдаг. И. А, Плнев гуайн «Говь, Хянганд тулалдсан нь», «Квантуны армийн төгсгөл» гэдэг мом Зохно- лууд уншнж, их Лениний хэл-орос хэл сурч байна гээд өөрийн сургууль, хамт суралцдаг нөхдийн тухай ярьж, хүндэт нөхөр И. А. Плиев гуайтай хамт зураг авахуулах хүсэлтэй байна гээд, урт удаан наслаж, улам их үйлс бүтээхийг ерөөлөө. : Тус цуглаанд И. А. Плнев гуай үг хэлэхэд хүүхэд залуучууд маш анхааралтай сонслоо. --Би, та нартай олон удаа уулзсан, уулзах тоолондоо сэтгэл зүрхнээсээ баяртай байдаг. Та нарыг би, эцэг хүний чин сэтгэлээсээ хайрлаж явдгийн “хувиар ажил, хөдөлмөр, сурлаганд чи- нь нх амжилт хүсье 5 : МАХН-ын ХУ! нх хурал энэ онд болж Мон- гол улсын хэтийн төлөвийн тухай гайхамшигт зорилт дэвшүүлэв, Одоо удахгүй МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой болох гэж байна, Ойгоо угтаж нам, эвлэлээс дэвшүүлсэн зорилтыг биелүүлэхэд ИХ амжилт олно гэдэгт итгэл төгс байна, Та бидинй өмнө тавигдаж байгаа зорилт бол улс эх орны- хөө ирээдүйн төлөө тавьж буй зорилт юм. Үү- нийг залуу хүн бүр санаж ажиллах ёстой, ЗХУКН, МАХН, Зөвлөлт Засгийн Га- зар, Монголын засгийн газар, манай хоёр орны армийн найрамдал гайхам- шигт уламжлалтай. Үүнийг элэг . зүрхнээсээ нандигнаж, нүдний цөцгий мэт хайрлах нь бид ний ариун үүрэг юм. Манай найрамдал үүрд мөнх байна. Үүнд хэрэгтэй бүхнийг залуучууд та нар хийх хэрэгтэй, Залуучууд та нарын өм- нө сайн сайхан юм бүхэн хүлээж байна, Үүнийг бий болгох гэж ахмад үе чинь тэмцсэн юм, Тэр алдрын зам бол та нарын замнах зам юм. Та на рын эцэг өвгөд Японы милитаризмыг бут цохи- ход гавьяа байгуулсныг бид ямагт хүндэтгэн хайрладаг. Цаашид ч энх тайванд занал учруул сан ямар нэгэн явдал бөлбол зөвлөлт-мМонголын зэвсэгт хүчин тэр заналын эсрэг ший зог сөх юм. Ирээдүйд юу ч болсон, ямар ч бэрх- БАЯРТ УУЛЗАЛТ шээлтэй тулгарсан ялалт манай талд, Зөвлөл- тийн талд, Зөвлөлтийн зэвсэгт Хүчний талд, Монголын ард түмний талд, Монголын зэвсэгт хүчний талд байна. Би, та нараас эрүүл чийрэг, сэргэлэн. цовоо ажилч хичээнгүй болж, өсч хүмүүжнхийг хүсч байна. МАХН Эх орон, ард түмнийхээ төлөө амь бие хайрлахгүй тэмцэх үзэл санаагаар та нар хүмүүжих ёстой, : Миний бичсэн «Квантуны армийн төгсгөл,» «Говь-Хянвганд» тулалдсан нь» гэдэг ном бол хүү хэд залуучууд та нартаа барьсан мнний өчүүхэн бэлэг юм. Түүнд би та нарын ахмад үеийн 1у- хай бичсэн, Ирэх жил «Говь Хянганд тулалд- сан нь» гэдэг номоо дэлгэрүүлэн дахин хэвлүүл нэ. Түүнд хоёр орны найрамдлын талаар тодор хой оруулак гэж бодож байна, Дахин хэлэхэд та бүхнийг элэг зүрхнээсээ тэвэрч, эрүүл энх сайн - сайхныг хүсье! гэлээ. 1 1 Уулзалт цуглааны төгсгөлд МАХН-ын Төв Хорооны Уле төрийн Товчооны гишүүн Төв Хо- рооны нарийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсүрэн үг хэлэв. : 1 «Энэ жилд бид, нам, ардын хувьсгалын 50 жи лийн ойг ёслол төгөлдөр зөмдэглэв, Бид энэхүү байгуулсан ах дүүгийн ган бат найрамдлаа бэх- жүүлсээр ирлээ. Бидний олсон ололт, амжилт ЗХУ-ын ард түмний ач тус гэж ямагт хүндэтгэн . бахархдаг юм. : 4, - Нөхөр И. А. Плиев бол эх орны дайны нэрд гарсан жанжнуудын нэг бөгөөд Москва, Ста- линградын тулалдааныг зохион байгуулалцаж Чехословак, Австри зэрэг өлон орныг чөлөөлөл цөж, Японы мнлитаризмыг бут цохих үйлсэд амь бие хайрлахгүй зүтгөсэн хүн гээд ийм алдар гавьяатнуудын үйл хэргээс цаг ямагт сурал- цаж байх. нь эвлэлийн гишүүд, хүүхэд Залуу- . чууд бүрийн үүрэг болохыг онцлон ярив. : Тус цуглаанд ВИМАУ-ын Ардын Их Хурлын. Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. ГӨ- тов, Монголын хувьсгалт тэмцлийн ахмад Зүт- гэлтний хорооны орлогч дарга С. Чойжамц, дэс . лэгч генерал Ц, Самдангэлэг зэрэг ахмад ха- рнуцлагатай хүмүүс оролцов. Ц.ЭРДЭНЭБАТ ЗУРАГ ДЭЭР: ЫН. А. Плнев птонерүүдийн дунд С, ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэн " Фф.Монгол-зовлөлтийн -уламжлалт най лын өдрүүдийн нээлтэд зориулсан, нийс хэлийн нам, улс, олон пийтийн байвуул- лага хөдөлмөрчдийн төлөөлөгчдийн бая НАЙРАМДЛЫН САРААР, рын хуран Улсын дбурь бүжгийн театрт болов. . д - Монгол-зөвлөлтийн гайрамдлын 20 дахь сарын ажия ЗСБНХУ-ын соё- лын өдрүүдийн нээлтэд зорнулсан илтгэ лийг МЗНН-ийн “Төв Зөвлөлийп орлогч дарга Ц, Пунцагноров хийв, «Монголын хөдөлмөрчдөөс зөвлөй- тийн ард түмэнтэй тогто0о0н 8Ж ЯдКЧ- гийн найрамдал бол манай ардын хувьс галын ИХ ОЛОЛТЫН НЭР ӨМ» ГЭЖ ИЛТГЭГЧ ОНЦЛОН ТЭМДЭГЛЭВ. Ф .Молгол-бөвлөлтийн найрамдлын сар, соёлын өдрүүдэд, Зөвлөлтийн ки» но феотиваль нийслэлийн кино тезеруу дад болж байна. Мөн хүүхдийн ба б8- римтат кино театрт зөвлөлтийн хүүхэл- лөйн киноны гурав хоног боллоо. Ф Монгол-Зөвлөлтийн соёлын 1971 оны хэлэлцээр ёсоор манай оронд 30- чилж байгаа А.А, Авеков тэргүүтэй зөвлөлтийн циркийн жүжигчид улсын циркт тоглож байна, ФСОСБНХУ-ын Сайд нарын Зөвлө- лийн дэргэдэх Хэвлэлийн Хэрэг эрхтэх Хороо, БНМАУ-ын Соёлын Яамнаас эрхлэн зөвлөлтийн номын үзэсгэлэн Элдэв-очнрын нэрэмнит вино театрт нээгдэв. й Фф.ВНМАУ-ын засгийн газрын урил- гаар манай оровд зочилсоц ЗХУ-ын хо- їной баатар, ВЕМАУ-ын баатар, армийн гонёрал Н. А. Плиев эх орондоо буд8- хийхаа бмнөхөн хоёр орны їрамдлыг бэтэгдэн, ннйслолийн хүүхэд залуучуу дын «Найрамдал» инаркт мод суулгав, Нөхөр И, А. Плиевийг энд хоёр ор- ны найрамдлыг билэгдэн мод суулгахад МАХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн эрки лэгч С. Батаа, БНМАУ-ын Батлан хаш гаалах Яампы сайд, армийн генерал БУ Дорж, МХЗЭ-ийн -Төв Хороопы нэгдаШ гээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэв- жав, Улаанбаатар хотын иамын хороо- ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Аязөнгэрэл, АДХ-ын гүйцэтгэх захир- тааны Дарга С. Лувсалгомбо парын зэ- рэг албаны хүмүүс байлцав, Нөхөр И, А, Плиевт нийслэлийн 18 дугаар дупд сургуулийн пионер Д.Сайн- хүү амьд баглаа цэцэг барьж, “тан суулгасан энэ модыг манай салаачЖар: цац арчилж: ургуулпа гэв. мэ! ”Эгвүй 1921-1371 7, «Со - Нямаа хүү «МТЗ-5» гэдэг гөё улаан трактор жолоодож єангийн аж эхуйн төв дундуур давхиж явахад хү шүүс, -- Харав уу? Цэдэндөржийн хүү зрантор бариад давхиж явах чинь хэ АМЁД нь сургууль ву хийчнхдэг бойна за! тэж тэйхжээнэ Ч: Мрын нх ажилд яарсан Нямаа зүүгийн сэтгэлээр трактор нь улам хүч нэмэх шиг хурдлан давхина. "Үрвнтор Улаан дөрөлж дээр гарч ирлээ. Энэ дөрөлжшөөр хэдхэн жи- тийн өмнө Нямаа хүү үеийн хүүх- “ХЖҮҮХТЭЙ уралдан давхнж явахдаа, Би тракторч болчихоод энэ дөрөлжөөр чинь давхихыг вэг узүүлье! гэхэд нь, -- Чи тракторч болоод бидэнтэй ямар уралдаж чадах биш гэж нэг хүүг хэлэхэд Нямаа, -оо-г ФХүрүүлнэ дээ!» гэжээ. Тэгээд удалгүй Нямаа хүүрийн хүслэн бие- СУРВАЛЖЛАРА Залгамжлагч 8 дугаар чуулган угтсан сурлага--хөдөлмөрийн аяны тараанд амжилттай гарч байгаа сур уууль, пионерүүд олон байна. Одоо та нарт нийслэлийн 5 дугаар дунд сургуулийн зургадугаар ангийнхан чУлаан бүч» аяны удирдамж. хүлээн аваад, яаж, ажиллаж: байгаа тухай та нилцуулья! 1. Салаан дарга Базарын яриа Бид сурлага хөдөлмөрийн «Улаан бүч» амыг баяртай хүлээн авч, аяны зургаан жигүүрээр аяла- хын тул, пионерийн байгууллагын үндсэн нэгж салааны ажлыг тогтмол явуулж байхаар шийдсэн юм. Бүл- гийн ажлаа хагас жилзэр төлөвлөж,, салаадыг хариуцаж авлаа. Нэгэнт хийх ажил.тодорхой боло- хоор бэлтгэлийг аажим сайн хийж, ашлаа үр дүнтэй болгох боломж бүрддэг. Тухайлбал манайхан «Пио “мерийн ажил амьдрал» жигүүрээр аялахдаа «сурагч шуудан» хорооО байгуулж, даргаар нь намайг сонго- яво. -- ОДоо бид сургууль дээрээ 1972 оны хэвлэл захиалгыг амжилт тай явуулж, ирсэн хэвлэлийг цаг ту нь уншигчдад хүргэж өгнө. «Най залах нөхөрлөл» жигүүрээр аялж аа найз нөхдийнхөө захидлыг ЧухОй бурД нь гердуулж хөнгөн ЭЦГИЙН ЗАХИАС лэж ийнхүү хүчнт трактор жолоо- дон их ажилд яарч яваа нь энэ. Түү- нийг Улаан дөрөлж дээр гарч ирэхэд Өлөнгийн тал тэр аяараа шаргалтаи халиурч давалгаалах нь залуу трак- торчийг их хөдөлмөрт уриалан дуу- дах шиг санагджээ. Нямаа Өлөнгийн тал дундуур дав хиж Над уулын араар гарч Хар ца- гаан усны бригадад иртэл шөнө бол- жээ. - Хан хөхийн нурууны салбар, Тост уулын ар хөндийг Хар, цагаан ус гэж нэрэлдэг зээ. Энэ хөндий хэд хан жилийн өмнө эзгүй зэлүүд вутаг байсан бөл одоо тсүний гараар өөрч- лөгдөн алтан зшарввл тариа халну- рах-нь гайхамшигтай. Невмаас атар газар эзэмших 36- рилт дэншүүлсэн-жил 1989 өнд Ня- маа нөхдийн хамт энэ атар хөндийг эзэмшихээр ийнхүү явлаа. Тэд їхаё- зар тарьсан тарнагаа хурвахын 33Э- рэгцээ атар газраа тэлж хагалав. Нямаа «ДТ-54», «МТЗ-5» тракто- роор, газар хагалахдаа ахмад трак- торч Баттөрөөр багшлуулж ихийг сурчээ. Залуучууд атар газар эзэм- шиж ургац хураах ажилд эхлэв, Ня- маа «СК-3» комбайн барьж ,1965 онд 370 га хадаж байсан бол дараа- гийн жил 500 га талбайн урган ху- рааж сангийн аж ахуйн тэргүүний комбайнчны зэрэгт хүрчээ. Энэ хө- дөлмөрийн дүнд Нямаа 1967 онд болсон тэргүүний тариаланчдын ул- єын зөвлөлгөөнд бролцож «Тэргүү- ний тарналанч» алтан медалиар эн- тэрээ мялаажээ. Нямаагийн эцэг нь сангийн зЖж ахуйн адуучин байхдаа, -- За! Хүү минь аав чинь ч яахав. Энэ сангийн аж ахуйд анх өвс хадах мории станц гэж: байх үеэс нь адуу- гий нь маллаж байсны хувьд энэ айлын гэр бүлийн хүн бол- сон юм. Тэгэхээр чи бас л энэ авлын | халуун | ам бүлийн нэг нь болоорой! гэж захижээ. Тэгээд Уулахгүй аав нь ч өөд болжээ. ” Энгийн захиасыг хүү биелүүллээ Увс аймгийн Баруун турууны сангийн аж ахуйн тэргүүний тракторч, намын гишүүн Цэвэндаржийн Нямаа. МАХН- ын ХУЇ ях хурлын төлөөлөгчөөр сон- гөгджээ. Саяхан намрын сар эхлэхэд тракторч Ц. Нямаа «СК--4» гэдэг шинэхэн ком- байн жолоодон Улаан дерөлжөөр давж оджээ. Ц. Нямаа одоо МАХН-ын ХУ нх хурзын шийдвэрийг хэрэгжүүлэн, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ой угтсан өр- нүүн хөдөлмөрт манлайлан авж байна. Н. БАТБАЯЭ Ордноор Өнөөдөр олон хүнтэй бай на, Олтыл олон нь орос хүүхдүүд ха рагдана. Орох хаалган дээр «Да здравстдует братская нерушимая | дружба Монгезьсного и Советского народа» гэсэн урна бичээстэй. (Ор- могц өрос монгол хоёр охин угтаж ирэв, Орос охиныг Н, Кузьмина, | монгол охиныг Н. Алтанцэцэг гэдэг гэнэ. Н. Нузьмисза наймдугаар сур- гууль, Н. Алтанцэнмэг дөрөвдүгээр | сургуулнас ирсэн гэнэ, Мапайхан баатарчуудын танхиыд, өдөрлөг хийж байна гэв ГЁюлолын тайхимд Зөвлөлт-монго- лын ииовер, сурагчдын їугам жаг- || саал бэлэп болжээ. 24 дүгээр бүлгэ мийй шийдвэрээр ЗХУ--ын гавьяат | багш Белаш Павел Кирилович гуайн хүндэт пионер болон гал улаан бүч, Сүхбаатарын дүртэй тэмдэг хүлээн авч байна. Хүндэт пионертээ хүүхэд 1 бүхэн баяр хүргэж байна. Хүндэт Ї пионер 11.К, Беляш гуай хариу 14- ! лархал илэрхийлж байв, ““ОЛОН ХҮНТЭЙ ОРДОН Энд 18 дугаар бүлгэмийн баатар чууд нионерт элсэж партизан Дутар, ахмад дайчин Таяа, ЛҮК--ийн ахмад ажилчин 2Жнгмээ нарт улаан бүч, иионерийн тэмдэг зүүж өгч байна. Интериадионал танхнид ороход мовгол Орос хүүхдүүд бүжиглэж байв. Найрамдлын сарын турш ажил дах Орлёнок» клубын нээлт болж: байгаа ажэо. . - Сарын тури энд зөвлөлтийн сурагчдад монгол дуу бүжиг, монгол хүүхдүүдэд зөвлөлтийн дуү бүжиг заана. Уулзалтууд болно. Захидал харилцаалы долоо хоног явуулна гээд В.И. Лепиний нэрэмжит монго- | лын пионерийн ордны орлогч захи- рал Б. Цэрэндорж зочдыг үзвэрийн танхимд орохыг урив, "Танд пионер сурагчдын Дуу бүж- гийн чуулгын кондерт ТОгРЛООД, Хү- мүүс пиг Дүүрэн сууж, байна. Ордон өнөөдөр олоп хүнтэй байна. Орос монгол хүүхдүүд өонын хоёр эвэр шиг ижилдэн байна. | С. ЖАМСРАНЖАВ “БАРАА: САЙН-..БӨЖ-г. 1 БАРИА. САЙН шуурхай үйлчлэнэ. Бид өпгөрсөн долоо хопогт пионе рийнхээ ажлаар нэгдүгээр ангийн баатарчуудтай уулзалт хийж, анх удаа зрдмийн хаалгаар орж байгаа | Дүү нартаа бяцхан концерт үзүүлж, сургуулийнхаа хөгжилт | түүхээс ярив.. Мөн сурагч Дашдорж хэрхэн яаж онцсайн сурдаг туршлагаа яфив. Энэ ажлыг манай салаа удирдсан юм. Гэхдээ ажил хийхдээ салаакгаа- раа явцуурахгүй нэг салаа нь удир- даад бусад нь идэвхтэй оролцож аж ЛЫГ нь ДҮГНЭДЭГ. Дараагийн бүлгийн ажлаар Баяр тайхан даргатай туравдугаар салаа «Чөлөөт цаг» гэдэг сэдэвт ажил 30- ємоло. 2. Бүлгийн дарга Н. Болдын ярна - Бид 1971 оны эхэнд «Соёлч меөхөрлөлийн» анги болохоор нэг жи лийн хугацаатай үүрэг авсан юм. Бид үүргийн хугацаанд ангиараа 100 хувь сурлагын амжилт үзүүлж, сурлагандаа чанарын ахид гаргалаа. Таван онцын эзэн 2, Д. Нацагдорж тэмдэгтэн 15 болж цөхөрлөлийн ги- шүүдийн 50 хувь нь шатар даам тог лодог болсон. Ангидаа үндэсний хөгж: мийн чуулга байгуулж, урлатийн үз дэгт амжилттай оролцов. » Өөрийн їнеф 14 дүгээр цэцэрлэ- гийн Дүү,нартаа Дуу шүлэг зааж, со нирхолтой тоглоом санаачлан хийж өглөө. Зуны амралтаараа гадаад Дотоо- дын пионерийн болон хөдөлмөр зус- ланд тохитой амарч, авсан үүргээ ам жилттай биелүүлсээр шинэ. хичээ- лийнхээ жилтэй золголоо. Ингэж 5 дугаар бүлгэмийн 3: ду гаар” бүлгийн “пионерүүд “мөдхөн Соёлч нөхөрлөлийн цол мандат авч сурлага хөдөлмөрийн бахдам ам- жилтаар чуулганаа угтах гэж байна. 8. Үерхэл нөхөрлөл Хичээлийн хонх жингэнэн дуугарч зургаагийн «В» ангийнхан завсарлав. Шуудан тараагч хүүхэд захидал ав- чирч, Лхагважав Гэрлээ хоёрт өглөө. Охид тэр хоёрыг -тойрон: , -- Алив Лхагважав аа ханээс зас хидал ирээ вэ? , . -- Галягаас уу? . -- Олягоос уу? Аль зєвэл -Миша гаас уу? гэж ам амандаа асуув.. -| Зүйтэй Эрдэнэцэцэр таачих- лаа. Мишагаас байна гэж Лхагважав” хэлэв. Цөмөөрөө уншья гэж Лхагва: жав захиагаа задлав. «Дотнын мөн- тол найз Лхагважав чамдаа пионе рийн цогтой мэндчилгээ хүргье. Чиг ний явуулсан захиаг авлаа. Би зуны амралтаараа Хар далайн пионерийн зусланд тохитой сайхан амраад шинэ хичээлийнхээ жилтэй золголоо: Найз: чинь энэ зун маркныхаа цуглуулгыг овоо арвижуулсан шүү. “Чамд огтор гуйн нивеэгчдийн шинэ марк явуул- лаа. Чиний захидлууд миний цуг- луулгыг арвижуулж, монгол өрны ту- хай танин мэдэхэд их нэмэр болж байна. Саяхан манай салааныхан аа- вын ажилладаг шилний үйлдвэр үзэц гээлзэ. Бид Онтябрийн баяртаа сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар 6бэ- олэг барихын тул одооноос їнамдан ажиллаж байна. “Чамаас сурлагын өндөр амжилт хусье! Баяртай СССР Ленинград хотын 48 Ду- гаар дунд сургуулийн 6 дугаар ан- гийн сурагч Миша гэж уншив. Лхаг взажав Зөвлөлтийн анд найздаа ха- риу захиа бичлээ. - Сайн байна уу? Миша! Чамдаа чин сэтгэлийн “мэнд хур- гье! Бид: саяхан. Залгамжлагч. 3 Ду. гаар чуулган гугтсан. сурлага хөдөл- мөрийн «Улаан .бүч». аянаа, хүлээж авлаа: ваар «Найрамдал нөхөрлөл» жигүү- рээр аялахад Миша чи туслана шүү. Манай бүлгийнхэн «Бидний ирээ дүй» гэсэн сэдэвт ажил зохиосон нь их сопирхолтой боллоо. Миний дүү энэ жил:нэгдүгээр «ангид «орсон. Би орос хэл сурахаар их чармайн ажил лаж байна, Миний бичсэн захиа аль хир алдаатай болохыг шалгаад, ха рну захианд «Фичээрэй. Галяд мэнд хүргээрэй. Баяртай. Улаалбдатар хотын 10 жилийн 5 дугаар дунд сургуулийн зургаагийн «В» ангийн сурагч Г, Лхагважав гэж бичээд захиагаа дугтуйнд хийв. Энэ захиа алс Ленинград хотыг орос /,Хүүд монгол охины чин зурхний мэн- дийг хүргэнэ. ТэгазД үерхэл нөхөр- лөлийн нандин ..үгийг догдлон ушинх болно. л Миша сэтгэл 3 7Б. МАГСАР (Манай идэвх- сурвалжлагч), : ! Үх Ч лд их, дээд Ч ах д салдаг сайхан заншилтай” билээ. "Хэнтий аймгийн Хэнтий сумын Яр гайт бригадын тариа хураах ажилд “Өмнө дэлгэр сумын 8 жилийн сур туулийн Дамдинсүрэн багштай 7- тийн «Б» ангийн 25 сурагч туслаж обайна... 7. К “Ж: --Бид энд 14. хоног ажиллах 0 Зох Ирснээсээ хойш 7 хоногийн ху д тацаанд үтрэмийн өргөтгөл дээр 9 Зажиллаж 6000 хавтгай дөрвөлжин , 0метр талбайг хөрсөлж цэвэрлэн 3 шинээр үтрэм хийв. Мөн 10000 0 хавтгай дөрвөлжин метр талбайн дхог шүүрдэн цэвэрлэж, засаж с88 лаад байна. 9 3 Сурагчдын дунд социалист- 9 9 уралдааныг 8--5 хоногоор зарлан 0 дДүгцэж ололт дутагдлыг нийтэд Мэ- до Дээлэх зэрэг ажил зохиосон нь 0-0 д.Дорхой Үүр дүнд хүрлээ. Энэ ажилд 8 сурагч Ц. Чимгээ, А. Чимгээ, Дд. Каргал, Г. Уранчимэг нар бусды БуЬГ: хошуучилж явна гээд Дамдинс ООР" багш цаапг ярихдаа: ФэсоосоооэоооотоФоФоФ ФФФФОФФОФ(ОООФоФФтЧ ФОоОФФ -- Бид байгалийн саатал, 4 зогсолтын үед төрөл бүрийл хөг- 25 х ФО”»бО ОО ОФФФФОСОСУОО»»ФосоФосоооосоо 0 жөөнт тоглоом тогдож, биеийн 140 оМмМирын уралдаан тэмцээн явуулж, Э шинэ дуу лдцүлэг с , уран 80- 3 хиолын ном унших Чан шиг хий дэг. Бид хичээл | дээр үзсэнээ практик дээр турших үр тариа цэ вэрлэх, ялгах, цайруулах, хадах, оХӨДөө аж ахуйн машин механиЗ- муудтай танилцах ажил зохиож байна. Энэ маань сурагчдад мэдлэг ЗТҮН бат эзэмшүүлэх, сургалтыг хө одөлмөртэй хослуулан хөдөлмөрийн 3.Хүмүүжидл олгоход чухал ач холбог ДОЛТОЙ зүйл.болж байна.гэж ЯРИ 9 ЗАА. нэгэ ё Б. ИШВААНЖИЛ хОсН:1: ур, 1 Фоооооооосооооооооосооосооо ЇТАРИАН ТАЛБАРТ |! 24428 - “5 ИЛД“ ЕН (4 25 МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ ЦАГ ТУТМААС ТАВАН МИНУТ ХЭМНЭЕ! ЧӨЛӨӨТ ЦАГАА СУРЧ МЭДЭХЭД ЗОРИУЛАЯ! БҮЛГИЙН СЭДЭВТ ЦУГЛААН Нийслэлийн 6 дугаар бүлгэмийн 5 дугаар бүлэг «Чөлөөт цагаа ашигтай аенгөрүүлне!» гэсэн сэдэвт цуглаан хийв. 2 Ф--ийн «Гэ» ангийн дэргэдэх пионерийн эвэ бүлэг гучин есөн ннонертэй, Д. » “уул, О. Аятансан, М. Энхээ нар бол юөг, хоёр гуравдугаар салааны | дарга «бага хурлын сурвалжлага мвар юм. Нэгдүгээр салаан дарга Д. Туул ин- тээж ярив, 5 -- Шионер бид амралтын зөлөөт ца- гийг зуны даалгавар биелүүлэхэд зориу лав. Пионер бүр цэцэг тарьж, олон наст ургамлын үр, нарсны шилмүүс, нохойн жошуу, царван зэрэг эмийн "ургамлын хатаамал цуглуулж иржээ. Бас уншсан ном, сурсан дуу, бүжиг, шүлгийн тэм- дөглэл хөтөлж, орос үгийн толь хийсэн байна. Чөлөөт цагаараа манай бүлгийн 12 пионер пионерийн ордны төрөл 6бү- рийн дугуйланд, 14 пионер сургуу- нийн дэргэдэх дДугуйлангуудад хичээ- лэж байна. Одоо бид МХЗЭ-ийн 50 жи- нийл ой угтаж эвлэлийн алдарт гишүүд ахмад ажилтантай уулзах, эвлэлийн дай чин замнал судлах ажил зохиож байна. Манай салааны пиопер бүр цагийн хуваарьтай. «Улаан бүч» аяны удирдам жийг хүлээж аваад үүрэг амлалт авлаа. Хоёрдугаар салаан дарга О. Алтансан --Бид «Пионерийн үнэн» сониноос явуулж байгаа «Сурагчийн чөлөөт цаг» бүрийг ан- зааралтай уншдаг. «Би яах вэ?» гэсэн х монер Тулгын захидлыг уншлаа. Тул та цагийн хуваарь баримталж сураагүй хүүхэд байна шүү дээ. Цагийн хуваарь яг баримталдаг пионерт хичээл давтах, тор орны ажилд туслах секц, дугуйланд сурах зав чөлөө заавал гардаг, Бас тог лох ч цаг олдоно гэж ярилав. -- Алтансан чи цагийн хуваариа ярь” даа. -- Би өглөө 7 цагт босож орой 10 цагт унтдаг. Босмогц ороо хураана, Гим мастик хийнэ, Гар нүүрээ угаана. Цай- заа ууна. Тэгээд есөн цаг болтол гэр орноо цэвэрлэнэ. Ёсөц цагаас арав хүр зол унших, түүх, түмэн бодисын хичээ лээ давтдаг. Тэгээд завтай болдог. Таг тан дээр хэдэн минут гараад өрөөндөө єууж сонин ном уишина. Зураг зурна. Нэцэг хатгана. Баримлын шавраар эл- дэв дүрс хийнэ, Хувцас хунараа угааж цэвэрлэнэ. Нягээд 18 цаг 45 минут гэхэд сургууль дээрээ ирсэн байдаг. Орой 18 цагт гэртээ харьсан байна. Цай уучи- ха4д хагас цаг гадаа тоглодог. Орж ирээд цаг хиртэй тоо, хэлбичгийн хичээлээ хийнэ. Тэгээд хоолоо иднэ. Аяга саваа угаана. Зурагт радио үзэж байгаад унтдаг, -- Энхцэцэг дүү нараа асардаг хайгаа- яриач. -- Би гурван дүүтэй Ах маань дол- дугаар ангид сайн сурдаг. Эрэгтэй пэг дүү минь нэгдүгээр ангид орсо! дүү нэг настай. Түүний дээр зург ї дүү бий. Хоёр дүү гэртээ байдаг. Ах бид хоёр дүү нараа ээлжилж хардаг юм. Аав” энэ намар сургуулна төгсгөөд ирнэ. Ээж их дэлгүүрт худалдагч хийдэг. Орой 10 цагт ирдэг. Тэгээд ах бид хоёр унтдаг. Би ганцхан чээж бичигт сайн авдаг болохоор орой болгон чээж бичиг ахаар хэлүүлж бичдэг. Тоо бол гайгүй, Өглөө унших, түүх, түмэн боднсын хи- чээлээ давтаж хамгийн сүүлд тоо боддог гэж сэргэлэн охин Энхцэцэг ярив. Сурлагаар хоцорч яваа сурагч бүр ца- гийн хуваариа ярив, Тэдний дунд гэртэс ганцаараа хүүхэд ч байна, ёр, гурван дүүтэй ч сурагч байв. Дүүгээ салхинд авч явах нэрийдлээр хэдэн цаг тоглочих дог хүүхэд ч байлаа. Сурлагаар хөцорч байгаагийн дутагдал бол өдрийн цагийн хуваарь баримталж сураагүй явдал юм. Даалгавраа цаг хиртэй хам хум хийсэн болоод цүнхэндээ хийчихдэг байна. Нэг- дүгээр ангиас хойш ингэж өдөр өнгө- рөөсөөр мэдлэг дульхан болсон байна. Нэг хоёр гуравдугаар ангид үзсэн тоо. хэлбичгийн хичээлээ дахин эргэж Ха- рууштай, Пионер Ч. Сэргэлэн -- Хүүхдүүд зэ Тавдугаар ангийн нэг сурагч чөлөөт цагаа зөв ашиглаж чадвал бүтэн сайн өдөр амралтын ба баяр ёслолын өдрийг оролцуулалгүй бодоход нэг жилд 960 хуудас ном ун- шиж 790 бодлого бодож 4800 хийсвэр жишээ бодож чадна гэлээ. Гїяонер баатарчууд аа! Та нар чөлөөт цагаа хэрхэн өнгөрүүлж байгаагаа 6бү- лэг багийнхаа цуглаанаар хэлэлцээрэй Хэн юу ярьсныг тэмдэглэж манай сонн ны газар ирүүлээрэй. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ту- ! Үүнд: 6,8,10 дугаар анги тус бүрээс ОРОС ХЭЛНИЙ ОЛИМПИАД БОЛНО Энэ есдүгээр еврд Ардут Бөдовсролын Яам, Монголын орос хэлний багш нарын Холбооны хамтарсан хурал болж,1971-1972 оны хичэЭ- лийн жилд ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын дунд орос хэлний олимпиад явуулах шийдвэр гаргалаа. Энэхүү олимпиад нь дэлхийн тэргүү ний шинжлэх ухаан-Зөвлөлтийн шинжлэх ухааны их ололт амжилттай танилцах оньсон түлхүүр болсон орос хэл сурахад чинь туслах зорилготой юм. Бас та нар орос хэлийг сойн сурвал Зөвлөлт улс, зөвлөлтийн ПиО- нер багачуудын аж амьдралыг улам сайн мэдэх болно. Орос хэлинй онэЭ олимпиад хоёр даваатай явагдах юм. Олимпиадад дунд сургуулийн 6.8,10 дугаар ангийн сурагчид оролцоно. 12 дугаар с8- рын 15-16-нд болох эхний даваагаар сургууль район, аймаг, хотын хэлний тэргүүн бүлэг, сурагчдыг байр эзлүүлэн шалгаруулж үлэг, сурагч р эзлүүлэ! лгаруулж, дөр бүр нь урамшуулан шагчина. Хбнуугыыл 1 Аймаг, хөт, райноноо: шалгарсан бүлгүүдээс улс р , Хот, ї 7 с : ээс улсын тэргүүний бүлэг, Сурагчдын хувийл төргүүч шөл"аруулах хоёрын яавва 1972 сарын 15--яд болно. 5 ОЯ 3-:-БЭй 4эгй Олиминадын дүнг 1972 ол 2 дугаар сарын о-ны дотор вартана, эхний 3 байр шалгаруулж, өдгээр хамт олон, мөн хичээл сиадаг багшийг орос ГҮЛА Л эд тн-өнд номиссын диплом, соёлын баргагаар шагнана. : Бас сурагчдын хувийн тэргүүнээр 6,8,10 дуга ! байр тус бүр нэгийг шалгаруулк, Төв комиссын “Орог өм уүнөлтаэлөтед наж, олимпиадад тэргүүн байр олзол сурагчдыг 1972 онд Москва хотиоо болох Олоп: Улсын сурагчдын орос холний олимпиадад: бэлтгүүлнэ. Жич 10 дугаар ангиас тэргүүн байр эзэлсэн сурагчдыг Улсын Иж гууль, Улсын Багшийн Дээд сургуулий й Ё Дэг ургуулийн орос хэлний ангид шалгалтгү! сүү лэн авна. уршагы Эй алгийн "Төв Олимиинадад одоогоос эхлэн цаг мөч алдалгүй бэлтгэж, улсын тэргүү- ний бүлэг, хувийн тэргүүнээр шягналт байранд орохын төлөө чармайн орол дохыг нийт пнолер сурагчдад хрмалтя! - А, ШАРХҮҮ (Дэд эрдэмтэн МУ ИС--ийн багш) Инонер сурагчид аа! Одоо удахгүй манай орны ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын Дунд орос хэлний олиминад болох гэж байна. Иймд та нарын олимпнадад бэлтгэ- хэд туслах зорилгоор тус сонины га зар 8, 8 дугаар “ангийн сурагчдад зориулан орос хэлний булан нээж байна. МЫ ИЗУЧАЕМ РУССКИЙ ЯЗЫК Мы изучаем русский язык уже Че- тыре года. Уроки русского язына бывают четыре раза в неделюо. Мы, учимся говорить, читать н.. писать по-русски. На уроне мы внимательно слушаем учителяи своих товаришей. Мы уже можем рассказывать о їшко- ле, о семье, о пионерской жизни, 00 играх,о природе нашей страны, одо занятиях людей. х Часто в классе разговариваем по- русски. Учитель наш говорит: «Ре- бята, вы пришли в магазин. Болд- кассир, Оюун-продавшица. А. мьыг покупатели. Будем конупать разные нииги. «И.мы разговариваем но-рус- сви с продавцом и кассиром. Мы всегда аккуратно выполняём домаш- ние задания. Наждый день по 10-15 минут повторяём слова, стихотворе- ния и песпи. Мы учим русскому языкну своих младших братьев и сёс- тер. Все ребята всегда слушают уро- ки русского языка по радио и теле- визору. Некоторые ребята зани- маются в кружке русского языка. Новые слова ни выражения. занятня--хичээл, ажил төрөл : продавшица--худалдагч эмэгтэй покупатель--худалдан авагч заниматься--хичээллэх кружок--бүлгэм, дугуйлан Орос хэлэнд үйл үг одоо, ирээдүй цагт биеэр хувилдаг 7Кишээ нь мы-низуча--ем--бид судалж «байна, я изуча-ю--би судалж байна, вы изуча--ете та нар (та) судалж байна гэхэд изучать гэсэн үйл үг мы (бид) гэхэд ём, я.(би) гэхэд--ю, вы. (та, та нар) гэхэд--еёте дагавар авсан байна. Энэ мэтээр биеэр хувилдаг. Даалгавар. 1. Сэдвийг уншиж ор- чуулаад шинэ үг хэллэгийг цээжил! 2. Слушать--сонсох, учить--сур, гах, заах гэсэн хоёр үгийг биеэр хуч й вилга!. Н. АЛТАНЦЭЦЭГ (Улаан- баатар хотын сурган! мабинетын мэргэжилтэн) / долоон долоо ХЭД ВЭ? Б, КРЕКОТКИН Миша, Витя хоёр. гудамжинд урт сандал дээр сууж байв. -- Миша, чи юу мэддэгтээ сайр хаад байгаа юм бэ? Аягүйдвэл үржихийн хүрд мэ- дөхгүй байж таарна даа гэж Витя хэлэв. чинь мэдэхгүй |хэн байх вэ дээ? гээд Миша инээд ал- Вав. 5 яа За тэгвэл долоон дөлоо ХЭД вэ? -- За, үүнийг мэдэхгүй, хэн байх вэ дээ. Наадахы чинь нэгдү- гээр ангийн сурагч мэднэ. -- ТэрРлээ ч гэсэн чи хэлчих Л дээ. -- Би ямар мэдэхгүй болоод л чамаас асуув тэж “Дээ гэж. Витя дургүйцэв. --Чиний мэддэг эсэхийг үзье. л дээ. Долоон долоо хэд вэ? гэж Миша цохиж асуув. Дөчин хоёр оо тоглон: хэлтэл, -- Зөв! Чи намайг хүрд мэдэх- гүй байна гэж нх басав аа? гэж Миша бардамнан өгүүлжээ. БОРЯГИЙН ХӨГ Юрий Ермолаев -- Хэл аманд орж явахаа больё чиминь гэж тавдугаар ангийн су- рагч Боря шийдэв. Өнгөрсөн хи- “чээлийн жил Борягийн хувьд дэгэн "догонтой байсан юмсанжээ. -3 Ингээд ХИЧЭЭЛД Орсон аихны өдөр «урах бичгээ цөмий нь хавтас гэж Витя лаад ирэв. Гэтэл бусад -хүүхэд Ч | номоо бас хавтаслачихаж. Дэмий л ингэлээ гэж Борягийн урам хуга рав. -- За тэгвэл ханын сонинд шү- лэг бичье гэж бодлоо. Оройжий суу гаад өглөө хичээлийн хонх дууга рахад л эцсийн мөрийг бичил дуус гав: «Бүгдээрээ онц сурцгаая!» Ур муутай урт сунжруу Ч гэсэн ажил хэрэгч: шүлэг боллоо .гэж Боря баяртай. байв. Гэвч ханын сопинд “өгч амжсангүй. Гай таарч Боря эх ний цагийн хичээл дээр л асууг- даад хоёр авчихлаа. Шүлэгнээс л боллоо. ... гэж Борягийн уур хүр" чээ. . колягийЙн ном 1 Толя Сивоконь Колягийн эцэг хүүдээ «Крошид тохиолдсон явдал эгэдэг ном дурс | тажээ. Коля | номоо уншчихаад хүүхдүүдэд сайрхан, со от Над ямар сонирхолтой ном байгаа тэж санана-. Та нар ууж идэхээ мартаад уншина даа :., гэж ярна үүсгэв. : -- Бид уншья. Номоо өгчих гэж Вася хэлэв. -- Та нарт өгөхгүй. Мипий ном шинэ. Та нар муухай болгочихно. яршиг гэж Коля татгалзав. Бид хавтаслаад уншия гэж би хэлэв. -- Та нарт өгөхгүй ээ. Ном ур- чихна гэж “Коля харамлав. Колл номоо харам «лах дутам бид номы нь уншихсан гэж хорхой хүрэв. Ингэхээр нь би нэг арга оллоо. - Чи худал хэлж байна. Тэр ном чинь шал дэмий гэнэлээ. -- Уйтгартай ном уншиж бараг дахгүй. Ахлах ангийн хүүхдүүд “үйлдвэр дээр ажилласан тухай Л тэнэлээ дээ. Сонирхоод байх юу байхав гэж Вася миний яриаг дэм жив. -- Та нар мөн ярив аа? Би ху дал хэлсэн байна уу? Худлаа гэ- вэл уншаад үз л дээ, та пар гэж хэлээд Коля бидэнд номоо авчирч өгөхөөр гэр тийшээ гүйж дов. «Пионерекая иравда». - (Уран зөгнөлийн | кино зөхиол) 1, Зуны өдөр тэнгэр цэлмэг, сая- хи тогтуун. Морин тойруулгад СУуу- дал дүүрэч хүүхдүүд сууцгаасан байх ба арраад морь уралдаж байна. Морьдыг унасан хүүхдүүдийн хү- зүүнд улаан зангиа салхинд дэрвэн хийснэ. Бусдаас цойлон нэгэн хар морь барианд орно. Хүүхдүүд ура хашгиралдан түрүүлсэн мерины зүгт хошууран гүйлдэж зарим нь, -Зориг оо, Зоригоо, 5 --Манай Зоригоо түрүүлсэн гэн: хашгиралданг. Тэдний дунд Зоригоо гийн үе тэнгийн пасны Алтантуул баясан гүйнэ. Зориг зогсоход хүүх- дүүд тал талаас нь зураг авч баяр Б.воЗар 2, Үдэш, Хотын нэгэн хэсэгт орон сууцны байшингуудын гадна цэцэр- лэгт олон хүүхэд янз бүрийн тоглоо- моор хөгжилдөн тоглоцгоож байснаа уван пуван явсаар цэцэрлэг эзгүйр- нэ, Байрны энд тэндээс гэр- лүүд -ултарсаар зөвхөн гудамжны гэрлүүд асаалттай хоцорно. одёдАатантуул охины нойр аль Хэ- дийн хулжиж орон дээрээ хий хөл- , Фөрно, “» Цонхоор” шагайсан. сарыг ажих бө О4ФӨД цонхны шилэн гадаргууд сарны зууван дугуй цацрал олон янзаар харагдана. Алтантуул орноосоо 00- сож өлмий дээрээ зөөлөн гишгэсээр дутуу хаасан хаалгыг хааж гэрэл асаана. 1їїнрээний дэргэд сандалд сууж ширээний нүдийг онгойлгож пуужин, огторгуйн хөлөгтэй нүүртэй иг пахидлууд гарган ширээн дээр та рааж тавннгаа нэгэн Орос эрэгтэй хүүхдийн зураг авч үзнэ. Тэр зур- гийг удаанаар хари, бодолд автан суу на Хм, сахилгагүй жаал байхаа даа гэж ганцаар ярина. Гудамжинд мо- рин төвөргөөн сонсдож хэсэг азнас- наа-сүр сар хийх чимээ гарч цон- хоор Зориг «гартаа хавтастай юм барьсаар амьсгаадан орж ирнэ. Алтантуул--Хүүш чи яаж байгаа юмбэ? Чимээгүй аав ээж хоёр сэрнэ шүү? --Зориг--Бн чамд гоё юм үзүүлэх . гэж, ирлээ, Алтантуул--ЮОу вэ? Алив үзье. Зориг хавтас уудлан-олон гэрэл зу- раг гаргах ба дандаа Морины зураг байна. Мон өөрөө морь унаж ава- хуулсан зураг ч байна. “/Зориг-Би үүнийгээ пионерийн зуслан дээр хүүхдүүдэд бэлэгленэ. сг Адтантуул--Хоох яасан гоё зур- тууд бэ? : Бүгдийг үзнэ, Зориг "орос жаалын зургийг харж Зориг--Энэ хэн бэ? Алтантуул--Коля гэдэг Москва хотноо Горькийн нэрэмжит 6 дугаар сургуулийн 5 дугаар ан- гид,Сурдаг юм байхгүй юу Бид хоёр захиагаар дандаа харилцдаг. Коля бас Артект амарна. Чи үүнийг үз ло дээ. (Ил захидлуудыг түлхэнэ). Ж Здриг--Гобо, Коляг чи надтай ланилцуулаарай. Магад морь унаж чаддаг байх аа. “Алтантуул--Бололгүй яах вэ? Ви зусланд очоод Ч:Коляр зургаар нь яг олж чадна. Харип морь унаж чаддаг “ болов уу үгүй болов уу. . Зориг--Чи Ноляд ямар бэлэг өгөх вэ? (Алтантуул өлмий дээрээ сэмээр- 20 явгаар нэгэн сийлбэр морь авчир я- Би үүнийг уран авь яастны йланд явж байхдаа сийл сэн юм. (Зориг шохоорхон үзнэ). Алтантуул--Бас сийлбэр . авчирч Зоригийн урьд тавина. Зориг могойг харж айн хашгирч ухарна. Алтантуул шоолон инээж, --Яасан аймхай жаал вэ. могой үзвэл яана, Зориг-Хүзүүгээ маажин) --Амьд могой бол ч айхгүй л дээ бариад л авна. Наадахы чинь ч б1- А--45700 32 Амьд хүүхэд, “ний ус, жимс “могой ьж рниад авч чадна л даа. Харах (Гараа сунган мярайн явна). Эх нь:-Алтантуул аа юу болоод хашгичаад байгаа юм бэ? Орой бол- сон байна, унтаач, Алтантуул--За унтана аа, ээж ээ. Зориг--Би явлаа, (Цонхоор) --Жоноон, ТЖоноон (Дуудна. Хар морь цонхны дэргэд ирж зогсоно), Зориг--Баяртай, Маргааш өглөө хамт явна шүү. Хоёр давхрын цон- хоор үсрэн моринд мордон давхин одно, Алтантуул араас нь харж х9- у могой руу айсхийн сэг зогссоноо захиа, морь, могой зэргээ эмхлэн гэрлээ унтрааж: Ххөн- жилдөө орж хэвтэнэ, Алтантуул-- Хурдан нар мандаж өглөө болоосой, Амралтын газар түр гэн очих юмсан, Нүдээ анина. “(Киноны бичиг довтлон явах галт тэрэгний цонхоор улаан бүч зүүсэн хүүхдүүдтэй дэлгэц дээр гарна. Тэд уул ус, мөрөн голын дэргэдүүр явна. Бичиг дуусахад Алтантуул орон дээ рээ унтаж байх ба зүүд эхэлнэ), 5. Бүрээн дуу тасхийж бөмбөр ни- жигнэнэ. Амралтын газар жагсаалын талбайд янз бүрийн үндэсний пионе- рүүд жигдрэн зогсжээ. Пионерийн удирдагч орос пионер индэрт гарч --Хүндэт иионерүүд ээ! Одоо «Анга- раг» гаригийг судлах «Энхтайван» огторгуйн хөлөг нисэхэд бэлэн 0ол- лоо. Хөлгийн даргаар Апгараг суй- лагч Монголын пионер Алтантуул, хөлгийн инженер 8ХУ--ын пионер Коля, холбоочноор монголын гид- нер Зориг нар ниснэ. Тэр гурав хам гаалалтын хувцас омсөн көлгийн шатан дээр ёслон зогсоно. Удирдагч--Пионерүүд зэ! «Энк- тайван» хөлгийг инсэхэд бэлтгээд... пнонерүүд ёслон зогсох ба «Нарал үүрд мандаж байг!» дууг дуулцгаа- на. 6. Нэггп байранд орбит станц ажиллаж байна. Тэнд янз бүрийн үндэсний пионерүүд хянах самбар телевизийн өмнө сууж чөлөө завгүй “ажиллана. Энд тэнд дохионы улаан ногоон гэрлүүд унтарч асна, Телевн- зээр Алтантуул Коля, Зориг нар хө- лөгт орж буй нь харагдана. : Т. Тэнд доош Харахад ой мод уул нуур далай харагдах ба зажмаар жижгэрсээр эх дэлхий бүхлээрээ хё- рагдана. 8. Орбит станц ажилласаар... Зориг--Хөлөг замдаа орлоо. Бид сайн. Эх дэлхий баяртай гэж хол- боо дамжуулах нь сонсогдоно, 9. Хөлгийн дотор Коля олоп товч- той аппаратын ард сууж байх ба хя- нах самбарт гэрлүү байна. Мөн урдаа байгаа аппаратыг хянуур нямбай засна. Зориг морз цохино. Алтантуул цонхоор гадагш харж урдахь цаасан дээрээ «Солир», «Сүүлт од», «Утаат од» зэргийн зур гийг зурж тайлбар бичнэ. 1 Жоля--Хүүхдүүд ээ! Хөлгийн до» тор” хамгаалалтын хувцсаа тайлахад : зюүх, осолгүй боллоо. Т антуул--Хувсцаа тайлж хо0- лондоо орцгооё! . Ё Зориг--Ээ гялай босон харайж багаа тайлах ба нөгөө хоёр Ч мөн. тайлна. 10, Тэр гурав амралтын . Өрөөнд орж ирэн босоо шүүгээнээс талх, жимсний чапамал, амтат боов, жимс тэргүүтнийг гаргаж ширээнд өрж суугаад идэж ууцгаа- на. Зориг ховдоглон ндэх ба хананд байгаа агаар тохируулагчийн түлхүү- рийг санамсаргүй төхойгоороо хөдөл- “ төнө. Өрөөнд байгаа тэр гурав болон бүх юмс жингүйдэн явцгаана. Зориг амандаа талх үмхэж нэг гартаа хал бага барьсан нь инээдтэй харагдана. Коля, Алтантуул хоёр агаар тохн- руулагчийн түлхүүрийг тохируулах тэх боловч гар нь хүрч болохгүй » байна. Зоригц--Аав аа! Намайг сандалд суулгаж өгөөч дээ. (Уйлна. Коля арай гэж түлхүүрийг тохируулакад бүх жингүйдсэн юмс гэнэт шаяан дээр чаага унана. Тэр гурав бие бие ипйгээ харан чимээгүй сууна. Зориг нулимсаа арчин гэмшиж сууна). 11. Аялал үргэлжилж байна. Тэр, 3 хуучны адил ажиллана. Алтанч туул цонхоор удаан харж байснад баяртайгаар -- Хүүхдүүдээ! Хараач сар, Сан ны дэргэдүүр бид явж байна, асаж унтарч . Коля ч очиж харна). . сс Саран дээр «Лун8--9», «Лунаход» мөн ЗХУ-ын далбаа з харагдана. Гурвуулаа сарны зургийг авч удаан харж сууцгаана. ..-. ! 12. Хөлгийн хананд хуанлийн хуу- дас 6 дугаар сарын 15-аас 7 дугаар сарын 15 дээр эргэж зогсоно. Алтай- туул, Зориг, Коля нар ажиллаж бай- на. Алтантуулын урд цаасан дээр зураастай маш олон од гаригийн зу- раг байна. ! Коля--Хүүхдүүд:ээ. Бид Ангара- гийн агаар мандалд орж ирлээ. Алтантуул--Зориг оо! Дэлхийтэй холбоо бариарай. й й Зориг--Анхаараарай, анхаараа- рай. «Энхтайван!» хөлгөөс ярыж бай- на. , Хөлөг 10 минутын дарав Ангарз- гийн гадарга дээр бууна. 18. Хөлөг Ангарагийн гадарга дээр буужээ. Тэндхийн байгаль ни- лэнхийдээ улаавтар өнгөтэй үзэгдэ- нэ. Хөлгийн хаалга онгойж тан- туул Зориг, Коля нар хамгаалалтын хувцастайгаа мөн уяатай гарч ирнэ. Тэд гурван тийшээ явна. / 14. Алтантуул хөлгийн ойролцоо чулуу ургамал навч үзэж цуглуулна. 15. Коля хад чулуу, уул, амьтны зураг авч явна. т “16. Зориг хөлгөөс нилээд холдсон байх ба нэг жижигхэн могой дайрал- дана. Зориг түүнийг хараад зугатаах гэснээ больж : -- Уухайсдаа Чамайг барьж авч Алтантуул, Коля хоёрт. аваачиж өгч зоригтойгоо үзүүлнэ дээ, Гэтнэ." Могой цааш мөлхсөнөө улам хурд- лан зугтана. “Зориг араас нь гүйнэ. Бүр хурдална. Уяаны хэмжээ нь дуу саж уяандаа татагдан савж унана. Зориг урт хутгаараа уяаг таслай цааш дахип хөөж гүйнэ. 17. Хөлгийн дэргэд Алтантуул цагаа байн байн харуулдан зогсоно. Коля хүрч ирнэ. . Коля--Зориг ирсэн үү? Алтантуул--Ирээгүй байна. Коля--Холбоо бариач. Тэр хоёр хөлөгт орж аппаратын ард сууж : туул--Байна уу. Байна уу. , Хөлгөөс ярьж байна. Зоригоо Зори- гоо яриарай. “Чимээ үл өгнө. .Тэр Но? не биеэ харж гайхан байна, ? тантуул--Яачихваа. Хойноос. нь явья. Коля, хэсэг бодсоноо : Коля--Уяаг хураах уу?: Алтантуул--Нээрэн .төгье. Төр хоёр уяатай дамрын бариулыг эр- гүүлж орооно. Уяаны үзүүр тасарса- Ааназууас Явж, ПЦеөг алдсаны хэрэггүй хөлгөөс гарна. 18. Зориг гүйсээр явна. Зургийн . аппарат бие хамгаалах зөвсөгГ нь хааш яаш болсон үзэгдэнэ. Мөн хол бооны залгуур нь уйжжээ. Жижиг могой пэгэн, шидэт хадан дээр гар- на. Зориг гүйн, очно. Тэгтэл могой асар том болон Зориг руу дайрна. 19. Алтантуул, Коля хоёр Зори- гийг эрэн явна. Гэнэт холбооны нь хэрэгслэл тасалдан хүний амьсгаа- . дан гүйх мод гишүүний хугарак зэ- рэг. сонсогдоно. Алтантуул--Зоригоө чи хаа байна. Хариу хариу дахин холбоо ажилла- сангүй. 20. Зориг, могойтой тулалдаж байна. Могой шидэт хадан дээр га- рахдаа асар том болж Зориг 7 дайрна. Газарт бууж ирэхээрээ хууч ны адил жишигрэнэ. Үүлийг мэдсэн Зориг--Ура! (Гүйж ирнэ, Мөн Зориг нэг самбаанд хаданд үсрэн еа« Дд, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн көмбинатад хэвлэв, сал, л " 25 “дуур харван зугтана. Зориг ракед бир чадалтай том эр болно. Газарт мөн бууж могойг зядэкэд жижигрэнэ. Энэ мэтчилэн хэд КЭДЭН удаа хувирна. 21. Алтантуул, Коля хоёр агуй уул нуруу талын дундуур явсаар ял... Тэр хоёрын нүүрэнд айж, ядарсан шинж илхэн. 22. Зориг ж могойг барагааж дийлж: барьж авах гэтэл нэгэн хөг- гил уруу орж алга болно. Зориг ихэд ядарчээ. Нэгэн чулуун дөөр амарч сууна. Тэртээ алсад гаят уул дэлбэрч газар нүргэлж улаан Яав урсана. Ойр орч анир чимээ дүнсгэр эл хуль байна. Салхи лж ой мод шуугиж элс шороо шуурна. Зоригийг нэг харахад түрүү чийн могойн эх асар том гурван кхэл- төй могой өөр лүү нь ирж явж ха- рагдана. Түүний мөлхөн ирж яваа нь аймшигтай үзэгдэнэ. Бүр ойртон ирэхэд Зориг урт хутгаараа могой! рван хэлийг цавчих боловч гад оч уадрана. Зориг дийлдэж эргэн зуг- тана. Могой гүйцэн очинд. Дахин хут гвараа цавчихад. хутга нь хугарна. Зориг гар мухардан модны ард нууг- дана. 24. Зориг-2Коноон.. жоноон 2 дуудна. Гэнэт түүний дэргэд Жоноп хар морь нь давхин ирнэ. Зориг баяр лан мориндоо үсрэн мордоход Үлгэ- рийн баатар шиг хуяг дуулга өмсөж урт сэлэм бамбайтай болсон байна Дахин тулалдахад бэлтгэнэ. 23. Алтантуулыг Коля үүрч ихэд ядарсан бололтой найган явсаар хө- лөгтөө ирнэ, Коля. .Алтантуулыг га- зарт суулгаж хөлгөөс самбай, авчирч хөлий нь бооно. Коля--Их өвдөж байна уу? Алтантуул--Гайгүй! Харин Зори- гийг хурдан олох юмсан. . г ЮКоля--Чи явж . болохгүй, би явж эрье. д Алтантуул--Чи бас алга болчи- вол яах юм бэ? Заавал хамт явна. Коля--Тэгвэл өөр арга бодьё л доо. шо507 Ё с 24. Гартаа бамбай сэлэм барьж холоос морины хурдаар давхин ир» могойн гурван хэлтэй .цавчилда! байлдана. Хоёр хэлий нь тас цавчи: хад нөгөө могой тэдгэр газрын дун- 1 хойноос нь морины хурдаар хөөнө. Могойг бараглаж гүйцэж очоод цавчих гэс- нээ больж харин могойтой уралдана, Тэгэхдээ үлгэрийн баатар ч бий хам гаалалтын хувцас ч өмсөөгүй урьд харин морин тойруулгад уралдаж .байхдаа өмссөн хувцастай байна." Могой Зориг хоёр нэгэн далайн эр” гээр давхина. Зоригийн модь түрүү- лэх бөгөөд могой далай руу орж ал- га болно. Зориг сая мориныхоо амыг | ! татаж буугаад далайг ширтэн сууна. Хаа нэг газраас хэлий нь үл мэдэх дуу аялгууг нэгэн. эмэгтэй тайвай дуулах сонсдоно. Зориг гэнэт цагаа , | гишгүүрээ - хувцас, . “жуулчны хэрэглэлтэй байна, Мөн нис- | гдэг тэрэгний дуу гарах ба Алтантуул . харж холбоо залгах үед- барихаар хамгаалалтын Коля хоёр: нисэж ирж зогсоно. Зориг тэр хоёрын зүг гүйн хүрч бүгд тэврэлдэн баясана. Алтантуул-- Хүүе Жонон хар хү- рээд ирээ юу- з орнг-- Морь минь намайг банаал | иржээ. Коля-- Мөн догио, Зориг Жонон гийн хүзүүнд улаан бүч зүүж өгнө. Тэр гурав, пионерийн ёсолгоогоор ёс- лон хүндэтгэнэ, Жонон хар нэг тай шээ давхин одно. Тэд харсаар хоц роно. Алтантуул--Онгоцондоо гэж тушаана...Тэд нисдэг сууж ниснэ, Ард нь далай долгилеоор дээгүүр нь ганц том шувуу нисэж явна. Түрүүчийн эмэгтэйн дуу улам чангарсаар... (Энэ бол хөзээ нэгэн цагт Ангарагт хүн бий болох юм гэсэн зөгнөл юмаа) гэнэ. 25. Эх дэлхийд өглөө болж Алта! туул орон дээрээ унтаж байна. Зориг морьтойгоо гадаа ирж цонхоор туул сэрж унтлагынхаа хувцаотай ге дагш гарч Зоригийн дэргэд хүрнэ. Ал. тентуул Зоригийг тойрон явнс сайп харах ба Зориг гайхан зогсоно. : Алтантуул--Чиний улаан бүч бий юу? Бий юу гэж хэсэг харж зогссоноо . гэнэт чанга инээнэ. Зориг учир мэдэл гүй даган инээнэ. Зочгнй -Юу 1 Рий антуул --Дараа яринаа. Ёстог гоё. Далдаас -- Аятантуулаа миний охин явах- даа бэлтгээрэй. Цаг дөхөж байна шүү. Алтантуул --Би орлоо. Чи хүлээн байгаарай цус явна шүү. Гүйн орно. . Зориг араас нь хэсэг харж байснаа халааснаасаа улаан бүч гаргаж ирэн эргүүлж тойруулт үзсэнээ ганцаар чанга инээнэ, " : төгсөв. ! Б. ЧИМЭДДОРЖ Минии танан НЭГДСЭН Р ИГ... амийг ИОД 2 суугаад. тэргэнд... Алтантуул аа дуудна. (Алтан- 1 МХЗЭ-ИЙН ЯРУУ АЛДАР БАДАРТУГАЙ! Намын дайчин дүү болон тодорсон Насан залуусын суу болон бадарсан “Хувьсгалын сайн 1931-М111-1 1971:411:23 байлдагч болой шалгарсаа Хувьтай амьдралыг байгуулагч Залуучуудын эвлэл ах таны Замнаж ирсэн алдрын түүх Багачууд биднийг баярлух. байдаг Байгуулж бүтээхэд зоригжуулж байдаг! Түрэмгий дайсныг ялан дийлж Түзшин амьдралыг залан авчирсан Дайчин улаан тугал дээрээ Дархан гавьяаны одон ярайлгасан Залуучуудын эвлэл ах тан шиг Залуурч намынхаа ач нир байж Эх орондоо үнэнч байхаас Эрхэм гавьяа бидэнд үгүй! ЯГ, ХОРЛОО “1961:4111:17- болби гялалзсан (14:14:19 | Ч юм. 37 дахь» жилдээ х з9 (1199) 8 иннннинзнн нэн эн жижжин» 2 З 1 ГҮЙЦЭТГЭЖ 5 ТУСЛАГЧ. НЬ. БОЛЖ 1 ЁСТОЙ» Ардын хувьсгал ялснаас хойш дөч гаруйхан хоногийн дараа, МАХН, Ардын хувьсгалын суут удирдагч с :-Д. Сүхбаатарын санаачлага удирд- “ лагаар 1921 оны наймдугаар сарын хорин таванд МХЗЭ байгуулагдсан билээ. МХЗЭ, энхрий хайрт намынхаа удирдлагаар ардын хувьсгалын ялал тыг бататгах, эх орноо хамгаалах, сэ - , улс орныхоо эдийн засгийг хөгжүү- : / 3 ШЭ-- лэх, бичиг соёлыг дэлгэрүүлэн ардын 8.3 235 сургууль байгуулах, хувьсгалт соёл ,урлагийг хөгжүүлэ- 1 хэд ямагт идэвхтэй д | оролцож байснаар » 9 | улаан бүчтэн шпионе- ! л 7 -с7 БотҮд бид бахархаж 1 байдаг. МАХН-аас сур- гууль соёлын газар ! байгуулах, хүн ардаа таныг 2 Ё : 1. бичиг үсэг эрдэм 3 бэеэ ( 74 7 номтой болгох, өсвө- БЭ “ЭЭ (212 | -ийн үеийг сургуульд 32 1 суралцуулах шийд вэр гаргасныг хэрэг: гь жүүлэн биелүүлэхэд її : ээ |) МХЗЭ ихээхэн. үүрэг гүйцэтгэсэн Д 1921 оны арван нэгдүгээр сард анхны бага сургууль (одоогийн МХЗ Э-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит нийс П лэлийн ЇШ дунд сургууль) нээгдсэн Нийслэлийн 24 дүгээр сургуулнин | нь манай олон зуун сургуулнудын 9-ийн. хоёр бүлгийн 40 гаруй їинонер | эх үүсвэр болсонд багачууд бид баяр МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойг угтаж: ХЗЭ | тай байдаг билээ. -ийн гишүүнд элслээ. «Нуур амар бол нугас амар» гэж ЗУРАГ ДЭЭР, Их ойгоо. угтаж манай ардын үгэнд байдаг. Өнөөд- ХЗЭ-ийн гишүүнд элссэн сурагчид. С.БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг | ач р : СУ ЛАНАР БЛОГ БААСАН ядээ 8 1971 оны аравдугаар сарын 22. 11:22:52: 8 Үнэ 10 мөн. бии нинжнхннжинхжжн2жНэС ЭВЛЭЛ” БОЛ. МОНГОЛЫН... ХУВЬСГАЛЫН “5 ЦААШДЫН ХӨГЖИЛД- АСАР. ИХ ҮҮРГИЙГ МАНАЙ. НАМЫН ЖИНХЭНЭ ЧАДНА ГЭДЭГТ ИТГЭХ 3 Д.СҮХБААТАР 1 рийн бидний элбэг баян, энх тайван, эрх жаргалтай ажиллаж амьдарч сурч байгаа, сайхан эх орныг Маань амь насаараа баатарлаг хамгаалж харийн дайсны өөдөөс хана хэрэч мэт “тулалдаж дайсныг дарж дархан эрхээ мандуулсан Даваадорж, їЇзг- шээ, Аюуш, Дандар, Гонгор, Олч- вой, Дэмбэрэл, Гиваан, |Шагдарсү- рэн,эрэлхэг чекист Янсанжав, эвлэ- лийн үүрийн дарга Т.Бор,Д.Бүрэнжар гал нарын зэрэг гавьяат үйлстой МХЗЭ-ийн гишүүн ах эгч нараар өс- вөрийн үеийнхэн бид ямагт бахархаж яв- даг. Ахмад үеийнхээ “байгуулж өгсөн алдар гавьяаг залгамжилж, энхийн хөдөлмөрт мөнхийн үйлс бүтээж атар газар тариа ур- гуулж, ангамал хөр- сийг усаар бялхуулж, түмэн сүргээ өсгөж, нижгэр үйлдвэр бай- туулж хот тосгон сүндэрлүүлж төрийн дөрвөн одон туган дээрээ гялалзуул- сан МХЗЭ 7 ахдаа мянга мянган гулаан бүчтэнгчннонерарүд чин зүрхний халуун баяр хүргэж байна. Ялалт амжилтын тавин жил, яруу алдарт тавин жилийн түүхт ойн тань өдөр хойчийг залгамжлагч багачууд бид алдарт нам, ах эвлэлийнхээ дай чин замналаар сурч хүмүүжихээ бат лан нлэрхийлье! Х ХУБЬСГАЛТ АМЬДРАЛ ЖАРГАЛЫН СОЛОНГО БОЛСОН ЗАЛУУ НӨХДИЙН АЛДАР БАЯСГАЛАНГИЙН СОР НЬ БОЛСОН ЗАЛУУ НӨХДИЙН “УУЛЫГ ЭРГҮҮЛЖ УСЫГ ЭРЧЛҮҮЛЭХ ХҮЧИНД БИ ИТГЭДЭГ УЛААН БАТЛАХ , НАМААС ГАРДАХ ххоххоххосссосоооООсООсОООСООООООСООООООСХООССЖХОСГҮҮЭСҮЭС ЗАЛУУЧУУДЫН ГИШҮҮН БОЛӨГСДЫН ЖУРМЫН ТАНГАРАГ 1, Миний бие залуучуу: дын гишүүнд орохдоо үнэн хэмээх сэтгэлийг |барнм- талж үүрд урвахгүйг бат- лана. : 2, Миннй бие юуны урьд өөрийн залуучуудын үзэл суртлыг нэвтэрхий мэ дэх явдлыг үргэлж хичээ- хийг батлана. 3, Миний бие ийнхүү гишүүн болоод. ард түм- нээ удирдахад ус, галаас зайлахгүй зүтгэхийг бат- лана, 4. Өөрийн залуучуудын үзэл. суртлын ёсоор дэл- Охооосссососсососсоо : Хэрэв хүн эх орноо Хамгаас үнэтэй гэдэг бол хий дахины ард тоотныг нэ тэн адил нигүүлсэхийг (энэ рэн үзэх С. Ч) батлана. 5. Тус залуучуудын ДҮ рэм, суртал, ёс, зааврыг өчүүхэн ч зөрчихгүйг бат- лана. 6. Аливаа тапгараг жу- рамд үнэн, нөхөддөө тус- лахад үхэхээс зайлахгүйг (айхгүй) батлана. 7. Олон нөхдийн нэгэн дуунаар шийдсэн хэргийг төгсгөлд хүргэхээс буцах- гүйг батлана, 8. Баялаг ноёлогуудый харгис байдлыг устгаад хххохоссососоосссососоххххххХХХОООСсООсОООсОООХсгссухүххуО0000О00000СОО0СОООООО0ООООООСГСХЭГЭГСС шэг гс гн МХЗЭ БОЛ МАХН-ЫН ДАЙЧИН ТУСЛАГЧ, БЭЛТГЭЛ ХҮЧИН МӨН! - Ї ь: 1 т-- - НМАУ-ЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН 3 БААТАР ДАШБАЛЖИРЫН эв : НАМСРАЙ : -4 Барилгад би бүр багаасаа орж БЕоВлн юм. 1947 онд барилгачин - болсон билээ. “МХЗЭ-ийн гишүүнд эл- | даагүй байтал хоёрдугаар арван хиИЙН сургуулийг нийслэлийн залуу- чуудын хүчээр барих хөдөлгөөн өрнөв. Энд би нөхдийн хамт зөвлөлтийн өрлөг- чин В. В. Королевын туршлагаар гу- равт, тавтын системээр ажиллаж эхэл- сэн юм. Хүн гэнэт сайн болдоггүй, Өдөр ХЗэр тал нутгаа Юунаас ч илүү санадаг бол Ажиллах хөдлөх бүрдээ эж Ард түмнийхээ төлөө бол Алхах гишгэх болгондоо Аугаа орныхоо төлөө бол Алтан шороо руугаа дайрсан Атаатны хорт сумыг Аюуш шиг цээжээрээ таглан Амиа өгөхөөс бундаггүй бол Энэ хүн монгол хүн Эх орондоо хайртай хүн (Төрийн шагналт зохиолч Ч, Чимидийн «Би монгол хүн» гэдэг шүлгээс) БНМАУ-ын БААТАР ДҮГЭРИЙН НЯНТАЙСҮРЭН -- Миний бие 1926 онд «Бойгыг ха- лах залуучуудын эвлэл»-д гишүүнээр элссэн, Удалгүй эвлэлийн үүрийн на- рийн бичгийн даргаар сонгогд оп 1934 он хүртэл ажилласан билээ, ! Эвлэлийн гишүүд бид ард олныг соён гэгээрүүлэх, нам төрийн бодлогыг тайл- барлан таннулах, шинэ сэргэг. ажил үйл- сийг дэлгэрүүлэгчид-байлаа. Феодал лам нарын хялайлт, хавчилгын дор энэ бүх- лийг хийж -байсан бахархалтай сана: маапь одоо бодоход гддаг, : БНМАУ-ЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАР НАЙДАНГИЙН САНЖАА -- 1959 оны гуравдугаар сард атрыг зорьсон хорин гурван залуугийн нэг нь би байлаа. Миний өвөрт МХЗЭ-ийн ил- гээлт бат илэрхийлэхийн хамт байсан юм. Зэлтэрийн «сангийн ая ахуйн Боо- цын хөндийд цасан цагаан талд атрын анхны майхан бослоо. Миний бие очсон жилээ 1170 га-гийн. ажил хийж атрын аварга боллоо. Атарт нутагшин сууж транторын жолоо барьснаас хойш арван хаёр жил болов. Ажилчин миний хөдөл- мөрийг нам, засаг өндөр үнэлж энэ онд би хөдөлмөрийн баатар болов. Хүүхдүүд ээ! Хөдөлмөр алдар гавьяа, нэр төрийн хорэг юм. : өрөлөлөгөгөгөлөгөцөцөйөлөйө өӨрөрөгөДөЛӨрөлөсөлөлөлөгжлөлөөйөөйөгөгөцөрөлөгөлөсөрөрөгӨрӨрӨлӨвөДӨдӨхө2016401019291019- лага боллоо. МХЗЭ бай- гуулагдсан өдрөөсөө эхлэ! намын бодлого шийдвэ- рийг хэрэгжүүлэн, намын- хаа дайчин туслагч, найд- вартай бэлтгэл хүчин нь цаг ямагт байж, МХЗЭ- ийн гишүүд залуучуудыг нам, ард түмний үйл хэр- гийн төлөө чин үнэнч, марксизм-ленинизмийн зу гаа ях үзэл санаа нам, ард түмэн, ахмад үеийнх- Өвөвөэтиөтөвчэө, хөлөгчлөлөвөлөлөлөлөэөвчэөлөлөгөвөхчзөө2000892204990999р60989 ахан: на, зөвлөлөөр ын баатар Гонгор, Дандар, Олзвой, шраусуллынд Аюуш, Дампил, Данзан- ваанчиг эрэлхэг хилчин Га ваан, Дамба, Тэгшээ, Да- ваадорж, Лхагвадорж, хө- дөлмөрийн баатар Отгонца гаан, Сандагдалай, Бямба- цогт, Цогоо, Намсрай, Ой- довням, Доржпалам, Адь- яа, Алтанхүү, Санжаа на- рын зэрэг өлий тс: чУуд төрөн гарсан юм. “Тийн үгтэй байж дайспы бүр цаг ямагт хичээн РЕЛСон бусдаас 3: грч йвг лтанд хүрдэг. ХҮСЭЛД НЬ БАХАРХДАГ, сурч байвал амжилтанд хү МАУ-ЫН ГАВЬЯАТ БАГШ с ЧИМИДИЙН ТҮМЭН З -| Бич мөн л Нянтайсүрэнгийн үеийн й хүн, 1925--1927 онуудад эвлэлийн гГи- 8 шүүн ба Эвлэлийн гишүүн бүр Эв- лэлд шинэ гишүүн элсүүлэх, бичиг үсэгт хүнийг сургах, хүүхдийг сургуульд оруу ДЭЛХИЙ ДАХИНЫГ цэгэн 30» лах даалгавартай: байсан. Цагү Хувьсга- ЇЁ рилготой болгоход зүтгэ- ї лын хэргийг . бэхжүүлэхэд Эх шОроНД Ї хийг батлана, маань эрдэм мэдлэгтэй хүн хэрэгтэй бай лаа. Нэгдүгээр ангид найман настай, ар- Хэрэв ийнхүү: найман ван наймтай хоёр хүүхэд л зэрэгцэж ? зүйлээр тангарагласнаа сууж байсан юм шүү дээ. Хүүхдүүд Ээ- зөрчих аваас хувьсгалт за Зөлөөтэй цаг минут бүрийг эрдэм сура- луучуудын хурц зэвсэг дор хад зориулж заншаарай, сөнөх болтугай. ЕВМАУЛАН ТӨВИЙН шагналт 3 ЯН Хүүхдүүд э9| Бидний г Жүжигчин ХҮРЭН Г : ӨХМаД-16,энэ тангарагтаа: -201949 оноос та нарын хиртэй бай- ямагт үнэнч байж сайхан хаасаа Жуэг» лох Эсэүхарэх Хаа асна ) С нугардаг байв, Дэлхийн залу 7 -о27 зүйхсны? мөн Бүдүүл бу ЯН ЇГ ЇП, ТУ их наадамд оролцож явах- хий л хуч авьяас чадвараа даа би МХЗЭ-ийн гишүүн байлаа. Хүүх- 1. сориулсан юм. дүүд зэ! Эвлэлийн нас бол хүний авьяас 1 билэг хөгжин дэлгэрэх нас юм. Харий та нар бүр багаасаа өөрийн гавьяас бил- ї гийг тодруулах хэрэгтэй шүү. Эрэгтэй хүүхэд ч уран нугардаг тохиолдол бий. Өөрийц биеэр хийж үзэхгүй бол хүүхэд уран нугардаг авьяасаа мэдэхгүй шүү дээ. БНМАУ-ын СИПОРТЫН ГАВЬЯАТ МАСТЕР ЧИМИДБАЗАРЫН ДАМДИНШАРАВ -- Би дунд сургуулийн наймдугаар ангид байхдаа спортын топ ордны дэргэ- дэх чөлөөт бөхийн хүүхдийн секцэд ор- сон. Цэрэндагва багшаар заалгаж ихийг сурсан. 19 настайдаа чөлөөт бөхийн шиг шээ багт орсон минь баярт явдал юм. Японд болсон олимпийн тэмцээнд ам- жилттай оролцсон гэж МХЗЭ-ийн Төв 5 Хороонсос медалиар шагнасан явдал залуу тамирчин миний урам зори- 2 гийг бадраасан юм. Би МХЗЭ-ийн 50 жилийн түүхт ойн өмнөхөн 26 насандаа спортын гавьяат мастер цол хүртлээ, -- Эвлэл памайг ингэж хүмүүжүүллээ, зөлөлөлөөөгөсөлөлөлчдөлөглөгєлөлалөлөгөтөлөлөлөгөдөлөхөхөхөлөхөлөхөвөгөгөхөхөлөлөхөвөвөгөлөгчхөлөхөлөгөлөхөхөрөзөвөвөхөлөвөлөхөлөлөлөлөдөлөхөнӨ 2 3) Ё . ь! . 5 ӨРГӨСӨН ТАНГАРАГТАА ЧИН ҮНЭНЧ |. Монгол оронд ардын ний хувьсгалт дайчин х9- Эх орныхоо социалист ! : хувьсгал ялсны дараахан дөлмөрч уламжлал, орчин бүтээн байгуулалтанд 1 1925 оны наймдугаар с3- үеийн баатарлаг үйлсийл идэвхтэй оролцож, нам 83- 4 4 рын.25-нд МХЗЭ «Бош- жишээгээр хүмүүжүүлж, саг, ард түмнийхээ ӨМНӨ 4 3 гыг халах эвлэл» пнэртэй- социализмыг гардан бай- хүлээсэн үүргээ нэр төр-(4 Ү! тээр хориод гишүүнтэй гуулагч, шинэ хүнийг бү- тэй биелүүлж, үлэмжийн Н 2 анхлац байгуулагдсан юм. Рэлдүүлэн тогтоох эрхэм гавьяа байгуулсан учир |) Тэр цагаас хойш МАХ үүргээ нэр төртэй бие- -МХЗЭ-ийг нам засаг ӨН- 1 та т Н-ын удирдлага, хайр ха- лүүлж: ирсэн юм. дөр үнэлж байлдааны 03 3... ламжаар зохион байгуу- МХЗЭ-ийн эгнээнээс ХӨДӨЛМӨрийн гавьяаны ОМЙР лалт үзэл суртлын хувьд МХЗЭ-ийн үүрийн дарга Улаан тугийн одон, Сүхбаз : бэхжиж, одоо өөрийнхээ эг агсан цогт хувьсгалч Т, Т9рын одонгоор хоёр удаа :. -нээнд шилдэг тэргүүний Бор, Д, Бүрэнжаргал, сэт- шагнасан юм. » 105 мянга гаруй хөвгүүд, Гүүлч эмэгтэй «Бялзуу- Одоогоос” БО Жянийнгай охидыг нэгтгэсэн ти төр, хай» Цэрэн, эрэлхэг че- НӨ” байгуулагдсан МХЗЭ- олон нийтийн том байгуул- кист Янсанжав, БНМАУ- ийн гишүүд знгэртээ бат илэрхийлэх, гартаа зэр зэвсэг, сэтгэлдээ тангар- аюулын эсрэг сөрөн тэм- цэж хувьсгалаар байлдан олсон эрх чөлөө тусгаар тогтнолОо сахин хамгаалж байсан юм. Ахмад Үд маань өргөсөн тангарагтаа чип үнэнч байлаа. Залуу үе маань эвлэлийн танга- рагтЗа үеийн ҮрЭН айна. Є! ЧулУУНЦ РЭН. 00000102 х- ЭЭР” 27-01 өөг 00 д талалаларанарасалалалана: Ё татейёлекагалөкөзалөаөгөдөрөгөдөгөтөлөлөгөгөтарөлӨ/өЛ09 сусдталалөлелалалалалалелацалалагалалөгөлөлөлөлөлөлөлөлө нь Сүхбаатарын нэрэмжит МИБ өөрийн эгнээнд сахилга, сурлагаараа тэргүүний олон мянган пионер сурагч дыг нэгтгэн, МХЗЭ-ийн эгнээнд бэлт гэн өгдөг эх уурхай болдог юм. Пяо- терийн бахархал юу вэ? Пионерийн нэр төрийг ямагт өндөрт өргөж, ул- маар МХЗЭ-ийн ариун эгнээнд эл- сэж гал улаан батлах нарай цацралт тэмдгий нь зүүж, намын дайчин тус лагч бблох явдал билээ МХЗЭ-ийн түүхт 50 жилийн ой. тоор манай орны Мяпга мянгай «улаан бүчтэн» пионер сурагчид ХЗЭ-д элсэж байна. Хүүхдүүд та нарт нийслэлийн 10 жилийн хоёрду- гаар дунд сургуулийн 9-ийн «А» ан- гийн хэсэг пионерүүд МХЭЭ-д элссэн тухай танилцуулья! Сурагчийн дүрэмт хувцсаа цэвэр үзэмжтэй өмсөж, хүзүүндээ улаан бүч зүүсэн охид, хөвгүүд, очин улаан тэмдэг энгэр дээрээ гялалзуулсан эв лэлийд гишүүн сурагчид хэдийнээ суудлаа эзэлжээ. Энэ бол МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойг тохиолдулан ХЗЭ-д шинээр гишүүн элсүүлэхээр үүрийн хурал хийж буй нь энэ ээ. Тус хуралд МХЗЭ-ийн ахмад гишүүн багш 4. Цэдгээ оролцжээ. Хурал нээж, үү? рийн товчооны гишүүд суудлаа эзлэн үүрийн дарга Ж. Энхжаргал, МХЗЭ- ийн дүрэм программыг судлан эвлэлд элсэхээр өргөдлөө өгсөн пэр бүхий 159 сурагчийн өргөдөл, түүхийг уншиж танилцууллаа. --Шинээр МХЗЭ-ийн гишүүнд эл- сэж байгаа пнонсерүүдээс эвлалийн ги шүүд асуулт асууцгаав. Арын сууд- лаас нэг гишүүн: --Єаранцацрал чин МХЗЭ-ийн ги- шүүнд яагаад элсэж байгаа юм бэ? гэхэд тэр охин: --Би пионер. Пнонер бол эвхэлийн залгамжлагч учраас би эвлэлд олсэх гэсэн юм гэхэд хоёр дахь хүн: ё2ЭЧИ эвлэлд элсэхийн тулд юу хийв? Биеэ яаж бэлтгэв? гэхэд, -Би долдугаар ангид байхдаа Дунд дүнтэй сурч байсан. НаймдугЗар ангид ороод оөрийн дулимаг ойлгодог байсан тооны хичээлд онцгой анхаарч ажилласны дүйд наймдугаар ангиа сайн дүнтэй төгссөн. Би МХЗЭ-ийн дүрэм программыг судлан, эвлэлийн арван таван их хурал хэдийд хуралд- сан, ямар асуудал авч хэлэлцсэн ту- хай солиноосоо уншиж тэмдэглэл Хө- төлсөн. МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойд зо риулан гаргасан «Бидний ахмад үе» гэсэн номыг уншиж, эвлэлийнхээ ах- мад үеийнхний баатарлаг тавьяа, туулж: ирсэн алдарт заминалтай нь та нилцлаа. Ингэснээр би үнэнч шудар- га, толөв даруу, нөхөрсөг тусч, МХЗ Э-ийн гишүүний эрхэм пандинл чана- рыг хадгалж чадна гэж сэтгэл ДОГД- лон ярив. Эвлэлийн үүрийн пцарийн бичгийн дарга Энхжаргал босож: ДАВХАР БАЯР --Чи хичээл сурлагын талаар ахиц гаргасан чинь сайн байна. Єа- ранцацрал бол ажил хөдөлмөр авьяас чадвараараа мапан тэргүүний сурагч төдийгүй, өнгөрсөн жил ангийнхаа сул сурлагатай байсан сурагч Бям- бааг даан авч сайн ажилласны дүнд наймдугаар ангийг пь амжилттай төгс гөсөн. -ИЙмМДд сурагч Саранцацрдлыг МХЗЭ-ийн эгнээнд элсүүлэхэд иадад татгалзах зүйл алга гэв. Эвлэлийн ги шүүд ээлжлэн босч, эвлэлийн гишүү- (тэмдэглэл) МАХН-ын 16 дугаар нх хурлын материал, МХЗЭ яагаад дөрвөн одонгоор шагнуулсан тухай зэрэг олон асуулт асуухад Саранцац рал охин асуулт бүрд нь бүрэн дүүг рэн хариуллаа. Ингээд: пионер Саранцанрал эвлэ- лийн бат илэрхийлэх гардах боллоо. Хурал цааш үргэлжлэн Орших, Бат- сүрэн, Оюун гээд л дараалан МХЗЭ- ийн гишүүн болцгоолоо. Шинээр эвлэлд элсэж байгаа нөх- дөө төлөөлж сурагч Батсүрэн хэлэх- ний эрх үүрэг, --Бид МХЗЭ-ийн түүхт 50 жи- лийн ой угтаж: нэг жилийн хугацаа- тай «Соёлч нөхөрлөлийн» анги боло хоор үүрэг авч ажиллав. Наймдугаар апгна 100 хувь сург лагын амжилттай төгсгөсөн билээ. Манай ангийн сурагчид зуныхаа ам- ралтаар гадаад датоодын болон хөдөл мөр зусланд тохитой сайхан амарсан төдийгүй 1920» төгрөгийн ажил хийж сургуулийнхаа хөдөлмөрийн аварга анги боллоо. Мөн урлаг спортын та- лаар сайхан амжилт оллоо, Энэ бүхэн маань бидний, эвлэлийнхээ 50 жилд барих бэлэг шүү дээ. --Би гуравдугаар ангид байхдаа онц сурч улаан бүч зүүж нэг баяр- ласан, Одоо МХЗЭ-ийнхээ түүхт 50 жилийн ойгоор МАХН-ын дайчин тус лагч болохоор МХЗЭ-ийн эгнээнд орж байгаадаа хязгааргүй их баярлаж байна. Нам ард түмэн, найз нөхдийн хөө энэ итгэл найдварыг бид сурлаг га хөдөлмөрийн амжилтаар хариулах ёстой. Иймд би нэгдүгээр улирлаар онц дүнтэй сурч, өөрийн ангийн шеф 5-ын «А» ангийн гуравдугаар салаа ны сурагчдад хичээл сурлагын ньлта- лаар тусалж амжилттай дүн үзүүл- лээ. Би МХЗЭ-ийн гишүүний нэр хүн дийг өндөрт өргөж, ард түмний хувьс галч хөдөлмөрч уламжлалаар хүмүү жиж, эх орондоо хязгааргүй хайртай пролетарийн интернациональч зар- чимд үнэнч иргэн болон хүмүүжихээ МХЗЭ-дээ илэрхийлье гэв. Ингэж Өс- вөрийпц сүхбаатарчууд маань эвлэл ахынхаа түүхт 50 жилийн ойд сурла- га, хөдөлмөрийн бахдам амжилтаар бэлэг барин, МХЗЭ-ийнхээ. хүндтэй эгнээнд элсэн орцгоож баяр баярын дээжээр баярлацгааж байна. Б. МАГСАР гал, МХЗЭ-ийн Сурлага хөдөлмөрийн аяны хугацаанд олон мяп ган пионер сурагч «Таван рагч хамрагдлаа. «Д, Нацагдорж» тэмдгийн Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн байгууллага, Лениний мэн дэлсний 100 жил, МАХН, Ардын хувьс- түүхт 50. жилийн ойг үүрийг гурван жил дараа- лан шалгаруулж тэргүү-- ний үүр, бүлэг сурлага хү зусланд амарлаа, Эпэ онд БНСРУ-д бол- жилт үзү бүлгэм 4 угтаж «Эрх чөлөөт орны иргэд болсон доө бахархдаг», «Ленинч ёсоор лаж сурч амьдарцгаая!» дор өсвөрийн Сүхбаатарчуудын гурван лсон пионерийн » ХЗЭ-ийн хороо Т, дундгүй суралцсан пио- МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой угтсан тайлангийн хуга ажил гэсэн уриан Намрын хураах ажилд пионер рагчид идэвхтэй -оролцож тариа онцыг. эзэмшигч». болж, мүүжлээрээ шалгарсан иерийн бүлэг 372, салаа 32930 га газрын хүнсний соёлч нөхөрлөлийн хөдөл- 600 шахам пионер сурагч 1313, ХЗЭийн үүр 61 ногоо хурааж 21400 тонн гөөнд 23000 пионер су-- 2х дүү Орны пионерийн | байна. хадлан бэлтгэж байгалийн баялгийг нөөц жилийн аяныг зарлан явуулж, пионер сурагч нэг бүрээс Ленинч хувьсгалт тайлан авлаа. ногоо ашиглаж нийгмийн туст хөдөлмөрт төгжлөвөлөгөлөгөзөтөтөгөЛ0тӨСӨГ620191018101916Г0700”4лөтөсөлөлөгөлөлөтөл4т01018181812161614291910301010 061918, шүүлэг, «Эх орноо хэн сайн м9 дэх вз?» гэсэн тойрон ая- лал, сэдэвт цуглаан. хийж эх орныхоо байгалийн үзэс гэдэнт байдалтай танил-- цаж 165 мянга руй пио- цер сурагч оролцлоо. су- Сүхбаатар- Өсвөрийн болзлыг 4000 гаруй шцио- нер сурагчид ханган зтэр- гүүний уншигч боллоо. -Их ой угтсан аяны ху сацаанд сургуулийн дэргэ- дэх ХЗЭ, пионерийн бай- гууллагыг чанаржуулах зо рилгоор улсын тэргүүний пионерийн бүлэг ХЗЭ-ийн т ОЛД соп олон улсын хүүхдийн найрамдал дөрвөн төрөл- ийн тэмцээнд манай 12 тамирчин сурагч амжилт- тай оролцож багаараа хоёрдугаар байр эзэлж 12 медаль хүртлээ. Одоо улсын хэмжээгээр 100 хувийн сурлагын ам- “Хансэлөхөлөвөхөвөлөгөсөсөвөлөлөлөдөөгө2404141619:01604тєгєгөхө1000141058781984702950242438зөза2049208484048 48940 801010 020162016101 ХӨЛӨГ РӨ! цаанд пионер сурагчид 100 мянган цэцэг, 40 мян ган-мод тарьж, 85000 кг хаягдал цуглуулж, 860 мянган нг ноос хяргаж ул сад тушааж, хөдөө аж ахуйн нэгдэлд 275 мянган хөдөлмөр хийн. өдрийн .ажил . идэвхтэй оролцлоо. Намын уриа, МХЗЭ-ийн илгээлтээр ерөнхий 00-- ловсролын сургуулиудаас 7 мянга гаруй охид ХовВ- “гүүд хөдөө аж ахуйд гарч ахмад малчдынхаа үлгэ дуурналлаар нэр тор ажиллаж байна. . ханхилиириинейн зөлөлөзөвөтөлөлөгөлөлчиүгөлчэөлөлөлчөлгээөг! чууд бид МХЗЭ--ийн 16 дугаар их хурал Монголын пионерийн залгамжлагч ИШ! чуулганаа угтсан сурлага хөдөлмөрийн «Улаан бүч» аяныхаа зургаан жигүү-- рээр амжилттай аллахаХ МХЗЭ-дээ баяртай илтгэж байна. : бөвөсөрөлөрөвөсөгөлөлөгөлөлөлөлөгөгөлөлөгӨгөсӨс өгөгөтөсөрөлөсө! шоФообоооооооо НАЙРАМДЛЫН САРААР Манай эх орон даяар 9 байгаа. Монгол-Зөвлөлтийн ард9 8 түмний хагас зуун Жилийн түүхт найрамдлын (20 дахь удаагийн сарыг Төв аймгийн Заамар сумын дунд сургуулийн сурагчид сурлага хөдөлмөрийп өндөр амжилтаар уст лаа. ФсооооооФутоэтоФоФоФоосоФоотоообоо”” сооФФОФОбСФОФФФФФОФФФФФФФФФФОФФФооосОоС өрнөж д 8. е бубууд Номмунизм байгуулагч зөвлөл- тийн ард түмний сэтгэл харамгүй 8 туламжаар бүрэн тохижсон тус сургуулийн хэнтэй. нь ч уулгасан х "зөвлөлтийн ард. түмний өгөөмөр б тусдамя:, бат найрамдлыг , сэтгэл-6 бахтай өгүүлнэ. 1968 онд нэг ээл С 0 жинд 8320 хүүхэд хичээллэх хи-- С Х.чээлийн байр 120 хүүхдийн до-- 5 1 туур байр хоолны газрын хамт 9 бид зөвлөлтийн барилгачин ах на- х фзасаа хүлээн авсан тус хамт олон С одоо гурав дахь жилдээ хичээл-(С о Зэн: байна. ї . 4 Найрамдлын сарыг тохиолдуу-9 лан сургуулийн хэмжээгээр «оноот 9 уралдаан» дотуур байрны сурагч-д дын дунд «1000 баалл»-ын урал-8 даапыг зарлан дүгнэж тэргүүний анги, сурагч, тасгийг шалгаруул-9 Олаа. Уламжлалт сарын ажилтай д 3 холбогдуулж интернационалын клуд 0 бээс Улаан бүч аяны «Найрамдал, д 3 нөхөрлөл, энх тайван», зигүүрээр 3 Опианер баатарчуудыг аялууланд 9 Зөвлөлтийн пионерүүдийн ажил9 д амьдралаас сурах, захидлаар хэ-8 рилцах, Зөвлөлт, Холбоот Улсын8 хөгжилтийг сурталчлах, Зөвлөлт-0 Д.Монголын найрамдлын сэдэвт ил захидал, марк, зураг цуглуулах, 9 Ч дуу шүлэг сурах 7 хоногийн цуваа 5 зохиож байна. Түүнчилэн пионе- 0 рийн бүлэг, баатарчуудын баг «Их найрамдал», «Тусламжийн 8Ч0 үр.» «Зөвлөлт Холбоот Улсыг хэн 8 сайн мэдэх вэ», «Ган бат -найрам-(д Дал» зэрэг сэдэвт ажил зохиож 4 ханын сонин гаргаж байна. С. ТОИВГОО 0 - 4 (багш) 0 : 2 шил СОНИРХОЛТОЙ. озбоооооооооооо6, ШЭтсэвсөэнөрлэүтэвЕВТ -39--414:48:5548- Арван есхөн насандаа тИХЗэЭ- ийн даргаар ажиллал: агсан чин зоригт эрэлхэг эмэгтэй Дамдины Бүрэнжаргал 1982 оны үе одоо- гийн Завхан аймгийн Баянхайрхан суманд ажиллаж байсан билээ, Д Бүрэнжаргал 1982 онд Баруун аймагт гарсан хувьсгалын эсэргүү лам нарын хөдөлгөөнийг дарах үйлсэд эрэлхэг зөригөөр тэмцэл: амь үрэгдсэн юм, Манай сонин өнөөдрийнхээ ду- гаарт эрэлхэг эмэгтэй Д. Бүрэн- жаргалын тухай «Үүр шөнийн заагт» гэдэг баримтат туужийн «Чин зөригтон» гэдэг бүлгийг нийтлэв сонины зөвлөл , Анхны буун дуу хоршдоны тэндээс сарав, Амгалан шөнө амар тайвай нойр сож байсан хүмүүс тэр дуунаар, цочин сэрэв, Ноход боргоп хуцаж, тэгснээ. гас- лан гийпаж морин төвөргөөн тачигдан замбараагүй орилолдоп зэрлэгрэр хаш- гичих эд бүхэн өпөөх шарын цэрэг гээч нь буюу зсэргүүний аль нэгэн хэсэг дай ран орж ирснийг гэрчилнэ. Захиргаашы хан тус бүрдээ хориглож эхний удаа дайсны өөдөөс хэд хэд хий буудлаа, Гї тэл харин бүр хэрэг бишдээн,. шарынхац ухарч жаахан давхилдсанаа: --Та минь ээ! Бурхан багшийн цэр- гийг бууцы сум даадаггүйг та пар биеэр үзлээ. Буруу помтны сум буруу замаа- раа топилж, байна. Бурпад Чойжины са хиус өршөөж байна. Миний нуруу пд тус сан хоёр сум хад мөргөсөн юм шиг хал- тирч одохыг харав уу? Тэнгэр бурхап биднийг тэтгэнэ. Эргээд! гэж хэн цэг Чь хашгирахад “морьтон хүмүүс дахин, 88, хиргаа руу дайрч мориноосоо бууцгааж газрын бартаа модны ард пуугдан гая- лангаав, Удаж удаж хад Нэг цэнхэр утаа сууцаглал «пин» хийх цахиур буу ны сүртэй дуу, гэрийн бүр: Дд «Шшиб шиб» тусах хурдан бууны сум, буугүйдээ хорсож үс үес бороохойгоо го золзуулан элдэв янзаар хашгачих хүмүү сийн дуу энэ бүхэн нэн сүртэй, Хамгийн түрүүн ,Дарьзав шархдав, Эхлээд тэр өөрийгээ шархадсаныг ч мэд сэнгүй. Тэсэхүйеэ борх өвдөж байсан 00- ловч Дарьзав болсонгүй, Түүнд эх Хү- ний чин зориг байсан ажээ, Манай) сайн нөхрийнхөө шархадсаЯд хорсож дайсны өөдөөс оновчтой гал цээл: эх лээ. Тэгэхдээ бороохой шийдэмтэй" хү мүүс бүхэл биеэрээ їл гарчихаад нак- рын тарган бурхн шиг хошгочиж байсан ч буудсалгүй, Юуны урьд хурдан зэвсэг тэй хүмүүсийг нь онь холбон галла байв. Шарынхиаас хэд хэд нь цаашаа харав бололтой. Гэвч цаанаас нь бэлтгэл хү- байсан Цагд, --Ээж минь! гэж нам болж цээж нь нэгэнтээ овосхийгээд чимээгүй боллоо, Бүрэнжаргал очиход Цагдын хоо нь хоржигнон хэдийнзэ амьсгалаа хураасан байлаа, Пагд аа!тэж дуудаад цээжий нь эргүүлбэл түүний хо инц бор нүдний хүүхэн хараа нь аалс- маар томорч баруун цохон дээр нь. ӨН- дөг дарам нүх бараантан харагдана, Уур, хорсолдоо багстарсан Бүрэншаргал «Тө дын бууг авч буудлаа. Нэг дайсан унав. Өгөр дархины цаанаас Хаа нэг «пин» нцхан дуугарсиаа хийж байсан цахиур буу чимээгүй, бол- “БОДПОГО 1--3::5--7:-9-11 -13--15-17-4-19--21 28-217- 31-38- 85 -4Т--49 Тэгш тоонд үл Хху- ваагдах дээрхи. тоопуу ї ДЫГ Нэмэх ТЭМДЭГ ХЭЛ уу бортэй шулуун. шуга- муудын цэгэнд зөв байрлуулахад. тээд? 1. Шулуун шугамын. давуу дөрвөц... тийшээ 8 нэмэхэд ЗОО гарна. л 2. А.Б.В.Г,Д,Б цэ-8 гүүдийг тус туст той-р руулан нэмэхэд 0 гарна. 5 ш З.Шулуунгшугамын Ё « толын хоёр талын ха-ү сСсралдаа байгаа ?,Б.Р, хаяр тєо БОДЛОГЫГ 1 --Аа яд, яа, би чиць хүц алчихав уу даа гэн: Бүрэнжаргалыг шүүрс алдвал хажууханд нь дайсны өөдөөс мэргэн су маа тавьж байсан Самда: --Жаргал” аа Їгэж дуудаад хурдан иинтовоо дэрлэн унасан харагдав. Бүрэн «гал галзуурсан юм шиг хїилэгнэи Пагд, Самдан хоёрын бууг биедээ татаж ойртуулаад галлаж гарлаа. Хэд хэдэн дайсныг устгав. Гэвч ялалт өдни аждэ. Дарьзав бас алагдлаа, Өөрийн гэх най- ман хүний дөрөв нь ийнхүү хороогдож дөрвүүлэц үлдлээ. Хүн бүхэнд хоёр Хү- пий хүч чадал хуримтлах ёстой. Дайс- нууд эхлээд урдаас, баруун урдаас буу- даж байснаа мапайхныг цөөхөн хүйтэйг мэдсэн юм уу? бүсэлж: аваад хойноос “-урдаас баруун “зүүлээс: буудаж эхлэв: Бороохойтой хүмүүс өөрснийгөө буудах гүй байгаад бүр эрэмшин, дөхсөөр дөх сөөр морипы аргамжааны га зар ирлээ, -Дайсаы хүчийг ямар йзгэн аргаар саринулах хэрэгтэй. “бадран Тувзаан, Дангаагийн гар буу, өөрийнхөө урт буу: аваад Овоотын хөтөл чиглэн . мөлхөвВ, Яг бүслэлтээс гардгийн даваан"дээр дайс нууд мэдчихлээ. Хэдэн борос 49) мүүс амьдаар-нь барьж сан боловч гар буугийн мэргэн галаар төвөггүй. устгав, Туваан цаашдаа хэд « харайж нэгэн упанги дархины ард орж хориглов. Захиргааны зүг буудаж байсан ша- рынхны нилээд хэсэг нь тэр зүг анхаар лаа хандуулж Тувааныг буудаж байв, Туваан мөч бүхэнд байраа соль, мэргэн буудаж байлаа, --Заавал түүнийг амьдаар барь! гэж шарынхан хашгиралдана. -«-Хувьсгалын цэрэг дайсанд амьдаа- раа баригддаггүй юм гэж Туваан хариуд нь хашгирна. Тэр зүүн гуяараа шарх- дав, Одоо байраа сольж чадахаа боль- елгөцээг:Винтов бууших-нь сум дууслааг: Нам мандтугай! Монг Баруун гар нь тохойгоороо зад. буут- дуулж буугаа даахаа болив..Одоо түүнд зургаахан сумтай гар буу, солгой гар нь л үлджээ. «Гэвч болоогүй байнаа, Таван дайсан устгана. Эцсийн сум ми- нийх гэж. хөмхийгөө зуун ойртсон бүх- ний нь устгав, Ганцхан сум үлдлээ. Энэ бол өөрийнх нь юм, Шарынхай уулга- лап дайрлаа. Ганцхан удаа буун дуу ой хөвцөрр хадаж, амьдаар нь барьж чадаа гүйдээ хорссон дайснууд сэгэн дээр овоорсон хэрээ шиг орилолдоно. Бэгз бас лагдав, “Одоо "хоёулхцаа үлджээ. Дорно зүгээс үүрийн хаяа ман хайн цайх үе! Мамьяндорж алагдлаа. Бүрэнжаргал ганцаар үлдэв. Дөрвөп Зүг. Найман совхисоос сэхээ самбаагүй галлаж байгаа дайсны өөдөөс арван есхөй настай бүсгүй” гайцаар ту- лалдаж байна, Ялахын. пайдлага.байх- гүй ч-ялагдахын хүсэл түүнд үгүй, Араас нь бороохой барьсан цэгэп хүй мөлхлөоө. Хээрийн. хорт могой адил тэр, хүн ямар хурдан, гулсана.вэ? Бүрэнжаргал бууд- ссаар “Эргөн тойрон. мондөр адил шив ших хорголжин сумыг Ч тэр анхаарахаа бояьжээ. Аль болох олоц дайсан уст- гаж нөхдийнхөө өшөөг авахыг л эрмэл- зэна. Өнөөх хүй мөлхсөөр үүдэн хоймрын сазар ирлээ, Өндийн харснаа бүсгүй хүн байхлаар цочин гайхаж алхам ух- рав. Дийлэгдэшгүй баатар байна гэсэн чинь цэл залуухан бүсгүй орь ганцаар аймшиггүй тулалдан: байхыг үзээд тэр хүн гайхжээ Бүрэнжаргалыг огт ажиггүй буудан байхыг үзээд тэр хүн урагшаа хэд алхаж янзага харсан ирвэс мэт биеэ агдлан ху рааж ганцхан үсрээд хөөрхий бүсгүйг бузар биеэрээ дарж авлаа.- Хөдөө талын анхилам цэцэр, хүнд бо- хир гутлын уланд гишгэгдэх мэт болов. гүүцэн, ноцолдсон. боловч яахин йлэх билээ, Улайрсан дайснууд тал талаас орилолдоцн ирж Бүрэнжаргалыг хүллээ. Үхэл түүнд аймшигтай биш са- нагдана. Гэвч арван есхөн насандаа үхэ хийг хэн хүсэх билээ, Харий ийм олон дайсал үлдсэнийг үзээд нөхдийнхөө өшөөг даанч цөөхөн хүнээр авч дээ гэж бухимдах сэтгэл төрнө, є-- ТКанжаай! Амьдаар нь . бариад авчихсан» гэж саябаганасан-нэг хүн хаш гирч баруун урагшаа: харайлгав. Бү- дүүн дархи модны цаанаас шар торгой дээлтэй їшалхгар нэгэн лам сэлээдий буугаа барьсаар яаралгүйхэн босч ирэв. Тэр хүн юмыг яаж мэдэхэв хаа цэгтээ бас пэг нь нуугдаж байгаад буудчих вий гэж! эмээсэн мэт ийш тийшээ хэсүү лэн харснаа маадга маадга алхалсаар гэрийн хаяанд хүлэгтэй байгаа Бүрэн дэргэд ирлээ." Бүрэнжаргалыгн эрүүнээс Аа муу улааны “шулмас, бурхан шажиаа мартсан буруу номын .чивэлт эм чи бас энд байсан юм бий. “Тэсийн хүрээний бурхап шажиыг түйвээж явсац " тэнхимийн Бүрэнжаргал гэгч босоо ороо лоп чи мөн биз гэж шазуур зуун асуу- хад, -- Тийм ээ! МХЗЭ-ийн үүрийп нНа- рийн бичгийн дарга иам, эвдэл,. хувьс- галт засгийнхаа төлөө амь насас состу лахаар шийдсэн, хувьсгалын цэрэг Бү- рэнжаргал гэгч би байпа гэж Бүрэнжа»т, гал хорсолтойдбо хариулав. Уур хилэн- з багтарч ядсан шарын «жанжин» алхам ухарч буудлаа. Бүрэнжаргал хэв лийгээрээ шархдав, Гэвч тэр амьд үлд- лээ, Хүрээлэн зогссон бүгдэд хандаж: -- АХ дүү нар минь ээ! Та нар эдний бугар ятгалганд орж буруу замаар явж байна. Ардын засаг хэзээ ч мөнх.Удах гүй та нарын энэ эсэргүү хөдөлгөөн, үй- мээн самуун дарагдана. Тэр цагт Ванчин богд ч, бурхан шажин ч, буриад Чой- жин ч-энэ жанжин ч та иарыг аварч.үл чадга. Ах дүүс минь гэр гэртээ харьц- гаа!, Бузар явдалтныг сөнөөцгөо! гэж хашгирав. Хүмүүс дор бүрнээ шивэр авир. хийж, үхтлээ хорссоп «жапжин» дахин буудлаа. Энэ удаа сум эгмэнд нь. тусчээ, Гэвч Бүрэнжаргал амьд сэрүүн хэвээр: Ёо с -- “Та цар өнөөдөр намайг алсан Ч, маргааш та нарыг ард түмэн өөрснөө шүүх болно, Монгол Ардын Хувьсгалт 1 ын... Хувьсгалт “Залуучуудын Эвлэл мандтугай! Нар мандлаа. Бараан харанхуй гэгээн ОД- рөөр солигдлоо. Бидний зам лг ийм! Бидний үйлс яг анэ уулын цаанаас май даж “байгаа улаан пар шиг, гарэл жав8- “хаатай, саруул замтай юм шүү гэл бүх дуу хоолойгоороо хашгирав. Энэ дууг уул хад дэмжих мэт цааш цааш нь цуу- райтуулан дамжуулав. Үүр шөнийн заагаар Баянхайрхан су мын төвийг -түйвээсэн эсэргүү хөдөл» гөөн үд-дуйдын хирд дарагдав. Өчиг-, дөр Бүрэнжаргал, Дапгаа нарын явуул- сан өргөх,бичгийг Хүлээж, аваад айм- гаас илюэса хүчин, путгийн ардын дэмжлэгтэйгээр ялалт байгуулж том тол гон лам пары нь баривчилж, тэдний хо моргонд орж төөрөйдсөн ардуудыг та раав Энэ үе цэлмэг тэпгэрээс хурц. шар наран хорвоо дэлхийг илч гэрлээрээ тэт- гэн байв 7 НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН | 51572 зөвлөлд 6 : шила1 Нидекс-14120 Рэс | зөэвсөлөлжсөлөцөлөсөлөлөлөлөгөрөлөлө, -." 4 27 дахь жилдээ 740 (1200) 1971 оны аравдугаар сарын 81. 8-1 Үнэ 10 мөн. СУРАГЧИД АА! Ч : Н Н 3 : МХЗЭ-ийн хагас зуун жилийн ӨВД зориулсан нам, улс, олон | нийтийн байгуууллага, нийслэлийн хөдөлмөр- чид, манай орны нийт залуучуудын төлөөлөгчдийн баярын хурал БНМ- АУ-ын Ардын Их Хурлын таөмхимд боллоо. - Баярын хурлын ажиллагааг Улаан -баатар хотын Намын Хорооны ВЭРДҮ тээр нарийн бичгийн Дарга Б. Алтан гэрэлийг нээхэд хөгжимд БНМАУ- ын Төрийн дуулал эгшиглэж, МХЗӨЭ- ийн дөрвөн одонт туг, В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойгоор МАХ Н-ын Төв Хорооноос МХЗЭ-д үүрд дурсгасан тугийг манай тэргүүний 3З8- луучуудын төлөөлөгчид хүндэтгэлтэй гээр авчирч хурлын тэргүүлэгчдийн байрны хойморт залав. Нөхөр Ю. Цэдэнбал тэргүүтэй МА Заярын хурлын тэргүүлэгчид, : ЭРДЭМ МЭДЛЭГ, СОЁЛЧ БАЙДАЛ, ХӨДӨЛ- : МӨРТ ШАМДАН СУРАЛЦАГТУН! МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! (Октябрийн социалист их хувьсгалын 54 жилийн ойд « зориулсан МАХН-ын Төв Хорооны урианаас) ї Өвөлөлөлөсөлөлөлөлөлөгөцөтөгөлөвөвөвчэөлд 0гөаөдөрө541684845906 9 Ф8486:4162686г6йт өр696598404841004168ФВ9 0868016й416рєй6 МАНАЙ ЦОГ ЖАВХЛАНТ ИРЭЭДҮЙ--ПИОНЕР хонлалөрөлэлөлөлөвөлөсөв ХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоог хурлын хүндэт тэргүүлэг- чээр сонгох саналыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчооны гишүүн, төрийн шагналт зохиолч Л, Түдэв гаргахад хуралдагсад яалуун дотноор Хүлээн авав. МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, “БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга ЮЭ. Цэ дэнбал, МАХН-ын Төв | Хорооноос МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойгоор МХЭЭ-д өгөх Баярын бичгийг уншихад хуралд оролцогсод суудлаасаа босож удтал алга ташин ура цуурайтуулав. Энэ баярын “бичигт «Улс орны ардчилал хийгээд, еоцналнст өөрчлөлтийн бү- хий л үе шатанд МХЗЭ, |Монголын ард түмний залуу үеийнхнийг энхрий хайрт намаа хүрээлүүлэн цуцалтгүй нягтруулж, хөдөлмөрчнии олон Түм- Гөрэл зургийв. Су ЛУВСАНШАГДАР БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ЗАРЛИГ МХЗЭ-ИЙГ СҮХБААТАРЫН ОДОНГООР ШАГНАХ ТУХАЙ БНМАУ-ын Ардыла Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ НЬ: Мовголын ард түмний хувьсгалт ололтыг хамгаалах, эх орныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтиолыг бэхжүүлэх, социалист бүтээн байгуулалтыг өр- нүүлэхэд залуучуудын хүчийг идэвхтэй дайчилж, МАХН-ын үйл хэрэг, марнсизм-ленинизмийн бүхнийг ялагч сургаал, пролетарийн интернацио- нализмын зарчим, Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний эвдэршгүй найрамдал, содиалист орнуудын ард түмэнтэй тогтоосон найрамдалд үнэнч байх үзэл санаа, нам, ард түмний хувьсгалт дайчин, хөдөлмөрч уламжлалаар залуу үеийг хүмүүжүүлэх хэрэгт байгуулсан гарамгай гавьяаг тэмдэглэж Мон- голын Хувьсталт Залуучуудын Эвлэлийг 50 жилийн ойг нь тохиолдуулан Сухбаатарын өдөвгөөр шагласугай. ын БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. САМБУУ БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. ГОТОВ 1971 оны аравдугаго ссэын 13 Улаанбаатар Пионер сурагчид баярын хуралд илэрхийлэлт оруулж байгаа нь фгог-э-э---- тэгээ ний зол жаргалын төлөө, монгол НУ- тагт шинэ амьдрал байгуулахын 7 яөө ухамсартайгаар тэмцэгч үй слон хүмүүсийг хүмүүжүүлж байна,» гэж онцлон тэмдэглэсэн нь МХЗЭ, түү- мий гишүүд залуучууд, МАХН-ын дайчин туслагч, найдвартай бэлтгэл мвный үүргээ нэр төртэй. биелүүлж тааг дүгнэсэн том үнэлэлт боллоо. МАХН-ын Төв Хорооны баярын фант, МАХН-ын Төв Хорооноос МХ үрд дурсгах улаан тугийг НӨ- адэнсал: нөхөр Ч. Пүрэвжав МХЗЭ-ийн Төв човноонд гардуулан өглөө. МХЗЭ-ийг 50 жилийн ойгоор. 10- рийн Дээд шагнал Д. Сүхбаатарын “Өдонгоор шагнасан тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигийг Ардын Их Хурлын Тэргүү- Цэ нарийн бичгийн дарга ЇЇ -4 3 хөр Ю. 3 Хорооны ов уншиж, БНМАУ-ын Ардын " Хурлын Чэррүүлэгчдийн дарга ЇЙ. Самбуу, МХЗЭ-ийн гал улаан ту- ган дээр Д. Сүхбаатарын одонг зүү- хэд Хуралдагсад суудлаасаа босож удтал алга нижигнүүлэн ташиж ур? цуурайтуулж байлаа. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав д Эм ж Бай төгсгөл нь Ї нүүрт: ТШ 1 бүр. цэцэглүүлэн, иииншинниниииииинни харилцаа! болобсронгуй бомох үйлсэд урьдын болно. зэдээт./ Монюл . Афдын.| Хубьсалт Намын Төд Хофоо ус лагчагү л 52 Биаишининйицишинининиини тү тїййг ТАВИН ЖИЛИЙНБАЯР (Төгсгөл) тус баярын хурал дээр хэлсэн үгэн- ДЭЭ:--МХЗЭ-ийн Төв Хороо, гишүүд залуучуудын нэрийн Өмнөөс хайрт нам засагтаа баяр талархлаа илэрхий лээд эх орондоо содналиам.. өрнүүн байгуулах гавьяат үйл хэрэгт эвлэ- лийн гишүүд залуучуудын хүчинг нэгтгэн зохион байгуулж, урд урдаас илүү өрнүүн их амжилт гарган МАХ Н-ын ХУЁ их хурлын шийдвэр, шинэ таван Жилийн төлөвлөгөөг биелүүл9- хэд тэргүүн эгнээнд нь явах болно гэв. Тус баярын хуралд БНМ ХУ-ын хувьсгалт тэмцлийн ахмад Зүтгэлт- ний хорооны Орлогч дарга хурандаа генерал С, Равдан, 2Каргалантын сангийн аж ахуйн дарга, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн базтар Д. Арьяа нар баяр хүргэж үг хэлсний дараа манай маргаашийн мэргэжилтэй ажилчдын уурхай болсон техник мэргэжлийн сургуулийн сурагчид илэрхийлэлт (01:):5 х МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойн баярын хуралд ДАЗХ, ОУОХ, Бүх Холбоо- тын Лениний Коммунист “алуучуу- дын Эвлэл болон ахдүүсоциалистор- нууд, дэвшилтэт орны залуучуудын байгууллагын төлөөлөгчид оролцож дэлгэрэнгүй үг хэлэв. : ! армийн дайчид, Нийгмийг Аюулаас | Хамгаалах байгууллага, хилчин 38- 8 луучуудын төлөөлөгчид, “Монголын пионерийн байгууллага, пионер Су- рагчдын төлөөлөгчид баярын нлэр- хийлэлт оруулж сурлага » ХӨДӨЛМӨ-. рийн амжилтаа рапортлан хойшид |! улам нх амжилт гаргахаа илэрхийлэв, с Манай пионер сурагчид «МАХН-ын | үйл хэргийн төлөө хэзээд. бэлхэн!» | гэсэн тангарагтаа эзэн нь болж, МХЗ | Э--ийн хойчийг залгамжлагч гэдэг С ариун үүргээ нэр төртэй ї байдаг билээ, д МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойн баярын 5 хурлаас МАХН-ын Төв Хороонд өр- 8 мхЗЭ- 8 ийн Төв Хорооны Товчооны гишүүн, Г гөн барих илэрхийлэлтийг Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хорооны | нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга П. с Гунгаажав уншиж уг илэрхийлэлтийг 5 МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн | Товчооны гишүүн. БНМАУ-ын Ар-р дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн Дар 3 га Ж. Самбууд МХЗЭ-ийн Төв Хороо | ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Р Ч. Пүрэвжав гардуулав. МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойн баярын хурал, Монголын залуучууд, “Өсвөр үеийнхэн: МАХН-аа нягтаар хүрээлж . социализм коммунизмын үйл хэрэгт хязгааргүй үнэнчийг яруу тод НЛТГЭН д болж 8 харуулсан чухал түүхт хурал биелүүлж 5 шиниииииинийцшиинийшциииинииинииннинеиииицишиниинииииНи : тэ Г Мошолын Хубизалт Залуучуудын ФЭблэл, манай орны бүх хөбгүүд, охид хойшид БНМАУ-ын үйлдбэрлэх хүчний» эрчимтэй нэгадил, хамшйн идэбхтэйу т”7 77 7 11111111: ийн 50 жилийн ойн баярт оролцсонтөлөөлөгчид, нийслэлийн хурдан үнээ итэж байна. (МАХН-ын Төв Хороолоос МХЗЭ-д өгсөн баярын бичгээс) шинийн лицининийнинини ч эх орноо улал хөгжүүлж, социалист ишймийн бүтээлч хүчин болсоор байх ишиннийнэнишиниининийнийн Манай хүндэт зочин, ЗХУ-ын инсэх хүчний маршал В.А. Судец мхзэ- залуучуу дын төлөөлөгч пнонер сурагчидтай уулзалт хийлээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Манай хүндэт зочин ЗХУ-ын ннсэх хүчний маршал Ё. БХЛНЗЭ болон ах дүү Орны 1Ө- өнгөрлөө. 1 0 лоолөгчид МХЗЭ-д: дурсгалын ТУГ 8-А. Судец шнонерүүдэд дурсгалын тэмдэг зүүж байна. : гардуулав, Баярын хуралд Монголын МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | УЛИАТАЙХҮҮГИЙН авсан гэрэл зураг. эсоххухуХуххсОсОссОосООООООООООООООООООООООООООСООООООСООСОООООСУОСОСХЭОСҮСХЭСӨХОСССӨЭСОО соус СОУС ИХ ОЙН КУ ЁСГАЛЫН ТУГ МХЗЭ--ийн түүхт 50 жилийн ойг тохиолдуулан МХЗ Э--ийн байгууллага, үйлдвэр, аж ахуй, соёлын байгуулла. туудад МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойн дурсгалын туггтар -. дуулсны дотор нийслэлийн 16 дугаар дунд сургууль, хөг- т жим бүжгийн дунд сургуулийн хамт олон, эвлэл, ПИОНё .,» рийн байгууллага шагнагджээ. МХЗЭ-ИЙН 50 ЖИЛИЙН ОЙН БАЯРЫН ХУРАЛД (ШИОНЕР-СУРАГЧДЫН БАЯР ХҮРГЭЛТ) Ардын хувьсгалын тэмцэл дунд төрж: Асаасантгалын ньдөлөндунд явж Аугаа намынхаа дайчин туслагч болоод Хувьсгалын сайн байлдагч болж Үүрд дандаа байх хүслэн Үргэлж бидний зорилт байдаг Эх орондоо үнэнч байхаас - Эрхэм алдар бидэнд байхгүй ын шшшш)с-дА МХЗЭ-ЭЭС ТӨРСӨН БААТРУУД Ураг 22 : тодорсон . Интернационалист зарчимд чин үнэнч увьсгалын сайн байгуулагч болж Итгэлтэй сайн коммунист явахаас МХЗЭ-ийн түүхт БО, илийн ойгоор 19397272 бадарсан Илүү гавьяа бидэнд заяахгүй галын эсэргүүчүүдтэй амь хайргүй тэмцэж гарамгай гавь яа байгуулан амь үрэгдсэн МХЗЭ--ийн гишүүн, ХЗЭ-»ч ийн зүүрийн нарийн бичгийн дарга Түвдэнгийн Бор, 1948 онд БНМАУ--ын баруун хязгаарт халдан дов“ толсон гоминданы булаан эзлэгчдийн. эсрэг дайсч -- ӨиннмЭ Би, зүе хайргүй кл) баатарлагаар амь ваан нарыг БНМАУ- нэхэн шагналаа. . ХЭОЖувЭЭЛ- лол” г--шшшшшшшшшшошпшлшшшшшшшшшшшшшшшШшШшшүоШ1ФШшшгШж:ЛшгҮЛгЫШЫФОЖ ЦЭЦЭГ ӨРГӨВ МХЗЭ--ийн Төв Хорооны урилгаар МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойн баярт оролцож байгаа БХЛКЗЭ, ДАЗХ, ОУОХ Эвлэл, Ах--МХЗЭ-ийнхээ алдарт 50 насны ойд Цовоо сэргэлэн пионер багачфудын Цогтой халуун баярыг хүргэе! Баярыг хүргэе! Баярыг хүргэе! Өрнөл бадралын түүхт ойдоо Өргөн нутгийнхаа өнцөг бүрээс уригдсан Хөдөлмөр сурлагын алдар цуутан Хүндэт төлөөлөгч ах эгч нартаа Хойчийг залгамжлагч дүү нар чинь Хосгүй баяр дэвшүүлж байна. Аугаа Ленипий алдарт Комсомол | Элэний төлөө бид сурч Энэний төлөө бид ажиллаж, Энэний төлөө бид хүмүүжиж Энэний төлөө бид амьдарч байна. Намирч байгаа манай туг Наран гэрлээр үүрд сацарч Нам, социализм, коммунизм гурав Насан турш биднийг гийгүүлж байна. МАХН-ын төлөө бид өсч т МХЗЭ-ийн халаа бид болж Өлгий эх орныхоо ирээдүйг байгуулахад Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид СООСсҮХХсҮүСсЭ ссоссссосоососососооогсоссуосоо! Ардчилсан залуучууд, Оюутны Холбоо, -- Хэзээддфэлхэн! СЛШиЛУНЫЭС3 Хаха Тэвэн лсын Бастевмын Хо Ни Манийг Хөдөлмоочин Захүучуудын Эд чуудад фе Тэгүүй сйсэнийн балтай эрайгийжыл Зүүсэн улаан, бү минь : лэя. Өмнөт Вьетнамын Чолөэнаг зээр Үүн Эвлэл Ку Зүрхний халуун гэрэл сацарч | “у Зүтгэсэн ариун хүчнээс минь 5 Зүйрлэшгүй үйлс ундран бадраг. Ачит намын минь алтан сургаалд Ах эвлэлийн ариун алдар Дэлгэр нар шиг гийж явахын Дэмбэрэлтэй ерөөлөө дэвшүүлье Алдарт ойг тань бид угтаж Ажил сурлагадаа амжилт гаргаж Бүтээж хийсэн ажлынхаа рапортыг Бүхий олон багачуудаа төлөөлж Бүрэн итгэлээр гардуулахыг зөвшөөрнө үү. МАХН-ын дайчин туслагч бэлтгэл хүчин МХЗЭ-ийн яруу алдар бадартугай! » Бадартугай! бын Залуу Коммунистуудын Холбооны Үндэсний Хороо, Төрж өссөн цагаасаа аваад Байгууллагын хамтын ажил Эвлэл, Түмэн бэрхшээлийг эрэлхгээр даваад Байгуулж бүтээхэд хүч нийлүүлж Гийгүүлж гэгээрүүлэхэд ухаан сийлж Ард, намдаа хүчээ зориулж Ариун орондоо ачаа хариулж Дархан улаан туг дээрээ Дайчин гавьяагаа цогтой гялалзуулж Түүхт ойнхоо энэ өдөр Төрийн эрхэм дээд шагнал Сүхбаатарын одонгоор шагнуулсанд тань Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид Өндөр хүндэтгэлээ илэрхийлж байна Залуучуудын эвлэл ах таны хисаж шэн АЯДрын түүх агачууд биднийг баярлуулж байна ртугай Байггуль босгоход зоригжуулж байна. Хэхэ, х Бүхний жаргалын үндэс болсон 2035 ДМХҮАБААТАЫН НЭРЭМЖИТ Бүтээлч хөдөлмөрт хүчээ зориулж Ї МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН Алил сурлагын гавшгайчууд БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ Амжилт бүтээлийн гарамгайчууд ПИОНЕР СУРАГЧИД (3442 За аталаа«аах лаа ас ахалжжгваолааааааөааа Цэцэг өргөхөд МХЗЭ--ийн Төв Хо шд РООНЫ НЭГ, наг н бичгийн дарга Ч. Пүрээжав, МХЗЭ--ийн Төв ны нарийн бичгийн дарга Д. довдон нар баяд” д Цэрэндорж, Д. Эулэд Д. Даш Ь хэсоссосооос үтечулүтлүэлүүлүтү ь ОсСсООЭССтоУтУссч СС0УУХХХХҮССООООСООСОҮХХХХХХХХХҮХХУҮҮХС босєОООХХООУХУХОУУХУСОООССОТООС ЗОЧИД ТӨЛӨӨЛӨГЧИД НИЙСЛЭЛ ХОТОД МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойн ОУОХ, НХЛЕЗЭ болон эх хүү таран анаан бэ үцэн байгууллагын төлөөлөгчид, хөгжим замгийн Дунд сургууль, Хөдөө аж ахуйн дээд сургууль. ша үйлдвэрийн комбинат, Улсын их сургууль, Монголын онерийн ордонд зочилж ажил байдалтай нь танилцав. МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧ... в-- гч цаж нилээд “ВЬЕТНАМ. БАГАЧУУД, ЖАГСААЛДАА ПИОНЕР--ЭВЛЭЛИЙН И.ТГЭНЭ МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойн баярт БН ӨВУ-аас оролцохоор ирсон төлөөлөгч- дийн тэргүүнтэй бид уулзсан. Нөхөр Данг Ван Дау бол Өмнөд Вьетнамын Чөлөөлөх Залуучуудын Эвлэлийн Төв ХКорооны гишүүн, зэвсэгт хүчний баа- тар хүн юм. -- “Та баатар болсон тухайгаа ярьж өгнө үү? гэж бид хүслээ. -- Би арван жил цэргийн алба хааж байна. Өөрөөр хэлбэл арван жил тулалд яаа, Энэ хугацаанд холбоочин, тагнуулч, мэргэн буудагч байлаа. Одоо би суман- ужийн дарга юм. Энэ завсар би нөхдийн т 100 гаруй “удаа тулалдаанд орж ! сны долоон батальон, 15 суман, ар- ан салааг устгасан юм. 1967 онд нэг Зудаа бид дайсны командын цэгийг уст- «ах даалгавар авлаа, Энэ тулалдаанд би сэдэс, гартаа хүнд шарх олж . билээ. Жэвч эцсийн хүчээ дайчлан тулалдсаар “бид даалгавраа биелүүлсэн юм. 1967 онд намайг улсын баатар цо- лоор шагнасан юм. Тэр үед би салааны дарга байсан. -- Өнгөрсөн зун Өмнөд Вьетнамаас манай оронд, пндфферүүд ирж амарсан. Тэд сайн байгаа юу? -- Манай энх сурч тэмцэж байна. Бид хөгжим бүжгийн сургууль дээр очлоо. Монгол багачуудын авьяас чадлыг үзлээ. Вьет нам багачууд аз наадах зав хомсхон байдаг. Тэд Өикийн империалнстүүдтэй тэмцэхэд Эрэлхэг пионер Нгок Хүнгтэй пионер манай оронд олон байдаг, РЭнЧ -- Та манай пионер багачуудаас юу хүсэх вэ? Танай соницоор дамжуулан пно- нер багачуудад Өмнөд БВретнамын їино- нер багачуудын өмнөөс чин сэтгэлийн баяр талархлыг дэвшүүлье. Пионер бү- хэн сургууль, пионерийн дүрмээ биелүүлж, ямагт сайн сурч, эцэг багис нарыихаа сургамжийг үг дуугүй биелүүлдэг үнэнч шударга иргэд: боло- хыг хүсэн ерөөе! гэлээ, Ж, ХОРЛОО : пнонерүүд монгол- оронд сайхан амарч эх орондоо очоод эрүүл 5: жаргалыг хүсч байна. Манай хүүхдүүдэд эрдэм сурах тоглож аме- та) нар зун танилцсан билээ. Тийм эрэлхэг зуугаараа ХАЛАА Намайг Валентина Григорьевна Фили чева гэдэг. Хорин таван настай комм» нист намын гишүүн. РСФСР-ийн дээд зөвлөлийн депутат хүн, Би комсомолын гишүүн хэвээрээ байгаа. Комсомолын сонгуультай 2Керновне тосгоны арвац жилийн сургуулийг төгсгөж Липецк му- жийн Долгоруковын нэрэмжит сангийн |Цанс ахуйд ажилласан юм.Манай мехс- Шинтожксан салаанд 17-36 насны долоон хүүхэн бий. Долгоруковын районд дөр- | вөн сангийн аж ахуй, арван хоёр аж ахуй хамрагддаг юм. Энэ намар манай сангийд аж ахуй дунджаар 1 га-гаас 22 центнер үр тз- риа авлаа, Салаа маань дунджаар 1 га- гаас 30 центнер үр тариа авч райондоо тэргүүн байр эзэлсэн. Би өөрөө К-700 трактор, Валя, Надя хоёр Нина, Люся, Аня нар маань Т-10 трактор жолооддог юм. Тэд цөм комсомолын гийүүд. Тийм болохоор ажил хийхэд сэтгэд зүрх мяпь Цгжилийн ойн баз ямагт гал долөөр бадарч байдаг, Бя өнэ оны эцсээр хөдөө аж аХуйн төхнийум төгсгөнө, Эчнээгээр сурч байгаа юм. ТПїнонерүүд ээ, та пар маргаашийн МХЗЭ-ийн гишүүд шүү дээ. Їн нарыг МХЗЭ-ийн нэр төртэй халаа болж чадив гэдэгт би итгэж байна. В. Г, ФЕЯИЧИВА ОХИНЫ Отгондаваа охинд сэтгэлд БьЬ ер тө- тэж их догдолж байсан зүй шит санагдана. МХЗЭ--ийн эгнээнд ба? тан орно гэж бодоход яахин догдлох гүй байх билээ, Тэр мөч саятан шит санагдана. Гэвч тэр өдрөөс хойх: бү» тэн зургаан сар гаруй “хугадаа өнгөр чээ, МАХН-ынхаа дайчин туслагч бэлт гэд хүчин болсон алдар гавьяаны та ван одонт МХ йнхээ хагас зуун “оролцлоо. Монго “лын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэ- лээ Сүхбаатарын одонгоор гурав дахь удаагаа шагнагдсанд ах, эгч, найг нөхдийнхөө адил баярлан эвлэ- лийнхээ гавьяат үйлсэд хувь нэмрээ оруулах итгэл төгс явна. Отгондаваа арван жилийн нэгдү: гээр дунд сургуулийн есдүгээр ан гийн «Б» бүлэгт суралцдаг, Долду- гаар ангиа онц дүнтэй төгсвөөд найм дугаар ангид дэвшин суралцсан ни» лээ МХЗЭ-д элсэн орсон юм. Хичээл номондоФ сайн суралцдаг, сахилга бэтаар үргэлж өнц байдаг, Отсондаг вэг энэ жил БНУАУ-ын олон улсын инонерийн зусланд амарлаа. Отгон- даваа өөрөө сайн сураад зогсдоггүй нөхөддөө байнга тусладаг тусч өхий билээ. Отгондаваалай уулзаж ярилцахад, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойн баярт намайг оролцуулсан явдалд би хяз- "тааргүй их баяртай байна. МХЗЭ-ээр хүмүүжиж таван одонт эвлэлийнхээ одон мянган гишүүдийн нэг болсон» доо бахархаж байна. Эвлэлийнхээ ач тавьяаг эвлэлийн гишүүн сурэгч бид сурлага, ходөлмөрөөр хариулна, Би МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойн баярт оролцсон дурсгалт өдрөө яахан мартах билээ гэж ярьсан юм. Б. НАВЧАА Хичээлийн жил дөнгөж эхэздсний дараахан пионерийн ажил эхлэн явуулдаг бидний хэдэн нөхөд цугл нэг ёсны мэргэжлийн семинар хий- лээ. Бид олон асуудал хөндөн ярил ! юм мэдэж тэрхэндээ баяртай байлаа. Нэг маань гэнэт Ха- НЫН СОНИНЫГ яаж хийх вэ? гэсэн асуулт тавьж бид нхэд гайхсан би- лээ. Ядах юу байна. 2 -- Заавар байна. Бүлгийн ханын сонин сард нэгээс доошгүй, бүлгэм улиралд нэг удаа тогтмол гаргана Бүлгэмийн ханын сонин сургуулийн дэргэдэх ХЗЭ-ийн хороогоор батлагд сан уламжлалт нэртэй ижил хэмжээ тэй байна. Бүлгийн ханын совины нэ рийг бүлгэмийн зөвлөл тогтооно. Хэм жээ мөн ижил байна. «Орон бүхний пролетари нар нэг- дэгтүнЇ», «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэсэн Дуудлата цаг үеийг тусгасан зурагт хуудас, соняны нэр, сонины хаяг, сонины дугаар, он сар өдөр байна. Ийм заавар байхад яах вэ? гэжс юу гэсэн үг вэ? гэцгээлзээ. Бид нөхрийн: хөө асуултанд дүүрэн хариулт өгч чадсангүй нь тодорхой харагдлаа... -- Зааврын дагуу ингэж хийж бай Л) гаа юмаа. Гэтэл хүүхэд уншихгүй байна. Зөвхөн самбарт хадагдаж бай таад үрэгдэх юм. Сүүлдээ бүр ханын сонины зөвлөлийн гишүүд ч сонин таргах сонирхолгүй болоод ирж бай- ча. Би өөрөө зурж бичиж нэг сай- кан сонин гаргасан чинь бас л нэмэр- гүй гэж нөгөө нөхөр маань арга нь барагдсан байртай хариулав. Бид хэн хүнгүй бодлоо. Бүлэг бүлгэмийн ха- нын сониныг хэрхэн яаж хийвэл пио нерийн байгууллагын бүхий л үйл ажиллагааны жинхэнэ туслагч болон хамт олныг бүхлээр нь хошуучлаж чадах вэ? гэдэг талаар санал солил- цон Зөвлөлтийн пиоперийн байгуул- лагын туршлагаас иш татаж ярилцав. Юуны өмнө ханын сонины зөвлө- Лийн бүрэлдэхүүнийг зөв сонгоно. Хүүхэд бүхэн сонины зөвлөлийн ги- шүүн байж чадах албагүй. Гэхдээ СОНИНЫ идэвхтэн байх Ёстой. Хүүх- дийн санал авьяас чадварыг харгая зан сонгоно. Одхнон байгуулах чад- вартай, нэр хүндээр сайн, сонич хийж чадах тухайлбал зурах, бичих, соны- ны материалыг аятайхан байрлуулах зэрэг чадвары нь анхаарах хэрэгтэй. Ханын сонины зөвлөлийн гишүү- ний нэг нь бүлэг буюу салаа бүхнээс материал цуглуулж чаддаг тэндэх идэвхтнээр заавал нэг материал бн- чүүлэх чадалтай юмаа гэхэд, нөгөө нь шог найруулал ч юм уу, сурагчийн ална шог бичих, нөгөө нь биеийн та- мирын тогтмод булан хариуцах, нэг нь сайн зурчих зэрэг зөвлөлийн гч- шүүн бүхэн нэг нэг сайн талтай байх нь хэрэгтэй. Ийм бүрэлдэхүүнтэй зөв лөлийн сэтгэд гарган улайж хийсэн ханын сонины дэргэдээс уншигчид салахын учиргүй билээ. Ханын сони ны чиглэл, агуулга ямар байх вэ? гэдэг хамгийн чухал асуудал юм. Ханын сонины зарим зөвлөлийнхөн юуны өмнө зураг л гол нь гэж үзээд эрээн цоохор сонин гаргах дуртай байдаг. Гарчигаа том үсгээр бичиж түүнээ эргэн тойруулан хээ угалз татаж эсэн бусын зурэг нааж, эцэст бичсэн. материалаа. нэг зайд нь наа сан харагддаг. Ханын сонинд зураг чимэглэл чухал боловч бичсэн сэдвээ сзэ чухалд байж болохгүй. Москва хоө- тын дотуур байртай 61 дүгээр сур- гууль «Цог» гэсэн нэртэй ханын с0- нян гаргадаг байна. Уг соннноо уй- шигчдаар хэлэлцүүлэх асуудал сэдэж бага хурлыг сониноор дамжуулан явуулах талаар онцгой ажилладаг ажээ. Бичсэн сэдэв бүхнийг үсгийн ондоо хэлбэрээр бичиж хүүхдийн ал- хааран татахаар гарчиг өгдөг байна. «Бид Вьетнамд», «Уран илтгэгч», «Цаг хаашаа явчихав», «Огторгуйн нинсэсчнд тамхы татдагүйн учир юу вө» гэх зэргийн сайхан гарчиг өгсөн байна. ТУС сонни «Бидний бахар- хал», «Бүлгээс ирсэн мэдээ», «Бүтэл- гүйчүүдийн тухай бүгдээр ярилцая!» / «Хэрхэн онц сурах вэ?» гэсэн тогт- мол булантай ажээ. Бүлэг бүхэнд сонины идэвхтэн сур валжлагч ажилладаг учир хаа юу л болно вэ? Тэр дороо сонинд тусгагд сан байдаг нь нийтийн анхаарлыг та тах алхам болдог байна. Сонинд гар сан бичсэн материалыг сонин гарсан өдөр нь бүх бүлгүүд уншигчдын бага хурал хийж хэлэлцдэг нь бүр ч сайн талтай юм. Бүлгийн зөвлөлийн дарга сонины нүд чих болон бүлэгтээ болсон ба бо- лох”гэж байгаа асуудлыг заавал мэ- дэгдэж байвал сонин нийтийн бүтээл болж чадна, Ганц нэгэн хүн буюу зөв хөц ханын сонины зөвлөлийн гишүү дийн дангаар хийсэн сонин нийтийн бүтээл болж чадахгүйн дээр бүлгө- мийн хэмжээний бүх амьдралыг тус гаж хэрхэн амжих билээ, Пионер су рагчдын дувд төрөл бүрийн уралдаал зарлаж болно. Нэг өдөр сургуулиа раа субботник хийлээ гэж бодоход субботникийн тухай мэдээ бичих, урал даан зарлахад хүүхэд бүхэн өөр өөрс дийн арга ухаанаар янз янз бичнэ. Тэндээс аль сайныг сонинд нийтлэж, нийтэд сурталчлах хэрэгтэй. “Эсвэл асуулт тавьж хариултын уралдаан зарлаж болно. «Чиннїй нөхрийн сайн чанар яаж мэдэгдсэн бэ?», «Өчигдөр ням гарагт чи хэрхэн амарсан.бэ?», «Мэргэжлийн тухай чиний ойлголт ямар байдаг вэ?» гэсэн асуултанд ха- риулт авах буюу шүлэг, өгүүлэл, өгүүллэг, шог хошин яриа зохиох уралдаан зарлаж сонины материалыг чанаржуулна. Хэтэрхий чамирхсаа үг? оруулах уран зохиолын хэллэ- гийг өнгөцхөн хуулбарлах, этсээд хэл яриа хэрэглэх явдлыг хориглон гаги- хүү энгийн, ойлгомжтой “бичлэгийг эрхэмлэнэ. Ханын сонины бичлэгийн өгүүлбэр нь богинохон цөөн үгтэй, онож хэлсэн байна. Эхлээд я унши- хад цааш нь дуустал уншуулахаар тийм шилдэг бичлэг сонинд гаргах хэрэгтэй. Үсгийн Дүрмийн болон зөв бичгийн ганц ч алдаа ханын сонинд байж болохгүй. дугаар бүх- ний төлөвлөгөөг нарийн хэлэлцэнс со нин болгоныг өвөрмөц хийснээр ун- шигчдыг өөртөө татна. ханын сониныг тогтмол гар- гаж байхгүй, зөвхөн баяр ёслол тэм- дэглэлт өдрүүдэд зориулах нь ун- шигчдын хүссэн хэрэгцээг хангаж ча дахгүй болдгийг анхаарах хэрэгтэй. Ханын сонины уралдаан зарлах нь чанар сайжруулах нэгэн сэжүүр бол ” но. Ямар ч гэлээ ханын сониныг хийх дээ бичлэг чансаатай, чимэглэл Да» с: руу, хэмжээ ижил, утга асуулга гүнз гий, цэвэр нямбай хийхийг анхаар- зал зохино. : С.ЖАМСРАНЖАВ 2 Ман яа: 144) (ӨГҮҮЛЛЭГ) Манайх Лхамсүрэн гуайтай олон жил нэг хашаанд байсан болохоор Цоодол, Цогдог бид гурав ихдотно үерхдэг болсон юм, Цоодол нь над- тай хамт гуравдугаар ангид.сурдаг. Харин Цогдог өнөө жил нэгдүгээр ан- гид Орсон билээ. Саяхан манай хашаанд Лувсан гэ дэг өвөөгийнх буув. Т хүн бү. хэн гараас нь хөтлөн, машиндаа суулгаж хүндэтгэхэд Онд учры пь өлөхгүй гайхдагсан. : Яагаад гэвэл нүүрэндээ сорвитой, хазгар хүн шүү лдээ. Тэр лав гоё. үл гэр ярьдаг байх гэж бид боддог юм? Харин Цогдог, өвөөг хармагц л доог- лон инээж элдвээр хочилно, Лувсан өвөө модон. таягаа тар тар хийлгэн хажуугаар өнгөрөх зуураа «Алив хүү минь! Захаа товчил, Гутлаа: арч. Сурагч хүн ийм:байх ёсгүй» гээд Л сургамжлахад Цогдог огтхөн Ч:ТтоОХ гүй «Хэнхэг хазгар ёэ:вэ бөө. бөө» гээд хэлээ гарган зугатана. Цогдог хуй салхи шиг хурдан. гүйдэг хоор өвөө яаж гүйцэх. билээ-дээ. “Гэвч | түүнийг барихаар хазганан гүйх өвөөг хараад бид нулимсаа гар тал хөхөрдөгсөн. Өвөө хүүхэд зод- доггүй учир бид огтхон.ч айдаггүй билээ. Үд уаЕ2 Саяхан манай ангийнхан |/«Ахма- дын замнал» сэдэвт бүлгийнхээ аж- лаар партизан Лувсан гуайтай уул- залт хийх болсон юм. Бидийй хүсэн хүлээсэн: мөч: ойртож ямар хүн ирэх боло- бол гээд, л сэтгэл догдлон хүлээж бай тал, багш маань энгэр дүүрэн .Оодол медаль гялалзуулсан өвгөн сугадсаар орж ирэв, Манай хашааны Лувсан өвөө яг дүрээрээ мөн байв. Бид Лув сан гэж сонссоп боловч, хашааныхаа энэ өвөөг ирнэ гэж даанч бодоогүй шүү. Бид хоёр ч мэл гайхан, цэл хө- хөрч өөд өөдөөсөө харав, Цоодол маань “одоо дүүрчээ! гэсэн байдалтай доошоо харж суутал багш | Лувбан гуайг.их л хүндэтгэлтэйгээр сугадан. тусгайлан зассан ширээнээ суулгаад: -24Та нарын энэ сайхан аз жарга лыг авчрахын. төлөө мянга мянган зоригт эрс тэмцэлдэж баатарлаг гавьяа байгуулсан билээ, Бид энэ 30 рит баатарлаг ахмад үеийнхээ хойчийг залгамжлан тэднийг өнө мөнхөд хүн дэтгэн явах арнун үүрэгтэй юм. Одоо танарт1921 оны партизан Лувсан гуай хувьсгалт тэмцэлд хэрхэн орол цож байлдаж явсан тухайгаа ярина гэв. Лувсан гуай гүн сорви тогтсон хатингар нүүрээ нэгэнтээ | илснээ ийнхүү өгүүлрүүн: -- Би20 настай, Сүхбаатарын жу рамт цэрэгт элсэн орж, Хяраан ха. руулаар довтолсон цагаантнуудтай байлдаж явсан юм даа. 1921 оны ха вар цаг. Бүрэнхий үдэш, харанхуй шөнө, гэгээн өдрийн алинд ч нүдний хор гаргалгүй харуулд зогсдог бай-7 лаа. Зөөлөн бороо шиврэн орсон нэ- гэн өдөр Довцогт өндрөөр ан ТЭЙ цагаантан айсуй. Тэдний араас ямар их хүч яваа нь мэдээж байсан юм. -- “Тэгэхээр нь би хамт байсан.нөх ! рее ар тийш нь мэдээ хүргүүлэхээр явуулаад өөрөө тэднийг саат шийдсэн юм. Дайсныг хоёр зуугаад метр ойртож ирэхээр нь хөнгөц пулемётоор зогсоо зайгүй шүршиж эхлэв, Дайснууд төл гой дараалан хиарсаар л байв. ОР- уулахаар чинд чимээ анир намдаж бүгд л цааш їг харав бололтой... Гэтэл хажуухнаас нэ гэн дайсан муухай орилон гранат шид сэнийг санаж байна. гээд хэсэг дуугүй болов. Ангид ялаа ниссэн ч дуулдмаар чимээгүй. боллоо. «Гэвч сайн нөхөд, ачит эмнэлгийн энэрлээр амьд мэнд гарсан юмдаа. Түүнээс хойш нүүрэнд маань арилш гүй сорви тогтож, хөл маань доголоп болсон юм тэхийг сонсоод миний Нуф лимс өөрийн эрхгүй бөмбөрөв. Бид ч Лувсан өвөөгийн баатарлаг гавьяаг ойлгож, айх гайхах хослов. Энэ хүй үнэхээр бидний эз жаргалын төлөө тэмцэж яваад л хөлгүй болж шүү дээ. Лувсан гуай шиг хичнээн түмэн эр- чүүд бидний төлөө дайтаж явж, амь эрсдэн Эрхтэн дутуу болсон бол... Цоодол бид хоёр ч энэ бүхнийг Цогдогтоо учирлан хэлэхээр гэр рүү- гээ яаран явлаа. Гэтэл Цогдог маань хичээлээсээ ирээгүй байв. Уг нь түүнд хүнийг хүндэтгэж бай л гэж хэлэх гэсэн юм л даа. р Б. МАГСАР БО Босоогоор : 1.Ч. Чимидийн яруу шайргийн түү вэрт орсон.намрын тухай нэгэн шүл гийн -нэр 5 2. Намар: цагт нутаглах нутаг бууц 5, Намрын улиралд газарт бууж царцсан цан : 6.Намар буцдаг. усны шувуу Т.. Намар шувуудын буцах зүг 9, Хурааж янзалсан том хэмжээ НИЙ ӨВС: : 10. Газрыг эрж малтаж гаргасан ундааны ус 5 Й хан- 11. Намрын бэлтгэлийг муу 34 гаснаас хүндээр тохиолдох байгалийн гамшиг. 5 : 192. Төлөвлөгөөт ажил биелүүлс нийг үзүүлэх хувь 13. Иргэний хамгаалалтын хэрэгслийн нэг Гр1001001055 чухал хаана цининэлннйнмэншэниӨмӨхлуйнйй ӨВӨЛ БОЛЛОО : «Пионерская правда» сониноос ирүүлсэн гэрэл зураг. 2 А--45721 "7 Хөндлөнгөөр .-. . 3. Намрын улиралд тохиолдохгүй байгалийн нэгэн-үзэгдэл 4. Намрын улиралд сурагчдыг эрд мийн далайд дууддаг дохионы “хэрэт- сэл. - 5.. Таван хошуу малын нэг 8. Хуурай газрын том биет амьт- дын нэг 10. Намар өвлийн хүйтэнд үл хөл- дөх ус 13. Усан дээгүүр өрөмтөн хөлдсөн “нимгэн мөс 13. Монголын нэгэн нуур 14. Намар ургадаг эмийн ургамал 15. Б.Явуухулангийн намрын ту- хай шүлгээрээ нэрлэсэн яруу найр- гийн түүврийн нэр Ё 16. Намрын улиралд уянгалан дуу- гардаг үзэсгэлэнт амьтан : Зохиосон Б.ДАШЗЭГВЭ (НАХЯ-ны ажилтан) АВХААЛЖ САМБААГАА - СОРИВ - МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойг тохиол дуулан Увс аймгийн Зүүнговь сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер. сурагчид «Эвлэл», «50 жил» гэсэн АСК-ын тэмцээнд «Пионер»,- «Эв лэл» багууд мэдлэг: авхаалж самбаа гаа сорьцгоов. АСК-ын тэмцээнд долдугаар ангийн Жаргал ахлагчтай «Пионёр» багийнхан 42 оноогоор түрүүлж наймдугаар ангийн Дамни- ран ахлагчтай” «Эвлэл» багийнхан 41 оноогавч дараах. байранд оров. Энэ тэмцээн пионер сурагчид эвлэл, тнонерийнхээ түүхийг судлах түүний түүхэн -замналаас сурч хүмүүжихэд |, нхээхэн-түлхэц,болж.өглөө. ЁТ ЧИМЭД (багш) 5007 Д, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад “МӨНХ 1 ШРАМДАЛ Хүний сэтгэлийг баясгасан Хүчирхэг манай найрамдлын Халуун их суурийг нь: Хайрт Ленин, Сүхбаатар тавьсан Монгол-Зөвлөлтийн найрамдал Мөнх байх тавилантай. | Та бидний хайрыг татсан “Тансаг энэ найрамдал - Тавин жилийн -түүхтэй Таатай хөгжлийн замтай Монгол-Зөвлөлтийн найрамдал Мөнх байх тавнлантай, 83 дугаар сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч -.-Д.ШҮРЭНТОГТОХ, БАР ЖААЛХҮҮУ ХОЁРЫН ТУХАЙ ҮЛГЭР Рамсинх гэдэг нэртэй жаал хүү амьдарч байжээ. Тэр өөрийнхөө эх | эцэгтэйгээ хамт тосгонд суудаг бай- со даа. Тэр өөрийнхөө эх эцэгтэйгээ "чөлөөт цаг л гарвал гэртээсээ гарч, лал хээр газраар тэнүүчлэн шувууд :ба араатныг ажиглах их дуртай байв. 220)Нэр удаа Рамсинх , урьдын . зани- 2 лаар зугаалахаар ганцаараа явж бай жээ. Тэр нуга талаар удаан тэнэсэн: Рамсинх өөрийнхөө тосгоноос. улам 44 холдсоор л явав. Гэнэт асар төм бартай дайралдаж гэнэ. Рамсинх : Мэух| их айж чичирсэн ба айсан- 29 даа өргөст бут руу зугатааж, улмаар | бүх бие нь шалбарч ертөж циан шигүү бутан дунд оров. Бар ч түү- | пий хойноос ухасхийж гэнэ. Түүний !| арьс өргөсөнд хэсэг хэсгээ) тасарч | ойчсон ба эцэст нь барыг х час 7) дахгүй болтол тал бүрээс нь. өргөс | шивэхэд хөөрхий тэр хүний дуугаар | мөргөж гуйсан нь: р : “-- Маал хүү минь би чамайг идэх | гэсэн нь үнэн. Харин би одоо зов- | лонд орж, тусламж гуйхаар мөргөж 1 байна. Хэрэв чи намайг суллан 5 та- | вих юм бол би чамд хүрэхгүй гэдгээ | тангараглая гэв. ! -- Зөвхөн намайг идэхгүй гэсэн | Чиний амлалт чинь бага байна. Өнөөд “рөөс хойш ганц ч хүнд хүрэхгүй гэд | гээ тангарагла! гэж жаал хүү хэлэв. | -- Би чамд тангараглаж байна! хэмээн бар өгүүлэв. “мөлхөн гарч, хурц үзүүртэй чулуу олж улмаар барыг орооцолдуулж 2| байсан өргөстэй мөчрүүдийг цавчин аш хаяж гэнэ. Дараа нь тэр барыг эр “түүлж тойруулж үзэн, өөрийн уран | шаламгай гараар түүний биенээс өргөсийг нь сугалан хаяв. ! -- Жаал хүү чамд маш их баяр» лалаа. Хэзээ пэгэн цагт миний тус- 5 лалцаа хэрэгтэй болбол намайг дуу сдаарай гэв. Тэр цагаас хойш олон 5 өдөр өнгөрөв. Нэгэн удаа тосгонд жижигхэн охиныг эмэгчин бар аваад зугатааж, ихээхэн гай зовлон учирч гэнэ. Эмэгчин бар охинтой ойд нуугд оёан ба түүний мөр нь алга болжээ. Бүх хүмүүс мэгдэж сандрай эрэлд гарцгаав, Харин охины эх цорхирон “уйлсаар байжээ. Тэгэхэд Рамсинх ! бартай уулзсан тэр газраа гүйн очиж | барыг дууджээ. Бар шууд хүрээд ! ирж гэнэ. ш, ”оот- Юу болсон бэ? хэмээн бар асуув. Рамсинх учрыг өгүүлэв. Бар “Ойн гүн рүү давхиж эмэгчин барнааев охиныг булаан аваад ирж гэнэ. Энэ явдлаас хойш тосгоны бүх. хүмүүс Раминсхыг хүндэтгэн бишрэх бол- жээ. Аялалд явж байхдаа лнэ хүү “бартай байнга уулздаг болов. Тэд | Дотнын .анд найз. болжээ. Энэ тухай мэдээ тосгоноос гадна алс холын га- зар ч түгж тархсан юм гэдэг. «Пионер Востона» сониноос Баян хонгор аймгийн Баянцагаан сумын 58 жилийн дунд сургуулийн багш З: ДАМДИНГОМБО орчуулав Рамсинх бутан дотроос арай ядан” ВААСАН дэшшлэхсэ 3971 өвы эрван тэгдүжээөр еврьт З, нан эт Үнэ 10 мөн, ТЭГ Л 117 ТУ ТЛУҮУУр ! АЛЫ (8 | 1 | 1 11 1у/71 11 Бүтөнцийн хун ард зол жаргалаар Эгиээндээ өлөн улс гүрэнг нэгтгэеэн олов зуун жил дутсай юм. Хүчтэй нь социалнзмын их гэр бүлийн. өсвөр үй хүзгүйгээсээ байн нь ядуугаасаа зөл зол жаргалаар бадран гийж байгаа би- жаргалы вь булааж аваад алт мөнгө- лээ, Анд нөхөдтэйгээ хамт ахмад үеийн, тэйгэз муг андран дӨөтТрөө цоожинлсноос нийхээ тэмдэн босож олсон зол жаргал тэр билээ. Зөл жаргалаа Эргүүлан авах кэж өлөн уеийн олон мянган хүй тэмцэн боссон авч хүсэлдээ хүрэхгүй байлаа. Зол жаргалын түлхүүрийг анх олсон хүн бол єөд ухаант их В.И,Ленни Файн, Олон үеиннхныий олж чадаагүй р түлхүүр инь Онтябрийн хувьсгал їйлва. Оросын ажилчин тариачин түмэн нэ- хэй «єэззтэл, шэгэн хүчээр тэмцэн босч год жаргалаа дэлхий дээр анх гартаа авчээ, Энэ бол 1917 өн байлаа. Алдсан зөл заарталаа яаж өюлж авдкийг єод ухаант өх В.И.Ленин орон өрны ард түмэнд гэхгэл харамгүй заан сургасан юм, Их Яеицний заасан заш, оросын ажилчвн тариачны тэмцлийн жишээ тэдний ах дүүгийн халуун туслашмаар монголын ард түюэн нх жавнын Д..Сүхбаатарын хаа удирдлагвар, алдсан зал жаргалаа эргүүлви авч дэлхийн хоёрдахь сөниё- яиєт өрөн болон төдөрсөн билээ. Монгол түмний: зол жаргалын түл- хүүр бөл 1921 оны ардын зувьсгая байв. Зол жаргалтай ард түмний эх өрөн-Зөвлөлт монгол хоёр нйнхуү вай- рэмдяэа энх марөн дор мөюхөлсөн түүх дунд Мовголын үр хүүхэд бид өнөөдөр улс ориыхоо ираэдүйн итгэл найдвар болон социализм коммунисмд сурч хү- мүүжиж байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайнд «Зөвлөлт орон, Монголын нийт хүн вмаас бараг хорь дахин олои хүнээ алдсаныг ун- шаад зол жаргал хичнээн их үнэтэйг . бид сурагчийн ширээнээс ухаардаг юм. Онтябрийн хувьсгалын яруу алдарт тавип дөрвөн жилийн ойтой цуг энэ тил Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын гэрээний 50 жилнйн ой болж байна. Энэ гэрээ бол манай хоёр орон ах дүүгийн ёсоор нөхөрлөж хөгжлийн урт замыг туулах зол. жаргалтай аж амьдралын бас нэг эхлэл юм. Инонер сурагчид бидний хү» зүүнд намиран буй зангиа бол Октяб- рийн хувьсгалын баатруудын, ардын хувьсгалын баатруудын, тэмцэлд өргө- сөн үвл улаан тугийн нэр хэсэг юм, Тийм ч учраас бид тэр л баатруудын үйл хэргийг залгамжлах хүслээр жигүүр лэн ирээдүйд тэмүүлдэг билээ, Энэ үеийнхээ ирээдүй, хойчийнхоо зол жаргалын төлөө бид хээзэд бэлхэн бай на. Зөл жаргалын түлхүүр-Өктлбрь ер- тенвийн бүх хүүхдэд зол жмаргалы нь ЭМ, КАТРУРАВ » тэй, өлж Фусөн мартид ч Олж Өгөх билээ. ГЕНМАУ-ын төрийн шагвант, УУХ ЭЭ-ийн иаавиалт яруу найрагч) : То! ЬЕ 402 дэд нд : Өлзий хиййорьт сүлд нь ! : » 856 . Баатар Зөвлөлт оронтой ” Ч. Р | ё Байгуулсан их найрамдал минь ВНарилдлага нэгт олонтой Базатгасан зузаан ов минь Өнөтябры! «Ус Дэлхий ииййтийн Онтлбрь том 117) 7 Дэлгэмэл сайхан нэр байна. Монгол орны Онтябрь гэж Эрдэм, сурахын жаргал минь Молор эрдэнэ шиг нэр байна. Эрчим гаргахын жавхаа минь Өөрийп нь дараа төрсөн Нүүр дүүрэп гэрэл мипь Дүү Октябрь нь Монголд юм. , | Нүд дүүрэн гэгээ минь Өнөр бүлий нь баяжуулсан Аранзал улаай бүч минь Дүүгийн дүү нар нь дэлхийд юм. Алаг эрээн бөмбөр мипь Аялга яруу бүрээ минь Ариун үнэнч уриа минь с 1 и 1: 1 Ї ЮӨ: 2 Онт ёолй Уитах нойрноос сэрж 3 ябры! 9 Умрын гэгээ харж Уу 4 Берхийг ялахын төлөө 5 6 Эрхийг олохын төлөө їйлийг байгуулсан хөдөлмөр ьж Сүрлэг улаан тугаа : Ё 2 минь жсэка М Түрлэг ура, дуугаа Шөнийг гийгүүлсэн соёл миль їг Өргөж тэмцсэн түмний минь “- 2Килийг товчилсон хурд минь р Өндөр хүндтэй ялалт минь 2Кигд хөвчилсөн хүрд минь | Онтябры - Дайчин ахмад үе минь 2 5 ! ? Дандаан “чийрэг” бие минь” 1|| Олтабрийн социалист хувьсгалын 54 жилийн ойг угтан Улаанбаатар ( 11! Зүтгэлтэй манай өнөөдөр мїипь | хотын ЇУ сургуулийн олоп арван баатгрчууд иионер боллоо. ёс Манлай. дээд. намын минь Итгэлтэй манай ирээдүй мннь | . ЗУРАГ ДЭЭР: .З-ын «Бь-ангийн Д. Батдэлгэр, 3--ын «Г» 8: Магпай тэнүүн төрийн минь - Онтлбры 1 махан Ц. Баасанжаргал шин сурлагатан Т. Нас -иАЛ-1 4| с 5 1) тшийп зөвлөлийн гишүүн С, Хиш гээ нар улаан бүч зүүж байна. Ч Өндөр бат сүр нь 1971--он--Б4 : С.БОДООШ х 22 | «ЗӨВЛӨЛТ МОНГОЛЫН НАН РАМДАЛ АЛДАРТ ТҮҮХТЭЙ БӨГӨӨД ТҮҮНИЙ ЭХ ҮҮСВЭ- РИЙГ МАНАЙ ХОЁР ОРНЫ ХАМГИЙН ХАЙРТАЙ ХҮМҮҮС | В.И.ЛЕНИН, Д. СҮХБААТАР НАР ТАВЬСАН ЮМ. зөвлөлт монголын НАЙРАМДАЛ МАНАЙ ХОЁР АРД ТҮМНИЙ ТҮҮХЭН ЯЛАЛТ 11(:1:9 энэ НАЙРАМДАЛ | | АЛДАРТАЙ ОЛОН үйл ЯВД- ЛААР БАТЖИСАН ЮМ». (ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дар | та Л. И, Брежиевийн хэлсон үгнээс) ав, ж 1921 »ы а н г тавны одор БНА ронд найрамдлын Үү лагджээ, В.И, Лепиь Монголд бє тойгоор Монгол-зөвлөлтийн найрамд- зэрэг үлэмж: 2 манай ад үнз төлбөргүй шилжүү өгчээ. 1936 онд БНМАУ, ЗХУ-ын ронд харилцан туслах тухай протокол байгуулагджээ ж 1946 оны хоёрдугаар сарын 27-нд БНМАУ, ЗСБН) хооронд нөхөр- лөл ба харилцан туслах гэрээ, эздийн засаг, соёл боловсролын талаар хамт- лын анхны гэрээнд Монголын талаас Д. Сүхбаатар, Б.Цэрэндорж, Зөвлөлт орос улсын талаас С.Н.Духовсний, Б. Ф, Гец нар гарын үсэг зуржээ, Энэ хэлэлцээр нь Монголын түүхэнд гадаад улстай байгуулсан хамгийн анхны тэгш эрхтэй гэрээ бөгөөд манай хоёр орны мөнх найрамдлын баталгааг албан ёсоор ог эхжүүлэхэд их їцэтг: Ё эггэрээ 20 жи- аатай байгуулагджээ. к 1900 оны нэгдүгээр сарын 15-нд БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хооронд найрам- дал, хамтын ажиллагааны болон харил цан туслах тухай шинэ гэрээ байгуул- сан юм, Элз үед ЗХУКН-ын Төв Хороо ны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л. И.Брежнев тэргүүтаой ЗХУ-ын нам, засгийн төлөөлөгчид тус оронд албан ёсплы найрсаг айлчлалт хийсэн билээ. Энэ шинэ гэр: нь | Монгол-Зөвлөл- тийн ард түмний уламжлалт найрам- «БИДНИЙ ХИЙСЭН ХЭЛЭЛ- ЦЭЭ, ЭНЭ ХЭЛЭЛЦЭЭНИЙ ҮР ДҮН БОЛОН ЗӨВЛӨЛТИЙН АРД ТҮМНИЙ АХ ДҮҮГИЙН ТУСЛАМЖ НЬ ЗӨВЛӨЛТ ХОЛ- БООТ УЛС СОЦИАЛИСТ ОР- НУУДЫН ӨМНӨ ИНТЕРНАЦИО НАЛЧ ҮҮРГЭЭ | НЭР ТӨРТЭН ЗИЕЛҮҮЛЖ БАЯДГИЙН ҮЛГЭР ЛУУРИАЛ БОЛЖ БАЙНА. (МАХН-ын, Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гн- шүүн, БНМАУ-ын Сайд на- рын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэ- “дэнбалын хэлсэн үгнээс) ажиллагааг өргөтгөн гүнз- болсны. дээр гтралыг бэх- үйлсхэр гийн тусын тул ж 1970 оны : тухай асуудлаар Мосс цээр хийсэн, Энэ хэлэлцээрийн шинэ таван жилд манай орны улс ар- дын аж ахуйг хөгжүүлэх, ард түмний аж амьдрал, соёлын хэїэвээг дээшлүү- лэхэд Зөвлөлт улсаас ихээхэн хэмжээ- ний тусламжийг шинээр үзүүлэх бол- сон Нь Монгол-ЗөвлөлтийнН хамтын ажиллагааны бас нэг тод илрэл болжээ, Бид ийм зүйлийг мэдэж авсан юм даа. Их баярлалаа, Болд б0! Ёстой сонир холтой цуглаан болжээ. Н.ДАРИЙМАА НАЙРАМДЛААР ЖИГҮҮРЛЭСЭН НАЙЗ НӨХӨД Тэртээ тавин жилийн өмнө Улаанбаа- Ёр нь манай пшонерийч байгууллагын тарт дан шавар байшингийн хоёр тасал гаанд хоёр багш, 40 пионер «сурагчтай анхны бага сургууль нээгдсэн бол одоо орчин үсийн тоног төхөөрөмжөөр хан- гагдсан хэдэн давхар барилгын саруул сайхан танхимд 200 мянга гаруй пионер баатарчууд сурч боловсорч байна. Манай пионерийн байгууллага нь туулж “өнгөрүүлсэн хугацаандаа хүнд бэрх замыг давж өнгөрүүлсэн юм. 83- рим баримтыг дурьдвал 1980 онд иод- нерийн төв зөвлөлийн дарга Цэрмаа- тай ажиллаж байсан сургагч (Саша Воём, пнонер багачуудын цаашдын ажил лагаанд єэтгэл харамгүй туслалцаж байлаа. Энэ үеэр Галуутын хүрээний бага сургуулийн пионерийн байгууллагыг үүсгэн “байгуулахад хувьсгалч эцгийн нөлөөгөөр хүмүүжсэн зөвлөлтийн ПиО- пер Саша өөрийп биеэр үлгэрлэж тусал сан юм, Пионер Лхагвасүрэн нараас харгис яам партай хэрхэн тэмцэж байс- ныг бид сайн мэднэ, Тэр үеийн |Хан Хэнтий уулын аймгийн-төв дэх бэлтгэл с үүсэхээс эхлэн өнөөдөр хүртэл Зөв ерийн жишээгээр сурч Хү- 3 Олон улсын ционерийл ц амралтанд очсон Монголын пид- вер сурагчид ях юм сурч мэдэж: ирдэг юм, Түүгээр ч бараагүй хот, хөдөөгийн ерөнхий боловсролын сургуулийн ниО- нєр сурагчид Зөвлөлтийн сургуулийн сурагч нартай захидлаар харилцах, ра» дно сонин, хэвлэлээр өөрийнхөө ажил» лагаанд ашиглаж болох бүх зүйлийг сурч мэддэг юм. - Монгол-зөвлөлтийн найрамдлын с8с, рыг тохиолдуулан инонер сурагч бүхэн. онц сайн суралцах, суршуулийн дотоод, дэг журмыг хатуу баримталж, нарийн чанд сахих, хичээлээс гадуур явагддаг 5 олон нийтийн ажил мэргэжлийн сонгон суралцах, дугуйланд идэвхтэй оролцох, өврийн гэр орны болош улс Нийгмийн тустай хөдөлмөрт хамгийн дур сонир- холтой бөгөөд идэвх зүтгэлтэй ажиллах, дүү партаа сайн нөлөө үзүүлж туслах, багш нар, эцэг, эх, ах эгч ахмад хүмүүс хэнийг боловч түүний сургамж зөвлөл- дунд сургуулийн пионер хүүхдүүд 8р- : хүлээж авахыг. эрхэмлэх нь зүй- дыг гэгээрүүлэх яамны ул! тэй. 3 с -Ч. ПАЛААН хэлтсийн сургагч үг хэлж биечлэн зааварлал: байсан юм... (БНМАУ-ын гавьяат багш) ИХ НАЙРАМДЛЫН ХЭЛ (Бүлгийн цуглаан) -- Бид жил бүр зохчогддог М: --Зөвлөлтийн найрамдлын бүл- гийн сэдэвт цуглаан тогтмол Ягуног- тээл эєсс бид найган Ён ХУУ, шүлэг, тэмдэг, марк, зураг ном цуглуулсааараа бяцхан музей байгуулж пиО- нер бүр музейд тавигдсан зүйлийнхээ утга учрыг тодорхой мэддэг боллоо гэж ярьж араа хонин бор нүдтэй охиныг Ирээдүй гэдэг, Ирээдүй охины бүлгийнхэн найрамдлын сард зориулан явуулах «Их из1- рамдлын хэл» сэдэвт бүлгийн цуглаандаа хүн бүр юу хийхээ нарийн төлөвлө авчирчээ. Пнонер Ирээдүй монгол-зөвлөлтийн найрамдлын тухай, пнопер Да!г- зэгвэ Зөвлөлт Холбоот Улсын сүлд тэмдгийн тухай тодорхой ярьж өглөө. Ах дүү Зөвлөлтийн найз нөхөдтэй байнгын харилцаатай байхад орос хэ лийг шамдан суралцах нь чухал, Нймд «Их найрамдлын хэл» СЭДЭВТ ЦУГЛа5 наараа манай бүлгийн пионерүүд орос хэлний олимпиадад пионер бүр шаргуу бэлтгэх тухай ярнлаа. Манай бүлгийн пионер бүр өдөрт хоёэ орос үг шинээр тогтоож ирэх жилийн найрамдлын сар болоход нэг пнонер 720 үг цээжилж, нэг шүлэг, дуу орос хэлээр сурцгаая гэсэйп Адьяасүрэнгийн саналыг нөхөд нь баяр- тай дэмжиж нрэх жилийн найрамдлын сард сорнулан явуулах цуглаапаа орос хэл дээр хийхээр ярилцаж тохирлоо, 5 Энэ бүлгийнхэв Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын найман жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагчид юм. : - МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН СУРВАЛЖЛАГА Нийслэлийн 8 жилийн 48 дугаар сургууль ЗХУ--ын тусламжтайгаар баригдсан, өрчин үеийн тохилог сайхан хачаэллэдэг, сат харилц Энэ сургуулийнхан Монгол--Зөвдөлтийн шоорвад тогтоох тухай хэлэл- цээрт гарын үсэг зурсны Жилийн ах дүүгийн найрамдалт ойг сурлага, Бргүдилайн сайхан ам жилтаар угтжээ. ЗУРАГ ДЭЭ Тус Сургуулийн наймдугаа тийн «А» бүлгийн сурагч С. Эрдэнэ, 29 улирал Дараалан Фнцсайн дүнтэй суралцаж байна. : Сургуулийн гаднах байдал Саяхан дээр явагдсай шалгаруу- сургууль урлагийн авьяастнуудыг лах үзлэгт нийт 800 гаруй сурагч"А хамрагдаж, 4--ын «Б» бүлгийн няО - Г. Алтанцоож бүжигт тэргүүй р эзэлжээ. С. ЛУВСАНШАГДАР Ардын боловсролын үндэс суурь болсон, шинэ маягийн анхны бага сургуулийг 1921- оны долдугаар са ын 14-ний өдрийн, засгийн газрын гишүүдийн арван нэгдүгээр хурлын шийдвэрээр, одоогийн Улаанбаатар хотод «Нийслэл хүрээн дэх бага сур ” гууль» нэртэй анх байгуулжээ, Эрх чөлөөт монгол улсын маань шиншиниииннилнн эт ї МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэм- жит нийслэлийн Ш арван жилийн дунд сургууль байгуулагдсагы 50 жи лийн ойн баярын хурал Монголын пионерийн ордонд болов. Баярын хурлыг Сүхбаатарын районы намын хорооны нарийн бичгийн дарга И. Жамбааняндаг нээв. Улаанбаатар хо тын намын хөрооны 1 нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч гишүүн Б. Алтангэ- рэл, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлиг уншиж сонс гоход баярын хуралд оролцогчид ал- га инжигнүүлэн ташив. Нөхөр Б, Ал- тангэрэл хөдөлмөрийн гавьяаны лаан тугийн одонг МХЗЭ-ийн 40 жи лийн ойн нэрэмжит ЇЇ сургуулийн хүндэт туганд зүүж өгөхөд хуралдаг сад суудлаасаа босож алга нижигнүү- лэн ташив, : Пионер сурагчид «Баярлалаа! Баяр ши шинийн Амжилттай сайн сурцгаая! Ашигтай хөдөлмөр хийцгээе! Ариун энхийг сахицгаая! Ахас ихсийг хүндэтгэцгээе. Авьяас билгээ. дээшлүүлцгээе! гэ- сэн урна. манай орны мянга мянган пнд нер сурагчдын эрхэм зорилт болж бай- Даг. Энэ эрхэм зорилтоо амжилтта/ биелүүлж, нийслэлийн сургуулиудаас шалгаран, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны үүрд хадгалагдах туг хүлээн авсан 91 дүгээр ДУНД сургуулийн ажиллагаатай Ттанил- цуулья. СУРЛАГААР Тус сургуулийнхан өнгөрсөн хичээ- лийн жилд 98,5 хувь. сурлагын амжилт Үзүүлсэн богөөд, тэргүүн сурагчид нь сурлагаар хоцрогдсон нөхөддөө туслан Тэднийг тэргүүний сурагчдын эгнээнд Хүргэх зорилтоо амжилттай биелүүл байна. Улирал дараалан муугийн | тэмдэгт “ЦӨөрч, онцсайны хувийн жин өссөөр бай гаа аж. Ялангуяа Ванчин багштай 9-ийн «А», 7Киржгээ багштай б-гийн «А» ан- їй улирал дараалан 100 хувь суралцсан бөгөөд ангийн бүх сурагчдын 60 хувь нь Онц, сайн дүнтэй суралцдаг. 7-гийн «В» ангийн хоёрдугаар салааныхан дундгүй салаа болохоор үүрэг аваад амжилттай биелүүлнс байна. 1 Тус сургуульд 92-оос 86 улирал да раалан онц сурц байгаа сурагч | Бат- хөнь Элбэгзаяа, | Алтанчимэг харын он арван | тэргүүний сурагчид бий, Ингэн: хичээл Хаашийл сайн байгаа- сайн гол үндэс нь салаа хэсгээрээ Давт-: згыг тогтмол хийн, хичээлд холбогдох ОДОНТ СУРГУУЛЬ УЛААН ТУГТАЙ СУРГ эрдэж соёлын нк уурхай, ард түмний! чээлийн жилд Т--10 дугаар ангийн чид, дуучин, бүжигчин, хөгжимчий үр хүүхдийг сурч боловсрох эрэлт танхимын эрдэнэт үүд анх нээгдэх” дээ 40 сурагч, хоёр багш, хоёр ажил чинтайгаар одоогийн Улаанбаатар з чид буудлын суурип дээр байсан, «Тэр үеийн цахилгаан мэдээний Ерөнхий хорооны» орос маягийн жи ишиг байшинд 1921 оны арван нэгдү гээр сарын 2-ны өдөр бий болжээ. Монголын пионерийн байгууллага 1925 оны тавдугаар сарын наймны өдөр анх энэ сургуулийн пионерүү- дээс бүрдэж байгуулагдсан. Тус сур- гууль 1971 оны байдлаар нам! эх орон, ард түмэндээ 7700 гаруй хөв- гүүд охидыг бага, бүрэн бус дунд бо ловсролтой болгон төгсгөж өгсөн юм. Манай сургуулийн хамт олны, дө- чин жилийн бүтээлч хөдөлмөрийг нам засаг өндрөөр үнэлж, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1961 оны аравдугаар сарын 17-ны өдрийн 274 дүгээр зарилгаар, МХ ЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит сургууль болгосон юм, Үүнээс хойш тус сургуулийг 1971--1972 оны хи шинититиинниининиинлииииин 1 "ш ) ї син х 1 зийт, Сүхбэ Ї ловсролын арга Цэдэнс баа нарын зэрэг олод хүн байгуул гын баярын бичгийг унплиик тус сур гуулийн захирал Г. Осоржамаад гар- (39-ийн Төв Хорооны хэлт г Л. Цэдэндорж, МХЗЭ- ийн 50 жилийн од үрд хадгалагдах эсталын тугийг лд гардуу- Д хуралдагсад ижигнүү? Дараа нь ходелмөрийн улан: тугийн одонт, МХЗЗ гавьяаны ийн: 40 захирал Г, Осоржамаа с түүхэн замналаас ярьж, нам 2 хамт олпыхоо өмнөөс баяр та. идэрхийлж үг хэлэв Пїнонер сурагчид баярын илэрхий- лэлт өргөлөө, Улаанбаатар хотын намын хороо, АДХГ аахиргаанд өгөх баярын илэр- хийлэлтийг сургуул хичээлийн эрхлэгч Дашзэвэг уншив. Хот, хөдөөгийн дөчөөд байгуулла- гаас баярын цахилгаан утас нрүүлсэн байлаа. Баярын хурлын дараа Кон- церт тОоТловВ. 5 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ їипинийиииг иншиинашининийипи в Сэ? Ё Ё сурах бичиг бүхий иог тогтмол уншин 9 Н З”хөдөлмөрт дуртай хүүхдүүд юм. Төв аймгийн Баянцагаан сумын «Өрнөх амьдрал» нэгдэлд түшиг- лэн байгуулсан сургуулийнхаа хөдөлмөр зусранд гурван ээлжээр 800 хүүхэд ам- руулан 9600 төгрөгийн “ашигтай ажил хийжээ, Сурагчид шинэ хичээлийн жилд ирэхдээ зуныхаа даалгаврыг амжилттай биелүүлж, хүн бүр таримал цэцэг нэ- гийг сургуульдаа авчирчээ. АРИУН ЦЭВЭР, СОЁЛЧ БОЛОВСОН БАЙДАЛ ю Сурагч бүр сургуулийн Дотоод Жу. рам, сурагчдын дүрмийн шаардлагыг на рийн чанд биелүүлж, нийгмийн хэв жур мыг сахин, хүнийг хүндэтгэхийг соёлч боловсон байдал хэмээн үзэж: олон хэл- бэрийн ажил зохиож: байна. «Ариун цаврийн штабэ, «Охндын зөвлөл»-ийг сургуулийнхаа эмчийн сал- барыг түшиглэн байгуулжээ. Энэ зөв- лөл, штабаас анги танхим болоп, сурагч дын арнуй цэврийг тогтмол шалгаж, илэрсэн дутагдлыг тухай бүрд нь Зас- даг байна. - : Сурлага хөдөлмөрөөрөө үүрэг авсан «Соёлц нөхөрлөлийн» цол мандатаа 6-гийнг «А» 8-ын «А», 9-ын «А», 10- ын «В» анги авсан бол спортын талаар үүрэг авсан 9-ын «Б», 8-ын «В» | анги «Спорт нөхөрлөлийн» цол мандатаа сая хан авчээ, Тус сургуульд Сэрээжав, Мөнхцэцэг, Насанбат гээд л алт, мөнгөн медальт нрээдүйн итгэл найдвар хадсал сан сайн тамирчид олон бий. -Б. МАГСАР Оюун | 51 бүлэг 2100 гаруй сурагчтай 70 гаруй, багш партай, 80 шахам ажил чидтай, ажилчин залуучуудын оройн дунд сургуулийн 4--10 дугаар ан- гийн 15 бүлэгт 400 шахам хүмүүсийг хамран сургаж байна. Физик, химй, байгаль, мужаан, дархан, гэр ахуйн хичээл хийдэг тусгай танхнм, бие- ийн тамирын ба хурлын заалтай, 300 гаруй нэр төрлийн 10000 гаруй номтой номын сан, бүрэн хэрэглэл- тэй тохилог сургууль болоод, 50 нас ныхаа ойг ёслон тэмдэглэж байна. Манай сургууль дээр хичээлээс гадуур дуу хөгжим, биеийн тамир, оё дол хатгамал, зураг баримал, шатар даам.мужаан, дархан, гэрэл зургийн зэрэг 25 төрлийн дугуйлан 860 га- руй сурагчдыг хамран ажиллаж бай- на. Үүнээс 220 шахам сурагчид сур гуулиас гадуур тусгай мэргэжлийн ду гуйланд суралцаж, тэдгээр сурагчид өөрсдийн авьяас чадвараар Шалгарч өргөн олон түмний баяр бахархлыг хүлээж, улсын алдар цолтой тамир- болдог юм. “ Манай сургуулийн хайт олон, өд рийн сургуулийнхаа хагас зуун жи лийн ойг угтаж «Улсын "тэргүүняи сургууль» болох үүргийг 1969 оны аравдугаар сараас хоёр жилипи хуга цаагаар авч, ажил хэрэгчээр бие- лүүлж байгаа ба багш ажилчдын хам тарсан СХТ таван бригад байгуулаг дан ажиллаж, цол мапдатаа авахад бэлэн болоод байна Манай сургуулийн хамт олон хөдөл мөрт дуртай, зориг хатуужилтан, “идэвх зүтгэлтэй, цовоо сэргэлэн, эх оронч, үнэнч шударга, авьяаслаг бү- тээлч хүмүүсийг улам олноор төрүү- лэхийн төлөө, хүчин зүтгэл гаргаж ажиллах зориг эрмэлзлэлээр дүүрэн байна. Хөдөлмөрийн гавьяаны улаач тугийн одонгоор шагнуулсандаа ма- най сургуулийн хамт олон их баяртай байна. Г. ОСОРЖАМАА (МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит арван жилийн гуравдугаар сургуулийн захирал) 5 Манай анхны сургуу 2 гай а лийн ууган сурагч Г. Насанбуян сургуулийн 50 жилийн ойг тохиолдуулан шинэ сурагчи өөрийн хөдөлмөр, дайчин замналаасаа ярилаа. гуай өөрийн дтай уулзаж 5о8: Насанбуян гуай өөрийн мэдлэг мэргэжлийнхээ хүч чадлыг хүүхэд залуучуудын сурч хүмүүжих, уншиж, судлах ном зохиолыг хэвлэх ажилд зориулсан аж, Ингэснээрээ Г.Насанбуян гуай хойчийг залгамжлагч су! рагч пнонерүүдайн дуртан уншдаг ном зохиол, сурах бичгийг хийдэг хам гийн хүндтэй хүний нэг боджээ, ЗУРАГ ДЭЭР: Г. Насанбуян гуай Ш сургуулийн 1--ийн «А» ашгийн. сурагч З.Мөнхдэлгэр 1--ийн «Ду, ангийн сурагч Б.Ою 2 (Л, нөхөрсөг ярилцаж байна. 1:60л14 сснла УРОК ВТОРОЙ НА ВЫСТАВКЕ Сейчас в нашей стране пїрохо- дит месячник Монголо-Советской дружбы, По случаю месячнника дружбы в нашей школе открылась выставка, ЕЁё л директор школы. Он рассказал нам о жизни ц учебе Советских пионеров. Выставка начинаетсд с нартины заслуженного деятеля искугсства художниника Сэнгэцохио «Встреча Сухэ-Батора с Лениным», Нартина воссоздает историческую ветречу вождя нашёго народа Сухэ-Бато- ра с великнм Лениным, Эта встре ча заложила основу вечной и не- рушимой дружбы между нашимн народамн. Скоро мы будем тор- жественно отмечать 50-летие дого вораодружбе ни сотрудничестве между | Монгольской Народной Республиной и Союзом Советских циналистичёскнх Республик. На выставке было ешө много интерес НЫХ картин о Дружбе ц сотрудня- честве Монгольцажд ш. косӨ народов, ! / На одном конце выставки также был небольшой уголок ДЄтской. литературы на русском языке. Там были интереоные детские «киниги, газеты и журналы, Пока мы ешө плохо знаем русский языг, но мы решнили как можно быстрее нау- читься русский язык чтобы свобой по читать книги на русссом языг не. -/ Шинэ үг, хэллэг Проходить--болох, явагдах Месячник--сарын ажил По случаю--тохиолдуулан Заслуженный деятель искусства--урлагийн гавьяат зүтгэлтэн , 1 4 ” воссовдать--саргээн босгох, заложить основу--үндсийг та- вих нерушимый--эвдэршгүй торжественно--ёслол төгөлдөр, договор--гэрээ Дүрэм Ороо хэлэнд хүн ба юмны цэ- рийг уул үг нь эр үг бол он, эм үг “бол она, эрс үг бол оно, олоп тоо бол они гэсэн ЇШ биеийн төлөөний үгээр орлуулж хэлдэг. /їншээ нь: книга (эм үг) учраас она, окяо (эрс үг) оно, ученик (эр үг) он, кииги (олон тоо) гэснийг они. гэ? сэн, үгээр орлуулж болно. Даалгавар: Шинэ. сэдвийг ун шиж орчуул. Мэдэхгүй үг, хэллэгээ тогтоо. Уул сэдэвт байгаа Ш! биеийн тө- лөөний үгийг олж ямар тийн яя» гаяд байгаас бич. “Ц.АЛТАНЦЭЦЭЁ в т сонгон хичээллэж, гялалзсан сан гэж хүсдэг шүү дээ. Үүүйдээ л спортын ямар уралдаай тэмцээ лөн хүлээдэг билээ. рэмэнит уралдаалд эртэээ бэлтгэж Зїїнээ он дөнгөж гармагц «Пио дугуйгаа Зэхэхээ мартөйгүй биз мерийн үнэл» соницры зэрэмжит лээ цанын уралдаайл уламжлал сєоот 1972 онд Монголин ппонер су явагдана. Эрэ уралдаан ором да. рагчдын МИ сраауганиадыг споутэи «ч Ииөнерийн Отоот-. Хүүхдүүд эд! үнэн» 1972 өнд 48 дугаар хэв- тяэтдэнэ. Манай-сонины хуудсанд -«Малчин сайхан мэргэжил», «Ил гээдтийн эзэд», «Улаан бүчзтэний сайн үйлс», «Миний төрсөн ну- “таг Монголын сайхан орон» зэрэг манай сонины булан. уламжлал Сод- Б. Баасл, -Д., Гармаа, 34. Гал нарын шинэ “зохиолоос нийтлэхээс гадна Зөв- ” лөлтийн ба ах дүү орны хүүхдийн нэрт зохиолчдын лээс нийтлэнэз. зохиол. бүтээ- Хүүхдүүд ээ! Та нарын хэн-нь ч гэсэн спортын ямар нэгон төрлөөр ам “илт гаргахсан, өрсөлдөгчөө ялах тэтэй болоход хэн маань ялалт байгуулах бол, ямар амжилт гаргах бол гож сэтгэл лөгд ЦОРГОЦООЭР 24 -иер гар хөтөд цомын төлөө болно. Хаврын тэнүүн бөлөход «Зал гамжлагч» сэтгүүзийн дуг явагдана гэж: байдаггүй : Ф, ХН3 0 (8 209 яар пяопср сурагчдын дунд эзнээ явдгдах бөгөөд Нийслэл Улаанбае нэрамжит йн уралдаан хоёрдахь жилдээ Дугуй унахыг хүсдэггүй хүүхэд гэгэхлээр манай нэ : » ЇГ | Х, 9 9 төрлөөр явуулалзар МАЖН--эй "Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд э»в-: рьшт Зөвлөлийн төгтөол саяжан гөр ваа. ЛИитөлер сурагчдын 11 спартаниа ныг сургуулиудын, район, хот, аймгийн улсын шигшээ гэсэн 3 үе татаар явуулна. Спартаниадад хүүхэд бүхэт-ам- жилттай оролцохын тулд эртнээс болтгох хэрэгтэй. Энэ опд БНРАУ-д болсон оло улсын хүүхдийн хөнгөн атлетикийн дөрвөсп төрөлтийн тэмцээнд Ма най тамирчин сурагчид амжилттай оролцож мөнгөн медаль хүртсэн билээ. Ирэх онд олон улсын хүүхдийн хөнгөн атлстиїнийн «найрамдал» дөрвөн төрөлтийн тэмцээн манай өрөнд болж ах дүү 10 орны тамир чин сурагчид авхаалж самбаа, хүч чадлаа сорино Монголын пионер сурагчдын 11 спартаниадад ам- жилттай оролцсол сурагчид энэ тэмцээнд оролцож хүч чадлаа єө- туих болно Тамирээн хүн хүслийн спортын сод амжилт ларгаж зөртөөр ча- дахгүй, газзхүү уйгагүй оролдло- го, дасгал, сургууль амжилтанд хүргэй тэдгэ аузаарч, эрэнээс бэлтгэх хэрэгт: эй, БАГАЧУУД ТА НАРЫН ДОТНЫН НӨХӨР, МЭР- ГЭН ЗӨВЛӨГЧ, «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИН 28 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ, «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛ 46 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 1972 ОНД ХЭВЛЭГДЭХ ГЭЖ БАЙНА. «Сиорт, хүүхэд» уландаа 1972 өНД болох Монолын пно- сурагчдын ї слартаннад. олом улсын хүүхдийн дөрвөн те рөлтийтп тэмцээнд амжилттай өрөлдөлхсөр бэлтгэж байгаа сус рогчдын тухай “болон сяортыг мастеруудын зөвлөлгөөг тогётмол иийтлэнэ. «Залгамжлагч» сэтгүүл нрэх онд тус бүр дөрвөн хэвлэлийл жуудсаар 6 .дугаар хэвлэгдэнэ. Манай сэтгүүлийн «Түүх, улс төр», «Уран зохиол» «Ийллвхтэ- өө,» Бууним лойлдуара л» өгвгдэй тсн 7 2 ЗАЛГАЛЛЖЛАГ МХЗЭ. ман Тав Хосоо Д.СудБлАтарын Х сарын нөвэлйи Монсочын Пиднь үнэн Баягуудхагын Төв Зөвлөхийн хэллсл. 7 вий индэр», «Сайн сайхан чанар эзоми!», «Гавьяатан», «Бртөн- цийг харах цонх» зэрэг булал үргэлжлэн хэвлэгдэнэ. 3 Манай сэтгүүлийн эвэ онд Ши- зээр нээх «Театр, нино, ном» «Оч- тоос бадарсан дөл» булан багачууд та нарт таалагдана гэж найдаж байна. г «Авхаалж сэртэлэнчүүдийн няуб» гэдэг шинэ булан нээж, энэ буландаа хүүхдүүдийн дунд өрнд- сөн АСН болон АСН-ын тухай зөвлөлгөөн.нийтэлнэ. Мөн уран зохиол буландаа, зөгнөлт ба адал явдлын зохиол, кино зохиол, хүүх дийн жүжиг нийтлэнэ. Хүүхдүүд ээ! Сонин, лээ захиалан уншицгаая! сэтгүү-, - зэргэ. Нийслэлийн гийн «Б» ангийн онц сурлагатан 5Б. Доржханд «Пионерийн үнэн» сонинг- 17 жил дараалан захиалан уншиж бай на, Б, Доржханд, өнц сурахад «Пио ХУ1Т сургуулийн 7- мерийн үнэн» сонин сайн туслагч болдог, Яагаад хэвэл сурагч бидний цаг үенйн мэдэх ёстой зүйлийг байн га мэдээлдэг, бидний хамгийн дуртай уюшдаг хэвлзлийн нэг билээ. Пионер сурагчдын онц сурдаг туршлагыг би- дэнд түгээж байдаг «багш» юм гэж ярьж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Тэргүүннй уншигч Б. Доржханд өөрийн Дуртай хэвлэл «Пионерийн үнэн» сонингоо жил бүр захиалан улшина гэж баяртай өгүүлж "Є, БОДООШИНН авсан гэрэл зураг, ЭЛ. Сүхбэгатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбипатад хэвлэв, | этгээд,--Ленин, ! анилчны хувцас ! “Владимир Ильнч Ленинийг тын эрэг дээр грээслэн авсан снов хүү этэн удаа ажилчин Бмельл- мов Потроградаас биртэр царай- ”уай ирлээ. Галт тэргэн дотор Ле- эшний тухай л ярьцгааж байв. Нэг 1 Сестрорецнад өмсөж дүрсээ хувиргачихаад нуугдаж байгаа. Энэ тухай сонынд бичсэн. Дараа- хат нь Сестрорецкад хуягт пуле- мёттай залхаан цээрлүүлэх анги ирж нэгжсэн гэж ярьжээ. Ингэхлээр Разливт ! Емеєльяновынхыг нэгжиж, , Нико- яай Александрович буюу Ностя ах нэрээр нууцлагдаж байгаа олох Емельяно- “суугаа иь юм болов уу? гэж “Вын сэтгэл ихэд зовжээ. Өглөө үүр хаяармагц нууранд (хоёр завь хөвлөө. Завинд хадуур, тармуур, загасны хэрэгсэл ачсал | хүмүүс суужээ. Владимир Ильич Разлив нуу- ЕЁмельяновын тү- хадлангийн тал- байд ирж сууршив. Энд газаргүй | ядуу Финчзүүд нрж хөлсөөр өвс. хаддаг болохоор Костя ахын т9-. дэнтэй эндүүрч болох билээ. На- | магтай, төдий л үзэсгэлэнтэй бус. Н тул хүн зорчих нь ховор, “казар ажээ. Юмельянов. Өвс, МОЛ-, 0 эь мөчрөөр овоохой босгов. Үү-!д бөглүү, дээд нь бүдүүн, чарийн модны хожуул байсан тул нарийвтар хо-. жуульт намсгаж сандал болгов.. Ийнхүү Леєннний ажлын шинэ «та- саягаа» бэлэн боллоо. Дэргэд пь бас нот овоохой босгож .Ёмелья- НКостягийн хамт -суув. Ноля бол БЁмельяновын долоон хүүхдийн нэг юм. |Тэр, жаалын ажил ях. Хуурай мөзир түүж түү дэт асаана. Цай чанана. Хооя хий ажил байлаа. Үл таних уригдаа- гүй зочин харагдвал Ноля хөхөө: шиг донгодож, аюулгүй бол зана шувуу шиг исгэрнэ тэж тохирчээ. сандр, Кондратий, Сергей нарын: хэн вэг нь шинэ.сонын Мэдээ, Ха- луун хоол авчирна. Заримдаа тэд эко Надежда Кондратьевнагийн шалгаж зөвшөөрсөн хүмүүсийг Левнинтэй уулзуулахаар газар- чилж ирдэг байв. Лепиний хамгийн дотны гурав дөрөвхөн нөхөд Владимир Ильн- чийн хаана нуугдаж байгааг мэ- дэж байлаа. Харин БЁмельяповын долоон хүүхэд энэ нууцыг анхны | өдрөөс нь эхлээд мэдэж байсан боловч хэнд ч нууц алдалгүй хад талж чадсан билээ. : -- «Коскёр» єэтгүүлээс хэсэг яэн орчуулсан ы, : 5 Ж. ХОРЛОО Өдөр бүр Емельяновын хүү Алек | мо. Хамгийн гол нь тагнах турших. Ї ! | | ї Ї | ! 4 “БАЯРЫН. ЖАГСА ҮН дүгээр “барын. ЮУ”: зэнийн- Я2 бүүвэй: эцгийнхээ хайраар эрх “шаргалтай өсч бойжикын үүд хаах- Н. нээсэн” Өктябрийн байрын өдөр сэж хүүхэд бүр, Тэсч ядан хүлээдэг. Цэгээн тагтаагаа цэнхэр далбаагаа, аяаг бөмбөлөгөө бариад ахтайгаа аль эзовэлн дүүгээ дагуулаад жагсахсан “Өвс яардаг. Энэ жия Октябрийн баяр урьдын адил үзэж харах зүй- яззр элбэг, үнэхээрийн сайхан баяр боллоо. Одоогоос хагас зуун жилийн тэртээ их жанжин -.Д. Сүжбаатар укза хонгор морио унаж, хувьсга- лын тугаа өргөн мандуулж, эрх чө- ” мөөгөө тунхаглаж байсан их талбайд нийслэл хотынхон Октябрийн бая- раа тэмдэглэж өнгөрүүллээ, Нам, засгийн удирдагч нөхөр Ц,. Дүсэрсүрэн, Н. Жагварал, С. Лув- сан, Д. Моломжамц, Ж. Самбуу, Ю. Цэдэнбал, Н. Лувсанравдан, БН МАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн ор лосч дарга Д. Гомбожав, Б. Дүгэр- сүрэн Т..Рагчаа, БНМАУ-ын Ардыг Их Хурлын ,Тэргүүлэгчдийн нарийн. бичсийн дарга Ц. Готов нар болон Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч ги шүүд, МАХН-ын Төв Хорооны хэлт сийн эрхлэгчид, БНМАУ-ын яамдын сайд, тусгай газрын дарга нар болон д БНМАУ-ын засгийн газрын урилгаар монгол зөвлөлтийн найрамдлын анх ны гэрээний 50 жилийн ойд оролц сон ЗСБНХУ-ын засгийн газрын тө лөөлөгчдийн тэргүүн 3ХУКН-ын Төв Хорооны гишүүн, ЗСБНХОУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр ор логч дарга Н. Ф. Васильев, ЗСБН ХУ-аас тус улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин,сайд С. Н. Шё- тинин, ардын армийн генералуудыг индэрт гарч ирэхэд хөдөлмөрчид ал- га ниэМнгнүүлэн ташиж угтлаа. Октябрийн социалист их хувьсга- лын 54 жилийн баяр ёслолын цуг лааныг нээж БНМАУ-ын.Сайд на рын Зөвлөлийн орлогч дарга нөхөр Д. Гомбожав үг хэлэв. : Баярын парад, | хөдөлмөрчдийн жагсаал дунд мапай өсвөрийн үе- пионер сурагчид цог жавхлапгаа бадруулж явлаа. «МАХН-ын үйл. хэргийн . төлөө хэзээд бэлхэн» гэсэн тэдний чин эр мэлзэл, хүсэл тэмүүлэл” хүн болгоны сэтгэл зүрхийг догдлу к байлаа. Жагсаалынхаа манлайд: дэлхийн хөдөлмөрчдийн их жолоодогч Н. Маркс, Ф. Энгельс, В. И. Лепин, монголын ард түмний гарамгай хүү 2 аймшиггүй чин зоригт Д. Сүхбаатар царый том хөргийг өндөр хү иДЭТГЭЛ- Ч тэй залж, монгол зөвлөлтийн төрийн дадбаа, пионерийн байгууллагын ал Монгол-Зөвлөлтийц найрамдлын ” анжеы гэрээ байгуулагдсаны түүхт “/50 нсилийн ойд зориулсан, Улаанбаа “ тар Котын:- нам, гулс, олон “нийтийн ” Файгууллага, “хөдөлмөрчдийн... төлөөд лөгчдийн баярын хурал БНМАУ-ын г ардын, Их: Хурлын танхИмМд бол лоо. Баярын хурлыг МАХН-ын Төв Хо рбонбг“ Улс төрийн. Товноонр, орло: гишүүн, БНМАУ-ын Ардын Их Хїр лын Тэргүүлэг чдийн орлогч дарга “халаа техник мэргэжлийн сургуулиу ёс Ч баяр ёс иж» төл д АЛ: П нарны Найралт аранзая улан ту. ги сүр жавхаантай мандуулнс яв- лаа. Энэ ихсэн яваа єёбгэн түмэн пионер сурагчдын дундаас Д. .Сүх баатар, .Х, Чойбалсангийч бунхант индэрт хэсэг гионер гарч нам зас- гийн удирдагчдад анхмлуун . үнэрт амьд цэцэг барив. Энхрий хайрт намын маань энэ- рэя ач, эрхэм хань зөвлөлт гүрний өвөөмөр тусламжийн үрээр ардын засгийн жилүүдэд манай эх орон ардын боловсролын талаар гайхам- шигт их амжилт олж, ард нийтээр бичиг үсэг мэддэг болсон төдийгүй. манай орны таван хүн тутмаас нэг нь ямар нэгэн сургуульд суралцаж, байна. Одоо манай орны ерөнхий боловсролын: 322 сургуульд 245 мян ган їхөвгүүд, охид суралцаж байга. Манай залгамж, үеийнхний .сүр жавхлант жагсаал дунд «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн!» «Бид социализм, коммуниам байгуу лагчид болцгооно» гэсэн илэрхийлэл зурайт хуудае «Ахмад үеийнхээ хө дөлмөрч баатарлаг уламжлалыг эзэмшье!» тэсэн уриа лоозон тод сайхан харагдаж байлаа. Хөгжимд "«ТРараг үүрд дууны бансгалант аялгуу вийн хүүхэд багачуудтай хүүхэд багачууд эв нэгдэчтэй гийн илэрхийлэл боллоо! Пионер сурагчдын жавхаалаг жаг саал манай орны эрх чөлөө, тус таар тогтнол, аз жаргалын төлөө ха луун амь бүлээнцуоаа үл хайрлан тэмцэж хөдөлмөрлөж ирсэн «ахмад үеийнхээ алдрын замаар цөхрөлтгүй урагш замнаж улмаар МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд болхэн байхын итгэлийг агуулсан гүн гүйцэгчй ут- га санааг бүрэн,дүүрэн илэрхийнөв. Пионер сурагчдын жвагсаалын дараа манай орны ажилчны. ангийн, залуу мандаг!» таван ти манай байд дый. жагсаал явав. Техник мэргэж лийн сургуулиуд шинэ. тёван: жилд 27000 залуу ажилчдыг эх ЭРЭНДОО, бэлтгэж. өгөх юм. Хүн төрөлхтөний .түүх эрин үе шээсэн аугаа их Октяб- рийн хувьсгалын. 54 жилийн ойн “лол,, коммунизм байгуулж зөвлөлтийн баатарлаг ард түмэнд элэгсэг ДОТНО байдаг. монго лын хөдөлмөрчдийн сэтгэл санааны баяр бахдал төрүүлж их Лений, Д. Сүхбаатар нарын үндэс суурийг нь ЭНД, шинэ байгаа тавьсан манай хоёр орны ах дүү гийн тан бат орших эрхэм сайхан өлзий ерөөлтэй найрамдлын . алтан хуудсанд бас нэгэн түүхэн баримт бичиг болж үлдлээ МАНА СУРВАЛЖЛАГЧ ь..л 2Т дакь жилдээ Мм 42-(1302) 5 Пндөнер сурагчдын жагсаалын Гэрэлгвургийг С, ЛУ УВСАНШАГДАР АНХНЫ ГЭРЭЭНИЙ | “даг - срамдал, нягт хамтын ажиллагаа (й ”аЧ” Холбогдлыг: түнвенй» ойлгож » бай сан юм. «Манай хөгжлийн түших, хүчин бол дотоодод хөдөлмөрчин. Н. авдан нээж үг хэлэв. : монгол, БУ ла саас ис СЭРГЭВ юм» төрийн 1 глэв. Монго? в гэж Д. Сүхбаатар ХЭЛСЭН үги ” ний яруу алдарт лсан илтгэлийг Яы. Улс төрийн дөлтийн аж 50 жилийн 0 МАХН- -ын р -- Мопгол зөвлөлтийн найрамдал үүсэн хөгжиж, батжин бэхжсэн нь манай. хоёр ард түмний дайчин ман лай МАХН, ЗХУЦН-ын үйл, ажил лагаатай салшгүй холбоотой юм. М8- най нам болон түүнийг үндэслэгч Д Сүкавцнот: социализмын уусан орон 2222211:710 хартал байгуулсан. най ЕС СОО СНСНЄН МАУ-ын С онгол улсыг ) таар хөгжүүлэх тэмцэлдээ гааны зарчим, ХОЖИМ хабайгуулагдсан суСгООГОНЭО» үнэн зөв болохыг түүх” нотолж лөө: Өөрийн оронд нийгэМм- 54 засгийн гүнзгий өөрчлөлтүүд, Х хөрөчгөтний ёс 8- мон лын. хөдөлмөрч ард түмэн, ЗХУ- -ЫН тусламж дэмжлэгт хэлб: эрэлтгүй стү шиглэж байлаа. Монгол зөвлөлтийн | найрамдал, 0:01111:118917:101 интернацноналч хамтын ажиллагаа нь нийтийн дайсан импе риалист тү рэмгийлэгчдийн Я119 р цэлд батжин бэхжиж хөгжсөн ЮМ. Монгол-Зөвлөлтийн“хамтын ажилла хэлбэр, агуулга (нь Найрамдал “ТАВИН” ЖИЛ: : (ОЙН БАЯРЫН ХУРАЛУико” з-длирсїй хамтын ажиллагаа, харилцан туслах тухай гэрээ хэл: элцээрүүдийн .дагу «ёдын ши улам, өргөжин хөгжиж “ирлээ: ! лбоот,У дстай” “Аугаа:их зөвлөлт х -тогтооёон найрамд (ал “хамтын... ажиг Яагаагаа” бүх талаар хөгжүүлэн бэ жүүлэх явдалд манай. нам онцгой“ лон “анхаардаг бөгөөд БНМАУ-ын засгийн. газрын гадаад бодлогын гол үндэс болж байдаг юм. Манай хоёр орны коммунистууд, |хӨөдөлмөрдид, марксиам-ленинизм, тернацнионализмын зарчим болон В. И. Ленин, Д. Сүхбаатар нарын гэ рээслэлд хязгааргүй чин үнэнч бай даг нь монгол зөвлөлтийн ард түм пий ах дүүгийн эвдэршгүй бат. най бол, рамдлын баталгаа болж, ирсэн соор ч байна гэж онцлон дурдав. Баарын хуралд ЗСБНХУ- ын гэ Фкарилцаагаа У? 3 Ё.долхой пролетарийн- ин, ЖЭӨКЭХ ХК хэсэг. хэнӨнӨ ӨНӨ ННЕгэн сэ эНнНыНӨННӨНӨННӨНӨНеЕ хөөлөгчднь.г тэрсүүн Н.Ф,. Басильев үе хэлэв? “Нөхөр Н. үгэндээ: ма Ф/ Вавкльев: “хэлсэн йгэртнийлшалгарсан.. «АНД БНМАУ-тай өх дүүгийн. бүх талын хөгжүүлэхийг Зөв лөлт Холбоот: гэж. үг хөдөл 9) й ч, г 153 ороцфон орвдн Ж": лоо Өбөрчлө ээ 2 хурдан хөгжиж байгаа эдїмиг аасаг, орчин үеийн соёлтой, хэлбэрэлтгүй, өсч байгаа. сайн гайхан замьдралтай хөдөө гаж. ахуй: йлдвэрийн, орон бо лон. хувирч байсан. түүх: хэзэа-ч, бай гаагүй: гэж онцлон. тэмдэглэн. орон, Бүгд Найрамдах Монгол ,Ард Ул сын эдийн засаг, соёлыг цаашид хөг жүүлэхийн... төлөө хүч чармайлтдаа зөвлөлтийн ард. түмний ах дүүгийн сэтгэд харамгүй тусламж дэмжлэ гийг..цаашид ч хүлээх болцо гэдэгт манай. монгол анд найз нар иїсэн э, болио ҮЭ илт тү. МОНГОЛЫН зивинилииииилилиилилжллиллиилыэ ҮЙЛДВЭРЧНИЙ пиниилиилллтиислаэжилхлллвллииллиижыЭ ЭВЛЭЛИЙН. тон ишиииииилинн Х ИХ ХУРАЛ авлинлииллилллиииллллилилилын 11 дүгээр сарын 10:5д БНМАУ Ардын Их завь авгийн --оийн 10 дугаар их хурал изэгдэв. Их Хурлын тэргүүлэучдийн байранд нам засгийн удирдагчид нө хер Ц. Дүгэрсүрэн, Н. Жагварал, -Д, Моломжамц, Ю. Цэдэнбал, Н.Лув є«єаиравдан, Б. Лхамсүрэн, БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөлийн өртөгч дарга Б. Дүгэрсүрэн, БНМАУ-ын ХҮСЛИЙН Аавын хүү зэшийн охин аль нь ч тэр ардын сургуулийн алтан босгыг алхаж байсан балчир ахуй цаг нэгэн мөдэхэд өнгөрч, агшил амьдралын өр ген зам тэднийг дуудна. ЧТэгэх зусмаа тэдэнд хөглегєр вай жи хангайдаа хөлгийн хур туулна амжилттай дуусгаж гэрчэл- гзэгээ өвөрлөсөн нэгэн ангийнхнььдо тєр ийм нэгэн яриа үүсэв.. Тунгалаг охин 15 нас хүрч долду- гаар ангиа амжилттай төгсгөжээ.Түү ний эцэг эх увийн хоньчин. Тунга- лаг, зуны амралтаар хөдөө гарч нэгд лийн хонь хариулж аав ээждээ ту салдаг. Зуны -цаг сүргийн захад суу таад ном уншиж суух жаргал үэж тар ярих дуртай, Дуу цөөнтэй энэ өхиноос ангийн багш Нь: Тунгалаг, сургуулиа төгсгөөд ямар мэргэжил ззэмшнх хүсэлтэй байна тэхэд -- Хоньчин болох хүсэлтэй Галт сумын аварга хоньчин Бямбаахүү- тийнд туршлагаар ажиллана хэмээн єаналаа өгєөн нь сэтгэлчлэн бүтэж, МХЗЭ-нйн илгээлт өв хөдөө уийш “хөлгийн жолоо залсан тюм.Дуу “УРОК ТР Мөй єөветєний друг У меня еєть хөрөший ! друг в ,Сө- нетєнөм Союзе. Өн частө шинэн мне иптересные пнсьма. Вот ,я нанисал єшу. так: 1 «Здравствуй Ноля! Сегодня я полу чил твое письмо. Большое спаснбо за нисьмо. Моя подруга-одноклассни- на-ирочитала твое письмо н төже ре- “шила переписываться є тобой. Не- давна у нас ироходила школьная -олимпиада но руссному языну. Дул- за занялд нервое местө в швөле, за “шне-ө своем звэбыд -с оде, Ө шшоле, О.Яру- Эвэх, ЭтӨ пам-явшолст воолпыннаде. Чирдынь Мх Хурлын Тэр нарийн бичгийн дарга Ц.Готов, телыт Үйлдвэрчний Эвлэлийн Зөвлөлийн дарга Д. Ядамсүрэн нар болон тус их хуралд уригдан өрол дөж байгаа гадаад орны төлвөлөгч- дийн тэргүүн нарыг гарч ирэхэд их хурлын төлөөлөгчид суудлаасаа босч удтал алга ташиж угтав. д Тус их хуралд”803 төлөөлөгч сон төгдєөноос 792 төлөөлөгч хүрэлцэн иржээ. МҮЭ-ийн Тєв Зөвлөлийн урилгаар тус нх хуралд оролцож байгаа ДҮЭХ--ны төлөвлөгчид, з У. болон социалиет бусад орнууд, ах дүү дэвшилт үйлдвэрчний эвлэлийн төлөөлөгчид оролцлоо. МҮЭ Х их ху рал 1. Монголын үйлдвэрчний эвлэ яийн Төв Зөвлөлийн тайлан илтгэл 2. Шалган байцаах комиссын тай лан илтгэл. : З. Монголын үйлдвэрчний эвлэ лийн дүрэмд зарим өөрчлөлт нэмэлт оруулах тухай, А. Монголын Үйлдвэрчний Эвлэ лийн удирдах байгууллагыг сенгох тухай асуудлыг хэлэлцжээ. МАХН--ын Төв Хороопоос Мөн голын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Х их хуралд ирүүлсэн баярын бичгийг Мөн Төв СИ есехево2, (22147214. бХӨРӨ 56364 ЖИГҮҮР дуулахдаа авьяаслаг тэр охин сүрэг малаа магтан дуулсаар авна. Хөвсгөл аймгийн Галт сумын (1 бригадын хоньчид ргантын голд зусаж байхдаа МХЗЭ-ийн илгээлтээр ирсэн Жамсранбазар гэдэг арван дө рөвхөн настай хүүг угтан баяр лов. Хоньчин албаа гуай босч аяга дүүрэн сүү алд цэнхэр хадган дээр мэлтэлзүүлэн бариад, МХЗЭ-ийн ил гээлт өвөртлөөд малын дэргэдэх баатар болно гэж ТКамсранбазар минь ирээд байна. Худгийн минь хүс сэн бүхэн биелэхийн ерөөлийг ДэВ- шүүлье гэхэд 2Камсранбазар ихэд баярлан. Ах нарын минь ерөөлийн хариуд би сумын сайн малчин, болно. “Бне дааж аравдугаар ангийн боловс рол эзэхишинэ гээд баян хуур хөгж- С приВезом твей двур Бат. Нөвые слов: лучшийчнилдэг, сайн: Перейнсьналислг: х ашгийг дээшлүүлэх зорилтын талаар байна. Тэдвий ажил шингээн аш-| 2-ын «А» энтэйн 160 Дэвказын зухай сүргийн дэргэдээс вь хамрагдаж тэргүүн байр 26” мөдхөп дуурайлах болно. : Р Бын Э ёОУ1|, МАХН--ын Тєв Херсаны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю.Цэ дэнбал уншихад төлөөлөгчид СУУД лаасаа бөсч алга нижигнүүлэн та. шиж баяр бахдалтай хүлээн авав. Тус их хуралд МҮЭ--ийн Төв Зөв лөлийн тайлан илтгэлийг Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв ” Зөвлө лийн дарга Д. Ядамсүрэн хинв. Нө хөр Д. Ядамсүрэн, . 1. Нийгмийн үйлдвэрлэлийн төвийн бага сур- гуулийн сурагч, нионер Цагагшсүү, үр ф Ховд аймгийн 2. Хөдөлмөрчдийн материаллаг аж байдлыг улам дээшлүүлэхэд үйлд вэрчний звлэлийн үйл ажиллагааны насан нарын байнга тусалдгаас гадна 3-ын талаар, ангийн баатарчуудад, Ёхэр- дуу.. шү 4 : тоглоом зааж тухай багш 3. МҮЭ--ийн соёл хүмүүжлийн лэг, заа лурвалжлага. нрүүт ажлын агуулгыг сайжруулах талаар Э. ЭРГЭЛТ урв РҮҮ Фф.Дараагийн захиа Өвөркангөей гэсэн үндсэн хэсэгтэй илтгэл хийлээ. аймгийн Бат-өлзий сумын 9 жилийн дунд сурку, лийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Ц. Баттөмөрөөс иржээ. Бая- төмөр өөрийн сургуулийн 4-ийн «Б» ангийн онц сурлагатай Батмөн- хийн нямбай ажиллагаа даруу төлөв занг сурвалжлан бизжээ. ф Хэнтий аймгийн Хэнтий сумын бага сургуулийн онц сурлагатан инФ нєр Туяа баатарчуудын дунд хүмүүж лийн олон талт ажил зохиодог тухан "багш Дашшарав мэдээлжээ. Улаан бүч аяны жигүүр бүрээр амжилттай ажиллаж байгаа сурагчдын тухай сурвалжлага найруулал олноор ирүү лэхийг идэвхтэн НӨХДӨӨС ХҮСЬе. лох ГА АЖИЛТАН «А» Илтгэгч өнгөрсөн таван жилд 20 мянган өхид хөвгүүд сургуулийн ши рээнзэе шууд үйлдвэрлэлд шилжив. їїннэ таван жилд ерөнхий боловсро лын сургууль төгсөгчдөөс 80 мянга гаруй өхид хөвгүүд үйлдвэрлэлд шил жиж манай ажилчин анги улам за луултх болио гэж онцлон тэмдэглэ лээ. Манай сурвалжлагч утгА ЗОХИОЛЫН УРГАВ Оо авч. «Хөдөө нутаг сайхан» гэдэг Дууг доэлхэн хоолойгоор дуулав. Эдүгээ ЗКамсранбазар Харганзын голыг 0) хэн хєнин захад ХУУ гаая. дуулж, ажил амьдралын өргөн «УЛААН БҮЧ» АЯНЫ ГАРААНД Өвөэхангай аймгийн Арвайхээр хотын бага сургуулийн иионерийн 28, дугаар бүлгэмийн пвовер баа-| тарчууд «Улаан бүч» аяны УЛНВ- дамжийн дагуу ЭНЭ хичээлийн жи лийн нэгдүгээр улиралд амилж тай дүй үзүүллээ. : мэ Тус сургуулийн 17 анги буг гийн 513 пионер баатарзууд шал- гагдаж, сургуулийн хэмжээнд онц Т6, сайн 171, сургуулиараа 93 хувь суралцлаа. Энэ улиралд най ман төрлийн дугуйланд 205 су рагч хамрагдаж, давхаздсан 160- гоор 2355 ном уншиж, гадаадын ба өөрийн орны сургуулиудын сурагчтай захидлаар харилцдаг болов. Газрын зурагт 7169 сурагч, аялал хийж ах дүү орны туслам- жаар баригдсан үйлдвэр МЭДДЭГ сурагч 220 бодов. «Бидний хувь" нэмэр» цуваагтаргаж ажиллуулав. Тус сургуулийн пиенер баатарчууд хэвлэд захиалах ажилд бүрэн хам рагдаж 1972 онд «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэт гүүл олон зууг захиалав. төгсгөөд МХЗЭ-ийн илгээлт леөд Бовтойгоо ХӨДӨӨ тийш хөлгийн жолоо залахаар шийдсэн юм гэж Нө ровпэлжид өгүүлэнэ. Норовпэлжид охиныг сургуулна тегсгеөд гуравду гаар бригад дээр очиход бригадын- хан цөм цуглачихсан байлаа. Нэгд- лийн дарга сайн малчин болохыг ерөөгөөд аяга дүүрэн сүү барнв. мх “З9-ийн үүрийн гишүүд залуучууд Ч түүнд амжилт хүсч алга ташин баяр лаж байв. Норовпэлжид ийм сайхан хамт олонтойгоо хамт ажиллах бол сондоо баяртай байв. Сурагчийн ширээнээс хөдөө сай хан нутагт, сүргийн дэргэд ажиллах нэгэн үзүүрт єэтгэлд ХӨтТЛӨГДӨН ОЧ- сон МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэд, Хөвс гөл аймгийн Галт сумын найман жи- лийн дунд сургуулийн сурагчдыг бритад суурь бүхэн баяр хөөр болон угтаж, тэдэнд ажиллаж амьдарч су рах бүхий л бололцоогоөр хангасан ЮМ, БААТАРТ захидлаар зарилй НКрасный уголок: Ж.р.--НКрасная лен та: С.р.-Красное знамя. Множ. ч- Нрасные крыши .Эр хүйсийн нэр үгийг тодотгож байгаа тэмдэг нэр нь ый, ий, эм хүйсийн үгийг ТОДОТГОЖ байгаа нь ая, яя эрс хүйсийн үгийг Хэсөыга: байгаа нь ое, ёё төгсгөлтэй айна. : 1. Шинэ үгийг цээжил. 2. Уг сэдвээс вр, эм, эрс хүйсийн нэр үгүүдийг тодотгож байгаа тэм 3. Сэдвийг уншин, дал бичин үз, ЗЭ 5 ан --Нс Алтанцэнэг: дэ 23Хс7Д 42 «Хөдөө: вухав: са : : : ЖУ 12 ! цута зирэнь » М,Мянганбуугийн гавсан. суллан “, . "БАЙГУУЛЛАГЫН 2 5 : : 5364 - Ф00000560000000000000000090000066066000080000006!5500980666 -. Пионер сурагчид аа! Монгол оронд шинжлэх ухааны байгуул лага байгуулагдсаны 508 жи- лийн ой, БНМАУ-ын шинжлэх ухааны Академи байгуулагдса- ны 10 жилийн ойг нөгөөдөр тэм дэглэх гэж байна. 1921 оны 11 дүгээр сарын 19-ний өдөр гаргасан Ардын Засгийн Газрын 24 дүгээр хур лын тогтоолын гуравдугаар зүйлд «Судар бичгийн хүрээ- лэн байгуулж..монголын эрдэм боловсролд тустай болгох 15 зүйлийн дүрэм хэмжээ жагсаап Ончиж...өргөснийг хэлэлцээд... номын хүрээлэнг нээн байгуу- лахаар...тогтов» гэжээ. 1921 оны 11 дүгээр сарын 19-нд су- дар бичгийн хүрээлэн бий бол- сон өдрийг монголын шинжлэх ухааны байгууллага байгуулагд сан өдөр гэж тогтжээ. Судар бичгийн хүрээлэн найман хүн- тэйгээр дуун ухааны кабинет- р тэй байгуулагджээ. « ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ОЙ хэл 50: ЖИЛИЙН 1941 онд тус хүрээлэн бичиг, түүх, газар зүй, газар тариалан, геологийн кабинет бүхий шинжлэх ухааны бай-- руул, лага болон өргөжин, шинжлэх ухааны хүрээлэн гэж нэрлэгджээ, 1961 оны 5 дугаар сарын 16-нд БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарли- таар Шинжлэх ухааны хүрээ- лэнг БНМАУ-ын шинжлэх ухаа ны Анадеми болгожээ, Акаде- ми 1971 онд хэл, түүх, эдийн засаг, газар зүй, геологн биоло тн, фйзик-математик, | Хими, дорно дахины судлал, мэдээл- лийн товчоо, улсын Номын сан, хэвлэх үйлдвэр зэрэг салбар- тай ажиллаж байна. Хөдөө аж ахуй, бэлчээр тө- жээл, ургамал газар тариалан- гийн хүрээлэн ХААЯ-нд, Ана- гаах ухааны хүрээлэн ЭХЯ-ны харьяанд ажиллаж байна. Ана. демид эрдэм шинжилгээний ажилтан 430 гаруй ажиллаж байна. 1945 .онд эрдмийн зэрэгтэй хүн нэг байсан бол 1961 онд 138, одоо доктор арав, дэд эрдэмтэн 842 болоод байна. Академид таван доктор, жар гаруй эрдэмтэй ажиллаж байгаа юм. Одоо манай улсад БНМАУ- ын төрийн шагналт эрдэмтэн арав гаруй, Шинжлэх Ухааны | Акнадемийн шагналт эрдэмтэн | хөрь гаруй байна Манай -орны гуч гаруй эрдэм шинжилгээний байгууллагад мянта гаруй хүн ажиллаж бай- гааг дурдахад бахдалтай. Шинжлэх ухааны байгузл лага байгуулагдсаны 50 жилийн ойг тохиолдуулан сэтгэгдлээ ярина уу? гэж МУИС-ийн фи- лософийн ухааны багш, дэд Эр дэмтэн Д. Дагвадоржоос манай сурвалжлагч хүссэн юм. --1971 он түүхэн үйл явд- лаар дүүрэн жил боллоо. .МА ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- ийн 50 жилийн ойн баярыг тэмдэглэн өнгөрүүллээ. Шинж- лэх ухааны байгууллагын 50 жилийн ой, шинжлэх ухааны академийн 10 жилийн ой бол бид бүхний баяр юм. Саяхан ардын аихны сургуу лийн 50 жилийн ой болж хөдөл мөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагнуулсныг багачууд та нар мэдэж байгаа, Ирэх оноос эхлэн мөрдөгдөх ардын боловсролын сургалтын шинэ систем нь сурагчдын эрдэм бо- ловсролыг шинэ шатанд гаргаж өгөх юм. Ирээдүйд эрдэм шинжилгээ- ний ажилтан, эрдэмтэн мэргэд - дээд зогсохгүй орчин тонрноо- 66000900000009009990994 1” БАЯР болж ахмад үеийнхээ нэр төр- тэй халаа, улам ихийг бүтээх ариун үүрэг та нарын өмнө . зогсож байна, Пионер сурагчид аа! Та нар одооноос эхлэн аль нэгэн шинжлэх ухааны салоа- рыг сонирхон суралцах дугуй- ланд хичээллээрэй. --Та ямар сэдвээр эрдмийн зэрэг хамгаалсан бэ? -- Шарын шашны мөн чё нар. Эрдмийн зэрэг хамтгаала- хад манай их сургуулийн эрдэм тэн нар, зөвлөлтийн эрдамтэд . надад сэтгэл харамгүй тусалсан юм, 7 --Хүүхдийн хүмүүжлийн за лаар та юу боддог вэ? - МАХН-ын ХУ! их хур лаас МХЗЭ-ийн гол зорилт бол залуучуудыг хүмүүжүүлэх явдал юм.гэж Заасан билээ, Пионер багачуудыг ахмад үеийн хувьсгалт дайчин, өрчин үеийнхний хөдөлмөрч баатар лаг үйлсийн жишээгээр хүмүү жүүлэх нь манай нам, гвлэЭ-- лийн эрхэм зорилт юм. Ционер хүн, ёс суртахууны хүмүүжлээр баатарчууд дүү нартаа үлгэр- соо сайн сайхныг тусган авч еорчиндоо түгээдэг байх ёстой. Ард түмний зан суртахууны дэвшилтэт өв уламжлалаас байнга сурч, зөв сайн Дадал завшлыг өдөр тутмын амьдрал даа хэвшүүлэх нь чухал. Мнб- нер хүн алив дутагдал, ялангу яа хуучин нийгмийн үлдэгдэл болсон залхуу хойрго, хүнд" суртал заргах, хууран мэхлэх, шашины шүтэх зэрэг илрэлтэй эвлэршгүй тэмцэл хийх ёстой гэж эрдэмтэн Дагвадорж ярив. юЮФоФоФдФФд0Фо0000ФФФФФОФФФОФОООФОФФОФФОоО00ФО000Ф0000064000ФФ юоооооофобоо0000000Ф000000Ф0090000Ф00000000Ф0000000000000 ХАМТ ОЛНЫ ТУС «Пионерийн үнэн» сонины шинэ- хэн дугаар уншиж суусан хэсэг пио нерүүдтэй уулзаж, чөлөөт цагаа хэр лэн өнгөрүүлдэг тухай ярилцлаа. Бүлгийн дарга С, Оюунцэцэг иноне- рүүдийнхээ чөлөөт ца/ёнг мэдлэг бо яовсролоо дээшлүүлэхэд нь зөв ашиг луулж, «Пионерийн үнэн» сониноос явуулж байгаа «Суосагчийн чөлөөт цаг» бага хурлын дагуу зохиож бай таа олон талт ажлынхаа тухай дэлгэ рэнгүй танилцуулав. С.Оюунцэцэгээс «Нэг минутын үнэ цэнэ» гэсэн сэдэвт ажлынхаа та- ялаар ярихыг хүсэхэд: ---Манай бүлэг энэ ажлаа дөр- өөн үндсэн чиглэлээр явууллаа. 1. Нэг минутад юу хийдэг тухай баримтат ярна 2. Сурагчийн ярна . З.ХэрХэн чөлөөт цагаа ашигладаг тухай онц сурлагатан сурагч Р.Эр- “дэнэчимэгийн туршлага 4. Хичээл сурлагаараа хоцрогдож » жадуур дэмий сэлгүүцэн хэрэг төвөгт чхөлбогдож байсан сурагч Д.Чулуун -.. ЗФаатар хэрхэн дутагдлаа засч тэргүүн 7 Фурагч болсон тухай хэлэлцэв. Тус Бүлгийн ажилд Чулуунбаатарын аав Зиймаажав гуай болон,зарим бүл- - ЖИЙН Дарга, удирдагчнд оролцсон юм гэ» Сурагч Д.Чулуунбаатар ярихдаа: Би үнэхээр сул сурлагатан байсан намт олныхоо шаардлагаар «Би хү нээс юугаараа дутах юм бэ? амжилт- чай сайн сурч тэргүүний суэагч бол- ио» гэж өөртөө хатуу даалгавар өг- «өн. Бидний ярианд онц сурлагатан «сурагч Цэцэгчулуун оролцож, --Тийм ээ. Манай Чулуунбаатар З8етой сайн сурагч болсон.Пионер хүн ингэж а буруугаа ухамсарлан ойл- РОЖ дутагдлаа засдаг байх ёстой. --Намайг 7 дугаар ангид байхад манай ангид Чулуунбаатар гэдэг зүг гүй хүүхэд шилжиж ирсэн, Энэ хүү- хэд тооны хичээлд. нх муу учир Цэ- рэнжав багш надад пионер хүний ёєөоэ Чулуунбаатарыг дааж сайчуу- - ВЫН эгнээнд -хүрэг! гэж үүрэг өгсөн. Чулуупбаатар миний үгийг тоодоггүй. Гэвч бид цөхрөлтгүй ажилла. “өн, Түүний хичээл сурлагад нь ца- Зийг апшгладаггүй, хайнга залхуурч -.. байдаг нь муугаар нөлөөлдөг байсан. хоо «Бурагч Чулуунбаатар хамт олныхоо ! чөлөөт цаг сэдэвт ФМАНАЙ СОНИНЫ ФЦАГ ТУТМААС ТАВАН | С.(омгчиннд БАГА ХУРАЛ МИНУТ ХЭМНЭЕ! ФЧӨЛӨӨТ ЦАГАА СУРЧ МЭДЭХЭД ЗОРИУЛАЯ! уйгагүй ажиллагааны дунд дутагдлаа ойлгон 7 дугаар ангиа цөөн дундтай төгсгөсөн, Чулуунбаатар зуныхаа ам ралтаар аавтайгаа хамт барилга дээр ажиллан 370 төгрөгийн ажил хийж сургуулийнхаа хөдөлмөрийн аварга болжээ. -- Чулуунбаатар аа! Чамайг хамт олон чинь ямар амжилтанд хүргэ- сэн вэ? --Энэ хичээлийн жил эхлээд ма- най ангийнхан намайг ангийн дар- гаар сонгосон. Мөн сурагчдын зөв лөлийн гишүүнээр сонгосон. Хамт олон маань надад ийм өндөр итгэл найдвар хүлээлгэсэнд их баярлаж байна Би энэ итгэлийг нь ч нэр төр- тэй биелүүлнэ. Би 7 дугаар ангид байхдаа сахилга бат алдан ангийнх- ныгаа зовоодог байсан бол, өнөөдөр өөрийгөө “зөв замд мннь оруулсан хамт олноо удирдах боллоо, Би эвлэл ахынхаа түүхт 50 жилийп ойгоор МХЗЭ-ийн хүндэт эгнээнд элсэн ор- сон. Эх орон, найз нөхдийнхөө энэ их итгэл найдварыг сурлага хөдөл- мөрийн амжилтаар хариулах ёстой. Иймд бид ангиараа 100 хувь сурч, зөрчилгүй хамт олон болохоор үүрэг аваад ажиллаж байна. Бидэнд хич- нээн их чөлөөт цаг гардаг гэяс санана Үүнийг цагийн нарийн хуваарьтай ашиглаж чадвал юу ч хийж болохыг сайн айлголоо. Зориаго нэгт Тулгаа найз минь цагийР хуваарьтай ашнг- “яаж чадвал, цагаар Дэвчдам, цалтар, дах явдал газахгүй ээ, Чулуунбаатарын аав Диймаажав гуайд пнонерүүдэд баярласан сэтгэлээ “со идэрхийлан: --Баярлалаа, хүүхдүүд минь баярлалаа. Мнний хүүг сайн сураг- чийн зэрэгт хүргэсэн та нар минь дандаа онц сурч яваарай! гэж ереө- сөн аж.Завсарлагааны цагийг хэрхэн энгөрүүлдэг тухай, сурагч 2Наргая- ягихдаа: Ё4 -Бидний завсарлагааны 10 мн- нут бол чөлөөт цаг юм. Таван цагийн хичээлтэй өдөр 40 минутны чөлөөт цаг гарна. Үүнийг сурч мэдэх авьяас билэгээ дээшлүүлэхэд бүрэн ашиг- лаж чадвал их хугацаа шүү дээ. Манай ангийнхан нэгдүгээр ца- гийн завсарлагаагаар өөрсдийн унш сан сонирхолтой НОМОО нНӨХӨДДӨӨ ярьж өгдөг. Би саяхан Ц.Хорлоогийн зохиол «БАГШ» гэдэг зохиолыг ярь сан, 2 дугаар завсарлагаар шинэ дуу сурцгаадаг. «Пионерскийн 01Т- ряд»., «Сүүн цагаан сэтгэл» гэдэг дууг сайн дуулдаг болсан, Гуоав, дө ревдүгээр цагаар гимнастик хийж, чө лөөтэй амрах ёстой. Ингэж бүтээлчээр сурч, нэг нь нийтийнхээ төлөө, нийт Нь нэгийнхээ төлөө санаа тавин ажиллаж байгаа хамт олон бол нийслэлийн 8 жилийн. дөрөвдүгээр сургуулийн 8-ын «4Аэан гийихан би ! 2 өорцегэжтНэ Б.МАРСАР " ХАНЫН МЭДЭЭЛЭЛ “Сургуулийн хаалга татан орвол, хичээлийн байрын тапхим дахь ха нын мэдээллийн самбарт «сурагч бүхний хаэзаа ямагт чиглэнэ. Энэ тэмдэглэлт өдрөөр гаргасан ханын сонин, зурагт хуудас зэрэг цаг үе- ийн байдлыг сурагчдад мэдүүлэх зорилготой танилцуулга байнга. ажиллуулдаг нь энэ сургуулийн заншил болжээ, Ханын мэдээлэлд сургуулийн дэргэдэх сурагчдын зөвлөлөөс асуулт ,хариултын урал даан бүхий булан ажиллуулсан нь сурагчдын сонирхлыг ихэд татаж байна. Асуулт, хариултын уралч даанд нийт сурагчид идэвхтэй өрөл нөж анхны усалдаанд 8-ын «А?», ангийн сурагч Эрдэнэчимэг, 5-ыЫн -4А» ангийн сурагч Хуаг, 6б-гэйн «4А» ангийн сурагч - вар 1, П, Ш байр ээлэв, Хүүхдүүд за нар энэ уралдааныг совиржох- байл тэж бодож асуултыг дөр ємбрүүл бэл: . 1 --Сурагчид аа Манай урал. даанд хэн нэгэн сурагч дуртай Зэв... үсгээр эхэлсэн арван нэр угээр да заах асуултыг хариул, Үүнд: Улс, хот, сум, зохиолч, хөгжмийн 86- хиолч, зураач, ургамал, уран 39- хнолын баатар, мэргэжил, зүйр цэ цэн үгс эдгээр зүйл.багжсан байна. Үүнтэй төсөөтэй асуулт хариултыг. дан хичээлээр явуулж бөлнө шүү, Энэ мэтээр сурагчдын олон ний--. тийн байгууллагаас шинийг єэдэн ажил зохиох нь сурагчдын завин мэдэх, сэтгэхүйг өрнүүлэхэд ашиг- тай үр дүнгээ Өгч байна. Ингэж ажиллагсдын хаягийг бичвэл Хэп- тий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч дын зөвлөл, 14 дүгээр бүлгэ зөвлөлд юм. эс 7 Г. ЖИГЖИДДУЛАМ багш) «. 0» ч Г хүш ч ховоркос. Бүр 1945 ОЧ оны хавар буфу одоогоос46 жилийн өмөчө манай анхны « ционерүүд онэ дуус. дуулж байсан гэж манай пионерийн байгууллагыг үндэслэгчдийн цэс Д. Чимнддорж гуай ярь- дэг юм. Тэгвэл энэ дууг Ма- най социалист шинэ утга 20- хнолыг үндэслэгч ик 80- хиолч Дашдоржийн Нацаг- дорж 19 ачасандаа зохиосон түүхтэй. лс инйгмийн ТО- моохон зүтгэлтэй. гэдгээ Ха- рууасал юм. Нацагдорж 19925 онд 19-настайдаа Нио- хиолч бус У --14 настайдаа. цөрсайй” Д. Нацагдорн: зөвхөн 30- яаманд бичээч болж, Хатан баатар Магсаржавтай хамт аноилланс байв... 7 5 --Д, Нацагдорж өөюнер байсан уу? 5 --« Үгүй. 1921 онд цэр- гийн зөвлөлийн дэргэдэк «Н(авхланг бадруулагч» үүрч гишүүнээр элссэн, 5 -- Нацагдор өөр ямар алба хааж байв? --1993 онд? МАХН-ын П ик хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон ба. 1980 онд «За- луучуудын үпэн» сониид утТ- га зохиолын ажилтнаар ажил ласан тэх зэрэг хариуцлага- ЛОНУХААН ТЭЛНЭ. . Хүя хэлд орж, алкаж бөнисэж. экяэхав- с сэвэг Өнсө өнгийн” Зурагтансгөв 4 мыг шохөвркөни:улмаар юмны узрыг К, тунгааж, увьдасыг мэдэрч эхлэхдэ» ертөнц дахины толь болсон номын ялд шидэнд биширдэг билээ, гайжаалициагт їшцулэг” суу м?- дэкийн түл бүү цун! гэнссур -гасан байдагт, -- «Пнонёфрийнс лагерь» зєүлэгт Сэтгэл зориг нь нэгэнт хөгжсөнд Уул боловч асар өндөр бус Тал боловч төдий хөл бус Туйлын гүн далайгаас Ч үл эмээнэ. Юу ч болов бэрхтэй гэж Манай оронд жил бүрийн арван нэгдү- гээр сард номын далайд аядах аран хөнө- гийн ажил. явагддаг, Энэ үеэр хүүкэд. "багачууд маань шинэ сайхан ном уя- ! шиж, зохиолч ах нартайгаа уулзаж, ” өдөрлөг, үдэшлэг зохиодог билээ. р Их ойн жид зохиолч ах нар чань та нарын номын санд олон сайхан шин» : нөмөө бэлэглэлээ. Хаа, ч болов “гнэгүрЭэЭ Бага ангийн багачууд та нар энэ өнд 3 одогдохгүй зохиолч Ж. Дашдондогийн «Аав зэ. бид гурав», «Анхны бороо», Ц. Өлзий- - хутагийн «Туулай туулай тонгос» Б, Баясгалант сэтгэлээс : хувьсгалын дуу ДУУЛЖ ” Уудам талбар дээгүүр гаж “тоглодог байсан. бэ? лөө бүхий “л үйл -- “улуугаар гэр барьж гааг зориулсан юм, тогдохдоо авдар сав, ор дэр, Д... Нацагдорж Хонь мал тавихын зэрэгцэ?- үсийнхнийг эрдэм гээр. бийр. янтай, бичгийн Бүхийн олон багачуудаа ширээ, ном д эвтрийг чулуун Бүрхсэн улаан цэцэрлэгтээ э-г---ттттээт (ӨГҮҮЛЛЭГ) Би нэг өдөр цэнгэлдэкийн сайдал дээр сууж байтая хажуугийн шугуй дотор нохой хуцаж, муур. архиран. ” Миний нуруу” хүйт оргиод, л.Явчик- лаа... Гэвч зориглон. сэмхэи..гэтэн очоод модны мөчир яран харав." Ха- рин тэгсэн чинь нэг танихгүй ах ном уншаад хэвтэж байна. Өнөөх ах 9» нэт нохой бойж хуцав, Бас муур болж мяа-у гэв. 5 “рх «Ёстой илбэ байна даа, энэ чинь. Галзуу хүн юм болов уу?» гэсэн бө- дол төрлөө. ? Нөгөө ах намайг харчихжээ. Төэ- гээд: 225 -- Адилхан байна уу? гэлээ шүү! Би: 5 П 2 --« Хачин адилхан байна! гэлээ -- За тэгвэл наашаа суугаад чаг- на гэв. Їїнгээд: нөгөө. ах маань гургалдай 127 яв ла а.ааан Ка в,в Р Р Р Э ши. . эг харахгүй» гэж оОи додов: пвигиасан хүүхдүүд дун й яа нь олж Тэгээд би б даас жаахан зайдуу гарах санаат зүтгэлээ. Тэгтэл намайг нэг хүн дуу даад: --Ан араатан яах гэж дуурайдгий маань чи мэдэх гэл үү? гэлээ. Би: -- Тэгэлгүй яахав! гэж арай чүү ам-нээн хариу өчлөө. -- За тэгвэл: «Бремены хөгжим- чидэ-ийг очиж үзье гээд намайг хөт- лөн туслах хаалгаар дагуулж тагт руу оров. Энд олон шилэн дэнлүү ярайж байна, -- За Энд суу! Жүжиг үз. Харин нууцы нь мэдсэн хойно хэнд ч хэлж болохгүй шүү, за юу? гэлээ. Би тол- гой дохилоо. 1 йсхчүд є -- Яг тохирлоо шүү! гэж өнөөх ах ажиллагаа- рол, ах орондоо хайртай хө дөлмөрч ,иргэд болоосой гэж Снерийн байгууллагыг .бай- тай. албан хааж, нам улсэх Алтангэрэлийн «Хэлний сониноос» Ц. уулалцаж, Монголын ПнНӨ- орныхоо үйл хэргийн төлөө зоригтойгоор алхлана. Уламб 4 ? церийн товчооны даргаар амь хайргүй зүтгэхийн 99- гэж эрдэм сурвал юуг ч бү- ламбаярын «Цэнгэлтэй , ууланд» хавсран ажиллаж байжээ рэгцээ чинэ. мопнгалын шинэ үВснд аа ч хүрч чадиа гэж Лувсандэндэвийн «Одмаа, Одхүү, 8 Я арг 2Е Ч 5 2 5 / - Д. Нацагдорж: багадаа зохиолыг хөгжүүлэхийн 19- сургажээ. Өсвөрийн бага- Оюунтүлхүүр гурав», Д. Пушкины, чууд ба бүхэн их Нацагдорж «Наргиантай зургуудх зэрэг өөрийн ор өсвөр бата хэлэ Чэ, гсүй ны “зохиолчдоос гадна дэлхийн хүүх- ж 5 дан сурч, су санаа хөдөлЛ- й. боловс- мортой хослон ихийг бүтээх дийн шилдэг зохиолч Джанни Родарийк үүрэгтэй эрдэм сурч хүнд- “«Чиполлонид учирсан хөгтэй явдал» Бүрийн “иннээр үүссэн гэртээ зөгцөц тавьдаг байн ан Алла ЯН ЗВЭ» хариуцлагатай . алба Олег-Саган-Оолын «Аз жаргалын, од», Бүжиг наадмаар наадцагаал --Д. Нацагдорж хэдэн нэ Үргээ Ын ЭН На Л ал Эрүлалзалн үүүүнолй шВЛЭА нас Юрий Мишаткины «Лут сэтгэгч Котькс -Бэлхэн ээ гэжс, сандаа “бичиг сурс: “бэ? сац нь, үний зохнол бү? лруу алдрыг эзэмшихэд нө ЭЭ ус: х дуулж чадахгүй хүүхэд байх АЫн Тёсхиг Ба Адаа Бэ тээлд тусгалаа олсон Юм. багаддаггүй Г ЯДКНЭГ, нх ыы Манжин» | зэрэг өлөн (сэАлануй ай Бан гүй билээ..Тэр байтугай энэ сурсан. ишээ нь түүлий «фурцгаа цагдоржоос сурцгаая тархан: уншсан Нам, ардын хувьсгал, Дууг, ДУУЛЖ МэдДЭХГүй том “5 Хэзээ алба хаасан бэ? ЛҮУМ8р минь сурцгаа» ГЭД эг Ш. ЖАНЧИВ | ахмадын дайчин уламжлалын сэдвээр багачууд та нарт энэ жил олон сайхан - ном бичиж хэвлүүлсэн билээ, Ардын хувьбгалын 50 жилд хүүхэд багачуудьис амтархан уншиж байсан олон шилдэг зохиолыг эмхэтгэсэн «Хүүхдийн уран - зохиолын дээж» хэвлэгдэн гарлаа. Ахлах ангийн хүүхдүүд БНМАУ-ын төрийн шагналт зохиолч Ц, Гайтанын -| «Залуучуудыг дагаад», «Хувьсгалын |: дөл», С, Эрдэнийн «Цасан доорхн нө- гоо», Д. Даржаагийн «Билгүүн | баат- рын туульс» Ц. Эрдэнэбатын «Журамт цэргийн хүү», Г. Сэсмээгийн «Уулын - бүргэд салхи сөрөн ниснэ», Тогоо- гийн «Бамбарын дөл өөдөө» зэрэг олон номыг амтархан уншсан билээ. Хүүхэд бүхний хүслийн жигүүр, мэд- лэгийн санд зориулсан Л, Сосорбара- 1 мын «Пионер» гэдэг ном хэвлЭгдэн гараад хэдийнээ дэлгүүрийн тавиураас сурагчийн ширээнд шилжжээ, Манай хүүхдүүд ийм л номонд дур- тай, Номын далайд сэлж оюун мэдлэ- “гээ ямагт баяжуулахыг хүсэн мөрөөдөж байдаг билээ 1 упин саацицицццОцц8оЬнн У далгүй жүжиг дуусч үзэгчид алга нижигнүүлэн ташив. . ч 1Цүжигчид тайзан дээр гарч ирээд баг өмсгөлөө авч мэхэлзэн ёслов Тэднийг багаа сөхөн авахад л нөгөө ах санаанд орлоо. Хэн саяын тэр олО араатан болж дуугарсны нь гадар лалаа. Миний танил ах маань тайзан дээ гарч ирж ёсолсонгүй. Алга байлаа Гэвч бүх л жүжиг дуустал тэр ах хө шигний цаана зогсож, муур, нохо, болон архирч хуцаад, мал адгуус бо лон майлж янцгаажээ гэж би ухаа рав. Охид хөвгүүд алга ташин жүжигч дэд баяр хүргэнэ. Энэ жүжигчид а! араатантай яагаад ийм адилхай байг ГЭДГИЙГ тэд таамаглаа ч үгүй хэрэг Ганцхан би л хамаг нууцы нь мэдэн “(эяс болно гэв. си “минь?! 1-4 1 ал м шиг ,исгэрлээ.. Мэлхий шиг хийг гУуль аятай гүвтнэв. Бас хэрээн Дуу- «гаар -гаагалав. Би: ! штгэс Яахаар ийм ва?, гэж. асуулаа... - Л ссистү, Цөхөх юмгүй, 1Нигүүртэн Зпу- гвуу,.ан араатны дууг чагнаж Аваад гдараа. нь дуурайдаг юм гэв. адилхан шлан ҮГ “5 “Табяахггэж тэгэж бэ? гэхэд, -Чи цөмий нь нэг мөсөн мэдэх санаятай байна уу? За тийм бол яа- хав. Өнөө: орой 6. цагт хүүхдийн Театрт очоорой, Тэгвэл бүгдий нь мэ» ОД дуурайдаг юм Зургаан цагт хүүхдийн театр дээр хүрээд очсон чинь үүдээр нь 21 хүүхэд. Дунд нь ороод төөрчихөн өө, ЫН 48: бигбрлоо! Өнөө ах нама инэмсэглэн” мөрөн. дээр алгадаад тарч одов. байлаа: Хөшиг хаалттай байсан хэдэн мө- чид би нөгөө ах, түүний нууцын ту- хай л бодол болж, суулаа, Мїүжиг ч эхлэв. Миний хамаг бодол хулжиж орхив. Түүгээр ч тогтсон үй! Ан араат- нууд дээрэмчдийг, айлган элдэж эхэл сэн. үеэс би хаана байгаагаа ч мэдэх- гүй боллоо. Эр тахианы хоолой мэ дэн хашгирах дуунаас айсан дээрэм- чид бөмбөгнөтөл чичрэнэ, “Уурла- сан муур архирахад дээрэмчдийн сүнс зайлах дөхөж ширээн доогуур шургана. Ноход хар хурхийн дайрч, илжиг дөрвөн туураараа цонх нижит- нүүлэц балбахад дэрэмчид амь наа!а зугатлаа. ү 3 41732 1 53 Д, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн Їёстой догь. : Чой. ЛХАГВА орчуулав Жанжин Сүхогагарын 1д ислийн И сургуулийн 8-ын «Б» аїїгийн пионер Д. Нацагдорж тэмдэгт тэргүү- ний уншигч Гэрэлт уншсан номынхоо цорэмжит утга агуулгыг нөхөддөө” байнга гөгдөг. ирьж Уншсан номын утга учрыг өөрийн гхичээл- хүмүүжилтэй холбон тэмдэглэл хийснээрээ сайн сурах иэг үндсэн | ломжтой болдог байна, ЗУРАГ ДЭЭР: Пионер Гэрэлт чөлөөт цагаараа орос хэлний ном уншиж байна. С: БОДООШ б0- :| НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН зөвлөл би -тгсэєл-Дэтгүлнинэнэн зан - : - 5 тбинатад хэвлэв. гэх ““Индекс-14120 6 т (97176): 2:3/2:4:1777) ПРОДЕТАРИ-НАР Нэгдаг22187 2Т дакь жилдэ жалдээ | 1971! өны арзан нэгдүгээр, сарын 24. Ё ХӨВСГӨЛ. НУТГИЙН ХҮҮХДҮҮД. УЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД Б" БЭЛХЭН БАЙРТУН/ ЗАХИРЛЫН ЯРИА --Тас нутгийнхан хэзээний -ажил с. Тэр тусмаа манай хүүхдүүд на: сурахыг амьдрал дээр үзүүлдэг юм, Манай сургуулийн нийт агзи сурагчид МАХЦ-ынхаа 16 Ду- ЯХАГВА. Үнэ 10 мө. о -. -. » “41 умрА. н Ёл ҮЭ) л суугааг | Ж: АМЬАРААДА./ : ї «Зандан хөэнэгтцйн буухна»! эрэр (сурвалжлага) Ы-27 уралдаан тамаэчар, Рэү иєлт - ядаг сайхан улимжлаятан бол- Нигэш сурагчдын дунд биеийн лиг олон хэлбэрээр эр аймгайд 1969 жээ. тамир спортын а? өрцүүлсэний үр олны чөлөөт бөхийн аварга Эрдэйвби: яэг, үндэсций бохийл аварга .Сайчг билэг, охидын 2 км-ийн аварга алтай медальт Димаажяан зарын сайн тамир 4 : э а за Үүнээ гадча юм аз (1308) ї гаар пх-хурлын ииийдвэрийг биелүү- ОЧгийн Эй Малыг хэд “Батаагийн ДООУЕГҮ: лэх Нам, ардын хувьсгал МХЗЭ-ийн удирдсан цанын баг 1970 опд айм : хагас зууй жилийн ойг сурлага, ХөӨ-. сийп сронхий боловсролын сур- Р ) 3 дөлмөрийн өидөр-амж угтай! гуулиудын аварга, 1971-опд «Їмоне Э Х Ж сайхан амжилтанд хүрч байна. 1970: рийп үнэн» согпны эчнээ болоп айм- Алтан соёмбот далбаа чандуулж, шувуун саарал хурдаар урагшлан тэмүүлж лаа нэгэ! зоримог эрийн зургийг Та нар аидахгү билээ. Тэрхүү гайхамшигт зураг нь Ле ниний сур аар фсеодализмаас капит толгой. дээрээ мориныхоо 1971 опы жилийг эцсийн улсын шал галтаар сургуулийн хэмжээгээр 93,3 хувь, төгсөх ангийн сурагчид 100 ху вийн сурлагын амжилт үзүүлсэн том Багш ажилчид сурагчдынхаа хүчээр 160 машин түлээний мод бэлтгэж, 50 хувийг нь хөрөөдөж хагалж овлийн гийн аварга шалгаруулах. тэмцсэн, Увс аймгийн идэр цаначидтай явуул сан уралдааны таргүүн байрыг эзэлж улмаар улсын аварга шалгаруулах уралдаанд дээгүүр байрапд оржээ. Одоо Тус сургуулийн дасгалжуу-» . : т г “ П 5 лизмыг алгасч социализм коммуиизах бэлтгэлийг хангажээ Хичээлийн бо лагч шан тамирчид МОНГОЛЫН пЧо- байгуулж буй монголын ард түмний бад лон сурагчдын дотуур байрын 20 ор иерийн 9 дугаар спартаннадад ам рангуй дүрийг харуулсан байна чим өрөө тасалгааг сэлбэц засч мон- жусилттай оролцохоор аварга болохын 1921 оны Ш сарын 1. Энэ өдөр МА гол хэл, математик, мужаап дарханы алхам болсон бэлтгэд сургуулиа їнар, ХН байгуулагдлаа. Монголын ард түс кабипет тохижуулан байгууллаа, Энэ: гуу хийж байна 5 ний дайчин манлай МАХ нө да үл бүхэнд манай хүүхдүүд дэвхтэй жин Сүхбаатарын удирдлагаар ЯГ оролцдог юм гэж сургуулийн захирал ТАВАН ХОШУУ МАЛААР ди Ч кєл 1 4 байгуулагдоаны дараа өөрийн 01 3амьянжав бахархан өгүүлэв. Тус лагдац зовсон ард түмнийг хувьссалт сургуулийн сурагчид зуцыхаа амрал: ШАГНУУЛАВ. тэмцэлд уриан! дуудсан билээ. Ин таар сум цэгдэлдээ. 49 тойн өвс ха Ч р? Ё гээд 1921 оны ЇЦ сарын 18-нд манж хя даж, 7900 бухал хийж, 8 тойн Ху- Цагаан уул су мын 2 ЗЦНЭын Ч БОвн тадын шунахай худалдаачдый бу? пар жир бэлтгэн, талын аргаар 24-мян- сурсууяь сурлага Хөдөлмортийг оүк сэн, хөөн зайлуул, Хиагтыг чөлөөлн: ган тоосго цохиж, 20 мянгаад Өмтр үзүүлэлтээр аймагтаа хоёр дугаар монголгардын журамт -цэрэр-сүрэхүчэ сүү сажс 10200 ис ноос хяргажээ. байранд ордог. бадруулсан бидээ. 1921 оны-ҮН сарын Э| з амисат сөл : б м. Р 11 бол манай “ардын хувьсгалын ялан НУРХЛИЙ 118 ХУВЬ ЭХАВЭҮҮЛЛ7 Өлнсөрсөн өнд тус сургуулийн ину мандсаны аугаа ях балрын одроо! У-аа хэц сийн мэдэх нэ? гэсэн өслөөлөг, жээ, Мөн З000 орчим тарвага, зурамаг. Сурагчид мал ал, ахуй, үйлдвэрлэл Бүх ард түмнийхээ энэ”лруу алдарт өдөрлөг, АСК явуулдаг зм Ёь УСВҮГЭСО 4 бэлтгай өг” дээр ажиллая, 3 дугаар амгынчн » л ҮүВцэг Үингээрэг. оло ї зүй? 1иС ) эс ирсэн Ц тАүйр: ШЭсЭЛЖ, ЁСОО Ми Л-глөнЭА шинрлачий, Чин Паонерүүд уяс эх орныхоо түхэй ХУУ нээ, Энэ зуны ажилд б-гийн «А» ан Мягмарсүрэн, 6 дугаар ангийн Но 4 өнд 2 ї й Ь ЭЛ 5 3 4: Мяйү-н 4 Ь анги тэмдэглэлээ... Ном Э-ЫА Эг65 тайлан. ДУУЛЖ, "үлэг тогтоох ажаугд сохнодог сийн Нарангэрэл, 4-ийн-«Б» ангийн раа, Даваасамбуу! 8. Дугаар айгийн 5 : 9 ? 1 м гаа амнсилттай өглөө, . ЭМ Нанлид нар сургуулийн Ч.узьацныг Дагвадорж пар хийсэн ажлаараа шал : : Улс тунхаглаж, үндсэн аварга болж Сайпонилэг, Гапболд, ОТ. гдру л н гї босгон 24 0 зыл ос: 5 сг 3, 5 Эо3) Ч Ь арч таван хошуу малаар шагцагдсан реилоээлн Эн тєг 11 їгээр: С3 саны 4Т ямшийн ойс мэн гопбаяр нарын олон арван хүүхдүүд Улан Биь Шинэ алан дын ач ИЛЫ 26-нд ямар түүхг үйл явдал бОЛАО” сурлагын өндөр ахикилтаар угтахын т9-| бусдаа 8707 й зол ахаас лм» 9 2711 д 5 : “07 2 Р.АЯТЭн » таг уг ыг бусдаа хошуучлан хөдөлмөр СОЁЛЫН ! 5 » бидээ та нар мэдэх үү! хөө өнөөдрөөс маргаан ялуу сєрч хөдөл чуулганы нэрэмжит шагнал авцгааж Ралтаар суа Нэгдэлдээ омног хацгал Энэ өдөр улсын анхдугаар их хурал мөрдөн: байца энэ хичээлийн жилд сайнаас ошц сурт сургах, тоосго цохих, мал маллах хуралдаж, тус их хурлаар үндсэн хууль Өсвөрийн ОЛОН УЛДАМ ман эд1ЛТ жил хөдөлмөрийн аварга болц- түүний ашиг їимийг авах зэрэг нийт 5 7 м) с пн гХэЛ УУДагс шнжсард т Р г Н ч бай УГЧ ї4 баталж, БНМАУ:--ыг хууль ёсөөр зар-00) “СВӨРИЙН 1 ЯВНУУд э Чн аРА гоох урам зориг төгс байна дээ 20 мянган төгрөгийн ажил хий- лан тунхагласён түүхтэй. түмэн МАХН-ын ХУ -их хурлын шийд ус 3 1 сглттай! биелүүл Ч сон байна 8 вэрийг амжилттай онелууяж у талач АВАРГ 3 БОЛОХ АЛХ/ Р / Эрх чөлөө зол жаргалад байлдан олж : с Ав : МЮА ДЙАС 0 ДА, өмс манай ард ЗУНЫГ, 7 аз жаргалын жилийн төлөвлөгөөннй эхний жилийн тө Д НИС г, Л Хөвсгөл аймгийн баруун хлзгаарыа толь бичиг үндсэн хууль баталж, . Бүгд, ЛӨвлөгөөг ахикилттай. биелүүлсэн Тус сургуулийн Захиргаа ХӨДЛӨВ Цэцэрлэг, Цагаан-уул сумын “сургуу- ай ДҮ 48 тунхагласны яруу соёлын газруу портї «б мөр сурлагыг хослуулахын зэрэгцээ 3 5 5 ссАЛЫОН Найдиндахаулсаа анх шинхагласны аруудварссослынагаарууд ралортой -өл маа, ЛОЛТОЭТНй ИЙУГ лэх “Мудаар орбход сурласа хөдөлмөрийн алдарт ойг манай нийт ард түмэн, сур МАХН ХҮЇСНЕЭ 3807 : с р рхэц я Ү122 б Ы яйХАН Л гАНТ 5 гууль пиоцерийн байгууллагууд жил : ын х. хуралд өргөсөн талаар ихээхэн: анхаарч цана, тэ- ийм бахдам сайхан амжилтыг үзнэ бүр ёслон. тэмдэглэдэг -ёУламжлалтай: идэрхийлэлтээ хэрэгжүүлж сурлага хө шүүр, шатар, Даааг үндэсний болон Ж. НЯМДОРЖ Энэ ойн өдрүүдэд манай пионерүүдийн 4ДӨлмөрийн амжилт гарган залгамж чөлөөт бох, хөнгөн атлетикийн дугуй- 3 бүлэг, аад «Хайрт эх орон БНМА лагч Ш чуулганаа угтацгаая, лан секц байгуулан «Алтай намар» (МОНЦАМ9-гийн аншлтаа) Жил бүрийн намар хүүхдайч ! номын баяр болдог уламжлалтай билээ. Нийслэлийн 10 жилийн ЇЇ дувд сургуулийн 6-гийн. «А» ангийн Энхжаргал даргатай ЇЇ салга”, 5 пионерүүд Өнгөрсөн 6 жилийн хугацаанд уншсан номоо дүгиэхэд 2000 гаруй ном зохиол уншжээ. Үүний дотор пионер Мандал, Гач туяа, Энхжаргал, Бадамханд нар олон ном уншиж хичээл хүмүү жилтэйгээ. холбон өөрийн мэдлэ гийг байнга баяжуулдгаас сайнаас онц сурдаг. ЗУРАГ ДЭЭР, Энхжаргал: дар гачан П салааны ийонерүүд їнэ сэтгүүл үзэж байна. С.БОДООШИНН зурав, авсац гэрэл “ОЮУН УХААНЫе/ГЭРЭЛТ ОД На УАН... нэвтэрхинт? МЭНДЭЛСНИЙ НЬ 260 жилийн ойд Оросын суут эрдэмтэн Михаил Васильевич Ломо- носов 1711 оны 11 дүгээр сарын 19-нд Цагаан да- лайн хязгаарын Мишанин “тосгоны ядуу тариачин Ва силий Дорофеевийп хүү бо гоп төржээ, Өлчир бага на сандаа элбэрэлт эхээсээ ха гацаас эцгийн хүнд хүчир ажилд тусалж бай 3 Хойт мөсөн далайгаар бэрх шээлээс айхгүй аялж Яв- жээ. Ломопосон багаасаа узшиж сурчээ. Гэвч ун- шихад Оюун санааг. гэрэл- жүүлэх пом даанч ховор с олдсон ном шашины мун- хаг сургаалаар учир түүний оюуны эрэлт хүсэлтийг хангахгүй “бай- лаа. Смотрицкийн эл зүй», Магницкийн «Тоо сбодлого» гэдэг хоёр ном л Ломоносовт шинжлэх ухаа ны ертөнцийг нээн өгчээ. Ломоносов «Эцэг маань төрөлх заг. байдлаараа сайн хүн боловч боловсрол гүй бүдүүлэг эр учраас хойт эхийн хатуу гарт эювж байв. Миний ном уншихад хойт эхийн уур омог нь хө дөлдөг байлаа» гэж бага насаа дурсан бичжээ, Ломоносов 1130 оны арван хоёрдугаар сарын жихүүн хүйтэн өдөр ого- гор дээлийн. халаасандаа гурван рубльтэй, үүргэв- чиндээ хоёр номтой загас- чины хөсөг бараадан явган эрдэм сурахаар Москваг зорьжээ. Славян-грек-латин хэл- ний академид (Спасснийн сургуульд) язгууртны хүү хэд гэдэг нэрээр орж | су- ралцав. Эхний нэг жилд гурван ангийн хичээлийг сурч чадсан учир хоёр ан- -ги алгасан дөрөвдүгээр ан гид оржээ. таван идэх, үнэнч -нөхдийн сайхан сэт гэл, дэмжлэг. туслалцаа- 4 й ж Р үгэ! тга/ дутардаж | яв 1735 онд 13 тэргүүний сурагчийн тоонд орж/ Ака демийн дэргэдэх гимназид, жилийн дараа Германд хи мн”ба уул уурхайн сур- гууль хийхээр явжээ. ИН- гээд Марбургийн их сур- гуульд эрдэмтэн-нэвтэрхий толь гэж гайхагдаж байсан” Христиан Вольфийн "дДэр-. гэд тоо, физнк, химийн шинжлэх ухаанд гурван жил суралцжээ, 1941 онд “1амоносовн эх орондоо эр- гээн иржээ. Оросын, ард түмний оюун ухааны гэрэлт од М.В. Ломоносов түмэн бэр хийг давж Петербург, Стокгольм, Болоны шипйж лэх ухааны академийн анх ны орос гишүүн, химич физикч, астрономич, геоло гич, эрдэс судлагч хэлний шинжлэгч, географч, цаг уурын шинжээч, яруу най рагч, уран илтгэгч, түүхч, зураач, гэгээрүүлэгч, сур ган хүмүүжүүлэгч болсон юм. Стухай» зэрэг онолын олон Ломоносовын ертөнцийг үзэх үзэл нь материалист байсан юм. Тийм учраас байгаль, нийгмийн үзэгд- йг хөгжил хөдөлгөөнд нь үзэж байв. «Боднсын энергээ хад- галах хууль», «Дулаан, хүйтний учир шалтгаан», «Газрын хөрс давхрагын бүтээл туурвижээ. Ангараг гариг агаарын давхрагаар хүрээлэгдсэн. гэж анх тогтоожээ. Ургамал ба амьтны хувьс лын тухай таамаг- лаж, алив бодис «олемент» буюу «атом» хэмээх ЖиИ- жиг хэсгээс бүрддэг боло- хыг нзэжээ. Суут эрдэмтэн Ломоно- сов лам нарын бүдүүлэг ха ранхуйг жигшиж үзэн ядаж байжээ. Түүний яруу най- раг эх оронч үзлээр төгс, гэгээрүүлэх ариун санав- гаар дүүрэн байсан билээ. Ломоносовыл нэрийг пно нєр сурагч та нар андах- гүй Ухааптан мэргэдийн алдар нэр мянган жил тү- мэн үе улиравч дуурснаа Ж. ХОРЛОО ХӨДӨЛМӨРИЙН «Улаан бүч» аяны Нэрэмжит нинс лэлийн пионер сурагчдын рийн 14 дүгээр чуулганы хурал монголын бөллоо. Хөдөлмөр чуулгыг одонт Улаанбаатар та Н. Нүдэнхүү хөдөлмөр дүнгийн тухай сонсгол хийлээ. Ардын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойг угтсан хөдөлмөрийн дар бүтээлийн цуваа иь нийслэлийн нионерүүдийг мянга, мянган сурагч хамарч МАХН--ын Төв удаа дараагийн бүгд хурлын шийд- вэрийг биелүүлэхэд хөдөлмөр, ам- ралтын олон хэлбэрийпл ажил өр- хцуүлжээ. Ингэснээрээ хөдөө аж ахуйн дэл, САА, барилга үйлдвэрт пионерийн ордонд удаан хотын нйи хорооны нарийн бичгийн Я. Гончиг нээж, нарийн бичгийн дар хөдөлмө- дүнгийн тугийНи ХЗЭ-- дарга чуулгын ал- Хорооны наг- хөдөл ЧУУЛГАН. ы” 227 : мөрийн дадлага олох, хот орноо .тО- хижуулах ажилд сургууль хамт ол» зоороо манлайлан оролцсон 6, 12, 3, 21, 18 дугаар сургууль зэрэг олон хамт олныг нэрлэж болох юм. Нийслэлийн сурагч пионерүүдээс 43 хүүхэд хөдөө аж ахуйн нэгдэлд малчин болж, хөдөлмөр зусланд 231 га газар 30 төрлийн хүнс тТэз- жэолийн ногоо тариалж, 2502 тонн ургац авч, улсын, нормыг 115 хувь биелүүлсэн байна.. Зуны амралтаар 4787 сурагчид мал аж ахуйн үйлд вэрлэлд дадлага хийж, 29769 мал хариуцан маллаж 32182 литр сүү сааж 500--700 бог малын багтаамж тай 41 хашаа барьж, 273 тонн өвс. 99850 байна. Бусад үйлдвэр барилгад олон арван мянган төгрөгийн ажил гүй- цэтгэсэн байна. Цуглаан дээр тэр- нг ноос авч улсад тушаасан гүүний багш сурагчид хамт олондоо | баяр хүргээд хойшдын сурлага хө- дөлмөртөө тодорхой үүрэг авлаа. «Удаан бүч» аяны хөдөлмөр чуул ганд тэргүүн байранд орсон Ү1 сур гуульд МХЗЭ--ийн : Төв Хорооны туг гардуулан, тэргүүний инонер сурагчдыг МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойн хүндэт медаль, МПБ--ын Төв “Зөвлөлийн хүрэл медалиар шагнав. С. БОДООШ. ЗУРАГ ДЭЭР: МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойн хүндэт медалнар шаг- нагдсан ХХ1Ї сургуулийн 10--ын «А» ангийн Галбадрах, ХН сургуу- лийн 10--ын 4Б» ангийн С. Сувд- маа нар. Архангай айм дунд сургуулийн дэргэдэх «Тээлийн уянга» чуулга сурагчдын жилд “ хүйц олон хэлбэ байна. Чуулга удирдсан багш Нацагдорж ярихдаа: 1-3 Манай чуулга 120 хүүхэд- тэй. Хөйжим, дуу, бүжиг, жүжиг . . ТЭЭЛИЙН УЯНГА сурагчдын дунд, чуулгын сурагч- гийн Өндөр-улаан ДЫН дунд гэсэн хоёр сумын 8 жилийн Дэлэг зохиодог. Чуулгаас эрхлэн урагчдын дунд дуу шүлгийн сэ- дэвт өдөрлөг зохиох, хөгжим, дуу, заах ажлыг явуулдаг. заавал сурах дуу. хүмүү Хүүхдийн дуугаар бяцхан зурагт нөлөөл5 Ом гаргалаа. Урлагийн үзлэгт Ё алтан медаль нэг, менген медаль рийл ажил зохнож хөёр, хүрэл медаль хоёрыг ав- З. лаа, Манай чуулгад дуучин 2Кун- зай, Янжин, Цэгмэд зэрэг авьяаслаг сурагчид олон бий гзж сэтгэл хан Сурагчдын зөвлөлтийн Жаргалсайхан, хөгжимчин тэсэн секцээр хичээллэдэг. Чуул- "“ЛУУ! ярьж сууна. Д. ЗАГДГОЧОО тын ажиллагаа тогтмолжиж нийт САНААЧЛАГА БАГАДАХГҮЙ Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн «Соёлч нөхөрлөлийн төлөө» 7-- гийн «Бэ» ангийн сурагчид «Алдаг дал хаягдлыг алт болгох» хоёр Өд- рийн цуваа гарган ажиллаж хоёр машин аргал түүж, улсад 150 төг регний хуримтяал орууллаа. Су. рагч С.Гавболд, Нарантуяа, Дорж, Даш, Батдэлгэр, Сансэмбэй пар бусдаас сайн ажиллаж өдөрт есеп шуудай аргал түүж байлаа. Баянбулаг сумын 8 жилийн сургуулийн багш Ц.БААТАР | СААЛИЙН ЗЭЛЭНД | дүүдээ хүлээж авах бэлтгэл хийх | “нь чухал юм байна. «Энэ жил , ма- | | | ” гаар дунд сургуулиас манай дэлд илгээлтээр очсоп таван хүүх | байна. СУРАГЧИЙН ё2 ШИРЭЭНЭЭС монголын ҮЙЛДВЭРЧНИЙ ЭВЛЭЛИЙН Х ИХ ХУРЛЫН ТӨ ЛӨӨЛӨГЧ, АРХАНГАЙ АЙМ- ГИЙН ХАШААТ СУМЫН «ИХ, “НЭГДЛИЙН ДАРГА ЭХЛЭЛТ 3 Ц.ЦЭДЭНСАМБУУ МАНАЙ СУ? | ВБАЛЖЛАГЧ Н.ДАРИЙМАА- ГИЙН АСУУЛТАНД ИНГЭЖ ХА РИУЛЖ БАЙНА. Мял са ичих нын -4ГТапай цэгдэл энэ онд сураг: чийн. ширээнээс: малчин болсон хүүхдийг хэрхэн хүлзэн авч ямар! джил зохиож байна вэ? Ї Сааль зэхэхээс саваа зэх | гэж.ардын зүйр үг байдаг. “Гийм болохоор шннэ ирэх малчин хүүх най цэгдэл 7.8 дугаар анги төгс сөц 20 шинэ малчинтай боллоо. Ялангула. нийслэлийн 43 ду цэг ! дэд зориулан бүрэн хэрэглэлтэй хоёр гэр бэлтгэн барыж өглөө. | Мөн тэдний мал маллагаанд: хэрэглэгдэх олс дээс, тугалын 00: сор хүзүүвч зэл зэрэг зүйлийг “бэлтгэлээ. Хүлээн авагч, хувийн номын -сан зэрэг соёд ахуйн хэрэг цээт зүйлээ бэлтгэхэд нь туслалаа: Хүүхдүүдэд нэгдлийн дотоод дү рэм, гишүүдийн, эрх үүрэг, хөдөл мөр өдрийн тухай таниулж мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн үндсэн асуудлаар хичээл заалгасан. Мөн хүн бүрт 150--309 төгрөг буцалт | түй тусламж болгож өгсөн. Ахмад малчдыг дагалдуулал мал малла гааны арга ажиллагаанд сургаж -- Илгээлтийн эзэд маань шинэ | ашилдаа хир зөрэг мэргэжиж бай | на? | - Мал маллах сайуан ажил. Энэ ажилд тодорхой мэдлэг турш лага хэрэгтэй. Манай залуу мал чид анх очсоныгоо бодвол нилээд дадлагатай болж байна. |Нийслэ лээс очсон таван хүүхэд эхний нэг сард таван үнээ сааж байснаа одоо арван долоон үнээ хариуцан маллаж байна. Ямар боловч даруу төлөв зантай, хүний үгэнд сайн ордог болохоор сайн малчид болох найдвартай байна. | -- Илгээлтийн эзэн болохоор зэхэж байгаа манай уншигчдад юу захих вэ? т-- Нам засгийнхаа шийдвэрийг биелүүлэхэд хэзээд бэлхэн байдаг, Дэгээ өсвөрийн залуу үе та бүхэнд урлагын өндөр амжилт хүсье. Намын уриа, эвлэлийн илгээл тээр малчин болох хүүхдүүд 14. нарын дунд хэ, зуугаа| байна. дэн зуугаараа. ширээнд бол онц сурлагатай саалийн зэлэнд тэргүүн малчин байхыг сурагч пно нер та бүхнзэс хүєзв ерөөе. |. ЁЕ явж є 25 17 5 8 09 0-0-0-ФфФэМн8 » Хөвд төвийн лийн 10 дугаар химийн хичээлээр Авхаалж сэргэлэн" 19 ЖИЛИЙН ангиудын йн клубын тэмцээн зохиолоо. (--ын тэмцээнд 10--ын «А» ангийн «Судлагч» 10-ын «Б» ам- гийн. «Залуу химич», 10--ын «Вэ ап гийн «Чадвар» багууд оролцож тог лоЛт маш өрсөлдөөнтэй болж ижил турван баг урд хөйноо орон сорилц “сор «Чадвар» баг 63 оноогоор тү- “рүүлж хамт олныхоо халуун таларх (яыг хүлээлээ. Дараах байрыг «За- зуу химич» баг 62 оноогоор «Суд- “лагч» баг 58-оноогоор тус тус эзэл- лээ. АСК--ын тэмцээнд 10--ын геВ» апгийн Банзрагч, 10--ын «Б» зүү гангийн. Бямбажав, Энэбиш, 10--ын гай» ангийн Лхагвасүрэн нар ам- “жилттай оролцлоо. | АСН--ын төглолт нийт сурагч- ! дын химийн хичээлд чухал нөлөөтэй ! боллоо гэж дүгнэлээ. Одоо манай г сургууль уран зохиол, физикийн: хи | эр ахлах ангиудын хооронд мар ! зохиохоор бэлтгэж байна. 13 : И. ТҮВШЭЭ. СЕШНЭотсО0ЫЧДГРОССЭҮЭЛД Батсүмборийн СА ” тётыг байгуулжээ хаа амралтаар 150 нг ззс, 360 нг арьс, тєхнинийн тос, чуулганаар багш М. гээр байр эзэлжээ. Зун, намрын ажлаар 8- ! 8: үлЭихїссэгчиээс ? УРОК ЧЕТВЕРТЫН. Бпаннкулы -- Здравствуй, Баясгалан! -- Здравствуй Ганбат, гдс ты тре- вев летнис наникужы? -- Я провел даннкулы 8 Булга!- аймаке. У кого ты там жил? Я жил у своей сестры. А нмл- твоей сестры? Мєно сестру зөвут Оюуна, Как ты стдыхал? : Отдыхал очень хөрөшо. : мне об отдыхє. | Хорошо, я тебе ОЯх братом ловил тыбу, собнрал грибы, « ШИНЖ, 7 594966-09997 "сургуу, хооронд” ОоФФ6о000осооОоООО6ФОФФсооОо ЇХӨДӨЛМӨР СОЁЛЫН А-н 8 жилин: ремжийг багш сурагчдын хүчээр бэлтгэсэн байна. хөнгөн цагаан, заганы арьс, 487 зурамны арье, 175 иг мөөг болон иоФсон даавуу цуглу гуульдаа 1000 шахам төгрөгийн орлого ору) Баямаагийн удирдсан | ТЭШҮҮРЧИН ОЮУНДАРБ 228 -- Одоогооб хэдэн жилийн өмнө анх Салбийн гөлын мөсөн дээ үр, хөл- дөө тэшүүр зүүж найз нараараа тү- шүүлэн унаж тусан г) к байсан. Гэтэл одоо гойд гу лгахгүй ч гэсэн овоо шүү гэж яэзиагаа эхэлсэн энэ охинтой бэлтгэлийн танхимд ууласан юм. Охины нэрийг Оюундарь гэнэ. Оюундарь ангийнхаа охидуудтай ул- сын аварга шалгаруулах тэшүүрийн тэмцээнийг зургадугаар «ангид. байх- даа анх үзжээ. Тэнд гулгаж, байсан ах эгч пар месөн дээр нисэх шахам явдаг байсныг хараад (Би тэшүүрчин 78:9:9:9:9-9-0:9:0-8:9:9-9-0:8:5:5:0:9:4:9:8:9-0-0- з г 4 т Р х э 5 Увс аймгийн Тариалан сумын 83 илийн: дунд сургуулийн сурагчид? «Малд маллах сайхан» сэдвээр АСН:! бэлтгэж сумынхаа хөдөлмөрчдөд тог лөж сонирхуулав. . . Эпа удаагийн АСК--ийн тоглолт" : 3 ч МАХН--ын 16 дугаар их: хурлын » шийдвэрийг сурталчилж мал гааны талаар сурагчдын м эдлэг сур лагыг дээшлүүлэх, наачлагыг өндөржүүл эхэд ЧИГЭГД- зээ. АСК--ийн анхны төглөлт су-? ходөлмөрчдөд онц сонирхолтой болсноос гадна сурагч Дангаасүрэн,( Дуамаа, Но-4 Цорондумаа, Махмин иа» үзэгчдийн малла( . Э » ТЭДНИЙ ИДЭНХ Са-Ф , . . . , мын Магсар Цэадэндамбаа. родхойжавн. рын тоглолт ИХ татлаа нхаарлыг Б, НАМСРАЙ. 21:25) 212572520:5-4:5-8-9:9-9:8-0:8:87604 48-80 ЧУУЛГА : Дунд сургуулийн өнөцєр сурагч» дын 1971 оны зуй, намрын ажлыг дүгнэсэн. хөдөлмөр соёлын чуул «ха болов. Тус сургуулийн багт сурагчид энэ оны зуй намрынхаа аж золаар сургуульдаа 409 шоометр, мөд балтгээс дөрвөц, вийн шинээр барьж, хамт олны хүчээр хими биологи. У Ё 3 зург ийпл алкн нан Түүнчлэн шинэ барилганд өрөх 10 манган төгрөгийн коиог төхөө 5 9 заах арга, Сурагчид зуны- Т80 кгяс, 130 тар- хонь, ямааны Энэ ажлаар сур- жээ. Хөдөлмөр соёлын 5--ын «Вэ» анги нэгдү- Тус сургуулийн сурагчид энэ намар 150 төни хадлан бэлтгэж, га газрын төрөл бүрийн ногоо хураан авчээ. ын «Бэ» ангийн сурагч Д. Энхбаяр сур- туулийн хөдөлмөрийн аварга болсон байна. Л. БАТСУХ, Н. ДАНЗАН. ФФоФоФоФФоОФФОФФОоОоФОООФОФОО0ФОООФФО00ФФО0000о0000Ф00000« 9-0-0-0-0-0-0-0-0-8-0-0-8-Ф-0-0-06-4-0-6-0 6-0 0-6-8- 8 0-8 0-0-0-0-0-0 9-0 60009099 0.000606 Мы знакомились с прекрасной при- родой зтого края, Купались в рене и загоралн на солнце, Иногда пас овец өседнєго об-единения. Новые слова: ловнть-барих, Ознакомиться-танилцах Купатьсл-усанд орох, загорать-иа- зид шарах . Орос хэлний харьяалахын тийн ял ал нь кодго, чего?-гэсэн асуултанд ха- риулагдава. Эм хүйсийн буюу-а, ж-гаар тегссөн үгүүд харьяалахын гийн ялгалын --и,ы-гэсэн . дагавар залгадаг. Ээ буюу зрс ил үг- түүд -а, я-гэсэн дагаваэ авна. | Им... род. 7Кишээлбэл- девочка-девочки зорта-юрты : ! мальчик-мальчина 2 село-села. с- Даалтавар. 1. Шинэ үгийг төгтєө. 23. Дээрхи ярианы. маягаар ам-, ралтынхаа тухай хоорсндев ярилц. З3. Дээрхи ярианаас харьяалахын тийн ялгаад байгаа үгсийг тодөтго- сон тэмдэг мэрий т хамт түүж бич. П. АЛТАНЦЭЦЭГ б - .л...... болохсон!) гэж боджээ. Гэгээд аав, зэждээ энэ тухайгаа хэлбод ХЭД ХО- погийн дараа, то «Сайп тэшүүрчин болоорой!» гэж. шинэ тэшүүр болэг болгожээ. Охин ч хязгааргүй баярласан ажээ. Ам- ралтын өдөэ гол дээр очдог боловч тонд гулгаж буй хүүхдүүдээс. зовоод өглөөтөөс үдэт хүртэл тэднийг харж зогсдог байжэа. . ! Тэшүүрийн бүлгэмд орж, хичээллэ». жээ. Ингэж-л тэшүүрчин болох зам- даа оржээ. Энэ үе бол 1968 оны өвөлд байлаа. Оюундарь хичээлээ Ч хийнэ. Гээ орныхондоо ч туслаж сур круулийн ажилд ч идэвхтэй оролцдог хэвээрээ. Анхны тэмцээнд оролцсо- ноос хойш хот, улсын болон том жи- жиг уралдаан “тэмцээнд хорь гаруй удаа орж тэргүүний тамиэчин гэгдэх болов. «Оюундарь 1969 оноос хойш г ван жил сургуулийнхаа аварга 4 рилгачин» нийгэмлэгийн хоёр удаа гийн аварга бөгөөд өнгөрсөн Онд явагдсан хотын сургуулиудын авар» га шалгаруулах”тэмцээнд хоёр удаа амжилттай оролцож хувийн амжил- таа ахиулсан төдийгүй спортын и сэн ангиллын ЇЇ зэрэгтэй тамир болж улсын ЇН шигшээнд хичээллэх боллоо, Ингэж хайрт багш, “эцэг эхийнхээ захиасыг биелүүлж байна. Хүмүүс ч Ёндон гуайн охин о800 шүү гэж яэзнлцана. Оюундарь зөв» хөн тзшүүрчин төдийгүй сагс, хөн- сөн атлетин, гар бөмбөг эвлэгхэн тог лодог юм. Сагсан бөмбөгт ангийнхаа шигшээ багт тоглож, 400, 200 мет- рийн гүйлтэнд сургууль, райондоо тү рүүлж байдаг энэ охин нийслэлийн ПГ сургуулийн 10 дугаар ангид сур- даг. Д. БАТ-ОЧИР, инипитинииингинининининишнийнийнцийниитээншийнишиниий 21 ЦЭВТТ АЮУЛААС 2-222::2 | | УРЬДЧИЛАН. СЭРГИЙЛЬЕ 47-32, Бат гэдэг хүүхэд « саяхны нэ- Зи? өдөр сөрт” нь ямар ч хэрэггүй байхад гэртээ байсан шүдэнзийг ха- явасаадаа хийгээд хичэглдээ явжээ. Аав, зэж, ах эгч нь мэдсэнгүй, аж сэвгүй өчсөн хойно багн нь Ч анзаар- Жо завсар? загаанаар Батаа ангийнхаа хөёр, хүүхдийн хамтаар авчирсан шүдонзоор тоглож байгаад өөрийн найз Гомбын сурагчийн дү- рэмт хувцсыг түлчихсэн байна. Гом- бо хувцсаа түлчихсондээ аав ээж, багшаасаа гїж «Одоо би яана? Аав намайг: Шүдэнз авч явсан байна. Тамхи татадюу? гэж асууж зэмлэнэ дээ» ГЭЖ ихэд ГЭМШИЖ байлаа. Хэрвээ Батаа гэрээсээ шүдэнз авч гараагүй бол Гомбо юу гэж хувцсаа түлэх билээ. Батаа ямар ч шаардлага хэрэгцээ гүй байхад шүдэнз авч явдгийн учир юу байна? Өнөөдөр найзынхаа хувцсыг түл- лээ, цаашдаа ямар ч үнэт эд хогш- зыг шатааж Хухэалд236 юм шүү дээ гэсэн байна. Хүүхдүүд та нар бензип түгээгүү- рийн газар, агуулахын байранд «Гал аюултай!» гэєэн үг томоар-, бичээстэй байдгийг мэднэ. Гайц ширхэг шү- дэвз хавираад шидсэнээс болж улс олон нийтийн хичнээн их үнэт хӨ- рөнгийг шатааж магадгүй юм гэд- гийг алхам: бүртээ шон саяаж явбал зохино." Галын аюул бол айл гэрт хүнд, 5| улс ийгээд нөхөж болшгүй гарз хо- || хирлыг учруулдаг: юм. Хүүхдүүд та нар зувыхаа амрал- ,| таар ой. модонд зугаалах, инанерийп зусланд амрах, тойрон аялал зохиох, самар мөөг түүх зэргээр боловсон тохилог амардаг. Тэгэхдээ ой мод. “бэлчээрийг гал түймрийн аюулаас дээд зэргээр урьдчилан сэргийлж хэрэгтэй. Ой мод, малын бэл- -»- Хүүхдүүд та нар гэр орондоо, | сургууль дээрээ хаана ч байлаа гэ- «эн шүдэнз балон тал гаргах төр» лийн зүйлийг биедээ авч явахыг ха зуу цээрлэх хэрэгтэй. Ийм зүйлийг авч “яваа хүүхдэд. дүү нартаа авч явж болдоггүйн хор холбогдлыг сайтар ойлгуулж байх хэрэгтэй. Зарим цөөн хүүхдүүд аав зэжийн- хээ үгэнд орохгүй бусдад уруу татаг дах, хоорондоо онгирч давран тамхи татах буюу шүдэнзээр тоглохоор авч явдаг тал бий. “Энэ туйлын буруу, юм шүү. Хүүхдүүд "эз! Болгоомжгүйгээс, гал түймэр тавьсан этгээдийг 500 хүртэл төгрөгөөр торгож, ноцтой хор хохирол учруулбал эрүүгийн хариуц лага хүлзэлгэдэг юм, Өөрийн хувийн сонор сэрэмжийг өндөрт байлгаж, гэртээ цахилгаан г хэрэглэхдээ болгоомжтой хандан хам гийн наад захын индүү, пилиткээ заа. вал салгах, түлсэн галыг шалгаж үзэх талаар зайлшгүй авгциаж хэ- рэгтай. Дүрэлзсэн гал дундаас хоёр га хан хүүгийн. гадтан амийг аварч БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- түүлэгчдийн зарлигаар шударга жу- рам медалиар наймхан насандаа шагнагдсан нийслэлийн 22 дугаар дунд сургуулийн хоёрдугаар ангийн сурагч Гүрсэдийн Оюун шиг түйм- рийн гал. дундаас нөхөд, дүү нараа аврах, нүд чихгүй шуурсан цасан шуурганаас мал сүргийг хамтаалах. хэрэгт халуун амь бүлээн. цусаа хайр лахгүй тэмцсэн хатан зоригт эрэлхэг хүүхдүүд олон бий. Энэ бол орчин үеийн Зашг223С Сүхбаатарчуудын төммунист (хүз мүүжлийн наздий чанар, эх оронч үлгэр дууриалал, иргэний үүрэг, пионерийн таягарагийг нэр | төртэй баелуүлж байгаа нь баярлан ярьж, бахархаа дууриах хүүхдийн жишээ . 227) Үу42 ТОХСУл ЗОРИУЛАВ 708 (74) ф1971 оны арван нэгдүгээр сарын 24 ф Лхагва ин ь : -8-6-8-08-8-4-0-8-8-8-8-0-0-8-8-8-8 8 8 8-6-6-8-8-4-6-8-6-46-4-6-6 агы0г-фг-0г-өт-6г-0-0-97-87-0-8-8-0-00-8- ертөнц ер бусын цагаан гялтганан байдагсан. ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ХЯЛ БАРЧИЛСАН ӨГҮҮЛЛЭГҮҮД Намайг хонио буцааж явтал На сан гуай ирээд, -- 8а хүүгийн сүрэг тогтвор той, тарга тэвээрэг сайн биз дээ гэхэд би, Сайн гэж хариулав. Насан гуай буухдаа оготнын хөеөн дээр санамсаргүй гишкэж, -- Ээ харалмар Їгэж уулга алд санаа, ”-- Онз жил үхэр оготно эрт Х9- еөллөө. Хөвөний нь ихийг яана. Ирэх өвөл цаг зүтгүү болж мэднэ дээ гэв, Үнэхээр бидний эргэн той ронд өвсөн бухал мэт хөгө барааг тана. -- Насан гуай! | Үхэр рготно чинь бэлчээрийн ийм их өвс НО- гоог иддэг болохоор тусгүй амь ХАВААНЫ ЗАМД Манайх сумын төвөөс холгүй намаржиж байв. Амралтын өдөр ах намайг аваачихаар хөтөлгөө морьтой ирлээ, Ах маань ангийн нкарбин буугаа бас л үүрчихсэн яв на. Арга ч үгүй юм уу даа. Ах ан- гийн нийгэмлэгийн гишүүнд сая: хан элсэж үнэмлэхээ авчээ. Өнгө- регч өвөл сумын хашир авчдыг да гаж арав гаруй баавгай алсан хүн сайн анчин болко гэж нутгийн өв Анхны цас орсон өглөө дэлхий өнгөөр Ээж өглөө ““хэрэг. Ажиглаад байвал юм бүхэл “голдуу идшилдэг амьтан .. эртлан:босож өрхөө татаад-орж ирэхдээ: -- ,/Цанахүү! миний.Хүү босоо- рой! Анхны цас орчихжээ,кэв. Эгэ үгийг сонс0оод би яаран босож х) цаслаад гадаа гарлаа. Би, янхлы цасыг юутай.их мөрөөдөж байлаа. Гадаа гарвал парны туяа, шинэхэн цасны сүүн цагаан өнгө тэй хослон мөнгөг өнгөөр цавцай на Миний, ийнхүү анхны цасыг мө реөдөх минь бас ч учиртай юм. Яагаад гэвол би Пионерийн үнэн сонины өнгөрсөн огы уламжлалт цанын уралдаанд анх удаа оролц сон юм. Тийм ч учраас энэ жил бо лох 13 дахь уламжлалт уралдаанд үеийл олон нөхөдтэйгөө хамт Хө лийн булчин, хүч чадлаа сорин уралдахын тулд цана чартаа хэ- тан юм даа гэж-намайг лавшруу: лан асуухад, "Тийм нь ч тийм, Гэвч цаг зудтай үед оготны хөвө малд сайн тэжээл болдог юм. Амьтан бүхэг хоолныхоо төлөө явдаг хойно ДОО. "Тэгээд энэ муу оготно чинь бас ухаантай амьтан шүү дээ гэнэ. На сан гуайн яагаад тар билээ? гэхэд баргил том гараараа оготны хөеөг заав, -- Энэ агь, шарилж, энэ тарва- ган шийр, эна гокьд, бадраа хэ- мээн төрөл төрлөөр нь ялгаж, -- Чи энд нарийн өвс байхгүйг хар л даа хиаг, ерхөг, хялганыг шуудхан нүхэндээ аваад орчихно. Ингээд гадаа орхивол салхинд хийсчихїа шүү дээ: Нарийг өвс тийм ч амархан илжирч мууддаг: гүйг бас мэдэж байна. Хэрэв шүүс лэг сӨЛтТЭй НОГООГ ИНГЭЖ ХаТтааХ- гүй түхэндээ хураавал дорх нао муудаж хэрэггүй болно. Бас хөгеөгөө нүхпвий амсар дээр овоол дог нь салхи сийгүүлэхгүй гэсэн учиртай гээд урт цагаан соруултай гансаа түрийгээёээ сугалж, хүд хүд хийтэл,Хэд үлээснээ мөнгөн цохилуурт тогшав. ! Бид хоёр Өлийн хөтлийг давж ам уруудав. -- Ах аа|-Бид хоёрт баавгай тааралдах бодов уу? Ноднин бид хоёртой яг энд баавгай тааралд- сан шүү дээ. . -- Үгүй байлгүй. Ноднин баав гай хорхойтсол жил байсап юм. -- Бзавгай хорхойтко гэж Яа- хыт хэлдэг юм.бэ? . ”“л--.Тар чинь самар жимсээр тэжээл нь хомсдож өлсөөд ирэхээрээ ичин хээ бол»т, эг кар дазхиж дийнээ зэхчихээд, цас орохыг л хүлээж: байсан юм. Ням гаригийн өглөө учраас би хүрэн зандан хөлгөө мөрөн дээрээ тавиад довцог толгойн өөд баяр хөөртэй өгслөө. Толгодын оройд олон хүүхэд 04 жигнана. Тэд уулыг уруу. чаргаар хурдлан бууна. Заримдаа хэн нэг нь болгоомжгүй хөдөлгөөнөөс болж тэнцвэр алдан ойчих боловч бөөц цагаан манан дундаас инээм сэглэн. босож ирээд дахиад л чар гаа чирэн уулын өөд өгсөнө. Уулын уруу далавчтай. ом шиг х) ан айсуй нэгэн цаначил хүү миний дэргэд сурмаг байдлаар шурхийтэл тооромсоглож надтан мэндлээд, -- Цанахүү! Чи сониныхоо урал, явдаг юм. Хорхойтсон баавгай тун осолтой, Хүн амьтан уруу довтолж мэднэ. Бид хоёр ийнхүү хүүрнэлдсээр замын дөтийг харж энгэрийн мо- дыг хаван, зүү мэт нарийссаг бү дэг зөргөөр өгсөв. Тэрбээр уулын цард хүрч унаа морьдоо. түр амс- хийлгэхээр өвгөн хушны ёроолд буулаа. салхи ч үгүй нам гүм, зүүн “хажуугийн модод улаан, нод- гоон шар өнгөөр ялсарч зурчихсан юм шиг харагдана. Нэг, Мэдэхэд ахыг цаахан талд модны сүүдарт олөн салаа эвэртэй том гур хамраа: сортолзуулан зогсож байв. Ахыг харвал ажиг ч үгүй тамхиа ороож сууна. Би чимээ гаргахаас бол- гоомжлон тохойгоороо сэмхэн ёв ров. Ах гайхсан бололтой памайг ширтсэнээ мордох уу? гээд босох нь тэр. Гур ч хэдхэн харайгаад далд орлоо. Би харамсахдаа, -- Хичнээн том гөрөөс хажууд чинь байв. Юу ч харахсүн юм гэж ахыг зэмлэхэд, -- Би яваад ирэхийг нь хүртэл харсан одоо чикь гөрөөсний яг хөө цөлдөөний цаг, ялангуяа гуранд арьс яс хоёр л үлддэг юм. Ямар амьтаны гол таслах өвчин туссан биш гээд мордоход нар: баруунаа - ташиж сүүдэр хүүшлэж эхлэв. Тар ган баймаар хичнээн том- сайхан гур вэ? Бас буутай явааг хэлдх үү гэж миний харамссаар "явааг еёх мэдсэн бололтой. ! Аггах агнахгүй амьтавггэж бий Агнахад бас учиртай хээлтэй хээл гүй, эцэнхий туранхай, алдаг ал- даггүй гэж байна. Анчин гэдэг, , чинь алаад л байдаг хүн биш шүү дээ хэмээн намайг сургамжлав. “ асуув. уралдана. Мартеанаас манай тэм- сард нийслэл ,Улаанбаатар хотод": байгаа. бив дээ! 178:8:0-0-07-0-8-9-8-8-8-8-828-8-8-808-8-8-8-8-8-0-8 :8-э-э-э-8-8-8-0-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-0-808-0-078-8-8:0-0-0-0-9-0-0-0-0-0-0-0-0-0-2-099 ЦАНАХҮҮ МИНИЙ ӨГҮҮЛЭЛ р ЛАС даанд бэлтгэж ». байга уу? гэж -- Тийм ээ Та нартай уралдаад, л үзэх санаа бий гэвэл, -- Тэгэлгүй Яахав .Би ч бас” цээп, Ямар журмаар, явах вэ? гэв. -- Яг л НОДИЙНГИЙНХОО0 | Шур- маар, улс даяар эчнээ.уралдаан сургууль сурагч нэг бүрийг хам-, ран явагдана. Хариг пэгдүгээр багийн ба хувийн аварга шалга-, руулах тэмцээн болно. Энэ тэм-, цээнд цаначин найзууд маань ч одооноос эхлэг бэлтгэл: байгаа Гэ дэгт итгэж байна гэж би хариулав. Та нар ч гэсэн уламжлалт урал, даандаа одооноос эхлэл, бэлттэж, . Хайгуулын анги,Овоот толгойн ЭМ- гэрт хопоглол:ээ, ЇШепө. нь. цас орж хаэр талыг нэвсийтэл дарсан айв. Хөндий хоолой, гүвээ толгод.Цай- ран харагдана.Дзарч бээрсэн огот- нууд элээ сарпы хурц пүдпээ өртөж, тэдэнд амттайхап зууш болж. байв. Цас хайлж толгодын өнгэр цоохорто- ход элээ сарпууд пэг дор хурав. Удал гүй тулалдаан эхэллээ. Элээнүүд өпд- рФо авч далавчаа хумин шумбан двн- рахад с2фпууд сүг бүртээ сарпин “ зугатна. Тэднийг доэш хөөрөхийп 109 ронд сарнууд нэгэн зэрэг довтлох 00- ловч нэг л ажлилт олохгүй байв. 9с- вэл элвэнүүдийг өртөөлөп хвөпө. Элээ энд цөөвтөр боловч хурц хараа, эрмэг хөдөлгөөнөөр сарнаас давуу алюэ. 5 Элээг довтлох бүрт сар шувуудаас хэдэп арвап зулзган өд бутрап Хийс- нэ.. Тулалдаан хайгуулчдын, анхаар», лыт эрхгүй татлаа. Тэд төдөлгүй ту- лалдаан болл: буй газар уруу хөдлөэ. Нүхнээсээ төөрсөн үеп оготнууд 6б4- раан газар бөөгнөрч, тэрүүхэн хасөгт өготнууд буцлах мэт бужигнал: байж. Энэ сайхан олз шувуудыг Нүдайт булаажээ. Тэрбээр үд болж дас хайлж дуусахад эцэж туйлдсан.Өлсгөе лөп шувууд тал тал тийшээ “пясэн одов. Азтай хулганууд өнгэрээр. Та- ран бэлчиж цадталаа идоэшлээд ЖИ- мээ даган.нүх нүхэндээ буцлаа. |ШУ- зууд эндээс хүний. урматд-гайц ч ототно амтархсангүй. ХарМын сэтгэл гэдэг ийм ажээ? 1 . Ч, САНУИР НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН АС ЗӨВЛӨЛ. Сүхбаатарын нэрэмжит, Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлав. А-47757. Индекс -н 14129 ЦАР ХА... ан -нь-инг2-0------- -6-6 66-66 6-6-6-6-6-6-6-06-0-6-6-0-06-6-6-6:6-6-6-6-6-66-44-44 25 р СУРАГЧИЙН ДҮРЭМ Рм эм БНМАУ-ЫН .АРДЫН: ИХ ХУРЛЫН-,ЧУУЛГАН.....- БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын долоодахь удаагийн сөн- гуулийн тавдугаар чуулган БНМАУ-ын танхимд хуралдлаа, Ардын Их Хурлын Тус чуулганаар БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1971-1975 онд хөгжүүлэх тавдугаар т4ван жилийн төлөвлө- гөө, улс ардын аж ахуй, соёлыг 1972 онд хөгжүүлэх төлөвлө- гөөний тухай БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч дарга, депутат нөхөр С, Лувсангийн илтгэл, - БНМАУ-ын 1970 оны улсын төсвийн гүйцэтгэл, 1972 оны улсын нэгдсэн төсвийн тухай БНМАУ-ын Сангийн Яам- ны сайд депутат нөхөр Ц, Моломын илтгэл, -- БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1972 онд хөг- 22 С-1) Єугот 246) -ИВТ ДТ ов РЫй маРЭМТ “2.Цноневинн байгуудаа! 21 дахь жилдээ ЦОРР ( 1204) ! 5 Ч9Т11-оны эрвэн хөёрдугаар сарын 4, “ОРОН БУХНИЙ.ПРОЛТАРИ,НАР НЭГЛЭГТүН/ ЛМАН-УЯЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭЛ БЭЛХЭН БД ЙГТУН/ ЛХАГВА хан Үнэ 10 мөн. Эхлээд өнгөрсөн түүхээс хоёр 10 зөнч үг хөнье. ЭХ орны их дайны үед 1944 оны өвөл «Сурагчдын дүрэм» гарч гэнэ гэсэн ярна хот хөдөөгүй 1 билээ. Бид багшийн техникумд Сурч байсан цаг. Гэвч бид тэр дүр-” мийг тун НХ сонирхон уншин: учир тавы нь ойлгон: байлаа. Тэд маань эрөнхий боловсролын сургуулийн су- рвечдын дүрэм байсан юм. 21 зүйл- Фэй байсан санагдана. Одоо бол бата, Хунд, аклах ангиар ялган салгаж хий .Өзш дүрэм бий. Үндэс, утга агуулга, зорилго нь нэг адил юм. Хүүхэд том рох тутмаа ухаан суудаг учир дүрэм ч 08с өөрчлөгдөн хувирч байдаг. “«Сурагчдын дүрэм» юунд хэраг- тэй юм бэ? Ач холбогдол нь юу вэ? Товчоор хариулья. «Хүн хэдий ухаантай ч гэсэн хэ: лэхээс нааш санахгүй, цаас хэдий химгэн ч гэсэн рохгүй» гэдэг үг бий. Ялангуяа хүү- ХЭД, залуучууд мэдлэг туршлагаар бата учраас олон түмний ёс дэглэм, нийгмийн хэв журмыг сайн мэддэггүй гэж бий. Бас заримдаа маФтдаг алдаа оайна. Энэ дутагдлыг үгүй хийж,улс нийгэм, бүх ард иргэдийн заншил хэвшилд баттай сургахын тулд энэ дүрэм гарсан юм. Одоо, багаасаа энэ? дүрмийг бие- лүүлж сурвал том болсон хойноо МХЗЭ-ийн дүрэм, Монголын Үйлд- вэрчний эвлэлийн дүрэм, цааш нь бүр том болоод МАХН-ын дүрэм үнд сөн хууль, ард иргэний хууль зэрэг Ф тын лоно. түүлцэ. ӨЄсэөӨөӨ2Ө: чичихээс наан цоо-// А. “Сурагч бүр хичээл эхлэхээс таван минутын дээр ирис нэгдүгээр хонхоор ангид орж хичээлдэг болтгонэ. Б, Нөхдийпкөө хариулт багшийн тайлбарлан байгааг айхаарал тай сонсон уг хичээлд холбогдолгүй зүйл хийх, нөхдийлхөө харлул- зөвшөөрөлгүй засах, суудлаасаа хэлж өгөхгїйт хори бусад Дүрэм, ХКунийс чанд биелүүлж чаддаг болно. «Сурагчниын дүрэм» шинэчлэгдэж гараад арав. шахам жил болсон боловч өч холбогдол, агуулга нь огт хуучраагүй юм. Харин дүрэм бүрийн утгыг сайн ойлгон бие лүүлэх л. чухая байна.-«Хүний сайн сайхнаас сурч, цөт ямагт үнэнч їньу- дарга байна» гэж дүрэмд заасан бай на. Үүнийг үггүсгээр нь цээнглэн тог тоовол хамаг хэрэг гүйцэх-үү?. Ердөө ч үгүй Хоосон цээжлэх явдал маньд хэрэггүй гэж В.М. Лепин багш: сурга сан юм. Дээрх дүрмийг биелүүлэ- хийн туяд.нэгд хүнийг сайн нь юу вэ, сайхан нь юу.вэ: жишөэ баримт юу вэ гэдгийг сайн мэдэх хэрэгтай,Хоёрт үнэнч гэж ямар зан бэ. Жишээ иь юу байна гадгийг мэднэ. Гуравт Зпудар- га явдал гэж юу Вэ, жишээ баримт НЬ ЮУ Вэ ГЭДГИЙГ бас. мэдэх эрэгтэй болно. 3 МЭ: мадэхсүй бол энэ дүр- ж чадахгүй гэхэд болох био. “р Ё: ! 38- ” Хууль, дүрэм олон бий. Сурагч хүнд «Сурагчдын дүрэм» л гол зүйл. Энэ дүрэм бол та нарыг сайн сурла га, хүмүүжил рүү хөтлөн дагуулагч баримт бичиг мөн. Энэ дүрэмдээ дасаж, энэ дүрмээ биелүүлдэг хүүхэд сайн хүүхэд. Су- рагчдын дүрмээ ягштал биелүүлдэг сайй сурагч ирээдүйд улс орныхоо сайн иргэн болж лав чадна. Сурган хүмүүжүүлэх ухааны дэд эрдэмтэн. Б. БОР өмнө СУйрГОУЛ6, эвэ В. Сургуулийн байранд хашгирч гүйж болохгүй. Дуулж бүншг- зөх, соний, ном Кнноны тухай ярилцауж таавар таах зэргээр амач, дежур сурагч буюу багшаас. шаардсан шаардлагыг үг дуугүй. бие- 2 379) 777717) жүүлэх төлөвлөгөө, 1972 оны улсын нэгдсэн төсвийн тухай, төлөвлөгөө-төсвийн байнгын комиссын дарга, депучат нөхөр г Ц, Гүрбадамын тавьсан БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын төлөв- лөгөө төсвийн байнгын комиссын хавсралт илтгэлийг хэлэл- цэв, -- БНМАУ-ын газар эдэлбэрийн хуулийн төслийн тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын хуулийн төсөл боловсруулах ба үндэстний асуудлын байнгын комиссын илтгэл: Е3-ит БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлиг батлуулах тухай илтгэл: - БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын мандатын комиссын илтгэл болон зарим зохион байгуулалтын асуудлыг хэлэлцэв, МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД ХУРЛЫН ТУХАЙ “СОНСГОЛ МЭДЭЭ МАХН-ын Төв Хорооны П бүгд хурал 1971 оны арван нэгдүгээр сарын 21-нд хуралдав, Бүгд хурал, «Намын гадаад, дотоод улс төрийн бодлогыг хэрэгжүү- лэхтэй, холбогдсон зарим асуудлын тухан», МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга нөхөр (0, Цэ- дэнбалын хийсэн МАХН-ын Тов Хорооны Улс Тярийц Товчооны мэд: «БИ МАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1971-1975 онд хөгжүүлэх таван жилниц төлөвлөгөө, БНМАУ-ын Улс Ардын Аж ахуй, соёлыг 1972 онд хөгжүүлэх та- лөвлөгөсний тухай» БНМАУ-ын улсын төлөвлөгөөний компссын дарга нөхөр 5. Рипчинпэлжээгийн илтгэл, «БНМАУ-ын 1972 оны улсын төсвийн тухай» БИМА У-ын сангийн яамны сайд нөхөр Ц. Моломын илтгэлийг тус тус сонсож хэлэх цэв, Эдгээр асуудлыг хэлэлцэхэд, | МХ59--ийн Төв Хорооны нэгдүгэдр нарийн бичгийн дарга Ч. Цүрэвжаж, Сэлэнгэ анмтийн намын хорооны мэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ш. Хасбазар, Барилга, Барилгын | Материалын үйлдвэрийн Яамны сайд О. Тлейхян, Говь- ачсан аймсийн Тайшир сумын «Сүхбаатарын зам» нэгдлийн дарга Г, Лодойхүү, МҮЭ ийн Төв Зөвлөлийн дарга Д. Ядамсүрэн, Аж үйлдвэрийн Комбинатын дарга Т. Даягаа, Улсын их сургуулийн захиралд Д. Цэвэгмид, Өмнөговь аймгийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Т, Хорхой, Худалдаа бэлччэ- лийн Яамны сайд З. Ганжууржав, Увс аймгийн намын хорооны нэгдүгээр на- рийн Өнчзгийн дарга Г. Бязьяа, Хөдөлмөр найнн хөлсний улсын хорооны дарга М. Лхамсүрэн, Өвөрхангай аймгийн яамын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга 0, Ламхүү яар үг хэлэв, 4 МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурая хэлөлцсэн асуудлуудаар гаргасан. төс- тоолыг санал нэгтэй батлав." 5 Бүгд хурал зохион байгуулалтын асуудал хэлэлцэв, Өөр ажилд їчнлжиж, бай- гаатай хөлбогдуулан нөхөр Ц, Дүгэрсүрэн МАХН-ын Төв Хорооны Улс чө- рийн Товчооны тишүүн, Төв Хорооны нарийн бичгийн даргын үүрэгт ажлаас чө- лөөлөв, МАХН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Намын Хянан Шалгах Хорооны Дарга нөхөр Н. Луясанравданг МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоолы гимүү- нээр сонгов. МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч гишүүн, Төв Хөрөөны нарийц бичгийн даргаар нөхөр С. Жалан-Аажавыг сонгов: - тү өөвөгөлөлжлөлөлөлөлөлөхөтэлжгөэжлөлөлжлөрөлгөлөчөрөхөцөлөлөлөтөдөгөгөрөдөлжиөнж ,сөїагж-өчөлөлөвөлжүөгжлөлөвөлөхөлөрөлөл 1 эйр. : 4 2 Г., 9ӨНЭ БИШ. БА "ТҮҮНИЙ НӨХӨД ! Цэдэвсүргисийн. Энэбинн “Дундговь, аймсийн Дэлгэрцогт сумын найман жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангид сурлацдаг, Үе тэнгийн нөхөд нь түүнийг багш шигээ хүйдлэж бяцхан баатарчууд байн байн сураглан гүйлд- дэг нь учиртай. 7 Энэбиш хичээлдээ амжилттай ралцаж .уншсан номын тухай бүг Хээ хамт олон болон баатарчуудеа байнга ярьж өгнө. Энэбиш өглөө 1 ХУГ-их хурал, Монсозын | Пноцериан загамаслагч Ш| дугаар чуулганыг угж сан улаац бүч аянаараа тодорхой ам- жилт гаргах үүрэг пионер бидэнд бий. Сурч боловсрох сайхан бололцоогоор бүрэн, жаргалтай эх оронд амьдарч байгаа бидэнд сурагчийнхаа үүргийс биелүүлэхээс өөр эрхэм зорилт үгүй. Би авсан үүргийнхээ дагуу бүх хи- чээлийнхээ 80 хувьд онц дүц авч сай- наас даэш дүнтэй суралцаж, өөрийн сонирхож байдаг мэргэжлийн дагуу доктор Ичинхорлоо гуайн үйл амьдра лыг судалж байна. Мөн тоо, хэл бич- гийн олимпиадад одооноос-амжилттан бэлтгэж 400 гаруй бодлого бодохоос. одоо 100 гаруйг нь бодоод байна, Хийсэн зүйлээ тогтмол тэмдэглэдэг гэж ярилаа. Ч Бүлгийн тэргүүн удирдагч, ажил- саг авьяаслаг Ц. Энэбиш. болон тэд ний бүлгийн хамт олон сурагчийнхаа дүрмийг царийн судалж амьдрал ахуйдаа хэвшил болгосон сайн хүүх- дүүд. Тийм болохоор энэ ангийнхан найман жил суралцахдаа хэн нь ч су- рагчийн дүрмээ гажу ангүйэв- сэг хамт олон болжээ, орноо цэвэрлэлцэнэ. Энэ бүхнийр хи- чээлдээ явахаас хагас цагийн өмЧө эн хугацаандаа ийн бүрэн эсэх, на. Тэргүүн сурагч Ц. Энэбиштэй уул заяс яаж нямбай ажиллагаатай болс- ныг нь сонирхлоо, --Сургуульд орсон өдрөөсөө сураг чийн дүрэм судалж танилцсан. Тэгээд сурагч хүн ямар үүрэг биелүүлэ тойг ухаарч эрхээ эдэлдэг шигээ үүр- гээ биелүүлдэг байя гож шамдан ажил ладаг. Энэ жил: бидний” биелүүлэх үүрэг м Эр тодорхой. МХЗЭ-ийн Г, Ансийш эд, хогшлыг дараагийц ээлжинд бүрэн бүтэн хүлээн гэн өгөх бөгөөд эд хогшлыг эвдсэн сурагч тэр даруй ангийн бээ эцэг эхдээ мэдтгдэн: сургуулиа хохиролгүй болгоно. Д. Үдэшлэг, уулзалт хурал болон бусад олон нийтийн анлаас хонимдож болохсүй. Хэрэв хурал цуглаан үдэшлэг дээр сургуулийн сурагчид ахмад хүн ирвэл мэндчилэг суудал тавьж өгнө, Ё. Бүх сурах бичгийг. цэвэр гамтай эдэлж дараачийн апгид аниа жүүлн тэйгөвөр амжилттай. аялж :“байпа тэж ярьж суугаа энэ охиныг харахад зохион "байгуулах чадвар сайтай пионер болох нь илт ээ "эр, «Улаан бүчтэний сайн үйлс» гэж хичээнгүй лэн хаягласан хавтсаа наэ- жлэд, «Салааныхны өдрийн эглэм», «Бидний дууриах ахмад үс», Хичээлийн дотор бичгийнхээ рэглэдэг гагүй сайн дүнд бичиг сайжирсан. маа! сїн. Гэвч манай салааны дарга намайг 14 хоногий хавийг сайжруулж, хичээлийнхээ дэвтрийг цэвэр нямбай ха- болохыг даалга- сан. Би энэ хугацаанд уй- ажилласны ть Манай алоп ч надад их тус хичээ! алсан. гаа жэл 4 ан. 4 "аж ээ (14:24! САЛАА! эсхүл хаа нэгэн хэрэгцвээ- тэй газар нь бэх асгаад баллачихсан байвал дүү маань гомдоно. Зорилго нэгт найз нөхөд та тар ажлын нэгэн багаж болох хичээлийнхээ хэрэглэлийг гамтай цэвэр эдлэж бай- гаарай. Сурагч Р.Наранцэ- цэг бидний. ярианд орол- цож анги сургуулийн эд ннН оооообо020: овоо хамт хэрэглэл ашиглалт», «Бид НИЙ тус» гэсэн давтрүүд иуднээ туслаа. Салаа “бол инонерийн «Салааныхны өдрийп байгууллагын хамгийн жи Дэглэм» гэсэн дэвтрийн жиг нэгж билээ. Бид сая. ХУУДСЫГ сөхөнгүүт, цаг хан жанжин Сүхбаатарын ФШнглалтын тухай үнэт нэрэмжит арвай кнлийн Сургаал, цэцэн үг, «ио- хоёрдугаар дунд сургуу- "ёРийн үнэн» сонинооо лийн 6-гийн «А» ангийн Явагдаж, байгаа «Сураг- нэгдүгээр салааны пионе- ЧИЙн чөлөөт цаг» бага хур рүүдтэй уулзаж, «Сайн ЛЫН материалыг бичиж үйлс» жигүүрээр хэрхан Хавсаргасан бөгөөд, аялж бяйгааг нь сонирх- Өөрийн салааны сурагч Болдбаатарын тухай бич- сон юм. ї . жсээ,. Мөн. салааны сурагч т-- Бидний ажлын тол “бүрийн цагийн хуваарийг маань МХЗЭ-ийн ,16.ДУ- долоо хоногоор бичиж, таар их хурал залгамж- мөрдөж буй талаар. нь тэм лагч гуравдугаар чуулган- дэглэл хөтөлдөг ажээ даа бүлэг, салаадын пно неэийг амжилттай бэлтгүү лэх явдал юм. Ёр нь С4а- лааны ажил хэдий. чинээ сайн “байна, бүлгийн ажил ч төдий чинээ сайн. байх ив мэдээж: Бид сурагч Батдэлгэр- тэй У х, хэрхэн цэвэр бичигтэн болсон, ном дэвт- рээ яаж хайоладаг. тухай нь асуухад: х -- Хичээлийн шинэ жил ахлэнгүүт манай салаа.:цэ- вэр бичгийн уралдаан явуулбан. Би сүүлийн байр ззолж зэмлэл хүлээ Иймд бид «УлЛаан бүч» аяны зургаан жигүүр тус Ер нь хүн Д Ццэ- зэр нямбай анисиллаж чад- вал гоб сайхан бичиж, ном дэвтрээ гамтай хэрэглэж болдог юм байна. «Яда цэвэр сайхан бичсэн дэвт э хүнд гүлэхэд ч нүүр улайхгүй байх юм. Бидэнд цаг ззгэлж тусалдаг ДоТ- “ны нэт батнь- боло ном би- лээ: Энэ “багшийгай" бид хайрлаад, хүндэтгэх ёстой. Бид хэрэгдэсан нартад.-гүлдээнэ. ашүү дээ Тэр туааадсан цом гн» ХУУ- лас гаь уранхай ч "Ом уу, помодо- дүү” хогшлыг хайэ: г тухай- гаа ярилаа Сурагчийн дүрмэнд улс нийтийн өмч хөрөн- гийг нудний цөцгий мэт 5 хайрлана гэж: байдаг шүү 5 дээ Ё б095580000с20: Энэ салааныхан анхны улаан бүчтэн пяонерүүд болон, аз жаргалын төлөө амь биеаз хайрлалгүй тэм- цэж явсан партизанууд, баатруудын тухай дурдат гал цуглуулж, тэдний” туулж ирсэн замналтай тачилцжаа, 22250550920239890000005027 Ийнхүү ахмад үеийнхээ хувьсгалч аатарлаг 3 амжлалаас ихийг сурч. 4 аль сайхан бүхнийг өөрс 2 дӨДөө тусгасан нэгэн са- лааныхны “тухай өгүүл9- ход ийм ,байна. (ЗУРАГ ДЭЭР: Баруун 7 тараас, Энхжаргал, .. Цол... мон нар сэтгүүлийн шинэ 5 дугаар уншиж байна Б. МАГСАР 1 «Интеринацнонал» клубын дотор шуудан хороо ажилладаг. Шуудан хо рооны пионерүүд гадаад орны тио- нерүүдээс ирсэн захидлыг сурагчдад тараах хариу захидал илгээх,хэвлэл захиалга, ашиглалтыг шууд Харнуц даг гэж клубын дарга М. Туул нри лаа. Манай сургуулийн бүх пнонерүүд, залгамжлагч, сэтгүүл, Пионерийн үнэн сонийг 100 хувь захиалах хө- дөлгөөн өрнүүлж, амжилттай 3а- хиалж байна. Зураг дээр: Нийслэлийн 21 дү гээр сургуулийн 9-ийн «А», ангийн сурагч шуудан! хорооны дарха Ч. ., Жавзмаа «интернацибиал» "клубын “МГТУу байна. с. БОДООШ бүрээр тусгай төлөвлөгөө- хамсоддоФСООоООО00Ф000ОО00000000Фо0000О00ФОФО0ФОоОо0000ФО00000Ф0Ф00000Ф0ООО09” са 77 ДОХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ СУРГУУЛЬ “нийгэмлэгийн орлогч дарга нөхөр С. ЇР жанов: тус нийгэмлэгийн хүндэт Үс х00ФФОО0оО0ФОФОоФОоО0ОФ0000О0000ФФООФФФООООООООЮОО4хССёб кин ЛЛ22 мэрмЭээээ 00 НОМЫН ДАЛАЙД -0» АЯЛАЛАА 13 НОМЫН БАЯР БОЛОВ “Өвөрханкай “аймгийн Зүйл су- гийн «Бо ангийн сурагч Р. Жолгор 829264416064316061 БОССҮҮН мын 78 їжилийн дунд сургуулийн за хиргаа Д.Нацагдоржийн төрсний ой тохиолдуулан жил бүр явагндаг номын уламжлалт баярыг тэмдэг лэж Өсвөрийн үеийг нөмтөй нөхөр- яүүлж, ном унших арга амилла- жаанд сургаж нөмөнд дурлагчид «болгон хүмүүжүүнж, тэднийг ном той нөхөрлөсөн «өргөн нэлгэр зэл нэгтэй иргэд бөлгөн хүмүүжүүнэх : төрөл бүрийн ажлыг зөхиож байна. Номын уламжлалт 340 хоногийн аж яыг Жслюл төгөлдөр тээж Д.Нацаг доржийн дүрт тамдгийн бөлзлыг, 3 «урталчилж зүүрэг амлалт авахуул 1 яаа. Энэ жилийн тунамжяант “бая- ! раар Д.“Няпаглоржийн яүрт тэмн- Зууч ха хэцэанхэа Бэгэлэ эл лэїцэээцэлэаэөэдэгчмбэээсэлн 51 тийн чюлдлын хоёр дахь жилийн маа тар бүх үзүүлэлтээр нь Зйє лүүлж сурлага. сахилга ат хү- ммүүжлээрээ нөхөддөө үлгар луу- “риалал үзүүлж байна. Сурагч чнд- яөрүүдийн дунд өөмтон Өөхөрлөх зөдөлгөөн Өөрвөж (2. Нацагдорж тэмдгийн “болзлын дагуу Өогийн яБ» ангийн 4К, Батцэцэг, Адьяа. 5-ын «Ай» ангийн 3. Бадамханд, Д. Ганбаатар, 6--гшйн чАо ангийн . 3. Хорвоо, С. Держдулам,.о--ын «Бэ» -авсиїйн Т.СРомтогтох, Ү. Аар баясгалан “нарын хориод сурагчид “түрэг авч-бага ангийн “баатарчуу- дад зөрнулж зэтүүхдийн зүлгэрийн цуглуулгаарчбянхан юм хийлж Өгөх, чургуулн хаа номын санд номын чжэвбэгт хиїїх, вомын зїтүр зурж за ннянуулса хийх нөмын баярт 80- чрпуасан зохион бичлэг бичих, гөдөр хаха эаллэлуааагаэаэ Науцлагас ххцаахлэлжилс п 16168508 хурж аяа 20 5 үүргийг 8-ын «.А»-ангийн ЛИНБ-ын явр зохиох зэрэг ажлыг зохиолоо. Б. ЧИМЭДДЭЕН ЖИнонерийн гулирдагч) алтан мелальт-сурагч О. “Оюун, 25. Лашдулам, А. Батчулуун. 7-гийн «Бэ» ангийн сурагч Д.“Сугар,6-- "ЭХ ФРНОО МАГТАН. ХУУЛАГЧ | ГБҮЛСГИЙН СЭДЭВТ АЖИЛ) “Дуудлагын бүрээний яруу дуу танхим зүүран нууригтаж улаан бүчээ дэрвүүлсэн пиөнер багачуудын скавхлант жагсаал тайхнад орж нрлээ. Энэ бол Дорнод аймгийн төвийн найман жилийн нэгдү- гээр дунд сургуулийн наймдугаар авгийн арвай дөрөвдүгзэр бүл- жийн, хүүхдийн зомын 10 зоног, монголын шина үеийн урав бохио- лын үндсийг тавигч уутан зохиолч Дашдоржийн Нацагдоржийн мэн- чэлсний 65 жилийн “ойг тохиолдуулан (Эх орнөө магтан дуулагч). сэдэвт бүлгийн ашил эхэлж "байгаа нь эчэ. Бүлгийн ажилд ПинОоне-.- рүүн Д. Нацагдоржийн яруу найрагийг уншийс мөн “(Хуучин хүү). 4Соёлыг гайхав) зохиолоор нь бяцхан үзэгдэл зохион тоглов, /Бүа- гийн сурагчид гэнэ сэдэвт ансилд бэлтгэхдээ “Д. “Нацагдоржийн “бичсэн яруу зайраг үйл амьярал, түүннй дурсгалд зөрвулан "бичсэн бусад зохиолчдын шүлгээр “бицхан ном, ууган зохиолчийн нэрд тарсан (Миний нутаг) алдарж найрагаалаар зургийн цоморлиг хийжээ. Ийнхүү тус сургууль дзар хүүхдийн номын араь хоногийн ажи олон нийтийг хамран єргөн далайцгай зохиогдлоо, 3К. НЭРГҮЙ. (Дорнод төвийн 8 жилийн сургууль) ! Н ! 1 Ї 1 ї ! ї Ї : ї ї ! Ї ї ї ї Н ї | ! 194:141236:314441444444:14:34ухугэзалгуцаг ач эгэахс 1үдүггэахүклхаа ажаа ач 16сэ16цАлА1824 316211 с нэл зах тээ Байдаг ацан р ӨНӨӨ Өө ӨНӨӨ ӨӨӨ1ӨӨӨӨӨӨӨӨӨБӨӨС “Саяхны нэггөдэр. Меснва. хотын Кур цатавын районы 451 /дүгдээр «сургууль ялар ёр бусын баяр хөөр, хөн хөдөл- өөнтэй “байлаа. үзүүндээ гал улаан Язүчав. нампруулж, өнгэртөэ “Ильичийц “дүртэй нвонерийн тэмдгээ цог мэт Я яаязуулсан орос энзалуудын царайд нүд “дүүрэн баярын мишээд тодорно. Ажилд “сурлагаараа Моснва хотын олон |ауун сургуулийн тэргүүнд тооцогддог Нөма- трова “Верг Георгневич захиралтай | энэ «сургууль Г200 тэруй пионер сурагчид- тай, Орчин үеййцн байр, хичээлийн то- ног төхөврөмжөөр -бүрай хайгагджээ. "Гус сургуулийн пионерийн бүлгэм, ком- сомолын байсуулаага олон талын өнц сонирхолтой ажил зохиодгоорао Мосн- вөд аядаршсан нь пионерийн ахлах удир дагч Отенватова ляена, “бүлгэмпйн зөв яөлийн дарга Понова "Надежда, номєө- молын “үүрийн “нарийн “бичгийн дарга Наренсний Андрей, идэвхтэн Лазерев царын зараг комсомол, пнонерийн «бай- “уулдагын ёөзөн ариван үөдэвхтэнүүдийн уйгагүй хөдөлмөр зохион Файгуулдаг авьяастай салтгүй хөлбоо- "ой юм. Энэ өдөр Моснвад манай хоёр орны багачуудын түүхэнд мартагдашгүй том /баярт уйл явлал “боллоо. Энд болсон баярый хураад манай улсаас ЗХУ-д суугаа онц бүрэн эрхт Элчин сайд Н. Лувсанчүлтэм, Зөвлөх З. Энэбиш, Эл- чин сайдын Яамны соёлын атташе |Н. Отгон, эвлэлийн хорооны дарга Г. Гэ- ааүүд, Курчатовын районы бэ 151 дүгвэр “сургуулийн удирдах “хүмүүс, багш, «тажилчид, нийт сурагчид оролцов. “Зөвлөлт-Мопголын найрамдлын ний тсэмлэгийн орлогч дарга нөхөр С. Ржа- ов тус сургуулийг монголын ардын жувьсганын -нх удирдагч, 9МАХН, ло- їрийг үндэслэн байгуулагч Д. Сүхбаата- Ярын тэрэмжит болгосныг | мэдэгдэж, ТМАХН--ын Төв Хорооны -нэгдүгэвр шарийн Фичгийн дарга, БНМАУ-ын “Сайд нарын Зөвлөлийн дарга 0 Цв- тэнбалаас тус нийгэмлөгт оплгэзсэн ЭЯВЛН, Ленин,Д.. Сүхбаатарын , хөргийг 451 дүгээр сургуулийн хамт олонд “үүрд /дурсгая болгон гардуулахадн «өё- звөрийн Ленпнчүүр аяга тишкигнүүлэн “ташиж угжяаа. “Нехөр “Ржиавов “цааш "нь, «бид монтєл анд нөхөдтэйгээ зинхэнэ ажил харэгч золбоо тогтоож, ардчилсан германд бай /даг /Д. Сүхбаатарын төрэмжит сур- гууль, мөн танай иийслэд Улаанбаатар хотын Д. Сүхбаатарын мэрэмжит оёр- /дугаар арван синлийнхэнтэй хамгийн ойр дотно харилцаатай. болж харилдан туршлагга солилцож: ажиллана. 4Д. Сүхбаатарын нэрэмжит» үзсэн эвэ эрхам дээд алдрыг бид хамгаас өн- дөрт хадгалж явах эрмэлзэн дүүрээ бай на гэлээ. : 4 “Дараа “нь Элчин сайд Н. Лувсанчүн- том, гмонголын ардын хувьсгалын шуур тан гаяын дунд бидний эрх чөлөөт шар Талапт амьдралын толөө тэмцэж явсан, чөлөөнд /байгаа хошууч теверол иго рий Михайлович Черемисицов. Эс: ялын талаар «олон дуун |сайхал зураг зурж алдаршсай зураач Джемаль Джа- ну Шваапльевич Д.Сүхбаатарын нэрэм- аас ЛНЭнЧ “Москва дахь гионерийн » яарга Э.! ни ! К. Оюун-эрдэнэ шар баяр “Хүүхдүүд аз! Та вар дав зпо | хамт "бүлэг, салаа, бүлгэмээрээ ха- рилцаа тогтоож ажиллахыг хүсэж бай гаа биз. Энэ хаягаар та нар тэдэнтэй золбоо бариарай. : СССР. тидекс 198098 г. Москва Л--98-Уя М. Шукинс- ная дом 8, ив 49. саа? Нивжинковой /Нелли, ж ! З. БААСАНСҮРЭН -6/ Аркжангай -аймгийн “ шаттайгаар зохиож "байна. “заримаас тэмдэглөвэл: “ХӨДӨЛМӨР» ЧУУЛГАН 25 дугаар бүлгэмийн мөр» чуулган саяхан сурагчдын хөдөө ал ахуйд гэл тавив. Зуны амралтын цаанд нэгдлийн туслах ” зөөж тушаасан 7 дугаар хариуцан. сааж 2800 гаруй | уцалга эдэлгээнд “ургасан өвс, хадаж нуруулдсан М. Баярма цан, зуугаад кг амтат тэжээл оэ. гэж нэгдлийн суурьт хүлээлгэн өг сөн 6 дугаар ангийн сурагч Б.Янж сургуулийн хөдөлмөрийн авар маа нар аварга болцгоож бүлгэмийн АЧАГ ТУТМААС ТАВАН АЧӨЛӨӨТ ЦАГАА СУРЧ “ЖАРГАЛАНТ СУМЫН “ДУНД СУРГУУЛИАР Жаргалант “сумын 8 жилийн дунд сургуулийн “пионерийн 25 дугаар бүлгэм өсвө- рийн Сүхбаатарчуудын сурлага х8 дөлмөрийн «Улаан бүч» аяны аж лын тодорхой төлөвлөгөөтэй ажил лаж байна “Ингэснээр нилээд ам- жилт олж, пионер, сурагчдын дунд “олон төрлийн ажил тодорхой үе : Үүний «Хөдөл- болж анги бүлгээс шалгарсан хөдөлмөр сур- лагын сайчууд зуугаад пиопер су- рагчид оролцов. Чуулганд пионер зун цагт ажилласан дүнгийн тухай илт хуга- үйлдвэрлэлд ажиллаж 6 гэрийн хана хийж, мян гаад литр сүү, сүү тосны заводад ангиий «А» бүлгийн сурагч Д. Баяндалай, Улсын бэлтгэлд 180-аад төгрөгийн ангийн үс тушаасан 8 дугаар ан гийн сурагч Д. Лундаажамц, 5 үнэ: литр сүү саасан 4 дүгээр ангийн сурагч О. “Энхтуяа, 10-аад эмнэг хангал ан, 5, Ду- гаар ангийн Ц. Болдбаатар, 0 тонн АМАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ гын дэвтэрт бичигдсэн, «Жаргалант амьдрал» нагдлийн зөвлөл, сумын Х. Б. Анги, сургуулийн вахиргаа- ны баярын бичиг үнэ бүхий зүй лээр шагнагдлаа. Чуулганд оролц- сон аварга сайчууд өөрсдийн сана- лаар бүлгэмийхээ шугаман жагсаа- лын талбайг шинэчлэн байгуул- жээ. «АЛТАН НАМАР» АЯЛАЛ Пионерийн 25 дугаар бүлгэмээс орон нутгаа судлах «Алтан намар» сэдэвт тойрон аялалыг саяхан з0 хиолоо, Аялалд багш пар инонер сурагчид--хорь гаруй хүмүүс оролцов. Аяллынхан Улиастай, Чу Луут голын саваар аялж Алаг уу, Улаан Сэрвэн зэрэг уулсын сонир холтой тогтоц, хөрс ургамал амьтан чулуулаг, баялагтай танилцан дээж синн цуглуулга хийж тэмдэглэл хөтлөв. Бас чулуут гол. түүний ашиг тус, орчмынх яв ургамал бэл чээрийн онцлог, отрын малчдын ажиллагаа зэрэгтэй танилцсананас гадна түүхийн дурсгалт ба гавьяат хүмүүс хувьсгалчдын тэмцэж явсан » Тазар тутгийг “үзэв: Тойрон аялалд 8 дугаар ангийн сурагч Л, Баян- жаргал, 2К. Батчулуун, “ Жаргал, Д. Лхагвадэмбэрэл, 7. дугаар ан: гийн сурагч “Д, Лхагвасүрэн, .М. 7Камсранжав нарын бяон сурагчид ФоОоФФо Ы 5 Г онц идэвхтэй оролцжээ. Д.ГУРРАГЧАА (Архангай аймгийн ЭКаргалант сутын дунд сургуулийп багш) МИНУТ ХЭМНЭЕ! МЭЛЭХЭД ЗОРИУЛЬЯ! сээниии--ииж- «ЧӨЛӨӨТ ЦАГ» СЭДЭВТ БҮЛГИЙН АЖИЛ ХИЙЛЭЭ Фенолын хувцас Өмссөн ӨХИД ЗӨВ- Чүүд эгнэн-суугаад нэгэн зүйлийг чу Заячлан ярилцана. Эд бол нийслэ- тийл арван жилийн тавдугаар сургуу | яийн 7 дугаар бүлгийн “тшонер сураг “чид Чөлөөт цагаа ашигтай өнгө- рүүлье» тэгсэн сэдэвү цуглаан хийж “байгаа, нь энэ. ажээ. ”-. Бүлгийн дарга. Батнэцэг цуглаа- чыг нээж, сурагчид чөлөөт цагаа хэр ХӨВ сүр ашигтай өнгөрүүлэх . тухай дөрсдийн Фаналаа ярилцав. Нионер хтуяагаарины сурагч цагийн луваа- рийг хатуу “баримтлахгүй «этэрхий эх тоглож хайран цагаа үр агшггүй “өнгөрөөж байна. Цагийг ашиглахын г Тулд нэг зүйл хийхдээ нөгөөг хавсар г тап хийх бололцоо байна. Зай ( ишээ нь: Талх мах авахаар 80Гг- сож байхдаа ном уншиж, дүрэм “ө- зчилэртүтый3 чээжлэж байж болно “БЭ, зо чДараа нв сурагч Болд өөрийн өд- Тийн хуваарийг уншиж, би цагийн » хувзарийг яг баримтлан. ажиллаж урсан. Анхандад цагийн хуваарьт захирагдаж, ажиллахад хэцүү байсан Одоо бол сурч хэвшлээ гэв- . Би нэг санал хэлье “тээд ЭВИЖИГ- эн охин гарч : Бид хичээл дээр хичаэлийнхэв х8 чрэгсэлийг замбараагүй тавьсанаас жинчээл Эхлэхэд Фэнтгэх 2гӨЖ дэг "ас майн хичээнд 2--3 зниут зарцуулна лэх үзвэл нэг шилд 50 таруй цаг үр аанггүй зарж байна. Иймэзс даг аимпут бүрийг үр ашигтай енгөрүүлэх мь чухан том гэнээ. Нионерүүд энэ сэдэвт ажилдаа Зөв өлтийн мэргэжилтэн багш Валентина Ипнолаевпаг урьж оролцуулав. Зөв “илтийн сургуулийн сурагчид цагийг хэрхэн үр ашигтай өнгөрүүлдэг ту- хай ярьж Өгөөд мөн хичээлээс (єа- жуур бүлгэм дугуйланд явах, хөгжим тоглох, цанаар гулгах нь замгийн зөв амралт болно гав. “НИяионерүүд энэ сэдэвт ажил дээрээ Чит мушийн Бьрози хотын 140: сургуулийн 6--Рийн «Б» ангийн анд “тайз нөхдөөсөө ирсэн захидлын (58- үриуг уншин ярилцаж, тэднээс, чөлөөт цагаа наж өнгөрүүлдэг туршлагаасаа. хариу захианд бичихийг хүслээ. Багш ЛАГДМАА ЛИОНЕР ЦЭРМАА Сурагч бүрийн чөлөөт цагаа хэр хэн өнгөрөөх нь харилцан адилгүй “байдаг. Хүүхдүүд зэ! Та нарын чө- яөөт цагаа аль болох үр бүтээл, ашиг тайгаар нөгөрөөхөд та бүгдийн амь- "дарч. байгаа орчин бас көлөөтай, Су, “рагтбүр тэр амьдарч суралцаж, хө- төлмөрлөж “байгаа орчинтойгоо уяя- «26 “Фад нь тавдугаар ангид суралцдаг. Хүүхдүүд ээ! Аливаа гэн зүйлс үүсч бий болохдоо олоп газар нэгэн зэ- рэг бий болчихдоггүй шүү дээ. Анхалж иэг газар оронд бий болоод цааш нь олон газарт дэлгэрч бий болдог, Тэгвэл та нарт Монгол газар анх бий болсон олон зүйлийн заримаас нь. танилцуулж бичье --Монгол газар анх 200000 жилийн өмнө хүн суурьшжээ гэж үздэг, Шинж лэх ухааны нээлт”энэ хугацааг улам цааш нь ихэсгэж байна, --МонгоХ-Тааар айх 4000 жилийн өмнө мал ахуй гүүсчээ --Монтол тазар анх 2000 энилийн тэр тээ төр Улс Жүсчээ, Тэрхүү анхны өвгөдийг Хүннү гэдэг, -- Монгол тазар анх Хүн улсын урьд (Одоогоос 4000 гаруй. жилийн өмнө) үеэс: төмөрлөг боловсруулж эхэлсэн бө- гөөд тэр «үйлдвэр нь ҮП--ҮШ, ХШ-- ХЇҮ зууны үед үлэмж хөгжжээ, дан нийцэж чөлөөт цагаа Яп бүрээр өнгөрүүлдэг шүү дээ! Одоо та пцарт өөрийнхөө сургуу- лийн нэг сурагчийн чөлөөт цагаа хэр хэн өнгөрүүлдэг тухай танилцуулья. Энэ охин 5 дугаар ангид суралц- даг сурагч Цөрмаа, 17 улирал дараа! яав өнц дүнтэй суралцаж байгаа пио терийн тэргүүний идэвхтэн сурагч зөм. Цэрмаа сургуушийн сурагчдыг! дотуур байранд суудаг. Тасагтаа ар вуулаа. Хоёр нь нэгдүгээр ангид, бу! “Тэр чөлөөт цагаа хэрхан гөвгөрүүлдэг олон өөрийнхөө цагийн хуваарийн тухай ярихдаа: Ы --. Би өглөө тогтмол 0 цэгт 00сЧ! гийшастик хийгээд эпдүгээр аккид | “сурдаг дүү нарынхаа үсийг нь «сам-: їВаж ӨГДӨГ. 1 Тэхдээ өгдөө бүр зичээд өрөхөөс, эмнө 20--95 мицутыг тарган авч хичээлийнхээ Фэлтгэлийг шалгаж давтсан эичээдээ дахин «бүгдийг нь: «айн харж авдаг. Илгэн зартагдсан: зүйлээ дахин нэг харахад Фбүр ӨӨ- їрийнх болж өгдөг юм. Өдөр 1 цаг 720 минутакд хичээлээсээ тарж ирээд үдийнхээ хоолонд орсны дараа 80 ин тут амраад тар өдрийн хичээлд өг-, ссеөн бүк бичих даалгавраа хийдэг. Өдөр бүр 1--2 цагийг номын санд “сууж уран зохиолын ном уншиж дэл | тэрэнгүй тэмдэглэл хөтөлдөг. Номын сангаас ирсний дараа тасгийнхагтай | хамтран хөгжим тоглож, янз бүрийт “сонирхолтой тоглоом тоглох, уншсан номынхоо тухай ярилцдаг. 6 цаг 30 минутанд -өрөйн хоолонд чардог, да- раа нь тасгаа твяэрлээд унших хичвэ | штээ уншдаг. Тэгээд "нөхөдтэйгээ унш. «сав хичээлээрээ маргаан явуулдаг. “Маргаанаас чпиинз зүйл гарч ирдэг зжм тэж Цэрмаа охин яриад сУу- рагч бүрт зав чөлөө их байдаг. Нэг минутын үнэ цэнийг ойлгож, цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэхийн тулд на- гийп нарийн хуваарьтай, төлөвлөгөө тэй ажиллаж түүлийгээ хатуу мөр дөж чадвал Тулга ах шиг завгүйдэх явдал гарахгүй гэж Цэрмаа охин хэлж байна. й » 1. ЧИМЭД (Увс, Зүүнговь 8 жилийн дунд сургуулийн бага) | “Монгол гевар авс Хүн улсыт үевв! авианы бичинчтэй болсны Дээр улаыян. яалт монгол бичгг.т ХП зууны “еэс эл бэг хэрэглэх болсон ажээ. --Мовнгол газар «нх ХУ зууны үеэс Кидань улсын цагт ном барлах ажил үүсчээ. --Монгол улсын анхны нийслэл нь Хар хорин хот байжээ. -Монголд айх 1247 онд-хүн амын тооллого болжээ. Монгол газар Хүн улсын сүеэс эх- лан Банн тарьж эхэлжээ. - ы. онголын түүхийн шилдэг бичиг болсон «Нууц тсєвчоо» 1240 онд зохиогд жээ. Энэхүү зохиал нь дэлхийн арпаад хэлнээ орчуулагджээ. -- Монгол улс анх барууп европын ор ноос ХШ зууны үед Франц улстай Дип ломат харилцаа тогтоожээ. Монгол тазар анх Нангиад, “Энэт- хэг, Араб хэлнээс Х|--ХП зууны үеэс орчуулж эхэлжээ. --Монголд анх монгол хэлний зүйг 1300-гаад оны үед Чойжи Одсэр гэдэг пэрт эрдэмтэн зохиожээ. -- Монголд анх дархны үлэмж гарамгай хөгжүүлсэн базар гэдэг дархан байв. Улаанбаатар хотын үүсгэл 1639 оид тавигджээ. Тэр үеийн нэр нь Өргөө гэдэг байжээ, Гг, ЧИМЭД мэсжээ ОО урлалыг хүн Зана » ХГҮ» 2721) ЭГЧ ДҮҮ ГУРАВ Ї Эгч дүу гурав хичээлдээ «сайнаас онц суралцаж, -ариун цавэрч сургууль, анги, аймаг, улсаас зохиож : ажилд идэвхтэй оролцдог жаалууд ФӨилэВ. Зурак дээр: Баруун гараае Булган хо тын 10 жилийн сургуулийн хоёрдугаар ангийн хэл бичгийн аварга онц сурлага тан Н.Батдэлгэр, Наймдугаар ангийн су рагч 29 улирал дараалан Сайнаас онц “сурч байгаа Н. «Өлзийжаргал, тавдугаар ангийн сурагч 17 улирал Фнц сурч бай- - таа Н. Батхишиг нар, Үэрэл зуркийг авсан Д. ТӨМӨРХҮУ С2 юөсбосоо СОЦИАЙНСТ ХУДАЛДАА БАЙГУУЛАГДСАНЫ 50 ЖИЛИЙН ОЙД Социалист худалдаа байгуулагдсан 50 жилийн айг угтаж Хэнтий -аймгийн Да дал сумын пионер сурагчид яс цуглуу- лах: хопогийн цуваа заөхион байгуулан уралдаан зарван ивуулж, цуваанд бүгд 178 сурагчид тролцож 1221 иг ас. цуг- | зуулж худалдаа ббалтгалийн ангидаа ту- 1-ийн «Б» ангийгхай 7163:3 жЭгояс ту лпавж сурагчдаас 4-ийн «А» ангийн Цэрэнжанхлан 56 кгс тушаал, нэг Лү тээр байр эзлэв. Д.ТГАНЖУУР (Дадал сумын ХЭЭ- зїйн үүрийн дарта) УЛААН БҮЧТЭНИЙ” ТУС НЭМЭР “Баянхойгөр аймгийн Байнцагаан Су- “мын "8 иинлийнп дунд сургуулийн шионер сурагчид «Алдагдал хаягдал цуглуулж галт мөнгө болгоё» тэсац цуваа Зохион: 810 нг яс, 15 нг хөнгөл цагаан, 10 кг лууль зэс цуглуулж худалдаа | бэлтгэ- лийн ангид тушаав, Энэ ажилд МНасан- жаргал даргатай 7 дугаар бүлгийн пнопе “рүүд 40 иг яс, 7 иг хөнгөн цагаан, 5 БИН даргатай 8 дугаар бүлгийн твоперүүд 23 кгс,3 нг гаас, Ч кг хөнгөн цагаан цуглуулж, Пионер Лхагва сүрэн, Төмөр нар бусдаасаа илүү идэвх тэй оролцлоо. йг БААСАНЖАВ “УРАЛДААН | ДҮГНЭЛЭЭ МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- ийн 50 жилийн ойг угтаж манай 60- нин уншигч багачуудынхаа дунд «Мн ний хайрт эх орон» гэдэг сэдвээр зохион бичлэгийн уралдаан зарла- сан билээ. 2 Энэ уралдаанд 300 гаруй хүүх- дийн зохион бичлэг ирснийг сонины зөвлөл, уралдааны комисс шалгаруу яан дор дурдсан байр эзлүүлэв. Нэгдүгээр байранд тэнцэх зохион бичлэг ирээгүй Хоёрдугаар байранд У. Сарантуяа (Нийслэлийн 10 жилийн ДУНД СУР- туулийн сурагч Б.Ганбаатар (Дархан хотын 10 жилийн дунд сургуулийн «урагч) « Туравдугаар байранд, Т.Даваадорж (Хөвд аймгийн Бул- ган сумын 10 жилийн дунд сургуу- лайн сурагч), Ё, Энхтуяа (нийслэлийн 10 жи- лийн 6 дугаар дунд сургуулийн ёу- регч), Д. Нямгэрэл (Увс аймгийн Сан- гил сумын 8 жилийн дунд суртгуу- вийн еурагч) нарын зохион 24 шалгарч Инонерийн сонины динлом дэганчах їшагнанаар аглагд (Зөн сэтгэмжийн өгүүчлэг) «Маргааш өглөөний 10 цагт «Ав» - їан судлагч авхаалтит багачуудын, цвубын» нэрэмжит амьтадын хүрээ лхэнгийн нээлт болно гэсэн зарлэл, нийслэлийнхнээр барахгүй ший хү мүүсийн анхаарлыг ихед татсаныг өгүүлэх юун. Тэгээд ч амьтадын Хү рээлэнгийн зүг залуу “зохион бє хээгчдийн няубээс зохион бүтээсэн, хот хоорондын галт тэрэг, Нисдэг, тэрэг. газар сайгүй. явагч, төрөл, -Фүрийн гоёмсог авто машин тасралт гүй хөвөрсөөр байлаа. ї Өглөөний 10 цаг боллоо. Амьтан судлагч авхаалжит багачуудын Клу- бын эрхлэгч пионер Наран амьтадын хүрээлэнгийн үзмэрийн ван кэзснийг МЭДЭГДЭЭД ГОЛ хаалганы товчлуур дарлаа. Хуванцар хаалга алгуурхан” нээгдлээ, Үзэгчдийн түрүүнд тус хүрээлэнгийн идэвхтэн | монголын нионерийн байгууллагын ахмад,ЗүС гэлтэн Насан гуай «Баяжуулагч» ба гийв хамгийн залуу гишүүн Оюун- нар өрцгоолоо. Хүрээлэн эзлэх тал- бай асар их, үзэх сонирхох зүйлээр маш баян богөөд ой хөвч, уул Ус, нуур цөөрөм, гол мөрөн, уудам. тал хөнлий, элсэн говь, эл бүхэнд зохи- цон амьдардаг ан амьтан аргөлач жигүүртэн цөм нутагшсан, гэг үгээр хэлэхэд манай орны хангай говь хээр гурвар бүсийн байгалийн хам гийн үзэсгэлэнтэй сайхан нутгий!. нэгэн хэсэг л гэсэн үгээ. уулыг хараач ямар -- Ааваа! Тер ! их цастай юм вэ? Бас энэ год хөлд ? Мэдсэн бол тэ сөн нь ямар догь вэ ЗЄХЭХӨХӨХӨХӨХЭ)ӨХӨХӨУЄ ӨХЭХӨХӨХӨХӨХӨХӨ:Ө 888 А--45760 1143 цөнөгөчөлөөтөгөрөлөлөгөтөлөлөлөлөдөтөлөлөлөлөлөлөлөрөлөлөлөлөлөлткөлөгөлчтөтөгөгөтөрөлөлөзөтөл “Д : Е| 0 Андноела. Дэвнсийн дүү Фаниес Дэвис ЗХУ-д зочиллоо. Өсвөрийн Лепинчүүд Фаниагаас Анджела Дэвисийн тухай олон юм асуув. Асуулт, харнултын заримыг ун- шигч багачууддаа төлилуулья, Анджела. Дэвисийн биеий мэнд ямар байгаа Вэ? Европоор жуулчлахын өм би түүнийг эргэж Очсон Турж эцээд их ядарсан байна би лээ. Хараа нь их «мууджээ. Эм: нэлгийн тусламж үлэхгүй бол сохорц магадгүй байна. Шорөн- гийн захиргаа энэ явдлыг Ммэдсэ! боловч эмчлэхийг бодохгүй л 04 гаа юм. Гэвч Анджеласийн маань хатөм зориг харивгүй. Алиржела пэмөн нөхөдтэй 05 (холбоо барь- овн хэвээр байна. “АМУ-ын ком- ЭӨтэлэлэлэлэтэлэлтэлэлэлэлэтэлэлэлэлэлэлэлөлөтөлӨлөтөлөгөлөл9: эрүүл нөхөн өгөлөтөтөлөлөлөхөсөлөл» БА Я3Х3 ХАЛн үсээ - 5 шүүрээ авчирдаг бойнгээ. гэн Манца ли зомдонсуй өгүүлэхэд ӨК Мөс -- Ааваа) Ааваа! Тэр модон До зор том баавгай явж байна. Зургай нь бушуухан авья гэж товдүднао, Төгрюл өөр гэг жаал Ээжээ тар хад дамжин тоглож байгаа ямаацууд уу? -- Биш ээ миний хүү мөпөй ор ны ховор амьтаы нэг яөгир ямаа тэрний цаана идэшлэж байгааг аргал укалз гэдэг юм. - Төгвэл тар эвэртөй чинь ямар нэртэй юм бэ? -- Хавдгай бута, наад танд амьтан нь. цаа буга бас согоо байна гэж ээж охин хоёр ярьж явна. -- Тэр тэр харав уу яасан төм чоёво вэ? муу дазнингтай зөгүй хээр тааралждагсан бол... үгүй эз хөө тєр сайхан сунагар улаан үнэгийг гэж анчин Лувсан гуайн сэтгэл ДОГДЛОН гуй өгүүлэхэд ангийн хорхойтой түйш нь мануул, шилүүс, . хөром, туулай, чаидага, хур сойр зарөг ояон зуун ан амьтанг вүд салгалгүй шо хоорхон сонирхоно. Элтэн хөдны оройд үүрээ зассан буурал товгойтой догшин төе мехнр, эвэр хошуутаа билүүдэл шигтгээ мөт гллалзах нүдээрээ алсыг ширтэн суу на.Бүргэд өндөрт нисэн маяг үевүүлж элээ. элдэв юмс шүүрэн саваагүйтэн сайхыг сонирхсон хүмүүс яриа үүб-. 4-2 Сүкбаатарын нэрэмжит улсын хэ 44, з»РҮТс т7:122002201513 стахь, бөхөн, хавтган, мазаалай, ирвэс "намуухан сэвэлзэн, байлав, өрийн Л элээөвэ 7 АНДВЕАА. ДЭВНОНЙ ШУДАРГА ТҮНЭН ДЭМЖИНЭ мупист намын дарга Генри Унео- тон хоёр удаа | Андшелатай уул- заж ярилцсан. Анджела Дэвнс, зөвлөл- тийй ипонерүүд түүнийг чөлөөлөк тэмцэлд оролцож байгааг мэдэж байгаа болов уу? -о Мэдэлүй яахав. Бяцхөн нӨ- хөд та нарын сэтгэл санааны илч Анджелагийн тэмцэх зөриг сэтгэ- лийс улам бадрааж. байдаг. "Амс- майг явуулаж шийдв-! өврөогоор гаргасан билээ. Хайрт эгчийгээ шорог. гяндан гаас чөлөөлөх тэмцэлд туслах бас нэг аятай боломж гарсанд бїї их баяртай байна. Миний явсан газар бүхэнд Андиселаг өмгөөлж хамгаалсан олон мянган хүний цуглаан, жагсаал болж өмгөөлөг чийн хөлсийг төлөхөд хэрэгтэй рикийн коммунистуудын «Дейли 5 23, 5441-2330-5 3 Уорлд» сонинд «Пшионерская |”о!!Ө ХУРНМТЛУ улж байв. правда» сониноос ирсэн захидлыг Америкад шүүхийй өмгөөлөх ажил их үнэтэй байдаг..Юм.. Би нийтэлсэн байв. -- Фаниа та хичнээн орноо! найман оронд явж үзлээ. Шудар- лвсан бэ? : га түмний арнун тэмцэл Андже --| Европоор миний аялах лаг шоропгоос аврах байх гэсэн болены учрыг та нар лав мэдэж: |Найдаага төрж. байна. гэж Фа- ниа Дэвис зөвлөлтийн пнонерүу Дэд ярьжээ. байгаа байх. : Чилид Бүк дэнхийн ардчилсан за луучуудын холбооны Гүйцэтсэх «Инонерская иравда» сониноос Хорооны хурал өвлхөч болж нө- орчуулсан Ж. ХОРЛОО 21212 414197979197919191419791919197970192030281079Т0797919791979191919102019201979191819791919191929791919) : (5 Хүүэгэлэнхгийн нөгөө зямүүрт бай-үг ЭВИЙН ХүЧ гаяь далхай ниадээ ногоорон униар (5 . тах чь хөний боловч сэтгэлнНН сэрг-- : (ӨГҮҮЛЛЭГ) хийнвэх бөэнгөө.Алсад хөхөө яруукий 5) Өвлийн иишээ бэнзсохээр өчүүлна- дониодон: өвөөлн сөөнгөдүүхэм Дууг (2) скиниж хулгана, борхоп болжмор, саар за ертөнө. Уулын 8ар бүйзэС : гүргэв урсгалт ван гарха хоршлгяол урсаж түүний хоёр жигүүргдэр 9м- жээрлэй ургасан модод |гөлөглөн навч нахиагаа дван ядан байх ажээ. Голын дэнж уулаьш бэлээр түмэн ӨН-Ї гийн хээнцэрхсн цэнгэс Өнгө хослон -- Шэьэ 5 рэв чийлнс нэг байцаа гарышээ. НЯ- 2| мөр болж ургацаа хураахаар очток, байнаа нь сайхач ургангээ. Тэр ву 7 рав уфгацаа хувааж авахаар маргая: 2 ДЭМЖ, » “-« Би үрий иь олж ирээгүй бой. алаглан: тэр дундаас цөнхэр яргуй та нар байцаа идэхгүй байсан үү гомений гал улаан цэцэг хавар ца- 4 дээ гэж болжиморыг хэлэхэд, 4 гийн үезсгэлэн тоог тайхуулах мэт -- Би газры нь хагалж хөрсий цєн үззэггнэнээн хөрөгдана. Тэндээс холгүй шувуудын хотхон хэмээх ам галан мэлтийх гүн цэнхэр нуурын манднааэ усны шувууд дурзар сэл- гүүцэн наадаж хөвөөгөөр нь тогоруу тоодог.хуй элдвийг сонирхон-ихөмсэг дүрээр сууягаана. Нуураас зайдуу- хан орших манхан элсэн дээгүүр аварга том могон гүрвэлзэн мөлхөж, янз бүрийн гүрвэлүүд ййш тийш гүйл дэн тоглох нь сонихон. Үзэсгэлэн- тийн тустай байранд байгаа Хулан онь бордоогүй бол ийм том байцаа яд сан ч ургахгүй байсан гэж хэлээд хулгана час хийтэл дуугарав. сог- Төрьсан хойно нь та нар рээ гүй шүү дээ! Би л арчилж, тордож усалж байж.» ургууйсан юм тэж ! жин урамгүйхэн:байв. Ингээд араан”, пы чуулгач хийлгэж хэн нь . ямар “хувь авахаа шийдэхээр тогтоод 38 амьтадын чуулганд уг хэргийг хөлэй, цүүлэхэд, : пЖ.: 53 ) «лын мэт дэлхийд Ггайкуулагдах амьтад хүүхдүүдийн айдасыг, хөгшдийн гайхлыг төрүүлж амьтадын хүрээлэн гийн үзмэрийн сангийн сор болж байлаа. Тус Хүзөэлэнгийн үзмэрийн сангийн тоймтойхноос нь сорчлөн үзэ хэд ийм бөгөөд тансаг баян үзмэрээр рээ нэрд тарсан амьтдын хүрээлэн энэ өдрөөс хойш түм түжигнэж бум бушшгнасан цэнгэл жаргал, амралт зугаалгын нэгэн төв боллоо. --За найзуудаа тарцгаая. Үг өл- дож -үхэр холдоно гэгч боллоо гэж Бэлэг өогпөмхон хэлээд босоход Оюун, : -- «Сэрэхгүй бол сайхан зүүд бай на даа» ГЭДЭГ Шїит бид ХэЦМмөнНчЧ нх зөгнөж ярилаа даа гэкод Сүзэн, -- Та нарын хэн цэг нь гагцаа- раа юм уу ихий нь авч болохгүй. Хэж хэний хөдөлмөр орсноор зно байцаа, сайхач ургажээ. Харин бүх айлаа хамтарч хийсэн бон бүр их том бай цав авах бойсан юм гэж шүүмжииж зАЭЭ. 5 2 -Тийм биш эз. Найзуудаа энд Ё ол ирэоөдүйд зайлшгүй бий болох Хамтын харвөий Давууг ичгэн зүйд. Энэ яриаг эхлэж гаргасаа Бат | ОйЖоноэ. 5 Ё Эм . маань ч ийм хүрээлэнгийн захиран, юм уу, зовэл дарга нь ч болчихоон байхыг хэн байг гэхэв дээ, гэж їх Л ёсорхуу өгүүлсэнд бусад кь, -БВюгой, ёстой гэж зэрэг їнак2ы хэлцгөэц гарнгаалаа, Зуны шөнийн толин цэнхэр тэнгэрт одон мичид аль хэдийнээ түгэж чийглэг зөөлөн салх"ч Ш, ЯДМАА ТАХИР РУДАМЖИНД ». Текар судамшинд завын тоо. 08 до гийв тоо хоёр зүнхиэн о-- Нэгийн чоо Чи юунд бөхий- гөөд байсан юм бэ? над шэн” иЖК шулуун явж болохгүй байна гэж “үү? гэхэд тавьш тоо надаас үлгог, аваад хөдөлмөрлөөд үз, Тэгэхээр бүё | дийг мэддэг болно гэж хариулжаэ, «Пионерская правда» со ОДСҮРЭНДОРЖ орчуулав. жЖ. Нямдорж с НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН | 5 : зөвлөл ЗА - МНидекс-14120- влэлийа Комбинатад хавлзв. тэтэлжээсэлэаө: өгөвөл 2 өзтлэтөлөлөлөлөгөгєлөлөлөгөлөгөйөлжлжлжйжлөлйиложөиөлэлрсурвлэлэвэйэижиүйтитйэлэлтлталадалототатБИСРЕН . ! бөнзгөр нүдэт бүниинхэн туулай яв 21:08:62 108 “БНМАУ--ЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАР МХЗЭ-ИЙН ШАГНАЛТАН- ЯРЬЖ БАЙНА ОРОН-БҮХНИЙ: ПРОЛЕТАРИ- НАР- НЭГДЭГТҮН! ЗАХН-ЫНГ ҮЙЛ” ХЭРГИЙН ТӨЛӨВ. ХЭЗЭЭД” БЭЛХЭН. БАЯГТУН! “ Хөнд аймгсыйм Манкац сумын байгаа оршин тоёрныхооэ гао райхаа, 4Баясгалант амьдрал» нэгднийн дар баялгийг сайн мэдэж | түүнийг хам ва, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, газож, ашитлаж сур. “Үүнийг суд- Ардын Их Хурлын депутат Б. Лув- лахдаа тойрон аяяныг олон удаа зо- фвн гуайд өсвөрийн үе ялангуяа су. хє, : рагчийн ширээнэ9с малчин. болсон -- Маачин хүн өлчир байдаг нь хүүхэд залуусыг эцгийн ёсоор ха- халуунд хөлж хүйтэнд хөрч сурса- авамжилж ман маллагааны арга турш чьых, Тийм болохоор хүүхэд (багз- пагаа эзэмшүүлж байгааг нь өнд- чууд та нар эрүүл асаарт гарч, бие- февр үнэлж МХЗЭ-ийн шагнал олго- тамираар “зогтмол хїїлээллэж яоо, : арүүя чийрэг биетэй сэргэлэн цовоо « Дувсан зуан уезиэч багачууд та язнгаа. 3157 57633 өвөрт хандалж, Ь -- Өнөөдрийн хүүхэд тв нөр мар- . «Амвлсвнеаа. зөнөвн биелүүлж бая. вашнийн икмэц үе. Өнөөдөр ч хүүхэд Малчин хүн зуун эхээ фийкуулах зөлуус ча нөрөвс бид бас сурвацана, шөлөө хор чан чаддөт Тийм болохоор хүнд юм хэмк өгө- фит сурагч та нөр онц сурэх үүргээ хийш тулд эрдэм хичээлдээ шамдан фиолүүлж бай. л Фуралц ахмад үейїиктээсээ сур тэм " оё- Өссөн төрсөн, ер яь амьдарч захиж байна. НАМЫН ЗААЛТ- БАГАЧУУДЫН ЗОРИЛТ Саякочн хуралдсан М АХН-ын Энэ бол туйлын харгис, утгатай ,. сийч мэдлэг ! не п У 3 ) .. 2 , зохион бай Төв Хорооны 1 бүгд хурал дээр лоозон бөгөөд ажилчин ангийн хэлдөх манг”чухал" юм. үҮсэ «лвлөлөлөлөлөтчтөтөрөүөүүйЙНМ МЗЭ-ийн Тев Хороо, Д.Сүхбостарын, нэрэмшит Моктолын | Песнерийн: байгууллагын Төв - -.. Зоололийн соним, 21 дах» жиндээ М” Ав45 (1205) гөлөлх бөлөтэлөлөлөлнлөл лэн л ГЭМ -0-8-8-0-9-8 0-0-8-0-6-ф-8:8-8-8-9-9-8 0-9 , ИХ УУЛЫН СУРГУУЛИАР гд Хөвсгөя аймгийн Их -- уул бус: мын 8 шилийн дунд сургуулийн пионерийн бүлгэм (ахнах удирдагч нь пионерийн тэргүүний ахлах удирдасч Дондов) аясц бүлгүүдийн хооронд соёлч нөхөрлөлийн хөдөй өлөлөг гөөн өргүүлж зодорхой мєля зо- хносноор бүх сурагчдын 68,7 хувь (5 онцыг эзэмшигч) 26 хувь нь (Д: Нацагдорж) тэмдэгтэнд хамрагдан байна. Цэнд--Аюуш, багчнтай 5-ын «В» ацги соёяч нөхөрлөлийн ацси болох |! үүргээ амжилттай биелүүли: цол мандатаа аваад улмаар улсын тэр гүүний бүлэг болох үүрэг аваад ажиллаж байна. Тус анги бүлэг сургууль, анмаг- таа тоо хэлний уламжлалт олим- пиадад тэргүүн байр эзэлжээ. Одоо 9 Зайн «А», Т-гийн «Б», 6--гийн «Б» соёлч нөхөрлөлийн анги болох 1 үүрэг аваад ажиллаж байна. 4 Энэ анги бүлгүүдээс 8--ын «Л» ангийн сурагч Д. Нансалмаа өгөр сөн хавар намдаа өргөх тайландаа онц дүн өгсний учир Д. Сүхбаата- рын нэрэмжит МПБ-ын «Алтан мєс далнар» шагнуулж ЗХУ-ын пиопс рийн амралт зуслан «Орлёпокг» амарч ирээд олон дуу, бүжиг, сурс наа нөхөддөө зааж сургаж байна “Сурагч Наранцэцэг, Баасанжав иар урлагийн үзлэгт идэвх зїї оролцож бүжгээр пионер сурагчдын урла- гийн «Алтан медаль» хүртээд бай- на. Сургуулийн дэргэдэх «ИХ--уу лын цуурай» чуулга өсвөрийн авь яастныг сайн сургуулилж дуу, хөг жим, бүжиг, уран “уншлагын авар- гыг төрүүлж байна. “Ж, ГУН--ААСҮРЭН ».004006884069009499688800690006 “МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр “чарийн бичгийн дарга, БНМАУ ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга “Ю.Цэдэнбалаас: хийсэн. «Намын гадаад, дотоод улс төрийн бодло гыг хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон за “рим асуудлын тухай» МАХН--ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоо ны мэдээллийг манай орны бүх хөдөлмөрчид, хүүхэд багачууд баяр тай хүлээн авч ушшин судлаж бай на. Соцнализмыг хамгаалах нь со циалист орон бүрийн маркснет ле иннист нам бүрийн интернационалч үүрэг мөн гэж. манай нам үздэг. Энэ бол ах дүү сонналист орнууд тай нэгдэл, эв санаагаа бүх талаар бэхжүүлэхийн төлөө, орчин үеийн хувьсгалт бүх хүчнийг нягтруула хын төлөө, Марксизм--Лениниз мийг ариун нандин байлгахын, тө лөө, баруун «зүүн» оппортуниз мийн эсрэг бид зарчимт тэмцэл Охийх ёстой гэсэн үг юм. Өөрийгөө Марксист гэж нэрлэн байгаа зарим хүмүүсийн аминч явцуу зорилгын үүднээс улайран сурталчилж байгаа «хэт их хоёр гүрнийг» эсэргүүцэн тэмцэх лоо зон бол огт бүтэхгүй бөгөөд туй лын хортой.зүйл мөн болохыг үүн тэй холбогдуулан тэмдэглэх хэрэг тэй юм. : байр сууринаас илэрхий няцааж бай гаа. хэрэг юм, Империализмын эс рэг дэлхий ертөнцийг хувьегалаар өөрчлөн байгуулах тэмцлийн гол хүч, бат түшиг болсон ЗХУ-ыг олон улсын харгис цагдаа. болж комипунизмын эсрэг үзэя-дайн, харгислалын хүчний. цайзын үү рэг гүйцэтгэж байгаа америкийн ямпериализмтай нэг зиндаанд та- вих явдал бол. марксизм-ленинч8 маас урван тэрсэлж, дэлхийн про летарийн үндсэн эрх ашгаас урваж байгаагийн хамгийн хурц тод жи- шээ мөн гэж тус. мэдээлэлд ДУРД жээ. ЗХУ болон социализмын бусад орны гадаад бодлогын тодорхой алхам нь энх тайвныг идэвхтэй, тууштай сахин хамгаалах, дайны аюулт голомтыг устгах, дэлхийн янз бүрийн нутагт мөргөлдөөнийг энх тайвнаар зохицуулахад тус дө хөм үзүүлэх гол зорилготой юм. нөхөр Ю.Цэдэнбал, манай орны хөдөлмөрчид намын ХУГ их хур лын шийдвэрийг биелүүлж, эдийн засаг, соёлын байгуулалтдаа ихээ хэн амжилт олж. байгааг онцлон “дурдаад зарим дутагдал доголд лын талаар тодорхой ярнад шинж лэх ухаан-техникийн дэвшил түр гэн өрнөж байгаа үед удирдах хү Ийм учраас , манай дээд сур гууль, “-техинкумд боловсон хүч ннйг чанар сайтай бэлтгэх хэрэг тэй, Өсвөрийн үе залуучууд юуны урьд орос хэл сайн сурах, онНоя улс төрийн мэдлэг, ёс суртахууны хүмүүжлээ байнга дээшлүүлж, чек: никийн мэдлэг, бүтээлч санаачла гыг ямагт өрнүүлэх хэрэгтэй. гэж чухалчлан заалаа: Орос хэл сайн эзэмшиж гэмээж нь мэдлэгээ улам зузаатгаж чадна. Хэл бол хүн төрөлхтөний хоорон доо харилцах маш чухал хэрэг- лүүр мөн гэж В.И.Ленин хэлсэн билээ. Манай залуучууд шинэ ний гэм байгуулахад тэргүүний үлгэр гшишээ хүч болохын тулд энэ маш чухал хэрэглэлийг эзэмших ёстой, Намынхаа энэ шийдвэрийг бие лүүлэхийн тулд өсвөрийн үе су рагч пнонерүүд цаг ямагт сурч мэдэхийн төлөө чармайж сурлага хүмүүжлийн доголдлыг хэзээ Ч гаргахгүй байхыг хичээх ёстой. Мон түүнчидэн МАХН--ый Төв Хорооны“ Улс төрийн Товчооны энэ мэдээллийг сурагч бүхэн- нарийв чилан судалж, ойрын ба хэхийч төлөвлөгөө зохиож, сурах мэдэ хийн төлөө бүтээлчээр ажиллах хэрэгтэй байна. Аба» ШИНЭ МУЗЕЙ ҮЗЭЭРӨЙ. Сурагч ийонер бүр чөлөөт цагаа раа кицо: концерт, үзэсгэлэн үзэх цага тэшүүрээр гулгах эсвэл той рон аялаад явах зэргээр ашигтай өнгөрөөх дуртай шүү дээ. "Тэгвэл чөлөөт цагаараа, амрал- таараа нийслэл хотод эхдээ Хувьсгалын музейг заавал рэй! Энэ музей 22000 шоо метр багтаамжтай 20 орчим өрөө б000 гаруй тавилагатай орчин . үеийн гоёмсог барилга бий. Хувьсгалын өмнөх. монгол ор- ны “нийгмийн байдал, хүүхэд бид ний өвөг дээдсийн. ялуу зүдүү амьдралын сай “сонсож, тэдний эдэлаг хэрэглэжс байсан зүйлийг үзэх болно. Октлбрий! хувьсга лын нөдөөгөөр-эрх чөлөө тусгаар тогтнолинхоо төлөө. тэмцсэн мон- голын ард түмэд, шалгарсан д9 могт баатруудын түүхийг ярьж өг. г нө, “ах Мөц их жанжин Сүхбаатар, суут Лепинд зорихдоо -барьсан 5 рэн засдан ташуур, хэвлэх: Ё вэрт байхдаа ажиллаж байсан үсэг өрөгч машин, хувьсгалын. да раа албан ажлаа гүйцэтгэж бай- сан тасалгаа бий, Хувьсгалын үйл СОН ард олныг зоригжуулж байсан мй- най анхны пиоперүүдийн үйл амьд рапыг харуулсан сонирхолтой “гэ- рэл зургууд бий. 225 Мөн хүүхэд бидний хамгийн “хайртай хүмүүсийн нэг жанжин Сүхбаатар: монгол зөвлөлтийн анх ны найрамдлын гэрээнд гарын үсэг зурж байгаа түүхт нэгэн Кй- ног музейн телевизийн ДЭЛГЭЦНЭЭС үзэх болно, Б.Равсал, /Л.Дамба Ч, Батмөнх нарын хийсэн «Халх голын байлдаан» гэдэг том хэм- жээний, дэлгэрэнгүй хэн бүхний сонирхол” татахуйц зургийг сони, хоно, Нийслэлийн дөрөвдүгээр сур гуулийн 5-ын “«Б» ангийн хамг олой эгэ музейг сонирхож явахдаа, -2 Ямар сайхац юм бэ? Дахий дахїїн ирж үзэцгээнэ... Тэгэхдээ бүр тэмдэглэж авна шүү гэж сэт гэл дүүрэн ярилцаж байлаа. Фео дализмаас социализмд давшин ор їгол” орны нийгэм, эдийн засгийн болон гадаад харилцааны “ хөгжилтийн талзар:та нар их зүй лийг мэдэж азна. Ахмад үсийг хувьсгалч дайчин" ёс Пнонер- сурасчид, Хувьсгалын музен үзэж байна.- хэргийг тууштай хамгаалж өөрс- 3 тэрэл зүрмийв. С, ЛУВСАНШАГДАР авав, г.Хбйн “дайчин суртал, ухуулсаараа ёєлгаа ДУНДГОВИЙН ПИОНЕРУУД /ИХЗЭ-ийн 16 дугаар их хурал Зз4НБ-ын «Залгамшжлагч» НЇчуул- рашаг угтаж СУрлага хөдөлмөрийл “ЕУлаар үз» салвь жэрэгтүүлэхлд Дундгавь аймгийн шивтерийн 2 туулж мын пионерийн “бү ачин лүүлэн төдөрхой төлөвлөгөө гарган ажиллацгааж байна.” ? Сургуулиуд «Ахмад малчдын залуу халаа» бүлгийг байгуулан ажиллаж байгаагаас Луус, Хулд, Цагаандэлгэр зарэг сумдын сургуу лийн бүлгүүд тодорхой төлөвлөгөө тай төгтмод хичээллэж ароөн нут- гийн тэргүүний ба ахмад малчдыг урьж хичээл заалган чөдөр, нөгт зангидах, буйл зорох, жирэм сүл- жих зэрэг олон зүйлийг сурч бай- на. Эрдэнэдалай сумын дунд, бурт гууль” «Элчин зөвлөл» байгуулан ажиллуулж социалист орнуудын төлөөлөгчөөр сурагчдыг. сонгон ус, орнуудын тухай. сурталчилж бай- гаа нь сурагчдын мэдлэгийг намэг “дүүлахэд үр дүнгээ өгч байна. Түүн чилэн Говь- угтаал сумын эзмэг- тэйчүүдийн зөвлөл сургуулийн зї- хиргаатай хамтран сургууль дээрээ сурагчдад гоо зүйн хүмүүжил өл- ох: зорилгоор «Үйлчлэх булан» байгуулж долоон төрлийн үйл- чилтээгээр үйлчилж байна. Инонерийн бүлгэмүүд шионе- ийн. танхимаа їшинэнлэн. засаж то хижухлах хөдөлгөөнийг өрнүүлэн ажилласнаар төвийн 10 жил, Эрс дэнэдалай, Цагаандэлгэр, Далгар- цогт, Дэрэн зэрэг сумын «сургуу: лиуд инонерийн тохилог танхимтай болжс пнонер сурагчдын дунд 30- хиах хүмүүжлийн ажлын төв өл көн ажиллаж зохиогдох хүмүүж- тийн ажлын үр нєлвө нь сайрнзитт Час 4 ЭКМИНН Птпонерийн аххах АА анд ны Ч ХӨРЖМ ” рын ажлын арга барилыг сайжру 4 - лах, харилцан туршлагыг солил- ! ЧУУЛГЫНХАН цуулах, дэлгэрүүлэх зорилгоор 35 4 эли гү: й гллаг, баа . лэлийн үүр, пнонерийн бү ЁГН ё Шнид хацгай Байн тарчуудын дуйд зохиох сэдэвт.айс аянх є р 7 Й к 5418 жилийн дунд... сургуулийн. үдзэ. лууд пионерийн .танхимын-ТӨ . : 4 3 эки ” сэдвээр ажлын туршла,, 2. ВЭР» үндэсний. .найрал хөгжмийн Эргийн 8159 хамт одон. МШБ-ын- «Залгамж... гыг пионерийн удирдагч:нараар 9Чуд 0200, ҮГ чуулган угтан саяхан хи. чүүлээд аймгийн пионерийн ,зөвдө д : ь ж лийн тэргүүлэгчдийн хурлаар бал»: чээлийн жилийн, 1. улирлын амдал: лан ажиллаж байгаа .нь.үр дүнгээ өгч байна. : Дэлгэрцогт, Эрдэнэдалай, төвийн 19 окилийл. дунд сургуулнудын гиюнерийн бүлгэмүүд бүлгэмийн зөвлөлөийн гишүүд бүлгийн ажлыг Улаан дарцгаар тэмдэглэх, у00 бал лаар, дүгнэх, салаадын хоаронд- оноот уралдааныг өрнүүлэх ажил хийж байна. Эрдэнэдалай сумын сургуулийн шпонерийн бүлгэмийНй зөвлөл бүлгэмэвс зохиох аяслаа улирлаар төлөвлөн сургуулийнхаа захиргаанд танилцуулсны үндсэн дээр зохиох ажилдаа анги бүлгүүд болон багш. олон нийтийн байгуул лагуудын саналыг тусган авах З0- рилгоор «Аялах дэвтэр» --иИйЙГ ажиллуулж байна. Ийнхүү Дундгань аймгийн ерөн хий «боловсролын «сургуулзудын пионерийн булгэмүүд сурлага ,хӨ- дөлмөрийн «Улаан бүч» аяны удир дамжийг биелүүлэхэд тодорхой Зө- сорилт давшүүлзн тавиад ажиллац- сааж «байна : Т,НАМЖИЛ (Дундговь ХЗЭ- ийн хорооны ажилтан) 2009000ФооФоО « ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАВ ЧЗїзлайх хотын 8 шилийн. ДУНД сургуулийн пнонер сурагчид 1972 оны хэвлэл захиалгын ажлыг ам- живлттай явууллаа. 1200 гаруй пионер сурагчид 5000 гаруй төгрөгийн хэвлэл за хиалж «Залуучуудын үнэн» 90 За луу үе”85 «Пионерийн үнэн» 400 Залгамжлагч 200 «Оюун түлхүүр» 100, «Хүүхдийн хүмүүжил» сэт гүүл 35 ширхгийг захиалжээ Захиалгын ажилд Пүрэвчулуун, Хурцаа, Бямбажав, Жамбажав, Цэрэнжав. багштай 1-гийн «4Г», 4-ийн «А», 7-гийн «А?, 7-гийн «Бэ», 7тийн «В» ангиуд 282-338 төгрөгийн хэвлэл захиалж ахинилт тай оролцжээ. Ипнонер сурагчдаас ангийн Оюунбат, 4:ийн «А» 81- гийн Баярсайхан, 4-ийн «Г» ан тийн Цээсүрэн, 5-ын «А» ангийн Жлимаа, 6-гийн «А» ангийн Оюун, 6-гийн «Вэ» ангийн | Алтанцэцэг, 7-гийн «А» ангийн Оюунчимэг На фын 100 гаруй пионер сурагчид флон зэвлэд захиаллаа. 1-рийн, «Вэ Ш. НУРЗЭД 5 ээиөхиэмээиаээээээээтээээттэтэтэүт |, УНШИГЧДЫН БАРА ХУРАЛ Дорнод займгийн төвийн 8 жи. дунд сургууль дээр номын . жийн баярын. 10 ханагт зориулж «Хэв- дэл бол хамтыг хүмүүжүүлэгч мөн» сэдвээр «Пионерийн үнэн» сонины уншигчдын бага хурал хийн лээ Инонерийн гүнэн сонины Хунэад гч Пүрэвсүрэн сурагч Үржи! “ЭрГҮЙ ЇГ. МӨНХЦЭЦЭГ: Нэргүй нар «Пиокерийн үнэн» сопинг хэр хэн уншдаг ямар ач холбогдолтой байдаг, хэрхэн ашигладаг тухайгаа дэлгэрэнгүй ярьцгаалаа. Мөн ах мад багш ардын гэгээрлийн тэр түүний ажилтан Цэрэндаш, багш Сүхбаатар нар «Пионерийн үнэн» сонины-ач холбогдлын тухай ярив. Энэ хуралд 100 гаруй сурагчид оролцлоо. | ЭРДЭНЭЧИМЭГ “ЭВИЙН ХҮЧ Ленинградын районы ТЗ9 дү: гээр. сургуульд гавцжаа.5-ын «А» анги л баруун жигүүрийн бүлэг юм. Тэд явгаад бусад ангийнхнаас түзүүлэв? «НИионерская лправда» сонины сурвалжлагч Л. Середина тэднээс үерхэл нөхөрлөдийн ту- хай, сурлага хөдөлмөрийн тухай, хүнд хэрхэн ханддаг тухай асууж , ярилцсан юм. Энэ тухай дор ий- ” рүүлье. Лёша Нишитнн: -- Манай бүлгийн ннонерүүд бол ерийн л хүүхдүүд. Харин пиО- » нерийн ажил хэрэгт 0 ( оролцдог юм. Намайг хүн зэмлэж байхад ер уурладаггүй. Анхаарал- тай сонсож авдаг. Нөхөд маань намайг «Зарница» цэргийн тог- лоомыг олигтой явуулсангүй гэж зэмлэв. Ингэхлээр нь би «Ногоо- ныхны» даргыг, тугтай нь хулгай- лах төлөвлөгөө бодож .лсӨн юм. Вова Мацневич: (Гэр нүүсэн учир өөр сургуульд шилшсэн) -- Ижил дасал болсон нөхдөөӨ- сөө холдоход харамсалтай байна. Мэдээж хэрэг “миний чих сур- гууль дээр ч пионерийн ,ашил “хийж л байгаа шүү дэз. Гэтэл тэнд манай «Дружба» кинотеатр гүйлс » лын аяь нэгнээс зэ. Бид,хэн санаачлагатай Сайна, тэр.идэнх сонирхолтой пионерийн ажлаа хийдэг гэдгийг баталж чад- жин ом. /Санаа нийлсэн нөхдөөсөө жяодлдох хэцүү л байна. “Гэвч би томдол зри гэж байгаа юм «Онш. Шинэ сургуульд «Дружба» шино тєцтр байхгүй ч гэсэн бид зохион байгуулна. Гала Сембнова: -- Одоо пионерийн идэвхтэний сөнгууль болж байна. Манай бү- тэгт ажлыг өөрөөсөө зайлуулж нө төө нэгдээ төхдог хүүхэд байхгүй. Сонгууль хүлээгээгүй ч гэсэн хийх ажил мунддаггүй. Салаан дарга дуудаад л «Музейн тайлбарлагч хэрэгтэй байна. Инюнерийн ёсоор үүргээ биелүүл!» гэж тушаадаг юм, Юэа Левип: (Нэг ангид хоёр дахь жилээ сууж байгаа сурагч) Эхлээд л би «Хүмүүжүүлж гарна “даа. Загнана л биз» гэж “бодлоо. Тэд зуун хувь сурч байгаа том чинь, аргагүй шүү дээ... Гэтэл миний санасантай адил юм алга! байлаа. Намайг муу гэж гололгүй хүн шиг л харьцаж эхлэв. Вава. «Надтай цуг суу» гэв. Ма зат”«Чи надтай цуг суу. Цонхны дэргэд гэрэлтэй сайхан» гэв. Би. энэ жил сурлагадаа заавал ахиц гаргана даа: : Алёша- Будаков, Юра ганцаараа яасан ч хоцвох ёсгүй. Бид түүнтэй нөхөрлөж чал- на, нөлөөлж чадна. Эс тэгвэл яаж баруун жагүүрийнхэн байж чадах вэ дэз. Бид завсарлагаанаар чи- хэр жимєзэ хуваан: идээд, хичээл дээрээ мэдсэнзэ хуваалцаж ойлго- дог улс. Хичээл тазахаар ашгүй тартаа гэсэн шиг гэртээ яардаггүй. Хэнд ямар туслалцаа хэрэгтэй бай гад тухай зөвлөн аг юм. Лена дүүгээ харах, гал тогоо гоо будах хэрэгтай галцана: Бид .. . 19:4-8-4-4-4--)-0-9-0-9-0-0-0-0-0-9-9-9-0-0-0-0-0-0-0-0-09:9-0-0-0-0-0-4-0-0-0 9 4:9:9:0:0:4 90-0490-04449664:096490:96--0-09-00-0:44-9-0-099-4679 4096-0909 ? .. таас өөрийн аймгийн 5 Галуут, 2 Каргаланд.. зэрэг 5.суманд хоёр программаар: концерт тоглож 2000 шахам -шэгдэлч малчид хв-. дөлмөрчдөд үйлчилсэн байна. ! нэгтгэсэн хөгжмийн Энэ чуулЛгын- хамт олон,7 сурагчийн бүрэлда- хүүнтэй шананы чуулга бүх ард алт, мөнгөн медалиар шагнагдсан нь чуулгынхны "бахархал юм, Хошин үлгэрч Л. Батаа, шанз» чин М. Мандах, дуучин М, Цэрэн- дэжид, хөгжимчин Г. Гэрэл, С, Чу луунбаатао марын тоглолт үдэгч олноос өндөр үнэлэлт авч тоглолт юм. Хүүхдүүд, дадлага слж байгаагаа ачит нам засаг, сургууль. /баггшш нарын. хайр халамжийн үр дүн гэж бахархан ярих дуртай : ЗУРАГ ДЭЭР: Чуулгын гишүүн ЇХ ангийн 1 мэг мэөгэидээ амфгт тусалдаг. За-. рим нь шалтаг гарахгүй болохоор «Манай дээвэр нурж байна» гээд тэртээ урих ч хөгжилтэй явдал то ХИОЛДДӨГ:0М. -- 1Марат Вашлеев: “Манайд Игорь гэж нэг сүр- хай пнанер бий. Юм юм мэднэ. Бор шувуу. далавчаа. хугалсан бол ”, Гуч шахам сурагчдыг агнзандээг. түмний урлагийн үзлэгт шалгарч” Гэрэл найраг баян хөгжмөөр тог ло байна, ) | нэн т/ “М. МЯНГАНБУУ Загахн 6-6 8-6 6-8 6-6-0-8-8 0-0 0-0-8-8-8-0 1 3 эзэээеэсэ: 1алдын ХҮҮХДИЙН: ТУС. г: Хөвсгөл: аймгийн гилуч сумын: 8 жилийн, дунд, Єургуулийн. пиО» нерг сурагчид: «бидний- хувь. нэмэр: цуглуулгын: 7 хоногийн: ажил: зо- хиОтг хөнгөн цатаан 251! нєї, яс 660: кг, стандартын бус арьс 24 ш-ийг, -Сумын:Худалдаа, бэлттэ« , лайна ажлаад тушаав Энз. ажилд. Зйслгэс Бас Очир: багштай-8-6:.5.8-ангиуд: ху , Шуучилж,..3- дугаар: ангийн сут ” рөтч Ганболд, 5 дугаар ангийн: Нёт чулуун-6 дугаар ангийн. Сайжав, Нанчигдорж,, 7. дугаар: ангийн Бөлттөр: Норовсүрэн нарын. олон: арван-пионер: идэвхтэй оролцов: “Багш Г.ГУН-ААЖАН : ФОФФФФФ 6 єЄ ЄЄР ӨР. Ї 77) (758) Үзэсгэлэн: ТӨГС эзж нь энд зурсан 1971 оны арван хоёрдугаар сарын» 8: шиг Г.Мавхаатайгүрээ» хайрлах: сөтголий-нь-зүйр» ЛӨХ юягойдохгүй, 026 ЛЭ, Ё мөчгөүгэглүүеэмэ 2 УЛСЫН АВАРГА БОЛСОН Дү” лүүлэх, завсраа: багш: нартай. тог” Нийслэлийн 107 энилийн 21 : гээр” Дүнд сургуулийн: 10 дугаар алгийг сурагч Г. Мөнхцэцэг БН” МАУ-ын: ширээний” Одон” бөмбөг: ний” 1971 оны: аварга шалгаруу: лах тэмцээнд: оролцож-гллалзсан амжилт гаргаж улсын аварга цол, «-алтан-медаль-хүртлээ.. .сНам- засгийнхаа хайрс ивээады.. өсч, бойжиж, сурч: хүмүүниж байг: гааггманай” хүүхдүүдэд: сонирхсон "ажил үйлстээ" ямарч амшилт гар тах бүрэн дүүрэн боломжг: байтайг” сурагч,Мөнхцэцэгийн: амжилт бас ЯоНОТЛОХ:ЮМ, -- Мөнхцэцэг: ээ?! Чи хөдийгөас ЭХЭЛИС Одон бөмбөг тоглон эхэд сэнс бэ? “ -- Намайг: зургадугаар “ангид сурд: байхад, багшлах, дадлагаар: ирсэн.нэг. аюутан: (Одоо. мастер: бажав), сургууль дээр, одон бөмбөтний. дугуйдан. зониллуулсан юм: Бїигтэр дугуйланд.оролцсон. Бамбомав ах: биднийг хичээл- Лхагва. “ухан юм санжээ, нөлгин явна. 4 хөрхойхо) байв: 1. ЭртгурьдгцагтгнӨгойн дӨрдөэхэйл байшаэ. 2.ТГэр-болтэнэ зурагт үзүүлсэн шиг. даанч жаа Ээж нь шавьж, хорхой эрж Өдөржин-ШӨ ! “| «Булбарай биенд нь хямрал болуузай,. - хялга бан хоолойд Нь тээг болуузай» гэж, лох нь ын их: сайхан: санагддаг байсан. Ширээнээсээ хол зогсчи хоод.л хүчтэй. цохигдсон бөмбө- СГИЙГ огт сандрахгүй. бас алдах- "гүй! авч. байхыг нь хараад ингэж тоглож сурахсан! гэж бодож байж билээ: Бямбажав ах дадлагын хуга- цаа дуусаад буцахдаа намайт спор “гын” төв” ордны “дугуйланд” сурал- цахыг зөвлөсөн юм. Тэгээд: спортын төв ордны дугуйданд суралцаж эхэлсэн үү Тийм. Бямбажав ахын уран тоглолт намайг Саншмятав баг- шгийнлшавь болгосон. -- Чигодон бөмбөгний секцэд суралцаад” таван жил болж бай- гаа” юм. байнга. Уралдаан тэмцээ- нийхээ амжилтаас ярви өгөхгүй, «юу? --1968:о8д пионер сурагчдын хоёрдутаар спартакиадын: одон. бөмбөгний. тэмцээнд. ганцаарчил- сан ба хос тоглодтонд. түрүүлж, хоёр алтан медаль авсан. Өлгөрөгч хугацаанд хотын аваргын төлөө. хоёр удаа, улсын аваргин төлбө хоёр удаа,тоглож: ихэвчлэн 3 дугаар байранд орсон,, “Өфаднгост: 2 удааллвэж бэлтгэл хий" лвэс “Уйгарын: тамирчидтай эх оронд: Нь. Чехословакийнхантай” Улаанбаатартаа: тогложс байсан: “Сургууль, нийгэмлэгийн .урал- йь тэмцээнд тогтмол оролцож --- Илэн явсаар л улсын авар ЗАМ22222 гө болож двэР Улсын: аварга болс- НиГгООг хэний” алт:тусг гэжж бодож: бэй на? -- Вүх боломнийг өгсөн (нам засгийн минь хайр ивээл. Энз спор тоор. хичээллэх: ажлыг нээсэн Бям бажавс ах: багшг Санжмятав” нар-| таа баярлаж: байна: Антийнхны маань алга ташилт хүртэл аварга болоход тусалсан гэснээр Монх цэцэг бйд хоёрын яриа Дудссан юм: МӨнхцэцэг:9/жил"онцсайн , ралцсан”5 онцын эзэн-юм! Мөнхцэцэтийн Знэхүү элбэг амжилтын: нууц нь цагийн т хуваа- рийг, зөв баримтлан, чөлөөгцагаа үр бүтээлтэй өнгөрүүлсэн нь хэн бүхэнд: ойлгомжтой. Шүх: дээ. р: ЧУЛУУН. Гэвч тэр өөрийгөө асар том гэж бодно. Хү Зүү толгойгоо ямагт өндөрт өргөж явна. 20, м 49 » Одны ӨГДӨГ Харингт: удаа: дэгдээхэй! Хачин- их: сана: : Дарчэо. Хайрт сайхан. зажийг нь му хөөж, хашааны. «хаалгаар таргав Б-г ЭаҮЛӨлөйөсөйө өгөлахөлөлөтөлөлөлөгөлө өвөхөлэ1ө 0ТӨдүүӨҮЛӨТьЛӨТӨТӨЛ91879791919101979:416ТӨЧӨГӨНӨ 01919 19157419 78 (улал өланөтөнөлөлӨГӨЛ9Өр Ашкны цас. Анхны цасыг авиан хүн, цөнөачич батачууд єдчгөл яв- : ран хүлээнэ, Өнөөдөр манай орны мянга мяалган пионер багачууд зан дан хөлсөө хэдийнээ зэхчихээдД, хувийнхаа бэлтгэлийг хийцгээж байна. Гэвч уул тал цасан дуулсан хөраахан өмсөөгүй л байна, Бид өөаяхан цэнгэг сайхан абаа- раэр цээж дүүрэн амьосалж орог бэлтгэл хийж яваа хэсвг болачууд зөй уулзан ярилцовч юм. Эд боло нийслэлийн 8 дулаар ЦУяд сургуулийн хүрэн зандан хө БОСОО 225 заөдад олөлөлолдлол 4 лөрөлөлөлололэл элөдэлэлэлэн НЭЛЭЭЭЭ БЭЭЛЭ1 эхо аа эзал л! “с УРАЛДЬЫЯ. НАЙЗУУДАА УРАЛДЬЯ мэс00200202221712712 нөгчиүүд бєлөө Биеийн тавимрын бэчн Чойндэы ярихдаа! -- Манай сургуулийнкөм бүе- дээрээ цаначин болохоор үүрэг авсан. Цас икоронгуут «Өсөк нө” вачид» сэдэвт өргөн зугаалта 30 хионо, Цанын сонгон суралцах сөк цэнд гучин хүүхэд суранцдаг бэ- сөөд «Бариагачин» нийтэмлэгрийн дашын чирившиглан Зэдэв, Манайкач «Пеоперийн Үгэмэ сооницы нэрэйнэжчт уламжлан (18 Дугаар тэмцээнд амжилттай орол цохоор эргээс шургуу бэнтгэж байнд гэв. “Тэмнээнда, хэрхэн Фбэлтгэж, хичээллэж 088гөв Чу. нь 8 дугаар ангийн сууэеч О.Гуин- гөртой ярилцваа: . хявланн- -»- Бик5 дугаар мяиасөа нө наар гулд өхөлсэн. ХавгзэнгН- хээ чөлөө цагөвр биеийн зөмөцулар кӨчээллэвэд, бэчРэн өэргєлзн єөй хөн байдаг, Яяадрула. цөнаөр хөвчийн с88- хач ойд Жигүүр ургасан юя шис нөравсан саорт, сурнарын өндө 4 “8. продовольетвебний магазин-- Їр. Дүүлэх юутай сайхан, хичиээн бак ӨМСилХ хүсье. Удахгүй болох еонц (хунсний дэлгүүр) БАХ. даятай гээч р нь цөндчин хүн нөхоо нэромиай тэмцээнд хүч ча ааа ан ДУР ЦЭХЭХ Вгвар Ї Ё иштэй Чэгхээнл нас гөрохик Жүсоо дон, хурдаа сорин,” эвндөн хөлгөө Орос хэлний Өгөх оршихын. ох усед улиралд Нө ХӨВ- | рөө зөдлдыл, нийзууд аа, уралдын! тийн ялгал нь) эр төрөл, саармөг | - гэн атлетикаар байнга хичээллэх Яв ЭС р .. ёетой. Хзриє хий буй. б Б. МАГСАР төрөл дээрээ у. Ю--тэсэн дагавар "ЄХОЛ Зариа: хийж: буй.!бэлтгэн 7 авна. Учитень--учителю. ээр. мМРРРУпТҮТТТОЛ02Ж11212111117121224: зэлэлэл эд гйьгэүй лэл эхэлэлэлэлэлэээлэлэл эдэлэлөуүүтгэ эхэзэлээээ1э3 эхэлэлэлэл ИГРҮҮүрүүлэлэл эл лэлэлзлээллэлэлн! чанар сайнай байх нө чухан, Цаначиц хүн бэятгэдийн хува- цаөчд кольштш зайд гүйж амьсгаэ- гав, зядаан, биеэ дасгах явдал чу хал байдаг. Би хичээлдээ сайн сур даг. Энэ улирлаар цөөхөн сөйнєвї зарах бодолтой байгал. - Өвлийн өвлөө | эрє үгрийк шаргал туявг устай ОЦэнНгоР акхав8- рзэр змьсталах үнэхээр сайхан, Иасэж өгнөв арт бооож биеийн та мар хийхэд бие улэм хөмтбэн боп ДӨГ- ЮМ. г - Бид БНМАУ-ын цанын спортын мявстер Зундуй гуайтай уулсан хийн, арга туршлагын арвин сан саас нь их зүйлийг яриулсан. Би өгжөрсөн онд «Нпсонерийн үнэн» «онины нэрэмжилх 11 дүгээр тээв цоэнд, яоинттай. оролцож, цанын аюртын 8 дөгаөр зэрэг бислүүл- сөн, Манай саргуулийн Уадамбаа, Оюун, Өюунчимэг гээд ирээдүйн нүсөл найдрар бүкий цаначид, зан дөн хөлгөөрөө уралдахаар бэлт- гэцсээн: байна. Цатачиг нөйч та Как я яровожу свое «. го евободное время “ Каждый День я занамаюсь (8 шиюле. Там бываю 6 утра До Две- нвдцати часов дия. После урока ня иду домон. Дома провожу осталь- нью. часы. Этон ёсть моё СВОбод- Сонни обедэо. Носле.Ф9бед ченлаг, таслан ди уднрэю свою комнелу. Потом я иду в продовонь ственный магавыи, покупаю хаб. овхяр н мясо, На өбрөєтном уз докупаю свёние газеты ни журина- лы. С трех до цязы “нсов я делаю домашнее заданиа. /Читаю учьб- чини, решаю задаай. Нөгда род: төли нридут с работы: мы зместе угнинаем. После узнина мы гуляем на свежем воздухе, Вечером мы смотрим телевизор, нграем в ший ви он шахмяты, Иногда читар нч- тересную дөтсную зинервтуру. В. Деслть часөв вечера мм ломимол- олать. - їНинэ үг, хэялэг 1. Остальные часы-с үлдсэн цөг (хугацаа) : 9. свободное времи--чөлөөт цэг | | Ї ї ! : ї Н ї ї ї : : Ё 3 Н їЇ : : : ї : : Ё Ё Ё Ё ї : : : : Н : Ё портрет--портрету. Харин эм төрөл дээр--Ё гэсэн дагавар авиа. ученица--ученице, доска--доскс. Хомхой нүдэт хар меррэнг хєрц хумс нь «эрвийн явлан. 5 8 Шиьдэн--4 Бяцхан хүзүүгээ сунгахаараа цэг сун- ган «Пиэигпи-ии!» Би бас л мундаг, би бас: “сайн гэн! бир чадлаараа хашгирах гэснээ булчин тэйхээ нь зэс хүрч. шалбааг руу ойччихо . Өнөөх дэгдээхэй кашааид: үлдэж ганцаар дөл байтал, Азарсан хахиа.. ханаан дээр сууж, аль чадлаараа хүзүүгээ. сунсанх. сБУ- ка-ре-ку!» гэж тэнхээ мэдэн хашгирч байс- наа «Надаас мундаг шувуу хаапа байна?» гэх шиг их л сүрлэг дүнхэлзээц:. Харагдав. Тэрхэн зуур дэгдээхэй түрүүний явдлыг мартаж орхив. Азарган тахианы, онгироо байдлыг «Айхтар сайхан юм» гэн: дотроо одов. “Жөркэн зуур хайрт ээж нь хэрсүү дайсны "нэгдсэн РЕДАКЦЫН ” ЗӨВЛӨЛ : :4| “Одок зуураа. алаг-үрээ “энхрийлэн. явав, 3 ! : ариун сэтгэлдээ таалан явав. : 82 Бас ОРОГ, : ! с Орос хэлнээс орчуулсан 25 дугаар Мэлхий дэгдээхэйг. хараад байдгаараа , 2 тусгай, дунд. сургуулийн сурагч инээв. «Ха-ха-ха!, такиа болок ч өдий бай- 3 37 наг2 3 Г.АЛТАН на даа ха-ка-ха» “МЗЭ ОЭЛЛЫАС2-28371-8 23--.ч.н -э ли ээ хкккнхоохоиохоооооококеееет “илслнинннслиансхсэсссслэнисллинлтитилимийимиммиииимиимилиииммиимиимиииииаийр 2 ГЭ в? АВхь Жилдээ :»:46 (1206) ! -3971 оны эрвэн хоёртугнар энэн эн Ү5 Хэлбичгийн олимпиадад, “амжилттай бэлтгэе! Монгол хэлОончгийн үлын өолимниад нь ерөнхий боловсролын сургуулиудын хэлбчигийр хичээлийн заалтыг чанар звуутжн, сурагч бүртэн ажиллах ажилла удВаг идэвхжүүлж, сурагчдаас Эх хэлээ «удаах сонирхлыг ив өрнүүлэх, зөв сэт уон, дэс Дараатай ярьж, алдаагүн цэвэр занхац бичих чадварыг дээшлүүлэх 0 рилгеор энэ хичээлийн жилд дөрөв дэх удаагад, явагдах гэж байна. Олимпиадад бэлтгэх ажил нь хичээ- жийн энэ жилийн явцаар аажим болт тӨудэж явагдах ёстой: юм. Гараа сайн бол бариа сайн гэгчээр бэлтгэл хэдийчинээ сайн ХИЙГДЭНЭ, Ам- экэлт: төдийчинээ. их байдаг. Энэ нь тэргүүний сургуулиудын олиминадын дүнгээс тодорхой харагдаж байна. Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жи- зийн сургууль,Булган аймгийн Хшинг- өндөр сумып 8 жилийн дунд сургууль, энїїслэлийн 10 жилийн цэгдүгээр дун Фуртууль зэрэг олон сургуулиуд хэ? фричгийп, олимпиадад -4С дараалан бэлтгэл сайтай оролцож 099. Хэлбичгийн Ш олимпиадын дүнгээс үзэхэд” нэгдүгээр байранд Баянхонгор дймгийн. төвийн 10 жилийн сургуулийн 10-ын «А» дараахи байранд Говь-алтайн зөвийн 10 жилийн сургуулийн 4-нйн «Б» мөн аймгїни Халиун сумын 8 жи- яийн дунд сургуулийн 8-ын «А» Улаал баатар хотын 10 жилийн нэгдүгээр сур гуулийн 10-ын «Б», 10-ын «В», Баян» шөнгор аймгийн Заг сумын бага сургуу вийн 4-ийн «Б» Булган аймгийн Хи- шиг-өндөр сумын 8 жилийн дунд Су9- туулийн 8-ын «А» ангиуд шалгарнээ.. Олимпиадад апги хамт олиоороо-бэлт-| гэх її бүх сурагчдын сэтгэлийг хөдөл- гөж тэднийг нягтруулас хамт олноороо чармайн оролцож эхэлдэг юм. Энэ нь олимпиадад: сайн бэлтгэх амжилттай дүн ҮЗүүлэхийц тулгуур ХҮЧИН болдог байна. Хэлбичгийн олимпиадад шалгар сан ангиудын сурлага тогтворжин сай- ширч байгаа нь шилийн эцсийн УЛСЫН шалгалтын дүнгээс тодорхой харагд- яаа. с | олимпиадад байр эзэлсэн ангиуУ- дын өнгөрсөн ! оны хичээлийн жилийн энсийН Дүнг авч үзвэл: Баян-хөнгор " аймгийн Заг сумын бага сургуулийн “4-ийн «Б», хотын 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн 10-ын «Б», 10-ын «Вэ ан- тиуд ДУНЛГүй 100 хүвь суралцжээ, өөөөөөӨ Бусад сёгвуд вь 100 хүвь сураанса- ны Вотор өвд ба хайры хүвь нь 99,97- бо»ж байгаад »ь өлимнмадад сайн: бэжг ҮРМЗЭЙ. Оюолцсоны үр Дүн юм Озимяпадын авхны даваад эхлэх хүр сэм. бага хугацаа "үлдэж байгаа учир сургууяь, бан нар сурагч бүрийг оавмтиадад амжилттай өрөлцуулах омлыг өөрсдийн бүхий ло болооцоог анувуяац:-. зохиох. хэрэгээ!” Сургуйь бүр озимниадын заавар, ач ”Эхөл- богдол, хэрхэн бэлтгэж бангаа гү5 хай хэлбичгийпн ба анги. удирдсан бөгөцс нар с? хэвлэл аны улийн радпно узел, ханын 1 сурталчилд: Єурагч- лын зөв бичих дүрмийн мэдлэг” чадвар, авиан сүйн ойлголт, үг зүйн Задлан ял- үүлбэрийн гїнцүүдийн талаархи “ өгүүлбэрүүдийн хоорондын. ял эрхэн зөв мэдэж байгаа, Охи0- ялга үзэл, санаа, дүр, зохиом- хэрхэн ойлгож, хооронд «нь дүгнэх дадлага хийлгэнэ ! сэдэвт тогтоосон үгийн дс дохиолоос тилэл баримт авч уран сайхан дүр- юн бичиж байгааг урьдчилсан бичлэг, давтлагаас мэдэж, хүүхдүүдийн дули- магхан ойлгосон. сэдэв бүрийг нарийвч- гал єа: зан судалж, тэдций алдсан алдааг нь тулгуурлан түүний нь засах, ойлгуулах журмаар нилээд ажил сайн бэлтгэлтэй зохиож, болох ом, Олимпиадын хэл09- рийн ажлыг сурагчдаар хийлгэж түүнд судалгаа дүгнэлт: гарган, сурагчдад ЧУ? хая зүйлд нь туслалцаа үзүүлэхийг урьдчилан төлөвлөсний үндсэн дээр зохиох нь ашигтай Сургууль, анги бүлгийн хөөрөлд урал- даан тэмцээн зохиох, авхаалж єэргэлэн- чүүдийн тэмцээн явуулах, олимпиадад зориулсан самбар таргаж, түүнд оөнгөр- сөн Ш олимпиадын дүн мэдээ тэргүүний сурагчдын сэтг зохиох ба. найруу- лаи бичлэгийн « сэдвүүд, хэлэхэд хэцүү, бичихэд бэрх үгийн түүвэр гар- гах зэргээр сурагчдын сопирхол татсан чанартай ажлыг өөрсд ашиглан. Зөхиож, бүх ран ажиллавал амжилтанд дамжиггүй. Н. ШАГДАРСҮРЭН заах аргын ийнхоо бололцоог пийтээрээ. хамт хүрэх нь (Улаанбаатар хотын сургалт набине- тийн мэргэжилтэн) Отэм. ТЭРГҮҮНИЙ СУРГУУЛЬ Баян-өлгий эйвгийн . Буяган сумын Ёлтын ФОёга сургуулын. ҮСЭН ТЭОРФЖ ний сурвуулийн дийлом зшагвая, өлтбх Фелолын цуглаан саявтар Ёлт ЧФригадрэ чөвд боллоо. Ёслолын цуглааныг сумын пнгмын хорооны яЗрийн бичгийн дарга Х. Яугвнбай нээж үг хэлэв. ТҮс бага су» гууль 1939 онд бөфгуулагдсанаасаа хӨёин хорны “Майман- удаагийн | төгєөлтөөр 528 сурагч төгсгөн8аэ. Энэ. сүюсүуль 1960 өнсөє суруулийнхаа маялермажлыэг баазыг бэхжүүлэх, хэтнйн ТӨЄДӨВВӨХӨӨ гаргаж, гавац оюинд дөрвөн твФклгааүвй хїїчодэнйн бийр, зүренйн - тӨєёлгаатнй дотуур -байр. мгүүядх,-Хєлүүцн уёны зё З6р зяраг, ба ҮӨГрвөгїйн үй сэн хөрөнгөтэй болж 19- хижсОн байна... Мөн .сурагчдын сүрна- сын Занарыг сайжруулахад чиглэгдсэн олон Х9лбэйнйн АИЛ”СОХНОЖ | “ НюєННй үр дүнд сургуулнараа сүүлний ч над жинд 96: хүвийн сурлагын өменилт үзүү »эв. Ббүх-Сурагчдын 62. хувийг ээвлж бий... : өвх ба євЁц сурлагатан Нинмээс ч -МХ МАУ-ын “Ардьы - Бөлөвсролын Яам, ЄРАҮ Э-ийн Төв Хоробоноогё- заюласа «Соёлч сүргүуль»-ийн..| болэыг хӨнга- Цуглавн дээр: БАХРМАУ-ын Ардын -Бо- зовсролын Нөйны “орлогч сайд Д. Гал- сан, МАХШ, Ардынгэасгаас хөдөлмөрч- “дийн гүр фүүхдийг эрдэм том сурч, бо- звэвсрэхср но лтмитт халуун хайр халдут тавьж байдгийг дурдаад, тус сургт гэв хамт олонд баяр. хүргэж улсын төртүүг ний сурвуульд олгох МХЗЭ-ийн Төв Хо- роо, БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яём, СГАҮЭ-ийн Төв Хорооны хамтар сан дїилом, шагналын 4500 төгрөгийг сурту й. захирал ярдын гэгээрлийн тэргүүн ажилтан Ө, Зархумд гардуулав. Нөхөр Галеат соёлиФИлТГ ЫН тє-лавр үлэмж ахиц гаргаж гээүөх | мтиоУтач квн. барьж 430 май рэн БОЛОВ. удам Өвдчөрсөн эмаМт Оуррээдөд үзт ивээх байхын өмхөєв үлэг. . Өөрийн төгсгөж гэргаеан срргуулиа эя гвын тэргүүн сургууль «болсон өвДдЄэд бєлр хүргэж эВмгийн АДХ-ын гүйцээх эвхиргаөны иврийн бичгийн дарга Мажөн үй-авнэв. Агмгийн нвмынт жороо, АДЗУ Захиргаалаас иосэн. баярын бизгийг ун нувж, тус сургуулийг УД-2” цахыилгааж мотороор |їшвёнөсныг мөдөгдөв. Мөн »тын бага сургуулийн захираа О. Зар- “хүзг,) оорийн сургуулийг уЖсын тэргүүй сургууль болсон ЯВДАЛД.СЭТГЭЛ ХӨмГӨМжЖ төм бёйгааг өлэрхийлээдгоэнэ бо. ном, эвлэл, ардын боловсролын байгуулага, эцэг, эхийн гүн туслажцаа, сургуулийн хат олвы чєрмөйлтөн үр дүн юм гэ. Эвхирөл өмнөх амжилтаа “батөугахын тулд. ёурагчдын сурлегад ахиц гаргаж, "кухзнилт, сөбэтинүоо үлөм сӨбрируулах эмэ. үүрэг »вөб. Х. САТИВАЛД ХӨДӨӨНӨӨС ИРСЭН ЗАХИДЛЫН ХАРИУ Хийн хайртай миний ааваа Уд: шахаа бэлчээрт дуулдаг хүн байсан Бага цаснаас чихонд ХӨнНогШсон Баргилд Хоолойт дуучин хүн байсан гэж эвлэгхэн хоолойгоор дуулж явдаг тэр хүү Ар цармыг уруудан адуугаа Ха- риулж яваа даа. Түүнийг айл саахал- шиншинишиийнинийнилниийинцииниииииинининиллийниншининпин тью! хөгшчүүд си малчин болох єөрєэ- “аөн жүү үэж магтдаг. Түүний нэрийг Бөөн баатар гэдэг. Зуны нэг өдөр Батбаатар тай уулзан ярилцаж моринд эрэмгий зоригтойд нь бахархаж билээ, “Намайг хөт буцахад сургаж байгаа хулгар “о»я- тэй хөөрхөн даагатайгаа үдэж өгсөн эь санаанд тодхон байна. Саяхан Батбаата- раёс хөдөө нутгийн сонмы сайхныг бич- ”эн захидал ирсэнийг задлан уншвал хи- чээнгүй нь аргагүй ингэж бичжээ. «...Вм - эчөгдөр 11 дэх даагаа сургалаа. Манайх “Хөшөө булагт өвөлжиж байна. “Саяхам манай сургууль дээр «Мал маллах сай- “Хан» сэдэвт пионерийн амшил болов. Сур гуулиа төгсөөд малчин болох саналтай 7 дугаар ангийн сурагчид олон байна. Би ч гэсэн хойтон сургуулиа төгсөөд малчин болбол сайхан л байна. Хөдөл- «өр соёлын чуулганаар намайг эмнэг сургалтанд сайн оролцсөн гэж шнагна»- сан. Хулгар зээрдээрээ: дааганы -урал- даанд өрж дээгүүр давхилаа. Нэгдү- гээр улирлаар сайн гарсан. Би хичээл- дээ. явж, Гэрийнхэндээ туслаж, байна» гэжээ. 4) Түүний захидлын хариуд нь: --«.. Батбаатар аа! Чамдйг арвөн нэг дэх даагаа сургасанд баяр хүргэе. Улам олон эмнэг хангалыг эдэлгээнд сургаа- рай. Бид малчин ах, эгч нартаа илгээх төлийн бэлтгэлээ одооноос бэлтгэж бай- яа. Манай ангийнхан «Малын нас, хүйс, өнгө, зүсийг хэн сай, мэдэх вэ?» | гэсэн уралдаан зарласан. Энэ тухай би- | ДЭНД: бичээрэй. “» тээд Өвөрхангай анм- | гийн Бүрд сумын дунд сургуулийн 6--- гийн «А» ангийн сурагч Балдангае овогтой. Батбаатарт гэж хаягаав. Удах- гүй Батбаатар нэгдлийнхээсфайн 8ДУУ- чин болно доо. Та нар Ч Габон хөдөө нутгийн энэ хүүд захиа. бичээрэй! Д. БАТ-ОЧИР С БРЛҮРТЭЛНЫ ГЭ ЧИВӨЭ Нийслэлийн арван жилийн нэгдүҮ- гээр дунд сургууль нь зөрчилгүй сур гууль болох Үүрэг аваад нийслэлийн сургуулиудын хэмжээнд дээгүүр бай. ранд явж байна. “ЗУРАГ ДЭЭР, сургуулийн хэм жээнд хэв Журмын зөрчилгүй хам- гийн тэргүүний бүлэг 6-гийн «Б» ангийн Р. Буяннэмэх даргатай П са дааны хамт ёлон хилөэх ЭЭ хэн хээлэл замхран уйшвж - ЗїЛжарВ20 ХЭХЭ 6С БОДОО ПИОНЕРИЙН АЖЛЫГ ЭРЧИМЖҮҮЛЬЕ Д,: Сүхбаатарын нэрэмжит Монго ї 1 3 : Пиднерийн байгууллагын Төв Зөвлөлн тэргүүлэгчдийн хурлаар нийслэлийн сур гуулиуд дээр «Улаан бүч» аяны явцын талаар хийсэн шалгалтын дүнг авч хэ- лэлцлээ. Нийт сургуулиуд «Улан бүч» аяны удирдамжийг хүлээж авч МХЗЭ-ийн ХҮ! их хурал, МПБ-ын Залгамжлагч Ш чуул ганыг угтан нэг жилийн аянд гарч аяны зургаан жигүүр тус бүрээр ажлаа төлөв- лэх ппонер сурагч нэг бүр үүрэг амлалт аван хувьсгалт тайлангаа хэрэгжүүлж байна. 18 дугаар сургуулийн бүлгэмийн зөв яолийн «Улаан бүч» аяны момиссын ГИ шүүд нь жигүүр тус бүрийг хариуцан авч тодорхой ажил зохиож байна. Нэгдүгээр улирлаар нэг хичээлд сул суралцсан сурагчаар үүрэг амлалт ава- хуулж хоёроос дээш хичээлд сул суралц сан сурагчдын ЭЦЭГ ЭХЭД зөвлөмж бичиж, пионерийн идэвхтцээр хүргүүлж хоёрду- таар улирлаар сурлагын чанарын ахиц гаргахаар ажиллаж байна, 11 дүгээр сургуулийн», «Улаан бүч» -аяны зохион байгуулах” комнес хичээлийн “жилийн ” эхэнд пионер сурагчдын авьяас чадварын түвшинг судалж тэдний сурсан дуу бү. їжиг, хөгжим, шүлэг зарэг уран сайхны “ хувьсгалт та 42 1 ! ! 1 1 | ! ! ! төрлөөр пионер сургачдын радно чуул га зохион, явуулсан байна. Тэр чанараа- раа, уламжлалт урлагийн үзлэгт Сүхб Харын районы хэмжээнд тэргүүлжээ. Зургадугаар срван жилийн дунд сургуу лийн арван хоёр анги, бүлэг аяны хуга цаанд зөрчилгүй. хамт олон болох үүрэг аваад ажиллаж байна 33 дугаар сургууль дээр аяны хуга- цаанд зохиож эхэлсэн улс төр, олон түм ний ажлыг сэдэвчилж задалж нарийн Ху ваарийн дагуу анги, насны байдлаар 80- хицуулж байгаа нь сайшаалтай хэрэг, Гэвч «Улаан бүч» аяны явц далайц муутай, удаашралтай байна. Сурлагд хө дөлмөрийп хоёр жилийн аян, их-ойн зан. зэрэг зохион байгу лалттай явагдсан ажлын амжилт олол- тыг улам бататгаж сонирхолтой хэлбэр Г цаг ямагт баяжуулах талаар далтай байна. ЗХУ-ын болон ах дүү социалист орнуудын пионерийн байгуул лагын туршлагаас суралцах ажил хан- галтгүй байна 5 МХЗЭ, пионерийн ажилтнууд аяны удирдамжийн -агуулгыг сурагчдад нас, рийн ойлгуулж, залгамжлагч Ш чуулган угтсан пионерийн байгууллагын олон талтай үйл ажиллагааг «Улаан бүч» ал ны эзургаан жигүүрийн дагуу төлөвлөж, дүгнэж зааварлаж "байх хэрэгтэй, «Улан бүч» аяны удирдамж нь МПБ ын үйл ажиллагааны өргөн хүрээ бая- Лаг агуулгыг гүйцэд тусгасан болохоор бүлгэм, бүлэг, салаа, пионер бүхэн өөрс дийн шилдэг уламжлал, хуримтлуулсан туршлагаа улам бататгаж ажлын шилэ хэлбэр, агуулга, бүтээлээр баяжуулах нь аяны гараанд гарсан пионер, булэг. бүлгэмийн эрхэм зорилт юм. С. ЖАМСРАНЖАВ ээтж-этэгтжээгж-туУГЭУЛЭУГУҮЭУЭҮСЛЖЭСГУ ҮЛЭЭЖ -ЖСҮ-сжҮЛ-ж эгж Чун чүгэгэрт-р уЛ--ү ээ эвээ гэжж эл--ж гн Намын шийдвэр пионер сурагчдын ЭРДМИЙН ихириРЭРРЭРЧ дож язаа сурагчдыг тан даан авч хэсэгчилсэн холбогдсон ном, үзүүлэнг нї, онц ашиг өгчээ, 4 БЭГ-эгтэиЛР333 имилэж-ж жосэсж сээт с89ж с8эж сээж с6ж свюож ЭЕ” жжсгжжг-жэж--жэж-эжсжгэжожс иипиинииниишииннийинииниииинишцини амьдралд ДАЛАЙД Жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит лийн 10 жилийн П сургуулийн 5-ын «А» ан- гийн Д. Жаргалсайхан даргатай пнонерүүд өөрийн салааны сурлагаар хоцрог- тэргүүний сурлагатны зэрэгт хүргэх тодорхой үүрэг авчээ, Үүргийн хугацаанд хичээлийг хамтран давтах, тоо түү: хийн хичээлд тааруу сурагчийг сайн сурлага- давтлага хийдэг заншилтай болжээ. Хичээлийг хэсэгчлэн дав-" дахдаа, давтаж байгаа хячээлийн : энгийн байдлаар хүүрнэн ярилцаж нийт сурагчдын анхаарал төвлөрөн нрэх үед жинхэнэ хичээлээ Давтдаг 1, Салааны дарга Жаргадсайхан ннонерүү- Сурвалжлах ажлаар Ховд аймгийн төвийн най ман жилийн хоёрдугаар дунд сургуулиар орж, бүл гэмийн зөвлөлийн ахлах удирдагч Ч. Дэксмаатай уулзлаа. -- Өсвөрийн Сүхбаатар” чуудын сурлага хөдөлмө- рийн «Улаан бүч» аяны явц ямар байна? гэж би асуув. г- Сурлага рийн «Улаан бүч» аяны удирдамжийг бүх бүлэг, бүлгэмийн цуглаанаар хү- лээн авч, пионер сурагч нэг бүрээр судлуулж үү- рэг амлалт авахуулав, Багш ,эцэг эх сургуулийн ажилтнаар судлуулан, багш нарын зөвлөлийн хур хөдөлмө- лаар авч хэлэлцсэн «Улаан бүч» аяны удир дамжийн жигүүр .бүрээр пионер: багачуудад нэг- бүрчлэн тодорхой үүрэг авахуулж, бүлгэмийн зөв- лөлөөс зохиож байгаа бүх ажлыг уг аяны болзлын дагуу зохиож байна. «Ая ны гараанаас барианд»-тэ Шин өн хичээлийн жилд ууллагууд нам, зас а гөх тайландаа таван жигүүрээр бэлт- байгуулла систем тэй болгож, пионер, баатарчууд нэ! гэсэн явдал нь пионерийн лагын олон талт ажлыг улам ажиллах ажиллагааг гаргалаа, бүртэй шатанд Энэ: онд хуралдсан МПБ-ын Зөвлөлийн ЇУ бүгд хурлаас ийн 16 дугаар их хурал, пионерийн «дЗалгамжлагч» ган угтаж дэвшүүлсэ мөрийн «Улаан бүч» аян нь тайлангийн үргэлжлэл билээ, БЭХ 3 Ё удаа, сэдэвт маргаан дөрвөн. удаа, Сурлага, хөдөлмөрийн «Улаан дугтуй задлах уралдаан ёсөн удаа бүч» аяныг ту їмгийн пионерийн зохиосны дээр шинээр соёлч нөхөр- байгууллага, түүний 9000 гаруй пио нер, сурагчид аяны жигүүр тус рийн ажлыг нээлтийн сартай болгож есөн сарыг-Эрдмийн далайд сарыг-Найрамдал нє ван, арван нэгдү р сарыг төрсөн нутаг, Монголын сайхан орон, на. инислэ- Ц салааны сэдэвтэй гтаа өр Монголын 181! эн сурлага, хөдө эхөрлөл, энх тай- сэн «самбар гаргаж, хэн нь «Улаан бүч» аянд хир оролцож байгааг түүнд нэгбүрчлэю тодорхой хөт- лөж “байна. Манайд ши нээр нэвтэрч байгаа нэг ажил бол салаадын ход- рондох уралдаант ажил юм. Хүүхдүүд энэ ажлыг тодорхой хугацаанд, Т0- дорхой сэдвээр бэлтгэтэ, Энэ нь хичээл сурлага бо лон «Улаан бүч» аяны бүх болзолтой уялдсан байдаг, гэж: ярилаа. 27 -- «Эрдмййн дїлай» жи гүүрээр ..аядахдаа..лнонер сурагчид юу хийж байка? Бүх пионер сураг- чид одоогийн сурч байгаа гаасаа нэг дүнгээр сур- гаа ахиулах зорилттой ажиллаж байна. Унших но мынхоо жагсаалт гаргаж, тэмдэглэл хөтөлж, тодор- хой сэдвээр бага хурал Явуулж байна. Пионер”бү- хэн анги, кабинетаа тохи жуулах ажилд оролцож байна. Мөн сургууль дДа- яар олон арван тохижуу- лах ажилд оролцож байна. арван баги! ПИНОНб- хиож байна, шинэ дэвт ажлаар эхэлсэн юм, Төв Энэ сарын хугацаанд сургууль бүр МХхЗэ. таваас арван долоон төрлийн бүлгэм, чуул дээр) лөл, төлөө бү- арван Миний дэд яавал дундгүй сайн сурч болох тухай тэр гүүн сурлагатнуудын туршлагаас ярьж бай- 3, Пнонер С, Отгонцэцэг чөлөөт цагаараа залуу байгальчдын станцын ланд суралцдаг юм, З.Пнонер Энхбаяр, Чинбатад тооны хичээл тайлбарлаж гэрийн даалгавар хийхэд нь ту- салж, Чинбатыг өөрийн зэрэгтэй сайн сурла- гатан болгох үүргээ бнелүүлж байна. 4. Салааны ажил эхлэхийн ! дарга Жаргалсайхан өөрийн сайн тус хамт ажлаа Зөвлөж байна, өмнө “дугуйланд: амжилттай хоёр дугаар сарыг-Од, бар, дөл : гэх зэргээр нэрлэн тус бүрийн нээлтийн сарын ажил 80- Эрдмийн далайд жигүүрийн нээл- тийн сарын ажлыг пнонерийн бүлгэм «Мэргэжил бүхэн сайхан» гэсэн сэ- дугуйлан байгуулан математик, мон гол хэлний олимпиадын дэвтэр ээлийн холбогдолтой сэргэлэнчүүдийн тэмцээн хорин хоёр нөхөрлөл соёлч нөхөрлөл 3 төрж гарлаа. сард Халиун сумын Дунд сургуулийн : пионерийн бүлгэмээс сумын 10 км хол орших Халиун толгойд ая- лад хийж, үзсэн зүйлээр нь зохион бичлэгийн уралдаан зарлан цэцгийн дугуй- хАГЧИЙН Мөн сургууль далар олон арван хүүхэд Д. Нацаг- дорж тэмдгийн болзол хан гах үүрэг авлаа ,гэв, Та. «Эрдмийн да- лайд» жигүүрээр хамгийн сайп ажиллаж байгаа НЭГ хүүхэдтэй уулзуулж өгнө үү? гэж хүсэхэд минь 7: гийн «А» ангийн сурагч Баасанхүүтэй намайг та- нилцуулсан юм, Баасан- хүү энэ аялалд оролцсо- ноос хойш сайн сурдаг болжээг. Одод бүх хичээ- лийнхээ 80 хувийг онд сайн-. болгохоор... ажиллаж... байгаа юм байна, Баасв! хүү хичээлдээ холбогдол- той 20 гаруй ном уншиж тэмдэглэл хөтлөн, зур” гийн цуглуулга хийжээ. Зөвлөлт буриад /АССР- ийн хүүхдүүдтэй захид лаар харилцаж байна. Цэ цэг тарьж, ургамлын үр суулган, биеийн тамирын СУ2 ралцаж эхэлжээ. --.«Улаан бүч» аяны явцад сурлагаараа ийн- хүү манлайлж яваа сурагч шишийн ниинининигилиинНинНин ГОВЬ--АЛТАЙН ПИОНЕРҮҮД ний дээр" Цогт жигүүр хөт- авхаалж 8, жинхэнэ Энэ төвөөс дүгнэс- Їе--т-ү4 жээ жгээээусгхтс-жэг-жэс-иэхэгггжэкгэгг-этүг-эуээрүллжэул-жтг-эгэс С. БОДООШ харь -08 Ё т 2 үгийн оноот үгийн түүвэр, шинэ үгийн толь, Н рэмжит завсарлага зэрэг арван хо зүйд пионерийн байгууллагын ажил, шинээр санаачлан нэвтрүүл) ( гээ өгч байна, юм Дд. 0СО! (ХЗЭ-ийн хорооны ажилтай ф ти цЭОсШ ШОШ ТШ шСОСсССЦССШГОГЛ Р: 4 ХОВДЫН ПИОНЕРҮҮД .. юу?- гэхэд” МИЕЬ дагч олом бий пионерийн ахлах, Олон бий. бэл 3-ын «А» галан сайнаас онц сайн сурч, 7-гийн «А» ангийн Төмөрбек дундаас сайн сурч байна гэв. Дараа нь бид ангы төн- химаар орж, сурагч пионе рүүдтэй уулзав. Эндхийн бүх сурасчид «Бүрээчдийн клуб» «Өсвөрийн сэргий дэгчдийн клуб» .«Хөнын сонины эрхлэгчдийн кауб» шишийн цишиний м. «Сурагчдын . шуудан Хо. роо» «Ахмад малчдын за Лүу халаа» . бҮЛЭГ “ДХүу хөгжмийн чуулга» биеийн тамир спортын дугуйлак- гуудад дуртайяа хичэдл- лэж байна. Тэд чөлөөт ца гаа зөв ашиглан бас орос хэл сурч, зөвлөлтийн пїио- нер нөхөддөө захидал би- чицгээж байв. Сурагчдийн хэн нь Ч гэ сэн цовоо сэргэлэн, жавх лан төгөлдөр сурах:бүтээх хүслээр дүүрэн нь2бидний бахд/ “төрүүлэв. бахдан ЖАМЛИЙХАА уралдаан, эжсжэжж жжгжж жэсжэсжжсж үүлж үр Дү ! иицициииш юм! сумын дунд сургуу) лийн пионерийн бүлгэмээс., «Давтлавас га бол сурлагын Эх-булаг мөн» гэс ДЄС-л чөлөөт ярилцлага зохиосон нь үр дүн тэй ажил болжээ, Түүнчилэн Баян-уул сумын сургуулийн пионерийн бүлгэм жигүүр тус бүрт хавтас нээж, була| байгуулсны дээр долоо хоногийн өдө| бүрийг «МХЗЭ», «Ахмад үеэсээ су ралцая!», «Мал маллах сайхан» гэж зэргээр сэдэвчлэн ажил зохиож, бя ги ї ба гаригт долоо хоногийн ажлаа нэг гэн дүгнэж, ирэх долоо хоногт зохиох ажлаа төлөвлөдөг болжээ, Энэ нээлтийн сарын ажлаас хойш. Ээдрээтэй” Їй дунд аяны 4| » Эр ис “й Р” 977) “шөвөлбэрээр нь явц дунд нь дүгнэж байна. тиг бүлгийн дүн гаргана... Энэ-ажлыг ма! гэж, товч хариулаад тө9/ Ёзон Улаан бүчтэннй сайн үйлс УРАЛДААНЫ САМБАРТ бургуулийн хичээлийн байрны гол хаалгаар орвол «Уралдааны сам- бар» гэсэн хаягтай том самбар нүднээ лын сурлагын дүн, ариун цэвэр, төли пионерүүдийн «Улаан бүч» аянаар хий байр эзлүүлэн даклын бие. чь зэншил болжээ: Ханын самбай лын охний байруудад 8-ын «А», 8-ын Энэ сургуулийн 18 бичигдсэн байв. багчи Г. Пүрвээ, эе -- Манай сургууль” «Улаац бүч фэиилладаг юм мэрлэс гөлгэвч 1 Энэ сургуулийн инионер сурагчид сүү уут нэмнээ 200, эрдэс тэжээл-900 нг, фїсөн байна. Энэ онд улам их зүйлийг бүч» аяныхаа жигүүр бүрээр-хийсэн а дэг пионерүүд бөл Мвс аймгийн Хяргас 18 дугаар бүлгэмийн пионерүүд-юм. ! Б. МӨНХӨӨ (Увс “дүгнэсэн байв. Сургуулт лэлтийг ингэ ханын самбар эн материалын тооцоог үзүүлэв. 508, уут нэмнээ 38-ыг бэлтгэж малчдын суурнудад хүргүүлжээ. тусав. Энэ самбарт нэгдүгээр улир йн б гэсэн асуултаар сурагч 3 Гажлыг-анги бүлгээр нь. НОГДДОГ НИЙТЛЭГ н бүлгээр-дүг- йН-бэлтгэл» аж- 24Б» анги гудирдагч аа угтаж х 3 др ахөв нагл! ал лиоперийв, 0 л бойзуулах шд”сура Сургуулийн хэмээгээр төлийн » аяй вийн-5 жилд” төлийн элгэвч 9000, ГУРЖ”9В:ыг бэлтгэнс цЁФф Оритаддаа 0 лэнэгээк ярыж байна. «Улаай жлыт анги бүлгээр тоДорхой дүгнэ- сумын 8 жилийн дунд сургуулийн аймгийн Хяргас сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш) ИДЭРЧҮҮДИЙН УЛСЫН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАВ ““Хайрт хүүхдүүд ЭЭ! Саяхан Улаап баатар хотод спортын гимнастикийн идэрчүүдийн улсын аварга шалгаруу лах тэмцээн болж өнгөрлөө, Энэ тэм цээнд манай орны Өнцөг булан бү- рээс спортын гимнастикаар хичээллэ дэг 50 гаруй пионер сурагчид хүрэл цэн ирж оролцов, Тэдний нас нь 13-15, анги.НЬь 9-7 дугаар анги ажээ. Пионерүүд ээ! Та нарын дотор энэ тэмцээнийг очиж үзсэн ч хүүхэд оайц гаа шүү дээ, "Тэдэнд гимнастикч бо лохсон гэсэн хүсэл Эрхгүй төрсөн байх аа, Ижилхэн хувцас өмссөн бяц хан хүүхдүүд хэрэглэл дээр уран ча дамгай, эвлэг нарийн техникт эйгээр гимнастик хийх нь хичнээн сайхан байсан гэж санана. Тамирчдын уран гоо техник, цэгц чамбай хөдөлгөөн, мэдлэг чадвар авьяасаа шавхаж, тог- шосон энэ тоглолт нь ирэх-онд болох пионер сурагчдын Ш| спартикиадын бэлтгэл, өсвөр үеийнхний дунд спор тын гимнастик хэрхэн хөгжиж бай "гаагийн илрэл боллоо. Тэмцээний “дүнгээс үзвэл: “Охидоос л їїийгэмлэгийн тамирчин, ний ЗБ дугаар сургуулийн 5 дугаар ангийн “рурагч Лхамсүрэн 86,45 оноо авч цэгдүгээр байр, «Хоршоолол» .НИЙ- У.ЦАГ ТУТМААС Т ЭЧӨЛӨӨТ ЦАГАА гэмлэгийл” тамирчин иийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Наранцэцэг 36, 23 оноо. 484 хоёрдугаар байр, «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн тамирчин сурагч Ц. Энхсайхан 33,55 оноо авч гуравду байр эзлэж алт, мөнгө, хүрэл меда- лниар энгэрээ мялаалаа, Хөвгүүдээс «Хөдөлмөр» нийгэмлэ | гийн тамирчин сурагч. Батчулуун 53,6 оноо авч нэгдүгээр байр, «Зал гамжлагч» нийгэмлэгийн тамирчин сурагч Ганбаатар, 51,65 онөо авч! хоёрдугаар .,байр, Хөдөлмөр ний! гэмлэгийн тамирчин сурагч. Ганбат | 5 оноо. авч гуравдугаар байр тус ус эзлэн алт, мөнгө, хүрэл медалиуд хүртэв. 2 Пионер сурагчид аа Эдэн шигээ гимнастикч болохыг хүсвэл өглөөний ГимНнастикийг тогтмол сайн хийж, гимнастикийн сёкц дугуйланд -тогт мол суралцаарай. | Тамирчин найзууд ЧИНь «Бидний | өглөөний гимнастик тогтмол, ХИНДЭГ| байсан маань спортын гимнастик | дур сонирхолтой болгосон, Бид ин-| гэж эхэлсэн юм» гэж ярьцгааж бай на- . ! С. ДУЛАМХАНД А ХУРАЛ ! ИНУТ ХЭМНЭЕ! Ч Д. ЗОРИУЛАЯ! ТАВИН МИНУТ ХААЧИВ Сурагч ЭК. Пүрэвнямаа гэртээ ц2 гийч хуваарийг нарийн баримталдаг. Хдно хүүгийн цагийн хуваарийг үзвэл: ЭГөрийн ажилд туслах, үдшийн үлгэр сонсох, ээнс ааваараа зүйр үг хэ Злүүлж, тогроох, хичээлээ давтах, зах нрїхаа даавууг угааж индүүдэх зэр Мээр ажлаа төрөл төрлөөр нь. хуваа -отчжэн тус тусад нь минут | тогтоон нүйцэтгэдэг, Гэтэл анхны үед хичээа давтах 45 минутаас 5 минут ДУТЧИ «аад болдоггүй байжээ. Хэрэв хичээл давтах минутаа гүйцээвэл өөр юм (рйхэд таван минут дутчихдаг гэнэ. Тэгээд яагаад 5 минут дутдагийг ээж аавтайгаа элбэж судалжээ. Ингэж “судалж үзтэл хичээл давтах үеийн ,Өмнө бэлтгэх арга буруу байжээ. Ан вгидаа хичээл хийгээд номнуудаа үс" эхэндээ хийх арга нь хүртэл дутагдал утай санагджээ. Тэр нь мөн л. НӨГӨӨ 5 минут үрэгдэхэд нөлвөлсөн байж. Сурах бичиг дэвтрүүдээ цүнхэнд хийхдээ тус тусад нь тогтоосон бай ранд Дэс дараагаар хийгээгүйгээс да раа аль ч зүйлийг нь авч. хэрэглэх гэхэд олдохгүй илүү минут үрэгдүүл дэг гэнэ, Тэгээд энэ байдлыг анзаарч мэдээд засч цүнхэндээ хичээл: номоо дэс дараатай хийдэг болжээ. Хичээл давтах минутаас үрэгдэж байсан 5 минутад нөлөөлж байсан өөр зүнлүүд нь хичээл давтдаг їшнрээн дээр аяга сав, ном хэвлэл зэргийн хичээл Дав “тахад хэрэгцээгүй нлүү зүйл байл- гах, үзэг бэх, цүнхээ энд тэнд хамаа гүй хаяж цуглуулж авахад бэрхшээл тэй болгох зэрэг зүйл саад болж, бай на. Пүрэвнямаа хүү ийнхүү хичээл давтах минутаас дутдаг,2 минутыг судалж учир шалтгааныг илрүрвлж олсноос хойш эмх цэгцтэй нямбай бай далд заншиж байна. Пүрэвнямаа ми НИЙГМИЙН ӨМЧИЙГ НҮДНИЙ ЦӨЦГИЙ МЭТ ХАЙРЛАН ХАМГААЛЬЯ гаргаж байна. Энэ бүк- нийг эцэг эх, ах Эгч, танил сайн хүмүүй чинь хөдөлмөрийн | хөлсөө шингээж, арнун гараараа бүтээн босгосон шүү Нийгмийн хөрөнгө социалист өмчийг нүдний цөЁйгий мэт хайрлан хамгаалж, түүнийг батжуулан арвижуулах үүрэг- гэй гэж БНМАУ-ын үндсэн хууль хөдөл мөрч түмэндээ тунхагдан зааж өгсөн юм. Манай иргэд, хүүхэд бүр социа- лист өмчийг хамгаалан бэхжүүлэх ариун үүрэгтэй, хууль бусаар ашиглаж үрэг- дүүлэгчидтэй тэмцэх эрхтэй байдаг, . Сүрэн нийслэл хотын нэгэн арван жи лийн тавдугаар ангид баХилгаар сайн, төлөв” томоотой үлгэр үкишээч хүүхэд байгаа юм. Нэгэн өдөр сайамсаргүй тохиолдлодр : ангийнхаа цонхны нэг шилнит хагалчихсан байна. Сүрэн, буруугаа. хүлээн дотроо иХ гэм шимж Дулааны хадаагуур хөлдвөл яана? , Тэгвэл мацай сургуульд, ус нийгмийн социалист Өмчинд Хор хоАХирол учрах юм» гэж ойлгоод дор нь шиллүүлсэн байна. /., Ппиопер “сурагч бүхэн социалист өм- чинд Өөрнимсөт халуун сэтгэлээр -хан: даж миний өмч, бидний өмч, нийт ард түмний өмч гэдгийг бүрэн ухамсарлаж ойлгон хайрлан хамгаалж занших хэрэг тэй Зарим нэг хүүхэд байшингийн туурган дээр элдэв юм эрээчин, хана хог та рих, зүлэг мод сүйтгэх, сургуулийн ба нийтийн орой сууцны цонх хаалга, чий Дэнтийн унтраалга, зэрэг хонх эвдэх нут бүрийг ингэж үр дүнтэй ашиглаж сурсан учир хичээлдээ сайн сурдаг, зураг сайхан зурдаг. Бас ахмад хү мүүсээр үлгэр, зүйр цэцэн үг ХЭ. лүүлж тогтоодог байна, Сурагч Пү- рэвнямаа «Цэнгэлтэй ууланд», «Үү- рээ тэмцсэн шаргоолж», «Байгаль эгч» зэрэг хүүхдийн ном. уншжээ. Цагийг хэмвэж үр бүтээлтэй ашигла даг энэ хүү. нийслэлийн 16 дугаар дунд сургуулийн 2-ын «Бэ» ангид суралцдаг, Уншигч сурагч бүр Пү рэвнямаа шиг алдсан минутаа. олж аваарай. Д. ЛУВСАНДЭЛЭГ сурдаг, Сурлага, зохисгүй явдал дээ. “Хүний хөдөлмөрийг хүндэтгэж су- раагүй хүүхдийг хүмүүжлийн доголдол той гөж үздэг. Энэ бол эвлэрч болшгүй дутагдал юм. Нэг цонхны шил, нэг гэр- лийн унтраалга хагалж хэмхлэнэ. гэдэг чинь ялимгүй зүйл огт биш. Шинэ нийс мийг байгуулагч хүний үнэнч шударга, эх оронч хүмүүжил, хөдөлмөр ба нийг мийн өмчинд үнэнч хандахаас эхлэх ёс- той, Хүүхдүүд та нар манай өрнөн «хӨг- жиж байгаа социалист өмч хөрөнгийн эзэн нь шүү дээ. Хүүхэд та нарыг эрдэм номтой ажилч хичээнгүй соёлч боловсон иргэд болго- хын тулд эх орон нам засаг хичнээн их анхаарал халамж тавьж байдаг би- лээ, Сэтгэл түвшин эхийн уянгат бүү: вэйн дуунд нойрсож, хүүхэд саатуулах газар, цэцэрлэг, сургуулиар шат. дамжин дутагдах гачигдах зүйлгүй” элбэг сайхан ториин өсч байна. Ийм сайхан эх орны эзэн нь болсон хүүхдүүд та нар манай хөгжил цэцэглэлтийн үндэс социалист омчийг дээд зэргээр хайрлан хамгаалж батжин арвижу ад /вь нэмрээ оруулж байх арнун үүрэгт Та нарын сурч байгаа сургуулиас манай орны олон зуун хүмүүс эрдэм мэдлэг эзэмшин гарч хөдөлмөрөөр цэр алдраа мандуулж байгааг бахархан дуу риах ахмад олон бий, Тэд нар та на- рын сурч байгаа сургууль, сууж байгаа сандал ширээ, үзэж байгаа номоос чинь, эрдэмтэн багш нараас их зүйлийг сурч сурсан мэдсэн бүхпээ эх орондоо з0- рОиулж байна. Хүүхдүүд та нар ч гэсэн хэдхэн сар: | жилийп: дараа. эрдэм ном сургасан эх орон, нам засгийнхаа. ачийг хариулахаар ажилчин, малчин, сэхээтэн болж хөдөл мөрчин хүний эгнээнд орох гэж байна. Ийм сайхан аз жаргал та бүхнийг тосон хүлээж байна, Та нарын сурдаг сургуу- дийн байшин, суудаг ширээ сандал, үздэг ном, бичдэг үзэг харандаа эд бүгд социалист өмч, Үүнийг хайр гамтай цэ- вэрч нямбай эдэлж хэрэглэн дараагийн сурах,дүү нартаа өвлөн хэрэглүүлж заншвал юутай сайхан. Социалист өмчтэй их бага аль нэг хэмжээгээр харьцахгүй хүүхэд гэж байх гүй. Тийм болохоор хүүхдүүд та нар социалист өмчийг хайрлан хамгаалж явах иргэн хүний үүргийг хамгийн үл- гэр жишээчээр биелүүлж, эвдэж бус- ннулан, үрэгдүүлж байгаа хүнтэй шийд вэртэй тэмцлийг явуулж байгаарай, Н.СОСОРБАРАМ ЗУРАГТ: (Зүүн гараас) Пионер сурагчдын залгамжлагч П чуулганы алтан медальт, Ж, Отгон, хүрэл ме дальт Д. Уртнасан, Ч. Даваадулам нар Төв аймгийн Борнуурын САА-н 8 жилийн дунд сургуулийн төгсөх | ангид суралцдаг юм, : Сурагчдын соёлч нөхөрлөлийн ахлагч, 29 улирал дараалан онцсайн суралцсан Ж. Отгон, инонерийн бү лэг, бүлгэмийн зөвлөлийн дарга, онц, сайн сурлагатан Д. Уртнасан, Ч, Да | ваадуяам нар «Улааи бүч» сурлага | хөдөлмөрийн аяндаа төлөвлөгөө гар | ган амжилттай ажиллаж байна. хишшэмшэшаэшишшшишшэш-шишашшихшшошишатаошлишшхА 00 НАЯНТАЙН авсан гэрэл зураг ШОН 22217 “Хүүхдүүд эз! Манан соппины агар "В, 1. Лепппан, норэмгшит Монголын Эїцонерийн Фрдонтон хамжран сийм нэвтэй йэгэн дугуйланг июэнэЭр нӨэ- лээ. ЁХГ зауцюнерская правда» єөвич болон Москвагийн инонерийн ордны дэргэ- “Афх-«ТОвцор» -«Юйнын цорееидндон- ти». дугуйлангийн жишээгээр байгуу “яагдсан манай дугуйлангийн гой 140- рилго нь өсвөрийн, үеийнхэннй мөр- гэйглээ сонгон авахад туслах ба «Ийо перийн үнэн» сонин, «Залгамжаагч» сэтгүүл, монголын ннонерийн ОЮДНЫ “Улаан бүн».бичмэл єэтгүүлд идэрх- чэн бичигчдийг . бэлтгэх, сургуулну- дын дэргэдэх хатгын хэвлэлийн авуул- та чанарыг сайжруулахад туслах юм. Соийн хэвлэлд бичих, ирээдүйд чсохгүүлч болох дур сонирхолтой рвьд өмнө хэвлөлд материал нийлүүлж сгийн сурагчдыг жил ““«ЗАПУУ байсан буюу сургуулийн ханын хэк- жөяд бичил: бёйєан 5--9 дүкэар, ан- бүрийн 10 яу- гаар сард элсүүлэн. дараа жилийн 4 дүгээр сард шалгалт авч төгсгөх 96 вӨӨД үзсэп ХичЧВэлЭэ АМИОЛтТай ИЮЛ- руулж, хэвлэл радиод, суралцах хуга. наандаа арваас дөошгүн материал нийтзүүлсэн буюу уншуулсан сураг- энд «Инонерийн үнэн» ёонины идэвх тэн сурважклагчийн үнэмлэх олгано. | Дээрх болзолд хүрвэгүй боловч шал- газтаа амжилттай өгсөн сурагчдад идэвхтэн бичигчийн үнэмлэх ө»гөж дөвнүүлэн өбуралцуулнах юмаа. 79 1971--1972 оны хичээлийн гэд менай дугуйланд 20 гаруй хүүход эх зам еуранцлаа. Манан сонин ӨНӨӨД- рийнхеө дугаФрт хугуйлангийрхаа ёу: рагчдыы зйрим бүтээлээс зивтэлж бийна. цул : Манан дугуйлевгийн сурагчдын бү тээх үүнэвс хойш «Эйлуу оурвалж ЭМЧ» РӨдЭГ тарих ЗӨМДРИЙН ДОр БНММ ЭЭГДЭНЭ. -М. ЭВДЭРЭВАТ | - ХӨДӨӨ -. 2| (ЗУРАГЛАЛ) Хөхрөн улнширтах, уулсын орон Хольыцг холоос сүндэрлэн харагдемн, Хөдөө талын цэвэр агаар Хоньчин охины хацрыг илбөэо. "гэртээ холд мяралзал харавдөж Түргэн урсгалт Орхон гол "Түмэн сүргээ хєриулен яваа Идэр малчны сэтгэлийг хєдөлөөө, Арвай хээрийн цуутай тєлд нь Аварга комбайн дуу нүргэлж Ажилчин залуусын хөгжөөнт дэ Атар талын нойрыг сэрээнө. Манай хөдөө нйм л сайхан Малчин олны жаргалын орон Мїпий нутаг ийм л гоёхон. Мөнхийн үзэсгэлэнт уудам геэраа, . ШҮРЭНТОГТОХ 38 дугаар дунд сургуулийн өврэгч БИД Эх өөрийхөө зомниц тэнгэр дөр Энхийн тагтаагаа энгэж Элгэн халуун эх нутагтба Эрх жаргалант дуугаа дуу»к Улаан тугийнхаа намнраан дор Урагш тэмүүлэн алхалж Алаг бомбөрийлнхөө жигдхэн өөнөӨӨД Алхаа юугаа жигдрүүлж Анлсуут бүрээлийхээ цээлхэн дууд Хоолой юугаа нэгтгэж 4 Нэгэп санааг санасан бид Нэудмэл зоригийг зорьсон бэд, “БУ ЛНАМ, НАЙЗДАА Хөдсөөнг цонхэр зовгорт эй» Хорт Фөмбөг зөсөрч байгаа ч Хайрт вутганыг чинь торсон дээр Харийн цороэг гинтгэж байгаа ч Сурьуусин хаа төвхимын чи өршиөриэй Сурен, ажолоо эн хөввгүй Эвхнйн дуугаа чи дуулж бойвон. Эзэрхэгийн зөрөг чи төмөрих байгаа Зигүй хөдөөмӨрөө чи урдрууж»» бөйтөа Эл орзоө бїрэн чөлөөлөнэйн төөвө Эгэл о»ныхоо эрх жаргалвн төвөө Ээжийнхэв адил авнаа өдөө Зё Эргэлтгүй тэмцэлд эрслэн Фоссоо, , Сүйрэл, гөмнигийн аймиуйрт зог Эх зутгаасав зовюягож Буу бөмбөгций зэвүүн дуэт Дуу хуурын аяар соэюк Ээкх цөг ирсэн ЭӨР үед бэд Эх дэлхийнхээ хөд НӨРРӨЭ урлОӨий Дуулөх дуува дуусна, Дуурсах үгээ хөлөлнэтэ. Эв хамтын орвий ёөд Иягэл төгс өолхвцгаом, 98 дуваар сургуулийн 8-ын өН» эм үн Н, УРАНЧИМЭГ -сшшшшшоштш-шшшшштшшшшиолшшооүхшшшшш2))-7)||ЛСШ--Ыш7ш))шшыи “ Цаначин багачууд аа! Манай сони- ны нэрэмжит цанын ХП дахь уралдаан энэ жил орон даяар эчнээ “ярагдаж эчнээ уралдааны дүнг, 1972 оны 2 дугаар сард гаргана. Улаанбаатар, Налайх хотын ерөн- хий боловсролын сургуулиудын су- рагчид, 48-15 насны охид 2 км, хөв- гүүд 3 км-т, 16-18 насны охнд 3 км, хөвгүүд 5 км-т зай тус бүрд охид 3, хөвгүүд оролцож зрэгтэй эмэгтэй чүүдийн багийн нийлбэр. дүнгээр байр эзлүүлнэ, 5 : Нийслэлийн сургуулиудын суравч-, рын мэдүүлгийг 1972 өвы 1 дээр А--459754 на ч »22-нд Хандгайтын УЛАМЖЛАЛТ тэмцээн УДАХГҮЙ БОЛНО сарын 17, 18-ны өдрүүдэд харьяа вийгэмлэгүүдэер дамжуулан «Ино- лерийн үнЭнэ сонины газар хүлээн авч мандат олтох ба иэрэмжит урал- дааныг 1972 оны нэгдүгээр сарын цанын...,баазад явуулна. Тамирчин сурагчдын м9- дүүлгийг авахад сургуулийн захир- гааны тодорхойлолт, төрсний гэрчил- гээ, .наспорт сурлагын хүснэгт болон. сургууль бүр: цанын аварга шалгаруулсан материалаа авчирч мандат авна. С Нийгэмлэгүүдийн дүнг харьяа сур гуулиудаа бэлтгэн оролцуулсан бай- дал ба 8, 10 жилийн дунд сургуу: лиудын дүнг хамтад нийлүүлж дүг: нэнэ. “Найм, арван жилийн сургуулиу- дыг тус тусад нь байр эзлүүлж «Пио нёрийн үнэн» сонины нэрэмжит шилжин явах цом, дипломоор шаг- нана. - Зай тус бүрийн эхний гурван байр эзэлсэн сурагчдад алт, мөнгө, хүрэл медаль, диплом олгоно. Хүүхдүүд ээ! Хүрэн зандан хөл- төө эртнээс бэлтгэж алт, мөнгөн мё- дөлийн төлөв.өрсөлдцөгөөе! ЕВР ГОЛЧММ) “иаыын ї ӨГҮҮЛЛЭГ Өвөл, өвөл! Өндөр уул өргөн төө өнБөт цасаар хучигджээ. Яасан ёвй- хан том бэ? Бөлд, Бат, Баяр, Энхээ, Мөцсээ,., цөм-л сэтгэл нь хөөрч өв- Яяпйн амралтавраа їншлийн цасанд гуяга. юу? Цэйгэр мөрөнгийн. мөсөнд төшие үү? гэлцэнэг 77 Мэхлгүн2 Бяцхан Гонгор ч бас үймөө. Ах, эгч нарьюхаа сүүлчийн шалгалтыг төсөн ядан хүлээв. Хүн .балсацаас тэдний талсаят хэзээ дуусахыг асуу БА ! : Жөлд таарсан тэшьүүр, гарт таар-. єом толгтай дана авч ӨГӨХИЙР ав, эөөнөөсээ байн байп їнална. Тэр, язг өдөр аавынхаа авчирч өгсөл тоглоом Эөвөн дөвхар байнтаиг угсрах 2 ОНГИРОО БАМБАРУУШ Севаарүй мөгөн бамбарууы Сэравгийн бунтай уулсавн Хүч чадлаа сорияоор . Жирхэрч дуугарч үзэж гэнэ Сайн самаат сарлаг Фоксуу энвэхөн бөмбэрууэнийл Євйрхаж байгааг мэдээд Сүүлээ хөдөлгөн Өдөв. Өнөө онгироо бамбарууш Өдөх зүйлээ эрсээр Жог айлын зохойг Жоолой мэдэн ДУУДӨВ.. Д, ЧИНЗӨРИГ (28 А»У- гаар сургуулийн 5-вйн «В» ангийн сурагч) ЇсЛ1н хол ээнйлтар саатан: суув. Байт . оонө. Гонгор . “ я9н харж бөйснаа, гэж 20 бартлга босгож байгаа хойно, аЭФФ- ч цӨМХЄГ ч РӨХ ЭМИ? хөд Эрүннн бадсон 5 Өрөө, Ихэнхдээ тойрон АУГУй жисвар ямар өг юманд тулж ?ег эр хойновсг эь т ХмчӨ8Өлүй -099 рөж дүу.асдан боёч Фчоөд! «Завч, эвлах» зэрэг тун эх адижтый бэйн. : Шуяг7 87:17: “Баябар гуай. хэдийд Өрж мренойк ч єр внзээрсөнгүй, , --88 хүү ху? Хөн авч” өгөөв? гэхэд, : “”2ГАав гэж Гонгор бахдангуй эюө- ртуяав. Балдар: ын ї --Аа, тийм." Танай аёв чь дє- зоон хүзүүтэй бил үү? гЭХөдД ин Гон гөр баахан бодож байснаа. --Үгүй гэчйхэв, Тэгэхээр пь Бая бар бүр ахнуяан, 22 77 7- ! --Тэгээд хэдэн хүзүүтэй гэхэд Гонгор жаахан тээнэгэлэевэнэв, ---Найм гаж изрэлхан халчихжыо, “ Баябарын инээд бүр хүрч, .. --Аа тийм үү! Долоо ч бай, найм ч бай. Ямар ч л гэсэн илүү. хүзүүг юмаа даа, чиний аав Чинь гэж өхөөр дөл хөхөрсөөр нөгөө өрөөнд өрөв гэнэ. : ЗОН ШИНЭ. ОНЬСОГ “ ТААГААРАЙ Д.Гоэсэн марийн биетэй Ганц онигор нүдтэй Уртын урт дагуултай Уряан бүтээх ажилтай. ЖДУулын ганган хүүхэн Улаан торгон дээлтэй Хувцсыг нь тайлж хаяхад Хундан цагаан биетэй, Ж.Өвс иддэггүй Өл алддаггүй Хоёр морь Хоё ташуур. А.Гадсан шовгор бцет Гая гурван пүдтэй Гал гурван нүд нь Ганц ганцаараа хайна Улаан нүдээрээ харвал 2 Урдаае нь явж болдоггүй. : Б. АЛТАНГЭРЭЛ. Жин. С. Баярсайхан 1. Вюйрч будраад Цэс орлоо. Үоёо, гоёо Цагаа аваад Ууланд гарлаа Гоё доо, г06 доо 2. Тэгт газар "энхээ сорилоо Гоёо, гоёо (2 даж) Үгийг Б. Дөржсүрэн ЦАНАЧИН Уруу газар Хэни давхилаа 08 доо, гоё доо 3. Уралдаад би Түрүүлж ирнээ Бобо, гоёо Улсдаа цуутай Тамирчин болно Гоё доо, гоё дөо | (4 махээ) (2 дахин) Ү 1.3 ! Ч байшшын барьж 588на | Ахмад өвтгүүлч Г. БИДЭРЬЯ Арддс їе ЇН2 7 хэрнээ) :-:257 21 ё» шиш ”З08-800 гоё-дао ё068--000 гоё-доогоё-доо нэгдсэн РЕДАКЦЫН 77) Д, Сүнбаатарыт шэрэмэнит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. шан зөвлөл -- “010 Мтдене--14120