ОЛСТАРИ-? Л бїх МХЗЭ-ын Төв Хогоо: 4 0 УХБАТАРЫН нэээмжит ДДонголын Монсэийн Байгууллагын Тос Зөвхслнян С Оттнн,д, ЭЭЖ, ААВ, ЭРДЭМТЭН БАГШ НАРТАА “ЭХ ОРОН, АРД ТҮМЭНДЭЭ шинэ жилинн БАЯР ХҮРГЭЕ( шилдэг АМЖИЛТЫН ЕРӨӨЛ ӨРГӨВ! ЭЖЭООА2-000 КҮү 572 4444 Ж66Ы) -- 9 да За, КЛ, 13 Куг,: 149 ээс | ДҮҮ 1! . эм ! , ЭзүүЧ 0 ! хал -У и Ё ИЖ 5 и1:599 19 "тэм 171) 20171 Ч р Ер э?зүүр ”” бүл! , , 4 ” -8-- "24 12 -ү ир) ! Юун БАГАЧУУДАА 1 ЛЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН / 1070 оны дүгээр сарнын 7 ЦҮРЭВ М 1 (1118). үнэ 10 мөн БАГА ЧУУДАА. мэндчильЕ! БНМАУ-ын гавьяат багш, доцент Д. ЧОЙЖИЛСҮРЭН Манай залгамжлагч цог 2длбоот пионер бага- чууддаа шинэ жилийн баяр хүргэе! Одоо үед цас орж цан хүүрэг татсан хүйтний улирал бог ловч манай пнонер багачууд сурлага мэдлэ- гийн төлөө хичээн оролдож шинийг сурч ихийг мэдэж, өвлийн шалгалтаа сайч ӨГСӨН ийм үед шинэ жил эхэлж байна. Хуучин жил маань үзэгдэх бүтээл үргэлжлэх түүхээ үлдээгээд шилжин одлоо. Энэ онд манай пионер багачууд эрдэм сургуульд сайн сурахын хамт эх орныхоо ажил хөдөлмөрт их хувь нэмэр орууллаа. Энэ бол бас тэр түүхт Явдлын хууд: , амжилтыг , санд бичигдэх болно. Урьдах оны угсран золгож шинийг бүтээх шинэ жил маань шилжин ирлээ. ч ї 1970 он бол арвин баян түүхт бүтээлтэй жил болох юм. Эзэ ОНД дэлхийн хувьсгалын их удир дагч дэлхий дээр анх социалист төрийг удирдан байгуулсан их батш Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой, монголын пионерийн | байгууллага байгуулагдсаны 45 жилийч ой тохиолдоно. 1970 он бол манай улсын 50 жил, 179:4:102 В. И. Ленин сүлд модны наадам дээр хүүх- дүүдийн дунд. 5 : ( Н, ЖУКОВЫН зурсан зураг. ийн 50 жилийн ойн өмнөх он юм, Эдгээр алдарт их ойг угтаж сурах мэдэх, хийх бүтээх ажилд хө- дөлмөр их байна. Их баяр угтаж Ленинч ёсоор сурах, сурсан мэдсэзээ хичээл ажил дээр бие» ЗҮҮД үүрэг манай пионерүүдэд оногдож (бай. а. ЦЭ) Их баяр угтсан ариун үүргээ анги, бүлэг бое- лон пионер бүхэн ширхэгчлэн биелүүлэхийн төлөө бүх анхаарал идэвхээ дайчлах цаг боллоо. " Шинэ жилдээ сайхан баярлаж, нрэх их ой“ нуудаа угтсан ажилд сурагч пионер бүхэн өөрсдийн сурлага хөдөлмөрийн гялалзсан гам- жилтаар хувь нэмрээ оруулахыг хүсэн ерөөе. «За «Зь «Аа «3» «За АМ, «Аль «Аба «Здэ «ч, 948” 928” 92Р 90 Ажилсаг түмний амжилтыг дүгчэсэн Алдарт баатруудын цууг тодруулсан Ариун энхийн сүрийг бадруулсан Аранзал бүчтэний сурлагыг ш9лгасан Шинэ “жил хүрээд ирлээ : Шижгэр бүтээлээ өргөн барья. Нэг нас НЭМЭЭД НрЛЭЭ Нижгэр амжилтаар урин золгоё| Огторгуйн уудмыг эзэмшин судлах Од гаригуудын нууцыг нээх Оюун санааны мөрөөдлийг тайлах 409 9108 “20” 9207 92 “26? шинэ жил |. Онцгой амжилтын шинэ жил ээ, Буртагт дайны үүлийг хөөх Булт олны эвийг нэгтгэх Баяр цэнгэлийн шинэ жилээ Бахдам амжилтаар угтан золгоё, 9 Нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуу- “дийн сурагч. Ж, ЗОГСООБААТАР- ХУАНЛИ . СӨХӨГДЛӨО хуу: дын П тойрон аялал чуулга 9 1970 оны хуанлийн дас эргэлээ. Энэ хуанлийн хуу” үулзалт 1970 оны 4 дүгээр 4--1:5: дасыг эргүүлэхэд мөн ч олон том үйл явдал ирэх онд болохно. 9 Урин Хаврын уур амьсгал орсон 8 дугаар сарын нэгний өдөр ямар тэмдэглэлт “үйл Яв- дал болдог билээ? Та нарын хэн нь ч гэсэн МА »,9!! байгуулагдсан баярт өдөр, пионер бид МАХН-даа тангараг өргөж хүзүүндээ гал улаан зангиа, энгэртээ жанжин Сүхбаатарын дүрт пионерийн тэмдэг зүүж пионер болдог өдөр гэж шууд хариулна. 9 Бүх дэлхийч хөдөлмөрч- дийн суут багш В.И, Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угт сан өрнүүн их ажил орон да- яар зохиогдож байгааг хүүхэд та нар сайн мэдэж байгаа. Энэ нх ажлыч бариа 1970 оны 4 дү гээр сарын 22-нд болно. 9 Октябрийн хувьсгалын гал улаан туяа анх нэвтэрч, ардын хувьсгалын өлгий болсон Сэлэн- гэ нутагт мочголын |залуучуу- сарын 12-Ноос 4 дүгээр сарын 22-ныг хүртэл хугацаанд болж өнгөрнө. Ф Д. Сүхбаатарын чэрэмжит монголын пионерийн байгуул- лагын төрсөн өдөр Жил бүрийн 5 дугаар сарын 8-нд болдог би- лээ. Энэ: 1970 оны 5 дугар сарын 8-чы өдөр бол Д. Сүх- баатарын нэрэмжит монголын пионерийн байгууллага 45 нас хүрнэ. . 5 ФЗуны сарын эхэн зургаан сарыч нэгэн гэж хүүхдүүд та нар Дуулах дуртай. Тиймээ! Энэ өдөр олон улсын хүүхдийг хамгаалах өдөр юм. Манай орны зол жаргалант ирээдүй хүүхэд та нар аав ээж ахан дүүгийнхээ хамт энэ баярт ӨД- рийг тэмдэглэн өнгөрүүлдэг за шилтай. 3 2 9 Долдугаар сарын 11. Энэ өдөр ардын хувьсгал 50 нас- ныхаа. босгон дээр ирнэ. Хүү хэд та нар хувьсгалынхаа их Ч 7 1, 2 баярын өдрүүдэд хурдан морь учаж, сур харваж, хүчээ үзэн барилдаж, биеийн тамирын тө- рэд бүрийн уралдаан тэмцээнд - оролцон өнгөрүүлдэг шүү дээ. 1970 оны тэвхгэр зузаак хуанлийн Хуудас эргэх тоолок" доо ийм баярт сайхан үйл Явд" -ЛУУДыГ бидэчд авчирах болн, ИНЭ ЖИЛИЙН БАЯР ХҮРГЭЮ! Ї ЛЕНИНИЙ ЗУУН НАСТАЙ ЗОЛГОЛОС. : -- ах дүү орнуудын хүүхдийн зохиолчдын зохиол бүтээ- лэзс орчуулан пийтлэнэ. МХЗЭ-ИЙН ТӨВ . ХОРООНД Цаг хугацаа нисэх мэт юутай хур билээ, огторгуйгаар халин нисэж нар, сар, ї оч Дан өнгөрнө, вэ?. Хананд хадсан Хойт мөсөн далайг зүсэн явагч ОДОН гаригийн нууцыг нээхээр зорин Сар шинийн сайн өдөр чид | бяцхан уншигчид амьдралаас» буландаа та хуанлийн хуудас эргэж . дуусаад, атомын хөлгийн зам, Элсэн цөлийг одох болно. Харин тэр сансарт одох «Ппоперийн үлэн»э сонпн зїйснь Өролпоно. парын үе чацуутан хилийн оронд нь шинэ хуанли тэвхийтэл ха зам газар дэлхий дээрээс, та нарын ирж байгаа шинэ онд бага 4 Та ййр 001 манай ү.гаддх анд нохДийн чинь Саяхан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийц дарга нарын өргөтгө Р Ї - ж,1970 оны нэгдүгээр сарын й а Й л чээллэж байгаа энэ сөн зөвлөлгөөн боллоо. Лепипч шүүлэгт МХЗЭ-ийн гишүүд, пийт залуу. дагдаж, 19 5 өлгий болгогч эрдэмтний зам, хяз- ОДОО суугаад ХИ : тухай сурвалжлага, тэмдэг чууд, ппопер сурагчид хэрхэн бэлтгэж байгаа тухай хот хөдөөгийн ХЗЭ- Лэгэн гэсэн тоо тод улаан онгоор ГЭ гааргүй огторгуйн уудамд халин АНГИ танхимаас, ЭХЭЛДЭГ жамтай. сайхан материалд иийтлэ-/цатэглүүлсл төгтүүлэх аз лээ, захидал. сэтгэгдэл гуу рэлтэж байна. Бид ийм сайхан цагийг эзлэн төрсөн хээ сонсгаё, тай улс. Ти!т ч/ улрзас индтдэнэ. ийн үүр, хороодын зарим дарга нар, нийслэлийн 14 дүгээр Дунд сургуу лийн пионерийн. ахлах удирдагч н.Нанзад Төв Хорооноос Улаанбаа: хотын ХЗЭ--ийн байгууллагууд дээр Лепнич т дайрч гардаг жамтай. Чиний сууж 4 шүүлгийн баятгэл явц хиар байгааг шалгасан дүнг Ба Хэвлэх внун, мөр чинь өргөн болсон байна. байгаа сурагчийн ширээ чинь ЭХ тий хүсэл зоригийг . хурдан тухай дурсамж тэмдэглэл фїацай соипн єллто2р тертуулддаа зориулан (сар Багш тар нь өтлөж, шавь нар Нь ёсондоо огторгуйн холгийн гарааны, биелүүлэх гэж яарах мэт цаг,мөч ни Леннич шүүлэгт ппопер уншлгүлын (ага) хурлыг бүр тусгай пүүр бэлтгэн |! МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга шарын зөвлөлгөөн, өсдөг ертөнцийн тавилан. Хүүхэд та тахбай юм Хэрци био иар н сэн одож байна. Нисэп одох хурам. багачууд хэрхэн (бэлтгэж энэ) огї) эхний Хвсү ундыг | Ленинч шүүлэгт бэлтгэх арга барилын талаар МХЗЭ-ийп: Төв Хорооноос нар ч гэсэн дүү нарыихаа ах огч пар үс байгаагаар ҮН вл бол бүрийг алдаж үрэгдүүлэлгүй ашиг- байгаа тухай материалууд ягуулла. 7 гаргасан удирдамжийг хэрэгжүүлэх хөдөлгөөн орон даяар өрнөж байгаа болж байна шүү дээ. Модхон эрдэм- ЗВРЕВСТЯННГ хүн ЗЭ эн р бол” удна адсан хүн бүхэн хүссэн зорь- нийтлэнэ. Эс ва алэвхтэн, | ФХҮүүхэД та нар цаг... нь өсвөрийн залуу үеийг Ленниизмийн үзэл санаагаар хүмүүжүүлэн, тэд- тэд, жүжигчид, ннсагчид, трактор- ын 59 Эр тын х Бэй ай. ЗЭ) ЭН сондоо хүрч чаддаг учиртай. | Аз “бүлэг салааны ажилттуу. ЯМАгт Дуулах | бүжиглэх, ний улс тор, сурч хөдөлмөрлөх идэвхийг маш их өрнүүлж байгааг тэм- Ї чид, малчид, ажилчид, огторгуйн ни- бнбагт СҮцарый багш чинь цагаан Жаргалтай нэгэп жїл писэн өнгөрч, 7 Э.Ардын | хувьсгалын дад гарын аллага болох ХӨГЖИН | цэнгэх || Дуртай. дэглэн : Євєчид:болцтооно доо: БОТый ХачйНЫЧ Эх БэвБон 3 Бүр араас пь шинэ 1970 он залган її 3, хавх арын дэгдүгээр, цэцэрлэгийн Зосжагнай сар ЗОРИУЛАН туршлага төлөлгдө ипїт Тийм ш учраас «Урыш а ӨЧ ШИ урдан өд! л» ШОХ 1 2 д Говь-алтай аймгийн Цогт сумын ХЗЭ-ийн үүр Ленинч шүүлэгт бэлтгэх Ё барна. Хариуг бүхэн Таллахгүй зураг нүдний чинь өмпо тодроод пр мар бид нэгэн насаар урагш ахи- 8 Л. Эрдэнэтуул нар олон СоВЖГТ тэдэ, сэдэээр сонины бага “283. ! хүүхдийн” шинэ: 5 ш223 ажлаа хөдөөгийн нехцелд бүх болол цоог ашнглан чадамгай зохион бай- үр ашигтай өнгөрүүлж чадсан хүн РЭ. Тэгээд та нарын барьсан үзэг дуу дад, Д бүжиг мэддэг. Шинэ жилийн концер- | ХУралявуулиа.Манай сонп | 4 Шинэ опд түүхдийн жит, шүлэг, алиа " шог, туулж, Леинший онолын өвийг МХЗЭ-ийн гишүүд, залуучуудаар бүтээлч юу санасан ёсон. хүсэлдээ хүрдэг нийлүүлэн чихарсаар, дэвтрийн (цас Сурлага хөдөлмөрийн өндөр ам 3 тондоо бэлтгэж, энэ хоёр охипыг «Ай | НЫЭНэбага хуралд Ардын зохиолч Д. Гармса, Д.Сод хошин . бодлого таавар, |. судлуулж байгаа аргыг МХЗЭ-ийн Тов Хорооны парийн бичгийд дарга Ё учиртай. Алдар гавьяа бод хотлон гаан цаасан дээгүүр гүйхэд, санс- жилтвар угтан хүлээсэн их Лениний 8 КоёО гоёо» гэдэг дууг дуулан бүжиг | ХУВЬСГалын партизалууд номдорж, Б. Бааст игрын байнга Нийтэлж байх боль, нарын зөвлөлгөөн сайшаан тэмдэглэж, ХЗЭ--ийн энэ үүрийн туршлагыг очдог зам амгалан алаг дэлхийд учир рын уудамд аялах замын |. чинь а астай золголоо. лэж байхад нь манай сурвалжлагч ахмад хувьсгалчид эрдэм гохиол бүтээлээс иийтлэ- но. парын сонсгол, МХЗЭ-ийн нийтлэл Хүүхэд та нар ч гэсэн өсөн тори- нож, гар чинь чанга, цээж чинь та- сурагчийн цүнхэнд нуугдаж байдаг хувиргаж, амтат жимс, алаг цэцгийн одогч огторгуй эзэмшигчдийн зам цө- мөөрөө л сургуулийн танхимаар товьёг гараад ирнэ. 5.38 л та нар хязгааргүй хөх юм. Бидэнд Владимир Ильич Ленин энэ хувь заяаг авчирч өгсдн юм. О. Жигмэдготов. Эрдэнэбат зургий нь авчээ. чууд та нартаа ямар сойпи гийгмийг цогцлоц бүтээлг тэн мэргэд, пионер сураг- МАНАЙ. СОНИН ШИНЭ ОНД «Хүн болох багалсва» Гэ- Ж Ильцчийл бага иаспы дэг ёр? л -үлцэг үг бий, хээс гадта зовлолтийц ба «Анд нохдийд чинь 4.Блцхяп: упшигЧид баа орон даяар дэлгэрүүлэн, ХЗЭ, пноперийн ажилд бүтээлчээр нэвтрүүлэх «Ниснвийн нь зүйтэй гэж үзэв, Тус зөвлөлгөөн Улаанбаатар Хотын ХЗЭ--ийн байгууллагууд Ленинч шүүлэгт бэлтгэх талаар МХЗЭ--ийн Төв Хорооноос гаргасан удирдамжийг хангалтгүй биелүүлж байгааг тэмдэглээд, Лепинч шүүлэгт бэлтгэх ажлыг эрчимжүүлэх талаар албай даалгавар гаргалаа. Үүнд: --МХЗЭ--ийн гишүүн сурагчид, пионерүүд Лепийч шүүлэгт бэлтгэж байгаа ажлын явц ямар байгааг ХЗЭ-ийн үүр, пноперийн бүлгэм гишүүн бүр дээр шалгаж, заапар зөвлөлгөө өгөх, тоймгүй бий, Гэтэл тэр бүхэн эхлээд “уолллллллллөлллллллАлАЛАААААААЛАЛАЛАЛАЛАЛАААААААААААААААЛАААААААЛАААААААЛААААААААААИ АА АА АЛИА үййА Ай” ЕЭ та насны амьдралын тухай олон сонни зүйл уншиж хоёр дүүдээ ярыж өгсөн. Би пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүп, Пиоперийн идэвхтэн бидэнд зо. риулж гадаад, дотоодын пионерийн бү- Е лэг, салааны ажлын туршлага олпыг -И. | Лепиний мэндэлсний пийтэлж байхыг хүсье, , 0 жилийч ой угтаж Дорно- ь аймгийн төвийн 10 жилийн сушитсэнгүи Ет/7гЧиил ШИНЭ ОНЫ БОСГОН ДЭЭР тыч хэсэг ажиллуулж, 1600 га- руй хүнд урлагтай ухуулга хий. лээ. лолийн» цол мандат авахаар мэрийж байна. Д. ЧУЛУУНБААТАР Ч --ХЗЭ-ийн үүр, пионерийн бүлэг, салаагаараа энэ асуудлыг хэлэлцэн, тэргүүний арга туршлагуудыг бүтээлчээр эзэмшин Ленинч шүүлэгт бэлт тэх ажлыг эрч далайцтай өрнүүлж, пионер сурагч бүр өөртөө Ленинч шаардлага тавьж сурлага, хүмүүжилдээ ахиц гаргахын чухлыг заалаа, нарын дундаас хө дөлмө рийн бүр төлийг нь бүрэн бойжуулж р жээ, Одоо В.Н.Лепипний мэндэлсний ир 3 чїпэ, «Ильичийн дуурналлаар», «Норо вын намтар» зэрэг хот, ходөогийн ажил, Т-гийн «Б» ангийн сурагч 0. БАЯСГАЛАН --аПионерийн үнэн» сонины гэдэг тууж манад ангийн Нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн 1989 оны олоп дугаарт нийтлэгдсэн «Хар бух» хүүхдүүдэд сургуулийн 9-ийн «Л» апгид зийбүрэн ахлагчтай нөхөрлө н төлөө «Соёлч пөхөрлол» лладаг. Нөхөрлөлийн ах- Өлзийбүрэйтэй уулзаж ярилцахад: онцсайн сайчуудын хувийн жин “Энэ нөхөрлөлийн хамт олон «Ленинч шүүлэгт» бэлтгэх хуга мын бага пионерийн мийч нэгдүгээр бүлгийнхэн 8В. сэчээ ажил өргөн Сүхбаатар аймгийн Наран су 13 улирал дараалач 100 хувь су- бусаддаа сургуулийн дэргэдэх дугаар бүлгэ- дэлгэрүүлэх зохиож «Нөхөрло- Пнопер ШАНЭБАЯР . . Завхан аймгийн сумын 8 жилийн лийч пионер сурагчид МАХН. ын Ү, ҮГ бүгд хурлын шийдвэ- Цэцэн-уул дунд сургуу- сайхан сапагдсан. Зохиолч нар маань Бид өөрсдийн санаачла- И. Лепиний мэндэлсний 100 9”. 5 бидний дуртай сониноор дамжуулан р 968:1969 очы хичээ Жилийн ой угтач улсын тэргүү- рю амьдралд Хаа Гүдэн олон сайхан туужаа 1970 онд улшуулиа шийн хагасаас эхлэн «Нэг нь НИЙ бүлэг. соёлч нөхөрлөлийн Өїелүүлэхээр зориг бадратгуй ХӨ ӨЛМӨРИ Н дэгт итгэж байна. Сонинд соёлч нөхөр Ь ООЛАЙГИ” болох ажиллаж байгаа чэгдэлч малч- - лолийн хамт олны тухай сурвалжлага, тийн төлөө, нийт Зь нэгийн. ЮМ болох зорвиттой. ажиллан! ар сорхан туслалц 1 0М хээ төлөө» тэсэн уриан дор байча. “Үүргийнхээ хугацаанд ЛОЛ ан туслалцаа үзүүллээ. нэрт зураачдын ба сурагчдын уран зур 8 Бүлгэмийн зөвлөлөөс . зохион ШИНЭ БААТАР гаас нийтэлж байгаарай. Бид сонинтой- 4Соёлч нөхөрлөл» болохоор ганцаарчилсан ба хэсэгчилсэн байгуулсан «хөвч дэх хөрөөн Ё тоо дохсо доногн 2 удаа уулзахыг хүсэж үүрэг авч ажиллаж ирлээ, Бид ханиа 80 гаруй удаа ДУУ»! цуваагаар ууланд 223 5 ална ачгиараа 100 хувь суралцаж, Хийв. | Анги нийтээрээ 13 метрийн 1859 шургааг бэлт- Цэцэн-уул сумын 8 жилийн сургуулийн багш Д.СҮХЭЭ Хайрт хүүх- арчилгаа маллагаа тэргүүн. зэргээр Ё. ДҮҮД ЭН Хадаа! ийн учир тэмээнээс ашиглах бүх СОхА Ер сЭөтүртайС холын 80 хувийг эзэлдэг боллоо. ралцаж тооны 8 удаагийн, хэл тан Улаан туг чэгдэлдээ тусал : мөр нэр төр, төрлийн ашиг шимийг тогтоосон хэм ЦЭРЭНДАВАА Ї Бид өнгөрсөч зуны амралтаар бичгийн 2 удаагийн сургуулийн В.И. Лениний яамтар түүхийг алдар гавьяа жээнээс давуулж нэгдлийнхээ эдийн сургуулийнхаа шеф Сайханду- аварга ачги болж, онц сайны Бо Дэыр БО УОЛНЛЛАН: болсон манай засгийн аривжилт, хөгжил бадралд --Би «Пионерийн үнэй» сонипоосоо Лайн сумалд 500 бог малын баг Эзлэх хувийн жин 80 хувьд хийж, анги ШЕҮр яаг б СЕЛНЙЙ үед та нарын их нэмрийг оруулжээ . «Атарцэцэгэ, | «Тууварчий пиопер», таамжтай хоёр хашааг зураг хүрээд байна. Мон өөрсдөө шам шефийн холбоотой ЦЭВВВэн 2 зав, зэж, ахэгч.. Маань хариулсан ингээ ботголох «Эмнэг тэмээг пвгэж: сургадаг», «Адуу ТӨСЛИЙН дагуу барьсан гэв. дан суралцаад зогсдоггүй мэд- байна. баатрууд дэмэн 100 жилийн ой угтаж, 1970 ЗҮ эрдэмд дуртай пионер сурагчдын тухай чд сурагчдын «Соёлч нөхөр лийн цуурай» байнгын концер- торж, алтан та? хавар 70 ийгэйээс (70 ботго бой- --Табан онцын (эзэн болоход минь уншлэа Бид «Бор бор болжморын ая | - Баянхонгор аймгийч Балнца- ОРУУЛАН СУГАР авах нх сорилттой ажиллах: єнонерийц үнэї» соний над тусалсан. | талыг» тигидаа. уралдаантай уншдаг.Энх- ххххууууууххэуххухэхутхээтээээххэхээээхээхэххэхээхэээээээ Гайн сумын 8озелийч лузд сур , за! а- байна. Би бүр нэгдүгээр ангийн сүүлийн хагас “цэцэг хамгийн хурдан уншсан. Бид уй- - .4-- й гуулийн пиоперийч 4 дгүээ) саар байна. Тэмээчиц Маань өвөл зуны эрс жилзэс эхлээд сониноосоо онц сурлага- шаад зогсохгүй. гарын шүүмжилэс 5 зо. ““тммад гэн с: Эн ёо Насан. ӨӨЭБГРЫЙ хмаллсүг Саяхан: орой далар ЗЭСХБЕВ тэс улиралд отор нүүдэл байнга Ё тан, тусч сайд пнолер сурагчийн тухай засдаг. Би ангийнхаа хүүхдүүдтэй То шэн УиЦАД зай БҮҮЭРЭГЭЭ онд бүрэч оруульл» госон ША НӨЛсЭХүэслыг жьс Хий хэмэнгээ санн ТАРГАЛУУЛЖИ 55 уишдаг болсон юм, Миний дүу Сэргэлэн мөр утас, халаас цуглуул? хашаа бари ГИЙВХНЫГ ярилцдаг нь! Цуваа зарлан япууллс дүгнэхэд --Батшаа хараач| Би, “эшлэцийн цай ший гад: тулаан: баяь Ц р лийц ца ргыг доровдүгаэр ангид, Зориг изгдүгээр ан ХД нэмэрлэсгй, Манай ангийн сурагчид учиртай юм. төлийн элгэрч 195, чэгшээ 108. Ё лах аплаа гэж Бат-Өлзий хүүг байрлан хэлэхэд, тамир сумын Гэрэлт зам нэгдлийн дар юм. гид Хоёулаа онц сайн суралцаж, байна. мал аж ахуйн холбогд лтой юм унших угж 36, толийн уут 14, аводой --Баяр хүргэе! Ильпчийн шэндэлсэн. та Минжүүр, Өвөрхангай аймгийн Маань г ї - 9) их дуртай. Манай ахмад үеийнхний ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэ- Р уай мапай орны бүх бага Ё Би «Пионерийп үйзнэ | сопины (1969 ртай, Мана мад 3 : Ни! 2350 ширхэг цуглажээ, Пиопе. шинэ. аши боогон. дээр Богд сумын Сүхбаатарын зам НЭГД” чуудад хичээл сурлага, ажил хөдөл-| оны дугааруудад бичигдсэн «Хадаас . ХУВЬСГАЛЧ баатарлаг үйлс, Левипий -ту лийн арван жилийн 20 Дуй рүүд энэ бэлгээ шеф бригадлаа Ё МХЗЭ-ий лийп тэмээчин “Маань пар БНМАУ- 2 хай дуу, шүлэг аргаж байгаарай. Й “Э2-ийн дорпон одонт гал улаан батлах. апепид чинь дахи йн б эц бие МӨрийг багаасаа хослон чадамгай үүд, «Зургаан настай /тамавчил», ДҮУУ л шулаг: нха гарган байгаараа гаар сургуулийн 9 «А»? хүргэй өгч, малчдад койцерт Ё баяр хүргэе гэж багш Дапаш: хэлэн, ын хөдөлмөрийн баатар болсон эзэмшиж, шинэ ондоо их амжилт Ё Билгийн даргаар хэнийг сонгох вэтЬ Би ангийн дарга юм. Тийм учраас сур, аигп Огторгуйн зогиолт ба/ тоглож, үзүүллээ. 5 . : . тууль пионерийн идэвхтаэний арга турш гийг хийж байгаа нь. 9 “Цуваанд түрүүлсэн бүлэгт ЗУРАГ ДЭЭР: Хопд аймгийн. Эрдэнабүрэн сушийн 7 жилийн лээ. Хөдөлмөрийн баатар Уран барималч сурагч Б. Ундрах В.И. Леннний мэндэлсний 100 жилийн тэмээчин Маань 8 дахь жилдээ нэгдлийн 150- 200 тэмээн сүрэг авч хариулаад тэг мээгэа жил дараалан тарга хүч сайн таргахыг ерөөж, багачууд малчидтай байнгын холбоо барьж, тїдний мал малладаг өвөрмөц ажиллагаанд ралцахыг хүсэв, Цэндийн Долгорсү- рэн 18 улирал дараа Л. Батхүү,Н. Жар- галсайхан нар Леин- су- С. БОДООШ «Володя Ульялов хэрхзи суралцдаг бай сал бэ?», «Хувьсгалт үеийн шинэ хүү гар өргөн ёсолно» ззрог манай ориы пиопер сурагчдын амьдрал, Лепиний ба Сурагч шуудан хорооны - эрхлэгч Р. Амгалан өдөрт 100 гаруй захидал нөхөд лага олныг уншихыг хүсэж байна, Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн 8-ын «Вэ» ангийн сурагч ппохер С, УРЛНЦЭЦЭГ Гэрэл зургийг Г. ЛУВСАНДОРЖ , 4 Й даргатай 5-1) ё шилжин явах дорцгийг Мэндхүү їїч «Лэ анги авлаа. БЭ. ДАШПУНЦАГ САМДАНХОРЛОО дунд сургуулийп 6 лугаар ингийн сурагч Ү. Бат-олпий, багш, Даваа иар. Тїасшинаргалын айсан гэрэд: Таван онцын эзэн Е. Баасанхүү 88 ули Сурагч тий ном уншигч бөгөөд | төрхүү МХЗЭ-ийн дөрвөн | рал дараалан онц | туршлагаа нөхөддөө байл | одогт шинэ батлах хүлээн ойд бүтээлээ зориулж бай х на. лан онц сурчээ, ний буланд, “Эрдэнэчимэг, дөө гардуулж байна. байна. 5 сурчээ. та ярьж өгдөг.200006 авчээ. Ч , с. БОДООШИНЖ авс тэрэг зуран с . а 1 Б 3 5 5 : ИНЭ ОНТОЙГОО ЗОЛГОЛОО. ОИВР: Лувсан тэргүү Онц сурлагатан О. то- » Хөгжмий тийп авьяаслаг “Лугуллан- хогжимч Ц. Уртнасан ямарч ая тог- лож 2 у 3 Унидартаа амралтаараа шувууны ферт дээр ажие лаж өдөрт иг хас ЛЕНИ-Н Анх удирдсан Ленин , ! олны жаргалыг : рч өгсөн Леник. ёс Са Аврор» онгоцны гэрлээр ”- Алтан дэлхийг гийгүүлсэн “Ачит багш Лениний : Алдрыг бид магтья! Энхрий олон хүүхдийг Энэрэн тэтгэдэг Леннн. Арнун суут ухаанаараа “Алсыг тусгасан Ленин , Алтан одны гэрлээр Амар цэнгэл бадраасан Ачит багш Леннний , Алдрыг бид магтья! “Нийслэлийн 10 жилийн 2 ду- гаа нд сургуулийн сурагч З ын 3 Яг ТОГОСБОЛД 2 - А, БОЛД 83 СҮЛД МОДНЫ : НААДАМДАА “Багачууд бид цөмөөрөө Багт наадамдаа бэлтгэлээ, Сурлага сахилгаар бүгдээрээ! . Сүлд наадмаа угтлаа. Сургууль багш нар маань ч Сурлага сахилга сайн гээд Сүлд модны баяртаа Оурых биднийг урилаа. Н ийслэлийн 24 дүгээр сургуу лийн 8 дугаар ангийн сурагч Н НАЦАГДОРЖ рэн ӨД ИЖ Мөнгөн цас уул талыг бүрхээд Күн бүхэн гулган наадна Ямар гоё вэ? Мөлгөр мөс гол горхийг хучаад Жүүхэд багачууд тэшин цэнгэнэ Яасан хөгжилтэй вэ? Нийслэлийн 82 дугаар дунд сур суулийн З.дугаар ангийн сурагч Д. ГАНТӨМӨР ЭфбУУФамллуллуллуллииуллуулугуулллиуллллгимллАлАААААЛАААЛЛИЛЛА. Өчигдөр орой хаана л бол хаана баяр наадам болж, багт наадам тогло ноо. Нийслэлийн 28 дугаар сургуу яийн 9 дүгээр ангийн сурагч Сумьяа” «Мандхай цэцэн хатан» гэсэн баг эж өвгөн аваасаа бэлэг авлаа, Р.ЧУЛУУН БиӨЕл 6 вл161е1571 161818 дог влавлагаланагд вхагагаглаёлч лай Манай ан хоёрдугаар ээл- жинд хичээллэЭ- дэг юм. Өвлийн цагт эрт харан- хуй болдог тул бид сүүлийн ца гийн хичээлийг чийдэнгийн гэ- рэлд хийдэг. Гэ тэл нэг өдөр сүүлийн цагийн хичээл дээр гэрэл унтраад харачхун 0ол9ы6, хүүхдээ ч олж харахгүй байв. Би дэргэдэх Газар зүйн хичээлийн багш Наталья Ивановна: --Хүүхдүүд ээ чимээгүй суу гаарай! Одоо бид ашигт малтма лын тухай эхлээд ярилцчихья. Тэгвэл гэрэл асахаар газрын зу раг дээр заана гэлээ. Вова бид хоёр гэнэт өнөө орой зурагт радиогоор хоккейн тоглолт үзүв лэх ёстойг санаад эрт харих ар- га сүвэгчлэв. Харанхуйгаар далимдуулаад чийдэчгийн унтраалгыг дара- хаар шийдэв. Ингэх юм бол сур гуулийн гэрэл аслаа Ч гэсэн Їл 21312110 21416131: УРЬХАН САЛХИНД УЛААН ДАРЦГУУДАА НАМИРУУЛААД УУЛЫН УРДАХЬ НУУРЫН ДЭЭГҮҮР УУРЫН ОНГОЦУУД УРАЛДАЖ ХУРДАЛЛАА, АХ ААВЫН АРАГ САВРААР АРГАЛ ХОРГОЛ ТҮҮЛЭЭ. моль тын Сэ лыи слнысолиис сл лэ Хүүхдүүд авчирч өгснийг таацгаагаарай! - ЕШН -ш-аш-Ес А-40495 “нийг тараах ёстой гэж бид бс мн өө фӨфФФӨФФФӨФӨФӨФӨ ээ! Энэ амьтад ямаручнртай захнаг өвлийн ж- Мана ЖАЯЙГ: 7 ар дэом т З8г" Ябуоонас ордон 1ҮЭ«5хал) “Аяас 26832 26333... БХ. с г/49239 - шин, ЯВДАЛ манай ангийн чийдэч асахгүй шүү дээ. Тэгээд л багш бид- лоо. Вова бид хоёр унтраалга тийш мөлхөн эхлэв. Бид хоёр хулганачд гэтэж . байгаа муур шиг л сэмээрхэн мөлхөөд бай- т лаа. ! сай, Вова бид хоёр замдаа баг- шийн ширээг тойрч гарах ёстой байлаа. Зүрхээ дарж амьсгаа гаа хураагаад ширээнд дөхөж очоод -Вова Кузчецов! Нефтийн ордуудыг нэрлээтэх... гэх баг- шийн Дуу чихэнд Хадлаа. Бид баригдсанаа мэдэв. Вова дүлий юм шиг л байв. Тэгтэл багш: --Вова, чи хичээл давтсангүй юу? гэх Нь тэр. Вова дуугүй л байлаа. -4За чамд хоёр тавилаа. Гэ- рэл асахаар хүсчэгтээ авчирч дүнгээ тавиул гэв. Вова маань тэсээд л хэлгүй юм шиг л байв. Миний нэрийг дуудахад би Во- ва шиг л дуугарахгүй байв. Бид баригдахаасаа ичсэн юм. Ингээд бид зоригтой урагшлав. Уятраалганд хүрэхэд барагцаал бал таван алхам Л газар үлд сэн байх даа. Тэгтэл аймаар юм боллоо. Гэрэл асчихлаа. Хүүхдүүд нир хийтэл инээлдэв. Бид хоёр ч шог зохиолын баатрууд ДҮ- рээрээ мөн байлаа л даа. Гэтэл Наталья Ивановна багш толгой сэгсрээд, -Сул авчихаад .бас ангиас гарах гэж мөлхөж яваа хэрэг үү. Ичихдээ л тэр шүү дээ! гэх нь тэр. Бид хоёрт нүүр хийх га- зар олдохгүй мөн ч халуун бай сан... Сурагч Толя Семёновын бич- сэнийг орчуулсан Ж, ХОРЛОО ЇЕ ЕНЕ10121-12121221501015112161(2116| 215) БЕИЭГӨ1ЕЕН ХЭЛ ЗҮГШРҮҮЛЭХ ХОЛБОО ,УГ ААВ, АХЫН АРАГ САВРААР АРГАЛ ХОРГОЛ ТҮҮЛЭЭ, 8 ,2 . . ИХЭР МУХАР ХОЁР ИШИГ ЭРХ ХУВ ХАР нэг ишиг Т. КАМЬЯНСҮРЭН сэнжис али тын сэвш сэжш өвгөн аавд 2сед удрлоанарын шоромжид Фасын дэвдэднйн колдинагад хэвлэв. ОҮГИЙН СҮЛЖЭЭ 1. Адуучин хүний “барьдаг зүйл 93. Малыг төрлөөр Нь сүрэглэн 56. хиОн байгуулсан нэг нэгж, 8, Хур тундасны нэр :4. Дэн лааны гэрлийг салхннаао хамгаалагч. хэрэгсэл эй 2.24 5 5. Хоол унд боловсруулах сав 6. Морины нэгэн явдал Ч, Тэмээний төл ш2 8, Гандаагүй өвс ургамлын нэр 9. Өнгө татсан нарийвтар дэвсгэр 10, Адууны төл БЭР, 1 --11, Цоолох нүхлэх хэрэгсэл 12. Огтлох зүсэх багаж 13. Унаа морь аргамжих хэрэгсэн 14, Эмээлийн нэг хэрэгсэл 15. Агт хариулдаг хүн 48: Үүр цайхаас бага. үд хүртэл 17. Тэжээвэр амьтны нэг. 18. Малыг салхи жавраас хамгаа лагч 19. Эмээлийн нэг хэрэгсэл, 20.Өглөгийн хүндэтгэлийн нэр 21. Юмыг өлгөж, гогодох хэрэгсэл. 22, Цагаан идээний нэр төрөл 23. Нэг төрлийн түлш 24. Нэг төрлийн бөөгнөрсөн хэсэг , " Зохиосон .-Б. ИШЖАМЦ мал нэг газар (Хэл утга зохиолын багш) Өмнөговь аймаг, Ханбогд сум Хариуцлагатай эрхлэгч -Ж. ШАГДАР Индекс-14149 МХЗЭ-ыин ЧХБААТАРЫН нэгэ ит /До! Твонс»инн бАйгууллатын Үе З.өкхолийн Сонс 88 дахь жилдэв, 36:2 (1114) с “БАГАЧУУД | 180 ОНЫ БЭГДҮГЭР САРЫН ЛХАГВА Үнэ 10 мө. ХҮҮХДИЙН “.БАЯСГАЛАНТ НААДАМ. “ Сургууль бүхний танхєшд, сүрлэг но гсоон мод чимэгдэж, сурагч бүхэн сүлд модныхоо наадамд уригдан | оролцлоо, 1970 оны нэгдүгээр сарын 1. Өвлийн тэнгэр өнгөтэй байлаа. Д. Нацагдоржийн нэрэмжит улсын дуурь бүжгийн теат- рын зүг гоёлын хувцсаа Өмссөп цог золбоот охид хөвгүүд ЦУВЖ байв, Энэ Хүүхдүүд бол нийслэлийн онц сурлага- тан пионерүүдийн сүлд модны наадамд оролцохоор явж буй хөвгүүд охид юм. Уудам танхимын голд МӨНХ НОГООН гацуур мод мөнгөн чимгээ гялалзуулж байлаа. Түүнийг тойрон цог золбоот хөвгүүд охинд хуран цуглав. Хөгжимд хүүхдийн уран хөдөлгөөнт бүжгийн аял гуу эгшиглэж байснаа цоглог маршаар солигдоход Энгэртээ «1970 он» гэсэн тууз хадсан бяцхан хүү зандан хүрэн морь унаж гарч ирлээ. Араас нь улаан залаатай, цагаан хурган малгай хулгаЕ- чилж, эргэн тойрон хопгмогтой цасан ца “гаа дээл өмссөн өвгөн цагаан сахлаа илбэсээр гарч ирэв. Өвгөний араас ца- сан охид нь дагажээ. Ингэж 1970 оны НЭГДҮГЭ: сарын нэгний өдрийн хүүхэд багачуудын сүлд модны наадам эхлэв, Өвлийн өвгөн орж ирүүт пионер Су- рагчдын амрыг эрж, сурлага хөдөлм9- рийн амжилт ерөөсөн үг хэлэхэд хүүх- дүүд алд вандан хадаг, мөнгөн аяганы амсар дүүрэн мэлтэлзсэн сүү өргөн ба- рив. з Хүүхэд багачууд оюун ухаан, авьяа- саа гаргаж бэлтгэсэн багт наадам тог- лов. Тэдний бэлтгэсэн «Лениний ой». «Вьетнам түмэн ялна», «Ахмад үеийн бахархал», «МХЗЭвлдэл, «Энх тайван найрамдал» зэрэг сэдэвт багт нааадам олны анхаарал их татлаа, | Нийслэлийн сургуулиудын бага ангийн сурагчдын сүлд модны наадамд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц. Пун- цагноров, Ардын Боловсролын |Яамны Сайд Д. Ишцэрэн, орлогч сайд Д. Гал- сан, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Ч. Хүнжав, Д. Батаа нар оролцлоо. Нийслэлийн сургуулиудын бага ангийн сурэгчдын сүлд модны на8- дам дээр Ардын Боловсролын Яамны сайд Д. Ишцэрэн үг хэлэв. Мөн өдөр нийслэлийн сургуулиудын дунд, ангийн сурагчдын сүлд модны наа- дам болж, МАХН-ын Төв Хорооны улс төрийн товчооны гишүүн БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн -дар- га Ж. Самбуу ,Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчийн нарийн бичгийн дарга Ц. Го- тов, Ардын их хурлын тэргүүлэгч ги- шүүн Б. Алтангэрэл, С. Удвал, Ч. Пү- рэвжав, БНМАУ-ын Ардын боловсро- лын Яамны сайд Д. Ишшцэрэн нар орол- цов. Нийслэлийн сургуулиудын Дунд ан- гийн сурагчдын сүлд модны наадам дээр БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. Самбуу үг Хэ- лэв. Сургууль бүхний танхимд хүүхдийн балсгалант дуу цуурайтаж, сүлд мод- ны наадам, багт наадам, концерт тог- лож байсан нэгдүгээр сарын 2-ны өдөр нийслэлийн сургуулиудын ахлах ангийн онц сурлагатан пионер сурагчдад 80- риулсан сүлд модны наадам боллоо. 7 0, ЛУВСАНШАГДАРЫН Сүлд модны наадамд «МАХН, ард түмний үйл хэрэгт үнэнч» гэсэп СЭДЭВТ багт наадам болов, Нийслэлийн сур- гуулиудын ахлах ангийн онц сурлага- тан пионер сурагчдын сүлд модчы на4- дамд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав «үг хэлэв. Ч. Пүрэвжав сүлд модны наадамд уригдан ирсэн нийслэлийн онц сурлага тан пионер сурагчид, ардын боловсрол, соёл урлагийн ажилтлуудад баярын мэнд хүргээд, 1969 онд МХЗЭ-ийн ги- шүүд, пионер сурзгчид МАХН--МХЗ Э--ийнхээ уриалгаар үйлдвэр хөдөө аж ахуйд туслах ажилд идэвхтэй оролцсо- ныг дурдав. Мөн манай орны олон арван сургуулийн онд сурлагатны Тоо Өсс9- нийг тэмдэглээд, (1970 он бол онцгой тэмдэглэлт үйл явдлаар дүүрэн юм. В. И. Лениний мэвдэлсний 100 жи- лийн ой болно, Манай залуу үеийнхэн Ленинч шүүлэг өгөт болно гээд плонер сурагчдад сурлагын их амжилт гаргаж, улс эх орондоо өндөр. мэргэжилтай ир- гэд болохыг хүсэн ерөөв, Сүлд модны наадамд багт наадмууд, уран зохиолын баатруудын үзүүлэх тоглолт болж, олны сонирхол татлаа. Нийслэлийн сургуулиудын ахлах ан- гийн онц сурлагатзч сурагчдын сүлд модны наадамд МХЗЭ--ийн Төв Хороо ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэвжав, нарийн бичгийн дарга Ч, Хуп жав, Ардын Боловсролын Яамны орлогч сайд Д. Гомбосүрэн, Улаанбаатар Х0- тын эвлэлийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга П. Гунгаажав нар орол- ЦОВ. Нийслэлийн сургуулиудын бага. дунд, 1! “МИ ЮМ. “БҮХНИЙГ ХҮСЭН ЕРӨӨЕ Нийслэлийн онц сурлагатан, тэргүүний пионер сурагчдын сүлд“ модны наадам дээр БНМАУ-ыг их Хурлын Ардын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж.САМБУУ-гийн хэлсэн үг Хайрт хүүхдүүд эд! Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Хүндэт багш, сурган хүмүүжүүлэг- чид ээ! : Нийслэлийн онц сурлагатан, тэр: гүүний пионер сурагчдын сүлд мод- ны наадамд онц сурлага, авьяас чад- вар, ажил хөдөлмөрөөрөө шалгаран оролцон: байгаа пионер сурагчид, 19: ЗЭ. пионерийн ажилтнууд, багш, сур ган хүмүүжүүлэгчид ча бүхэнд ХН--ын Төв Хороо, Ардын Их Хур, лын | Тэргүүлэгчид БНМАУ--ын Сайд нарын Зөвлөл болон хувиасаа чин сэтгэлийн халуун баяр хүргэж, хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе! Тэмдэглэлт үйл явдлуудаар Хүн төрөлхтөний түүхийг баяжуулсан тэм цэл, хөдөлмөр, хөгжил, дэвшлийн нэгэн жил 1969 он төгсөж, улс ар- дын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх, с0- циализмын материал техникийн баа- зыг байгуулах 1ЇУ таван жилийн 19- лөвлөгөөний төгсгөлийн жил 1970 он гарлаа. Дэлхийн хөдөлмөрчин олны эрх чө лөөт хөдөлмөр, амьдрал, аз жарга- льиг төлөө өөрийн гайхамшигт үйлсээ зориулсан аугаа их багш В, И. Лени- ний мэндэлсний 100 жилийн Ойг хүн төрөлхтөн түүхийн хуудсанд алтан үсгээр тэмдэглэх 1970 он ирлээ, 5 Даян дэлхийн хүн ардын сайн сайх ны төлөө хүчээ нэгтгэж, үйлсээ 80: риулсан Москва хотноо хуралдсан олон улсын коммунист ажилчны на муудын зөвлөлгөөний түүхэн шийд- вэр нь дэлхийн сая сая ард түмний хөгжил, дэвшил, тэмцлийн жигүүр пь болж байна. Капиталист орнуудын ажилчин ан гийн тэмцэл, ардчилал болон үндэс- ний эрх чөлөөний хөдөлгөөний өр нөлт улам хүчтэй болж харгис түрэм гийлэлийн эсрэг улс орноо чөлөөлө- 7 хийн төлөө гэмцэлд Өмнөд Вьетнам, Ч.Арабын орнуудын ард түмэн түүний ахлах ангийн онц сурлагатан пионер су- залуу үеийнхний шударга тэмцэл цаг рагчдын сүлд модны Наадамд урлагийн ё авьяастнуудын тоглолт. нийслэлийн сур 9 хийнсэв санаа ц.Дэмжлэаг талархлыг хүлээж байна. гуулиудын концерт тоглов. БНМАУ-- ын Засгий) газраас нийслэлийн сургуу- лиудын бага, дунд ахлах ангийн онц сур лагатан пионер сурагчдад зориулан хий сэн сүлд модны наадам бслол төгс сай хан болж өнгөрлөө | Гг. СэСМЭЭ 2 мөч бүрийд ялалт байгуулан, дэл- нэгтэй ард түмний Зөвлөлт Холбоот Улс тэргүүтэй социалист системийн орнуудын эз лэх байр суурь бэхжиж, түүний үр нө лөө тэлэн өргөжиж, шинжлэх ухаан гайхамшигт нээл- техиикийн талаар ” рандорж, түүд хийж, улс орнуудын сайн сайх- ны төлөө зориулж байна. Зөвлөлтийн сансрын хөлөг «СоюзЗ- 7.8» ын хамтарсан нислэг амжилт- тай болж, Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан техникийн ӨНДӨр хөгжлийг дэлхий дахинд харуулж сансрын уудмыг суд лах гайхамшигт туршилтуудыг Хий. лээ. Манай нам. ард түмэн, залуу үеийн | хэн дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш В. И. Лениний мэндэлсний 100 жиг лийн ойг угтаж социалист бүтээн бай гуулалтын бүх салбаруудад хөдөлмөр бүтээл, сурлагын өндөр амжилт гар гаж, Лениний 100 жилийн ойд. бэлэг барихаар ирмүүн хөдөлмөрлөж, бай на. бозүл Манай жаргалант ирээдүй өсвө- рийн үеийнхэн МАХН, засаг төрийн- хөө хайр халамжийн дор өсөн бойжиж сурч, хүмүүжиж байна. Атомын эрчим хүч, сансрын ууд мыг судлап шинжлэх, шинжлэх ухаан техникийн аугаа их хөгжлийн эрин үе, социализм коммунизмын ялал тын зууны үед та нар амьдарч бай- на, Ийм сайхан үед төрж бойжиж буй пионер сурагчид бүхэн хүн төрөлхтө- ний хуримтлуулсан мэдлэгийг эзэм- шихийн тулд Эрхэм сайн сурлагатай, онц сахилга баттай, зөв боловсон хү- мүүжилтэй, тал бүрийн боловсролтой сурч бүтээх бадрангуй эрмэлзлэлтэй иргэд болон “хүмүүжих гол үүргээ гүнзгий ухамсарлах ёстой, Нам, ард түмнийхээ үйл хэргийн төлөө хэзээ ямагт бэлэн байж, төрөлх эх орондоо социализм, коммунизмыг цогцлон байгуулагчид нь хүүхдүүд та нар юмаа. Эрдэм мэдлэгтэй, өндөр ухамсар- гай, ихийг хийж бүтээх санаачлага- тай улс нийгмийн хөрөнгийг арвижуу лан баяжуулах эрмэлзлэлтэйгээр сурч- хөдөлмөрлөж, социализмыг. байгуул на гэдгийг та нар гүнзгий ойлгох хэ рэгтэй, ( Хүүхдүүд ээ! Та нар бол өсвөрийн Сүхбаатарчууд учдоаас: манай нам, төрийг үндэслэл байгуулагч Д. Сүх- баатар тэргүүтэй ахмад хувьсгалч- “дын бий болгосон үйл хэргийг зал- гамжлан тэдний санасан санааг хэ- ” Төгсгөл нь 2 дугаар нүүрт | САЛААНЫ ЦУГЛААН ЛЕНИНЧ УНШЛАГА ХИЙВ Пионерүүд хонх дуугармагц апгид орж ирэхэд ширээн дээр В. И. Лени- ний холбогдолтой цуглуулгын дээж тавьсан байв. Дөрөвдүгээр салааны дарга Цэрэнсодном салааны ,ажлыг нээж салааны пионерүүд Лениний үйл амьдралаас товч ярьж, Лениний тухай цуглуулгыг нийтэд танилцуу- лав, Пионерүүд Лениний рал харуулсан диафильм үзлээ.. . “Дараа нь орос хэлээр Лепипий ту хай пионерүүдийн хооронд - асуулт хариулт явуулав. Пионер Гэндэнраг- чаа, Дэмбэрэлнямба, Дөмбөр, 2Камс чар Ленинц уйшлагад идэвх- тэй оролцлоо. 0-6 - Завхан аймгийн “Элдэв-Очирын нэрэмжит 10 жилийн дунд сур | туулийн 8-ын «Б» ангийн су- 3 Д ЯДАМСҮРЭН. үйл амьд-- » 22 рыч 3. ОТГОНБАЯР, Ю ЖАРГАЛ БҮХНИЙГ ХҮСЭй СОО төгсгөл Ши --- үгт, “рэгжсүүлж, /бүтзэж, фийгуулж аїмисаа- гүй бүхнийг үргэлжлүүлэн бүтээн байгуулах эрхам хувьтай. хариуцлага тай үүрэгтэй иргэд юм. Хойчийг залгамжлагч бүтээлч ир- гэд болохын тулд суут багш БВ.М..Ле ниний үйл амьдрал онолыг нарийн юудалж, Лениний зүлгар єншэвгээр сурч, ажиллах » Хүний наг чцалгуур чинь шинэ онд болох 2їе- тинч їшүүлгээ хмжилттүйй Өгөх явдал яом- ЭКэвээнээс таяш ажилч охичвэнгүй, зөдөлмөрч, Фие Фивдээ тусцрхаг, дарга, цайлган шэтгэлтай, "дыг хүндэтгэдэг, эцэг өвгөдийнхөө эр ашигт гтүйл тэгтэй “явуулж байгаа гам ард түмэн, зэх орныхоо түшэн чийг зїннут ту тамд саниж, сурлага хумүүжилдээ амжилтнас амжилтанд дэгжин ДЭЭ шилж байх нь хүүхэд бүрийн гол зо хойч, өсвөрийн “үеийнхний оммунист сүг шүүүжлийн Фургууль улс төрийг Файгууллага нь болсон пионерийн бай тууллагын шүрэм, чин эрмэлзлэл, тав тарагийг нарийн чанд биелүүлж, тпио тєр хүний ёсоор зрэлхэг зоригтой, тэсвэр хатуужилтай, хөдөлмөрч схи- чавнгүй, төлєв даруу -зантай, синтер нацнионалч үзэлтай үнэнч тпударга-нр тэд болж, лшинэ хүний нандин сайн сайхан бүхнийг биедээ лпингээн авах ёстой. ПИОНЕРҮҮД МАЛЧДАД ТУСЛАЬ Дорнод аймгийн Дашбалбар «су шит 8 линлийн дунд сургуулийн 9 дүгээр бүлгэмийн гэгдүгэар “бүл тийн тшнонерүүд саальчин “малчдад урлагтай ухуулга хийж тус бүр-25 Ф үхрийн багтаамжтай таван ха ё диаанд их даварлагэз хийж хөт зөнг оволлоо. Хоёр саравч, төлийн ти нэгийг дээвэртлэн. Сурагч С. ДАВААСУРЭН Бид Ховд аймгийч Тйанхан суматр 2 гтсон бяц ! орш хүзүүндээ Улаан бүч зүү сэв ЮИНИЛТ хан хүүтэй уулзаж Леничч тшүүлэгт альхир бэлтгэж бийна7 Леничч ХН чзэл хийж байна уу? ТоХЭД --Ахай Бид цємөврээо Леничч учил лага, Яеинич кичэнл ХИЙДЭГ. ЖБЭнкНН | шичай салаа Ленинч уншлага хийсэн Та, шиний Ленинч хичаалийн тэмдэглэ | лийч дэвтрийг түзэкгүй 30у? ханы ёсэй Эх форонд чинь тал бүрийн лиаргэ- мын савнаасаа хавтсан дээр ын : жилтэй боловсон хүчин хэрэгтэй бай) өач хөрөг наасан нэгэн дэвтэр тэг на. Эх шрныхоо арагцаэтай гавар | ГЕЖ үзүүлсэн үний 2 ард түмнийхээ дуудлагаар очин: шил | Дэвтрийн эх э-гөрэий лахын тулд сурч байгаа хугацаандаа! «Алтайн чуруу ӨНДРӨӨ өөрийнхөө ирээдүйд эзэмших мэргэж лийг шилж сонгож, бодож явах “хэрэг тэй юм. ЧОм болгонд хянуур нямбай хан- даж, амьдралын нарийн явдлыг «түнз гий ухаарч, хувийн «олон нийгмийн элдэв үйлст сул суурьтай ханддаг болж дадацгаа, Шионер сурагчид тэр «ондоо бо шюн лон тийтийн тазар 1:1111:::170:1 аппигтай хөдөлмөрт байнга Фролцдаг Фийх ёртой, Хичээл зүйлдвэрлэлийн тижил гхоёрын шолбоог бэхнсүүлжс бага “чууд залуучуудыг хөдөлмөрч болгон хүмүүлсүүлэх зорилт чухам зүүнд ор апино. Тїнонер сурагчид /бүрийг.аясил таг, сзарилгодоо хүрэхийг шургху зиарийдэг, сахилга баттий, зохион бай туулалттай, нягт ямбай, төлөв Д8- руу, хамт олноо хүндэтгэдэг үнэнч шударга, коммунизмын үзэл авг ванд “чин зүнэнч болгон сургаж хү: рӨхЄзЗӨД Алтайн нуруунаас өчдөр Ачит Лепнич багшаа хө» гэж бичээд дор ь Баярхүү гэж үсгаэ зур жэв. Хүнийг-чи бичсэн там уу? гэхэл. -- Тийшээ ахаа. Би бичсэн лом. Лйв зүй ашгийнхан цөмөөрөө л Ленинч хи чивлийн дэвтэр хөтөлдөг Төв. Ховд аймгийн залуучуудын эвлэ лийн хороо пионерийн зөвлөлөөс пид шүүлэгт бэлт сийлгэх талаар тодорхой судирдашмж, аргачилсан зөвлөлгөө, тарын авлаг8, Эвгүнцрүлэх | явдал звлэлтнанврийн | ҮӨҮҮЛЭх аайид жийж: хэгклнеирЭы:-1д яс, (байгууллагын зорилго, суртан хү эрийн ту “хийлгыр 18 3 мүүнсүүлэгчдийн зүүрэг “мөн. ТҮР Яшс Ты р сарыг | Шечинч 1970 Фин бол шугаасих З.(. Лєни-1 -хүхээйниг гэ : НИЙ мэндэлсний 100 яиинл, Зйонголын ! пионерийн байгууллагын 415 акилийн | түүхт ойн он, МАХН, Монгол Жр дын Хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 ин! лийн ойнуудын өмнөх он том. ! “Энэ ойнуудыг угтсан их эөдөлмөр бүтэвлийн ээн: оргилох шинэ “оныг тохиолдуулан. та бүхэнд сурлага жө-! дэлмөрийн өндөр амжилт, амьдрал)! ав жаргалын «айн сайхан «Бүхнийг! хүсэж ерөөе! : “иин (ба лсүүхэд» тэдэг сэдэвт зүзүүлэх ашжшил хийжээ. Энэ зүзүүлэх ажилд-пно чер сурагчид Шенинч хичвэл, ЛенивЧ уншлага хэрхэн хийн 4Пенинч шүү лэгт хэрхэн (бэлтгэж байгаагаа зүзүүл жээ. “Мөч Соронзон халвсанд (бичсэн Лениний дуу хоолойг сонсож, «Пепн ний тухай жичо үзэж, /бүлэг салаа “бү хэн үүрэг амлалт авчээ. Энэ ажил аймаг даяар эрч далайц Їтай ернөсөн «айча, ЛМөнхшшаст Цам багарав уулын төрт арших ТЭэрдэжэбу їрэн фушвы) дунд сургуулийн шиноне- Грийн танхимаар нь “орвол Фүлгэмийн гзөвлөлийч тишүүн Д. Ундрам - Танай бүлгэм -Ленипч шүүлэгт (бэлтгэж Фүлэг салаад тусгай схувиа- таар -Ленинч учшлага хийдэг. -Ленинч ЦТуншлагын “байр тавин Шениний тап- хим лом. Шохилог сайхан Леничий тан химдаа хүүхдүүд Ильичийн тухай ном Туншинт химтрач ярилцаж тэмдэглэл хийдэг. Тйанай тнонерүүдийн дунд Ле ал» «27» «7 9уР “28” 526” Пэн ли ПЕНИНЧ ШҮҮЛЭГТ ХОВДЫН ХҮУХДҮҮД пинининииинииилилилилллииииллииллиилииинтф ниний тухай марк ил захидлын цуг цуулгагүй хүүхэд байхгүй шүү тив, Энэ зүед таднаас «орж ягрсан гнэгэн лхүү! -- Жичдсүрээ!! айвдаа 414 лцүгэар сониноор өгөөч! гэхэд Яйидад 444 /дүгввр | шонин ФдвВ . алга. Харин 44 їдүтээр чөочинодөс хийж . цвсан «Ленинч хичвэл» тасан Фяцхач ном /бий тээд зинмбайлан гэвхсэн «бяц хан оном тарган өгөхөд “Чулуунжав хүү : -- ФӨөонасан сийн ном ӨЭ? Биярпа. лав, тяшний салцинвгхан фис тийм (Бяц- хин том хийж (байгаа нм тээд баярла сан тялийсниа гилттээд тарн «удав. ЗЭпэ үед аль нагэа 4агиас «Сэргэлэн руу : Сэтгэл лцүүрэн “суутай Сурах Финсиплихын золбоотой Хүрэх гаїлсвн гзорилготай “Бид, эчвеөдрийр тиөнерүүд ТЗид, өсвөрийн їенинчалүд “Сайхан бүхнийг Леєчинээс сурч Саруул өшзздүйг Ленинтэй, Өйїтуул» на» тэж «Өгснөрийд Ле лэдэг дууг цангинам сайхан хоолойгавар ний тэвр дуулах чь тодхоч евнаогдав. їїйнгэж: Алтайн ххүүхдүүд хэдхэн са рын гараа болох блнич (агшийнхав их Ойд хөдөлмөр сурлагын өндөр эш жилт гаргаж Ленинц | їшүүлэгт чМ- жилттай дүч зүзүүлэхээр сарийн зїй чээллэн Сайна. . .. АТ-таанай тусгай сур ». валислагч ы Г Дуунаас хурдан нисэх «нгоцдуул, савсрын хөлгүүд, ерчин за рийн зохион байгуулалттай оньсон техникийн нилээд хэсгийг эрдэмтэн зохион экий сзн загвар, санаанаас “сэдэвлэн бүтээ сан нь олонтой /байдаг, "Зөвлөлтийн олон зах Дүү Орны ба лоо, 4 Саяхан нам засгийн удирдагчид нө Сайд нарын “Зөвлөлийн орлогч дарга Ч. Тїунцигноров дийн төв станцыг үзэж тнєнл бийдал Пүрэвжав, нарийн бичгийн дарга Ч. 7Кунжав, Д. Цэрэндорж, Д. Батаа нар- байлцав. 5 иар ндэр техникч. “ТӨВ Ч Їй | | | | | танай зүүхдүүл апцапнаас чэнллэж їийна нв. Нат засгийн удирдагчид 1 чин тэтгэлзэгзэ Фбанрлагшаа залуу никчдийн нийт сонирхэгчнд хамт ОЛ никээ өмнөөс нвэрхийлээд, 13 .. ны өгсөн үнэт бэлгийг бид залуучУУ (| ДЫГ-орчин үеийн техникт : | рэглүүр болгоно тэдгээ ДУУ ХУУРЫН БАЯРТ ОРОЛЦОЦГООЁ Хайрт хүүхдүүд ээ! Ардын хувьс- галын 50 жилийн ой угтаж сайн ду рын уран сайханчдын улсын үзлэ- гийг орон даяар явуулах тухай МАХ Н--ын Төв Хорооны Улс Төрийн Тов чооны тогтоол саяхан гарсан билээ. Энэ тогтоолд өсвөрийн үеийг оролцуу лахаар тогтоосон нь манай жаргалант ирээдүй--хүүхэд багачуудыг тал бү рийн боловсролтой болгох, тэдний гоо зүйн хүмүүжлийг дээшлүүлэх талаар байнга халамжлан анхаарч байдгийн нэг том илрэл юм. Уг тогтоолыг биелүүлэх арга ХЭМ- жээний асуудлыг МХЗЭ--ийн Төв Хороо, БНМАУ--ын Соёлын Яам, МҮЭ--ийн Төв Зөвлөл, Ардын ар- мийн улс төрийн газрын хавсарсан хурлаар авч хэлэлцээд, үзлэгийг бүх ард түмний баяр болгон анхан шат- ны 1970 оны майн баяраар, хоёр дахь шатны үзлэгийг аймаг х0- тын хэмжээнд 53 жилийн өйгоор. шиатны буюу ул сын зүзлэгийг ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн баяраар явуулахаар тог- тоожээ. Бүх ард дуу хуурын энэ үзлэгт манай орны бүх бага, дунд сур туулийн пионер сурагчид эх эгч на рынхаа нэгэн адил оролцох юм. Хүүх дийн сайн дурын тентрын хамт олон хувьсгалт баатарлаг, орчнн үеийн б0- лон монгол--зөвлөлтийн ард түмэн, өсвөрийн үеийнхний амьдрал тэмцэл, нөхөрлөлийг харуулсан хоёр жүжтээр, хүүхэлдэйн дугуйлангийнхан бага ан- гийн болон сургуулийн Өмнөх насны хүүхдэд зориулсан тус бүр нэг нэг жүжгээр, хүүхдийн найрал дууны чуулга хориос доошгүй хүний бүрэл дэхүүнтэйгээр зх орон, нам ард “тү- мэн, өсвөрийн үеийнхний баясгалант амьдралыг магтан дуулахын хамт най рал дууны чуулга бол дээрх дуучдаас гадна арваас доошгүй бүжигчидтай байх юм. Мөн үндэсний болон үлзэ вэр, эстрад хөгжмийн цөөхүүл хэсэг оролцох болно. Ё Түүнчлэн гоцлон дуулагч, хөгжим уран уншигчид. дөгч, бүжигчин, єрөөлчид, хөөмийчид, уран г- чид, хоолойгоороо лЛимбэдэгчид бо лон шаазан хөгжим, шанаган хуур. зэрэг янз бүрийн эдлэлийг хөгжимд чадварлаг ашиглагч уран авьяаст- нууд оролцоно. Үзлэгийн гол зорилт бол ЭНХРий хайрт намынхаа мэргэн жолоодлогоор эх социализм өрнүүн бай гуулж байгаа ард түмнийхээ баатар- лаг хөдөлмөр, бахдам амжилтуудыг магтан дуулахад оршиж байна. Уран авьяасаараа шалгарсан хамт олон болон гоцлон тоглогчид ардын хувьс галын 50 жилийн ойн нэрэмжит бүх трд түмний урлагийн үзлэгийн алт, мөнгө, хүрэл медаль диплом хүртэнэ. Хүүхдүүд зэ! Дуу хуурын энэ их баяртаа өргөн хүрээтэй, өндөр үзэл сурталтай, хувьсгалт баатарлаг дай чин ая дуу авьяас | билгийнхээ дээ ДИЙГ өргөн барьцгаая. 5 С, АДЬЯАХҮҮ Өвөрхангай аймгийн Хархорины 8 жилийн дунд сургуулийн 7--Б ан гийн сурагч Б. Дэжидиям 7 жил да раалан онцсайн суралцаж сурлага са хилга батаараа нөхдийгөө байнга хо шуучилдаг. Энэ сурагч «Таван онцын эзэн», Д. Нацагдорж тэмдгүүдийн болзол биелүүлж, Лениний мэндэлс ний 100 жилийн ойг сурлагын өндөр амжилтаар угтаж байна, ЗУРАГ ДЭЭЭР: (Баруунаас 3 дахь нь) Сурагч Дэжидиям 2 дугаар нгийн дүү нартаа хичээлийг нь дав г (туулж байна. Зургийг Б. ЯНСАНЖАВ ХҮҮХДҮҮД АМРАЛТААРАА Өвлийн амралтын өдрүүдэд В.И. Лениний нэрэмжит монголын иноне рийн ордноор хөл хөдөлгөөн ихтэй бай на. Нийслэл хотын сургуулнуд тусгай хуваарнар өдөрт”Ххоёр ээлжээр очиж өдөрлөг уулзалтанд оролцож концерт, кино үзэж, пионерийн ордны интерна . ционал, тоглоом, үлгэр, Лениний тан химын үйл ажиллагаанд оролдож ам ралтын цагийг зугаа цэнгэлтэй өнгө рүүлж байна. «Нарлаг Узбек орон» «Өглөө», Салтан хааны үлгэр», «Өр Нийслэлийн 32 дугаар дунд сур- гуулийн пионер сурагч бүр 2 кило граммаас доошгүй яс цуглуулж ., ул сын бэлтгэлд тушаах үүрэг авсан билээ. Саяхан хаягдал яс цуглуулах 8 хоногийн цуваа гаргаж бүх сурагч идэвхтэй оролцов. 5-ын «Б» анги 428 кг, 4--ийн «А» анги 239 кг, 2--ын «А» анги 232 кг яс цуглуулж эхний байруудад орлоо. 2--ын «Б» ангийн сурагч Энх ЯС ЦУГЛУУЛАВ бат 78 нг, 8--ын «А» ангийн сурагч- Цэнд--аюуш 866 кг, 5--ын «Бэ» ан гийн сурагч Роза, 5 ын «А» ангийн су рагч Буяндалай 45 кг яс цуглуулж бусдыгаа хошуучлаз. Тус сургуулийн бүх сурагч 83178 кг яс цуглуулж улсын бэлтгэлд ту шаажээ. Б. БУЗМАА Е СЭ1с1131 21077: сүаүс11:1 6112 2914(2723 21461131 413101210315 20, Налайх хотын 10 жилийн сургуу хлальлалальлалалалалалалалальлалалалалалалалалтлэлэ ОНЦ" ““СУРЛАГАТАН ПИОНЕР Пионер Єэмжидмаа сурлагаар Эф цорч яваа нөхөддөө үргэлж тусалдаг, Энэ сурагч, цэвэр бичиж, дэвтрээ ням бай авч явдаг. Сэмжидмаа хичээл давтахдаа АЖ рэм, томьёотой холбогдсон маш олон жишээ бичиж, бодож урьд өмнө үзсэн хичээлүүдтэйгээ харьцуулан үзэж ойлгодог. Бас холбогдох. ном заавал уншиж тэмдэглэл хөтөлдөг ЮМ. Энэ охипыг манай нутгийнхан авьяаслаг охин гэж ярилцдаг. Сэмжидмаа орос ,монгол хэл ДЭЭР, эвлэгхэн дуулахаас гадна Мандолин, гитар, шанз хөгжмөөр чадварлаг тот лодог. Мөн шүлгийг уран хөдөлгөөн оруулан уншиж, үеийн олон нөхөд тэйгөө баясаж байдаг. Өнгөрсөн зуны амралтаар Польш улсын Шицин ХӨ тын «Малто 1969» гэдэг зусланд амарч, тэнд 31 орны олон арван найз тай болоод иржээ. Пионер Сэмжидмаа Ленинч шүү лэгт бэлтгэж. Лениний идэр насны үйл амьдралын тухай нам уншиж тай 48 шөөлгүй шөнө» зэрэг сонирхолтой ки дэглэл хийж, Лениний зурагтай аль но гарч, БНМАУ--ын баатар Л. Дан дар, БНМАУ--ын хөдөлмөрийн баа тар Ц. Шархүү, Намсрай. БНМАУ-ын гавьяат багш Б. Шаравиямбуу, ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан Үлдэр пэл зэрэг хүмүүс, хөдөлмөрийн сай чуултай уулзалт хийлээ. Өвлийн-амралтын нэг өдрийг 30 рнуд 1,2 дугаар ангийн баатарчуу дын өдөр болгон явуулж, сүлд модны наадам хийж 1 дүгээр сарын 4--нийг 7.8 дугаар ангийнхан, 8--ныг 10 ду таар ангийхны өдөр болгон төрөл бү рийн мэргэжлийн хүмүүс, их Дээд сургууль, тусгай мэргэжлийн технику мын захирлуудтай уулзуулав. Нийслэлийн ерөнхий боловсролын 20, 4, 14 дүгээр сургууль, худалдаа ны техникум, барилга техник мэргэж лийн сургууль, цэцэрлэгийн багш нарыг бэлтгэх сургууль, багшийн сур туулийн уран сайханчдын тоглолтууд болж ,ионер сурагчдын өвлийн ам ралтын өдрүүд улам ч хөгжүүн цэн тэлтэй, хөөр баяртай болж байна. С. ЖАМСРАНЖАВ БИДНИЙ ХҮСЭЛ Онц сурч ихийг мэдэх илгүй эрдэмд оюунаа сорих Хүүхэд бүхний хүсэл байнаа. Хүсэл бүхэн биелэлээ олноо! Ачит багшийнхаа заасныг ззэмших үеэсээ залгамж авах . Хүүхэд бүхний хүсэл байнаа Хүсэл бүхэн биелэлээ олноо! Ж. ДОЛГОРСҮРЭН Фоооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооосооооооо лийн Э--Б ангийн сурагч пионерийн бүлгїлн удирдагч сурагч Ш. Эрдэнцэ цэг бүлгийн ажлаа В. И. Лениний | үйл амьдралын сэдвээр хийж, Ленинич шүүлэгт амжилттай бэлтгэж байна. Гэрэл зургийг Б. ЛХАГВА авлаа. Ф ХЭВЛЭГЧ Энгэрт нь улаан бүч намнрсан нэгэн шала: охины тарын ая саар тугалган үсэгнүүд эгнэж бай хыг үзлээ. Ажилсаг хичээнгүй энэ охиноос: 2” о- Чиний нэр хэн бэ? гэхэд -- Энхтуяа гэж хэлээд тэр охин үсгээ өрсөөр байв. Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 8 ангийн ционер Нямаа Жанжин с », рагчдын «Өсөх нахиа» хэвлэлийн та саг байгуулагдаад 3 дахь жилдээ ажиллаж байна. Эд, «Сүхбаата рын зам» сонины үйлдвэрийг тү шиглэн 7 хоногт 2 удаа 4 цагаар ажиллаж, хэвлэх техцикийн дадла оны 11 дүгээр сард урилга 180. дурсамж 200, өврийн дэвтэр 190 ширхэг тус тус. хийсэн нь үзэмж салалальс 4 2 . 4 4 4 д 4 : 4 2 4 ё 9 4 2 : 4 5 , . , , 5 ё 5 д 1 : га эзэмшиж байна. Зөнхөн 1969 | лальлалальлалалал л ЛьЛльльльльла лав, ла. ль “Аль. тв. “ь,ль. ЛА. ЛА. ла ла. л, заль ль тлалаласалальлаллалальллсллалалальлстелел бом, маркийн цуглуулгатай болж бай на. Пиопер сурагчид аа! Та нар манай Сэмжидмаатай танилцаж Онц сурдаг, туршлагаас нь сурахыг хүсвэл Архан гай аймгийн хашаат сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионерийн 26 ду, раар Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Сэш жидмаад гэж захидлаа хаяглаарай. Багш Ц. БИРААДАТИБА ПИОНЕРҮҮД чанар сайтай болжээ, Хэвлэгч Улаанбаатар, Ухнай, сурвалжлагч . Лхагважав, “үсэг өрөгч Энхтуяа, Ц. Цэндсүрэн. С. Халтар, Гүндэгмаа, дэвтэрлэгч Бархас, 17Кавзмаа нар ажилдаа со нирхолтой идэвхтэй ажиллаж ажилчин ах, эгч нартаа тусалж бай на. Үйлдвэрийн мастер Аюушба зар, ажилчин Борхүүхэн, Бадамга рав нархүүхдүүдэд чин сэтгэлзэсээ ажид мэргэжлийн зөвлөлгөө өгдөг. Одоо эд пионер, баатарчуудын дү рэм, дуу. зузаан нимгэн хавтас, бяц хан ном зэргийг хэвлэж чаддаг бо лоод байна. В. И. Лениний тухай, “шонер сурагчдын тэргүүний турш Енсэасежжару- са зэргийг хэвлэж, ! зорилт тавиад ажил гаж байна. Пионерийн “УН ЛАГ р удирдагч Ч. ТУНГА -амлаласлата та. ь таглаа ла та. ль талаа тала. лалтаы ла. тала, та тас та та ла. лал та, л лал, ла лалыл лаа. л нь лаа та, та. нь "ны л ач ла. лал нь ла. ь лал. лал льльльлалт 1 ! 1. тургуулийн 8--«Г» дарга онц Нямхишиг а дутагдлыг цаг тухайд ннээ дэмтэй хошин шүүмжилж байдгаараа тэдний анги тэр Фдөр ннгэа| ХОШИГнОЛлОО, 144: давтахыг шаардахад хүү НЬ ээждээ эрхлээд өнгөрчээ, -8. Тэр хүү ангидаа ирээд тэрийн даалгавар шалгахад. өнөөх эрховж нүд Тэр цагт Дагестаны уулсаар Ё Түүний тухай ая дуундаа оруулдаг байлаа. Ангасан амандаа энэ нэрийг дурссаар дайчид Арханы хавцалд амь насаа алдаж байлаа. Утаа баагисан хавчиг муу овоохойдоо Улс амьтчаар түүний тухай домог яриулжс, Ашуг хүн Лениний тухай дуулбал Ахиад дуулаач гэж гуйдаг байлаа. Алдар нэрийг нь уулынхан дуулж сонссон ч Алгын чинээхэн зургийг нь олж үзсэчгүй Тэгэхэд Дагестанд цаг цэвүүн байлаа Тэмцэл ширүүн, зун нь Ч халуун байлаа Хахир өвөлд хаврын тухай санаашран, Халуүя үдэд сүүдэр мөрөөсдөгийп адил Зүдэрч туйлдсан хүн ардын маань Зүүд нойронд Ленин ордог байлаа. Р Хурцаас хурц сайхан харц нь Хар папахны нь дороос цогтойяа гялалзаад, Даруй сэлмээ тэр сугалахад нь Дайснууд сандран зугатаагаад, Уул, нарнаас ч өндөр мэтээр Уулынханд тэр бодогддог байлаа. Аян зашд гарч тэд нийслэл орохоор зэхлээ “Авч явах юмаа Дагестаны элч нар төхөөрлөө. "Аврага сэлэм бэлэглэе гэж "Анаа л кубачинцүүд дархаллаа “Авралт хүндээ явуулья гэж “Андид, хэвчэг ч хийлгэлээ. Тунгалаг ус шиг алмазтай Гаанс түүндээ авлад. Торго шаглаж 06со. Тамхины үул ч зэхлэг Бас Наспигаас Цумаг хүртэл Бүхэл Дагестан бултаараа Халуун мэндчилгээний дотно үгээ Хандаж түүнд илгээлээ Юм үзэж чүд тайлсан боловч уулынХан маань 2 Ерөөс Зөвлөтийн гэрэлт нийслэлийг үзээгүй байлаа Тэд махлаг царайгаа салхинд гапдуулсаар Тал. уул, хотоор хэрэн явцгаав, Эрхэм Москва. хүндэт Москвад ирлээ. Их ажил үүрээс шөнө хүртэл оволзож байв... Харуулын залуу, Кремлийн дэргэд зогсоод Хаалгаар оруулахдаа тэдэнд ёслолоо. . Тэдний урдаас хаалга цэлийтлээ НЭЭГДЛЭЭ.) Тэрэн доторхи юмс төв сайхаа цэгцтэй харагдана. Өөдөөс нь зочдын өрөө рүү баатар эр бус, харип Өндрөөрөө гавихгүй энгийн хүн гарч ирлээ. Хээ зурмал ханануудтай Кремлийн танхимуудын дөтөр Хурц гэрэлд чүдээ эелдэгХэн анивчсаар, Хуучин танил шиг нь дунд нь суугаад Ярьж зөвлөмөөр юу байцгаана даа гээд Яг л найзуудтайгаа шиг хүүрнэж гарлаа. Дагестаны элч нарт дэндүү сайхан байлаа Довтлон одох цаг даачч түргэн өнгөрлөө Аз жавшаандаа мансуурсан уулынхгн маань Арайхан л бэлгээ мартаад гарчихсангүй. Айлчид руугаа Ильич инээмсэглэн хараад "Алтадмал сийлбэртэй сэлэм, хэвпэгийг нь авдаа Тамхи чухам татдаггүйгээ Тэгэхэд өөрөө хэлсэчгүй. Нөхдөө гомдоохгүйг эрхэмлээд Нөгөөх гаансыг нь ч авла4. «Манай уулархаг Хязгаар оронд Таны зураг ер олддоггүй юм. Ильич та бидэнд зургаа л өгвөл Энэ чинь л хамгаас үнэтэй бэлэгдээ» гэж уулынхан хэлэв Эргэх замдаа санасан товлосчоо хүүрнэлдсээр Элч нар маань яаран гэртээ буцлаа. «Улаан Дангестанд» гэсэн Лениний бичигтэй үнэт зурга- Уулынхандаа тэд авчирч барила8: 5 УБД сургуулийн багш Ч. ЛХАГВ орос хэлнээс орчуулав. шинэ жилийн АЛИАЛАЛ Нийслэлийн У| дунд ангийн сурлагатан С. аа гарч буй болжээ, С. жилийн Ээж нь хүүдээ! хичээлээ тормолздог нь иймэрхүү болжээ, С. БОДОО 12:44 22224521 Расул Гамзатон ЙЕВИНТЭЙ УУЛЗСАН УУЛЫНХАН | Й хэс ын Энэ охиныг Өвөрхангай аймгийн Хар хорины 8 жилийн дунд сургуу, лийн 7--гийн «А» ангийн сурагч Г.Бүдхишигт гэдэг Пнонер Г.Бүд хишигт сургуулийнхаа хөгжмийн дугуйланд 8 жил дараалан суралцаж хийл, май далин, шанз зэрэг хөгжим чадварлагсайхан тоглодог болжээ. с лалальллалла. та лала.ла таглаа. ча та тала. ла ла. та, ла ла лаы ла, нь та ла. та, та тал ла, та та ла талаа. та тала лаль та ть та та та тала та тьлалалалалалалалалалалалалд. 6-8 НАСТАЙ ХҮҮХДЭД, ТЭНЦВЭР ОЛГОХ ДАСГАЛУУД Хүн явахын тул урагшаа болдог. Энэ нь биеийн хүндийн төв цэгээ шил жүүлэн алхаж явах боломж олгодог. Тэгвэл хүний биеийн хүндийн төв цэг гэдэг нь хүйсний харалдаа нурууны нугаламын ясны орчим байдаг. Хү пий биеийг тэйцвэртэй байлгах гол зүйл нь хүний гар, хөл юм. Хүн тэнц вэргүй болно гэдэг бол биеийн жинг, биеийн хүндийн төв цэг дээр байрлуу лаагүйгээс болж тэпцвэрээ алдахыг хэлнэ. Иймээс хүүхэд та нар. биеэ тэнцвэртэй байлгаж сурвал цаашдаа спортоор кичээллахэд их Тус НЭМЭР болно Дасгал 1. 1. Бэлтгэх байдал: үндсэн зогсол тоор зогсоно. 1--ийн тоонд зүүн хө лөө урагш нь нэг алхаад баруун | га раа урагш шулуун болгох, 2--ын тоонд баруун хөлөө урагш тавингуут баруун гараа поош буулгаж балт гэх -байдалдаа орпо 8--ын тоонд барууп хөлөө урагш нэг алхаад зүүн гараа урагш нь бол гоно. 4--ийн тоонд зүүн хөлөө урагш тавингуут зүүн гараа буулгаж бэлт гэх байдалд орно. Энэ дасгалыг 5-- 10 метрийн газар алдалгүйгээр хийж, давт. Дасгал 2. Бэлтгэх байдал: үндсэн зогсолтоор зогсоно. -1Ї--ийн тоонд баруун гараа урагш. баруун Хөлөө хойш нь болгоно, 2-- ын тоонд баруун гараа хойш. баруун хөлөө урагш болгож бэлтгэх байдалд орно. -8-ын тоонд зүүн хөлөө хойш, зүүн гараа урагш болгоно. 4--ийн тоонд бэлтгэх байдалд орпо. зураг 1. 01--2) 3 Дасгал 8. Бэлтгэх байдалд: үндсэн зогсолтоор зогсоно. 1--ийн тоонд ба руун гараа баруун тал “руугаа дээш зувшаэ дал Эиалэн Шлшлш3шлштшлшдшлшлшлшслылыдшлыгшлдэтшлэлшлыг өргөж шулуун болгож, баруун хөлөө солбин зүүн хөлнийхөө хажууд авна, 2--ын тоонд баруун гараа буул гаж баруун хөлөө зүүн хөлийнхөө хажууд авчирч бэлтгэх байдалд орно, 8--ын тоонд зүүн гар хөлөөрөө ээлжлэн хийж 4--ийн тоонд бэлтгэх байдалд орно, (Зураг П) Дасгал--4, Бэлтгэх байдал: үнд сэн зогсолтоор зогсоно. 1--ийн тоонд баруун гараа цээжний өмнө солбиж (зүүн тийш) баруун тийш нь болгопо. (өлмийгөөр) 2--ын тоонд баруун гараа буул. гаж, баруун хөлөө татан авч бэлтгэх байдалд орно. 21 8-ын тоонд зүүн гар хөлөөрөө ээлжлэн хийж 4--ийн тоонд бэлтгэх байдалд орно. Зураг-Ш (1-2). Дасгал--5. Бэлтгэх байдал: Сан дал дээр суусан байна, г” 1--ийн тоонд зүүн гар баруун өвд гөө дээш өргөнө. 573 2--ын тоонд зүүн гар өвдгөө буул” гаж бэлтгэх байданд орно. 8--ын. тоонд баруун гар зүүн өвдгөө дээш өргөнө. . 18:58 й 4--ийн тоонд баруун гар зүүн өвд. 27 Давагн Бшлүн байдалд орно. асгалыг 6-- 5 ИЛ, ТУ2(1-22)) удаа давтана. ЗУ. Дасгал--6. Бэлтгэх байдал: хөлөө баруун ” Дасгал--6. Бэг Сүнд сэн зогсолтоор зогсоно. Байрандаа” хоёр хөл дээрээ үсрэлт хийхдээ. ба Руун зүүн яэлө8 зэлжлэн урагш б юу хажүу.тийш . нь болгож үсрэнэ. Үсрэлтийг 15--20 удаа двтанчҮнэн НЭ. 2 Дасгал 7. Бэлтгэх байдал: зогсолтоор зогсоно. рийн алхаагаар 5 на. Гарын хөдөлг алхаагаар явна. . үндсэн Ар тийшээ . эрхлэгч 006 Хар Е -ОЖ. ШАГ. нуцлагатай 4. жиоо Ма) 1 - гс ОА/ШЛЫН ҮЙЛХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН / ““МХЗЭ-ын Төв Хогоо... ХВААТАРЫН нэрэмжит /Домголын 5/Пнонгийн байгууллагын Төв “ОАЗбахокийн Сонтуд 1. 26 дахь жилдээ. "Мь 3 (1115) | 100 ОНЫ ШЭГДҮГЭЭР САРЫН ЇЙ| ЛХАГВА Үнэ 10 мө. ЛЕНИНИЙ ОН 197Оон бол Лениний он юм. Учир нь дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойг дэлхийн бүх дэвшилт хүн төрөлхтөн энэ оны дөрөвдүгээр сарын 22--нд тэмдэг лэнэ, Их жолоодогчийн ойд өсвөрийн Сүхбаатарчууд та нарын барих бэлгийн дээж бол Ленинч шүүлэг юм, Ленинч шүүлэгт манай орны хот хөдөөгийн пионерийн байгууллагууд эрчимтэй бэлт гэж, их зүйл санаачлан хийж байна. Дорноговь аймгийн Сайншанд хотын 8 жилийн дунд сургуулийн багш Ханчин лоржийн удирдсан 7--гийн «Б» анги, Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан мөн аймгийн төвийн 8 жил, Баяндэлгэр су мын 8 жилийн сургууль, Дундговь айм гийн /0 жил, Завхан аймгийн Идэр, Тэлмэн, Нөмрөгийн дунд сургууль, Улаанбаатар хотын 1,14.24,5 дугаар сургуулиудын пнонерийн байгууллага Ленинч шүүлэгт амжилттай дүн үзүүлэ хийн тул Леннич хичээл, уншлагуудыг бэлтгэл сайтай хийж байна. Хот, хөдөө гийн олонхи сургуулийн бүлгэм, бүл гүүд, Лепинч шүүлгийн удирдамжийн дагуу салаа, бүлэг, бүлгэмчйн цуглаа нуудыг зохиож «Лениний бага нас, сургуулийн жилүүд», «Комсомолын Ш их хурал, дээр хэлсэн үг» зэргийг бие даац судалцгааж, уүнтэйгээ холбогдуу лан диафчльым үзэх,Лениний дуу хоолойг сонсох, Лепиний үйл амьдрал харуул сал зургийн альбом, холбогдох ном зо хиол уиших ажил хийж байна. Хот, хө дөөгийн гилээд сургуулийн шпнонерүүд Ленинч хичээл уншлагаар олж авсан мэдлэгээ ажид үйлс болгож, Ленинч шүүлэг огөх, амжилттай сайн сурахын тул хэн юу хийх талаар тодорхой үүрэг авч, хичээл сургуульдаа мэрийн сурал цах, анги танхнм сургуулна тохижуулах ажил хийж, бүтээж санаачилсан зүйлээ рээ пионерийн бядхан ном бүтээж бай на, Гэвч сургуулиулын дэргэдэх пноне рийн байгууллагууд дээр Лениач шүү лэгт бэлтгэх ажил жигд биш байгааг тэмдэглэх хэрэгтэй. “Олонхи сургууль, бүлгэмийн пионер сурагчид Ленинч хи чзэл, ушшлагын хэлбэрээр зохиогдсон ажлыг Ленинч шүүлэг өгч байгаа мэ тзэр буруу ойлгож байна. Харин Ле нинч хиззэл, уншлага нь Лонинч шүү лэг өгч байгаа хэрэг биш, зөвхөн хүүхэд багачуудад Ленинч шүүлэг өгөхөд НЬ тусалж, тэдний хувийн бэлтгэлийг хан гахад чиглэгдэж байгаа ажил юм. Зарим хүн Ленинч шүүлгийг хэнд өгөх вэ? тэж асуухад багшдаа буюу пноперийн байгууллагадаа огнө гэж байна, Бүтэн дөрвон сарын турш сурах мэдэхийн төлөө оюунаа дайчлаж, Гэтэл Ленинч шүүлгийн талаар гарга сан уднрдамж зааварт Ленинч шүүл гийг баатарчууд пнонерийн байгуулла гад, пнонерүүд МХЗЭ--д, МХЗЭ ийн гишүүд МАХН--даа өгнө гэж заасан билээ. Хот, хөдөөгийн нилээд эвлэлийн үүр хороод, пионерийн бүлгэм, бүлэг, баа тарчуудын баг, аравтуудад Ленинч шүүлэг авах комисс байгуулагдаагүй байна. Эвлэл, пионер, баатарчуудын үүр, бү лэг, аравтууд 8--5 хүний бүрэлдэхүүн тэй Ленинч шүүлэг авах комисс байгуу лан, шүүлгийн дүнг хүүхэд нэг бүрээр гаргах ёстой. Үүр, бүлэг, багуудын комисууд шүүл гийнхээ дүнг аймаг, хотын нам, эвлэл пионерийн байгууллагууддаа 8 дугаар сарын 20--ноос 4 дүгээр сарын 1 нийг хүртэл өгөх бөгөөд аймаг хотууд 4 дү гээр сарып 10--ны дотор Д. Сүхбаата рын гтэрэмжит МПБ--ын Төв Зөвлөлд МПБ--ын Төв Зөвлөл 4 дүгээр сарын 15--ны дотор орон даяар зохиогдсон Ленннч шүүлгийн дүнг нэгтгэн гаргах юм, - Леиинч шүүлгийн үр дүн нь юугаар хэмжигдэх вэ? гэвэл сургууль, анги, сурагч бурийн сурлага, хүмүүжилд гар сон амжилт бүтээлзэр хэмжигдэнэ, зарим сургуулиуд Ленчнч түүлэгт бэлтгэх аж-- лыг сурлага хүмүүжилтэй холбож бү тээлчээр хандахгүй байгаа нь хараг дана. Хот хөдөөгийн Лениний холбоглолтой гэрэл зураг. ил захидал, мархийн цуглуулгууд хий сэн боловч хүүхдүүдээс асууж танилца хад хүүхдүүд тэр зүйлийн талаар тодор хой мэдлэггүй байгаа нь зөвхөп хэлбэр хөөцөлдөж байгаагийн шинж мөн, ЇПно нер сурагч бүхэн өөртоө Ленинч шаард лзга тавьж, сурлага хүмүүжилдээ ахиц гаргахын тул өөрийн ба нөхдийн зал хуу хойрго, санаачлагагүй, идэвхгүй, са хилга бат алдах зэрэг элдэв муу зур шилтай тэмцдэг байх ёстой. В.И. Лениний сургаалыг амьдралд бүтээлчээр хэрэгжүүлэхийн тул їно нерийн бүлгэм, бүлэг, салаад пионер су рагч бүр тодорхой үүрэг амлалтууд авч түүнийхээ дагуу санаачлагатай ажил лах нь пнонер хүн бүрийн зорилт болж байга. Д. МӨНХ--ОЧИР шинэ снтой золгоод, насаа аимсэн мяига мянган пионер сурагч цас мө сөн гялалзсан цагаа өвлийн цагаар амарч хичэзлдээ орлоо Тэд цөм цэчгэг агаарт цээж тТэ- нүүн амарч, цасан дээр гулгаж, мӨ- сөч дээр тэшиж, ший жүжиг үзэж. шинэ ном уншиж, аялал экскурсээр євж, аав ээждээ тусалж аялаг сайхан амарлаа. Улсын циркийн үүдэнд хэ- сэг хүүхэд дугаарлан зогсож байлаа. Цувааны эхэнд зогссон бяцхан охи- ноос . ( ЯОЦЭД 2аа3 Б.И. Ленин Кремль дахь ажлынхаа тасалгаанд. га, 1918 оны 10 дугаар сар. ла. талаа, ла. ла. ла. ла, л лль ла ла. ла, ла. ла. тав, “а.а. а.а, Ла, ла, Ла. лЬ. ла, л, ла. ла, та. ла. л. ла, Ла, аль ла. ла, лалла. ла, ла, лль. ла ль лаль лал льлалалалалалас Увс аймгийн Малчин сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн 1 дүгээр ан- гийн 120 таруй бяцхан жаал эцэг эхийнхээ хамт «Үсэглэлийн баяр» хийхээр эртлэн цугларсан байв. -- Энгэр дээрээ цагаан толгойн 85 үсэг зүүсэн бяцхан жаалууд та салгааны толд жагсахад цугларсан эцэг эх, багш нар баяр хүргэж алга ташив. - Удалгүй зчгэртээ А үсэг зүү сэн цовоолог нэгэн охин жагсаал дун даас гарч ирээд ( Намайг А үсэг гэдэг. Ах, багш, нам гэдэг үгэнд ордог. А авиаг ингэж тэмдэглэдэг гээд энгэр дээрх А үсгээ зааж тонгосхийж ёсс лоод эргэж жагсаалдаа ороход хүүх» дүүд нижигнэтэл алга ташив. Ийм дараалалаар бүх үсэг гарч өөрсдийн намтар түүхийг ярьж, цагаан толгойн аялал явагдлаа. ї Унших бичиг орж ирэхэд хүүх-»« дүүд алга ташиж баяр хүргээд «ун шиж бичиж сурахад тусалсан цагаан толгой тандаа их баярлалаа» гэсэл цангинасан дуу зэрэг цуурайтлаа. Дараа нь хүүхдүүд сурсан дуугаа дуулж, шүлгээ уншиж, (оньсого таал- цаж, зүйр цэцэн үг хэлж, бүжигт бүжиж инээлдэн хөгжилдөв. - 1 дүгээр ангийн дүү нартаа пио- нер сурагчдын төлөөлөгчид баяр хүр- гэж ил захидлын хуудас, бяцхан но” мууд, хичээлийн хэрэглэл дурсгав- Ингэж манай орны олон арван сур гуулийн алтан босго хэдхэн сарыл өмнө алхсан мянга мянган хүүхэд үсэглэлийнхээ баярыг тэмдэглэж бай на. 5 Багш С. Мягмар | ПАВЕЛ БЕЛЯЕВ | Москва. ЗХУЦН-ыг Төв Хороо, 26БНХУ--ын байд нарын Зөвлөлд Сансрыг анх эзэмшигчдийн нэг бө гөөд сансрын уудмыг хүн төрөлхтө ний сайн сайхны төлөө эзэмших үйл- сэд өөрийн гавьяа, шургуу хөдөлмө рөөр маш чухал хувь нэмэр оруул сан зөвлөлтийн сансрын нисэгч Їа- вел Беляев зуурдаар нас барсанд ЗХУКН-ын Төв Хороо, ЗСБНХУ-ын МАХН-ЫН ТӨВ ХОРОО Улаанбаатар, 48:34 -- Та нар аль сургууль вэ? Сай- хар амарч байна уу гэхэд, -- Сайхан амарч байна. Бид Дар- хан хотын 8 жилий4 | дунд СУРГУУ лийн 7-гийн Б ангийн сурагчид гэв. -- Үгүй та нар чинь тэр холоос эчд ирсэн хэрэг үү? гэхэд -- Тиймээ. Бид өвлийн амралтаа- раа нийслэл хоттойгоо танилцахаар аялалаар ирсэн юм. й - Нэр чинь хэн гэдэг вэ? -- Оюунжаргал - Нийслэл хотод ирээд их юм үзэв үү? -- Зөндөа сайхан їом үзлээ. Бид ангиараа ирсэп юм. Хотод ирээд хамгийн түрүүн В. И. Лепипий иэ- рэмжит Монголын иионерийн орд- ныг үзлээ. Олон торлийн дугуйлан- гуудынх нь ажил байдалтай танилц- Сайд нарын Зөвлөлд болон зөвлөл. тийн бүх ард түмэнд МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв» лөл гүн эмгэнэлээ илэрхийлж байна, Манай эмгэнэл, гашуудлыг талий» гаачийн гэр бүлд дамжуулан өгөхийг хүсье. ї БНМАУ-ЫН САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛ 1970 оны нэгдүгээр сарын 11. лаа. Лениний танхим үзлээ. очоод Лениний танхимаа шинэчлэн Буцаж засна. Нийслэл хот маань үнэхээр үзэсгэлэнтэй сайхан юм. Бид буцаж очоод «Нийслэл» сэдэвт бүлгийн ажил хийнэ гэж ярилаа. Мөн Дорноговь аймгийп Зүүнбаяая хотын дунд сургуулийн Бумхорол даргатай 7-гийн «А» ангийн пионе- рүүд нийслэл хотдоо аялалаар иржээ. Ийнхүү манай пионерүүд өвлийн ам- ралтаа ашигтай сайхан өнгөрүүлж байна. Тэд, шинэ опыхоо анхны хичээлд ороод ном уншсапаа, кино, жүжиг үзсэнээ гулгаж тэшиж сурснаа, хам тыл зугаалга хийснээ баяр хөөртэй ярьцгааж: байна. МАНАП СУРВАЛЖЛАГЧ ХАРАНХУЙ ШЭ 4Х ТЭНГИСИЙН МОСӨН ДөӨР Хүүхдүүд ээ! В. И. Лепин хоёр гүний хамт бүдэг шөнийн харан- суйд өвлийн шөнө пальтоныхаа 34- хыг босгож, яарч яваа. байдалтай нэгэн зураг байдаг шүү дээ. Энэ бол үнэхээр 1907 оны 12 дугаар сард В, И. Ленан хаант | засгийн харгис цагдаа нараас оргон зайлж, хүн төрөлхтөнд эрх чөлөө олгох гэ сан хувьсгалт ажлаа үргэлжлүүлэ- хийн төлөө зүтгэж явсан хүнд үеийнх нь зөвхөн нэг шөнө болж өнгөрсөн явдлыг дүрсэлсон зураг юм. 1907 оны 6 дугаар сарын эхээр В, И. Лениа Английн нийслэл Лон- доп хотоос орос орноо эргэн ирж Финландад сууж байлаа. Хаант за- саг 1905 оны оросын анхны хувьс галыг дарж харгислалын шарүүн жилүүд эхэлсэн байлаа, Петербур- гийн губерний харгис | цагдаагийн “газрын Онцгой хэлтэс Лениний ту» хай сураг гаргах, Лепин чухам хаа на сууж байгааг олж зчлрүүлэхийг Петербургийн сэргийлэн хамгаалагч ”Дын даргаас нэхэн шаардаж «Түү- нийг финландаас барьж авах ажил явууллага зохиохыг» санал болгож байв. Хаант засгийн тагнуул тур- шуулууд ажилчан ангийн удирдаг- ЧИЙГ газар сайгүй эрж байлаа. Ле хэрэгтэй мин финлавтаээ | зайлах , болжээ. Хэдайгээр суужээ В. И. Ленин лээ. ! ЛЕНИНИЙ төвийн 8 жЖи- ймгийн Булган ай пнер баатарчуу- уУлийн сургуулийн пио: “ЕнНВ хүмүүжлийн ажлын бана | Ї рийн танхим байгуулах үүргийг Їжил багшилсан ахмад багш Ёндон Тгуай хүлээн авсан цаг тун. үгс ) хан. Ахмад багшийн хичээнгүй Ү ї тээлч ажиллагааны ДҮНД ” пноне- Їрийн танхим |шинэчлэн байгуулаг- Їдав. Пнонерийн танхимаас явуулах Одажлыг бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Нарантуяа, бүлгэмийн зөвлөлийн ї идэвхтнүүдийн хамт тусган хуваа- 0 рийн дагуу удирдан, ажил нь тогт 0 молжиж байна. Пионерийн танхимд Ї лавлах ширээ, В. И. Лениний бу- Їлан ажиллуулж, пионер баатарчуу- даас хийх ленинч хичээлийг дэс Л43- 1 раалалтай чанартай явуулахад ан- | Хаарал тавьж байна. ) “Лениний бага, идэр насны үйл Тамьдралыг харуулсан кино зураг, ө Їгөт хальс ажилдаа ашигладаг. Тус Лепинийг га-! сургуулийн анги бүлэг бүхэн Лени- й үйл амьдралтай холбогдсон ЗУ Большевикууд даадад явуулах шийдвэр гаргав. Инуни байв. гээд Ленин | фчнландаас орж суух хэрэгтэй боллоо, Тэндхүр( нэ гэдэг тийм ч амаргүй байлаа. Финландын эргээс усан онгоцонд сууна гэдэг тун аюултай. Учир нь, усан онгоцонд хүмүүсийг суух үеэр Завха л 4 эн-үуул сумын Ї ч. аймгийн Цэцэн-уул су хувьсгалчдыг баривчилж байсан жилийн дунд сургуулийн пионе- учир Ленин мөн л барчгдах байлаа. рийн бүлгэмийн зөвлөл Ленинч шүү- Энэ үед финланд нөхдийн нэг ньОН/ эг явуулах 6 сарын ажлын төлөвлө- гоц явах замд байдаг арал дээрээсуЛ2" ЯВУУ Ч Їгөө гаргаж, пионер баатарчуудаар шАДЧЭЛ ын НИ: уайдЫГЫ ЯВЬ зайтай “Үүрэг амлалт авахуулж, Лениний байс 5 р ҮР ЭД 7 холбогдолтой цуглуулга хийлгэж бай айсан бөгөөд арал хүртэл амь 8 үүргийн биелэлтийг сарлаг хайрлалгүй газарчлах хүн тэр бол-( ЯНэ маргаан эдэнд заавар зөвлөл- гон олдохгүй байлаа. Гэвч хоёр фин) эДЛЭЛЭНД ланд тариачин Ильичийг газарчлах ГӨӨ ӨГДӨГ. - 1 Анги бүлгүүдийн онцлогт тохир 12 дугаар сар 2 л: гарсан боловч мөс нимгэн ЕУУОВХГ сон сэдвүүдээр тусгай хуваарийн да- тул цөмөрч гурвуулаа золтой л/ гуу сард нэг удаа Лечинч уншлага живэж үхсэнгүй, арай чамай мэнд ХИЙЖ байна. Одоогоор Ленинч уншла гарчээ. Энэ тухайгаа хожим нь ГаНД 7-гийч «А» ангийн сурагч Амга Крупскаяд дурсан ярихдза «Ингэж лан Шоовой, Бавуудорж, ТКавзанжав үхэх гэдэг яасан тэнэг хэрэг вэ? гэж 7--Гийн «Б» ангийч сурагч Алтан- би тэгэхэд бодож билээ» гэж хэл-) ЦЭ!» Уяацэцэг, Цогзолмаа, Чимэд- сэн байдаг В. И. Ленин 4 дулам, 8-ын «А» ангийн сурагч Сам- зорьсондоо /) хүрч уул арлаас ямар ч аюулдорол)8РЬА ГаДЭн ӨЧАЭ: “наагаслрагн гүй мөс зүсэгч онгоцны араас да-(8 ҮҮЛ, таж явдаг Абод гэдэг жижиг галт! 2 ЯНТЭС, бтийн «Бэ» ангийн сурагч онгоцонд сууж явсаар Швейцарын 1 Хорлоо, Мягмаржав нарын зэрэг няйслэл Стокгольм хотонд ирж түр Олоч пионер сурагч амжилттай оролц ингэж хүн тө- 100. Сурагчдын хийсэн уран бүтээ- релхтөний сайн сайхны төлөө амь лийн болон цуглуулгын зүйлээр тус биеэ хайрлалгүй зүтгэж явсан би-/ 23 ин Бнсн ана Мвннаалтанхий ! а! ЦШАБСон Лечиний танхимаас 7 хо ногт удаа хүүхдийн дунд ажил Б. ГОТОВ/ явуулдаг болов. 1 ДОРНОГОВЬ . В.И.Лениний мэндэлсний 100 Жи лийн ой угтаж Сайхандулаан сумын бага сургуулийн шионерүүд «Лени- | Ний тухай хэз юу мэдэх вэ? »гэсэн сэдэвт уралдаан зохиож дүгнэлзэ. 4 дүгээр ангийн сурагч Номинцэцэг Халтар нар Лениний тухай дуу шүл гийн аваргууд боллоо. Пионерүүдээс баатартуудын ба- ХЭНТИЙ: ТОВЧХОН Батширээт сумын 8 жилийн дунд швейцар) юооо00000000000000000000000000000000 хамт БУЛАН, ТАНХИМ АЖИЛЛАЖ, БАЙНА рагт самбар эвхмэл альбом бяцхан ном хийж, Лениний тухай ихийг “мэдэж байна. ! Орос хэлний багш Галина Кома рова сургууль дээрээ В. И. Ленп ний танхим байгуулж, лепинч шүү лэгт бэлтгэх ажлын тов болгон алинд дуулж байна. Р Эрүндвлг танхимд багшийн сапаач лагаар дунд ангийн сурагчид, багш нарын дунд орос хэл судлах дугуй- лан байгуулан хичээллэж байна, Ле ниний танхимд их багшийн бага идэр нас, хувьсгалт үйл ажиллагаа, үйл амьдралтай нь холбогдсон түүхги баримт бичиг зэрэг самбаруудыг «Ле нин всегда живой!» гэсэн нэртэй байрлуулжээ. Сургуулийн Лениний танхимыг зураг, хөдөлмөрийн багш | Борной тогтмол баяжуулж байна, Булган аймгийн төвийн 8 жи лийн сургуулийн багш С. ЖАМСРАН Фосоо Г ЦЭЦЭН. УУЛЫН. ХҮҮХДҮҮД Энэ хугацаанд бүлгэмийн зөвлөлөөс идэвхтэн пионерүүдэд Лениний үйл амьдрал, Ленинч уншлага хийх, Ле- яинч шүүлгийг хэрхэн яаж явуулах, чадварын үечилсэн дэвшлийг бие- лүүлэх зэрэг «сэдвээр долоо хопогт 2-оос доошгүй удаа хичээллэж байна. Лениний үйл амьдралаас суралцах зорилгоор Москвагийн радиогийн монгол нэвтрүүлгийн редакцтай 3а- хидлаар харилцаж, шефийн холбоо тогтоолоо. Үүний дүчд манай сургуу, лиас 12 багш, пионерийн 10 бүлэг, баатарчуудын 8 бас Москвагийн ра- диотой байнгын харилцаатай болов. Лениний тухай ил захидал, зурагт хуудас, гэрэл зураг, өнгөт зураг, аль бом. марк болон бусад зүйлийн цуг- луулга, түүх дурсгалт зүйлүүд ирүүлсэн яь бидний ажилд их тус болж байяа. , Соёлч нөхөрлөлийн анги бүлэг 4. соёлч нөхөрлөлийн төлөө анги бүлэг 11, таван онцын эзэн сурагч 49 болж шинээр 130-аад сурагч үүрэг амлалт аваад ажиллаж байча. Мөн Д.Буян- жаргал ахлагчтай 8-ын «А» ангийн соёлч нөхөрлөлийн хамт олон зэргэл дээх Баянхонгор аймгийн Галуут су, мын 8 жилийн дунд сургуулийн Дол горсүрэч даргатай улсын тэргүүний бүлгийнхэнтэй захидлаар харилцаж туршлага солилцож байна. Завхан аймгийн Цэцэн-уул су мын 8 жилийн дунд сургуу лийн багш - Д. СҮХЭЭ үйл амьдрал харуулсан төрөл бүрийн альбом, цуглуулга хийж, Лениний намтар судлах ажил зохиож, пино- нерийнхээ танхимд Лениний тухай самбар, ханын сочзин зэргийг хийж тавьжээ. сургуулийн 5-ын «В» ангийн олон «Ленинч ёсоор ажиллая» гэдэг аялах дэвтэр явуулж байна. Изгэж аялах дэвтэр явуулсан нь пионер су- рагчдыг Ленинч ёсоор ажиллаж, сурч, аж төрөхөд чухал ач холбог- долтой боллоо. 9РЭЛХЭГ ПИОНЕРҮҮ гийн ажи. гэ. Чэ НО лд ҮРГЭЛЖ тусалж, Лечиний, З 207 Ж.ГАНХУЯГ рээ игээв дад лэлвцэг эхлэ эрлЭцлхЭрушоүО ЛИ ЭЭЛсЭЛ3 ЭНэ Баяндэлгэр сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийч хамт олон спорт-хөдөлмөрийн төлөө нөхөр лөлийн үүрэг авч, Лениний мэндэлс- ний 100 жилийн ойн өмчөх амласан Үүргээ амжилттай биелүүлж цол ман Дат авл4а, Тус нөхөрлөлийнхөн Ардын хувьс- галын 50 жилийн ой уггсан хоёр дахь үүргээ аваад ажиллаж байна. Сурагч ЦЭЦЭГ цалвльльльльлалальлальльльльльлалальлалальлальлалаг ХэХсллллллсссслслсссслссусхсеслслелелель. Нийслэлийн 10 жилийн 2 Дугаар дунд сургуулийн 7-ийн «В» ангийн сурагч П. Түвшинжаргал, 5 дхусаар Дунд сургуулийн 1-ийн «е» ангийн сурагч Д. Баттулга нар хагас жилийн шалгалтаараа онц сайн дүнтэй сурал цаж Ильичийп оноо угтлаа, С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг Налайх хотын 10 жилийч сургуулийн 8 Т. Заяат, 6 дугаар ангийн сурагч Ч. Тэгшээ нар шатаж байсан тэрээс 6 дунд ї 1 Дугаар ангийн сурагч . | настай хүү Пүрэвбаяр, 2 настай охин | Цэрэндулам нарыг гаргац авч авар- лаа. Ороч сууц гудамжны 7 дугаар хо рооны ард Хайлаагийн гэрийн хажуу" гаар хичээл тараад харьж явсан энэ Хоёр хүүгийн сонор сэрэмж авхаалж самбааны азЗар ард нийгмийн үлэмж хөрөнгө хүлзий амь аврагджээ. Ц. ҮЛЭМЖ ! ХӨДӨЛМӨРИЙН ҮНЭ ЦЭНГ ОЙЛГОЁ “УЛС ПИЙТИЙН ХӨРӨНГӨ ЧИНИЙ шсохио 1 ЗА 269 Бов борхон өнгөтэй, бүлтгэр хоёр нүдтэй, сайп сурагчийг магтдаг саар хүүхдийг жигшдэг болжмор би босон суун -жиргэсээр Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сумын 8 жилийн дунд сургуулиар ороод ирлээ. 1969-- 1970 оны хичээлийн жил эхлүүт тус сургууль дээр анги бүр «Цонх тун- галаг, шал хиргүй хана тоосгүй, ши рээ бэх асгаагүй байх» энэ дөр- вийг хэвшүүлэх ажил зохиов, Нийт анги энэ дөрвөн хэвшлийг амьдралд хэвшүүлж байна. Гэвч сурагч хүний хоёрдугаар гэр болсон сургуулийнхаа эд хогшлыг эвддэг, хайр гамгүй эдэлдэг сурагч мэр сэр үзэгдлээ. Бор бор болжмор би дөрөвдүгээр ац ХӨРӨНГӨ ГИЙН Нэг цонхоор харсан чинь, Төр бат, Базарвааль хоёр ангид ноцол- дож бүр даварч пийшин дээр га раад нураах шахаж байгаад сур- гуульдаа хайртай сайн сурагчдад ба ригдав. - Анги танхимын цонхоор шагайж харвал зарим анги эвдэрсэн ширээ, сандлыг засаж сэлбэхийн оронд са- наа зовохгүй хураачихсап харагд- лаа. Пионер хүн ийм арчаагүй бай далтай эвлэрч яагаад ч болохгүй гэж саар хүүхдийг жигшиж, дутагд- лаа давтдаггүй хүүхдэд хайртай болжмор би хэдэнтэй жиб жиб жир гэв. Бор бор болжмор би босоп суун жиргэсээр өдрийн газрыг цагаар тов чилж Бөоёд уулын өврөөр зүүн хой шоо эр мж Төр хурахын 8 жилийн сургуулийн 5-ын «А» ангиар ор- лоо, Энэ ангийн дэггүй зарим /су- рагч «УБ-12-464» «УБ-35--83» зэрэг машины олон дугаарыг ши- рээн дээрээ сийлжээ, Хэн, хэдийд ингэж бичсэнийг тэд өөрсдөө, ангийн хамт олон нь тодорхой мэдэж бай гаа. Бор бор болжмор би өөрийн юманд салан ханддаг, улсын юмыг уруудуулдаг ийм багачуулд их дур гүй. Энэ хүүхдүүдийп нэр тус сур гууль дээр байнга гардаг. «Зөгий» шог сонины хуудсан дээр байсан боловч энэ удаа нэрийг би энд гар гасангүй, Сурагч хүний гол хөдөлмөр бол сурлага юм. Тус сургуулийн гурав, дөрөв, тавдугаар ангид тооны даал- гавраа цагт нь хийж ирдэггүй сураг чид байдаг нь илэрлээ, Ийм сураг- чид сургууль, нийгмийн эд |хөрөн- гөнд ямраар ханддаг болох нь тодор хой байна, Бор бор болжмор би жиб жиб эжиргэсээр Төр хурахын сургуулийг ардаа орхиж, Төв айм- гийн Батсүмбэрийп сангийн аж ахуйп 8 ишлийн сургуулийн ангиу- даар оров. ? ї 6--гийн «А» анги ширээ, сан- дал эвддэг дөрвөн сурагчийг 6-гийн «В» анги хоёр сурагчийг хамт. ол ноороо хэлэлцэж дутагдлы нь хү- лээлгэсэн байна, 6-гийн. «А», «Б» 7-гийн «В» ангиуд ангиа тохижуулах аянд гарч сурагчид эцэг, эхийн тусламжтай- гаар засварлажээ. «Ширээ, сандал, эвддэг, бэх, харандаагаар юм. эрээч дэг хүүхдүүд эх, эцэгтээ төвөг уд сандаа гэмшиж дутагдлаа бүрэн ойл голоо, Энэ сургуульд улсын эд. хө рөнгийг хайрлан хамгаалдаг 6-гийн «А» ангийн сурагч Сувдмаа, Очир бат. 6-гийн «Б» ангийн сурагч Цог- золмаа, Энхтуяа, 6-гийн «В» |ан- гийн сурагч Энхтайван, Сайниям, 8 дугаар ангийн сурагч Энхмаа, Хи- шигт нарын зэрэг олон пионер бий. Бор бор болжмор би хот, хөдөө гийн олон ч сургуулиар орлоо.Болж мор миний соргог хараанд охид аригч гамч байх талаар овоо харагд саныг дашрамд хэлье. Сахилга бат ариун цэвэр, сурлага, хүмүүжлээрээ тэд хөвгүүдээс түрүүлж байна шүү. Бор бор болжмор би хөвгүүд охи доос аль ч талаараа хоцрохгүй аривч гамч байгаасай гэж чин сэт гэлээс хүснэ, зицшцициициииинициинииииинииниин инининэисэцатийцииининининининишининипиниининиииНН “Ч Пионер сурагчид аа! Эх, эцгээс ялгаагүй та нарыг энэ- рэн хүмүүжүүлдэг ачит багш нарын тань баяр энэ оны хоёрдугаар сарын 1-нд болно. Багшийн баяр-шавийн баяр юм. Энэ баярт зориулж залуу зохиолч ж. тєё-кыгЧ бичсэн «Багшийн ном» гэдэг өгүүллэгийг нийтлэв. 1 : ӨГҮҮЛЛЭГ З "Багшаас олон номтөй хүн дэлхий Дээр байхгүй гэж бид боддог байсан Багш маань өрөөнийхөө нэг ханаар дүүрэн номын хавиуртай тавиур ДҮҮ рэн номтой байдагсан. Энэ хүрэн мо дон тавиурын долоон үе миний огт үзээгүй өчнөөн төчнөөн номоор дүүр гээстэй, Би энэ тавиурын зөвхөн дөрөвдүгээр үетэй чацуу байжээ. Тэр үед номын амтанд ид ороод бай сан цаг тул шинээр гарсан уран 30 хиолын номыг дор нь олж уншчи- хаад шинэ ном гарахыг хүлээж, тар ваганы нүх сахисан анчин шиг анаж байдагсан, 3 Унших ном эс олдоход өөрс- дийн сурах бичгүүдийг хэдхэн хоногт уншиж дуусчихаад бас ч дээд ан гийн хүүхдүүдээс түүх, байгаль, амьтны зүйгээс эхлээд анатомийн су рахыг хүртэл гуйгаад үзчихсэн тул хожим багш нарыг хичээл заахад нь зэрэгцэж яриад амьтны ад . болдог байв, Энэ үедээ багшийнд | Очиж олон номыг нь үзсэн тул хаврын яр гуй үзсэн ямаа лугаа адил шуна саар багшийн зөвшөөрсөн номыг ун шиж дууссан. д Зарим нэг номыг багш маань Н3- даас буруулж тавиурынхаа Долду- гаар давцан дээр тавьдагсан. Тэгээд багшийн номын ихэнх нь орос хэл дээр тул тэр нь надад атар мэт, би тавагнаас шөл идсэн тогорууны Үл гэрээр зөвхөн л зураг хавтсыг НЬ шохоорхох төдийгөөр сониуч хүслээ хангасан болж «орос хэл мэддэг ХҮ мүүст атаархан хичээлээс гадуур өдөрт хорин үг цээжлэхээр шийдэж “буре 20-18: | ТШ” ПсСоАХ" оилээ. Багштайгаа би олон жил уулзсан гүй. Саяхан хэрэг болгож гэрээр нь очвол одоогоос арван хэдэн жилийн өмнө байсан юм бүхэн нь бараг х вээрээ номын хүрэн тавиур, ногоон бүрхүүлтэй ширээний чийдэн, том хүлээн авагч цөм байрачдаа гагцхүү номын тавиурын дэргэд нэгэн шинэ шат нэмэгдсэн нь багшийн маань нуруу номынхоо дээд тавиурт хүрэ хээ больсныг гэрчилнэ. Харин дунд тавнур дээр байгаа номыг өлмий дээрээ босч авдаг бай сан шавь, багшийнхаа номын тавиу рын дээд давцанд хүрдэг болж, олон жилийн Өмнө надад нээгдээгүй шипэ ертөнц шиг санагдаж байсан но- мууд хэзээний ижил дасал болж тэд гээр номын хуудсыг сөхөж үзэхэд танил бодогдоно. Гэтэл тавиурын ха- жууд шалан дээр тэвхийтэл хураа- сан олон ном адуунд нийлсэл хулан гийн, сүрэг шиг содон харагдсан нь дандаа Англи бичгийн ном байлаа. Энэ юун ном бэ? гэж асуувал багш маань, Хөгшин азрага жороо сурдаг гүй гэж худлаа юм билээ. Би Англи хэл бие даан үзсээр одоо уншиж бичдэг болоод байна. Тэрээр гадаадын ном сэтгүүл захиа лан үзсээр өчнөөн номтой | боллоо. Номынхоо тавиурт бас л нэг шинэ үе нэмэхээс дээ гэнэ, Би их өсөж их юм сурлаа гэж бодсон, багын хүсэл биелж багшийн номын тавиу- рын дээд үенд хүрлээ гэж бодсон. Гэтэл багшийн номын тавиур надтай зэрэгцэн өссөөр байгаа ажээ, Би багшийн номын тавиурыг гүйцэхгүй юм болов уу? Ж, ЛХАГВА (Сэлэнгэ цахилгааны инженер) 71112212 17) с-. злллаллалалсалалалалалалалалалалалалалалалалалалалтсэг «ЛЕНИНИЙГ ХЭН САЙН МӨДЭХ 892» РАДИО АСУУЛТ, ХАРИУЛТЫН УРАЛДАЛН ! Саяхан МХЗЭ-ийн Төв Хор орУ ! Товчоо, АБЯ-ны коллеги, МРЗ ! 49 Х-ны коллегийн Хамтарсан. хурал, й болж, Лениний мэндэлсийн 4 5 жилийн ой угтаж «Ленинийг хэн( 5сайн мэдэх вэ?» гэсэн асуулт, хал, ёриултын радио уралдааныг ороп 7 даяар явуулах тогтоол гаргаж энэ? 9ажлыг эрхлэн явуулах тусгай КО-, 8 миссийг баталлаа. Энэ уралдаан “ль 1970 оны 1 дүгээр сарын 10--/ 5 наас 3 дугаар сарын 30 хүртэл 30) йхиогдох бөгөөд Лениний тухай хүү / їхэд багачуудын мэдлэгийг улам, б өргөтгөх, Ленинч шүүлэгт амжилт, "тай бэлтгэхэд туслах зорилготой! “юм. сВлллсьллллллллллсллллалелсллж тоВсэлалалалалалалалальльлалалалсрыллалалалалала. льльл гн Уралдааны асуулт болон болз лыг энэ дугаартаа нийтлэв. Хүү: їхэд та нар энэ уралдаанд идэвх тэй оролцоно уу! А. Уралдааны асуулт льлальльльлальлальл 1. Ленинийг анх хэдийд яал , мэддэг болсон бэ? , ! 2. Володя Ульянов эрдэм чомд|/ яаж шамдаж, хэрхэн суралцал( байсан бэ? , , З. Лениний эрхэм сайхан чанаруу( ёдын тухай ямар ямар ном хэвлэ-( їлээс уншсан түүнээс юуг нь дуу! ! й ! сВлллллальлальллалалальлаласыс бриалал болгож байна вэ? ! ямар холбоотой вэ? ! ! 5. Их Ленин, жанжин ётар нар хэзээ хаана уулзсан бэ?! Энэ хоёрын уулзалт Монгол-Зөв- тлөлтийн ард түмний мөнхийн най- брамдалд ямар ач тус болсоч бэ? 5 6. Манай оронд байгаа Лени- бний нэрэмжит газруудыг нэрлэж, 9түүнээс нэгий нь тодруулж бичнэ бүү? 5 Б. Байр ба шагнал Дээрх асуултуудад үнэн зөв ха- риу ирүүлсэн хүүхдүүдийг шалга- руулан доорхи байр эзлүүлэн шаг нана. Үүнд: тьльльльлалальльлальлал 1 1 дүгээр байр 3-1970 оны зун «Артек» зусланд амруулна. мльлальльлалалалалалалалалалалальльлальс 2. дугаар байр 3-1970 онд до- тоодын пионерийн зусланд үнэ төл 9бөргүй амруулна. "вльлальллалаль лац эг алалалалалалалалалалалалалысс 3 дугаар байр 3-диплом үнэ бү-д хий зүйлээр шагнана. Жич: энэ т уралдаанд хамгийн сайн оролцсон” яхамт олон, анги, бүлэг, салаа,/ ёчэгийг шалгаруулж, диплом, үзэ “бүхнй зүйлээр урамшуулна, , 7 “Асуултын хариуг дурдсан хуга-, бцаанд Мэдээлэл Радно, Зурагт Ра( Ядиогийн Улсын Хорооны сургууль, хүүхдийн нэвтрүүлгийн редакцад тгэсэн хаягаар ирүүлэх бөгөөд гад-/ “на талднь уралдааны асуултын/ ”хариу гэж бичиж ирүүлээрэй! ( льльльльльльсла лальсал ль: Уралдаанд оролцогчид, өөрс-! бдийн хаягийг маш тодорхой би-( гчээрэй! ё / ххХлзэЭлзээЭэЭэээхэхээээхэхэээээх хэлсэн 400,-ГИЙН үзэг Би хичээлд орох гэж хоёрдугаар давхрын гудмаар баруун тийшээ эрэг лээ. Миний урдаас «86»э-гийн үзэг хар хурдаараа гүйж Явна. Алтан та- взн хошуут шүү дээ. Би түүнийг та нилаа. 5-ын «Дэ» ангийн /Дондогийл үзэг мөн байна. Хичээл орчихоод байхад ийшэз юу гэж яваа юм бэ? - Багш аа! Би үзэг болсон шүү ДЭЭ. -- Юу?! зэлаллилэххааллаллллаалахаэлаилааэлжэлвлтэлталлаэлээтэхтэхтэлтээтээлэхтэхтэхтэл тилэстэхлэхшэштишлашналлаатэаахуаалаклакдд Гүндэгмаагийн | - Манай Дондогийг зарим жаал Майжгий Дондог гээд байх юм. Өмссөн гутал нь дандаа майжийна Үдээс нь хүртэл үргэлж тасарна. " Тэгэхээр би бас нүүр улайж Тэрнээс л салахын мөн болсоп юм. Тэгтэл, багш аа! Дондог маань: Гурван сарын наймны өдөр Гүндэгмаад намайг дурсгалаа, Салах гэсэн миний хувьд Сайхан завшаан тохиолдлоо. Гэхдээ: Хүүхдийн цайлган сэтгэл гаргаж Хүнлэг чанарын илрэл болгож Эмэгтэй хүүхдэд наймаг. бэлэглэсэн Эзэндээ би талархаж явиа гэв. Би одоо учрыг ойлголоо. Дондог сурлага сахилга аль алинаараа сайн хүүхэд. Гэхдээ гутлаа л дандаа ггайж 1 гий гишгэж үзэгнийхээ нүүрийг. үр- тэл улайлгаж явдаг байх нь ээ! -- Чи дахин Дондогт очих уу? -- Гутлаа гамтай өмсдөг болохоор нь Гүндэгмаад хэлээд яваад очно гээд 486»-гийн үзэг зүүн тийшээ жирийснийг надаас гадна Сумьяа, Сумхүү, Долгор, Довчин, “Оюун, Олон бид олуулаа харсан болохоор та нар магад үнэмшинэ вий. Багц С. ЖАМСРАНЖАВ зарцданнР ТН ил эцэх Авжаа өвгөний тэжээсэн 5 чонын бэлтрэг Муухай гэдэг нэртэй, АВв- жаа гуай тэр бэлтрэгийг нүдээ ч нээгээгүй байхад нь анд яваад ирэх дээ олж ирсэн юм гэнэ бялээ. Муу хай гэж Авжаа гуайг дуудах бүр сэрвээнийхээ үсийг босгон ийш тийш харан соотон чихээ сольбонгуут хойш хулмайлгаж, эхлээд бөгсөө өн дийлгөж хэдэнтээ Эвшээснээ ЧэЭэЭ- жээ өндийлгөн оцойн сууна. Авжаа гуай тэр бэлтрэгээ анд сургах гэж улайран зүтгэх боловч гавьтай юм сурсангүй. Харин тал тал тийш харайж сэрвээн дээгүү эээ эргэн эргэн харан баахан гүйж гүйж буцаж ирэхдээ өвгөний ард ГҮуЬ Онгорсөн оны 11 гон, Баяндэлгэр сумын ганаар хонь хариулж , , , , : 9 сурагч тус сумын 9 төлчин С. Моононгийн , , : дингийн бичсэн шүлэглэсэн Өгүууллэг “ дүгээр сард Сүхбаатар аймгийн Дариганга, Он нутагтболсон үлэмж хүчтэй цасан шуур явсан Олонхүн гэрээсээ тоөрч юм. Эдний нэг бол Даригапга су-мын 8 жилийн «Дарнганга» нэгдлийн хоньчин, аймгийн аврага есөн нас-тай Хүү Болдбаатар билээ Эрэлхэг бяцхан малч хүү Болд-баатарын тухай сэтгүүлч Т. Дам най-рууллыг дор нийтлэв. гарч урд хоёр хөлөн дээрээ хар хон шоороо тавин жуухгар нүдээ ань- жээ гэмээр сунаж хэвтэх боловч эр - үргэлж хардаж сэрдэн тасар татагдсан гэн тойрныг нууцгай ширтэнэ. Айлын хүүхдийа яриагаар бол саах зөрүүлж явах замд захласан хурга руу мярааж яваад хүний бараагаар зугатсан гэх боловч нүдээр үзээгүй Авжаа гуай үл итгэнэ, Авжаа гуайнд Хурдан нэртэй хар халтар нохой бий, Муухай тэр хоёр эхний үед бае биедээ сайтар дассан боловч сүүлийн үед үргэлж урд урдаасаа харац архиралддаг бо лов. Намар оройны їинэхэн цаснаар Авжаа гуай анд явахдАа чоно но хой хоёроо дагуулан явж Баян-улааны зүүн суганд хоёр чонотой таарч Муухай, Хурдан хоёроо тавихад урт зам туулсан морь нь хэдийн зогс- чээ, Чоно ноход өртөөлөн хөөцөлдө- нө. Чоно чоноо барих гэж улайран байгаа тэр өрсөлдөөнийг хашин мо- ряны гайгаар харж чадаагүйдээ Ав хээр хоносон дунд сургуулийн сс аэссллсэлЭлсэлЭлллЭллсэллллсэсллҮслллслслсллсллллллслҮлсҮлеллсҮлллслсллслсллллСы МАЛЧНЫ Ажлаар саяхан хөдөө явахдаа Аглаг талд уулзан танилцсан Ажилч малч жаалуудын тухай Ах нь та нарт ярья гэсэн юм. Нүдэнд торох бараа.нь үгүй Нүцгэн тал уудам ажээ, Цэлмэг тэнгэртэй хаяа нийлэ Цэнхэртэн байх нь сүртэй Холын холд зурайн одсон Хос дардан замаас зайдуу | Талын энгээр тархан бүчсэн Танан цагаан сүрэг бэлчинэ, Хоёр морьтой жаал хүүхэд Монь хариулж яваа харагдана. Мянган хонио налайтал билчээсэн ! Малчин хүүхдүүд цовоо үзэгдэнэ. Агаар тэнгэр өглөө эртдээ Арчсан юм шиг тунгалаг байснаа Үд дөнгөж болов уу, үгүй юу Хүл хуралдсаар харанхуй болов. Гасан ширхэг лавсан буусаар Пайдам талыг бүтээж эхлэв. Эрчит шуурга исгэрэн довтолж Элс, цасаар багана босгож Хацар пүүрийг нойтон шороогоор Хорстол балбах нь бэрх болов Хоньчин хоёр есөн настай Хоёрдугаар ангид-сурдаг юм шүү Нэгдэхий нь Моононгийн Болдбаатар, Нөгөөгий нь Баасангийн Чимид гэдэг. Амралтаараа хоёр хүү Айл байгаа гэртээ ирээд Өвсний сайханд хонь хариулахаар өглөө эртлэн гарсан юмсанжээ, Гэтэд өнөөдөр яах нь энэ вэ! | Гэгээ ч үгүй, гэрэл ч үгүй Хараа булаах тал маань бүү хэл Хариулж явсан хонь ч харагдах- 5 гүй... Ганц өдрийн шуургыг байтугай “апаал ЯЛэрхшээл туулах ёстой ХҮҮХЭД Нүдгүй шуурганд морьд харин Нөхөр биш дараа болох нь Эднийг авахуулж Чимидээ буцаагаад Эндээ би ганцаар үлдье.... Ингэж бодсон Болдбаатар Эрс шийдвэрээ нөхөртөө хэлж Хоёр морьтойгоо гэр лүү нь явуулаад Хонио хоргоож ганцаар үлдэв. | Улангассан араатан адил Цасан шуурга улин шуугина Түүнд хөөгдсөн хонин сүрэг "Тогтоох аргагүй хошууран дайрна «Хонио ингээд алдчихвал Хоромхон зуур хил давчихна Мянган хонио алдана гэдэг Малчин хүнд санашгүй хэрэг Аварга төлчин Моононгийн хүү Арав шахсан «том эр» байж Хариулж явсан хонно алдчихаад Харьж гэнэ гэж хүүхэд шоолно. Нэгдлийн их хөрөнгө хариуцсан Нэрт хоньчин, аав минь билээ, Би бол сайн сурдаг Баатарчуудын гишүүн хүн Хонио алдаж хэрхэвч болохгүй Хоргоож заавал тогтоох ёстой Түрүүн явсан Чимидийг очихоор Туслах хүн ирэх байлгүй "Гутлын түрийгээр дорхноо дүүрэх Гурилан цасыг хааяа гүвсээр Гуунд чихсэн хунгар цасанд ТГудчин бүдчин шургаж унасаар Малчны хүү Болдбаатар Мянган хонио тогтоож авав Шөнө дөл болтол ээрч гүйсээр Шивээ нөмөрт хэвтүүлж амжив Түнэр харанхуй, шуургатай шөнө Талд чухам ямар байдгийг 5 Малчин хүүд үзүүлэх гэсэн мэт Манант тэнгэр онгойх янзгүй. Хамаг хонно алдахгүй гэж жаа гуай харамсдаг гэнэ. Удаж удаж Муухай, Хурдан хор эргэж, увуу цувуу ирэхэд Хурдангийн чих байх бөгөөд Муу- хайг шар зовхитой хүрэн нүдээрээ хорсолтойЗзо харж, гаслан гийнах нь эзэндээ нэгийг хэлэх мэт, Харин Муухай хэзээний сурсан зангаараа буруу харан хэвтэнэ. Энэ явдлаас хойш хэд хоногийн дараа чоно авлах орон, нутгайнхны их үргээлэг боло- ход аанайхан чоно нохой хоёроо Ав жаа өвгөн дагуулан явав, Уул бар таанаас том саарал чоно сүүл хав- чин зугатаахад уургач хонгор мо- рио уяж хоносны хүчинд чоно нох- дын хөөцөлдөөнийг ойр газразс харж явлаа. Чоно ноход бударгана Дунд орж уралцаж ноцолдоход бол сон явдлыг харж Авжаа өвгөа нү дэндээ итгэж ядна. Муухай Хурдан- гийн сэрвээн дээрээс хазан чирнэ. Хурдац хөгшин саарал чоныг багал зуурдан чангаах боловч хазуулсан сэрвээний өвдөлтөнд байж ядан барь сан чоноо алдаж, эргэж Муухайтай ноцолдоно, Гэнэт Муухай Авжаа гуайг харж, бутан дор сарьсан хон шоороо нуун навтасхайн хэвтлээ. Хурдан эзнээ харан баярласандаа гурвантаа хөв хөвхийн “хуцаад зу- гатсан чонын хойноос хөөв, Муухай боссонгүй. Авжаа гуай Дуудлаа Ирсэнгүй, Чоныг чоноор нь бариул на гэж итгэж найдаж явсан хүсэл нь хэзээ ч биелэхгүйг мэдсэн АВ- жаа гуай ангийн буугаа мөрнөөсөө мулталлаа. Талд панхийх ганцхан удаагийн буун Дууны зэрэгцээ хийн хн-ин гэж гаслах араатны дуу нэ- гэнтээ цуурайтав, Ш. ЧУЛУУНБААТАР Халууцтал гүйсэн Болдбаатар Хөдлөлгүй хэсэгхэн зогсохдоо Хүйтэн байгааг аргагүй мэдрэв. «Энэ чигээрээ байгаад байвал Ирэх өглөөг үзэхгүй нь ээ! Бушуухан нөмөр ольё» гэж бодоод Бут сондуул эрж эхлэв, Бөөгнөрч хэвтсэн хонин дундаа Ороод хэвтвэл дулаан ч гэсэн Босгож тэднийг үргээхгүйн тулд Ондоо арга олохоор шийдэв, Цас самарч дороо дэвхцэж Цаг шахам эрэл хийв Хүссэн нөмрөө олж чадаагүй Хөөрхий хүү хөлдөх шахав Манхан шаргал талдаа төрж Малын дэргэд өссөн хүүд л БЯЦХАН УНШИГЧИД, ЯРЬЖ БАЙНА Ховд аймгийн төвийн 10 жилийн сургууль дээр аймгийа төвийн сургуу лиудын «Пиочерийн үнэн» Сониа ун шигчдын бага хурал болж, уашигч багш” сурагчид үг хэлж сониныхоо та лаар: ярьцгаав. -СУРАГЧ АЛИМАА: --Дэлхийн нэгдүгээр дайчд зөвлөл тийн улааа армийн ялалт ойртож, дайснууд мөхөх мөчөө хүлээсэн шуургач жилүүдийн үед төрсөн «Пиод нерийч үнэн» сонин анхчыхаа дугаа раас эхлэч пионер бидний хамгийн дуртай хэвлэл, дотнын зөвлөгч бол. со4 билээ: «Пионерийн үнэн» сочин 1969 онд Ленинч хичээл, Ленинч учшлага явуу лахад зориулагдсан чухал чухал ма териал нийтлэж Ленинч шүүлэгт ам жилттай дүч үзүүлэхэд туслаж бай гаад сурагч бид баярлан, дараагийн дугаарыг тэсч ядан үлээж байдаг юм. 1. Бидчий өдөр тутмын гарын авла лага болсон «Пиоаерийн үнэн» сд нинг 7 хочогт 2 дугаар гаргаж бай вал сайн байна. 2. Социалист уралдааны нэгэч хэл бэр болсон сурагчдын соёлч нөхөрлө лийн туршлага, ажиллагааны талаар дэлгэрэнгүй чийтлэж байхыг хүсье, СУРАГЧ ДАНЗАН: «Нэг өдрийн хэвлэл эс уншвал ний тийн хөгжлөөс мянган алхам хоц роно» гэсэч сургаал бий. Манай сонинд Лениний мэндэлсний. 100 жилийч ой угтаж Лениний амьд рал, хувьсгалт үйл ажлаа хэрхэн эхэлсэн тухай булан гаргасач нь Ле нинчээр суралцахад бидэнд туслаж «Бор бор болисморын аялал» гэдэг хүмүүжил 4ёс сүртахуунд зорнулаг дан тгарсач булан уг зорилгоо бие лүүлж байна гэж тгиолерийн хувьд үзэж байна. «Пионерийн үнэч» со нин бол бидний алсыг харах шидэт дуран билээ. Мичий 7 жил дараалан сайн, онц сайн суралцахад «Пиояе рийн үнэн» сочин, дотнын зөвлөгч, хайрт багш минь болсон юм. Сони Шөнийн хугасыг нөмөрт нь өнгө | тоор дамжуулж сурагч пионерүүдийч рөөх Шивээ бутхан олдохгүй нь үү! Эрэлд гарсан бяцхан хүү Ээрэм талын жаварт тэнэсээр Хөлдөж үхэхийн даваан дээр Хөглөгөр том бутанд тулав Цас хүртэл нөмөрт нь ороогүй Шонз сл Цагираг адил хүрээлэн Хөмөг дорхи торгон элс Хүүд гэр шиг нь санагджээ, Бутаа нөмөрлөж элсээ хонхойлж Бузгай дулаан «ор» засав Чимээ чагнавал цасан шуурга Чийртэй муухай улихаас гадна Хонин сүргий нь яраглан хивэх Холгүй ойрхон сонсдож байлаа. Санасан бүхэндээ хүрсэн хүүгийн шуурсан дунд зураг, уран зохиолын богино хэмжээний уралдаан зарлач дүгнэж байвал ямар вэ? гэв. Ж. цЦЭВЭГЖАВ 9” Санаа сэтгэл амсхийжээ. Бүхий бие нь дулаацангуут Бөх нойронд автжээ. . Өглөө босвол агаар тэнгэр | “Арчсан толь шиг цэлмийж байлаа Налгар шар талаа бүрхээд Налайн бэлчих хонио гилсээр Малч хүүгээ өглөө ирэхэд ! Магнай тэнийн баярлацгаав, Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Г) цндаснс- 14044 Чэ! фе, олоодсон суу билэгт Хэдхэн хоногийн дараа Монгол Ар дын Хувьсгалт Нам, Ардын .ардчил єан засаг төрийг үндэслэн байгуу лагч мопголын ард түмний жо- лоодогч, аймшиггүй чин зоригт Дам дины Сүхбаатарын мэндэлсний 77 тмасны ой болно. Гарамгай хувьсгалч, цогт эх оронч, гүн иптернационалч Д. Сүхбаатар бол хүүхэд багачуудын зүрхний хайрт хүн билээ. Түүний гэгээн са руул дүр бид бүхний сэтгэл зүрхэнд Үүрд дурсагдаж явдаг юм. Өндөр гоолиг биетэй, өргөн хар хөмсөгтэй, эелдэг зөөлөн зантай, бадрангуй сэрэглэп тэр нх хүний мөнхийн саруул дүр манай ахмад үсийнхний дунд ноён оргил | болон гялалзаж байна. Ид залуу хорин найман насандаа ардын хувьсгалын ялалтыг удирдан их хүн Сүхбаатар хүүхэд ахуй цагаасаа зов лон зүдгүүр амсч, монголын ард түм ний. эрх чөлөөний төлөө ган болд 20 риг, гад халуун сэтгэлээ өгсөн їюм. Феодалын нийгмий: хар манан дун- дуур гэрэлт цахилгаан мэт | гялал заж, умраас гийсэн Октябрилйл са руул туяагаар зүг барьсан аугаа их Д. Сүхбаатар, дэлхийн | хувьсгалын суут багш В. И. Ленинтэй золгон уулзаж, монгол-зөвлөлтийн ард түм ний мөнх найрамдлын- үндсийг та вилцсан гавьяат хүн билээ. “Ардын нам, ачит төрийг үндэслэн байгуулагч Д. Сүхбаатарын мэндэл- єэн ойд орон даяар хөдөлмөр бүтээ лийн их амжилтаар бэлэг. “барьдаг сайхан уламжлалтай юм. Нарны гэрэлд жавхаатай Намын нвээлд жаргалтай , Улаан бүчтэн пионер бид ч Ухаант Сүхбаатарын ач нар юм. 2Жакүцин Сүхбаатарьи алдраа ї 2Кавхаа хийморно сэргээж чайьллвйсуагч --. ЇА| Эзүү”элссвэнлрэлгыоуоёлоүутт Г1/ Ажиллаж, сурч, тэмцэхдээ Ачит түүн шигээ явцгаана гэж аялах дуундаа оруулан дуулдаг өсвөрийн Сүхбаатарчууд та пар их жолоодогчийнхоо мэндэлсэн Ойд сур лага, ажлын их бэлэгтэй золгодог би элээ. с Манай орны өсвөрийн багачуудыг Де Сүхбаатар тэргүүтэй ахмад зүт гэлтэн нарын хувьсгалт уламжлал, үйл хэргийг нэр төртэй залгамж лагч, шинэ нийгмийг идэвхтэй бай гуулагчид болгон хүмүүжүүлэхэд монголын пионерийн байгууллага Зу хал үүрэг гүйцэтгэснийг нам | засаг өндөр үнэлж, дөчин жилийн нь 01 тоор. Сүхбаэл: рыт нэрэмжит. болго сон нь хүүхэд багачуудын | сэтгэл зүрхийг баясгаж, хувьсгалч ёсоор сурч хүмүүжиж, ажиллаж, аж. торо хийн үлэмж зориг хүч өгсөн юм, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит «Монго лын Пионерийн Байг уллагып эг чээнд улаан бүч зүүж яваа аз зала тай манай хүүхдүүд их жолоодог чийнхоо ой угтаж, хийх ажил зөндөө байна. Пионерийн “бүлгэмүүд Д.Сүхбаата рын ойд зориулсач цуглаан шугам жагсаалыг бэлтгэл сойтай хийж, пожЖИ Сүхбаатарын амьдрал.тэм: 1970 он бол дэ йн пролетарийн алын их Жолоодогч.В.Ї. Лени мэндэлсний түүхт 100. жилий н он билээ. Тийм ч учраас манай иё Су гчид их жолоодосИиНИХОО ойг угтаж, оорийн дотнын 3081 багш болсон «/їнонсерийн үнэн» с ноо оргон захиалж анх удаа манай со нин 100000 уншигчидтай болсон яв- долд «Пионерийн үнэ» сонины зөи- лол оорийн буман уншигчиддаа баяр хүргэж байна. «иИионсрийн үпон» сопипо хэвлэг дэн гарспаасаа хойш осрорийн үе хүүхэд багалуудыг ох оронч, комму- нист үзэл санаагаар хүмүүжүүлэхэд паг ямагт анхаарч, Уншигчдын эрэлт хүсэлтийг цаг тухайд нь биелүүлэхэд оорийн хуудсуудаа зориулж прсэп 04 лээ. : Тийм ч учраас со» рын х Ю.Өдрєөс өдөрт улам бэх- жиж захиалан уншигчдын .тсо осоп мэгдеээр ирсэн юм. Анх 1944 онд “най сонин хэвлэгдэн гарахад --дэн сс 5000 огчим захиалан уишигчидД- ай байсан бол 10 жилийнхээ ойгоор ушиигч хоё- 45) ЖДС БЭЛТГЭӨ: ! ьЕ " Сүхбаатарын ойгоор ханын БУМАН УНШИ 26 дахь жилдээ Й - 0 8 1 д 7 Үїс 1970 оны нэгдүгээр 7 ХАЙРТАЙ ПИОНЕРҮҮД сарын Й й Сэлэнгэ аймгийн Түнхэл хорооны 21 5 Т жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар И ангид пионер Рахад, Далайжав хоёр й суралцдаг юм. / Сурагч Далайжас м Лхагва И Рахад хоёр сургуулийнхаа Эд хогш- . 5 лыг нүдний цөцгий мэт хайрлан хам Хь4 (1116) , гаалж согогтой зарим зүйлийг өөрс- ё дөө ЛУрн: УУУЭЛЬ өөриймсөг даду ё ас Далайжав, Рахад хоёр ц Үнэ:10188- Й дулаан байр барих саналаа сургуу: : лийн захиргаанд Өгц онгорсон зуны асжсьльлыльльлыльлыльталслльлсльлалеселеслЕЛ7ӨТЕЕСЗҮ амралтаараа цэцгийн лаборатори бү хий дулаан байр барьж сургуульдаа хүлээлгэн өгсөн нь улсдаа 9500 тэг рогийн цэвэр ашиг оруулсан байна? Одоо энэ хоёр пионер В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойг сурла- гын өндөр амжилтаар угтаж байна. Пионерийн ахлах удирдагч Д.БААТАРСҮРЭН мэ 21420, ТАР СА шээнээс писнер сурагчдад таниулах хэрэгтэй. «Сүхбаатар» гэсэн салаа, бүлгийн ажил явуулж, «Сүхбаатар ба пионе рийн байгууллага» гэсэн өглөөлөг, өдөрлөг, үдэшлэг хийж болох байна Ардын хувьсгалын партизан нар, ахмад хувьсгалчид, пам төрийн удир дах зүтгэлтэнүүдтэй уулзалт хийж, Д. Сүхбаатарын тухай . дурдатгал, дурсамж яриулах, Сүхбаатарын тУ хай жүжиг, кино хамтарч үзэх нь их жолоодогчийн амьдралтай танил цахад үлэмж тус дөхөм болно. Сүхбаатарын Тухай” жүжиг кино ны дүрд тоглосон жүжигчид, Сүх баатарын тухай ном зохиол бичсэн эрдэмтэд, зохиолчидтой уулзаж, Сүхбаатарын дүрийг хэрхэн бүтээс- ний нь яриулж болох байна, Пионерийн байгууллагууд, Д сонин гаргах, альбом хийх, марк цуглуу лах ажил өргөн зохиох хэрэгтэй. ЛД. Сүхбаатарын мэндэлсэн өдрөөр Т05 хиолдуулж, баатарчуудыг пионерт, пионерүүдийг эвлэлд ёслол хүндэтгэл тэй элсүүлэх ажил хийвэл ЗОХИНО. Өсвөгийн Сүхбаатарчууд аа! Сунийй ЭНЭ БОЛ МАНАЙ СОПИНЫ БУ. МАН УНШИГЧИЙН НЭГ БИЛЭЭ. Л. АЛНИНМАА НИЙСЛЭЛИЙН 19 1 кИЛИЙН-П. ДУНД, СУРГУУЛЬД 6 ЖИЛ ДАРААЛАН ОНЦ, СУРАХ ДАА СҮҮЛИЙН 5ЖИЛ ДАРАА ЛАН «ПНОНЕРИЙН ҮНЭН» СО НИН ЗАХЦАЛАН УНИНКЭЭ. С.БОДООШИНЯН авсан гэрэл |! зураг.« ох : Их жолоодогчийнхоо мэндэлсэн. ойд сурлага, хүмүүжил, ажил бүтээлийн, өндор амжилт гаргацгаая! гсИЛХҮАТТ ГЧИДДАА”- БА 40000 уншигчидтай. болж, эпэ шил арван анги бүлэг сониноо 100 хувь 100102 уншигчидтай боллоо. захиалжээ. лэ» ул Ү ) Энэ”бол «Ппонерийн үнэн» сопии Буман уншигч ба пионер сурагчдын кинхэнэ шөхөр зөвхөн захиалан уншигч Өдийгүй өө болж: байдгийг харуулах баримт юм. рийн сониндоо нийтлэгдсэн “материа- луудыг байнга ашиглаж цуглуулга, тэмдэглэл, бяцхан ном хийж мэдлэг оюунаа нэмэгдүүлэхэд хэрэглэж бай- даг юм. Манай сонин ирэх онд буман ун-. шигчиддаа зорпулан В.И.Лениний мэндэлсний 100 жил, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойд зориулсан олон арван сонирхолтой шилсэн нь «Сонины газрын таван өгүүлэл, найруулал, тэмдэглэл нийт- ажилтан дзэр, 500 идэвхтэи бичигч- лэхээс гадна «Аз жаргал гэж юу дийг оролцуулдал сал. олон түмний, вэ?», «Хүн болох багасаа» зэрэг сэд сонци болж чадна» гэж 8В.ЇНИ.Ленч-” вээр сонины бага хурал явуулна. ний хэлспээр уншигч олон түмэн Мөн өөрийн ба гадаал орны зог В. И. Лепипий мэндэлсний 100 жи лийн их ойн онд шонер сурагчид, намын үзэл суртлын дайчин зэвсэг болсон оэрийн сониноо өргөн захиалж суй нь хүүхэд багачуудын улс төр ёс суртахууны идэвх өрнөж, байгааг хару байна. Манай сонины агуул га хүрээ оргожиж үзэмж чанар дээ- идэвхтэн бичигчдийн идэвх зүтгэлийн хиолчдын шилдэг сайн зохиолууд, үр дүн юм. пиоперийн ндэвхтнүүдэд зөвлөлгөө тургшлага зэргийг байнга нийтлэх Өнгөрсөн сид Хэнтий- аймгийн товийп 10 жилийл дунд сургуулийн 7-гийп «П» апгийнхан ангиараа ппо перийп сониноо бүтэн илээр 100 хувь захиалап уншиж байгаагийн дуу “риглаар манай пионер сурагчид олон байх болно. Ильич багшийн мэндэлсний 100 жилийп босгон дээр 100000 уншиг- чиддаа сурлага хөдөлмөрийн өндөр амишлт хүсэн ерөөе. люгузаал ӨВФӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨөӨРӨӨӨӨӨ фзэлллллсллесалллслслелелелтҮЛЄКТЄЭЭ “ов лаг ла. ла, та. та, ла, та. 7ь та "а, Та, ла, ЛЬ. "Ь, ЛА, ЛЬ. ЗА, ЗЬ.ль, л та ла, та ль ла ль л льлалала БҮЛГИЙН ҮЗҮҮЛЭХ АЖИЛ ЛЕНИНЧЭЭР | СУРЧ - хиВнийн | уулын ввь. Танхьим дүүрэн хүн цугларчээ Эд пионерийн идэвхтнүүдэд ҮЗҮҮ лэхээр бэлтгэсэн «Ленинчээр сурч хүмүүжье!» гэсэн Ленинч хичээл явуулахад бэлэн болжээ. -- Бүлэг дуулж бай. Номхон! гэсэн бүлгийн даргын цангинасан 9 дуу хадаж бүлгийн ажил эхэллээ. ча?” В. 11. Лениний Өргөст тор, өргөсөн жад -. Халих ус, хадан хясаа Олон саадыг огт тоохгүй Орчлон даяар Ленин явна гэж бүлгийн пионерүүд нийтээрээ зэ рэг уншив. В. И. Ленин гимназад сурч байсан тухай сурагч Пүрэв жав: -Володл Ульлвов 8 нас 6 гид орсон Володя хичээл дээр ан барина гэв, Дараа нь хоёрдугаар -- Ленин 5 настайдаа ном ун шиж сурсан. Ном уншихдаа тогт мол тэмдэглэл хийдэг, гол зүй лийг нь дахин дахин уншдаг байв, Манай салааны пиопер бүр энэ сэ дэвт ажлаа бэлтгэх 7 хоногт 2-7 ном уншиж сурагч бүхэн тэмдэг лэл хөтөлсөн. Энэ ажилд пинонер Алтанхуяг, “Оюунбилэг, Шүрэв жав нар 5--7 ном уншиж бусдаа саа түрүүлэв гэж бяцхан номоо та. нилцуулав. Хоёрдугаар салааны ї пнонер Доржнамжил: -Ленин гим 9 назид сурч байхдаа анги бүрийг 0 онцсайн суралцаж төгссөн. Бид Ленин шиг амжилттай суралцана. Ленин шиг онцсайн сурахад зориг тэсвэр, цагийн нарийн хуваарь, ха туу сахилга бат, нягт нямбай ажил 4 4 4 4 1 4 , д , 4 . д 9 4 | д | Й : : : »» Өө Архангай аймгийн Төвшрүүлэхийн сангийн аж ахуйн 8 жилийн сургуу дийн пионерийн 6 дугаар бүлгэмээс “алдагдал хаягдал ашиглах долоо хо ногийн ажил зохион явуулж, пионер сурагчид яс, эвэр, шилбэ, тос, арьс, вангийн үсний зүйл тушааж, 400- гаад төгрөгийн хуримтлал оруулжээ. Пно нерүүд энэ 400 төгрөгөө бүлгэмийн зөвлөлийн цуглааны шийдвэрээр Ар- хапгай аймгийн төв Цэцэрлэг хотод мэндэлсний 100 хи лийн ойд зориулан босгох дурсгалын самбарт хувь нэмэр болгохоор өгөв. сартайдаа гимназын нэгдүгээр ан. салааны. пионер Саруулбуян- Би Бүлгийн дарга: ийм бяцхан ном хийсэн. Та нар харцгаа. - Бид бас үзүүлэх ажилдаа хэлллллллллслсллылсльлсллеталелэлеллеллелллӨлӨлеЛЄӨЛТӨНӨНҮӨЦЧҮН“ҮЛҮЛӨЗӨҮ- жлсьсэлсэлылслалнлысы лагаа хэрэгтэй гэв. -- Бүлгийн дарга: - Володя цагийн хуваарийг хэрхэн ашигладаг байсан тухай хэн ярих вэ? гэхэд гуравдугаар са лааны пнонер Энхтайван: : Володя тогтмол Өглөө 7 цагт сэрсэд орондоо дэмий хэвт дэггүй шууд босол: шүдээ угааж, римтлан ажиллаж байна гэв. бэлтгэж бүлгийн ханын сонин гар гасан.Манай энэ сонины дугаарт Ленинч шүүлэгтээ сайн бэлтгэж байгаа пионерүүдийн тухай бич сэн гэж хэлэв. Энэ бүлгийнхэн «Ленинчээр сурч хүмүүжье» гэсэн Ленинч хи чээлээрээ бяцхан ном 89, Ленин ний үйл амьдралыг харуулсан бу лан, альбом хийж бүлгэмийн зов лөлдөө хүлээлгэн өглөө. Энэ үзүү лэх ажлыг саяхан Хэнтий айм гийн Өндөрхаан хотын 8 жилийн сургуулийн 5 дугаар бүлгээс идэвхтэн пноперүүдийн семинар дээр явууллаа. Хэнтий аймгийн ХЗЭ-ийн хо рооны ажилтан Т. МАГСАРЖАВ бүлгээс анги бүлгүүдийн дүн, улилаар гаргаж «цэвэрч, боловсон анги» гэсэн дарцаг шилжүүлж байх юм. Н.ЛУНДАА Өө Савхан аймгийн төвийн Элдэв- очирын нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн хамг олон Ленинч уншлага хийв. /Лепи ний зохиол, захидал, Лениний бага за луу нас, хувьсгалт үйл ажиллагаа, Ле ниний дурдатгалыг харуулсан бяцхан ном, альбомыг тусгай ширээ засай байрлуулжээ. Лениний амьдралыг ха руулсан өнгөт днафильм гаргаж Ле нинч шүүлэгт хэрхэн бэлтгэж байгаа гаа сурагч Дэмбэрэлнямбуу ярив. Лепиний тухай богипо хэлбэрийл асуулт хариулт орос хэл дээр явуулж бүх сурагч Володя Ульяпов шиг сурч, төлөв даруу зан чанарыг эзэмшинэ гэж үүрэг авав. Сурагч ЖАРГАЛСАЙХАН Ф Голь-алтайаймгийн товийн 10 жин ө Тус сургууль дээр 8 дугаар ангийн лийн дунд сургууль, В. ИН. Лениний сурагч Эрдэнэцогт даргатай өсвөрийн мэндэлсний 100 жилийн ой, монгол сэргийлэгч бүлэг байгуулагдан ажил Лаж байна, Тус бүлгээс сургууль дээр ба хичээлийн бус үед сурагч бүрийн хэвших зүйлийн жагсаалт гарган. су рагчдын “дүрмийн дагуу хийгдсэн эна хүү хэвших зүйлүүдийг мөрдүүлэхээр Т хоногт тогтмол бол шалгасан дүнгээ 7 дог цеслаан дээрээ илтгэдэг юм. Тус хэлбнчгийн уламжлалт улсын ЇГ олим пиад угтаж, сургуулийн цавзр сайхан бичигтэн, тэргүүпий зохион . бичигч дийг шалгаруулах иэг сарын урал даант ажил явуулж дүгнэв 5-ын «Бэ» ангийн сурагч Р. Эрдэнэцэцэг, 83-ын «Б» ангийл Ц. Цэцэгмаа нар СУргуу лийн сайхац бичигтний аврага болж ) , , ё , ё ” , д , , , , , , , , , ” , , , , , , , , , , , Г , , , , , , Дд , , ч, , , , , , , , , , , , , , 1 , . 4 , , 8 4 4 д д , , , ,/ , , , , , . ” ” , Й , ” 4 , , ” д , , ,? Й 4 , , 2 д ,? , , , ” , ,? ё , , , , , , , , , д 2 , , , , , ,? ЮУНЫ - Бид соёлч нөхөрлөлийн анги болох үүрэг амлалт авахад улирлын дүнгээр 80 орчим л хувьтай байсан даа гэж сурагчийн нэг нь өгүүлэхэд нөхөрлөлийн ахлагч Дагвадорж-нээ рэн бид чинь соёлч нөхөрлөлийн хү чинд 30--40 хувь маань онц сайн суралцаж 100 хувьтай анги болж хоёр маань таван онцын эзэн, дөрөв мань Д. Нацагдоржийн тэмдгийн бол зол хангаад байгаа юм гэхэд Сурагч Довдонбалжир өлгөн авч Манайхан нөхөрлөлөөрөө В.И. Ле инний мэндэлсний 100 жилийн ой уг таж сурагч бүхэн Лениний холбогдол той цуглуулгатай, сурагч бүр Лепи ний тухай нэгээс хоёр шүлэг дуу сур сан гэв. Бас МАХН-ын Төв Хорооны Ү бүгд хурлын шийдвэрийг хүлээн авч, хашаажуулалтын ажилд орол цож, 8000 ширхэг тоосго цохиж нэг хашаа барилцаж ашиглалтанд оруул ВҮЛГИЙН ДАРГА БААТАР хааралтай сууж багшийнхаа хэл чээжин | биеэ чийгтэй алчуураар : сэн зүйл бүрийг маш сайн ойлго сайтар арчдаг байсан. Володл «Чулуунбат ахлагчтай соёлч похөр дог байсан. Володл дандаа онц Өчнгдөр орой давтсан хичээлийг лөлийн 100 хувьт 8-ын «А» анги» гэ сурдаг байлаа. Би 1,2 дугаар өглөө нь бас бататган давтдаг сэц хаягтай хаалга нээмэгц хүүхдүүд улирлаар онцсайн. сурсан. Ленинч байв. Би Володягийн энэ үлгэр тойрон сууж хөгжимд «Лепин» гэдэг шүүлэгт бн онцсайн дүнгээр бэлэг жишээгээр цагийн хуваариа ба дууны ая эгшиглэхэд энгэртээ Таван онцын эзэн, Д. Нацагдоржийн дүрт тэмдэг гялалзуулж, цэвэрхэн ула ан бүч намируулсан нэг хүү орос хэл дээр дууллаа. Энэ бол бүлгийн дарга Баазар юм. Тус бүлэг «Их ойд» гэсэн нэгэн хавтсанд Сар улирлын ажлын төлөвлөгөө, түүний дагуу хийгдсэн ажлын тайлангууд эмхлэн хадгалсан нь бүлгийн дарга нямбай, уйгагүй, ажиллаж ажилд төрлөө бэлтгэлтай явуулдаг, нь илт байв. Бүлгийн дарга Баатар: -- Долоо хоногийн, Өдөр бүрийг тогтмол нэг пионер хариуцан пэг то дорхой ажил явуулдаг. Үүнд: Даваа гаригт пионерийн ажил, Мягмар га ригт шинэ мэдлэг эзэмших ажил Лхагва гаригт сурлагаар хоцрогсодтой ажиллах, Пүрэвт баатарчуудтай ажил лах, Баасан гаригт ахмадаас сурах, Бямба гаригт пионерийн идэвхтэцтэй ажиллах, Ням гаригт уулзалт, тэм цээн, уралдаан явуулах гэх мэт хуваа рилдаг гэж ярилаа. Энэ бүлгийнхэн Лениний үйл амьдралыг харуулсан булан байгуулж, орос дуу, шүлэг су рах, гадаадын хүүхдүүдтэй захидлаар! харилцах ажилд пионер бүрийг хам болзолт «Алтан хайрцаг» 9-ийн «А» ангийн сурагч Г,.. Пунцаг даш, 8-ын «Б» ангийн сурагч Б, Цэ цэгмаа нар сургуулийн тэргүүний го хиоп бичигч болж шалгарлаа. Сурагч Д. ДАШДОНДОВ 9Ф Савхан аймгийн. төвийн 10 жи- лийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» ан- гийн хамт олон В. ИН... Леспипий: мэн дэлсний 100 жилийп ой угтаж Ленияч шүүлэгт жигд бэлтгэж байна. Өнгэр сөн 7 хоногт «Лепин шиг суралцья» гэсэн сэдэвт Ленинч уншлага хийв. «Лениний бага нас» «Гимпазид сурч байсан үе», «Ленин цагийн хуваарийг нарийн баримталдаг байсан тухай» зарим сурагч Ленинч шүүлэгт хэрхэл бэлтгэж: байгаагаа ярилцаж зэрлэлд лөө. Лениний: днафильмийн 1,1 бүл гийг үзэл: сонирхлоо. Сурагч, ДЭМБЭРЭЛИЯМБА Ф Пулгай аймгийн товийл дунд сур гуулийн 6-гийн «А» ангийн. дэргэд нээлээ. «Хөгжилтэй Авхаалжтны клуб» бай гуулагдлаа. Зургадугаар ангиуд сал хан энэ клубээ ажиллуулав, б-гийн «В» .ангийл сурагч Балсгалан, Оюун, 0-гийн «Б» ангийл сурагч Д. Уранчи мэг, Нараатуяа, 6-гийн «А» алгийц сурагч Даваадорж, Ганбаатар пар огэгдсон Дасгал бодлого, таавруудыг авхаалжтай хурдан сэтгэж зсв хэ- риулж: шалгарав. Дүйг хамт олноор ба нэг бүрчилж, оноогоор дүгнэлээ, ХҮЧ "ВЭ? сан юм. Энэ ажилд Дагвадорж, Гэм бийнов, Төмөрбаатар нар идэвхтэй оролцсон доо гэж дэргэдээ байсан улаан бүчтэнгүүдийг заав. Манайхан чинь хөгжмөөр 50 гаруй хувь нь тог. лож сурсан шүү дээ. гэж бас нэг нь хэлэв. 7 -- Бид анд нөхдєөсөө суралцья гэсэн уриан дор өөрийн болон гадаа дын пионерүүдтэй захидлаар харил цаж туршлага солилцдог гэж ярил цаж байгаа эдгээр шпионерүүд бол Ховд аймгийн Дарив сумын 8 жи лийн дунд сургуулийн 7 гийн «А» ангийнхан юм. | Энэ ангийнхан үүргээ 100 хувь биелүүлж шалгуулахад бэлэн. болоод байна. Ховд аймгийн Дарив сумын 8 жи лийн дунд сургуулийн 7 гийн «А» ангийн сурагч Ж. Цэвээндорж 1 жэээээхэхээээээхэхэхэээээхэхэхэээээхээээххээхэЭэЭЭЭЭЭЭЭэЭээссэлсээс чаджээ. Үечилсан дэвшил, та” тэм тэр бо бие Б. опцсайа руулж ван онцын эзэн, Д. Нацагдорж " дэгтний тоогоор сургууль дээрээ гүүн байранд оржээ, Соёлч анги лохоор авсан үүргээ амжилттай лүүлж байна.Энэ бүлгийн дарга баатар 30 улирал дараалан суралцаж урлаг уран сайхны дугуй ланд идэвхтэй оролцдог, сургуулийн хаа холын гүйлтийн аврагыг 3 жил да раалап хамгаалаг яваа шилдэг тамир чин юм, Айгийнхан иь Баатар шиг хичээллэж суралцахаар чармайж, түү пий «цагийн хуваарь баримталдаг туршлагыг ангиараа эзэмших сорилт тавьж байна. Бүлгийн тэргүүний дарга Б, Баатар Архангай аймгийн Төвшрүүлэхийн сан гийн аж ахуйн 8 жилийн дунд сургуу лийн 8-ын «Л» авгид суралцдаг юм. Н. ЛУНДАА ОбҮШлгтВВэЭ ЛАС ЭЄТЦ7ОИлвэммгттээжэлжүлЛЛ анд чадан даха га 22 иран 1 сл ДашиниэчлиэлилИНЫшлтЧоонулЛИЛиЭлжтиШЕЛЛЛЕЛНЭ Ф Багш Пүрэвсүрэнгийн удирдсан 9 ын «В» ангийн эцэг, эхийн. зөвлөл (дарга инь Төмөрхүү) ангийн сурагч дын сурлага хүмүүжилд ариун цэврийг сайжруулахад ажлаа чиглүүлэн бу сад ангийн зөвлөлүүдийг хошуучилж байна. Тус зөвлөлөөс мэргэжлийн хи чээлийн багш нартай хамтран урал даант шалгалт явуулж дүгнэх, гач цаарчилсан хэсэгчилсэн давтлагу удыг тоо. хэл бичгийн хичээлүүдээр гохион явуулсны дүйд сурагч Батбаатар, Энх тайван, Гопчигсүрэн нарын зэрэг 10- аад сурагч сурлагадаа чанарын өөрч лөлт гаргаж байна. Булган аймгийн тогийн 8 жилийн сургуулийн багш С. ЖАМСРАН 9 Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жи лийп сургууль дээр 7 хоногийл МЯР мар гаригийг В. И. Лениний үйл амьд ралаас сурах өдөр болгол баатарчууд, пноперүүдийн дунд Лепипч хичээл тогтмол явуулж байна. Ленинч уншла тыг оглөөлөг, үдэшлэг хэлбэрээр зд хион байгаа юм. Бүлгүүд өдөрлөгөөрөө Нльичийа дуу хсолойг сонсох, диафильм үзэх, Ильичийн тухай уран уйших, | Ильи чийн тухай Дуу Дуулах, түргэн зураг, мөчлөг шүлгийн тэмцээд явуулах. хо шин шог бодлого бодох, таавар. таах зэрэг сопирхол татсан олоп хэдбарийн аргаар бэлтгэцгээсэн юм, Пи.верийп ахлах улирлагч З, БАДРУУШ ! БАГШ НАРЫН ӨДРИЙН (979515) «Шавийн эрдэм багшаас лааны гэ рэл тосноос» гэсэн ардын цэцэн үг байдаг. Багачууд та нарын ерөнцийг харах билгүүн харааг чинь нээгч ач тай тустай хүн бол ардын багш би лээ. Тэр олон багшийн нэг болох Л. Гүрцэрэн багш Төв аймгийн Баян су мын 8 жилийн дунд сургуулийн 2- ийн «Б» ангид багшилдаг Гүрцэрэн багш 11 жил багшлах даа олон арван хүүхдийн билгүүн ха рааг нээж, эрдмийн жолоо атгуулсан юм. Энэ хугацаанд 4 дүгээр ангийг 2 удаа төгсгөхдөө нэг ч сурагчийг сул дүнтэй сургасангүй ажээ. Гүрцэрэн багш даасан айгна жил дараалан 100 хувь сургасны гадна хүүхдийн хүмүүжил, соёлжил, авь яас билгийг хөгжүүлэх талаар байн га анхаарч ажилладаг юм. Багачууд та нарын төлөө мэдлэг оюунаа дайчилж байдаг ачтай тус тай ардын багш нарын нэг Гүрцэрэн багштай манай сурвалжлагч уулзаж ингэж ярилцсан юм. . СУРВАЛЖЛАГЧ г- Та хичнээн шавьтай вэ? БАГШ --- Би 116 шавьтай. Тогос өдөө роо, хүн нэрээрээ. гайхуулна гэдэг. Багш хүн бол шавнараа л бахархаж явдаг юм. . 100 Б0ДОХОД -- Танхимын ханаар б дугаар ангиу дын ханын сонингууд, «шинжлэх ухааны хаан нь математик, харин ма тематикийн хаана арфиметик юм» 18 Гаусс гэх зэргээр тооны шинжлэх ухааны талаар эрдэмтдийн хэлсэн сургаал бичсэн ухуулах хуудас, ма най аваргууд гэсэн гэрэл зургийн “ӨооооэоЭобФөФэобэбот2эбообоэ Дэлүү сУ у мын 8 жилийн дунд сургуулийн р 7-гийн «Б» ангийн шионер А. Бо р бан 26 улирал дараалан онцсайн суралцаж байгаа тэргүүний пио 1 Баян-өлгий аймгийн нерийн нэг юм. : Бобан ойлгож мэдсэн зүйлээ : нөхөдтэйгөө харилцан ярилцдаг. Бас хичээлийн даалгаврыг цагт нь. у, чанартай сайн. хийж заншсан су р рагч юм. Тэр Володл Ульяпов ша тар сайн тоглодог байсныг сайн ( мэднэ. Ямар ч токарийн машины 1 тусламжгүйгээр түүний хийсэн ша ї тар гайхалтай сайп болжээ. Тус р сумын соёл урлагийн 83 хоногоор 1 төрөл бүрийн тоглоом хийсэн иь Ї олны талархал татав. Пиопер Бо ? бан төрөл бүрийн ном ашиглаж хийх тоглоомынхоо дүрс хэлбэрүү , дийг олж, авдаг байна. 2 Баян-өлгий аймгийн Дэлүүи СУ ) мын 8 жилцїн сургуулийн багш р Ш, ДАЛЕЛ схичээлд онц сурсан Зшэ2-158ш2525эшл2158ш8ш5:25ы5: Сурвалжлагч - Таныг 11 жил ганц ч сурагчийг анги улираагаагүй ) СҮХбат нэгдүгээр у Хичээлд дунд гарчээ. Та сурагчдаа амжилттай сайн сур гэж сонссон. гадаг арга туршлагаасаа гүй юу! БАГШ ярьж өгөх ї САНЦ ҮЙЛС СУРАГЧИЙН 7 ШИРЭЭНЗЭС 07 1969 оны намар цаг. 17 дугаар Г сургуулийн зургадугаар ангид нэг Ї шилэ сурагч ирсэн нь Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн сургуу лийн 5-ын «А» анги төгссөн Ёлын 4 Сүхбат байлаа. ) Эцэг нь хүнд өвчилж байгаад нас Ц баржээ. Айлд сууж сургуульд сурах (амаргүй байв. Биеийн тамир, му Ї жаан, газар зүйн. хичээлийн хэрэг 1 минОВЛЭН багшлахдаа : лэл дутуу учир хичээлд муу бэлтгэж, улирлаар гурвал Гэвч «Эрхийг сурахаар, бэрхийг | сур!» гэж захисан эцгийн алтан сур (таалыг Сүхбат хүү мартсангүй. 1... Ингэж байтал хөдөө аж ахуйн с- Надад туршлагасаад байх юу 1 ДЭЭД сургуулийн зэдийн засгийн оюу байхав. Сүүлийн жилүүдэд: ЗХУ-ын тан эгч Долгорт нь сургуулийг! хамт Лепцик: мужийн багш парын холир олон тусалж, эгч дүү хоёр оюутны мог хнчээлийн арга Улаанбаатар хой байрны нэг өөрөөнд суудаг боллоо. тын 1 дүгээр дунд сургуулийн багш Эгч нь. оюутны тэтгэвээээсээ. илүү Дашхүүгийн уншихад сургах, хэрэглэдэг -- Хичээлийг сопирхолтой бол гох, хүүхдийн анхаарлыг хичээлд бү рэн хандуулахад танд БАГШ Үзүүлэн маш хэрэгтэ танпулах Тэгэх шээ сурагчдад маань сонирхогддог. СУРВАЛЖЛАГЧ Багш нарын баярыг тохиол- дуулан шавь нартаа юуг хүсэх вэ? БАГШ -- Аз жаргалтай эрдэм сайн хүн болж, эх орондоо ихийг бү тээхийг хүсэн сроос гэв. ТОЛГОЙ СЭРГЭНЭ самбар сурагчдын анхаарал татлаа, Тоо үзэж дууссаны баярын цуглаан болж байгаа нь энэ. ажээ. Багш Бо рис цуглаанд оролцсон эцэг эх, багш, пнонер сурагчдад баяр хүргээд цуг лаанаа нээлээ. Зургадугаар ангийн аварга тоочин. Сосор 0 жил тооны арга туршлагаа ярилаа. 6 дугаар ангийнхны тооны баярт 1--100-гийн доторхн дөрвөн үйлдлийг, миллиардын дотор 4 үйлд лийн ба геометрийн асуулттай бодло гуудыг боддог чадварыг олгосоп 1, 2, 3, 4 дүгээр ангийн. бодлогын ху раамжууд хүрэлцэн ирж шнонер баа тарчуудын мэдлэгий иь шалгаж бай лаа. Хүүхдүүд зөв бодоцгоож номууд даа баяр хүргэв. Дараа нь энгийн ба аравтын бутархайн үйлдлүүдийг зааж сургасан Арифметикийн сурах хүрэлцэн ирж өсорийгвө амжилт эс лалын Энэ хүүхдүүд сзя хан болсон үсэглэ лийн баярыг 100 хувийн сурлагын ам- жилтаар угтал: В. Ч. Лепипий изгрэмжиг онц сурлагын алтал медналиар шагиагд жээ. Эд нийслэлийн 19 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн нэг дүгээр ангид опц су ралцдаг юм. Гэрэл зургийг Б. Лхагва (АУ Дунд сургуулийн сурагч) ! лүүт Сүхбат материал үлийн б-гийн «В» ангид ш Ш ї Ї 1 илжин су є тээ өөрийн сум ) 3 Гэ орон, хүүхдийн амьдралаас азсан жи / номтой 0 Ё Д 0 гах хэрэгтэй. Манай Сүхбат бол онц иГой сайн сурах тоо”, чилж дүүгээ хувцаслаж, хичээлийн хэ заах аргын туршлагыг заах аргадаа РЭГлэлээр дутаахгүй у їнопнер Сүхбат "СУРВАЛЖЛАГЧ б дэлспий 100 жилийн ойг би онцсайн Ц ) сурлагын дүнгээр угтана гэж дотрэо д амлажээ. Н, ямар арга( ашигтай санагддаг вэ? 1 болов. Ингээд В.И.Лениний: мэн хичээл эх 32 дугаар сургуу Хоёрдугаар улирлын хүү ралцав. Нэг өдөр” хичээлийн дараа ранги удирдсан. багш 5Б. Хишигжар : гал: 4. -- За, хүүхдүүд Ээ! Пионер хүй ! 2 1 бүр өортөө ленинч шаардлага тавьж ) сурлага, хүмүүжил дээрээ ахиц гар боломжтой хүүхэд 42 «Зө «З7а «Эд «20, «Эд ад7в с 27, «Ма, 9047 5485 727 0108 728 би 50 080 748 ЭЖ 0 дугаар алгеб-- сурал-- “дууссан баяр хүргээд, амжилттай тай үзэж ангийнханд рийн хичээлд цахыг ерөөлөө. Тэд алгебрийн номуудыг бүх сурагчдад гар-- дууллаа. Энэ баярт 5 дугаар ангийн онц сурлагатан Цэрэннадмид 6 ду гаар ангийнханд баяр хүргээд ирэх жилийнхээ баярт амжилттай бэлтгэ нэ гэдгээ. илэрхийллээ. Бияхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн тоо Заах аргын нэгдэл тооны багш Борисын санаачлагаар 6 дугаар ангиудад арифметик үзэж дуусгасны баяр хийдэг сайхан уламж лал бий боллоо. Энэ 6 дугаар алгийн сурагчдыг арфиметкийн улсын шал галтанд амжилт үзүүлэх, тоонд авь яас сонирхолтой сурагчдыг нлрүү лэх, математикийн хичээлээс гадуур зохиогдох дугуйланг чанаржуулахад тустай юм. Баянхонгор аймгийн төвийн 10 яонлийн дунд сургуулийн пнонерий ахлах удирдагч Я. БАДРУУШ Х.Хаалаалсальгалгэдлсэлэнэлдчэээллэрлүлл БЭРХИЙГ (022 гэж цохож хэллээ. Баярласан Сүхбат орой. эгчийгээ хичээлээс ирэхэд энэ тухай хэлжээ. Эгч нь: - Миний дүү цагийн нарийн ху ваарьтай хичээлээ давт. Заалгасай хичээлийнхээ даалгаврыг өдөрт нь хийж бай гэж зөвлөжээ. Пиопер Сүхбат эгчийнхээ үгнээс гардаггүй хүмүүжилтэй хүүхэд ажээ, -о Тооны хичээл хаагдах учир тэр хичээлийг голчилж давтсан. Эгч тоо, орос хэлний. Хичээлд их тусал сап, Би саяны улирлаар. зургийн хя чээлд сайн гарах шахсан, Тэгээд ши рээн дээр тавьсан бүрээ, бөмбөрийг хоёр хоног зурж, засаж,- будаж онц дүн авсан тэж пионер Сүхбат ярив: ”-- “Сүхбат аа, чи Ленпич шүүлэгт хэрхэн бэлтгэж: байна.? 2-2 Би «Ленипий бага нас, сур гуулийн: жилүүд”, «Лениний товч намтар», «Лении багш» зэрэг ном уншиж тэмдэглэл хийсэн. Ч Лениний холбогдолтой марк, ил за хидал, хэвлэлийн материалын оцуг луулга хийж байгаа. “Манай анги нэг дүгээр улирлаар есөн сул сурлагатан. тай гарч. сургуулийн бүх ангийн адагт орсон юм... Энэ улирлаар хоёр сул сурлагатантай гарсан. Би Түрдэн доржийг дааж авч В. И. Лениний мэндэлсний 100 милийн ойн өмнөх улирлаар бүх хичээлд нь үүрэгтэй суралцуулиа! -гэж пиопер Сүхбат амлав. 1 2 : р Өнөөдөр сул, дунд дүнтэй гарсан сурагч гуравдугаар улирлын хичээл эхлүүт хүчээ бүрэн дайчилж чадсал сайнаас онцсайн сурахыг хэн байг гэх вэ? Ж. ХОРЛОО 597, «39, ад ад 746? 9985 9Д0 93? жэлсллсллллэлсслэлсЭллллллслҮлсэлэлльлты гээтг, 5 5 Ж оо 3 хэ-ишсинитиижилчиилаиин- ж Хєл Ху лах "ЭЭ шин МА МАНАЙ СОНИНЫ НЭРЭМЖИТ ЦАНЫН УРАЛДААН 7Нил бүр «Писперийн үнэн» сони ны нэрэмжит ямар тэмцээн болдог билээ гэж хүүхэд та парын хэнээс нь ч асуусан «Цанын уламжлалт цом булзалдах тэмцээн болдог» гэж та нар түгдрэлгүй хариулна. Тиймээ, хүүхдүүд ээ! «Пиоперийн үнэн» со нины нэрэмжит цом булаалдах ца нын улэмжлалт уралдаан энэ жил 10 дахь удаагаа боллоо. Энэ урал- даан алх 1901 оны 2 дугаар са- рын 12 с:ы өдөр «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын өргоп зу гаалгаар эхэлсэн юм. Энэ өдөр пийслэлийн сургуулиу- даас гадиа хөдсөгийн сургуулиудын хүүхдүүд цана чаргатай цасан дээр тарч гулган наадаж өргөн зугаалга хийжээ. Энэ оргөн зугаалгыг угтаж бүгдээрээ «Цапачин», «Тамирчин болцгооё» гзсэН ажил зохион явуулж хот хэдөөгийн олон сур- гууль, сурагчид тэр ажилд идэвх тэй оролцсон байна. 7Кишээлбэл: Хөвсгол аймгийн Цагаан үүр, Ар- булаг сумын сургуулийн хүүхдүүд бүгдээргэ цанаар гулгаж сурсан бай на. «Ипонерийн үнэн» сонины 13- рэмжиг цанын өргөн зугаалга бол сон тухай «Пионерийн үнэн» сони ны нэг дугаарт «Энэ өдөр бид сай хан гулгаж тоглов. Зарим хүүхэд цас овоолж хүн хийлээ. Бас бүжиг лэж, дуулцгаав. Хэц өндрөөс цас ма наруулан цана чаргаар гулгах ямар гоё вэ? Ийм зугаалгыг жил болгон зохиож байгаасай» гэж нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуулийн 2 дугаар ангийн сурагч Р. Төмөрсэлэм бич- сэн байна. Ингэж «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын өргөн зу гаалга орон даяар хийж байжээ. Дараах жил нь «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын өргөн зу- таалгыг Монголын пионерийн бай тууллагын Төв Зөвлөлийн ШшийдД- вэрээр «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын уламжлалт урал- дааны өдөр болгож жил бүрийн нэг дүгээр сарын 5-ны өдөр явуулж бай хаар тогтоожээ. «Пионерийн үнэн» «сонины нНэ- рэмжит цанын уламжлалт уралдаан үүнээс хойш жил бүрийн нэгдүгээр сард явагддаг уламжлалтай боллоо. Энэ уралдаан 1967 оноос эхлэн «Пионерийн үнэн» сонины нарэм- жит цомын төлөө уралддаг болсон бөгөөд энэ.10 дахь жилдээ алт, мөн гө, хүрэл медалийн төлөэ уралддаг боллоо. Саяхны нэг цас бударч, салхи сэн гэнсэн өдөр Хандгайт дахь цанын бааз хүүхэд багачуудаар дүүрч, туг лозунгаар чимэглэгдэв. Тамирчин жагс- жээ. «Пионерийн рэмжит цанын сурагчид эгнэн үнэн» сонины нэ- уламжлалт цом. бу лаалдах уралдааныг «Пиолперийн үнэн» согины хариуцлагатай эрх- лэгч 2. Шагдар Нээж, уралдаан явуулах эрхийг ерөлхий шүүгч «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн ор- логч дарга Б. Янсанд зөвшөөрөв. Уралдааны тугийг «Пионерийн үнэп» сонины цанын уламжлалт уралдаанаар төрж гарсан шигшээ багийн тамирчин Ганбаатар, «Ал- дар» пийгэмлэгийн тамирчин Хэн- биш, тус сонины. цанын уламжлалт уралдааны 1969 оны аварга пийслэ лийн 18 дугаар дунд сургуулийн су рагч Д. Чулуунцэцэг, Төр хурахын дунд сургуулийн сурагч Амгалан нар өргөв. «Пионерийн үпэн»: сонины нэрэм жит цом булаалдах цанын уралдааны ажиллагаанд МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар га Ч. Пүрэвжав, нарийн бичгийн дар га Д. Батаа, Д. Цэрэндорж, «Зал- гамжлагч» нийгэмлэгийн дарга Р. Зориг нар оролцов. «Пионерийн үнэн» сопины нНэ- рэмжит цачын цом булаалдах тэм- цэЭн охидын 2 км-ийн зайн уралдаа наар эхэлж нийслэлийн (18 дугаар дунд сургуулийн сурагч Д. Чулуун- цэцэг, 10,44 минут хурдалж 1 байр, 13 дугаар дунд сургуулийн сурагч Т. Жавжан 11,12 минут хурдалж П байр, 14 дүгээр дунд-сургуулийн су рагч С Мөнхжаргал 11,54 минут хурдалж 3 дугаар байр эзэлж нэг. хоёр, гуравдугаар зэргийн диплом, алт, монго, хүрэл медаль хүртлээ. Дараа нь хөвгүүдийн 3 км-ийн урал даан болж Төр хурахын дунд сургуу лийн сурагч Т. Лхагвах 10,56 ми нут хурдалж 1 дүгээр р, 21 дү- гээр дунд сургуулийн сурагч Д. Цэнддорж, 12 дугаар дунд сургуу- лийн сурагч В. Доржжанцан, нар дараах байрт орж 1,П,1Ш зэргийн диллом, алт, мөнгө, хүрэл медаль хүртэв. Дараа нь охидын 8 км, хөв- гүүдийн 5 км-ийн зайн уралдаан боллоо. Охидын 8 км-ийн зайн урал даанд 18 дугаар дунд сургуулийн су рагч М. Цогзолмаа, 14 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Д. Дариймаа, 17 дугаар дунд сургуулийн сурагч Т.: Янжиндулам пар 1,П,Ш байр эзэлж, мөн 1,П,Ш зэргийн диплом, алт, мөн гө, хүрэл медаль хүртэв. Ховгүү- дийн 5 км-ийн зайн уралдаанд Төр хурахын дунд сургуулийн сурагч Д. Амгалан дагуулж гарсан шигшээ багийн тамирчин Гапбаатарын дараа тун ойрхон, бусад тамирчдаасаа хол УЛАМЖЛАЛТ УРАЛДААНЫ «Пионерийн үнэн» сонины нэрэм- жит цанын уламжлалт цом булаал- дах 10 дахь удаагийн уралдааны дүнгийн хурал, «Пионерийн үнэн» сопин буман уншигчидтай болсныг тэмдэглэсэн цуглаан В. И. Лениний нэрэмжит монголын пионерийн ор- донд саяхан боллоо. Хурлыг «Пионе рийн үнэн» сонины хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга Ц. Гайтав нээж, «Писперийн үнэн» сонины ха рнуцлагатай эрхлэгч 28. Шагдар сонсгол тавив, Дараа нь «Пионерийн үнэн» сопипы нэрэмжит цанын цом булаалдах уралдааны дүнг тус урал- дааны шүүгчийн коллегийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга Дэндэв ун- шиж, уралдаапд байр эзэлсэн нийгэм лэг, сургууль, тамирчдын шагналыг «Пиоперийн үнэн» сонины хариуцла гатай эрхлэгч Ж. Шагдар гардуулав. «Инонерийп үпэн» сонин буман уншигчидтай болсонтой холбогдуулж нийслэлийн 4 дүгээр бага сургуу- Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, ДҮН, УНШИГЧДЫН БАЯСАЛ лийн захирал Өлзийбат, нийслэлийн 16 дугаар дунд сургуулийн онц сур лагатан сурагч Л, Уранчимэг нар үг хэлэв, Мөн «Пионерийн үнэп» сонины нэрэмжит цом булаалдах цанын уламжлалт уралдаантай холбогдуулж нийслэлийп 18 дугаар дунд сургуу- лийн сурагч, «Пионерийн үнэн» со- нины пэрэмжит цанын уламжлалт уралдааны алтан медальт Д. Чулуун- цэцэг, уламжлалт уралдаанд гурван жил дараалан түрүүлсэн Төр хура хын дунд сургуулийн захирал Ж. Чойжил нар үг хэлэв. Дараа нь «Залгамлагч» нийгамла- гийн дарга спортын гавьяат багш Р- Зориг, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны сур- гууль пионерийн хэлтсийн “эрхлэгч Ч. Лувсандэндэв нар баяр хүргэж үг хэлэв. Хурлын дараа хүүхдүүд С0- нирхолтой кипо үзэв. : МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ тасархай 19,00 минут хурдалж: тэр- гүүн байр эзэлж «Пионерийн үнэн» сонины 1 зэргийн диплом, алтан мё- даль хүртлээ. П, Ш байранд нийслэ- лийн 13 дугаар дунд сургуулийн су рагч Б. Содномцог, мөн сургуулийн сурагч Д. Батчулуун нар ирж П, Ш зэргийн диплом, мөнгө, хүрэл ме- даль хүртэв, «Пионерийн үнэн» со нины нэрэмжит цом булаалдах тэм- цээнд нийслэлийн Олон сургууль тамирчдаа сайн бэлтгэж оролцсо- ны дотроос Төрт хурахын 8 жилийн сургууль, нийслэлийн 8 жилийн 138, 15 дугаар дунд сургууль, 10 жилийн 18, 14,12 дугаар дунд сургуулиуд бусдаасаа тамирчдын бэлтгэл, з0 хион байгуулалт сайтай оролцож 1, П, Ш. байр эзлэв. Төр хурахын 8 жилийн дунд сургууль «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цом бу- лаалдах цанын уралдаанд 3 жил да раалан нэгдүгээр байр эзэлж байгаа тул 8 жилийн дунд сургуулиудын хооронд шилжип явах цомыг үүрт хадгалах болов. Нийслэлийн 10 жи лийн дунд сургуулиудаас 10 Жжи- лийн 18 дугаар дунд сургууль «Пио нерийн үнэн» сонины нэрэмжит 1 зэргийн диплом, цом хүртэв. "1, МАНАЙ СОНИНЫ МЕ- ДАЛЬТНУУД (ЗҮҮН ГА РААС), АЛТАН МЕДАЛЬТ Д. ЧУЛУУНЦЭЦЭГ, Д. АМГА ЛАН, ЦОГЗОЛМАА, ЛХАГВА ХҮҮ, МӨНГӨН МЕДАЛЬТ ЯН АЧКИНДУЛАМ НАР, 2. УРАЛДААНЫ ДАРАА. 3. УРАЛДААНЫ ҮЕД ХО РОМ БҮРИЙГ АШИГТАЙ ӨН ГӨРӨӨХ ХЭРЭГТЭЙ ГЭЖ ЭНЭ ХОЁР ТАМИРЧИН ЯРЬЖ БАЙНА. С. БО ДООШИЙН авсан гэрэл зураг зивэгэжэлэгжиээжисешилэислтлкхеииссжтхийжикитихоэсилижилжжожилолкилклстиоиоиыокгиииеклитоншооишхыил Л Харнуцлагатай эрхлэгч 2::2272Е 1 Нийслэлийн сургуулиуд Хотын 6 нийгэмлэгт хуваагдан . харьяа- лагддаг болсиоос оорийн харьяа сургуулиа аль хир оролцуулж, ямар амжилт үзүүлснээр тийгэмлэгийг Т, П,Ш байр эзлүүлэв. Үүнд: 1, байрыг «Ходолмор», П байрыг «Залгамжлагч», ШЇ байрыг Алдар» нийгэмлэг авав. Гэвч зарим нийгэмлэг, сургууль энэ уралдаанд нэг ч тамирчин орол цуулалгүй өнгөрсөп нь харамсалтай, Нийслэлийн 10 жилийн 2,6,10, 23, 28 дугаар дунд сургуулиуд, 8 жи лийн 11,16,19,24,39 дүгээр дунд сургуулиуд тамирчдаа оролцуулаа- гүй байна. Тэрч байтугай Хотып «Замчин» нийгэмлэгийн харьяа сургуулиас нэг ч сургууль тамирчдаа оролцуулаа- гүйд тэндхийн удирдах ах, эгч нар таа хүүхдүүд гоморхож байна. Энэ жилийн уралдааны явцаас үзэ хэд нилээд сургууль сайн бэлтгэж оролцож тамирчид улсын зэрэг бие лүүлсэн боловч сургууль бүр жигд биш оролцсоныг хойшид анхаарах хэ рэгтэй. Г. СЭСМЭЭ Манай тусгай сурвалжлагч, 9 26 дахь жилдээ, ЖМ 5 (1117) 1010: ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН 20 Лхагва | Үнэ 10 мө?! МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ Ч!!! БҮГД ХУРАЛ МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ЭЭЛЖИТ УШ БҮГД ХУРАЛ ЭНЭ ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН 286--нд БОЛОВ. БҮГД ХУРАЛ, МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА, БНМАУ-ЫН САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛИЙН ДАР- ГА НӨХӨР Ю. ЦЭДЭНБАЛЫН ХИЙСЭН «УЛС АРДЫН АЖ АХУЙН ЧАНАРЫН ҮЗҮҮЛЭЛТИЙГ САЙЖРУУЛАХАД НАМ, УЛСЫН БАЙ- ГУУЛЛАГЫН ХАРИУЦЛАГЫГ ДЭЭШЛҮҮЛЭХ ТАЛААР ТАВИХ ЗА- РИМ ЗОРИЛТЫН ТУХАЙ» МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ УЛС ТӨРИЙН ТОВЧООНЫ МЭДЭЭЛЛИЙГ СОНСОЖ ХЭЛЭЛЦЭВ. ТҮҮНЧИЛЭН БҮГД ХУРАЛ БНМАУ-ЫН УЛС АРДЫН АЖ АХУЙ, СОЁЛЫГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ТӨСЛИЙН ТУХАЙ» ТӨВ ХОРООНЫ ГИШҮҮН, БНМАУ-ЫН УЛСЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ КОМИССЫН ДАРГА НӨХӨР Б. РИНЧИНПЭЛЖЭЭГИЙН ИЛТГЭЛ, «БНМАУ-ЫН 1970 ОНЫ ТӨСВИЙН ТӨСЛИЙН ТУХАЙ» БНМАУ- ЫН САНГИЙН ЯАМНЫ САЙД НӨХӨР Ц. МОЛОМЫН ИЛТГЭЛИЙГ ТУС ТУС СОНСОЖ ХЭЛЭЛЦЭВ. БҮГД ХУРАЛ ХЭЛЭЛЦСЭН АСУУДЛЫН ТАЛААР ТОГТООЛ ГАРГАР БНМАУ-ЫН ХУРЛЫН БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын ээл- жит чуулган 1970 оны 1 дүгээр сарын 27-ны өДөр засгийн газрын ордны Ар дын Их Хурлын танхимд хуралдлаа. Ардын Их Хурлын дарга нөхөр Д. Цэвэгмид, Ардын Их Хурлын долоо- дахь удаагийн сонгуулийн хоёрдугаар чуулганыг нээж хэлэлцэх асуудал, чуул ганы дотоод дүрмийг батлуулав. БНМАУ--ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1970 онд хөгжүүлэх төлөвлө- гөөний тухай илтгэлийг БНМАУ--ын Улсын. Төлөвлөгөөний комиссын дар га, депутат Б. Ринчинпэлжээ, БНМА У--ын 1968 оны улсын төсвийн гүй цэтгэл, 1970 оны улсын орлого зар- лагын төсвийн тухай илтгэлийг БНМА У--ын Сангийн Яамны сайд, депутат Ц, Молом, БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх 1970 оны төлөвлөгөө ба улсын орлого, зарлагын төсвийн тухай Ардын Их Хурлын төлөв лөгөө--төсвийн байнгын комиссын хавсралт илтгэлийг байнгын комиссын дарга, депутат Ц. Гүрбадам нар тус тус хийв, Ардын боловсролыг хөгжүүлэх ерөн хий боловсролын сургуулийн сургал тын чанарыг сайжруулах, сургуулийн насны хүүхдийг бүх нийтээр бүрэн биш дунд боловсролтой болгоход шил жин орох тухай -ын ХУ их хур- лын шийдвэр хэрэгжин биелж байна. 1969 онд 12 бага сургууль, 27 бү рэн биш дунд сургууль шинээр байгуу лагдаж, ерөнхий боловсролын сургуу лийн тоо 1968 оныхоос 8,6 хувь су- ралцагсад 7,7 хувь нэмэгдлээ. Улсын их сургуулийн дэргэд политехникийн дээд сургууль, Архустад усны аж ахуйн техникумийг байгуулжээ, 1969 онд дээд сургууль, техникум төгссөн 4,8 мянган хүнийг улс ардын аж ахуй, соёлын салбарт шилжүүлэн ажиллуулав, Үүний зэрэгцээгээр бүрэн биш (дунд боловсролтой 5,3 мянга, бү рэн дунд боловсролтой, 1,5 мянган за луучуудыг техник мэргэжлийн сур- тууль улс ардын аж ахуйн салбаруу дад хуваарилан өгчээ, 1970 онд 18 бага сургууль 23 бүрэн бус дунд сургууль бай туулагдаж, ерөнхий боловсролын сур- гуулийн тоо 504 болж | дөрөвдүгээр таван жилийн төлөвлөгөөний удирдам- 1970 ОНД МАХН--ЫН өөөөӨФӨӨӨӨӨӨӨ2 АРДЫН ИХ ЧУУЛГАН жинд заасан хэмжээнээс 0,6 хувь давж биелнэ. Хүүхдийн цэцэрлэгүүд, тэдгээрт хү- мүүжих хүүхдийн тооны талаар МАХН ын ХҮ их хурлаас өгсөн удирдамж бү рэн биелэгдэх болно. Ерөнхий боловс ролын бүрэн бус дунд сургууль төгсөгчдөөс 1970 онд техник--мэр- гэжлийн сургуульд улс ардын аж ахуйд| 0 мянга, мөн 10 дугаар, анги төгсөгч- дөөс 1300 хүнийг сургуулийн комбинат ба улс ардын аж ахуйд шилжүүлэх болно, Хөдөлмөрчдийн ерөнхий боловсролын хэмжээг дээшлүүлэх түр, улирал, эчнээ, оройн сургуулиудыг олноор байгуулсай явдал дээрх сургуулиудад сурагчдын тоог эрс нэмэгдүүлэв. Ї 1970 оны эцэст хөдөлмөрчдийн. ерөн- хий боловсролыг дээшлүүлэх бүх шатны сургуулийг 288 хүргэж, суралцагчдын тоог 18,3 мянга болгохоор төлөвлөж байна. : ? 1970 онд дээд, дунд тусгай мэргэж- лийн боловсролтой 4,5 мянган болов- сон хүчнийг улс ардын аж ахуй, соёлын салбарт шилжүүлж өгнө. Н Ерөнхий боловсролын сургуульд су талалцоэж тоо эрс өсч байгаагийн дээр, 970-1971 оны хичээлийн жилээс эхлэн дөрөвдүгээр анги төгсөгчдийг бүх ний- тээр нь бүрэн бус дунд боловсролтой болгох зорилттой холбогдуулж, ерөнхий боловсролын бүрэн бус дунд сургуу- лийн хичээлийн болон дДотуур/ байрыг цаашид нэмэгдүүлэх явдал чухал байна. 1970 онд 10 жилийн сургуулийн гур- ван барилга бүрэн бус дунд сургуулийн 19 барилга бага сургуулийн 10 барилга ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байна. бол манай нам засгаас өсвөрийн үе хүүхэд багачуудын төлөө тавьж бай- лөвлөгөө, БНМАУ-ын 1970 оны улсын төсвийн тухай хууль болон БНМАУ-ын 1968 оны төсвийн гүйцэтгэлийн тайланг батлах тухай тогтоол гаргав. Мөн БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн ЗарлигууДыг баталсан хууль тэрчилэн БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын байнгын комиссуудын тухай Дү рэмд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын тогтоо- лыг лепута гаа дууссаныг мэдэгдэж товч үг хэллээ. Д. ЦУШКИН, гийн эвлүүлэ ҮХБААТАРЫН -- Тийм тийм. . Ядуу ард Дамдины хүү болж төрсөн юм. -- Ах-аа, Сүхбаатар над шиг байх- даа хичээлд дандаа онц авдаг байсан уу? -- “Тийм ээ, номд гоц сайн байсан, Гэсэн ч шар, хар феодал ноёрхсон тэр үеийн монгол оронд ардын үр хүүхэд сурах сургуульгүй байсан юм. Нэг орой эцэг Дамдин бор ирээд эхнэр Хандад:,. -- Сүхийгээ Жамьян багшид шавь оруулахаар боллоо. «Барагдашгүй баян юм эрдэм ном» гэдэг юм, Ном үзэг, Хо жим өөрт нь хэрэг болно гэлээ, Хурц хар нүдтэй өргөн .магнайтай, түргэн шалмаг хөдөлгөөнтэй цовоо хүү Сүх эхээсээ энэ угийг сонсоФД магнай хагар тал баярлажээ. : Ингээд Сүх хүү 13 настайдаа, ча- гэртээ Өөрөөр хэлбэл одоогийн тавдугаар ан- гид сурч байхын оронд анх ном үзэж байж шүү дээ.. ин шин 1 “лт. АХ аа, Сүхбаатар чинь Сүх нэр- тэй байсан. юм .уу? . є т- “Тийм, Сүхбаатар гэж ард түмэн түүнийг өргөмжидсөн юм. : -о-- АХ аа, Сүхбаатар тэгээд сургуу- лиа төгссөн уү? д -- Үгүй эз. Сүхбаатар сургуульд ороогүй гэрээр ном үзсэн юм. Тэгээд ном тухтай заалгаж ч чадаагүй, Жил болоод.Ядуу гэр бүлийнхээ аж амьд- ралд нэмэр болох гэж Хүрээ, Хиагтын хооронд улаа нэхжээ. --. АХ аа, Сүхбаатар хэзээ хувьсгалч болсон юм бэ? : -- Сүхбаатар 19 настайдаа цэргийн албанд татагдаж, улмаар бага дарга на- рын жилийн түр сургууль хийж онцсайн төгсгөжээ. Тэр үеэс эхлээд Сүхбаатар аросын дэвшилт үзэл санаатай хүмүүст ойртож эхэлсэн байна. Хуучин бичиг сурсан явдал түүний хувьсгалт үйл ажилд нх тус болжээ, 1918 онд цэргээс халагдаад хэвлэлийн тазар үсэг Өрөг- чөөр ажилласан, Тэр үед орос оронд мандсан Октябрийн хувьсгал манай ард түмний тээгүүний хэсгийн үзэл санаанд их нөлөөлсөн гэхэд дүү Дондог нь тэсч ядан: -- Ах аа, Сүхбаатар тэгээд хэзээ хувьсгалч болсон юм бэ? -- Сүхбаатар 1919 онд хүрээний зүүн хэсэгт хувьсгалт нууц бүлгэм бай 8 - ЭРДЭНЭБАТ НАРЫН ХИЙСЭН ГЭРЭЛ ЗУР- маас 5 ах байхдаа ном үзэж . эхэлжээ.. ТУХАЙ ЯРИА туулж, хүрээнд байгаа оросын Хувьсе галч нартай холбоо тогтоосон юм, 1920 оны зургадугаар сард Чойбалсангийн удирдсан Консулийн дэнжийн хувьсгалт өөр бүлэгтэй нэгдэж «Монгол Аодыш Нам» гэдэг байгууллага болгож, прог- рамм-тангарагийн бичиг батлан, хувьс- талт хөдөлгөөнийг зохион байгуулалт тай удирдах болсон юм, -- Ах аа, Сүхбаатар Ленинийг хэ- зээ таних болсон юм бэ? -- Таних бүү хэл 1921 оны 11 дү- гээр сард Москва орж Ленинтэй уулз- сан. Сүхбаатар бүр.1920 оны сүүлчээр хувьсгалч нөхдийнхөө хамт | Зөвлөлт Орос улсад очиж, Коминтернтэй интер« нацноналч холбоо тогтоогоод ирсэн юм. -- Дондог оо, ах нь одоо чамаас юм асууя, МАХН хэзэа байгуулагдсан би- лээ : ? т--01921 оны гуравдугаар сарын 1-нд Д. Сүхбаатар байгуулсан гэж багш хэлсэн. Ц о-- Монгол оронд Ардын хувьсгал хэ зээ ялсан бэ? -- 1921 оны долдугаар сарын 11-нд, Та бид хоёр жил болгон наадамд аав, ээж хоёртой очдог, тийм ээ? -- Тиймээ, Энэ жил би тамирчин хүүхдүүдтэй жагсана. Монгол Ардын Намын Төв Хороо 1921 оны гуравду- гаар сарын 18-нд Ардын Хувьсгалт 18 Засгийн газрыг байгуулсан, Ардын Жу рамт цадрэг 1921 оны гуравдугаар са- рын 18-нд Хиагтыг хятадын гэмингаас чөлөөлсөн шүү дээ, Тэгээд гурван са? гаруй болоод нийслэл хүрээг Чөлөөлж ардын засаг тогтсон юм. -- Ах аа, Сүхбаатар одоо их настай хүн үү? -- Сэрүүн тунгалаг байсан бол энэ жил 77-той байх юм, 1923 оны хоёрду« гаар сарын 20-нд их жанжин Д. Сүх« баатар нас барсан гэж хэлээд ах Сандаг нь дуугүй болов. Дүү нь ч юм шалгааж зүэхлэхгүй байлаа, Тэгтэл ах Сандаг нь ам нээж, -- Миний дүү удахгүй Д. Сүхбаата рын нэрэмжит, Д, Сүхбаатарын одонт Монголын Пионерийн Байгууллагын эг- нээнд элсэнэ. -- Ах аа, пионер болоход яасан удаан юм бэ? -- Миний дүү дандаа онц сайн сур, Ахынхаа үгэнд сайн орж бай Тэгвэл мөдхөн том болоод, өсвөрийн Сүхбаа- тарчуудын эгнээнд орно. Ж, ХОРЛОО Т. ПАГВА (Хэл бичгийн ухааны дэд эрдэмтэн, доцент) «Манай Лу-багш» гэж алдаршсан, их эрдэмтэн бөгөөд хамгийн жирийн нэг багш хүн эпэ жил нас сүүдэр нь «80 хүрлээ. Хүн бүхний хайр хүндэтгэл хү Ш, Лувсанвандан багш гэдэг нэ лээсэн рийг анх гучаад жилийн тэртээ дунд билээ. сургуульд сурч байхдаа сонсч Тэр цагт «Ш. Лувсанвандангийн цагаан ном» гэж алдаршсан цагаан хавтастан зузаан номоор хэл зүйн хичээл заад: гаж байсан минь санаанд үлджээ. Одоогоос хорин гурван жилийн өмнө сөн. Монгол улсын их сургуулийн тоо физикийн ангид оюутнаар бүртгэгдээд хичээлийн жилийн нээлтийн цуглаан саа- дээр багш нарын дунд нэг ягаан рал костюмтай, өндөр нуруутай, цүнх барьсан халзан хүн зогсож бай хыг миний бие залуу хүний сониуч нү дээр харж байж билээ, Тэр багш маань нөгөө багадаа номоор нь эх хэлнийхээ учир зүйг ухаарч ядаж явсан Ш. Лув- санвандан багш юм гэж огтхон ч төсөө лөөгүй байсан юм. Тэр багшийг хорин хэдэн жил хамт дагаж) ажиллах зав- шаан олдох юм гэж бүр зүүдэнд минь ч ороогүй билээ. 54 т Ш, Лувсанвандан багш бол маш их “юм мэддэг хүн, тэгээд ч юм ярих нь гойд сонирхолтой байдаг юм. Би | Т00- физикийн ангид тийм Ч муугүй сурч байхдаа нэг удаа санаандгүй «хулгай- гаар» Ш. Лувсанвандан багшийн лекцэд суусан минь миний ирээдүйн мэргэжил бүх л амьдралын минь асуудлыг шийд вэрлэсэн юм. Нэг өдөр би Ш. Лувсан- ““вандан багшийн хичээлд суусанд нөгөө л урьд нь сонирхолтой биш юм шиг том «Үелзсэн Сэлэнгийн долгио шиг «Намуухан намуухан бүжиглэе» гэж дуулан, бүжиглэж буй жижигхэн шар охиныг хэн ч харсан ирээдүйд нэг сайн бүжигчин, жүжигчин төрөх байх хэмээн бодохоор байлаа. Тэр охип бол нийслэ- лийн 10 жилийн 6 дугаар дунд сургуу лийн 3 дугаар ангийн сурагч И, Оюун- баяр байв. Оюунбаяр охин 3 жил дараа лан онцсайн сурснаас гадна мандлин, гитар хөгжимд олон дуу оруулж, мон- тол үндэсний биелгээ, ёохор, чех ар- дын бүжиг чадмаг хийжсурчээ. Энэ авьяаслаг охины багш Л, Гантөмөртэй би уулзлаа. --Хэд дэх жилээ багшилж байна? --Гурав дахь... --Сурагчидтайгаа яаж ажилладаг вэ? --Сурагч бүрийн зан чанар, авьяас билэг, ахуй амьдралыг сайн судалж, танцаарчилан ажиллахыг год болгодог гэв. Эдний ангид ороход «Тэргүүний ан гийн хамт олонд» гэсэн дарцаг хадаа тай байв. Д. Сүхбаатарын мэндэлсний 77. мин- лийн ой угтаж, хүүхдүүд Нь ангиараа пионерт элсжээ. Гантөмөр багш өөрөө Дуу, хөгжимд авьяастай, гар, сагсан бөмбөг тоглож ойрын зайн гүйлт, ур- | тын хзарайлтад авьяастай ажээ. Тэгээд Ч эдний ангийнхан авьяастан олонтой “хүндэтгэлийг үнэхээр хүлээж санагдаж байсан хэл зүйн үзэгдлийг ер бусын сонин ярихад нь чих тавьж нүд сбүлтийн, ам-ангайн сонсч хоёр цагийн лекц ч хоромхон мэт түргэн Өнгөрч билээ. Тэр өдрөөс хойш хэлний мэргэжилтэй больё гэдэг хүсэл надад өдрийн бодол, шөнийн зүүд болсон юм. Тэгээд хэл бич гийн ангид орох гэж нилээд мунгинас ныг хэлэх үү, арай л сургуулнас ха сагдчихсангүй байж ашгүй хэл бич- гийн ангид нэг оюутны орон тоо Дутуу байсан завшаанаар арайхийж нэг Зөв- шөөрүүлж билээ. Тэгээд л би хэлний мэргэжилтэй болсон юм. Ш, Лувсанвандан багш тийм их эр дэмтэн хүн мөртлөө туйлын даруу, ХҮ нийг том, жижиг, эрдэмтэй, эрдэмгүй тэж ер ялгаварлан үздэггүйгээрээ олны чадсан хүн юм.Хэл бичгийн ангид орж суралц саны дараахан, нэгдүгээр ангид байхад минь Лу-багш бусад оюутны нэгэн адил залуу оюутан намайг анхааран үзэж өөртэйгөө эн сацуу хүн шиг ярилцахад нь би их баярладаг байж билээ, Нэг өдөр хичээлийн завсарлагаар миний уншсан уран зохиолыг сонирхож, ялан гуяа дэлхий дахины сонгодог зохиолын талаар мэдлэг нимгэн байгааг минь олж мэдээд давын түрүүнд ямар ямар зохиолыг унших талаар зөвлөж, бас зарим ховор ном | зохиолыг өөрөөсөө авч укшиж болохыг зөвшөөрч билээ. Тэр зөвлөлгөөнөөр нь нэг өдөр гэрт нь очиход том том шүүгээтэй номноосоо баахан ном үзүүлж, заримы нь агуул- гыг ярих зэргээр намайг их л зориг- жуулж уншуулахаар хэдэн ном өгч би- лээ. Тэр номын дотор Ш. Лувсанван- дан багш өөрөө залуудаа англиар унш сан америкийн хүүхдийн сонгодог 320 хиолч Бичер-Стоу (1811--1896)гийн 1852 онд бичсэн «Тоом авгайн овоохой» гэдэг романы орос орчуулга, цын сонгодог зохиолч Мопассан (1850- 1893)-ны сонин явдалт үлгэрүүдийн “эмхтгэл зэрэг байж билээ. Тэр өдрөөс хойш Ш. Лувсанвандан. багш нөгөө өг сөн номоо хэрхэн уншиж буйг сонирхож чухам аль хэсэг нь илүү сонирхолтой байгааг асууж байсан юм. Тэр хэдэн номыг нилээд нухаж чадан Ядан уУН- шаад нэг өдөр гэрт нь аваачиж өгөхөд тэдгээр номын агуулгын талаар маш сонин зүйлийг ярихад нь би өөрөө нягталж уншаагүйдээ нэгэнтэйгүүр сургуулийнхаа урлагийн үзлэгээр 1-4 дүгээр ангийнхны дундаас 1 байрт ор- жээ, Эдний анги В.И, Лениний мэндэлс ний 100 жилийн ой угтаж, 7 хоног бү рийн 3 дахь өдрийг Ленинч уншлагын өдөр болгож, хүүхдийн номын сан, Пио нерийн ордны Лениний танхимд очиж ном уншиж, бяцхан Володя Ульяновын тоглох дуртай тоглоомоор тоглодог бол жээ. Мөн В.И.Лениний музей үзэж, Лениний нэрэмжит газруудаар аялал хийсэн байна. Миний хамгийн хайртай багш бол баг шийн сургуулийн багш Дэжээхүү юм. Би багшаараа ч бахархдаг, шавмараа ч бас бахархдаг. ү багш надад хэл бичиг, хэл бичиг заах арга, хичээн гүй бичгийн хичээлүүд зааж байлаа.Энэ хичээлүүд бол бага ангийн гол!хичээл учир багшаасаа одоо Ч асууж лавлах юм бишгүй гардаг гэж Гантөмөр ярив. Гантөмөрийн хайртай багш | Дэжэахүү багшийн сургуульд 1959 оноос хойш эдүгээ хүртэл багшилж байгаа, Гантө- мөр шиг олон сайн шавьтай хүн юм. Тэ- рээр Улаанбаатарын багшийн сургуу- лийн хэл бичиг заах аргын кабинетын эрхлэгчээр ажилладаг, бага сургуулийн 1 дүгээр ангийн монгол хэл бичгийн номыг хоёр дахь, гурав дахь, дөрөв дэх хэвлэлд бэлтгэн гаргасан хүн юм. --Одоо та юу бүтээж байна гэж асуу- --Үүний өмнө заах аргын захидал, өгүүлэл хэдийг бичсэн юм. Одоо Өлзий ханд багштай хамтарч, бага сургуулийн туршилт 3 жилийн 1, П ангийн монгол хэлний ном хэвлэлд бэлтгэж байна. Су рагчдынхаа хичээл сурлагад гол анхаа”4 рал тавьдаг гэж Дэжээхүү багш хэлэв. Цэдэвийн Дэжээхүү 1947 онд баг- шийн сургууль төгсгөж, 3 жил бага ан гийн багш хийж байгаад, улсын их сур гуулийн монгол хэл, уран зохиолын ан гийг 1958 онд төгсчээ. : --Таныг улсын их сургуульд сурч байхад хэл бичиг уран зохиол хэн зааж байсан бэ? гэхэд: --Да багш гэв, Да багш гэхээр нь эрдэмтэн зохиолч Ц. Дамдинсүрэн гуай гэж саналаа. Ц. Дамдинсүрэн багш бас фран - “БАГШ ХҮНД ШАВЬ ичиж, нөгөөтэйгүүр номыг яаж дөвг Мэ- лэн бодож уншихыг төсөөлөн амс Тэгэхэд дэж авсандаа баярлаж билээ... Лу-багш маань намайг хуумгайхан унш саныг мэдсэн боловч, улам сайжрана яггүй ойлгосон байна гэж зоригжуулан дахин хэдэн ном өгөхөд нь хөөрч баяр- ласандаа хөл газар хүрэхгүй гэртээ харьж байж билээ. Лу-багш ингэж Л ном зохиол ухааран унших арга Учрыг надад таниулсан юм. Лу-багшийн удаа дараа бичиж хэЭВ- лүүлсэн монгол хэл зүйн сурах бич- гүүд хэдэн арван жилийн турш манай орны мянга мянган охид хөвгүүдэд эх хэлнийхээ учир зүйг ухааран мэдэх өв рийн ном нь болсоор байна. Эдгээр су рах бичгээс гадна Лу-багш эрдэм ший- жилгээний олон арван бүтээл туурви сан. юм... Ш, Лувсанвандан багшийн .бич сэн «Орчин цагийн монгол.хэл» хэ» мээх томоохон бүтээл нь 1961 онд хуу- чин монгол үсгээр Бээжин хотод хэвлэг дэн гарсан юм.Энэ ном бол их, дээд сургуулийн оюутан багш нарт чухал га- рын авлага болж байна. Ш.Лувсанван- Дан багш Москва хочод хуралдсан дор- но дахиныг судлагчдын 25 дугаар их хурал, Энэтхэгийн Дели хотод хуралд- сан дорно “дахиныг судлагчдын 26 ду- гаар их хурал, мөн Улаанбаатар хотод хуралдсан олон улсын монгол хэл бич- маш олон шавьтай. Түүний нэг шавь нь Дэжээхүү багш ажээ. Их бичгийн хүн Ц. Дамдичсүрэн гуай шавь нартаа үр- гэлж ихийг хий. ихийг бүтээ! гэж захи даг байсан байна. Өөрөө ч хийж бүтээ- хийн төлөө төрсөн хүн билээ. Цэндийн Дамдинсүрэнгийн олон сайхан зохиол бүтээлийг манай өсөх залуу үе амтар- хан уншиж, түүгээр сурч хүмүүжиж ирсэн юм. Би Дамдинсүрэн гуайгаас -Та одоо юу бүтээж байна асуухад: --Үүний урьд «Монголын уран 30- хиолын тойм» 1, Ш боть хоёр ном хэв лүүлсэн. Одоо П ботийг нь бичиж бай- на, Энэ номд «Ганжуур», «Данжуур»- ын дотор ямар уран зохиол байна вэ? Тэр уран зохиол нь монголын бичгийн гэж 4 ОЛОН шул/ 218 (77 тэг” ТВ УУ уг/Тэгь с-. 32 Ё Ч 3 3 3 Ь 06 36 Ь ж ! аллагг гийн эрдэмтвий анхд) их хурлуудад | эрдэм шинжилгээний ХОЛТОй илт- гэлүүд тавьсны ань 0. ны эрдэмтэд өндөр үнэлсэн”-юм.. Ш.Лувсанвандан багшийн бичсэн «Орчин цагийн монгол хэлний зүй» хэмээх нарийн шинжїиїл гээний хоёр боть зохиол нь 1967 онд хэвлэгдэн гарлаа. Лу-багшийн энэ бү- “тээл бол ямагт чанар чансаа сайтай бя- гөөд энгийн ойлгомжтой бичигдсэн бай- даг. Үүний учир нь миний бодоход, Лу- багш Марнсист Лепинист онолыг гүнз- гий эзэмшэзд, түүнийгээ бүтээлчээр хэр гэлж чаддагийнх юм. Лу-багш анх их сургуульд .Марксизм-Ленинизм | зааж байв. Маркс Лениний сургаалыг бүтээл чээр хэргэлж чадвал ямар ч мэргэж- лийн хүн хичнээн-үнэтэй чухал зүйл туурвиж болохыг Ш. Лувсанвандан баг шийн. бүтээлүүд харуулж байна. . Хүн өөрийн мэргэжлийг сайн эзэмшиж, түүндээ бие сэтгэлээрээ дуртай болж | чадвал ямар их амжилтад хүрч | боло хыг Ш. Лувсанвандан багшийн. ажил, амьдрал харуулж байна. Үргэлж ши- нийг эрэн хайж, хэлний үжгдэлд ямар нэг өчүүхэн ч атугай зүйлийг олохдоо Лу-багш хүүхэд шиг баярлаж, ямар нэ гэн гойд сонин ший жүжиг үзсэн буюу уран зохиол уншсан шиг үнэн голоо- соо инээж баясаж байхыг харахад урам тай сайхан байдаг юм. Лу-багш бол үр гэлж хүнд тусалж, халамжилж далай их эрдмээ бусадтай харамгүй хуваал- цаж байдаг хүн юм. Германы нэрт яруу найрагч их сэтгэгч И. Гёте (1749-- 1832) «Их ухаанд би толгой бөхийлгө- нө, сайхан сэтгэлд ӨВДӨГ СӨГДӨНӨ» ГЭ хэлж билээ. Энэ бол хүний сайхан : гэл гэдэг их эрдэм ухаанаас доргүй бо. лохыг онцлон тэмдэглэж хэлсэн . зүйл юм. Манай Лу-багш бол бүхий л амьдра . лаараа хүнд жишээ дууриал болох ёс . той л харахад хайр хүрмээр, санахад сэтгэл баярламаар хүн юм. Жирийн нэг шавь нь болсон би багшийнхаа тухай . “өчүүхэн сэтгэгдлээ 60. насны нь ойг тохиолдуулан /бичсэн завшаанд, багшдаа энх тунх, урт насалж удаан . жаргал, сайхан эх орныхоо соёл, эрдмийг бад. руулах ариун гүйлсдээ улам их амжилт мо" ЭВч олохын бат орших ерөөлийг чин сэтгэ. | эн лээс дэвшүүлж байна. ба аман зохиолд яаж нөлөөлж вэ? гэ, гийг л гаргах юм гэж ярив, Эрэг Сар » зохиолч Ц, Дамдинсүрэн гуай, шавь нартаа хандаж нэгэд олон шавьтай б лоорой, Хоёрт шавь тараа өөрөөсөө | илүү эрдэм боловсролтой хүн болгоо-.. рой. Гуравт ард түмэндээ заавал НЭГ. тустай зүйл бүтээгээрэй гэж захив. Ёр шавь нь багшаасаа заавал илүү гарч байх ёстой, Тэгэж байж ч улс орноо хөг жүүлж, хүн арддаа тустай зүйл бүтээж : чадна гэж Дамдинсүрэн Зєту өгүүлэв. |. Шавийн эрдэм багшаас гэдэг үнэн үг 44 юм. Багш шавийн барилдалгаатай энэ : дөрвөн хүний ЦЭР Ын г. сэсмээ | 5 злл 2 3 4 л 4 : сурагч Ц, ЭРДЭНЭБАТЫН авсан гэрэл ЗУРЭГ, БАГШИЙН БАЯР-ШАВИЙН БАЯР Багш гэдэг юутай сайхан ха 1ЕВЕЛИ луун дотно нэр ва!. Хүүхдүүд Та нарт эрдмийн түлхүүр ялЧуЛСан хүн багш “зүв, “Багш хүн та нарыг эрдэм мэдлэгтэй, са- хилга баттай, сайн үлгэр Дуурайлалтай, эелдэг даруу зан ааштай, үнэнч шударга, ажилч хичээнгүй, цэвэрч мбай хүн болтохы ЕГ БЕйХН Үү оолтохын төлөө бүх хүч чадлаа дайчилж Тиймг учраас авиа үсгийг холбож 9 ! » Үг болгон уя- шаад, өгүүлбэр болгон бичихэд багш чин гй балрлан баясдаг билээ. “агсан Багшийн ачийг єнц сурлага онцсай Д н сахилга ба- таар хариулах ёстой, Та нарын сурсан, мэдсэн зийс чинь багш нарын чинь ач тус гэлгийг цаг ямагт са- нан дурсаж, багш нараа баярлуулахаас эрхэ ї зүйл сурагч хүнд байхгүй. Сэиэн Жил бүрийн хоёрдугаар сарын эхний ням гарнгийг манай багш нарын баярын өдөр болгон тэмдэглэдэг сайхан уламжлалтай болсон билээ. Энэ өдөр хүүхэд та нар багшдаа баяр хүргэн сур сан Дуугаа Дуулж, шүлгээ уншиж өгнө. Тд нарын сурсан дуу, шүлэг,хийсэн бүтээсэн юм бүхэн багш нарт чинь хамгийн дурсамжтай зүйл болно. Багш на- рын баяралн ун дүн авч багшийгаа гомдоодог нэгч сурагч байж болохгүй. Багшийн баяр шавийн бї Зүхрүн 4 р йн баяр Нийслэлийн 832 дугаар сургуулийн багш ШҮ ШААЗАН 2-2: Зогс ж2426 Т7---3--г " - 2 2 | 576-лн ай, зүгэлөхбцө" 5 амс хара. БУЛЭГ 29, сайсаж0 ! эшда аага єчуч бага эс6-0у зочажээ, ! Ї ЯА Коменсчий ” Э.шуузсаа Э9З хучаас ёл заяаг шид ЗЭэрсхэ , суга ШИЛ ОРОС | “футаар ссошлэн | Өтэм зээлэх Збужа ЛЖ Э»мслиаа ЗОухч З.Г.бамченай | Зочуу Эзэухбехё соёёд хийсөччээх| Ф.зигаарад, -єсожхийж|| хясаа. ӨХЛДҮ х Д.Ушансаын » ДАДунесчаг Эсоүугасүү эесүүшээс | 139э? бол жар төөмшид220 божу» баясах | 11122723 | яст БЭ203 2»? “ос. вэ? ху? э эрүенд ЗУөшөбэт, Зө-сөхл Фхсш руу эсөх 2, эсэшэнс Ошо, А.С .Макагенко Дорноговь аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар анги уран зохнол заадаг багшийнхаа удирдла- гаар Ц, Гайтавын «Дамдины Вэ 27- Үгийг Г. Сэсмээ БАГШАА Эрднийн алтан түлхүүрийг Элбэрэлт багш мннь атгуулсан Элбэрэлт багшийн ачийг би Ээжийн дайтай сананаа. Түмний үрсийг бойжуулсан Дахилт Ардын багшийг бишрэнэ би Түүхэнд үлдэх алдры Аялгуу өргөн дуулна Амьдралын түмэн өнгийг Ачлалт багш минь мэдүүлсэн Ачлалт багшийн хайрыг би Аавын зэрэгтэй хүндлэнэ. Дахилт Уран мэргэдийн ухааныг Яр Ууган багш минь ургуулсан Ой Ууган багшийн энзрлийг би Улаан нартай зүйрлэнэ, Дахилт ТЫГ шэн! ДУУЛЬ Х.вгжилтэй Ё 722222 2Ь3-33 о22:222-1 : ЛШЭЭН 8гй. 2 1 2 2 х 2 ө. ЕЗ Хөгжмийг В. Сээсрэг 9рд . мийн алт амтуд. хуур 2айг г нь би, тээн гаж Эш тас со 213 маа 542427: 7у, хэнд уд эх алдрыг нь эн ( т ша Ц 0 443 гу ГҮҮ 7л 9уул ма ё ту2 маллаад далддаалдллдлладлалалдадаалладааллддлалдалал амнаааалаааагадададаааддай НОРЖИД БАГШ Найман жилийн дунд сур- гууль» гэсэн хаяг бүхий урт ягаан байшингийн зүүн хаалгаар ороход 1-ийн «А» гэсэн анги | нүднээ тусна. Тэр ангиар орж | энэ Сүхбаатар» найраглалаар үдэшлэг хийв, Энэ үдэшлэг уг найраглалын гол утга Са- нааг сурталчлах зорилготой болжээ. 5, 9/ үдэшлэгийг найраглалын үйл явдалд холбогдсон ДУУ, шүлэг, үйл явдлаар бая- жуулсан нь амьд соннрхол- той болов. Жишээ нь: Найраглалд буй намын тангаргийн хэсгийг нэг нь дагуулан уншив. 5 Уншиж ЁРН 238 в-ар үнэхээр чин бат тангараг шО4-5 буй дүрээр хэлж байгаа-нь тэр үед-ингэж л намын Мєь хэргийн төлөө чин зоригоо гаргаж, арнун тансара 2 Дэн, аугаа нх хэргийг үүсгэн бүтээсэн. биз гэж бодогдуу. байлаа. Тэндээс нэг сурагч: Жанжин Сүхбаатарын суу заль, сОТЫЖ хурсагдан НО хэрэг нь Ленип багшийн халамж- тай нягт холбоотой юм гэхэд өөр нэг сурагч: «,,,Хажууд нь нэг хүдэр эр сууж байлаа ЖДлАмлины бухБААТАР “«Удаан гэж уран сайхан уншлаа, Мөн «Шивээ Хиагт», “ тува Манан сэртэй хувьсгалт “баатарлаг дэшлэгт бүх багш оролцов, 2 Хос ш, ХАНЧИНДОРЖ сургуулийн тэргүүний багш 28. Норжидтой уулзахаар хаалга тогшиход өндөр нуруу: тай сэргэлэн бор эмэгтэй инээм сэглэн угтаж гар барин мэндлэ лээ. Норжид багшаас ангиа жил дарааган 100 хувь гаргадаг туршлагаас нь сонирхвол ингэж ярилаа. Надад туршлага гээд байх юм юу байхав. Харин би Сүхбаатар аймгийн «Онгон су- мын бага сургуулийн багш Хазт гайн туршлагыг өөрийн арга ажиллагаанд нэвтрүүлэн ажил- лаж сүүлийн 4 жил дааж авсчн ангиа жил,дараалан 100 хувь сургаж гнэ жил 4 дүгээр анги төгсгөөд 1 дүгээр анги хүлээн аваад ажиглаж байна. Манай ангид Б Энхбаатар, Б. Алтав- чимэг, С. Эрдэнэчимэг, С.Оюун гэрэл гээдлонцсурдаг сурагч БАГШИЙН АЧ НЬ МАРТДАГГҮЙ Хөлийг минь дөрөөнд, гарыг минь ганзганд хүргэж өгсөн ар дын багшийн ач гавьяа юутай их вэ? Номын. шимийг амт- луулж билгийн харааг -минь нээж өгсөн ачит багш нартаа шавийн халуун сэтгэлээр аз жаргал, сайхан бүхнийг хүсэн Еэ ерөөе. » : Нийслэлийн 6 дугаар дунд сургуулийн 10-ын «А» 1 сурагч БААСАН олон бий. Би В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой,Ар дын хувьсгалын 50 жилийн түүхт ойнууд угтаж, дааж ав- сан ангиа улирал дараалан 100 хувь сургах зорилт тавиад ажил лаж байна. Заах программаа жилээр төлөв: өн гаргаж түүний гээ улирал, сар, долоо хоногоор хувиарлан заадаг. Долоо хоно- гийн өдөр бүрд тусгай цагийн хувиартайгаар төрөл бүрийн хү мүүжлийн ажил зохиож байна. Жишээ нь Даваад үечилсэн дэвшил биелүүлэх, Мягмарт п4о нерийн ээлжийн ажил, Лхагвад баатарчуудтай ажиллах, ГПү- рэвт ариун цэврийн өдөр, Бям бад их цэвэрлэгээний өдөр гэх мэтээр ажилладаг. Мөн пионе рийн ажлаар «Лениний бага кас, сургуулийн жилүүд» «Д. Сүхбаатар бидэнтэй хамт» зэрэг 10 гаруй сэдэвт ажил зохиосол Хүүхдийн цэцэрлэгийг 4 жил дараалан шефлэн авч дуу, ШҮ- лог бүжиг зааж өглөөлөг, өдөр ИЙГ ШАВЬ “даа улам лөг, явуулдаг. Сурагчдын эцэг эхчүүдтэй долоо хоногт нэг удаа уулзаж гэр орноор нь байнга очдог. Энэ нь хүүхдийн сурла гад сайн нөлөөлдөг гэж ярилаа. Архангай аймгийн Төвшрүүз тосЛЛЭХН лэхийн сангийн аж ахуйн 8 44 лийн дунд сургуулийн тэргүү” ний багш Норжид түүхт ойнууд угтаж сурган хүмүүжүүлэх ажил их амжилт гарга хаар чармайж байна. Архангай аймгийн Түвшг эм лэхийн САА-н цахилгаан техникч С. БАНЗРАГЧ Ус сбаесираа. сахагцуглнгаа. 2 Анх би А үсэг бичиж сураа гүй, арав хүртэл тоолж мэдээ гүй байхдаа Норжид багшаараа ном заалгаж эхэлсэн юм, Эрд ачит багшдаа багш нарын баярыг то “Ч Ний” 1: хиолдуулан чин сэтгэлийн та- лархал дэвшүүлье. Нийслэлийн 11 дүгээр сур туулийн 4-ийн «Б» ангийн су рагч пнонер ДЭЛГЭРХАНГАЙ Хүүхдүүд: зэ! Яс, манай гадаа дад гаргадаг чухал түүхий эдийн нэг.юм. Манай улс ясыг Зөвлөлт, Хятад, Япон улсад гаргадаг, Эд- “гээр орнууд Ясыг тослоод техни- "үкийн тос гаргаж авна. Техникийн тосоо-дахнн боловсруулж янз бү- рийн будаг, үнэртний найрлагад оролцдог ланолин гэдэг бодис гар эь. ? ЯС ЦУГЛУУЛАХ 10 ХОНОГИЙН АЖИЛ 1970 ОНЫ 8 ДУГААР СА РЫН: 1-НЭЭС 10 ХҮРТЭЛ ЯВАГ- ДАНА: с гаж авдаг. Бас тусгай цавууны соо найрлагад ордог “огаргана: Мармелад хийхэд орол- желатин Фодис цоно. Цул яс, эвэр, туурайгаар товч, сам, сийлбэр хийж гоёлд Ччи- мэглэлд ашиглана. Тослогий нь нэгэнт авсан яснаас Ясыг хол тэзвэрлэх нь. зика” засгийн талаар улсад хохиролто байдаг. Тийм учраас манай улс энэ оноос эхлээд гадаадад гарга- даг ясны 40 хувийг яс- ны хурын болгох зорилгоФой ажил -лаж байна, Яснаас техникийн тос гаргаж авч дотоодын савангийн үйлдвэрт ашигладаг, Мөн ясны гурил х байна. Манай улс ясыг гадаадад гар- гаад оронд нь машин техник, өр- - гөн хэрэгцээний бараа авдаг юм, Манай орны пнонер сурагч бү- хэн улсын бэлтгэлийн төлөвлөгөө биелүүлэхэд оролцдог сайхан уламжлалтай билээ. Манай орны шорртч боловсролын сургуулну- чад мянга орчим хүүхэд су- ралцаж байна. Сурагч буд хоёр Пнонер сурагчид аа! Энэ өнд улсын бэлтгэлд улам их яс цуг луулж нийлүүлцгээе| Ясаа молж- вөргүй, цэвэр хадгалаарай. Тол- тойны Ясыг өгөхдөө тархий нь авахаа бүү мартаарай. Ж. ХОРЛОО адсанийй “ед0ЛОН ТОГЛООМ ЗОХИОЖ бага за ай” Злуу үеэ баясгажээ. Жишээлбэл аафр/Морин шагайгаар туяа татан 7-6 насны морь “уралдуулан 4 үфладдаг. «Морь уралдуулах» тоглоом, ижил ижлий нь няс лан онож нааддаг «бөгцөг» алаг шагайгаар мэлхийн дүрс өрөөд дөрвөлжин шоо хаяж шооны буусан нүхний тоогоор нь ша гай авдаг, Алаг мэлхий гэдэг тоглоом хийгээд шагай атган таалцах, шагай багцлан сум хаяж атгах болон үхрийн ша- гайгаар “мөсөн дээр наадах -эл дэв төрөл бий, Энэхүү шагай тоглоом нь Хүүхэд та бидний хөгжин тоглогч хүнийхээ нүдний хараа, наргидаг олон сайхан тоглоом биеийн хөдөлгөөнийг сайжруу бий. Тэр олон тоглоомын нэг лан, оюун бодлыг хөгжүүлдэг, нь шагай гэж та нарандахгүй биз дээ.Энэ тоглоомын хэрэглэл нь ердөө л малын шаант чө- мөгний үзүүрт байдаг яс шүү онцгой Уг дээ.Энэ нь яс яснаас дөрвөн талтай, түүнийг тоолон элдэв талаараа сонин дүрстэй болдог. хүн үүний нь малтайгаа лэн морь, тэмээ, үхэр, хонь гэж ялган нэрлэж занш- жээ. Үүнээс үндэслэн малын ту хай, үйл ажлыг . дүрсэлсэн (морь уралдуулах мэт) олон ян зын тоглоом буй болжээ. Тэгэ- дээр энэ тоглоом малтай хол: богдон үүссэн байна, Монгол хүн энэхүү шагайгаа | ГЛО! 1 шЛ? ини 2 олон ЭХ ОРОН Барилга байшин сүндэрлэн ” босоод Багачууд хүүхдүүд өрсөлдөн өсөөд Өх орон цэцэглэн хөгжинө. ! Өнх жаргал дэвжин дэлгэрнэ СУРГУУЛЬД ЯВНА Отгон хүүг аав ээж нь Оюутан болно миний хүү ГЭДЭГ Отгон хүүгийн сэтгэл хөөрч Одоо би сургуульдаа явлаа ТЭДЭГ. МИНИЙ БАХАРХАЛ Монгол нутагт төрсөндөө Үүрд би баярладаг, Малчны гэрт. өссөндөө Үргэлж би бахархдаг. салэн Ялангуяа шагай харвах наа дам бол нэг ёсондоо мэргэн харваачийн гэрийн сургууль болдог байна Тэгээд сүүл сүүлдээ тусгай хашлага сум онох бай-хасаа хэ рэглэдэг болон .боловсорчээ. Энэ мэтээр шагай наадам. бү рий учир түүхтэй ажээ, Нөгөө- тэїгүүр шагай наадам нь хич нээн ч хүн тоглож болдог хүр тэмжтэй нийтлэг тоглоом | бө- ман багачууд та нарын сайтар вэл зохих наадам тоглоом. 1 / ы нэгэн билээ, 1н3 Х. НЯМБ Нийслэлийн 42 Хуны цэцэрлэгийн дунд ангийн хүүхдүүд шагай тоглож байгаа нь, ААВЫН ХИЙДЭГ АЖИЛ Аавын хийдэг ажлыг Хамгийн хүндэд тооцож , болно. Адуу малаа дагаад Хээр зэлүүд явна. Аян жин тээгээд Алс газар зорино, Ардаг эмнэг сургаад Бяр чадлаа гаргана. Хотонд хонь үргэж Харанхуйгаар ноход боргон : «Хадны мангаа» ирээд байхад Хамгийн түрүүн аав л гарна. Борогшнж дасч дээ аав минь Бор хэцүү хүнд бүхэнд Аавын ажлаас сурна гэдэг Амьдралын зах уруу орно тэсэн үг. Халуун зунаар салхидаж одсон Хэдэн тэмээ эрж : Хөтөлгөө морьдын эдэлгээг тохируулж Хээр хонож гадаа гандаж Таних танихгүй хүн бүрээс Тамга тэмдэг тодруулан сурж Эрж гарсан эрлээ олоод Эргэж гэртээ намайг ирэхэд, Айлын эмээ дуу алдан 4Айхавтар хүү байна гэж Түүн дээр ээж нэмж “Том болжээ миний хүү гэхэд Аавын хийдэг ажлаас Ганцыг ч болов хийлээ гэж Амьхандаа би баярлаж билээ. Аавын ажлаас сурна гэдэг. Амьдралын зах уруу орно. тэсэн | үг И, ДАГВАДОРЯ Ч, ЭНХТУЯА шишишшшихлиышы:12121:-::222шшишшшшшлшшышшлышы Нийслэлийн 1 дүгээр дунд сургуулийн 7 дугаар ан- гийн «Б» бүлгийн сурагч Хариуцлагатай эрхлэгч . Ж. ШАГДАР хаш Ц22 ОМВҮНЧ ОД ЫГ анг НЭЭЛЭЭ ЭНЭЭ 2 Ми лэххэийничнэ А-43807 хүхбаатарын нэрэмжиї УЛСЫВ 49 Лэдийн комбинатад ХЭВЛЭВ, | Индекс-14140 э БАГШ Эрдмийн далайд умбах Сэлүүр бидэнд олгосон Энгүй үйлсийг бүтээх Жолоо бидэнд атгуулсан Ардын багшийн сургаал Ашид мөнх бадрана. “, Ардын багшийн алдар Алтан дэлхийд цуурайтана. Т, ЛХАГВАСҮРЭН -- Увс | аймгийн Хяргас сумын 8 жи | лийн дунд сургуулийн су | БҮХНИ ММ (59) (СУРВАЛЖЛАГА) Нийслэлийн 42 дугаар цэ- цэрлэгийн ахлах ангиар ороход Баярмаа охич багшдаа алаг цэц гийн баглаа барьж байлаа. Энэ охин багш нарын баярын өдрийг тохиолдуулан хайрт багш Чанд- маадаа өөр шигээ, барьсан цэ- цэг шигээ үй түмэн шавьтай бо лоорой тэж энэ цэцгийг өгсөн ч байж болох юм. Ямар ч гэсэн шавийн халуун хайр алаг цэц- гэнд шичгэжээ -Энэ жил би сургуульд орно. Багш маань бидэнд олон сай- хан дуу шүлэг, зааж өгсөн. -Ахаа би танд «Ленин» ї 3 3 7 О8 27 Ул ач, ОЛ, АМ, «Ма да 7, «Ээ 1970 оны нэгдүгээр сарын 28. ЙГ БАГШ МЭДДЭГ багш» гэдэг шүлгээ уншиж өрөх үү? тээд, «Хөх боржин суурин дээр Хүндэт Ленин зогсож байна Их Лениний сургаал Үүрд мөнх мандаж байна» гэж уншсан цовоо бяцхан хүүг Баттөр гэдэг ажээ. Энэ хүү Ч бас багшийнхаа заасан шинэ шүггээр бахархаж байна. Бат- төр ангидаа байгуулсан Лени- ний буланд очиж, олон сайхан хиймэл болон зурагт сэтгүүлүү дээ үзүүлж үүнийг манай Чанд- маа багш цөмий нь хийсэн юм гэв. ЛХАГВА Цэцэрлэгийн. эрхлэгч Л.Ду ламсүрэнтэй уулзаж ярилцвал, --Манай цэцэрлэгт 185 охид хөвгүүд сурдаг. Хүүхдүүд ХУР тай тоглоомоороо тоглож дуу “шүгэг сурч байдаг юм. Манай багш нар бүхнийг хүүхдийн тө лөө, шавь нарынхаа төлөө 30: риулдаг. Ахлах ангийн багш Г, Чандмаа, дунд ангийн багш Мөнх-сүрэн нарын зэрэг тэргүү ний багш олон бий. Хүүхдийн оюун ухааныг хөгжүүлдэг, ХӨ- дөлгөөнт тоглоом, эвлүүлэх. бүтээн босгох тоглоомуудыг хүүхдүүд их сонирхдог. Тийм 4 учраас манай багш бүр хүүх- дүүддээ өдөр бүхэн ямар нэгэн шинэ тоглоом, шинэ дуу шүлэг сургахсан гэж хүч чадлаа дай- чилж байдаг юм гэв. Тус цэцэрлэгийн хүүхдүүд үн дэсний төрөл бүрийн тоглоо- моор тоглодог ажээ, Дунд ан. гиар орвол хэсэг хүүхэд шагай гаар морь уралдуулж, бас 33- рим нь бөгцөг нясалж, дөрвөн бэрх орхиж байлаа. --За хэний морь түрүүлж бай на даа гэхэд, --Ундрахын морь түрүүлж явна гэж Батбилэг Хүү хариу- лав. Тэд ингэж уйдна гэгчийг мэдэхгүй, ачит багшийнхаа 3аа сан бүхнийг сурч хөгжид цэн- гэлтэй бүхэл өдрийг өнгөрөөдөг ажээ Удахгүй мөд эд эрдмийн тан хим. сургуулийн хаалга татаж шинжлэх ухааны шимийг тэнэ. Тэггээ ч эд багшийн ачийг насан турш дурсан санаж явах болно. Энэ сайхан шүлгийг хэн 344 сан юм бэ? гэхэд: --Багш гэж хариулна Тэд бүхнийг багш мэднэ гэж бие биенээсээ өрсөлдөн хариу. 1, Ц. ЭРДЭНЭБАТ ШИЛБҮҮР-ТЭДНИЙ ЗАЛУУ ХА Р овон | ЛАА БОЛСОН НАРЫНХ БАГАЧУУД ТА 2 Н ц Ж - (БНМАУ-ын Хө дөлмөрийн баатар хоньчин) Ахмад малчин бидний ач зээ нар (болсон хайрт багачуудаа! Сар шинэ сайхал шинэлж, тарган оров уу? “Сар шинэ сайхан шинэлэх» гэдэг та на8- “рынхаар бол шинэ жилийн мэнд хүр- Їзэж байгаа юм. «Тарган оров уу?» -тэдэг эртнээс эрхэмлэн ирсэн амьдра лын гол зүйл мал сүргээ тарган тав тай өвөлжүүлж чадсан уу? гэсэн ҮГ юм. Малчин бид бол та нартай шарга чип тахиа жилд эрдэм ном их сурав Уу? гэж мэндчилж байна. Золбоот хөөрхөн багачууд аа! Мал "чин өвөө эмээ, ах эгч нар чинь өнгөр уСец Бичин жилийн зудтай амь өрсөл “Хөн тулалдсан боловч өнчин ишигний тарз гарсан їнүү. Уг нь Өнчин ишиг ч гарздах ёсгүй, Харин энэ тахиа жил бол нэгдэлч -өгүмэн бид ӨНЧИН ишгийг ч Ггарзгүй малаа онд оруулж 10 Жилийнхээ ойг тэмдэглээд Тахиа жилээ үдэж нохой жилтэйгээ золгож байна. Энэ бол нам засгийн Зөв мэргэн удирдлага хөдөлмөрч малчин түмний чармайл- тын ач шүү дээ. Өнгөрсөн онд На- 1 ах эгч нар чинь нх хүсэж өсгөх тухай ёсуудал ХЭэлэлї эж оло мянган Хашаа барилаа. Хадлан бор- доогоо сайн авцгаалаа. Малчин бид ч эрвийх дэрвийхээрээ ажиллаа. Тэгээд улсын маань мал өслөө. Энэ бод мал чин бидний баяр, Та бүхний сайн нөхөр болсон «Пио нерийн Үнэн» сониноор дамжуулж: та нөхдөд нэгэн зүйл эрхэмлэн захья. Монгол Хүн хэзээнээс нааш мал сүр гээ адуулан өсгөж ирсэн түүхтэй. Ма най өвгөд мал маллах өөрийн арга ухаантай. Тэр ухааныг эс эзэмш- " вээс малчин болж чадахгүй, Түүнийг шаг сайхан | эзэмшвэл мал маллах ажил үгүй. Эрдэм номтой та нар бол мал маллахыг амархан сурна. " Үр ач. та нарыгаа малчин болохыг байна. «Малчин бол мэргэжилтэн хүн» гэж та нарын сайн мэдэх баатар хоньчин Очир багш биднийг СУргаж зориг- жуулдаг юм. Малчин хүн барилга барьж, эмч хийж ЧадаХгүй шиг барилгачин, хүн г эмч, малчин, хүн болж тийм амар ча. дахгүй. Мад маллах сайхан. , --Хаврын өглөө ногооноор эртлэн “босож Хонно.билчээгээд толгодын цаанаас нар мандахыг харах юутай сайхан билээ. Ес эхэлсэн үеэр үү рээр босож, агаар амьсгалахад ухаан “эргэж бүх бие. хөнгөрдөг, 1, Хөллөх “ган хурга гарахад бөөн баяр болдог "юм. 1 Бүстэй хүүхэд бол морь уургалах, эмнэг сУргах, бүсгүй хүүхэд бол үнээ мал саах, цагаан идээ боловсруулах гээд л бахдам сайхан ажил хийдаг. Эд бүхэн бол малчин хүүхдүүдийн баяр баХдал байдаг. Манай Ховд аймгийн Дарви суманд 4 ба 7 дугаар анги төгсөөд аав ээжээ даган малчин болсон хүүхэд олон бий. Хүүхдүүд ээ! Одоо хөдөо сайхан болсон шүү. Манай суурийн хүүхдүүд бригад су- мын төв рүү морь, тэмээгээр давхин очиж, ший кино үзнэ. Хүлээн авагч бол айл бүхэнд бий шүү дээ. Нам засгаас сайн Малчин залуу. чууд олноор төрөхийг урналж байна. Та нар ахмад малчин бидний барьж явсан шилбүүрийг барьж, тохож ЯвВ- сан эмээлийг тохож, унаж Явсан М0- рийг унаж малчин болох бидний ха- лаа билээ. Бид та нарт морь, эмээл хазаар, уурга -шилбүүрээ баяртай өгнө, Сар шинийн НЭГНийГ тТОХНОЛДУУ- лан, гарч буй цагаан нохой жилдээ сурлага Хөдөлмөрийн өндөр амжилт гаргаж улмаар манай багш хөдөлмө- рийн баатар Очир гуай шиг миний найз Лувсан шиг баатар малчид боло хыг ерөөе. МАЛЧ СУРАГЧ Одоогоос 3 жилийн тэртээ. хөдөө нутагт бид хашаа барихаар явж бай гаад нэг айлаар орсон юм, 5 Тэр нь Ховд аймгийн Дуут сумын Социализм нэгдлийн нэгдүгээр бри гадын малчин Зурман гуайнх байв. Нар уулын цаагуур орж оройн хонь хотондоо ирж байв. Малч байрын шсаал гаднаас орж ирлээ. Эцэг нь: -- Миний хүү 7 настай. Одоо мянга орчим ямаан сүргээ аавтайгаа ха- риулдаг юм. За, тэгээд. бригадын төвд хурал цуглаантай өдөр ганцаа- раа. явна. Рагчаа мал маллахдаа дуртай. Ма 1, «Аав, ах хоёр адуун дээр» Хэнтий аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн 4 дүгээр ангийн «В»- бүл гийн сурагч Ж. Саруулбаярын зурсан зураг. “Яг ши 2 «Хөдөө нутаг сайхан» нийслэ- лийн 61 дүгээр цэцэрлэгийн 7 нас- залай хүү Энхбат зуржээ, ЗЭ. Мөн сэдвээр энэ цэцэрлэгийв 7 “настай Эрдэнэбат охин зуржээ. Гай с3г: са с1гвүс1Э 2112 ээ 2Г215ү61ЭВ Кот” лын нас, шүд, хүйс, эр эмийг дэс да раалан мэднэ гэж малч хүн хүүгээ сайшааж билээ. Одоо тэр хүү сураг чийн ширээнд сууж онцсайн сурлагаа раа эцэг, эхээ баярлуулж байна. Су- рагч Рагчаа В. И. Лениний бага нас, хувьсгалт үйл амьдралын тухай «Пио нерийн үнэн» сонинд гарсан зүйл В. И: Лениний зураг, марк, захидал, Ле ниний сургаал үг цуглуулан түүний гээ тайлбарлаж чаддаг юм. т Малч сайн энэ сурагчийг нутгийн хан нь андахгүй. Багш С. ДАМБА хонь хариулж байхад, УУ! | 26 дахь жилдээ. : 1М6 (1118) 1970 0НЫ ХОЁРДУГААР САРЫН 1 ЛХАГВА ЭУнэ 10 мө “ӨВГӨН МАЛЧНЫ Ч ЮМ. “ өМНэЭг хээр даага цахилан хурдалж явснаа гэйэт Холив үсрэн бустаж, цамнан булгиж гарлаа. Түүнийг уна сан бяцхан хүүгийн варны цагаан малгай хийсэз ойчиход тэрээр огтхон ч сандарсан. шинжгүй .малгайтаа ШҮҮ. рэн авч өвөртлөөд, булгин цамнаж буй даагаа буруу зөвгүй богино яр-. тай ташуураар ороолгож байв. Бид- ний хамт явсан ЗӨВЛӨЛТИйн СЭТГүүлч Борис Чашарин түүнийг харан гай- хав. Тэрээр хүүгийн тухай өвөг аав Со номжаагаас нь асуун тэмдэглэж байв. Түүний асуун сонирхож бай- сан нь миний санаанд тодхон байна. --Танай хүүгийн нэр хэн бэ? --Доржсүрэн Одоо хаанахык сургуулийн хэд дүгээр ангид сурдаг вэ? Хэдэн яас тай вэ? : --Хужирт сумын дунд сургуулийн хоёрдугаар ангид сурдаг юм. Есөн настай гэхчилэн тэр хоёр нилээд ярьж байтал Доржсүрэн хүү эсэглэн хээр дааганыхаа омгийг нь дарж аваад хүрч ирлээ. Доржсүрэн түүний зэлний ойролцоо ирээд Хээр даагаа хацардаж. байж буугаад мөч л жээ ха-/ “дардсан чигдэрээ байж гурамсан ЧӨД рөөр -чөдөрлөв. Чашарин маань үу- тийг хараад бас л гайхав бахдав. Ча шарин, Доржсүрэн хүүд энгэрийн тэмдэг дурсгаж, өөрийнхөө “даягий» « үлдээгээд чи ирээдүйд ямар мэргэ” жил эзэмших вэ? гэж асуухад Дори. сүрэн хүү сайн малчин болно хэмсэн хариулсан юм. Тэгэхэд Чашари, өв” 27 ”ТбйЯОЖ гөн-аав-шигээ сайн малчин. байх хэмээн магтаж билээ. гн Сономжаа гуай хэдий, нас сүүдэр, жар гарсан боловч эмгэн. Цораицгийн “Хээ Хамт нэгдлийн 120 адуу маллаж, “сааль сүүг нь авц нэгдэлдээ тушааж ажилд байлаа. Хоёр хөгшний энэ Дагий» ач хүү Доржсүрэч, ач охин “маа хоёр нь тусалж Харах нүд. ха- райх хөл болж байв. Энэ жил Сономжад өвөө нас СҮҮ дэр 64 хүрч байгаа. Ач хүү, ал охин хоёр нь өвөө эмзэдээ ирж золгоно. Тэгээд нэгдэлчдийн баяраар хурдан морь унаж хуй салхи шиг хурдлах байх. Малчин болох хүсэлтэй энэ хүү бол Өвөрхангай аймгийн Хужирт су мын «Эчзх тайванч» нэгдлийн АДУУ бригадын малчин өвгөн Сономжаа8- гийн ач Хүү ЮМ. : г. сэсМмээ Гоё? “40” 70 ?68р ар 9007 80 9р0 »жэээээээээээлссэээсээсэсээсэсэсэссЦЭсэсэээЭээээээээ-Г -- Ганчимэг даргатай 14 дүгээр бүлгийнхэн сургуульдаа 1 дугээр байр эзэлжээ. Нийслэлийн 23 дугаар дунд сур гуулийн пионер сурагчид нэгдэлч. дийн баярыг тохиолдуулан нэгдэлч ах эгч нартаа төлийн олон зуун ууж нэмнээ эмийн сан цуглуулж бэлэглэ лээ. ЗУРАГ ДЭЭР: 7-гийн «А» ангийв сурагч Бумгэрэл бүлгийн дарга Дэ» дэрмаад өөрийн хийсэн хурганы уу таа өгч байна. ийн 1 С. БОДООШИЙН авсан гэрэл ” : рат НГАБДЭБЛЕЕТСГ81ЕНБ1ЕН) лыг холо 4 ЛЕНИНЧ ШҮҮЛЭГТ БЭЛТГЭЖ БАЙНА. СУРЛАГАДАА АХИЦ ГАРГАНА ач. Ленинч шүүлэг яаж өгөх вэ? -с Ленинч шүүлэг өгөхийн тул би сурдага дээрээ чанарын өөрчлөлт хийж ахиц гаргая гэж бодож байна. -- Чи чичь таван онцын эзэн биз дээ? -- Тийм, Гэвч биВ. И. Лениний «Залуучуудын эвлэлийн зорилт» зохиолыг өнгөрсөн намар уншиж тэм дэглэл хөтөлсвөөс хойш Өөрийгөө чамлах болсон юм. Шугам зураг хэ цүү хичээлийн нэг. / Тиймээс бүтэн сайн өдөр тухтай оролддог. Энэ хи чээл дээр би дүү нараасаа ч туслал цаа авах цаг гардаг. Нэг удаа тойр гийг таван тэчцүү хуваах аргыг са нахгүй болчихоод долдугаар ангид су ралцдаг дүү Ганбаатараас асууж мэд сэн. Заримдаа дүрсийг баримлын ша вар, төмсөөр хийж ойлгодог. Эсвэл Ч, 8,9 дүгээр ангийн сурах. бичгээ сөхөж үздэг. Ойлгосон юмаа. хийхэд урамтай. Лениний 100 жилийн ой уг таж, хичээлээс гадуур геометр, хи мийн хичээл дээр тус бүр 100 бодло го бодох зорилготой, Одоо тал хувий нь бодоод байгаа. Би зорилгодоо хү рэхийн тул тэвчээртэй ажилладаг гэж ийг Ж. Наран арачцэцэг Нийслэ сургуу ярьж байгаа энэ с цэцэг гэдэг юм. дийн 10 жилийн 18 дугаар гэдэг Сурагчид аа| Монгол хэлбичгийн 2 дугаар олимпиадын сэдвийн 8 ду гаарт зөв бичих дүрмийн холбогдол той ажлууд бий. Энэ ажлыг чанартай сайн хийвэл зөв бичих чадвар дадла гаа ахиулахад чинь тус болно, Ер нь зөв бичиж сурахад анхаарах хоёр зүйл юм. Эхлээд дүрэм тодорхойлолтын ут га санааг сайн бодож ухааэч авах хэ рэгтэй, Зарны сурагч зөвхөн үсэгч лэн цээжлээд учрыг сайн ойлгоогүй байдаг. Энэ бол их зүйл дутуу байгаа хэрэг. Тэгвэл дараагийн шатанд ойл Росон дагуугаа холбогдох үгийг ол ноор нь сопгон олж, зөв бичих сурах үйл ажиллагаа багтана, Ямар нэг дү рамд холбогдуулж та нарын сонгон олох үг чинь тав аравхан тогтмол хэ дэн үгнээс цааш хэтээц чадахгүй бай зал зөв бичих дадлага мөхөс байгаа юм байна гэж өөрийгөө дүгнэж болно. Ийм учраас дүвэм тодорхойлолтыг ойлгож аваад түүнд тохирох үгийгол ноор нь чөлөөтэй сонгон олж зөв бичиж сурахад та яарт тусламж бол гов нэг жишээ үзүүлье! ТКийрэглэх эгшиг гэхэд л олон шалт гаанаар эгшиг жийрэглэдэг. Үүний ЗӨВХӨН нэг тохиолдол фолох дараал- сая гурван гийгүүлэгчийн 3. Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн хэсэг сурагч «Энэ дэлхийн хүүхдүүд найрамдалтай! тоглолт хийж байна. Ж, ГОМБОСҮРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг ИНГЭЖ АЖИЛЛАХ АШИГТАЙ лийн 10-ын «А» ангийн дэргэдэх ХЗ 9-ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга юм. Наранцэцэг Ленинч шүүлэгт бэлт гэж орос хэл. дээр ойр зуурын юм ярьдаг болох, ном унших, хүүхдийч жижиг өгүүллэг. орчуулах, хуучин би чиг сурахад,биеэ дайчилж байна. Бас хэлбичгийн улсын П олимпиадад бэлт гэж зохион бичлэг хийж 48 хуудас тай нэг дэвтэр дуусгаад байгаа ажээ, -- Наранцэцэг ээ, улсын шалгал танд хэрхэн бэлтгэж байна? -- Зарим хүүхэд шалгалт дөхүүлж байгаад билет боловсруулна гээд тол гой өөд татахгүй суучихдаг. Энэ бу руу. Улсын шалгалтанд бэлтгэхдээ би орсоч хичээлийн даалгаврыг хойш тавилгүй өдөрт нь хийдэг. Тэгээд 30 риуд цаг гаргаж нэмэлт хичээл хий дэг юм. Даваа гаригт хими, Мягмарт алгебрь, Лхагвад геометр, |Пүрэвт орос хэл, Баасанд нийгэм судлал, Бямбад фшэняк, бүтэн сайн өдөр. шу гам зураг зонхилж давтдаг. Хэлби Чиг, математикийн олимпнадад ам жилттай бэлтгэнэ9 гэдэг бол улсын шалгалтанд бэлтгэж байгаа хэрэг. -- Танай үүр Ленияч шүүлэгт хэр хэн бэлтгэж байна? -- Манай ачги 9-410 дугаар анги даа 100 хувь суралцаж байгаа. юм. нь зохих балархай эгшиг жийрэглэнз гэсэн дүрэм бий, Жишээ нь: үзэгдэнэ тах мэт дүрмийг ойлгоод жишээ үг Олныг сонгон олж бичнх ажил тун хэрэгтэй шүү. Эхлээд Энэ үгийг бүт цээр нь (дагавар, үндсээр нь) задалж ҮЗЭХЭД ҮүЗ-ТГД--Нэ гэсэн утгат Хэс түүд болж байна. Ийм болохоор- одоо үҮНТЭЙ ТОХИрох ижил бүтэцтэй үгийг дараах маягаар олж бич. ҮүЗ--ГД--нНа хар--гд--на сана-гГД--на өргө--гдД--нө Үр--1д--нэ . “хикссом бод-гД--но дү СОЛЬ--РД--нНО... ГЭК мэт үгийн ч дагаврын өмнө зохих балархай эе шиг ямагт жийрэглэнэ. Та нар энэ жишээгээр цааш үргэлжлүүлэн олон үг түүж, бичицгээ, Анхаарах зүйл бол язгуур пь үйл-үсг байх бөгөөд дараа нь гд дагавар “орж эцэст Нь--н дагавар залгахад дүрэм тодорхой ойлгогдоно. Энэ тохнолдлыев үргалнслэд Гэвч ноднингийн хагас жилийн шал галтаар Буян-очир, Магсаржав, Гэ рзлчулуун гурав нэг нэг хичээлд сул дүнтэй гарчихсан, Бид хамт олноороо хэлэлцэж тэдний суд гарсан шалтгаа ныг илрүүлж, ачгийн бүх таван хэсэг болгоод давтлага тогтмол хийдэг болсон, Гэрэлчулуун хичээл давтдаг, НЯМ- бай сурагч мөртөө суд тарсны учир бол түүний дэндүү бүрэг ичимтгий гээс болсон. Үүний нь бид хэлж өгсөн. Саяын хагас жилээр, Буян-очир, ГЭ рэлчулуун хоёр 5--6 хичээлд дунд, Магсаржав 8-4 хичээлд дучдтай гар сан. Буян-очир номын сангаас сала хаа байсан. Сайн ч гарч магадгүй. Саяын улирлаар онц нэг, сайн. зур гаа, бусад нь дунд сурсан. Чулуунцэ цэг, Оюунчимэг чар дундаас сайн бол сон, Манай ангийн хамт олон хоорон доо эвтэй найрамдалтай. Одоо бид хү чээ дайчилбал манай ангиас онц 2-3, сайн 12-13 буюу бүх сурагчдын 50 хувь нь сайн, онц гарах. боломжтой байла. Хэдхэн сарын дараа арав дахь хав раа үдэж шинэ амьдралын босгоо алхаж эх орныхоо аль хэрэгцээтэй га зар очиж ажиллах, сурах хүслээр жи гүүрлэсэн энэ сурагчид санасандаа хү Ф Улаанбаатар хотын ерөнхий боловсролын сур- гуулиудын дунд явагд сан «Ленин бидний дунд» гэсэн шүүлэгт тэргүүн байр эзэлсэн 15 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн сурагч Г. Балсан, Х. Баяраа, Л. Мягмарсүрэн нар нх жолоодогчийн бага нас, сургуулийн жилүү- дийн амьдралтай гүнзгий танилцахын зэрэгцээ В.И. Лениний холбогдолтой олон сэдэвт альбом хийж пионер багачуудад сур- талчилж байна. Гэрэл зургийг Б. ДОРЖХАНД, Г. ДАВААСҮРЭН яри--лц--на ХЭЛ--ЛЦ--НЭ өр-лц нө бод--лц--но ) 05--ЛЦ-НӨ.., уншина УНШ--На. турш--на агш--на. ТОГШ--И0..., ёга2-4Д-ча Ч ам-Д--на 11535 гэрэд--тТ--й» мп7 ЧОЦ--ЛД--НО. бари--лд--ж хур--яД--на ерөнхий байдлаар, зөвхөн гадаад хэлбэрийг харгалзан дүгнэж хэлэхэд хоёр гийгүүлэгч дараалан ор сон төгсгөлтэй үйл үгийн үчдсэнд-- н дагавар залгахад өмнө нь ямагт зо хнк баралхай эгшиг жийрэглүүлэн бич ДЭГ байна. Өөр нэг хэлбэрийн ажил бол ижил язгууртай төрөл үгс олж бичээд дага вар үөдсээр нь (бүтцээр нь) задаан ҮР бүрийн хэсэг бүрийг залгахад зөв. бячнх зүйн ямар дүрэм холбогдож 1 байгааг тайлбарлал: сурах ажил чу» хая, Їїишээлбэл: захь захидал, захиал га, захисан, захиад, Захнсан, -захидгийг гэх мат. рэх нь дамжиггүй. Пионер, баатарчууд ав! САН МХЗЭ-ийн гишүүн, таван ОНЦЫН. эзэн, Д. Нацагдоржийч тэмдэгтэн, нийслэлийн пионерийн 18 дугаар бүл! гэмийн зөвлөлийн дарга Н. Наранцэ, цэг эгч шигээ Ленинч шүүлэгт сурла! га, хүмүүжил дээрээ ахиц гарган бү тээлчээр бэлтгэцгээе! Энэ сурагчийн дүү Чар нь цөм сайн, онц суралцдаг, юм шүү. 22... 9 Ж. ХОРЛОО, П ! Ц Үүнээс захидгийг гэдэг үгий 1- цээр нь задлахад Ши 11003 2: сэп утгат хэсэг болно. Захь гэдэг язгуур дээр даг гэсэц дагавар залга Хад язгуур үг зөөлөн заримдаг гий- гүүлэгчээр төгсөж: дараа нь заримдаг Тийгүүлэгчээр- төгсөж дараа нь зарим: даг гийгүүлэгчээр эхэлсэц дагавар. залгаж байгаа учир зөөлний тэмдгийг «и»--ГэЭр сольж -захидаг гэж бичнэ. д , 4 4 , 4 4 4 4 д : 4 Й : : й 4 й 3 р Ёс | захидгийг гэж бичиэ гэх мэт тайлбарыг янз бҮ гоор: Үг-дээр хийж байх нь ашигтай “3 хэЭххэхэээхлллслллллллылөгнльл үгийг зөв чухал нөхцө: болдог юм. Жат, ү? СХУ-ны хүрээлэнгийн эрдэм шин Дд цэгэндагвл 1 1 су МАХН-ЫН 4108 ХОРООНЫ УШ БҮГД ХУРАЛ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДЫН билиг, ть зь льлчыльлчалчыа. Зь др ть, зьльлалилчы” МАХН-ын Төв Хорооны ҮШ бүгд хурал саяхан хуралдаж «Улс ардын аж ахуйн чанарын үзүүлэлтийг сайжруулахад нам, улсын байгууллагын хариуцла гыг дээшлүүлэх талаар тавих зарим зорилтын тухай» МАХН- ын Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга БНМАУ- өлсч за заза ын Сайд дийн дарга Ю.Цэдэнбалын хий- сэн МАХН-ын Төв Хорооны Уле Төрийн Товчооны мэдээлэлийг сонсч, чухад шийдвэр гаргасан билээ. Энэ шийдвэр ёсоор байгаа до- тоод нөөцөө дайчлан, арвилан хэмнэлтийн маш нарийн чанд Сль, чь. ль льылчь.Лль. ль, ль л ла. “нь, ч л 5. Сальльлалальлалальльль ульльльлальлалальлаьльлальлальльлалчылалальльлальлалальльлальль ла. журамт нэвтрүүлж ажиллахыг заасан юм. МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлэ- хэд өсвөрийн Сүхбаатарчууд их хүч учир нөөц бололцоо ашнг лах, арвич гамч байх хэрэгт хүү хэл, бүр чармайлт тавьж ажил “альлалалальлалалалалалалалальла лат хлсуллалалалалалалалалалалалалалалалалальлалалалала.лалль та,лаллаллала ла. лал лалльлальагчьла.лалалала льлалалальлальлальла льлалаладулалалалалальлалальлалалалалалалалалалальлалалалалальлалалалылаа, СОЦИАЛИСТ ӨМЧ--ЧИНИЙ ХӨРӨНГӨ Эдийн засгийн ухааны дэд эрдэмтэн Хүүхдүүд ээ! Бид бүхчий өдөр ту там хэрэглэж байдаг сургууль, ангийн эд хогшил, бичгийн хэрэглэл, үйлчил гээний газруудын тоноглол, аппарат, багаж, хэрэгсэл цөм социалист өмч юм. Эдгээрээс гадна багачууд та на рын ирж очдог зам, гүүр, суудаг байр,орчин тойрны цэцэрлэг тоглоо- мын талбайн хэрэгслүүд цөм со- лист өмч, Манай . нийгмийн эдийн засгийн үндэс нь улс, хоршоол лын хоёр хэлбэрээр социалист өмчийг бүрэлдүүлэч тогтоосонд оршино, Со циалист өмчид улс, хоршоолын үйлд вэр, аж ахуйн газрууд соёл шинжлэх ухааны байгууллага, байгалийн бая лаг хамаарагдана. Энэ бүхэн нь та на рын ахмад үе, эцэг, эхийн хүч хөдөл мөрөөр бүтээгдэн улам арвижиж бай даг. Улс жилдээ 160 гаруй сая төгрө гийг та нарын сурч боловсроход зар цуулж байна. Улсын эчэ хөрөнгө юу ны тул зарцуулагдаж байна вэ? Хэ зээ хэрхэн эргэж нөхөгдөх ёстой вэ? Энэ хөрөнгө та нарт шинжлэх ухаа ны салбар бүхний шимийг амтлуулан ирээдүйд тодорхой мэргэжил эзэм ших бэлтгэл хангах ерөнхий эрдмийн мэдлэг олгоход зориулагддаг юм. Та нар эчэ зарцуулсан хөрөнгийг хожим тодорхой мэргэжил эзэмшин мате рнал баялгийг бүтээх нийгмийн тус тай хөдөлмөр хийснээрээ эргүүлэн нө хөх ёстой. Иймд сурагч бүхэн эрдэмд шамдан суралцаж ирээдүйд сайн мэр- гэжилтэй болж, ихийг бүтээх, шинийг нээх бэлтгэлээ одоолоос хийж байх нь чухал юм. Социалист өмч, улсын хөрөнгөтэй харьцаж байгаа багачууд та чар тэд гээрийг хамгаалж, ариг гамтай хэрэг лэп, баяжуулж байх үүрэгтэй, Та нар ”даг байрныхаа хаалга, хана, цонх, шалыг гэмтээж бохирдуулахгүй байж занш, Хэрэглэсэн уналга, үзсэн үзвэ Хуван, шуудай, рьсан-хүүхдүүд төв ин цугларчээ. Үлээвэр хөгжмийл ая. ЭГ- шиглэж сурагчид ажилд шамдан эров: сүх, царил- ба- өмнө Завхан аймгийн Элдэв-Очирын зэмшит 10 жилийн дуйпд дыниаднэй рийнхээ үнэ хөлсийг шаардуулалгүй төлж бай| Анги .тасалгааныхаа др тоод төхөөрөмж, ном, дэвтэр үзэг, ха рандаа зэрэг бичгийн хэрэглэлийг хайр гамтай хэрэглэж, чадах чинээгээ рээ засаж сэлбэж өөд татаж сур, Бай галийч баялаг хаягдлыг | цуглуулан бас өөрсдөө хичээл, хүмүүжлийн хол богдол бүхий элдэв үзүүлэн таниулах зүйл баримал, чихмэл хийх зэргээр социалист өмчийг арвижуулахад пио нер сурагч бүхэн санаачлага, идэвхээ өрнүүлэн гар бне оролцож бай. В.И. Ленин социалист өмчийг хайрлан хамгаалж, түүнд өөриймсөг хандан арвич хямгатай хэрэглэж бай хын чухлыг зааж «Мөнгөний тооцоог нямбай үнэнч хийж бай, арвилан хэм нэж бай, битгий залхуур, битгий хул тайл, хөдөлмөрийн сахилга батыг маш хатуу сахиж бай...» гэж бичсэн бай даг. Манай пионерүүд гүүний хэсэг учраас хогшил, сууц, байр, гудамж, талбай, цэцэрлэг зам, гүүрийг хайрлан хам гаалж, хичээлийнхээ хэрэгслийг ар вич хямжатай хэрэглэн дүү | нартаа шилжүүлдэг. Ю. Цэдэнбал Монголын пиочерийн залгамжлагч анхдугаар чуулган дээр «Мад маллах, тариа но- гоо тарих, машин техник судлан эзэм ших, хот орноо цэцэрлэгжүүлэх, сур гуулна тохижуулах зэрэг Нийгмийн тустай хөдөлмөрт пионер хүн шалам гайлан оролцох ёстой» гэж хэлсэн би лээ. Тийм ч учраас пионер сурагчид тарнаны.гүр, төмөр цуглуулах, гу дамж цэцэрлэг, тайлбайг тохижуулах самар, мөөг, жимс түүх, хаягдал ноос, зэрэгт биеэр оролцон нийгмийч баял- гийг өсгөн арвижуулахад тусалж бай даг юм. МПБ-ын 40 жилийн ойгоор Баян хонгор аймгийн пионер сурагчид «Ца гаан алтны» цуваа гаргаж . хаягдал ноос түүж улсдаа гучаад тонн ноос сурагчдын тэр сургуулийн эд ХИЙВЭЛ ДУУСТАЛ.. пионерийн ахлах удирдагч Салжаа- сүрэнтэй уулзвал: 1, Б.Н.Лониний мэндэлсний 100 жилийн ой болон їх ойнууд угтаж тус сургуулийн 1 бүлгэмийн пионер сургачид хот тохижуулах, таримал мод, зүлэг арчилж хамгаалах цу- ваанд гарч байна. Манай цуваанд 780 пионер сурагч хорь гаруй багш ороя- цож байна. Бяд энэ ажлаа 5-7 зэлж болгон сар бүр гаргах юм. Анхны зэлжээр «Ажилд хийвэл ДУУС тал, давс хийвэл уустал» гэсэн (43- рийн дор эхлэж байна. Цаашдаа ёр- дын цэргийн баяр, В.И.Лениний мэн- дэлсний 100 жиллйн ойл өдөр, мод нахиалах үеэр чухал тэмдэглэлт өдД- ” рүүдийг тохиолдуулан «Ахмадын ха- лааг авах хувьтангууд» , «Түүхт ОЙД бидний барих бэлэг», «Ажлын ҮР шим», «Хөдөлмөрлйн үнэ цэнэ» кэЭ- сэн нэрийн дор гарч ажиллана. Бид таримал мод, зүлэг арчилж, услаж Г, МИЕЭГОМБО тушаасан зэрэг жишээ олоч бий. Тэтэл зарим сурагч, дээр дурдсан эд хогшлыг ӨВДЭЖ ГЭМТЭЭХ | дЭРТрээ гүйцэд бичихгүй хаях, номоо урж тас лах, автобусны мөнгө төлөхгүй явах нь хааяа үзэгддэг. Энэ бүхэн нь нэг хоёр хүүхдийн хувьд бол өчүү хэн мэт санагдана. Хэрэв Улаанбаа тар хотын ерөнхий боловсролын 44 сургуульд 47,2 мянган сурагч суралц даг, Эдний 8 хувь нь буюу 3,9 мян ган хүүхэд ном дэвтрээ ямар нэг хэм жээгээр гэмтээж хоёрдохыгоо хэрэглэ сэн гэж: бодвол өчнөөн хүүхэд ийм хэмжээний ном дэвтэр хэрэглэх болол цоог үгүйсгэж байна. Дэвтэр 13 мөч гө, ном 2 төгрөг 50 мөнгө гэж үзэхэд арван мянга шахам төгрөгийн ном, дэвтэр үрэгдэхэд хүрэх юм. Хотын сургулнудын сурагчдын тал хувь нь автобусаар зорчиж, тэдгээ рийн зөвхөн 5 хувь нь билетний үнэ төлөлгүй явжээ гэж бодьё. Тэгтэл чэг удаагийн явалтаар 250 орчим төгрөгийн орлого оруулах байсныг та салдуулах жишээтэй юм. Үүнээс үзэ хэд улс нийгмийн Өмчинд Өөриймсөг хандахгүй эзэмшиж “байгаа зүйлээ хайр гамгүй эдэлснээс болж хичнээн их хохирол өөртөө, нөхөддөө, улсдаа учруулж болох нь тодорхой | байна. Энэ тухай «Пионерийн үчэн» сонич «Хөдөлмөрийн үнэ цэнэ», «Бор бор болжморын аялал» зэрэг.бага хурлуу даараа хэлэлцсэн билээ. : ЗОРИЛТ АЛДАГДАЛ ХАЯГДАЛ АШИГЛАЯ: Хөвсгөл аймгийн Галт сумын 8 жи лийн сургуулийн пионерийн 14 Дү! гээр бүлгэм «Түүхт ойнуудад барих пионер бядний хувь нэмэр» гэсэн ая» ны анхны гараанд» Алдагдал хаягд- лыг алт мөнгө болгоЗ», гэсэн цуваа явуулж яс 1363 кг, стандартын бус арьс 71 ширхэг, бодын эвэр 10,8 кг, богийн эвэр 89,7 кг, үхрийн туруу 18,7 кг, адууны туурай 88,9 кг, хаягдал ноос 14 кг, үхрийн толгойн арьс 118,5 кг-ыг тус тус цуглуулж, , бүгд 522 төгрөг 47 мөнгийг бүх ний- тийг хамран сургах фондын орлогод оруулав. Энэ ажилд Мягмар багштай 8-ын «А» анги Нямсүрэн багштай 2-ын «В» зангууд бусдыгаа хошуучлав. Пионерийн ахлах удирдагч г.ДдовчинН . . » Төв аймгийн Их хайрханы уулын үйлдвэрийн дэрэгдэх 7 жилийп дунд, сургуулийн пионер сургачдын дунд В.И.Лениний мэндэлсний 100 жи- лийн ой угтаж алдагдал хаягдал ашиглах 2 хоногийн ажил зохиож нийт 8552 кг яс цуглуулан худалдаа бэлтгэлийн ангид тушаав. Энэ ажилд 2 дугаар ангийн сурагч Уранчимэг, Шиэхүү, 8 дугаар ан» гийн сурагч Эрдэпбат, Одөнбаяр, Оюунчимэг, 5 дугаар апгийп сурагч Нарантуяа, 6 “дугаар апгийн сурагч. Алтанцэцэг, Чулуунбаатар 7 дугаар: ангийн сурагч Даваалгав нарын олон. "Иймд манай пионер сурагч бүхэн бидний хэрэглэж байгаа зүйл бүхэн| манай аав, ээжийн хөрөнгө, тэдний хө дөлмөрөөр бүтээгдсэч юм. Дүү нар| маань үе залгамжлан эдэлж хэрэглэх зүйлс гэж үзэж, улс нийтийн өмч хө рөнгийг бага гэхгүй хайрлан хам гаалж, өсгөн арвижуулахын төлөө са наа тавьдаг байх ёстой, сурагч 85--57 кг яс цуглуулжээ. Багш Ц. НАЙДАНХҮҮ лалт ажил болно гэж яриалаа- Хүүхдийн дуу, хөдөлмөрийн бү- тээл ундарсан хотын дүүрэг дэх тари мал мод бүхай байгууллагуудаар ано нерийн бүлэг, сурагчидын ХЗЭ-ийл үүр. бүр хэсэг мод зүлэг хариуцан авч эхний зэлжинд мод зүлгэндээ мөс тогтоох ажил хийн байна. - Ажид өөдрөг эхэллээ. Манай 9- 10 дугаар азглудын ХЗЭ-ийн үүрүүд мөс хагалж пнионерүүд мөс бэлтгэх ажил хийв. Пионерүүд мод зүлгэнд мөс тогтоов. Пнонер бүр өөрийн ха- риуцсан модонд панз зүүлээ гэж бүл- гэмийн зөвлөлийн Дарга цовоолог охлл Цэрэнлхам өгүүлэв. Удсан Ч үгүй цахиалгаан сойни гарч сурагч- дын дунд ажлын. бүтээлээ сурталчлав. Хөдөлмөрийн эрч ундарсан этэ цу- 4 ваагаар 13 байгууллагын дДэргэдэх|СгИйн сурагч А.Доржиаламардын дуут иннын “саргас Замвиөнөдл Зүлэг хаг | од сайхан хөгжимдөж аймгийн 1970 ри, нэ. Дуиндговь-аймгийн төвийн зийн дунд сургуулийн 8-ын «В» аж оцы-аварга болжээ. п 10 “иа-- АЛНАТАРХҮҮРИЙН авсаа жэрэл УРАН БҮТЭЭЛИЙН УЛАМЖЛАЛ УРАЛДААН. Уран авьяастан багачууд аа! сон нийт хүүхдүүдэд диплом, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Монго бусад шагнал олгоно. ! д ын Урчуудын Эвлэлийн Хороо, . Уралдааны дүрэм Ардын БЭлдверолыг Яам хамт- 1. Хүүхдийн бүтээлийн улсын р ран «Хүүхдийн ертөнц» гэдэг уламжлалт 8 дугаар уралдаанд) 4-15 настай хүүхэд багачууд!!! ! оролцоно. уламжлалт 8 дугаар уралдаанаа 2, Уралдаанд зураг (усан бу , В. И. Лениний мэндэлсний 100 даг, тосон будаг, өнгийн харан " 167 С..- ВАЛЯГИЙН ААВ жилийн. ойд. зориулан зарлаж даа, бар) хатгамал, наамал, байна. Хүүхдүүд ээ! Ленин багшийн сийлбэрийн бүх төрлөөр урла сан 1969-1970 онд бүтээсэн үзэл сайаа ялсны ачаар жар- галтай амьдарч сурч хүмүүжиж 7 шинэ бүтээл байвал зохино. 8. Зураг наамал хатгамлын байгаа өнөөгийн баясгалант ар дээр хаягаа гаргац сайтай 1970 оны 3 "дугаар сарын 18- амьдралаа манай сургууль, ма най цэцэрлэг, манай анги, ми- ны дотор «МУЭ-ийн. Хороо “1 Улаан нарвы орон , Унраинд би очсоон : Тариа хур жимс: ханхалсан "Тал нутгаар нь-би зочилсоон.. Эртний үлгэр Домгийн Эх орон нарлаг Украянын Элэгсэг, ажилсаг, үзэсгэлэнт залуустай нь Эгнэн сууж, хөгжин ваадаж : Тарас Шевченкогийн шүлгийг уншуулж . Талынхаа аялгууг хариуд нь сонсгож Аргилхан өнгөтэй гитарчин залуутий” Варгилхан дуунд уярч явсаан, : Тэнд би Валя гэдэг Тэнгэрлэг охинтой танилцаж билээ, Аав нь манай Халхын голд Ахмад цолтой Дайчин явжээ. - Биднийг тэр өвгөн хөл алдан угтаж Валягаа үнсдэг шигээ үнссэн юм. Санаа дагасан ч юм уу дарийн утаа Сахлаас нь үнэртэх шиг болж билээ, Хатуу цагийг Валягийн дав эргэн санаж Хань нөхөд монгол цэргүүдийг дурссан юм. Гэнэт монгол Лувсан, Лувсан гэж шивнэхээр нь Гэртээ үлдсэн аав минь бодогдсон юм. Халхын голд тулалдаж цусан гавьяа байгуулсан Хайрт аав Лувсан минь биш байгаадаа гэж : бодсон юм, Хаяг нь танд бий юү тэр хүний гэхэд Хариуд нь Валягийн аав ингэж хэлсэн юм. Дарийн утаа тэмцлийн талбарт бид хоёр Даанч хаягаа солилцож амжаагүй юм. Зүрхээрээ бид бие биесээ ойлголцож Зүдэг дайсны суман дунд явж Зэрэгцсэн нуувчинд хэвтэж Зэв амтагдсан манерктай усаа хувааж явсан юм. Тэр үед хаягаа солилцож байснаас Тэрсүүд дайсантай тулалдах нь дээр байсан юм. Тийнхүү бид хаягаа солилцож завдаагүй ч гэсэн Тэвчээр зориг алтан мөчийг алдалгүй ялж. гарсан юм. Валягийн аав ийнхүү ярьж байна Валя бид хоёр зэрэгцэн зогсож байна. Хаягаа би Валятай солилцож байна Хачин тунгалаг.энхийн наран дор солилцож 33, байна Ялсан орны минь бүтээн босгох талбар дээр Яндашгүй хөдөлмөрч халуун сэтгэлээр уулзана гэж Нарлаг Украины цэв цэлмэгхэн тэнгэр дор Найз Валятайгаа хаягаа би солилцож байна. Ц. НЭРГҮЙ. (Унрайн, Кировград муж) 72223.) АВСР | : - 38 Дудссссхж бо Г523:552:222222972 сагай, | | ний төрсөн гэр, миний бага нас, “дараахи нь тэмээ байна. Шатрын бод » Хариуцлагатай эрхлэгч Сү “Сүхоаазарыв: нэрэмжи1 » АСЫН хэвлэлийн - ний найз, миний дүү, миний ах, бичвэл: Зохино. мавай зочин, манайх, миний ээж, миний аав, багш, би жо-.. лооч, эмч, багш, жүжигчин, то гооч, цэцэрлэгч, нидэгч болс- ныг хот, суурин, сум, нэгдэл, нутгийн үзэсгэлэнт байгаль, ми -- Яс, үндэс хүн огторгуйд, миний хайртай ТОГЛООМ, ЭНХ тайван найрамд- лын тухай сансрын нисэгчдийн тухай, Лениний үйл амьдралын тухай болон Лениний жишээгэгр сурч, ажиллаж амьдарч хүмүү- жиж байгаа тухай гэх мэт өр- є. од зурж урлаж болно. бүтээж болно. 1, Шилдэг бүтээлээр 80. 2. Сайн бүтээлээр 80. 8. Үзэсгэлэнд бүтээл нь оролц Таван цагийн хичээлтэй өдөр юмсан. Тавдугаар цагийн хичээл эхлэв. Тооны багш хүүхдүүдээр гэрийн даалгаврын бод лого бодуулав. Самбар дээр тоо бодох гэж хүүхдүүд гар өргөв. Цогоо суудлаасаа өн , , 4 , . , . 4 : д д Й 1 , ” ф , 4 4 Хүүхдүүд ээ! «Шатар бол оюун ухааны гимнастик мөн»гтэж В.И. Лениний хэлснийг харж бай таа биз дээ. Шатар, хүний оюун єэтгэ- хүйг хөгжүүлдэг сонирхолтой сайхан спорт юм. Дэлхийн шатрын их мастерууд хүү хэд ахуй цагаасаа эхлээд шатар сонирхож тоглож сурсан байдаг. Манай сонины газар нь, ь. ль. "агь, эь за. л ла, ла та та лал лт ыал 1 5 "ь, Зь "аа. заль ла ь лал тала на 9 Цагаан талын бүх бод 1 дугээр | хэвтээ шугам, 8 хүү нь 2 дугаар" шугамд, хар талын бод хүү 8,7 ду-. таар шугамд өрөөстэй байна, Тэгээд ! цагааны бэрс д1 дээр, цагааны хар хөлийн тэмээ ц1 дээр: харын шань жигүүрийн тэрэг х8 дээр, харын гаан хонийн "тэмээ ц8 дээр байна гэж. мэтээр буудал бүр нэртэй боллоо, . | Тал бүрд ноён, бэрс тус бүр 1, тэ: вэг, тэмээ морь тус бүр хоёр хүү тус бүр 8 байна. Өрөх журмыг дээрх “зураг ХӨ 1-ээс үзээрэй, Захын хоёр нь тэрэг, дараахь. нь морь, түүний чийн бүрэн! овог нэг, -- Бүрэн хаяг (сургууль, цэ цэрлэг, анги, бүлэг) "Төрсөн ов сар өдөр -- Эрэгтэй, эмэгтэй -- Хатгамал наамал, сийлбэр баримлуудад тусгай хаяг, зүүлт хийж хаягаа бичиж ирүүлнэ. “г-- Хэд хэдэн хүүхэд хамтрав -- Хүүхэд бүр 3--аас илүү: гүй бүтээл ирүүлэх. хэрэгтэй. | Зургийн хэжмээ нь 15Х25 : см, 30х50ом, 40х60 см-ийн хэм дийг гадаад орнуудын хүүхдийн р жээнүүдийн аль нэгийг совгон - авч зурвал зохино. Бүтээлүүдийг «Хүүхдийн ертөнц» уралдаанд гэж хаяглан ХЛУЛАСЛЬЫСА АЛАЛалалалалальлальльлалльлатаг л лтаглалалалаласлалальь салга эхо ал "та яар олцгоо! 3 комбинаї:л, ЖЭВВАВБ-2 0 “Хүүхдийн “бүтээлийн сенц» гэ сэн хаягаар ирүүлнэ үү. : Уран бүтээлд оролцогчдын анхааралд: -- Бүтээлээ бусдын тусламж гүйгээр хийсэн байна. ї -- Хаяг бичих шаардлага хай- галтгүй бол хүлээж авахгүй - Нугалж эвхэж болохгүй, дэлгэмэл байдалтай ирүүлнэ. - Уралдаанд ирүүлсэн бүтээ лийг будаахгүй -- Бал харандаанаас бусад “зүйлээр зурж урлаж болно. "7- Шилдэг ба сайн бүтээлүү 0 Үүнд: : Бүтээл- уран бүтээлийн үзэсгэлэнд ил- ҮЭЭНЭ:. : гс Баримлыг баримлын шав раар хийж болохгүй. : МЭХТ МЭХЭНДЭЭ дөлзөж байгаад гараа өргөж харагдав. Дэвтрээ аваад ир гэж түүнд багш хэлэв. Цогоо нэг. өдөр гэрийнхээ даалгаврыг хий сэн гэж худал хэлсэн учир багш түүнд ат гэхгүй болжээ. Цогоогийн царай нь час улаан болов. Цогоо дэвтэр дээрээ тоогоо бодоогүй байтлаа гараа өргөжээ. Цогоо. шилээ маажиж зогсов. Багш түүнийг харж байснаа: --/Чи яасан залхуу хүүхэд вэ? Чи мар- тааш эцэг, эхээ ирүүлээрэй гэв. Цогоод багш хоср тавьжээ. Түүнээс: хойш Цогоо Хүн мэхлэхээ больжээ. Сурагч Ж. БАЯСГА » П , . хүүхэд та нарын ОЮун ухааныг задалж, шатарт дур сонирхолтой болгох зорилгоор шатрын хичээл явуулж байна, Энэ хичээ лийг, спортын мастер ахмад шатарчин Н Намжил, Ж. Хулгана нар заана, Ирээдүйн -нх мастерууд хүүхэд та на рын дундаас төрнө. Манай хичээлд идэвх тэй оролцохыг та нарт уриалж байна. ф“эээ-чүүэүэүЦүэүхүхүх..- сссссэсссссӨсс : , хүүг дүрс гэж ерөнхийд нь нэрлэна. 47 хоёр талын гол дүрс нь ноён юм. . Шатрыг хоёр хүн (хоёр) эсрэг тал | болж) тоглодог болохоор шатрын тэмцлийн зорилго нь эсрэг талын ноёнг мадлахад (ноёнг унагахад) ор шино, Ноёнг мадалбал өрөг дуусч мад тавьсан тал нь хожино. Шатарт хоёр тал ээлжээр нэг нэг нүүдэл хийх бөгөөд цагааныг авсан тал нь эхлэж нүүдэг ёстой Харин нэг дор хоёр нүүдэл хийж болохгүй зураг х ҮҮ. хгүй. зураг -- Миний иэр шатрын ноён, Ха- рии төрсөн тазар--- нас хоёрын мин -БИД--ӨСВӨРИЙН 4| У8БлатАрын нэээжлит Монголын | Плонсуиннбангуулаалан Төв Зохолиян соончы 26 Зо жилдээ, р л “МОГ110) 1970 0НЫ ХОЁРДУГААР САРЫН 1 шэшнэн 5 - БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ р ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ЗАРЛИГ А.И.Филатоваг «Алтан гадас одонгоор шагнах тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ нь: Өсвөрийн залуу үеийнхнийг сурган хүмүүжүүлэх үйл хэрэгт олон нийтийн талаар ндэвх зүтгэл гарган үр бүтээлтэй ажиллаж байгааг тэмдэглэж: АНАС- ТЛСИЯ ИВАНОВНА ФИЛАТОВАГ 50 насны нь ойг тохиолдуулан «Алтан га- Дас» одонгоор шагнасугай., БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж.САМБУУ БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга ц.ГОТтОВ Улаанбаатар, 1970 оны хоёрдугар сарын 8. ЛЕНИНЧ ХИЧЭЭЛ ХИЙЖ БАЙНА Өвөрхангай аймгийн Богд сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 7-Гийн «А» ангид Хандын Цэдэв гэдэг онц сурлагатан пионер бий. Түүнээс, --Чи яаж ажиллаад онц сурав? тэж асуухад --Ленинч хичээлд өөртэйгээ харь цууясан дүгнэлт хийж суралцаад, Ле ниний «Яаж ажиллавал зохих вэ?» гэсэн журмыг мөрдлөг болгож ца- Тийн хуваарьтай ажиллаад гэж Ха- риуллаа. Пионер Цэдэв, Ленинч хи- чээлээр Лениний идэр насны үеийн амьдралыг судлахын сацуу «Залуу- чуудын эвлэлийн зорилт» зохиолыг МХЗЭ-ийн гишүүнд элсэх бэлтгэл бол Фон уншиж ОйЙлгожээ. --Чиний алсын зорилго юу вэ? гэ- Кэд Энэ пионер --Коммунизмд суралцах..гГэв. Пионерийн ахлах удирдагч Т, БЯМБАДОРЖ С Манллай цан нө ртЛАЛлЛЛЭЭЭЛЫЭЛТМЖТпЭоөЭОНТ Ёь СҮХБААТАРЧУУД Булган хотын төвчйн 08га сургууль | 1968 онд улсын тэргүүний сургууль (болох үүрэг аваад шалгуулах гэж бай- | на. Энэ сургууль сурагчдын гол ХӨДӨЛ- | мөр болсон хичээлийн үр дүнг сайж- | руулж хүүхэд бүрд гүн бат мэдлэг ол- (тохын тул өөрийн орны болон гадаад орнуудын сургууль багш нарын туршла- гаас бүр эзэмших ажил өрнүүлдэг. Су- рагчдын дунд 9-10 төрлийн дугуйлан байгуулан хичээллүүлж жилд 2 удаа дугуйлангийн сурагчдын тайланг нийт сурагчдын иь өмнө тавиулдаг юм. Хэл бичиг, түмэн бодис, дуу, орос хэл, хөдөлмөрийн хичээлүүдээр анги цабинетуудыг байгуулан ажилласнаас сурлагын чанарт нялээд өөрчлөлт орж 1967-1968 оны хичээлийн жилийн 1 улирлаар 88,1 хувь сурч байсан бол 1969-1970 оны хичээлийн жилийн 1 улирлаар 98,2 хувь сурч онц сайны хэлээ ээээээээээээхээЭэээээЭлЭээлэээлсслссээЭээслэлсээЭЭСээ МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД ХУРЛЫН ШИЙДВЭРЭЭС ӨСВӨРИЙН БУЛГАН ХОТЫН БАГА СУРГУУЛИАР хувийн жиш нь 49 хувьд хүрсэн байна Пионерийн танхим, дайчин уламжяалын танхим тогтмол ажиллаж байна, Баатарчуудын дунд ДНафзльмийн Ки но театр байгуулах, хөгжмийн ба урла: гийн чуулга кино театр зэргийг ажил» луулж байна. Тус сургууль Чийгмийн хэв журам зөрчих том жижиг зөрчил гарах Явдал бүрэн устаж, сургуулийн болон анги танхимын арнув цэвэр дэг журам эрс сайжирч бүх сурагчдын 40 хувь нь цаначин, 80 хувь нь тэшүүр- чин, 15 хувь нь гар бөмбөг, 10 хувь нь одон бөмбөг тоглодог болж чадсан бай- на. Левинч шүүлэгт бэлтгэх хугацаанд Ленянч уншлага 10 гаруй, Ленинч ХхЯ- чээл 20 гаруй удаа хийж 2000 шахам пионер сурагч хамруулжээ, В. И. Лени», ний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж сурлага хөдөлмөрийн өндөр бүтээлийн 100 хоногийн ажилд Ороод байна. Д. МӨНХ-ОЧИР хэхэ МАЛЧДЫН АНХААРАХ ДОЛООНЗҮЙАЛ Тал хачгайг бүрхсэн таван хушуу монголчууд үеийн үед өсгөн үржүүлж ирсэн сайхан Уламж- лалтай билээ. Ахмад үеийн баялаг нэр төртэй залгамжлагчид нь багачууд та шинжлэх ухааныг эзэмшиж, амьдралын турш латыг өвлөн авч, алдар цуугаа ДУУрС гасан шилдэг малчид болохын тул юу анхаарвал Зохих вэ? МАХН-ын Төв Хорооны ҮШЇ бүгд хурлаас ДэвВ- шүүлсэн доорхи долоон зорилтыг хЭ- мал сүргээ туршлага дайчин уламжлалыг нар юм. "Тийм ч учраас рэгжүүлэх хэрэгтэй ЮМ. 1, Шилдэг малчдын тэргүүн туршлагыг бүтээлчээр хэрэглэж малд дээд зэргийн тарга хүч авахуулах, нэгэнт авсан тарга хүчийг тогтоох. 92. Маллагаа тэжээлийн нөх- сайжруулах. Үүний тул хашаа саравч, худаг ус, өвс тэжээлийг дээд ХЭМЖЭЭ- цөлийг байнга гээр бэлтгэх, 3. Малын зүй бусын элдэв арчилгаа хорогдолтой тэмцэх, маллагааны муугаас мал хорог дуулах явдлыг бүрмөсөн зог- соох хэрэгтэй. 4. Мал сүргийг Өсгөн нэмэг- дүүлэхийн гол үндэс болсон хээлтэгч эх малыг арчилан хам гаалж өсгөн нэмэгдүүлэх. 5. Малын хээлтүүлгийг зев зохион байгуулж, хээлтэгч хээл түүлэгч малын тохироог зөв 830- хицуулан, сувайралт, хээл хаял тыг багаг“лч, малын ашиг ШН- мийг дээшлүүлэхийн тул үүлдэр угсааг сайжруулах хэрэгтэй. 6. 100 хээлтэгч малаас аль болохуйц олон төл хүлээн ава хын тул мал төллөлтийн үед малчдын хүчийг сайн Дайчла- хын хамт, | Инонер сурагчид, ажилтан албан хаагчид төрөл бүрийн туслалцаа үзүүлэх кэ- рэгтэй, ? Т. Малын элдэв өвчин зигэг тэй тэмцэх Нэн Ялангуяа калд- варт өвчнийг бүрмөсөн усїгах, урьдчилан сэргийлэх арга хэм- ээг тогтмол авах хэртэй байна. дагаж ирсний ачсар зохих шат. ! : ны сургуулнудад цаг тухэ” ЭРДЭМД АХЫН У нуу. бяш “суралаж ус Үр , тетссөн билээ. Эрдэм номыг эрхэм баян гэж эрт дзэр үеэс манай ард түмний үзсээр ирсний учир гэвэл бил- ний оршин сууж, амьдарч бай- даг байгаль ертөнц, хүн нийгэм маань тус тусдаа өөрийн хууль зүй, нарийн жам горимтойгоор хөгжиж байдгийг мэдэхтэй хол- боотойгоос Тэр билээ. «БНМАУ-ын Шинжлэх ухаа-ны академийн ерөнхийлөгч Б. Ширэндэв радиогийн редакцийн сурвалжлагчийн асуу сан асуултад хариулсан харнул тыг доор нийтлэв. лан сурч байхдаа багш нарсар заалгасан агуулгыг мэдэж учрыг олж, ухаандаа шин санаа, зориг, тэмцлийг илрүүл- сэн утга зохиолын шилдэг бүтээ дээс эх Энэ зүйлийг эрдэмтэн мэргэд, эрт дээр үеэс эрхлэн судалж эрдэм боловсролын олон талын арвин их санг хүн төрөлхтөний түүхэнд бий болгосон юм. Эрдэм боловсролын энэ нх сан нь Маркс, Лениний сургаал, эрдэм шинжилгээ, утга зохиолд өргөн хэмжээтэй, олон талтай, гүн агуулгатай хуримталсан бай ээлхүүөөэхэлэөллөлаөллжөлн үрэтэээхгэлллээлгэээглээилэлэлэлэллмлээлиаллалилллэлчлллэллчлчиллчлллажилэнээчэлэлөннээээчМБЭВ эрдэм боловсролын өвийг сурч шэдэх, далай шиг их бололцоо эрэн үеийн манай залуучууд, хүүхэд та нарын өм нө чөлөөт хаалгаа нээжээ. Энэ их ариун сангаас «Сур, сур, сурсан дээрээ сур!» гэж В.И. Леннинээс цаг үедээ залуучуу- дад хандаж хэлж байсныг түү- ний мэндэлсний 100 жилийн ойг тохиолдуулан өсвөрийн та нар таа сануулья, Би багадаа орон нутгийн бага сургууль, цэцэрлэг мандлын сур гууль, дараа нь Зөвлөлтийн дунд, дээд сургуулиудад дараа гэзхийг хичээж байсан билээ. Мөн зэх хэл бичгийнхээ дүр- роход тийм амархан биш байсан Харин бэрхшээл зовлон хич нээн байсан боловч багш нарын хаа зааж байсан хичээл, ӨГЧ байсан зөвлөлгөөн сургамжийг жийнхоо хүрээг аривжуулсаар байхсан билээ. ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИУДЫН . ПИОНЕР “СУРАГЧДААС ЛЕНИНЧ ШҮҮЛЭГ АВАХ ҮЛГЭРЧИЛСЭН ЧИГЛЭЛ нилцаж Лениний онолын Өвөөс суралца хын тул ямар зохиолыг хэрхэн яаж су» далсан, номынхоо санг Лениний холбог долтой ямар ямар ном зохиолоор бая хуулсан, Лениний тухай сонин хэвлэлд нийтлэгдсэн ямар ямар материалуудыг уншсан, тэмдэглэл, товчлол бүртгэлтэй эсэх, 2. Өөрийн хичээл сурлага, хүмүү- жилд гаргасан амжилт бүтээл, идэвх са наачлагыг сурагч пионер, эвлэлийн Гн- шүүний манлайлалтай нь холбон үзэх, 3. Хувийн ба тэр ахуйн болон анги сургуулийнхаа соёлжилтыг дээшлүүлэх талаар юу юу хийсэн, ариун цэвэр, хэв журам, ёс дэглэмийн талаар ямар зээч лөлт гаргасан? 4. Лениний үлгэр дууриаллаар сурч, амьдарч, ажиллах талаар Өөрийн бие- дзэ болон амьдэал ахуйдаа юу юуг БЬ хэрэглэж дадал заншил болгож чадсан, хойшдоо Лениний үлгэр дуурналлаас юуг нь ажил үйлс амьдралдаа авч хэрэг МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ УШ БҮГД ХУРЛЫН ШИЙДВЭР ХҮҮХДИЙН ДУ єє 5 хо сохооэнєс ЦААСЫГ ГАМНАЯ Ач2Мэ! доЭЧл Говь-алтай аймгийн Алтай сумын ба га сургуулийн захиргаа пионерийн бүл гэмийн зөвлөл хамтран В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж, пио тер сурагчдын сурлага, хүмүүжил, ариун цэвэрч, соёлч боловсон байдлыг улам сайжруулах зорилгоор нэг сарын тодорхой ажил зохиожээ. Үүний дотор, сургуулийн орчинд анги танхимд цаас хаях явдлыг устгахын тул хэрэгцээгүй цаас цуглуулах 3 хоногийн ажил 30- хиов. Цуглуулсан цаасыг бодит үзүүлэн болгон ашиглаж цаасаар хог тарих явд лын хор уршгийг нийт пионер сурагч- дад ярьж өгсөн нь үр дүнтэй болж байна. Тус сургүулийн хамт Олон эхлээд сур- гуулиараа, улмаар сумын төвийнхөө МХЗЭ-ийн 40 жилийн өйн нэрэм- жит нийслэлийн 10 жилийн гурав дугаар дунд сургуулийн пнонер су- рагчид МАХН-ын Төв Хорооны бүгд 198 Хорооны зэяжит ЇУ бүгд хурлын шийд- вэр ёсоор В. Лєниний мэндэлсний 100 жилийн ойг тохиолдуулан боловсролын Сургуулиудын пиөнер, эв- лэлийн байгууллага, Фбаатарчууд, пио- тер эвлэлийн тишүүп сурагчдаас Ле- пинч шүүлэг авах болсон йь пионерийн байгууллагын амьдралд болж байгаа улс төрийн том үйл явдал юм. Учир нь өсвөрийн Сүхбаатарчууд Ле нинч ёсоор сурч ажиллаж амьдарч Ча- дахаа, Ленинизмийн үзэл сачаанд үнэнч 196) онд хуралдсан МХЗЭ-ийн байхаа. Марксизм-Ленинизмийн үзэл са? СРӨРХИЙ нааг удирдлага болгосон өгч байгаа тайлан юм. Ленинч шүүлгийг дүгнэхдээ гурва» шат болгон В. И. Лениний мэндэлсчий 100 жилийн ойн Өмнө явуулна. Нэгдүгзэр шат:-Багтарчууд, пионер, эвлэлийн гишүүн бүрээс Лепинч шүүлэг хүлзэн авах гол хариуцлагатай шат юм. Ленинч шүүлгийг пионер сурагч бүрээс хүлээн авах ажил 2 үндсэн хэлбэрээр явагдана. Үүнд: Нэг дэх хэлбэр нь:-Баатарчууд, пно нер сурагч бур баатарчууд, пинопер, эв лэлийн байгууллагадаа В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж, ямзр ҮҮрэг авч суэлага. хүмүүжил дээрээ хир ахиц гаргаж. юу хийснээ илтгэж хувийн тайлангаа тус тусынхаа байгууллагадаа өгнө. Хоёр дахь хэлбэр нь:--Сургууллу- дын дэргэдэх ционерийн салаа бүлэг. бүлгэм, эвлэлийн үүр хороод. шгүүлгийч хээ дүнг нэгтгэн сүм нэглэл, сангийн аж ахүй, үйлдвэр албан байгууллагын дэр гэдох МХЗЭ-ийн үүр хороодыч товчоо, намыл ахмад гишууд, эцэг эхийн хороо дын төлөөлөгчдөд Ленилц игүүлгийнхээ дүйт өгнө. Дээрх хоёр хэлбэрээр Ленипч шүү- лэг авахад баримтлах үндсэа чиглэл: үйл амьлралтай та МАХН-даа Фөөөсегөөөөөгсөө лэхээр төловлөж байгаа? 5.Нийгэм, нийтийн үйлхэрэгт хэрхэн яаж биечлэн оролцож, нийгэм, нийтийл чанартай ямар шинэ зүйлийг сэдэж С3- наачилсан ба пионеэ. эвлэлийн байгуу. лагын үйл ажиллагаа, нийгэм олон түм ний ажилд хир идэвхтэй оролцдог ЗЭ- тийг харгалзан дүгнэнэ, Ленинч шүүлэг авах “байрыг үс суртлын өндөр хэмжээнд хүндэтгэлтэй зассан байна. Ленинц Шүүлэгт яноцер сурагч бүрийг бүрэн хамэанс оролцуул на, Хоёрдугаар боловсролын дэргэдэх пионер-эвлэлийн байгуулла- гууд өөрсдийн хэмжээгээр Ленинч тпүү лэг Өгсөн дүнг нэгтгэн инонер-сурагчдын салаа. бүлэг. бүлгэмийн цуглаанааэ аймаг. хот, районуудын дэргэдэх МХЗ Э-ийн хороодын товчоонд манай аймаг, хотын пионер-сурагчид Ленинйй ман дэлсний 100 жилийн ойг ийм үр дүзтэй угтаж байва гэсэн утга санаан дор хүн дэтгэлтэй рапортлах ажлыг 3 дугаар сарын 20-ны дотор зохион байгуулбал зохино. 3 Гуравдугаар шат:-Ардын хувьсга- лын өлгий нутаг Сэлэнгэ аймаг, Най рамдлын Дархан хотод аймаг Хотоос -Ленинч шүүлэгт шалгарсан пионер су- рагчдын төлөөлөгчдөөс бүрдсэл ЇЇ той- рон аялал-чуус”а-уулзалтыг «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд . "! Ленин, Д. Сүхбаа тар чарын үндэслэсэн Мошгол-Зөвлөл- тийн найрамдал, МАХН-ын үйл хэрэгт чин үнэнч!» гэсэн урнаэ дор Явуу: Улаанбаатар хотод болох Өргөн цуглаа наар Лениний мэндэлсний 100 жилийн 0Й угтаж зохиосон Ленинч шүүлгийн дүнг Монголын Пионерийп: Байгуулла- тын Төв Зөвзөлийч хэмжээгээр нэгтгэн дүгнэж МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тов чөоөчл илтгэх болзо Л. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨв ЗӨВЛӨЛ 1 хэмжээнд цаасаар хот тарих, үрэх явд лыг устгах зорилготой юм. Мөн тус сургуулийн пионер сурагч- дын дунд бэх асгах салан задгай хэрэг лэж гат хуруу, хичээлийн хэрэглэлээ бо хиртуулах явдлыг арилгах хөдөлгөөн өр яөж байна. Пионерийн ахлах удирдагч Ж. ПҮРЭВ рийн даалгавар су- рагч олон бий. Арнун цэврээр муу л їзнэ Ер нь сайн үг дуулдахгүй Нэгдүгээр улчрлын дүн гарч 87 хувийн сурлосгатай, дөрвөн сул сурлагатантай гарчээ. Сургуулийн захиргаанаас «В. И. Леннний нэрэмжит тонхнм» ыг энэ аягид байгуулахаар шийд шэрлэв Энэ ажилд тус ангийн хүмүүжье гэсэн урна дор тэргүүний «снги бүлэг шалгаруу давтаж, сурагч бүр В. И. Лениний намтар судалж, Лениний зохиолуудыг уншицгаа соооооссоосссосооо: 52 ЯАЖ ТЭРГҮҮНИЙ хурлын шийдвэрийг баяртай хүлээн авч төлийн бэлтгэл уут элгэвч, нэм- АНГИ БОЛОВ даг боллоо. В.И. Лениний тухай 30 гаруй бицхан ном хийж тан химдаа тавив, Сэ йл яаж суралцаж: 7» сэдвээр маргаан явуулж «Ленинч ёсоор хүмүүжье» сэ- дэвт Ленинч уншлага зохиож, Леннич хичээл хийж байна. «В.И. Лениний нэрэмжнт танхимаа» баатар- чууд, Эх, Эцэг нартаа суртал. чилж байна. Хоёрдугаар Нэн лын дүн гарч 97,3 хувийн ам- жилт үзүүлж, сурагч Д. Оюун, П. Дугарсүрэн С. Цоодол шар онцсайн суралцлаа. Тэргүүний Пионерүүд хамт олон шүүлэгт чар- майн бэлтгэж байна. Энэ ангийн хамт олон нРЭХ улирлаар 100 хувь төлөө, сайн, онцчуудын тоог олш Руулж сурлагадаа чанарын зөвхөн хийхээр мэрийж бай- «ОРБИТА» Тив алгасан бие бяенээ харах нь байтугай тэнгэрийн хаяа түүний цаана юу байдгийг ч мэдэхгүй байсаа хүн төрөлхтөний өнийн хүсэл ХХ зуунд биелэлээ. Тэр гайхамшгийн нэг «Ор- бита» станц манай эх орны няйслэлд ашиглал- тазд орж хүн олон, хүүхэд батачуудын баясгаланг төрүүллээ. мн 23 225 «Молния» гэдэг дэлхийн хиймэл дагуулын тусламжтайгаар зурагт радиогийн нэвтрүүлгийг хүлээн авах орчия үеийн шинжлэх ухаан тех- нянийн ололтыг шингээсэн «Орбита» ста: ах дүү Зөвлөлт Холбоот Улс өөрийн ЗҮҮ эврээ гөөр байгуулж өгсөн юм. Есөн сарын өмнө анхны коммузист суббот- никийн тавин жилийч ойг тохиолдуулан «Орби та» станцын суурь тавьсан тэр өдөр В. И. Ле- нинан мэздэлсний 100 жилийн ойгоор уг стан цыг барьж дуусгах үүрэг авсан Зөвлөлт Монго- лын мэргэжилтэн, барилгачид амласандаа хүрч авсаа үүргээ гурван сарын өмнө биелүүллээ. Ингэслээрээ тэд их Лениний өндөр үнэлж бай санчлач хөдөлмөрийг жинхэнэ коммунаяст Зсоор үзэхийн үлгэр жишээ үзүүллээ. Ийнхүү хөдөл- мөрийн гайхамшигт амжилт гаргаж Лениний ОЙД нэр төртэй бэлэг барьсач «Орбита» станц бол Зөвлөлт Холбоот Улсаас гадаад оронд барь сан зурагт радлогийн анхны станц юм. Ах дүу гийз бат зузаан найрамдал, эдийн засаг, со?- лын өргөн харилцаа бүхий ах дүү Монгол ул- сад ийм станц барьсан нь учиртай юм. Хүүхдүүд ээ! Орбита» станц байгуулслаар Улаанбаатарын зуратт радиогийн төв зөвлөлтийн радлогийн нэвтрүүлэг хүлээн авч, монголыз хөдөлмөрчид одоо Зөвлөлт Холбоот Улс болон бусад орны амьдралын тухай түргэн шуурхай тачилцах бо- лолцоотой боллоо, Энэ бол аугаа их Ленин, Монголын ард түм тий гарамгай удирдагч Д. Сүхбаатар нарын гэрээсийг блелүүлэн манай хоёр ард түмэн үр- гэлж хамт байж монгол-зөвлөлтийн ард түмний уламжлалт найрамдал, хамтыз ажиллагаа ма- най хоер орны ард түмний ашиг тусын тул улам гүнзгийрэн бэхжиж байгаагийач тод илрэл юм. Сансрын холбооны Орбята» станц нь мачай ард түмнүүдийн зайрамдлыг бэхжүүлэхэд чу- хал хувь нэмэр, бэлэг тэмдэг болно гэдэгт мон голын ард түмэн мязга мянган улаан бүчтэн юРЭнЧ пионер багачууд бат итгэж байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ «“Орбита» станц С.ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг Ф В : С: СЭ НУТГИЙН ТАРИМАЛ БА АШИГТАЙ ЗАРИМ УРГАМАЛААС ҮР ЦУГЛУУЛАХ УРАЛДААНЫ Үе улиран таригдсаар ирсэн монгол нутгийн тарималууд нь олон жилийн шалгарлаар байгалийнхаа хөрс, ЦАГ УУ- рын байдалд сайн зохицох хүйтэн цан хяруу зэрэгт тэсвэрлэлтээрээ, гадаад орнуудаас авчирч тариалж байгаа ургам луудаас гойд сайн талтай юм, В. И, Лениний мэндэлсний 100 жил, Ардын хувьсглын 50 жилийн их ойнуу дыг угтаж сурагч пионерүүдийг эхорон ныхоо байгалийн ба хөдөө аж ахуйн таримал ургамлуудтай гүнзгий танил- цуулах нь хөдөө аж ахуйн тарималуу- дын нэр төрлийг олшруулан ард түм- ний ба аж үйлдвэрийн өдрөөс өдөрт өсөв нэмэгдэж байгаа өргөн хэрэгцээг элбэг дэлбэгээр хангах явдалд тусална. Нутгийн тарималуудын судалгааг Язуу лах үрийн санг баяжуулан эрдэм шин- жилгээний ажлын материалыг баяжуу- лах зорилгоор нутгийн таримал ургам- лууд, ашигтай зарим зэрлэг ургамлуу дын үрийн цуглуулга хийх уралдааныг 1970 оны 2 дугаар сарын 1--нээс нэг жилийн хугацаагаар зарлаж байна. 1. Таримал уогамлуудыг з) Үр тарианы 6), Хүнсний ногооны в). Тэжээлийн г), Техникийн д), Жимс-жимсгэний е), Гоёл чимэглэлийн гэсэн төрөл- жүүлэлтээр зөвхөн нутгийн тарималуу- дын үрийг эрж сурвалжилж цуглуулах, 2 Зааврыг нарийн үзэж аль боло- хоор олон янз зүйлээр цуглуулах үрийл сайн чанарыг их анхаарсан байх. 3, Цуглуулганд авсан үрийн хэмжээ хэдэн ширхгээс 2000 ширхэг хүртэл айх. 4. Цуглуулгын үр бурд таримал ур шинж хаягийг зааврын дагуу хийсэл х, 5. Ашигтай зэрлэг ургамлуудыг БОЛЗОЛ а), Хоол хүнсэнд хэрэглэдэг 6). Эмэнд хэрэглэдэг в), Чимэглэлийн тэсэн төрөлжүүлэл тээр цуглуулах. 6. Үрийг нь цуглуулсан ургамлын хаа цэцэглэлтийн үеийн хатаадас хамт байлгахыг чухалчлах. 7. Зэрлэг ургамлын үрийн хэмжээ 500--2000 ширхэг байх, 8. Цуглуулгын үр ба хатаадаст зэр лэг ургамлын хаягийг зааварт дурдса- наар хийсэн байх. 9, Таримал ба зэрлэг ургамлын ту- хай ардын аман зохиолын цуглуулгыг а). Үлгэр 6). Домог в). Хошин ярина г), Оньсого Мэслуфачнс нь) зэрэг ээр олноор бичиж ирүүлэх. Буйруг 4 ган 1сөэгсгүл 1970 оны 12 ДУ- гаар сард багтаан залуу байгалчдын улсын төв станцад ирүүлсэн байх, Энэ хугацаанаас хожимдвол уралдаанд байр эзлүүлэхгүй болно. Уралдааны дүнг 1971 оны 1 дүгээр сард багтаан гаргаж уралдаанд шалгар сан захирал, хичээлийн эрхлэгч, багш, пионерийн удирдагч сурагчдыг дооо дурьдсан байр эзлүүлэн шагнана. Үүнд: 1, Захирал хичээлийн эрхлэгчид байр тоо шагнал Ї 1 250 төгрөг П 2 200 төгрөг ш з 150 төгрөг 2. Батш пионерийн удирдагчид 1 2 200 төгрөг и з 150 төгрөг ш 5 100 төгрөг З. Сурагчид 1 15 Пионерийн зусланд 1 сар ам- рах эрхийн бичнг 50 төгрөг П 20 Номын сангаас сурах бичиг , авах эрхийн бичиг 30 төгрөг 1180 Дурсгалын зүйл 40 төгрөг УРГАМАЛЫН ҮР ЦУГЛУУЛАХ ТУХАЙ ТОГТООЛ ГАРГАВ Манай оронд газар тарналан үүсэн хөгжсөн түүхэн урт хугацааны турш таригдаж шалгарсаар нутаг орны цаг уурт гойд зохицсон үнэт сайн Чана- рын үрийн нөөц баялаг арвин их бий, Улс ардын аж ахуйд олон чиглэлээр тарималжуулан ашиглаж болох ирээдүйн чухал ач холбогдолтой зэрлэг ургамлын их сантай билээ. Энэ үнэт баялгийг сурвалжлан олж цуглуулах, эх орныхоо газар тарналанг хөгжүүлэх, шинэ таримал ургамлаар баяжуу- лах алдар гавьяатай үйл хэрэгт өсвөрийн пионер сурагчид хувь нэмрээ оруулах ёстой. Тийм учраас Ардын хувьсгалын 50 жил, МХЗЭ-ийн 50 жил, МПБ-ын 45 жилийн ой угтаж нутгийн таримад ургамлууд шинжлэх ухаанд сонирхогдож байгаа зарим зэрлэг ургамлын үрийн цуглуулга Хийл- гэх болзолт уралдааныг манай орны ерөнхий боловсролын сургуулиудын нийт пионер сурагчдын дунд 1970 оны 2 дугаар сарын 1-нээс эхлэн НЭГ жилийн хугацаагаар зарлан явуулах тухай МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тов- чөо, ХАА-н Яамны коллегийн хамтарсан хурал тогтоол гаргав. зөвөөөөөөчөхөэлхөлөн! м002 ЛЕНИНЧ ЗАВСАРЛАГАА Дорнод аймгийн төвийн 10 жи лийн дунд сургууль хичээлийн 1 дү гээр цагийн завсарлагааг ленинч завсарлагаа болгон явуулж . байна. Энэ завсарлагаагаар сурагчид Лени ний тухай дуу, шүлэг сурах, нийтээ- рээ дуулах ажил зохиож байна. Мөн «Хэрлэнгийн долгно» радио зангил- таа ажиллаж Лениний үйл амьдрал, суралцаж байсан туршлага, ном хэв- лэлтэй хэрхэн ажилладаг байсан зэ рэг сэдвээр нэвтрүүлэг хийж, Ленин ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ТӨВ ИЙН10 ЖИЛИЙН ЛУНД ний дуу хоолой сонсгох ажил хийж байна. Бас Лениний үйл амьдрал харуул- сан диафильм үзэх зэргээр амарч байгаа нь манай пионер сурагчдын Лениний тууай ихийг мэдэж ленин- чээр сурч хүмүүжихэд зохих ёсоор нөлөөлж байна. Дорнод аймгийн төвийн 10 жи лийн дунд сургуулийн 6 ДУ- гаар ангийн сурагч "7 СУРГУУЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧИД ХӨДӨЛМӨРИЙН АВАРГА САЙЧУУДТАЙ УУЛЗАЖ ТЭДНИЙ БАЯЛАГ ТУРГГЛАГААС ЭЗЭМЇИЖ БАЙНА. ЗУРАГ ДЭЭР: БНМАУ-ЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАР ГҮНДСАМ БУУ ПИОНЕРҮҮДИЙН ДУНД. Гэрэл зургийг ГОНГОР Жанжин Сүхбаатарын нэрэмжяЯт нийслэлийн 10 жилийн 2 дугаар сур- туулийн П бүлгэмийн зөвлөл төлчдөд туслах 10 хоногийн уламжлалт Цу: ваа гаргаж саяхан дүгнэв. Энэ цу- ваанд 42 анги бүлэг хамрагдаж нийт дээ нэмнээ 8344, элгэвч 60, төлийн уут 182 бээлий 416 хос тус тус бэлт гэжээ. Багш Умсайханы удирдсан 8--«Б»ь ангийнхан болзолт урал- даанд тэргүүн байр, Цэрэндулам, Маамхүү нарын даасан 10-ын. «А», 6-гийн «Б» ангиуд дараах байрыг эзлэв. Энэ ажилд 10-ын «А» ангийн сурагч Сурмаажав, Сүрэнжав, 8-»ын «Б»-гийн Уртнасан, 7--«гГийн «А» гийн Отгонбаяр, 6-Гийн «Б» ангийн Болдбаатар нарын олон арван су- рагч бүсдаас "лүү идэвхтэй оролцов. : Н. ИДЭРСҮРЭН хжжжжошлнжтлтэл ЖЭЛ ЖОЛОО ЖЭ СУРАГЧ ШУУДАН алтан. садас дийг харахад яг харилцаа холбоо Нийслэлийн 10 жилийн 20 дугаар дунд сургуулий бага ацгийн б 5 53 уулийн ага апгийн оагш МХЗЭ-ийн гишүүн Ж.. Бэхбат Лен 00 жилийн ой угтаж ангидаа Лениний булан байгуулж «Леннний жишээгээр сурцгаая» гэсэн үзүүлэй Ленинч уншлага амжилттай хийж байна. Зургийг А, ЁНДОН жэл --3 уууАлуммууууууумммууууулллумму тай 7 хоногт таван удаа харилдаж хүүхдүүдийн захидал цахилгаан 4 дамжуулж, нрсэн хэвлэл, захидал талд журамлан зогссон олон бага цахилгааныг сургуулийнхаа 1700 Налайх хотын “одонт 10 жилийн дунд сургуулийн «Шуудан тасаг» гэсэн хаягтай нэ гэн өрөөгөөр хүүхдүүд чөлөө зав- Шуудан тасагт яваад орвол Шүрхүү дарга:-Сайн байна Уу? гэж мэндлэж угтдаг сайхан Зан- шилтай. Тэр өрөөннй хэдэн хүүх- ны. шуудан тасгаас өөрцгүй, Энэ өрөөний. хананд захидал цахилгаа ны үнийн тариф, захидлын уут, ил захидал, марк, тогтмол хэвлэлийн нүүр, манай эх орны зам харил- цаа зэрэг салбаруудтай, Өсвөрийн холбоочин Сундуй- жав, Лхамсүрэн хоёр цонхны гадна Ё с | гүй орж гарна. ЯАЛДДЛАЛлулллллилллилуммууллллиумммулллллилуллаллиллАЛЛАЛЛАЛЛЛАЛАЛЛЛ Л лг УУ УУ УУХ АЛХАЛАААЛЛАААХАААХ ХОЁРЛУГААР ХИЧЭЭЛ БОЛЫН Шатрын аль нэгэн дүрсийг нэг “буудлаас нөгөөд шилжүүлэн тавихыг НҮҮДЭЛ Морь- Өрөөлдөж, зргэлдэх Г үе- гийн маягаар, аль ч зүгт шулуунаар нэг, хоёр гээд хажуугийн гурав дахь чуудад захидал цахилгаан тарааж байв. Холбоочин Шүрхүү, Хөххүү хэн хоёр ирсэн хэвлэлүүдийг ху- ваарилан түрүүчээс нь анги бүл- гийн хэвлэлийн төлөөлөгч Нарт өгч байлаа. Шуудан тасгийнхан тус хотын харилцаа холбооны шуудан тасаг- уллмуумуулЛЛлГГ ХӨРӨН ЇТӨН. ОРНЫ ХҮҮХДҮҮД Хүүхдүүд ээ! Та нар энэ ертөнцөд нүүдэл гэнэ. Шилжин очих буудал гүүт: гийн халуун дээр: эсрэг талын (айлын) бод хүү ӨӨр Өнгийн буудалд бууна. (иднэ). НӨАД ЦЭВЭНД Зг3 энх зон Ни байгаал түүнийг устгасан бол идэх Морины нэг онцлог Нь аль Ч талын к нүүдэл болж товчоор «Идэх», бод хүү дээгүүр харайж нүүх эрхтэг Та нар хүүхэд саатуулах газар, цэ- «авах» гэж нэрлэгдэнэ. Тэрэг-хэвтээ босоо шугамаар (зөв- хөн шулуун чиглэлээр) аль ч зүгт нэг буудал буюу эсвэл хэд хэдэн буудал алгасан нүх эрхтэй юм. Тэх- дээ бод хүү дээгүүр харайх буюу өө- рийн талын бод хүүг идэх эрх байх- гүй, заримдаа тохиолдсон нөгөө та- лын бод хүүг хэрэгцээтэй бол идэж болно. Тэмээ- Гагцхүү ташуу (диагналь) шугамаар анх өрөгдсөн буудлынхаа өнгийг лагаж аль ч зүгт дуртай тоо- 722 ЁАДА......! ФУ/А | 72” 774 | 2 22 Ї1:- 2 77/Ш 71 12 ныхоО буудалд бууна (иднэ). Тал бүрд цагаан хөлийн, хар хөлийн гэж тэмээ байдгийг бид мэднэ. 20 22 | ч буудалд явж чадна. Дд хам- гийн хүчтэй, хамгийн үнэтэй бод бол ЗҮҮү Мжнгауг ж-а А-48809 кь байна. Ноён- Шулуун ба ташуу шугамаар зөвхөн нэг буудалд нүүнэ (иднэ). Тэх дээ айлын бодын хөлд довтлогдсон буудалд буух буюу айлын хамгаалалт тай бод хүүг идэх эрхгүй байна. Шатрын ном унших, нүүдэл тэм- дэглэх зэрэгт зориулж бодыг түүни нэрийн эхний том Н-ноён, Б-бэрс, сгээр тэмдэглэнэ. рэг, Т-тэмээ, М-морь, харин хүүг зөвхөн байрлал| тэмдэглэхэд жижиг х-үсгээр тэмдэг- лэнэ, Спортийн мастер Н. НАМЖИЛ Бо Ж. ХУЛГАНА ээ 23 58. Же39- 26332 26333... цэрлэгээр, дамжиж сургуульд ордог шүү дээ. Сургууль та нараас сургас- ны хөлс авдаггүй, та нарын хэн нь Ч өвдсөн эмнэлэгт хэвтээд үнэ төлбөр- гүй эмчлүүлдэг. Гэтэл манай дэлхий дээр оршин сууж байгаа нэг миллиард хүүхдээс 600 сая нь өдөр бүр өвчин эмгэг, өлс гөлөн гуйланчлалаас болж шаналж байна. Социалист лагерийн орнуудын хүүхдүүд өлсгөлөн зовлон гэгч юу байдгийг сурагаар мэдэхээс насандаа үзээгүй юм. Гэтэл хөрөнгөтөн орны хүүхдүүд ямагт хагас өлсгөлөнгийн байдалтай хооллодог учир өдөр бүр 90 мянган хүүхэд үхэж байгаагийн дотор нэг нас хүрээгүй хүүхэд зон- хилж байна. Хөрөнгөт ертөнцийн хүүхдүүдийн 40 хувь нь сургуульд суралцах бололцоогүй байдаг. Ита- лийн 8 настай Армандо Виргаллито нталийн хүүхдийн «Пионьере» сони ны газарт бичсэн захиандаа: є-а6 Над чөлөө цаг гэж байдаггүй. Сургуулнасаа өдөр тараад явж бай- тал ээж замд дайралдаад цүнхий минь аваад харьдаг. Би орой болтол мал хариулдаг.. Орой хариад хичээ- лээ давтаад л унтчихдаг, Ядраад дур тай юмаа. хийж чаддаггүй. Манай энд цахилгаан гэрэл, радио, киноны аль: нь байхгүй. Би 80 нас хүрсэн юм шиг л амьдралаас уйдаж байна. -хү ДТЭЙ тоглоХсоН ГЭЖ ИХ хүсдэг. Ээж над «Бүх юм өөр болно» л гэдэг. Би ээжээс «Хэзээ өөр болох юм бэ?» гэж асуудаг юм гэжээ, Францийн 11--15 насны хүүхдүү дээс: «Өөрийнхөө ирээдүйг юу гэж үздэг вэ?» гэж асуухад! н 14 настай хүүхэд сэн Ер эцэн (ядардаггүй тийм ийн, 226 Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн БОМбинатад Кэвлэв, гаруй хүүхдэд түгээж байлаа. 13 нэр тө н хэвлэлийг өдөр тутам тараахдаа ангн бүлгийн хэвлэлийн төлөөлөгч нарыг сайн зохион бай гуулж семинар зөвлөлгөө байнга өгдөг ажээ. Багш Ш, НҮРЗЭД уүууллуулллиулууллууулллуумуллмммумммуу ажил олохсон. 15 настай хүүхэд -« Их мөнгөтэй болохсон, 13 настай хүүхэд з-нс Тэтгэвэрт л бушуухан гарах сан: Болдогсон бол одоохон тэтгэвэр ё авахсан гэж хариулцгаажээ. Италийн 14 настай Луиджи Марел ла гэдэг хүүхэд захиандаа: -з Би өдрийн 8 цагт завсарлага гүйгээр нүцгэн нуруун дээрээ чулуу, шороо, ус үүрч. зөөдөг. Манай гэр бүл арван нэгэн хүнтэй. Бид цөм өл- сөж байдаг. Би ингэж хөлсөө асга« Буулаад 100 мянган лир авах ёстой, нэ мөнгөө авч өрөнд өгөхсөн гэж бо дож байна гэж бичжээ, Итали охин Марияр эцэг эх нь амь зуух аргагүй болохдоо 18 мянган лирээр бусдад худалджээ. Худалдаж авсан айл 21 охиныг зарцаа болго“ сон байна. Неаполийн шүүх өргөж авсан ба өргүүлсэн эцэг, эхийг хоёр жил шоронд хорихоор болсон тул энэ охин, хүүхэд асрах газар очих болов. Тэнд Мариягийн аж амьдрая дээрдэх болов уу даа? Энэ охины хувь заяа бол хөрөнгөт ертөнцийн ядуучуулын үр хүүхдийн хувь заяа юм, үүхдүүд ээ! Та нар капиталис9 ертөнцөд амь зууж яваа үе тэнгийнх- нийхээ амьдралыг өөрсдийн эрх жар Бөс” амьдралтай харьцуулан үзэц- Ингэвэл сурагч хүн заавал сайнаа6 эВЛА арт учиртайг гүнзгий ойлгок «Пионерская правда» сонинооФ тоймлон авав, 13 5р Хариуцлагатай эрхлэгч | 1 Ж. ШАГДАР 1 Индекс-14140 . 26 дахь жилдээ, 44:8 (1120) 1910 ОНЫ ХОЁРДУГААР САРЫН | ЛХАГВА Үйэ 10 мв. ЛЕНИНЧ ШҮҮЛГИЙН ГОЛ ҮЗҮҮЛЭЛТ Дөрөндүгээр сарын хорин хоёрон, Дэлхийн хувьсгалын их жолоодогч -В. И. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ойн өдөр, Энэ өдөр пионер сураг чид Ленинч шүүлэг өгч сурлага хүмүү жид дээрээ ямар ахнц гаргаж юу сурч, юу хийснээ дүгнүүлнэ, Пинонер сурагчид энэ баярт өдрийг яаран хү лээж: өчигдрөөс Өнөөдөр, өнөөдрөөс маргааш улам нхийг сурч мэдэхийн төлөө мөч бүхэнтэй уралдаж байна. Сонины газар шуудан хүргэгч ирэх бүр, утсан харилцуурын хонх жингэнэн дуугарах бүр Ленинч шүү лэгт бэлтгэж, сургууль ппонерийн байгууллага, пионер сурагчид юу хийснээ, юу хийхээ илтгэж байна. Ильнчийн ойд барих бэлэг бэлгийн дээж нь сурагчийн хувьд бол онц сур лага, өндөр мэдлэг, боловсон хүмүү жил билээ, Жил бүхэн болдог монгол хэл бичиг, тооны улсын олимпиад ч гэсэн В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан гол ажлын нэг учнр пнонер сурагч бүхэн шаргуу бэлтгэж, амжилттай оролцож байна Харилцах утасны хонх | дуугарлаа Байна, уу? Хэн бэ? Хорлоо байнаа. Нийслэлийн 10 жи лийн 6 дугаар дунд сургуулнас ярьж байна, Сонинд яаралтай мэдээ өгөх гэсэн юм гээд сурагчдынхаа амжил танд баярласан хичээлийн эрхлэгчийн ярьсан нь: --ЭУМонгод хэлбичгийн 2 сурагч оролцож, нэг сурагч Дунджаар 10,1 балд авлаа, Рэнцэнханд багш тай 4-ийн «В» бүлэг нийслэлийн сур гуулнудын хэлбичгийн олимпнадын 2-ын даваанд оролцохоор шалгарав» гэж мэдээлэв, Энэ бол сонины газар ирдэг амжилтын тухай ердийн нэг л товч мэдээ юм. Гэвч чухам яаж бэлт гэснээс ийм амжилтанд хүрсэн нь со- нин учир уг мэдээний мөрөөр сурвал жилбал ийм байна. Сургуулийн захиргаанаас олимшна- дад бэлтгэх ажлыг сурагчдын сурла тыг сайжруулах, Ленинч уншлага, Ле нинч хнчээлтэй нигт холбон, Леннияч шүүлгийн чухал хэсэг болгон стай төлөвлөгөө га ажиллашээ, Уг то жээ. Одоогоос 3 сарын өмнө тэгдүгээр улирлын шалгалтаар анги бүрээс хэл бичгийн хичээлд 4--5 сурагч сул Дүн тэй сурч байсан бол олимпиадын үнэ лэлтээр дунджаар нэг сурагч 10,1 балл авсан нь сурагчдын хэлбичгийн мэдлэг эрс ахисныг гэрчилж байна. -- Олимпиадад танай бүлэг яаж (бэлтгэсэн бэ? гэхэд 4-ийн «в» ангийн сурагч Баатар, Бат-эрдэнэ, яа нар ингэж хариулж байна, Манай бүлгийнхэн Ленинч шүүлэгт хэрхэн бэлтгэх тухай бүлгийн цуглаа наараа хэлэлцэхдээ хамгийн гол нь сурлагынхаа чанарыг сайжруулья, хүүхэд бүхэн нэг баллаар сурлагын ахиц гаргая гэж шийдсэн юм. Тэгэх дээ ихэнх сурагч хэлбичиг тооны хн чээлд бусад хичээлээс сулавтар бай сан учир олимпиадын бэлтгэл ажил тайгаа холбохоор тогтов, Энэ маань Ч ашигтай боллоо. Жишээ нь найруу)| СУРЛАГА. МӨН лан бичлэг хийхдээ Лениний бага яас ны тухай урьдаар хүүхэд бүхэн су далж уншиж цуглуулга хийж дара4 нь ангидаа цугларч «Ленин багадаа» гэсэн сэдвээр найруулан бичлэг хий. сэн, Багш, бидэнд хэн яаж бичсэнийг ярьж өгдөг, Ингэхэд зөв бичих, зөн найруулахын зэрэгцээ Лениний тухай хүүхэд бүхэн хэзээ ч мартахгүй ойл гож авдаг, Ингэж д бид Ленинч шүү лэг, олимцнаддаа бэлтгэдэг гэв. Сонины газар дөнгөж ирсэн нэгэн захидал задлахад -4 Хөвсгөл аймгийн төвийн 10 жи жилийн дунд сургуулийн пнонер су рагчид В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд бэлтгэж хэлбичиг, тооны олимпиадад амжилттай дүн үзүүлэхийн тул сурагч бүхэн хуулан бичлэг, толь бичгийн дэвтэр хөтөлж, сайн бичлэгийн 7,10. хоногийн урал даан зарлан дүгнэж байсны дүнд олим пнадын нэгийн даваанд бүх анги ам жилттай оролцлоо, 10-ын «А» ангн дунджаар нэг су рагч 18,83 оноо авч өнгөрсөн оныхооё 1,3 оноо ахиулж, 1 дүгээр байр эзэл лээ гэж багш Г. Гонгор бичжээ, Ї Нэг ангийн бүх сурагч өнгөрсөн жи лийн амжилтаа 1,3 оноогоор ахнул энээ, Энэ бол Ильнчийн ойд сурагч хү| ний гол хөдө. болсон сурлагаараа! барьсан бэлэг билээ, Наранту | хоёрдугаар бүлэг үзүгч ! Өнөөдөр нэг ч сурагч ЗУУН ХУУДАСТ ТЭМДЭГЛЭЛ Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр су мын 8 жилийн дунд сургуулийн пионерийн 14 дүгээр бүлгэмийн В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой!угт Ленинч хичээл явуулж сурагч” бү | хэнд дэвтэр хөтлүүлжээ, Мөн анги даа Лениний булан байгуулж пно- нер бүхэнд мэдүүлэх ажлыг са лаа салаагаар нь хуваарилан өгч ханын клубын хэлбэрээр сурталж | лан шалгаж байна. Тус бүлгийн хэн саяхан «100 хуудаст 0217: лэл» санаачлав. Тэмдэглэлийн хуудаснаас заримыг багачууддаа сонирхуульн, 1970 оны 1 дүгээр сарын 12-нд Өнөөдөр сургууль дээр, Лени ний мэндэлсний ой болоход 100 хө ног үлдэж байгаатай холбог. лан сурлагын 100 хоногийн аяны нээлт болж бүх анги үүрэг авлаа. Манай анги энэ аянд сурлагаа 925 хувиар ахиулж, 80 хувий нь сайн, онц сайнд хүргэх зорилт тавьж цуглаан хийв. Мөн Дамдинсүрэн, Думаа, Оюун, Оюунбаатар, Сарантуяа, Цэцэгмаа, нар мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшлийн хоёрдугаар шатны бол зол биелүүлж тэмдгээ авлаа. 1970 оны 1 дүгээр сарын 18: -- Өнөөдөр Сарантуяа дарга тай нэгдүгээр салаа Ленинч хи чээл хийж Лениний зан чанараас суралцахын тул «Юный Ленинец» сонины шинэ дугаараас орчуулсан с зүйлээрээ ханын сонин гаргав. -- Сурагчдад цээжлүүлэхээр өгсөн Орос үгээ шалгаж шинээр :8 үс нэмж чээжлүүлэхээр өглөө. суй, дүн, сангүй. Хойшид ч ийм дүн, ава) гүй. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ой болоход 94 хонөг,үлдлээ! гэх зэргээр бичжээ. 100. хоног хөт лөх энэ тэмдэглэлийн дэвтэр шинэ соргог материалаар ӨДӨр тутам баяжин Л. ЦЭРЭМЄЁМБУУ Монголын шнонерийн ордны уран хатгамалын дугуйлангийн сурагч Ж. Төмөртогоо В. И. Лениний мөндөлсєний 100 жилийн ойг угтаж В. И. Лени- ний дүр хатгаж байна, Зураг дээр: сурагч Ж. Төмөртогоо уран хатгамалын хнчээл дээр. Нийслэлийн 10 жилийн Ш дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийнхан Ильичийн ойд сурлагын амжилтаар бэлэг барихаар шамдан хичээллэж байна, Ё Зураг дээр Баруун гараас сурагч Т. Сараатула, Д. Батмандах, Г, Жар галсайхан пар ГСөрэл зургийг Б, ЛХАГВА Со» (5206а5)0:2/5526225ы БЭХ ТЭЭГЧ (ЛЕНИНЧ УНШЛАГА) "БААТАРЧУУД ИЛЬИЧИЙН ДУУРИАЛЛААР 2-ын «Б» гэсэн хаягтай ороход жигдхэн хувцасласан сурагчид тад дугуй хэлбэртэйгээр дав хар эгнээ болон зэрэгцэн зогссон дуулна. өндөрт өргөгдсөн байлаа, Нүдэнд нь цог золбоо, нүүрэнд нь инээмсэРлэд тодорсон баяр талархал дэвшүүлээд, нээснийг МЭДЭГДЬе гэхэд оролцож байгаа 0аатарчууд ва минь сайн байна уу?» гэдэг ва хотоор аялсан юм гэлээ. Одоо бид Г. Жанчивын наа, зан чанар, ажил төлөө шамдан суралцахаа лэв. ангиар бяцхан нь үнэхээр хавирган сарны хэлбэр санаг Жагсаалын төв дунд баатар УР чуудын тэмдэг, Их Лениний дүртэй» «Алхаад марш» гэдэг номын Загвар Дуухаа дуулцхаатаа: Ленин багшийн номын санд 19 ул сын хэл дээр бичигдсэн 9000 гаруй ном бий. Бид Ленин багш шиг номонд дур тай, эрдэм мэдлэгтэй хүн | болцгооё! гэж сурагч Энхтуул хэлэв. Нэг жаал хүү Ленип багш их ажилтай хүн бай сан боловч Дуу хөгжим их сонирхдог байсан юм. Ленин багш хөгжим сонсох бүрд тол гойд нэгэн шинэ бодол тӨрөх юм гэж ярьдаг байжээ. Бид цөм Ленин багш шиг дуу хөгжимд дуртай, амжилттай суралцах ёстой гэхэд «Ленин багш» гэдэг дууг сурагч Батаа гармон хөгж мвөр чадварлаг хөгжимдөж олны та лархал хүлээв. «Сар» багийн ахлагч Намсрай: - Найзнараа! Манай дэлхийн шудрага хүн бүгдээрээ Ленин баг шийг хүндэтгэж хайрлаж байдаг юм. Бидний амьдарч байгаа энэ нийгмийг байгуулахад Ленин багш, зөвлөлтийн ард түмэн тусалсан юм. Бид өсвө рийн Леннинчүүд, Сүхбаатарчууд боло хоор Ленин багш шиг эрдэм мэдлэг, авгяас төгс хүмүүс болцгоохын төлөө агшаа алхая! гэж хэлэхэд Хүүхдүүд «Баатарчуудын марш» «Лениний дэргэд», «Кремлийн од гялалзаж байна», «Эх хэлний хн чээл»э, «Ленин багш», «Аялалын Чимэддолгор ма, зэрэ шүлгийг баатарчууд охин уригдан ирсэн эх, эцэг, сурагчдад р Эн ХЭЛУУдЛЭҮ ДУУ, Ленин багшийн мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж хийх 2-ын «Б» ангийн баатар чуудын Ленннч уншлагын ажиллагаа уншлагад шан снар гүн туслалцаа үзүүлсэнд баатар хоолой нийлүүлэн дууллаа. Бид Моек -н баяр. хүргэж байлаа. Хааиий ТЧ- чуудын.энэ. ажиллагаанд. марш» гэдэг номын тухай ярилцая гэ лээ. Ингээд тэмдэглэлийн дэвтэр бёрь “еав-12 хєүхэд гарч йрээд ножонд Өгүү лэгдсэн 12 сэдвээр их Лениний үзэл ёа бүлэг зурагтай Днафильмийг уншлаа. Баатарчуудын Ленинц уншлагын энэ ажиллагааг бэлтгэн явуулахад 7-тийн «Б» ангийн пнонер Янжингаа, Цэрэннадмид, Тунгалагням, 5-ын «А» ангийн пионер Чулуунбат, Даваасүрэн баатар “оролцсон ч -уншлага явуулсан. эх эцгүүдийг төлөөлж.2-ын «Бэ». ан гийн эцэг, эхийн зөвлөлийн дарга Хоролтогоо баяр хүргэж үг хэлээд Лениний үйл амьдрал харуулсан 12 баатар дурсан чуудын ахлагч Намсрайд гардуулав. ярьцгааж, Ленин шиг тэсвэр хатуужил тай, эрдэм мэдлэгтэй иргэн болцгоохын но зургийнхаа нэгдүгээр бүлгийг Дараа нь баатарчууд эх, эцгүүд ки мон Хонх дуугарсан дор багш ирсэн гүй. Тусгай ажил гараад хождож ирэв. 10-ын «Вэ» ангийн сурагчид хүлээх зуур хоорондоо элдвийг ярьж суув. Гэтэл хамгийн урд талын нэг жаал босч, ” -- Найз нар аа! Ленин цагийг хий дэмий өнгөрөөдөггүй байсан шүү дээ. Би энэ. чөлөөнд та нарт «Лениний хувсьталт ажлаа эхэл сэн нь» гэдэг сэдэв ярьж өгье гээд «Володя Ульянов Назанид оюутан байхаасаа хувьсгалт ажлаа эхэл сэн юм. Анх 1887 оны 12 дугаар сарын 4 нд Назанийн их сургуу лийн 150 оюутны цуглаан дээр Ленин анх удаа улс төрийн үг хэл жээ. Тус цуглааныхан Москвад гарсан оюутны хөдөлгөөнд орол цогсдыг дэмжиж байгаагаа илэр хийллээ.» гэж нэгэн зузаан дэвт рээс хараад ярьж өгөв. Энэ сураг чийг Даваадорж гэдэг. Энэ дэвт рийн нүүрэн дээр «В. И. Лениний “рьть ла ча, чь та. тьл та ча та, ть талльльла.льлаллалльллы ла. нь ла. ла, тала, лал лал ль. ла. лалльл льла. ть ла ла тала льлалалалалалалалалальлылн 5 » Дундговь аймгийн төвийн ангийн соёлч нөхөрлөлиййн илэрхий гол тайлбартай гаргаж сонирхоцгоов. дарга Л. Бадамханд салааны Багш Т. ЦЭВЭГ чаль ыла льль л лал ла, ль, ла. лаа. чь ла льль ла л ть ла тала ль.лнь лал 7, “ав, аь нь аль, а.а ча “аь л ла. ь ла. льллаль лльльльльльльльлалалсласллслж Бий» Ад 27 10 жилийн дунд сургуулийн ахлагч онц сурлагатан .. льсьсьль " жлсальлелала талалалальлалальлалалатн тыл элслслслллллллллҮллэллЭЛс7ҮсЛсЛС л хээсЭээээл. ЦАГИЙГ ДЭМИЙ ӨНГӨРӨӨДӨГГҮЙ БАЙСАН амьдрал тэмцэл» гэж дармалдан бичжээ. Уг дэвтэрт сонинуудад гар сан Лениний тухай зүйлийг хайч лан наажээ. Сурагч Даваадорж В.ҮН. Лени ний тухай материал цуглуулж ун шихаас гадна ан а баба га ангийн сурагчдад ярьж өгдөг юм. Түүнд «БХЛНЗЭ-ийн дайчин замнал» гэдэг цуглуулгын дэвтэр бий. Энэ дэвтэрт комсомолын 6 одонгийн учир, эх орныхоо төлөө баатарлагаар тэмцсэн зөвлөлтийн эрэлхэг хөвгүүд, Охидын тухай өгүүллүүдийг хайчлан хадгалжээ. Мөн Даваадоржид «Олон улсын амьдрал», «Лениний дуртай шүл гүүд»э, «Миний үзсэн кино» зэрэг олон цуглуулгын дэвтэр бий. Су рагч Даваадорж нийслэлийн 18 ду гаар сургуулийн 10-ын «В» ангид суралцдаг. Сурагч Л. ХҮРЭЛБААТАР тальльльлалалалалалалыльльлала.льлыльльль.ль ла лаа ла, ча аль, чь ла. чь чьчь ла. ча лаль ча ла ль нь ла. хь ча, ла, нь, льь яана, ла, чь нь л 2879 7-гийн «А» салааны Зургийг багш Л. НАМЖИЛ БЭСХОРЭС ООС, ЛЕНИНЧ УНШЛАГА Дорнод аймгийн Эрээнцавын СА А-н хэнэнн 8 жилийн дунд сур- гууль В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж «Ленинч ёсоор сурцгаая» сэдэвт Ленин уншлага зохиов. Уг уншлагыг «Ленин үүрд чам- тай хамт» гэдэг дууг нийтээр дуулж нээв. Дараа нь «Ленин хэр- хэн суралцаж байсан», Володя хи- чээлээ давтдаг нь, «Володя тоглох дуртай байсан нь», «Володягийн цагийн хуваарь», «Ленин цана тэ- шүүрээр гулгадаг байсан нь», «Ле- нин шатар тоглодог байсан», «Ле- нин цөллөгөнд», «В. И. Ленин Лон донд Англи хэлний мэдлэгээ сайж руулсан нь» зэрэг сэдвээр 6 ду- гаар ангийн сурагч Д. Ганбат МугүүүүүүүуүүүүүүүүүүуүиүУУУУууүүүүүүллүууууүүмүүүүүүүүүллллЛЛлЛи үүл АРУүүүлү лг үүүиУүиүүүүүүүүүүсүүнүн- Доржсүхбаатар, Б. Бямбасүрэн. С. Дашуудай, И. Бямбаа, Б. Баяр мөнх, 5 дугаар ангийн сурагч Ш. Энхболд, 4 дүгээр ангийн сурагч Ч. Цэрэндугар, Р. Эрдэнэбилэг нар ярив. Уншлаганд оролцогчид «Песня ЛЕНИНЧ ШҮҮЛЭГТ Дорнод аймгийн нийт лпо нер сурагчид Ленинч ё122 ул эн. бэлтгэж байгаа, авсан үүрэг амлалтаа яаж биелүүлж буйг сар бүрийн эцэст пионерийн салаа, баатарчуудын арав тууд пнонер баатарчууд нэг бүрээр тус бүр пионерийн салаа, баатарчуу- дын аравтаар, пионерийн бүлгэм нийт хэмириэн бүлэг, баатарчуудын баг үлгийн хэмжэзгээр дүгнэж сгай хөтөлж байна. ёь Ленинч шүүлэгт бэлтгэж 23 гууль Лениний үйл амьдрал харуул сан булан бусад танхим 30-ийг байгуу лан түүнийгээ түшиглэн Лениний Үйл амьдралаас пионер сурагчдад сурталчилж байна. Манай сургуулиу о Ленине», «Манай Ленин» зэрэг дууг өрос монгол хэл дээр дуулж В. Маяковскийн «Ленин с нами», Ц. Гайтавын «Ленин бидэнтэй» найраглалаас уншив. Мөн 6 дугаар ангийн сурагч Ч. Гомбожав их баг шийн ойд онц сайн сурлагаар бэлэг барихаа илэрхийлэв. Уншлагын эцэст сурагчид Зөвлөлт Засгийг тунхаглаж байгаа Лениний дуу хоолойг сонсов. ЇЧ. ЛХАМЖАВ дын Дундаас төвийн 10 жил, төвийн Ї 8 жилийн сургуулиуд, Баян-уу лын 10 жил, Д р, Цагаан-овоо гийн 8 жилийн сургуулиуд Ленинч шүүлэгт ндэвхтэй сайн бэлтгэж, шинэ хэлбэрийн 8жлууд санаачилж байна. Халх голын 8 жилийн дунд сург лийн 6 дугаар бүлгэм Ленинч гиэХ ш лэгт бэлтгэж Ленинч ухуулга хийсэн нь үр дүнтэй боллоо. Тус бүлгэмийн гуч гаруй пнонер 40 км газар явган аялал хийж Гангын бригадын сүүний 1,2 дугаар тасгийнханд 80 гаруй хү нийг хамран ухуулга хийж концерт тоглов. Тус бүлгэм Ленин ба Сүхбаа тарчууд сэдэвт бүлгийн ажлын урал даан зарлав. Халх голын сургуулийн 20 гаруйпнонер сурагч Зөвлөлтийн хүүхдүүдтэй захидлаар харилцаж Москва хотын радно төвд 8 бүлэг «Бид Ильничийн ойг ингэж угтаж бай на» гэсэн захидал бичиж байна. Хэрлэн САА-н 8 жилийн дунд СУР гуулийн пионерийн бүлгэм бүх пнопер сурагчдад Ленинч шүүлэгт | бэлтгэх дэвтэр хөтлүүлж байна. Тэр дэвтэрт Лепипий тухай өөрсдийн бие дааж СУ далсан ба Ильнчийн дууриаллаар хэ? хэн сурч хүмүүжиж байгаагаа бичиж сар бүрийн эцэст Ленинч шүүлгийн коМнсст шалгуулж байна. Пнонер 67 рагчид Лениний үйл амьдрал харуул сан 100 гаруй бяцхан ном хийгээл бай на. Дорнодын хүүхдүүд Ленинч шүҮ лэгт бэлтгэх ажлаа улам эрчимжүүлж байна. Пвонер сурагчлын дунд таван онцын эзэн. үечилсэн дэвшил, Д. НА цагдорж тэмдгийн бөлзол биелүүлэХ .» соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөн өрнүүлж пионер сурагчдын сурлага хүмүүЖ лийг сайжруулахад гөл анхаарлаа Хан дуулж байна. 1 Г.БУЯНЖАРГАЛ УЛС НИЙГМИЙН 7 Одоогоос гурван сарын өмнө «Пионерийн үнэн» сонины өндөр тагтан дээрээс элин халин ниссэн борхон хөөрхөн зүстэй, бүлтгэр- хоёр нүдтэй, эрүүндээ цагаантай бор бор болжмор эх орныхоо заг хаас зах хүртэл нисэж олон зуун хүүхэд багачуудтай уулзаж ололт дутагдлы нь илрүүлэн сониндоо нийтлүүлж, уншигчиддаа толилуул сан билээ. Эхлээд тэр шувуухай, хүүхэд за луучуудын паркаар орж нэгэн бур гасны мөчир дээр «ХЖиб-жнб» жир тЭҮРЭЭЛХСЭҮА зал ЦУГЛУУЛАХ ЁСТОЙ ЮМ УУ? Манай ангийн Гэрэлмаа ма найд ирээд: - Цэцэгээ, над яс байхгүй яа на аа? гэв , со л -- Танайх яс цуглуулдаггү люм уу?-гэж би асуулаа. 2. - ренТ-8 талд хийчихдэг юм. Өчигдөр багшийг яс авчир гэ хээр гэртээ ясё эрээд олоогүй. Гэ тэл ээж минь айлаас яс гуйж гээд Гэрэлмаа цаасанд боосон яс гар гав. -- Чи надаас ав л даа. Уул нь бай с- 29 2, - Ах бид хоёр хамт түүсэн юм. Ах хичээл тараад одоохон ир нэ. Бид хоёр энэ яснуудыг хүргэж өгнө. Чамд хоёр кг лөогье гэхэд Гэрэлмаа уурлаж, - Чи их юм харамлаж дээ. Би заавал цуглуулах ёстой юм уу? гэлээ. Хүүхдүүд ээ! Би Гэрэлмаад бу руу юм хэлсэн гэж үү? Пионер Цэцгээ УНШ БОД ХӨРӨНГӨ БОЛ ЧИНИЙ ХӨРӨНГӨ С) ө 9 Хэрэв сурагч бүхэн сар тутам ганцхан ширхэг нимгэн дэвтэр үр ашиггүй хэрэглэвэд улсын хэмжээ гээр нэг жилд 2 сая 100000 дэв- тэр буюу 252000 төгрөг ямар ч үр ашиггүй үрэгдэнэ. Энэ бол ганц хан баримт юм. Тийм учраас «Улс нийгмийн хөрөнгө бол чиний хөрөн зөө» зэдэг сэдвээр пионер сурагчид тай ярилцахаар манай сонины «баа тар» Бор бор болжмор гарсан би лэв. е (1 , гэн снаа санамсаргүйгээсээ нийг нгө эвдэлсэн сурагч Сайхансамбуу, Сүхбаатар, Эрдэнэ- Бумцэнд нартай шүүмжилж бич сэн нь «Эм гашуун ч гэсэн өвчинд тустай» гэгчээр олон арван томоо- хүүхдэд сургамж боллоо. Ма- най болжморын шүүмжилсэн таван хүүхэд ч дутагдлаа засаж сонины чимэг, Лхагва, уулзаж сониндоо гүй газар захидал ирүүлэв. Бор бор болжмор, өвлийн нэгэн жавартай өдөр алс хязгаар цаст Алтайг зорин аялаж явахдаа Увс, МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ ШЇЇ НИ зээрсглввдэ УНШ БОД ХАРИУЛ! ЭНЭ САЙН СУРАГЧ ГЭЖ ҮҮ? Манай салаанд Дондог гэдэг хүүхэд бий. Дондог сайн сурдаг юм. Тэгсэн мөртөө ангийн шал угаана гэхээр ирдэггүй. ирсэн ч халтарлаж ор нэр болгоод явдаг Тэрий нь хэлэхээр -- Чи өөрийгөө л хичээ гэдэг. Гэрт нь хааяа ороход.«Гэр орны ажилд тусалсангүй» гэж ээж нь үг дэж байхыг сонссон. /Дондогт бн олон удаа хэлсэн. Дондог сүүлийн үед надтай дуугарахаа:. больсон. Гэвч би Дондогтой сайдах юм сан гэж бодож явдаг. Дондог сайн сурагч гэж үү? Сурагч Нэргүй УДААН ӨМСДӨГГҮЙН УЧИР - Аав над шинэ гутал авч өг сөн. Чи энэ гутлаа солих л байна уу?- гэж дөөоглонгуй асуу даг юм. -- Үгүй. Энэ гутлыг хоёр дахь жилдээ өмсөж байна. Ээж над хув цас авч өгөхдөө дандаа нэг дугагд ахну авдаг. Би энэ гутлаа майн ХАРИУЛ! Бүлгийн даргатай уулзахад Чойбалсан хотын 8 жилийн 2 ду таар дунд сургуулийн 5-ын «А» ан гийн сурагч бүлгийн дарга Наран- цэцэгтэй уулзаж В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж тэдний бүлэг ямар ажил зохиож бай ва вэ? гэж асуухад ингэж ярилаа: -- Ангийн бүх сурагчдаас Ле- тухай зайлшгүй уншвал зо- Хих номын нэрсийн жагсаалт гар- таж, сурагчдаар бие даан уншуулж шалгалт авч байна. Сурагчид ле- нинч хөдөлмөрийн зэлжинд гарч малын 100--200 мм-ийн урттай хадаас цуглуулж, нэгдэлчдэд туслав. Ма- най бүлгийн пнонерүүд «Ленинч шүүлэгт бэлтгэж сурлагадаа ахиц гаргаж байна. хашаа барихад зориулж 2 дугаар улирлын дүнгээс үзэ- хэд сурлагын дүн 2,9 хувиар ахиж онц сурлагатан 4 байснаа 7 болж Ховд, Говь-алтай аймгаар орж Ал тай нутгийнажилсат хүүхэдтэй уул заж аян замын тэмдэглэлээ уншигч чиддаа толилууллаа. Борхон болж морыг Говь алтай аймгийн Халиун сумаар ороход БНМАУ-ын хөдөл- мөрийн баатар Лодойхүү гуайд хүүх дүүдэд хандаж «-Та нар бол ёстой л хөвөн дотор хөлбөрч өслөө. Ма- най хөгжил бүхнийг хүн өөрийнхөө хүч чадлаар хийсэн юм. Та нар ч гэсэн ахмад үеийнхээ бүтээж бай- туулснаар бахархаж, хойч үеийн хэндээ өвөг дээдсийнхээ нэгэн адил их зүйл бүтээж үлдээх ёстой» гэж захисан билээ. Бор бор болжморын өгүүлэлийг олон арван сургууль пионерийн байгууллага хамт олноороо хэлэл- цэж, «Улс нийгмийн хөрөнгө бол чиний хөрөнгө», «Хөдөлмөрийн үнэ цэнг Гүн ойлгоё» гэсэн сэдэвт ажлууд хийжээ. няВэчшин 2 дугаар дунд сургуулийн хүүхдүүд «Эвдэрхий зүйлийг ямуучн сурцгаая Шил цонхоо тунгалаг байлгая Ширээ сандлаа цэвэр байлгая!» гэсэн уриалга дэвшүүлсэнийг хүүх дүүд баяртай хүлээж авлаа. Увс аймгийн Малчин сум, Хэн тий аймгийн Өмнөдэлгэр, Ховд айм гийн Манхан сум, нийслэлийн 16, 24, 33, 14, 18, 332 дугаар дунд сургуулийн пионер сурагчид бор бор болжморын аялалын мөрөөр зүлэг ногоо мөсжүүлж, ширээ санд лаа засаж, шил толио цэвэрлэж, анги танхимаа тохижуулснаа сони ны газар мэдэгдлээ, Сонины бага хурал болон со- нинд гарсан материалыг бүлэг са- лааныхаа ажлаар дээрх сургуу лиуд ийнхүү хэлэлцэж байхад за єв нэггүй хэлэв. - Ээж, аав хоёр над их хайр тай. Дандаа хувцсаа гамтай эдэлж сур. Хүн болох багаасаа гэдэг гэж сургамжилдг. Гутлаа үргэлж зан тавиулж өмсдөг. Нийслэлийн 12 дугаар хо рооллын үйлчилгээний төвийн гут лын засварт 19-өөс дээш бүх хэм жээний гуталд зан тавьдаг. Чи мэд дэггүй ют уу? гэлээ. -- Би ерөөсөө зан тавиулсан гутал өмсөж үзээгүй гэж Цэдэв над сайрхав. Хүүхдүүдээ ээ! Цэ , дэв бид хоёрын хэний буруу вэ? Гуравдугаар ангийн сурагч Даваа Бүгдээрээ хэлэлцвэл буруугүй Бүлээн усаар угаавал хиргүй, гэгчээр Энз гурван сурагчийн захидал эрх биш санууштай учраас уншигчид даа төлилуулж санал бодлынь со ниндоө нийтлэх нь зүйтэй гэж сонн ны зөвлөлд үзлээ. МЛ-г" кзР сайн сурлагатан 12 шарын, Одоо ангийн сурагчдын 54,2 хувь нь сайн ,онц дүнтэй суралцаж сурла- гын чанар сайжирлаа. Лениний тухай ном унших, Ле- ниний тухай дуу шүлэг сурах, Ле- ниний тухай ямар нэгэн уран бү- тээлийн зүйл хийх ажил пионерүү дийн дунд өрнөж байна. «Лениний тухай хир зэрэг мэдэх вэ?» гэдэг асуулт хариултын уралдаан зар- лаж дүгнэх ажил зохиож байна гэж ярилаа. | А, ШАГДАВ С-97-: онцлог, улиралын байдалд рим сургуулиудын пионерийн идэвхтнүүд зохион байгуулалттай ажил зохиохгүй байгаа дутагдлыг засах хэрэгтэй. Саяхан хуралдаж өнгөрсөн МА ХН-ын Төв Хорооны 8 дугаар бүгд хурал, Ардын Их Хурлын чуулга- наас улс нийгмийн өмч хөрөнгийг нүдний цөцгий мэт хайрлан гам- наж, үйлдвэрийн нөөц бололцоо бүрэн ашиглаж, аривч гамч бус эл дэв үрлэг зарлагатай алхам тэмцэхийг заасан билээ. Энэ бол хүүхэд багачууд та наг рын бодож явах гол зүйл юм. Та нар хамгийн наад зах нь дэвтэр ном, үзэг харандаа ,хичээлийн хэ? рэглэлээ гамтай хэрэглэх, хувцав хунар, анги танхимаа цэвэр сайхан байлгах, байгалийн баялаг нөөц бо лолцоог ашиглахад идэвхтэй орол- цох хэрэгтэй. Бор бор болжморын хоо аялалын үргэлжлэл болгон ма най сонин энэ дугаараасаа эхлэн «Далайд дусаал нэмэр» гэдэг сө- нины бага хурал нээж байна. Улв эх орноо цэцэглэн хөгжүүлэх инё- нд сурагчид их зүйл хийх ёстой, «Дуслыг хураавал далай болно» гэж манай ардын цэцэн үгэнд бай- дагчлан хүн бүхэн хүч чадал, оюун ухаанаа дайчлан намынхаа дайчин уриаг хэрэгжүүлэх, нөөц бололцоо гоо бүрэн ашиглаж. хөдөлмөрийн бүтээмжийг дээшлүүлэн, алдагдал хаягдал байгалийн нөөцийг ашиг- лахад багачууд бүхэн оролцох ёс- той. Энэхүү бага хурал нь манай сургууль пионерийн байгууллагуу- дад зохих үр ашгаа өгсөн бор бо) болжморын аялалын үргэлжлэл лох учир багш, сурган хүмүүжүү-- лэгчид пионер сурагчид өргөн орол цоно гэдэгт найдаж байна. ГЭР БҮЛИЙН ЗӨВЛӨЛГӨӨ Д-гийнх 8 хүүхэдтэй. Хамгийн том нь 9 дүгээр ангид, дараачийн хүүн 1 дүүд нь 6,4,2.1 дүгээр ангиудад. су 1| ралцдаг, Бусад нь цэцэрлэг, саатуулах газарт асрамжлагдан хүмүү | жиж. байдаг. цөөн байхад, амьдралын нарийн цоо хийдэггүй байжээ, 2Кил хүүхэд Эднийх хүүхдүүдээ тоо өнгөрөх тутам хүүхдүүд нь өсөн торниж улам олон болж ирэхэд амьдралд нь тодор хой тооцоо нэвтэрч эхэлжээ, Өмсөх хувцас, идэж уух зүйлээ нас биеийн зөв зохи цуулж хэрэглэх нь бидний эрүүл энх, сайн сайхан амьдрахад хамгийн чухал , зүйл гэж ярилцан хамгийн наад «зах | 1 нь хуучин хувцсаа засч сэлбэн өмсөж алдагдад хаягдалгүй тогтмол цагт, хооллож байхаар шийджээ. Хэдэн сарын турш ажиллаж ирсэн нь эдний амьдралд олон талын ашиг тай боллоо. Гэр орноо тохижуулах, соёлжих талаар нилээд зүйл хийжээ, Гэр бүлийн гурав дахь зөвлөлгөөн дээр хүү Наранцогоо хэлэхдээ:-Бид ийм тооцоо хийж, нарийн учрыг хүн бүрт ойлгуулж чадаагүйгээс манай хан, өөрийн хир хэмжээнд тохируу лахгүй идэж, аяга тавагтаа шавхруу, үлдээж хаяж үрэгдүүлэх явдал их гаргаж байжээ. Одоо л сайнойлгож | байна гэв. Эцэг нь: -- Хүүхдүүд ээ, энэ зөв үү? гэхэд, нэг зэрэг «Зөв» гэцгээв. Тэгвэд хой шид яавал таарах вэ? гэж эх нь асуу хад, Эрдэнэчимэг: -Өглөө өдөр, орой тогтмол цагт бүгдээрээ хамт, ахын хэлснээр эмх журамтай идэж уух зан ! шилд сурцгаая! гэлээ. Эцэг нь.-Хойшид хүүхэд бүр аривч, гамч ажиллавад гав, ээж хоёрын чи нь нэг сард авдаг цалингийн 1080 төгрөв бидэнд хүрэлцэнэ. Энэ бол амьдралын хамгийн нарийн асуудлын нэг шүү! Хүүхдүүд минь, дүү нартаа юмыг үргэлж зөв ойлгуулж гэр орны аливаа юманд тооцоотой ажиллаж сур гэлээ, Пионерийн ахлах удирдагч Ө. ЖАНЧИГ “аЗ?, «Мж «ЭР, .З/, ЖАСЖС: ХҮҮХДИЙН ХБХБ «лбь 9у8? 47» Хүүхдүүд ээ! Энэ жил нэгдэлчдийн !! спартакнад, рэх жил Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн наана бүх ард түмний ГУ спартакиад болно. Биеийн тамирын энэ том арга хэмжээнүүдэд Хүүхэд бүхэн тамир чин ах эгч нарынхаа нэгэн адил оролцоно, Тэгэ- хээр хүүхэд болгон ХБХБ тэмдгийн нормыг 9не- түүлсэн байх ёстой. 9 К? Манай сонин энэ дугаартаа ХБХБ тэмдэгийн Монгэлэр” нийтлэв, ЄХБХБ» тэмдгийн 8" ҮЭЭВЭЭН шатны норм 10--12 нас Библүүлэх төрлүүд. “Заавал биелүүлэх норм Сонгон бие ” лүүдэх норм 1. Онолын мэдэгдэхүүн эмэгтэй эрэгтэй эмэгтэй эрэгтэй 1, Биеийн тамир спортын ач ходбовёдол 4 үл ахуйн мэдэгдэхүүн » Биечлэн хийж гүйцэтгэх норм 1, Өгдөөхнй эрүүл ахуйн ! 8 дасгал 8 дасгал УЛ “80 3 “метрийн гүйлт 6.5 сек 6,0 сек 6,2 сек 5,1 сек 8. "Гүйлтээс уртад 4410 4 Фара м10см "2м 25см 2м 15см 2м 30 см 4. Өндөрт харайх 60 см 70 см 65 см 175 см 5. Жижиг бөмбөг шн- дэх, (100 гр) 25 м 85м 85 м 45 м » Цанаар явах 500 м--т 1км--т хугацаагүй хугацаагүй Ч» “Аялал (хагас өдрийн) уа их 8. 7Кагсаалын анхны мэдэгдэхүүнтэй ? кл: «ХБХБ» тэмдгийн 3 дугаар шатны норм 18--14 иас минхүүлэн зүйлүүд Заавал (їнелүүлэх норм Сонгон бие лүүлөх цорм 1, "Онолын бэлтгэл Эмэгтай эрэгтэй эмэгтэй эрэгтэй 1, Биеийн тамир спортын ач холбогдол, » Эрүүл ахуйп талаар эзэмшвэл зохих дадлага ПН. Биечлэн хийж гүйцэтгэвэл зохих норм 1, Өглөөний эрүүл ахуйн тнмнастик 8 дасгал 8 дасгал 2. 60 метрийн зайд гүйх 10,5 сек 9,5 сек 9,5 сек 8,5 сек 8. 500 метрийн кросс 2 мяи 05 сек 1 мин 50 сек - - 4. Уртын харайлт 2м 30см 2м 60см 2м 45 см 2м 80 см 5, Өндрийн харайлт 170 см 85 ом 80 см 90 см 6. Бөмбөг шидэх (150 гр) 80 м 85 м 85 м 40 м Т. Суниалт (турникт) - 4 удаа - - 8. Олсонд авирах 2м 3 м - - 9. Цана эмэгтэї 2нм 19 мин 16 мєн - эрэгтэй 8 км - 23 ман - 22 мин Цас бага ордо! аймгуудад цанын нормыг авахдаа Явган аялал хийлгэнэ 12 км 15 км Ш, Спорт тоглоомын төрлүүд Энэ төрлүүдийн аль нэгээр нь тогт- 1. Эмэгтэй--сагсан бөмбөг, волейбол мол хнчээллэж анги ба сургуулийн эрэгтэй--сагсан бөмбөг, волейбол аварга шалгаруулах албан ёсны 8 хөл бөмбөг тэмцээнд оролцсон байх “ХБХБ» тэмдгийн 1 дүгээр шатны норм 15--16 нас 4М2 Биелүүлэх төрлүүд Заавал биелүүлэх порм Сонгон биелүү- 1. Онолын бэлтгэл Охнд лэх норм 1, БНМАУ--ын биеийн тамир спор Хөвгүүд Охид Хөвгүүд 1 “2. Эрүүл ахуйн талаар эзэмшвэл зотын хөгжилт П. Бнчечлэн хийж гүйцэтгэвэл зохих хих дадлага чорм анх Англид гэнэтийн тохиолдлоор р ! нээжээ. Английн Чамберлаа гэдэг (| газрын нэг иргэн шөнө орой гэртээ ( харихаар яваад төөрчээ. Яван яв- саар гялтганасаа хар овоотой дай- ! ралдаж тэр эрднэсээс нэг хэсгийг 7 аслан гэртээ авчирчээ. 7 ) Маргааш нь уг хар эрдэнэс цаа- ) со сан дээр тов тодхон мөр үлдээж | байгааг бяцхан тосголыхондоо ярь ( санд эрдэмтэн, наймаачид бал чу- ! лууны тухай сонсмогц судлах нь ! (1 Сурагч та нарын дотны сайн нө й хөр харачдааны гарал үүсэл, нас судлахаар, зарим нь ашиг холжоо 7 ! сүүдрийг та нар мэдэх үү? эрэхээр Чамберлан тосгоны зүг ) (| Харандаа хэдийгээр нарийхан ХУВЦИНЭВЦЭХЛЭР" Ингээд 1658 онд р 0 » шөнө төөрсөн хүний олсон овооны ( бяцхан ч бидэнд хичнээн их тус болд Я гийг бид юу андах билээ. Бячиг үсэг анх үүссэн эрт дээр цагаас эх лэн хүн төрлөхтөн бичих тохиромж | той зэвсэг эрэн сурвалжилсаар байжээ. “.. Тугалга мөнгийг хурцаар үзүүрлэн бичих зэвсэг болгон Ита ла, Германд хэрэглэж байж. Гэвч тугалга, мөнгөн харандаа хэт үнэ тэй байсан болохоор эрдэм сура- хыг хүссэн ядуу хүүхдүүдэд олдог гүй байсныг та нар мэдэж байгаа. 16 дугаар зууны нэрт зураач Ра фаэл, Дурер, Голбейн нар тугал та, мөлзгөн харандаагаар нэрт гоо сайхан зургаа урлан бүтээжээ. 1565 онд Швецарын нэрт байга “ льч Конрад Гиснер эрднэсбийн ту- хай номондоо бал чулууны тухай дэргэд бал чулуучы анхны уурхай ( нээгджээ. ї Уян зөөлөн бал чулууг савх шиг | зүсэн модон ишэнд хавчуулж 8йхк- / ны харандааг үйлдвэрлэжээ. МЭ Гэвч бал нь яяз бүрийн холимог 1 рэг бишгүй л бэрхшээл тохиолддог ї байжээ. 7 1795 онд Нормандийн механикч | Николас Конте гэдэг хүн харан- дааг яг бидний хэрэглэж байгаа 1 хэлбэртэй болгожээ. 7 Одоо хатуу, зөөлзөөрөө 20 тга- ) руй төрлийн бал үйлдвэрлэж, бай- | на. Хүүхдүүд ээ! Бидний дотны нө- ( хөр, шадар туслагч харандаа. маа« нь 400 гаруй настай юм байна. ! эн түрүүн бичжээ, Гэвч бал чулууг ЧЭТЛЭЭЭрЭЭЭЭР 1 ТтТшгш5шёшдшдшдыштл2ы:2::2ы12:2л:8:и2:2 5ш Ц шулаХАХЖХЭоХАлАЖ, Мана яУТ-ГЙН той байсан болохоор цаас урах зэ- | ТЭМДГИЙН НОРМ 1. Өглөөний эрүүл ахуйн гимнастик 8 дасгал 8 дасгал 1. Гүйлт 100 м 17,0 сек 15,3 сек 16,8 сек 14,8 сек 83. Гүйлт 800 м 3 мин 2,45 мин 2,50 сек. 2,40 сек 4. Уртын харайлт 2 м 55 см 8,00 м 2 м 90см 38м20см 5. Өндрийн харайлт 85 см 1,00 м 90 см 1,25 м 6. Гранат шидэх 500 гр, 18 м 27 м 25 м 45 м Т. Суниалт - 6 удаа - 9 удаа 8. Бөөрөнцөг түлхэлт ” охид (3 нг) 8,80 см - 9,70 см - 9. Бөөрөнцөг түлхэлт хөвгүүд (5 кг) - 6,00 м - 8 мм 10. Усанд сэлж сурах хугацаагүй /хугацаагүй хугацаагүй хугацаагүй 11, Цана охид 3 км. 26 мин - "22 мин 55 сек хөвгүүд 9 км - 87,20 сен - 85,45 сек Цага бага ордог нутагт цанын нормын оронд явган аялал 20 км 20 км Ш, Спорт тоглоомын төрлүүд || 1. Охид сагсан бөмөөг, волейбол 4 удаа цамын Ёсны тэмцээнд оролцсонбайх ба 2, Хөвгүүд хөл бөмбөг, волейбол эдгээр төрлийн шүүгчийн анхны мэдэгдэхүү сагсан бөмбөг, үндэсний бөх нийг эзэмшсэн байх, 3, Вууддага 50 ба 25 метрт 5 сумаар С )Эрэгттэй 50 ш, эмэгтэй 25 м) 27 очков 27 очков Тайлбар: Говийн нєхцєлд буюу усаар хичээллэх боломжгүй орон нутагт 1000 метрийн кросст гүйнэ. Эмэгтэйчүүд 4 минут, эрэгтэйчүүд 8 минут 55 сек, МБТСЭ-ийн байгууллагууд нь ХБХБ тэмдгийн нормыг биелүүлэх ажлыг удирдан зохиоа байгуулах бөгөөд БТСЭ--ийн анхан шатны байгууллагуудын дэргэд (ХБХБ) тэмдгийн нормын комисс ажиллана, Энэ комисс нь ХБХБ тэмдгийн нормыг гүйцэтгүүлэх ажлыг удирдах, хяналт шалгалг хийх, ХБХБ тэмдгийн нормыг биелүүлэхэд тохирсон бэлтгэл, секц бүлгэм, уралдаан тэмцээн, аялал зугаалгыг зохион байгуулан Норм бие лүүлэгчдийг тодорхойлох, бүртгэх, тайланг хөтлөх зэрэг ажлыг гүйцэтгэж жилд дөрвөөс доошгүй удаа ХБХБ тэмдгийн нормыг биелүүлэх шалгалтыг явуулж дүгнэнэ. ( 5 : (ХБХБ) тэмдгийн нормыг биелүүлэгчид, ХБХБ тэмдгийн нормыг 10--40 насны бүх хүн заавал биелүүлсэн байх бөгөөд эмнэлгийн группэд орогчдыг чөлөөлнө. Сургуулиудын сурагчдад доорхи журмыг баримтлана, Үүнд: а) Ерөнхий. боловсролын сургуулиудын 4,7 8,10 дугаар анги тусгай мэргэж лийн техницум, техцйк мэргэжлийн сургууль төгсөгчид насныхаа үндсэн ялгав паар ХБХБ тэмдгийн норм биелүүлээгүй бол улсын шалгалтанд оруулахгүй. 0) Дээд сургуульд шинээр элсэн орогчдоос ХБХБ тэмдгийн нормын биелэл тийг шалгаж үзсэний дараагаар элсэлтийн шалгалтанд оруулах ба төгсөгчид нь ХБХБ тэмдгинєц норм биелүүлээгүй бол улсын шалгалтанд оруулахгүй, ХБХЬ тэмдгин норм биелүүлэх хугацаа а) ХБХ5 тэмдгийн нормуудын шаардлагыг 2--3 жилийн дотор биелүүлнэ. 6) Цас бага ордог орон нутагт цанаар өх нормоос чөлөөлөгдөж түүний оронд явган аялалын нормыг биелүүлнэ, в! Говийн буюу усаар хичээллэх бололцоогүй орон нутагт ХБХБ бол тэмд гийнї дүгээр шатны нормд заасан усны оронд 1000 метрийн кросс гүйлтэнд эмэгтэйчүүд 4 минут, эрэгтэйчүүд 8 мин 05 секунд гүйж норм хангана, На- санд хүрэгчдийн 2 дугаар тэмдгийн нормд заасан усны оронд эмэгтэйчүүд 1000 зетрийн кросст 8 мин 45 сек, эрэгтэйчүүд 5000 метрт 21 минут гүйсэн байна, г) Заавал "биелүүлэх нормыг гүйцэтгэгчид нь спортын аль нэг төрлөөр хичээллэх бөгөөд сонгон биелүүлэх нормуудын аль нэгийг биелүүлсний дараа ХБХБ тэмдгийн нормыг бүрэн бнелүүлсэнд тооцно, д) Хэрэв норм өгөгчид нь ХБХБ тэмдгийн нормыг. дутуу өгөөд өөр сур- гууль, албан байгууллагад сурах ба ажиллахаар шилжсэн бол түүнд энэ ту- хай албан ёсны магадлагааг өгнө, Тэмдэг олгох журам “ХБХБ тэмдгийн нормыг биелүүлэгчид вь зохих шатнынхаа үнэмлэх тэмдгээ баа сэмуулы Хн мэнР БТсЭ а) Сургууль “ал үйлдвэрийн зэрэг н-Жар-- дэргэдэх "ийн үүр, зөвлөлийн тодорхойлолтын үндсэд 9 байгууллагын ҮоТЦЭэЭ- хийдвэрээр олгоно, Яс э норм биелүүлэгчдэд хурал лаан уулзалт тэмцээний ХБХБ тэмдгийн үнэмлэх тэмдгийг баяр ёслолын байдалд олгоно. Октябрийн районы 9 дүгээр бага сургуулийн 1-гийн «А» ангийн сурагч Д. Адилбиш, 6-гийн «А» ангийн сурагч Алтанцэцэг нар ленинч шүүлэгт амжилттай бэлтгэж байна, с Гэрэл зургийг Л, ЧУЛУУНХҮҮ мн ын МЭРРРЭР2ЭЭР2РРҮЙ -..,. ! 1 П Шинэ «ч Ши МАХН--ын яруу алдарт 50 жи лийн босгон дээр бид ирээд, намын хаа 49 жилийн ойг 8 дугаар сары. 1-нд гүн хүндэтгэлтэй тэмдэглэх гэж байна. Ирэх 1971 онд болох олон сайхан түүхт үйл явдлын эхэнд манай на- мын алдар түүхт 50 жилийн ойн өн дөрлөг сүр жавхлантай гэрэлтэж бай на. Яг нэг жилийн дараа бид энэ са руул өндөрлөг дээрээс өнгөрсөн 3а- маа эргэн харж, өмнөх замаа угтан золгож, намтайгаа цуг, ард түмэн- тэйгээ хамт хөгжил, жаргал бадар- сан монгол эх орноо Элэг Зүрхнээс бахархана. «Жаргалтай цаг ажиг- лагддаггүй» гэж оросын нэгэн 30- хиолч хэлсэнчлэн нэг д МЭДЭХЭД на мын маань 50 жилийн ой хүрээд нрч сэн байна, Өнөөдөр бид энэ 50 жи- лийн босгон дээр намынхаа 49 жи лийн ойг тэмдэглэж байна. Хүүхэд та нар байтугай,одоогийн 50 шахам насны хүмүүс төрж бой- жоогүй байсан 1921 оны 8. дугаар сарын 1-нд Дээд Шивээнээ манай нам анх төрж, дөрвөн сар, хэдхэн хоногтой байхдаа монгол оронд ар- дын хувьсгалыг манлайлан удирдаж, түүний ялалтыг хангасан нь намын маань төгс хүч, түмэн ачийг бид бү- хэнд санагдуулна. Тэр цагаас хойш тэмцэл тулалдаа ҮЛГЭРТ ГАРДАГ ЖАРГАЛЫГ ҮНЭН БОЛГОЖ ӨГӨӨД | ҮҮЛЭН ҮГҮЙ ТЭНГЭРИЙН НАР ШИГ БИДНИЙГ ГИЙИ- | ГҮҮЛлСЭН МАНАЙ НАМ” МАНЛАЙ НАМ АРДЫН НАМ АЧИТ НАМ! ЭЦЭГ ӨВГӨДИЙН ЭДЛЭЭГҮЙ ЭНХИЙГ БИДЭНД ЭДЛҮҮЛЖ ЭРДЭМ НОМ СУРАХ | | ЭРХИЙГ БИДЭНД ОЛГОСОН МАНАЙ НАМ МАНЛАЙ НАМ АРДЫН НАМ | АЧИТ НАМ! : Ц, БАДАМ | (Дорнод аймгийн төвийн 10 Жи- | ангийн сурагч) “ ЭВ ХАМТЫН ОРГИЛ ӨӨД УЛСТҮМНЭЭ ЖОЛООДСОН ЭЛБЭРЭЛ, ИХТ НАМДАА БИД ХАЙРТАЙ АЛДАР ДЭЭД НАМЫНХАА МӨНХ СУРГААЛЫН ТӨЛӨӨ БИД АЗ ЖАРГАЛАА БАДРААХ. АРИУН САЙХАН ХУВЬТАЙ НАРТАЙ ЗҮЙРЛЭНХЭН ДУУЛЬЯ НАРЫГ СОНСТОЛ НИЖИГНҮҮЛЭНХЭН ДУУЛТЬЯ! НАМАА ДУУЛЬЯ, Эв ань тчэн 100 ОНЫ ХОДУГААР САРЫН 09 үлхагай. М9 (1121 нэ 10 мө. ны шуурган дундуур явж, “Зөвлөлт Холбоот Улсын бүх талын тусламж тайгаар нмпериализм феодализмыг эсэргүүцсэн хувьсгалыг гүнзгийрүү: лэн өрнүүлж, хувьсгалын ардчилсан зорилтыг туйлд хүргэн, социалист 36 рилтыг шийдвэрлэхэд үлэмж турш- лага хуримтлуулсан юм. гаар хаа ч очсон баяр цэнгэл бялх сан ард олон, хөдөө аж ахуй, үйлд- вэр, соёл, цэцэглэн мандсан улс гүр нээ бахархан хардаг шүүдээ. Урьд өмнө ийм баяр цэнгэл, хөгжил бү- тээл хаа ч байсангүй. Манай өнөөдД- рийн барьж босгосон, бахархаж хар- сан бүхэн энхрий хайрт МАХН-ын яашшпасцийжшспыш гулчи2УлҮСБыЫлтБТИЕДЖХЛНШШГЧуЧЛЖШХЖНШШИДгҮшжЖЭРС(МЖиСРЖЛЫХЭЭЭЭЛЕШЖЖКОНЭНШНБЕЖНЖЖҮХН Манай нам, монгол орныг феода- лизмаас капитализмыг алгасан со циализмд орж,улмаар социализм бү- рэн төгс байгуулах зам хүртэлх хүнд бэрх, алдар гавьяатай үйлст иг гэл төгс жолоодлоо. Олон зуун жЖи- лийн турш хуучин нийгмийн харан- хуй бүдүүлэг дунд оршиж, хүн ард, хүүхэд багачууд нь түмэн бэрх, мян ган зовлон амсч байсан монгол ор- ныг манай нам аварга хүч, ач ивээ- лээрээ ангижруулж. хөгжлийн гэрэл, жаргалын. туяа гийсэн шинэ монгол улс болгож өглөө. Хүүхэд та нар эх орныхоо төв хяз Үнэнч шударга бай Хүүхдүүд эз! Бидний багад хүүхдийн амьдрал ямар байсныг лыг нөлөө дийн суут их багш В.И, Лениа: болон оросын гэл харамгүй ач тусаа үзүүлсэн билээ, Хайрт Намынхаа 49 мэргэн жолоодлогоор бий болсон юм. Урьд өмнө байгаагүй манай энэ хөг жил бадрал, жаргал цэнгэл хойшид улам яруу сайхан болох хэтийн тө лөвтэй юм. Энэ нь МАХН-ын ХҮ их хурлын шийдвэр, намын шинэ прог- раммын заалтад тод томруун гэрэл тэж байна. Хүүхэд та нар бол ма- най сайхан ирээдүйг цогцлон байгуу лах хувьтай,соцнализм коммунизм байгуулах азтай хүмүүс юм. Та нар баатарчуудаас пионерт, пионерээс МХЗЭ-д, МХЗЭ-ээс МАХН-д шат да раалан элсэж манай намын үйл хэрэг, дэлхийн -хөдөлмөрч- - ард түмний сэт-: тусламж асар их? Ё Ё пионер багачууд Яг жилийн ойр манай ва эр! та нар нүдээр үзээгүй. Харин чи. хээр сонсож, түүх судраас ун- шиж мэдсэн байх, Бидний багад хүн бүр хүүхдээ сайн лам болго но. гэж хүрээ: хийдэд суулгадаг байв. Хүрээ хийдэд очсон хүүх- дийн хэцүү амьдралыг зохиолч Дондогийн Цэвэгмидийн «Болд Самбуу хоёр» зохиолоос та нар уншаа биз. Ахмад үеийн бидэнд тэр үед хүмүүжих цэцэрлэг, сурч боловсрох сургууль эмчлүүлж су вилуулах эмнэлэг байгаагүй. Ийм хүнд цагийн. дунд. их жан жин Сүхбаатар тэргүүтэй манай хувьсгалт нам байгуулж зовлонд нНэрвэгд- лийн дунд сургуулийн 7 дугаар | СЭН түмэндээ эрх чөлөөний хаал- га нээж Өгсөн Юм. Монголын ард түмэн намынхаа удирдлагаар эрх чөлөө зол жаргалаа олж авахад социалнет их хувьсга ахмад хүмүүс ардын” ард түмэн, бидний үр хүүхэл тас нар МАХН-ын Төв Хорооны 809 дугаар бүгд хурлын шийдвэрийг ширхэгчлэн биелүүлэх их ажил?! өрнөж байгаа үед “тэмдэглэж бай на. Хүүхэл та нарын сурах сур-Г гууль, ,Өмсөх хувцас, хөдөлмөр-( лөж амрах нөхцөл бурэн байна. Энэ бүгд бол манай энхрий хайрт намын ач юм. Тэгэхлээр хүүхэд( багачууд бүхэн, пионер бүхэн, «МАХН-ын үйл хэргийн хэзээд бэлхэн» гэж илэрхийлдэг үгэндээ. эзэн болж явах ёстой. | Намын үйл хэргийн төлөө зүтгэж үнэнч сайн иргэн байхын тул юу 0 ны түрүүн онц сайн сур. Сурсай й мэдсэн бүхнээ ажил хөдөлмөртөө | хэрэглэж сур| Ямзгт үнэнч шу-( дарга бай! үзэд санаанд чин үнэнч зүтгэгч-ирээ дүйн итгэл төгс коммунистууд билээ. Иймийн учир, хүн төрөлхтөний” ху- римтлуулсан мэдлэгийн бүх сангаар оюун ухаанаа зэвсэглэхгүйгээр комму нист болж чадахгүй гэдгийг цаг үр тэлж санаж, эрдэм мэдлэг эзэмших үйлстээ хүч чадал оюун билгээ бү рэн зориулах учиртай, «Сур, сур бас -дахин сур». гэж В.И.Лениний сургасан сургаал байд- гийг та нар сайн мэднэ. Энэ сургаал манай намын түүхт ой, В.И.Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан өдрүүдэд улам ч тод сонсогдож бай- на. » Сурахын жаргал, хүмүүжихийн сайхан, ажиллахын ааг хүч өгсөн энх рий хайрт намынхаа ойд Өсвөрийн Сүхбаатарчууд гар Өргөн ёсолж «М Н--ыын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн!» гэж цог жавхлантай танга- раглаж байна. Улсын бол тархи нь Хүний бол зүрх нь Уулсын бол оргил нь Усны бол боргил нь Улирлын бол хавар нь Ургамалын бол үндэс нь Монголын ард түмний бол сэтгэл нь Монгол Ардын хувьсгалт нам боллоо! Намын ярүуү алдар бадартугай! ӨСВӨРИЙН ТӨЛЧИН Гэрэл зургийг М, ДАШБАЛБАР Пионерийн ёЗлаа ленинч шүүлэгт САЛААГААР АЯЛАХАД Инпонерийн єалаа. Энэ бол Нуруу ны өндөр намаар ялгарч зогссон хэ єэг хүүхэд биш ээ. Пионерийн салаа ныхан бол нэгэн халуун ам бүл-хамт олон юм. Салаанд зан араншин, сур лага, хүмүүжлээр харилцан адилгүй хүүхдүүд байдаг. Гэвч пионер салаа ныхаа төлөө сэтгэл зовниж, салааны хамт олон нэг пионерт санаа тавьж чадвал салааны ажаял өөдрөг байх учиртай. Нийслэлийн 30 дугаар сургуу лийн Л. Сарантуяа багштай 5-ын «Бэ ангийн дэргэдэх пионерийн 12 дугаар бүлгийн Ц. Чулуунхишчг дар гатай гуравдугаар салааны пноне рүүдтэй бид уулзлаа. Эдний салаа, хоёр онц зургаач сайн гурван дунд сурлагатантай юм. Энэ нь Д. Бая раа, Ц. Чимиддорж, И. Золбоот гу- рав улирч эдний салаанд орсон хэрэг бичлээ. Одоо тэд цөм дунд суралцаж Пи Ба онер яраа Ленинч лэгт сайн бэлтгэж байна. Тэр Нэр улирлаар таван хичээлд дунд шал- гагдсан боловч хоёрдугаар улирлаар сурлагадаа. ахиц гаргаж ганцхан хэл бичигт бичгээр дунд сурчээ. Пионер Д. Баяраа: - В.И.Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж, гуравдугаар улир лын шалгалтаа сайн дүнтэй өгөх з0- рилготой хичээллэж байна гэж хэллээ. Пионер Д.Даваахүү нэгдүгээр улир лаар тооны хичээлд сул дүнтэй шал- гагдаж ангийнхаа сурлагын хувийг хойш татаж байжээ. Тэгээд энэ пио нер хоёрдугаар улирлаар долоон хи чээлд дунд, бусад хичээлдээ сайн, онц суралцав. Одоо дундынхаа тоог 3-4 болтол цөөрүүлэх бодолтой бай- гаа ажээ, Гуравдугаар салааны өнц сурлага тан Ц. Чулуунхишиг, Ц,. Батдулам нар сайн сурч байгаад,хагас жилийн шалгалтаар онц суралцав. Дөрөвдүгээр ангидаа дунд сурч байсан, нэгдүгээр улирлаар дунд гар сан пионер Х.Бат-эрдэнэ саяын улир лаар сайн сурлаа. Гуравдугаар салаа ны нионерүүд Ленинч шүүлэгт бэлт гэж ариун цэвэр, хэв журам, сахил га бат, хүмүүжлээр дутагдалгүй бай хын төлөө өдөр бүр тэмцэж байна. Пионер Сүрэнхорлоо : - Би Намын Төв Хорооны иайм- дугаар бүгд хурлын шийдвэртэй та нилцсан. Пионер хүн ямагт аривч тамч байхыг эрхэмлэх ёстой Би нэг, хоёрдугаар ангид байхдаа номон дээрээ бэх асгаж, хуудасны ирмэгийг үнгэдэг байсан. Пионер болсноосоо хойш номөө шиплээр пь хэрэглэж үзэж дуусаад дүү нартаа шилжүүлэп өгдөг боллоо. В.И.Лениний товч нам тар, «Лениний бага иас, сургуулийн жилүүд» зохиолууд, «Нинонерийн үнэн» сонип дээр гарсан Лепиний су рагч үеийн амьдралын тухай мате- риал олпыг уншсан, Тэгээд би Во лодя Ульянов шиг нямбай байхыг эр хэмлэдэг. Хичээлийн цагаас хожим- дохгүй, хурал цуглаанд ирэхдээ ца гаас өмнө ирж заншиж байна. Ням- бай байдлаараа ангийн сурагчид, ба- га апгийн дүү нартаа үлгэр жишээ явахыг хичээдэг. «Пионерийн үнэн» сониноо дугаараар нь хадгалж сурч байна. Хувцсаа гамтай эдлэх нь зүй тай гэж боддог. Зуны ботинкийг Да- хин дахин хадуулж өмсөхөд жил бол дог гэж ярилаа. Онц сурлагатан пиоөпер Ц. Батду лам ингэж ярив : -- Би сурагчийн дүрэмт хувцсаа гурав дахь жилдээ хормойп пугалааг тавьж хажаад өмсөж байна. Пионерийн гучдугаар «бүлгэмийн 12 дугаар бүлгийн гуравдугаар Сса- лаагаар явахад ийм сонинтой байлаа Нэг, хоёрдугаар салааны иноие- рүүд ч гуравдугаар салааныхнаас сурлага, хүмүүжлээр хоцроогүй эз. Ж.Хорлоо ГУЛНАР Энэ охиныг Чахарханы Гулнар гэ дэг. Баатар хот Москвагийн нэрэм- жит 10 жилийн 33 дугаар дунд сур гуулийн 6 дугаар ангийн «Б» бү лэгт сурдаг. Энэ охин 6 жил дараа- лан онц сайн сурч байна. Пионер Гулнар В. И.Лениний мэн дэлсний 100 жилийн ой угтаж Ленн ний дүрт тэмдэг,маркийн цуглуулга хийж, «Ленин хүүхдийн дунд», «Ле ниний бага нас, сургуулийн жилүүд» зэрэг ном уншиж тэмдэглэл хийжээ. Гулнар сургууль дээрээ нэртэй дуучин, бас хөгжимчин, уран хатга- малчин гэгддэг. Түүний оёсон казак үндэсний хатгамал хэний ч хараа бу лаахаар сайхан болжээ. С. Лувсаншагдарын арсан гэрэл зураг. 1.1-1- ОРОС ОРНЫГ ЦАХИЛГААНЖУУЛАХ УЛСЫН КОМИСС БАЙГУУЛАХ ЇТУХАЙ ТОГТООЛ ГАРСНЫ 50 ЖИЛИЙН ОЙД ТОО Б 1920 оны 2 дугаар сарын 21-ний өдөр Ардын Аж Ахуйн Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчид, Орос орныг цахилгаан- жуулах төлөвлөгөө зохиох комиссыг ба талжээ, Энэ комиссын дарга нь В.И.Ле- ниний Дотнын нөхөр цогт хувьсгалч нэрт эрдэмтэн Г. М, Кржижановский «| байлаа, Комиссын ажилд оросын шинж лэх ухаан техникийн нэрт зүтгэлтэн 200 гаруй хүн оролцож байсны дотор Диеприйн усан цахилгаан станцын 9 сөл зохиосон И, Г. Александров, Вол хов, Свирийн усан цахилгаан станцын төсөл зохиосон Г. О. Графтно, про- фессор Б. И. Угримов, Ё. Н. |Шуль- гин, БЕ, А. Круг нар байжээ, В. И. Лениний санаачлагаар энэ Тө лөвлөгөөг бүх оросын зөвлөлүүдийн 8 дугаар их хуралд оруулж 1920 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдөр нх хурал | Лениний бичсэн тогтоолыг санал нэгтэй баталж, улс орныг цахилгаанжуулах тө лөвлөгөө бол аж. ахуйн их эхлэлтийн анхны алхам гэж үнэлсэн юм. Энэ төлөвлөгөө 10-15 жилийн До- тор нийтдээ 1,75 сая кнловатт чадал- лай 80 том цахилгаан станц үүний До зор усан цахилгаан станц 10, элчит цахилгаан станц 20-ыг байгуулахыг заа жээ. 1930-1935 онд цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэл 8,8 сая киловатт цагт хүрэх ёстой байлаа. 1922 онд цахил- гаанжуулах төлөвлөгөөний дагуу бари” цахилгаанжуулах станцуудын анхных нь хот», «Зоригт хүү» ХҮҮХДҮҮД агсаа Ч. Лодойдамбын сэн жүжиг тогложээ, ЭЛЭНГИЙН Їс Сэлэнгэ аймгийн Бумцэндийн нэрэмжит сургуулийн пионер сурагчид монгол хэлний уламжлалтолим пиадад бэлтгэж 4,8,10 дугаар ангийнханд тусгай асуулт гар гаж түүнийг уралдаж хариулах журмаар самбар «Салтан хааны үлгэр» сэл багт наадмууд амжилттай болов. МрФӨтТгтЧТФттттттэттчээ ЭХ ээс АРИМТ ашиглалтанд оржээ. 1935 оны эцэст тө лөвлөгөө ёсоор ЗО станц байгуулахын оронд нийтдээ 4388 мянган киловатт чадалтай 40 цахилгаан станц байгуулж цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэл 26288 сая киловатт цагт хүрчээ, Одоо үед Зөвлөлт орны цахилгаан станцуудын хүч чадал 1918 жныхоос 130 дахин нэмэгджээ, Цахилгаанжуулах нь хот тосгоны хоорондын ялгааг арилгах чу хал хүчин зүйл гэж Ленин тэмдэглэж байлаа. Сүүлийн жилүүдэд ЗХУ-д жил бүр 250 мянга орчим кнлометр цахилгаан шугам хөдөө нутагт ашиг лалтанд орж байна. Зөвхөн 1968 онд хөдөө нутгийнхан 80 миллиард киловатт цаг эрчим хүч ашигласан нь 1986 онд гаргаж байсан бүх эрчим хүчтэй тэнцэх ажээ. Цахилгаанжуулах төлөвлөгөөнд 1! 15 жилд8,5 мянган мод газар төмөр замыг цахилгаанжуулна гэж зааж бай сан бол өнөөдөр ЗХУ төмөр замынхаа бүх уртын 20 хувийг цахилгаанжуулаад байна. Зөвлөлт засгийн жилүүдэд үйлдвэ- рийн нэг ажилчны хөдөлмөрийн цахил таанжилт 86 дахин нэмэгдсэний үрээр ажлын бүтээл нь 15 дахин Өссөн бай- на, СХУ хүрээлэнгийн эрдэм шинжил- гээний ажилтан Ж, ГОМБОЖАВ лхэтжэжэгжэжгх, хөндлөн эж-гнс ж-эээжгээжглж жсгж Үл жлгжэгггж зєг-н эгж твг-илггжэж 22031 10 жилийн дунд гаргасан нь үр дүнтэй болж байна.Мөн 5,6 дугаар ангийн сурагч- дад хэл бичгийн дугуйлан хичээллэж: байна. «Амьгүй албат», «Фауст». «Ардыа элч», голын хон», «Дон-ки. 1 ) ! 1 «Салхит | сэдвээр -хийгд- | | 1 1 Улсын тэргүүний бүлэг болохоор амжилттай ажиллаж, бай гаа 9-ийн «А» ангийнхан төрийн шагналт ахмад зохиолч «Манай сургуулийнхан» туужаар хий Багш Ц, НАЦАГДОРЖ 21112 18 2 ПИОНЕРҮҮД | НАМЫГХАР Өес44-23 ӨСэлэнгэ аймгийн Зүүнха раа хотын 10 жилийн 1 дүгээр дунд сургуулийн пионерийн бүл | гэм, уламжлалт «Төлийн дДуу- | түмний баяр» цуваагаа дүгнэв. Энэ цуваагаар МАХН-ын Төв Хорооны 8 дугаар бүгд хурлын шийдвэрийг бүх пионер сурагч дад сурталчлан ойлгуулж, төл | хүлээн авах бэлтгэл ажилд хүү | хэд бүрийг оролцуулах зорилт | тавин ажилласны дүнд: төлийн элгэвч 1160 ширхэг, нэмнээ 9227, уут 85, төлийн пайз 2881. лаа 1280. шүдэнз 8080 хайр цаг, аптек 15, бээлий 88 хосыг цуглуулан малчиддаа тусаллаа Пионерийн ахлах удирдагч Ц, БАДАРЧИН ӨХэнтий аймгийн 2Каргалт хаан сумын бага. сургуулийн пионерийн бүлгэмийн зөвлөлөөс МАХН-ын 49 жилийн ой угтаж пионер сурагчдын дунд «Алдаг дал хаягдлыг. алт мөнгө бол гоё» гэсэйг түүхий эдийн цу- вааг 7 хозогийн хугацаатай 80: хнон явуулж дүгиэв. /Цуваанд пионер сурагчид идэвхтэй орол цож яс 1072 кг, эвэр 950 хос. техникийн тос 30 кг цуглуулж худалдаа бэлтгэлийн ангид ту шаан, өөрийн сумын төлөвлө гөөт ажилд нэмэр хандив.оруу лав. Энэ цуваанд сурагч Гэрэл туяа, Гансүх, Гүрдорж, Эрдэнэ | цэцэг, Цогтоо, 7Кавзмаа нар бус даасаа идэвхтэй оролцож тэр- гүүн байр эзлэв. Пїнонерийн ахлах удирдагч | С. БАНЗРАГЧ | ОПпонер Д. Дэнсмаа таван онцын болзол хангасан туршла | гаа. ярив. --Сурагч хүний онцсайн су ралцахын гол үндэс нь хичээ лийг гүн бат ойлгож аваад сурч мэдсэн зүйлээ ахуй амьдралд яаж хэрэглэж болохыг санаж сэтгэх явдал юм. Зориг, тэсвэр хатуужилтай ажиллаж чадвал сурагч бүхэн онцсайн суралцах болно. Пионер хүн бол онц су рахын хамт учраа мэдсэн сахил га бат, хүмүүжил эзэмшсэг байх ёстой. Би хөгжимчин, бү- жигчин, жүжигчин, тамирчин уран авьяастай болж малчин, ногоочин, ажилчин мэргэжлийн аль алийг нь сурна гэж боддог. Бидэнд ийм гайхамшигт дуу риаллыг манай сургуулийн ууган сурагчид: БНМАУ-ын ар дын жүжигчин Н. Цэгмид, гавь яат жүжигчин Сүрэнхорлоо, хө дөлмөрийн баатар З. “Очир, нэгдлийн дарга Орги, |Ойдов, аймгийн депутат аварга сааль чин Цэнджав, алтан медальт Наашинханд нарын зэрэг олон арван тэргүүний ажиллагаатай ах эгч маань бий болгосон юм. Ахмадын уламжлалаас цаг үргэлж сурч хүмүүжцэгээж бай на. Бид В. И. Лениний мэндэлс ний 100 жилийн ой угтаж, бүл гээрээ В. И. Лениний тухай шү лэг, дуу сурч, кино үзэж, марн ил. захидал цуглуулж, В.И. Ле ниний бага насны тухай гэрэл зургийн үзэсгэлэн, сонин гар гаж байна, В,И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой Ш улирлын да раахан болно. Алдарт энэ ойд манай бүлэг 100 хувийн сурла гын амжилтаар бэлэг барьцгаа на-гэж.үүрэг аваад хамт олны гоо зохион байгуулан ажиллаж байгаа бүлгийн дарга, онц сур лагатан пионер Дэнсмаа Бул ган аймгийн Хишиг-өндөр Су. мын «Лениний зам» нэгдлийн 8 жилийн дунд сургуулийн 6 ДУ гаар ангид суралцаж ,байна. (Багшийн дээд сургуу. багш) А. ГОЧОО | “Багачууд та нарыг уриалж байна БРТХТРРын Хөдөлмөрийг хүндэтгэж аривч гамч Багачууд бид, социалист эх орны хоо маргаашийн иргэд гэсэн хүндэт үүрэг хүлээсэн юм, Бид бүхний аж төрдөг гэр орон, сурч хүмүүждэг ан ги,сургууль эдэлж хэрэглэдэг дэвтэр ном, хувцас хунар цөм улс нийгмийн хөрөнгө билээ, Эд бүхэн олон түм- ний хүч хөдөлмөрөөр бүтдэг, Иймээс эдэлж хэрэглэдэг дэвтэр, ном, үзэг, харандаа, бэхнээсээ ЭХ- лээд, өмсөж зүүдэг гутал хувцас, бээлийнээсээ авахуулаад сургууль нийтийн болон улс нийгмийн эд хөрөн гийг хайр гамтай эдэдж хэрэглэх Нь пионер сурагч бүхний эрхэм үүрэг гэж бид ойлгож байна, Булган аймгийн төвийн бага сур- туулийн хамт олон бид, МАХН-ын Төв Хорооны УШ бүгд хурлын шийд вэр хэлзэн аваад В. И. Лениний мэн дэлсний 100 жилийн ой, Д, Сүхбаа- тарын нэрэмжит Монголын пнонерийн байгууллагын 45 Жилийн түүхт ойг тохиолдуулан манай орны ерөнхий боловсролын нийт бага, Дунд СУРргуу- лиудыг урналан дуудаж доорхи үүрэг авч байна, - Сургуулийнхаа сурагчдын сур лагын чанарыг сайжруулж, ерөнхий мэдлэгийн нь хүрээг өргөжүүлэх, Сэ ? фоӨУЛхххххахххх: «хххххюососоОоссоссоОо 4 Хэнтий аймгийн төвийн 10 жи- .. 2 лийн Дунд сургуулийн 7-гийн «В» ан- “2 “7тийн сурагч пионер Чанцалдулам: Манай анги Лениний үйл амьдралаас сурталчлах, судлах, Лени: ний булангаа баяжуулах айм гурван Х9- сэг болон ажилладаг. Манай хэсгүүд 300 гаруй сурагчдад Лепиний үйл амьдралаас сурталчил- сан гэж ярилаа, Хэнтий аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «В» ангийн сурагч Г. БАЯРСАЙХАН » Саяхан Монголын Пионерийн Ор- ДХонд нийслэлийн ерөнхий боловсролын 10 жилийн сургуулиудын 10 дугаар ан, байж сурья лэнгэ аймгийн Зэлтэрийн сангийн аж ахуйн 8 жилийн дунд сургуулийн туршлагаар ангн улирдаггүй сур- гууль болохын төлөө тэмцэнэ, -- Сургуулийн хэмжээгээр ГЭМТ хэрэг зөрчилгүй хамт олон болж, өс- взөрийн үеийг ахмад үеийн хувьсгалт баатарлаг хөдөлмөрч дайчин уламж лалаас суралцах хөдөлгөөн өрнүүлэн В.И. Лениний мэндэлсний 100 жи- лийн ой угтаж улсын тэргүүний сур- гууль болохоор авсан үүргээ хэрэг- жүүлэн биелүүлнэ, - Эдэлж хэрэглэж, өмсөж зүүж байгаа бүх зүйлд зарцуулагдсан Хү- ний хөдөлмөрийн үнэ цэнийг гүн гүнз гий ойлгоцгооё гэсэн бүлэг, салааны сэдэвт ажил хийнэ. -- «Сургуулийн юм-бидний хөрөн гө» гэсэн уриан Дор гэр орон, анги, танхим, сургуулийнхаа эд аж ахуйг хайр гамтай эдэлж эзэмших хөдөл- гөөн өрнүүлнэ. Анги танхимынхаа засварыг өөрсдөө хийдэг заншил тогтоохоос гадна сургууль танхимаа засваргүй- гээр олон жил эдлэх үүрэг авч байна. -- Сургуулийн анги танхимынхаа эд аж ахуйд арнгч нямбай хандаж, хүүхэд бүр эзэмшсэн эдлэл хэрэглэл төхөөрөмжөө хайрлан гамнаж эвдрэл гүй сургууль болгож ажиллана. -- «Нийгмийн хөрөнгө, пийтийн өмч» гэсэн уриан дор Орон сууц хот хороолол, нийгэм үйлчидгээ, НИЙТИЙН хангамжийн эд аж ахуйг хайр гамтай эзэмшиж хэрэглэнэ. -- Багш ажилчид эцэг эХийн Хү- чээр хөлөгт тоглоомын үлгэр жишээ талбай байгуулж тохижуулна. -- «Хувцасыг шинээс нь гамная!» гэсэн урнан дор өмсөж зүүж байгаа хувцас хунараа цэвэр нямбай, ариг гамтай эдэлж аж ахуйч хандах хөдөл гөөнийг өрнүүлэн сурагч бүр дээр хэн хэдий чинээ арвилан хэмнэлт гар гийнхны уулзалт-өдөрлөг боллоо, Өдөрлөгт БНМАУ-ын ШУА-ийн ерөн хийлөгч Б. Ширэндэв, МУИС-ийн багш нар оролцож, 10 дугаар ангийнханд сур гуулиа амжилттай төгсөөд эх орныхоо аль хэрэгцээт газарт очиж сурч, ажил- лахыг урналсныг 10 дугаар ангийн су- рагчид баяртай хүлээн авлаа, Нийслэлийн 10 жилийн 9 дүгээр сур гуулийн 10-ын «А» ангийн сурагч С, ЦҮРЭВСҮРЭН 4 Ховд аймгийн Мянгад сумын 8 жилийн дунд сургуулийн -6-Гийн «Бэ» ангийн онц сурлагатан пзонер Ч. Хулн- дага, В.И, Лепипий мэндэлсний 100 жи лийн ой угтаж сул суралцаж байсан сурагч С. Оюунцэцэг, Б. Мөнхнасан на рын хичээл давтахад туслан амжилттай суралцуулав. Пионер Ч, Хундага таван Онцын эзэн Д. Нацагдоржийн дүрт тэмдгийн бол- зол хангаад ангидаа соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөө! санаачлал ажиллаж байна. Ховд аймгийн Мянгад сумын 8 Жи- лийн дунд сургуулийн багш Я. ДАРЬСҮРЭН ХОООСОСООСОСОСООООСОООСОС ,« АА гасныг улирал бүрд дүгнэж байна. -- Сурагч бүрийг сургуульд ор- сон анхны өдрөөс нь эхлэн хич: хэрэглэл, хувцас хунараа арнг гам- тай арчлан хэрэглэж арвилан хэм- нэлт гаргадаг болгож заншуулна. - Улирал бүр нийт сурагчдын дунд алдагдал хаягдал цуглуулах цу- ваа гаргаж дүгнэнэ. -« Багш, ажилчид, сурагчдын хү чээр хүнсний ногоо тарьж, ай! 4 дүгээр цэцэрлэгийн хүүхдийн хоол ны сонгинын 25 хувийг хангана. Пнонер, баатарчууд аа! Ард түм- нийхээ хөдөлмөр бүтээлийг хайрлан хамгаалж, нийгмийнхээ баялгийг ар- вижуулан баяжуулцгаая! Булган аймгийн төвийн сургуулийн хамт олныг төлөөлсөн Сургуулийн захирал Дарьсүрэн Пионерийн удирдагч Нацагдорж Ахмад багш Бямбажав Аж ахуйн эрхлэгч Норсон Эцэг, эхийн хорооны дарга Батнасан Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Гэрэлцэцэг Таван онцын эзэн Алтанцэцэг нар бага | Ж на: Б П хХлхххжХОООсл 4 Дундговь аймгийн төвийн 10 жи- лийн дунд сургуулийн Мужил багштай 7-гийн «Вэ» анги улсын тэргүүн4й бү- лэг болох үүрэг аваад ажиллаж байна. Саяхан «Сур сур бас дахин сур!» гэсэн бүлгийн ажил хийв. «Радио бол ХОЛЫН зайд цаасгүй сонин», «Ном бэлд үлэм- жийн их хүч мөн», «Соёлын өндөрлө- гийг эзлэн авахгүйгээр коммунизм бай- гуулж болохгүй», «Одоогийн залуучуу- дыг хүмүүжүүлэх, сургах, боловсруу: лах хамаг зорилт бол тэднийг комму- нист ёс суртахуунд хүмүүжүүлсэн бай хад оршино» гэх зэргээр Лениний сур- гаалыг пзонерүүд дараа дараагаараа цуурайтуулан уншицгаалаа. Дараа нь пионерүүд Лениний яшрэр аж лыг тайлбарласны эцэст радиогоор бүх пнонерт Лениний сүүлчийн өгүүлэл 30- хниолын тухай ярьж, Лениний гэрээслэ-й лийг сонсгож бүлгийнхээ нэрэмжит дууг дуулцгаав. Багш Мужил ярихдаа, В, И Ленинирд мэндэлсний 100 жаялийн угтаж бид чанарт ахиц гарган, хувь суралцана гэв 100 Ц. СОСОРБУРАМ ЛУВСАНШАГДАР Гэрэл зургийг ИРЭЭДҮЙН ЦАНАЧИН ой ГЇИОНЕРҮҮД У|ЛЬиИЧУйг! 0):::4::-3 ОБаян-өлгий аймгийн Буянт су мын 8 жилийн сургуулийн пионер сурагчид ВИ. Лениний намтар судлах хөтөлбөрийг сургуулийн за хиргаанаас зохиосны дагуу 1-42 дугаар ангид «Лениний бага, идэр нас», 3--5 дугаар ангид «Ленин хувьсгалт үйл хэрэгт оролцсон нь» 6--7 дугаар ангид «Лениний сур гаал манай оронд биелэлээ олсон нь» гэдэг сэдвээр уншлага хийв, Саяхан бүлгэмийн зөвлөлөөс эрх н сумын төвийн хөдөлмөрчдийг оролцуулан Ленинч уншлага 30- хиов. Цуглаан дээр Лениний гухай дуу дуулж, шүлэг уншин, Лени ний намтраар хэсэгчилсэн цуврал ярна хийв. Лениний тухай. дуу, шүлэг су рах Т хоногийн ажил зохиож 12 дуу, шүлгийг нийт сурагчдад сур гажээ. Тус сургууль Лениний мэн дэлсний 100 жилийн ойд зориу лан 100 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй дуу хөгжмийн «Дөл» чуулга бай гуулсан нь амжилттай ажиллаж байна. Ирэх гуравдугаар улирлын амралтаар Өлгий, Сагсай, Алтайн чиглэлээр сурагчдын тойрон ая- лал зохиохоор бэлтгэж байна. Пионерийн ахлах удирдагч Л. ГАРМАА 1 ОНалайх хотын 10 жилийн дунд сургууль дээр В. И. Лениний 1 мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж пионер, “сурагчдын дүрэм. сургуу Я лийн дэг журмыг хэвшүүлэх аж Ч лыг долоо, долоо хоногоор хийж байна. Сурагчдын дүрэм, пиноне : рийн тангараг, дүрэм сурталчлан, сурагчдын дүрэмт хувцас, таних тэмдгүүдийг жигдрүүлэхэд их ан хаарч байна. Гэр ахуйн хичээлээр пионерийн шинэ дүрэмд заагдсан 400 орчим улаан бүч хийж пно- нерүүдийн улаан бүчийг шинэчлэх гэж байна. с Багш Ш. НҮРЗЭД ОБи амралтаараа Төв аймгийн Баян сум уруу галт тэргээр яв» лаа. Миний өмнөх сандал дээр зэ рэгцэн суусан 12--18 насны б0- лов уу гэмээр төөлбөл бие чацуу, тоолбол нас чацуу хоёр охины ярина чихэнд сонсдов. Тэдний ба руун талд сууж буй дугараг цэ» гаан царайтай охин: -Манай ангийн Бадмаараг дөр Э вөн жил дараалан онцсайн суралц “| сан. Саяын улирлаар бас л онц» 2| сайн гарсан гэхэд нөгөө охин нь! -Тиймээ, Бадмаараг чинь ганц хан сурлагаар ч биш, авьяас, ариун цэвэр аль ч талаараа онц | сайн хүүхэд дээ гэж хариулах сон | согдлоо. Би, тэдний ярианд хөндлөнгөөӨ оролцож, --Тэр охин чинь хаана, хэддү гээр ангид сурдаг юм бэ? гэж асуухад тэд, Төв аймгийн Баян сумын 4 ийн «А» ангид сурдаг юм гэлээ. Бадмаараг В, И. Лениний мэна дэлсний 100 жилийн ойд зорину, лан «Ленин багш» гэсэн альбом хийж байгаа гэнэ. Хүүхдийн но- мын сангаас зарласан уралдааны асуултанд харну бичиж | байгаа ажээ. Налайх хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «В» ангийн су рагч Т. БИД-ЯЛАХ М. НАСАНБУЯН БНМАУ-ын Өэнөншиниииэиээииллсснгнгнн-----1------ииинаад, гавьяат багш Хайрт хүүхдүүд ээ! Та нар аав, ээжийнхээ ачийг зөв сайн ойлгох хэ рэгтэй. й Бид аав, ээжийн ачаар сайн хүн болдог. Дэлхий дээр хүн бүхэн аав, зэжийн ачийг наран гэж: үзэж өөрс дийн ном зохиол, дуу шүлэгтээ маг тан дуулдаг. Аав, зэжийн ачийг зохиолч Ц. Дам динсүрэн «Буурал ээж минь» гэдэг шүлэгтээ бичсэн нь: Өвгөн настан эцгийнхээ Өмөг түшигт өссөн, би Өнөр буурал ээжийнхээ Өршөөл хайрт хүмүүжсэн, би гэ жээ. Бидний өсөж, хүмүүжиж, сай хан амьдарч, хөдөлмөрлөж байгаа бүх зүйл бол цөм аав, ээжийн минь ариун хөдөлмөртэй холбоотой юм. ААВ ЗЭЖИЙН 14 Аав, ээж маань бидний төлөө ямагт санаа зовж, сайн сайхан бүх нийг үрдээ өгөх хүсэлтэй байдаг. Зажилсан хоол амттай бол Тавагтаа үлдээж Балгасан цай амттай бол Данхандаа хоцроож... гэж мөн Ц. Дамдинсүрэн бичсэн байдаг. Аав, ээжийн ач гэдэгт юу багтах вэ? “Аав, ээж биднйиг төрүүлсэн тэр өдрөөс эхлэн насныхаа турш бидний врүүл энх, сайн сайхны төлөө зүтгэж тэжээдэг. Аав, ээж үүр хүүхдийнхээ оюун билэг, бие бялдар, үзэл санаа, ес сур тахууныг хамгийн дээд хэмжээнд хүргэхээр тэмүүлж хөдөлмөрлөдөг. Мь2(60) 1970 оны 32 дугаар сарын 25. Аав, ээж. чинь та нарыг «эрүүл энх» байлгахыг хүснэ. Энэ бол та на рыг өвдөж зовохгүй байх, сурагчийн ес журмыг биелүүлж элдэв осолд орохгүй байх, хууль дүрэм биелүүлж ял шийтгэл авахгүй байлгахын төлөө тэмцэл юм. «Сайн сайхан» байлгах гэдэгт хүүхдээ сурлага, хөдөлмөртөө ам жилт бүтээл гаргаж, эх орон, нам за сагтаа гавьяа байгуулж, олон түмэн дээ хүндтэй явахыг хэлж байна. Аав, ээжийн ачийг хариулах гэдэгт юу ойлгох вэ? Манай аав, ээж нар үр хүүхдийн хээ төлөө хөдөлмөрлөнө. Хүүхэд нь зав, ээжийн уламжлалын төлөө зүтгэ нэ. Энэ хоёр нийлээд эх орныхоо тө лөө зүтгэсэн хөдөлмөр болно. Аав, зэжийн ачийг хариулах гэдэг бол эх орныхоо төлөө сайн, онц сайн сурч эрдэм мэдлэгтэй хүн болох, хө дөлмөрт үнэнч шударга хандаж ам жилт бүтээл гаргах, эх орноо баатар лаг хамгаалах, эх орныхоо эд баял гийг хайрлан хамгаалж зөв ашигла хыг хэлж байна. Та нар Д. Нацагдоржийн «Миний нутаг» шүлгийг унш. Өссөн төрсөн бидний үндэсний хайрт нутаг Өнгөлзөгч дайсан ирвэл үтэр түр ГЭН ЦОХИНО. зохиол Манай залуу эцэг, эхчүүд өөрсдийнүр хүүхдийг зөв боловсон лж тэднийг эх орон, ард түмэн-дээ ач тустай хүн болгодог билээ. УРАГ ДЭЭР: МУИС--ийн марк-сизм-ленинизмийн Ц. Цэрэн өөрийн охин гурван настай Сарангэрэлдээ үзүүлэн тайлбарлаж байна. охин юм. ш, хүмүү: тэнхимийн багш сэтгүүлийн зургууд х аваасаа сонирхсон зүйлээ үргэлж асууж мэддэг сайн хЭСЭрЖХылс лэн САЙХАНБАЯРЫН авсан гэрэл зураг. Хувьтай энэ орондоо хувьсгалт у саа мандуулж Хойчийн шинэ ертөнц дээр хүнд тэй гавьяаг байгуулья! гэжээ. Энэ бол үр хүүхэд аав, ээ- жийн ачийг хариулахад юу хийх хэ рэгтэй вэ? гэдгийг хэлж өгч байна. ДУУЛАХ: 1ь Аав, ээжийнхээ ачийг хүндэтгэж 177 хариулахыг хичээн ЗоВЛЭдг үр хдийг лалтай, элбэрэлтэй хүү БЯДХАН ХӨГЖИМЧИ) хүүхдий ачлалтай, алба шВаДН хэд гэдэг ардын Аав, ээждээ. ачлалтайгаа илтгэсэн / Ян саруулх Т| Ч 9 3 Сургуулийн саруулхан анги танхи олон сайхан дуу бий. «Амар түвшин» маар ороход хүүхдүүд дуулж тун хөг БЭЛГЭ бАЙДАн СУрДУУЛИЙН захиргаа, гэдэг уртын дуунд»: Амар түвшин пионерийн бүлгийн зөвлөл В.И. Ле-гишгэдэлтэй жороо жаахан улаав ниний мэндэлсний 100 жилийн ойд МИНЬ Амин наснаас өөрцгүй аав л зориулж концерт бэлтгэж байгаа нь ЭЭЖ Л хоёр минь» гэж дуулдаг. энэ ажээ. «Эхийн ач» гэдэг дуунд: Намхан нуруутай сэргэлэн жаал гармон хөгжимд Хүн хүний багш Хүндэт Ленин багш Хүндэт Ленин багш маань Хүүхэд бидний багш Ээж ээ, та ажилдаа яв даа. гэж «Ленин багш» гэдэг дууг чад НЬ гэрээ цэвэрлэчихье. варлаг хөгжимдөж байхыг хараад би нэр хэн билээ гэхэд нь аяга тавгаа угаачихья. -Миний нэр Дарханбаатар --Нямдорж оо! Миний дүү ахдаа --Хэддүгээр ангид ямар сурдаг вэ? ир| Ах нь гар нүүрий нь угааж өгье --2 дугаар ангид онц сурдаГ гэж -Чи хөгжимд хэдэн дуу тоглодог үрэвдорж хүү хэллээ. Хүү --Ах аз, та хичээлээ давт аа. Дүү 537 Ажилсаг хүү Пүрэвдорж нийслэ лийн 4 дүгээр бага сургуулийн 8-ын --Би олон дуу дуулж хөгжимдөж сВь ангид сурдаг. чадна. --Аав, ээж хоёр маань ажилтай! --Чи хэдийнээс хөгжим сурах гэж Өглөөний нарнаар яваад үдэш ирдэг. оролдсон хэнээр заалгасан бэ? ГЭХЭД дх бас хичээлдээ явна. Том ангийн --5 настай байхдаа хэнээр Ч сурагч болохоор унших бодох юм биш заалгалгүй өөрөө оролдож сурсан. гүйдээ л байдаг. Хамгийн наад: зах нь өдөрт олон цагийн хичээлтэй. Тэ --Чи ирээдүйд амар мэргэжилтэй 5 гэхээр би ав, ээждээ аль болохоор болох вэ? --Хөгжимчин гэж Дарханбаатар, хариулж билээ, Тэрээр Хэнтий айм- гийн Өндөрхааны сангийн аж ахуйн 2 дугаар фермийн бага сургуульд суралцдаг юм. Цэрмаа овогтой Дар- ханбаатар Ленин багшийн мэндэлс- ний 100 жилийн ойд зориулж, онц сурлагын амжилтаа бататгахын зэрэг цээ сурсан бүх дуун дээрээ нэмж, шинэ шинэ дуу сурч 100 дуу дуулж хөгжимдөж сурах чин эрмэлзэл дүү рэн байна. Хэнтий аймгийн Өндөрхааны сан гийн аж ахуйн сургуулийн багш Т. ЦЭДЭНБАЛ Ё ЛЬи Хөвсгөл аймгийн. Цагаан-уул су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн уран зургийн дугуйлан 1969--41970 оны хичээлийн жилийн эхнээс 16 сураг- чидтайгаар долоо хоног тутам 2 ца- гаар тогтмол хичээллэж байна. Дугуй лангийн зорилго бол уран зураг со- нирхдог сурагчдын тоог нэмэгдүүлэх болон тэдний зурж бүтээх, сэтгэн бог дох авьяас чадварыг багаас нь дэс дараатай хөгжүүлэх явдал юм. А-42448 ” , Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн «Нарс гэдэг модоор нь... “1 Чаадмы. минь сийлсэн аав Минь їамрын шөнийн хүйтэнд нь Тамайгаа хөхүүлсэн ээж минь. Зантын цагаан ууланд нь Часны будан татаад байнаа хө, -Цал буурал аав ээжийгээ « Санахын эрхэнд дуулж суунаа би» гэлэг. Аав. ээжийгээ эрхэмлэн хүндэтгэ сэн дууны нэг бол «Соёг бор» гэдэг уртын дуу билээ. Энэ дууг радногооо дууллгийг хүүхэд та нар лав мэдэх биз, Харин үгий нь мэдэхгүй байж болох юм. Үг нь ийм: Саег бор морьтой алдрай шүү. Сонинхон голшиг алдрай шүү. Санаихан сананхан суусаар байтал Гэнэтхэн хүрээд ирлээ шүү Арын мод олхон чиг Агар зандан ургаагүй ээ. Ахан дүүс олхон чиг Аав лд таныгаа гүйцэхгүй ээ! Энгэрийн мод олхон чиг Элдвийн жимс ургаагүй ээ. Элгэн садан олхон чиг Ээж л таныгаа гүйцэхгүй ээ! гэж гурван түрлэг дуулдаг юм. Аав, ээ- тшийнхээ ачийг олон дуугаар дуулж сурцгаа хүүхэд дүү нар мины Ж, БАДРАА БАГА Ч ГЭСЭН ТУС туслахыг боддог. Гэр орны ойр зуу- рын ажлыг аав, ээжээсээ өрсөөд хий чих юмсан гэж санадаг. Гэхдээ би хичээлээ давтдаг л даа. Тэгээд ч онц сайн сурдаг. Сурагч хүн, зөвхөн онц сураад зог сохгүй бас гэр орныхоо ажилд тусал даг байх естой шүү дээ. Би хичээлээ сээ ирээд шалаа угааж цонхоо ар, чиж, цэцгээ усалдаг. Зөвхөн гэр ор ны ажил хийж аав, ээждээ туслахаас гадна хувцсаа гамтай өмсөж, өөрөө угааж, цэвэрлэдэг. Бас дүүгийнхээ хувцсыг ч би угаадаг. Энэ маань бага ч гэсэн аав, ээжид минь тус болдог байх гэж. ажилсаг хүү Пүрэвдорж ярьж байна. Ц. ЭРДЭНЭБАТ ХҮҮХДҮҮД. Ү77604МИНИЙ | “ХҮҮХЭЛДЭЙ Халуун усаар шүршлээ би. Тоох ч үгүй баатар юм Тоох ч үгүй баатар юм Тоох.ч үгүй баатар юм Уйлах ч үгүй лут юм. ХҮҮХЭЛДЭЙ МИНЬ ДУУЛААЧ” «Дүү минь», «Найз минь» «Дүү минь», «Найз минь» || Дүрэлгэр нүдэн хүүхэлдэй минь Заасан дуугий минь дуулахгүй юм Залгаж, аваад аялахгүй юм. Алдрайхан «Найз минь» Алиахан хүүхэлдэй минь Уйлж дуулах ч үгүй Уралдаж бүжих ч үгүй Унтчихаад сэрэхгүй байна уут Ууралчихаад дуугарахгүй байнга : Ё “уу Их унтаж : / Хэт уурлах муухай. .: Инээж- наадаж Дуулж бүжих сайхаан. Алив чи минь ирээч! Аялж надтай дуулаач! Ч, АДЬЯА яотглишилшашалжштшллшузохгииэжиюлахлплшлулылШЕЕШЕНШЛЛЫОЖВЖИНМНЫА2НСАХЖЫИЖНХШЖЫЛНЛЫ2Ьл ыныабаншаийх алшлыншийлинШВилисиоШар ЗУРАХ ДУРТАЙ Мөн кабинет байгуулж, тохижуу- лах, ханын сонин, зурагт хуудас гар- “тах зэрэг зурж бичих ажилд байнга Өнгөрсөн 1,2 дугаар улиралд бо- дит байдлаас зурах, сэдвээр зурах, шог зураг зэрэг 80 гаруй жижиг уран бүтээл зурлаа. Сурагч Амаржаргал Нямдаш, Бямбаа. Хүдэрчулуун, Үсни ка, Н. Оюунчимэг зэрэг сурагч идэвх тэй сайн сурч байна. Дугуйлангийн сурагчид өөрсдийн бүтээлээр сургуу: лийнхаа зургийн кабинетийг бая. жуулж, харж агвв. зурах зүйл олныг олж | комбина тад хэвлэв, оролцдог юм. Одоо, тус дугуйлангийн хан их багш Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан 100 хоногийн ажилд идэвхтэй оролцж байгаа бөгөөд хүүхдийн уламжлалт. УШ уралдаанд амжилттай.бэлтгэцгээж байна. Зургийн багш ВБ. ЦИЕН-ОИДОВ Хариудлагатай эрхэээ 00006 Ж. ШАГДАР- “ Индекс-14140 ! БАЯГ ЧЭР ох НЫ Аз өкын Ариунаа Вь: энээ ээжээсээ: --Эшээ таны багад мартын 8-ны баяр Фолж байсан уу? гэж асуухад Эмээ нь: --Үгүй эз охин минь намайг бүр ээж занг чинь,том хүүхэн болсон хдйно тэг тэйчүүдийн баяр гэж анх болсон юм. Одоо бодохиоо тэр л энэ мартын 8-ны баяр байсан байх гэв, --Эмээ, хэдэн онд болсон юм бэ? твж ач охин нь бас л торомгор хар шүдээ дүрлийлгэн асуухад эмээ нь: | 5“. --За охин минь эмээ Нь хатахгүй | байна. Ардын хувьсгал ялсны дараа хан юмсан гэхэд Ариунаагийн Долгор: --Ариунаа минь эмээ нь яаж мэ-! дэх вэ? Харин ээж нь өгье гэв, Ариунаа охин бага сургуу лийн нэгдүгээр ангид ондсайн сурдаг хүүхэд юм. Ариунаагийн ээж Долгор багш хүн билээ. - Ариунаа чи энэ тухай мэдэхгүй чинь аргагүй ээ. Би чамд тайлбар- зааж өгье. 1910 онд Данн Улсын нийслэл Копенгаген хотод | болсон олон улсын соцналнст эмэгтэйчүү- дийн 2 дугаар бага хурал дээр Гер- маны коммунист эмэгтэй Клара Цет киний санал ёсоор болж жил бүрийн З3 дугаар сарын 8-нд дэлхий дахины эмэгтэйчүүдийн баярыг тэмдэглэж байх болжээ. Тэгээд хамгийн анх удаа 1911 онд уг саналыг дэвшүүл | сэн коммунист эмэгтэй Клара Цеткн «чы эх орон Герман 1Швецарн, Дани улсад энэ ү-х--4 ! баярыг тэмдэглэсэн байна. Манай: оронд Ар дын хувьсгалын дараахан 1924 онд анх удаа өргөн тэмдэглэсэн байна гэж ээж нь ярив. : - Ээжийнхээ ярьж байгааг анхаарал | тай сонсож байсан Ариунаа охин: ... --Ээж ээ, ямар учиртай. баяр юм- бэ? гэж бас асуухад ээж нь: ван, ардчиллын төлөө дэлхий дахины эмэгтэйчүүдийг нэгтгэсэн нэгдлийн өдөр юм. - Манай улс Зөвлөлт Холбоот Улс,.- амьдрал - тЭЛЖ "ТЭМЦЭЖ байдаг” Ер нь дэлхий дахины жирийн эмэгтэйчүүд, бид эв шөгдэлтэй байдаг юм. Тэр. Эв-нэгд- Э жийн-маань баярын өдөр бол Өмэ мэр : ямн 8-ны өдөр шүү ДЭЭ. 4За охин шинь чи ойлгов уу?в: “твхэд Ариунаа охин «ойлголбо» тэж цовоо. дуугаар. хэлснээ «Мартын 8 “Фол эмээгийн ч баяр, ээжийн ч баяр, шиний ч бай ртийн ээ- тэв ёовын болон “Франц,. охин минь Чи сонс! Дэлхий | дахины эмэгтэйчүүдийн өдөр мартын | 8 бол империализмын эсрэг, энх тай” Дөл бмри гал | улаан өнгөтэй таван онцын хүндэт тэмдгийг ямар сурагч зүүх вэ? Эрдэмтэн мэргэд, эгэл жирийн ажилчин, сургуулийн сурагч, ер ма- най нийгмийн аль ч хэсэгт ажиллаж | сурч байгаа хэн ч гэсэн нийгмийн өм нө хүлээсэн үүргээ нэр төртэй бие- лүүлбэл алдар цол хүртэх хувьтай. | Харин сурагч чиний хувьд гэвэл: Амжилттай сайн сурцгаая! Ашигтай хөдөлмөр .хийцгээе! Ахас ихсийг хүндэлцгээе! Ариун энхийг сахицгаая! Авьяас билгээ хөгжүүлцгээе! гэ- сэн нийслэлийн таван онцыг эзэм- шигчдийн анхдугаар чуулганаас 1961 онд дэвшүүлсэн манай орны нийт инонер сурагчдын санан мөр- дөж явах чин эрмэлзлийг биелүүл- бэл энэ хүндэт тэмдгийг зүүх болно. Тэр сайхан алдрын эзэн болно. Тэг вэл сая чамайг аав ээж чинь, ачит багт чинь хамт олон чинь нийгмийн . ьх Бүйүэн Ф”, Ч 27 4 : 2, УГ" жахж, хээ өмнө хүлээсэн үүргээ пэр төртэй тэй биелүүллээ гэж бахархан хүндэл нэ "Таван онцыг эзэмшигчийн хүндэт тэмдэг зүүсэн өдөр нь Чимэднамжи лын Цэрэннадмидтай уулзсан юм.Энэ охии нийслалийн 10. жилийн 18 ду- гаар дунд сургуулийн 6 дугаар ан- гийн «Г» бүлэгт сурдаг. Пионерийн 13 дугаар бүлгийн дарга юм. Пионерийн ахлах удирдагч Д. Эр- “Нийслэлийн АД. 1970: ОНЫ ТУРАВДУГААР САРЫН 2С ЛХАГВА нэ 10 мө. ЧИНИЙ” ЗӨРИЛТ--ТАВАН ТТ иас аа --Өдр ээлийн хичээд 30 минут өнгөрч байна. Гэвч манай Цэрэннадмид ангидаа байж ч магв8д- гүй ээ. Хэрэв ангиас нь хэн нэгэн су рагч хангалтгүй дүн авах юм уу,даал гавраа хийлгүй ирвэл Цэрэмнадминд хичээлийн дараа тэр сурагчид заавал тусалж ойлгоогүй мэдээгүй зүйлий нь ойлгуулдаг заншилтай болсон юм гэв. Үнэхээр биднийг 6-гийн «Г» ан тид ороход хоёр охин сууж байлаа. Энгэр дээр нь гялалзах таван онцын тэмдгээр би Цэрэннадмидыг төвөггүй танилаа. --Та хоёр чинь хичээл тарчихаад байхад яагаад харихгүй байгаа юм бэ? гэхэд Цэрэннадмид, - Дэнсмаа маань өнөөдөр тооныхоо Э даалгаврыг хийлгүй иржээ. Учры нь асуувал өчигдөр багшийн заасан сэд вийг сайн ойлгоогүй гэнэ. Тэгээд ч гэртээ олон дүүтэй болохоор даалгав раа хийх боломжоор муу байж л дээ. Багшийн заасан шинэ сэдвийг Хоёу- лаа дахин давтаж өчигдрийн даалгав раа хийлээ ,Манай Дэнсмаа сайн ойлголоо. Энэ олон жишээг тун ХЯЛ бархан бодсон шүү гээд Цэрэннадмид Дэнемаагийн хуудас дүүрэн бодсон дасгалын дэвтрийг үзүүллээ. маа ч баяртай байна, хувиа хичээдэггүй Дэнс- Цэрэннадмид Нийслэлийн 5 дукаар:10: “ин 8. ийм л туеч хүүхэд дээ. Тэр охин 22 Тэр ча дараалан онц сайн сурсан ч байтугай биеийн тамираар тогт хичээллэж хүүхдийн дөрвөн т6- Бихэйн тэмцээнд саяхан районы аварга болсон. Одон бөмбөг сонирх- дог, дуу дуулдаг, хөгжим тоглодог. Бүлгийн даргын хувьд шеф цэцэрлэ гийн дүү нартаа, нөхөдтэйгээ хамт очиж дуу бүжиг зааж өгдөг, хөдол- гөөнт, хөлөгү тоглоом Хийж бэлэглэ- дэг, «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- гамжлагч» сэтгүүл уншсан дороо нө хөдтэйгээ ярилцдаг. Би л зөвхөн онц сурвал болоо гэж хэзээ ч хувиа хичээдэггүй, С---48р мэдлэг хүмүүжилтэй ийм л хэд таван онцын эзэн болно. ДӨХ адар- сан гал улаан таван онцын хүндэт тэмдгийг энгэртээ зүүх эрхийг авна. өн тэр сайхан тэмдгийг Зүү- хийн төлөө онц сайн сурдаггүй юм. Ёстой л арван хуруу тэгш Цэрэннад мид шиг сурлага, хүмүүжил, авьяас билэг, ааш зан, ажил хөдөлмөр хос- лосон хүүхэд энэ тэмдгийг зүүдэг билээ. : Сурах эрхийн бүрэн жаргал эдэ» сэн сурагч чиний зорилт--Таван онц эзэмШиж амжилттай сайн суралцах явдал юм. Ц. ЭРДЭНЭБАТ /Сүхбатаарын -- ын р “Нийслэдийн" 10. жилийн - 18. "ду... . яийн. дунд еургуулийн -долдугаар - Ёьсж ирчихаайгн дугаар: 10 “жилийн” дигийн сурагч Б. "ЭРЭГ НЖАВ ... “аар дунд сургуулийн” “ду” н г лийн. 8. гав апгийн - - Булган авмгийн Булган хотын | нР эшилдигл одУ! Дур түу! лу р биш сургуулийн 4 7 дүгээр авгийн : таар” ангийн сурагч Ёо. с “буран “28: Баариайг 5 л сурагч” НЯМЦЭРЭН-”” 4 2г,ха Нэ ЦЭРЭЙНАДМНД Эсвэл лаа дан То лаглонахассоалииой Л шан Э ЁС Үї САГ” Чаны “ИМОНЕРУУД: “НАМЫНХАА: МАХН-ын, 80. энилийн ойн | бос- -/дээр ниопер.. таас 19 жилийн ойг баяр баясгалан. тай тэмдэглэлээ: Пиоперүүд: намын- хаа ойд-ямар бэлэг барив?: гэсэн асуултанд нийслэлийн 16.17 ду- таар дунд сургуулийн хичээлийн “нар” ч эрхлэгч Мягмарс ингэж Жвсв-үр “-- Манай пианерүүд, намын баа 82 рын. 9, В. И. Лениний. рд тог сяӨСӨН ЇМАУ-ын “тавьяат “чин Гантөмөртсэй уулэавт хийлээ. Мөн эвэ Өдөр швслыр сурарэвд Бэ ӨӨХ: “сурагчид намын - Ленина шүүлгийнхэө. дүнг: “МАХИ-. даа илтгэлээ. «Дөх» багийн 84 ,баа-. “тарчууд имонерт элсэж аравзал улаан” бүч” зүүлээ 5 7777. Анн бүлгүүд «Намын алдар ба- дартутай» Сүдэвт | бүлгийн амжил хийж ханын сонин, зурагт хуудас гаргав. Сургуулийн хэмжээгээр сур” лагын урьдчилсан дүн гаргахад олон арван сурагч “ ДҮНХИЙН “бааллаа ахнулжээ гэж.16 дугаар сургуу- - слийн -Н. Мягмарсүрвн хариулш бай. ЯВД------32--- жа - Мавай сургууль намын боя- -о4Ё2 52322:1:77:2 НД 22 рынхаа өдөр Шаринны ашүүлгээ өг- : өө. Лепинч шүүлэгт- МХЗЭ-ийн үн 102020 чиүүн: сурагч 207, инопер 807 орол | цож бүх сурагч амжилттай дүй үзүүлснэөэ намдаа тайлагналаа. Мөн хүндэтгэлийн шугам шагсаал хийж баатарчуудыг ниоверт- элсүүлж, өдөрлөг хийлээ гэж 17: дугаар сур туулийн Цеодол хариулж (байна. ” Ийнхүү манай орон далар “пионер багачууд намьшхаа-ойг-баяр бенска лантай тэмдэглэжээ. “МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ в, альльльльлалалаллалалалалалалалалалальльг Мөрөн 10 “чилийн дунд сур гууль. Бага ангийн хичээлийн эрх лэгч Дамдин, нэгэн хаалганы дэр- гэд биднийг дагуулан ирэв. Хаал- ган дээр «Їийн А» «Багш нарын баярын өдрөөр түрүүлсэн ангн» гэсэн хоёр хаяг үзэгдэнэ. Цаас шажигнах, багшийн асуултанд нэ гэн зэргээр хариулах чимээ сонс- дөоно, Нэгдүгээр ангийнхан аргагүй л ийм байдаг даа! Нэгийн «А»- гийн хаалгыг татахын өмнө би, энэ ангийнхан 100 хувь суралидаг ихэнх нь Онц сурлагатан “тэдгийг мэдэж байсан юм. Хаалга татмагц сурагчнд зэрэг босов. “Багшийн ширээтэй зэрэгцээ ширээнээ улаан Түүний дэргэд, лэгэпаг үзэгдэнэ. ю.лллллсласлалалалальлальлалсжльлыльльльлальлалальлалалаласалалальлалалалалалалалальльльльлалаллслалалалалалЬльлыллы. альлалалальлалалалальлыльльлалалыльлалалалаль альльльльлальлелыла Манай сонины бага хурал Доэлач 1 55 525 827 Ї155-5 шиээ Ю ашиг Пионер Цэцгээ, сурагч Нэргүй, -Даваа нарын захидлыг сониноос уншлаа. Та нар маш зөв юм бич- жээ. Тийм ч учраас би Яс цуглуул даггүй Гэрэлмаа, олон гутал соль дог Цэдэв, залхуу Дондог нарт энэ захидлаа зориулж байна. Хайрт дүү нар аа! Саяхан ху» ралдсан МАХН-ын Төв Хорооны ҮП! бүгд хурлын шийдвэр биелүү лэхэд пионер сурагчдын оролцох хувь нэмрийг «Пионерийн үнэн» сонины энэ бага хурал тодотгож өгч байна, Хамгийн наад захын жи жиг зүйл ч энэ асуудалд хамраг- дана. Гэрэлмаа! Чи ясыг галд хийж болохгүй ээ! Яснаас тосыг нь авч ашигладаг үнэт түүхий эд. Бүгд хурлаас арвилан хэмнэх, нөөц бо0- лолцоогоо бүрэн дүүрэн ашиглах тухай заасан, Энэ заалттай яс цуг луулах ажид холбоотой. Чи зуункг яс цуглууллаа гэж бодоё, Тэгвэл чи 125 ширхэг дэвтэртэй болох буюу энэ чинь чиний дүү нартай гаа эсвэл ах, эгчтэйгээ хичээ. лийн жилд хичээлээ бичихэд бү- рэн хүрэлцээтэй болно. Энэ бүх- нийг бодож аривч гамч гамтай Унш бод Л Е Н И Н Ч Ш И РЭЭ Н Д ХЭ Н : СУУЖ БАЙ НА хлсаллаллалалалалалалальлалальльлалалалалальлальлалалалалаладын НЭГИЙН А--ГИЙН ТЭРБИШ улаан дарцагны туяа тусаа юу гэ- мээр улаахан хацартай хүү ямар нэгэн зүйл хичээнгүйлэн | бичнэ. Долоо хоногт нэг удаа дүгнэж, сур лага, сахилгаар тэргүүн сурагч суудаг Ленинч ширээний тухай би урьд нь сонссон тул бүх юм ойл- гомжтой байлаа. Ленинч ширээ- нээ сууж буй хөвүүнтэй би ярилц лаа. --Нэр хэн билээ? ”--Тэрбиш --Овог? --Батзаяа. --Энэ юуны ширээ билээ? --Ленин гуайн ширээ. --Энэ ширээнд ямар хүүхэд суу даг вэ? Д. ПУШКИНИЙ авсан гэрэлзураг. явсаыльльчьль.ль. лал. ла, та, ла.ла.Лы. лал, лал. тала ла. Ль ыла. ЛЬ, 1Ь 6. лал ч та лльлаль ла. ль Заг. ча ль,” ааа. ль таслал ла льлы ла ла, лал ла ла. ча ла лаа. ла, ла, та, ла. ь балл чь ча, ча, лал лалла. лааны ча. ча ла лнь нь ла, нь. 6. ла. ла, ла ла. ча. ча, ла.“ ла. ль, ча, ча, Ла. 7, Ла, Зь, "аль, За, За, Ль. лы. "ал та, "аль. "ыла. “ь, ть, та, тал тал тала лаг тьл” --Энэ ширээнд тав авдаг, дүрс- гүйтдэггүй, цэвэр бичдэг, хурдан уншдаг, арнун цэвэрч, ном дэвт- рээ гамтай эдэлдэг сурагч суудаг. -ЗЯагаад Ленинч ширээ гэж нэр- лэв? --Ленин гуай нэгдүгээр ангид байх даа тав авдаг, дүрсгүйтдэггүй, цэЭ- вэр бичдэг, хурдан уншдаг, ариун цэвэрч, ном дэвтэртээ гамтай хүү- хэд байсан, --Чи, Лениний тухай ямар дуу мэ дэх вэ? -Манай Ленин. -Дуулж өгөхгүй юу? (Торох ч юмгүй шууд л дуулав) --Энэ ямар учиртай хайрцаг вэ? (Өмнө нь жижигхэн цагаан хайр- цаг байсан юм) --Энэ хайраг дотор Ленин тухай ном, үзэг бэх, баллуур бий. --Би нэгийн «А» айгийнханд хан даж --Хүүхдүүд ээ! Ленинч ширээн дээр сууж байсан нь босч, нэрээ хэл! гэхэд ар, өврийн ширээнээс боссон жаалууд: 5 гуайн Энэ ширээнд суусан хүүхэд болгон --Оюунчимэ!! , энэ бухний эзэн байна. -«Баярмагнай! ! --Тэрбиш ээ, Энэ номон дотроос чи --Эрдэнзбаяр! юу мэдэв? --Ганчулуун! гэж өөрсдийгөө (Тэр нь унэндээ ном биш, багшийн танилцуулав. нь нямбайлж хийсэн. Лениний бага --Хэн, Ленинч ширээнд суухыг насны тухай зургийн цогцолбор хүсч байна? гэхэд цөл нэгэн тэээг байв) гар өргөв. Бүгд энэ ширээнд суу- -4Би энэ номноос, Ленин гуай Хыг хүсчээ Хүүхдуүд Легеичт -- р тай. Ийм учраас багшийнхаа лгр- гэд буй Лепинч їиирээнд суухын тулд сурлага хүмүүжлээрээ тэр- гүүн байхыг хүүхэд бүр хүснэ. Багшийнхаа дэргэдэх Ленинч ширээнд бУууХ ХУстэмтэй | зээөл. «А» ангийнхны хөгжөөнт шуугианыг. ардаа орхин, ангнас гарч одохдоэ: Мэнай багшийн багш нь Манлай Ленин багш даа! Манлай Ленин багш нь Миний хайртай багш даа! гэсэн дууны үгийг санаж билээ. д Ж. ДАШДОНДОГ мсалль багадаа Володя гэдэг нэртэй байс- ныг, бас онц сурч, томоотой, үнэнч сайн сурагч байсныг мэдсэн. --Их баярлалаа, Тэсбиш ээ! Одоо чи, баатарчуудын «Од» багийн ги- шүүн бэйхлаа Лечиц шиг суллахыг хнчээж байна. Хожим чи но- нер болно, улмаар эвлэл, намын гишүүн болно. Эх орныхоо. алдар пуутай иргэн болно. Тэр цагт чи Ленинч ширээн дээр сууж байсан бага насаа эргэн дурсана. Ленинч ширээн дээрээс эрдэм ухаан, ал- дарт үйлсийн замд эхлэн орсноо үргэлж дурсан явна... жЭхЖЭЭхэахаэлахлЭЭэчэХээхҮлээЭхээз «хзхэхээхэхэхэХҮхээхэХээЭэээхэээээээээээээээсэээсэлсээсхэлссэссэссэсэлэлэлэллын ЭелеёЭ Унш бод хариул! хөдөлмөрөөс зайлсхийдэг чинь буруу. Энэ бол сурагч хүнд байж болшгүй дутаг- дал, Ангийнхаа шалыг хнчизэн цэ вэр болтол гялалзтал сайн угаанав, тэр хэмжээгээр чиний сурлага, эрүүл мэндэд тусаа өгнө. «Гэр өр- ныхоо ажилд Туслана» гэж сурагч дын дүрмэнд байдаг. Энэ бол өдөр жин ажилдаа шамдан зүтгэсэн эцэг эхийнхээ чөлөөт цагийг нНэмэг- дүүлж тавтай сайхан амруулж ажиллах хүчээ нөхөхөд нь тусалж байгаа хэрэг Харин өөрийн чинь хувьд бол идэвхтэй амарч оюун тархна сэргээж байгаа юм гэдгийг ойлгож Залхуу Дондог биш, ажил- саг Дондог болохыг хүсье. Цэдэв зэ| Чиний шинэ ботинкаа раа найздаа сайрхан гайхуулдаг чинь» буруу, Нэгийг элээгээгүй бай хад өөр шинэ гутал авч өгдөг эцэг эхэд чинь Ч үүнийг анхаарах биз. Аав чинь чамд майн нэгэнд нэг ши нэ гутал авч өгчээ гэж санан, Чи түүнийг гамтай өмсөөд элэгдэхээр хариул! Ленинич шүүлэгт бэлтгэж байна. БҮЛГИЙН ДАРГА ЭНХБАЯР дээрээ үсэгтэй туг барьцгаасан дунд В.И.Леннний ёслон зогсож байгаа сурцгаая» чиглэлээр дааж хийсэн. тэмдэглэл байв. 1969 оны арван нэгдү гээр ын 20. Пүрэв гариг, й 1919 оны 5 дугаар сарын 10-нд Моск ва-Казанийн төмөр замынхан нх суббот авчыех Энэ тухай рэгслэлийг сурах чих жишээтэй. Үүнийг л бид ашиг тай ажил, аривлан хэмнэлт гэж яриад байгас юм. Ингээд миний Дүү найз Даваа шигээ гуталдаа зан тавиулж өмсдөг болохыг ах нь зөвлөе. Гурван дүүдээ оюутан ахын чинь хэлэх үг энэ байна. Бага ху- ралд идэвхтэй оролцсон Цэцгээ, Нэргүй, Даваа нараас сурлагын ам жилт, Гэрэлмаа, Дондог, Цэдэв на- ник санаачлан д Вла- димир Ильич Ленин «Их санаачлага» гэдэг зохиол бичжээ. Манай ангийн. тогтмол ХК. раас ахынхаа захисан зөвлөсөн, 3 арнун цэ дүгнэл хүссэнээр ажиллахыг хүсэж хүн- -.э-үшарүй| балл авдаг б дэтгэнН Фёсолсон МУИС-ийн эдийн Бүлгийн Энхбаяр Засгийн . факультетийн оюутан «Бид өнөө, твонерүүд, Бид 96. енинчүүд» гэсэн хавтастай ЦУР Ч, НЯМЖАВ ллаа, Энэ нь Илын рын цуглуулга ажээ. Энэ хайчилбар нь бүлгийн сурагчдын . судлах гарын авлага болж байгаа ажээ. Бүлгийн пнонерүүдээр «Ильничийн 1У« хай хэн сайн мэдэх вэ?», «Ильнчээс ЧИ. юу сурав?» сэдвүүдээр зохион й Т сурагч Коля Бо. рнсовтой захидлаар харилцаж, В.И.Ле- ниний тухай хэрхэн суралцаж, судалж байгаагаа бие биенээсээ суралцан ажил лаж байна Бүлгийн | дарга му555 -тах САНСАРТ АЯЛАХ ЭРИН ї 3 . Аинь 5 Хүүдүүд ээ! Сүүлийн жилүүдэд биолог, техникийн шинжлэх ухаа- ны хамтын ажиллагааны дүнд био- ник гэдэг бие даасан нэгэн шинж- лэх ухаан бий. боллоо. Бионик нь үеийн техчискийн оттин нарийн БЭЛ “.. хэв маяг, түүний ажиллагааг амьд б амьдралын зүй тогтоол- той зохилдсон төрөл бүрийн хэв маягаас сэдэвлэн зохиох буюу хуул барлан хэрэглэдэг шинжлэх ухаан юм, Ийнхүү бионик нь нарийн тех НИК” зохион бүтээх, “үйлдвэрлэх асуудалд тохиолдож байгаа тодор хой биш онол, практикийн гол асуу дал шийдвэрлэхийн тул химЯ, тоо, физик, биолог зэрэг шинжлэх ухаа ны хамтын. ажиллагааг..Нэгтгэн..30- хион байгуулж ажилладаг. “Бионикийн шинжлэх ухааныг нилээд эртнээс эхлэн бий болгосон баримт бий. Хоёр зуу гаруй жи- лийн өмнө Германы эрдэмтэн эн, нер, Берингийн улойг. гатлах. ГЭ- хөд усны 235478 Тайлан ОНГОЦ БИОНИК ЮУГ СУДЛАХ ВЭ? хөмрүүлэх гээд байхаар иь далайч үнээ гэдэг загасны арьсаар онго цоо бүрж, ямар ч аюулгүй уг хоо лойг гаталжээ, Мөн ялааны үнэрлэх эрхтэн гоц сайн хөгжилтэй байдаг. Иймээс ялааны үнэрлэх эрхтэний зохиол байгуулалтыг судалсаны үндсэн дээр түүнтэй төсөөтэй багаж хийж уурхайд үүссэн үл ялих хорт хийг амархан мэддэг болжээ, Нисэх он- гоцны зохион . байгуулалт ч гэсэн шувууны хэлбэртэй төсөөтэй хийгд сэн байна. Зургийн аппратын зохион байгуулалт ч ердөө л амьтны нүд- ний зохион байгуулалттай адил техникийн хуулбар юм. Зургийн аппаратны шилэн хэсэг НЬ нүдний эвэрлэг ба болор биесийн диафрагма нь (өрц нь) цацраг бүрхүүл. зур- гийн хальс нь торлог бүрхэвчийн хуулбар ажээ. Мөсөн туйлын зу- заан цасанд ганцхан шингвин л саадгүй явж чаддаг байна. Иймд ЗХУ-ын эрдэмтэд пингвинтэй адил хан газар алгадаж, цагт 60 км - бүтцийг нарийн Хүмүүс бага залуудаа юм юмыг сонирхож, ертөнцийн сонин бүхнийг сонсох, шинэ зүйл мэдэх хүсэл эр- мэлзэл төгс, сурах авьяас билэг төгөл дөр, санаа сэтгэл ариухан, сэргэлэн цовоо, зориг золбоотой байдаг. Шинжлэх ухаан, техникийн ололт амжилтыг хүн төрөлхтөн Өөрсдийн оюун ухаан, хүч хөдөлмөрөөр бүтээж байгааг та нар ойлгож, чухамхүү су- рагч байхаасаа шинжлэх ухааны гүнз гий мэдлэгтэй, авьяас чадвар, зориг хатуужилтай хүмүүс болох ёстой, Манай эрин бол шинжлэх ухаан тех- никийн гайхамшигт хөгжил, дэвшлийн эрин билээ. ЗХУ сансрын нэгдүгээр хурд гар- ганц анхны хиймэл дагуул нисгэж, хоёрдугаар хурдаар саран дээр төр- ийн сүлдээ буулгаад сансарт Гагарин тэргүүтэй хөвгүүд охидоо гаргасныг бид мэднэ. Одоо удаа дараагийн санс- рын хөлөг, автомат станц, хиймэл дагуулуудаараа сар, гаригийг судлах ажлаа эрчимтэй хийж байна. ЗХУ юуны Өмнө өөрийн эх дэлхийгээ суд лах, сансрын техникийн үндэс тулгуур болсон асуудал шийдвэрлэх, сансрын буудал барих бэлтгэлийг шалган тур- ших сонирхолтой чухал ажил хийж байна, 1966 онд долоон Орон нэгдэж «Илтеркосмос» дагуулал нисгэсэн НЬ социалист орнууд сансарт ч хамтран ажиллахын үлгэр дууриалал үзүүлэв. Сансар эзэмших талаар Хүн төрөлх тний олсон шинжлэх ухаан, техникийн ололт амжилтын дүнд хүн саран дээр буулаа. Дэлхийн хиймэл дагуул ашиглан «Орбит» маягийн станц ажиллуулж, цаг уурын мэдээг олон хоног сарын өмнөөс зөв тодорхойлох болов. Эх дэлхийгээ судлах, харнлцаа холбоо барих, цөмийн Физикийн судлагаа зэрэгт дагуул хөлгүүдийг өргөн ашиг лаж -байнг - хурдан явдаг нэг тонн гируй жин- тэй «Пингвин» гэдэг машин бүтээ- жээ. Одоо үед өөрөө хөдлөгч, залуур зүйн шинжлэх ухаан асар түргэн хөгжих тутам биологийн шинжлэх ухааны нээж олсон зүйлийг улам их сонирхох болж түүнийг орчин үеийн нарийн техникний дэвшилт- тэй ажиллагаанд өргөн ашиглах зо рилт тавьж байна. Бионик нь зөв хөн залуур зүйн шинжлэх ухаан- тай холбоотой мэт ойлгодог ойл- голт аль хэдийн хуучирч бусад олон шинжлэх ухаантай салшгүй холбоотой нь батлагдлаа. Ийнхүү бионикчид нь хүн болон бусад дээд зэргийн хөгжилтэй амь тадын мэдрэлийн систем, гадаад, судалж, түүнийг орчин үеийн шинэ техник зохион бүтээхэд өргөн ашиглахаар хүч та вин ажиллаж байна. ШУА-ийн биологийн ухааны хү рээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан Оо. ЧОГНИЙ рийн хэмжээ, үүнээс хамгийн аятайхан тохнро: жээ нь зосвэш гүэсэыжн өндөртэй, 15-30 см-ээс доошгүй днаметр бүхий амса| тай дугуй « 25 см, урт нь 46 си, өргөн нь 24 см- ийн шилэн савнууд байх хэрэгтэй. тодорхой хэмжээ бүхий шилэн сайн угааж тунгалаг болтол арчаад да» раагаар нь голын элс юм уу, барилгын элсийг 4-5 удаа сайтар угааж дахин усандаа хийж булингартах эсэхийг үзэц гээ. Хэрэв булингар үүсэхгүй байвал уул бэлтгэсэн элснээсээ 3--5 см зузаан дэвсэж, дээр нь усны ургамал элодея Валлеснерийг бут мэ? ажлыг хн шилэн савныхаа ханыг дагуулж хан хийгээд сайн тунаж тунгалаг болс- ны дараа 2-4, жижиг жараахайнууды, голоос барьж түргэн хугацаанд акварну мдаа тавих хэрэгтэй. Туул болон бусад гол мөрөнд элбэг байдаг 4--9 см--ийн урт биетэй мөнгө- лөг цагаан жараахайг аквариумд амьд. руулахад хамгийн тохиромжтой. тшшшшшшшшшшшшошэшлшшотээ2шлэшшоошшэшшшшэ ШИНЖЛЭХ УХААН, ТЕХНИКИЙН НҮҮР Сансрын нислэгийн механик, тех» никийн бүх тооцоог математик аргаар хийж байна. Орчин үед шинжлэх ухаа ны бүх салбар шинжилгээ, судалгаа» ныхаа ажлыг математик дээр тухгуур лаж байна. Улс орны эдийн засаг, тээ вэр, холбоо, үйлдвэр, аж ахуйн гГаз- руудын ажиллагааг төлөвлөх тооцооч лоход математик аппарат хэрэглэж, мэдлэгийг математикчлах асуудал зүй ёсоор тавигдаж байна, Сүүлийн хэдэн жилд автомат зохи» цуулагч бүхий системийн онол, мэдээд лийн онол, тооцон бодох машины онол зэргээс үндсэндээ бүрдсэн, удирдан жолоодохын ерөнхий математик опол буюу кибернетик (залуур зүйн ухаан) үүсч, магадлалын онол, Функцийн онол, математик логикийг математиш аппарат болгон тулгуурлаж ихээхэШ хурдтай хөгжиж байна. Сүүлийн жилүүдэд амьд биеийн бүтэц, үйл ажиллагааг моленуд аточ мын түвшинд нарийвчлан : судлахад математик, физнк, хими, квантын МӨ ханчикийн зэрэг тодорхой шинжлэш ухааны мэдлэг шаардагдах болснын орчин үеийн биологчид зүй ёсоор ойж гох болжээ . Ирээдүйд хүн төрөлхтөний өдөр тутмын хэрэгцээ хангах энергийж охь булаг нь цөмийн энерги билээ, Хөнгөн элементийн цөмүүд хоорондоё нэгдэхэд буюу хүнд элемеитийн цө4 мүүд задрахад их хэмжээний энерга ялгаран гарах бөгөөд үүнийг цөмнйп энерги гэдэг, ЗХУ анх атомын цахилгаан станц барьсан бол одоо дэлхийн том гүрнүү дэд олон тооны хүчирхэг атомын цж хилгаан станц барьж, атомын хөдөд гүүрийг усан онгоц, сансрын хөлөв, эрдэм шинжилгээний багаж аппарай хавжуудлхан өргөн дэлгэр хэрэглэш жээ. Хүүхэд багачууд та нар шинжлэж ухааны үүднээс боловсруулсан сурч галтын төлөвлөгөө, программын дам гуу сургууль номдоо шамдан хичээн суралцвал амьдралынхаа гэрэлт ирээ дүйг харах үүд хаалга өөд улам улам ойртож байна гэж санаарай! МУИС--ийн физик-математц, кийн Факультетийн декан : А. САМДАН | сососооссоссоосооооосососососососссоссс ЗАГАС ТЭЖЭЭХ АШИГТАЙ Та нар анги, танхимынхаа саруулхан цонхон дээр усны ургамал ургасан туй галаг сайхан усанд нь усны жижиг амь тад жижигхэн жараахайнууд . сүлжий дэн тоглосон Шилэн сав байхыг цөөны гүй харцгаасан биз дээ. Усны янз бүрийн амьтан тэжээдэг тэр акварнум гэдэг. Ийм акварнуа тухай та нарт ын шилэн сав Янз бү. хэлбэртэй байх боловч х хэм» шилэн сав, эсвэл өндөр нь Хүүхдүүд ээ, та нар сонгож авсан саваа ээ дотор угаасан нь авч суулгаарай, Эдгээр снийхээ дараа усаа хийхдээ аяар Манай орны Аквариумынхаа дээд талыг тоос шо- рооноос хамгаалж хавтгай шилээр ду туухан таглаарай/ Хэрэв гүйцэд тагла вал доторхи загаснуудад агаар дутаг- даж үхэхэд хүрнэ. Аквариумд байгаа загаснууддаа тогт мол хугацаандаа Хоол өгч байх хэрэг- тэй. Загасны тэжээлд борц усны жи- жиг амьтад гурнлан хатсан эдлэхүүн үйрмэгүүд хэрэглэж болно, Өгч б) хоолоо хэтэрхий том хийвэл түүнийг загас ндэж чадахгүй харин аквариу- маа бохиртуулна. яс Ч. ЧУЛУУНЖАЖ. 11:15 215 ДАЛБААТ / ОНГОЦ Дүү нартайгаа Володя Далбаат онгоц хийгээд Усанд тавьж хөвүүлнэ. Усан цэрэг болно. Усан цэргээ битгий ай! Урагшаа яваад бай! гэж Дүү нартаа хэлээд Далбааг нь салхинд дэрвүүлнэ. т ї п АХ( ИЛБЭТ ЦААС Нууц юмыг олохдоо Володя Нээрээ сүрхий байсан гэдэг. Цаасан дээр сүүгээр бичихэд Нагаан цаас хэвээрээ үлджээ. Ямар үг бичсэнийг олох гэж Яггуй эрсэн дүү нь уйдаад Сүүгээр бичсэн үг Чинь Сүүлдээ хатаад алга болжээ гэв. Харин Володя өнөө цаасыг Халуун галд ойртуулж халаав Харлаад: бичеэн үг ч тодров “еХячин албэчин» гэдэг үг байв, е Ч АРЬЯАСҮРЭН “Үгийг 4. Цэен-Ойдов Аяыг Х. Баатар “Үүрийн гагээ үүрийн гэгээ «Мэнхайн-цдайхад” 301 “Хээр талаа” хээр “үалаа! “Дуулар сэрээгээд “5.” ын Бор тувуу бор шувуу Бүх бумаараа 22-00 “Нисэн буугаад “нибэн буугаад” Наадан”цэнгэна. 72 м “Өглөөд, наран, өглөөн наран Мандаад гарахад (247827 Өөдөө дээшээ, өөдөө дээтээ” Бансанжиргээд “7: Үг Эрс сс“Вор шувуу: бор шувууг Найман адвхистоо 5 2-о7- Миеен: буугаад, нисэн буугаад” Наадав. дэвгэнэ, -27 ! БОР ШУВУУ. жэээхэээ хээээЭлсссэлэлслэсс лж. мл хА0Ел, “ХЭЛЭЭРЭЙ Цэ 29 ӨТун том дун гаг, Мөн бага-дун-.. 242 Том, бага-дун 35 “Энэ хүнд бий: Жамц Чамд- Цамд- захьсан “Жамцын захьсан намд Чамд бий юу? - : - өХар хялгасан дөрөөр Бор сарлагаа ”дөрлөөд Дөрий нь дөмөгхөн энхээд Дөртой нь үхэртээ тавиарай, Т. Са 43аав ЖАМЬЯНСҮРЭЙ | “ УААМВЯНСҮРЭН:. 22 Сүхбаатарын” нэрэм2иит 2 Саяхан нийслэлийн «Хүүхэд залуучуудын цэцэрлэгт хүрээлэнд» идэр техникчдийн төв станц бай-гуулагдав. Ерөнхий боловсролын дунд сургуулиудын технин сонир хамрагдан суралцаж сурсан зүйлээ байпа. хогч олон арван инонер сурагчид практинт өргөн дэлгэр хэрэглэж ЗУРАГ ДЭЭР: 18 дугаар дундсургуулийн зургадугаар амгийн су рагч Д.Баттөр богипо хугацаанд радио морзыг чадварлаг сурчээ. “205. ЛХАГВАГИЙН Өввөхөхөлөсөлөс УТА саржТулэхалайвхаханө Саяхай. би Канзас байхдаа. АНУ-ын ерөнхийлөгч Ра чард. Иянсоптой захидлаар харилц даг нэг бяцхан жаалтай танилцав. Энэ хүүхэд 10 настай Гарри Смит эм. “Гарри Смит, Нинсоз- хоёр 1968 оны зун анх уулзжээ Тэр | үед Никсон ерөнхайлөгч болоогүй ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр нь дэвшээд байсан үе байжээ. Тэгээд тэр, ороз даяар явж газар бүрт, хэрэв өөрийг нь ернөхийлөгчөөр сонговол АНУ-д -ард түмний аж амьдрал ямар болохыг тэр ухуулж явлаа. Тэрээр хэлэхдээ: -- Алс холын Вьетнамаас цэр гүүд гэртээ буцаж ирцгээнэ, Хүн : бүр сайн ажилтай болно. Негрүү дийн амьдрал ч сайжираа, Дэлгүү в к рүүдэд юмны гүнэ нэмэгдэхээ боли но. Амгалан -тайван амьдрах бол- но -төж ярьж явлаа. .Наксон энэ үгээ... хэлэхээр: Капзас: муж улсад: хүрэлцэн иржээ, Никсон үгээ хэлж дуусаад сонсогчидтойгоо гар барьж эхлэв. Тэр гэнэт «Ноён Никсон манай. аав, ээж таны төлөө сана лаа-өгнө». гэсэн зурагт хуудас тар таа барьсан цайвар шар үстэй бяц хан “хүүг » харлаа. МНиксоз хүүг дуудаж -элхрийлэн тэврээд: : оо т-4НЭр ЧиИПь хэн кӨДЭГ Вэ? гэж авуун2200022 тс. Гарри См ЦЭ, ит. Б.ЭЕЭРГрӨВХсод - За Шїдууд боллоо... гээд Миксон” янзЭмеэрлав. зад цах эл эсэн ТРЧРЛРЭ Никсоны ерөнхийлөгч болж Ва-. шингточ дахь: Цагаан. ордонд шил, жин -сууяж : ажиллах болсон хойпо нь Гарри түүнд бүх гэр бүлийнхээ Өмнөөс баяр хүргэсэр.анхлынаа:, захидал, явуулжээ. Крөзхийлөгч. харауд .пь «Бяцхан: нөхөр мирь Эцэг “ЭХЭД чЧиНь. талархаж “байгадг. мипь дамжуулай» гэсэн маш товч хон ,зурвасаар хариулжээ. » Түүнээс хөйн» яг пэг шил бол-” 200, .Эвэ ажил. бяцхаз. хүү Гарри Смитийн гэр бүлд золгүй явдлаар. ЇЇ дүүрэн. жил байлаа, Өнгөрсөн на. мар Вьетнамд Гаррайн ах Жорж. зь мас... барлаа. -Тэл- Ерөнхийлөг- П . авсан тэрэл муж улсад | КАРРИЙН ЗАХИАААЇ/ “маатэж, хэлжээ. Улсыв хэвлэзийн комбийй тад хэвлэв... зураг шин цЭ0002000202200000000270 чийн хэлснзэр 7Коржийн гэртээ эр гэж -ирэх өдрийг хүлээж байжээ. Гэтэл дайн хэзээ дуусах нь мэдэг дэхгүй үргэлжилсээр л байна. Гар ри Жимми тэдэг бас нэг ахтай. Түүнийг бас л Вьетнамд явуул- бал яана.. Гаррийн ээж ажлаасаа оройд уруу нарайтай эрдэг боллоо. Тэр багш хүч билээ. Саяхан түү ний ангийн нэг негр охин хичээл дээр ухаан алдаж унажээ. Үүнд гайхах юм алга. Хэрэв энэ охинд өдөрт гзэг таваг халуун шөл олддог байсансан бол юунд ингэх билээ. Негрүүдийг хамгийн сүүлд ажилд авч, хамгайн түрүүнд халдаг бо- лохоор энэ негр охины эцэгт яаж ч ажил олдох билээ дээ. Вьетнам дахь дайяд зөвхөн 1 ашингтон дахь «Прапда» сони ны сурвалжлагч Б. СТРЕЛЬНИ ов й цагч 3 сая доллар үрэгдэж бай-” на! Нэг-удаа. Гарри: зэжтэйгээ. дэл гүүрт очоод юмпы үнэ өрсөн. хүс нэгтийг үзээд зэжийнхээ урам ху. гарсан царайг харжээ, Хэдхэн хо. цогийн дотор лаазтай сүү л ази Лээд хэдэн целтээр, үнэд орсби байлаа. Ээж нь. Жиммигээ харж, г-0Хүүсминь чамд сургуульд суралцах мөнгө юу ч үлдэхгүй нь ДЭЭ. Чамайг ях сургуульд оруулья гэж санаад: бид: хоёр” хэдэн дол- “-ларсхуримтлуулеал: юм, Гэзэл- аа. Г.ВЫгс чинь эмчлүүлэхэд, хуримт- “Луулсан «мөнгөний “ихээ ививчих Намайг Каззаст байхад өвд Вьетиам дахь эсэргүүцсэн зкагсаал, болж байлаа. Энд би Гарри хүүтэй танилцсан юм, Гарри надад ерөнхэйлөгчи хөёрг дахь захидлаа бичих“тэж бай. гаагаа ярилаа! Энэ захидалышхаа "Эхний: Өгүүлбэрийг тэр-илгэж бич 1 сэн “байлаа: 8. ї «Ноён ерөнхийлөгч” ээ! хан таны төлөө еаналаа өгснийг санаж байна уу?-Гэвч та амласан зүйлээсээ ганцыг нь ч биеяүүлсэн:” гүй шүү лээ»-тэжээ. шисЭ29 . «Цпонерекая иранда»: сонинооё: сотөвчлөн авав 01-20 Зурсал хйд х. 41259: ва6,, 4 түрэмгий дайныг . Манай-: ГУРАВДГААР ХИЧЭЭЛ ХҮҮНИЙ НҮҮДЭЛ Хүү бол шатрын дүрс дотроос аша хамгийн сул зь юм. Хүүг босоо шугамаар урагш шивнэ далд нүүлгэнэ Харин /өрөлт ” байрандаа байгаа хүүг тоглог- чийн үзэмжээр хоёр буудалд нүүж ! СҮХүлэдд айлын бод, хүүг идэх 4 дээ урагш нь зөвхөн нэг буудлаар хушуулдаж иднэ. Ингэж идсэн хүүг цаашдаа тэр шилжин очсон босоо шугамаараа нүүнэ, Хүү гэд н , идэх эрхгүй шд шураг дээрх байрлалд ха- рын Ф4 хүүнд зүүдэл Дайхгүй, дДд7 хүүнд урагшаа нэг бу- харин 28 27) юу эсвэл шууд хоёр буудалд нүүх бололцоо байна. агаан тал г2 хүүг гЗ буудалд нүүхэд нь хар тал Ф4 хүүгээр г3 буудалд идэж болно. Хариз энд нэг онцгой зүйл бий. Цагаан тал г2 хүүг шуудг4 буудалд буулгавал хар нь тэр хүүг г3 дээр зөрж ндэж болдгийг ав- хаараарай. . -- Би хүүгээ тэрэг болгоно. .. --Үгүй бэрс нь хүчтэй шүү дээ Та нар шатрын хүүг хүчгүй юм : гэж битгий бодоорой. Шатрын хуу 2ний онцгой. хүч эцсайн (цагаа- : заас бол наймдугаар хараас бол нэгдүгээр хэвтээ) шугамд хүрэх--. | Дээ илэрдэг юм, Энэ зурагт ца- гааны нүүх ээлж байсан бол ц7 хүүг .ц8 нүүлгэж апууд бэрс бол-- гон (түүчлэн тэрэц, тэмээ, мори-, ны. аль нэгэнд) Хувиргаж болчо.. Тэгээд -уг хүүг хөлөгнөөс авч оронд нь шинэ бэрс тавина. Ха-. рин-энд-ц7. хүүгээр 68 морийг - ,| їдэж- мөч, бэрс болгож. болох авч хар, ноёнд идэгдэх учраас ашрг- гүйг анхаараарай. 8-5 хэлээс ХадэЭээлЭэхэхажжьаа ҮГИЙН СҮЛЖЭЭ эхлэн зургаа. нэр болно. сүүлийн . нэрийг. дэлхийн хөдөлмөрчдийн их, багш В.И. Лениний. мэндэдоний| 100 жилийн ой угтаж Ленинч шүүл гийн эхїий шат манай орны ерөн хий боловсролын бүх сургуульд явн6 дууслаа. Манай орны. 90 шахам мянган өсвөрийн сүхбаатарчууд их нсоолоодогчийн мэндэлсний 100 жи” лийн ой угтаж, авсан үүрэг амлал таа бүрэн биелүүлж Ленинч шүүй гээ амжилттай өгцгөөлөө. Эдний нэг Нь Нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуулийн 8-Ын «А» ангийн су- рагч Даржаагийн Алтанцэцэг юм. Сурагч Алтанцэцэг Лениний мэн- элсний 100 жилийн ой угтаж, Ле ниний тухай арван ном уншин тэм хдэглэл хөтлөв, Володя Ульяновын үйл амьдралаар бяцхан ном арвыг “хийж, зуу гаруй зураг, марк, ил захидал цуглуулж, гэртээ гучин номтой номын сантай болжээ. Эчэ | үйлдвэрлэлийн аль ч салбарт хөдөлмөр сурагч Лениний тухай турван шү-. лэг зохиож Володя Ульяновын Үүл гэр жишээгээр онц сайн суралцав. «Алтанцэцэг Ленич4 шүүлэгт ин гэж идэвхтэй сайн бэлтгэсэн тул МАХН-ын 49 жилийн ойн баяраар Д. Сүхбаатарын нэрмжит МПБ-ын эгнээнд орж, пионерийн улаал бүч Хүзүү!ї дээ намирууллаа. о 5252 /аӨокиорчийн авсан. гэрэл зураг х: У3-4:-131-27--дд 42 ) їрлад экскурст оролцох» зэрэг хэлбэрийг Хүүхдүүд ээ! Та ларыг эрүүл чийрэг биетэй, коммунист ёс суртахуунтай яр тэд болгох талаар нам засаг асар ик ан хаарал халамж тавьж байна, «Эрүүл биед саруул ухаан оршино» гэдэг ардын цэцэн үг байдаг. Үнэхээр сурч соёлжиход эрүүл чийрэг бие хэрэг тэн. Эх орон, ард түмэндээ нх зүйл бү тээхэд коммунист хүмүүжлийн салшгүй хэсэг болсон биеийн тамир спортоор үн дэс суурна тавих нь чухал болж байна. Өсвөрийн иргэн бүр бие бялдар оюун санааны өвтэгш хүмүүжлийг эзэмши хийн тул ХБХБ тэмдгийн нормын сие темээр хүүхэд бүр сургуулилж биенйн тамирчин болж, үүгээрээ спортын төр лийг сонгон авч тамирчин болцгоох за маа нээцгээе! 28 дахь жилдээ, Бага наспаасаа олсон сайн дадал зан 1970. ОНЫ ГУРАВДУГААР, САРЫН 1 шил нь бараг бүх амьдралын туршид давтагдаж байдаг болохоор бага наснаа саа спортын аль нэг төрлийг сонгох нь тамирчин болох анхны алхам билээ, бэхжилт мөн гэж үздэг. Гоолиг сайхан бие цогцостой, хөөрхөн хүүхэд гэж аав, ээж, ах, эгч, үеийн нөхөддөө өхөөрдүү Бнеийн тамир спорт бол та нарт лэц үнэлэгдэхийг хүсэхгүй хэн байх би оюун санааны болон биеийн тэсвэр ха лээ, Гагцхүү тийм цогцсыг хүүхэд та туужил олгодог: чанараараа улс орны нар спорТоос л олж эзэмдэнэ. Үүний тулд ХБХБ тэмдгийн нормын системээр эхлэн хичээллэж түүнийгээ гүйцэтгэж чадаад спортын аль нэг төр лөөр тогтмол сургуулилж спортын дэгд сэн ангиллын хүүхдийн зэргийг анхан шатнаас нь биелүүлснээр тамирчин болж улс орныхөо үйлдвэр, хөдөө аж лөх сурах соёлжихын арвин их нөөц тө рүүлж эх орноо батлан хамгаалахад ямагт бэлхэн болгож өгдөг, Багачууд та нарын насанд биеийн тамнр, спор тоор сургуулилах боломжийн асар их цаг хугацаа байна. “Сурган. хүмүүжүү лэгчдийн тооцоолсноор бол 8 насиаасаа сургуульд орсон гэхэд 10 дугаар анги төгсөх хүртэлх бүх хугацааны. 87 ху вийг гэр орондоо өнгөрөөж байна шүү дээ. Тэгэхээр цагийг хоосон өнгөрөөхгүй энэ хугацааны инлээдийг спортоор, би сийн тамнрын болон бусад хүмүүжлийн дугуйланд зарцуулахад. ик цаг хугацаа байна гэдгийг санах хэрэгтэй, Сурган хү мүүжүүлэх ухаанд бие бялдрын хү түүжлийг эзэмших арга барилыг тодор хойлохдоо бне бялдрын зөв өсөлтийг хангахын тул эрүүл ахуйн шаардлага нар, салхи агаартай харьцах талыг онц лон анхаарч идэвхтэй амралт «Спорт би ёийн тамир хөдөлгөөнт. тоглоомоор наа дах» -байгальтай Харилцах «Тойрон ая гаалагч иргэн нь боллоо гэж өөрийгөө тооцдог, тооцуулдаг болох нь чухал. Улс орон даяар В. И, Лениний мэндэлс ний 100 жил, ардын хувьсгалын 50 жи лийн ой угтаж биеийн тамирын нийтийн хөдөлгөөн өрнөж байна. Энэ өдрүүдэд хүүхэд бүр тамирчин ,гэдэг эрхэм хүн дэт нэрийн эзэд болцгоохын тул биеийн тамираар сургуулилж ХБХБ тэмдэгтэн ланд суралдаж БНМАУ-ын спортын нэгдсэн “ангиллын /зврэг норм биелүүлж их ойнуудад биеийн тамнр спортын бэ лэг: барьцгаая! Та зарын энэ бэлэг бол улс орноо батлан хамгаалах үйлстээ оруулж байгаа нэмэр хандив мөн гэд гийг баатарчууд, пнонер сурагч бүр гү нээ ухамсарлацгаая! сонгон авч байхын гадна спортын аль нэг төрлөөр сургуулийн дэргэдэх секц, дугуйланд орж дасгал “сургуулилт тогт тол хийж байх нь бие махбодийн өсөлт Спортын гавьяат дагш, Р. ЗОРИГ Мал төллөж эхэллээ. Малчны жаалуудып хамгийч дуртай ажил нь ч эхэллээ. Тэр нь юу вэ? гэвэл гэр, хашаа хоёрын хооронд “ НЯЛХ хурга тэвэрч явах ажил юм. Хүүх түүд аливаа нялх амьтанд хайртай зайдаг шүү дээ. Тийм хүүхдийн эг нь Батбаяр хүү юм. Тэр хүү- "ийн аав нь Балжир, ээж нь Нам килхорол, нас чь долоо. сум. НЬ Улаан-уул. Батбаяр хотон дотуур үргэлж явна. Тэр хаана ямар хонь сургалахыг ажиглаж яваа болол- гой, Хурга эхээс төрж, хөл дээрээ дэнжигнэн босч байхыг хэрэв хар яал гэрлүүгээ чавхдаж, т-Ээж ээ! Аав аа! Бас нэг хур а! гэсээр дуу шуу болон оржс ир- нэ. Ийнхүү нэмэгдсээр буй олон хургачаас Батбаяр хүү нэг л хур- ганд илүү хайртай. Тэр нь магнай халзан зурвастай өхөөрдөм жижи: хэн хурга билээ. Өглөө нойрноос сэрмэгцээ маг най халзан зурвастай бяцхан хур гаа гэрийн хаяанд буй хаалтны цаанаас авч тэврээд галын дэргэд сууча. Тэгээд, Миний хэнз хурга Магнай халзан зурвастай Мянган хонины дундаас :Биг хармагц таньдаг гээд хурга- ахуйн бүтээн байгуулагчид, батлан хам/. болж спортын төрөл бүрчйн секц лугуй. хї1 (1123) Үнэ 10 мө. Налайх хотын 10 жилинн дунд сургуулийн-8 дугаар ангийн су рагч Т.Заяат, 6: дугаар ангийн сурагч Ү, Баттэгш иар шатаж бай сан гэрээс 6 настай хүү ГПүрэт баяр, 2 настай охин Цэрэндулаш нарыг гарган авч аюулаас авар сан учир БНМАУ-ын Ардын Ик Хурлын тэргүүлэгчдийн зарлигаар «Шударга журам» медаллар шад нагддаа. ЗУРАГ ДЭЭР:Т, Заяа, Ч. Баттэгш нарС. Лувсаншагдарын авсан гэрэл зураг : , хаа толгойг илэн суух нь бүр. ч хөөрхөн. Батбаяр хувцсаа өмсөж ажилдаа орлоо. Өглөөний ажил нь гэвэл хургыг аэг нэгээр тэвэрч эх9д нь хөХүүлнэ. Би хотон дотор ор лоо. Батбаяр бас цэг хурга тэврэн гэрээсээ гарч ирлээ. --Зургий чинь авья, зогсож бай! гэтэл, хургаа тавьчихаад хо” тон дундуур ямар нэгэн зүйл хайн гүйлээ. Тэгтэл өнөөХ магнай хал- зан зурвастай бяцхан хургаа олж аваад тэврэч ирэв. Би гэрэл зур- гийн аппаратны цонхоор хүүхэд, хурга хоёрыг шагайн . зогсохдоо. хүүхэд ер нь нялх малд хайртай байх юм даа гэж, бодож билээ. Ж. ДАШДОНДОГ. Хөвсгөл Улаан-уул « 11 дэх урал даанд оролцсон манай баг. “Будапешт 4 «Найрамдал» 1987 он. 12 дахь урал Варшав 1968 он 4 «Найрамдал» : ы с о са Б: ЁЭ К: є ш о 25) 4 3 Ф ё/ о 124 ЕЭ Г: с3 Г-4 18 дахь урал 4 «Найрамдал» даанд оролцсон манай баг. 1969 он Москва «НАЙРАМДАЛ» ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ УРАЛДААНЫ РЕКОРД АМЖИЛТ 1, ОХИД--860 М. ЭОЭЭБүтула гүүрэн (БНСЧУ)-8,1 СЕК ав) -- УРТЫН ХАРАЙЛТ. (ХАЛИНА-КАМИНСКА (БНПАУ)-521 СМ (1968 ОН) -г ӨНДРИЙН ХАРАЙЛТ: АГНЕС МАТЕ (БНУАУ) 149 СМ (1967 ОН) - БӨМБӨГ ШИДЭЛТ- ТЕМЕНУГА ВАРМЕЗОВА (БНБАУ)- 81 М 82 СМ (1966 он) 2, ХӨВГҮҮД-60 М. ЛУВСАНГИЙН АВГАИХҮҮ-- (БНМАУ-, 7,2 СЕК (1967 ОН) -( УРТЫН ХАРАЙЛТ: ВИТАЛИЙ ТОЛСТОЙ -(3СБНХУ) 601 -. СМ (1967 он - ӨНДРИЙН ХАРАИЙЛТ: ИОЗЕФ ЛУКАЧКА (БНСЧУ)-183 СМ (1968 ОН) -| БӨМБӨГ ШИДЭЛТ: АНГЕЛ АНГЕЛОВ (БНБАУ)--89 М 56 СМ (1967 ОН) ХӨНГӨН АТЛЕТИКИЙН ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ УРАЛДААН Польшйин харцерийн байгууллагын Төв Хэвлэл, «Свят модод»: (Идэрчүүдийн ертөнц) сонины газраас анх 1955 онд санаачилсан, хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлт уралдаан 1957 оноос олон ужан чанартай болж эхэлсэн юм. Энэ уралдаан олон сая хүүхэд хамр 2 явагддаг нэр хүндтэй уралдаан болоод байна. Энэхүү уралдааныг Х чээлийн жилийн турш олон орны пионер багачууд эчнээгээр зохион байгуулж спортын амжилтаа ахиулж байдаг. Олон улсын хөнгөн атлектикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт эч ралд лга нь олон улсын хүүхэд багачуудын шайра “ар “хэлэ ЖЭЛС Ёлхүүжж спортын амжилт арга өргөн олныг хамран оролцуулах тэсэн хэд чиглэгдэж байна. ЗХУ, Польш, Ардчилсан Герман, Чехословак, Румын, Болгар, Ун гар, Монгол, Финлянд, Франц зэрэг орны 10 сая гаруй хүүхэд бага- чууд жил бүрийн эчнээ уралдаанд хамрагдаж байна. .. Манай оронд дөрвөн төрөлт уралдааныг зохион байгуулсан тзр түүн 100 багийн амжилтаар манай пионерийн байгууллага, ДАЗХ- ны дэргэдэх хүүхэд залуучуудын олон улсын хорооны шилжин явах «Найрамдал» цомоор шагнагдсан юм. Манай өсвөрийн тамирчид олон улсын уралдаанд сүүлийн дөрвөн жил дараалан орсон байдлаас үзэхэд, хөвгүү, 60 м, уртын ха райлт, охид, хөвгүүдийн бөмбөг шидэлтэд амжилт гаргах боломж байгаа боловч, хөвгүүдийн өндрийн харайлт, охидын 60 м, урт өнд рийн харайлтын амжилт олон улсын хэмжээнд ахиц муутай байна. Энэ жилийн олон улсын «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны х: У шигшээ тоглолт БНБАУ-ын нийслэл Софи хотод энэ 7 дугаар сарын сүүлийн хагаст болно. Одоо манай понер сурагчид багш дасгалжуу лагчид, дөрвөн төрөлт уралдааны өвлийн бэлтгэлээ идэвхжүүлж, хав рын гараанд шургуу бэлтгэх хэрэгтэй, Дөрвөн терөлт уралдаанд анги бүлгээ шалгаруулж, хичээлийн жи лийн 3 дугаар улирлын амралтаар, сургууль, пионерийн бүлгэмийн аварга шалгаруулж, 5 дугаар сарын 10-ны дотор нийгэмлэг, аймаг Зул . - 5, амжилтаар нь шалгаруулж, 6 дугаар са д дөрвөн төрө улсын тэргүүн шалгаруулна. Цанинний үн с8225-17 ХХ жан сҮВАгчад аа! » И. Лени мэндэлсний 100 жилийн ойд спортын болон сурла га хөдөлмөрийн өндөр амжилт гарган, Софи хотноо “овод олон УЗгын хингэн ярихихийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны ХҮҮ шиг лолтод шалгарахын төлөө авхаалж самбаа, БУ-ЗэлүлэнлБэхэл аа, билэг авьяасаа санаан ээ єжиНжиЭжин Л. ЦЭДЭНДОРЖ гараас , Д. Сандаг, (Зүүн нэгдэх нь) Л. Авгайх ЗУРАГ ДЭЭР (П байр) В. Толстой (1 байр) нар БОЛ ПР ОЛЕТАРИУДЫН ЖИНХЭНЭ ХИЧЭЭЛ БАЙХ ЁСТОЙ» В.И.ЛЕНИН х ХҮНИЙ санаа сэтгэлд үүрд хоногшин үлдэхээр онцын сайхан зүйл байдаг, Манай үеийн хүмүүс тэр онцын сайхан бүхний дээжийг хүртэж байна. Миний хувьд гэвэл. шүд баясгаж, сэт-- тэл хөөргөсөн сайхан зүйлийн маань нэг бол 1966 оны зун нарлаг Артекийн цэл- мэг тэнгэрт олон улсын хүүхдийн найрамдал эв нэгд лийн билэг тэмдэг болсон «Найрамдал» олимпийн туг, лозун болон улс үндэстэн бүрийн Өнгө өнгийн туг цагаан, улаан, цэнхэр өнгийн далбаанууд дунд бүрэн эрхт Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын минь алтан соёмбот улаан хөх улаан өнгийн далбаа сүрлэг сай- хан намирсан тэр мөч билээ. Энэ бол олон улсын хүүхдийн хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлт «Найрамдал» уралдааны зохион бай- “туулах хорооны гишүүнд БНМАУ, Монголын өсөх үеийнхэн анх удаа бүрэн эрхт гишүүнээр элссэний тэмдэг байсан юм. Нарлаг Артекийн нар, Хар тэнгисийн долгио, олон орны хүүхдийн нөхөрлөл, «Найрамдал» уралдааны сэтгэл догдлуулсан өдрүүд миний санаа бодлоос єр салдаггүй юм. Тэгээд би «Нар, далай, хүүхэд» гэсэн цуврал тэмдэглэл бичиж сониндоо нийтлүүлсэн би- лээ. г. сэсмээ у 7 ? («Пнонерийни үнэн» с0- нинны сурвалжлагч). “БНУАУ,. --ын нийслэл Будапешт хотноо 1967 оны 7 дугаар сарын сүүлчээр болсон олон улсын пионер--сурагчдын хөнгөн атлетикийн «Найрамдал» “дөрвөн төрөлт уралдаанд оролцож сурвалжлах жав- шаан олдсонд би маш баяртай байдаг. Тэр уралдаанд анх удаа албан ёсоор оролцсон манай тамирчин су« рагчдад 9 орны 11 багийн 130 гаруй өсвөрийн та» мирчидтай авхаалж самбаа, хүч чадлаа сорилцох өн» дөр хариуцлага оногдсон юм. Урлаг соёлын эртний "дурсгалт өв уламжлалтай Будапешт хотын дундуур алгуурхан урсах цэнхэр Дупайн эрэг дахь «Пионер» цэцгэлдэх хүрээлэнгийн суудал пиг дүүрэн байлаа. Олон улсын пионер сурагчдын Хөнгөн атлетикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны 11 дэх тог- лОлт хөвгүүдийн 60 метрийн- гүйлтэар эхэлжээ. Ма- пай өсвөрийн залуу тамирчиз-Лувсангийн Авгайхүү хөвгүүдийн 60 метрийн гүйлтийн 1 дүгээр гараанд гарч 7,2 секунд хурдалж олон улсыд пионер сурагч- дын хөнгөн атлетикийн дөрвон.төрөлт урглдааны ши нэ рекорд амжилт тогтоож, уралдааны аяхны алтай медалиар энгэрээ мялааж, г«нопєр». цэнгэлдэх Хү- “рээлэид БНМАУ--ын төрөэйн: дуулал: эгшиглүүлж, алтан соёмбот торийн далбаагаа олдөрт “мандуулж байхад ёстой л хүн нэрээ, тогос өдөө гэгчийг тэр үед санагдуулж билээ. р Ц.АВИРМЭД (МРЗР--гийн улсын хороо» ны сургууль- хүүхдийн нэвтрүүлгийн редактор) “БНПАУ-ын Олон улсын хүүхдийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааныг зохион байгуулах хорооны хуралдаанд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын нонерийн Байгууллагын төлөөлөгчид бид оролцож, орон бүрийн хүүхдүүдийн хүсэл эрмэлзэл, энх тайван, нэгдэл нягтралын төлөө санал нэгтэй байгаагаа батлан илэр хийлж, уламжлалт «Найрамдал» уралдаанд оролц- сон юм. нийслэл Варшав хотод болсон .. Манай пнонер сурагчдын төлөөлөгчид тэр Дөрвөн төрөлт уралдааны алтан медаль хоёр, мөнгөн мё-- даль нэгийг авч улсынхаа нэрийг цуурайтуулсан юм. 1968 онд болсон олон улсын хүүхдийн энэ уул- залт уралдааны талбараас тамирчны замаа эхэлсэн Ганбаатар 1969-1970 оны цанын улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд оролдож 16-18 насны хөв- гүүдийн дундаас 5,10 км--ийн зайд түрүүлж улсын аваргын амжилтанд хүрч удаа дараа алтан медаль хүртсэнийг хэлэхэд бахтай байна. Н. БАТБАЯР. («Залуучуудын үнэн» сонины сурвалжлагч). єаяжякинзинжнжвжжЖ нжижВЖЖЖЭЖаВжЖиЖ:эсссН «НАЙРАМДАЛ» УРАЛДААН “НАМАЙГ ТАМИРЧИН БОЛГОСОН Би 1986 онд олон Уулсын хүүхдийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдаанд оролцож, хөвгүүдийн 60 мет рийн гүйлтийн аварга болж билээ. Энэ нь миний- сэтгэл зүрхэнд үүрд хоногшин үлджээ. “«Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдаанд оролцсон минь намайг спортод улам ч Дур сонирхолтой болгосон юм. Тэгээд ч би хүсэл сэтгэлдээ хөтлөг- дөн, мэдлэг мэргэжилтэй тамирчин болохын тул ЗХУ--д биеийн тамнрын дээд сургуульд сурч байна, Хайрт дүү нартаа хандаж хэлэхэд «Эрүүл биенд саруул ухаан» гэдэг үгийг үргэлж санаж, биеийн тамир спортоор тогтмол хичээллэж байгаарай! : Д. БАТСҮХ (Киев хотноо Биеийн тамирын дээд сургуулийн Ш ангид сурч байгаа оюутан) Ф 9 өөгөөөөөс2ӨдөсөөөсӨ -Х-2-1-0 -2-222134 “САН АЗариул, элдг нэгтэй бол ертөнцийн хүмүүс хэл хэлээ ойлгож цохөх юмгүй нөхөрлөж болно. Тийм нөхөрлөл санаандгүй жирийн учралаар “тохиолдохоо- 4 соо сэтгэл догдлуулсан уулзалт уралдаан, тэмцээний үед олонтаа тохиолддог. Олон улсын хүүхдийн дөрч вөн төрөлт урадааны шигшээ тоглолт өрсөлдөн тэмч цэлддэг боловч тэдний хоорондын үерхэл нөхөрлө-- лийн ариун холбоог хөнддөггүй-юм. Хэдхэн хормын өмнө бие биенээсээ өрсөж ялахын хүсэл тэмүүллээр гарааны шугам дээр, догдолсон сэтгэлзэ-барьж ядан зогсож байсан охид, хөвгүүд: түрүүлсэн: нөхөртөө баярлан, манай танай гэлгүй хүрээлж, гар барин хөт- лөлцөн гүйлддэг юм. Тэр уламжлалт уралдаан 13 дахь жилдээ Москва хотноо болж, 10 улсын хүүхэд багачуудыг ингэж та« нилцуулсан болохоор бид, монголын уудам хээр та. лын алтан зул цэцгийч хэлбэрт гал улаан цомоо Зөв" төлтийн пионерүүдэд нөхөрлөл найрамдлын билэг | тэмдэг болгон үлдээж, уул. уралдааныг анхлан эх 2 | үүсвэрийг нь тавьсан Польш анд нарынхаа сарнай Д цэцгийн хэлбэрт мөнгөлөг цомыг дурсгал болгон Авм ирсан билээ. Г. ЛОВОР. (МРЗР--гийн Улсын Хороо, ны 5:4426411:2 1эы 2 нэвтрүүлгийн реданз: тор). шахалтын гва арьс басаэа ЭХЭЛ ОКслхонЯЯднжилг, Башилжинэжэ Саяхан МАХН--ын 49 жилийн ойн баярын өдрийг тохиолдуулан нийсла лийн «Хүүхэд залуузуудын цэцэглэлт хүрээлэнгийн» нэрэмжит тэшүүрийн уламжлалт тэмцээн мөн газрын месөн гулгуурын талбайд явагдаж енгөрөв. Энэ тэмцээнд нийслэлийн ерөчзхий боловсролын дунд сургуулиудаас шал, “гарсан 70 гаруй тамирчид оролцож, 21 дүгээр сургуулийн баг нийлбэр дүн гээрээ тэргүүн байрыг эзэлж, шилжин явах цом хүлээн авлаа. ЗУРАГ ДЭЭР: (Баруун гараас) Зургадугаар дунд сургуулийн сурагч Д. Тунгалаг 500 м--ийн зайд, 21 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Ш, Цогтбэлэг 1000 м--ийн зайд, 18 дугаар сургуулийн: сурагч Ц. Цэрмаа 300 м--ийн зайд тус бүр тэргүүн байр эзэлжээ, - С.ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг Олон улсын тэмцээнд эрэгтэй, эмэг тэй сурагчид 150 граммын жинтэй жижиг бөмбөгийг 12-16 алхмаас гүйж шиддэг. 7Кижиг бөмбөгийг ши- дэх үндсэн техник нь гранат шидэх аргатай адилавтар байна. Ийм уч- | Раас та балал бөмбөгийг хол шидэж Й ИН ЇЙЛ! 1510) Ц! | гийй Нэгдүгээр хичээл й Хөнгөн атлетикийн гүйлтийн төр зүүдийг сонгон хичээллэгсэд юуны эмнө гүйлтийн техник зөв эзэмшиж сурах явдлыг чухалчлах хэрэгтэй. Та нар гүйлтийн техник хөдөл- гөөнийг зөв. хийж сурвал сайн Зураг ЭМ 1. гүйж өндөр амжилт үзүүлэх болол- - 1 » Чөөтой болно. Зөв гүйж сурахын ул эхлээд өвдгийг дээр дээр өргөн Х7-ГЭЛГТ 1 | 191 1 өлмий дээрээ гүйх. дасгалууд хийх Ч ИН хэрэгтэй. Мөн гүйлтийн үед толгойг к: - рагш хэт тонгойлгохгүй биеийг. эх барьж, гүйлтүүдийг 80-40 м. луун замд 4-6 удаа тайвнаар | йж хэвлий 2 “. Уртын харайлт нь хүүхэд бүрээс хурдан шаламгай зоригтой харайхыг ямагт шаардаж байдаг, Ийм учраас зөв харайж сурахын тул та нар эх- лээд уртын харайлтын төрөл бүрийн 5 сэх сонгомол дасгалууд зөв хийж сура- 15 ? “шс-ооү Хаас эхлэх хэрэгтэй. 1 5 Уртын харайлт нь - урьдчилсан ” гүйлт. хөлийн. түлхэлт, хөөрөлт, буулт, зэрэг хөдөлгөөнөөс бүрддэг. у2А7: 84 “зөв сурахын тул тайван гүйлтийн үед баруун ба Түүн хөлөөрөө түлхэлт өгч өвдгийг “Елээр өргөн гүйх гүйлтийг 12-15 м йд өдөр сүрг 8-4 удаа хийж байх Зураг ЭМ 1. шт: й Ё : НВ! ї РИ! Хайчилж харайх техникийг жишээ болгон авч үзье. 1414 Дээр дурдсан дасгалуудыг хийс- ий дараагаар тайван хөдөлгөөн үхий дасгалууд хийж хичээлийг Ё байх хэрэгтэй, Өндрийн харайлтанд харайгчид нь голдуу 9-412 метрийн зайнаас гүйж хөлийн түлхэлгийг тохируулан харайдаг, Харайлтанд гүйлтийн сүүл чийн 8 алхам буюу хөлийн гол үүрэг гүйпэтгэнэ гудлтийн тежнык, гавлалт Хоёрдугаар хичээл лхааг хурдасган гүйлтэнд шил- иж сурахыг хичээнэ. “Алхалт ба үйлтийн үед гар, хөлийн хөдөл- Монг, хооронд нь зөв зохицуу- 2 явдалд анхаарч ажиллах хэрэг- Ё: хичээл дээр тайван алхалтаас Е Гуравдугаар хичээл Эхлээд алхалт ба гүйлтийг 150- 00 м зайд хийж, тайван алхаанд илжиж, бие хөгжүүлэх 8-10 дас- 8 ал хийх хэрэгтэй. Үүнийхээ мм ) дүгээрт.20-25. м зайд 8-4 уда ТҮРГЭН ЗӨВ урд авч гүйх. 1 Ту ц ТОД 3, 2 духаард «Гараанд!, Анхаар!) 1 л ! ё ард!» .командуудыг гүйцэтгэн |! нгөн Заан! гарч сурах. Бгожд Чайна Энэ нэгэн Здугаарт Барианд орж сурах зэ Одон бөмбөг эг дасгал хөдөлгөөнүүд хийх хэ. Яасан ганган УРАЛДААНД ШИДЭЛТ ВШ илзул! шил Шина 1228.) 12охх:1 11:22) Раюшд суврэрн! 25257-55 шд РРЭХ ед ийг 7: эм ДӨРВӨН ТӨРӨЖТ:, ОДООНООС БЭЛГЭВГЭЙ” УРАН ГИМНАСТИКИЙН: ГАВЬЯАТ МАСТЕР ЗХУ-ын спортын гавьяат мастер, М. Борониныг спорт сонирхогч хүн! бүхэн мэддэг .болжээ. М, Вороннны спортын анхны алхам нь биеийн та. сурахын тул бөмбөгийг байриаас ши- дэх аргыг сайн сурч мэдсэн байх шаардлагатай. Үүнд нэгдүгээр зур- гийг хараад зургийн дагуу дуурайж хийцгээгээрэй. мир сонирхогчдын нэгэн адил жи. : ёс рийн юм, Гаднах байдлаараа дуу. Дараа нь жижиг бөмбөгийг 3,6,9, цөөнтэй дүнсгэрдүү хүү 1959 онд 12 алхмаас гүйж шидэх хэрэгтэй, |Москвагийн «Динамо» нийгэмлэг дээр гимнастикийн спортыг сонгон суралцжээ. Михайл Воронин тэгэхдээ дөнгөж” 14 настай байжээ. Түүний анхны дас- гатжуулагч багш. 8В. Беляев, Миша хүүг хэзээ нэгэн цагт БУ үлндатү, хүрч чадна гэж итгэж байжээ. Воронины анхны тэмцээнүүд нь түүнд алдар нэр авчирч чадаагүй юм. Гэвч тэр зөв дараалалтай уйгагүй бэлтгэл хийж байсны дүнд 1968 онд, анх улаагаа амжилтанд хүрч ЗХУ- ын пионер сурагчдын спартакиадын аварга болжээ. Үүнээс хойш түүний нэр олон улсын спортыи тавцан двар сонсогдо" болжээ, М. Воронин настайдаа Софид болсон “олон дах гимнастикийн тэмцээнд түрүүлж, Ме хикогийн олимпоор гэргий З. Ворони нагийн хамт олимпийн алт, мөнгө, хүрэл бүгд 12 медаль эх орондоо ав, ХАРАЙЛТ саг я г1./1 Харайлтанд УЧУүүл сурагчид дунд- жаар 13-4114, 18--20 м зайнаас чирсан байна. М. Воронины энэ гавь гүйж харайх нь тохиромжтой. Уртад | Яаг, зөвлөлт. засгийн газар өндөр, харайх техник нь хөлийг нугалж ха- үнэлж хөдөлмөрийн гавьяаны улаан, райх. хайчилж харайх, хотойж ха-| Угийн одон. Лениний Коммунист, Залуучуудын Эвлэлийн алтан меда, райх зэрэг техникээс бүрддэг. Уртын | зиээ. шагнасан том. харайлтанд харайж сурахын тул юу Лепиний , биеийн та, “гэн 1 Одоо Михаил. Воронин НЫ ӨМНӨ ХӨЛИЙН түлхэлтийг зөв хий одон тэмдэгт москвагийп ш8Ынг мчрын дээд сургууль төгсгөх сурах хэрэгтэй байна с. гэндэн, ХЛбэ, мУ2 2 ШАТАР” - ДӨРӨВДҮГЭЭР ХИЧЭЭЛ Зураг сэлгээ ТлОТҮ7 Шатарт ээлжит нүүдлийг зөвхөв Сүй | | | | Г ганц дүрсээр (бодоор, эсвэл хүүгээр) ХЭ хийдэг, Энэ дүрмээс ангид, өрөгт нэг Удаа ноён, тэрэг хоёроор хамтарсан Дээр ду рдсан 60 метрийн гүйлт.| нүүдэл хийх эрх байдгийг сэлгээ гэнэ. урт, өндрийн харайлг, бөмбөг шидэх | Илишээ нь ноёны талып , тэмээ, морь шидэлтийн арга техийкийн талаар та | хоёрыг гаргасны дараа ноёнгоо тэрэг нар биеийн тамирын багш нараасаа | ний зүгт хоёр буудалд нүүлгээд Жэ байнга асууж зөвлөлгөө авч, байх. х9- раа нь тэргээ ноён дээгүүр давуул рэгтэй дэргалэх буулолл, "ь тавина. Г. ЦЭРЭН"ӨЭРӨЖ (СХУХ-гийн 70 27 ажилтан! 27 “5” 2, гм "ан Ноёны жигүүрт сэлгэсэн «Богино сэлгээ» 2 4 1, 7й цай й ... УЛ” буусны жигүүрт т» сэлгээ элгээ хийх -учи| ширүүн тулалдаань ! аюулгүй газар аваач гээ гаргаж ирж « гэж байгаа юм. “Харин сэлгээ хийж болохгүй хэдэн “| шаатгаан -бийг дурдвал: | - 4. Сэлгэх. талын тэрэг буюу ноён гоор урьд нь нүүдэл хийсэн бол ҮЭ л Ги? Биш Блаи : ХЭЛЭЭРЭ! Й!: ХЭЛЭЭВ-1н Дэмбэрэл гуайн Хүрэн морь. . Дээрх цөгд нь бүрэн. Дээр бүрэн морь! | 4 Гурилын гулуузаараа 4 гтэй. Мөнгөн цагаа! Ь : ЭгТэ! 4 Нингэц хөнгөн Гурвуулаа. гурнлаа | гулууздаад | 8-3 уэээАДн анд унэ Эрэг өө » 2н Гулуузадсан гурилаа рийн: буюу айлын бод, “хүү 57: 97. ё "Нэгэн одон бөмбөг вэ? Анн р 3. Ноён айлын бодонд идүүлэхээр 4-5»: -3 “э ” х Цасан ” бураа шээ хуваагаарай! ЖинжинЭи сн. үсэн ши дын , -ФДЧГ эрлээр гэрэлтэх үү чиж буух буудалд нь айлын 00, “ад” Є сэ 94 зэ ЁН: Сар, хулс Эхёасдү, чавчдасны цаана хэвгтүэйн үед ” «эдгээ хийж, боло өхгүй. 1 2 Бэрлээр гэрэлтэх : бэ сан цавчдасаа овоолсноос : ЭЛ ! 41-53 23. УЛО0Ч Ч Дээр бүрэн морь ны : хаваа цавчдасны шимж 5000 29 3 хөлд г25 “РтЛ2Ы Евркюлгеєжлха? цөгц нь 22 : Чсан цавчдасаа цацаа : Бүрэв байдаг. ЛОгТҮЛ5 67 аг унд 8х ф.ЭВАМБИНСҮРЭН) 27 корувлинт дөч Шглар, шин " “зэрэмжх л бла хихи пийшил 2ТШ2--т--Жол-шшииоишштхикт-шаио-и-ооттулото----117-1 А--43814 “Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатед хэвлэв, 0 то Миндепес 14840. 21м « .)Ж 2 МОНГОЛ: АРДЫН АРМИЙН ЯРУУ АЛДАР БАДАРТУГАЙ! 26 дахь жилдээ, Ме-12 (1124) ААВДАА » ВИЧСЭН.... | “ЗАХИДАЛ... -! Сайн-байна-уу? Ааваа. Ардын. цэргийн баярыг тохиолдуулж эх :! орныхоо дархан хилийг хамгаалах ./ ариудл үүргээгнэр төртөй биелүүлж, цэргийн эрдэмд: өнц: суралцаж бай- на уу? Бидмар ёайн ба дээ явж байна: ? Би Ш улирлын шалгалтаар онц дүн үзүүлж, аав тандаа бэлэг бол- гохоор чармайн Е Саяхан олон улсын эмэгтэйчүү- дийн баяраар пионерт элссэн. Бас | Ленин “багшийн” мэлдэлсний 100 ) жилийн-өй “угтан, В. И. Пениний (1 үйл амьдралыг харуулсан зургий4 цуглуулга хийж байна. дуг- луулгын тайлбарыг бэлтгэхэд Цэ- : цэгмаа эгч, Баяраа хоёр их тусалж, 2 байна. Манай сургуулайн. нийт! пионер суравч Лениний гүйл амьд-. ралаас сурах ажил өрнүүлж байча, - Аав таныг дүү бид нар иж са. / ! наж, «таныг амралтаараа. “ирэх 7 ХОНОГ «ТООЛОН хүлээж ». 5 өдрийг. байча. Таныг хүндэтгэн ёсолёон нийеє |. лэлийн 98-дугаар сургуулийн З:ын | «Вь цайх урал хн 214 530 “ДАМВЫН ОЮУН” 3. 19710 ОНЫГУРАВДУГААР САРЫН МОНГОЛЫН “ПИОНЕРИЙН: БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН Ш БҮГД ХУРАЛ йнд, Ээж: 2 | ажилдаа, дүү нар яслид, бигхичээл” р хичээллэж байна. үс В: Л 547 1 Ням гаригийн өглөө зурагт ра- 23 өндөр цамхагийн дэргэ дүүр Гоёлын хувцсаа өмссөн хоёр хүү өнгөрөхдөө ингэж ярилцжээ. Дорж оо, чи хаачих нь вэ? Районы сургуулнудын ле- нинч шүүлгийн тайлангийн цуг лаанд очьё. - За тэгвэл хамт явья. Бич гэсэн 28 дугаар сургууль дээр очихоор явж байна. - Чи. Ленинч шүүлГээ дүнтэй өгсөн бэ? Онц сайн. Би ч бас. Аа, тэгвэл чамаас би нэг юм асууя. Чи маш хурдан хариул на шүү. - За тэгье. - Одоо Чи бид хоёрын нүдэнд ил харагдаж байгаа Ильнчийн бэ лэг юу байна? гэхэд -- Энэ байна гээд Дорж зурагт радногийн өндөр цамхагийг зааж, түүний өндрийг бахархах мэт өө дөө харлаа. Өндөр цамхаг, хяз гааргүй уудам цэлмэг тэнгэр өс ямар лөөний алтан шаргал наранд өнгө хослон үзэсгэлэнтэйеэ харагдана. Хоёр хүү ийнхүү ярлцсаар сур гууль дээрээ ирлээ. Улаанбаатар хотын Өктябрийн районы 9. 12, 13, 19, 20, 22, 28, 86, 40 дүгээр сургуулиудын эвлэл, инонер баа тарчуудын төлөөлөгчид, ленинч шүүлгийн дүнгээ районыхоо на мын байгууллагад илтгэхээр шу- гам жагсаалд жигдэрчээ. Шугам жагсаалд Ардын хувьс галын ахмад партизан хүндэт пио янер Б. Аюушав, Г. Балжинням, районы намын хорооны нарийн бичгийн дарга Г. Хаянхярваа, Ар дын Боловсролын хэлтсийн. дарга -Аюуш, Улаанбатаар хотын ХЗЭ-ийн хорооны бичгийн БАИНА. НИЙСЛЭЛИЙН 98 ДУГААР СУРГУУ- лИЙН 8 ДУГААР АНГИЙН СУРАГЧ, онц 351 нг ҮЗҮҮЛСЭН АЙ ДҮН УЧИР ТҮҮНИЙГ МХЗЭ-ИЙН ГИШҮҮНД СУРЛАГАТАН ЗУРАГ ДЭЭР: Партнзан Ц. Хишигтэд МХЗЭ-ийн | дуулж байна. нарийн дарга Гончиг нар оролцож Октаб/ ЛЕНИНЧ ШҮҮЛГИЙН ӨДӨР БАА-- ТАРЧУУДААС ПИОНЕРТ ЭЛССЭН ПИОНЕ- РҮҮДЭД УЛААН БҮЧ, ТЭМДЭГ ЗҮҮЖ бат илэрхийлэх гар- Гэрэл зурагийг П.Раднавсүрэн ГУ САРД БОЛНО ЛХАГВА 18 Үнэ 10 мө. Ленинч шүүлэг болж байна ЖЗогттойтггНслэтэшээгүээлхэлэ81и-шиш-0 522 Н Эй ЗШТ Ү 7 рийн районы ХЗЭ-ийн хорооны на рийн бичгийн дарга Баасанжав ленинч шүүлгийн дүнг гардуул лаа, Тэрээр, Манай өсвөрийн үеийнхэн ленинч ёсоор сурч, ажиллаж, амь- дарч чадахаа, Лениний үзэл са наа, Лениний дууриаллаас сурал- цаж өөрийн үйл амьдралын мө рийн хөтөлбөр болгож, сурлага хү мүүжил, сахилга бат, соёлжилтоо эрс сайжруулж, нам, ард түмэн, Монгол-Зөвлөлтийн ард. түмний мөнх найрамдалд чин. үнэнчээ МАХН-даа баяртай тайлагнаж бай на. 2 ( Ленинч шүүлэгт бэлтгэх талаар эвлэл, инонёрийн байгууллагын бүх шатны хурал цуглаанаар хэлэлцэж үүрэг амлалт авч. төлөвлөгөө гар ган ажилласан бөгөөд В. И. Леннрф ний булан танхим байгуулах Лени- ий нэрэмжит цуваа гаргах, бяц гт Вэа : О0223-4 “ цөм л ленинч шүүлэгт ямар бэлэг барьснаа бахдан ярьж байна. ГҮНСЭНХОРЛОО (22 дугаар бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Ленинч шүүлэг угтаж манай пио нер сурагчид сурлагын чанараа ахиулж, хөдөлмөрийн аяны цуваа гаар 10,000 төгрөг улсдаа. оруул лаа. ГҮНДСАМВА (12 дугаар бүл гэмийн зөвлөлийн дарга) Бид Лениний дүрийг бүтээсэн ардын жүжигчин Дамдинсүрэн Гавьяат жүжигчин Гантөмөр нар- тай уулзаж, Лениний танхим бай гуулж ЗОО гаруй хүнд үзүүлж сур талчиллаа, .- “НАРАНЦЭЦЭГ (40 дүгээр бүл |! гэмий зөвлөлийн дарга)“ | : -- Манай пионерүүд 112 цэ цэг тарьж, сургуулнараа -95,3 ху вийн сурлагын. амжилт "үзүүлж нийслэлийн бага сургуулиудын дундаас сурлагаараа түрүүллээ. ГАНТӨМӨР (19 дүгээр бүлгэ мийн зөвлөлийн гишүүн) 2 «Лениний .100 жил» урлагийн | чуулга байгуулж 1500 гаруй хүнд хан: ном, альбом хийх, нил захидал марк цуглуулах, өдөрчөг, өглөө лөг ленинч уншлага, ленинч хн чдэл хийх зэрэг сурагчдын нас би еийн онцлогт тохирсон олон хэлбэ- рийн ажил явууллаа... Ленинч шүүлэгт: 10582. пионер сурагч хамрагдан, -шүүлгийг ам жилттай өглөө. 619 сурагч дун даас сайн, 346 сурагч сайнаас онц, сайн: сурч бүгд 1815. сурагч пне нер бурлагын чанараа ахнуллаа,. Ленинч субботник, нийгмийн тустай хөдөлмөрт пнонер сурагчид ндэвхтэй ож. 212328 төгрө гийн цэвэр ашиг улсдаа орууллаа гэв. Инонерийн идэвхтэн, бүлгэ- мийн зөвлөлийн дарга хэдэн сурагчтай уулзаж ярилцвал тэд ав гуай урлагаар үйлчилсэн ба Лениний үйл амьдрал харуулсан булан бай гууллаа гэж ярьж байна... Ленинч шүүлгийн хүндэтгэлийн 2 цуглаан дээр 28 дугаар бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрээр Нарантуяа, Цолмон, Хүрэлбаатар нарын 26 баатарчуудыг пнонерт, Л. Жаргал сайхан Б. Алтанцэцэг нарын 20 пнонерийг МХЗЭ-ийн гишүүнд эл- сүүлж, пионерийн улаан бүч зүүж, МХЗЭ-ийн гишүүний бат илэрхийлэх, тэмдэг гардууллаа, Дараа нь В. И. Ленций мэндэлс ний 100 жилийн ойд зориулан Октябрийн районы сургуулнудаас бэлтгэсэн “үзэсгэлэн нээв. /Мөн пионер сурагчдын концерт: тогло лдоо. : : й Ийнхүү манай орны өрөнхий :бо ловсролын сургуулиудын сурагч пионерүүд ленинч шүүлэг хэрхэн өгснөө намдаа баяртай-илтгэж бай Ц. ЭРДЭНЭБАТ . г3 2-8 БиРтүтснэс 2 УЗ-эн 8 гс рэн -- Нийслэлийн 10 жилийп 5 Ду: гаар дунд сургуулийн ягаач бай- шингийн орчин тойрон хөл хөдөл- гөөн ихтэй улаан бүчтэ4ї пионер сурагчад баяр баясгалангаар ба- дарсан нь хэн. бүхний сэтгэлд таа- тай байв. В.И. Лениний үйл амьдрал хувьсгалт ажил, Ленинизмийн үзэл санааны ялан мандалтыг дараалан харуулсан гоёмсог сайхан самбарууд клубийн хананд тавиглд- 1)! А.А ЗӨӨЄВӨ жээ. -- Бүлгэм дуулж бай! Номхон! гэсэн цогтой командын цуурайгаар Сүхбаатарын районы 5 дугаар бүл- гэмийн шугам жагсаал эхлэв. -- Бүлгэмийн зөвлөлийн Дарга Н. Сувдаа: --Ленинч шүүлгийн дүнгий4 ёслолын цуглаашд бүлгэм бэлхэн! гэж рапортлахад пяонерийя ахлах удирдагч Н.Содномдорж пионерүү Дэд мэндлээд тус сургуулийн на- мын үүрийн товчоонд Ленинч шүүл гийн дүнгийн тухай мэдээлж, на- мын үүрийн дарга Н.2Камбалдор- сїиїд рапорт гардуулав. Пиозер сурагчид В. И. Лениний үлгэр жишээгээр “суралцахын тул гол хөдөлмөр болсон сурлагынхаа чанарыг сайжруулж 170 сурагч дунд дүнгээ сайн болгож, 69 су- рагч сайа дүнгээ онц сайн болгож, таван онцын эзэн 7, Д. Нацагдорж тэмдэгтэн 12 шинээр нэмэгдэж 1- 10 дугаар азгийн 1368сурагч 25500 номонд тэмдэглэл хөтөлсөн байна. Ленинч шүүлгийн хугацаачд пионер сурагчдын хөдөлмөрийн цуваа 8 удаа гарч 12 хашаа барьж сургуулиа тохижуулах, хө- дөлмөр зусланд ажиллаж олон удаа субботник хийжээ. Суут багш В. И. Лениний мэн- дэлсний 100 жилийн. ой. ойртох ту сам манай орны сургуулиудын |пио нер.сурагчид энэ их ойг сурлага хү- мүүжлийн амжилтаар угтах чар майлт улам ч өндөржиж байна. « Булган аймгийн МЗНН-ийн 15 жи лийн ойн нэрэмжит Ингэт толгойн сум, САА-н найман жилийн дунд сургуулийн тавдугаар бүлгэмийн зур гадугаар бүлгийн долдугаар ангийн «А» бүлгийн сурагч Даваашарав дар татай нэгдүгээр салааны пионерүүд Ленинч шүүлэгт амжилттай бэлтгэ энээ. ПИОНЕР ЁСООР ШИЙДЖЭЭ Энэ салааны пионерүүдийн сайн онц сурлагатны тоо цөөн, аливаа ажилд оролцохдоо дульмаг байсан тул урьд онуудад сургуулийнхаа хэм жээгээр доогуур байранд ордог байв. Гэвч хүүхдүүд хоорондоо пиозер ёсоор ярилцаж хэлсэн үг авсан гээ биелүүлнэ гэж хатуу тогтжээ. Ин гээд Ленинч ёсоор сурч,ажиллах,амьд рах төлөвлөгөө гарган түүнийгээ мөр дөл ажиллаж гүйцэтгэлийн шалгалт тогтмол хийжээ. Салаагаараа Ленинч уншла- га тогтмол зохиож, шүүлэгт бэлтгэх дэвтэр хөтлөн, авсан үүргийнхээ да туу ажиллаж уншсан номоо товч лон авчээ. “Тус салааны пионерүүд ингэж ажиллаад ямар амжилтанд хү рэв ээ? " Сургуулийнхаа хэмжээгээр шпионе рийн ажлаар тэргүүн салаа, 100 хувь сурлагатан анги болж салааны пионерийн 70 дүрь нь «сайн онцсайн суралцжээ. «В. И. Лениний тухай хэн юу мэдэх вэ?» гэсэн уралдаанд эдний салааны пионерүүд нэгдүгээр байр эзлэв. Бас үндэсний хөгжмийн чуулгатай болжээ. - « Говь-алтай аймийн Алтай хо тын 8 жилийн дунд сургуулийн Дашзэвэг багштай 6-гийн «Б» ан тийн хамт олон В. ЧИ. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж улсын тэргүүний бүлэг болохоор Үүрэг амлалт аваад ажиллаж бай на «Өөрөө өөртөө үйлчилье» гэ дэг сэдэвт бүлгийн ажлыг хичээ лийн танхимд явуулахдаа хүүх дийн захны даавуу, нусны алчуур, улаан бүч, тууз зэргийг угаалгаад дараа нь индүүдүүлж хатаагаад ДЭГ СЭДЭВТ гуанзанд материаллаг нь Ө0РӨӨ. ӨӨРТӨӨ ҮЙЛЧИЛЖ СУРЬ! эцэст нь захны нь даавууг бүх хүүх дээр дор бүрд нь хадуулж буруу хадаж байгааг нь засаж зөв хийл- тээд дарааг нь еөрө өөөртөө үйлчлэх талаар ярилцаж сэдэвт бүлгийн ажлыг нэгтгэн дүгнэв. чид нэг хоёрдугаар хоол яаж хийх тухай, ахлагч тогооч гаар заалгаж орох норм, калорлог чанаруудыг яриулж дараа нь су ЭГЧИД НАМАЙГ ОНЦСУРЧ БАЙНА ГЭЭРЭЙ! --Эгчид намайг онц сурч байна тээрэй! гэж Хөвсгөл аймгийн Улаан-уул сумын сургуулийн 4 дүгээр ангийн «А» бүлгийн сурагч Баяр, надад итгэмжлэн захисан юм. Энэ бол жирийн нэгэн цаатан ард Шагдарын хүү билээ. Энэ хүү, цаатны хүүхэд байгалийн хатуу ши "рүүн нөхцөлд яаж хатуужин бойж ДОГ вэ? тэр б туулсан ажээ. Урцанд бөөвөн «өлгий» дээр уйлах, үхэв хоёрыг хослуулж байда. Дэл хийхэд цааны н н бон алхаанд нь бүүвэнлэгдэн ойр- сож явжээ, Хөлд ормогцоо янгир- цаг унаж, цаа болгон тоглодог - сан байна. Бай босгоод модон буу- гаар мэргэн онож сурчээ. Дөрвөн изэлжийнхээ «хүүхдийн эмээл» модыг түшиж явдаг болсон, Баяр найман нас хүрч, намрын тэр нэ- тэн сайхан өдөр хөлөглөн ирж, ар дын сургуулийн алтан босго алхан орсон юм. Цаатны хүүхэд бүр ингэж л эрдэм ухааны замтай золгодог. Баяр ч мөн нэгэн адил хөвч тайгын замаас эрдмийн замд шилжсэн юм. Баяр бид хоёрын яриа сонвнр холтой боллоо. -- Ямар хэвлэл захиалсан бэ? -- «Пионерийн үнэн» -- Сониноосоо юу сонирхов? т-- Лениний бага насны амьд рал... --Ямар ном сонирхол татсан бэ? -- «Ленин ба хүүхдүүд», «Хөг ЭЄжеэ туужууд», «Бушуу туу » Мөн «Зөв үйлчилж сурья» гэ бүлгийн ажлыг төв бааз дээр явуулсан байна. ҮҮүгээр сураг Мөнхдалай рагч бүр тооцоолон сан байна. Үүний дараа сурагчдаар биед нь үйлчлүүлэн хоол зөөлгөх мөн салаа бүрээс нэг сурагч томи лон 4 сурагчаар заасан хоолыг нь хийлгэж үзүүлсэн байна. Одоо энэ бүлгээс соёлч нөхөр лөл2, үечилсэн таар шатны болзол биелүүлсэн су рагч 30, таван онцын эзэн З.Д. На цагдоржийн дүрт тэмдэгтэн 9 тө -рен гарч 2 дугаар улирлаар бүл гээрээ 100 хувь сурч онц эзлэх хувь 42,5 хувь болжээ. 1 30 Ё 226 2221222456 Пионер, сурагчдын дунд Леачни- ний тухай мэддэг бүхнээ урлан бүтээх уралдаан зарлаж 1878 зур- раг, 176 баримал, 155 сайлбэр зурмал, 429 оёмол хатгамал ур- лаз хийж, 21 шүлэг бичиж 3216 бяцхан ном, 1180 альбом хийж 600 гаруй цэцэг тарьжээ, В. И. Лениний нэрэмжит биеийн тамирын уралдаан тэмцээн, үдэш лэг, уулзалт олон удаа зохиол: онол практикийн бага хурал, гэ- гээрлийн хурал хайж үлгэр жишээ анги шалгаруулах ажил зохион байгуулсан байна. -- Ленинч шүүлэгт өрнүүп бэлтгэж гарамгай амжилт үзүүлсэг тус сургуулийн хамт олны дундаа” Жамьяпсүрэн даргатай 9-ийн «Б» ангийн МХЗЭ-ийн үүр, Долгормаа даргатай Хишигт багштай 7-гийн «В» ангийн бүлэг, Норжмоо баг- шийч удардсан баатарчуудын анги тэргүүн байрт оржээ. Ханын сонины нэгэн хуудсанд: Азай буурал өвгөдөөс асуусан ч Ачит Лениний гавьяаг юу ан- дах вэ? Ариун сэтгэлт охид хөвгүүдээс асуусан Ч Ачит багшийн зүйлсийг юу андах вэ? тэж шүлэглэсэн аь нүдэнд ту- сав. 8-ын «Д» ангийн сурагч Д. Хэрлэнгийн утсаар нэхэж урласан В. И. Лезинич дүрайг үзэхэд пио- -- Ямар хичээлд хамгийн | Дур тай вэ? -- Тооны хичээлд -- Чи хичээлийн бус яаж амардаг вэ? ст: Гулгадаг, барилддаг. -- Барилдахад хувцас урагдах гүй байна уу? Барилдаж байхад урагдаж л бай даг, (Бид инзэлдэв)- шударга сайн хүү байна барил- даж болно, Хувцасаа урах чинь л нлүү юм биш үү? -- Тиймээ! Кино үздэг үү? -- «Цэргийн хүүг» үзэхсэн гэж боддог. цагаар бодож гарга бие. дэвшлийн 2 ду сайны П. Цэрэндорж нер, сурагчдын гараар бүтсэн энэ гайхамшигийг бахархан баярлах сэтгэл аяндаа төрнө. Энэ өдрийн ёслолын . цуглаанд МХЗЭ-ийн шинэ батлах гардан авах баяр, пионерийн гал улаан бүч зүүх баяр, их багшийнхаа шүүлгийг амжилттай өгсний баяр гээд лгдавхар . давхар баяр болж, пяонер сурагчдын утга төгөлдөр концертоор ленинч шүүлгийн дүн- гийнгёслолын цуглаан, слаа. “рт 5 ин -- Хэр чинь томчуудад зориул сан кнно шүү дээ! Яагаад түүнийг үзэх гэв? Тэр кинонд намайг цаа хариулж явна гэж эгч захиандаа бичсэн юм. Тэгээд л би өөрийгөө харах гэсэн юм. -- Эгч чинь хаана байдаг вэ? -- Улаанбаатарт, багшийн дээд сургуулийн орос хэлний. нэгдүгээр, ангид сурдаг, -- Хэн гэдэг вэ? нсүрэн, -- Эгчээс чинь захиа ирдэг үү? Ирэлгүй яахав. Надад захиа болгондоо, миний дүү овц сурч бай гаарай, миний захиаг аав, уншиж өгч байгаарай! гэж. бичсэн байдаг. Харин та, эгчид намайг онц сурч байна гээрэй! хаг Баяр аа! Чамтай уулзсан ту х 0! с б Ч заавал 3 урч заран эгчид чинь аяр бид хоёр ийнхүү ав, Баяр хөвүүн эрдмийн рсэ озвуан их замынхаа эхэнд сайн | явна. Оюутан эгч сүрэн нь алс, Улаан.уулд суугаа дүүтэйгээ сони НЫ хуудсан Дээр баяртай уулзана. Тэгэхээр дүүгийн чинь сайн явааг, онц сурч байна гэж хэдээрэй гэс- нийг нь сонины хуудсаар эгчид нь дамжуулья, Ж. ДАШДОНДОГ Улаанбаатар, үэрэл зураг Улаан-уул Зохиогчийн авсан Төв аймгийн Баян сумын дунд сур тууль саяхан яс, тосны цуваа гаргаж, бүх ангиудын хооронд уралдаан зар яав. Уралдаанд бага Дунд ангийн нийт 14 бүлэг идэвхтэй оролцож яс 2400 кг, тос 81 кг-ийг луулж сур гуульдаа 652 төгрөг 0 мөнгөний орлого оруулав. Энэ ажилд Доржпү рэв багштай 6--гийн “А» анги яс 300 кг, тос 10 кг тушааж нэгдүгээр байранд оров, Багш Ж, ГОТОВ . Хөвсгөл аймгийн Рэнчилхүмбэ су мын 8 жилийн дунд сургуулийн 18 дугаар бүлгэмийн зөвлөлөөс бүх пно нер, баатарчуудын дунд «Хөлдүү түү хий эдийн төлөвлөгөөг биелүүлэх ажилд туслая!» гэсэн цуваа зарлан явуулж дүгнэлээ. Сурагчид хонь, ямаа, тугал, ишигний арьс, үнэг, ма- нуул, хэрэм, өмхий хүрэн зэрэг ан- гийн үс, эвэр, туурай, шувуу, технни- кийн Тос, яс зэрэг 23 нэр төрлийн 600 гаруй төгрөгний түүхий эд цуг луулж улсын бэлтгэлд тушаалаа, Энэ цуваанд 5-ын «А» ангийн сурагч Д.Төртогтох, 6-гийн «Б» ангийн Бат төмөр зэрэг олон сурагч 3--6 | нэг ЭХ з Манай сургуулийн пионерийн бү лэг, салаад сониныхоо бага хурлын материалыг хэлэлцэж байна. Тус сургуулийн пионерийн хоёрдугаар бүлгийн ажилд оролцоход бүлгийн идэвхтэн пионер Б. Сувдаа пнонер “Цэцгээгийн захидалд хариу болгож ингэж ярьж байлаа, -- Сурагч Гэрэлмаа ясны ашиг “тусыг мэддэггүй учир галд хийдэг байна. Гэтэд пионер Цэцгээ шиг манай бүлгийн пионер бүхэн Яс цуглуулдаг, Гэрэлмаа нийгэмд Ус чей хөдөлмөрөөс зайлсхийж 2 шийгаа хуурах гэж оролдсон явдал бол буруу. Бас найз нөхрийнхээ хөдөлмөрийг хүндэтгэхгүй «Гуйм- хай-байж голомхой» гэгчээр өгсний нь голж байгаа нь муухай. Сурагч Гэрэлмаа зөвхөн яс цуглуулахад Ч биш нийгмийн тустай хөдөлмөрт идэвхтэй оролцож байх хэрэгтэй. Эдийн засгийн ухааны дэд ЭРДЭМ- тэн Минеэгомбо гуайн бичсэн «Улс нийгмийн хөрөнгө-чиний хөрөнгө» тэдгийг манай бүлгийнхэн уншаад сайн ярилцсан. Бас чиний захид- лыг бүлгийн ажил явуулаад, худал даа бэлтгэлийн ангидаа хүүхэд бүр 5-10 кг яс цуглуулж тушаагаад байна. Энэ ажилд пионер Баатар цогт, Балжинням нар бусдаас илүү сайн оролцсон билээ. Харин сурагч Гэрэлмаа шиг су- рагч манай ангиас гараагүй ШҮҮ Яриаг тэмдэглэн авсан Ховд айм. гийн Эрдэнэбүрэн сумын 8 жилийн дунд сургуулийн инонерийн ахлах уднрдагч Я. Дорлиг БИ ДОНДОГ ШИГ ХҮҮХДЭД ДУРГҮЙ Дондог гэдэг жаалд нэг сайн БОПЧ ЯА МАНАЙ СОНИНЫ төрлийн зүйл цуглуулж бус. -18Ы Уу Усдыгаа хо- Багш -Д, АЛТАНГЭРЭЛ ... Нийслэлийн 9 дүгээр дунд с л! 10-а ангийнхан 320 хавтгай дөрвөл жин метр талбай бүхий шал, 170 га руй парт будаж зассан ба монгол хэл УРан зохиолын болон орос хэл, биоло гийн зэрэг анги каб байна. нинет байгуулж Мөн бага, дунд ангийн сурагчдын дүрмийг томоор бичиж -884) Шинээ шад дээрээ бэх асгахгүй, зурж сийлэх гүй байх, анги танхимдаа хог, цаас хаяхгүй цэвэрч--ыиямбай, байх, дад лага сурагчиддаа эзэмшүүлэх хөдөл гөөн , өрнүүлэн В. И. Леннний мэн дэлсний 100 жилийн ой угтаж байна. Багш Ж, ЁЛ Сэлэнгэ аймгийн төвийн 10 жн- лийн дунд сургуулийн Соёлч нөхөрлө лийн 7-гийн «В» ангийн хамт олон В.И. Лениний мэндэлсний зуун Жи лийн ой угтаж ангиараа 100 хувь сурахын тул сурлаын дөрвөн хэсэг болон уралдаантай ажиллаж байна, Манай ангийн сурагчид, «Сүхбаата рын туг» сонинтой шефийн холбоо тогтоож 18 сурагчдын бүрэлдэхүүн тэй ажлаа явуулж байна. Сүхбаатар хотын Бумцэндийн нэ- рэмжит 10 жилийн дунд сургуу БАГА ХУРАЛ тал бий, Энэ нь хичээлдээ сайн юм. Гэвч энэ өрөөсгөл амжилт юм. Манай салаанд Дондог шиг тусгүй хүүхэд байхгүй. Дондогийг | анги, салаагаараа хэлэлцэн арга хэмжээ авах хэрэгтэй. Ангийн ажлаас хойш сууна гэдэг бол нийгэмийн тустай хөдөлмөрийг хүндэтгэхгүй, | нийг мийн өмч хөрөнгөнд ёөриймсөг ханддаггүй, ажилсаг.биший нь х3. руулж байна. Би өөрөө анги, тэр хоёроо нэг гэж бодоод хоёулангийнх нь ажлыг сайн хийдэг. Дондог шиг. чихэр гэхэд ухасхийж, ажил їэ- хээр хойш суудаг хүүхдэд би ддур- гүй, . Хэнтий аймгийн | төвийн..8-жи лийн Дд сургуулийн -5-ын «Б» аа над сурагч Г,. ОЧИРЖАВ ” шилжвллвэллглтжисллгиишлмсхолыоллхэлшин ХЭНИЙ НЬ ЗӨВ-ВЭ? ажлишильс глсЕЧгллгиэээ тЖҮТТШГО5А. ТИЕЬ Гуравдугаар. цагийн хичээл зар сарлав, Ангийн үүдэнд хэсэг су рагч бөөгнөрөн гутлын тухай яри? болж байлаа. Тэдний дэргэд очиж зарим сурагчийн яриаг тэмдэглэж авлаа. Сурагч Батхүү: - Аав, ээж хоёртойгоо гэртээ бид чинээлэг амьдардаг. Би аав, ээждээ хайртай болохоор тэдний хө дөлмөрийг хүндэтгэдэг. Өвөл зу?!” аль ч гутлыг хадаж янзлуулаад ээлжлэн өмссөөр бараг нэг жил ха гас өмсдөг. Аав мзань надад гутал авч өгдөг боловч би хуучин гутлаа УНШЛАА БОДЛОО ХАРИУЛЛАА 8 ЭР Р яала НШЛАА БОДЛ00 ХАРИУЛЛАА. хадуулж гялалзтал тослоод өмсдөг Ингэхэд ямар ч шинэ гутлаас дутах гүй үзэмжтэй гоё болдог юм .Баяр ёслолын үед шинэ гутлаа өмсдөг гэ лээ. Харин сурагч Төмөрбаатар: -- Манайх гэртээ нх байдаг. Ганцхан ээж маань цэвэр лэгч хийдэг. Аав тэтгэвэрт байдаг учир хүрэлцээ муу байдаг, Би муу хай гутал өмсөх дургүй. Хэрэв олон сар жил нэг төрлийн гутал өмсвөл хүүхдүүд, өөр гутал Төмөрбаатарт байдаггүй юм байх даа гэж бодох байх. гэж санаад ээжийлхээ “ордоггүй, Үглэсээр байгаад 4 п нэг гутал авахуулдаг. Эгч маачь гутлыг их удаан өмсдөг. Зарим үед дүү нар маань гутлыг нь орболтоор ороож өмсдөг гэв. Хэний нь зөв бэ? хариул! лийн 8-ийн «Б» лийн 7--гийн «Вэ» ангийц сурагч О. ЖАРГАЛ ... Архангай аймгийн Хашаат сумын 8 жилийн дунд | сургуулийн иионе рийц 26 дугаар бүлгэмийн танхимаар ороход «Интернацнонал» булан нүд- нээ тусна. Лениний, өлгий эх орны » пионер сурагчидтай захидлаар харь цах ажил зохиосны үрээр бүх сурагч дын 70 гаруй хувь ЗХУ-ын Москва, Ленинград, Киев, Владивосток зэрэг 13 хотын пионер сурагчидтай тогтмод харьцаатай боллоо. Орос дуу, шүлэг, Лениний холбогдолтой зүйлс орчуу- лах Фрчуулгын уралдаан дүгнэхэд 7, дугаар ангийн сурагч Сэмжидмаа 6- гийн «А» ангийн сурагч Ичинхорол, 6--гийн «А» ангийн сурагч Цэгмэд, 8 дугаар ангийн сурагч Наранчимэг нар шалгарав, Багш Ц. БИРААДАМБА “ЦОВОО ХҮҮ ЦОГЧУЛУУН Аав, ээж, ах дүу ангийнхаа нөхдөд тусархаг, цовоо сэргэлэн юманд ав- хаалжтай энэ бор жаал 3 жил онц суралцаж байгаа юм. Онц сурлагатан Цогчулуултай бид багш Цэвэлсүрэн: гийн ангийн 42 сурагчийн урд талд тавигдсан «Ленинч ширээ» гэдэг хаяг тай улаан дарцаг, В. И, Лепиний зур гийг өлгөж, их багшийн зохиолыг тавьсан ширээнд сууж байхад нь та- нилцсан юм. 11 настай энэ хүү 185 ном уншиж, тэмдэглэл хийсэн байна, «Хадаасханд тохиолдсон явдал», «Гурван торой», «Бялзуухайн тухай үлгэр», «Хаап хүү Иван» зэрэг номыг ангийнхаа нөхөддбө ярьж өгчээ. Их багш В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж, «Лениний тухай өгүүл” «В. И. Лениний товч намтар», «Ле- нин пийшинчин хоёр», «Лениний б4- га нас, сургуулийн жилүүд», «Ленин ийм хүн байсан» гэдэг таран ном: унш :228.2 олуулаа үгэнд ссард Нийслэлийн гуравдугаар сургуу ангийн сурагч Д. БАТ-ОЧИР 2 Ёс ТА ЁЛГЛ “алдан 9 зэв" «37» «Зэ» «2бэ сан байна. --Би багшийн ярьсныг сайн сон сож багшийн үг бүрт анхааралтай ханддаг, Тэгээд бас гэртээ харнад аав, ээж, эгч нараараа тайлбарлуулан давтдаг. Хамгийн түрүүнд гэрийн даалгавраа биелүүлнэ. Дараа нь сул сурлагатай нөхөддөө тусалдаг. Ингэж тусалсны дүнд сул сурлагатан найз Сашкна хэл бичгийн хичээлд, Баярмаг най, Энхцэцэг, Баярхүү нар тооны хичээлд сайн сурдаг боллоо. Би Ленин багшийн мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж Лениний тухай альбом, мар- кийн цуглуулга хийлээ гэв, Ц, Цогчулуун одоо Баян--өлгий аймгийн төвийн 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн 3--ын «Бэ» ангид суралцдаг. Пиопер Цогчулуун саяхан салааны даргаар сонгогдлоо. Баян--Өлгий аймгийн ХЗЭ-ийн хө рооны ажилтан Р.1ПЫНАЙ Францын улс төрийд зүтгэлтэн Жан Максимилиан Ламаркийг оршуул сан 1833 оны 6 дугаар сарын 5-нд Парис хотиоо Бүгд Найрамдах Улсын талыг баримтлагчид засгийн газрын харгис бодлогыг эсэргүүцэн босов. - Хотын нэг дүүргийн цаад булангаас хилэн хар морь унасан сэгэн хүн дав хин гарч иржээ, Түүний гарт хувьс талын бэлэг тэмдэг болсон улаан туг хийсч явав. Хувьсгалын энэ улаан тугийл жи- гүүр дор 1871 оны 3 дугаар сарын 18-нд Парисын коммун төрсөн. би лээ. Парисын ажилчид 72 хоногийн турш хувьсгалын улаан тугаа хам- гаалж тэмцсэн юм. Хөрөнгөтний цэр- гүүд, хувьсгалт Парисыг дайран оро ход ажилчид хамгаалалт хийж, долоо хоног хориглож байлаа. Хүчин тэнцвэргүй байснаас хам гийн «сүүлчийн хамгаалалт болох Рам доны гудамжинд эцсийн тулалдаан болжээ. Энд хоёрхон хүн үлджээ.Цаг даа нарыг хэдхэн алхам ойртож ирэ- хэд, нэг ажилчин залуу улаан тугийг ишнээс нь салгаж -- Ямар ч байсан үүнийг алдаж болохгүй гээд нэг жаал хүүд өгчээ. Жаал хүү тэр тугийг авч биеэ. ороо гоод гудамж уруудан гүйж суманд арай л оногдолгүй амьд гарсан байза. Тэр эрэлхэг зоригт жаал хүүг Гав- рош гэж нэрлэн хойч үе нь алдар шуулжээ. Хэдэн арван жилийн дараа Парисын Коммунчуудын барьж тэмц- сэн тэр тугийг Москвад авчирч Лени ний мавзолейд тавьжээ. Парисын коммуны сүр сүлд нь бол сон тэр улаал туг одоо Лениний му- а. Ээ, цэвээн зейд хадгалагдаж байн. -глэрээсээжсутэээчидэээ ЛЭ ДЭРЛЭН ту өоэөээөФФ Сургуулийн улаан булангийн үүдэнд цагаан хормогчтой охин, цувран ирж байгаа хүүхдийн би- лет шалган оруулж байв. Цөөхөн минутын дотор суудал || дүүрч хүүхдүүд нам гүм сууцгааж байтал, чийдэн. мэлсхийн асаж, суугчдыг цочоох мэт болов. Алгуур хан нээгдэж байгаа хүрэн хилэн 3 хөшиг бүх хүүхдийн анхаарал та- тав, Цас шиг иагаан цамцан дээр час улаан бүч зүүсэн нэг охин баруун г| гартаа зурвас бичиг барьсагр гарч ирээд тайзны голд ирж олны зүг 1 бөхийн ёелохын хамт алга нижиг | нүүлэв, Охин цэнхэр тууз «уясан Мо урт үсээн зүүн гараараа илбэх "| мэт дүр үзүүлээд эргэн хартал дап 5 хар хөшиг дээрээс буув, Битүү бургасан дундуур сүлжсэн нэг том мөрөн урсах бөгөөд мөрний хөвөө даган нэгэн морин тэрэг явж хараг -- 1921 оны хаврын нэг “өдөр ) билээ. Өргөн Сэлэнгэ буурал хөӨс цахруулан зорино. эр нїгэж дуулж цааш” ! Хээр морины хХатираа Явах тусмаа янзтай: Хайрт аавын сургаал Удах тусмаа бодогдоно. Халиун морины явдал Хад чулуунд саадгүй Хайртай зэжийн захиас Санах тусмаа үнэн гэж дуу- лах хооронд тайзны нөгөө хэсэгт дөрвөн . ханатай гэр бий болж, гэ- рээс Ганболд хүү гарч ирээд: - Ээж ээ! Аав ирж явна, Та гараад ирээч гэж дэвхцэн хашги- рав. Гэрээс Эрдэнэчимэг яаран гарч саравчлан хараад: : ..2с-- Аав чинь нрээд хаана очих (билээ гэхэд Ганболд: -- Аав уу! Ардын журамт цэ- рэг дээр: очно гэсэн. Тийм ээ, ээж үзэ! Би мартаагүй ээ гэв. Эрдэнэ. чимэг, хүүгийн толгойг илб5н энх рийлээд: , !-« Миний хүү сайн хүү. Ча-- майг юу їэж хэлж бай гэлээ! Ган- 9 .. -- Аавчинь хаана байгаа вэ? дээр рэй. : --..Харйаны шуудуу чинь. (1! ша байна гэвэл юу гэх билЭ9й .- соо Төө л заагаад байгаарай гэж хэлсэн, ! Миний хүү цөмий нь тог- тоосон байна гэж хэлээд Эрдэнэчи мэг хүүтэйгээ гэртээ ортол, хөшиг- доно, Очир морьтой нрээд гэртээ ормогц гэргийгээ ширтэн харснаа: -- За хөө, цагийн байдал нэг л биш боллоо. Өчигдөр цагаан цэр- гийн хоёр дарга, манайхыг чиг- лээд гарсан сурагтай, Намайг ха- гаа даа! Яадаг шүү юм билээ дээ с тэж хэсэг зуур санаашрав. Эрдэ- ! | нэчимэг: с - Чамайг, ийш тийшээ явдгийг || яаж мэдээ юм бол. Харь орныхон ГДсиаяаы хуєс 9 Я 7 ний мэндэлсний дав. Охин урагшаа. хоёр алхаад: 7 урсаж, алсыг Морнни тэргээр явж байгаа шаавай”” ) явна гэй хэлээд” эргэмэгц: баргил дуугаар: тэж асуувал тарианы шуудуун: ажил. хийж байгаа гэж хэлээ-: хаа-. тээд тэнгэрийн хаяа ний цаана морин төвөргөөн сонс- . 20 руулдаад л бургасанд бүгэж бай- бүү хэл хавь ойрынхон ч мэдмээр- гүй юм даа. - Муу юм модон улаатай гэж хэн нэїэн хар санаатан хов хүргэ- сэн байж болох юм. -- За яадаг ч болсон дүүрч “дээ. Заяа л мэдэж дээ. Уржигдар буугаа бургасанд нуусан юм сан. Тэр л тоогүй юм болж дээ гэхэд, Эрдэнэчимэг, сая чанасан цай ая- галж: Май! Нэг ЭУАЭр ЛЭЭ адЛуолн 7771) ШИШ тэвш ЖоодҮыйн 7 Т ТтСТВЫ аяга цай уучнх, яах билээ дээ хөө, эр хүний дотор, эмээл хазаартай морь багтана гэж бий. Санаа шулуудах хэрэгтэй гэв. Очир цайгаа оочиж амьсгаа аваад, : -- Ямар сайхан юм бэ? Дотор онгойх шиг. Дахиад хийгээрэй! Ми ний хүү гараарай, Хүн ирж явна уу хараарай! гэхэд Ганболд хүү сандран гарснаа: у - -| Ааваа, Ээжээ! --Хоёр морь той хүн ирж явна, Яг манайд ирэх нь ээ! гэхэд Очир: --. Тэгж л таарна даа гэв. -- Чи юмаа янзалж үз дээ, Би гарч харья гээд Эрдэнэчимэг га- руут тэвдэн, -- Очир оо! Чиний хэлээд бай- шэврЛь- -өөунгэтиүдэгтлиивэ. 28--- 21-1:11-1113 --....сл”АнтАС ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! МАНАЙ ЗОХИОЛЧИД В. И. ЛЕНИ- 100 жилийн Ой, АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 50 ЖИЛИЙН ОЙ УГТАЖ, ОЛОН САН- ХАН ЗОХИОЛ:БҮТЭЭЛ ТУУРИВАЖ БАЙНА. АХМАД ЗОХИОЛЧ М. ЧИМИД ХҮҮХЭД ТА НАРТ ЗОРИУЛЖ «НЭГ АНГИЙН ГУРАВ» ГЭДЭГ СОНИРХОЛТОЙ ТУУЖ БИЧЛЭЭ. МАНАЙ СОНИН ЭНЭ ДУГААРТАА ТЭР ТУУ- жийн хэсгээс нитлэв. яах аргагүй мөн байна гэв. Очир хүү: гээ дуудахад Ганболд гэртээ оров. -- Миний хүү, тэр хоёр морьтой хүн чинь хадны мангаа гэхэд хүү даг цагаан цэрэг гэдэг чинь гийн царайд айсан шинж илрэн аав ээжээ ээлжлэн хараад: Би хадны мангаагаас айх- гүй. Эр хүн чинь зоригтой байдаг тийм ээ! гэхэд нь Эрдэнэчимэг, -- Хадны мангаа ирэхээр яана гэсэн бэ? гэв, Ганболд -- Нуугддаг. -Тийм| Миний хүү! Нааш ир. Аав, ээж нь үнсэе гэж хэлээд эцэг, эх хоёр хүүгийнхээ лух хацры нь үнсээд: -- Миний хүү аав, ээжээ дууд- тал нуугдаад л байгаарай, Аав аз! Хаана нуугдах вэ! Гадаа барааны тэргэн Дор нуугд! ТэсЕ0 -- Голын бургасанд орвол: дээр! За-хүркэн гар гэхэд уранхай хөх тэрлэгтэй шовгор малгайтай хөл нүцгэн хүү эсгий үүдээ сөхөн гарс наа ” с 1 Жооолэул-ыүжтэж “-- Хадны мангаа чинь хэзээ явах юм бэ? гэж хэлээд- аав-ээ- ” шийнхээ харну -үгийг сонсолгүй тэр ташааран гүйсээр гэрийн зүүн талын модон тэргэнд хураалгатай байгаа бараан доогуур орж муу- ранд хөөгдсөн хулгана адил бүл- тэгнэн дөрвөн хөллөн хэвтэв. -- Очир: Цагаан цэрэг уурла- сан арслан зогдор хөдөлгөх адил сүрдүүлнэ гэж мэдээрэй! Өстөнд муугаа бүү үзүүл гэж хуучны үг байдаг. Дайсны өмнө |сөгдө Еэ юм шүү гэж хэлээд Очир ёэсЭл гөө зууж, даанч цагалдлаа даа тээд шүд зуун заналхийлэв. Эрдэ- . нэчимэг, -- Бодож л үзье. Муу хүүгээ гээд нулимс гүйлгэнүүлэв. |. бол хожоо шүү дээ. Тун эс бол би нэгий нь цохиж унагаая, чи амжиж гараад журамт цэрэгт хэл хүргэ-- хийг бодно биз. Тэрэгний морийг хуурамч тушаагаар уясан рыг хэлэхэд Эрдэнэчимэг: -- Яаж болох вэ! Хүн алах хэ- рэг үү! гэв, -- Иш! Эрдэнэчимэг мннь /чи 4 А--43818 Сүхбаатарын нэрэмжит уй син хэвлэлийн | вомбинатеД хэвлэв, 1957 удаа шамд .. мь соливол арилжаа, хоёр! Очи/ хүүхэд биш, дайсан гэдэг чинь... гэж ярьж байтал гэрийн гадаа хүн, ирж чанга чанга инээлдээд бууны- хаа жадны үзүүрээр үүдий нь с9- хөж: -- Хэн байна! Муусайн монго- лууд.. гэснээ нэг нь орж хоймор нь зогсоод: -- Чи улаан орос мэднээ! гэхэд нөгөө цэрэг, -- Сүхбаатар хаана байна гээд хүйтнээр инээв. Очир: -- Эрхмүүд сууцгаа! Цай зоог- лоорой. Аль чи цай аягалаач гэж хэлэхэд нэг. цэрэг: т- Бүү хөдөл, Гараа өргө, Хүү хэн гараа өргөөрэй! Сүхбаатарын цэрэг одоо хаана байна! Хэлээ- рэй! гэв. Очир: -- Сүхбаатарын цэрэг би бай на, Яах гээв! гэж омогшин хэлэв. " Цэргийн иэг нь Очирыг буудаад: --: Ингэвэл ямар вэ! Ядуучууд сцусаараа юу олох гээд байгаа би лээ! гээд нэгийгээ харахад -- Хүүхэн .та харну хэлээрэй! “Нөхрийн чинь. сүнс тэнгэр өөд яв слаа! гээд тас тас ипээв. Эрдэнэчи | Бэр 2 к , 42 ---Ардын цус бол ариун тэм. цэл гэж мэдэх үү! гээд нөхрийгөө “тэврэх гэтэл цагаан цэрэг өшиг “ дөөд буу тулгав. -- Энэ: хүүхнийг /Ханагай нь барьж хүлээд гэрий. нь шатаал. , Бурханд чинь, зул болог. Бурхан: “с мэднээ! -Нөхөр: чинь бурхан болж: “байна... Хараарай!- “татав .хийж 2.5 Оч “ нүүрийг зааж хэлээд, Эрдэнэчит үгийн эрүүнээс нь дээш татав. .0о- Сүүлгүй “чононууд, та нар т монголын газар. нутаг мал сүрэгт шунахайран шүлсээ хичнээн 8с- гавч ард түмний тэмцэлд. хэзээд шатна! Алтан наран хөрст газар с арнун дэлхий минь хүүгий мннь... 2 ГЭЖ шавав” гээд цэргийн нүүр рүү нулмив. Цэ сэрэг: : : бас.хүү байна! Хаана гс Аа “байна! Хэлээдэх!. Сайхан хүү бай гаа биз гээд наг наг инээгээд Е -03 тт Энүүнд бас хайр сэтгэл бай с на!-Май Энэ-.бууны - ам. долоо. Эрүүгий нь заа, Дахиад юу хэлэ “20хий нь... Эрдэнэчимэг: - “, лан уяад, гал утаа, энэ:бол манай хүчин гэж хэлээд хаалга хааж гарав. Цэргийн нэг нь: -. Ч , -- Тэр модон Тэрэг... гээД алх | тал нэг нохой сүүл хавчин зугада хад нөгөө цэрэг буудан алав. |. Хоёр цэрэг барааг тойрон явс наа Ганболдын уйлахыг сонсоод, бараан доогуур шургаж хараад -- За хүү нэр хэн бэ? Наашаа Г гүр гээд зүүж яваа буугаа сааж, энэ тоглоом ав! гэв. Ганболд мо тойд соруулах гэж байгаа хулгана адил хамаг биеэ агчааж, дагжин чичрээд дуугүй болов, “эртрулаллтллтслли вх НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН -23 ЛӨл... үнс, чандруу . А 1 гүүүтттэр 326 дахь жилдээ Пүрэв 1970 оны гуравдугаар сарын 26,-------- ЭМ, 13 (1125) Үнэ 10 мө, 22 зєршивлгууласгүйл лг рүргэүрлслг өнөжссулточнт Галаа, СЭ лАЛмх нм гү мй лугуалмллААцлАЛылА Пионер сурагчид аа! сайн. сайхан бүхнийг орчин тойрноосоо сайхныг орчин нам! “биднийг уриалж хэгхгчээчлӨАччнө, р гойрондоо гусган авч сайн гүгзэнгээ!--гэж байна. ” Ф” мт”»”У””Э Цаг тутмаас таван минут хэмнэе. Ы1 211515) цагаа. сурч мэдэхэд зориулья МИНУТ ТУТМААС 5.СЕКУНД ХЭМНЭЕ! Хоёр сурагчийн ярна Нансалмаа, Намдаг хоёр хичээл тараад гэртээ харьж явлаа. Намдаг аа, чн өнөөдөр яагаад тооны даалгавраа хийлгүй нрэв? Чамд ямар хамаатай юм бэ? Чи ний боддог чинь тэндээ л биз, ---Чи саяхан хуралдсан Улаанбаа тэр хотын намын хорооны ЇҮУ бүгд хурал дээр Ю. Цэдэнбал даргын хэл сэн үгийг уншсан бол яасан ч ингэж хэлэхгүй байсал юм, Хүүхэд бүхэн сайн сайхай бүхнийг орчин тойрон- ДОО Түгээдэг байх ёстой гэж: хэлсэн байна лээ, Би аав, ээжийн захнал- сан «Үнэн» сонин, «Улаанбаатарын мэдээ» сонин дээрээс уншсан, Би чамд маргааш аваад ирье, за юу? Манай аав зэжнд ч тэр сонингууд чинь бий л дээ, Би том хүний л 60- нин гэж бодчихоод ердөө уншдаггүй юм. --Чамд цагийн хуваарь бий юү? --Эртэд багшийг авчир гээд бай- хаар ць хийж. үзүүлсэн, Дараа ь эрзэд олоогүй --Бас хүн бүр-ховогт минут тут- маас 5 сенуид, цаг тутмаас 5 минут “ХЭМНЭЖ түүнийгээ мэдлэг бөлөвсрө- лоо дээшлүүлэхэд-ашнглах зориг тавивал зохино гэж Хэлсэн байна лээ. “--Нансалмаа, цаг тутмаас 5 ми-- нут хэмнэх юм бол хоногт 24 цаг гэж бодоход 2 цаг хичээл Давтаж болох вь ээ! » -- Намдаг аа, би чамайг гэрийн даалгавар хийдэггүй болохоор чинь тоонд муу хүүхэд гэж бодсон, Чи саяынх шигээ толгойгоо ажиллүулбад төвөггүй сурах юм байна лаа. --Ви нэг суувал бодно л доо. Над зав болдоггүй юм л даа... ын Чамайг ээж чинь их зардаг юм УУ -- Үгүй, ээ, угаадаг. --Чи чинь гэр ахуйн хичээл дээр хоол хийгээд Л ОНЦ аваад байсан. Тэртээ хоол хийдэггүй юм уу? дг Наясалмаа, чи хүүхдүүдэд бит- Би гэртээ хааяа аягалл - тий. яриарай. Би нэг гарахаараа Аан тээ орохоо мэдэхгүй тоглочихдог. Орой хоолоо идэхээр нойр хүрээд иам унтчихдаг гэмтэй.Засарл,л гэйс бодоод л байгаа. Манай гудамжны хүүхдүүд тамайг уруу татаад хичээл хийлгэ дэггүй юм. Хүн бүр хувийн нарийн дэг журам, сахилга баттай байх нь хүн бүрий өдөр тутам хичээж биелүүлж байвал зохих зүйл гэж яам биднийг урналж байпла. Чи өлөр ту- там мөрдөж байдаг цагийн нарий хувааригүй, тэвчээр зориггүй болоод л даалгавраа хийдэггүй юм байна.Бн тэрийн даалгавар хийхгүй сургууль- даа явж ердөо үзээгүй, Ямар нүүрээ- рээ үеийн нөхөд багттайгаа уулзах юм бэ? э--Чисмяпий зөориггүйг яаж мэдээ вэ? Би байлдаан, тагиуултайг номыг бол шөнөжин ч уншилс чадиа. --Багш бидэнд сурагч хүн сурла гын дүнг «байлдаж» олдог гзж хэлдэг шүү дээ. Чи залхуу хойрготойгоо тэмцэж, айлын хүүхдүүдтэй тоглох цагаасаа хичээлдээ зоргүлж чадах гүй байгаа болохоор чинь би чамайг зориггүй хүүхэд гэж болоод байна - Чи цагийн хуваарь хийгээд Ха иандаа хадчих. Тэгээд цагийг хуваа риа ягштал баримталж сур. Энд Ч гэсэн бас л тэвчээр, зориг хэрэгтэй дээ. Аав, ээждээ туслах, дүү нараа асрах, гудамж хашааНыхла ариун цэв РиИЙйГ САХИХ, МОД зүлэг суулгахаа бичээрэй --Нансалмаа чи яасан лЭЭрэлхүү юм бэ? Чи салаан дарга Ч биш, ши- рээний лад"а ч биш байж ямар хэн- хэг юм. бэ? -г-Чи намайг юу ч гэж хэлсэн би. "ердөө ч уурлахгүй, Би ппонерийн ги » Шүүн Хүн, "Гийм учраас нөхөртөө шу даргэ, гэр ахуй, зийгмийн тустай хө дөлмөрт хичээнгүй оролцож: орчин “тойриоо сайн сайхан болгоход тусал-" яа. Чи бид хоёр нэг ширээнд суудаг. шүү дээ. Би чамайг сайн сурагч бай гаасай гэхдээ ингэж хэлж байгаа юм. --Нансалмаа, би чамд маргааш ца гийн хуваарь хийгээд авчирч үзүүлье. гэрийн даалгавраа Өнөөдөр заа- ОВал х Кбхлг, 5 Улаанбаатар хотын намын хороо- ны ЇУ бүгд хурал дээр МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга. нөхөр Ю. Цэдэнбал үг хэлсэн билээ... 1 соёлыг дээш лүүлэх, чөлөө цагийг үр ашигтай өнгө төрүүлж мэдлэгээ арвижуулах, орчин тойрноосоо сайн сайхал бүхнийг тус- тан авч сурах, сайн сайхныг орчин тойрондоо түгээх тухай гаргасат на- мын уриалгыг манай орны өнцөг бу-. лан бүрд пионер сурагчид ппмонер Напсалмаа, Намдаг нар шиг харил- цан ярилцаж сурлага, ахуй амьдрал даа тусгам байна. у 8 3ү5рь : Ж. ХОРЛОО. “2. “1 ТҮХТЭЛҮЛ ХЭ?" БҮГД- НАЙРАМДАХ (0ЦЕАЛЕСТ євсВ тэ 2 1 ч уснч/ элс ЛЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ НӨХӨР ЛЮДВИК 08050/1Д Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дар га нөхөр Жамсрангийн Самбуугийн ур«лгаар Бүгд Найрамдах Социалист Чехословак улсын Ерөнхийлөгч нөхөр Людвик Свобода манай өрөнд найрсгаар айлчилж байна, Нөхөр Людвик Свобода 1895 оны арван нэгдүгээ сарын 25-нд Чех-Мора вын өндөрлө! н знатин хэмээх га зар тарначны гэр бүлд төрсөн бөгөөд агрономчийн мэргэжилтэй болжээ. 1915 оны гуравдугаар сард єє р Свободаг австр-уигарын цэргийн ал- банд дайчлан, оросын фронтод явуул- жээ, Тэрээр чехийн хэсэг эх орончдыг толгойлон оросын талд орж, германы болон австр-Унгарын импернализмын эс рэг, тусгаар тогтносон Чехословак улс байгуулахын төлөө зэвсэг барин тэмцэ- хийн тулд 1916 өнд Чехословакийн ле- тионд элсээд Зборов, Бахмачийн дэр гэд болсон тулалдаанд оролцжээ. :1920 онд эх орондоо ахмад цолтой буцаж ирээл. цэргийн албанаас халаг- даж Грознатинд: хувийнхаа аж ахуй дээр ажиллаж байв, Удалгүй цэргийн албатд лахин дайчлаглаад Чехослова- кийн армид янз бурийн удирдах алба хааж явжээ, 29--З0-аад “онд Граница хөтпоо тэргиїн” академид багшлаж, Чехослопакийг фашистын Гепман түрэм гийлэн эзлэх хүртэл буюу 1989 оны гу равдугаап сарын 15 хүртэл Кромержи- жид Яч Жижкийн нэрэмжит Троциовын явган пцэггийн хороонд батальон команп- далж явжээ. Чехословакийг эзлэгдмэгц Л. Свобо да, Фашисмыг эсэргүүцэгч зэвсэгт хүч нийг үйдэслэн байгуулагчийн нэг болж 1989 оны зургадугаар сарын эхээр Поль шид нэвтрэн очиж тэнд Чехословакийн хилийн чанадахь цэргийн анхны ангийг зохион байгуулаад фашист булаан Эз лэгчдийн эсрэг Польшийн армитай мөр зэрэгцэн тэмцэж байжээ. Түүний бай гуулсан цэргийн анги 1939 оны есдү гээр сард Зөвлөлт Холбоот Улсын ну тагт шилжин байрлажээ. Фашистын Гер ман, Зөвлөлт Холбоот Улсад халдан довтолмогц нөхөр Л. Свобода Бузулукад Чехословакийн цэргийн хээрийн нЭГДҮ- гээр бригадыг үндэслэн байгуулжээ. Зөвлөлтийн цэргийн бүрэлдэхүүнд баг тан Соколово, Киев, Белая Церкова, Жашковын хавилцаа мөн Дуклад болсон тулалдаанд оролцсон чехословакийн тэр хүү бригадыг нөхөр Л. Свобода эхлээд хурандаа дараа нь Гё- нерал цолтой коман- далж байв. 1945 оны дөрөвдү- гээр сарын 5-нд Чехос яовакийн Үндэсний улөтөгын анхдугаар асгийн газрын Ундэс- ний батлан хамгаалах Яамны сайдаар томн- логджээ. 1952 онд хилс хэрэгт гүтгэгдэн нөхөр Л. Свобола Зас гийн газар, ЧКН-ын Төв Хороо болоп Че- хословак - Зөвлөлтийн найрамдлын Холбооны Төв Хорооны бүрэлдэ- хүүнээс зайлуулагд- жээ. Хэсэг зуур баривч лагдан хоригдсоны Дда- раа төрөлх сууриндаа эгэн очиж ХӨДӨӨ ТОЄГӨ ныг социалист ёсоор өөрчлөн байгуулах ажилд оролцож байлаа, 1954 онд хилс хэр- “тЭэс бүрэн |цагаадаж, Прага: дахь Клемент Готвальдын нэрэмжит цэргийн академийн 3а- хирлаар томилогдон “мөнхүү албан тушаалд 1959 он хүртэл ажил- лаж байгаад Өндөр” нас “ы | тэтгэвэрт гарчээ. Гэсэн ч нөхөр Л. Сво- “бодо, Үнлэсний “Хур- 22225 лын Ддєнутат, | фашнэ- мыг эсэргүүцэн тэмцэгчдийн Хол- бооны орлогч “даргын хувьд баялаг туршлага, мэдлэгээ ашиглан. улс төрийн идэвхтэй үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүл сээр Чхаргэ Нөх юдвик Свобода, ргийн түү хийн БайлВаг Чехословак- шавдгийн найрамдлын Холбооны тэргүүлэгчдийн газарт үр бүтээлтэй хөдөлмөрлөн нэн ядангуяа залуучуудын дувд Эх орныхоо эрх чөлөөний төлөө, социализм байгуу- лах, Зөвлөлт--Холбоот. Улстай эв най- рамдалтай байх, өргөн тэмцлийн уламж лалыг идэвхтэй сурталчлах талаар маш их ажил зохиож байжээ, . . 1968 оны гуравдугаар сарын 30-нд нөхөр Людвик Свобода, Бүгд Найрам- дах Соцналнет Чехословак.Улсын Ерөн хийлөгчөөр сонгогдов. Түүнийг мөн оны наймдугаар сард хуралдсан ЧКН-ын Төв Хорооны Бүгд хурал, Намын ,Төв Хо- рооны болон Төв Хорооны Тэргүүлэгч гишүүнээр тус тус сонгожээ. Нөхөр Людвик Свобода, бол Чехосло вакийн ард түмэн, Чехослвакийн Ком- мунист Намын үнэнч хөвгүүн, цэргийн гарамгай жанжин,төрийн нэрт зүтгэлтэн эх орныхоо Эрх чөлөө, тусгаар тогт- нолын төлөө шалгарсан тэмцэгч ом Людвик Свобода нь Чехословак Ул- сын болон гадаад ориы 69 одонгоор шагнагдсаны дээр БНСЧСУ-ын болон Зөвлөлт Холбоот Улеынв Баатар цолыг тус тус хүртжээ. ! МАХН-ЫН 10 ДУГААР ИХ ХУРЛЫН З0 ЖИЛИЙН ОЙД МАХН-ЫН ТҮҮХТ ИХ” ХУРАЛ Хүүхдүүд ээ! 1940 оны 9 дугаар єа- рын. 20-ны - өдөр бол -ын .10 ду- гаар их хурал изэгдсэн түүхт өдөр юм Энэ түүхт өдрийн 30 жилийн ой саяхан болж өнгөрлөө. Их Хурал МАХН--ын Төв Хорооны тайлан, тус орны мал аж ахуйн байдал ба нийг хөгжүүлэх ту- хай асуудал, -ын дүрмийн тухай асуудлыг хэлэлцсэн байна. Дэлхийн П дайн дэгдэж олон улсын байдал онц хурцадсаныг их хурал тэмдэглээд ЗХУ- тай байгуулсан холбоо найрамдлыг улам бэхжүүлэх, улс орноо батлан хам- таалах хүчийг цуцалтгүй зузаатгах нвд- одыг онцлон заав. БНМАУ-ын мал аж ахуйг хөгжүүлэх явдал МАХН-ын зтэр- гүүн зэргийн гол зорилтуудын хамгийн чухлын вэг болно», «Одоо байгаа хөдөө аж ахуйн нэгдлүүд нь аймаг бүрд үзгэр жишээний. бөгөөд боловсронгуй хийгээд сашигтан аж ахуй гэж ард түмэээе тяд- тээр-үзэж мэдэх болтол бэхлгүүлэн хөг- үүлэх» хэрэгтэй гэж заав. Ч Үндэсний аж үйлдвэр, ардын гэгээрэл боловсролыг хөгжүүлэх асуудлыг нх хурал чухалчлан үзжээ Сургуулийн насны бүх хүүхдийг бага сурхуулийн боловсролтой бөлгөх зорилт лэншүүлэн тавив. . 1 Их хурал,намын шинэ дүрмийг хэлэл цэж батлав. Намын программыг шинээр боловсруулах асуудал тавигдсаныг их хурал анхааран үзээ, МАХН-ын про-- граммыг баталжээ. МАХН-ын программд «Үндэсний тус- таар тогтнох байдлыг эзэрхэг түрэтгий шунхайчуудаас хамгаалж, улмаар Ммон- голын ардуудын аж ахуй, соёл» болавс- ролын хөглчлийг капиталын ёсны биш замаар мандуулах авдлыг хангаж бай- ва» гэж “заажээ... ү.лхжэ В. Н. Ленипий нэрэмжит монголын пионерийн “ордны хурлын танхим улаан “бүчтэн пионер Брыр д лээ. Хурлын танхимын үүдний Урин тасалгаанд нийслэлийн ерөн- хий боловсролын сургуулиудын су- рагчдын В.И, Лениний гүйл -амьдра- лыг харуулж хийсэн, ауглуулсал гүз- дарга Ч. Пүрэвжав, нарийн бичгийн нарийн бичгийн дарга ЇШ. нарийн ФичгиЯп «дарга "Н. Тошчиг, ПИ. Нүдэнхүү, Монголын “Пионерийн Төв Жинс орлогч гарга Р. -й набааар, дын «увьсгалын | ахма партизан Б, Аюушнан, ("МХЗЭ--ийн ирэхэд пнонерүүд “босож: ёслов : Улаанбаатар / хөтын | шинөнерийн зөвлөлийн дарга » “ШНүдэнхүүд, Улаанбаатар хотын їита- -- Манай бүлэг Яенинч | уншлага хийж сурагчдын өмнө явуулахын тулд муугүй суралцах долоо хоногийн эмил гэхдээ юуны урьд сурлагынхаа ча- марий шайгаручаж авьяас чадвараа хөгжүүлэн В. ИМ. Лениний гүйл шркэх » ралаас суралцах талаар их ажил хи сэн байна. Нийслэлийн “сургуулиуд, пионер сурагчид ленинч зшүүлтгийн хугацаанд -Лениний булан танхим бай хэл бичгийн олимпиад хийх, тойрон аялал, өглөөлөг, өдөрлөг, үдэшлэг, уулзалт тэмцээн зохиох, ном сохнол унших, бяцхан ном, япз бүрийн /цуг- луулга хийх, ил захидал, марк «цуг луулах, дуу, тойрон бүжиг сурах зэ- рэг олон ? ! ажил зохиожээ. "Нийслал “хотод В. И. /Лепипний /мөн дэлсний 100 энилийн “йг угтан: ун сын таргүүн ургууль ! сургууль, тионерийн "таргүүн бүлэг “болохоор В?7 “бүлэг, ХЗЭ--ийн төр-- гүүн гүр болохоор 28 зүүр “үүрэг ам- лалт аваад ажиллаж (байна. Мөн 19 анги “бүлэг соёлч тшөхөрлөлийн цол аБ28 муугаас дунд, З005 сурагч /дундаас сайн, 1501 сурагч сайцаас онц дү! тэй болон 2402-0177 100 хувийн сур тай авги 5 ТНийс лэлийн 1, 8, 12, 21 хүртээ сургуулиуд эцэг, Эх, - чээр цахилгаан техник, ба хаядаг ний танхим байгуулжээ. Нийсл: ын сургуулиуд ленинч ШЭрЕЛох 3 сэг 27 9284 удаа зохиож 1917 хАй: багш сурагчдыг хамруулжээ. -- нинч шүүлгийн хугацаанд эшиЖЭУЛТЭ 27 сургууль Лениний танхим, шан туулсны дотроос 34 дүгээр сургуу лийн «Лениний бяцхан музей». 20 дугаар сургуулийн Сүхээ зїгээатт ХЗЭ--ийн үүрийн байгуулсан наан ний танхим, 24 дүгээр 2 ад 3энэн 6 дугаар ангийн «В» бүлгийн ж л рүүдийн байгуулсан Лениний уу. бусдаасаа сайн болж олон нийтийн хүртээл болж байна. 2 Нийслэлийн сургуулиуд энэ хуга цаанд давхардсан тоогоор мөн 1263 “хөдөлмөрийн цуваа гаргаж : багш сурагчид түүнд оролцож 833871 төгрөгийн ажил хийжээ, Ут гөрсөн онд нийслэлийн пионер сураг- чид, ХЗЭ--ийн гишүүд, багш нар МАХН--ын Төв Хорооны Ү бүгд хурлын шийдвэрийг амьдралд шинж, жүүлэн хөдөө аж ахуйд туслах 30 рилгоор хашаажуулах цуваанд гарч зуныхаа амралтаар 40000 малын баг таамжтай 71 хашаа барьсан байна. МАХН--ын Төв Хорооны УШ бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлж, дотоодын нөөц бололцоог ашиглах, улс нийгмийн өмч хөрөнгийг хайрлан хамгаалахын тул «Бидний ном хэв- лэл хичээлийн хэрэглэл, Өмссөн хув цас, апги танхимын эд аж ахуй бол ШИЙСЛЭЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧДЫН ЛЕНИНЧ ШҮҮЛЭГТ ШАЛ- ТАРЧ «ФЛОН УЛСЫН ЧИОНЕРИЙНЗУСЛАНД АМРАХ БӨЛСӨН Су. РАГЧ «С, ЖАРГАЛСАЙХАН, Н. лллалаалааааал зохиож 100 хувь суралвав,“ Яс, тос эвэр. туурай цуглуулан Сумын “нийн ажилд оруулж 60 төгрөгний | ху римтлал сургуульдаа өруулсат, Хүүхдүүдээ! "Та нар өнөөдөр Лепи- ний бага насны амьдрал, ЛЯеиниий нэ- рэмжит тазруудтай танилнчана. Зөвлөл нэрийг мөнхжүүлэхийн тулд хамгийн сайн сай нэрэмжит “болго 220000 сс шимининннаншинцигцошинаны шанаатай ну лананаланнианнтанннаиннни нил Хлэнаннаинашаналашнинанннацэнөншинаинцинин тийн ард түмэн нх Леинпий хан зүйлийг түүний бэлтгэ ХУНДАГА НАР. тиулгэллуллумлллуулаллууулллдЛЛЛОЛХллүлөичда. жээ, гэв. Тэгээд Лециний нэрэмжит хө тууд, Лениний пэрэмжит усал ацахыл- гаан станцууд, Леницний нэрэмжит бай галийн узасгалэнтэй -тазрууд тэсэн тур ван сэдвийг 10 гаруй пионер ярив. Ле нНиНий уйл амьдралыг харууясан Дяа фильм гаргаж б-гийн «А» ангийн су рагч Эрдэнэчимэг сайн орчуулж тайл барлав Пионерийн ахлах удирдагч Н.ЛУНДАА ш 2) НӨХДӨӨСӨӨ СУРЧ. НӨХӨДДӨӨ ТУСАЛЬЯ Хүүхэд багачууд ва! Эх орон, эр- гэн тойрнөо тольдон харцгаая! Хар- сан чиг,.хандсан зүг бүхэн сайн-сай хан, юм цогцолж, алаг цүдний чимэг арнуй сэтгэлийн баясал. болж: байна. Хот суу, сүндэрлэсэн барилга байгуулалт, цэх, гудамж, цэл гэр талбай, цэцэрлэг, усан оргилуур жилээс їкилд уяам нэ- мэгдээд, жичнээн сайхэн-байна вэ! тын хүмүүжлийн бие биедээ туслах, бие “биеэсээ сура хыг эрхэм-чанар-гэж үздэг билээ. лагадаа амжилтаас амжилт гаргаж байгаа манай хүүхэд багачууд хам- их тар бүлд “өсч, Сайн сайхныг орчнөосөө тусгаж, орчиндоо дэлгэрүүлэхийг манай нам, хүн ард, хүүхэд багачууддаа сургаж байна.Энэ нь хөдөлмөр,ахуйн соёлыг дээшлүүлэхэд үдэмж ач холбогдол- той юм. -Сайн сайхныг орчиоөсро тус | тана гэдэг бол гар орон, аав зэж, ту дамж талбай, хүн-ард, сургуулийн Хөдөлмөрт дуртай ард түмэн, аав тазар: бан, ажиатан, ажилчид, үеийн тэн, бий бодсон улс орны хөгжлийн түвшин улам Цээиларас хүн ардын соёлын хэмээ, зан сур- нөхдийпхөө,аль сайн сайхныг “биедээ шипгээж, амьдрал ахуйдаа хэвшил болтохыг “элнэ: Сайн сайхныг орчиндөо дайгарүүл тахууны гцэвэр ариун, “оо “вүйн хү - нэ Дин вн--Тоак- йуэтггэл “144 мүүжил улам нэмэгдэж, Чварьж “бос- ган авч, зүйлсээ орон байр, айв эж, ах эгч, дүү нар,.гадна.. орчин, сургууль, “Өөртвө хэвшил “болгосон сайхнаа бусад нөхөддөө дэлгэрүүлэх нь пионер сурагчдын хамтач, нөхөр- сөг, чанар, соёлч “боловсоп хүмүү- жил хир зэрэг эзэмшиж байгаагийн “хэмжүүр болно. Энэ нь хичээл сур слага, сахилга, хүмүүжилд, ажил хө- гдөлмөр, тар -орон, сургууль, /нийг- (мийн | дунд ямар үашэр жишээ : үзүүлж байгаагаар төдөрхойлогдө- (НО Нийгмийн -өмч хөрөнгийг олан хамгаалах, аривч тамч байх, : цагийг нарийн нямбай члниглах, ЦСорийн сахилга бат, дэг журмыг юос сахих зарэг нөхдөөсөө түзүүлнэ. Энэ бүхэнд пионер, залуу схүч санаачилга Таргаж, баз Ч “пионер, сурагчдын Дунд В--4-- тодорхой ажил зохиох хартгтай, Улс “нийгэмдээ ухамсартай са- схилга баттай, /оммунист сан -Оурта- хуунтай, өпдөр “боловсролтой, там тын “хүмүүжилтэй, ашилдаг /болохын тул нөхдөөсөө сурч, пөхөд- өмчийн нэг хэсэг мөн. .Эд бүхнийг хайр гамтай эдэлж “ашиглаж | сурцгаая», «Төмөр, Яс цуглуулахад хүүхэд багачуудын хувь нэмэр», «Төл "болгоныг “мал, зэрэг нэ- рэмжит ажлууд сургууль, бүр дээр зохиож зөвхөн энэ оны 1, П сард төлч дөд туслах, яс цуглуулах цуваанд 40 гаруй мянган хүүхэд оролцож тө 28000 лийн уут, элгэвч, нэмнээ, угж гаруйг Э хийж төлчдөд илгээн, 98 вээ яс цуглуулж улсад тушаажээ. .Ма- най хүүхдүүд өнгөрсөн зуны ашмрал- таараа хүүхэд бүхэн нэг цэцэг тарья: шеф газрууддаа өгөх хөдөлгөөн өр- лж 8000 гаруй тасалгааны цэцэг хэйлүч зохих газрууддаа хүлээлгэн . “ХӨДӨЛТӨӨНТ ТОГ- Х625) Г өглөө. Бүлэг бїхэн картаа лоом хийж цэцэрлэгийн Дүү бэлэглэх бэлэглэсэн ажээ. Нийслэлийн сургуу лиудаас леинич шүүлэгт 47600 га- руй сурагчид өролцож:! бүгд амшилт- | тай үзүүлсний дотроос 14 дүгээр Сургуулийн Оюунчимэг даргатай ХЗЭ--ийн үүр, 24 дүгээр сургуулийн, энд багштай пионерийн бүлэг, 10 . жанр сургуулийн Тунгалаг “багш- |. тай баатарчуудышн баг, 88 дугаар сур туулийн 6 дугаар ангийн сурагч Н. Хундага, 20 дугаар сургуулийн 9 удирдагч нарын “зэрэг тэргүүн пионер сурагчид, багш сур- ган хүмүүлсүүлэгч «Олон “байгааг илт- гэгч дурдлаа. Дараа чарийн бичгийн дарга П. Гунгаажав үг хэлж, ленипч шүүлэгт амжилттай дүн үзүүлсэн пионер сурагчид, эв- лэл пиоперийн ажилтан, багш сургай хүмүүдсгүүлэгч нарыг шагнав. Цуглааны дараа пионер сурагчдын концерт тоглож, цимо үзүүлэв. г, сэсмээ Нинэээээөлллөйнөл лай лд ах х ЛпэҮЭрггөөөжл ад Тоо бодож с чийг й аварга шалгаруу бэлтгэж байна. хөдөлгөөн . өрнүүлж .556:| “ширхэг тоглоом “хийж "цэцэрлэгүүдэд . нь Улаанбаатар 2. хотын ХЗЭ--ийн хорооны нэгдүгээр 2. Эх орны их дайны үед Зөвлөлт орноо хамгаалах хэрэгт олон зуун хүүхэд багачууд гарамгай гавьяа байгуулсан юм. Тэдний нэг бол ТО- ня Андреенко билаэ. Москва хот дахь Зөвлөлтийн ар- мийн зэвсэгт хүчний музейд нэгэн сонин үзмэр бий. Дарийн утаа, дан- ны ширүүн хөлд онгож хуучирсан бо ловч, дайсны өөдөөс ширмэн мөндөр буулгаж байсан нэгэн их буу байна. Тэр бууны дэргэд «Есөн настай ТО- ня Андреенкогийн улаан армид бэ-- лэглэсэн энэ буу Одер, Висла, Пра- гийн дэргэд дайсныг бут ниргэж яв- сан юм» гэсэн хаяг тодхон харагда- на, Учрыг лавлавал энэ бууны үүС- сэн түүх ийм ажээ. Гитлерийн фашистууд Одеёсс ХО- тыг бөмбөгдөх үед бяцхан Тоня Анд “УНШ “ БОД “ ХАРИУЛ! д Б) В д | байдаг. Орох тоөлөнгэр: хүүхдүүд 8 Лениний музейг өдөр бүр өлөн арван пионер сурагч сонирхон үзэж, их жо- “танилцсаар байна. лоодогчийн цуажаулоонин». амьдралтай ЗУРАГ ДЭЭР: В. И. Лениний зузейн нэгэн танхимд, М. ЦЭРЭНЖАМЦЫН авсан тэрэн зураг, ХАРАНДАА Буян знэ жил таван настай. Тэр сүү надаас гурваэж сарын өмнө харандас гуйлаа. ФМом бичнэ, зу- аг зурна» гэнэ. Харандааны хугар хай ч байсангүй. Далгүүрзэс зур- гаан мөнгөөр нэг харандаа авч өгөв, Буян харандаандаа маш хайр тай. Заримдаа унтаж байснаа «Миний харандаа хаа байнаа?» гээд босч ярнэ. Харандаагаа зүү- дэлдэг бололтоЧ. Өдөр «олгон зу- раг зурна. Харандаа нь одоо ч бий. Гэтэл харандааг хагас “болмогц хаядаг, богинохон харандаатаар зурах, ноорог дээр бичих дургүй хүүхэд байх юм. Би уран зургийн дугуйдангаар олон уйва орж гарч дандаа л бүтэн харандаа барьж байхыг ажиглалаа. -“Та арын харандаа ингэж ер элэгддэггүй юм уу? 1и Эсвэл... ШЛА4А --Богино харандаагаав8 зураг зурж болохгүй юм. --4Хэмжээ авч ч бэлөхгүй гэж ам амандаа тїуугилаа. ч --Тэхээр та тар бэгниэ харан- даагаа яадаг вэ? гэж эсуув.. --Хаячихдаг .-. --Дүү нартаа өгчихдөг гэж хариулж байна. Харандаа урт Анх гэтэл: насалжээ, МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ. сэх 1560 онд Англи улсад гарсан бай- на. 500 гаруй жилийн нүүр үзэх- дээ 870 янз болжээ. ч барахгүй балын өзгө нь ТО гаруй болсон байна. Мод -болсол харан- даанд үл тохирво. Хун мод н таар на. Тэхдэз сийлбэрийн хут гойд байдаг. Өргөсгүйч, өө сэвгүй хосгий нь авна. Харандааны модыг «өс, Шүвт- рээр зөөллөнө, 100 градусын ха- луунд хатаан эцсийн чийгийг арил- гана. Тэгээд нэг машинаас нөгөө машин уруу дамжин аялж гучин тасгаар орж байж гарна. Ховил татна. Бал хийнэ. Хоёр ховилыг найлүүлнэ. Урт богины нь тааруул на. Хэв гаргана. Будна... Зөвхөн будгийн харандаа л гэхэд 24 хо- нож байж сая нэг гүйцэд гараас гарч баяна. Харандааны дотор цар- Дуул, талийн эрдэс шингээхайн тулд тусгай машин дөтор1-43 цаг шарна. Балы иь хийгээд 24 цагийн турш хатаана 7--15 удаа будна. Хамгийн. эцэст хаяг, марк, он сарыг алтан үсгээр дарна. Тэгээд бас хайрцаглана. Ийм их ажил “удаж гарсан харандаа шини зургаахан Еөөнфєгтмаай юм ж агадгүй. Харандаа ги Ё, зориулагдана Хүүх дийн юм бүхэн хямдхан байдаг. Тэгээд ч.Москва дахь Санко Ван- цеттн нарын нэрэмжит үйлдвэр жилд 300 сая шлрхэг өнгийн жаран даа гаргаж байна... ч л Хүүхдүүд ээ!Ганц ширхар харан даа хийхэд хүй нх хүч хөдөнцмөрөө зарцуулжээ, Харандааг хагас юм, хугархай юм гэж хаяж болохгүйн учир ийм байна. Богино харандааг уртасгах арга,ашиглах боломжийг ТОНЯГИЙН | реенкогийн байшин ч бөмбөгөнд өрт- лөө. Бяцхан охин дээврийнх Нь шо- роо тоос бужигнан асгарч, шил цонх нь бут үсэрсэн байшингаасаа гүйн гартал бөмбөгөнд огло татагдсан гад на үүдний довжооны тэнд хачин с0- нин хэлбэртэй төмөр лааз нүднээ ту сав. Охин очиж үзлээ. Лаазны ам- сар задарчээ. Дотор нь янз бүрийл эрдэнэсийн чулуу, алт мөнгө гялтал- зан байлаа. Тоня лаазтай эрдэнэсийг эх орноо батлан хамгаалах фронтод хүргэж өгч, - Үүгээр хамгийн сайн их буу хийгээрэй. Тэгээд баруун фронтод байлдаж яваа миний ахад өгөөрэй гэжээ. Улаан армийн дарга: - Чи бол ёстой эх оронч сайн ХЭВЛЭЛИЙН БАГА. ХУРАЛ БОЛОВ. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэвжав, нийслэлийн радио, зурагт радио гийн сурвалжлагч оролцсон хэвлэ лийн бага хурал хийлгэв. Тус хэвлэ лийн бага хуралдээр нөхөр Ч,Пү рэвжав, өнгөрсөн онд хуралдсан. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ЇУ “бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлэх зорил гоор В. И. Лепиний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж, Монголын олон нер багачууд ленинч шүүлэг амжилт тай өгч байгааг онцлон тэмдэглээд. ленинч шүүлэгт ажил сурлага, хө дөлмөрөөрөө шалгарсан ХОТ , ХӨДӨӨ гийн 150 залуучууд «Монголын 34- луучууд лепинизмийн үзэл санаанд 3 үнэнчэгэсэн уриан дор1970 оны дө. 5 орөвдүгээр сарын 14-нөөс эхлэн Ар- 3 Ф олж болно. Нимгэн төмрөөр Хөн- Дий гуурс. хийгээд. углаж бичвэл «Богино» харандаа гэж байхгүй болно шүү дээ. Гагцхүү санаачлах нь пионер сурагчид та нарын үүрэг. Учир нь: нэг харандаа зургаан мөнгөний үнэтэй 800 сая харандаа гэдэг маань 18 сая төгрөгийн бү- тээгдэхүүн жилд үйлдвэрлэж бай- гаа хэрэг. Нэг ширхэг харандаа гэдэг их юм. Нэг харандаагаар шулуун шугам татна гэвэл 60 км урт шугам гарна. Нэг харанлдаа- гаар А.С. Пушкиний «Евгений Онегин» гэдэг зохиолыг хоёр удаа хуулан бичнэ. Улс нийгмийн өмчайг аривжуу- лах гэсэн ард олныхоо их хэрэгт бид оролцох ёстой билээ. Тэхээр харандааг хайрлан гамнаж сурвал улс нийгмийн өмчийг хэмпэж, хям- гадаж байгаа хэрэг мөн. Пионер, баатарчууд аа! Сурагч бүр хичээ- лийп дэвтэр, ном, шугам, үзэг, харандаагаа хэрхэн эдэлдгээ, тоо” бодохын тулд ндоргоо ямар цаасан дээр хийдгээ нэгд нэггүй бичиж «Пионерийн үнэн» сонины газарт ирүүлнэ үү? Ы! мг С.ЖАМСРАНЖАВ Бэ” : охин байна. Чиний энэ бэлгэнд бү- тэн хагас сая алтан рубль байна. Чи- ний захисныг заавал биелүүлнэ. Ха- рин ахыг чинь хэн гэдэг юм бэ? гэ- жээ. - Устин Феродович гэдэг ЮМ. Их буучин. Тун мэргэн бууддаг юм гэнэлээ гэж хүүхдийн хөөр баяртай сэтгэлээр Тоня хэлжээ. Тонягийн бэ лэглэсэн эрдэнэсийг үйлдвэрт өгч олон мянган шилдэг их буу хийж фронтод шилжүүлжээ. Тэр бууг Ус- тин Федорович ах нь ч эзэмшиж, дайсныг хиартал цохиж байсан ажээ. Зөвлөлт эх орныг чөлөөлөхөд Га- рамгай гавьяа байгуулсан тэр шилдэг сайн их буунуудын нэг нь эдүгээ бяц хан эзнийхээ тавьяаг мөнхжүүлэн үлджээ. Ц, ЭРДЭНЭБАТ зуун, мянган эвлэлийн гишүүд, ПиО- аихшинн жи жининалл дын хувьсгалын өлгий хот-Сүхбаа тар, Алтанбулагт болох .Монголын залуучуудын П тойрон аялалд орол цох юм. Энэ аяллын. дараа В.И. Ле- ниний мэндэлсний 100. жилийной угтаж ленинч шүулгийн үр . дүнг дүгнэн, МАХН-даа илтгэх улс тө рийн чухал ач холбогдолтой үйл яв дал болох тухай дэлгэрэнгүй ярив. Дараа нь МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Цэрэндорж, Монголын залуучуудын хоёрдугаар тойрон аяллын маршрутын тухай танилцуулж сурвалжлагчдын асуу- сан асуултанд хариулав. : Манай тусгай сурвалжлагч 77-7171010-0-0-01-012------0-002”Э Зай 238:88444 311405 86081 ШИйХ6хулӨТОЛҮЛАЛй. мпБ-ын төв зөвлөлийн Ш БҮГД ХУРЛЫН ӨМНӨ ховд Дарви суман 8 жлнийн дунд сургуу» лийн 6,7 дугаар ангиудын сурагчид Халзан сайр гэдэг газраас 160 шуудай хужир хамж 8 дугаар бригадын төлч дӨөд туслан Б ДОВДОНБАЛЖИР (Сурагч) ДОРНОГОВЬ. В. И. Лениний: мэндэлсийй 100 жи лийн ойг угтаж төвииц 10 жилийн дунд сургуулийн пионерийн бүлгэмийн зөв» лөлөөс 40 гаруй баатарчуудыг пнонерт элсүүлэв. Ж. ГАНХУЯГ (багш УЛААНБААТАР. 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуу лийн 6-ийн «Б» ангийн сурагч Дуй гаамаа торон савтай биенйн тамирын хувцас хээрээс олж шударга йионерийн ёсоор эзний нь олгож өгчээ. . Ц. ГАНЧИМЭГ (Сурагч) сэлэнгэ. В, И. Лениний мэндэлсний 100, жи. “| лийн ойг угтсан сурлага, ширийн аянаараа Сүх хотын 10 дунд сургуулийн пионерийн 11 дүгээр бүлгийнхэн 100 хувь сурч 79,2 хувь нь сайн, онцчууд боллоо. Мөн үечилсэн » дэвшлийн 8 дугаар шат, ХБХБ. зэмд- слийн 1 дүгээр шатны нормыг бүлгээрээ биелүүлжээ, -. Д. НАНЖИД (бага) БЭ Б! с п Р! в Ни ёс: со 5) 3) 5| Б) БЭ Б 13 : | в 15 ол БАЯНХОНГОР. Намын Төв Хорооны бүгд хурлын эцээД, аг өр, олЭхо үндсэн дээ» “Туршин судалж дэлгэрүүлэх» нөхөр лөл байгуулав.Нөхөрлөл нь сургууль . шиөнерийн дунд гарсан шинэ санаа- 4 чилга: тэргүүн туршлагыг амьдралд хэрэгжүүлэх той юм. : Д. САМДАНХОРӨЛ (Бага) | Хайрт хүүхдүүд ээ- В.И. Лени-ний мэндэлсний 100 жилийн ойг угтаж хүн бүр хөдөлмөр хүч, авь яас билгээ дайчлан шинэ юмыг бү тээхийн төлөө ажиллаж байгаа өр нүүн ажлын үед эрдэмтэн зохиолч П Хорлоо, хүүхэд та нарт уншуу лахаар «Нарны туяанд» гэдэг | тууж бичжээ. Энэ тууждаа бид бүхний багш В.И. Лениний үзэл ! санаа монголын малчин ардын үр хүүхдийн оюун сэтгэлийг гий- ухааны эрдэм ном сурах замыг нээж Лениний : гүүлж, шинжлэх М Н туяанд манай хүүхдүүдийн байр баясгалан ба“ тлиллшниншитллєдолоолоооч2 -гшистиллэЭл6тшилжэрэегтт- 103 сек 1 Уу! Тооноор туссан сарны туяанд гэ- рийн доторхи авдар сав, бурхан та- хил бүрэн ялгаран харагдахын дунд өвчтэй хэвтээ Буяны хоёр талд суу сав Сэнгээ, Чимиддолгор хоёрын гу- ннгт царай бүр ч тодХол харагдана. аяар бөхөлзөж байгаа эу- лын тэрэлд нүдээ анивчин суусан Сэнгээ, Чимиддолгор руу харж: - "орост чинь хүүгээ үзүүлэх хэрэг 3 3 -ҮТус л болбол орос ч хамаагүй боллоо -Нэмэр “болохоосоо урьдаар нэ- мэс болох вий гэж би айж байна. Тэгээд ч яаж ү? хэлээ олдог юм бни- лээ. --Яагтаав, Соном гуад байна. Тэр чинь воосны оросын хөтчөөр олон жил явсан ор оросоор ярьдаг тэм, гүсо5 ярьдаг шүү дээ, тийм бил гэж Сэнгээ, Чи- мнддолгорт хэлээд бодол болон.СУуУ тал гадаа Бохой. хуц, --Соном гуай 824 35 байна гээд Анмаддолтор, түргэн босож гарав. Шөнийп саруулд урд хөтөл. дээ- гүүр хоёр морьтой хүл, давхилдан ай! су Чалмиддолгор гэртээ гүйн орж: -- Ирлээ тээд тулгандаа аргал хийж галаа асаав, --За дүүрчээ гэж (Сэнгээ хэлээд босон харайж гайхан зогссоноо тэрээс гарав, Дөрөө хавиралдан амгай зуузай хангипасаар морьтой хүмүүс гэрийн гадаа буув, Буян өндийж, - --Ээж зэ! Хэв ирж Эвэд юм бэ? гэж асуухад. --Доктор. --Доктор гэнээ? "Тийм, орос донтор, хуүгий минь яллана. “Сүжигтэй байгаарай гэж хз «талаа үлээв, Эсгий. үүд” сэвхийн нээгдэж орос хувцастай өнлөр нуруутай хүн орж ирээд: --Сайн байна уу? гэж монголоор асуухад: --Сайн, та сайн байна уу гэж Сэн гэз мэндлэв. » ж Гэрийн хойморт суусан орос докто- рын царай уулын гэрэлд сүүмэлзэй, хурц хянга хамар нь сүүдэртэн бай- гаа нь өөрий нь сахиусанд явдаг зу- рагтай адялхал юм шиг Буянлд хараг дав Доктор хажуудаа зогсож байгаа Сэнгээ рүү инээмсэглэн харж үл мэ дэгдэх хэдэв үг хэлэхэд тамхи татаж суусан Соном: --Хүүхэд яаж байна? гэж асууж байна гэв, --Муухан л байна даа гэж Сэлнгээ хариулаал тулганы захад суув. Доктор, Буянгийн дэргэд очиж нүүр рүу нь хараад, духан дээр нь гараараа ларав, Доктор цамцлых8а халааснаас мо- дон, чагпуур гаргаж ирээл. Буянгийн сургаалын нарны дарсныг уран Та нарын ар өврөөс чагнаж, гэдэс гүзээгий нь дарж инлээд удаан үзэж суганд нь хийсэн шилээ авч хараад толгойгоо сэгсрэн олон үг хэлэв. Сэнгээ, Чимиддолгор хоёр орос док торын хэлж байгааг огт ойлгохгүй бо лохоор гайхан дэмий л бие биений- гээ харж дотор нь палхийж, толгой- тоо сэгсрэхээр бодоход юу юугүй нүд ний нулимс бүрхэв. --Хүүхдий чинь салхи цохиж уу- шигны хатгалгаа болсоп байна, Та чар түргэн үзүүлэхгүй яасан юм бэ? Одоо их хүйдэрсэн байна гэж лонтор хэлж. байна гэж Соном өвгөн донто рын хэлснийг монголчлов, --Амий, нь аврах арга байна уу? гэж Чимнддолгор мэгшин уйлав, Доктор зовсон байдлаар Чимиддол торыг эгцлэн харж: --Тэ битгий уйл,Сэтгэлээ бүү зос, Би танай хүүхдийг эдгээж чадна, Би бол Зөвлөлт улсаас танай ард түмэнд туслахаар арнун цагаан сэтгэл өвөр төлж ирсэн хүн, Та нар надад бүрэн итгэж болио. Танай хүүхэд буг Ччөт- гөр, бузар гайгаас болоогүй ямар нэг бороо. цасанд лайрагдаж, салхинд цо хиулснаас болсон байна. Тийм | биз дээ? гэж асуухад: -- Үнэн. үнэн, хэдэн хоньтойгоо хээр хоносон хүүхэд шүү. Ямар мэргэн доктор гэгч вэ? гэж Чимиддолгор Дуу алдан хариу- лахад Сэнгээ гапдаж борлосон царай гаа дэлтэн: --Тийм шүү. Энэ донтор чивь шод орхиж мэргэлдэг хүн үү? гэж Сойо- моос асуув. то Хаанаас лаа, Сэнгээ минь. Мөндөрт цохиулж Энэ дүрээр харуулсан байна. гар дээр удахгүй очих гэж байгаа энэ туужийн нэт? хэсгийг хүүхэд та нарт урьдчилан толилуулж байна, чинь, ёстой шинжлэх ухааны донтор болохоор өвчний нь таниад л яаж туссаныг мэдэж байна шүү дээ,Ийм доктортой уулзсанаас хойш хүүхэд чинь заавал эдгэнэ. Энэ чинь ардын нам эасгийн ач, сайн сэтгэлтэй Хү мүүсийн ач, Үүнийг бид | Нүдээ, үзэж байгаа нь этэ гэж бохшанглй лэхэд Сэнгээгийн сэтгэлд гэгээ орж давчуудан зовсон нь онгойх шиг бо- лов. : Доктор түрийвчнээсээ янз янзын боодолтой эм гаргаж Буянд уулгаад: --Би хүүхдэд чинь цагаар эм уул гаж өөрөө сахиж хононо, Та хоёр ун таж амар гэхэд Чимиддолгор авгай цочин: --Хүүе яаж болох вэ? Та хол гвэ раас ядарч ирсэн хүн өөрөө нойрсож амар гэхэд доктор инээж: --Зүгээр-ничего гэв, 1 Элэ яриаг сонссон Буян: --Ямар сайн хүн бэ дээ гэж бодов. Сэнгээ, Чимиддолгор хоёр сэтгэл амс хийн түр зуур дуг хийгээд сэрэхэд үүрийн гэгээ тусч өглөө болсон байв. Буян, тайван” унтаж хацарт нь цус хурсан байхыг хараад үнэхээр баярлаж: --Сэнгээ хүү минь овоо, энэ хүн чинь ямар ачтай хүн бэ? гэж хэлэхэд дээлээ бүсэлж байсан Сэнгээ, Буян- гийн царайг хараад: -- Нээрээ овоо -байна гээл толгой дохив. “ Цай чанасны дараа Буян сэрж аав, ээж хоёрыгоо харах вь бүр сэргэлэн, --Бие чиль яаж байва? --Овоо гайгүй. --Юм уух уу? --Ууя гэж Буян хариулахад зэж нь цай хийж өглөө. Тэр хоёрын яри хыг харж суусан доктор .инээмсэг- аж. --Ваот нэаав. --Үдээс хойш орос доктор Сэнгээ хоёр Буяаг тэмээн ачаан дээр суул гаж "амган дээр авчирч эмнэлгийн гэрт хэвтүүлэв, Сэнгээ эмнэлэг дээр хоёр гурав хо нож” хүүгээ сахиж байгаад | Буялыг хоол унданд орж өндийж суухтай болохол: --Та одоо буц, Хөдөө гэр, мал чннь эзгүйдэж байгаа байх. Бид Буянг түргэн элгээгээд гэрт нь явуулья гэж доктор Васнль хэлэхэд Сэнгээ баярлан зөвшөөрч гэртээ буц лаа, Буян, Васнль хоёр эмнэлгийн гэрт арав гаруй хоног хамт байхдаа бүр ижил дасал болжээ, Буянгийн халуун бууж, бие чь бүр сайн болжээ, Нэг өдөр Буянг орон дээрээ шагайгаар тоглож байтал цэ вэрхэн цагаан Нөмрөг нөмөрсөн Ва- хорошо- сайн гэн! баяртай снль орж ирээд, давхраатай том цэн. хэр. нүдээрээ инээмсэглэт, бадрнуы том гараараа магвай дээр нь дарж: --Буян аа иа гэв. Буяв хариуд нь баярла» “вмовж 2 Мя сайн, Удахгүй хари . Весвлийн барын яваа томын зургийг шохоорхон үзэж байв. Доктор Васнль орон дээр нь сууж цээжий нь чагнаж байснаа хүзүүнд Юн | н.с ыг “сс юу вэ? гэж асуув. т-Сахиус, --Сахиус гэнээ, юу байна? .. т-Үүн дотор бурхан ч бий, мэнни тоглоом ч бий, гэж Буян хэлчэд са хиусаа задлаж, нан, хадгалж яв даг зургаа гаргаж асиль донторт лэв снль зургийг авч харачд Буян тийн мөрөн дээр алгадаж, баяр төгөл дэр ивээд алдан: --Энэ бол бурхан ч биш, тоглоом ч биш, Ленин багш гэв. - Ленин гэнээ? --Тийм ээ! Ленин, Матай их жо лООДОГЧ. --Лениц гэж ямар хүн юм бэ? --Энэ бол дэлхийн хувьсгалыг агуу их удирдагч,багш гэж Василини хэлэхэд Буян тоглоом болгон | Хад: галж явсан зургийнхаа учрыг сай! ойлгохгүй байгаа бололтой гайхан байхад: --Чи Сүхбаатао гэж дуулсан уу? --Дуулсан. Ардын журамт цэр гийц жанжин Сүхбаатар гэж Соном гуайл ярьдаг уу? --За мөн дөө, Лепин чинь Сүхбаг тарын багш дотнын сайн чөхөр байхгүй юү.” --Ай тийм үү? гэж Буяа сал уч рыг нь мэдэж байгаад Василь хөг жилтэйгөөр инээж: -»«Чи, Сүхбаатарын хүү, Би Ло! тий цэрэг, Сүхбаатарын хүүг Ленк ний цэрэг эмчилж байгааг чи мэдэж “байна уу? гэж ,хэлээд Буянгийн холт “срууцсан эиижнгхэн бор гарыг мяхлаг том тараараа.чанга атган, ”.Буяп хадгалж явсан зургийнхал са агнай тэнийн баяр ЛИР-ЭЛ ЛЭВЖ, сахал хадгалж явснаа- Васильд: рьй. өгөв. Доктор Василь улам хөгжил инээж: --Чи дэлхийн хөдөлмөрчин ард туминй багш” Яёниний сургаалаас сурч их эрдэмтэй хүн болох сайхан цагт төрсөн азтай хүү байна. Одоо танай хошуунд танхим байгуулагдсан. Түүнд ор. Тэгээд тэр сургуулиа төгс гөөд Москва, Ленинград, явна. Хич нээн сайхан бэ! гэж Василийн ярихад Буянгийн сэтгэлд баярын дөл бадрав, Буян Лениний зургийг сахиусан- даа хийж зүүгээд ирээдүйн сайхныг мөрөөдөн «Танхимд очиж орохсон» гэсэн бодол өдөр шөнөгүй. сэтгэлит нь азэмдэв. л Хэд хоногийн дараа-Буяп бүрэн эдгэрч гэртээ харихзар мордоход Ва- силь доктор гарыг нь чайга атгаж вэл яваарай гэж хэлээд этүягэ хүү эхэд” шит “төврөн” үнсэв. ковиенпирнлгэгаааглалаллагтнлилиишйА төхлолыый двшлолыо рс оклшлиолиоллш ктгаолиолпылотиеилагтгтиитииииилслх: Д. НАВААНСҮРЭНГИЙН шүлэг “ЛЕНИН “БАГШ (Цэцэрлэгийн хүүхдийн ху у) Манлай Ленин багшдаа Манлай Ленин багш Миний хайрт багш даа, Аав зэжийн багш, Ачит Ленин багш Л. ОСОРЫН ав - “Ачит Ленин багш : Миний хайрт багш даа. Хүн бүхний багш, Хүндэт Ленин багш даа, Хүндэт Ленип багш Хүүхэд бидний багш даа. сахиусыг нь зааж --Өнө юу вэ? гэхэд: г-Лениц багш! гэж Буян хөгжил, тэй хариулав. . --Чи, Ленипий заасан замаар заг 11.41. РЕ шдАЧ! ЭЧ БУУНА “аү ил УИА УЭРГИЯ. С72н 391 5 МХЗЭ-«ын Тев Хогоо Д.бугБаатарын нэж лал ХОомголын Їїеокскчин Булгузхчлсын Төв, З.ххөмнөк лляинд 1РОЛС! ГАРЛ ЧАР НЭГДЭГТ /Я! Л.ТӨТӨӨ ХЭЗЭЭЧ БЭХХЭН БАЯГТУ 26 дахь шилдээ . й р : Лхагва 39:14. (1126) | 2 Үнэ 10 мө, занамжлланн| нявшилахианын шарцэвхэрррэр, шишажлнэлны ханжэнанихэн СМАХН-- “Ын ТӨВ ХОРООНЬГҮШ БҮГД ХУРЛЫН ШИЙДВЭР ХҮҮХДИЙН АМЬДРАЛД” эвэжэс гон 23 2:8:534-0 ФҮзэгний ишнээс эхэлнэ. ФНимгэн дэвтрээс эхэлнэ. ФХарандаанаас эхэлнэ. ФРБалруулнаас эхэлнэ. ФСурах бичгээс эхэлнэ. ФХувцас хунараас эхэлнэ. Зүйтэй, Эдийн засаг гэдэг яриа жижигхэн зүйлээс эхэлдэг юм шүү. Хүүхдүүд ээ! Намаас, хүн болгон эдийн засагч, аривч гамч байхыг чухалчлан зааж байна. Та нарын аав, ээж, ах эгч чинь цөм ажил амьдралдаа эдийн засагчаар хан- дахыг эрхэмлэж байна. Тэгэхлээр чи мөн нэгэн адилсур гууль дээрээ ч, гэртээ ч эдийн за- сагч, аривч гамч байх хэрэгтэй. Хүүхдүүд ээ! Та нарын найз нө хөд энэ талаар хэрхэн ажиллаж буй тухай ярьж өгье. Төсөрхөн би Хөвсгөл “аймгийн төвийн 10 жи- лийн дунд сургуулиар орсон юм. | | | ь хичээлийн эрхлэгч Сэрээнэндула- мын «Манай сургуулийн .бүх сураг чид хичээлийн хэрэглэл, хувцсаа гамтай хэрэглэх талаар хувийн тоо сэл үг анхаарлы минь татав. Энэ сургуулийн. сурагч бүр арвилан хэмнэлтийн хувийн төлөвлөгөө гар- гийн «Б» бүлгийн сурагч М, Долгор энэ хичээлийн жилд хичээлийн хэрэглэл, Хувцас, хуна- раа гамтай эдэлж, 204 төгрөг 56 мөнгө хэмнэхээр төлөвлөжээ. Ни шээлбэл пионер Долгор өнгөрсөн онд 74 дэвтэр, 3 харандаа, 5 үзэг ний иш, 4 баллуур сурагчдын дү рэмт.хувцас 2-ыг хэрэглэдэг бай- сан бол энэ онд 50 дэвтэр, 3 ха рандаа, 3 үзэгний иш, 2 баллуур 1 Формын хувцас хэрэглэх тооцоо гаргасан байна. . Пионер Долгор жилд нэг, пальто. Өмсдөг байсан бол Одоо нэг пальтог 2.жил өмсө хоөр “төлөвлөжээ. Зургадугаар ангийн «Б» “бүл: гийн, сурагч Баасан Эсгий гутал хоёрыг өмсдөг байсан энэ жил нэ ГИЙГ, ЗуНЫ “гутал хоёрыг өмсдөг байсан бол нэгийг өмсөхөөр тооцоол сон байна. Энэчилэн тус ангийн Цагаанмаа 141 төгрөг 05 мөнгө, Ч. Баа-- Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр су мын 8 жилийн дунд сургуулийн хан «Арвилан хэмнэлтэд бидний хувь нэмэр» цуваа гарган ангиудыг уралдаантай ажиллуулав. | Сураг- чид малын яс 2560 нг, стандар- тын бус арьс 102 ширхэг, бод ба богийн эвэр 78 нг, туурай, техни кийн тос, ноосон даавуу эдлэл цуг луулж ХБА--д тушаасан нь 800 төгрөг болжээ, Ингэж хаягдаж бол зошгүй 800 төгрөг хуримтлалд оров, Багачууд та нарын оруулж бай- гаа 1--2 төгрөгийн хуримтлал наа наа багахан санагдлаа ч цаанаа маш.их юм шүү. «Далайд. дусал нэмэр» гэсэн ардын . зүйр “үгийг. байнга санацгааж: шжндлацай!ас Энэ сургуулийн пиоперууд,: ! | | | 1 | | | | | | | | Тус сургуулийн үйлдвэр сургалтын. цоотой ажиллаж байна» гэж хэл “уүрч яваа цүнх, бичиж буй дэвт -РИЙЕ ӨВ, эзэлж - гажээ.Тус єургуулийн6 дугаар ан: ХҮҮХДИЙН. САНХАЧЛАГА: тар 124 төгрөг 89 мөнгө .хэмнэ хээр тооцоо хийжээ. Сурагч бүхэн төлөвлөгөөтэйн гадна ангийн ар- вилан хэмнэлтийн төлөвлөгөө гар ган ажиллаж байна. Тус сургуу- лийн 5 дугаар ангийн «Д» бүл- гийн багш Базаррагчаа ангиа 3а- саж тохижуулах ажлын тооцоо гаргажээ. Яс, төмөр цуглуулах, хадаас, ноос, жимс, түүх зэргээр зигидаа засвар хийхэд хэрэглэгдэх мате риалын зардлыг олж авах юм, Эпэ ангийн бүх сурагч, өөрсдийн эдэлж хэрэглэж байсан сурах бичгээ удаах ангийнхандаа шил жүүлэн өгөх гэж байна. 5 дугаар ангийн «В» булгийн су рагчид өөрснөө шүүр хийх, сонги но тарих зэрэг ажлыг хувийнхаа төлөвлөгөөнд тусгажээ, Мөрөн хотын 10: жилийн дунд сургуулийн сурагч бүр уйнхүү ар вилан хэмнэлтийн тооцоётой ажил лаж байна. : Хүүхдүүд,ээ! - : Чиний өмсөж яваа гутал хувцас, чинь- хөдөлмөрийн хөө хөлсөөр авч. өгдөг. Чиний эдэлж хэрэглэж :буй бүхнийг ажил чин хүн «хийдэг. Гутлаа дор нь урчихдаг хүүхдийг харахаар гутлын үйлдвэрийн бүх л дамжлагаар да- гуулж явмаар санагддаг. Хүүхдүүд та нар нэг ил өмс дөг гутлаа хоёр жил өмсвол, дэвт- -рийнхээ хуудас. болгоныг ашиглаж чадвал, сурах бичгээ гамтай эдэлж удаах ангийнхандаа өгвөл эх,эцэг чинь баярлана, . багш нар. чинь баярлана, эх орон чинь баярлана. " Өнөөдөр чи эдэлж хэрэглэж буй зүйлдээ аригч гамч Хандаж, тоо цоотой нямбай байдалд сурвал маргааш социализмын бүтээн байгуулалт дээр мөн тийм хэмжээ гээр “хариуцлагатай ажиллах болно. ““Мөрөн хотын 10 жилийн сургуу лийн сурагч--найз нөхдөөсөө сурч арвилан хэмнэлтийн тооцоотой ажиллая. Эдцйн засагч болно гэдэг чинь үзэг, харандаа дэвтрээс чиль л эхэлїцэ. Ж. ДАШДОНДОГ «ХАЯГДАХ 800 ТӨГРӨГ» бүр дунджаар 2 төгрөгийн хаягдал ашиглажээ. Манай улсын ерөнхий боловсролын бүх сургуулиудын сурагчид тус бүр ийм хэмжээний хаягдал ашиглана гэвэл бүгд 420 000 төгрөг болно шүү дээ. Үү гээр «ЗИЛ-130» машип 18--ыг, 65 төгрөгийн матмал сандал 6461 ийг авч болох юм, Үүгээр 250 хү НИЙ суудалтай 25 клубыг бүрэн хангана шүү дээ, Хүүхдүүд та нар энэ мөнгөөр дан дэвтэр, үзэг, гортиг, баллуур авахаар тооцоолон бодож үзээрэй. Хичнээн их тоо гар на даа. Иймээс хүүхэд бүхэн хаяг дал .ашиглаж социалист хуримт- лалд оролцвол арвилан хэмпэлтэнд бидний оруу лах хувь нэмрийн иэг гюм шүү. с г Л. ЦЭРЭНСАМБУУ- БНСЧСУ-ын Людвик Свобода манай оронд Найрамдлын айлчлал Үндэстэн бүрийн ард түмний аХан дүүгийн ган бат найрамдлыг манай өсвөрийн үеийнхэн пионер багачууд гүнээ хүндэтгэж байдаг билээ. Саяхан МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны Гишүүн. БН | МАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү лэгчдийн дарга 2. Єамбуугийн урил гаар Чехословакийн Коммунист На мын Төв. Хорооны . тэргүүлэгч ги- шүүн, Бүгд Найрамдах “Социалист Чехословак Улсын Ерөнхийлөгч Люд вик Свобода манай, өрөнд гуравду гаар сарын 26--наас эхлэн гурав М хоног зочиллоо. : “Хүндэт зочдыг Буянт ухаагийн пи ї сэх опгоцны буудал дээр нам, зає- гийн удирдагчид “нөхөд Ц. Дүгэрсх- рэн, Н. Жагварал, Д. Моломжамц, БН. Самбуу, Ю. Цэдэнбал, Н. Лувсан ерөнхийлөгч нөхөр церт үзэж, Төв аймгийн Баянзүрж, Монгол Улсын Их Сургууль зэрэр үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёлын гав руудаар зочлож ажил байдалтай нь танилцав. Хүндэт зочин Людвик | Свобода Монгол Улсын Их Сургуульд зочлож явахдаа: «Байгалийн үзэсгэлэнт сай хан нутагтай Монгол орон, хувьст лаас хойш яаж дэгжин хөгжсөний. одоо үзэхэд: үнэхээр бахтай байна. Оюутан та нар ард түмнийхээ сайй сайхан ирээдүйн төлөө өндөр үүрэт “хариуцлага . хүлээсэн хүмүүс: гэдгээ сайтар ухамсарлаж “сурлага хичээж дээ шамдан «суралцахыг ерөөе гэв. Мөн хүндэт зочин Людвик Свобода гийн гэргий Ирена Свободава охин Зоя Клусакова, БНСЧСУ-ын Гадаад Явдлын Яамны сайд Ян Маркогийн равдан, Б. Лхамсүрэн, БНИМАУ--ын . Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч ги- ГЭРГИЙ Нлара Маркова нар хөгжим шүүн Б.Алтангэрэл, -С. Батааг Д, бҮЖГиИЙн дунд сургуульд зочлон пнд нер сурагчидтай бэлтгэсэн концерт үзэв. Ёндондүйчир, С. Удвал, Ч.Пүрэвжав, уулзаж хүүхдийн ЙД, Ядамсүрэн. БНМАУ-ын Сайд яч нарын Зөвлөлийн . орлогч дарга | Хүндэт зочдыг манай оронд айл Дүгэрсүрэн. Д. Гомбожав нар болон ЧИЛЖ байгаатай холбогдуулан хийн | Яамдын. сайд, тусгай газрын дарга СЭН МОНГОЛ--чехословакийн найрамд лын цуглаан дээр нөхөр Ж. Самбуу, Л. Свобода нар харилцан үг хэлэв. «..Бидний хамтын ажиллагаа бат бэх уг сурвалжтай юм. Манай хоёр орны харилцаа бол бие биеийнхээ “бафсалйснч асуудлыг сайн ойлгодоР, бие биедээ чин сэтгэлээс тусалдай анд нөхдийн ах дүүсэг харилцаа юм, Монгол Чехословакийн хамтын ажил лагаа цаашид ч Дэлхийн (0-4 циалнст хамтын нөхөрлөг-э лийн нэгдэл нягтрал хамтын ажил- нар, МАХН--ын Төв Хорооны хэлт сийн эрхлэгчид, Улаанбаатар хотын Їнамып хороо, АДХ--ын гүйцэтгэх захиргааны дарга. нар, ЭТНБХ-ны 1 гүйцэтгэх хороо, МЧНН--ийн дарга тэргүүлэгчид, ардын армийн генера лууд, 1921 оны ардын хувьсгалын партизан нар, хөдөлмөрчдийн төлөө лөгчид угтлаа. | Мөн БНСЧСУ-аас БНМАУ--Д суу Тгаа онц бөгөөд Бүрэн Эрхт элчин Н сайд Эмил Патек, элчин сайдын яам ны ажилтнууд болон, манай лагааны бат бэх хэсэг нь болох бой оронд суугаа зарим элчин сайдын М0--» гэж нөхөр Людвик Свободё яамны тэргүүн, гишүүд угталцав, манай хоёр орны ах дүүгийн най рамдлыг өнцлөн тэмдэглэж ХЭЛЛЭЭ.. Хүндэт зочдод ппонер-еурагчид амьд 1 Д мг ! -ЛЭнх-г-тайван,-гсодналиамын...үйл Н цэцгийн баглаа барьж угтав, Нөхөр /17Н. Самбуу, Л. Свобода нар харлацал хэргийг бэхжүүлэх. монгол--чехослө . үг хэлсний дараа | хүндэт зочин ванийн ард. түмний найрамдал, хаш . - Свобода болон Ж. Самбуу, Ю, "Цэдан- тын! Эиягт ажиллагааг хөглсүүлэн бас | бал нар тусгай машинд сууж, нийё- татгахад гарамгай гавьяа байгуулсныг | зэл Улаанбаатар хотын зүг хөдлөв. Нь ӨНДрөөр үнэлж нөхөр Лтодвик Свө” Хүндэт зочдыг замын дагуу жагссан бодаг. БНМАУ--ын төрийп дээд ша” лийслэлийн хөдөлмөрчид халууг пал Сүхбаатарын одонгоор шагпав. дотно угтав | Хүндэт зочин Людвик Свобода ба Хүндэт зочид манай оронд байх түүнийг дагалдап яваа зочдыг БНМ хугацаандаа Д. Сүхбаатар, Х. Чой АУ--ын нам төрийн удирдагчид үдэн ул мордуулав. коН- балсангийн бунханд цэцэг тавьж, сын төв музей, Хүндэтгэлийн МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ. иижжвжэжижВжВхВЖВЭНВВВВНжВВНВЖВЖиЖижВВЖжиВжнжинЖнжиЖиЖнЭннЖн0) ХӨДӨӨ НУТАГТ МАЛ ИД ТӨЛЛӨЖ БАЙНА. хөвсгөл АЙМГИЙН ТӨВИЙН 10 ЖИЛИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН ПИО НЕРИЙН ТАНХИМД ТӨЛИЙН БЭЛТГЭЛ ИРСЭЭР БАЙНА. ПИФд НЕРИЙН АХЛАХ УДИРДАГЧ ЛХАМНОРДОВ: БИД ЭНЭ УДАА 658 ЭЛГЭВЧ, 56 САВАН, 22 НЭМ» НЭЭ, 1000 ГАРУЙ ШҮДЭНЗ, 14 ЭМИЙН САН, 23 БООДОЛ ХӨВӨН, 73 ЛААГ ШЕФ НЭГДЭЛ РҮҮГЭЭ ЯВУУЛАХ ГЭЖ БАЙ НА ГЭЖ: ХЭЛЭЭД ПИОНЕРИЙН: ИДЭВХТНҮҮДТЭЙГЭЭ ТӨ ЛИЙН БЭЛТГЭЛЭЭ МАЛЧИД РУУ ИЛГЭЭХЭЭР БЭЛТГЭЖ БАЙХАД НЬ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Д. ПУШКИН ЗУРГИЙ гу. НЬ АВЛАА. : Нэг өдөр Чүлтэм өвөө биднийг дуудахад бид хэрэг хийгээгүй хир нээ хэзээний тэр өвгөнөөс эмээдэг болохоор тун ч их эмээсээр очиж юм. За мөн хот суурнн тазрын хүүхдүүд архи, эмийн шил, төмөр цуглуулдаг юм байна. Энэ тухай ражаваар ярьж байхыг ах нь ХО0- билээ. 2 тод жин тз “Тэтэд Чүлтэм өвөө урьдын адил 23 зж орохдоо дууллаа. уургүй байгаа харагдана. Бидэн Үл 657 65 5 алан саллБты гад хандаж: Ё рагд . ИДЭНД цуглуулсан двны Юа сэхэ шил ч “онч 22 нх хөрөнгө болдог юм байна. Хүүх су Та нар ноос их түүж байна дүүд минь та нар бод л доо. Манай уу гэж эелдэгхэн асуухад бид ӨР. орны хүүхдүүдийн нэг өдөр түүсэн н ганнй ЭЕ байгаа ноосоор 300 хүүхдийн хос эсгий ЄБ дүүг сонн ЯС гутал хийсэн гэнэ. Ингээд бодоход и хоёр шуулайг түүсэн. мөн ч нх хөрөнгөө дөө. Хүүхдүүд -Би гурван шуудайг түүсэн. тинь та нар ноос: түүгээд байхаа- -За боль доо, чи хэзээ гурван рай! Би та нарт ноос түүх ИЙМ шуудайг түүсэн юм бэ? нэг савар хийсэн гэж урт бургасан --Түүсэн шүү. Худал гэвэл ЧИ ир Р їтэй гуравхан төмөр утсан шүд Чойжой агентаас асуугаарай! гэх тэй савар шиг юм үзүүллээ. чилэн маргаж байлаа. Чүлтэм өвөө хоёр нүдээ их болгож инээс- --Өвөө үүгээр чинь яаж ноос нээ түүх юм бэ? гэж биднийг гайхан асуухад: --Үүгээр үү, үүгээр ноос түү: хийг би олоохон заагаад өгнө гэв. Чүлтэм өвөө бид тууврын хонин суурь хоноглоод явсан буйран дээр очихоор мордлоо. Чүлтэм өвөө нөгөөх урт иштэй гурван шү -- Хүүхдүүд минь, та нар нх ажил хчйж байна. Их ч юм. олж байна. Ноос гэдэг чинь манай ул- сын «алтан фонд» гээд л сонин хэв лэлд бичиж байна. За бүр хот суу рин газарт бол өдөр бүр л ража- ваар (радног хэлжээ) ярьж байх рагч хүн юу юунд зориулах ёстой вэ? гэвэл: а) (Хичээл давтах)-- Үүнд: Гэ рийн даалгавар хийх, хичээлд холбо: дох ном зохиол унших, нөхөдтэйгээ буюу гэр орныхоо хүмүүстэй уншсан, заалгасан зүйлийнхээ талаар зөвлөн ярилцах. б) Гэр орныхоо ажилд туслах, өө рөө өөртөө үйлчлэх. Үүнд: Гэртээ хоол унд бэлтгэх, хувцас хунар, сав суулга угаах янзлах, дуу нараа 8с- рах: гэр орон орчин тойрноо цэвэр үзэмжтэй байлгахад анхаарч туслах гэх мэт. в) Үзвэр үйлчилгээ, тоглоом наа- дам цана тэшүүрээр гулгах, эрүүл агаарт явах гэх мэЭт. Ф/ єусохгерал - ЛЯАУлатол: Өнөөгийн багачууд та нарын аж төрж байгаа цаг минут бүр үр ашиг оролцох гэх мэт. тай, учир утгатай өнгөрч байх ёстой. . Тодорхой цагт хичээллэж, амарч, Гэтэл цөөн хэдэн минут байтугай бү хөдөлмөрлөж занших нь улс эхорон тэн цагийг ч тодорхой үр ашиггүй цсо удаан жил үр бүтээлтэй ажиллах, сэлгүүцэн өнгөрөөдөг сурагч та Нарын дуиваа ажилд эрэмбэ дараатай ханд дунд хааяа байдаг нь харам “даг байхын үндсэн нөхцөл болно. В.И. Тэр сурагч их юм бүтээж болох, ИХ девин нийгэм улс төрийн асар | их юм сурч мэдэж болох сайхан ажилтайн дээр байнга унших, бичих, ломж алдаж байгаагаа мэддэг тЭЖ ҮҮ? хүлээн авах зэрэг нүсэр их ажилтай Дунд сургуулийн тавдугаар ангийн байсан боловч эрүүл агаарт явах, би нэг СУРАГ цагт дулаааав 300: сийн тамир сцоркор оролдох, тодор" хорь орчим хийсвэр жишээ бодно. хой цагт хооллох, хөгжим сонсох ЗЭ Ном уншвал 3,5-44 хуудас зүйл ун- РЭГТ ямагт цаг гаргадаг байжээ. шина гэж эрдэмтэд тооцоолсон бай? | Оросын их зохиолч Л.Н. Толстой на. Р дэлхийн утга зохиолын эрдэнэсийн Хэрэв тавдугаар ангийн сурагч өдө бүр нь шиг тэжээл байя юм бодын санд мөнх үлдэх суут | бүтээлүүд жилд бүтэн сайн өдөр, баяр ёслолын туурвихдаа асар их цаг хөдөлмөр зар өдөр, амралтаа оролцуулахгүйгээр бо цуулсан нь хэн бүхэнд мэдээж би- доход 960 хуудас ном уншина. Эсвэл дээ, Толстой морь ун. л агаа Т20 бодлого, 4800 хийсвэр жишээ Ес рь уянх,-эрүүл агаага бодож амжих юм зугаалах цагийг өдөрт заавал гаргаж чаддаг байснаар урт удаан насалж, . Цаг мөч бүрийг мэдлэг боловсрол, : сурлага хүмүүжил, ажил үйлсдээ асар их бүтээл туурвисан байна. ашигтай зарцуулж хэвших нь соёлч хүн бүрийн үүрэг юм.К.Маркс,В.И.Ле нин зэрэг сүут хүмүүсийн ажил амьд 1 5 ралын туршлагаас үзэхэд өдөр сүр ХУРАА) ВЖСРЫНГ ДАГЯНГ “СЭН дэн шэн 7 423) Й ӨдөлМм нэг цаг гадаад хэл сурахад зориулс- яицян: ЫН ЭА1 4. ХУЛЭн эрээ ч - 3! агт ИЙГ ОН (0) наа алфБаа гадаад “хэлийг хоёр са- Оога ЧӨгТ НХ зүйл бүтээхийг онцл заасан юм. Энэ заалтыг хүүхэд та рын дотор сурч болох ажээ. Сурагч та нар цагийн нарийн хуваарьтай нар нэг адил мөрдөнө. Энхрий хайрт ажиллаж занш. Сургуулийн хуваа- намынхаа заалтыг хүүхэд бүхэн са- рьт хичээл, хичээлийн гадуурхи Хү- наж цагийн зүүтэй уралдан, сурч мүүжлийн ажил, зэрэгт зохион оай- амьдралда гуулалттай оролцож буй цагаас бу- МЕД Бо Др: а бутээл чээр хэрэглэх ёстой. сад цагийг та нар гэр орондоо өнгө- рөөдөг шүү дээ. Энэ чөлөө цагаа су Т.ГОМБОСҮРЭН г) Цаг үеийн шаардлагат ажилд Хүүхдүүд эд! МАХН--ын Төв Хорооны ҮШ бүгд дэт савраа барьж, хоёр талд нь бүч хадсан том хүрэн уут бүчзэр нь бүсэлхийгээрээ уясан байв. Бид Чүлтэм өвөөгийн ноос түүх шинэ аргыг бушуухан Үзэх юмсан гэж тэсгэлгүй догдолж явлаа. Тууврын хонин Сүрэг хоноглоод Явсан буй ран дээр бут бут ноос цайрна. Бас алс холуур харгана, бударганы тол гойд ноос сэвснйж зүүгдсэн Х4- рагдна. Бид байрны захад бууж морьлоо тушлаа. Чүлтэм Өвөө: --За хүүхдүүд минь, энэ буй- рай дэзр Сайгаа ноосыг нэгийг Ч үлдээлгүй түүгэзрэй! Хурдан түү нэ шүү тэж хэлэв. --Чүлтэм өвөө ноос-туҮх шинэ аргаа бидэнд зааж "өгөх болоогүй. юм болов уу? гэж.бид ярилцсаар Чүлтэм” өвөө: --За хуүхдүүд,ээ! Та, иар бут... но: ч үлдээгүй тун Харин тэр алсуур. харгана, бутар ганы толгойд байгаа ноосыг түүл- гүйг орхиж болох уу? гэж асуув. Бид: 5 -Болохгүй ээ. Түүнэ гэлээ. --Зүйтэй. түүх хэрэгтэй. Яаж түүх вэ? : --Яахав, мориороо давхиж очоод л буугаад аваад явна. --Япган яваад түүсэн ч болно гэж: бид хариулав. -За хүүхдүүд МИНь тэр Чинь бүтэхгүй хэрэг, Явган явахаар нэгэд удахгүй эцнэ. Хоёрт удаан, гавьтай түүж чадахгүй. Морнор давхиж очоод л бууж аваад явна | зөвөлөллллөллнлн, бяцхан хүү номхон зогсоод: "Хатуу ширүүн жилүүдэд Халширч үзээгүй Володя хүү, Хар санаатны бахыг Хангаж яваагүй Володя хүү, Эрдмийн туяат оргилд ” Эгнэгт тэмүүлсэн Володя хүү, Шулуун үнэн сэтгэлтнийг Зорьсон бүхнээ биелүүлэх Золбоо төгс Володя хүү, Зовлонд өртсөн бүхнээ Жолоодож босгосон Володя хүү, Таван тивийн хүмүүсийн Танил дотно Володя хүү, (Бидний дунд Володя байна. Бид Володяг уншив, -4 Үүнийг хэн зохиосон юм оэ? -- Би өөрөө зохиосон юм. -- Чи ийм санааг яаж олов? го-- Володя бэрхийг хэг » хүүхэд тээд эрдэм сурах гэж мюм гэв. сан уу? -- «Лениний намтар», э сайн ТҮҮЛЭЭ. т “эв, Чүлтэм, өвдө, “ Шударгаар талархсан Володя хүү, хүлээж байна! гэж лдаг, эрэл аасаа эх тэмүүлж зо трилгодоо хүрснийг бид мэднэ. Миний “дүү, дүүгийн дүү бүгд Володяг мэд гиэ. Тэгээд би энэ шүлгээ зохиосон -- Лениний тухай олон ном унш «Лениний гэдэг чннь бүүрч бүтэхгүй ЭЭ. нэ гэд бууж мордсоор явтал морины чинь нуруу яаж тэсэх вэ? Хоёрт мөн л гавьтай юм. туүж. чадахгүй. Тэгэхээр та,нар мнний, энэ савраар г. ЯМЫ билнал Явж түүхийг (би, нарт үз раа. газраас: нооё өлгөж аваад та. шаандаа. зүүсэн уутанд х “тийм савар хийж, рын хонь явсан газраар өдөр бол гон шахуу морьтой эгнэн яваад ноос түүдэг боллоо. --За хүүхдүүд минь, та нар нэг хоёроороо биш нийтээрээ ин- гэж ажиллах чинь хөгжилтэй, бү- тээлтэй сайн байгаа биз. Үүнийг . чинь суботниг (субботникийг хэл- жээ) гэж нэрэлдэг юм билээ. Ле- нин багш хүртэл суботнигт орол- цож байсан юм гэнэ лээ. Үүнээс хойш та нар ажлынхаа хичээлийн хээ чөлөө цагаар суботипг хийж байгаарай! гэж зөвлөсөн юм. г. сэсМмээ ЭНЭ ШҮЛГИЙГ ХЭН ЗОХИОВ -- Энхболд оо! Чи, Ленинч шүү- тухай дурдатгалууд» «Ленин ба хүүх лэгт яаж бэлтгэв гэж асуулаа. Салаа ны даргын тэмдэг ханцуйндаа хадсан Үүд», «Ленин багш» -гэдэг номнууд уншсан. Ч -- Уишсанаа тэмдэглэсэн үү? гэ хэд ы Їх Тэмдэглэж авсан, дэвтэр үзүүлж байтал , сур, сур, сурсан дэвтэр тарав. -«Энэ ямар. учиртай дэвтэр вэ? гэвэл - -- Би суут хүмүүсийн сургаал үг дуртай. Голцуу унш цуглуулах нх сан номон дотроос олдог тэв. -- Өөр юу цуглуулдаг вэ? -- Марк цуглуулдаг, Одоо 500 га руй марк цуглуулаад байна гэв. Түү ний дотор зөвхөн Лениний тухай КУ- чаад төрлийн марк байлаа. Эцэст нь -- Ямар сурдаг вэ? гэж асуув. - Онц сайн сурдаг. Хойшид Но- сурна гэж тэр хүү цогтой хэлэхэд үгний нь цаа на итгэл гэрэлтэж байх шиг санагд лодя шиг дандаа онц сайн үг туслаа. в: Бидчтуув- гзэд хэдэн дээрээ сур! гэсэн тэр бяцхан хүү гүйн ороход өмнө нь 4-ийн «Г» гэсэн хаягтай анги нь уг тав, Хамгийн түрүүн түүний нүдэнд «сур, сур, сурсан дээрээ сур!» гэсэн Ш. ЖАМЛИЙХАА 22222 ПРРРРЭтЭЭТсэЛс0000110006001002 Їгитлерийн фашизмыг ялсны 25 жилийн ойд 1942 оны намар фашистууд Ижил тийш цөмрөн | довтлохын үеэр тус комбинат танк эсэргүүцэх шинийн мО- дон гэр хийж гаргах даалгаврыг ав- лаа. Жирийн боловч хэцүү байв. Бас манайд ажилчин-цөгн сайнсан. Комбинатын дарга Иван Осицовнч Биков биднийг дуудаж яахтухай зөвлөл дөн комбинатын захиргааны зарим халат сийг түр хааш, гал эсэргүүцэх газар, сжилчдын хангамжийн тасаг, гуанз, ла бораторийн хүмүүсийн хагасыг, а5ч үйлдвэрт ажиллуулахаар шийдвэрлэв. Дайчлагдсан нөхөд цаг харгалзалгүй үнэн сэтгэдээсээ чармайн ажиллавч аа- тай л бид өгөгдсөн үүргийг бүрэн хэрэг эүүүлэх хүч хүрэхгүй байлаа. Хээгэн удаа Иван Осиповнч-цехээр эр сгэж. явахдаа хайрцаг хийхээр мэрнин зүтгэж байгаа турсан хүүхэд: рүү сан “хаарлаа хандуулж -- Знэ сайн эрчүүл чинь юун хү- мгүүс билээ? гэж цехийн даргаас лавлан “асуухад: сОЖИЖИНЖНЖНД ГАВЬЯА туслахаар хичээлийнхээ дараа наашаа ирж байхыг бидэнд зөвшөөрөвч!» гэц- гээсэн юм тэв. Эд бол 13 дугаар сургуу лийн сурагч ТЦурик Богданев, тора Мотовилов, Беря Ильинский нар Оилээ. Тэднийг дагалдан нөхөд нь, | дараа нь бусад сургуулийн хүүхдүүд ч нирдгээ- сэн. Комбинат дээр яжиллах хүсэлтээ хүүхдийн хамт олон багш илэрхийлэв. Ийнхүү танайд идэр залуу эх оронч- дын цєх бий болж түүнийг комсомолын гишүүн-17-настай Люда Фатеева удирд лаа. Үүрэг зорилт давж биелж Файв. Бэлэн бүтээгдэхүүнээр бүх агуулах, комбинатын орчин тойрныг дүүргэлээ. Тзр бүтээгдэхүүнийг төмөр замын станц уруу. Хэрхэн хүргэх вэ? гэдэг та лаар, өөр бэрхшээл үүслээ. 25 машин цөмөөрөө бензингүй согс- сон байв. Дахиад Л.туслахаар шионер сурагчид ирцгээж билаэ. 11-дүгээр са- рын бүрхэг хүйтэн нэгэн өглөө комон- 1н(яги(и1яи(я(а(и:н(н(8н:и(иїи СИБИРИЙН СУРГУУЛИЙНХНЫ Тэр өдөрт станцаас хүүхдүүдийн бяц хан боловч чийрэг бүтээлч гараар оүт сэн хайрцаг азсан 16 вагон хөдөллөө. «Фроптод Тюмены пионерүүдээс нил- гээсэн бэлэг» гэсэн бичиг бүхий модон самбар рагон болгонд хадаастай байлаа. Тэдгээр багачуудыг Зөвлөлт засаг, ЗСБНХУ-ын шєдалиар шагнасан юм. ..420 гаруй жил өнгөрлөө. Тэр үеийп амь бне хайргүй хөдөлмөрт оролцогч олон хүн комбинатдаа ажиллаж байна. Нилээд нь офицер, инженер, эмч, багш болцгоожзэ. Тарко-сальд нисэх онгоцны буудлын. даргаар- ажиллаж буй | | | Мотовилов саяхан гумраас захидал ирүүлжээ. «Коммунарас» заводын Технологч, ах- лах инженерээр, Валя Тихомирнова Ле нинградад дунд сургуулийн хичээ- лийн эрхдэгчээр ажиллаж байна гэж эх орны дайны жилүүдэд Тюменийн Шура Богданов, Колья Детягин 1 дарга байсан хүн бичжээ. үдэд намайг чзюте- ал банзны 15 дугаар үйлд вэрийн даргаар алгиллаж байхад мар -- 8д шар өчигдөр манай цехэд ирц гээж «Нас ахисан аав, ах та нарт. хүнд байна. Бид банз зүйж хайрцаг хийж чад рав. Ингээд уул ажил хүүхдийн хүчээр натын дэргэд чаргатай хүүхдүүд цугла Ц. ДАШДОНДОВ орчуулав. наамал банзны 15 дугаар үйлдвэрийн (ндС- БЭ "Өг0г0С0202020202020еР" 078909" оеоночргагӨөргӨтөлөтотолрөрдертӨтӨоргИгВАГарӨСӨЖОӨСНХОО-827 : тагдашгүй нэгэн явдал/болсон юм. на. Фронтын захиалгыг биелүүлэхэд бүтэв. ийн сэтгүүлчийн Ш курсийн оюутан) Б| ЧинквхнкнжиякийкнглаошагшшишшшвкинахяязвкнянхНЖНиЯННЕИЕН) илвивжижжн анин жижин жнн жа анжижинжВжинНЖнннн НонсВ ИсВсНс8с8:Н2 1и(н:4 .. Эн - мэн рммцпМНимтэээЭ0Т0үжүж0001100тлєр Хүүхдүүд ээ! Унгарын пионе- Номмунистуудын Найрамдах Унгар рийн бүлэг байгуулан Зөвлөлт Бүгд ажиллаж байв. Эд нарыг Улсыг тунхаглаж байх үед хүүх хэсэгт багтсан хүүхдүүд ёөрсдий гөө ажилчин залуучуудын хөдөл- гөөнд оролцогчид гэж үзэж бай түөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөдйөөөөөөн ӨөнөөөөөөөөөӨөӨөөөӨнөөӨНӨӨӨӨӨӨӨӨӨНӨӨӨӨӨВӨӨЙӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨНӨӨӨӨӨ/ӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨНӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ Ф Ф Ё- “ Ф кС Ф “ тишүүдтэй ажиллаж байжээ. Бүл ги ї Дд. долоо хоногт хоёр уда ларч нэг удаа аялал хий- дэг байв, Унгарт тогтсон Зөвлөлт засгийг хамгаалахын тулд пионе- рийн удирдагчид эцгийнхээ Хамт фронтод явж олонхи нь амь үрэгд жээ. Пионерүүд»- анхныхаа. баяр- дээр алх: хадууртай туган дээр «Эх орныхоо” төлөө, пролетарайн диктатурын төлөө амьдарч ажилла на, хэрэгтэй цагт үхэхэд бэлэн!» гэж тангараг өргөж-байжээ. Тэр үед Зөвлөлт Бүгд Найрамдах-Ун- гар Улсад бүх талын тусламж хэрэгтэй байсан. Пионерүүд нийс лэлийн хоол хүнсний хүнд байдлыг хөнгөвчлөхийн тулд Хөдөө явж ту салдаг байлаа. Галт тэрэгний зүүн буудал дээр өдөр бүр цугларч цай аягалах ба хөнгөн шархдагсдыг гэрт нь хүргэж өгөх зэргээр ажил яаж байгаад 1919 оны 8 дугаар сард бүлгүүд таржээ. 1922 онд ЗХУ--д дүрвэж очсон -о коммунистуудын хүүхэд Унгарын бүлгийг тэд дахин байгуулагджээ. бүлгүүдийг ажилчид, чилсан шүүд удирдаж байв, ИЙН лын «12 шаардлага» С. 0 ав) Оо км 1 Ш На) б, рүүд нь. «Урагшаа!», жээ. 1946 оны 6 дугаар с хийсэн бөгөөд энэ жээ. лэх болсон байна. болов. Унгарын ард түмний үндэсний баярын өдөрт хүүхдүүд рийн хөдөлгөөн 1919 онд үүсчээ. 1931 онд Будапешт хотод плоне- нууцаар комму дийн хэсгүүд байгуулагджээ. Энэ нист ажилчин залуучуудын холбоо ны гишүүд удирдаж байлаа. Пио нерүүд Чепел арал дээр нууц төв байгуулж 4 жил ажиллажээ, Ун- Эдгээр сэхээтнүүд, намын гишүүд болон Унгарын ард залуучуудын холбооны ги Пионерүү дийн үүрэг нь 1848 оны хувьсга гэдэг би-? чигт Ї2 зүйлтэй гарсан ба пийне : «Петофи амьд». «Эрх чөлөө ирэздүй: бид нийх», «Урагшаа, пионерүүд ээ!» гэсэн уриа лоозонг хэрэглэж бай- сарын 2-нд Будапешт хотын залуучууд хууль эрхийн төлөө гэсэн жагсаал 2 жагсаалд цэн 2 хэр цамцтай, улаан эмжээртэй ца , гаан бүч зүүсэн пионерүүд оролц- Энэ өдрийг Унгарын пионерий хөдөлгөөн үүссэн өдөр тэж тэмдэг 1948 он гэхэд пионерийн хөдөл гөөн нь 102 мянган тишүүдтэй сад томоохон Хотууд дахь пионе- рийн отрядууд таржээ. Харин хө дөө ороц нутгийн пионерийн бай гууллагууд ажлаа үргэлжлүүлж байлаа. УАСН--ын Төв Хорооны 1957 оны хоёрдугаар сарын 17--18-ны өдрийн шийдвэрээр Унгарын Ино нерийн Холбоо шинээр байгуулагд жээ. Одоо унгар оронд 4380 пионе. лаа. Эдгээр хэсгүүд нь пионерийн гар дахь фашизмын харгислал рийн бүлэг, 89997 салаа ажиллаж бүлэг гэж нэрлэгджээ. Бүлгийн ХҮҮХДүүдэд аюултай байсан учир байна. Сүүлийн нэг жилд пионе- гишүүд нь уран дарханы сурагчид коммунист “нам тэдэнд тарахыг ба оюутнууд байлаа. Тэр үед пио ЗӨВЛӨСӨН байна. 5 аисгэж нерийн 40 орчим бүлэг, 8 мянган Улгарыг чөлөөлөгдсөний дараа : пионерийн анХны бүлэг Будапеш Хүүхдүүд ээ/ В.И, Ленин гадаадад дөрөвдүгээр сарын 4-нд эх орондоо Ленин финландын галт тэрэгний түмэндээ үг Хэлсэн шүү дээ, рүүд 18354353 мод суулгалаа. Тэд 85 сая нг хаягдал зүйл ба эмийн ургамал цуглуулав. Алдаг дал хаягдал, байгалийн нөөц баял гийг ашиглан 10 сая форинт ху римтлуулжээ. Амралт, бүтэн сайн өдрүүдэд 85632 пионер багачуудын өмнө биеийн тамир, спортын клуб, танхимын үүд нээлттэй байдаг. Будапештийн политехникийн их сургуулийн ЇУ ангийн оюу тан Н. ОЮУНСҮРЭН 77 2 ахан мл ннэээж.ТжТтхжтжиаихааөнтоыєКэаочаЧяа0000001лслсгаутгтт олон жил сууж байгаад 1917 оны эргэж ирсэн билээ, Энэ өдөр В. И. “буудал дээр хуягт тэрэгнээс ард пионерийн дахин байгуу- 1956 оны хувьсгалын зсэргүү . Тэр хуягт тэрэгний загварыг унгарын пнонерүүд В.И. Лениний 100 лав. явдлын үеэр Будапешт болон бу Жилийн ой угтаж өөрсдөө бүтээжээ, - - птаАА Манай сонины бага хурал -- Баяраа! гэж нэр цохож дуудвал тэр хүүхэд туйлаас баясаж миний дэр гэд ирээд, намайг зэмлэхээс өрсөж, --Би нэг юм санаж ирлээ. Хүүхдүүд ээ, хэлэх үү? гэж тэсч ядан нүд нь цог- той гялалзан хариу хүлээв. --84, хэл дээ гэвэл Баяраа улаан бүчээ засаж хүүхдүүдийг харснаа, « -- Өнөөдөр дөл багийнхаа ажил : Манай сургуулийн рагчид бага ангийн ї хүмүүжил, гэр аху хуваарьтай очиж аж: жинд би 8-ын «Б» ажил зохиоход ту хүүхдүүд цагаас Фмн хоёр хүүхэд цагтаа орж УНШ БОЛ. “ХАРИУЛ УНШ БОД ХАРИУЛ. дээр «Алдагдал, хаягдлыг алт өнгө болгоё!» гэсэн сэдвээр зохноё, Хүүхэд бүр хэдэн эмийн шид ЦУГ- луулж, эмийн санд тушаая/ гэхэд Хүүх дүүд Баярааг ингэж гэнэт санаачлага гаргасанд гайхав. Зарим хүүхдүүд: --Хүүш, энэ Баяраа чинь гэртээ байгаа эмийн шил байтугай аяга, тав гаа хүртэл хагалчихаад байдаг юм бай сан, Өнөөдөр юу болоов? гэж хоорондоо шивнэлдэхийг Баяраа ч, би ч тод сон- сов. Хоёр шил туглуулбал бага ч юм. биш, Тэгэхээр Баяраагийн саналыг дэм жиж, Ф.үн --Цагийн дараа цуглуулсан шилээ аигндаа авч ирцгээе . гэхэд хүүхдүүд- дээрхийн босцогоов. Дөл багийн баатар чууд 70 шахам шид цуглууллаа. Бид ингэж 100 гаруй төгрөгийн хаягдал луулж уурхайчин ах, эгч, аав, зэжи! хзэ хуримтлалын санд нэмэр Фруулав, Баяраагийн саналын ач холбагдлыг ойл гож хүүхэд бүхэн дор бүрдээ юуг Ч ба га тэж чамлахгүй хуримтлуулах тухай бодож олохыг хичээк болов. Цугларсан шилийг эмийн санд хүр- -аэж өгөөд буцах замдаа Баяраа бүр сэт - ээжийн өвчин, соод, : --Шарын голд хаягдал маш элбэг байна даа, Тэртээ хөрс хуулалтын овоонд (хуулсан хөрсийг асгасан газар) очиж нүүрс цуглуулбал мөн ч их нүүрс тэй болно доо. Тэгэлгүй яахав. Манай сургуулийн 800 “хүүхэд өдөрт 2 к нүүрс түү- вэл сардаа 48 тонн нүүрс түүх юм даа... Баяраа чи яагаад ингэж арвилан хэмнэлт гаргах аргыг бодож олов 007 тэж сокирхлоо. --Нэг удаа ээжийн бие муудаж на- майг эмэнд явууллаа. Эмийн санд очиж яг эмээ авахын тэнд Шил байхгүй гээд намдаах усан эмийг авч чадсангүй, Гэртээ ирсэн чинь м4- найд байсан шилнүүдийг би гадаа аваа аад, транат ож шидсээр байгаад дуусгачнхсан в. Ингээд Л би шил цуглуулж эмийн санд өгвөл өвдсөн хүнд тус болох юм гэж ойлгосон гэж ярн- даа. Баярад шиг хүүхэд бүр санаачил аад ширхэг нүүрсийг ч ашиглаж болох юм гэж над бар санагдлаа, Шарын голын ик уурхайн 10 хн "2 дийн сургуулийн Ө-ийн «Л» ан- - тийн сурагч Ж, АЛТАНЦЭЦЭГ 2) ы ШУВУУНД чин юм. Дугар гуай нэг өдөр анд явах болов, Амралтаараа хө дөө гэртээ ирсэн Төмөр аавтай гаа Хамт анд явахаар гарлаа. Аав хүү хоёрыг зэгст хөндийн ЭХЭНД ятуу дэрхийн нисэв. Дугар гуай яаран буугаа онилов. Төмөр гэ нэт аавынхаа гараас барьж, -- Аав аа! аав аа битгий буу даач! Ямар сонин дуугардаг юм бэ? Хоёулаа зүгээр л харья гэв, Дугар гуай гайхаж буугаа доош нь буулгаад, -- Үгүй, чи чинь ийм аймхай юм уу? гэв. тэн эргээд тэднээс холгүй га зарт буулаа, Төмөр: -- Аав аа, би айгаагүй л дээ. Энэ ятуунууд чинь хөөрхөн ха рагдаад байх юм байна шүүлээ. Тэгээд ч одоохон удахгүй эд чинь өндөглөнө. Бид энэ үеэр нь шувууны баяр хийж, анги сургуулиараа шувууны үүр бэлтгэж модонд тавьдаг юм. Ноднин би шувуу- лийн 5 дугаар ангийн сурагч ангийнхаа Ц Г Я| Төмөрийн аав Дугар гуай ан- | орж . ирэхэд гурр-рр... ” турр,.рр тэсэн чимээ гарч сүрэг. Ятуунууд тэдний дээгүүр бү-. ХАЯРТАЙ ны баяраар Хоёр үүр хийж:мо донд дүүжлээд арав хоноод оч сон чинь дотор нь гурав гур ван хөөрхөн бор өндөг байж би. лээ. Тэд цөм ӨДИЙД шувуу бол , чихсон жиргэж яваа даа гэв. -- Хүү минь тэр чинь тэгээд ятууны өндөг байсан юм уу? . - Үгүй байх аа. Багш ятуу бол голцуу хээр тал нутгаар амьдардаг гэсэн Ойнл ямар нэг шувууны өндөг байсан байх гэв. Ятуунууд шоового шоового гүйж өт хорхой тоншин айх аюулгүй болсондоо амар жимэр харагдана. р Дугар, гуай Төмөрийг шу- вуунд хайртайг мэдэж, -- Зүйтэй, миний хүү! Шу вуу бол манай орны үнэт баялаг шүү дээ. Тийм болохоор хайр- лах хэрэгтэй гэв. Хүүхэд шувуунд хайртай. Жив жив жиргэдэг жижигхэн болжмороос эхлээд хун галуу хүртэл түм буман. шувуухайд манай хүүхдүүд ийм л хайртай байдаг юм. Ц. ЭРДЭНЭБАТ Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын төвийн 10 жилийн дунд сургуу та ван онцьгла 2 хамт олныг Ленинч шүүлэгт амжилттан оролцууллаа. эзэн Эрдэнэчимэг | хлдРАИХАН АЛТАН.БҮРЭЭНИЙ "ШИНГЭН ДУУ ”” УЯНГАЛАН ХАДАЖ АМРАЛТЫН ГАЗРЫН "БАЯСГАЛАНТ НЭГЭН өглөө эхлэв. БАГАЧУУДЫН "ЦОВОО. ДУУН зоо ХАНГИНАН ЦУУРАЙТАЖ: АГЛАГ ОЙГООС шэ. ХӨХӨӨН ДУУ? “СЭТГЭЛ СЭРГЭЭВ. 20, ДАВААДОРЖ (Архангай 19 вийн 10 жилийн дунд сургуулийн су | рагч) Хүйсийн ГОВИЙН хүүхдүүд “Хүйсийн говийн ойт талд Говь- Алтан аймгийн Хөх морьт сум орш дог. Манай сумын бага сургуу- лийн хүүхдүүд В. И. Лениний мэн дэлсний 100 жилийн ой угтаж ба гагүй зүйл хийж бүтээлээ, «Алдаг дал хаягдлыг алт мөнгө болгох» “цуваа 2 удаа зохиож шил, шуудай, яс, техникийн тос цуглуулан бүлэг бүр 87--180 төгрөгийн ашигтай ажиллав. Багш Бямбаа, Цэвэг на раар удирдуулсан ралтынхаа өдрөөр 40 тонн. түлш бэлтгэн татаж авсан нь . сургууль дад 600 төгрөгийн цэвэр ашиг оруулав. Пионерийн 15 дугаар бүл гэм пионер сурагчид, Сбаатарчуу- дын дунд В,И. Лениний дүрт марк, тэмдэг, гар ба гэрэл зураг, өгүүллэгийн уралдаан зарлан ажилласнаас сурагч бүр. 20--нос доошгүй зурагтай цуглуулга аль- бомтой болжээ. «Ленин ба хүүхэд» самбар тогтмол гаргаж сурагчдыг В. И. Лениний бага нас, үйл амьд ралтай танилцуулж байна. 22 200 шахам төгрөгийн зүйл. бэлт- гэж төлчин ах, эгч, аав, ээж нар таа тусаллаа. Уовга 2, Сургуулийнхаа 80 жилийн Ой” угтаж сургууль, пионерийн бай- гууллагын түүхийг бичиж бүрдүү лэх, төрсөн нутгаа судлах багш сурагчдын тойрон аялал зохиох, сургууль, эвлэл, пнонерийн бай гууллагын ,анхдагчийг олох ажил өрнөж байна. Э Ш: МЯГМАР н. цэвэг (Говь-Алтай. Хөхморьт сумын. 2 сургууль). ЦЭЭР Л-ЭЭс Ө “сгглаладлАлАДАААЛАЛГЛАДЛУВйн- үн мас 12 сурагч ам-. «Төлийн дуу-түмний | баясга. лан» сэдэвт бүлгийн ажил явуулж, Хүн төрөлхтөн шувууны ач тусыг эрт цагаас мэЭ- дэж, тахиа мэт зарим шувууг гэ олон зүйлийн рийн амьтан болгон үржүүлж Өд ноолуур, өндөг мах ашиглаж ирэв. Хур. сойр зэрэг ангийн зарим шу- вууг агнан өд ноолуур, өндөг м4- хы нь ашигласаар байна. Энэ мэтээр хүний аж амьдралд шууд ил ашиг тустай шувуу олон байхад улс ардын аж ахуйд дам нө лөөлж ач тусаа үзүүлдэг шувуу бас олон бий. Жишээ нь: хадлан бэлчээр сүйтгэгч үлийн цагаан оготныг үй олноор барьж идэж хө дөө аж ахуйд ачтус хүргэдэг ууль, сар, шар шувуу, бэгбаатар энэ дөрвөн зүйлийн шувуу, Мөн ой. сүйтгэгч хорхой шавьж идэж устгадаг ой хамгаалагч тоншуул энэ таван төрлийн жигүүртэнг агнахыг улсын их хурлын тэргүү- лэгчдийн. зарлигаар хоригложээ. Дэлхий дээр их ховордсон 34- рим “шувууг бараг улс бүхэн дар хан цаазтай болгон өсгөж, шинж лэх ухаан, эдийн засаг, эрдэм соёл, хойчийг залгамжлах үр. үндэс үдээ: нэр төртэй хадгалан байна. Жишээлбэл, Манай. улс рноос: хун шувууг -агнахгүй дархан -9:45 болгосноос хойш 700.ша гам жил болжээ. Одоо манай-ул сын дархан цаазтай 21. зүйл амьт ны дотор хун, хотон, хойлог, тур гуул энэ дөрвөн зүйлийн жигүүр тэн байна. ( Гүн цэнхэр нуур, тэнгисийн. чи мэг болсон дун цагаан хун шу. вуу зуны дэлгэр цагт-Ази, Евро пын улсад ба дундад бүсээр ирж зусаад, намар орой урагшлан, Ма лайн арлууд, Австрали, | Африк тивээр өвөлжөөд хавар-орой эргэж ирнэ. Галууны төрөлд багтах гай хам гуалиг сайхан үзэсгэлэнт хун шувуу нь далай тэнгисдээ элин, ха лин нисэж, шумбан сэлж яваХ нь дун цагаан далбаат хөлөг Онгоц шиг цайран цайран яралзах.НЬ юу”, тай сонин сайхан билээ. Ховдын. Хар ус -Гэх мэт нуурт хавар оройхон ирж зусаад намар буцаж халуун дулаан оронд.өвөлж дөг хотон шувуу хушуу урттай, 2 м шахам урт биетэй, 3 м шахам урт далавчтай юм. Цагаан хотон. ягаан хотон. гэж хоёр зүйлийн хотон байдгаас манайд.цагаан хо тон байна. Хотон, загас идэж амь тэжээх учир хотонгийн махыг хүн үл иднэ, Хотон: ашиг багатай бө- ловч хэтэрхий ховор болсон амь тан тул хотонтой “улс бүхэн энэ шувууг дархан цаазтай. болгожээ. 18) 5 хад 1294. Хотонг загас шүүрэхэд хар га луу буюу гогой шувуу загасы НЬ хашилцан туслах сонин үзэгдэл байдаг. Алтан гургуулын язгуур, тахиа ны багт багтах хойлог бол 60 см орчим урт биетэй, ятуутай төстэй, бидэртэй саарал зүстэй Шувуу бай на. Хойлог зхн уулын таг царамд өвөл нилээд Доошлон бууж бэрх сархианд сүрэг сүргээрээ бөөгнөрөн явж, ургамлын үр, буур цаг үндэс идэж амьдарна. “Хөйлогийг агнасаар дуусахад хүрсэн учир хайрлан Хамгаалж 90 гөн үржүүлэх зорилгоор улсаас дархан цаазтай болгон агнахыг ХО ригложээ. Алтан гургуул Ази тивээс өөр газар оронд байхгүй бөгөөд Азид зөвхөн Кавказ, Дунд Ази, Төв Ази, Хянган, Солонгос, Япон зэ- рэг Азийн баруун захаас зүүн зах хүртлэх нэгэн чиглэлийн хэд хэн газар нутагт хоор хоорондоо тасархай хэсэг бүлгээр үлджээ. “.сӨнгө бүр солонголон тунирсан өд сөдтэй, гуалиг сайхан алтан гургуул шувтандуу урт сүүлтэй, азарган гургуул хурц Өнгөт өд сөдтэй духан дээрээ том өрөвлөг- тэй биеэрхүү том байхад охин гур гуул бие бэсрэг, бүдэг цоохордуу бор саарал зүстэй байна. Дэлхий дээр хоёрхон зүйлийн алтан гургуул байдаг бөгөөд дээр дурдсан. газраар энгийн алтан гургуул тархсан ба японд өөр нэг зүйл алтан гургуул байна. Ховд, Зээргэнэ, Нөмрөг голын савын ой мод бургас шугуйгаар алтан гургуултай, Алтан гургуул ангийн ач хол4 богдолтой шувуу боловч их ховор тул улсаас дархан. цаазтай болгов, Дэлхийн бүх соёлт улс оронд жил бүрийн 4 дүгээр сард жигүүрт ний баяр болж ямарваа жигүүрч тэн шувууг хайрлан хамгаалах, өд гөн үржүүлэхийн төлөө С2на8 тавьж, хүүхэд багачууд, шувууны үүр засаж, тэжээл бэлтгэх зэрэг ажил явуулдаг сайхан хэв зан« шилтай тул Манай залгамлагчид: та нар шувуухайн туслагчид байх. ёстой. 0. НАМНАНДОРЖ ! 1555) 91 (625): Ї РЕДАКЦЫН 1 зөвлөл, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын Ї хэвлэлийн (| комбинатад хэвлэв, Индекс-14140 А-48829 . - Бидний арван таван хүний арван гурав маань коммунист байлаа. Иргэний дайн болж байлаа.Дайны галын шугаман дээр бидний үе тэнгийнхэн ёлсын раа харж, галт тэрэгний дуу чагнаж байгаа гэдгийг бид мэдэж байлаа. 1919 оны 4 дүгээр сарын 12-ны шөё- нө босгосон гурван галт тэрэг түүхэнд нэгэн том үйлсийн эхлэлт болох юм тэж бид мэдээгүй. Удалгүй 5 | дугаар сарын 10-нд 205 ажилчин биднийг дуу риан ажиллана гэж ч бодоогүй. Ленин бидний ажлыг «агуу их эхлэлт» хэмээн үнэлнэ гэж бүр ч санаагүй, «Хүн нэг бүрийн хүч, сэтгэл хоёр ялалтыг авчирна» гэдгийг мэдэж бай сан юм гэж анхны субботникт оролцсон коммунист намын гишүүн В. Сидельнн- ков ярьж байна. Тавин нэгэн жил өнгөрлөө. Суб ботник гэдэг үг Чихэнд даслаа, Арван таван хүн биш, хэдэн зуун сая хүн суб ботникт гардаг боллоо. Нэг бус олон арван өронд субботник хийдэг болжээ. Лениний одонт Москва-сортировочны засварын тазрын шеф 718 дугаар сур гуулийн сурагч Н, Лепшанов ингэж ярьж байна. 5 -- Кил бүрийн 4 дүгээр сарын 12-нд Огторгуйн внсэгчлийн Өдөрт 7-яв 9 | хөтд нм Дэрэдрэр өрми 4 | р2Энгтйй -Ї--тгтуас 1970 оны Дөрөвдүтээр сарын 5. Ёс субботник эхэлдэг. Хаваржин, зунжин, 36:15 (1127) Үнэ 10 ва намаржин үргэлжилдэг. Зүлэг суулгана ба- мал цуглуулна. Гэвч баатар гэж бид өөрснийгөө боддоггүй. Учир нь санаж, сайн дураараа хийсэн ажлын бү тээл маань хөдөлмөрлөсний хөлс, нэр алдар болж байна гэв. - Бид ч бас субботник тогтмол хий дэг. 1965 онд Баянхонгорын хүүх- Хүндэт найз нар аа! БНАВУ-ын Пионерийн байгууллага дүүд анх удаа ноос түүж хонь хяргаж | дэлхийн коммунист хөдөлгөө- цагаан алтны цуваа гаргасан. хүүн ний нэрт зүтгэлтэн Хо-- залуучуудын цэцэглэгт хүрээлэнг бид Ё үн.Миний нэрэмжит болсон явд- тохижуулсан. 7Кид болгон 6 дугаар 4 |... тохнолдуулан та бүхэнд ах ДҮҮ рын 1-нд тарьсан цэцгээ албан үйлд- ёсны чин сэтгэлийн Халуун баяр вэрнйн газар бэлэглээд 9 дүгээр сарын 1-нд сургуульдаа ирэхдээ зундаа ур гуулсан цэцгээ авчирч сургуулиа Чимэг лэх заншид Тогтлоо, Одоо удахгүй нийс лэлийн пионер сурагчид сургууль, хот орчноо тохижуулах юм тэж 24 дүгээр сургуулийн сурагч Б, Туул ярьж байна. - Би тэгэхэд арван дөрөвтэй бай лаа, Суурь машиндаа х гэж хөл дороо сандалд тавьдаг байв, Нэг юмыг өчнөөн төчнөөн дахаж байж арай гэж Б хийнэ. Том хүмүүс надад уйгагүй зааж сургана. Одоо бодоход тэд их л ядар даг байсан байх даа, Орой ажил тар- магц залгаад субботникт гардаг байсан. Бие алжаёадаг байсан. Тэхдээ суурь ма шинаа орхиод гадаа гарч | субботник хийхэд сэтгэл сэргэж бие хөнгөрөх шиг болдог байж билээ тэж Москва-Сортиро зочны засварын газар тавигдсан түүхт галт тэргийг тайлбарлагч слесарь Нонс тантин Чудинов ярьж байна. - Бид субботникт дандаа жагсаж оч но, 2Кагсаж ирнэ. Энэ Сүхбаатарын тал байн хавийн чулуу, шороо, хогийг хүрээ танхимынхан я цэвэрлэсэн юм. Тэгэхэд бид яс цуглуулдаг, төмрийн . хаягдал цуглуулдаг байлаа. Мөөг түүдэг байсан Харин одоогийн хүүхдүүдтэй адил төл хүлээн авах, тариа, ногоо хураах, ус хүргэе! Танай орны Өсвөрийн үе, ахмад үенйнхээ хувьсгалт баатарлаг хөдөл- мөрч уламжлалаар хүмүүжиж Вьет- намын Хөдөлмөрчдийн Намынхаа үйл хэргийг итгэлтэй үргэлжлүүлэг- чид болохын ТӨЛӨӨ өөрсдийнхөө мэдлэгийг бүрэн зориулж | байд суваг татах, хашаа хороо барих зэрэг ажилд бүх нийтээр оролцож байгаа- гүйсэн гэж 1925 оны пионерийн бай- гууллагын ахмад ажилтан Ч. Чимпид- дорж гуай ярьж.байна, Коммунист субботникийн тухай таван хүн ийнхүү ярьж байна. ташииипЫ) (ББШШыЫс12 БИЖГЕЫЛ аилвшиэмэжс асмнлкэмлтй ШОЖЛИЛЖЖ | БЭЛЧЭЭРЭЭС БАЯРТАЙ ИРЛЭЭ Хавар “цагийн элч . муутайхан Цаг сайхан, төд мэнд” Сайхан Л заран огшиж оройн сэрүүн орж хавар болж байна. Дөнгөж сая бэлчээр дагасан хоныд хот айлын нэг хонь хургалаад байна гэж бид сайн мэддэг ЮМ. ? Манай орны өсвөрийн С д Вьетнам анд НӨХӨД-залуу Хо н-Минчүүдэд нмпернализмын 9ЭбС- рэг, социализмын төлөө бүхий а амьдралаа зориулсан хувьсгалч Хо- Ши-Миний үйл хэргийг тууштай хам- гаалах үйлсдээ нх амжилт олохыг хүсэн єрөөж байна. Хайрт нөхөд өө! Вьетнамын ард түмний шударга тэмцэл бүрэн ялалтаар төгсөнө гэдэгт бид итгэл төгс на. Монгол-Вьетнамын пнонерүүдийн нөхөрлөл, хамтын ажиллагаа бэхжни хөгжих болтугай! Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН АЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ зүг тогтуун бэлчих үес малчан Орсоотой уулзлаа. Хурга майлэх : 3 | дуун гарах бүрийд Орсоогийн маг 2 вайд баярын мишээл тодрох нь . малчин хүний баяр хавар байдаг юм уу даа гэж бодогдуулж билээ. «»ь ЛУНА «» ВОСТОК ярьж байгаа малчин мань хоцхин сүргийн дэргэд баярын мишээл дүүрэн яваа мянга мянган малч дын нэг Хөвсгөл аймгийн Тосон- цэнгэл сумын малчин Орсоо би- : Ч лээ. Орсоо гуайг нар гудайхад гэр 5, --ЭЭ ГЯЛАЙ БАС НЭГ ХАР- Энгэрээс цэцэгс дэлгэрэх цагаар ич багш төрсөн юм, Эв хамтын аугаа хөтөч Эх дэлхийтэй мэндэлсэн юм Хавар хавар нарлагхан хавар Хайрт Лениний төрсөн хавар Өвлийн хүйтнийг халдаг хавар Өнгийн цэцэг дэлгэрдэг хавар Сайхан цэцэгс дэлгэрэх цагаар Сансарт Гагарин ниссэн ЮМ. Алс гаригт хүмүүс зорчих Анхны пионер болсон юм. Аяны шувуу буцаад ирэх шиг Алдар ялалтын эзэн болсоор Гагарин ах нисээд ирсэн юм. Газар дэлхий баяраар угтсан юм. Талын монгол хүүхэд бүгдээр Талархал хайрын дуугаа түрж Тан шиг нисэгч болж чадахаа Тангараг болгож ёсолсон юм. Хавар хавар нарлагхан хавар Хамаг цэцэгс дэлгэрдэг хавар Суут Лениний төрсөн хавар Сансрын хаалгыг. нээсэн. хава ЗО. ШАГДАР ВОСТОК «» ВОСХОД «» СОЮЗ «» ЛУНА «» ВОСТОК «СОЮЗ -- Хонь олон төллөж байна уу? тээ ирэхэд хоёр хүү нь баяртай угт -- Саянаас хургалж байна. даг юм.. Д. ПУШКИН явылс: южашлжаа бзиниЖисЖ Оёпиышно01 шишшилгтын /хэшэолжли охэшэжвэбла. Гээиииэиий БНУАУ-ын тусгаар тогтносны 25 жилийн ойн өдөр УУЛЗАЛТ БОЛОВ Бүгд Найрамдах Унгар Ард Ул- єын тусгаар тогтносны 25 жилийн ойн өдөр, манай оронд зочилж бай гаа Унгарын эх орны ардын фрон тын зөвлөлийн тэргүүлэгч гишүүн Унгарын эв санааны нэгдлийн хо- рооны дарга, Унгарын энх тайвны зөвлөлийн орлогч дарга Шандор -Хормати тэргүүтэй төлөөлөгчид- тэй нийслэлийн пионер сурагчид уулзлаа. В.И. Лениний нэрэмжит Мон- голын Пионерийн ордонд болсон энэ уулзалтанд оролцсон инонер сурагчид хүндэт зочиддоо монгол үндсэний бөхийн барилдааны үзүү лэх тоглолт, Унгар найз нөхдөөсөө сурсан дуу бүжгээ тоглож сонир- хуулав, Уулзалтанд БНУАУлсаас БНМАУ-д суугаа элчин сайдын яамны зарим харнуцлагатай ажилтнууд оролцов. ЛАГ ХУРГА, 2 -- ЯАСАН ЦОВОО ХУРГАВЭ 14 льлаль талаа. льльлальльлльлыг : Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН. ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН БҮГД ХУРЛЫН ӨМНӨ ааль Өсвөрийн пионерүүд ленинч шүүлэгт ДОРНОД Төвийн 8 жи лийн 1 дүгээр сургуулийн ног бүр тодорхой хуваа- рийн дагуу В.И. Лениний багш Баярсайхан удард- үйл амьдрал зохиол бүтээ сан 5-ын «Бэ» ангийн пио лийг судлуулж, енинч нерийн 5 дугаар бүлгийн хөдөлмөрийн цуваа гар 4 дүгээр салааныхан ле- гаж Лениний булантай нинч шүүлэгт амжилттай болж, Ленинч шүүлэгт дүн үзүүллээ. ТӨМӨРСҮХ (багш, ХЭНТИЙ. Дархан су мын бага сургуулийн пно нерүүд. В.И. Лениний мэн “-ДВЛСНИЙ “угтаж: “Лениний намтар судалж дуу, шүлэг, зураг, марк, ил захидлын хуудас 100 жилийн ойг авсан үүргийн биелэлтийг тэмдэглэсэн «Ленинч шүүлэгт» гэсэн дэвтрийг сурагч бүрээр хөтлүүлэйл дүгнэжээ. агт З. МОЛОМЖАМЦ УВС. Төвийн 10 жи- лийн дунд сургуулийн нийт анги бүрээс Ленинч цуглуулж, Лениний өвсөн шүүлэг саяхан авлаа. овоохойн загвар хийжээ. Ленинч шүүлэгт 1200 Э.РЭНЦЭНДОРЖ сурагч оролцлоо. Сураг- БУЛГАН Төвийн 8 жи чид, Лениний намтар, За- үзүүллээ. БАЯН-ӨЛГИЙ. Алтай сумын 8 жилийн дунд сур гууль их жолоодогчийн үйл амьдралаас суралцах В.И. Лениний нэрэмжит танхим байгуулан нийт ан гинуд Лениний нэрэмжит ширээ буй болгож сурагч дын сурлагын амжилтыг дээшлүүлж ленинч ёсоор ажиллаж амьдрахын сай хан жишээг үзүүлж байна ГОВЬ-АЛТАЙ. Тайшир сумын бага сургуулийн пио нерийн бүлгэм шүүлгээ 100 хувь өгсний дотор Алтанцэцэг даргатай 2 ду гаар бүлэг шүүлэг, гурав дугаар улирлын ,шалгал- ойгоор соёлч нөхөрлөлийн хөө цол мандатаа авах гэж байгаа. Ц. Баярхишиг даргатай 6-гийн «Б» ан- гийн салаан дарга Н. Дэн дэвийн салааны пионв- рүүд сургууль дээрээ шалгарлаа. : Б. СУВДАА (сурагч) АРХАНГАЙ. Тарнат сумын 10 жилийн дунд сургуулийн ,5-ын «Б» ан- гид Бадамочирын Дарий- маа суралцдаг. Сурагч Да риймаа «ленинч шүлгээ онц сайн дүнтэй өгч Лени- ний гадаад хэл сурдаг туршлагыг ньэзэмшихзээр ажиллаж байна. А. БЯМБАЦЭРЭН (Багш) сурагч Уртнасан, Б. Бадам,Ганбат нарын су рагчид онцсайн шалгагдлаа, ДОГСМОО (Сурагч) 22 ЇЇ ИН чальлалалаллалалаллылаллальлалалальлалалалала Мльлльльльллалаль лал ла льльлалалалальлалалалалалалалалалалы/ халаьллдалалсалсалсалсалсалсалаалааласалалалалалаласалалалалалалалалалалагалалальлалаласальлалалаласалагаласага алаад лэг өглөө. Энэ шүүлэгт Дагдан ДҮНТЭЙ г2-- ажллалсасалсалальлалалалалальлалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалальлалалаллал лал салааслаллс АХМАДААС СУРЧ АЖИЛД НЬ ТУСАЛЛАА Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жи лийн дунд сургуулийн пионерийн 11 Дүгээр бүлгийн арван пионер, багш Жанцангийн удирдлагаар Өлзийт су мын (Цэцэглэлт) нэгдлийн мал аж ахуйн гурван суурьт очиж төл хүлээж авахад ах эгч нартаа тусаллаа. Сураг чид гурван бригад болж, Сачги, Бям ба. Пунцаг нарын сууриудад 6 удаа хонь хариулж, 62 төл хүлээн авч бойжуулжээ. Энэ хугацаанд малын хотыг 16 удаа цэвэрлэн 2312 КГ бууц асгаж. төлийг өглөө бүр эхээс ялгаж барих. орой эхэд НЬ тавьж хөхүүлэх зэрэг төлчдийн хийх ажлуудаас байнга хийсэн байна. Гур- зан айлд бүгд 52 шуудай аргал, 11 шуудай өвс түүж тусаллаа. Энэ гур- ван суурь нь бүгд 794 төл хүлээн авч, ганц ч төлийн хорогдолгүй хөр- вийн аргаар 100 хувь бойжуулж бай гаа юм байна. Сурагчид очсон суурь таа МАХН-ын Төв Хорооны 8 дугаар бүгд хурлын шийдвэрээс болон арви лан хэмнэх арга замын тухай яриа 8 удаа хайж Чонзол, Нямдорж. Ж.. Сүхбат, нар Пунцагийн суурийнханд дуу, шүлэг зааж өгчээ. Хүүхдүүд ахмад малчдаас, -Хонины бэлчээрийг хуваарьтай ашиглах, бэлчээрийн өвс ургамлын чанар, бог мал хэдийд ямар ургам- лыг сайн иддэг тухай яриулж биеэр үзсэний гадна малын хариулгаа тохЯ- руулах тухай сурч авчээ. Мөн бог малын зүсний тухай нас тус бүрд нь юу гэж. нэрлэдэг насыг шүдээр нь яаж ялгадаг тухай заалгаж тэмдэглэл хөтөлж авчээ. Хүүхдүүд бог малын зүс, им там- га таван хошуу малын онцлог, ашиг шим зэргээр гэрэл зургийн альбом хийж мал маллагааны арга ажилла гаатай танилцсан тухайгаа нөхөддөө сурталчлав. Я. БАДРУУШ Баянхонгор Ё 2210 жи- лийн дунд сургуулийн шионерийн удирдагч ТУУЛЫН 1 Хоёр охиныг пиопераинхээ тан- химд ажлаа зөвлөж байхад Нь би уулзав. Тэр охины нэг нь бүлгийн дарга Оюунцэцэг НӨГӨӨ НЬ «Туу: лын долгио» чуулгын дарга, онц сурлагатан Цэцэгмаа на» байв. Зурагт радиогийн цэнхэр, элгэЦ- нээ «Улаан бүч» сэтгүүлийн нэвт рүүлгээр тус чуулгын тоглолтыг үзээд энэ бүлгийн хүүхдүүд тун авьяаслаг хүүхдүүд юм даа гэсэн бодол төрж байсан минь санагдав. Пионер ахуй цагаасаа зохион бай гуулах ажилд дадлагажиж яваа. сэргэлэн охин Цэцэгмаа чуулгын хаа ажаллагааг оргилуун сэтгэ- лээр ингэж өгүүлсэн ЮМ. : -- Манай чуулга хөгжим, бү зиг, найрал ба гоцлол дуу гэсэн гурван хэсгээс бүрдэж Зягийнхаа З8 сурагчдыг Хамарч байна. Хөгжмийн хэсгийн сурагчид баян хуур. шанз, бөмбөр, гитар, манда лин хөгжимд суралцаж бүжигчид маань тавагт бүжиг, ботго, чудра орос бүжгүүлийг чадварлаг бүж дэг боллоо. 10 удаагайн тоглол- тоор З000 гаруй хүнд урлагаар үйлчилсэн. Гоцлол дуучин Л. ТЇНанчивсүрэн. |Ц. Эрдэнэцэцэг, хөгжимчин Д. Ганбат, Б. Цэрэн- надмнд, бүжигчин Ц. Нэргүй, С. Алтанцэцэг нарын олон арван авьяастнуулыг төрүүллээ. В. И Лениний мэндэлсний 100 ДОЛГИО жилийн ойг угтаж бүлгайнхээ бү рэлдэхүүнээр чуулга байгуулах гэсэн зорилтоо бид ингэж хэрэг- жүүлсэн юм гэлээ. «Туулын ДОЯ- гио» чуулгынхан уянгалаг сайхан дуулж ч чаддаг эгшиг Яруу Хөг- жимдөж ч чаддаг төдийгүй бас сурлага хөдөлмөрт хошуучилдаг Бүлгээрээ гурван улирал да юм. раалан 100 хувь суралцаж сайн онц сурлагатан сурагчид бүлгийн сурагчдын 40. хувь эзэлж байна. В. И. Ленинай мэндэлсний 100 жилийн ойг угтаж бүлгийнхээ бие даасан ажлыг тогтмолжуулах талзар бүлгийн дарга Оюунцэцэ- гийн зохиосон ажил багагүй юм. -- Ленинч шүүлэгт бэлтгэж Лениний бага идэр нас, Ленин хэрхэн суралцаж байсан бэ? Ле- ниний хувьсгалт үйл ажиллагаа- ны эхлэлт, Ленин Разливт байсан нь Ленинизм ялан мандсаар, гэ- сэн сэдвээр Ленинч уншлага явуулжээ, Лениний зохиолоос ун шиж түүх намтартай нь танилца-. цаад ямар зүйлийг өөртөө тусгав? гэхэд -- Энгийн даруу зан, алив зүйлд үнэнч шудрага ханддаг, гарамгай сайн суралцдаг, хувьсга лын үйл хэргийн төлөө амь бае. үл хайрлан хатан зоригтой тэмц дэг зэрэг нандин сайхан чанаруу дыг нь өвлөн авах нь өсвөрийн үе бид бүхний ариун үүрэг гэж үздэг гэж Оюунцэцэг, Цэцэгмаа нар хариулсан юм, Бидний тай- лан сэдэвт бүлгийн цуглааныг баа тарчуудтайгаа хамтран явуулсан нь сонирхолтой болжээ. Ленин- чээр хөдөлмөрлөе! гэсэн сэдэвт ажил зохаож сургуулийнхаа газар зүй, хэл бичгийн кабинетийг үзүү лэнгээр баяжуулж, пионерийн тан химдаа дөч гаруй төрлийн ТЭМД- гийн цуглуулга хийж бяцхан ном зуу гаруйг бэлтгэн төрөл бүрийн наамал Э. В .И. Лениний мэндэлснай 100 жилийн ойг угтаж Нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуулийн Гомбо- жав багштай 8-ын «А» ангийн пионерүүд ийнхүү урлагаар урал даж, сурлагаар тэргүүлэх, зорил- тоо хэрэгжүүлж байна. П. ГОМБОЖАВ лийн дунд сургуулийн за луучуудын эвлэлийн 830- таа 100 хувь өгөв. Бүл. ХӨВСГСЛ. Төвийн 8 хиргаа, пионерийн бүлгэ- рилт, Лениний холбогдол- гийн дарга Алтанцэцэг: ЖиНЙН сургуулийн мийн зөвлөлөөс Лениний той зохиолууд унших --Бид Ленинч шүүлэгї зү8с гагнил 12 шүү” Шү | АЗ оны аваргуудыг спорт, марк, цуглуулга, альоом бэлтгэхдээ бүлгэмээс «Ле ром сэл сура!.. Тогоо, От- уран сайхны төрлөөр шал- сэрэг зүйлийг хийсний ниний буланг баяжуулж он ур, хит Оюунцэ- гарууллаа. Сурагч М. үрээр амжилттай оролцов. .Ленинч ширээ ажил- гэ - 8: На НУҮН Болд, Бямбадорж, Баяр Сурагч ПҮРЭВЖАВ луулж хоцорсон нөхөддөө (ог) ОРЬ үмдрэж УУ сайхан, Минжмаа, Үенч ДОРНОГОВЬ. 10 жи- туслах, дааж авах ажил Горхи угыжл АА АйСН га Ганбаатар, Пүрвээ, Тунга лийн пионерүүд, бүх баа- зохиосны үр дүнд бүл- Эрдэнэчимэг, Мяранааахар, лаг, . Дашмаа, Энхтуяа тарчууд В.И.Лениний мэн гийн сурагчдын 60 хувь туяа нарын олон су- нар Ильичийн оны авар дэлсний 100 жилийн ойг нь онц ба сайн суралцлаа рагч онцсайн үнэлэлт ав- 106) гууд боллоо. угтаж Ленинч шүүлэгийн гэж ярив. чээ. сурагчид: ленннч ял Багш С. ЖАМСРАН дүнгээ хүндэтгэлтэй ӨГЧ ХОВД. Эрдэнэбүрэн Д.МИШИНГЭЭ (Багш) , гээ 100.хувь, өгсний 84. ЗАВХАН. Их-уул су: мэдээлэв. Ленинч шүүл сумын 8 жилийн бүлгэ ДУНДГОВЬ, Эрдэнэ да- хувь ньесайн ба онц дүлтэй:: мын 8 жилийн дунд сур. гийг 20 бүлэг, 9 аравтын мийн зөвлөлийнхөн сая лай сумын 8 жилийн дунд /.өг, ц маа, . гуулийн захиргаа, пионе- бүгд 1011 пионер баатар хан пионер сурагчдаас лө сургуулийн. пионерийн 4 1. ржил, (4 1 рийн 13 дугаар бүлгэм чууд өгснөөс онц 172 нинч шүүлэг авлаа. Ле- дү.-эр бүлгэм”ленинчээр, гэр, нарын,.сур чид, Он ? Ленинч хүмүүжлийн сур «сайн 248, дунд 581-тэй нинч шүүлэгт Лениний сурч, хөдөлмөрлөцгөөе ” дүнтэй шалгаг, ОХ1У гууль байгуулан долоо хо гээр 100 хувийн амжилт мэндэлсний 100 жилийн гэсэн урианы дор ленинч Л. БАТСҮХ ган цуглуулна. Урьд хадгалагдаж ҮР ТүүГЧДЭД ЗӨВЛӨЛГӨӨ БУУДАЙ ! Дээр үес манай оронд тарьж бай- сан нутгийн буудайнуудаас одоо- тоор мэдэгдэж байгаа нь 5 зүйлзуу таруй төрөл байна. Буудайг хооронд нь ялгах зарим шинж тэмдгүүдийг дурдвал: 1. Хэлбэр хэмжээгээр ялгана. ТҮүнд: түрүү нь шулуун, дээд ороч- гоороо өргөссөн, эсвэл нарийссан, мөн урт, богино, нарийн, бүдүүн гэх мэтээр. Ї 2. Сахалгүй, богино сахалтай, урт сахалтай, . 5 8, Боловсорч гүйцсэн үедээ түрүү нь улаан, цагаан өнгөтэй байдаг. ) 1 4. Түрүүний Өнгө адил боловч | | ёсэр үрийн өнгө цагаан улаан өн- тэй байдаг зэрэг шинжүүдээр ё3 байсныг үрээр цуглуулан, таримал буудайг бүгэн толгойгоор цуглуулах С. СҮРЭНГОЧОО “ьсэь. “льльльльлльль ла. тала. лаь ла. ла. 8 5ь та. 78: 78:16. 58 ЧЬ1ь. Нь чь Л 1ь ть тааз ть аа ьлалалала алаан ххэлллллслслслсэллслслсслснл ЛЧь ть ьЛЬ та зьлль л тылы льлал є : 2 с сальлалальлалалалальлалалалалалалалалалалалала, Зальглальлаласлаль таслал таль лал тала льлльл лал ла, лаллаллагл ла та. ль, тала ль. “аль ла ла. лаллаль ла ла ла.льлалалль ла льлалальльльльлалальльлалалальлалальльлылн альлалальльлалалалалалалалальлальлалалалалалалалалалалалалалалалалалльлллүлнлалэлэлс зулаа 1 5 ав ас Аса, жи лай ас--6 яв Айл асхслйы Ав чий, били авс--ий Авиа 2всиий, Авиа бїсийн бус. Жс--ал ё---А ээ» харилан Тэ ээг гэтэгхүнүигата гаг хн гүн яүиүн (хүүн Хүүхдүүд ээ! Одоогоос 26 жилийн өмнө 1944 онд Гитлерийн фашистууд Зөвлөлт Холбоот улсад халдан довтолж эцэст нь шившигтэйгээр ялагдан ухарч бай сан тэр үед та нарын хэвлэл, «Пионе- рийн үнэн» сонины анхны дугаар хэв лэгдсэн билээ. Манай хүүхэд багачууд «Зөвлөл-- тийн улаан арми, шударга тэмцлээ- рээ Гитлерийн фашизмыг заавал ял- на гэдгийг сэтгэл зүрхнээсээ бат ит- гэж баатарлаг зөвлөлтийн ард түмэн, улаан армид талархлаа илэрхийлж байсан юм. Манай сонины анхны дугаарт «Дай чин улаан армийн цохилт» гэдэг гарч гийн дор Зөвлөлтийн армийн ялалт амжилтын тухай сонирхолтой өгүүлэл нийтэлжээ. Энэ өгүүлэлд: Гуравдугаар сарын 26-ны өдөр бол чивжлэвэввжнээинэ энэ эн нэн ВжВжижжЭЖиЖЖ ФӨНмцнмил ТАХИЛ лал дудхдхаэдэнснала “Гитлерийн шашизмыг ялсны 25 жилийн ойд НЭГ Улаан армийн түүхэнд алтан үсгээр тэмдэглэгдэнэ. Энэ өдөр Москва хо- тод 824 их буугаар 24 удаа зэрэг зэ рэг буудав. Манай пионерүүд Дунай мөрөнд урсан ордог Прут голыг мэд: нэ. Гуравдугаар сарын 26-ны өдөр Зөвлөлт улсын маршал нөхөр Коне- вын командалсан Украины хоёрду- гаар фронтын цэргүүд СССР-рийнхээ хилд хүрчээ, Улаан арми, гитлерийн хог новш болсон дээрэмчдийг Зөвлөл тийн ариун нутгаас бүрэн цэвэрлэх цаг тун ойрхон боллоо. Гитлер, анх Зөвлөлт улс руу довт лохдоо Зөвлөлтийн ард түмний агуу нх найрамдлыг эвдэж тэдний эрх чө- : шининнннанжааанананжнын нкшинижииөнянининининжинанжинжаж нжан эижижнжэжаниэжижнижнИВВжжиннэтЭжэиРЭСНЖНн “лөө жаргалант байдлыг устгана гэж бодсон нь их эндүүрэл болжээ. Харин Улаан арми гатлерийн дээ- рэмчдийг Сталинград, Курск. Днепр» Ленинградын дэргэд бут нирэглээ. Одоо Улаан арми, улам бүр урагшаа давшиж өдий төдий олон ХОТ суурин газруудыг | гитлерийн. дээрэмчдийн дарлагдлын дороос чөлөөлөн авч бай наг гэжээ. Энэ бол манай ард түмэн, хүүхэд багачууд Зөвлөлтийн ард түмэнтэй тэмцэл тулалдааны ширүүн үед сэт- гэл санаагаараа ямагт хамт байсны гэрч билээ. э. цэвээн ЗешжниэнИжжЭн нЖЖНЖННЭЖИНЖИЖНИЖЭЖЖЖНЖИЖНЖЭЭ 4! НӨХДӨӨСӨӨ СУРЬЯ НӨХӨРТӨӨ ТУСЛАЯ "ХҮН БОЛОХ БАГААСАА Нэг өглөө би “хичээлдээ явж бай- гаад ангийнхаа Нараатай дайралдаж цуг явлаа. Нараа бид хоёр бдугаар ангид суралцдаг юм. Нараа: Уран Хөдөлгөөнт ГИМНАСТИКИЙН үзлэг Улаанбаатар хотын Биеийн тамир спортын эвлэлийн зөвлөл, Ардын бо ловсролын хэлтэс хамтран 1969- 1970 оны хичээлийн жилд, В.И. Ле- арын ширээнээс нэг зурвас ирснийг уншиж үзвэл «Туяа чи надад тоогоо хуулуулахаа мартаагүй биз дээ? На- раа» гэсэн байв. --Найз аа| өнөөдөр тооны хичээл дээр хяналтын ажилд хийнэ гэсэн, Найздаа тоогоо бодчихоод өгнө шүү. Найз нь Батаатай байраа солнод хоёулаа ижил тоо бодно шүү гэж хэнэг ч үгүй хэлэв. Би: 2 Чи өөрөө бод, Би чамд тоогоо өгөхгүй. Даалгаварт өгсөн тоог бод- сон лбол хяналтын ажлын тоог бо- дож ядах юмгүй гэж би хэлэв. Нараа: -- Бодох нь чбодсон лдоо, Гэвч би сайн ойлгоогүй гэж харнулав. Би: Ойлгоогүй бол найз нь чамд тайл- барлаж өгье гэтэл Нараагийн царай хачин болж тэгэж цаг алдаад яахав гэж хэлэв. Бид хоёр ийнхүү ярилц- саар сургуулийнхаа гадаа ирлээ. Удсан чүгүй хонх дуугарч 6-гийн «Б» ангид түүхийн багш орж ирлээ. Сурагчид босч багштайгаа мэндлээд суув. Гэрийн даалгаварт «Загалмайт ны нэгдүгээр аян дайн» гэсэн хичээ лийг товчлон бичих даалгавар өгсөн юм. Багш даалгавар шалгаж сурагч дын нэрийг дуудсаар... Нараагийн нэрийг ч дуудлаа. На- раа даалгавар хийгээгүйдээ бачим- даж, дэргэдээ байсан миний дэвтрийг сурагчид А хэсэг, хойт эгцээнд сууж байгаа гыг бод гэв. Би хамгийн түрүүнд тоо- гоо бодоод гарлаа. чинь над уруу хялалзаж,суув. Хонх дуугарах дөхсөн боловч Нараа гарч ирээгүй л байна. Удалгүй хонх дуу- гарч хичээл завсарлан Нараа ирээд дуу шуу ч үгүй яваад Өглөө, Тэр өдрөөс хойш Нараа надтай дуу- гараагүй өдий хүрлээ. Би ямар гэм ярьсныг нэмж хасалгүй сийрүүлэв. Би хариу бичих гэж байтал багш, --За урьд эгнээнд сууж байгаа пиний мэндэлсний 100 жилийн ойг угтан нийслэлийн ерөнхий боловсро- лын сургуулиудын пионер сурагчдын дунд уран хөдөлгөөнт гимнастикийн үзлэг явуулах тухай гаргасан болз лын: дагуугуран хөдөлгөөнт гимнасти кийн үзлэг уралдааныг энэ 8 дугаар сарын 29.30-ны өдрүүдэд явуулав. Энэ үзлэг уралдаанд нийслэл хотын дөрвөн районы 24 сургуулийн 3 мян га гаруй уран гимнастикчнд, авьяас чадвар уран хөдөлгөөнөө сорилцсны дотроос Сүхбаатарын районы 24,5 дугаар сургууль, Найрамдлын районы 14 дүгээр сургууль,8жилчны районы 18 дугаар сургуулиуд тэргүүн байр эзлэж, Сүхбаатарын районы 23.3 ду гаар сургууль, Найрамдлын районы 21,383 дугаар сургуулиуд 2 дугаар байранд орсон байна. Уран хөдөл-- гөөнт гимнастикийн сэдэвчилсэн 80- хиойж, гимнастикч сурагчдын идэвх, сахилга бат, хувцаслалтын талаар сурагчид Б хэсгийн бодло- Нарааг харсан гарч ж Туяа над хийсэн юм бол доо? Нийслэлийн 10 жилийн 28 дугаар сургуулийн 8-ын «Бэ» ангийн су- рагч Д. ДАРИЙМАА 24,14 дүгээр сургуулиуд давуутай байв. Хүүхэд багачуудын бие бялдрын зөв өсөлт хөгжилтөд чухал нөлөө бү хий, гимнастикийн уран хөдөлгөөний үзлэгийг нийтийн хүртээл болгон өр нүүлдэг уламжлалыг тогтоох хэрэг- тэй. Нийт пионер сурагчдыг жагсаа- лын сургуульд хамарч, хөл гараа олох, сүр жавхлантай дуулж алхах зэ рэг хэлбэрүүдэд сургах талаар пно нерийн бүлэг, бүлгэм тодорхой ажил зохион, энэ 5 дугаар сарын эхээр явагдах пионер сурагчдын жагсаалын үзлэгт шургуу бэлтгэж, амжилттай дүн үзүүлэхийн төлөө шамдацгаая! Л. ЦЭДЭНДОРЖ аваачин багшид дэлгэж үзүүлэв. Багш даалгаврыг үзэж дуусаад асҮзэв» гэж улаан бэхээр тэмдэглэв. Нараа байрандаа ажиг ч үгүй иржц суув. Удалгүй миний нэрийг дууда- хад би өөрийн эрхгүй босч: --Багш аа! Би номгүй учир даа: гавраа -хийсэнгүй гэж хэлтэл багш: Хүүхдээс ном аваад хийхгүй яасан" залхуу юм бэ? гэж зэмлэв. Нарааг хэлчихэе гэсэн боловч өрөвдсөн юмл даа. Нараа завсарлагаанаар хүрч ирээд: Тоогоо, хуулуулахаа мартаагүй биз? гэж хэлээд ангидаа орлоо, Тоо- ны багш Дорж самбар: дээр хянал- О бичсээр л..Энэ үед !, Өнгөрсөн зун Говь-Алтай, Завхан аймгуудаас 150 шахам пионер сураг чид «Хуримтын» зусланд амарч байв. Долдугаар сарын 10-ны орой зус- лангийн клубт хөл хөгжөөн ихтэй бай лаа. : Тайзнаа гарч ирсэн нэгэн охин: ..Хөлөг морьдын тургих чимээ ал саас дуулдаж, Хөлөөр нь боссон улбар тоос ум- раас татаад, «Хятадын рэгдсэн өргөн чөлөө рүү их цэрэг орж ирлээ Хаадын эрхээр өгсөж уруудсан тэр их замаар Хяргаач биш жаргаагч цэрэг орж ирлээ... гэж төрийн шагналт яруу най рагч Ц.Гайтавын «Д. Сүхбаатар»най раглалын хэсгээс цээлхэн хоолойгоор уянгалуулан уншиж байгаа сурагчийн зүг хүмүүсийн анхаарал чиглэж би- лээ. Энэ бол Барнийн Цэрэнлхам гэ Дэг охин юм. Улиастай хотын 10 жи лийн сургуулийн 8-«А» ангид сур Даг энэ охин ийнхүү уран уншлагаа- раа Хуримтын зуслангаас шалгаран Төв аймгийн Баянцагаан сумын бага сургуулийн дөрөвдүгээр ангийн сурагч Д. Мөнхбаатар, 14 улирал | дараалан Онцсайн дүнтэй суралцаж: байна. Тэр бас сургуулийнхаа, одон бөмбөгний хоёр Удаагийн аварга болов. Н, БУМБАРЫН авсан гэрэл зураг. САЙН ХҮН ТУСЧ, шилхлилилииижлллитиллииилииилилллнллилалллллллшын МАЛЧИН ОХИН Манай ангийн Хандмаа Малч сайн охин юм, Нэгдэлч түмнийхээ малыг Нэмэн нэмэн өсгөнө, Очир баатар шиг болно гэж Одооноос тэр мөрөөднө. Хүссэн бүхэн чинь биелнэ Хүндтэй малчин болно, 27-22 Д. ГОМБО МП-ийн Төв Зөвлөлийн «Алтан ме- даль» хүртсэн юм. й Тэр охин бас дуулна, хөгжимдөнө. Ялангуяа Ёочин мандалин хоёроор сайн тоглодог. Сурлага, сахилга, ур- лагаараа сургууль, аймагтаа алдарш- сан энэ сурагч 8 жил дараалан онц сурч, Д. Нацагдоржийн дүрт тэмдэг- тэн болон таван онцын эзэн тэмдгийг авсан байна. Бас үечилсэн дэвшлийн 1,1.Ш шат ны болзлыг эзэмшигч тэмдэг, «Ариун цэврийн хамгалалтанд бэлхэн» тэх- дэг, диплом тэргүүтнийг авчээ. Цэрэн лхам, МХЗЭ-ийн гишүүнээр саяхан элсээд Ленинч шүүлэгт онц ДҮНТЭН Энэ хоёр охины нэрийг Р. Ба- дамсэд, П. Дарьсүрэн гэдэг, Хоёулаа Архангай аймгийн төвийн 10 жилийн шалгагдлаа. : дунд сургуулийн 6 дугаар ангид | онц Тэр өөрийнхөө сурсан мэдсэнийг бу | сайн суралцдаг. саддаа зааж зөвлөн, дүү нараа ө9-- рийнхөө эгнээнд хүргэхээр их цаг зар П, Дарьсүрэн (Баруун гарт) сурагч цуулдаг ажээ. Мөн, ангийнхаа сул| дын шуудан хорооны сайн дарга | бө- сурлагатан Даваасүрэнг 1969-1970 гөөд бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн Р. оны хичээлийн жилд даан авч уйга-| Бадамсэд нь сургуулийн хамгийн сайв гүй зааж зөвлөсний үр ДүНД ӨНГӨр-) даиллагаатай бүлгийн Дарга юм сөн 2 улирлаар дунд гарч, одоо сайн дүнтэй төгсгөнө гэж ярьж байна. Ш. САЙХАНБАЯРЫН авсан гэрэл , зураг. Л. СҮХБААТА: Ардын засгийн өмнө Автономит засгийн үед Ядуу хүний зовлон Ятмар хэцүү байв. Хацарт алган Дуу тачигнаж Хонгонд банзан дуу нажигнаж Сурч мэдэх эрхгүй ” Сууж амрах цаггүй Гартаа барих мөнгөгүй Газарт гишгэх малгүй Хэлж ярьсан үгий нь Хэрэгсэж авах хүнгүй Хийж бүтээсэн ажлы нь Дүгнэж өгөх газаргүй Эрхтэн дээдэстэй зөрвөл Эрүү шүүлтэнд ордог мбатан дээдсээс хүртсэн Хярамцаг төдий Хболтой, Нар сар гийсэн Навсгар хар овоохойтой Өлсөж цангахын эрхээр Өндөр дээдэсийн өмнө. Өвдөг сөхрөн мөргөж Өтгөн олон сүргий нь Өдөр шөнөгүй маллаж: Өршөөж хайрлахыг гуйна, Сард авдаг хөлс нь Сагс дүүрэхгүй хярамцаг Үгүйрэл хоосролд ингэж автаж Орос оронд мандсан Октябрийн туяа гэрэлтэв, Шударга түмний дундаас Сүх жанжин тодорч Ачит багш Ленинтэй Анх учран мэндэлж Түмэн олныхоо зовлонг Тоочин илчилж айлтгасанд Үүрдийн холбоо тогтоож Азийн уулархаг оронд " Алх хадуурт зөвлөлтийн хнур, 5: 16708 тсллыс 240 Суут мэргэн багш Ёстой үнэний тангарагийг нь хоюул тэгээд Эцгийн хайраар энхрийлж Ч давтья. уухна уралдаанд өртөөлөн барь 2 Өмөг түшиг оронтой ЭР барьснаа дамжуу , Алсын САНСАРТ ЛЕНИН Алсын одонд очиж үзэхсэн Ай даа тэр өдий дөө гэж Олон үеийн өвөг дээдэс маань Оддыг ширтэн мөрөөдөж байлаа, Тэгвэл өнөөдөр Тив дэлхийгээрээ Тэнгэр огторгуй руу Тэндэхийн тэр нисчээ гэж Хөл хөөрцөг Араасаа тавнад нисэгчийг Дагуу- Саран дээр хүн хөл тавьж үзлээ. Саадгүй эргээд эх дэлхийдээ ир- лээ. ангараг үүрийн цолмон Анивчин гялалзах гаригсын ЭН гэрт Ачит багш Лениний дүр гялалзаж байн а. Ц. ДАВААДОРЖ (Архангай төвийн 10 жилийн дунд сур гуулийн сурагч) КА х нЕЧ | ВСЕВОЛОД АЗАРОВ ДӨРВӨН САРЫН ХОРИН ХОЁРОН Хуруу дарам цөөхөн хоног өдрийн нэг Чи бид хоёрт өнөө хүрээд ирлээ. Хоног өдөр өнгөрөхөд махан бодь минь өтөлж, Хойчийн бяцхан үрс минь ээлж халаандаа өсч байна. Балчир багын юмс бараа сураггүй хуучирчээ. Харин ганцхан эд л ширээн дотор хоцорчээ. Боож нямбай хадгалсан улаан бүч байгаа, Болгоож чи аваад толийтол нь индүүдээрэй! Уйм хай хаврын дунд сар бороотой жи Тэгээд ч Ильич мэндэлсэн тэр өдөр өнөө Төрсөн бага охин Минь пионер болно шүү : дээ. Алдарт улаан тугууд дотор нь намирч, Их хувьсгалын цаг дотор нь цохилсон, Агуу Лениний музейд охин минь очиж, Анх удаагаа ёслон ариун тангарагаа өргөнө. Ямарч хуурмаг бүхнийг хиар цохих чадалтай : лах адил Бяцхан хоёр гарт нь улаан бүчээ гардуулаа-. -- Найзаа аа уншиж Өгч байна, С. Бодоошийн авсан гэрэл зураг Д. МАНДАХСАН БҮГДЭЭРЭЭ. ЛЕНИНТЭЙ ОАЖ ТӨРДӨГ Бүдүүн модны хожуул дээр шэн болон Бэгэёсэс суусан эгэн хүний хөрөг Манай хананд өлгөөтэй байдаг, Өвөө чинь мөн үү гэж би Өнөө хөргийг дүүгээсээ асуулаа. Мөн ч юм уу гэсэн шиг хөрөг рүү Жөгжөөн баясал болж байна. харснаа Ярьдаг адгуус цолтой Гагарин, Титов... “Манай Лении байна гэж өмчирхөн Хар усан ундтай ЕРал цогтой нисэгчид, тариузаа, Нээрээ л дүү минь Ленннитэй, хамт Тур астай 1 лан Нэгэн гэрт амьдардаг болохоор Хил алханЕХУЛЧ Алтан дэлхийгээ гаднаас нь хар- Бич: аав-5! авиаг: Тулганаас доогуур суудалтай жээ. , айлын Бид бүгдээрээ Ленинтэй аж тєрдөг, Сурагч Л, ОТГОНЛОРЭЭЖ Өнчрөл хагацалд тэгж нэрвэгдэж хүүн ч " Үнэхээр хэцүү байдалтай 5 Улаан бүч минь харин халуун дулаан са- Өдөр шөнийг өнгөрүүлж байтал нагдана. сопины маань шинэ ду гаарт Ленипий мандуулав: Т : 5 рай! тухай сайхан дуу нийт лэгджээ, Ардын намыг дуу. Орчуулсан Ч.ЛХАГВА (УБДС) -- Ямар гоё вэ? Хоёулад | дуулж сурья. Түмэн олны Нуруун дээр зуваа жилээр Есчцуул ага 8 Хуугтэухтхээххэхтэтэ-х---уу., лон зүдгүүрийн хар үүлийг 38565 Т 2 : Хувьсгалын салхиар хөөж : ЮУ САЙХАН р Өндөрт өргөөрөй с Жаргалын гэрэлт наран 5 : Хоёр, 5 үрд цацран мандлаа. Й “(7 Хоёроороо зогсоорой, Суурин барилгууд сүндэрлэж Й ЮУ МУУХАЙ Й Хойно,” 7 Суралцах хаалга нээгдлээ. : ч Й Зээелрэс жагсаарай, ё лаан Тал говио усжуулж : Унтаар : Дарцгаа бариарай, Т 1) найг. : Л ” арна будаа ууллаа. . 7. Унтаад 7 | Улам 5 Үйлдвэрийн яндан хүнгэнэж ! ССэрэхгүй муухай Й Дээш нь өргөөрэй. звэрийн газар яралзлаа. 13:Узилаал ид : дэмж нь. УР» д ь, Авто машин зөрөлдөж Й Уурлаад 5. Бүүр дээш нь Радио хоолой хангиналаа 9. Инээхгүй муухай. 9 Дэрвүүлж Уул талаар мал дүүрч : Муухайгаа Я Тугаа өргөөрэй, Сууц суурингаар гэрэл ярайсан : Мэдсээр 5 2 ДОРЖСҮРЭН , Муухай байх : с Хүчирхэг Гүрэн болтлоо й ЗО : Хөгжин цэцэглэж байна. " : ГдуухаВ э : ТААДГАМ ТААДГАА! Ингэж хөгжих ирээдүйг : эм өө Й , , Их багш Ленин , Босох сайхан Й 5 Анх зааж өгснийг ” Өвөө : . : ... Ариун гараа сунгасныг / Эмээдээ : : 4 48. и., Хайрт нам маань биелүүлээд , “Туслах сайхан ." ё ар а. Хамаг олноо жаргуулжг байна. Й Ааэггслах : 25) ! 50 : 525 йг Зэгрүлч 0 айрхалгүй , 2 3 Архан аймгий эр-" Нийслэлийн 10 жилийн П дунд/ : , х ог ханшнгчталыр р! ургуулийн 7-А ангийн сурагч Д, Гэ( сахан саах : ь : - шүүн Д. СУМЬЯА ! элсүрэн бичсэн шүлгээ Гэрэлт найз- 9 анхан : 3 : , , , 2 Энэ ямар амьтны мөр вэ? 2 Б, этэ ни ЛВЭЭЛЭ ЭЭ ЭРҮВЭЭЭЭ ХҮччллгэууулуүгхэхччхээхчххү НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ | Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсынхэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс 14140 , -4511 8 Теонеуиян байгууллагын Төв, Эвллолийн Сонинд 27 дахь жилдээ 2616 (1128) «ДИОНЕРИЙН ҮНЭН» | 1970 оны дөрөвдүгээр сарын 15. ӨСВӨРИЙН) СҮХБААТАРЧУУД Пнонер сурагчид та бүхнийг манай ирээдүйн баатар, нам төр, нийгмийн зүтгэлтэн, соёл урлагийн мастер, эр дэмтэн мэргэд гэж нам ард түмэн өндрөөр үнэлэн итгэдэг билээ, Тэгээд ч та. нарыг өсвөрийн Сүх- баатарчууд гэж нэрлэдэг. Та нар ард түмнийхээ энэ итгэл найдварыг бие- лүүлэхийн тул багаасаа эхлэн эрдэм мэдлэг эзэмшиж, түүнээ ажил хэрэг болгож чаддаг хэвшилд сурах хэрэг тэй. Эрдэм мэдлэгтэй ажлын арга турш лагатай тэргүүн зэргийн иргэн боло- хыг та бүхэн цөм хүсэж байгаа, Түү ний тул сургуульд сурч байна. Сур- гууль ч та нарыг сургаж байна. Эх эцэг чинь ч өөрийн үйл хэргийг нэр төртэй залгамжлагч үр ач нараа үл- дээхийн тул та нарыг өсгөн бойжуулж байгаа юм. : Энэ бүх дэгэх найдвар, өөрийн хү сэл зоригийг биелүүлэхийн тул та нар юуны өмнө цагийг зөв хуваартай ашиглаж сурах нь чухал, Мөн орчин тойрон хамт олон үеийн нөхөд, багш нар, эцэг эх, ах эгч, нараасаа байнга сурч бас орчин тойронд байгаа муу туухай бүхэнтэй тэмцэж сурах хэрэг- тэй. Нам та бүхний сурч хүмүүжихэд шөрдлөг болгосон хэд хэдэн зүйлийг дэвшүүлж байна. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Хүү- хэд бүр «Сайн сайхан бүхнийг орчин тойрноосоо тусган авч сурах, сайн сайхныг орчин тойрондоо түгээх»- ийн төлөө сурч ажиллацгаая, Та бүх- ний орчин тойронд, тусган авч дДуу- | ЛХАГВА Үнэ 10 мө ЯРЬЖ БАЙНА. рнан сурмаар сайн сайхан юм. маш нх байна, Түүнийг олж хараад сур- лага, хүмүүжилдээ хэрэглэхийн төлөө тэмцэцгээе. Сурагч чамд. хүнд”байх- гүй сайн. сайхан чанар бий, Түүний- гээ нөхөддөө. харамгүй хэлж өгч тэ- дэнд тусалж сурья. Хүүхэд бүр... мннут тутмаас 5 секунд, буюу цаг тутмаас 5 минут хэмнэвэл хоногт 120 минут буюу 2 цаг хэмнэнэ. Амрах тоглох хичээл давтах, гэрийн ажилд туслах бүх аж- лаас олж авсан энэ 2 цагаа хэл сурах буюу ямар нэг зүйлд үр ашигтай зар цуулбал хичнээн их юм сурч болох нь тодорхой байна. Иймээс үүний өмнө «Пионерийн үнэн» сонины энэ оны 18, 14, 15 дугаарт сурагч бүр орчин тойрниоосоо сурах, орчин тойрондоо, найз нөхөддөө сайнаар нөлөөлөх ту- хай, цаг ашиглаж сурах тухай мате- 22 рналууд гарсан юм, Энэхүү материа- луудыг та нар нэгэнт уншсан билээ. Энэ материалуудыг бүлэг салааны ажлаараа хэлэлцэх, буюу, дээрх хоёр сэдвээр бүлгийн сэдэвт ажил, бага хурал хийж «Пионерийн үнэн» со- нинд ирүүлэхийг зөвлөж байна. Пионер бүр орчин тойрноосоо ямар сайн зүйл сурч, орчин тойрондоо ямар сайн юм. түгээснээ сониныхоо газар илтгэж байх нь чухал байна. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд та. бүхэн нам ард түмнийхээ илтгэлийг бие- мМ АН Л А р Өсвөр бидний сэтгэл аюунаа Өв тэгш мэргэн сургаал соёрхож Өгсөх ирээдүйг гэрэлтүүлж өгсөн “Манай Ленин, манлай Ленин Өгсөх ирээдүйг гэрэлтүүлж өгсөн Манай Ленин, манлай Ленин “Залгамж бидний өндөр хүслэнд Золбоо төгс чадал шингээж Зорих ирээдүйд зоригжуулж өгсөн ГХї7:2222 хүмбэтгэлтэн. оёлттж“илвэ 03 аээт тэрсэж.тс гэжээ “ЕодЦ УГы22 НҮШүН ҮҮ! ЮЙ “Єхц Өс, ) р ! ПҮРЭВЦЭРЭН: “БУ ) ! 1. “нийслэлийн 39 дүгээр сургуулийн 1 8-ын «А» ангиар ороход, хэсэг. су- | рагч хуралдаж байв, Тэд, ,салааны хурал хийж байгаа ажээ. Сурагч Пү- рэвцэрэнгийн дүн миний. анхаарал Утатлаа. Пүрэвцэрэн нэгдүгээр улар- ) лаар хоёр хичээлд дунд сурсан бол 8 : : дугаар улирлаар 8 онцтой сайн. гар- 9 чээ. Энэ нь сурлагын зэгсэн амжилт 9 юм. Сурагч Пүрэвцэрэн сайн сура- | хын тул хувийн төлөвлөгөө, цагийн на -рийн хуваарь гаргаж хатуу барим- 7 талж хичээлээ давтдаг.. Хэлбичиг, ) уран зохиол, алгебра, орос - хэлний 1 хичээлд нилээд цаг зарж цагийн на- : рийн хуваарь хийсэн нь түүний сур- 9 лагад өөрчлөлт гаргажээ. Сурагч Пү 0 рэвцэрэн хэлбичгийн хичээлээр мэд ї лэгээ бататган эзмших, алдаагүй цэ- » вэр сайхан бичиж сурахын тул өдөр 1бүр арван минут хуулан бичлэг. ар- фван минут хичээнгүй бичлэг хийж 1 заншсан ба үүнийгээ салааныхаа дар »гад өдөр бүр тогтмол шалгуулдаг. 1 Пүрэвцэрэн 9 дүгээр сарын 15-наас 3 лүүлж, санасан зорьсондоо хүрэхийн эхлэн өдөр бүр бне дааж нэг бодлого тул цаг минут бүрийг үр ашигтай өн- гөрөөж, орчин тойрноосоо сурч хүмүү жил сурлагаа дээшлүүлцгээ, 4 Тусгай дэвтэрт бодож байна. Одоо тэр 1000 гаруй бодлого бие дааж бодоод 4 байна. Мөн орос хэл сурахад өдөр зэээээээрры р ОАШАА ШАТАН ДУУЛЬ вг- є8н Ма-най |18-нйн манлай. ЛЕ» нин Еиө1Э Хаг 2 ЭВЭүзөү 2 ИЛЬНЧ БАГШАА МАГТ “богино өгүүлбэр орчуулж, - ” | ЛЕНИН, Манай ленин, манлай Ленин. Зорих ирээдүйд зоригжуулж өгсөн Манай Ленин, манлай Ленин Багачууд бидний алхаа гишгээнд Бадран хөгжих эрчим заяаж Баярт ирээдүйд дэвшүүлж өгсөн Манай Ленин, манлай Ленин, Баярт ирээдүйд дэвшүүлж өгсөн Манай. Ленин, манлай Ленин ш ЭЛ НОМҮМНЙ ҮҮШШ4Ч МЇїїЇїЇггтээээүэ вгсэх П7 | шэц / | Р М ЮУ ш-ыаыаэчаэаэаэавтэ СДААСАА :СУРЧ- БУСАДДАА:! НӨЛӨӨЛЖ: “БАЙНА. бүр 30 минут зориулдаг. Орос хэлнээс шинэ. үс. тогтоодот: Пүрэвцэрэн-өдөрт тогтмол хэвлэлийн нэг хуудас ном уншин ут. гы нь товчлон бичиж байна. Одоо 200 орчим ном уншаад байна. "Түүпий туршлагаар "энэ ангийн сурагчид өдөрт нэг бодлого бодож, хэвлэлийн нэг хуудас ном уншиж, Орос өгүүл- бэр нэгийг орчуулж байх. заншилтай болжээ. Пүрэвцэрэн...В.-И... Лепиний мэндэлсний зуун: жилийн-ой угтанс дунд сурлагатан байснаа сайн.сурла- гатан болжээ. Мөн сургуулийн-хамт олон. орчин тойрны нөхдөөсөө сурч, санаа авч хи чээл сурлагадаа” амжилт “таргасны дээр тогтмол” системтэй ажиллагаа- раа бусаддаа үлгэрлэж байна. Хамт олон нь түүний тоо боддог, ном унш- даг аргыг эзэмшиж байгаа «нв сайн сайхан бүхнийг орчин тойрноосоо тус ган авч сурах, сайн сайхан. бүхнийг орчин тойрондоо түгээхийн, чухлыг заасан намынхаа уриаг биелүүлж байгаа хэрэг мөн билээ. . Багш З. ОДВОГ Б--ышш“шииШШЦЭШё4Д“Э"ЭЭГТ, “ХА “ЖЕ---МГИИ!нниИи ойымишм и ИмннннииипННнши5БЫРНЫ4Ы-4ШЦЛ-----лиииииилиилллнн 31Б-Н ТӨВ. ЗӨВЛӨЛИЙН 1 БҮГД ХУРАЛ р Ленинч шүүлгийн Дүн -- Пионерийн ажлын агуулга үр нөлөө : МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын тан- . химд 1970 оны дөрөвдүгээр сарын 18- нд Монголын Пионерийн Байгуулла- гын Төв Зөвлөлийн Ш бүгд хурал болов Бүгд шрнн дээр «В. И. Леннний мэндэлс ний 1 жилийн ой угтсан ажлын дүн ба Ардын хувьсгалын жилийн ой угтан зохиох ажил» гэсэн илтгэлийг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөв лөлийн дарга Ч. Хунжав тавилаа. Тус бүгд хуралд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч.(Пү- рэвжав, нарийн бичгийн дарга Д. Цэрэн дорж Д. Батаа АБЯ-ны сайд Д. Ишцэ- рэн, орлогч сайд Д.Гомбосүрэн анх- ны пнонерийн удирдагч Б. Аюуш- жав, нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулиудын захирал, пнонерийн ахлах удирдагч нар оролцов, : Тус бүгд хурал МАХН-ын Төв Хороо ны УШ бүгд хурлаас дэвшүүлэн тавнь- сан зорилтыг пнонер сурагчид ажил амьд ралдаа хэрэгжүүлж байгаа үед боллоо. Монголын Пнонер байгууллагын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Хунжав В.И Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой бол пионер сурагчдын амьдралд гарч байгаа улс төрийн том үйл явдал юм. Монголын олон мянган пинонер Леннний гэрээслэлд үнэнч байж МАХН-ын үйл хэрэгт хэзээд бэлэн байхаа сурлага, хү мүүжлийн ахнцаараа дахин харуулсан гэж тэмдэглэв. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Ш бүгд ху- рал пионерийн байгууллагаас зохиох хү мүүжлийн ажлын үр нөлөөг сайжруулах арга замыг тодорхойллоо. 2 Сургалт, хүмүүжид хоёр харилцан нягт холбоотой, Цагийг үр ашигтай өн- гөрүүлэх, сайн сайкныг орчноосоо сурч, сайн сайхан соёлч байдлыг сурагчдын амьдрал ахуйд нэвтрүүлэхийн төлөө г9- сэн намын урнаг хэрэгжүүлэх нь Ардын Хувьсгалын 50 жилийн ойн өмнө өсвө- рийн Сүхбаатарчуудаас намдаа өгөх шалгалтын гол сэдэв байх ёстой, Шүүл гийн хэлбэрийг улам баяжуулах нь зүй тэй гэж илтгэгч цохон хэллээ, Пионер сурагч бүхэн сурагчдын дү- рэм, сургуулийн дотоод дэглэм журам, пионерийн дүрэм, эрмэлзлэл, тангара- гийнхаа учир утгыг гүнзгий ойлгож, биелүүлэхийн чухлыг заалаа. Эх орноо бага мэддэг хүн халуун эх. оронч байж чадахгүй. Тийм учраас пионер бүхэн эх орноо сайн мэддэг интернацноналч үз- лээр хүмүүжсэн байх. ёстой. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Ш бүгд ху- рал дзэр АБЯ-ны орлогч сайд Д, Гом- босүрэн зохиолч М., Чимэд Улаан- баатар хотын пионерийн зөвлөлийн дар га П. Нүдэнхүү, Улсын Цагдан сэргий лэх ерөнхий газрын хүүхдийн хэлтсийн, дарга Д. Балгансүрэн, нийслэлийн ар- ван жилийн тавдугаар Дунд СУр- туулийн шнонерийн ахлах удир-- дагч Д.. Содномдорж, Сэлэнгэ аймгийн пионерийн Зөвлөлийн Дарга М. Очирбат, Ховд аймгийн пионерийн зөвлө лийн дарга Т. Балсан сурган хүмүүжүү- лэх ухааны дэд эрдэмтэн Ц. Няндаг на рын гучаад Хүн пионер сурагчдын Хү- мүүжлийн ажил, пнонерийн дотоод аж лын талаар ярилаа. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Ш бүгд ху рал хэлэлцсэн асуудлаар тогтоол гаргав. Д. Сүхбаатарын: нэрэмжит МШПБ-ын дүр мийн аравдугаар зүйлд өөрчлөлт оруулж пионер бүрийг бат илэрхийлэх- тэй болгон пнонерийн байгууллагын мөн гөн хөрөнгийг пионерийн татвар, бусад орлогоос бүрдүүлнэ гэж тогтлоо. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Ш бүгд ху- рал зохион байгуулалтын асуудал хэлэл цэж Д. Сүкбаатарын нэрэмжит Монго- лын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөв- лөлийн даргаар Ч. Хунжав тэргүүлэгч- дэд Ч. Лувсандэндэв Ц. Няндаг Н. Байз рагч, Р, Занабазар, -Ч. Балчинжав, П. Нүдэнхүү, Б. Готов, нарыг нөхөн сонго- лоо, - МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ (Бяцхан тэмдэглэл) Кремль дэх В. И. Лениний ажлын өрөөнд оров. Арван хэдхэн хавтгай дөрвөлжитч метр энэ энгийн жижиг өрөөнд тэр их хүн ажиллаж, дэлхийн анхны том социалист түрэн, ЗХУ--ыг байсан юм гэж удирдан жолоодож ЛЕНИНИЙ ӨРӨӨ ТАСАЛГААНД | тайлбарлагч бидэнд ярихад сэтгэл хөдлөм санагдав. В.И. Лениний ажлын өрөөнд орос. англи, герман, франц зэрэг ёсөн хэл дээр бичигдсэн хоёр мянга гаруй ном той томын сан, бичгийн ширээ. сан дал зэрэг эд агуурс харагдана. Ленин ажиллахад эвтэйхэн, ядаргаа багатай тэж хатуу модон сандал дээр үргэлж суудаг байсан ба харин зочдод 80- риулж дөрвөн зөөлөн сандал тавиул жээ. В.И. Лениний бичгийн ширээн дээр Дагестаны ажилчдаас бэлэглэсэн бичгийн гоёмсог хэрэглэл, Уралын Нузины заводын ажилчдаас бэлэглэ сэн ширээний Чийдэн мөн үзэг, тэм дэглэлийн дэвтэр, лаа зэрэг зүйлс байв. В.И. Летттий суудлын өөдөөс харсан хананд Петроградын ажилч даас дурсгасан К.Марксын хөрөг түүний хажүүл ханын цаг харагдана. Ханын цагны богино зүү найм, урт зүү нь гурав гэсэн тоо заагаад хөдөл УРАЛДААНЫ ДҮН В. И. Лепиний мэндэсний 100 шзи- хүүхэд залуучуудын цэцэглэгт Х лийн ойд зориулан БНМАУ-ын АВ-ынй 8 рээлэнд хөдөлмөрт хөгжсөн бага- Яам, МХЗЭ-ийн Төв БНМАУ-ын чуудын баясгалант дуу газар са! Сайд нарын дэргэдэх ТЇРЗ- гүй солсогдож их ажил өрнөлөө. рнултаар уралдааны дүн гарлаа. Энэ уралдаанд манай орны хот хөдөө сургуулну дын 4400 хүүхэд, олон арван хамт олон оролцлоо. Сурагчдын ирүүлсэн хариул тыг авч үзвэл тоо чанарын хувьд урьд өмнө зарлаж байсан уралдаанаас нлүү тийн ерөнхий боловсролын байв. Уралдааны комисс уралдаанд ширхэг үх захидлыг, дараалан 2 100 хариултыг шилж аваад эдгээрийн дотроос 9 хүүхэд, нэг хамт олныг шал- гарууллаа. Уралдаанд шалгарсан 100 2» 1 өх орон рийн зуслан «Артект» явж амрах бол 2 дугаар байранд: || тэс в) Цэдэнсономын Гэрэлсайхан. Флон улсын зусланд амрах эрх олж авяаа. 8 дугаар 6 р за. Р Оюун (Улаанбаатар хотын 84 дүгээр дунд сургуулийн (7-гийн «В» ангийн сурагч) 2-ын «В» ангийн сурагч) нар шалгарч тусгай шагналаар шагнаглах Уралдаанд хамгийн идэвхтэй оролпсон нэг хамт олныг шалгаруулж боллоо. 2-ын «Бэ». ангийн хамт олон шалгарлаа. 1971 онд Арлын хувьсгалын 50 жи- лийн ойл зориулан явуулах радио асуулт хариултын уралдаанд сайн бэлт тэцгээе! ирсэн (СУРВАЛЖЛАГА) Энэ сарын 4--ний үдээс хүрээлэндээ гаплцхан эрхэлж лаж цэцэглэгт хүрээлэнгээ 3 дүүд юм. Ургамал ногоогүй орчи бол уйтгар гунигтай байдаг. гэл санаа НИЙ эрүүл мэндэд чухал үүрэгтэ гэдгийг хүүхэд бүр мэднэ. Эн 3 ларчээ -- Та нарт, хүрз, тээр сургуулийн хал. -- Би шуудай, шүүртэй гээд зэрэг тараа өргөв. - Манай нь Чулуунхүү: -- 1000 хүүхдийн суббот СУРАГЧИЙН ТУРШЛАГА Сурагч Оюун онц суралцаж байна. 3: нь ямар суралцаж байсан Би ленинч шүүлэгт бэлтгэх хуга цаанд В.И. Лениний намтар, «За ЛУуучуүлын эвлзлийн зорилт» зохино ЛЫГ уншсанаас хойт өөртөө дүгнэлт хийж. Вололя Ульяновын онц сурал цаж байсан баялаг туршлагаас мэ рийн суралцсан. “Вололят лууризж хичээл дээр маш анхааралтай сүүж, | анхаарлаа хя чээяд бүрэн төвлөрүүлж чаддаг бол хойш -- Манай хүүхдүүд цэцэглэгт тог-Ё лохыт эрхэм болгодоггүй бас ажил улам сайхан болгохыг хичээдэг хүүх- Сай д хан ургасан зүлэг мод зөвхөн сэт- с сэргээх төдий биш хү- өнөөдөр В. И. Лениний мэндэлс- ний 100 жилийн ойг угтаж суб-- ботник хийхээр 1000 хүүхэд Шуг- шуудай. шүүрний аль тэгийг авчраагүй хүүхэд байхгүй биз гэж 24 дү- бүлгийн дарга Мөнхжаргал бүлгийнхнзэсээ асуу хүрзтэй, би -- За тэгвэл уралдаанд ороход саад болох зүйлгүй шив дзэ гээд хүүхэд чэг бүрийн ажлыг тогтоож: газар хуваарилан ажлаа эхэллээ. бүлэг түрүүлбэл ямар тоё вэ? Лениний нэрэмжит төөнгүй зогсох нь ямар нэгэн учир утгатай юм шиг санагдсан тул Энэ тухай тайлбарлагчаас асуувал: са «1922 оны арван хоёрдугаар рын 12-ны оройн 8 цаг 15 мянутад В. И.Лениний бие гэнэт муудаж, аж лаа завсарлан өрөөнөөсөө гарч явсан бөгөөд түүнээс хойш энэ өрөөндөө да хин ирж ажиллаж чадаагүй юм» гэж хэллээ. 1923 оны эхээр В.И. Ленин хүнд өвчтэй хэвтэж байхдаа эх орондоо соцлализм байгуулах суут трограмм өөрийн үнэт гэрээс болсон «Хоршоол лын тухай», «Манай хувьсгалын ту хай». «Бага ч гэсэн чанартай нь дээр» зэрэг хэд хэдэн өгүүллээ Н.Н. Крупская, М.И. Ульянова нарт хэлж өгч бичүүлсэн юм гэдэг. Н.Н. Крупснаягийн өрөөгөөр орон гуут түүний ширээн дээр оосор Ч үгүй. түгжээ ч үгүй хуучин цүнх байв Энэ цүнхийг В.И. Ленин Н.К. Нрупскаяд бэлэглэсэн учир насан өөд болтлоо хорин жилийн турш дантанц энэ цүнхийг л барьж явжээ. Ер нь В.И. Лениний эдэлж хэрэг лэж байсан бүх юм Н.Н. Нрупская гийн хамгийн нандин үнэтэй зүйд байсан байна. Н. К. Крупсквая В.И. Лениний нас барснаас хойш ар ван таван жил амьдрахдаа В.И. Ле ниний тухай нэг ч удаа өнгөрсөн цаг дээр ярьж байгаагүй. дандаа одоо цаг дээр ярьдаг байсан нь их багшийн гэгээн дүр түүний зүрх сэтгэлд мөнх оршиж, үргэлж Хамт ажиллаж, амь дарч, тэмцэж явсны ХӨДӨЛШгүй ба талгаа ажээ. В.И. Лениний эдэлж хэрэглэж бай сан эд агуурсын дотор алт мөнгө бо лон бусад үнэт эдлэлээр хийсэн зүйл байхгүй, харин хамгийн энгийн зүйлс байсан нь нх жолоодогчийн энгийн гу, хүняэг шинж чанарынх билээ даруу, хүн Д. ЕНДОН Ү 97 тэргүүн байр эзлэхэд ч гарамгай сайн ажиллаж байж л түрүүлнэ Гоодээ гэв. Таван цаг ч боллоо. Суб- Н ботникийн дүнгийн цуглааны ӨМ- Дд байв. Тэр сонин хүүхэд бүрийн ан хаарал татлаа. Түүнийг үзэхээр тэд хошууран гүйлдлээ. Сонинд субботникийн нээлт явцыг гэрэл зургаар гаргажээ. Зураг дээр хүүхдүүд нүд тогтоон аль сургуу- лийн хэн гараа юм бол? гэж сонир- “хоно. «Нуукыг нь авах гээд Нү-- дийг нь сохолчих гэгч болуузай» тэсэн тогч буланд хайхрамжгүй тандаж мдд гэмтээдэг хүүхдийн ту хай зурж харуулсныг хүүхдүүл хараад, : ший тйм онгироо хүүх-- дийг субботникт гарахын өмнө са лаагаараа сануулж өгвөл тэр мол тэмтээхгүй дээ. Тийм ээ. тайзаа ТЭХ СОНСОГДОНО. Хүүхдүүд шамдан ажилласаар. аварга бүлэг гэж алдатших болно шүү дээ гэж Цэн- -- Субботникийн дүн гарчээ. тээ охиныг өгүүлэхэд хажуугаас Хүүхэд залуучуудын цэцэглэгт хү рээлэнд зохиогдсон энэ Субботни- чоор 36 та талбайд цэвэрлэгээ хий нөхөн цахилгаан сонин гарчихсан лээ. Субботиикт оролцсон нийт д сургуулиас 8 жилийн 16 дугаар 5 дунд сургуулийг нэгдүгээр байр 6 эзлүүлж, сургууль тус бүрээс 2 8 бүлэг шалтарууллаа гэж хүүхэд д залуучуудын цэцэглэгт хүрээлэл- 8 гийн орлогч дарга Цэдэнсодномыг б танилцуулахад, 5 Ч гэж тэсэж ядан хүлээсэн хүүхэд 8 бүрийн таавар тайлагдлаа. Алив рд ажилд бүтээл гаргахад дадлага хэ в рэгтэй. 16 дугаар дунд сургуу- 8 лийн тионерүүд чухам л хөдөл- | мөрт дадлагажсан хүүхдүүд юм. Энэ сургууль туршлагын талбай- 8 гаараа. улсад нэрд гарсан сургууль 8 гэдгийг та нар андахгүй. х -- Хүнсний ногооны, үр тарна- ны: техникийн, малын тэжээлийн гоёл чимэглэлийн гэсэн” ерөнхий 8 ангилалтад жар гаруй төрлийн ё ургамал тариалдаг. -5--7. ас р соДУТаар үр ангийн пионерүүд багш Ичинхор- 5 лоо. Чимэдханд нарын” уди 1: гаар ажиглалт хөтөлж ажилладаг Тазар боловсруулах, ургацанд 8 арчлалт хийх бүх шатны ажлуу-- 8 дад жил дараалан идэвхтэй орол цож ирсэн нь хөдөлмөрт дадлага- жих анхны алхагын нэг гэж би бод. дог гэж 16 дугаар сургуулийн пио черийн бүлгэмийн зөвлөлийн дар га Г. Саранцацрал ярьж байлаа: Нээрээ ч эвэ сургуулийг тэргүүл байр эзлэхэд нь хөдөлмөрт шам- дан олсоп дадлага лэх сурвалж нь болоо доо. у ДУНДААС ОНЦ СОН минь үр дүнгээ өгч байна. Володя Ульяновын зохион бичлэг хийх. хи чээлээ давтах. номтой ажиллах. нөхөд тэйгээ харилпах зэрэг олон сайхан заншлыг үргэлж санаж хичээл давтах даа яөх хамтран ярилцаж, багшийн заасан зүйл. сурах бичгээр хязгаарлахгүй өөр олон материлаар лж давтдаг. Үзсэн зүйлд жя- үч тыг нь олж байж санаа амардаг. Мөн хичээлийг нөхөддөө ярьж тайлбарлах нь ашигтай байдаг. Воло, Ён хусан Т. ля Ульянов байдаг юм гэж ярилаа. Сурагч Д. Оюун. зөвхөн сурлагаараа онцсайн төдийгүй бас сайн зохион байгуулагч юм. Ангийн ахлагчийн хувьд хамт олондоо ихээхэн анхаарал тавьж, хамт ран хичээл давтах, ном зохиолын мар гаан явуулах, бяцхан ном альбом хийх. өдөрлөг уулзалт зохнох зэрэг олон төрлийн ажил хийжээ. Нэгдүгээр улирлаар эдний анги 87 хувь Суралцаж байсан бол гурав” таар улирлаар 97.3 хувийн амжилт Үзүүлж, сургуулийн тэргүүний анги болжээ. Одоо онц сурлагатан Оюун түүхт ойнууд угтаж, ангидаа «Сурагч Мэн 1 Шижээ 24-1023-: бэлтгэж байна. - 5 Хүүхдүүд эз! Та нар Оюунтай 18 нилцахыг хүсвэл Дундговь аймгийн Дэлгэрдогт сумын 8 жилийн дунд СУ” туулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Оюунд гэж захиллаа нүүрлээрэй. Багш Д. Цэдэн-8їШ -- Аль сургууль түрүүлэх бол? 8. сан юм бол? Алтанхүү: -- Бид, Ардын хувьсгалын 50 жи лийн ойг угтаж, зарласан тэргүүний үүр шалгаруулах уралдааны | болз- лыг хангаад байна. Манай анги улн рал дараалан 100 хувь сурлагын ам жилттай сурч байна. гэж | Нийслэ- лийн 20 дугаар дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн «А» бүлгийн сурагч, МХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга Г. Сүхээ ярьж байна. П.РАДНААСҮРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг, Сурагч Б.Туяа сургуулийнхаа тоо хэл бичгийн энэ оны аварга болов. Хорь гаруй улирал дараалан онц сайн дүнтэй суралцаж байгаа пнонерийн ипин БАГШДАА ХАЙРТАЙ “ХҮҮХДҮҮД Дулууш гэдэг сэргэлэн бор охин мандалин, шанз, ятга, гитар, тармони 19- ван хөгжимд дуу тоглО- лоо. Тэр охин Баянхонгор аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн зургадугаар ангийн соёлч нөхөрлөлийн дарга, пионерийн бүлгийн дарга, таван онцын эзэн. -- Нөг хүүхдэд юунд ийм олон. ажил харну- цуулж байна гэхэд ангийн нь багш Г. Жинсуйз: - Анги дотроо нэгл удирдлагатай байсан нь олон тийшээ салахгүй ЗҮ: гээр юм. Манай Дулууш ч ажил зохион байгуулахдаа хөгжимдөхөөсөө ч илүү авьяастай даа гэв. Энэ ярианаас үзвэл тэр бүл-- гийн ажилтай танилцахаас өөр аргагүй боллоо. - Манай ангийнхан 100 хувь сурдаг. Ленннич шүүлгээ дундгүй 100 хувь өгсөн. Ноднын улсын тэр- гүүний бүлгийн болзол авч ажиллаад аймагтаа 2 ДУ- гаарт орсон Энэ жил түрүү лэх болов уу гэсэн найд- лагатай байгаа. Бид Бүл- гийнхээ ажлыг сэдэвт ажил, уулзалт, шинийг су- рах, аялал экскурс гэсэн Дөрвөн чиглэлээр явуул- даг. Үйлдвэрлэлийн мэр- гэжил эзэмших зорилгоор хүнсний комбинат дээр долоо хоног бүр 2-- 4 цаг ажиллаж . байна. Энэ маань ажилчин ах эгч нарт ч тустай юм. Өнгөрсөн эншиншиэнчэээиинцййт нийн оны сүүлчээр «Соёлч нө- хөрлөлийн анги» гэдэг цол мандат авсан. Одоо хоёр дахь үүргээ аваад ажил- лаж байна. Бид Цасчи- хэр ахлагчтай анхны соёлч нөхөрлөл, “Эрдэнэ- чимэг ахлагчтай улсын анхны тэргүүний бүлгийн туршлагыг баяжуулах хэл бэрээр ажилдаагавЧ” хэрэг- лэж байна гээд!Р, Дулууш ангийнхаа том. шүүгээг уудлав. Хамгийнгдоод дав харт нь дугуйлангаар хий сэн сурагчдын гар гурлал байна. Үүнээ дөрөв ангил- жээ. Эхний хэсэгт пуу- жин дараачийнхад нь «Уран хөрөө» нимгэн мод хөрөөдөж сийлсэн урлал, гуравдугаар хэсэг нь цаа сан цоолбор, эцсийнхэд нь шил тортогдуулж будсан дүрсүүд байв. Бас Ленин, Сүхбаата- рын дүрийг гаргасан зу: раг урлал нэн олон байна. Энэ нь хүүхэд бүр оюун ухаандаа тэр хоёр их хү- ний дүрийг шингээж түү- пий үзэл сапаа, үйл ажил- лагааг бахархан дуурнад- гийн нэг сайхан илрэл байлаа. Энэ ангийнхан то моохон баяр ёслолын өд- рүүдээр өөрсдийн хийсэ пуужин хөөргөж, аймгийн төвийнхний баяр талархал хүлээдэг ажээ. Ппопер бүр нэг төрлий хийснээр 1! цуглуулга- цуглуулга чаад төрлийн тай болжээ. Үечилсэн дэвшлийн бол- зол биелүүлэхэд зориулж адуу, үхэр, тэмээ эдлэхэд хэрэглэгдэх бүх тоног тө- хөөрөмжийн загвар хий- сэн зэрэг олон амжилтыг энэ ангийн: тухайд дур- даж болох байна. -- Манай ангийн багш намын уриалгаар хотоос ирсэн хүн, Багш маань. зургийн мэргэжилтэй 00- лохоор бид цөмөөрөө янз бүрийн гар урлал хийж чаддаг боллоо, Хийх ажил болгонд багш. маань шинэ санаа, зөвлөмж өгнө, Ёс- той ховор сайн багш даа. Та бичих сурвалжлагадаа ЖКинсуйз багшийн тух заавал оруулж |өгөөрэ! гэж Дулууш эцэст нь хүс- сэн юм. Энэ бол багшдаа хайртай олон арван хүүх дийн бодол эрмэлзлэл байв. пииииинининиишиниц Ц, САНЖ ОЖАВ -0-0-0-0-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-8-0-9-0-0-0-0-9 гишүүн Б. Туяа Дархан хотын нэгдү 2 тээр арван жилийн дунд сургуулийн тавдугаар ангийн сурагч юм. Б. АДЬЯАДОРЖИЙН авсан гэ- рэл зураг. Баянхонгор аймгийн Баянцагаан уран уншигч Өлзийбат гжилийн ойн концерт хөтөлнө, Тэр «Ленин амьд» лагатан, хаар бэлтгэж байна. шиинининиииниииииинииниииинииииииииииниииниииининиин» ши сумын дунд сургуулийн онц сур В. И. Лениний мэндэлсний 100 гэдэг шүлэг унши Л. БАЛДАНДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг. МАНАЙ СОНИНЫ БАГД ХУРАЛ АЛТАНХҮҮ ӨӨР ЮУ .БОДОВ Урнаа охин дунд сургуулийн дол дугаар ангид суралцдаг юм. Өдрийн 13 цаг 12 минут болж байлаа. Хн- чээлээ тараад хашааныхаа хаал- гаар орж иртэл гэрийн гадаа тоглож байсан хоёрдугаар ангид суралцдаг дүү Алтанхүү эгчийгээ тосож очоод, -- Энийг хараа! гээд саяхан өмс сөн шинэхэн гутлаа эгчдээ үзүүл- лэз Урнаа Миний дүүд энэ сайхан гутал хэн авч өгөө вэ? -- Ээж өнөөдөр авч өгсөн, Урнаа-Аятайхан гутал байна шүү- Миний дүү шинэ жилээр шинэ гутал өмссөн байх аа. Хэдэн төгрөгөөр ав адилхан 28 төгрөгөөр бидний байгаа 1 төгрөг 40 мөнгөний үнэт! амтат цагаан талх хэдийг авах вэ? чирсан хоёр талхны Унш бод Урнаа-аа! Тийм байх шүү. Ин- гэж хүүрнэлдсээр эгч дүү хоёр гэр тээ орлоо. Урнаа--Миний дүү идэх юм аваад ир дээ гэлээ. Алтанхүү тавагтай талх, тос ,савтай ёотонг эгчдээ авчирч өглөө. Ингээд эгч дүү хоёр ундаа уух зуур. Урнаа! -- Миний дүүгийн гутлын үнэтэй идэж Алтанхүү--хорин талх авна. Урнаа--Өчигдөр орой аавын ав- нэгийг өглөө --28 төгрөгөөр авлаа гэж ээж хэл ээж зүсээд тавьж байсан одоо цаана Унш бод хариул! чинь талх байна уу? үз ээ. Алтанхүү -- Нэг талх байна. Урнаа--За тэгвэл түүнийг --Орой идээд дуусах байх, Чиний сутлын үнээр манайх хэдэн өдө! идэх талх авах байж вэ? Алтанхүү бодож байснаа, -- Өдөр бүр хоёр талх гэж бодо | хариул! ход арван өдөр идэх талх авна. Урнаа--Миний дүү сайн бодож байна. Ээж маань арван өдөр идэх талхны үнээр чамд гутал авч өгсөн байна шүү дээ. Миний дүү гутлаа гамтай өмсөж бай гэжээ, Алтанхүү- За гэж хэлээд хичээлдээ явлаа. Орой хичээл тараад “ирэв Алтан- хүү гутлынхаа тоосыг арчиж тайлаад муу гутлаа өмсөхийг эгч нь харжээ. Алтанхүү гурван сарын турш гу- талдаа нэг ч шалбархай гаргалгүй эдэлснийг зэж нь үзэээд урамтай нь аргагүй: --Зан тавнулчихвал дахиад хэ- дэн сар ч өмссөн болох юм байна шүү гээд инээмсэглэж билээ. Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн Т. цэвэг т ! ОГТОРГУЙН НИСЭГЧДИЙН ӨДӨРТ” а26гУ СүАрыЭн ПУУЖИН ХӨӨРЧ, ОНГОЦ НИСЛ99 Мөнгөн цагаан. пуужин цэлмэг тэнгэрт шуугин хөөрнө. Тэгснээ | тодхон цэнхэр улаан шүхрээ зад- | лан алгуурхан газарт бууж ирнэ. Ийнхүү огторгуйн инсэгчдийн сөдөр хүүхэд залуучуудын цэнгэл дэх хүрээлэнд В.И. Лепиний нэ- рэмжит монголын пионерийн ор- дон, идэр техникчдийн төв станц, нийслэлийн 10 жилийн 18 дугаар дунд сургуулийн писэх загварын | дугуйлангийн сурагчил өөрсдийн бүтээсэн: пуужингуудаа хөөргөж. нисэх урлагаар уралдлаа. Энэ өдрийн тэмцээнд. гурван багийн 14 сурагч 42 пуужин хөөр гөж Дашдорж багштай Монголын пионерийн ордны баг 1429 оноо авч түрүүлэв. Дараахь байрыг 664 оноогоор идэр техникчдийн төв станцын баг эзлэв. Хүүхэд тус бүр гурван пуужин хөөргөж хувийн амжилтаар монго- лын пионерийн ордны дугуйлан- гийн сурагч Мөнхбаатарын «Ле- нин-100 гэдэг пуужин түс бүр 180 секунд хөөрч, дээд амжилт үзүүлж хийц чанараараа 40 оноо бүгд 580 оноо авч түрүүллээ. Мөн дугуйлан гийн сурагч Төмөрбалтар 387 опоо, Идэр техпикчдийн төв стан- цын дугуйлангийн сурагч Эрдэнэчу | луун пионерийн ордоны Тавданша рав нар ижил 283 оноо авч .да- раахь байрыг эзлэв. Идэр техникчдийн төн станц байгуулагдаад хэдхэн сар болж: байгаа боловч туршлага багатай сурагчдын баг амжилттай оролц- лоо Мөн энэ өдөр идэр техникчдийн: төв станцын нисэх загварын дугуй лангийн сурагчид өөрсдийн бүтээ-. сэн онгоцуудаар нислэг хийж үзүүллээ. «Гагарип далавч» гэдэг онгоц нисэлтийн урлаг, нисэх хуга цаагаар бусдаасаа түрүүлж үзэгч- дийн сонирхлыг татав, Ийнхүү пио нер сурагчид огторгуйн инсэгчдийн өдрийг баяр хөөртэй бахдан тэм дэглэв МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ үу-шэдБаВЦ2ы2 . В мн Зургийг Д.Пуйкин 5 (ТУУЖ) Цэнхэр хадаг Нэг. Алтай нутагт зуны дэлгэр сайхан цаг ирхээ. “Жунгалаг хөх тэнгэр мэт цасан дуулгат, ноён “шювх сарьдгууд, есөн эрднийн өнгө соливцуулан “аурсах гол горхиуд, нүүдлийн шувууд босон суун “донгодох нуур далай юутай сайхан. Олон адуу , наасаа шилж авсан арав гаран морьдоо авч Дө “фөлжийн зуслангаас үүр цүүрээр мордсон Суурь “руай үд хирд сумын төвд орж ирэхэд асар май- скан, туг далбаа, адуу мал, хүмүүс багширан бай чтааг хараад сэтгэл нь догдлон дан тэрлэгнайх «нь цаанаас зүрх нь мэдэгдэм булгилав: Р - Тбийн гэж олныг түйвээсэн ийм л сүрхий юм байдаг юм байх даа, Газар тэнгэрийн хаяанд болж байгаа тэр дайн энд байгаа бидний татах тамхи, уух цай, зуурах гурил ер нь юм юмнаас салгаж байгааг бодоход яг болж байгаа тэр ну- тагтаа бол өвс шороо, хад модыг ч хүртэл иддэг байх даа гэж бодсоноо Зөвлөлтийн улаан армид агт морьдоо бэлэглэж байгаа нутаг усныхан руугаа ергүүлэв. Суурь гуайн хүрч ирэхэд хү- мүүс єөрийг нь биш морьдыг нь харав. Харах жарахдаа бүр Толбот халзун морин дээр нь бүх Тавдугаар хичээл . ШАЛАА М Шатар тоглогчийн үндсэн зорилго бол нөгөө та вынхаа ноёнг унгахад оршино гэсэн үг шүү дээ. Тэхдээ айлын ноёнг довтлохын хамт бас өөрийн тоёнг хамгаалж явах хэрэгтэй. Бод хүүг идэж арилжиж болохоос гадна оргүй алдчих ч тохиол- А-42423 х хүний хараа-нагэн-зараг-тусав бололтой. Энэ..." аргагүй юм. Энэ жил нас гүйцэн: байгаа. толбот халиун морь хичнээн олон жил наадмын- түрүү магнайг авлаа даа. Дааганаасаа эхлээд дандаа шүү. Ган дөрвөн туурайгаараа газрын хөрсийг онгилон, заан дөрвөн соёогоороо хазаар зуузай- гаа дугтран, заамал зургаан хүзүүгээ дүүхийл гэн, шашир дэл, туг сүүлээ тэнгэрийн салхинаа хийсгэн, Шандын хдолой, хатавчийн хөндийн өргөн талаар хичнээн олон жил уралдаа билээ. Зоон дээрх хэдэн цагаан толбо нь энэ моринд хичнээн их зохисон гээ. Давхиж явахын цагт нь харвал ёстой л харайж яваа толбот буга үу? Эс, вэл бар ирвэс гэмээр сүр жавхлантай, гоо үзэс- гэлэнтэй харагддагсан. -у Суурь морьдоо уяад бэлэгийн агт хүлээн авч байгаа хүмүүс рүү явах замд хүмүүс бүр тойрон “хүрээлж, -- Та чинь толбот халиунаа арай өгөх гэж бай гаа юм биш биз дээ! -- Надад зарчих! Би таван дээр нь хоёр морь өгье. -- Надад өгчих! Жороо хар дээрээ гаансаа өгье! гэхчилэн морины хорхойтон, наймаачин- гууд хоргоож эхлэв. Суурь гуай хэнд нь Ч юу ч гэж хэлсэнгүй олны дундуур зүсэн явсаар агт хүлээн авч байгаа хүмүүс дээр очиж, - Би зөвлөлтийн улаан армид бэлэглэх морь доо аваад ирлээ гэж бүдүүн дуугарав. Агт хү- лээн авахаар ирсэн орос, монгол хэдэн хүмүүс Суурь гуайн ,морьдыг хүлээн авахаар очив. Тэдэнтэй хамт явсан сумын дарга, Суурь та чинь Халиун морио хөтлөөд ирээ юу? гэж хэлснээ юу гэж хэлсэн юм бэ: бүү мэд амандаа хэдэн юм бувтнав. Цэнхэр нүдтэй, цэр- гийн хувцастай өндөр орос хүн халиун. морины цулбуураас атган авч хүүхэд шиг баясан инээж тугалтай үнээ, “хэдэн юм хэлснийг хэлмэрч дамжуулсан нь: -- Их сайхан морь байна! гэж байна гэж хэ- лэв -- Тийм ээ. Сайн ч морь, хурданч морь. Мон голчууд морийг эр хүний жигүүр гэдэг юм. Дайсныг дарахад хурдан сайн морь хэрэг болох болов уу? гэж бодсон юм, Та нарын хэрэг бүтэнс байвал, бидний хэрэг бүтнэ. шүү дээ. Санаанд чинь таарч байвал сайн байна гэж суур “орос, хүнд хандаж хэлснийг хэлмэрч хэлж өгөв... Ж Орос хүн Суурийн мөрөн дээр гараа тавьж... -- Зовох цагт нөхрийн чанар танигдана гэдэг ёстой л үнэн үг шүү. Манай орос орон, одоо үнэ хээр хүнд байна. Дайны гал бүхнийг түймэрдэж байна. Энэ хорвоо дээр элгэн халуун найрам- далт танай манай хоёроос өөр бие биенээ түших тулах улс алга... ХоВог2” Ц Монголчууд бидэнд хөлөг мориныхоо бол хурдныг, хүнс тэжээлийнхээ бол аагтайг өгч байна. Баярлалаа! Гялайлаа гэдэг үг тун бага “даад байна. Гэвч сайн сайхан цагийг бид ялая- таар авчирна. Тийм ээ! хэмээн инээмсэглэж Тол бот Халиуны шанхан дахь хадагуудыг зааж, -- Энэ юу вэ? хэмээн асуув. Ё -- Хадаг. Долоон удаагийн наадамд түрүүл- сэн гэж Суурь гуай бахтайяа хариулав. 3 -- Энэ жил уралдсан бол найм дахь хадгаа зүүх байжээ!-дээ. Долоон-уд4агийн аварга, до- лоон медаль гэсэн хэрэг байх нээ. Энэ жил тү- рүүлсэн болог. хэмээн орос-хүн хөгжилтэй инээж халааснаасаа улаан таван хошуу тэмдэг гаргаж халиун морины шанханд зүүхэд тойрон зогссон хүмүүс алга ташицгаав. Суурь гуай ч энэ үгэнд сэтгэл нь ихэд уяран өврөөсөө цэнхэр ха даг гарган -- Унаган сайн морь . минь унасан эзэндээ “ээлтэй урт замыг туулан улсын хэргийг бүтээ гээрэй! тэж ерөөгөөд мориныхоо шанханд шинэ хадаг зүүж, хүзүүнд нь нулимстай нүдээ наав. дол гарч болно, Харин ноёнгоо ндүүлчихэж 00- лохгүй, Тэгээд ноёнг айлын бод буюу хүү да- раахь ээлжийн нүүдэлдээ шууд: авч идэхээр довтлон буусан байдлыг Шалаа гэдэг юм, Тэгж шалуулсан ноёнг шалагдсан буудлаас зайлуу- лах, шалж байгаа айлын бод, хүүг идэж уст- гах, эсвэл шалааг өөрийн бод хүүгээр халхлах ийм гурван аргаар хамгаална. 279 272722 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. ЗАМ ГУДАС Түших сайн хань зөвлөлтийн улаан армид агт морьд бэлэглэх ажил алтайн тэр сумалд хэ дэн хопог үргэлжлэн дуусч түмэн хөлгийн түрүү болсон толбот халиун зуу, зуун ижил сүргийн хамт нутгаас гарав. Морь гэдэг мал л хойно хаа шаа юуны хэргээр явж байгаа, эх болсон сүрлэг сайхан алтай, ижил олон сүрэгтээ эргэж ирэх эсэх, наадмын түрүү авч асрын өмнө алдар цо лоо дуудуулан айргийн дээжээр мялаалгах эсэ хийг яахин мэдэх билээ. Адуучин эрийн дуу цан- гинан уургын үзүүр сэрвэлзэн: өдөржин шөнө жин. дандаа зүүн тийш туугдана. Явах бүрий үзээгүй газар, яваагүй зам, дасаагүй ус урга- мал... Нэгэн өдөр Халиун морь нутгаа ихэд са нав. Торгон цэнхэр хадаг шиг хөх тэнгэр, түү ний өехийг түшсэн цагаан оройт сүрлэг уулс, гишгэж, гэмтээмээргүй есөн өнгийн цэцэг, нохой гаслам халуунд ч сэрүүн салхиар сэвэлзэж бай даг хяр тагт, тал бүр лүү хоржигнон буух мөн- гөн утас шиг шанд булаг, энэ бүхэн нүдэнд нь үзэгдэх шиг болоход өвс хазмааргүй, ус балга мааргүй «санагдаж» хэдэнтээ хөрвөөв. Нэг сэ рэхэд таг харанхуй зуны шөнийн тэнгэр олон живаа оддоо анивчуулан орой дээрээс мэлтийнэ. Халиун морь хэвтрээс сэм босч сүргээс тасран хөдөлтөл түүний араас бас нэг морь даган шог шиг. Төрсөн нутгийн зүг толгой хандуулах гэгч Халиун моринд ёстой л жигүүр ургуулах шиг санагдав, Хоёр морь шөнөжингээ явж модот уу лын бэлд түр амартая хаа нэгтээгээс морин тө вөргөөн пижигнэв, Үргэж сандарсан хоёр морь. харсэн зүг рүүгээ давхнтал суран бутуйл аль хэдийнээ толгойд нь оров. Халиун морь газар тэнгэрээр хэдэнтээ ДүҮ-. лэн. цовхочсон боловч яаж ч чадсангүй тууврын эзний гарт оров. Эзэн хүн уурлах баярлах хоёр зэрэгцэв бололтой царай нь хэдэнтээ сүрхий ху, вирснаа халиун моринд эмээл тохож «Чамайт ч хүргэдэг газар нь аваачитлаа эмээл салгах, гүй дээ» гэсэн шиг олмыг Нр чанга татав. Үнэ хээр ч халиун морь тэр цагаас хойш нуруунаа саа эмээл салгасангүй, Түмэн сүргийн түрүүнд нь биш сүүлд нь тоосонд дарагдан төмөр зуу- зайн хааш татсан зүг рүү эргэн зам гудсыг тууй сан авай, (Үргэлжлэл бий) Энд хар ноёнг цагаан тэрэг шалжээ. Хар тал ноёнг х2 зайлах тэмээгээр тэргийг идэх, тэргээ рээ гї дээр хаах эдгээр гурван арга хамгаалж болохоос хоёрдугаар арга нь ашигтай. Энэ байрлалд харын тэмээ хаашаа ч нүүсэн цагаан ноён тэргээр шалагдана. Үүнийг шалаа нээх гэнэ. Мөн энэ байдалд цагаан эхлэж мо- риороо хар тэмээг идвэл хар ноён цагааны тэ- рэг морь хоёрт зэрэг шалагдана. Үүнийг давхар шалаа гэнэ, Хэрэв шалуулсан ноёнд дээрх гурван аргын алинаар ч хамгаалах арга байхгүй, айлын ээл- жит нүүдэлд идэгдэх болоход хүрвэл ноён мад- лагдах нь тэр, Ноёнг идэхгүй, Мадалсан тал нь хожих тул өрөг дуусна. Тэмээний шалааг дуг, хүүний шалааг бусды нь шаг гэдэг юм. цой, НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Индекс 14149. 1 « 21 ЗАНГРЬЛ 8.1 ЛЕИННИЙ МЭНДЭЛСНИЙ” 10 ЖИЛИЙН Ойг Т0ХИОЛДУУЛАН МОНГОЛЫН ШОНЕРИЙН ТӨЛ00- ЛӨГЧДӨӨС. НАМДАА ӨРГӨӨӨН ТАНГАРАГ Даян ХЭЭГ хөдөлмөрчдийн жолоодогч багш, Монголын ард түм- Владимир Ильич Лениний мэндэлсний 100 жилийн түүхт ЇЕ Їл шон, Сүхбаатарчу уд бид, Ажилчин ангийн үйл хэргийн төлөө мятрашгүй тэмцэгчид байж, Ч Лениний гэрээслэл, ленинизмийн үзэл санаанд үнэнч байхаа МАХ 5 даа батлан тангараглая! --Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид, Ленин шиг халуун эх оронч, тууштай интернационалч байж, Мон- 2 гол--Зөвлөлтийн ард түмний мөнхийн найрамдал, социализм, ардчи 5 лал, энх тайвны ариун үйл хэргийн төлөө бие сэтгэл, оюунаа зориу- 5 лахаа МАХН-даа батлан тангараглая! --Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид, Ленин шиг эгэл жирийн, төлөв даруу, хамгийн хүнлэг, тууштай ) зарчимч, үнэнч шударга зан суртахуунтай иргэд болж хүмүүжихээ 2 МАХН--даа батлан тангараглая! “--Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид, Социализм, коммунизмыг идэвхтэй гардан байгуулагчид болохын төлөө сурч хүмүүжихийн тулд Лениний мөнхийн сургаалыг удирдла- га болгосон МАХН--ынхаа үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байхаа з МАХН-даа батлан тангараглая! Марксизм--ленинизм, Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн! | 33 37 3: 33 08 33 33 Я: 43 2: 31 Ж 3 “Барын ЦАХИЛГААН. УН 5 ВМ. ЛЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ БҮХ холБООТЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛД “-Хайрт анд нар аа! “5. тэмдэглэж байгаагаа баяртай мөэ- Даян ёдэлхийн хөдөлмөрчдийн ЯДЭГДЬб. Өсвөрийн ленинчүүд та бүхэнд лоодогч” Монголын “ард түмний ачит хүн Владимир "ИЯьнч Лепи- КОоммуннзм байгуулах үйлсэд чинь улам их амжигт хүсье! ойг Х4-0 Денинизмийн тугийн дор Монгол- Зөвлөлтийн ард түмший ахан дүү- гийн бэхжтүгэй. -Д. Сүхбатарын нэрэмжит Монго- олын Пионернйи Байгуу,. ““Төв зөвлөл Эх -21910 оны 4 дүгээр шан ТЖ Улаанбаатар хот... « УУВРЭГЭй 1: й айх ї / бний мэндэлсний | 100 экилийн “Цуу мэндэцлг ахан дүүгийн лууц мэндчилгээ д: . Өсвөрийн Сүхбаата| чууд их жолоодогчийн мэндэлсний 100 фиилийн ойг Ленипий “тэрээслэлд: үнэнч байх уриан “еоцниалист бүтээн ба үйлсэд хувь нэмрээ оруулж сурла «р тө. хөдөлмөрийн “сайхан : Балввниахихйнхалцанаалаасаралдаллцайдораналссиллалухх БЭР ган бат найрамдал нөхөрлөл с1112111 -тӨйээсээ--нит-э-чиаа эи-с- «5 153117 на “эмиэ лигт-иир эчнээ чи: сэ | ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД, вид | ЛЕНИНИЙ СУРГААЛД ЧИН ҮНЭНЧ | БАЙЖ ЛЕНИНЧ ЁСООР АЖИЛЛАЖ | АМЬДАРЧ СУРЧ ХҮМҮҮЖИЖ БАЙНА: ! “ОРОН БУХНИЙ ПРОЛСТАРИ”НАР ЯЭрДэГГй! ЛЫН ЧИЛ ХЭРГИЙН ТбЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГ “19: шаТЛХОЭ2 ЦД.булвлАтАрын нэгэмдит онолын Їїнойсэинн БАЯгуудлагын Тов “ОЗБалохин сонинд, 27 дахь жилдээ 3 Н Ї ЛХАГВА эвсэл хйсЭнг И : э 1 Би МН17 (1199) ї 1970 оны дөрөвдүгээр сарын 22 5 МН 10: но 5 х23 СТА ХВ баЛМай аар ий ай адал” (х 416 1нүхү хүн жүн н бс 3 ийг нь өрнөн дэлгэрээд : ен жаргалын алтан түлхүүри ФХ7- сёЛиЛс 2 | Ачих Ленин дархалж өглөө. , ийгү : Зуу зуун жил улиравч “ Өнө ирээдүйг. йгүүүлж суулаа. Ччүхуу шах антиг, ордондоо Зурайж тодрох сод мөртэй | 5 Ч шиг: хүйтэн хөрөнгөт ертөнц Лепин багшийн “жаргалын түлхүүрийг Зи07 дүүгсэн Октябрийн: шуурганаас Хорвоогийн түмэн өргөж, явна. Халширч, “айгаад нуугдаж байлаа. 2 инннн үнгэ күхн 53Ы, ОЦц.ЭР ДЭНЭБАТ “Хуучин нийгмийн. булай бүхнийг .. Зуадаа! ї шишинининитйн шишиинийнншишцаниннишинишиншийннишшинийшнинийннн 1 “БАЯРЫН. ЦАХИЛГААН, УТАС илгээв 3 1 1 : 711 2 Ёл Ульяновск, ЗХУ-ын баатар : вм Монго нө Сүхбаатарын нэрэмжит шин 1: Левинградын нноперүүдэд бирын ча яын Пиогерийн Байгууллагын хот хялгаан утас нлгээв. Зөхлөх В. ин: Зөрвнд Зол «3, БООХ тжЖжжоо 272522 90298 хоРӨэр: 2 Їа її) 5 “ЛИН ШУ 1777 “. 527151121211 сл ИШ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД Монголын Пионерийн Бай- гууллага В. И. Лениний мэндэле ний 100 жилийц ойд бэлтгэх тухай МАХН-ын Төв Хорооны тогтоол, МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны ТҮ бүгд хурлын шийдвэрийг үндэслэн «Лениний гэрээслэлд үнэнч байж, Ленин шиг сурч, хүмүүжиж амьдарья» гэдэг урнарн Доор В .И, Лениний мэн- дэлсний 100 жилийн ой, ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж гаргасан гурван жилийн ажлын хөтөлбөрийн дагуу ажиллаж ир лэз. Энэ хугацаанд пнонерийн байгууллагын уламжлалт аж- луудын хэлбэр нь баяжин агуул га нь өргөжин пионер сурагчид, баатарчуудын сурлага хүмүүж- лийг дээшлүүлэхэд чиглэж иИр- лээ. Их Лениний гэрээслэлд чин үнэнч манай орны цог золбоот өєвөрийн сүхбаатарчууд ленинч шүүлэгт амжилттай дүн үзүүл- лээ. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ойд сурагч пнонерүүдийг бэлтгүүлэхдээ пионер сурагч бү рийг Лениний үйл амьдрал оно- лын өвтэй танилцуулах судлуу- лах зорилтыг юуны урьд дэв- шүүлсЭэн ЮМ, Энэ ажлыг ле- нинч хичээлийн хэлбэрээр зохио лео. Ленинч хичээлээр их Лени ний онолын өв-ленинизмд үнэнч манай намын бодлого шийдвэ- рийг судлан нийт инонер сураг- чид тэмдэглэлтэй, пионерийн са лаа, бүлэг, бүлгэм бүр бяцхан номтой болеон байна, Ленинч шүүлэгт бэлтгэх нэг чухал үзүүлэлт бол ленинч уиш лагын хэлбэрээр явуулсан Лени- ний үлгэр дууриаллаар сурч хүмүүжин хөдөлмөрлөхтэй хол- богдсон асуудалд хамтран дүн шинжилгээ хийж ярилцах явдал байлаа. Ленинч уншлага явуу- лах явцад олон сайхан санаач- лага, ажлын зөв хэлбэрүүд гарч ирсэн юм, Өмнөговь аймгий Цогтцэций 4 дунд сургуулийн пионерийн бүл гэм ленинч уншлагад АМЖИЛТ тай өрөлцөж сурагч пнонерүү- дэд Лениний ба эрэлхэг эмэгтэй Т. Борын нэрэмжит шилжин явах дарцаг бий болгосон Нь аятайхан хэлбэр юм. Баян-өлгий аймгийн Булган сумын Хужир- тын бага сургууль Лениний үйл амьдралыг судлан ззэмших Ду- гуйлан байгуулан бүх сурагчдын хаа 85 хувийг хамран ХИЧЭЭЛ- лүүлжээ. Сурлата бол өсвөрийн пионер сурагчдын год Хөдөлмөр учир сурлагын чанарыг сайжруула- “Орон хад анхаарлаа тавилаа. ИЛТГЭЖ БАЙНА Ч ХУНЖАВ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга даяар пионер сурагчдын дунд В. И. Лениний сурч хүмүү- жиж байсан арга туршлагыг тайлбарлан таниулж, бүлэг, бүл гэмийн цуглаанаар хэлэлцүүлэх «В. И. Ленин тоонд дуртай бай сан», «Ленин гадаад хэлд су- ралцсан нь», «Ленин биеэ дааж, яаж сурдаг байв» гэх зэрэг сэд вээр ленипйч уншлагыг явуулсан байна, Түүнчлэн салаа, бүлэг, бүлгэм, сургуулнудын хооронд Лениний нэрэмжит монгол Хэл бичиг, тооны олимпиад зохиох, 100 бодлого бодох уралдаан, муугүй, дундгүй сурдаг салаа, бүлэг, бүлгэм болох хөдөлгөө- нийг пионер сурагчдын дунд ер нүүлэн ажилласны дүнд ннонер сурагчдын еурлагад ахиц гарлаа. 1968 оны 4 дүгээр сард их ойнуудыг угтсан 3 жилийн аж- лын гараанд гарахад пионер су- рагчид 87,5 хувь сурлагын дүн үзүүүлсний 31 хувь нь онц сайн сурлагатай байсан бол одоо 91,5) на. хувийн дүн үзүүлсний 40 хувь нь онц Сайн сурлагатан болж сурлагын хувь 5,8 хувиар, онц сайны эзлэх хувийн Жин 9 ху внар өслөө. Таван онцын эзэн 2022, Д. Нацагдорж тэмдэгтэн 1729 болсон нь урд жилүүдтэй харьцуулахад өсчээ Дундговь Өмнөговь, Говь-алтай, Ховд, Завхан аймгийн пионер: сурагч дын сурлага мэдэгдэхүйц еай- жирч, улсын хэмжээгээр тү- рүүлж явна. Улаанбаатар хотын пионерийн зөвлөл их ойнуудыг угтаж, В. И. Лениний нэрэмжит тооны олимпиадыг 5 Дугаар ан тиудад 1969-1970 өнд 2 удаа явуулж дүгнэв, 1969 оны 11 дүгээр сард «Ленин бидний дунд» гэдэг хэлбичгийн олим- пнадыг ахлах ангийн сурагчдын дунд явуулж, Лениний үйл амьд рал, туурвисан бүтээлээс нь з0 хион бичлэг хийлгэсэн нь үр дүн тэй ажил болжээ. Иионер сурагчдын сурлага хүмүүжилд нарийн судалгаа хийж, дүн шинжилгээтэй ажил- ласнаар сурлагын амжилт гар- гаж байгаа сургууль өлширсны дотор Увс аймгийн Түргэн су- мын бага сургууль, Булган айм- гийн төвийн бага сургуулийн хамт-олон В.И.Лениний мэн- дэлсний 100:Жилийн ойг угтаж ЇЙХЗЭ-ийн Төв Харао, Ардын Боловсролын Яам, Саёл.Гэгээр ” САЛААНЫ АЖИЛ 7, үүрэг хүлээлгэжээ. Пионер бүхэн амласнаа биелүүл хичээл --Манай ангигтав-дахь өдөр дөр вөнгцагийн хичээлтэй шүү дээ. Тэ- явуулах ту- хай хүүхдүүд олон зүйлийг бодож амжжээ. --Удвалцэцэг беслоөө. --Бид Ленин шиг сурах ёстой. Ленин хүүхэд ахуйдаа нөхөртөө тусалдаг байсан. Ганзориг, Алтан цэцэг, Баасан нарын хичээлд нь туслахаар бид дааж авья гэв. --Лениний өвсөн авоохойг хийж, Лениний буландаа тавина гэж Ал- танцэцэг охин амлав, --Бал аа, чи орос хэлд гарам- гайд хэрэг юу билээ. Лениний хэ лийг бидэнд заах болно доо гэж єа- лааныхан нь түүнд хариуцлагатай гээ. Салаагаараа 100 хувь сурал- гаж 50 хувь нь сайнаас өнц сурла “атан болов. юм бэ? --Утасны дамраа, хүүхээ! --Энэз дамар хаанаас ийм олноор олддог юм бэ? Оёдлын артель олдоно гэв. ПИионер Цогоо салааныхандаа ирж хэлэн. Энэ ажилд салаагаа- ваа оролцож утасны дамар дээр сүүний лзазны төмрөөр дүрс гар гаж шатар урлах боллоо. Лонхны бөглөөгөөр даам хийх санал бас гарлаа. Малчдын баяр ойртох тутам хүүхдүүдийн оёж, урлах их бөлов. Аргагүй шүү дээ. Сурагч дээр очиход лийн “Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Хорооноос гаргасан болзлыг биелүүлж улсын тэргүүний єур гууль, боллоо. Улсын тэргүү- ПИН ШҮҮЛТ ЇП ний сургууль болохоор одоо 30 гаруй сургууль үүрэг аваад бай Монголын Пионерийн Бай- гууллагын Төв Зөвлөлийн ЇН бүгд хурлын шийдвэр ёсоор пио нер сурагчдын тойрон аялалыг В. И. Лениний нэрэмжит газар, манай аугаа их хань ЗХУ-ын тусламжаар барьж босгосвн Хот, тосгон, бригад, ферм, үйлдвэр, Монгол-Зөвлөлтийн ард түмэн, түүний ялгуусан армиудын ган бат найрамдал баатарлаг үйл- сийн дурсгалт тазраар явуула- хад сүүлийн 2 жилд бүгд 48940 нионер сурагчид хамрагдт.ээ Тойрон аяллыг урьдаас сайн бэлтгэж нарийн графикаёаг иг... лан, түүх дурсгалт газрыг Хэнж олох, тэнд дурсгалын хөшөө сс м бар босгох, тойрон. аялалынхнї1 олбороор музей, танхим байг” лах зэргээр тойрон аяллыг иж- нер сурагчдын хүнмүүжилд инслвө лөхүйцээр нийгмийн тустай хө- дөлмөр, үйл ажилтай хослон зо хнож байна, Өнгөрсөн хугацаанд «Алдаг- дал хаягдлыг алт мөнгө болгоё», «Яс бол экспортын үнэт товар», «Мад маллах сайхан», «Хөдөө нутаг, хөдөлмөрийн талбар» гэх мэт өлөн цуваа гаргалаа, МАХН-ын Төв Хорооны У бүгд хурлын шийдвэр ёсоор нийс лэд Улаанбаатар хотын 28 ду- гаар сургуулийн пионер сурагч- дын эх оронч урналгаар 4000 пионер сурагч хашаажуулах цу САНААЧЛАГААС Пүрэвийн аавын суурьт телийн бэлтгэл--уут нэмнээ бэлэглэх гэж яарчээ. Уут нэмнээ, гар чийдэн зөн дөө их зүйл амжилт хүссэн захиа ны хамт тэд илгээв. ШАЛГАРСАН ДАРГА Үргэлж инээвхийлж явдаг жаа- хан бор хүүг Болдбаатар: гэнэ. Пио нер Болдбаатар нийслэлийн 24 дү тээр дунд сургуулийн 6-гийн «Е» бүлгийн пионерийн хоёрдугаар са- лааны дарга ажээ: Дээр өгүүлсэн санаачлага сайтай салааныхныг удврдлаг дарга нь Болдбаатар шүү дээ Болдбаатар Ленинч шүүлэгт сайн бэлтгэж онц сурав. Сул сур лагатай Батсайханыг дааж авч хи- чзэлд нь туслаад дунд сурлагат- ны эгнээнд хүргэв. Удаа дараа хз- лээд байхад Памбаа охин ариун цаврийг тогтмол сахихгүй байв. Са лааны дарга Болдбаатар Памбаа- тийн гэрт нь очиж, тэр байдлыг нь танилцуулжээ. Түүнээс хойш Пам- баа охин ариун цэврийг сахидаг бол жээ. Санаачилга сайтай салааныхны ажил ийм байна. Сайн зохион бай- гуулдаг салаан дарга ийм байх ёс- тай. П. ГОМБОЖАВ ваанд 150 хашаа барь- жээ. Хүүхдийн сайн дурын 9 төр лийн 379 байгууллагад 9975 пионер сурагчид хамрагдан ажиллаж байгаагийн дотор Дунд говь аймгийн Дэлгэрцогт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн «Та лын дэлгэц» кино театр, «Го- вийн долгио» радио станц, «Су рагч» шуудан хороо сайн ажил лаж байна. Ийм сайн ажиллагаа тай хүүхлийн сайн дурын Сай- гууллагуудад Говь-алтай айм- тийн Халиун Сутын 8 жилийн дунд сургуулийн «Ахмад малч ны залуу халаа.отряд», Сэлэнгэ 5 аймгийн Зүүнхараа хотын 1 дү гээр 10 жилийн «Өсвөрийн сэр тийлэгчдийн бүлэг», СПэлэнгэ аймгийн Ерөөгийн сангийн аж ахуйн 7 жилийн сургуулийн «сурвалжлах хэсэг», Улаганбаа тар хотын 34 дүгээр сургуулийн «Октябрь ба хүүхдүүд» кино театр, Налайх хотын 10 жилийн «Сурагч» шуудан хороо зэрэг олон байгууллагыг нэрлэж бол но. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Ардын Боловсролын Яам, МРЗР Ул- сын Хороотой хамтран зарласан «Ленинийг хэн сайн МЭДэх ВЭ?» гэсэн сэдэвтэй асуулт харнул- тын радио уралдаанд манай ор ны нийт сургуулийн 4400 га- руй пионер сурагчид оролцов. Лениний ойг угтаж пионерүү дийн сайн дурын хөдөлгөөнөөр гарч Лениний булан, кабинет, музей 1 байгуулах ажил өрнөлөө. Улаан баатар хотын 834 дүгээр Дунд сургуулийн хамт олны байгуул- сан музей үлгэртэй сайн боллоо. В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийп ой бол манай орны - хөдөлмөрчид, пионер сурагчдын амьдралд тохиолдож байгаа хам- гийн Том үйл явдлын нэг ЮМ. Энэ түүхт ойг угтсан ажилд пиоО нер сурагчдын Нийгэм улс 19- рийн идэвхийг сэргээж нионе- рийн байгууллагын ажилд агуул га, арга маяг зохион байгуулал тын олон талын сайхан нөлөөг үзүүллээ. Олон Мянган пионер сурагчид Лениний гэрээелэлд үнэнч байж, МАХН-ынхаа р үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлэн бай хаа өөрсдийн сурлага хумүүжЖ- лээрэз харууллаг | лийн Ичинхорлоо САНААЧЛАГА. Хөгжим бүжгийн дунд сургуу. багштай (7. | гахү | тийн «Е» анги Лениний мэндэлс ний 100 жилийн ой угтан сурла ша. н «УЛ- сын дэд бүлэг» болов. Одоо «Ул | сын тэргүүний бүлэг» болохоор үүрэг аваад ажиллаж байна, Энэ ЇГ улирлаар ангийн хорин гур- ван сурагчийн арван зургаа нь сайн, онц сайн дүнтэй, ангиараа | 100 хувь суралцжээ. Пионер бү | хэн соёлч байдлаа амьдралдаа хэвшүүлж дэвтэр ном, сурах | Гэз гамтай сайхан эдэлж өөрс- | дийн үлгэр дууриаллаар замнан | яваа дүү нартаа бэлэг болгон өгөх, бүлгийн бүх пионерийн 50 хувь нь «Д, Нацагдорж» тэмдэгтэн балох, ах дүү ӨРНУУ- дын. 30 гаруй пионерийн бай» гуулллага хүүхэдтэй найрсаг ха рилцан арга туршлагаа солил- цох зэрэг сайхаа санаачилга ОЛ" пыг өрнүүлжээ. Түүгээр ч барах гүй энэ бүлгийн сайхан жишээ” | гээр олон анги бүлэг замнаж яв на. С. АДЬЯАХҮҮ Ф 45-44 анд зэл ишлэл. 1 амт “ТАВАН ТИВИЙН ХҮН ЛЕНИНЭЭ ГАБОР ГАРАЙ (Унгар) Би, Лениний тухай анх хэрхэп юу сонссоноо сайн санахгүй байна. Ми- ний бодоход тэр хамгийн анх хүн-тө- рөлхтөний зод жаргалын бэлэг тэмд гээр л миний оюун санаанд хадагдсан байх. Унгар эх орон минь чөлөөлөгд сөний дараа Ленин гэдэг үг хүн бүх- ний сэтгэлд хоногшлоо. Би, Лениний хөргийг анх ажилч- дын сүрт жагсаалын үед хараад тун энгийн, хэн хүний сэтгэл татсан аугаа их хүн гэдгийг ойлгосон юм йг хурц тайхамшигт Оюуг ухаантай, гүн сэтгэгч, эрдэмтэн гэл гийг би их сургуульд профессор Лас яо Рудашийн уншсан лекциээс мэл сэн билээ. Бид, Лениний мэндэлсний 100 жи яийн ойн баяр тэмдэглэж байна. Ле нин гүүрд амьд, үүрд бидэнтэй хамт юм. 28 ын | Л! “ад” МАРТИН ВИКРАМАСИНГХЕ (Цейлон) Ленин бол хосгүй хувьсгалч улс 2: төрийн зүтгэлтэн юм. Тэр хүн хэзээ 5 ч хоосон номлогч байсангүй. Ленин, тэлхийн хөдөлмөрчдийг зоригжуулан зохион байгуулагч, энэрэн хайрлагч, “арамгай хувьсгалч хүн байлаа, Түүний хүнлэг, энэрэнгүй үзэл инь зант. засгийн хүнд Хүчир дарлалыг түлхэн унагасан оросын баатарлаг ард түмнийг эх орондоо хэмжээлшгүй хайртай, халуун эх оронч болгон хү мүүжүүлсэн юм. Ленинзэс өөр зов- лон зүдгүүр, гашуун амьдрал, хүнд дарлалыг их үзэн ядсан орос хүнийг би хэлж мэдэхгүй байна гэж Горький хэлжээ. Горький, Достоевский, Шедрин, Чехов, Толстой, Гоголь нарын зохиол уншсан гадаадын иргэд, хаант зас гийн үед оросын ард түмэн жинхэнэ там тэдгийг эдэлж байсан юм гэсэн Лениний үгийг үнэмшихгүй байж ча- , лрэмснл АФРИКА БИРАН КУЛЕ (Сенегал) Таван жил гэдэг бол хүний амьд- раяд багагүй хугацаа боловч бүхэл бүтэн ард түмний амьдралын хувьд бол ялимгүй хугацаа. билээ... Түүхэн- энэ: ахар: хугацаанд) зөвлөлтийн ХҮ- зүүс-шинжлэх ухаан, техникийн хич, зэи их амжилт олоод байгааг эрүүл труул ухаантай нэг ч хүн хайхрах- гүй, гайхахгүй байж яахан чадах би- лээ. 2Колоодогч нь Ленин байсан Ок тябрийн социалист их хувьсгал тус гаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэж бай гаа улс түмний үлгэр дууриал бол- сон хэвээр байна... Үзэл санаагаараа. бидний замыг гэ- рэлтүүлэн гийгүүлэгч хүн--суут Ле- нинийг бид. бүхэн гүнээ хүндэтгэн биширдэг билээ, шү: 172:2113 ГАБРИЭЛЬ БРАЧО ((БВенесуэл) Би, Лениний нэрийг анх 1938 онд буюу Венесуэл нутгийн газар шороог эх орончдын цусаар будсан Гомесын харгис дэглэм унаж миний эх орон тусгаар тогтнолоо олсон тэр үед сонс сон билээ. Ленин--Дэлхийн Хувьсга- лын их багш, жолоодогч учир түү- нийг бид төрөлх эх орныхоо хүн гэж үздэг юм. Манай эх орончид түүний үйл амьдралыг судлап, сургаалтай нь гүн танилцаж, Эрх чөлөөнийхөө тө- төө, эх орпоо бүрэн чөлөөлөхийн тө- чөө тэмцэж байна.... Номмунизмын үзэл санаа нь Лени- ний нэр, үйл хэрэгтэй шууд холбоо той учир коммунистуудыг бид ленин- чүүд гэл нэрлэх боллоо... Лениниз- мийг дэлхийн хувьсгалт хөдөлгөөнөөс салгаж үзэх нь өнгөрчээ. Зөвлөлт ор ны нутаг дэвсгэр дээр хагас зуун жилийн турш биеллээ: олсон Лениний сургаал нь-өөрийн “үлгэр дууриаллаар дэлхийн дэвшилт хүн төрөлхтөнийг тэмцэлд уриалан. ялалтанд хүргэх бодит жишээ болон гэрэлтэж байна. ХАРХАН ЯРЬЖ БАЙНА ЯВЖ |........--4Л8на АДБСТРЛЛИ КАТАРИНА СУСАННА !ПРИ- ЧАРД (АВСТРАЛИ) Би залуухан “сэтгүүлч «байхдаа 1908:0нд Австралиас Парис орж тэнд түр сууж: байсан. Австрийн со- циалист, доктор Рудолыьф: Бродатай уулзаж билээ... Тэдиийд.би францын хэд хэдэн соцналисттай танилцсан юм. Түүний пэг Люсьвен Делиньер надад номөо бэлэглэсэн. Энд бас орос орноосоо гарч гадаадад сууж байгаа хоёр залуухан оюутап эмэгтэйтэй та нилцє-п юм. Тэд нар надад хаант засгийг түлхэн унагах гэж: байгаа оросын хувьсгалын тухай ярьж өглөө. Энэ үед л би Ленин гэдэг нэрийг анх сонссон юм. Дэлхийн нэгдүгээр дайны дараа доктор Брода Парисыг орхин явлаа. Би ч төрөлх орныхоо зүг буцлаа. Нэ гэн орой Мельбурн хотын төв дэх гүүрээр гарч яваад орос оронд хувьс- гад ялсан тухай зурагт хуулас гар гасныг харсан билээ. Төдхөн Лени- ний нэр хувьсгалтай хамт -цуурай- тан, сонин сэтгүүлд бичигдэи: эхэл- лээ. Бүгд я Леииний тухай ярьдаг болсон том. Аз болж 1988 онд ЗХУ--д-очик боломж над олдсон том, Би Ленинград хотод Таня гэдэг орос ажилчин бүсгүй тэй танилцсан юм. Таня над Лениний тухай, түүний сургаалын тухай дэлгэ рэнгүй ярьж өгч билээ. Энэ хотын юм бүхэн Лениний нэртэй холбоотой. Зөвлөлтийн кияо зурагчин Алек сандр Григорпевич Лембергт, Гри- горий Владимирович Гибер хоёр 1919 оны 11 дүгээр сарын 7-нд Октябрийн социалист их хувьсга- 8 лын хоёр жилийн ойгоор улаан тал байд болсон парад жагсаалын үед авсан энэ зураг дээр Лениний өМ- нө байгаа хоёр хүүхэд чухам хэн гэдэг хүүхэд, одоо хаана байгаа бол? гэж хүмүүс сонирхдог. Энэ хоёр, В. И., Ленинтэй хамт зүтгэгч дийн хүүхэд юм. (Зүүн гар талынх нь) М. И. На- линины Хүү Шура, нөгөө нь «Из вестия» сонины редактор Ю. Стек ловын хүү Володя юм. Одоо (Шу- ра) Александр Михайлович техни - ШЭНЭ ЭЭЖАВЖЖИНЭГЭЭЭЖИЭЭЭНЭИ212021-0-0232 22М28282828:128сН289 ТЕ” Ета нтн үн (мүиүлүиүиүн(и/я(иүн(нүи(иүн(нгх(к нв ЛЕНИНИЙ.ӨВӨР ДЭЭРХ ХОЁР : хоорхохоосоо, Ильичийн дэргэд зог 5 насан үүрд тэр аугаа хүнтэй хамт ХҮҮХЭД кийн шинжлэх ухааны дэд эрдэм- тэн, зөвлөлтийн армид хурандаа цолтой албан хааж байгаа. Мөн (Володя) Владимир Юрьевич эр- чим хүчний удирдах газар инжене- рээр ажиллаж байна. Александр Михайлович, Влади мир Юрьевич нар хүүхэд ахуй ца гийнхаа энэ зургийг харахдаа, өөрс дийнхээ зургийг урьтал болгон шо сож авахуулсан энэ зураг маань дурсгал болон үлдэнэ гэдэгт ба- хархдаг байна. Энэ ч зүйн хэрэг билээ. Кино зурагчин А. Г. Лем- берт В. И. Лениний зургийг олон удаа авсан төдийгүй кинонд хам- гийн анх авсан хүн юм. Лемберг тэр үед кино фабри- кийн эзэн Ламашкиныд ажиллаж байжээ. Залуу зурагчин, Влади- мир Ильичийн зургийг авснаа фаб рикийн эзэнд бахархал болгон яри хад харин Ламашкин «Чи яагаад большевик Лениний зургийг ав- сан бэ?» гэж уурлан бүх зургий нь хурааж аваад 250 рублийн тор гууль оноон зургийн хальсаа тө- лүүлэн авч ажлаас халсан гэдэг, Гэвч Лемберг сонгож олсон мэр- гэжлээ орхилгүй их хувьсгалын үйл хэрэгт оролцон зөвлөлтийн нэрт кино зурагчин болсон байна. Д.ПАШКА Б--ыыныгтггє Ирмүүн бүтээлийн дээжээр Ильпчийн ой угтаж, . Хүн бүхэн шамдаж байна. Хүүхэд бүхэн мэрийж: байна. Уран гоё баримал, Утга төгс зураг, Нарийн нямбай сийлодэр, Нандин сайхан хатгамал, Найраг шүлгийн дээж Найрал дуу, хөгжим... Аль чаддаг бүхнээ Ачит Лепнинд зориулж байна. Би онц сурлагаа Бичиж байгаа шүлгээ Аугаа Ленин багшийнхаа Алдарт ойд зориулна. (Нийслэлийн тавдугаар лийн 6-р ангийн эмэгтэй сурагч С.ЭРДЭНЭЧУЛУУН 1Каргалыг дуудсан Ленин тандаа Жавхлан болсон Ленин тандаа Аугаа ачит Лепин тандаа Амьдралыг жолоодсон Ленин тандаа Алаг цэцгээ хорвоогийн хүүхэд Бэлэг болгон барьж байна. Ая дуугаа хотол даяар Ильич багшдаа өргөж байна. Д. ЭНХЭЭ (Увс. Сурагч) БА . . Алим зурсчаа үзүүлэхэг Адилхан болжээ гэж Арван хоёр өнгийн харандаагаар Аав намайг шагналаа, Арван хоёр өнгөөрөө би Ачит багш Ленинээ зурнаа. Баяр баярын манлайд Бага насны минь баяр болно. Бага сургуульд байздар анх СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР ЛЕНИН БАГШДАА сургуу- (5-4 Багш Ленинээ зурсан минь өрнө Ч, СҮХБААТАР ж Ж Баялаг дэлхийн наран Ленин Барлаг ядуусын нөхөр Лений, | Байгуулагч түмний эцэг Ленин Багачууд бидний багш Леипти Ленинд бид хайртай Ленинд бүхэн хайртай Ленин бүтээлээрээ амьд Ленин бид бүхэнтэй хамт. Сурагч Б. БАТАА, Б.БАТСАЙХАН БА ж Хөдөлмөрч жирийн хүмүүсийн Хүсэл сэтгэлийг эзэмшсэн Эв хамтын гэрэлт ирээдүйд Эгэл биднийг жолоодсон Мөлжлөг дарлалыг үүрд устгаж Мөнхийн жаргалыг эдлүүлсэн Эв хамтын гэгээн сургаалыг Эгэл бидэнд соёрхсон Суут их Ленин багшаа Сурагч бид эгнэгт хүндэлж Сургасан гэгээн сургаалы нь Сурлага хөдөлмөртөө бид мөрдөнө. Сурагч Ж.ОЮУНГЭРЭЛ ж ж 3 ж Саруул талын монгол багачууд Суут Ленин багшийнхаа Сурагийг анх сонсож Суу алдрыг нь мэдэхээсээ Л Үнэнхүү сэтгэлийн угаас “Хисэн самбарт хулсан үзгээр «Сур! сур! бас дахин сур!» гэж Сургаал үгий нь бичиж байсан Тавиад жилийн тэртэах явдал Та бидэнд хэлж өглөө. Л Лениптэй бид тэгаж танилцсан юм. Ленин бидэнтэй тэгэхэд танилцаан юм. Сурагч С. ПҮРЭВСҮРЭГ “Бол Р “эровэлөрү друултсс ээ сэгттрууатрутгүүлтт Өнөөдөр дэлхийн хөдөлмөрчдийн их гш, суут жолоодогч аугаа их сэтгэгч И. Леипний мэндэлсний 100 жи. лийн ойн баярын өдөр. сс Өнөөдөр мопголын багачууд у бүчээ салхипы . 83 жаргалаа бахдан ду) их Лениний мөн) , ааугаа.их багшийн да, байхаа батлан тайгараглоас байна, “алсаар намируу? глэж байна. Тэд бахдан ийн үйл Б.11.. Леийн” өөрийн бүх. хүч гах "адал, оюун ухаанаа. хувьсгалын үйл хэрэг, ишрийп хөдөлмөрч, хүмүүсийн, Юм. Ленпптй энэ заалт туйлын. үнэн хоршооллын аж ахуйг алгуураар үүс- аз жаргалын төлөө тэмцэлд зориулсай т учраас зөвлө гүй ороп,б- хїї! пролетари тийн,ард түмиээр барах пар, дэл- хийн. шударга хүн төрөлхтөн, түүний дотор монголын ард, түмэн гүн их хайр талархаг Ильичид хазгааргүйн тай, дотно.байдаг юм. Шинэ нийгмийг бай- туулахын толөө.. тэмцэхийн ,учрыг ухаарсан тив, тивийн шударга хүмүүс их Лениний үзэг Лениний алдар нэр, үйл та санаанд глам бүр айна. болих лагаа- 41. Дс- р үх,түүх а й салшгүй, холбоотой. юм. нин түүхийн явдаар тулгаран дэвшигд сэ ӨГ “оммунизмын "байгуулалтын бүхий л талаар хөгжүүлж, н амин чухал асуудлуудад хариулт ч, социалист хувьсгал, социализм, онолыг Оросын болон олон улсын хувьсгалт ба үндэс- ний эрх чөлөөний хөдөлгөөнийгстра- теги, тактикийг, боловсруулж, социа- лизмын үзэл санааг хэрэгжүүлэхийн төлөө тэмцлийг манлайлсан юм. В. Дорно зүгийн дарлагдсан ард И. Лепицн Зөвлөлт засаг тогтмогц түмэн, лалын шашинтан хөдөлмөрчдөд зориу лан уриалга гаргаж, “тэднийг хаант үрэн». НҮГҮЗаДЭи2ГЭ-2227--31 цээрийг урж тасдан хаяж. эрх чөлөө тусгаар тогтнолынхоо замд идэвхий- лэн босохыг урналсан юм. БНМАУ хогжсөнаж үйлдвэртэй социалист хөдөө аж ахуйтай, - тэргүү- ний соёл- боловсролтой “орон. болж хувирав, -Их Ленин, хоцрогдсон-.. ор- нууд капиталист хөгжлийн шатыг алга, саж, социализмд шилжих үндсэн нөхт” цөл нь тэргүүний хөгжилтэй ори ялсан пролетари иарын тусламжиц түшиглэх явдал мөн”гэж зааж байсан ви гүүлий рэгт ямар ч гадаллын хүтшүүс оролцох засгийн дотоод Ленин: Зөвлөлт хурьд «Монголын хэ- эрхгүй Монгол улс тусгаар тогтїосон ориы ёсоор Бээжин, Петро- гоад хоёроос асуултгүй аливаа олон. улстай шууд харилцан нэвтрэлцэх эрх тай» гэж заасан билээ. п В. НИ. Ленин, Монголын хувьсгалч” лөгчдийг биечлэн хүлээн авч заад монголд ардын хувьсгалын лтыг хангах үндсэн нөхцөлүүд, хувьсгалын хөдөлгөгч хүч, түших ту- лах нөхөр, уг хувьсгалыг хийх арга замын тухай зөвлөлгөө өгсөн юм. Гадаадын түрэмгийлэгчдийг /Монго- лоос хөөн зайлуулах, төрийн тусгаар тогтнолыг байлдан авахад их Ленин гар сунган тусалсан билээ. В. И. Ленин, ардын хувьсгал ялсны. дараа Сүхбаатар тэргүүтэй Монголын төлөөлөгчдийг хүлээн. авч уулзахдаа олсон эрх чөлөөгөө бататгах, капита-. цн, тариа- татга- лист, бус хөгжлийн замаар хөгжих ар- “та зам Зөвлөлт улсын ажилчин, лөлт үл 1189) төрийг бэхжүүлэх, Е М 4 лилслАНн ЄсСо “ттДЭВШилтэт ӨВ” “0 | | | 1 тэс гялалттийг Олоо Л“ИМАУ социализм үнэн-бодит зүйл болов. МАХИ--ын ХУ их хурал манай нийгмийн хөгжлийн түүхэн замналыг | нэгтгэн дүгнэж, БНМАУ--д социд- анамын байгуулалтыг-дуусгах-үеийд түүхэн зорилтыг тодорхойлон ааасад, намын дөрөвдэх шинэ “програмлу “батлан гаргасан билээ. 7 В.И. Лениний мэндэлсний 100. жилийн ойг монголын ард түмэн МАХ Н--ынхаа. мэргэн: удирдлагын дор ажил хөдөлмөрийн өрнүүн амжилт, лениинзмын үзэл санаа, онолын өв уламжлалаас шамдан суралцах, лепи: низмийн их ялалтын тугийн дор тэм-/ дэглэн өнгөрүүлж байна. -. . - д Их Ленин бол өсвөрийн. үе, хүүхэд залуучууд бидний хамгийн. дохнын | эрхэм нөхөр, багш билээ, -В. И. Лепин | Өсвөрийн үе бол бидний жаргалант. ирээдүй мөн. Соцнализм, коммуниз: бол чухамдаа бидний өсвөрийн үеийнх | ний гараар байгуулагдана гэж үзэж | байсан, Ленин, Зөвлөлт засгийн хам- | гийн хүнд жилүүдэд. хүүхдүүдийг үнэ төлбөргүй хооллох, сургаж боловсруу | лах, эмнэлгийн тусламж. үзүүлэх зог» рэг. хуулиудад гарын үсэг зурж, Өсвө-. рийн үеийнхний төлөө, байнга,амхаа: рал,тавьж байсан юм, л ч” В. И. Ленин, залуучуудад «Сур, сур, бас дахин сур!» гэж. гэрээсэлж, хүн төрөлхтөний буй болгосон соёлын Мөннн эрх оюуныг ч мунист 1 “2сӨМНӨХ” үеийн үзэл: санаанд” шүүмж- зөв болохыг феодалигмаас капитализ- мийг алгасч социализмд шилжсэн БНМАУ--ын хөгжлийн түүхэн турш- лага нотлон харуулж байна. Дэлхийн хөдөлмөрчдийн их жолоо- догч В. И. Ленин жинхэнэ интериацио налист элгэй Халуун сэтгэлийн угаас Монголын ард түмний хувь заяаны асуудлыг эрхэмлэн үзэж, эрх чөлөө, тусгаар тогтнол, нийгмийн хөгжил дэвшил, социализмын замд дэвшин орох арга замыг зааж, түүнийг хэрэг- засгийн харгис хэрцгий гэрээ. хэлэл- жүүлэхэд гар сунган тусалсан юм. (БЕТ) ШЕЛТ2722255) ЕЕЕУРУУА208 БИН СОРТТҮү1 7 ХА ШОЛЛ эх 0120) / У7А) В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж БНМАУ- ын АБЯ, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлө лийн дэргэдэх МРЗРУХ хамтран хүүхдийн дунд зарласан «Ленн- нийг хэн сайн мэдэх вэ?» гэдэг радно асуултын зарим харниул- тыг дор нийтлэв. 1.Ленинийг анх хэзээ, яаж мэд дэг болсон бэ? Би Ленинийг анх ингэж мэдлээ 4400 хариуны нэг нь: . Би сургуульд ороогүй байсан юм. Нэг өдөр аав танихгүй хүний зургийг улаан хилэн дээр нямбай гэгч нь Нааж жаазлаад хоймрын- хоо авдар дээр тавьсан юм." - Аав аа. энэ хэн бэ? гэж асуухад, би --Лении!гэж хэлээд аав инээм сэглэсэн билээ. Их сайн хүн байх чь ээ! гэж би бодов. Е Би сургуульд орлоо. Сургуулийн сананд тэр хүний том зургийг шил гий цаана хийж жаазлаад өлгөсөн зайв. Ленин гэж нэрий нь ТОГТОО” с болохоор ахлах ангийн нэг су загчаас, -- Эгч ээ, Лениний зураг Яяа- гэад энд байгаа юм бэ? гэж асуув. | | Өнөө эгч тэр хүний тухай юу Ч мэдэхгүй байгааг минь гайхаж байс наа”: Ч Ё , - Ленин багш гэж .хэлчихээд гүйгээд “явчихав. Энэ хүн- бидэнд. ном заах байх гэж бодсон. Удалгүй би Ленин багшийн тухай үсэглэлээ сээ уншиж мэдсэн юм, : Төв аймгийн | Мөнгөнморьт сумын «А» ангийн сурагч үҮЧ » САРАНТУЯА. Уралдаанд 1 байр эзэлсэн гурван сурагчийн нэг хариулж байна. |. Манайд аав. ээж, төрөл төрөгс- дийн зураг бүхий нэгэн хуучин жааз байдаг байлаа. 2-7 | Жаазны хамгийн эхэнд “Халзан,. толгойтой, өргөн магнайтай, цагаан жамц өмссөн, ахын багшийнх шиг- зангиа зүүсэн нэгэн хүний зураг Рун сургуулийн 6-гийн-- / 4 ї 5 (34 гэн буй болгохын ач тус зэргийг зөв- лөн зааж байсан-юм, «Үүнээс хойш бидний Орос, Монгол «хоёр улс, улсын хувиар айл зэргэлдээ, нөхрийн хувиар ах дүүгийн адил найрамдан явбал зохино» гэж тэрээр онцлон зөв- лөсөн билээ. Ё 3 Их Лениний заасан замаар Монго- лын ард түмэн төрөлх хайрт намынхаа удирдлагын дор хагас зуун жил ша- хам замнаж, феодализмаас шууд с0- цнализмд шилжиж, МийГМмийГ хувьс- галчаар шинэтгэн . өөрчлөх тэмцэлдээ байсан юм. Би тэр хүнийг чухам хэн. боло- хыг мэдэхгүй байсан, Харин аав, ээж ер нь манайхны хамгийн хүнд тэй хүн нь байсан юм. Аав нэг өдөр: : --Чи, Ленин: багшийн -зургийг - вайн хараарай. “Чамайг дандаа л ширтээд байгаа биз? гэж билээ. Нээрээ намайг харахад яг л над тийш ширтээд байх шиг санагдав. -- Наад зураг чинь Ленин баг шийн «амьд зураг» шүү дээ гэлээ. Би түүнээс хойш «Манайд амьд Ленин бий дээ!» гэж ярьж явдаг болсон юм. : «Говь-алтай аймгийн Халиун су мын, 8. жилийн сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч : : "-. В.АЛЗАХГҮЙ Хоёрдугаар асуулт: Володя эрдэм “сурч байсан бэ? 55 ” “Уралдаанд. хоёрдугаар байр “эзэлсэн сурагч хариулж байна... | Володя Ульянов маш сэргэлэн 7 “ном. уншиж, бичиж сурчээ. Түүний сандровна их тусалжээ. БВолодл сотийп эрдэм ном сурахад гэр бүлийн Аман, 2) 2243 осэн - номыг хэрхэн. цовоо, ухаалаг, сонирхомтгой хүү- охэд байсан учир таван пастайдаа. ингэж сурахад нь эх Мария Алек . байсан. епин, өсвөри мунизмын үйл хэрэгт суралцахдаа лэлтэй хандах, ажилчин ангийн эрх ашгийн үүднээс, тэднийг. үйлгхэргийн төлөө суралцах, суралцахдаа амьд: ралаас суралцах, сургуулиар сурал- цах хэлбэрийг , г эрхэмлэн. захияс байсан БАГТАТ, ! гЯ БНМАУ--д сургуулийннасны бүх хүүхэд. сургуульд хамрагдаж, Эдөр-/ вөн хүний нэг нь ямар , нэг сургуульд суралцаж, бүх хүн амын 46,8 хувь нь 2 ямар нэг шатпы боловсролтой болжээ... Энэ бүхэн бол В. И. Лениний соён гийгүүлэгч аугаа их, үзэл санаа. тив. бүхэнд ялан . мандсаар байгаагийн. билэг тэмдэг мөн. , 1. Р.НАНСАЛ |. ” (Философийн ухааны дэд эрдэмтэн) хүмүүжил их нөлөөлжээ. Володя. Ульянов 9--17 насандаа Симбирс кийн сонгодог гимназад суралцса” юм. Ц г А ь 2 Володя бүр багаасаа хувийн 24 хилга баттай, нягт нямбай болж хү мүүжжээ. Володя өглөө бүр долоон цагт хэнээр ч дуудуулалгүй босч чээжин биеэ хүйтэн усаар арчиж, ор дэвсгэрээ засч хэвшжээ. Өглөө цай уухын өмнө хичээлээ уншилы. хичээл эхлэхээс өмнө сургуульдаа очиж заншсан байна. Гимназад сур сан найман жилийн турш энэ 10 тоосон дэг журмаа гажуудуулаа гүй юм. Володя ангидаа пуруугаар хамгийн намхан, ,мэдлэгээр 3 гийн сайн нь байв. Гимназийн рагч байхад нь Володягийн хөд мөрт дуртай, авьяас билэгтэй. тодорчээ. Володя анги дэвших б - дээ тэргүүн зэргийн шагнал 4 тимназиа алтан медальтай төгсч» Тэр, эхэлсэн ажлаа чанартай сай" хийж дуусгадаг. шударга аг) 4 » зантай, нөхөртөө тусч хүүхэд 0388 ” сан. Володягийн юм бүхэнд Нь 28 “Александр Ульянов нь үлгэр риал болж байв. Володя Ул» о ингэж сурч хүмүүжиж М 117 Архангай аймгийн төвийн а 2 | - жилийн Т-гийн «А» - "сурагч: фисхуго.ВолАМЕ э ЗОЛТОЙ МОНГОЛЫН сэтгэлчлэн / 1 ПЭОЭЛЭ3 ИЛЬИЧчИиҮү " ДӨРЧЭЛЛЭЭЭ, гсэдээд” дэгсгэл Тэр жилийн намар цаг. Нийслэлийн зүүн дүүрэгт сүндэрлэн боссол / шинэ хороололын дунд Зөвлөлт Холбоот Ул сын өгөөмөр тусламжаат барзгдсай цоо шинэ сургууль ашиглалтанд орж билээ. Багачуудын баяр хөөр бялхсан тэр өдөр шинэ сургуулийн гурван сурагчтай уул заж ярилцсал юм. Өглөөний зэлигийн-хи чээл хэдийнээ тарсан боловч хүүхдүүд сургуульдаа хоргодох мэт гэртээгхарил гүй энэ“тэрийг шохоорхон байлаа, Биеийн 5 УРВАН. ҮЕИЙНХЭН ИНГЭЖ БОДОЖ 5 БАЙНД өөг тоглож байсап бяцхан бор хүүг ӨӨ хоод инээсээр гарч ирэхэд нь, єг. За хүү, яатаад хожигдчихов? гэж солирхон асуув. Жаал хүү инээмсэглэж --Угр пь хожиж болох л байсал даа. Даан ч урьд өмнө. ийм. сайхан танхимд “төдий л тоглож байгаагүй болохоор ч тэр үү юм. бүхнийг л зэрэг зэрэг-хар- маар санагдаж анхаарал саринаад байх юм, Жишээ нь 12 дахь бомбөгийг, да вуултал нүдний буланд цонх туслаа, Цонх цөнхиоос Өөр гээч, ийм “сайхан тунгалаг мөртлөө цаана нь 10у ч харагдахгүй. Нарлы тэрэл ч сүүдэртэн тусахгүй юм. Давсан! бөмбөгөө эргээд ирэхэд «дараад» алдаахлаа. Ийм” сай хал байранд ч сайп тоглож .сурлаг даа 100 жи т.сургуулиудын 3 бичлэгийн--урал -а даанд -түрүүлж, дипломоор шагнагд- лаа. Ямар гоё вэ? Би том болно. Тэ “отээд пиопер болно... : 7 “Ц.МАНДАХ (Баянхонгор аймгийн эс “Баянцагаан сумын дунд сургуулийн 1 дүгээр ангийн сурагч) 2 Би. Зөвлөлт Холбоот Улсын тус ”.. ламжаар баригдсан цоо шинэхэн сур гуульд хичээллэдэг. Манай ангийг гу. ямар сайхан гэж санана! Ийлг сайхан салгид хїїчээллэж байгаа бидэнд онц" “сайн сурахаас өөр зам байхгүй юм. Би өнгөрсөн улирлаар ганцхан хи-” чээлд сайн гарсан. Тэглээ ч гэсэн хан оргталтгүй л байгаа гхэрэг: Долдугаар-2!- “гиа онц сайн дүнтэй төгсгөж МХЗЭ”- ссэиЙН тишүүнд. элсэж гал улаан батлг сон ХЫН ЭзЭН-болно.. 21 ? огнэлсг Ц./БАДАМ. (Дорнод аймгийн со остөвийн:10 жилийн дунд СУргуу: слийн Т--гийн «В» ангийн сурагч! 777 Арван, ашл сургуулийн тануйл зор сурч. эрдмийн шимийг хүртлээ. Гары минь гачзганд хөлгїг мпь дөрөөнд » хүргэж, өгсөн, нам засаг, хайрт, сур) эс туульдаа ихийг бү? 1. бүгдэср хүс “ес ДЭГ. Саяхан, бид хо... ы, саа амралтаар со ууланд гарч мод 2о3г 423 Бад 42 машин мод бэлтгох тозовлогөөгөө 150 хувь биелүүлж, 72 машил мод бэлтгэв. “Сургуулиа төгсөнө. Дээд мэргэжил эзэмшинэ. Эх орныхоо хэрэгцээт газар ажиллана. Тэгээд МАХН--ын гишүүй болно. АЛТАНГЭРЭЛ (Архангай, Эрдэнэ мандал сумын дунд сургуулийн 101у дугаар ангийн сурагч) сүү Цогт гүйн орж ирэв. сан ч үгүй. Хүү хөл дээ рээ тогтож ядан амьсгаадаж, х -- Аав аа. аваа! Ленин багш тийм ээ! гэлээ. Эцэг нь пом. уншингуутаа -- Тийм ээ. багш гэв. Хүү аавдаа лам ойртож 1 235 Багш юм бол юуны багш юм бэ? БУЛГЭЖ л БЭЛЭГЛЭСЭН ЭРДМИЙН ОРДОН (Найруулал) гэж бахархан ярьж байлаа. Ганбат-үнэхээр одол бөмбөг сайн тог лодог болж өнгөрсөн онд ангийнхаа авар га болсон гэнэлээ. Дөрөвдүгээр ангиар орвол хүүхдүүд шинэ сургуулийнхаа ту хай бодсоноо бичиж байв, Хамгийп арын ширээнд суусан нэгэн охин зориуд «Ильичийн бэлэглэсэн эрдмийн ордон» тэж гарчиг тавиад цазШш нь, роос-нь хэд ангаар ах. боло эмээ) її сайхан тоглодог өндөр жаалд Хйдигдаа АЙНА ТЭЖ МЭДВЭЛ ИХ мэдэхийг хичээх хэрэгтэй» В.1,ЛЕНИН" намайг сургуульд ороход аав шинь цоо шинэ үсэглэлийн НнӨМ, ЗЭ? Үялалзсан сайхан номын сав, эгч эрвээхэй шиг зангиддаг цэнхэр тууз бэлэглэсэн. 070 Харин аав ээжийн багш, ах эгчийн багш бүхний багш Ленин надад эрдмийн ордон сургууль бэлэглэлээ. Миний сур тууль аугаа их Зовлөлт Холбоот Улсын тусламжаар баригдсан болохоор яах ар Ах шиг тооны багш юм уу, Юуны багш юм бэ? Эцэг уншиж байсан ио- моо түр орхиод хүү тийшээ харж, Чи яах гасэн юм бэ? -- Хүү: , Е32 т-- Үгүй аав аа! Болдоо, багш биш хамгийн том дарга гээд байх юм. Дар га хүн чинь мэргэжилгүй байдаг юм уу? Та байшингийн дарга. Ээж гэрийн дарга тэгэхдээ мэргэжилтэй шүү дээ гэхэд эцэг хүүгээ өхөөрдөн сэтгэл нь хөдөлж, то -- Ленин бол.багш, бүх. дэлхийн удирдагч дарга. Маш олон мэргэжил тэй эрдэмтэй хүн гэв. Цогт баярлан эргэж ухасхийв. Эцэг хүүгээ дуудаж -- Миний хүү! Ленин олоп мэргэ жилтэй, их том дарга боловч өөрий гөө сэтгүүлч гэж нэрлэх дуртай бай сан юм. Лепип чинь сонины дарга бай сан, Сонин хэвлэлд их юм бичдэг бай сан юм шүү дээ. - Тэгвэл багш биш сэтгүүлч гэх үү? - Багш ч мөн. Сэтгүүлч ч мөн. Багш гэдэг бол бүх дэлхийн багш гэ 4,.. ӨНХ5 тамирын цэлгар уужим танхимд одон бөм«Х9рэВ бага ЮМ МЭДЭЖ “оуралцана. Тэр сайхан цоо ШИНЭ Су) гагүй Лениний бэлэглэсэн ордмийн Оо) Дон юм» тэж бичээд нэрээ Г. Туяа гэл бичяж билээ, Туяагийн бичсэн туйлын зөв юм, Үй хээр ч Ильич багш манай жаргалан ирээдүй хүүхэд . багачуудад, энэ. сур гууль шиг олон сайхан эрдмийн ордо бэлэглэсэн юм, 2 : Миний өмнө сурагч Ганхуягийн зах дал байна, Ганхуяр Дориод аймгий төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн зу) гадугаар ангид сурдаг юм. Тэр сураг захадалдаа ингэж бичжээ, «Манай эг долдугаар ангид сурдаг. Эгчийн су) тууль цоо шинэ. Ноднин намар зөвлөх тийн барилгачид барын Өгсөл.юм. Сас хан би эгчтэй хамт аагид нь орж үзлээ “Хичнээн сайхан гэж санана. Ёстой. хараад хараад хаяашгүй сайхєл юмаа Одоо би хуучин суртуульдаа. хичээллэх байна. “- єд ТО Ирэх нил дойдугвар 6нгид. п3 гуульд хячээллэнэ» гэж баяр хөөртэ! бичжээ, Ингэж д Ильичийн орны, өгөг мөр тусламжаар манай орны өнцөг 6б: лан бүрд шинэ шинэ сургууль, С0ёлы! газрууд сүндэрлэн босч багачуудын ба? рын сэтгэл тэнийлгэж байна. ”..Э. ЦЭВЭЭН ЕР) ЕЕРЧ БУУ) ЕВВ| БТ БТ ЇРсЭЭ ШОНД ШНЭ БНН) БЕН НШ Н55 БИШ (НЫ) ШШО БИШ ЫН БИШ ЫН 223 сэн үг. Сэтгүүлч бол Лениний, жи! хэнэ мэргэжил. 701 єє -- Сэтгүүлч гэдэг минь сурвалж -лагч гэсэн үг тийм:ээ2-г- с т- Тийм, тийм, 20:00101 01 -- Сайхан юм бичдэг хүнийг хэй- дэг юм. ӨПҮН --гЗасза мэдлээ. гээд /Лепин сэт түүлч гэж амандаа давтан. хэлээд гүйн одлоо. Эцэг босон хүүгээ цо! хоор харвал үе тэнгийнхээ хэдэн хүү хэд дунд зогсчихсон шаш -- Ленин бол сэтгүүлч гэж хэлээд ханхалзаж байна. Хүүхдүүд үнэмших гүй янзтай болохоор нь... -от- Ленин ийм том улаан харандаа гаар бичдэг байсан гээд бөмбөг цохь Дог модоо өөд нь өргөв. Болдоо. бодоо. байснаа, , , -- Худалч гэв, Цогт: -- Нээрээ! Аав хэлсэн. Ленип бол багш. Бүх дэлхийн багш. Ийм том улаан харандаагаар дүн тавьдаг ба!. сан юм гэж хэлээд маргаанд ялсан даа гэсэн шиг ихэмсэг зогсож хараг дав. Ж. ШАГДАР (Гэрэл зургийн сурвалжлага) ЖАРГАЛТАЙ ҮРС Бас х с: Гэ Ш-8 Б--3 5 (2 мнав с 5 Миний оро ход төрийн шаг палт ахмад зо хиолч Д. Нам даг гуай бич гийн ширээний хээ ард суугаад бүтээж туурвиж байгаа ажилдаа шамдаад тун завгүй харагдлаа. Гэ сэп ч зав гаргаж Ленинийг хэдий- гээс эхлэн таньдаг болсноо ярьж өглөө -- Миний бие 14 настайдаа 1925 онд Өвөрхангай аймгийн Аю- вайхээрийн хошуунаас эвлэлийн ТҮ их Хуралд төлөөлөгчөөр ирж байсан санагдана. Эвлэлийн их ху рал Сүхбаатарын нэрэмжит клубт болсон юм, Клубын хурлын бай- ранд төлөөлөгчдийн эгц өөдөөс харсан хананд, манай нэрт зураач Б. Шаравын бүтээсэн Лениний хөрөг байв. Хөргийн хоёр талд на- рийн шар иштэй хоёр улаан тугийг зөрүүлэн тавьж тугийн дээд талл таван хошуу түүн дээр нарны цац ралаар дэвсгэр болгон доод хэсэгт ҮЗСЭН ХҮН дэлбээлж буй бадамлянхуа дүрсэлжээ. Дэлхийн бөмбөрцгийн наад талд Лениний хэргийг зурснаар зураач Ленинийг бүх дэлхийн ард түмний жолоодогч мөн Гэсэн санааг илэо- хийлжаэ. Тэр их суут хүнийг сура гаар сонссоноос биш жинхэнэ ду- рийг олж хараагүй над айх удаа харсандаа пүд тайлах шиг болсон. Хурлын дараа би Улаанбаатарт анхны дунд сургуульд орж сураа- цах болов. Манай сургуулийн ах- лах ангийн хэсэг сурагч СОХУ--д Эрхүү хотноо айлчилижс бчихол тэ- дэнд Лениний баримал бэлэглэсэн юм. Тэр баримлыг хүүхэд бит үзэж их сонирхсон билээ. Би Лени ний сэдвээр анх удаа «Эрхэм зу- раг» гэсэн өгүүллэг бичсэн Энэ маань дөрвөн удаа хэплэгдээд бай- на. --ТаВ.И. Ленипий мэндэлсний 100 жилийн ойд зорпулж. ямар бүтээл туурвиж байна ва? -- «Амарсанаа» дуурь, «Ээдрээ» «Хярааны хонхор» зэрэг жүжиг бичсэн, «Тэмүүлэл» гэсэн нэртэй хүүхдийн сүжиг бичиж дуусаж байна гэж төрийп шагиалт сохнолч Д. Намда" хэллээ. Г. ПпПООЛУУ цэцэг ХАЙЧ САМ ХОЁРООР Хүүхдүүд та нар зураг зурдаг. Модоор сийлбэр хийдэг. Бас элдэв баримал хийдэг Харин хонины нэ- хийгээр хайчилбар хийж үзсэн үү? Үйлний хайч, сам хоёроор энгийн зүйлээс эхлээд аугаа их Лениний дүрийг урлаж болдог аж. Түүнийг бүтээгч нь манай ахмад уран бу- тээлч Дугарын Гүрдорж юм. Хо нины боловсруулсан нэхийг жааз лаад хайч, сам хоёроо барьсан цагт Гүрдорж гуайд будаг шулх юу ч хэрэггүй. Тэр, ямар ч зүйлийг өөрийн санасанаар урлана. Гүрдорж гуай их Лениний мэн- дэлсний 100 жилийн ойн өмнө нэн их ажилтай. Их ойд зориулан Ле- ниний б0с00 дүрийг нэхий хайч- лан бүтээжээ. Энэ хүн багаасаа эхлэн зураг зурах, сийлбэр хай чилбар хийх дуртай байсан боловч хайчилбар дээрээ голлон ажиллаж байгаа нь монгол үндэсний өвөрмөц урлаг болон хөгжиж байна. Лени ний мэндэлсний 90 жилийн ойгоор Лениний дүрийг анх бүтээжээ, Ер нь Гүрдорж гуай энх тайвны сэдэв болон их хүмүүсийн хөрөг дүр бүтээх дуртайн дээр Лениний дү- рийг бүтээхэд ихээхэн цаг хугацаа. авьяас билгээ дайчилжээ. Энэ нь түүний бүтээсэн цэцэг зуусан таг- таа, Л. Толстой. Т Шевченко, Р Тагүр нарын хөрөг зураг бүтээг- нээр илэрч байна. Гүрдорж гуайн бүтээлүүд ЗХУ болоод гадаад оор- ны үзэсгэлэнд тавигдан их сонио- хогдож нэрд гарч байна Гүрдорж гуай бага залуугаасаа эхлэн уран бүтээлд шамдан иу- цалтгүй хөдөлмөрлөсний үрээр ам жилт олжээ Залгамж үеийнхэн та нарт хан- даж хэлэхдээ: -- Багачууд та нар ямар нэг сайн үйлс бүтээх ажлыг өөрийн со нирхол дагуу шилж сонгож ол! -- (Сонгож олсон ажлынхаа зц- сийг үзэхийн тул цуцалтгүй хөдөл мөрлө. -- Хөдөлмөрлөх явцад сурч мэ дэхийг орхиж үл болно. Дандаа ши нийг санаачлахыг эрмэлзэж, эрэл хайгуул хийх хэрэгтэй гэж зөвлөж байна. Их Лениний дүрийг өвөрмөцөөр бүтээсэн Д. Гүрдорж гуай одоо нас жар гарсанч бага залуугаасаа үсэн буурал болтлоо ажилласан драмын театртаа ажиллан уран бү таэлээ туурвисаар байна. на ун аниад Аа А.А лд ...Р ЧИН СЭЛГЭЛИЙН МГС: ЛЕНИН-ОКТЯБРЬ СОЦИАЛИЗМ КОММУНИЗМ Н.К.КРУПСКАЯ В.И. Лениний дотны нөхөр үнэнч хань хамт ран зүтгэгч ахмад хувьсгалч ардын «улнүэээ) ууган ажилтан, н: сурган хүмүүжүү. 5 ширийн байхуулзааых үндэслэгчийн нэг Надежда Константиновна Крупскаягийн дурдатгалаас Ленин ирээдүйдээ итгэж . Лениний зүрх дарлагдсан олон түмэн хөдөлмөрчдийг энэ рэн хайрлах агуу хайрын хүчээр цохилж бай лаа. нэ хайр хүндэтгэлийг Ле-- Р нин ажилчин баатар лаг хөдөлгөөнөөс өвлөн авчээ. Энэ хайр хүндэтгэл нь түүнийг «Хөдөл- мөрчин олонд эрх чөлөө олгох ямар арга зам байна вэ?» гэсэн асуул- танд хариулт авахыг шаардсан байна. Хариултыг тэр Марксаас ав- чээ. Ленин Маркст хандахдаа номонд дуртайн хувьд бус, гүн гүнзгий сэтгэлжсөндсөн асуултанд хариу авах гэж мэрийсэн юм. Владимир Иль нч авсан хариултынхаа хамтаар ажилчин анги руу орсон байна. Петроградын ажилчдын хэдхэн хүнтэй «Ажилчин ангийг чөлөөлө- хийн төлөө тэмцэх эвлэл» байгуулсан билээ. Ленин ажилчин ангийн эв нэгдэл, хүчинд итгэх итгэлээр ирээдүйгээ харж чадсапыг түүх гэр- чилжээ. Т.М.КРЖИЖАНОВСКИЙ Тверийн гянданд Сибирт цөлөгдсөн хоригдлууд «ачигдах» гээд хү- лээж байсан үе. Энд Польшийн улс төрийн харигдлууд «Баршавянка» тэдэг дууг эх хэлэн дээрээ дуулж байв. Энэ дууны эрэлхэг цогтой, дайчин аянд оросын хувьсгалчид өөрсдийн бодол сорилтыг тусгасан үг? зохион дуулсан билээ. Энэ дууны орос үгийг Ленинтэй хамтран зүт- гэгч Г.М. Шиэиын зохиожээ, Владимир гайхамшигтай авьяас чадвар-мэдлэг боловсрон той хүмүүсийг их үнэлдэг хүн байв. Ленин тийм ухаантай хүнийг та- нихгүй ч гэсэн харис ханддаг байлаа. Алдсан оносон зүйлий нь хэлж:. ярьдаг байсан. Алдаагий нь уучилис үздэг сэтгэлтэй хүн байсан юм. Хүн хүнийг өөрөөрөө хэмждэг гэдэг. Ленинд мэдлэг чадвар авьяас билгээрээ үнэлэгдэнэ гэдэг эрхам хувь заяа! Хэдэн мянган жилийн өм нө бодож боловсруулсан юм шиг алив асуудалд ул суурьтай холч ха- риулдаг нь гайхалтай. БОНЧ БРУЕВИЧ Хүүхдүүдээ! Та цар Кремлийн ордны хашаан дотор Лепин хар бүрх малгайтай, таяг тулсан хар хилэн захтай хавар намрын пальтотой өндөр хүнтэй уулзан ярьж буй зүргийг мэднэ. Ленип шархатсаны -да- раа бие нь сайжирч гадаа гардаг болсон үед кино зураг авагчийг з0- риуд урьж Ленипийг далдаас зургий нь авчээ. Үүнийг зохион байгуул- сан хүн нь ахмад хувьсгалч В. Д. Бонч--Бруевич юм. с-- За счинааш ир! Би чамд гайхалтай бэлэг үзүүлье. Надя бид хоёрт зэж маань явуулжээ гээд Бладимир Ильич намайг хөтлөн хон- гилд оров. Тэнд эрэгтэй, эмэгтэй хүний цоо шинэхэн унадаг дугуй бай лаа. Бид цай Бид захидал, ца- тантиновна аяны хүнс бэлтгэж хүүдийд хийсэн байв. Бид хамт гарав. Д энэ захидлыг шууданд хийчихээрэй. Ээждээ явуулж байгаа юм. Удахгүй уулзахын ерөөл дэвшүүлье! гээд надтай гар барив. -- Надя! Дугуйгаа унаарай Хоюулаа хотоос холхон явж зугаална гээд шинахэп дугуйн дээр сэв хийтэл мордов. Ильичийн энгийн нө хөрсөг, тусч чанарыг бп насан туршдаа санаж явна гэж В. Д. Бонч- Бруевич дурсан бичжээ Өнгөрсөн зун би Зарема Патя хоёр охиптой гоо хөлөг онгоцонд сууж Ижил мөрнөөр аялсан юм. Шөнө дөл болсон хойно бид Ульяновск хо тод ирлээ. Ингээд өглөөний зургаан цаг гэхэд Владимир Ильич Лениний Ордон--музей тийш явцгаалаа. Их охин Зарема бид хоёр хаал танд дөхөж очтол Патя маань аль хэдийпэ гүйж очоод манаачтай нь ярьж байлаа » Охин минь, эрт байна. Музей цагт онгойно. ОдДбо дөнгөж зургаан Цан эж дүрийг хад чулуу сийлж ан бү- уулын хүний гэрт би Ленпинийг харсан: ҮЕХ 3 Ленин ҮҮРД Хадаастай. Ленин миний охидын сэтгэл зүрхэнд, бүх хүүхдийн сэтгэл зүрханд мөнх хадаастай. їх Лениний алдраар нэрлэгдэж їрээдүй байгуулах иргэд чуулсан Энэ ордон, пнонерийп ордон Эрдмийн ордон, энхийн ордон. » Хүүхдийн гараар ирээдүйд босог , их хот Хүслийн билэгдэл болж, ордон дотор босч байна. | » Олон давхар барилга «өрөгдөж» Өргөгч кран тоосгр «өргөж» байна , Сансар хорвоод дүүлж “Саранд бас хүрэх Сайхан замын эхэн Саруул танхнмаас эхэлнэ . Зэн зүү сүвлэж ран хатгамал хийдэг Ордны охид Оройн чимэг Лениний дүр бүтээж байна шинээ эрдэм багшаас болж, вь нь хнчзэнгүй сурч байнд. хөгжмийн аялгуугаар Энх амьдралаа дуулж байна. “Зургийг С, ЛУВСАНШАГДАР Шүлгийг ЇН. ЖАМЛИЙХАА (тэмдэглэл) ) «Лениний тухан хэн сайн мэдэх вэ?» гэдэг Оюунаа охинтай радно асуулт хариултын урал- даанд бэлтгээд, Лениний музейд сууж байхад нь танилцсан юм. Энэ музейг пионерүүд санаач- лан Ильич багшийн мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулан бай- гуулжээ. Музейн эрхлэгч багш Даваа, -- Пионер сурагчдын хүчээр байгуулагдсан манай музей 1500 гаруй үзмэртэй. Бүх : үз мэр Ильпчийн амьдрал тэм- цэл, аугаа их Зөвлөлт орны бү- тээн байгуулалт, ялалт амжил- тыг сурталчилна. Лениний му- зей байгуулагдаад удаагүй 0бо- ловч одоо 3000 гаруй пнопер су рагч эцэг эх үзээд байна. Зөв- хөн манай сургуулийнхан тө- дийгүй, нийслэлийн бусад су гуулиас пионер сурагчид анги. бүлэг, салаагаараа ирж үздэг. Бид музейгээ байгуулахын тулд Москва хотын Лениний му зейтэй захидлаар харилцаж, ар га туршлагы нь судалсан. Їениї ний музейгээс манай оронд ир- сэн төлөөлөгчдийг урьж му- зейгээ сонирхуулж гэвлөлгөө авсан юм. Манай сургуулийн 1000 шахам сурагч «Лепинийг хэн сайн мэ- дэх вэ?» гэдэг радио асуултын уралдаанд оролцож байна гэв. Уралдааны дүн гарлаа, Нийс лэлийн 10 жилийн 534 дүгээр дунд сургуулийн 7-гийн «В» ан гийн сурагч Р. Оюун уралдаанд оролцсон 4400 гаруй хүүхдээс шалгарч гуравдугаар байр эзэл- лээ Тэрээр ярихдаа: -МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар- га, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв лөлийп дарга Ю. Цэдэнбал гуай бидэнд ирүүлсэн захидалдаа: «Та нарын энэ сайхансанаа- чилга пионер сурагчдыг В.И. Ле ниний үйл ажиллагаатай танил цуулан тэднийг марксизм-лени- низм, пролетарийн интернацио нализмын үзэл санаа, нам, ард түмнийхээ үйлсэд үнэнч байх үзлээр хүмүүжүүлэхэд тус нэ- гэж мэр болох нь дамжиггүй» бидний байгуулсан Ояцхан му- зейг өндрөөр үнэлсэнлом гэв. --Би уралдааны ихэнх асуу. тыг сургуулийнхаа Лениний му зейд бэлтгэсэн. Манай музейд Ильич багшийн тухай баялаг үз мэр бий, Лениний бага нас, сур гуулийн жилүүд, Ленин ба ок- тябрийн хувьсгал, Лениний 30- хниол бүтээлүүд, Лениний түүх дурсгалт газраар, Лениний 3а- маар Монгол орон гэх зэрэг зур гаан булантай. Бид Ильичийн дуу хоолой: сонсож, дуртай дуугий нь чаг- наж, зохиол бүтээлээс нь ун- шиж, Зөвлөлт орны хөгжил цэ- цэглэлтийг сонирхож, бүлэг са- лааны ажлаа хийж, сурсан мэд сэнээ хэрэгжүүлж байдаг юм гэж сурагч Оюун ярьж байна Нийслэлийн 34 дүгээр сур- гуулийн Өсвөрийн сүхбаатар- чууд ийнхүү өөрсдийн санаачил гаар Лениний бяцхан музей бай гуулж Ленинчээр ажиллаж сурч: байна. Ц, БАТ | Ї 1 Ху 4АСТ ТЙШЛАЭЛ 5--ын «Бэ» гэсэн хаягтай ан гид орлоо. В. И. Лениний дү- рийг товойлгон урлаж доод талд нь «100 хуудаст тэмдэглэл» гэж хичээнгүй бичсэн зузаан дэвтэр тавьжээ. Дэвтрийг авч үзэв. Хуудас бү хэн писонерүүдийн хийсэн аж- тын толь байлаа. Дөрөвдүгээр сарын 14. Мяг- мар. Энэ өдөр бүлгээрээ «Лениний төрсөн нутагт» сэдвээр эчнээ ая лал зохиов. Аяллын эхэнд Лениний төр- сөн хот Ульяновск (Симбирск) хотын тухай дөрвөн пионер бэлт гэсэн зураг бүхий үзүүлэнгээ айлбарлан, орчуулснаа ярив. Дараа нь Лениний гэр бүлийнх ний. сууж байсан сууц, музейн материалаар гэрэлт сонин үзүүл лээ. Аяллын төгсгөлд «Лениний хотод» сэдвээр өөрсдөө хийсэн днафильм үзлээ. Дөрөвдүгээр сарын 17. Баа- сан. Лениний ой болоход 5 хоног үлдлээ. Энэ өдөр шуудан ирэв. Манай ангийн Сарантуяа, Цэцэг маа, Оюун нарт, ангийн хамт, олонд Москва хотын 75 дугаар, сургуулийн 5--6 дугаар ан гийн сурагчдаас захидал ирлээ Бид ирсэн захидлыг салаа салаа гаараа уралдаантай орчуулав. Захидлуудаа орчуулгын хамт, дэвтэртээ хадгаллаа. Манай бүл гийн 17 пионер гадаадын пионе рүүдтэй харилцдаг боллоо гэж бичжээ. 1 Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын 8 жилийн дунд сургуу: лийн 5-ын «Бэ» ангийн дэргэдэх бүлгийн В.И.Лениний ой угтаж санаачилсан «100 хуудаст тэм- дэглэл» сурагчдын сурлага хү- мүүжилд нөлөөлж байна. Л. ЦЭРЭНСАМБУ Хөвсгөл аймгийн төв Мөрөн хотын 10 жилийн дунд сургуу лиар орвол хичээл, завсарлан, хүүхдүүд тоглож байлаа. Гэтэл нэг сурагч, - Дорж оо, чи Ильичийн ан- гид орж үзсэн үү? гэж асуув. - Үзсэн. Ёстой гоёо, Илье чийн ангид хичээл хийж үзэх юмсан гэв. Би ч Ильичийн ангид орж үзэхээр шийдэж нэгэн бяцхан хүүгээс. - Ильичийн анги хаа байда! юм бэ? гэж асуувал: - Тэр чинь манай ангийг хэлж байгаа юм гээд намайг да гуулж явсаар «В. И. Лениний танхим» гэсэн хаягтай нэгэн ан гид оруулав. Энд 9-ийн «б» ан ги хичээллэдэг ажээ. Энэ танхимаас Володягийн төрж өссөн Симбирск хот, Ка- зань хотын их сургууль, түүний сурч амьдарч байсан байшин, цө лөгдөж байсан Кокушкино тос- гоноор орж, Ильичийн хувьсгалт үйл амьдралтай танилцаж болох ажээ Танхимыг сонирхож байх зуур Эрдэнэцэцэг: -- Бид одоо 400 гавуй баатар чуудыг Лениний үйл амьдрал- тай танилцуулаад байна. Мөн Лениний үйл амьдралаар бяц- хан ном хийж уншдаг. Бүрэн су мын бага сургуульд 140 шир- хэг бяцхан ном бүхий номын сан хийж өгсөн. Сурагч бүр «Сур, сур, бас дахин сур» гэ- сэн дэвтэр нөэж, тэр дэвтэртээ Ленин шиг сурч хөдөлмөрлөх | талаар үүрэг авч хэрхэн бие- лүүлж байгаагаа тэмдэглэдэг гэж хэлээд нэг хэсэг дэвтэр үзүүлэв. Түүний нэгийг сөхөж үзвэл Пүрэвдоржийн дэвтэр бай лаа. Пүрэвдорж дэвтэртээ Лени- ний тухай гурван дуу сурна. Сурлагаар хоцорсон нөхөддөө Володя шиг тусална гэх зэргээр ончжээ. Мөн «Ленин бидэнтэй», «Ма най Ленин», «Багш Ленин» гэ- дэг дууг дуулж сурчээ. Одоо манай ангийнхан сургуу лийнхаа дэргэд 60 ширхэг мол тарина гэж ярив. Д, ПУШКИН ЖАРГАЛТАЙ. ӨХИД Хичээлийн байрнаас гурван охин инзэд хөгжөөн болсоор гарч ирзн. Салхины аясаар дэрвэх улаан бүч нь улам ч сүр хийморь нэмжээ. Тэд, Завхан аймгийн Нөмрөг су- мын арван жилийн дунд сургуульд долоон жил пэГг тогооноос ХООЛ- лож, изг ангид хнчээллэж үй зай- гүй анд найз болжээ. Тэд, ленинч шүүлгээ амжилттай өгчзэ. Элдэв-Очирын хөшөөний дэргэд гурван охин ирж урт сандал даэд суув. Хоёр найз нь Рэгзэдмааг ле- нинч шүүлгээ туп чанартай өгсөнд баяр хүргэж, шалгалтын комиссын хоп юу гэж асуусан, түүний нь яаж хариулснаа ярилцана. Тэр долоол жил даргалан сай- наас овЦ дүнтэй сурчээ, «Залуу- чуудын Эвлзлийн ЗОрилт», «Лени ний намтар», «В. И. Ленин ба за луучууд» «В, И. Лепин ба хүүх- дүүд» зэрэг Ленипий зохиосон ба үйл амьдралтай нь холбогдолтой арав гаруй зохиол шүүлгийн хуга- цаанд уншигй нарийн тэмдэглэл хө- төлжээ.Хариуцсал пионерийн салаа ныхаа ажлыг «Лениний бага идэр нас», «Сургуулийц жилүүд», «Ле- нин хувьсгалт ажлаа эхэлсэп Нь», «1917 оны долдугаар сард Ленин» зэрэг сэдвээр сонирхолтой хэлбар сонгон явуулсан нь их үр дүнтэй болсон юм. Салааны нь пио нерүүд дундаас бүжигчин Оюун, цаначин Зандаргомий, онц сурлагатан Бадамцоо, Чимэд зэрэг авьяас, сурлагын сайчууд төрө, гарсан байна. Рэгзэдмаа Ленинч шүүлгийн ху тацаанд 134 ном уншжээ, - Лелинч шүүлгийн уг учир ут та нь Лениний сургаал гарээслэ- лийг амьдралд яаж хэрэгжүүлж. байна гэдэгт оршино. Тэгэхээр зөв хӨН сайн сурах төдийгүй хийж бү тээж, зохион байгуулж чэалт”” нийг манлайлагч байх шсдодлага- тай, Ленипч шүүлэг Өгч байгаагаа би их Лепинд шалгалт өгч байна гаж бодсон гэж Рэгзэдмаа нөхөд- дөө ярьжээ. Гурван охип маань нөгөө л инээж хөгжсөн хэвзэр до- туур байр уруугаа яаралгүйхзг алхав, Урин цагийн салхи санаг сэтгэлий нь улам ариусгах мэт -и/ бэн наадна. Тэд социалист молгол орны жаргалтай охид билээ. Ц, САНЖЖАЛ" 12 ГИ 01! (5) Їн Ё1) 2 ШИ гаг“ 3 18 МАУН Зургийг Д.ЛуШкин түрүүч нь 16 дугаарт НАР САЛХИН Өдөр хоног ээлжилсээр зуны зуурам халууц өдрүүд мамрын усан бороогоор солигдов. Сэрүүп амьсгал үе үе: сэвэлзэп шар цавч хааяа нэг газар бууж байсан тэр-нэгэн өдөр бэлэгийн морьд төмөр замын цэгэн зацгилаа газар туугдан ирэв . Машин ховор үзсэн адуунд төмөр зам, бух тэрэг гэгч үнЗхээр аймаар байв, . ес Үеё-үе:чангаар орилж төмөр дугуй эргэлдүүлэн доор замаа хотолзуулж байна уу даа гэмээр хилац гулгах тэр аймшигт «амьтан» эвгүй үнэр ханхлуула ахаас гадна багїїр хар утаа олгойдуулах нь. үнэхээр сүртэй аж. р Чихэнд дасаагүй, хачин хэлтэй хүмүүс гуугачин морьдыг бат бэх хашаанд хашиж, үр тариа голдуу тэжгээлзэр, хоёр гурав хоног тэжээж байснаа цэгэн үүр шөнөөр нөгөөх галт”тэрэгний вагонд шахаж оруулаад түгжиж орхив. УР байшин дотор орвол нэгч их эвгүй сүцэр танар алга, Харий ч адууны хомоол, идэх Өвс байх бөлгөө. Үе үе аймшигт тар їїяр хийх чимээ гарч жигд хүпгэцахХ Дуугаар өөрчөгдөл хамаг биеийг чич фүүлж эхэлнэ. 3 Є Цийнхүү холын зам,урт аян эхлэх нь тэр ээ. Морьд яваандаа галт тэргэнд дасав бололтой. Дуртай цагтаа хэвтэлс хатуу хүтүү боловч өвснөөс нь цадахын хирээр ндэйг савтай уснаас ууцгана. Гэлээ ч зарим морьд аян замын алжаалд ядарч ааш зан нь хувирав гэлтэй хавьт сай опртсон болгопыг хазаж хайрч, тангарч хачин муу ХӨТ ааши.!!ц......а АдФү?гэдэг амьтай хүп биш хойпо баруун” зүг галт тэргээрчолоШ олон-уул,. тал, ус мөрөнг гатлан, дайн тулааг болж хот тосгон хүн амьтныг бүрэлгэн зал си. байгаа” тэр аймшигт газар очих гэж байгааг яа дийггмэдэх билээ: ).«НӨэ рэр“Ч бүүгхэл “аль зүг явж байгаа: Өдөр шөнө хэдэн удаа солнгдол! байгааг ч мэдсэнгүй. Ядарсан цагтаа гтаа босно. ! Харин халиун морь үй. 1Шандаст дөрвөн Хөл дээрээ эр, їггэцэст мэдээ алдран Тэнгэрийн үүле тэхий дундуур Нь нүүх Хайрхан уул, түүцнИ хормойд мэлтийх Хай пуурын хөвөөнөө ижил олон сүрэгтэйгээ Нийлж, эвэн Суурийнхаа Эрэвгэр баахан хээрийгээ Эмээллэн байж унаарай , Эмгэн буурал ижийдээ тэлж - жоо- Ний айн айн ий л р л БЖ ЭРЭРТРЭГЭГЭГЭТЭГЭЭГЭ дууг согоо хоёр чихээ сортолзуулан сонсож байна. -2 /Тэгтэд:туг сүүлээ-боөлгочихсон гарааны газраас гарч ган дөрвөн туурайгаар газрын холыг туулж, барнаны газар олон хүн. асар майхны бараа харагдан салхиар жигүүрлэн явтал газар цөмөрч нүхэнд ойчтол ... тойрпоос сэрж «зүүднээс» салав. Галт тэрэг зогс сон аж. Дотор нь бачимдан бөхчимдөж гагцхүү Нар салхийг хусч дэмий л анх орж ивсэн хаалганы зүг онр тов . л ДАЙН АДУУ ХОЁР Толбот халиун шинэ. эзэнтэй болоод Хоёр сар болов. Энэ хооронд үзсэн дассан гэдэг тун их. Тэр ч бүү хэл үргэлж дуу аялж, мохоор тамхи та таж явдаг орос цэрэг нь түүний хамгийн хайртай хү! болж, хүзүү цавиа маажуулчихсан гэж хүсэхдээ 3 нээ үүрсэн угтдаг байв. Саад давах, мод цавчих, хэв тэх босох өдий төдий сургууль хийж байсан морин апги нэгэн өглөө бүрээн дуугаар жигдэрч баруун зү гийг зорин одов, Хүлэг морип гэгч шандаст дөрвөн хөлийн хүчээр газрын хол усны уртыг туулдаг боло хоор морин цэргийн цуваа огторгуйн нарыг Дөрөв да хин шингээв. Ингэж явсаар тэр нэгэн. үдэш ойн чөлөөнд цэргүүд бууцгаав. Буух болгондоо дүрэлзүүлдэг. түүдэг гал, Дээр нь хоол ч бай цай ч бай пор порхийн буцалгадаг бяцхан төмөр тогоогоо ч тогоолсонгүй. Бүгд нам гүм. Тэнгэрийн бараан үүлс алгуур нүүдэллэх нь асар том үлэг. гүрвэл мөлхөж байгаа мэт харагдана. Үүр дөнгөж тэмдэгрэх цагаас хорвоо дэлхий б4руу Ч талаасаа цөмрөн дэлбэрэв үү.гэмээр юм болов. Их бага олон мянган бууны бүдүүн нарийн дуу нэг нь нө гөөгөөсөө өрсөх мэт улин, тачиглан, пи, пал дуугарч их буу, бөмбөгний хүчтэй дэлбэрэлт газар, мод ер нь юм болгоныг чичрүүлж хиншүү, Хярвас, батир хар, гашуун гүтаа газар тэнгэрийг өвч бүрхэв. нь чичирч тогтож ядан Морьд хүртэл өвдөг хохэл бөмбөлзөнө. Гэнэт бүрээн дуу. даргын команд цанги . нан цэргүүд мориндоо нэг хүн шиг зэрэг мордож «цө мөрч» байгаа зүг рүү уулгалан давхив. Толбот халиун дороо хэдэлтээ эргэлдсэн боловч суран ташуур, 10, мөр зуузайн эрхээр тэр аймшигт зүг рүү ухасхийв. Адгуус мал хүртэл дайны аюул гамшгийг ухаар даг юм шив дээ гэсэн бодол хэнд ч төрнө, Дайралтанд орж, дайсантай тулалдаж эхэлсэн цагт л халиун морь энэ газар ирснийхээ учрыг ухаарав бо лолтой өмнөөс зай чөлөөгүй улинисгэрэх атаатны сум ирт мэс далайн дайтах дайснууд, энэ бүхэн чухам Л, халуун амипы өрсөлдөөн билээ, Халиун морь,- эзний эргэлдэх сэлмийн дор чихээ Хулмайлган залсан Зүг, нэхсэн этгээдийг ёстой л дүүлэн нисэх Мэт: хурдлан гүйцэж эзэндээ-тус болно. Тулалдааны ид болж байсан үе. Өндөр хүрэн морьт , герман офицер өмнөөс нь муухай хашгиран дайрав. Халиун морь эзэн хоёр ч буцсангүй, сөргөв. Тэр өндөр адуу эзнээсээ дутуугүй зэрлэг амьтан бололтой. Урд хоёр хөлөөрөө юу юугүй цавчин эхлэв. (Үргэлжлэл бий): Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан Эргэж, бууж золгоорой хэмээн зөөлөл дуулзх 7” РӨРЧРЖЭГЫГЧЭЭЭНЭТДЦЖЖи ЛЫН ЁЕА “Ээшсэсээ өөр, би КТ Хэнтэй адил байх вэ? Ильичээс өөр, би Ё”2 Хэнийг дуурайх вэ? Би Төө биеий минь. 27 Төрүүлсэн хүн зэл! . Үзэл сапаагий мипь (5 Өрнүүлсэн хүн Ильич! , Эжийнхэа төрхөн дээр Ильнчийн сургаалыг агуулан... Түүхийн хүрдийг түрэлцэж яваа. Түмний нэг нь би 5 Төө биесий нь маагь Төрүүлсэн хүн ээж Үзэл санаагий минь. Өрнүүлсэн хүн Ильнч. Ц. САНЖЖА! яв 3 ФА2О2 77) 22-53 ми СУРГУУЛЬ СУРАГЧ ц, гАНХхУЯГ ЗУРАВ, ХӨГЖИЛТЭЙ... ТАДВАР «И.А.Ё.Н» үсгүүдийн тусламжтай 0-6 гаар асуултын дагуу хариулан, эс хих дөрвөлжинг бөглөнө үү? 1. В. И. Ленин 1897 оны тав- дугаар сард Сибирийн. Юнисей Гу- бернийн яма тойрогт цөлөгдсөн бэ? 2 Х. 2. В. И. Лениний төрсөн хотын 2 нэр, : ! 3, В. И. Ленин: хаант завгийн ? харгис цагдаагийн газрын мөрдөл- 9 төөс нуугдаж байсан газрын нэ. ». рийг хэлнэ үү! 8 сэн 2 4. В. И. Ленинийг | хаант зас» гийн газар 1897 оны хоёрдугаар сард гурван жил цөлөхөөр заасан нутгийг нэрлэнэ үү! 5. В. И. Ленппий эцэг Илья Ни колаевич юуны багш вэ? : 6. В. И. Ленин 1916 оны үед амьдарч байсан 1Швейцарын цэгэн хот, : Т. В.И. Лениний 1909--1910, 1911--19132 оны үед амьдарч бай ЁС сан францын хот. : -18.-В. М.Лениний хамгийн ої- А,? ТОН Дүү. Мн. Ж 9. Пролетарийн, хувьсгалын их А оагш. 10. В. И, Ленинийг.1887: оны арван хоёрдугаар сарын эхээр На- занийн их сургуулиас хөөж, Наза- цийн губерний КНокушкино тосгонд цөлсөн билээ, Одоо тэнд ямар хох хон сүндэрлэн босч байгаа вэ? 4 11. В. И. Ленип 1901--1902 оны үед амьдарч байсан нэгэн ор ны нийслэл хот. 13. В. И. Лениний өөрийн жин- хэнэ нэр : 13. В. И. Лениний дотно нөхөр, 4 Р ХОЁРДУГААР мы ТОЮРОН. АЯЛАЛ, ЧУУЛГА--УУЛЗАЛТ хүүхэд бүр мэдэн: байгаа шүү дээ, 1,4! й Энэ тойрон аял ? -уул: ! жєилийн ойн үсэр хүүхэд багачууд та шал 1 Энд 6 НУС ҮВЦУЛӨВЛТАНД нарын сэтгэл зүрхийг хөдөлгөсөн “ёс"оран оролцсон та нарын ах, эгч, олоц үйл явдал болж»байгааг та нар "дР чинь манай хувьсгалын ахмад зүт бахархан харж.байна. Түүний . дотор гэлтэн партизанууд, зөвлөлтийн ах- сэн Ардын хувьсгалын өлгий нутаг мад дайчид, партизан, Лениний ком- Элэнгэ аймаг, найрамдлын Дархан йЙ : сомолы Г /ВЬС- хотод энэ дөрөвдүгээр сарын 15--21 “урдах ац наац ХАЛ Цин галын өлгий нутаг Алтанбулаг, Хиагт, Дөрвөлжин сүмийн суурь, Эрээ ха- мар, Сайханы хөтөл, Ханын хөндий, “лраан харуул, Шаамарын шар то- “ой, Тужийн нарс зарэг түүхэн дурс салт газруудаар аялан тэдпийхээ дурс салыг хүндатгай ёслов. Хүүхдүүд ээ! сийгй В,И. Лениний: мэндэлсний 100 вий өдрүүдэд Их Лений.! МАХН -ын Аялагчид Дархан хотод (Лениний ил хэрэгт үнэн гэсэн монголын 38- самб эсэ Єс ҮДү? Хуучуудын хоёрдугаар тойрон аялал, ЭєолиН гэсэн дурсгалын самбар, чуулга--уулзалт болж лепинч шүүл. “"РАаН Харуулын ойролцоо партизан гийг онцсайн дүнтой өгсөн МХЗЭ-- МОРЭГ Өлсүүлж байсан газарт. дурсга- ийн гишүүн 150 гаруй залуучууд лын самбар босгов. Бас Алтанбулаг, манай орны өнцөг булан бүрээс ажил “АГЬ, Сүхбаатар хот дахь: Сүхбаата- үйлсээрээ шалгара! сэлцож байгааг РВН ХӨШӨӨ, Хиагт дахь В.И. Ленин, ес он "А-45008 хөшөө, сэлэмт хөшөөнүүдэд цэцэг тавьж: хүндэтгэлийн цуглаан хийлээ, Магнайд ньих Сүхбаатар, Орос цэргийн дарга нар явж, магпаг үсэг тэй тугаа мандуулж шивээ хиагтаа дуулсан морьт цэргийн жагсаал, (Хувьсгалын үйл хэрэг мөнх) сэдэвт бамбарт жагсаал, тангараг өргөлт, галын наадам, жүжиг, кино, үзэсгэлэн зэрэг олон аялагч залуучууд цөөхөн лээ. Пионер сурагчид аа! Ирэх зурга- дугаар сард ах, эгч нарынхаа. аялсан хувьсгалт тэмцлийн замаар та нарын В. И. Лениний мэндэлсний. .100 жилийн ой угтсан лепинч шүүлэг! амжилттай дүн үзүүлж ажил хөдол- мөрөөрөө хошуучлан манай оршы өнцөг бүрээс. шалгарай. ирсэн, -150 концертууд, музей, сайхан зүйлийг хопогт үз» “төлөөлөгчид аялах болио. залуучуудын нэг нь Дучдговь аймгийг Дэлгэрхангай сумын, «Шинэ. зам» нэгдлийн Номгон бригадын. хоньчий Хумбаагийн-Намхаймлдаг. юм.” 7 2 - Б.ЧҮХЭЭГ театрчилсан тоглолт, Зөвлөлт засаг, большевик намын нэрт зүтгэлтэн (овгийн эхний үс», ц. ДАШЛОРЖ. гүүд оролцоно) Зохиосон Үү ) ) ! НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ | (4н 0 Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн комбинатад хэнлэы, Индекс 141406 (ухБААТАРЫН тэээжтит /Донголын Пионгэийн байгууллагын Төв, З.окхөлийн Сонинд 217 дахь жилдээ 4519 (1130) | 1970 оны дөрөвдүгээр сарын 29 !| ЛХАГВА “Үнэ 10 мө В.И.Ленин мэндэлсний :100 жилийн ойн өдөр Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-аас МХЗЭ-д өргөсөн рапорт - Лениний гэрээслэлд чин үнэнч байж, Ленни шиг сурч, хүмүүжиж, амьд- рая! гэдэг урнан дор манай орны цог золбоот өсвөрийн хөдөлмөрийн бахдам амжилтаар дэлхийн сүхбаатарчууд сурлага хувьсгалыг суут удирдагч, их жолоо- догч В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойг угтсанаа, - МХЗЭ-ДЭЭ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД ЁСООР ГАР ӨРГӨН ИЛТГЭЖ БАЙНА. БИД ПИОНЕРИЙН -- Эх орныхоо социалист бүтээн байгуулалтанд гар бие оролцож, МАХН-ын дайчин урнаг амьдралд хэрэгжүүлэхэд аав, ээж, ах эгч нартайгаа мөр зэрэг- цэн цуцалтгүй ажиллаж «Хөдөө нутаг--хөдөлмөрийн талбар», «Мал маллах сай Хан», «Алдагдал хаягдлыг алт мөнгө болгоё!» зэрэг хөдөлмөрийн цуваа мал маллах, малын ашиг шим ашиглахад идэвхтэй оролцон гаргаж, 150 хашаа барьж, сурч ажиллахын бахдам жишээг үзүүлснээ их жолоодогчийнхоо мэндэлсний 100 жилийн ойн өдөр МХЗЭ-ДЭЭ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД БИД ПИОНЕРИЙН ЁСООР ГАР ӨРГӨН ИЛТГЭЖ БАЙНА -- Их жолоодогчийн ой угтсан 8 жилийн ажлын хугацаанд Өсвөрийн сүхбаа тарчууд бид сурлагаа 5,8 хувиар ахиулж, онц сайны хувийн жинг 9 хувиар өсгөж 2022 сурагч таван онцын эзэн, 729 сурагч Нацагдорж тэмдэгтэн багшайнхаа ойд бэлэг барьснаа цуцалтгүй суралцаж, ахмад үе, ах, эгч болж Ильнич ЇХЗЭ-ДЭЭ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД БИД ПИОНЕРИЙН. ЁСООР ГАР ӨРГӨН ИЛТГЭЖ БАЙНА . Дэлхийн хувьсгалын жолоодогч Владимир Ильич Лениний онолын өвөөс нарынхаа байгуулж чадал, авьяас билгээ дайчлан ажиллаж, “Монгол Ардын Хувьсгал, Нам, Эвлэлн: түүхт 50 жилийн ойдоо өндөр мэдлэг, өв тэгш авьяас билгээрээ бэлэг барихаа - - МХЗЭ-ДЭЭ. ӨС ЁСООР ГАР ӨРГӨН ИЛТГЭЖ Б хүмүүжил, бүтээлч хөдөлмөр, ВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД БИД ПИОНЕРИЙН” | АННА. ё26 й Ес » --1 Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ монголын ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ вВоОм. ЛЕНИН МЭНДЭЛСНИИ100 ЖИЛИЙН СУРАГЧИД ЁСЛОН ТЭМДЭГЛЭВ БАЯРЫН Ням гариг, Бүр өглөөнөөс эхлэн пионерийн ордон руу ёслолын Дү- рэмт хувцсаа өмсөж сайхан улаан бү чээ намируулсан багачууд тасралтгүй цувлаа. Зарим хүүхэд бүр эрт иржээ. Миний өмнө явж: байсан хоёр хүн ин гэж ярилцав. Энэ хүүхдүүд, юу хийх гэж гаа юм бэ? - Ленин багшийн ой хийх гэнээ. Манай жаал өглөө б цагт надтай зэ- рэг босоод л хувцаслачихсан. Аль 8 цагт л гараад явсан, Сэтгэл нь яа- раад гэртээ тогтдоггүй ээ гэж хүүрнэ хийг сонслоо: - В. И. Ленипий нэрэмжит монго-- лын пиоперийн ордны хурлын тан- химд нийслэлийн тэргүүн пионер, баа, тарчууд алаг цэцгийн адил жигдэр- чээ. , Баярын чуулганд оролцохоор ир- сэн МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тов- чоопы гишүүд, Ардын Боловсролын Яамны коллегийп гишүүд, МПБ-ыл Төв Зөвлөлийн тэргүүлэгчид, хүндэт зочдыг орж ирэхэд Ппонерүүд тэдэнд амьд цэцгийн баглаа гардууллаа. Хүүхэд бүр эн- гэртээ Володя Ульяновын дүртэй улаан тууз зүүсэн нь сүр жавулан- тай. Тайзны баруун, зүүн жигүүрт найман бүрээчин дөрөв, дөрвөөрөө зогсож дуудлага үлээхэд хүүхэд бү рийн сэтгэл хөдөлж нүдэнд нь цог заль бадрав, В.И. Ленин мэндэлсний 100 жи- лийп ойд зориулж Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлөөс пионер сурагчдын дунд зохиосон аж лыг дүгнэж МХЗЭ-дээ тангараг өр- гөх баярын чуулганыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга (Ч. Хунжав нээж үг хэлэв, "Нөхөр Ч. Хунжав: -“МАХН-ынжк ЦАйЧИн туслагч, МХЗЭ-ийн дөрвөн бай- ойг ПИОНЕР ЧУУЛГАН одонт туг, МХЗЭ-ийн хойчийг зЗал- гамжлагч Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Сүхбаата- рын одонт тугийг хүлээн авахад бэлтгэ! гэхэд пионерүүд нэгэн зэрэг босож ёслов. Хөгжимд «Магнаг үсэг тэй туг» гэдэг хувьсгалт баатарлаг марш эгшиглэлээ. МХЗЭ-ийн дөрвен одонт тугийг БНМАУ-ын хөдөлмө рийн баатар Б. Цогоо, Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн тэргүүн үүрийн дар га сурагч О. Оюунчимэг дөрвөн тө- релт олон улсын тэмцээний алтан ме дальт МХЗЭ-ийн гишүүн сурагч Г. Сүхээ, Д, Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Сүхбаатарын одонт тугийг В.И. Лениний бүлгийн дарга, анхны пионер Б. Доржсүрэп, “Улаанбаатар хотын тэргүүн бүлгийн дарга Ч.Тун : галаг, нийслэлийн 10 жилийн 5 ду гаар сургуулийн онц сурлагатан пио нер П.Эрдэнэбаяр нар баярын чуул- ганы хүндэт байранд байрлуулав. Улаанбаатар хотын пионерийн зөв лолийн дарга П. Нүдэнхүү, В.И. Ле ниний нэрэмжит монголын пионерийн Ордны захирал Б. Надмид, 18 ай- маг, Дархан хотын пионерийн зөвлө лүүдийг төлөөлж Дундговь аймгийн пионерийн зөвлөлийн дарга Д.Буд нар В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж зохиосон ажлын хаа дүнг илтгэв. Хүүхдүүд ээ! МАХН-ын дайчин туслагч нь МХЗЭ, МХЗЭ-ийн хой- чийг залгамжлагч нь пионерүүд би- лээ. Хүүхдэд хязгааргүй хайртай Ле нин багш мэндэлсний 100 жилийн ойг тэмдэглэж байгаа энэ өдрүүдэд Алтайгаас Хянган хүртэл Монголын уудам нутагт баатарчуудаас пионерт пионерээс эвлэлд зуу зуугаараа элсч байна. Пионер Д. Эрдэнэчулуун, Х. Эрдэнэцэцэг, Л. Намжилмаа, Г. Чу (Үргэлжлэл нь П нүүрт) 1 өгсөн баХдам, үйл- - «ийг нэр төртэй залгамжилж, эх орондоо социализм бүрэн төгс байгуулахак ХҮ". . н ЇОЛОН. УЛСЫН ЭВ ӨДӨР-МАЙН 2522У257 ИСЭ/ 757 127 7АС2 Энх ялалтын тугийг өргөн 2СЭ7 сУА САНААНЫ НЭГЭН МАЙН БАЯР Энгүй их даавалгаа шиг хуудас бүхэн нь шижиртсэн |, ““Эрдэнээс илүү үнетэй номин далайд цэнгүүлсээр, “| Ээнс аавын сургаал шиг ачлал төгс шингээсэн |... “с Эрдэм сурлагын дээжээр сурагч биднийг-мялаасаар - Эрдмийн ундраа сургуульд минь цэцэг, инээд авчран. . . “Энх хаврын өдөр--Майн баяр болж байна. 4 “Нэгэн халуун ам бүлээр өрнөн дэлгэрсэн “Нэгдэлч түмнээ баясгах төлийн дуу цангинуулсаар Нэр нь хүртэл шинэхэн атрын талбайг сэрээсэн Нэн их ажлыг уралдаант дарцагаар далалсаар “ Нийгэм журмын Монголд минь ерөөлийн сайхныг айлтган Нийт олны баяр--Майн нэгэн болж байна. Эрх чөлөөний уриагаар тэмцлийн гал бадруулсаар ҮДЕЭДСЭДЭЭЖСЭУХСЭДЭУДСЭЭЭЛСЭЛСЭДӨЭДЭЭ НЭГДЛИЙН МАНДТУГАЙ! 71-38, өргөн мандуулсаар Их нөхөрлөлийн холбоогоор бат нягтаар гагнагдсан Эгнэн жигдрэх ажилчин ангина жагсаан алхуулсаар Энэ таван тивд интернационалыг Эв нэгдлийн өдөр-- Майн баяр болж байна. цуурайтуулан Ш. цогт Банжиг ай 3 Хавар-ертөнцийн түмэн ЁХӨГ эгшиг нийлэн ая дуугаа зүйлийн ! өргөж итгэд найдварвэ ӨВЗгө гэгдэгч цэл но гоон. өнгөөр, газар дэлхий хувирна. Хоног сар зэлжлөн зэлжилсээр нэгэн жил өнгөрч хавар болоход байгаль уянгалан дуулж, дарлагдан зовсон олноос түүх нэгэн зүйлийг асуудаг байжээ, Тэр нь хэзээ дарлал мөлжил үгүй, эрх тэгш энх тунх амьдралаа хүн төрөлхтөн цогцлон байгуулах вэ? гэсэн асуулт байлаа. | Е Энэ асуултанд К.Маркс, .Ф., Эн- гельс (Орон бүхний пролетарн нар нэгдэгтүн!) Тэгвэл сая эрх чөлөө, энх тайвныг тогтоож чадна гэж ха- риуллаа. Хаврын баяр нийгэм улс төрийп агуулгатай болсон нь ердөө л наяад їхан жилийн түүхтэй. Одоогоос 81 жи 3 лийн өмнө Чикаго хотын ажилчид аж З8лын өдрийг 8 цагаар тогтоохын 19- өө тэмцэж боссон 5 дугаар сарын эгнийг олон улсын эв санааны нэгд ийн өдөр, дарлал мөлжлөгийн эсрэг эмцэгч хувьсгалт хүчнийг бүртгэн 22111 Тэнгэр маань мөнх цэлмэг байг! үзэх өдөр болгосноос хойш жил жи» лийн хавар 5 сарын нэгэн жирийн биш эв нэгдлийн Өдөр болж хувий- чээ. «Орон бүхний пролетари ,нар нэгдэгтүн!» гэсэн Маркс, Энгельсийн цогт уриаг нэц тэргүүц дэлхийн хувьсгалын суут жолоодогч В.И, Ле нин орон оронд хэрэгжүүлэн 1917 онд ялгуулсан Октлбрийн хувьсга- лыг мандуулсан юм, Эпэ жилийн ха вар, эв нэгдлийн өдөр, таван сарын нэгэн бол жил жилээс онцгой-хаврын баяр, ялалтын баяр, тэмцлийн-.баяр болж байна. Энэ жилийн хавар бол дэлхийн шударга хүн төрөлхтөний их багш В.И. Ленипий мэндэлсний 100 жилийн ойг бахдан тэмдэглэсэл Ильи чийн хавар аа! Эв нэгдэл энх, тай» ван, нэгдэл иягтралаа улам зузаатгай бүх хүн төрөлхтөн гар гараасаа О8- рилцан энхийн дуугаа өргөн дуула« хын төлөө тэмцлийн хавар аа! Энэ орчлонгийн түмэн үрстэй «Тэплгэр минь мөнх цэлмэг байг!» гэж монго лын жавхлант үрс хоолой нийлүүлэн улаан бүчээ дэрвүүлэп Дуулах бая» рын өдөр өө-» ЭВНЭГӨИЭ151216151511216161212 11 6161237:121:21161 51617217 БАЯРЫН Төгсгөл. Түрүүч нь 1 нүүрт. луунбат, Н. Ганбаяр, Б, Аюуш нар МХЗЭ-ийн гишүүнээр элсэв. Тэдэнд МХЗЭ-ийн батлах, тэмдгийг 1921 эны Ардын хувьсгалын партизан П. Тогтох, МХЗЭ-ийн Тев Хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пү- зэвжав нар хүндэтгэлтэй гардуулав. Гал улаан батлахаа өвөрлөсөн МХЗЭ-ийн гишүүн сурагчид МХЗЭ- ийн дөрвөн одонт тугийн өмнө хүл- дэтгэл ёслол гүйцэтгэв. Тэд пионерт элссэн сурагч Б. Баяс галан, Д .Цогт Д. Батцэцэг Л. Нэр- гүй, Ц. Ганцэцэг, Ү. Саруулсайхан нарт аранзал улаан бүч, Сүхбаата- рын дүрт тэмдгийн хамт зүүж өгө- хөд бүрээ, бөмбөр шижигнэлээ. Зур- гаан пионер дараа дараагаараа явж Бий «« ЭЛ”ЛЫЭэн. ЗО? ТЕНЬ НОВОНЫН ЕЛЗЫН ЁПНЗННЫ ТОВСОВРА ЕВНЫХ ЕҮУХТЖЕ ТВ ЧУУЛГАН Сүхбаатарын одонт МПБ-ын тугийн өмнө хүндэтгэл ёслол гүйцэтгэв. Эвлэл, пионерт В.И, Лениний мэн элсний 100 жилийн ойгоор элссэн ямар азтай хүүхдүүд вэ? Хэдэн ар- ван жил өнгөрөхөд тэд пионер 048- тарчуудад өнөөдрийн баярын чуулга- ныг нэхэн дурсаж ярина даа! | Энх тайван, найрамдлын байгуул лагын урилгаар манай оронд аилч- лан ирсэн ЗСБНХУ-ын Мах, сүүний үйлдвэрийн Яамны орлогч сайд В-В. Ануфриев, Зөвлөлт Холбоот Улсын ардын зураач А.Н, Яр-Кравченко Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн 3 дугаар ппонер Наташа Федорова нар үг хэллээ. В.И. Ленин мэндэлсний 100 жилийн ойд сурлага хөдөлмөр бүтээлээрээ бэлэг барьсан тионерийн тэргүүн бүлгэм, бүлэг, са лаа, ппотерийн ахлах удирдагч нарт МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хүндэтгэлийн дипломыг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Хунжав гардууллаа. 3 Нийслэлийн 24 дүгээр бүлгэм, 23 дугаар сургуулийн 6-гийн «А» ап- гийн пионерийн бүлэг, 4 дүгээр бүл гэмийн 2 дугаар ангийн Сар баг, 2 дугаар сургуулийн 6 дугаар ангийн пионер Болдбаатар, 17 дугаар су ил гуулийн Гомбосүрэн багштай 11 дү гээр бүлгийн 8 дугаар салаа В.И.Ле ниний мэндэлсний 100 жилийн ойн нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн э хүндэтгэлийн ДИПлЛОМоор шагнуул- лаа. Баярын чуулганы дараа хурлын бага танхимд «Хүүхдийн ертөнц» үзэсгэлэнгийн наймдугаар нь нээгд лээ. Хэнтий аймгийн төвийн 10 жи- лийн сургуулийн 5-ын «А» 8 сурагч С. Дамдинсүрэнгийн «Ленин бидэнтэй хамт» 18 дугаар сургуу лийн сурагч С, Сосорбурамын «Ль. нин ба коммунизм, Баян-өлгий айм- гийн Баяннуур сумын сургуулийн 7- гийн «А» ангийн сурагч Х. Шерилз даны «Лениний үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн-» зэрэг В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ОЙД зорпу лан бүтээсэн пионер сурагчдын 101) шилдэг зураг энэ үзасгэлэнд тавьс- ныг пионер сурагчид сонирхон үзлээ, Миний дэргэд зогсож байсан хоёр пионер ийнхүү ярилцав. Чи энэ зургийг хараач, Ямар сүрхий зураа вэ? -- Тийм байна. Чулуугаар гэр ба риад Лениний зургийг хоймортоо байрлуулчихаж. Эрэгтэй хүүхэд нь тав гэзэгтэй юм. Охин нь хотынх бай на гэж ярилцаж байв. Дараа нь хур лын их танхимд монголын пионерийн ордны дуу, чуулгын анхны тоглолт боллоо. й МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Н. РсЄЭНҮгрӨНСЭЛЭРүЛЭЭр ХЭМ 122122:2422-22202200 ТШУТЙ ЁОСОСЛЕХТ, ТОЛИН МОНГОЛЫН ЗАЛУУЧУУДЫН П ТОЙРОН АЯЛАЛ ЧУУЛГА УУЛЗАЛТ ХУВЬСГАЛЧДЫН ЗАМААР АЯЛЛАА Монголын залуучуудын П тойрон аялал чуулга уулзалтыг ардын хувьс галын өлгий нутаг СПэлэнгэ аймаг, Алтанбулаг, Хиагт, Найрамдлын Дар хан хотоор зохиолоо. Тойрон аялалд манай орны бүх аймаг хотоос Ле пинч шүүлэгт шалгарсан 150 гаруй залуучууд оролцлоо. Аялалд МХЗЭ- ийн ахмад гишүүн, ардын хувьсга- лын партизанууд, зөвлөлтийн ахмад дайчид, партизанууд болон Лениний Номсомолын төлөөлөгчид оролцлоо. Монголын залуучуудын П тойрон аялал чуулга уулзалтын нээлтийн өдөр. Сүхбаатар хотын хөдөлмөрчид, залуучуудын төлөөлөгчид тойрон ая- яагчдыг хүлээн авч цуглаан хийлээ. Дараа нь аз жаргалын төлөө амь "үрэгдсэн ардын журамт цэргийн дурс галд зориулан босгосон сэлэмт «хӨ- шөөн дээр ирлээ. “Аялагчид хувьсгалчдын дурсгалыг хүндэтгэн цэцэг тавив. Аялагчдын цуваа эндээс хөдөлж, дөрвөлжин сСү- мийн буурин дээр өчлөө. 1921 «нд яг тэнд улаан цэрэг монголын парти зан цэрэгтэй нийлж ардын хувьсга- лын гал асаасан Оилзэ. 50-над жи- лийн өмнө толдуу тадаадын худал- даачид оршин сууж байсан Хтиагт хот бүрэн шинэчлэгдэж байгуулалтын нэгэн төв болсон нь илхэн харагдаж байлаа. Энд байр- луулсан дурсгалын самбарын дэргэд тавьсан дөрвөн пулемётын нэгийг ая- лагчид ихэд сонирхон үзэж түүний дайчин түүхтэй танилцлаа. Аялагчид эндээс хувьсгалын өлгий лагт ирэв. Тойрон аялалынхан “Сүхбаатарын хөшөөнд цэцэг тавьж хүндэтгэл үйлд сэний дараа нээлтийн ажиллагаа б0- лов. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тэгдү- гээр нарийн бичгийн дарга Ч. ТЇүрэв- жав тойрон аялал чуулга уулзалтыг нээж үг хэллээ. Нөхөр Ч.ТЇүрэвжав тойрон аялал чуулга уулзалтанд шал өэгэгвэгэгчилэсэгчэгэүчиэгэ чигээ ишигэгчиимэ-гэвааггүгчилиггүгчшигэинычг Хүүхдүүд зэ! Монголын тар, Дархан, ЗСБНХУ-ын таран оролцож байгаа манай орны ажилчин малчин ,оюутан, сэхээтэн залуус БХЛКЗЭ-ийн төлөөлөгчдөд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчооны өмнөөс баяр хүргээд ахмад үеийнхээ гандан бууршгүй арвин их өв уламж лалаас улам бүр шамдан суралцаж монгол -зөвлөлтийн ард түмний тан бат найрамдал, хамтын тэмцлийн сайн сайхан бүхнийг эрхэмлэн хүн- дэтгэж тэдний үлгэр дуурналлаас ма най өсвөрийн залуу үеийнхэн сурал- цах хэрэгтэй гээд, Лениний ойг угтаж зохиосон ажлын ололт амжилтаас ярилаа. Дөрвөн талдаа цэргийн хүн- дэт харуулаар хүрээлүүлсэн машин дээр түмний төлөө амь насаа зориул сан хувьсгалчдын ариун цус шингэ- шюроо бүхий тужийн нарсыг тус тай тавнур дээр байрлуулсан талбайн төвд авч ирлээ. Тэрхүү нарс модон савны гадна цагаан т н дээр «Хувьсгалын ялалт эхэлсэн Тужийн нарс, хувьсгалчдын цус шингэсэн ариун шороо» гэж бичсэн байлаа. Энзхүү нандин бэлгийг тойрон ая- лалд оролцогчдод ардын хувьсгалын төлөө амь биеэрээ тулалдаж явсан ахмад внартизанууд, монгол, зөвлөл- тийн ахмад дайчдаар дамжуулан өгө- хөд үнэт бэлэг хүлээн авсан төлөө- лөгчид яруу алдрын сүлд нь болсон ардын журамт цэргийн тугийн өмнө сөгдөн нам ард түмнийхээ үйл хэрэгт үнэнч байж, ахмад үеийнхнийхээ хувьсгалт дайчин уламжлалаар хэ- зээд замнан явахаа илэрхийллээ. Манай өсвөрийн залуу үеийн (16- лөөлөгчид пионер сурагчид араАнзал улаан бүчээ намируулсаар хөгжмийн эгшгээр жагсан ирж тойрон аялагч- дад Тужийн нарсны тпороо бүхий сэ- лэмт хөшөөний загварыг дурсгал болгон өгөв. “Эрт дзэр үеэс”монгол орос хүмүү сийн найрамдалтай зэрэгцэн орши- хын билэг тэмдэг болж эв модыг эвээр нь нийлүүлж үзээд эв нэгд- лийнхээ төлөө хамтран найр наадам Залуучуудын П тойрон аялал чуулга уулзалт ардын хотод болж өнгөрсөн ЗУРАГ ДЭЭР: Эхний хэсэгт Тойрон аялал асны уулзалтын ажилдагааг сонирхож байгаа чуулга уулзалтын жагсаал, дараагийн хэсэгт Сэлэнгэ нутгийн Ш. САЙХАНБАЯРЫН авсан ТХЧХҮҮХ хийдэг байсан уламжлалыг тусгасан «Эв мод-эв найрамдал-нх хувьсгал» гэсэн театрчилсан тоглолт хийлээ. Аялагчид Хяраан харуулын зүг Хх9- дөллөө. Тойрон аялагчдын урт Цу- ваа элсэрхэг өндөрлөгийн орой дам- жин явсаар тэгш талбайг тойрон зог соцгоолоо. Эд нар энд бидний эрх чө лөө жаргалант амьдралын төлөө тэм цэж явсан ахмадууддаа зориулан дурсгалын самбар босголоо. Орой нь Алтанбулаг хотод «Монголын залуу- чууд ленинизм, МАХН, Ардын хувьс галын үйл хэрэг, В.И.Ленин, Д. Сүхбаатар нарын үндэслэсэн монгол- зөвлөлтийн мөнх найрамдалд чин үнэнч» гэсэн тангараг өргөх ёслол «Ардын хувьсгалын үйл хэрэг мөнх» гэсэн дурсгалын самбарын дэргэд боллоо. Аялагчид Хиагт хот дахь Сүхбаа” тарын музей, МАХН--ын 1 их хурал хуралдсан байшинг үзэн сонирхлоо. Энд монгол- зөвлөлтийн залуучуу- дын найрамдлын цуглаан боллоо. «Аяллын гуравдахьөдөр «Ленин- залуучууд» гэсэн чуулгауулзалт бол- лоо. Чуулга уулзалт дээр МХЗЭ- ийн Төв “нэгдүгээр, нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав «Монго- лын залуучууд коммунизмд «сурал- цах» тухай, «В. И. Лениний гэрээс- лэлээр»э, УИС-ийн ректор профессор Д. Цэвэгмэд «Эрдэм мэдлэг бол За- луу хүнд чимэг» философийн ухааны дэд эрдэмтэн ын Жүгдэр «Залуу хү- ний амьдралын утга агуулга» зэрэг илтгэл тавьлаа. Аяллын дөрөвдэх өдөр тойрон аялагчид Шарын голын уурхайн бай далтай танилцаж, Шарын голынхон- тай хамтран өдөрлөг зохиолоо. Тойрон аяллын сүүлчийн өдө ах дүү социалист орнуудын хмаиныан лын бэлэг тэмдэг болсон Дархан хо- тын үйлдвэр сургууль соёлын бай- гууллагуудыг үзэж сонирхлоо. Үдээс хойш Дархан хотын соёлын ордонд монголын залуучуудын П тойрон аялал чуулга уулзалтын хаал тын ажиллагаа боллоо. Ийнхүү Монголын залуучуудын тойрон аялал чуулга уулзалт манай хувьсгалын өлгий нутагт боллоо. Д. МӨНХ-ОЧИР хувьсгалын өлгий Алтанбулаг, Сүхбаа- гэрэл зураг. ДУРСГАЛЫН ТУГНЫ ДЭРГЭД Сурагч, пионерүүдийп: шугаман жаг- саал, аль хэдийнээ жигдэрчээ” Дуудла- гын бүрээний уяхан дуу танхим дүүрэн цуурайтлаа. Бүлгэмийн зөвлөлийн дар гын цоглог дуу хадаж команд өгөв. В. И. Ленин мэндэлсний 100 жилийн ойн өдөр МХЗЭ пйн Төв Хорооны, үүрд хадгалах дурсгалын тугийг хүлээж авах хүндэтгэ лийн шугам жагсаалын ажил эхэллээ, Нийслэлийн 28 дугаар дунд сургуульд Соёлч нөхөрлөлийп анги бүлгүүд болож хөдөлгөөн өрнөж багш Тэдэнгийн удирд сан Сарантуяа даргатай бүлэг, багш Мяг марын удирдсан Баярмагнай даргатай бүлгүүд соёлч нөхөрлөлийн мандат авч Сарантуяа даргатай бүлэг улсын тэргүүн бүлэг болоп шалгарч Артек зусланд ан тиараа амарчээ. 10--ынН | «А» ангийн, Лхасүрэн даргатай үүр хашаажуулах рим аймаг Халх голын чиглэл орон нут тийн ба ойрын тойрон аялалд 500 гаруй сурагч хамарчээ. . 2 Ч МХЗЭ, ппопер, баатарчуудын дунд рооны дурсгалын тугийг үүрд хадгалуу лахаар МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо ны , МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга (Ч. Хунжав сургуу- дийн захирал, П. Мэгцэмд гардууллаа. “Алдар хүндтэй туг авсныгаа, сГол ажил--сурлага хичээл дээрээф Гоц чөлөөгөө сурч Тоц амжилт гаргаж чадахаа, Зөв сайп зориулж явахаа, Цэвэр ариуныг эрхэмлэн с Цэгцтэй бичигтэй болцгоохоо Ариун хөдөлмөрөөр алдар хийж Анд нөхдийн туршлагаас сурахаа Хөдөлмөр сурлагаар харнулахаа Хүндтэй энэ ёслол дээрээ батлан илэр хийлье» тэж МХЗЭ-ийн гишүүд, инонер, баатарчууд дуу нийлүүлэн илэрхийлэлт өргөв? Т Эг Тэр цуглаанаас МХЗЭ--ийн батлах мдэг хүнд гээр га авсан МХ.5Э-ийн т 8 шинаргэнийн су- рагч Мөнхбат, Норолхоо, | Цэрэндорж, нар, шинээр пнионерт элсэж байгаа Дөл баатарчууд Онол, Цогзолмаа, Баа тарцогт нарт улаан бүч зүүж өгөхөд шїї нээр элссэн пионерүүд бүлгэмийн зөвлө мин хон дэргэд хүндэтгэлийн ёслол П. ГОМБОЖАВ. өөөөдөӨӨөӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨддӨөӨддөд | ї6 ЧИНИЙ АНД НӨХДИЙН ТУХАЙ ЯРЬЖ БАЙНА КУРЫН | ПИОНЕРҮ Кубын пионерүүдийн холбооны Үндсэн зорилго нь хүүхдийг эх орон социалист увьсгалдаа үнэнч хайр тай байх. бүх дэлхийн улс түмний үр хүүхдүүдтэй найрамдал нөхөрлөлийн холбоотой байх үзэл санаагаар хүмүү жүүлэхэд оршино. Пионерийн байгуул лага нь сургуулиудын дэргэд байна. Пионерийн холбоонд хүүхдүүд сайн дураар элсдэг боловч элсэгчдэд тавих тодорхой шаардлага байдаг. Хүүхэд пионерт элсэхийн өмнө орлогчийн нэг сарын хугацаанд пионерийн тангараг судлах, сургууль гэр орондоо сахилга батын үлгэр жишээг үзүүлэх, төрөл төрөгсөд ахмад хүмүүсээ хүндэтгэн харилцах,сургууль хичээлдээ. шаргуу оролдлоготой суралцан сайн зүйлийг бүтээх ёстой. Пионерт элсэхдээ сур- гуульд заавал суралцдаг байхын хамт эцэг эхээсээ пионерт элсэх зөвшөөрөл вал авсан байх ёстой. Пионерт оаннннннннинилинтннлалтиаанлыль... нинжин МАХН-ЫН ТӨВ ХОРОО, БНМАУ-ЫН САЙД УРИЛГААР КУБЫН КОММУНИСТ НАМЫН ТӨВ ХОРООНЫ РИИЙН ТОВЧООНЫ НАРЫН ЗӨВЛӨЛИЙН УЛС ТӨ- ГИШҮҮН НАМЫН ТӨВ ХОРООНЫ ХОЁРДУГААР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА, ХУВЬСГАЛТ ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ЕРӨНХИЙ САЙДЫН ОРЛОГЧ, КУБЫН ХУВЬСГАЛТ ЗЭВСЭГТ ХҮЧНИЙ ЯАМНЫ САЙД РАУЛЬ КАСТРО ТЭРГҮҮТЭЙ БНКУ-ЫН НАМ ЗАСГИЙН ТӨЛӨӨ ЛӨГЧИД МАНАЙ ОРОНД АЙЛЧИЛЛАА. жилийн өмнө 1961 сард Нубын бослого Одоогоос есөн оны 4 дүгээр гаргагч пионерүүдийн холбоо байгуу- лагдаж, Т--13 насны охид хөвгүү- дийг нэгтгэжээ. Хожим бослого гар- тагч пнонерүүдийн холбоог Кубыл пионерүүдийн холбоог гоя: нэрлэх болсон юм. ПИОНЕРИЙН “ИДЭВХТЭН “ХЭН БАЙХ ВЭ? Ө Авьяас, мэдлэг Ф Зохион байгуулах чадвар Ф Хүнлэг нинжин сэтгэл. Пионерийн идэвхтэР гэж хэлэх вэ? гэсэн асуултанд: -- Пионерийн байгууллагад оло түмний сонгууль хүлээсэн хүн бүх- хэнийг нийг хэлнэ гэж хариулав. «Багшийн томилсон салаан дарга идэвхтэн мөл єсецү?»...гэсэн, санаанд оромгүй асуулт цийгээл өн инииуэруилын гарч ирлээ. «Багш идэвхтэнийг томилох эрх байхгүй. Учир нь гэвэл ангийн хувьд багш бүлгийн хувьд дайчин тус- лагч болох ёстой» гэж хариулав. Бид- ний ярна «Идэвхтэн хүн ямар байвал. зохих вэ?» гэсэн өргөн хүрээтэй том асуудал хөндлөө. Юуны өмнө Зөвлөл- тийн пионерүүдийн санаа бодол ямар байдгийг сонирхлоо. Минскийн тионе рийн ордны заах аргын танхимд ийм яриа болжээ. 84 дүгээр сургуулийн сурагч СВЕ ТА АГАРОНОВА: нарийн дэс дараалал, нэн чухал! Өөрөөр хэлбэл их, тар тунгаан бодож хийх хэрэгтэй. цагийн хуваарь ) бага | ямар ч зүйлийг нарийн төлөвлөж сай! ҮДИЙН ХОЛБОО Нубын социалист хувьсгал ард тү- мэнд зол жаргал авчирсан юм. Кубын хувьсгалт засгийн газар өсвөрийн иргэдийг сурган хүмүүжүүлэх талаар их зүйлийг хийжээ. Пионерүүдийн холбооны ажил нь янз бүрийн хэлбэрээр явагддаг. Аялал жуулчлал хийх, төрөл бүрийн дугуйлангуудад суралцуулах, ахмад хувьсгалчдын баатарлаг түүх суддах, сурагчдын авьяас билгийг хөгжүүлэх, хүүхдийн сайн дурын байгууллагуу- дыг байгуулах, удирдан зохион бай- гуулах зэрэг нь цөм Кубын пноне- рийн холбооны ажил юм. Кубын пионерүүдийн хамгийн гол зорилго бол гүн бат мэдлэг. эзэмших явдал том. Үүнийг пионерийн хэсэг, салаад шийдвэрлэх ёстой.Зөвхөн өөрс дөө сайн сураад зогсохгүй, сурах Эр- хийг олгосон нам засагтаа туслах чин жи ГИТЛЕРИЙН ФАШИЗМЫГ ЯЛСНЫ 25 ЖИЛИЙН ОЙД МИША зоригийг баримталдаг юм. х, Пионер сурагч цагаан цамц, хар ХҮҮТЭЙ 1 өмд, улаан малгай өмсч, цагаан цэн- | | | хэр хоёр өнгөтэй бүч, дөл бадарса таван хошуутай энгэрийн тэмдэг зүү- нэ. Пионерийн ямар ч цуглаан хурал ё: нь: «Манай байгууллага, хүүхдийг: БАЙЖЭЭ социалист эх орны алдар хүндтэй: иргэл болгон хүмүүжүүлэхийн тулА: /Хорин жилийн тэртээх хоёрду- тэлнийг аз жагалтай,баяр жавхлан гаар сарын өвлийн тэсгим хүйтэн Нь ЧАЦУУ мШ222 гап эх оронч охид хөвгүүдийг там- лан зовоосон ч зөвлөлтийн баатар- лаг ард түмэн дайчин улаан ар- мийн сүр хүчинд бут ниргэгдсэн юм. Т элсэгч бүхэн ху га: губь ггий 7 х Р 1 р дэргэд уусан гал аНЫХ-- тай, эрүүл чийрэг хүч чадалтай бол-Ї шонө. Фашистын зандалчдад 4 Оэнөйу с85 он Ээ гохол бүхнийг хийж байна.Пионерийн ривчлагдсан эх оронч партизан боөр алгаа ын амд ад иш илиот иг Хөлбооны, нөхөх өө! ү эмэгтэй Оленаг нэвширтэл зодож Хнннэн ХУвганолнл рӨсдиэрт Урагшаа! Эх орны төлөө! Билдтамлаж байцаасан боловч ганц Ч яёвнхаа” өөрий” нөх шилцрийгц ---4 ялы!» гэсэн цогт урнагаар дуусдагїүг сонсож чадаагүндээ хорссон яр 2 Р ХИ , журамтай ажээ: гачид гадаа цасан дээр хаяжээ .Эх шударгаар тангараглана» той: пионе- « АТ оронч эмэгтэйд хоёр өдөр хоёр рийн тангараг өргөдөг. Ц.Б шөнө юу ч амсуулаагүйг мэдсэн нх шинх ли эш иш шинэ ни ШИНШ ШЕБЖЦНЕ) 2БХ ЫН (5:5) ШИНЖ) БИБЯНШЭ| їосгоны бацхан хүү арван цастай 5 ” ! Миша зүсэм талх аваачиж өгөхөөр ” гулыг л йнЁ Чом их уншина. Нөхөддөө зориуд хүндэтгэл олпо. Нэгэнт олсоп хайр хэрлэн 34 х: Дэнхцаунаэт сурч айн, ж өгнө. Юу л мэднэ тэрнээ. хүнд хүндэтгэл бол олон түмнийг дагуулах ӨРГӨСТ тӨМӨр руу мэнхөв, ярьж өгнө. Юу эднэ тэрнээ хүнд ХҮ ү а П 23 О йн 2 З ходо ох ОЛЭНХООҮ й Хайр хүндэтгэлийг артизан ленаг Миша тань хүргэх гэнэ. Идэвхтэн: хүнд тал бү- ИХ увьдастан. айр хү шон эрР -, га х й -ЛГ гү бататгана. лаггүнН байсан ч байж магадгүй. 3 рийн авьяас чадвар чу хал! хувийн үлгэр дуурналаар 9 96 дугаар сургуулийн ТАНЯ МУ- Нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн ядарч зүдэрсэн эх. орон- КИНА: т 2 9--ийн «Б» ангийн сурагчид ннгэж ахыг хүсчээ. Аюулаас -» Сонгуультан бүхэн идэвхтэн ЯРЬЖ байна. Энэ ярианд идэвхтэний тэр айсалгүл. Хүнлэг сайхан сэт-ї болж урү хгүй Балин лэх нийтийн бүх шинж Дүлэжэ: бүрэн хамраагүй: гэл нь учэал гюул бүхнийг мэар-: 5 Үохо с нь мэдээж. Гэвч удахгүй бөлөх сон-їтуулжээ. хөш, “Брнь Елегахсайгы2, а, цаасны, гуульд салаа. бүлэг, бүлгэмийн идэвх- Сэйсиг авсан харуулын офицер, ролцогч, нөхдинн Бай тэнээр хэнийг дэвшүүлэх вэ? гэсэн: л хүүгийн араас буудлаа. ХүүЁ даг хүн л идэвхтэч 00: 3 асуултанд нэмэр болох болов уу. Цойчлоо. Харуулын хоёр офицер Мөн энэ сэдвээр В.И. Лениний С.ЭЖАМСРАНЖАВ Їжаал хүүгийн дэргэд ирж, чинаа! нэрэмжит Монголын пионерийн оо-.. тулан таахалзаж хүнд гутлаараа вм Э АНЦЭЦЭГ-7” 1575 хр32 хүүг эргүүлж тойруулж үзсэнээ М., АЛТАН ЦЭН р нэг нь бардамнан: -Шионерийн идэвхтэн асуул, 1 --Ягзүрхэнд нь йгтусч, та ми- бүхэнд хариулт өгөх чадвартай бай . ний аль хир цэцэн бууддагийг үзээ хыг эрхэмлэнэ. Мэдэхгүйгээ асуухас, биз дээ гэж сайрхана. Хоёр офи-Ё саа зовохгүй байх гэдэг эрхэм чанар цер алагдсан хүүг жалга руу хал-Ё Энэ чанараараа пөхдийгөө өэртөө тат ” лаа. на. жиг ) Мишаг буудсан өноох офицер Т. ДАЛХАСҮРЭН: 3 -- Би арван настай хүүтэй. Тэр --Ажил бүхнийг аль болох сопир , маань биеэр бол энэ хүү шигл холтой хэлбэрээр зохисн явуулж хүн, Їсайхдаа гэж ажиггүй ярив. бүхэнд хүргэхийг эрхэмлэх нь зүй! Гэвч тэр өөрийнхөө хүүгээс үхэнд хүү , - 5 ҮҮ шаа: өөрцгүй, өөдсийцн чинээхэн алаг Л.БУЛГАНЖАВ: .. 5 5 дүрийг цэцгийн дэлбээ таслах адил --Энэ зүйтэй. Би 8 дугаар бүлгийн , хорвоогоос. салгахдаа. сэтгэл, төвд- удирдагч. Пионерүүдэд ойлгуулж, ф.оөнгүй. Тэр ч байтугай хожмын сургахыг хичээж байдаг. Өөрөө мэдэх пэгэн сайхан цагт, энэ хоёр хүү тУ1- гүй бол мэдэж байж хэлж өгнө.” : Зэн ги бах Хвьглнвн анд нөхөд С ул Й өнгөрч болох-, он лох ч юуны магад гэд Ээ БЭЭҮ хариулалгүн өнгөр їШ сапасангүй. Энэ бол Фашист Буй 3 зан чанар, хүнийг Гитлерийн (ф- Ш. БАТЖАРГАЛ: » шизмг ийм ло араатан шиг б : зэрлэг --Ажлаа мэдэх чухал боловч) : Уййншиэж: болгон-хүнүүжүү Б: мэдэж байгаагаа хэрэг болгоход, , 1 Гэвч тэд Миша шиг мянга мян- -- Бүлгийн дарга гэдэг гол идэвх- тэн юм. Биеэ даасан, авхаалжтай сэрэглэн байж нөхдийгөө дагуулж чадна. Хэлэхээс нааш санахгүй идэвхтэн байж болохгүй. МИША НАГАН: --Бага ярьж их хийх эрхэм чанар эзэмшсэн байна. Хүн бүрийг сайн мэ- дэж, хэн юунд сопирхолтойг аялдуу- лан ямар ажил хариуцуулахаа шийд- вэрлэх хэрэгтэй. 10 дугаар сургуулийн. НАТАША ПЕРЕВАЛОВА: --Манай ангийн Саша ЧПлатов бүлгэм, бүлэг, салаанд ямар Ч сон- гуульгүй. Идэвхтэн биш. Хүн бүхэнд тусламтгай. Онц суралцдаг болохоор бул сурлагатанд цаг хайргүй туслана. 203 ОЮУНЦЭЦЭГ: с --Хүүхэд бүхний зан чанарыг ойл гож байж хүний сайн, муу шинж төл- вийг мэднэ. Тавих шаардлагаа ч үүн- тэй холбоно. Орчин тойрноос сайныг эзэмшин авч, орчиндоо сайн сайхныг түгээхэд: жиших, харьцуулах яриа онцгой ач холбогдолтой. ОЮУНЧИМЭГ: : --Миний удирдсан 6--гийн «А» гийн бүлэг ленинч шүүлгээр сур- гуулийн тэргүүн бүлэг болж Ж.ХНЫ үзлэгт нэгдүгээр байр эзэллээ. хувь суралцаж байна. Бүлгийн дарга Тэгшжаргал сайн зохион байгуулсны бодож байна. ан , ( , ? , ? Ц.ЭРДЭНЭБА ШУВУУД ИРЛЭЭ Урин хавар боллоо доо Аянч шувууд ирлээ дээ. Уран үүрээ хийгээд Таримал: модонд өлгөнө дөө. 5 ХЭВиэӨХХЭНЭ Таримал мод өцдөр дөө к Тэвшин үүрээ өлгөнө дөө. Г. “Нийслэлийн ЗЗ дугаар дунд сургуу Тариа будаагаа бэлтгэж лийн 6--гийн «В» ангийн сурагч С., Эр Тавьж шунуундаа өгнө дөө.. | энээ В. И, Лениний мэндэлсний (100 Хайртай олон шувууд маань жилийн ойд зориулан Лениний дүртэй Хаврын хаварх:шидэр дээ. ОЙ, цэцэрлэгийг манаж үр дун гэж є 71 О, оюУНЧНМЭр эвхтэн бүхэн нөх цан Заах Зээ ЯА арга ОВ5 хилчин шиг байдаг даа.. --Пионерийн идэвхт Сүн хайр .. Зургийг С.ЛУВСАНШАГДАР 245 22 Ү7ВСНИДЭРСҮРЭН... дийг ихэд хүндэтгэн үзэж Ш.Шажинват 2 Зэөсийг ХЖ.Луй«ин (Түрүүч нь 17, 18 дугаарт). Халиун морь, хойноос нь ухасхийтэл, унасан эзэп нь пидхийн ойчиж боссонгүй. Гэлээ ч тэр, жолоо цулбуураа тавьсангүй. Бодвол амьд байх шиг байна. Халиун морь ч дороо эргэж зогсов. Халиун моринд хааяа нэг өгдөг ёотон, талх тэргүүтэн нь эзпий нь халааснаас сугаран асга рав. Эзэн иь шархаджээ. Хүзүү, эгэмнээс нь цус мэлтэлзэнэ. Халиун морь: -- Хайрт нөхөр минь яав? Босч чадахгүй нь уу? Одоо би чинь яах бїлээ! гэх шиг хэдэнтээ үнэртсэнээ чангаар янцгаав. Тулалдаан үргэл- жилсээр. Дайснууд зугатаж байгаа бололтой. Эргэн тойрпыг харахад хар дарж муухай зүүд зүүдэлж байна уу даа гэмээр. Онхолдсон машин, хөл нь хугарсан буюу су манд оногдсон, эсвэл сэлмэнд хэрчүүлсэн морь, күн....утаа, тоос. .. 3 3 Толгойгоороо газар шааж, суганаас нь ход 5. пөх бүрий цус олгойдож байгаа эрлийз угсааны хар морийг хараад халпун морины бүх | бие дагжив. ! 31:4-т-- Юу болох нь энэ вэ? Хүн хүнээ, 03с ма лаа ингэж юунд ална вэ? Ингээд ямар кэрэг байдаг юм бол? гэх шиг халиун морь айл гайх сан хурц пүдээр өнөөх шархадсан морайг харж зогсов. : Амнар амиа сольж буй аймшигт тулалдаа! нилээд холдов бололтой Хажуугаар,амь эрэн исгэрэх сум, эргэлдэн гялбах сэлэм, жадны ба раа тасрав. Унасан эзэн нь огт хөдлөхгүй хэвээр...Нар ба руунаа ташиж суунаглан “байгаа утаа тоосны цаагуур далд оров. Гагцхүү алсад буун дуу, та чигнан, онгоц, нисэх, танк хтржигнэх чимээ нийлэн нэгэн их нүргээн тасалдахгүй үргэлжил нэ. Ингэж байтал шөнө болов Халпун морь эзнээ орхяж янсангүй. Баруун хөлөө сойж хөдлөлгүй зогсож байтал хүмүүс ирнс морь эзэн хоёрыг авч одов. ШАРХДАВ Халиун морь, хүмүүст хөтлөгдөн явсаар би- хахаж НүүгЭэттэөтэӨмт”00000АЫЖЖЖЖЫНЫТТТГТГаГаТгГтТТоп2спО00220222 түү ойд ирж хоносон билээ. Өглөө нар тусахын хамт газар дороос энгийн хувцастай, өтгөн са- халт эр гарч ирээд толбот халинуныг хэдэнтээ эргэн тойрон харснаг ойртон ирж мөн л савхин дээлийнхээ халааснаас талх, ёотон гаргаж барив Халиун морь чдсэнгүй. Идэх ч дургүй байгаа бо лолтой. Харин ижил дасал болсон нөгөөх цэрэг эрийн гараас бол авах л байсан байх, Нөгөө өт гөн сахалт, толбот халиунд талх ёотон өгөх гэж цөхөөд эцэс сүүлд нь зуузайдан байж аманд нь чихэв. Энэ өдөр харин тэнгэр цэлмэг аж, Нар нилээн дээр хөөрсөн үед газар дороос толгой, хөл, гараа цагаан даавуугаар боолгосон өдий тө дий доголон хүмүүс, зарим нь дамнуурга дээр тавиулчихсан гарч ээд нарлацгаав. Зарим нэг нь хөөрөгт хөгжим дарж дуу дуулцгаана, Бас зарим иь захидал бичнэ. Цагаан хувцастай улаан хэрээс тэмдэгтэй хүүхнүүд, шархтануу дын өмнүүр хойгуур зав зайгүй гүйлдэн, боол тыг нь сольж эм уулгана, Халиун морь зогсоо гоор зүүрмаг, зуур энэ бүхнийг ажиглана. Түүний дэргэд бас арваад эрлийз морь энэ- зайг ашиглан, олигтойхон амарч авья! гэсэн шиг та унтаж, тарайн хэвтэцгээнэ, Харан халиун мори пы хайрт эзэн нь ер үзэгдсэнгүй. Нар гудайсан үед нөгөө их сахалт хүн өөр хэдэн хүний хамт ирж хоолой, хондлойны нь хөлсийг арчиж олоц юм ярьж изээлдэж байгаад яваад өгөв. Үүр тэм дэгрэх яагаа ч үгүй байхад үдшийн. Хүмүүс. эр гэн ирж морьдыг унан хөдөлцгөөв. Тэд явсаар нэгэн бяцхан тосгонд орж ирэв. Гэрэл гэгээ огт алга. Тэр ч бүү хэл "охой. ч үл хуцна, Хүмүүс явсаар нэгэн газар морьдоо уяад бас нэг хүн үлдээж, байшингийн зүг мөл- хөн шөнийн харанхуйд шурган одож үзэгдэхгүй болов, Нилээд удлаа. Үүрийн гэгээ шаргалтан ман - хайна. Гэнэт, амьсгаадаж сандарсан хүмүүс эр гэн ярж мориндоо мордоп, ирсэн замаараа эр- “гэн ухасхийв. Тосгоны захаас төдий л холдоогүй байтал их чимээ нүрэглэц дуугарч, буу пижигиэн, хүмүүс шуугилдаж машин, мотоциклийн Дуу залгай авав. Нар гарлаа. Өмнө нь өргөн тал, алсад битүү мод харагдана. Дайслууд араас айсуй бололтой. Үе үе буун дуу тачигнана, Халиун морь нэг хэ сэгтээ өндөр морьдын хойно хоцров. Гэлээ ч тэр, эцэх болоогүй. Өргөн талын тэхий дунд тэнцээгээр їїишээ нь, энд цагаан орж явтал морьд саарч эхлэв. Хрчн халиуй морь саарах болоогүй. Энэнээс хол газар тэр хичнээн олон удаа уралдлаа даа. Халиун морь бусдаас түрүүлэн цойлов Гэтэл онгоц дуугарч эхлэв. Юутай аюул билээ. Унасан эзэн нь улам бүр бөхийх нь. -- Хурдал! Хурдал! Улам л хурдан! гэж бай гаа бололтой, Халиун морины шандаст дөрвөн хөл талын зоон дээгүүр естой л бөмбөрдөж яв на. Онгоц бөмбөгдөж эхлэв, Хахир муухай дуут тэр онгоц. махчин бүргэд шиг улам ойртоно. Газрын хөрсийг уулгалан онгичих галт-бөм бөг нэг хойно нь, нэг өмнө нь, эсвэл хажууд нь дэлбэрнэ,-Их мод тун ойртов. Онгоц бараг Уу руун дээр нь буух шахам ойртож байснаа. су маар тургиж эхлэв, Энэ үед халиун морь наад мын уралдаанд давхаагүй хурдаа гаргасан гэхэд болно. Түүнийг хэрвээ хажуунаас нь харвал хө лийн нь тоос эгц дээшээ гозойж морь-өөрөө х4- равсан сум шиг харагдана. Морь, эзэн хоёр дайсны суманд арай л оногдсонгүй. Гүн ой руу шурган оров, Нилээд явж, байгаад эзэн нь мориныхоо амыг татаж буугаад Толбот халиуныхаа толгой, хүзүүг тэв рэн үнсэж учир зүггүй уйлав, Халиун морь айсан, ядарсан хоёроосоо 6бо- лоод бараг хөл дээрээ тогтож чадахгүй байв. Араас хэн ч ирсэнгүй. Бодвол ирэхгүй бо лолтой, Учир юуг? гэвээс нэг Ч морины төвөр гөөн сонсогдсонгүй. Саяхан. пижигпэн шуугаж байсан буу, сум, мотоцикль онгоц аль алины нь ч чимээ тасрав, Халиун морь эзэн хоёр сэтгэл уужрав. Цааш хөдлөх гэтэл халиун морины баруун” хөл даагдсангүй. Зузаан гуянд нь хоёр сум ор жээ, Эзэн нь морио хөтлөн цааш алхав, Халиун морь ёстой л морь биш хад болсон шиг санагдав. Хөрст газрын дээгүүр далавчтай юм шиг дүүлэн давхиж ган дөрвөн туурайгаа раа газрын хөрснөөс оч бадруулан түмэн хөл гайн манлайд тоос босгон хурдалдагсан, Одоо бол үхэр хөөгөөд ч гүйцэх. шинжс алга. Халцун моринд нутаг ус, малчин эзэн нь. цө мөөр-санагдах шиг, дээр. -мэлтийх тэнгэр лүү ширтэснээ, Эрэн ч 2 -- Ингээд л өнгөрдөг юм байж дээ, Энэ дайн энэ шарх....хэмээн сэтгэл гундах шиг толгой гу дайлган сажлав. (Үргэлжлэл бий) ноёнд даж чадахгүй нүүдэл давтвал түү- ШАТАР 6 ДУГААР ХИЧЭЭЛ Өрөгт бууж өх, жид, дандай, тэнцээ Өрөг болгоц шмадаар төгсдөггүй юм. Айл (бод, хүүгээр) шийдвэр- тэх давуу байдалтай болох, няцааг дашгүй аюултай ДОВТОЛГООНД ав- тасдах буюу хүү саадгүй бэрс га- рах зэрэгт нэг тал нь хожигдол хүлээж бууж өгдөг. Яваандаа ноён мадлагдахаас хойш найдваргүй э й эу шллн дваргүй эсэргүүцлээр юу бууж өгье! Заримдаа нэг тал нь нүүх ээл- жиндээ бод, хүү ноён алий нь ч нүүх эрхгүй, тэгсэн мөртлөө ноён нь шалуулаагүй тийм сонин байр лал үүсдэг. Түүнийг «ид» гэдэг юм. її идлэгдвэл өрөг төгсөнө," Харын нүүдэл--жид Цагааны нүүдэл--жид Харын ноёнд нүүдэлгүй боловч тэр талын бод, хүүнд нүүх болол- цоо байвал тэр нүүдэл өөрт нь хэ- дий ашиггүй байлаа ч гэсэн нүүх хэрэгтэй. нүүдэлгүй боловч хүүгээ албаар түлхэж өх хэрэгтэй, Ийм байдлыг шатарчид «цугцванг» гэл: нэрлэ- дэг. Харин энд хар тал хүүг идчих вэл жид, зөрвөл мад тавихыг ан- хаарай. Нэг тал нь тасралтгүй. шалаад нөгөөгийн ноён нь шалаанаас нууг Э.ЭЛЭЛЭЛЭХЭЛЭХЭДЭДЭДЭДЭХЭЛЭЛЭЖЭЛЭЖЭХЕДЄЖ нийг «дандай» гэнэ. Дандай бол муу байдалд тэнцэх нэг сайн арга мөн. Энд хар тал мадлах занал тавьжээ. Тэгээд ца- гаан тал мориор яаж дандайлахыг ол! Энэ бол дандай, жид хоёрын хосолсон сонин жишээ. Цагаан тал тэргээр б, а шугамаар дандай- лахад, тэргийг идвэл жид болох тул тийм тэргийг галзуу тэрэг гэ- дэг. Бод, хүү олноор арилжсачы дүнд хожих юмгүй болж өрөг тэн- цэхээс гадна яг тэнцүү байдалд нэг тал пь яваандаа хожилгүй гэж үзээд тэнцэх санал тавьсныг нөгөо нь зөвшөөрвөл өрөг тэнцээгээр төгсөнө. Спортын мастер Н. НАМЖИЛ Ж. ХУЛГАНА ан чнланинлнлнланинлнинчиинланын НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН зөвлөл Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэ лийн комбинатад хэвлэл А-45082 Индекс 14140 БААСАН Үнэ 10 мө 27 дахь шэг3 76 19. (1181) 8 1970 оны тавдугаар сарын 8. ” шанаа? Гэрэл зургийн эвлүүлгийг Д. ПУШКИН Ц. ЭРДЭНЭБАТ 2 АРИУН УЛААН ЦУСАНДАА АРДЫНХАА ХУВЬСГАЛЫГ ШИН-ГЭЭЖ АРИУН УУРАГ, ТАРХИН-ДАА. АРДЫН БОЛОВСРОЛЫГ 2 ХӨГЖҮҮЛЬЕ БЭЛХЭНЭЭ! БиНТСҮБРлс гиш. М2Т ОЙН ӨДӨР-АЯНЫ ГАРАА Анхаараарай! Анхаараарай! : Манай орны 90000 улаан бүчтэн вєвөрийн Сүхбаатарчууд аа! 1970 оны 5 дугаар сарын 8. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Байгууллагын 45 жилийн ойн өдөр өө! Энэ өдөр манай орны өсвөрийн пнонер багачууд Монгол Ардын хувьсгалын ялгуулсан 50 жилийн ойг угтсан сурлага хөдөлмөрийн нэг жилийнхээ аяны гараанд гарч байна. Пионер сурагчид энэ аянаар саяхан хуралдсан Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн П бүгд хурлаас дэвшүүлсэн зорилтуудыг хэрэгжүүлэн нам ардын хувьсгалын 50 жилийн ойдоо хөдөлмөр сурлага, өвтэгш хүмүүжлээ- рээ бэлэг барнх юм. Яг нэг жилийн драа Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн босгон дээр 1971 оны 5 дугаар сарын 8-нд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монго лын Пионерийн Байгууллагын Залгамжлагч ЇЇ чуулган болно. Энэ өдөр өсвөрийн Сүхбаатарчууд нэг жилийн аяныхаа дүнг гаргаж, энэ аянаараа хийсэн бүтээсэн бүхнээ, сурлага хөдөлмөрийн бахдам ам- жилтаа МХЗЭ-дээ илтгэнэ. Энэ бол аяны бариа--амжилтын уриа-- ахдаа барьсан дүүгийн бэлэг болно. тах лалж ФулаллллааглААжАААВЛЛСЛЛЛАААДЛААЛАРГЛГЙН жигд ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ МИНИЙ . АНКЕТ: Га : Ф Монгол оронд ардын хувьсгал ялж, хувьсгалын ялалтыг бэх- жүүлэн, улс орноо хөрөнгөтний бус замаар хөгжүүлэхийн төлөө на- мын тэмцэл ид өрнөсөн үе--1925 оны 5 дугаар сарын 8-нд Монголын пионерийн байгууллагыг «Хойчийг залгамжлагч багачуудын хөлбоо» нэртэй байгуулав. Ө.--Анхны жилдээ 200 гаруйхан пионертэй байсан бол одоо 86 мянга гаруй пионер бүхий хүүхдийн коммунист хүмүүжлийн чухал сургууль болтлоо өсөн бэхжлээ. Е -01926 онд «Пионер багачуудын мөрдөх дүрэм» гарчээ. Мөн | оны 6 дугаар сарын 8-нд манай хүүхдийн анхны хэвлэл «Залгамж- »- Ё 5 лагч» сэтгүүл хэвлэгдэв. -(91929 онд Москвад болсон дэлхийн хүүхдийн анхдугаар чуул- ган, 1930 онд Берлинд болсон 2 дугаар чуулганд Монголын Пионе- рийн байгууллагын төлөөлөгч оролцов. - өлгөөд Ф--1044 оны 4 дүгээр сарын 4-нд «Пионерийн үнэн» сонины анх ны дугаар хэвлэгдэн гаргав. Тэр үед 5000 уншигчидтай байсан «Пионе рийн үнэн» сонин одоо 100000 уншигчидтай болжээ. Ө--1963 онд МПБ-ын залгамжлагч анхдугаар чуулган болж Өсвө рийн Сүхбаатарчуудын сурлага хөдөлмөрийн 2 жилийн аяны мөрийн гийн Хяргас сумын 8 жилийн дунд сургуулийн | пнонер сурагчдын хөтөлбөрийг баталжээ. дунд олон хэлбэрийн ажил зохиогдож байна. Ппонерийн бүлгэм су- рагчдаас үечилсэн дэвшлийн 2,3 дугаар шатны шалгалт авч 1970 оны шатар, даам, гар бөмбөг, бөх одон бөмбөгийн аварга шалгаруу- лах тэмцээн явууллаа. | Тус сургуулийн хэмжээгээр сурагчдын гар ур- лал, уран бүтээлийн 8 хоног явуулж анги бүлэг бүр үзэсгэлэн нээж шалгарсан бүтээлээр булан байгуулж нийт | сурагчдад үзүүлжээ. Одоо энэ сургуулийн сурагчид анги дэвших ба төгсөх шалгалтанд амжилт ! тай бэлтгэж пнонерийн байгууллагынхаа ойг угтаж байна. Б. МӨНХӨӨ (Увс аймгийн Хяргас сум) -1964 онд Монголын пионер сурагчдын анхдугаар спартакиад болов. Ф--1965 оны 5 дугаар сарын 7-нд Монголын Пионерийн бай- гууллагыг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит болгож, Сүхбаатарын одонгоор шагнав. Ф--1967 онд Залгамжлагч П чуулган болов. ОЙН ӨМНӨХӨН | Монголын пнонерийн байгууллагын 45 жилийн ой угтаж Увс айм 1ААДААДААААААДААДААААААААДАА Л ААД ААААДААДААААААДААДААААА ААА АА АА ААА АААААДАААААААА ГИТЛТРЙЙНН ФАШИЗМЫГ ЯЛСНЫ 25 ЖИЛИЙН ОД тэргүүтэй дэлхийн дэвшилт хүн төрөлхтөний эсрэг фашизмын 1Тү- рэмгий дайны галыг шатаасан гитлерийн германы эсрэг тулал- даж байгаа зөвлөлтийн ард түмэнд сэтгэл санаа эд материалын тус- ламж үзүүлэх нь өөрийн эрхэм үүрэг гэж үзэж байлаа. Энэ ажилд манай орны нийт пионер багачууд идэвхтэй оролцон 180 мянга гаруй төгрөг хуримтлуулан «Хувьсгалт Монгол улс» танкын цуваанд, ӨРГӨСӨН Л Пп «Монтолын инионер» танкийг улаан 5 : армид бэлэглэж байсны дотор : : | 1, нийслэлийн 8 дугаар сургуулийн | | пионерүүд бэлэн төгрөг 16482, 2 || | | Їт хувийн бэлэг 83 ширхэгийг бэлэг- "Ч со лахийн хамт улаан армийн байл- , | “. Дагчдад өдий төдий захидал илгээж 3 ! Ч байжээ. Нэгэн захидлыг нээн Э663 үзвэл: 2 4 Ч «Хайрт ах нартаа бэлэг явуулах Л. нӨНИН лэл гэж пионерүүд хаягдал ноос алим шОЛХЭЭ22097 жимс түүж, ятуу шувуу агнаж байна. Жишээлбэл: Дундговь айш- гийн 816 пионер 2864 төгрөг хуримтлуулсан. Бид эх орондоо чадлын хирээр хөдөлмөрийн бүтээл гаргавал улаан армид тус болно гэж боддог. Энэ учраас хөдөлмө- " рөөрөө шалгарсан пионёрүүд олоц гарч байна. Төв аймгийн 14 настай Дагвадулам сайн малчин болж сас- гийн газраас хүндэт Тэмдэг авсан шүү. Эмэгтэй пионер Игинхорлоо сч “ХК | 4 райтуулсан билээ. Гитлерийн 7 эвдэн зөвлөлтийн дархан хил хяз ҮНЭНЧ, БАЙЛАА... Аугаа Лениний тэмцэл хатан болд даяар түүхт Ё хүчирхэг сүрээрээ улаан арминн Харгис Фашиазмыг Алдар: суу хастай тугтай нь даруу ч юм, хамт унагаж яруу ч юм. Даяарын хүлээсэн Уд Түмэндтэр | энх цагийг мөнхийн гавьяа үүрд үлдэж орчлонд авчирч Дархан гавьяаны дайчин тугаараа огторгуй тулсан Түүхэнд тэгээд энхийн мянаанд үнэнч зогсоно! ЯРУУ ААДА Хүүхдүүд та нар Зоя Космодемь янскаяг сайн мэднэ. Тэрээр їпно тийн цайз гэдэг ном уншицгаасан билээ. Тэрхүү номын баатрууд хич халуун нер байсаг, Пионерээс Лениний нээн зоригтой, эх оронч комсомолын гишүүнд элсэн комсо байсныг та нар мэдэж байгаа. молоор хүмүүжин, эх орон газар Брестийн цайзын баатар . радно мэдээлэгч Борис Михайловский шороопыхоо төлөө фашистуудын эсрэг баатарлаг тулалдаж Лени- ний комсомолын яруу алдрыг цуу «Би цайз байна. Би цайз байна. Би тулалдаж байна» гэж мэдээлж байлаа. Зөвлөлтийн бүх иргэд гит лерийн фашистуудын эсрэг үнэ- хээр бат цайз болон тулалдаж, эх-орноо хамгаалсан гайхамшигт түүхтэй юм, Ах дүү зөвлөлтийн улаан 4Р мид мөнголын ард түмэн сэтгэл са- наа, эд материалын тусламж, үзүүлж, гитлерийн фашистын 9с- рэг нэгэн сэтгэлээр тулалдаж бай сан бахдам түүхтэй, Гитлерийн фашистуудыг бут цохисон явдал бол дэлхийн сО- циалист системийг бүрэлдүүлэн тогтооход онцгой ач холбогдолтой болсныг өнөөдөр онцлон тэмдэг- лэж байна. Зөвлөлтийн баатарлаг арми гитлерийн фашистуудыг ялсныхаа. 25 жилийн ойг шударга хүн тө рөлхтөний хамт бахдалтайгаар тэм дэглэн, сүр хүчээ бадруулж бай- на. шистууд 1941 оны зун итгэлийг гаарт довтлон орсон юм, Дэлхийн хоёрдугаар дайн ийнхүү эхэлж, эцэст нь зөвлөлтийн баа- тарлаг улаан армийн гайхамшигт ялалтаар төгссөнийг бүх дэлхий мэднэ. Гитлерийн фашистуудыг ялсны 25 жилийн ойг 5 дугаар сарын 9-ний өдөр шударга хүн төрөлхтөн баяр бахдалтай тэмдэг лэнэ, Зөвлөлтийн ард түмэн энэ дайнд маш их хохирол үзсэн боловч фашистуудыг үндсээр бут ниргэж ялалтын тугаа мандуулсан билээ. Эх орноо хамгаалах энэ дайнд Зөвлөлтийн пионерүүд ихээхэн үү рэг гүйцэтгэж байлаа. Идэр Ленинчүүд дайсныг үзэн ядах, эх орноо хамгаалах шудар- га үзэл санаагаар бүрэн зэвсэг- лэж чадсан байлаа. Та нар Брес- ї 3ААЛААФРОФИРТФФЭАТТФТЭЭТТЭРТЧГҮЭШЭРӨЭ2ҮАЧР2 Уланбаатар хотын гар үйлдвэрт орж улаан армидаа явуулах бэлэг- лэлийн хувцас оёлцоод засгийн газраас «Алтан гадас» хэмээх одонгоор шагнуулсан. Архангай аймгийн Төвшрүүлгх сумын бага сургуулийн сурагч пионер Долгор- сүрэн өөрийнхөө хайртай 7 морийг ТАНГАРАГТАА бэлэглэсэн бидний өгсөн бэлэг бү хэн немцийн шунахай мангасуудыг сөнөөхөд тус нэмэр болоосой» ГгэЭ- сэн. охид хөвүүдийн чин сэтгэлийн үгс бичээстэй байна. Тэр үед 5 «дугаар артелийн оёдолчин 14 нас-... 3. тай охин Ичинхорлоо улаан армид ” “түрэмгий бэлэглэх хувцсыг түргэн хийж / сарынхаа төлөвлөгөөг 1000 хувиар буюу сард 10 хүний хийх хувцсыг оёсон учраас ийнхүү шагналыг хүртсэн байна. Манай пионсерүүд 71942 оны 2 дугаар сарын 24--нд зохион байгуулагдан өөргийгөө хамгаалах. сайн дурын морьт отря- дын бүрэлдэхүүнд. орж цэргийн эрдэмд суралцан эх орноо. батлан хамгаалах хэрэгт хэзээд бэлхэнээр ажиллаж байв. ..Пионер би Фашистын түрэл лэгч үнэн голоосоо” занан үзэх. бөгөөд.эх «орноо хам- “таалах нх хэрэгт Өөрийн биеийг цуцалтгүйгээр бэлтгэн байхыг бид- ний эрх хзаргалын төлөө амна өг- сөн баатар тэмцэгчдийн нэрээр тангараглана» гэж тэр үеийн ппоне рүүд тангараглаж. Энэ тангарагаа ягштал биелүүлж байсныг дээр дурдсан баримт нотлон харууллаа. С.АДьЯА Ф НИБАХ аАЭ.. НИИИау НУдИиВ/:Ө тэасргэрРЫРР ЛЫН оөшцлхим" | ЮМ БИЯР-ХМРЫН БАЯР -БИДНИЙ БАЯР Хаврын наран илч гэрлээ цацруул саар мандав. Өнөөдөр хүүхэд бүхэн ургах нартай уралдан гэрээсээ гарц таажээ. “Майн баяр-хаврын баяр, хүүхдүүд энэ баяртаа. жагсах гэж яа рах нь аргагүй. 10 цаг боллоо. Д. Сүхбаатар, Х. Чойбалсангийн бунхант индэр дээр нам засгийн удирдагчид Ц. Дүгэрсү рэн, Н. ЖЖагварал, С. Лувсан, Д. Мо ломжамц, 28. Самбуу, Ю. Цэдэнбал, Б. Лхамсүрэн, Н. Лувсанравдан, БН МАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн ор логч дарга Д. Гомбожав, Б. Дүгэрсү рэн, Ц. Пунцагноров, Т. Рагчаа нар болон яамдын сайд, тусгай газрын дарга нар, ардын армийн генералууд гарч ирэхэд талбайд цугласан хө дөлмөрчид алга ташиж, урна цуурай туулан угтав. БНМАУ--ын Сайд нарын Зөвлө Хөвсгөл аймгийн Мөрөнгхотын тө вийн 10 жилийн дунд сургуулийн: үйлдвэр сургалтын хичээлийн эрх- лэгч Сэрээнэндулам багштай уулза- хад: лийн орлогч дарга нөхөр Т. Рагчаа Майн баярын ёслолыг нээж үг хэл лээ. Нөхөр Т. Рагчаа үг хэлж дуус-- магц хөгжимд БНМАУ--ын төрийн дуулал эгшиглэв. Цог жавхлант маршийн аялгуунд ардын армийн дайчдын парад инд рийн өмнүүр сүр жавхлантайяа явж өнгөрлөө. Бүрээ бөмбөрийн цангинам дууны аясаар МАХН--ын үйл хэрэгт чин үнэнч манай цог золбоот өсвөрийн сүхбаатарчуудын жагсаал индрийн өмнүүр орж ирэв. Орон бүхний хө дөлмөрчдийн эв санааны нэгдлийн өдөр тавдугаар сарын 1-ний баяраар нийслэлийн сургуулиудын хорин мян ган пионер сурагч тив тивийн тэм цэгч ах дүүстэйгээ эв санаа нэгтэй гээ илэрхийлж энх тайван, эх үрсийн ын С Цэрэндаш ярилаа. Нэгэн охин хавт- гайлан зассан модоо дахин дахин хэмжиж байв. Түүний нэрийг Цогзол ! маа гэнэ. Юу хийж байгааг сонирх вол Би ширээний тавцан хийж байна. Сурагч Батшаргал, Бурмаа нар сандал,. хөлийг нь хийж байгаа Даваа-очир эвлүүлэн нааж. байна гэж тэр танилцуулав. Чи ийм ширээ олныг хийсэн үү? . АЛДАГДАЛ ХАЯГДАЛ АЛТ МӨНГӨ БОЛЛОО ” Лепипий мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж манай хүүхдүүд их юм хий лээ. Өнгөрсөн жил. бид мужаан дар ханы хичээлээ хөдөлмөртэй холбон зааж хүүхдүүдээр өөрсдийнх нь хэ- рэгцээтэй ширээ: сандал, самбар зэр гийг хийлгэсэн. Хүүхдүүд, сайн сурч байна сайхан юм хийж байна. Үүний дүнд зөвхөн 9--10 дугаар ангийн ёу. рагчид, тоо, хувилахуй ухаан, биоло- гийн кабинет, 100 хүүхдийн цэцэрлэ гийн дотоод төхөөрөмж зэргийг хийс” нээр сургуульдаа. 60 гаруй мянган Э4ОГ3 орлого оруулаад байна Эв. Тар хөдөлмөр, мужааны хичээл: хийж байгаа ангиар ороход будгийн үнэр ханхалсан шинэхэн ширээнүүд эвтэйхэн хураасан нь нүдэнд тусав. Энд харуул хөрөөний дуу хангинаж ижилхэн цэнхэр хувцастай охид, хөв тҮНЬ үнэхээр. дадмаг ажиллан: бай лаа. -- Одоо. энэ танхимд 10 дугаар анги хөдөлмөр мужааны хичээл. хийж байна. “Сурагчид ширээ хийжс байна. Өнгөрсөн жил хүүхдүүд 240 ширээ. хөдөлмөр, мужааны. хичээлээр хийсэн нь их ашигтай боллоо. Нэг хирээ 120 төгрөгөөр худалдан: ав г, “Гэтэл хүүхдийн хийсэн нэг ширээ ду нджаар 90 төгрөгөөр гарч байна. Урачид өөрсдийн гараар хийсэн ши рээнд хичээллэж «байна. Ингэснэар хүүхдүүд хөдөлмөрийн үнэ цанг Ойлгох сайн талтай. юм.вэж банш Н. сурвалжлага -4 Олныг хийсэн. Шинэ-Идэр су мын сургуулийн багш, нарын каби. нет, 100 хүүхдийн цэцэрлэгийн до тоод төхөөрөмжөөс. хийлцсэн гэв. -- Нийгмийн гишүүн бүр, эдийн засгийн арвилан хэмнэлт хийх НИЙ тийн. тэмцэлд хувь нэмэр оруулах, хув вийн төлөвлөгөөтэй болох нь зүйтэй гэсэн, МАХН-ын. Төв Хорооны 8 ду гаар, бүгд. хурлын, шийдвэр биелүү лэх талаар ямар ажил хийж байна вэ? гэхэд Сурагч Дүгэрсүрэн: -- Бид арвилан хэмнэлтийн ху вийн төлөвлөгөө хүн бүр гаргасай гэж хэлээд нэгэн сандлын тавцанг өө дөс модоор зүйж хийснээ үзүүлэв. Тэр нь үнэхээр сайхан болсон байлаа. -- Бид өөдөс мод хаяхаа больсон. Өнгөрсөн жил 19 мянган төгрөгийн. хаягдал ашиглаж нилээд зүйл хий лээ. Хаягдал төмрөөр сандлын хөл хийсэн. нь. аятайхан. болсон. Энэ жил бид: нилээд зүйл хийхэар төлөвлөж байна. гэж. багш Д, Толя ярьсан юм. Аривч гамч ажилсаг хүүхдүүдийн га. раар ийнхүү алдагдал хаягдал алт мөнгө болон хувирч байна. Ийнхүү Хөвсгөл нутгийн багачууд намынхаа шийдвэрийг амьдралд х8- рэгжүүлэн биелүүлж орчин тойрноо- соо, ахмад үезсээ, сайн сайхныг сурч, орчин тойрондоо сайн сайхныг Д, Пушкин аз жаргалыг ерөөж явлаа. Хавар ца гийн энэ гэгээн тунгалаг еглөө жаг сан яваа багачуудыг харахад «хүн төрөлхтөний хавар нь та нар» гэсэн бодол төрнө. Эх орондоо коммунист нийгэм гардан байгуулах хувьтай ма най өсвөрийн багачууд жагсаалын хаа магнайд дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш К. Маркс, Ф. Энгельс В. И. Ленин, Монголын ард түмний гарам- гай удирдагч чин зоригт жанжинД, Сүхбаатар нарын том хөргийг өндөр өргөж явлаа. Манай өсвөрийн үеийн хэн аугаа их Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойг Лениний гэрээслэлд үнэнч байх уриан дор, эх орныхоо со циалист бүтээн байгуулалтын үйлст хувь нэмэр оруулж сурлага хөдөлмө рийн сайхан амжилтаар тэмдэглэн, ленинч ёсоор сурах хөдөлгөөн өрнөс- ний нэг баримт нь одоо тэдний дунд таван онцын эзэн хоёр мянга гаруй, Нацагдорж тэмдэгтэн долоон зуу га руй байгаа явдал юм. Монголын бүх пионер сурагч, Ле ниний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан ленинч шүүлгээ зуун хувь өгцгөөсөн дүнгээ илтгэсэн зурагт хуу дас барьж яваа харагдана. Нийслэ- лийн пионер сурагчдын жагсаалын дунд В. И. Лениний мэн-- дэлсний 100 жилийн ой угтТ- сан бүх ард түмний социалист уралдаанд гялалзсан сайхан амжилт гаргаж, эрхэм дээд шагнал авсан нийслэлийн нэгдүгээр сургуулийнхан МАХН--ын Төв Хороо БНМАУ-- ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэг-- чид, Сайд нарын Зөвлөл, Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Зөвлө- лийн үүрд хадгалуулах тугийг өн МОНГОЛ 8 ДУГААР АНГИ Монгол хадбичгийн олимпиадын хоёрын даваанд шалгарсан 8 дугаар тангийн 22 бүлгийн бичгийн ажлыг Толимпииадын зохион байгуулах хо 3 роо дахин хянан үзэж, гурвын да к ваанд орох 5 бүлгийг сонгож авлаа. х Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын 8 Еожинлийн сургуулийн 8 дугаар ачги Е 16,7 балл, Сүхбаатар: аймгийн Тү Б.мэнцогтын (8 жилийн сургуулийн 8 Ё дугаар анги, 15,6 балл, Булган айм Егийн Хишиг-өндөр сумын 8 жилийн к сургуулийн 8 дугаар анги 16.5 балл, Ж.Төв аймгийн Жаргалантын сангийн Балж ахуйн 10 жилийн сургуулийн 8 кодугаар анги 16,2 балл, Хөвсгөл айм Ж гийн Мөрөн хотын 8 жилийн сургуу Ёлийн 8 дугаар анги 16 балл авч бус Ё.даасаа түрүүлсэн учир гуравдугаар Бодавааны шалгалтанд орохоор шалгар 11ҮҮҮҮҮТҮҮҮҮү ЕЬ-лаа. Ё Эна шалгарсан кбалл тун ойролцоо оялангура Дорнод, Булган, Хөвсгөл Баймгийн сургуулийн сурагчдын зөв К.бичих дүрмийн мэдлэг бичгийн хэв Буоагварын хувьд. бусдаасаа сайн бай ЁНа. Е “Улсын тэргүүн бүлгийн байр бу- лаацалдахаар эцсийн даваанд тунаж »-үлдсэн энэ таван бүлгийн хэн нь тү »-рүүлэхийг богино боловч үлдэж бай ктаа хугацаанд хэрхэн яаж бэлтгэс » нээс шалтгаална. Найруулан бичих чадвар аль Ч сургуулийн сурагчид дээр хангалт- бүлгүүдийн авсац байгаа бөгөөд түү » » 13 халаа алхдхлээл ЗУРАГ ДЭЭР: найд мужааны хичээл зийж байгаа ХЭЛНИЙ ОЛИМПИАДЫН ХААААЗАААЗАЛАГЛ ХЭЭГ (Зүүн гараас:) Багш 8. Цэрэндаш, Д. Толя, Су-- рагч Цогзолмаа, Батжаргал, Дүгэрсүрэн, Бурмаа Нандав, Даваа- нь Зохиогчийн, дөрт өргөн амжилт бүтээлээ нам За сагтаа илтгэсээр индрийп омнүүр явж өнгөрлөө. Нүүрэнд нь баярын мишээлт тод дорсон манай жаргалант багачууд нам засгийнхаа удирдагчдад баяр хүргэж, барьсан цэцгээрээ даллан МАХН--ынхаа үйл хэрэгт хэзээд бэлхэн байхаа андгайлан илэрхий лэж явав. Өнөөдөр манай пионер сурагчид ахмад үеийнхээ хөдөлмөрч уламжлалаас ихийг сурч байна. ТЭ дэнд эх орондоо социализм бүрэн төгс байгуулах ариун хүндтэй үүрэР: ногдсон юм. Тэд ахмад үеийнхнээФ эхлэн суурийг нь тавьж барьсан сд циализмын харшийг барих хувь заяатай үрс! Одоо эдний. дунд таван онцын эзэд, айги бүлгээрээ соёлч болсон хамт олон явж байна. Эдний дундаас ирээдүйн эрдэмтэд, эмч багш нар, барилгачид, хөгжимчид, тэргүү. ний малчид төрөн гарна. Эд, саруул сайхан эх орныхоо жинхэнэ эзэд нь болохоор эрх чөлөөтэй тэнүүн сай хан алхацгааж байна. Пионер сурагчдын жагсаалын да раагаар манай ажилчин анги хөдөлчя мөрчдийн жагсаал үргэлжлэв, Энэ жагсаалын өргөн цуваан дундаас улаан бүчтэн 111705 Би нерүүд индэр дээр гарч нам засгийн удирдагчдад амьд цэцгийн баглаа барьлаа. : Олон улсын ажилчин анги, хөдөл мөрчдийн эв санааны нэгдлийг бүртя гэн үзэх өдөр Майн баярын парад жагсаал ийнхүү сүр жавхлант болж өнгөрлөө. Б. Навчаа Манай тусгай сурвалжлагч ХОЁРЫН ДАВААНЫ ДҮН гүй байна. Үгийн баялаг хомс учир нэг үгийг олон давтан хэрэглэх, эС9 пэл утга авцалдахгүй үг холбох, өгүүлбэрийн эхлэлт, төсгөл нь ЦӨМ адил үг буюу ижил дагавар давтан хэрэглэх, өгүүлбэрийн |гишүүдийе, зөв байрлуулж чадахгүй зэрэг алдаа их гаргаж байна. Зохион бичиж: байгаа зүйлдээ тдч дорхой төлөвлөгөө хийж түүний да гуу эхлэл, гол хэсэг, төгсгөлтэй ут га төгссөн санаа гаргаж чадахаар бие чих ёстой. Бичсэн өгүүлбэрүүд нь хоо рондоо утга авцалдаатай ндүү Дутуу, үггүй, товч тодорхой байвал зохино, Зөв бичих дүрмийн мэдлэгийг сайжруулахад анхаарч. үгийг дүр» мийн ёсоор зөв бичих дадлага эзэм ших ёстой. Хэл зүйн дүрмийн ёсоор, тод тодорхой бичихгүй хагас дутуу, хариулт бичих дутагдал гарч байна. Нэгэн бүлгийн бичиж байгаа зүйл, хариудт жишээ нь нэгэн загвараар биш сурагч бүрийн. бие дааж сэтгэн бодож хийсэн бүтээлч ажиллагаа ха. рагдахаар хувь хувийн онцлогтой бай вал нэн сайн. болно. Гуравдугаар да вааны шалгалтын дүнгээр бүлгийн дотор зөв бичих дүрэм найруулгын хувьд хасах тэмдэгтэй балл авсан су рагч гарвал улсын тэргүүн бүлгийй болзол хангаж чадахгүй гэдгийг ан хаарч хоцорч болзошгүй нөхөддөө. туслан дэмжих ажлыг сайн хийхээ мартуузай. Б. ОСОР “авсан гэрэл урава! Зу»-2222 5 Дөрөс хурээ Шөнө. Пин дотор Бат, хоёр хүүх- дийн хамт цэрэг ахынхаа дэргэд суу- ма. Цэрэг: -- Та нар тун сайн хүүхдүүд бай на. Их хэрэгтэй бичиг авч ирсэн бай на. Та пар ардын намдаа хайртай юм байна гэхэд, нэг хүүхэд: - Ах аа! Та цагааны цэргүүдийн зугтахыг харсан бол ёстой хөгтэй гэж бахархана. Цэрэг: Ч ”- Би яг харсан адил мэдэж бай на гээд Бат болон бусад хүүхдийг ажиглан харснаа. Та нар дуугаа сурсан уу? хэд Бат, Сурсаан! гээд тэд намуухнаар «Магнаг үсэгтэй тугийг» гэж дуулж байтал гадаа хүний хөлийн чимээ гарч хэн нэг хүн сандран амьсгаадах нь сонсдоно. Бүгд нам гүм болж цэ- рэг дэнгээ унтраагаад буугаа бэлд- тэл, гаднаас: -- Ахаа! Би байнаа гэх Идэрийп дууг таньж: цом тайвширч гэрлээ асаахад Идэр сэмхэн сэвхийтэл өрж ирээд: -- Цэрэг ахаа! Хамба ламын ха4- шаанаас хэдэн. хүн гурван үхэр тэр- гэнд дүүрэн буу ачаад явчихлаа. Нэг цагаан байх шиг байна. Ийм сэгсий сэн. том хар малгайтай гээд бүгдийг айсан нүдээр хэсүүлэн харахад цэрэг: -- За тэр чинь учиртай л юм бай 19- на даа. Тэгээд хайшаа явах шиг бо- лов? гэхэд -- Сайн мэдсэнгүй. Эртүүдийн бидний нөгөө цагаантныг сүйдэлсэн газрын чигт л гарах шиг болсон гэхэд цэрэг хэсэг зуур бодолхийлон суус- наа! -- За Батаа! Би чамайг тун Чу- хал юманд явуулья гээд цаас харан- даа гаргаж ипгэж бичиж эхлэв. «Тавьтын дарга танаа. Эдүгээ мн- вий бие сайжирч байна. Энд та. на- рын тухай сэжиг ажиг аваагүй болол той. Харин цагааны хэсэг бусаг цэргүүд үүгээр ирж хүч сэлбэх гэдэг нь лавтай боллоо. Хамба лам Түнж цагаантиїнхантай сүлбээлэн тэдэнд уиалга хөсөг, хоол хүнс, буу зэвсэг дамжуулан сэлбэж байгааг мэдлээ. Надад нутгийн ардууд, хэдэн сайн жаал их тус болж байпа» гэж бичиж дуусаад эпхэнэ. Бат морь уначихсан жин хурдаар давхиж явна. Түүний замд эрэг газ та, хад, чулуу, ой мод үргэлжлэн тааралдаж өнгөрнө. Бат эргэн тойр- ныг ажиглан байгалийн уран гоёмсо- гийг бахархан харж хааяа өврөө тэмт рэн, дарж бичгээ үзсээр явна. Бат явсаар өргөн, гүнзгий гөлд тулж очино. Тэгээд тэр, голыг гатлах гэж морио гуядан ядна. Морь нь ус руу орж өгөхгүй эргэлдэн зогсоно. Тэгээд арайхийж ус руу ороход мо- рины зөвхөн толгой нь цухуйн явах бөгөөд Бат түүний нуруун дээр тог- тон ядаж явсаар усны яг тэг дунд орохын хирд цаад эрэгний өндөрлөг дээрээс харуулын нэгэн журамт цэ- рэг Суугаа барин, -- Зогс! Юун хүн бэ? гэж ширүү- хэд зандран асуухад Бат тайвнаар усан дундаа зогссон хэвээр өврөөсөө нөгөө боодолтой таван хошуу тэмд- гэз гаргаж задлаад, -- Ахаа! .:..энийг хараа! гэж ал- ган дээрээ тавьж үзүүлнэ. Өдөр. Лам багшийн өргөө. Очир, Цэрэн лам хоёр Нарантунгаа баг- шийн өмнө сөхрөн: сууж түүний хэ- лэх “үгийг анхааран сонсож сууна. Нарантунгаа: -- Улааны буруу нөлөө хүрээ- гээр тархаж ард олны сэтгэл санааг үймүүлж байна. Та өдий хоног өнгө- рөхөд улааны тэр чөтгөрийн орогнож байгаа газрыг олохгүй тун бүтэлгүй байна. Ядахдаа бас Бат, Идэр нарыг барьж аваад мах ясы нь барж “бай- гаад хэлүүлэх ухаан олсонгүй юу? Та хоёр бурханы ариун хэргийн төлөө бу руу номын хүүхдүүдийг баривчлан авч, энд үлдсэн улааны тэр муу цэр- гийг өнөөдрийн дотор тонилгохыг хи чээ! гэхэд хоёр лам толгой дохино. Борчуудын гэрийн гадаа арваад хүүхэд нэг нэг бургас мод унаад бу- жигналдан тоглож, байна. Хүүхдүүд цөм хөл нүцгэн гүйлдэн нэг нэгийгээ барьж авах гэж хөөцөлдөх нь чоно тарвага болж тоглож байгаа нь мэдэг дэнэ. Тоглоомын үг нь: - Чоно гуай чоно өгөөч! гуай галаа Галаар яах нь вэ? Цавуу буцалгая! Цавуугаар яах нь вэ? Нум сум наая! Нум сумаар яах нь вэ? Таны толгойг хага харвая. Хүүхдийг ийнхүү тоглож байтал Бат Идэр хоёр хэд хэдэн хүүхдийн хамт жижигхэн улаан дарцаг барьчихсан гүйж ирээд Бат: -- Жаалуу аа! Та нар цэрэг болж тоглох уу? гэхэд нүцгэн цээжтэй хал- тайсан нүүртэй нэг хүү: - Яршиг!| цэрэг болж тогловол нүгэл болно гэнэ. Хүүхдүүд шуугил даж тоглоё. Үгүй гэлцэн булаацалда- на. Нэг жаахан охин: - Би цэрэг болж тоглоё гэхэд бусад нь тохуурхаж, -- Хэзээ эмэгтэй цэрэг байсан юм бэ? гэж шуугихад Бат түүнд өврөө- сөө улаан даавууны өөдөс гаргаж өг- нө. Бусад хүүхдүүд цөм Батыг ша- ван «надад өгөөч», «Надаа надаа», «Би цэрэг больё» гэж тус бүрдээ жи хэмээх баатарлаг явдлын найраглал «Пионерийн үнэн» сонины хуудсаар дахин амилсан «Навсайдамба түү ний нөхдийн» сэдвээр зохиолч Д. Содномдорж «уХувьсгалын хараацай» хэ мээх уран сайхны бүрэн хэмжээний кино зохиол туурвижээ, Энэхүү кино зохиол нь пионер багачуудыг хувьсгалт баатарлаг уламж лалаар хүмүүжүүлэхэд үлэмж тустай, хүүхдийн баатарлаг гавьяа эр зорин гийн тухай кино болох юм. «Хувьсгалын хараацай» хэмээх кино зохиолыг залуу найруулагч Дамдин найруулан, оператор Балжинням зургий нь авах ажээ. Нэгэнт кино бүтээх ажилдаа уран бүтээлчид маань орлоо. Уул кино зо хиолын төгсгөлийн хэсгээс уншигч танаа толилуулан. Ё : сонины зөвлөл Э сэлсидЕн 1СНДЕ2 жиг жижиг улаан даавуутай болцгоо но. Бат нэмэгдэн ирж байгаа хүүхэд бүрд даавуугаа цуулж хэсэглэн ӨгГ- сөөр байна. Сүм дуганы гудамжаар Бат Идэр нар хэдэн найзынхаа хамт улаан дар цагаа барин жагсан яваа бололтой тоглож гүйлдэж байтал хэдэн банди өмнөөс нь угтан өчно. Батын тал, дороо зогсож, банди нарын тал ч мөн тэндээ зогсож хоёр тал болон хоорон доо холхон зайтай зогсов. Банди на- раас ам дуу нийлүүлэн тэднийг өдөж: -- Шийрнээс өөр хоолгүй Шидэмснээс өөр бүсгүй Чи муу чийгийн хорхой Баа муу бантангийн хомхойнууд Гүйгээд ирэхийн гүзээ байна уу? Яваад ирэхийн янчаан байна уу? гэхэд Батын тал: -- Улаан орхимж нөмөрсөн ч Өмсөх өмдгүй шалдангууд Улцан хаван лам нарын Өөрийн мэдэлгүй пэлдэнгүүд Унгадаг даадай, Давсан хүүдий Эсгий бөглөө Модон таглаа-- гэж хариу эсэр гүүцэхэд нөгөө-банди нар давшлан ирж Батынхны туг дарцагийг булаан авч хуга, хуга татан хаялж бөөн 50- доон үүснэ. Овоодой малгайтай оло! банди нэмэгдэн ирж орхимжоо бүс- лэн, хад чулуу, мод бургас дүүгүүр чавх барин зодолсоор байна. Батын талд ч борчуулын хүүхдүүд, эцэг эх, ах дүү нар ирж хүрээ дүүрэн маш том гардан тулаан болж байна. Батын тал арга буюу хүний олон, хүчний давууд дийлдэхэд хүрч бай на. Олон банди тэднийг түрэн ух- руулж хашааны булан руу шахаж эхлэв. Батыг зургаан банди барьж авлаа. Бат маш зоригтойгоор хөл га- раараа зодолдсоор байна Бусад хүүх дүүд нь цөм нуруугаараа нийлж халш ралгүй тулалдавч яаж ч чадалгүй ДИЙЛДЭЖ ЭХЛЭВ. Цэрэг ах сэлмээ савчуулан буу- гаа барьсаар амьсгаадан гүйж ирээд дээш нь хэдэнтээ хий буудав. Хү- мүүс банди нар хашгаралдан, чихээ барин зугатаж, тарж их зодоон “ту- лаан аажмаар намжив. Олон банди учрыг мэл гайхан чихээ таглан алмай ран тойрч зогсоно. Цэрэг ах Бат, болон түүний нөхдийн өмнө ирж зог соод, -- Та нар чинь юу болж байгаа “нь энэ вэ? Хувьсгал ялж ардын засаг тогтоод байхад та нар бас зодоон нү- дээн болж өөр хоорондоо дайсан бол но гэнээ? Гэтэл нэг хүн сэм гэтэн ирж модоор цэргийг цөхив. Цэрэг га зар саван унав. Дахин нүсэр том зо- доон тулаан үргэлжлэнэ. Бат, Идэр нар цэрэг ахыгаа босгох гэж оролд- соор байна. Тэгээд Бат, Идэр хоёр дахин зодоонд орно. гоннкеИНИНЖШНЖНЭЖЭэЖИЖЭЖ НИИННЭ ЭНЭНЭЭННЖНИННЛНЭЖНННЛГНаХННЭЭлэлэлэлАЛДЖаХ Ч Хүүхдийн зохиолч Д. Содномдоржийн «Навсайдамба түүний нөхөд» синжихжхнчи жин жЕннНЭСнЖИЖИнЭСНЛСННаСНЭ асна СНИннсНснД МХЗЭ--ийн шагнал хүртсэн билээ, Х. шинж инжини энийг насндсалсна гэ Энэ үед, Очир лам их зодоон. үй» мээний дундуур ханцуйдаа том хут га хийгээд цэрэг рүү дөхөж байна. Цэрэг жаахан ухаан орж арай гэж шүд зуун хүчлэн өндийж, их тулаа- ныг харж хэд хэдэн. удаа буудна. Хүмүүс бужигналдан зугатана. Цөм хөдөлгөөнгүй зогсон цэргээс холдоно Цэрэг эр дэнжигнэн зогсоно. Бат Идэр хоёрыгоо харж тийшээ очих са- наатай явах гэтэл, Очир лам олны дун дуур шургалан гэтэж ирээд цэргийг хутгалан зугатана. Бат, Идэр нар цэрэг гүйн сандран ирээд: Ахаа! ахаа! гэж дуудан ах дээрээ тол- гойгий нь өндийлгөнө. Цэрэг дөнгөж амьсгаатайгаар, Бат.. .Бат хаа байна? гэхэд -- Би энд байна. Цэрэг ахаа! Та яав? гэхэд цэрэг өврөө тэмтрэн: -- За чи үүнийг аваад яв гэхэд Бат өврөөс нь нэгэн бичиг авч олны дундуур зүсэн гарч алга болно. Бат мориныхоо жин хурдаар дав- хина. Барьсан туг нь хүчтэй салхинд, намиран хийсч явна. Тэр эрэг ганга, элс шавар, ус гол уул давааг өгсөн уруудан давхисаар хязгааргүй өргөн чзалын дунд үзэгдэхийн төдий жиж- гэрсээр цэгийн төдий болж нх талд шингэн уусах мэт алга болоход төг- сөв гэсэн үг гарна. Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ ХҮҮХДИЙН ДУНД МПБ-ЫН БҮГД ХУРЛЫН ШИЙДВЭР “ДҮГНЭЛТ-- Төр хурахын 8 жилийн дунд сургууль өвөл цагийн спорт, хүмүүнслийн ажлаа дүглэж, зуны спорт хүмүүжлийн ажлаа вээлээ. Тус сургуулийн захиргаа биеийн тамирын үүр өвөл цагийн спорт хүмүүл: лийн ажлаа сурагчдыг нийтээр нь ха- марч цапа тэшүүрээр гулгаж сургах, уралдаан тэмцээл зохиох, спортын сэдэвт түдэшлэг уулзалт,зугаалга хийх зэргээр “тодорхой хэлбэрээр тогтмол яв «ап пь үр дүнтэй болжээ. Уудэ, бая Ч 2 “ Энэ жил «Пионерийн үйэн» сонины пэрэмжит цанын уралдааны цомыг гу- равдахь жилдээ хамгаалж, В.И.Ленн- пий мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж явуулсан 1000 цаначны буухна урал- даанд багаараа түрүүлжээ. Мөн «Хөдөл мөр» нийгэмлэгийн идэрчүүдийн цанын аварга шалгаруулах тэмцээнд сурагч Д. Амгалан Є. Лхагваахүү нар түрүүлж, Ян жирмаа, Дэмбэрэлсүрэн нар 2.3 ду- гаар байр эзэлсэн байна. Манай сургууль олон цаначиртай, Бүх сурагчдын 60 гаруй хувь нь цана тэшүүрийн секцэд хичээллэдэг. Би 19686 оноос эхлэн цанаар хичээллэж гурван жил дараалан «Пионерийн үнэн» сопаны нэрэмжит цанын уралдаанд түрүүлсэн. Энэ жил би улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд мөнгөн медаль хүртлээ. Алтан медаль 3, мөнгөн медаль 2, хүрэл медаль 1 бүгд долоон медальтай сургуулиа төгс эх гэж байна гэж сурагч Амгалан ярьж айна. Төр хурахын 8 жилийн дунд сургууль зөвхөн биеийн тамираар тэргүүний тө. дийгүй сурлага хүмүүжлээрээ ч тэргүү ний сургуулийн нэг юм. 3 Тус сургуулийн пионер сурагчид Ле- нинч шүүлэгт амжилттай бэлтгэж, су- рагчдын сурлага хүмүүжлийг ахиулсан учир В.И.Ленип”ий мэндэлсний 100 жилийн ойгоор Д.Сүхбаатарын нэрэм- жит Монголын Пионерийн байгууллагын үүрд хадгалуулах хүндэт дипломоор шаг Эдмхүд ун цагийн спорт хүмүүжлийн аж- лаа 1971 опд болох мигчон бүх ард түмний спартаниад, энэ онд болох олон улсын хүүхдийн дөрвөн төрөлтийн урал даалд амжилттай бэлтгэх, Д. Сүхбаага« рын нэрэмжит Монголын Пионерийн Бай тууллагын Төв Зөвлөлийн бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд «чиглүүлэх зорилт шинэхэн. НАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэх үйлдвэрт хэвлэв. А--44240 ИНДЕКС 14140 (Р 5 Блс3г. 27 дахь жилдээ | 76:21 (1138) 4 Өнөөдөр, манай орны сургууль бүр дээр шалгалтын хонх жшнгэ нэн дуугарлаа. Энэ бол бүтэн жи лийн түрш сурсан мэдсэнээ дүгнэн цэгнүүлэх анхны шалгалтын хон-- хон Дуу. Хүсэн хүлээсэн энэ өдөр хүүхэд бүхэн баяр баясгалантай сургууль апгидаа хүрэлцэн ирдэг, Яагаад гэвэл анги дэвших, аль эсвэл сургуулїа төгсгөж, их дээд сургуулийн алтан босго алхах, арав, долоо төгсгөсөн аттестат гэр чилгээ өвөртлөх эгзэгтэй Мөчийпн эхэн билээ. Тийм ч учраас жил жилийн тавду гаар. сарын 20, хүүхэд багачуудын баярын өдөр болдог. «Эвийг эх пээс, эрдмийг эртнээс» гэж манай ардын цэцэн үгэнд байдаг. рээ дүйн эрдэм мэдлэгтэй өв тэмш 00- ловсролтой хүн болоход дунд сур гуулийн сурагчийн тшинрээнээс сур сан мэдсэн бүхэн чинь суурь дэвс гэр болж өгнө. Эрдэнэцэцэг охин дээд сургуулийн оюутан. Одоогоос нэг жилийн өмнө яг Л таван сарын 20-ны энэ өдөр та нар шиг сургуулїйн дүрэмт хувцсаараа гоёж сэтгэл тэнүүн баяр өөртэй анхны шдлгГалтын хонхон дуунаар байсан билээ. Ч 5 » 1970 оны тавдугаар сарын 20.3 ангидаа орж эхний шалгалтаа өгч е ЛХАГВА хэяний 1 ангид, онцсайн сурч байна. | Эдүгээ.Эрдэнэцэцэг шиг ОЛОН охинд хөвгүүд аравдугаар ангиа 3м жилттай төгсч их дээд. сургуульд | суралцаж ираэдүйн мэргэжлээ сон гон эзэмшиж байна. ! Гавьяат үйлсийн сайхан зам өм( нө чинь гэрэлтэн зурайж байна. | Дуртай мэргэжлээ эзэмшин дуртай 4 ажлаа хийх бүрэн эрхээр хангагд ф сан та нар шалгалтаа амжилттай 1 өгч, эх орны эрх жаргалант хүү Нь 8 охин нь болохоо үзүүлэхээр анхны хаа шалгалтанд орж байна. Сурагч | хүн хөдөлмөрөө сурлага хүмүүжс лээр дүгнүүлдэг. Сурлага хүмүү жил нь хэдий чинзэ сайн бол су-- | рагч хүний хөдөлмөрийн үр дүн т9 4 дүнзэй Ё | Үнэ 10 мөн. дий чинээ өндөр байгаа нь харагда | на. 1 «Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ» Ї гэдэг үгийг санагтун! Та нар шаа галтандаа эртнээс эхлэн эрэмбэ да, раатай, нарийн төлөвлөгөөтэй сайн бэлтгэсэн болохоор онцын дүн ! ярайлгасан гэрчилгээ аттестат Хү лээн авах нь дамжиггүй, ! Сурч хүмүүжиж байгаа. та нарын | сурлагын амжилтыг сургаж хүмүү 1 жүүлсэн эх орон, нам засаг, хайрт 8 багш нар чинь ширтэн харж байна. 8 | 1 1 | Эх орон, нам засаг, цэг ЭХ, хайрт багш нарынхаа итгэл найдвв | ї ЇГ . юРЛЧГЭГТГЛТҮАХ2ТЛГТ 201) Р ТРТЇГГ2ЭГ Б5ТСҮЛСс2д12211-15-2232 чанараас эдэн шиг ҮЕРХЬЕ! САЙЧ НӨХӨР-ДЭРГЭД ЗЭ Оуучиг гал 5 4 3 тэсэ6 тосугэбоосоо сєхад» Єос22б 2 Яйуслөхлд Ж д хот тусгах: сх2672 сузчалл Ятвоолбуоо сасэ єосдскбас,, хййүлггээс, гээ») ГРЛҮТА1ТЛ2 --Бунна маань хэрэглэлийн гимпастикийя тэмцээнд оролцоод прязэ. Тэрээр тэргүүн байн эзэлж, чэгдүгээр гэргийн дипломоор шагнуул, жгээ/? Буйна. дипломоо эхлээд багшдаа, дараа л»? Жамбаллоркод, ангийнхандаа үзүүлэл, Энэ яв- дад 1970 оны хоёр дугаар сарыг. 28-14 болгой билээ. “тгэ ? - ! Жамбалдорж Бунпа хоёр нийслэлийн 17 дуг гаар-сургуулийц 7--гийн «А» ангид суралцдаг, --Удалгүй Сиеййн “тамирын хичээл оусооө. Би сассан бөмбөг сонирхож “байгаа 7Камбал» дорж шиг сагсан бөмбөгөөр сан: тоглож сурах» сан гэж: би бодсон. Зу --Багш намайг орос хүүхэдтэй. захидлаар харилц тэсэн, Бигоросоор бичин: чадахгүйдээ са наа зовоод захча бичээгүй. Буннатай үерхдэг болсноос хойш Киев хотын дунд сургуулийн до! дугаар ангийн сурагч Марина гэдэг охинтой : хидлаар харилцаж байгаа. Буниа зөвлөлт, полын, германы .таван. ппонертэй захидлаар харилцдаг. Тэгээд гадаадын хүүхэдтэй орос хэ- лээр захиа бичилцвэл орос хэлний хичээлд сайн болдог гэж Буниаг хэлэхээр захиа. бичсэн том. Тусгай дэвтэр гаргаж шинээр тогтоосон орос үгээ бичдэг болсон..-Одоо мянган үг шинээр тог тоогоод байна. - Жамбалдоржийг манай ангийн охид санч сайтай, тусч сайн -хүүхэд гэдэг. Нэг өдөр бид шеф цэцэрлэг дээрээ очиж, мод хөрөөдлөө. Хэ- дэн эрэ:тэй хүүхэд сайн хөрөөгий нь авах гэ-- хээр /Камбалдорж «Болиоч ээ. Эмэгтэй хүүх» дүүддээ олигтой хөрөөгий нь өг» гэж хэлсэн. 7Камбалдорж олон нийтийн ажил, хар бор аж лын алинд нь ч өөриймсөг ханддаг. Ангийн шал угаасан ч сайн угаадаг. Шударга, ажилсаг Ча- нар нь бидэнд үлгэр дууриал болдог. --Завсарлагаанаар нийтээрээ. дуу дуулж байхад би амаа хөдөлгөж зогсдог байсан. Тэгтэл нэг өдөр Буниа «Чи дуу дуулж сур. Дуу. дууг лаад ажил хийхэд урамтай байдаг» гэж хэлсэн, Тэгээд дууны түүвэртэй дэвтрээ над өгсөн. ОдоФ би нөхөдтэйгээ хамт дуулдаг болсон. Нөг ан» гийн хоёр сурагч бие биенийхээ сайн сайхаж нараас ингэж: харилцан сурч байдгаа ярьж байна, Пионер Буниа, КНэмбалдорж хоёр сайн сурлагатнууд. Тэд анги. дэвших шолгаятандаа. амжилттай бэлтгэж байна. Хүүхдүүд вэ! Бунна Жамбалдорж хоёр шиг үерхэн бие биеийнхээ сайч сайхан чанарыг эзэмшицгээе! : Та нар ах, эгч, анд нөхөд, ахмад хүмүүсийн үлгэр, дууриаллаар сай сайхныг өөртөө хэрхэн тусган авч, орчин тойрондоо сайн сайхныг түгээж байгаагаа бичин манай сонины газарт ирүүлнэ үү? ЁС Ж. ХОРЛОО ЫН ШИЙДВЭР Биэсєн АУ АМЬДРАЛ 3 : Бүтэн сарын турш толгой захад рыг дүүрэн биелүүлэх, хүч чадал, |. ААД он ад зөрсдийн хэрэгжиж. байгаа ї ээс: риг | Хуүүхэл Сур анал АА усчүүл Эйлнөвохгэйгт өнөд, мэн ЭЭС ХүүхэД бүршї чармай хичээлийн хэрэглэлийг хайр. замтай бий. Ї 1 3 Өнөөдөр бүх орон даяар ячикэ й нэн дуугарсан энэ хонхон дуу бол! анхны шалгалтын Ховхон дуу, 9М1 жилт ерөөсөн хонхон дуу биязэ. 1 эдэлж сурах бичгийг 8--4 жил анга дамжуулан хэрэглэх, сурогч бүр хїїг чээлийнхээ дэвтрийг бүрэн ашиглаж, хуудас цаас, ширхэг үзэг үр анин гүй хаях явдлыг зцэс болгож, су? гуулийн бүх багш, сурагчид ари гамтай үйл ажиллагааг өдөр тузмын ажилдаа хэвшүүлэн байна, Энэ 208 рилтоо биелүүлэхийн тулд. хүүхэд бүрт хуримтаалын нарт нээж аннг лаж байна. П. ГАНХУЯГ Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хФ тын 10 жилийн дунд сургуулийн хамт олон МАХН-ын Төв Хорооны 8 дугаар бүгд хурлын шийдвэрийг бие лүүлэх талаар илээд арга хэмжээ авч байна. Сурэгч бүр алдагдал хаярдаа, бай гаяийн нөөц бололцоог ашиглаж нэг дүгээр ангийн сурагч 1 төгрөг 50 мөнгө, 10 дугаар ангийн сурагч 10 төгрөг 50 мөнгөний хуримтлаа 1970 тан дээр «...сурагч И. Эрдэнэцэцэг 1959 онд сургуульд орж 1969 онд Ї сайн дүнтэй онц сайн сахилга бат 1 тай нийслэлийн 10 жилийн Ц дунд | сургуулийг төгсөв гэж бичжээ. | Сурагч ахуйгаасаа Эүсэн мөрөө Ї! дөж байсал багшийн мэргэжлээ сон 1 ! Алтеслатаа өвөртөллөө. Тэр аттеста Онц дүнтэй төгсөх хүүхэд бүкн! хүсэл, овоодоо үрс минь гэсэн эх орны чинь бахдал энэ хонхон дүү шингээстэй бий. голоо. Одоо Эрдэнэцэцэг охин Ул 8 сын багшийн дээд сургуулийн орое Ц.ЭРДЭНЭБАТ Сурагч Дугарсүрэн даргатай П салаа нийслэлийн 14 | дү- гээр дунд сургуулийн зургадугаар ангийн «А» бүлэгт бий. Энэ салааныхан бүгд саї наас онц дүнтэй су- ралцдаг том. Тэд шал галтандаа одоонооч шамдан бэлтгэж ба!- на. С. ЛУВСАНШАГДА РЫН авсан гэрэл зураг. О ОЛОН УЛСЫН ХҮҮХДИЙН БАЯРЫГ ТЭМДЭГЭӨХ 997455, 4414 чуларын БОЛСНЫ 20 зэв бисэр амсаж бай ЖИЛИЙН ОЙД үе Хөрөнгөтөн амьдрал ямар 6 зун зөвлөлтийн/ на» тэдэг х. усан замын 6 лоо. Мексик хүй цэргүүд дээр ирцгээж байв: дийн дотор арван хоёр настай Нар Америкийн генерал гэр орондоо хүүхэдтэйгээ тоглож, гаднаас нь хар- сан хүнд «Сайн эцэг» шиг харагдана, Хүүхдийнхээ үе тэнгийн багачуудыг Ойрхи Дорнод, Алс Дорнодын нутаг дэвсгэр дээр бөмбөгдөж үй олноор нь амь насы нь бүрэлгэж байгаа амё- рикийн энэ генералыг хүүхдэд хайр- тай хүн гэдэгт ертөцийн нэг ч хүүхэд итгэхгүй шүү дээ! " Хүүхдүүд ээ! Америк, Англи зэрэг империалист гүрнүүд Израильд мөн- гө, зэвсгээр тусалж израйльчуудыг хөгжөөн турхирч Арабын дэвсгэр нУ- таг дээр дайн хийж байна. лос Могузль “Густо гэдэг хүү байв. Тэр хүүхэд буудалд сэрүүн ундаан ху Та нарын үе тэнгийн араб охид хөв гүүд, та нарын бяцхан дүү нар шиг булбарай жаалууд тэнгэр өөд сэтгэл түгшсэн, хилэн бадарсан нүдээр шир тэж байна. Хүүхдүүд та нар Өмнөд Вьетнамын Сонгми тосгонд 1968 оны туравду- гаар сарын 16-нд болсон эмгэнэлт явдлыг санаж байгаа байх. Америкийн харгис түрэмгий цэргүүд Сонгми тос- гоны таван зуун оршин суугчдыг буу дан алж, орон байры нь талдан шатаа экээ. тэндээс маш цөөн хүнамь гарсан билээ. Тэдний дотор арван хоёр нас- тай охин Во Тхи Лиен байлаа. Бо Тхп Лиен. Си гэдэг охинтой үерхдэг бай- лаа. Си амь үрэгджээ. Сонгин тос- гонд олон хүүхэд байсан. Одоо тэД- нээс Во Тхн Лиен, Минь хоёр охин, Лай гэдэг хүүтэй турвуул амьд үлд жээ. Во Тхи Лиен, Си өөр тосгоны сургуульд явдаг байлаа. Түүний нү- ” дэн дээр гурван багшийн нь америкийн ХОЁР ЕРТӨНЦИЙН --- ХҮҮХДҮҮД гай гамшгийг ИН" далчагчаар ажилладаг, Өдрийн аатим | халууныг хэлэх үү, тасралтгүй цувах хүний олныг хэлэх үү, жаал хүү борив бохис хийлгүй ажил хийсээр байхад эзэн нь «Бушуул! Түргэл» гэж зан- дарна, Өдөржин ингэж ажил хийгээд Нарлост ердөө л зургаан.4їесо, ӨГДӨГ. Энэ.мөнгөөр түрэг шошийн таваг шөл | онгоц Веракруст очих үеэр Нарлост зовлон тохиолджээ. Тэр хүү гараа зүсчихлээ. Цус алдав. Түүнийг зөв- | лөлтийн хөлөг онгоцон дээр авчирлаа. Их Эмч Виктор Иванович Виговский мэс засал хийхээр зэхэв. Карлос үү нийг мэдээд. --Үгүй, хэрэггүй! гэж хамаг Чад лаараа бахирав. Аймхай хүүхэд гэж зөвлөлтийн усан цэргүүд дДаажигна-| хад, --Би аймхай биш! Над эмчлүүлэх мөнгө алга. Би ядуучуудын хороололд амь зуудаг. Ямар ч өвчин хүрсэн эм- чид очиж үзээгүй. Үнийг нь бид дий лэхгүй гэв. Үнэ төлбөргүй эмчилнэ! гэсэн тэдний үгийг Карлос хүү удтал үнэмшихгүй байв. Ажлын өдөр дуусах үеэр ядарч туйлдсан Нарлос хүү лонхоо гартаа барьсаар шургаж ойчив, Тэгээд лонх нь хагарч, гары нь. зүсчээ. Одоо тэр хүү эдгэрсэн. Гэвч түүний амьдрал дээрдээгүй шүү дээ. Та нар анги дэвших ба улсын шал галтаа өгнө. Зуныхаа амралтаар хөдөл мөр зусланд амарна. Пионерийн зус ландаа цэнгэлтэй амарна. Хөдөө гэр, тээ харина. Нэгдлийн даага сургана гэж баясаж байхад мексик хүү Кар лос өглөөнөөс үдэш болтол түрэг шо шийн таваг шөлний төлөө эцэж ядарт лаа зүтгэж явна. Пионер, баатарчууд аз! хөрөнгөтөн оронд дайны хор хөнөөлд нэрвэгдэж байгаа үе тэнгийнхнийхээ амьдарлыг сайн мэдэж сайн сурч хүмүүжиж, байвал ядарсан нөхдөдөө тусалж, дайн өдөөгчдөд цохилт өгч байна гэж санацгаа. у ПҮГТсТЭсэТТЗ1222212222222-25-225-25-15-25 2522.22.22. 23.23. 23 иййнндйн-4 08 нар ны ги 0шнэшл лм эйр о эв» сар р ТОО БОДОХОД ТОЛГОЙ СЭРГЭНЭ ОД ГАРИГ ОРЧЛОНЧ ХАРАГДА НА. Шарын голын 10 жилийн дунд сургуулийн 9 «А» ангийн сурагч Ж. АЛТАНЦЭЦЭГИЙН авсан тэрэл 3у-раг. - , “торяргєтэртыльиж. зон Оньс 9 6 р нө 0 айр найр ойр 0 өр 8 0Вр 6 Ву ав» үн ли угай но н ин нан 0 ав нарны ХҮҮХДИЙН ТУС Увс аймгийн Тариалан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер су рагчид ямаа самнах 5 цагийн өндөр бүтээлийн цуваа гаргаж 200 шахам ямаа. самнаж 60.гаруй кг ноолуур авлаа. Энэ ажилд нийт . сурагчид идэвхтэй ажилласны дотор сурагч Цатаанхүү, “Самжав, | Балжинням, Дангаасүрэн, Амгалан, 2Каваа нар бусдаасаа чармайлттай ажиллав. Б. НАМСРАЙ 57:57С975925Э2597С92: Навааншаравын Дуня нийслэлийн 8 жилийн 16 дугааз сургуулийн 8- ын «А» ангид сурдаг. Хэл бичигийн улсын олимпиадын сургуулийн аварга энэ охин бэлтгэл сайтай, улсын шалгалтандаа орлоо. Гэрэл зургийг Б. ЛХАГВА - ЛЕНИНИЙГ БҮГД МЭДНЭ Би 3 дугаар ангид байхдаа Лени- ний тухай «Лонх» гэдэг өгүүллэг анх удаа уншсан. Тэгээд Ленинг биш рэн гайхаж түүн шиг үнэнч шудар- гыг эрхэмлэж, улам онцсайн сурал- цаж, Ленинтэй танил болох юмсан тэдэг хүсэл төрсөн. Ингэж танилц- сан Ленин маань намайг 1967 онд олон найзын маань хамт өөрийн өл гий, нутагт урьсан билээ. Би багш Лениний эх орон, Ленн- ний замаар яаж коммунизм байгуулж байгааг нүдээр үзлээ. : Миний эх орон ч Ленинийг хүн дэлж түүний заасан замаар явж эх орондоо социализм байгуулж байна. Ленин багшийг зигдэлхийн шударга. хүн төрөлхтөн бүгд мэднэ. (Нийслэлийн 18 дугаар дунд сур гуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Шаравдоржийн Дөрвөнжинтийн бичсэн зохион бичлэгээс) Бум бужигнаж түм түжигнэсэн сургуулийнхаа хамт олны дотроос ангиарда манлайд нь яваа хамт олон бол Өвөрхангай аймгийн Ху жирт сумын 10 жилийн дунд сур гуулийн 5-ийн Б ангийнхан билээ, Энэ ангийг УБДС-ийг төгссөн орос хэлний багш Г. Оюун удирддаг юм, Энэ ангийч 25 сурагчид 3 ули рал дараалан 100 хувь суралцаж олны хүндэтгэлийг хичээлийн жилийн 1 дүгээр ули-- ралд онц сайны хувийн хувь, байсан бол 3 дугаар улир- лаар 56 хувьд хүрч сурлагын сай хан амжилт үзүүлжээ. Бас 14 төр лийн хичээлд 815 үнэлэлтийн тэм дэг тавнулсны 79,3 хувь нь онц ба сайн тэмдэгтэн ажээ, Энэ бол сай чууд олонхи болж, дундчууд Ху руу дарам цөөрснїийг илтгэх нэг ба римт юм. Энэ ангийн хамт олон Зөвхөн сур лагаар төдийгүй хүмүүжлээр жигд ЭТГЭЛ НЭГТЭЙ ХАМТ ОЛОН” сайн болж нэг нь нийтийн гэж ажиллаж байдаг нь бахдалтай. Үүний илрэл ньгэвэл сургууль дээр явагддаг оноот уралдаанд 3 улирал дараалан тэргүүн байр эзэлж алтан таван хушуу 3, мөнгөн таван хушуу 4-ийг ангидаа авчээ. Элэ ангиас уран гоё зурдгаараа Энхбаатар, Батболд, уяхал хөөрхөн хивс Ё гэжээ цэвэр н бичдДэгээрээ Бүүвээбаатар, Амаржаргал, цээл хэп сайхан дуулдгаараа Бурмаа, Билгээ. Нансалмаа, Намжилмаа, Зундуй, Санжаазав пар шиг олон сурагчид тодорч байна. д Ингэж нэг эхийн хүүхэд шиг Жигдхэа сурч хүмүүждэг нь юутай бахдалтай вэ? Энэ нь гагцхүү нөх дөөсөө сурч, нөхөддөө тусалж, сай ныг дуурайвал сарны гэрэл гэдгийг санаж явсны ач билээ. “ЛД, САНЖДОРЖ ! Ын ТНил бүрийн 5 дугаар сарын 7 бол радиогийн баярын өдөр ЕМиру мир» гэдэг олдн улсын богийо.дол тиочдын радио уралдаан зарладаг билээ. | , Өнгөрсөн онд В.И. Ленийий нэ їрэмжит Монголын Пионерийн орд ны радио богино долгибчдын” бэг” энэ уралдаанд: оролцон: багийн ах лагч Мира, нийслэлийн 23 дугаар дунд сургуулийн сурагч Батсай» хан,Наяа нар 8 дугаар байр эзэлж олон улсын богино ёдолгиочдын уралдааны хүндэт-медалиар шаг- нагдсан юм. Пионерийн ордны радио чимээ ний дугуйлангийн «багш Мира: -Манай дугуйланд жил бүр 20 хүүхэд суралцаж.богино дол- гионы чимээний мадлЭг эзэмшдэг. “Нилийн эцэст сайн суралцсан су рагчид радио чимээний төвийн ду туйланд шилжиж, богино долгио- ноор бие даан ажиллаж зэрэгтэй тамирчид болдог юм/ Ч эь о ар о ар сар сар о ар о р о ав» 9 аар ар 0 сар Ор» о ав» о «ав Он бан 0 ен дар 0 ар ан» 0 42» 0 ав 0 р 0 вр 0ӨВ Үгийг Ч. АДЬЯА ӨЭГЛТЛЫТЭЛХ 0 77) С52Л223-12381 08 Пионер сурагчид радио чимаэ- ний мэргэжил эзэмшсэнээр улс Ё: жрнод батлан хамгаалах,/”9? 3 сын тэмцээнд оролцож,! эх орнНы- хоо тухай танилцуулах чухал ач холбогдолтой юм. Өнгөрсөн Онд манай багийн тамирчин”) шэн Батсайхан«бүтэт арван хоёр - ца- гийн турш 40 гаруй орны богино долгидчидтой, холбоо, барьсан юм. ! Энэ жил В.И, Зол, Баагий! 1 100 экилийн-ойгбор-Унгарын Л! нерүүдээс-бэлэглЭ9бЭн"хуягт”маши ны радио«хөлбоочидтөй манай, баг холбоо барьсан юм. Энэ бол бїдт нээс Ильичийн ойдоо барьсан 63- лэг боллоо тэв. Иймхүү пионерийн” ордны радио.чимээний дугуйлан” гийнхан монгол гэсэн нэрийг тив: тивийн радиочдод агаарын долтид ноор цуурайтуулж.байна:Хүүх-2 дүүд ээ! Радио холбоочин. «ФӨЛЦ- гооё. Ц. БАТ Аяыг Б. ЦОГОО «ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАН» Жөнгөн. ь. 1-5-4-2-231 Г--25:::13:2:2-1 КЭ Та 27-54 АМЬД ДЭНЛҮҮ Зуны намуухан, салхи багатай ха ранхуй шөнө тал хээр, ойн цоорхойн бут сөөгийн дотор, нуур тэнгисийн Усанд хараа булаам өнгө өнгийн гэ- рэл нүд ирэмэхийн зуур гялсхийн өнгөрөх нь цөөнгүй тохиолддог. Энэ сонирхолтой гэрлүүдийг бий болго- Дог шидэт зүйл нь төрөл бүрийн амь тан болохыг шинжлэх ухаан нээн ил рүүлжээ. Орчиндоо дэнлүүгээ асааж амьдар Даг амьтнуудад нь: хоёр мм-ийн урт биетэй нэг эст шилбүүртнүүд,далайн Медуз, Гох загас, Гэрлэн нүдэт бусад загаснууд, хуурай газраар амьдардаг тэрэлт цохуудыг дурдаж болно. дгээр амьтад нь хоол тэжээлээ Олох, үржлийн үедээ гэрэлтүүлэх Эрхтнээ эрчимтэйгээр ажиллуулах тал бий Манай “оронд тархсан дэнлүүт ! | | 1. Арав хориороо Анги бүлгээрээ Ажиллаж амрах Аятай сайхан : Зуны амралт Зугаатай сайхан Хөдөлмөр зуслан Хөгжилтэй: сайхан 2. Амжилт бүтээлээрээ Авьяас чадлаараа Уралдаж ажиллах Урамтай сайхан Зуны амралт Зугаатай сайхан Хөдөлмөр зуслан Хөгжилтэй сайхан амьтдаас Гэрэлт цохуудыг хэлж бол но. Гэрэлт цохууд шөнийн цагт хөх ногоовтор өнгийн гэрлийг гаргадаг. Далай тэнгисийн мөнхийн харанхуйд идэш тэжээлээ гэрлийн тусламжаар хялбархан олдог. Гох загасны гэрэл түүлэгч эрхтэн нь дээд эрүүний үзүү рээс эхлэн биеийн уртаас бүтэн хагас дахин урт нарийн утаслаг бие гарсан байх бөгөөд түүнийхээ үзүүрт чийдэн хэлбэрийн гэрэлтүүлэгч эрхтнийг 1 Ї Н | хар-ногооп “өнгийн навч ихтэй бутыг байршуулах ба улмаар далайн гүнийн мөнхийн харанхуйд Гох загас дэнлүү асааж орчиноо гэрэлтүүлэхэд усны жижиг амьтад гэрэлд цуглардаг. Энэ үед Гох загас гэрэлд орсон амьтдыг түргэн хугацааны дотор барьж ид- дэг. Гэрэлтүүлэгч эрхтнүүдийн дотор фосфор бүхий химийн элементүүд оролцдог нь илэрчээ. Ч. ЧУЛУУНЖАВ 1 эь 88 гд өл ЭсаВЦҮЭ га лааллаТло 28225582 38:3-48:1:8:5:8) 5 чид чв 68-59 цөн Өр өв 1э: 5 81 48: 49 5 88 Өв сүнс сн санх өисассиилин өн өн сын Мөн УРГАМЛЫН ҮРТҮҮПГ төмс Төмсний дээжийг цуглуулахдаа урьдчилан сонголтыг явуулдаг. 8 ду гаар сарын сүүлчээр төмсний ид цэ цэглэлтийн. үед талбайд очиж иш навчинд нь өвчний шинж тэмдэггүй, сонгон авч, дэргэд нь нэг гадас хат-, ган тэмдэглэнэ Есдүгээр сарын эхээр навч шарлаж эхлэх үед тэмдэглэсэн , бутаа хураан, түүнээсээ нэг ширхэг булцуу (төмс) 80 гр орчим жинтэй, нахиа (нүд) олонтой, бөөрөнхий жинхэнэ хальс нь бүтэн хэлбэртэй 5 ширхгийг цуглуулгандаа авч уутанд хийнэ. Хаягийг хатуу цаасан дээр бал харандаагаар бичиж хамт хийнэ. ӨРГӨСТ ХЭМХ Өргөст хэмхийн үр жимсийг хүн- сэнд хэрэглэхдээ ногоон байхад ху- рааж авдаг. Харин үрийг нь авах үр жимсийг удаан байлгахад үр жимс- ний өнгө шар цагаан мэт өнгүүдтэй болон гадаргуу хатуурч, хагарах ба түүхэд торлог судлууд тодорч гардаг Ийм үр жимсийг намрын хүйтнзэс өмнө хураан авч дулаан байранд 20- 30 хоног байлгахад зөөлөрч, гаднах махлаг эд усархаг болно. Ийм үр жимсийг хагалж үзэхэд үр нь гаднах махлаг эдээсээ хөндийрсөн байдаг. Үрийг шүүсний хамт шилэн саванд шахаад, шүүсэнд нь 2-3 хоног зсгээд дараа нь цэвэр усаар хэд хэд угааж, хавтгай модон дээр нэг нэгээр О 1653 1 БАЙЦАА Цагаан толгойт, улаан толгойт, булцуут, навчит, ЦЭЦЭГТ ГЭХ МЭТЧИ” й айв Ср настай. Эхний жилд үрээр тарьж эх ургамлаа (бидний иддэг бай цаа) ургуулан хоёрдох жилээ эх ур» гамлаа тарьж цэцэглүүлэн үрийг нь авда цаа Иймд хүүхдүүд та нар байцааны үрийг аав ээж, ах, эгч, тариачид, нд гоочдоос сурвалжлан хайж цуглуу- лах нь чухал. Хэрэв хоёрдох жилдээ тарьсан байцаанаас үр авах бол түү ний үр жимс-хонхорцгийн доторхи үр нь гэрэлтэж мэдэгдэх үед, хамгийн урт, бүдүүн, өвчин ба хорлогчдод нэрвэгдээгүй хонхорцгийг шилэн авч, бүтнээр нь даавуу уутанд хийж сүүз дэр газарт | хатаана. Ер нь цуглуул гаа хонхорцог байдлаар ирүүлэх хэ» рэгтай, С. СҮРЭНГОЧОО ЭРДЭМ НОМЫГ ХИЧЭЭЛЭЭР СУРЧ ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГООР: ХӨДӨЛМӨР УРЛАЖ АРИУН КОММУНИСТ ҮЗЛЭЭР ХҮМҮҮЖИЖ АВЬЯАС БИЛГЭЭ ЦЭЦЭГ ШИГ ДЭЛГЭРҮҮЛЖ МТЛҮЭЭҮЭТТПТ222217211-21125-1522232.2222-22-23-8 ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! БЯЦХАН УНШИГЧДЫН МААНЬ ХАМГИЙН ДУРТАЙ ХЭВЛЭЛ ОЮУН ТҮЛХҮҮР СЭТГҮҮЛ МАНАЙ СОНИНД АЙЛ ЧИЛЖ ИРЛЭЭ. ОЮУНТҮЛХҮҮР ЗУЗУ ХОЁР СОНИРХОЛТОЙ САЙХАН ӨГҮҮЛЛЭГ 14 Ү- ---Фт (ЛЭГ, ХӨГЖӨӨНТ ТААВАР ТА НАРТ ЯРЬЖ ӨГНӨ. ДҮҮ НАТРАА УНШИЖ, ӨГӨӨРЭЙ. КЛ222222- р Т:55:2475:4 95:51 105ү:: 897080 зөв АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН ТАВИН ЖИЛДЭЭ АМЖИЛТЫН ДЭЭЖЭЭР БЭЛЭГ БАРЬЯ! 44:4 (62) 1970 оны.5 дугаар сарын 20. ЛХАГВА. юмөө ыг. или ни УРАН БИЙРЭЭР УРАЛДЦАГАА! Ардын хувьсгалын 50, «Оюун түлхүүр» сэтгүүлийн 10 жилийн ойг уг- таж, тус сэтгүүл «Би жаргалант орны хүүхэд» гэсэн сэдвээр 10 хүртлэх ДУР АН найны багачуудындунд уран зургийн уралдаан зарлаж байна. Уралдааны : ворилго нь манай эрх чөлөөт. орны хүүхэд багачуудын жаргалант (ар о ав оор" 0 айр о р о р о р ойр о ав» о р о ар о айр оро ар Ер аар а ай» сар о ар о р 0 Бо В 0 Бо ар о ар сар о ар ор эз ӨР Өд Хөрш айлын хөгшин өвөө Хөрөөдсөн мод хагалж байна Өвгөи ааваас өөрц юу вэ 9 : | Н ! амьдрал ардын хувьсгалын түүхт ялалтын, тухай хүүхэд Сагачуу-- Аавын дурангаар 189, , мнгүй цэНгЭГИЙГ өргөжүүлэх, “тэдний урлах авьяас, | сонирхлын АЛУУГА Гага . Өвөөгийн модыг оруулж өгье. : Т уу Л көгжүүлэх болон бяцхан уншигчдаа сэтгүүлийн. амьдралд ойртуулахад Нүдээр харснаас 3| Ч й А А р ниглэгдсэн ЮМ. Ердөө тодорсонгүй!., С1- ! Уралдаанд ирэх бүтээлийг 1971 оны 6 дугаар сарын 1 хүртэл: хүлээн Билчээртэх адуугаа й 42 -3 Г өвч дорхи турван байрт шалгаруулна. Би ч таньсангүй. (3 Эр5-Ө8 : 1 дүгээр байр нэг, 150 төгрөг, Аав дурандаад 4 ! 2 дугаар нэг, 120 төгрөг. 8 дугаар байр нэг, 80 төгрөг Ман ирсэн зургуудаас «Оюун түлхүүр» сэтгүүлд хэвлэж шагналыг жич олгоно. Зургийн хэмжээ, өнгө будаг, арга ажиллагааны хувьд хязгаар тог- тоогоогүй болохыг мэдэгдье. Та нар туурвисан бүтээлээ. Ардын Боловсро- ймн Яам «Оюун түлхүүр» сэтгүүлийн уралдаанд гэж явуулаарай. : БЭ «ОЮУН ТҮЛХҮҮР» СЭТГҮҮЛИЙН ЗӨВЛӨЛ. Адуугаа танилаа. Бүүр зүсээр нь Бүгдийг нэрлэлээ. Ямар учиртайг Ядаад би олсонгүй, Н. ОДОНХҮУ Урд хашааны настай эмээ Ус барнад наашилж явна Эмгэн ээжээс ялгаа юу вэ? Эмээгийн усыг дамжилж өгье М. Плицковский ОВЖИН ХАРИУ Нонцерт үзэж суусан галууны бяц- хан дэгдээхэй, жижигхэн дэвхрэг кийл хөгжмөөр сайхан тоглохыг ха- 5: ХУУ 2 22 лаад гүйж чадна гэж ялаа дүнгэнэв. раад эхдээ хэлсэн -нь, -- Би бас яр ингэж тоглож чадна Ы87 тийм-ээ гэхэд ээж нь: Тоглоод үзээч! гэв, | г- Өө, над ердөө хоёрхон сарвуу ц 5 19) ї Ё 1 14 байна шүү дээ гэл зальтай нь арга- гүй хэлээд--Хэрэв би нэг хөлөөрөө хийлээ бариад нөгөөгөөрөө хөрөөдье , тэвэл тайзан дээр яаж зогсох юм бэ тэж дэгдээхэй хариулав, 5 420) 117) ГА 2 (2) » Л 3 БИЕЭ МАГТАГЧИД ? Эйр 2922 “| на2гэж хүрэн бор нүднээсээ том том Үс орилоход амьтад тал талтий-- ЯАХ --Би ку-ка-ри-ку гэж хэнээс ч илүү сайхан дуугарч чадна гэж азаргай тахиа сайрхжээ. --Би бас хөлөө дээш нь харуу-- --Тэгвэл би өрөөсөн хөл дээрээ зогсож чадна гэж хөх дэглий онги- ров. --Би бүх шөнийн турш харж чад- на гэж шар шувуу хэлэв. 7 -Би л юу ч...чадахгүй юм бай- 9 нулмис унаган тахианы дДэгдээхэйг орж 4 Луузан З шээ бутран зугтав. Харин тэрэг ний хөгшин морь ганцаараа үлдээд -- Дэгдээхэй минь бүү уйл. Чич гэсэн тэр онгироо амьтдыг айлгаад тарааж чадлаа шүү дээ гэв. Сурагч Ц. ЦОГОО орчуулав. 908408, 60в 668 8 8в 6 8Р е ав есыв 6 8в 6 ав е 8в 6 бВ 2 8 8 нв 28В с 8ньо өйь 09н» 3 нв 8 ӨВ 8 ӨВ? Өв ань сэнь 8 нь 30йж За зэв отар зав в аан хийв. р 20 өл Э” 3 Ч Ч АГЬ? цөиниэ" Хэсэг хүүхэд мод тарив, Тэгээд Сүхээ 5 мод тус туе тарьжээ. . Хүүхэд тус бүрийг нэрлэж заацгаа! Т,. ЖАМЬЯНСҮРЭН (Зурагт радио) Бид илий ил д020ЙЖНЭОГХ2ГГ" 9”” Энэ нүүрийн зураг чимэглэлийг зураач З. Нямжав Энэ 12 дөрвөлжинд хөндлөн- гөөр 4 үг бич, Тэр үгс нь босоо- гоор давтагдаж байхаар тааруул ! ! 1 !: ! ! : ! ! 1. Үслэг ангийн нэр 3. ЗХУ-ын алдарт баатар хот эрэг дээр нь оршдог. мөрний нэр 8. Малын толгой дахь нэв эрхтэний нэр 44. Зам гатлах газрын нэр |! мисс аияаха га нйхиаххь хйжсиахснчсэй 4 НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН х зөвлөл Косс: шооЭр ССандуймад Со т- (5 ТТАА ХУН ЦАГААН ТА! ноГӨдан Огон/БУХНИЙ ЛРОЛСТАРИ.НАР ХУДАЛ БА ГҮТГЭЛГИЙГ ЯЛАН НИСЧ ЯВНА ТАГТАА ХҮЧТЭЙ, ТАГТАА ЯЛНА! ХУРДАН ЗОРИГТ ДЭВЭЛТЭЭР ҮҮЛСИЙГ ЯРСААР || ХУРЦ ТУНГАЛАГ НАРНЫ ГЭРЛИЙГ ТУСГАН 1 | ДАНДАА БИДЭНТЭЙ, ДАНДАА АЛДАРШ! О “имжинэтн) НЭҮҮҮ, Лчхултчүүүлгчачээн- ЛИШБЫН ҮЙЛЭЭРГИЙН ТӨДӨӨ ХЭЗЭЭД, БЭЛХЭН БАЙГТУН / 27 дахь жилдээ 9 ММ» 22 (1134) , 1970 оны тавдугаар сарын 27 | ЛХАГВА Үнэ 10 мөн, ХҮҮХЭД"ТАГТАА ХОЁР Т. ДОЛЖИН (Монголын эмэгтэй Жил бүр зуны эхэн сарын найртай сайхал наран ээж навч ногоо ид дэлгэрч байх үеэр хүүхдийн баяр тохиолддог нь үнэхээр өлзийтэй сайхан хэрэг билээ. Энэ ч бас аргагүй юм. Хүүхэд гэдэг маань хүн төрөлхтөний ирээдүй, хүний амьдралын. цэцэг шүүдээ. Зун гэдэг мааньгхамгийнгтэнэгэр сайхан улирал билээ. Хүүхэд төрж мэндлэх нь тэр тэр бүлд ямар-их баяр баясгалан, энэ- рэл хайр авчирдаг билээ дээ. Эргэх энэ хорвоодгүртэйг болсондоо, зээ, ачтай дүүтэй болсондоо. ээж, аав, эмээ өвөө, “гэгч ах,нар нь юутай. Ч зүйрлэшгүй аз “аргалын дээдийг эдэлдэг билээ. Энх- рий үрдээ хамгийн сайн сайхан, өөдтэй өргөтэй болгоноо л зориулна. Өлгий ”угжнаас нь эхлээд бүхнийг зэхнэ. Хүү- хэд асрах хүмүүжүүлэхэд зориулсан өдий төдий ном хэвлэл уншина. Ингэж зөвхөн ээж аав гэр бүлийн баяр, баяс- галангаар ирээдүйнхээ улс эх орон маань бүхнийг ирээдүйнхээ төлөө зориулж байна. Тэднийг эхийн хэвлийд байхаас нь эхлээд мэргэжлийн эмч нар гаран гартал нь эх хүүхдийн эрүүл мэндэд санаа тавин үйлчилнэ. Тэднийг мэндэлс- ний нь дараа | хүүхдийн эмч нар арчилгаа сувилгаа зөвлөлгөөнөөр байн- та хангана. Х ясли, цэцэрлэг, сургууль гээд л бүхэл бүтэн сургалт хүмүүжлийн системийг дамжсаар нөгөө юм түшнж босоод энд тэнд тэнтэр тун- тар гишгэж унаж тусаж явсан бүлтгэр- хэн хөөрхөн үрс маань ирээдүйн эрдэм- тэн мэргэд, эмч багш, инженер, зохиолч урлагийн нэрт зүтгэлтэн болчихсон бай хыг алнныг тэр гэх вэ? Хүүхэд гэдэг маань шар, хар, цагаан ямар ч арьстан байсан цөм л адилхан хүүхэд шүү дээ. Гэтэл тэдний амьдрал газар бүр адил- хан биш байна. Хүүхэд төрж мэндлэх нь эцэг эхдээ баяр баясгалан авчрахгүй харин төрөх тазар, эмч олөх, хүүхдийн янз бүрийн хэрэглэл худалдан авах зэрэгт хөрөнгө мөнгөгүйгээр бэрхшээл зовлонтой тул- гаршйг газар орон, дэлхийн бөмбөрцийн хаа сайгүй байдаг байна. Түүгээр барах гүй төрсөн хүүхэд нэр. пас ч хүрэлгүй өлсөж зовж эндэж осолдох юм уу? эсвэл хүүхэд ахуй, цагийнхаа жаргалыг ам- салгүй нэг насыг бардаг ажээ. 5-9-0-0-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-8-8-0-0-0-0-8-6-0-0- чүүдийн хорооны тэргүүлэгч гишүүн) Энэ ертөнц дээр амьдрагч нэг мил лиард хүүхдээс 600 сая нь өвчин өлс- гөлөнгийн зовлонд нэрвэгдэж байгаа юм. Мөн зохих хэмжээплий хоол тэжээл, ороп байр хүрэлцээгүйгээс болж, өдөр зутам 20 мянган хүүхэд нас барж байна. Капиталист ертөнцөд сургуулийн нас ны хүүхдийн 40 хувь нь сургуульгүй байна. Түүгээрч барахгүй -империалис- тууд өнөөдөр дэлхийн бөмбөрцгийн нилээд өнцөг буланд дайнаар занал- хийлж ямар ч гэм халгүй хүмүүс, нялх сын битүүрч гүйцээгүй зулай дээр бөм- бөг хаяж байна. Энэ ертөнц дээр хүүхэд байгаагүй хүн гэж байхгүй атлаа яахаа- раа энэ билээ. «Ёстой л хүн болох 0ба- таасаа» гэдэг үгээр хүний үнэргүй хүмүүжлийн л уршиг шүү дээ. Энэ бол өнөөх л империалистуудын балаг кэж манай 8 настай балчираас 80 настай хөгшид хүртэл цөм хэлж чадна. Ингээдч бид залгамж үеэ» эвт шааз- тай буга барина» гэдэг уламжлалт сайхан сургаалаар хүмүүждэг юм. Нийслэл хотын маань аль ч дүү- рэгт ер нь манай уудам тэнэгэр орны хаач гэсэн хамгийн олонтой тааралдах зүйлийн нэг бол хүүхэд тагтаа хоёр билээ. Хүүхэд, тагтааг хайрлан энэрч барьж яваа талхаа түүнтэй хувааж иднэ. Энэ үзэгдлийг аль ч тивд, аль ч оронд харж болно. Ингэхлээр хүүхэд тагтаа хоёр бол нэг ёсондоо хоёулаа энх тайван мөн. Энэ бодлын үнэн боло- хыг бүх дэлхийн алаг хонгор үрсийн хэл хэл дээрээ ая хоршин дуулдаг. Үүрд мөнх цэлмэг байг чэнгэр Үүрд мөнх мандаж байг нар Үүрд мөнх амьдарч байг ээж минь Үүрд мөнх байж байг би тЭДЭГ билэг дэмбэрэлтэй дуу. бас дахин цохон баталж байна. Хүүхэд гэдэг маань аав.эзэжийнхээ бэлтгэж зэхэж өгснийг ЭДЭЛЖ хэрэг- лэчихээд л сууж байдаг идэвхгүй хү- мүүсе огт бишээ. Аав, ээж, багш нараа- саа эхлээд л ойр дотнын хүн болгоноо- соо «Яагаад өвөл болдог, үргэлж зу- наараа яагаад байдаггүй вэ? Хүн яагаад уурладаг юм вэ? Би онгоц хий- гээд нисч чадах болов уу? тэх зэрэг үй тү мэн асуулт тавьж байгаль нийгмийн зах хязгааргүй олон үзэгдэлд хариулт авах гэж оролдон, олсон хариултаа ямагт эрэгцүүлэн бодож сэтгэдэг улсаа. Манай хүүхдүүд аз жаргалтай өсөн торинож байна. Ленин багшийн сургаалыг удирд лага болгосон манай нам засаг хүүхэд багачууд та нарыг эрдэм мэдлэгтэй, ажилч хичээнгүй коммунист хүмүү- жилтэй иргэд болгохын төлөө бүхнийг зориулж байна. Та бүхэн энэ их хайр халамжийн хариуд «МАХН-ын үйл хэр гийн төлөө хэзээд бэлхэн гэж хариулаад үүнийг сурлага хүмүүжлээрээ харуул- даг. Манай хүүхдүүд бүх дэлхийн хүүх дүүдтэй «наран үүрд мандаг» гэж дуулж байна. Дуулсан дуу нь захаас зах хүрч байна. - Б! ю ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ! 124 Э85 ё өөөЗз Ч олшит «2 ЦЭНГЭЛ ХҮҮ элхүү ахаа дагаад цэрлэг дунд зугаалж явна Ах нь тагтаанд будаа өгнө Амгалан тагтаанууд хуран цуглана" Цэгээн тагтааг барихсан гэж энгэл хүү мярайн гэтнэ Тун ч ойрхон очихтой нь зэрэг Тойрон нисэж, эргэн сууна Энхийн тагтааг үргээдэггүй юм гэж , ив Эрхэмлэж ах нь дүүгээ сургав : » 2 Хөөрхөн тагтаатай тоглоно гэж Хүү Цэнгэл мярайн гэтэв Цэгээхэн тагтаанууд будаагаа түүнэ э Цэнгэл хүү мярайж л байна. Тагтаанууд хүүг ойртоод очихоор Тал талруугаа нисэн сууна. » Эцэж ядрахдаа Цэнгэл хүү Элсэн дээр сууж амарлаа Тагтаанууд харин Цэнгэлийг тойроод, Тожи" тожиг алхалж байлаа Ахынхаа өгсөн атга будааг Амгалан тагтаанд цацаж өглөө 20, “ба, Цэцэрлэгийн тагтаамууд үүнээс хойш Цэнгэлийг тойрон нисдэг болжээ. Ж. ШАГДАР АААААААААДААААДАААААДААДААААААААААААААДАААААДАААААДААДАААААДАХААААААААААААААААААА4” :9-0-0-0-8-0-0-8-0-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-8-8-0-0-9-0-8-0-0-8-0-0-0-0-0-0-0-0-8-0-8-0-0-0-49-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0 АРИУН ЦЭВГ-ИН ЭРҮҮЛ 1 ! Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ- Төв Зөвлөлийн тэргүүлэгчид, Мон голын Улаан Загалмайн Нийгэмлэ гийн Гүйцэтгэх Хорооны тэргүү- лэгчдийн хамтарсан хурал саяхан болж пионерийн зуслангуудад тухай дүрмийг батлан тогтоол гар гав. Уг тогтоолд 1970 оны 8 дугаар сард Сэлбийн пионерийн зусланд ариун цэврийн эргүүлийн урал- даан явуулахаар зааж, 1971 таж, зуслангийн сүүлийн ээлжинд энэ уралдааныг бүх зуслангуудад уламжлал болгон явуулахаар шийдвэрлэв. Манай пионер сурагчид олон улсын ариун цэврийн уралдаанд 2 удаа оролцон хоёуланд нь Ш байр. эзэлж, хүрэл .медаль хүр » ариун цэврийн уралдаан явуулах оноос, Эрүүд мэндийн өдрийг уг тэж, байсан юм. . Р, ЗАНА. рээ 1ү:г2э9. -283, 1 С -0ХУ Ут" УБЮЛсА2 ЯРЁ2-52Х/Й - - Энэ хичаэлийн жснлд математикийн пиадын нэгийн даваанд нийт 484 сур Сайны дотроос сайн гэж байдаг. Барианы газар ойртох тутам эрч хү чээ улам нэмсээр 15 бүлэг гурвын да ваанд шалгарч, улсын тэргүүн таван ҮЙПИИЙ ӨТҮЙ!НИ їЇОө ТҮИПНИГО “ТОО БОД БАС ДАХИН БОД Математикийн хичээлийн заалтыг ча улсын Ү1 олимпиад дөрвөн даваатай наржуулж сурагчдын математикийн явагдаж, ерөнхий боловсролын 480 лэдлэг, билэг авьяасыг хөгжүүлэх 1Т (Улсын уламжлалт Ү1 олимпиадын гаруй сургуулийн 2410 “мянга гаруй талаар үр дүнтэй ажиллаж байгаа 9Ф| -үиийн хурлыг БНМАУ--ын Ардыг тионер сурагчдыг хамарчээ. Архангай аймгийн төвийн 10 жилийг С2| Солавсролын Яамны орлогч сайд Аймаг хотын олимпиадын турвын багш А. Нямринчин Улаанбаатар хо яатематинийн улсын олимпиадыг зо даваанаас 7,8,9 дүгээр ангийн «мате тын 1 дүгээр сургуулийн багш Я. БЭ| опон байгуулах хорооны дарга Д, матикийн аварга 60 таруй сурагчид Доржсүрэн. Ц. Амарсанаа, (С. Ша- эы| 7омбосүрэн, товч үг хэлж тэасний шалгарсны дотроос Дорнод аймгийн зав, Цагаан, Увс аймгийн төвийн 10) праа, Математикийн улсын ҮЛ олим Дашбалбарын 8 хилийн сургуулийн шилийн сургуулийн багш Д. Буянхү чадын дүнгийн тухай сонсголыг ма 7 дугаар ангийн “бурёгч” ИФ-2амсран Дундговь аймгийн төвийн 10 жилийг матинийн улсын олимпиадыг зО- дорж, Элнинйагларын 1 дүгээр ссур сургуулийн багш “Өлзий. Сүхбаатар зан байгуулах хорооны орлогч дар тын їн “8 дугаар ангийн сурагч П. “фя аймгийн төвийн 10 шилийн бургууг 2 1 доцент Ү. Санжмятав тавив. Жанбаатар, “Увс аймгийн төвийн 10 Я сийн багш /Бадам /нарын зэрэг їмате- Илтгэгч. аймаг хотын сургуулиуд шилийн гсургуулийн:9 дүгээр ангийн ы5 инийн тэргүүний «багш олныг | гатематикийн олимпиадад бие дааж сурагч ЯБ. “Царанпэл нар 7:8,9 дүгээр ” эт болно. 203-4| элтгэх дадлага туршлагатай болж шангийн “улсын аварга боллоо. со Аймаг хотын сургуулиудын 10 охих амжилтад хүрч буйг онцлон Математикийн олимпиадад сайн Цугаар ан?нас шалгарсан 22 сураг- Ф рдаад. Ү олимпиадын дөрвийн да бэлдэж амжилт таргаж байгаа Улаан 4224 Їїнд, 1970 оны 5 дугаар сарын 14,15 «2» саянд 36 оноо авах ёстойгоос 28 баатар хотын 1 дүгээр сургууль, Увс ч “пы өдрүүдэд “математикийн олны "төө авч 1 дүгээр байр 18 оноо авч аймгийн төвийн болон Баруунтуруу пиадын дөрвийн даваанд оролцон. ва» дугаар байр 16 оноо авч 3 дугааг ны 10 жил, Сүхбаатар аймгийн тө 94-44 36 спноотой 6 бодлрго бодож, тэр- ёи, сайр эзэлж байсан бол, Ү1 олимпиа вийн 8,10 жил, Дорнод аймгийн бо гүүн амжилтын “төлөө авьяас билэг гын дөрвийн даваанд мөн 86 оноо (он “Тариатын 10 жил, Дундговь айм 251 сүч чадлаа сорилцон уралдацгаа- ЯВ авах ёстойгоос 38,5 оноо авч 1 дү (Тийн төвийн 10 жил зэрэг тэргүүний фе (14а. Олимпиадын дөрвийн давааны гээр байр, 29,5 оноо авч 2 дугаар сургуулиудын эгнээ өргөжиж байнг түнгэас үзэхэд: : байр, 25,5 оноо авч З дугаар байр хмснуооХоа « шВэтс07-- -- Архангай аймгийн Тариатын 258| эзэлсэн бөгөөд ноднин жилийн 1 дү с Ц5 юа. їз 10 жилийн дунд сургуулийн 10 ду гээр байранд орсон сурагчийн ав Хол? гаар ангийн-сурагч Раднаасүмбэрэ сан онооноос энэ жилийн 2 дугаар 2 зайн Гончигдорж: 8,5 оноо авч, 1 ЇЗ| байранд орсон сурагчийн авсан оноо . дүгээр байр эзлэн, математикийн ул давж байгаа ба, ноднин жилийн 383 Г-р ООН Ү1 олимпиадын аварга боллоо. ф | дугаар байранд орсон сурагчийн ав Б5р -- Улаанбаатар хотын 1 дүгээр сан онооноос энэ жилийн эхний гур сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч ї(анзаншаравын Цэвэлмаа 29 оноо- гоор мөн сургуулийн 10 дугаар ан- гийн сурагч Цагааны Болд 25 оноо гоор 2,8 дугаар байр эзэлж байна. -- Сурагч Г. Лхагва (Улаанбаг тар) С. Эрхамбаяр: (Увс) Ү. Даваг чям, (Улаанбаатар) О. Батсүх (Улаан Заатар), Б. Цэрэнпэл (Увс) Д. Бат мөнх (Сүхбаатар), 5Б. Бямбадорли: Дундговь) нар дараахь байрыг эс лэв, Математикийн “уламжлалт олим ПВад г зааврын Дагуу амжилтта! яватллаа ЭРДМИИН ТҮНХҮҮР зүйгийн лөлөв тамцэлдэв. ги түрүүллээ. Эна ангийн сурагч нэ: сургуулийн 10--ын амласнаа биелүүлж аравдугаар анги! таас түрүүллээ. Улсын дэд бүлгээр Улаанбаатар хо «Б» ангийнхан . МХЗЭ--ийн Төв “орооны ху) лын танхимд болсон /Математикий С| ван байранд орж чадаагүй таван су эм рагчийн авсан оноо давж байгаагаар нотлогдож байна гэж тэмдэглэв. Ма ЗЫ| тематикийн олимпиадад амжилттай ГЭ бэлтгэсэн зарим сургууль багш нар олимпиадад амжилт гаргасан су- 27 рагчдыг диплом үнэ бүхий зүйлээр 1 урамшуулан шагнав ин! Манай орны өсвөрийн математикч ф-| лын баг, энэ оны 7 дугаар сард БН УАУ-д явагдах олоп улсын матема- “инийн ХП олимпиадад орохоор “эзтгаж: эхэллээ. Л. ЦЭДЭНЛОРЖ. 252:3.8:9:270! ХЭЛМБинин дунд сургуулийн, Ша гын 1 дүгаэр Тэнд энд гишгэлж, тэнтэр туйтар “залж хөлд орж, дараа нь хэлд:орох Хоёрын даваанаас шалгарсан ма 9Ф баа багштай 3--ын «А» бүлэг, зоо хүүхэд бүхэн эх сайхан халэазрээ сриналуудыг нягтлан үзэхэд, Дорног о Хөвсгөл аймгийн төвийн 8 жилийн ф! еж.аав гэж чимэгтэй сайхан аял- хөвсгөл, Улаанбаатарын сурагчды дуйд сургуулийн Дарьсүрэн багштай , уугаар ярьж эхэлдэг билээ. элбичгийн мэдлэг бусдаас илүү ба! 24 10--ын «Б» бүлгүүд шалгарав. гчиС5А, Зсүтьдо орч АЭ, аа. Дорнод аймгийн 8. 10 дугаа: Мөн Архангайн төвийн бага сургух М.ЗахАГЬЬ. зан арг архлаан чнгийн бүлгүүд: авбал зохих 66 оно ш зїйн-8--ын «А» бүлэг, Дорнод айм , хэл: Тийм ч учраас хүүхэд багачуу ноос-41,85 оноо авч түрүүлэн, 3541л. 25 сийн Дашбалбар сумын дунд сургуу дын монгол -хөдбичгийн...мэддэгийг оогоор Улаанбаатар, 81,-97 онос ын Лїйн-8--ын «А» бүлэг, Улаанбаатар сайжруулах зорилгоор жил бүр мон- "оор Хөвсгөл аймаг дараах байрыг хотын 1 дүгээр дунд сургуулийн 10 гол хэлбичгийн олимпиадыг уламж млулс тэсЭ, Ь д Бдооын «Б» бүлгүүд гуравдугаар “энэ ай бїїлгон явуулдаг билээ. лсын хэмжээний 8 дугаар айгих в»| эзлэв. Бололцоот 241 онооноос Улаач 2 Е: даас Булган аймгийн Хишигөндөр є баатар хотын 10 жилийн 1 дүгээг Монгол хэлбичгийн улсын П олны. мын дунд сургуулийн 8--ын «А»-ан фа4| дурд сургуулийн сурагч Авирмэдий: амжилтаар улсын Алимааг хувийн гууль оролцож, дөрөвдүгээр ангийн бүр авбал зохих бололцоотой 24 тэргүүн сурагч болгож монгол хэлби 484 бүлэг, 8 дугаар апгийн 197 бү онооноос 18,8 оноо авч бусад бүлгүү чиг уран ажиолын хичээлээр шалгалт лэг, 10 дугаар ангийн 532 “бүлэг, сур дээс хол түрүүлэв. Өөрөөр хэлбэл энэ “йгээр дээд сургуульд элсэх эрх гуулийн тэргүүн “бүлэг болж шалгар ангид хэл бичгийн хичээлд дунд сурлг 81:17:53 шан гатан үгүй цөм онц ба сайн 27-35 Монгол хэлбичгийн П олимниад нь 5 гү -) Ч ны зэрэгт хүрсэн гэж үзэж болно. урагчдын идэвхийг асар их өрнүүлж, Банауунысн Л. ЭЭ, бүлэг, 8 Одоогоос яг нэг жилийн өмнө анхд) нгөрсөн оцтой харьцуулан үзэхэд дугаар ангийн 66. бүлэг, 10 дугаар гаар олимпиадын дүнгийн хурал дээг зөв бичих хэл зүйн задлан ялгал ангийн 45 бүлэг шалгарч аймаг хө түрүүлсэн бүлгийн нөхөддөө: : зийлгэх, талаар мэдэгдэхүйц ахицта! тын олимпиадын салбар комисс 70 -- Бид та нарын замаар замнаж оллоо. бүлгийг шалгаруулан хоёрын даваа ирэх 1970 онд хэлбичгийн улсын тар Хүүхдүүд ээ «Өсөхөөс сурсан үнг ны аварга болгов. гүүний:бүлэг болно гэж үүрэг авч бай сэн хэл мартаж болшгүй соёл үхтэг, сан нийслэлийн 10 жилийн 1 дучд эрших төрөлх нутаг салж болшгү" зон» гаж эх сайхан хэлнийхээ туха” х зхнолч Д. Нацагдоржийн шүлэг гэснийг ямагт санаж эх сайхан хэлээ сурцгаа! судалцгаа! Тооны олимпиадын өмнөх жилүүдийн аваргууд, ОДОО ЭД цөм Гадаад дотоодын нх, ДЭЭД сургуульд ампкнлттай сайн суралцаж за рим нь төгсөөд нх сургуульд математикийн багшаар ажиллаж байна. (Зүүн гараас) МУИС-ын фиснк маёжматнкийн багш Н. Жадамбаа .Моск ва хотын эдийн засгийн дээд сургуулийн оюутан С. Оюун, МУИС-ын математикийн Ш ангийн оюутан Монхор, Москвагийн их сургуулийн ма- тематикийн Ү ангийн оюутан, Ц. Баясгалан, УИС-ын математикийн У ангийн | оюутаны Д, Бямбажав,Минск хотын цаг уурын дээд сургуй лийн оюутан Р, Оюун, МУИС-ын математикийн Ц ангийн өюутан Г. Батнасан иар. НАРНЫ ЭЛЧ Одоогийн хүүхдүүд мөн ч сайхан төрсөн азтай үрс юм тэж бидний өвөг настан гайхдаг. -- Бидний багад сургууль соёл гэж бараг байсангүй. Тэр-ч байтугай бид чинь бүтэн даалимбан дээл “тоо- той өмсдөг байлаа. Тэгэхэд одоогийн гд: бол торго, тос хоёр дотор хөлбөрөн-өсч байна. Эрдэм ном Ссу- рах сургууль идэж уух. м.бүгд,элбэг хангалуун. Айдаа мөн ч сайхан үедээ гажс.ахмад Тиймээ Хүүхдүүд та нар юугаар ч дутахгүй төлөө цаг настан маань ярьж суудаг. байна. Та нарын сайн сайхны манай засаг байнга анхаарч, ямагт санаа тавьж байна. Наг жишээ хэлэхэд хүүхдүүд та нарын сурдаг сургууль, дүү нарын инь явдаг цэ- “төӨч нэг адил өсөн нэмэгд : : ! : ! : ! ! ! : Архустад усны аж ахуйн технику ! мыг шинзэр байгууллаа. Энэ: 1970, онд:16:бага сургууль, 28:бүрэн биш ( дунд сургууль ашинэзр: байгуулагдаж, 4 дүгээр таван жилийн төлөвдөтөө-! ний удирдамжинд:сзагсан хэмжээнээс ( 0:6 хувь давж биелэх санэз. Хүүх-, дийн цэцэрлэгт, хүмүүжих хүүхдийн. товны талаар МАХН--ын ХУ их! бэлэн. “Өмсөж зүүх. хурлаас өгсөн удирдамж бүрэн бие-4 лэгдэх болно. Сургуулиудын хичээлийн ба туур байр нэмэгдэж, энэ жил жилийн сургуулийн З барилга, бүрэн! бус дупд сургуулийн .19 барилга,( бага сургуулийн 10 барилга -ашниг-, лалтанд оруулахаар төлөвлөөд байна. Ардви гхөтлсүүлэх єрөн-: 483) 10! ЛиИЙнННасныг гхүүхдийг бүх тшийтээр бүрэн биш дунд боловсролтой болго- хөд шилжин горох тухай МАХН--ын 4 ХУ-их хурлын анийдвэр хэрэгшин . сээр байгаа юм. Зөвхөн 1969 онд 12 биелж байна. Нам засгийнхаа хайр бага: сургуулн, 27 бүрэн биш дунд: ивээлдгхүүход-та:нарлжарталтай сай-" сургууль: шинээр байгуулагданс ерөн- хан!өгөн тожийж байна. хий боловсролын сургуулийн тоо 1968 оныхоос 3,6 хунь, суралцаг- сад 7,7 хувь нэмэгджээ. Мөн 1969 онд улсын төсвөөр хүүхэд сантуула" газар 13 шинээр байгуулагджээ Хүүхэд та нарын ах эгч, “тагнар гэсэн 7,10 дугаар анги төгсөө зарим нь.өөрсдийн саналаар «Мэр гэжил бүхэн сайхан» тээд дотоод га Даадын техник мэргэжлийн сургуул! сургууль комбинатад орж суралцдаг. Бас зарим” нь “тусгай” мэргэжлийн дунд, дээд сургуульд ч суралцана. Чиймээс тусгай мэргэжлийн дун- сургууль дээд сургуулийн төо смє? 2 ЗӨВ бүр жэнэгдээнр байна. 3 “Хөрөнгөтөн ертөнцийн "нүсэр том 9 «нд улсын их “сургуулий хотын хөл хөдөлгөөн Өїхтэй тудамж: дэргэд шолитехникийн дээд сургууль талбайгаар уранхай ноорхой хувцас- » гтай.өлсөж цангасан жаахан хүүхдүүд 4-0-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-8-4-6 8-0-0-8 2 8:8-0- арноёнтон,хатагтай нараас мөнгө хайр- длаан гэж алга тосно. "Үнэт хувцас өмс ЖАГСААЛЫН ҮЗЛЭГ Зхон цавар цэмцгэр, баян харган хү ! Бмүус тэднийг. зайлгэж |сзандран ер Дорноговь аймгийн ХЗЭ-ийн хө азийн дунд сургууль 89 -онөөгоор МаалАр бор хувцастай хасангар ЗЭЭ рев аймгийн АДХ-ын гүйцэтгэх За- байр тус тус эзлэв. ажилнин хүн тэдний заримд нь тав- хиргааны Ардын Боловсролын хэл- Түүнчлэн Алтанширээ “умын 8 арван зоос өгөхөд бусад .нь.тар ху- тэс «Дорноговь» тийгэмлэгийн- “зөв жилийн дунд сургууль, Хөвсгөл “СуУлтээс гуйлга гуйлгүй өнгөрөөж, баяр- Лөл аймгийнхаа ерөнхий боловсро мын 8 жилийн дунд сургуулиуд үЗ:лан талархсан харцаар аяшлчныг үд лын сургуулиудын пионер сурагчдын .лэгт сайн бэлтгэжээ. нэ. жагсаалын үзлаг явууллаа. Айм- Цаашид тус аймгийн нийт сургуу4 Хүнд хүчир хөдөлмөрт зүтгэн: Өчүү гийн шийт сургуулиуд аагсаалын үз олшуд жагсаалын сургуулилтыг улам, хан бага хөлс өлдог тэр хүнд гуйсан Лагт амшилттай соролцсоны дотор чанартай үргэлжлүүлэн улс хувьсга болгонд өгөх мөнгө байдаггүйг хүүх- Зүүнбалнгийн 8 зиилийн дунд осур- лын 50 жилийн ойгоор эцэг эх ард! дүүд сайн мэддэг байна. гууль 586 онөөгоөр 1 дүгээр байр, тө злноо баясгасан “баярын жагсаалд, Алийн болгон мөнгө гуйхав хүчээ сан 110 жилийн дунд сургууль 42 оролцохоор бэлтгэж байна. црээ амьдраад үзве тэж шийдсэн үй нввгоар Т! байр, Төмөр замын 8 жи Р. ЗАНАБАЗАР. "түмэн өнчин “дуу хүүхэд хөрөн- --“-------------тт-тгттгтгт-- 1 гөтөн оронд байдаг юм. Тэдний нэг гхэсэг нь галт тэрэгний буудал, хөлөг онгоциы зогсоол дээр хирнэасээ хэтэр "сэн хүнд хүчир ачаа бараа зөөж, ха- Фмаг тамир тэнхээгээ шавхан байж ол (сон хэдэн мөнгө нь | тэдсээ цадтал “идэх хоолны үнэнд яахан хүрэлцэх ! билээ. 9 “Нөгөө хэсэг нь гуанз хоолны га- “зар халуун зуухны дэргэд шарагдан сав суулга цэвэрлэн борив бохисхий їгүй зүтгэсний “шанд танц нэг таваг |) хоолны шавхаруу олж толоо зогооно. Бас зарим нь сонин худалдаж хэдэн ї мөнгө олох гэж үйл тамаа эдэлнэ. 1Үй олон сонин борлуулж байж хэвлэ (лийн эзнээс өчүүхэн цөөн зоосны шап ,. хүртэнэ гэдэг үнэхээр бэрх ажлын їнэг юм. Үнэн худлаа элдав мадээ | худалдаа наймааны зарлал тонуу : дээрэм, аллага таллага, дайн түрг сон Өгийллийг дэвэргэн хөөргөсөн сурвалж е 2 ! їлагаар дүүрсэн тэдгээр сонин, сэтгүү : ын 5-6 шОХллдын (лийг хүн амьтан тэр бүр уншиж со- Вьетнамын залуучууд, хүүхэд багачууд америкийн нмперналистуудын 4 Чирхох нь ховор.Бичиг үсэг, үл мэдэх эсрэг зориг баатарлагаар тэмцэж байна. Їтэр бяцхан сонин худалдагч сониноос Бьетцамаас ирсэн зураг 4нь авсан хүнийг дагаж тар хүнийг «Сүүлчийн хичээл» Б Н авсан гэрэл зураг. 9 0-8-0-8-0-8-8-9-0-8-0-9 0-00-0:0-9-9 опиноо гарчиглах хооронд нь наад инд тань хамгийн сонирхолтой " їмар зүйл нийтлэгдсэнийг тадад салж! зөгөөч гаж шалгаана. Тэ- ээд, тийм. д зүйл нь арай дээр юм У.даа.гэж хэлбэл уг зүйлий нь ягш эл тогтоож аваад би ийм ийм сонир лтой юм тийтэлсэн сонин худалдаж, зайна. Та нар авч уншаарай гэж ход айгоо сөөтөл хашгирч хүн олонтой “аараар өдөржин хэрэп тэнэнэ. Эцэс урсан халтар жаалууд гутлын тос" гой хайрцаг барьж худалдаа дэлгүүр, театр үзвэрийн тазрын үүдээр зөг» зүс тутлаа өнгөлүүлзэрай гэж хаш “чрна. Гудамжны тоос, шавар шавхай бол “читгуталы “ньтялалстал-арчиж: үл зэсний дараа эзэн хүн хэдэн зоос шид ”эг болдоо там горьдон алга тосно. Бас эд нарын үе тэнгийн жаалууд үйлдвэрийн газар машины хавсарга болж насанд хүрсэн хүний хийдэг аж лыг гүйцэтгээд тэднээс бага хөлс авч амь зуун шар нар бор хоногийг өн. төрөөнө. Хөроөнгөт ертонцийн хүүх дийн амьдрал гэдэг энэ буюу. Эд нар лоуны учир ийм эмгэнэлт байдалтай амьдрана вэ? Энэ бол нэг үгээр хэлэ хэд хөрөнгийн боолчлолын хар кай- таар өнчрөл хагацал, өвчин зовлон, үгүйрэл. хоосролын зовлоп гахшитт үчирспных билээ. Бас: эзээхэг- турамгийчүүдийн -дар: дээсэн дайн байлтааны улмаас отий төдий охид. хөвгүүд эцэг эхээсээ ӨНЧ зөн. хагацаж, “дайн тулалдааны бөм- бөг. суман өгөн эрэмлаг зэрэмдэг болж нас эцэслэж байгааг «авэл бүүрч аймшигтай. 1968 өнд өмпөд: Вьетнамын Сөнг- ми тосгоныг америкийн зандалчид хүйс тэмтрэн. устгаж. орон суун ба- «рилга байшингий нь газрын хө! тагшилсэн аймшигт яргалалын үед зандалчдын зэр зэвсэгт өртөн эцэс- лэсэн эхийнхаэ хүүрийг тэмтчин жЭ» хөө эрж байгаа нэг настай нялх үс» тэй хүүхдийг хүний үнэргүй америк яргачин бууныхаа бөгсөөр цохиж алж байлаа. Энэ яргаллыг хөдөлмөр чин хүмүүсийн чин хүслээр жигүүр лэсэн эрх чөлөөний хувьсгал эвдэн устгаж, аз жаргалыг арчирдаг жам- тай. Эв хамтын ёс ялан мандсан нийгэм журмын орны хүүхдүүд та нар бол хал үзсэн буурал хорвоогийн нарлаг талд нь дүүрэн баяртай. түвшин жар галтай амьдарч сурч, ажиллаж бай- на. Харин орчлон хорвоогийн сүүдэр талд хөрөнгөт ертөнцийн хүүхэд бага чууд түмэн зовлон эдэлж байна. Багачууд та нар «нар» нар наа» шаа, сүүдэр сүүдэр цаашаа гэж дуу лах дуртай. Энэ бол хөрөнгийн боолч лолын хар сүүдэр цаашаа, хөгжид цэцэглэлийн гэрэлт нар наашаа гэсэн үг билээ. Сэтгүүлч Д. НЯМСҮРЭН УЛСЫН “ШАЛГАЛТ ХҮҮХДИЙН БАЯР Улаан бүчээ дэрвүүлсэн пионер багачууд Багш аа.Багш аа гэж баяр хөөр болон гурван. жил ижил дасал болсон бяцхан ширээнийхээ ард суул гаав. Ангид багшийн тайлбарлан яри хаас өөр дуу чимээгүй. Багачуудын сэтгэл, ганц шалгалтандаа «онцсайн» үнэлэлт авах гэсэн чин хүсэл тэдний цүүрэнд илэрхий. » тэдний аав ээж. ах дүү нь улсын шалгалтаа Заавал «онц» өгөөрэй гэж захисан юм. Энэ захиасыг биелүүлэхээр СУ рагчид булбарай бяцхан гартаа үз тээ барьж цагаан цаасан дээр «Ле нип ба хүүхдүүд? гэж цэвэр нямбай хан бичээд багшийгаа харцгаалаа. Багш нь: үг бүрийг цэвэр тодхон, гу рав дахин давтан хэлэхэд зөв бичи хийн тулд дүрмээ бодож, цэвэр бичи хийн тулд хичээнгүйлэн сийлж байна. Ч чсэн үг бүхэн нэг хүний сун ийж Б-г: харын хичээнгүй нь. ажигласан хэнд боловч «шавийн эр дэм багшаас» гэсэй үгийг санагдуул на. Гурван жилийн өмнө үеийн олон багачууд нийслэлийн дөрөвдүгээр ба га сургуулийн алтан босгыг анх алха хад, багш нь оюутны ширээгээ орхин «багш» гэсэн хүндэт нэр бүхий дип лом өвөртлөн, бяцхай багачуудтай анх учирч байжээ. г--Төро жилдээ . Нина багштай шөгдүгээр ангийн «Б» бүлэг 100 ху вийн, сурлагын амжилт үзүүллээ гэж батш сурагчид нэгдүгээр улирлын дүй гээ сонсоод урамтай байлаа. Энэ нь даашдын амжилтын эх нь байлаа. Ни- на хичээл тараад сурагчдын гэрээр явж эцэг эхтэй уулзана. Анхаармаар сурагчидтай нэг бүрчлэн ажиллаж тэргүүний багш нарын туршлага суд лана. Нэгэн өдөр захирлын конторыг жэн нэгэн хүн тогшив. Энэ бол Нина сар, авла ар нв ар ар өөр 8 ар ар 0 ар 0 8р »-4в 9 4р 0 45 9 4, ав 9 489 4950 «90 р" с- зөв» ДӨЛООН ХҮҮХЭД “Ачлалт эцэг эхээсээ өнчрөн хоцор сон Цэцэг, Эрдэнэчулуун, Хашчу луун, Гэрэлчулуун гэгч долоон нялх хүүхэд Налайх хотод амьдран сууна. 3--аас 16 насны тэр долоон хүүх дийн эцэг Найдан, эх Жаргал хоёр алаг хонгор үрсээ гарынь ганзганд хө лай нь дөрөөнд хүргэж чадалгүй сүү лийн хоёрхон жилийн дотор байга лийн мөнх бус хууль жамыг дага багш байлаа. Нина захиралд хандажс, «Би ангиа гурван жилийн ирограм маар туршмаар байна. Манай ёчтагч дын сурлага жигд сайн болохоор гурР ван жилд дөрвөн жилийн хичээлинг багтаана гэж найдаж байна гое Нина багшийн саналыг сургуулийн захиргаа дэмжиж итгэл найдвар ХҮ лээлгэсэн юм. Тэр өдрөөс хойш сургуулийн онц сурлагатны хүндэт самбарт И. Пүрэв дорж, Л. Баяраа нарын олон сурагч дын зураг гарч 100 хувийн сурлагын амжилт жил дараалан үзүүлсээр энэ анги 3 жилийн дүнг дүгнэх сургууль төгсгөх анги дэвших, улсын шалгал таа анхлан өгч байгаа нь байлаа. Ни на багшийн ангийнхан сурлага сахил га батаар тэргүүлж ангиараа пионер болжээ. Цээж бичгийн шалгалт ДУУ сав. Сурагчид нэгэн зэрэг босч, зав сарлав. Ангийн хаалгаар алаг цэцэг дэлгэрэх шиг, улаан бүчээ намируул сан пионер сурагчид гарч, эргэн той рон бүжиж, алаг бөмбөгөөр тоглож байна. Тэдний нүүрэнд баярын инээм сэглэл тодорч байлаа. Дүн гарч самбарт бичигдэв. Н. Ни на багшийн ангийн 28 пионер сурагч «Ленин ба хүүхдүүд» бичгийн ажлаа 100 хувийн амжилттай өгч онц 8, сайн 18, дунд 2 шалгагдсан байлаа. Болд, Хэнч-биш, гын дүнгээ лээ. 17 Ү. ДАГВАДОРЖ экээ. Өвгөн Найдангийн бөр гэрт уй гашуу болон өнчирч хоцорсон тэр дО лоон хүүхдийг үзсэн харсан бүхэн «Эвий хөөрхий минь» гэж өхөөрдөн өрөвдөцгөөдөг байлаа. Түшиж тулах хүнгүй болсон энэ долоон хүүхэд Налайх хотын 10 жи- лийн дунд сургуулийн эцэг эхийн зөвлөлийн дарга Сэрдамба, багш Дорж нар сүү. шиг сайхан сэтгэл агуулж тэднийг харж хандсан нь юу тай сайхан. Сургуулийн захиргаа энэ долоон Хо. “, эр» сднь байвалийн нөхө тэлжлэн ажиллан ар ус, агаар» гэдэ! тын чинь талаар тогтмол нийтлэнэ.. --Бяцхан уншигчид баатарчууддаа шим», «Өвсний үнэр», «1Цу сөн сэдвээр сар сгэг- «Эрх жаргалын нара одын хувьсгалын” яартизанууд эрдэл --«Үүлэн хүү» її хүртэл аялан жуулчил! “ бүтээгч хэсэг сурагчдын о! “ «Үүлэн хүүэ-гийн багт суркь “бүрийн мэргэжлийн хүүхдүүд ” с--Уран зохиолынхоо буланд өөрийн. ба гадаад ор хиолчдын зохиолууд нийтлэнэ. «Толбот халиун» тууж? лэгдэнэ. дутам гарна. 9 хүү», 4 гүүд хэвлэнэ. --Мөн Ардын хувьсгалын яөлгөө нийтлэнэ. --Хэрэв та манай сэтгүүлийг захиалв нө дуу сурна. 22 - ёт-лагч» хүүхдэд зусламж үзүүлэх ажлыг эцэг эх, пионер сурагчдын хурал цуглаа наар хэлэлцүуулж урилга гаргуу-- лан 2000 гаруй төгрөг цуглуулжээ. Энэ ажилд багш Санжгончиг, Сэлэн гэ, Ханджав, Ж. Чимэд нарын даа сан 4-«В» ,6--4Ё», Т7-- «Гэ,10- «А» ангиуд идэвхзэй сайн оролцож, 11--ээс 133 төгрөг туслажээ. Пионер - баатарчуудаас 2- «Д» ангийн Баттулга, 1-- «Гэ» ангийн Бямбадорж 2--В ангийн М. Энхболд, Нэргүй, Энхбаатар 7-г ан гийн Батчулуун 10--«А» авгийн На “Мөн спортын мастеруудын зөвлөлгөө, биеийн тами рь чигдэж байна», «Уран залын толь» «Пионе ертөнц», «Тог. эО! гэсэн таван булантай ний Ч Эр232-нан хагас жилд «Эх хүүгийн тууж», «П "энэн хонгор жаал» тууж болон сонирхд: 50 жилийн/6 єонєох сайхан» гэдэг булан гаргаж ахмад ХУЛБО2 --Ирэх анд болох сэтгүүлийнхээ 45 жилийн Ха. дугаа, гэх зэрэг тэ, 2, : 2 ины бага хурад лөж сурч а . Мана! 1 Үс 72 --Залгамжлагч сэтгүүл «Түүх ийн 1 їндэр», «Шинжлэх ухаан о0! сони 2. хам Э0н мг 1222222222223Х2222212222212521212-1222-21225-1222 8231-22-22 нд ранцэцэг нар бусдаасаа илүү сайн оролцжээ. Багш, сурагчдын ариун сайхан санаагаар тусалсан Дээрх мөн гөөр тэр долоон хүүхдэд тохирох 2 улирлын гадуур, дотуур хувцсыг авч саяхан тус сургуулийн пнонер су рагчдын хүндэтгэлийн шугам жагсаа лаар гардууллаа. Одоо удахгүй энэ долоон хүүхэд ачит нам засгийнхаа хайр эвээлийг хүртэж улсын асрамжинд очих гэж байна. Ш, НҮРЗЭД ГР ТР22212 7 9498-0880 0в-8 08 0в 9 р 8р 8 8р ер 9 ав, ар 9 89 р 9 8р 9-р 9 48 0 6 9 48 9 4р 7 4В 04В р 0 ар 0 40н 9 40 9 ара ар 4 ар 9 ар ар ар э ар 9 ар 9 ар » ар 9 4р 9 «8р ө 48р 9л48р 9 48р 6 ар о аар 0 ар 8 аар 6 4 0 4р 0 8р ор 9 ар 9 ар ө ар оор | Үгийг Л. Надмидцэрэн БАЯРЫН 2 яцхох олох жаалууд мань Фаярык жагсаалд арээрэа. ухы сайхныг угтгах ург2ан сарын даяр шус,. дох тасдан дЭДҮҮҮИЙГ таанд будаа өгөөрэй. Аяыг Ч. Ганбат ЖАГСААЛД ИРЭЭРЭЙ баяр- ЗУЁ422 /ожсаг: жаргалаа зоцэж 2оаёан өсөхийн далэг «суу . Эрхэм Олон дагачууд Мино Эёлэд кафрсаг 22:3:а2 ? /ардаж суусан эрдмээрээ /ариг хооромд «урал арай. сэ... : 0... "“ү0.........с.... Д. Сүхбаатарын нэрэмжит . , , , , , , ! . 4 , Ч , . . , , , , , , , ,. » . ,. . , ,. . . , . ,. . . . . . . :8-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-8-0-8-0-0-0-0-8-0-6-8-0-04 ЗУРГААН. САРЫН. НЭГЭ! Энхийн сайхныг Мөнхийн. тайвныг Эрхэмлэсэн “«Мөрөөдсөн Тэнгэрлэг. сэтгэлтний үрс Хүсэл нэгтэйгээ илэрхийлж Тэнүүн цэнхэр тэнгэртээ: Хөгжүүн тагтаагаа нисгэсэн Өнөөдөр өнөөдөр Өнөр хорвоогийн 72080970 »-эгө-0-0-0-8-08-63042- Хонгор үрсийн баяр! . Хотол түмний баяр! ї Үүрдийн найрамдлыг . Үнэнч шударгыг . Эрхэмлэсэн : 3 . Мөрөөдсөн 4 Эвсэг дотноо харуулж, . Тив тивийн үрс , . Тэнхлэг эргэх дэлхийд Ч Энхийн дуугаа хадаасан , . Өнөөдөр, өнөөдөр . Өнөр хорвоогийн 1 Хонгор үрсийн баяр! , Гдэс 5 ж ! . Хотол түмний баяр Ф Ч, НЯМЖАВ 1 Болгарын соёлын нх баяр таван са рын 24-ны өдрийн болгар хөвгүүд охид ёслол төгөлдөр өнгөрүүлдэг заншилтай, НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ ул сын Хэнлэлийн Комбинатад “хэвлэв, Индекс 14220 , 2.3 ЭНЭ ӨДРИЙН НАР ОӨгсөр айл Цогбадрахынхап өглөө эртлэн босэцээ, Хамгийн овоо гЭГдД- дэг хүү Болдоо түрүүлэн босож цонх ныхоо тагт дээр гараад цэнхэрлэх уулсын цаанаас мандал буй нарыг заагаад -«- Ээжээ! Ээжээ! нар, нар, ямар том. ямар гоё нар вэ? гэж догдлон хэлэхэд ах эгч нар нь бас гүйн гарч нарыг харлаа. Нар уулсын оройгоос дорхноо холдон хөөрөв. Хүү Болдоо -Ааваа! хараач, нар ямар хур- дан явдаг юм бэ? наашаа ирж явна манайд ирж яваа юм уу? гэхэд эх нь: - Тиймээ нрж яваа юм. -Нэр өдөр бүр манайд ирдэг шүү дээ. -- Ээ гялай! Тэгвэл би нартай тоглоно 2 өнөөдөр болохов 4: баярын ах эгч аав Нартай тоглож яал Харин өнөөдөр ХХ Тиймээс мини өдөр цэцэглэгт са! наранд хүүхдийн гэ өдөр У! рын өдөр байгууллага їн ойн өдөөр гэхэд нийслэлийн цэцэглэгт хүрээ йн зүг гоё са! ан хувцасласал өвгө “өнгийн бөмбөлс рин хөвөрч байлаа. Удалгүй цэцэг- лэгт хүрээлэн хүүхэд багачуудаар дүүрч, Пионерийн байгууллагын 40 вилийн ойн дурсгалын самбарын дэргэд үй олон хүүхэд цугларч хүүх дийн баярын нээлтийн ажиллагаа эхлэв. Болдоо хүү энд аль хэдий нь8 ээж аав, ах эгч нарынхаа хамт ирсен байлаа. Нарзөвхөн Болдоо хүүг бус түүний найзуудыг аав ЭЭЖИЙГ. нь ертөнцийн бүх хүүхдийг ээж байлаа. Болдоод нар улам ойртоод байх шиг санагдана. Хүүхдийн баярыг Улаан- баатар хотын Пионерийн зөвлөлийн дарга П. Нүдэнхүү нээж, олон ул сын хүүхдийг хамгаалах монголын хорооны дарга эрдэмтэн зохиолч П. Хорлоо. үг хэллээ, Нөхөр Хорлоо Монголын түм түмэн үрс нам Зас- миллрэмгиннэл-ийэөшиылиөинчилатчгээав- аан цаг д залуучуудын Хүүхдийн баярын нээлтийн мг : Н 7 23-35 : ЛЫН : гийнхаа . хайр халамжийн ачаар: сурах хөдөлмөрлөх эрх “төгөлдөр ? єсөн бойжиж: байгааг опцлон дур- даад өсвөрийн Сүхбаатарчууд «нэр үүрд мандаг» гэдэг дууг дэлхийн бүх хүүхдүүдтэй хоолой нийлүүлэн дуул дэг юм. Манай хүүхдүүд хувьсгалч баатарлаг хөдөлмөрч ахмад үеийнх- нийхээ байгуулсан үйл хэргийг итгэл тэйгээр залгамжслагчид болохыг 6б4- хархан тэмдэглэв. Нээлтийн ажил- лагаан дээр ЗХУ--ын пиопер сурагч дыг төлөөлж Зөвлөлтийн ЮМ сургуу- лийн 1 ангийн сурагч Ольга Литви- нова, 9 дүгээр ангийн сурагч Тани- лов Александр социалист орны пио- нер сурагчдыг төлөөлж, БНАГУ-- ын Элчин сайдын Яамны дэргэдэх сур гуулийн Ш| ангийн сурагч /Ангель Рамель нар баяр хүргэн үг хэллээ. Монголын зохиолчдын хорооны хүүх дийн секцийн эрхлэгч Д. Даржаа тус баярыг тохиолдуулан х ДИЙН ул сохиолын одоогийн байдлын тухай үг хэлж хүүхэд «бүр номын нөхєр байхыг” уриалж, хүүхдийн залуу зохиолч Ж.Дашдондог шүлэг уншив БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга, олон улсын Лениний шагналт ?7Н. Самбуу гуайн нэрэмж їт шагналыг улсад" тэргүүл- сэн нийслэлийн 20,21 дүгээр Ясли, Архангайн Төвшрүүлэхийн “ангийн аж уйн Яслид олголоо. Тус цуглаанаас Вьетнам Намбож Лаос, Арабын өсвөрийн үеийнх- ний баатарлаг тэмцлийг дэмж- сан мэдэгдэл гаргалаа: “Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлийн дарга Ч, Хунжав, Монголын зэмэгтэйчүү- дийн хорооны дарга С. Удвал, Эрүү “лийг Хамгаалах Яамны орлогч сайд Түмэндэлгэр нарын Зэрэг хариуцла- гатай хүмүүс оролцов. 5” Цуглааны дараа бүх хүүхдүүд «Наран үүрд мандаг» гэдэг дууг нарийн шингэн хоолойгоор дууллаа. Цэцэглэгт хүрээлэнгийн бүх Эїий, лагаа нээгдэж хүүхдүүд дуртай тог- лоомоороо тоглож дуртай юмаа үЗ- лээ. Залуу техникчдийн станцын сурагчдын хөөргөсөн пуужингийн хөөрөлт онгоцны уран нислэгийг хүүхдүүд сонирхон үзлээ. . Наран улам сайхан мандаж байна. Болдоо хүү, олон тоглоомоор тоглов. Манай өсвөр үеийнхэн энэ өдрийг яг л Бол- доо шиг баяр цэнгэлтэй-өнгөрүүллээ. хамвгчинтмнийналинглдилнлиагэнлилимээмиилитэнииийиунллылнл ажиллагааны хэсэг. Н. ДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг. МХЗЭ-ынн Төв Хогоо. СехБатлрын "эРэмжи Монолхын Тїнонеэийн байгууллагын Төв Зөххөлийн сонинд “Оролн«Бухний. ЛРОЛТАРИ НАР НЭГЛЭГТҮН/ 27 дахь жилдээ 36:28 (1185) 5 5 5 Бүтэн сайн өдөр би ангийнхаа Тунгалагийнд очлоо.Бид хоёрын ярил Цаж суутал гаднаас нэг сэргэлэн хүү орж ирэв. Тунгалаг- ДҮҮ сангаас ирэв үү? «Ленин ба хүүхдүүд» нНо- моо уншиж дууссан уу? гэж асуу- лаа. -- Миний номын 3 3 | -- Дууссан гээд тэр хүү нүүр га- раа угааж, цайгаа уухаар суулаа. Тунгалаг надад хандаж -- Миний энэ дүү Улаанбаатар хо- тын 3 дугаар номын санд тогтмөл ца- гийн хуваариарном уншдаг юм гэв. Тэр хүү цайгаа ууж дуусаад, хичээлээ давтаж эхэллээ. Тэр гэрийнхээ даал- гаврын бодлогыг дахин шалган бо дож байв. «Сайн байна. Ингэж ням бай хандаж сурах хэрэгтэй. Тоогоо алдаж бодсон байж магад гэж шал гаж байна» гэж би бодлоо. Түүний ширээн дээр өдрийн цагийн хуваарь байна, Бүтэн сайн өдрийн цагийн ХУ ваарийг тусгай хийжээ. Энэ үе бол түүний хичээлээ давтах цаг хуваарь ёсоор мөн байлаа. «Өнгөрсөн нэг ми нут эргэж олдохгүй» гэсэн сургаал байдаг. Цагийн хуваарнар- ажлаа 30 хицуулж сурсан сурагч амжилтанд үрдэг гэж бодож суутал тэр хүү хи йсиллалллллггийллладжллаллалаллаллладлллллар сс, ЗААЛ ЯАКАЛАЛАЛАЛДАЛЛАААЛАЛАЛЯ АЛЛАЛЛААЛХ 20 00К620ХХХЖ2 2-3.52 Ауууууулулулуллуллуулмумуллглмуиууууууу мүлгуммг: Жаал 414 11 л 114 АЙ45А ЭРДЭНЭБАТЫН ЦАГ. ЛХАГВА Үнэ 10 мөн. / э«,2ээб, чээлээ ,хийж дуусав бололтой юмаа далд хийв. Би түүнтэй хэсэг ярилцсга ны дараа Ь - Чөлөө цасаа яаж өнгэрөөдөг вэ? гэж асуухад: - -- Эрдэнэбат дүүтэйгээ, даа Тунгалаг эгчтэйгээ. шатар тоглө дог. Номын санд очиж. уран-зохио- лын ном. уншдаг. гэсэнд “(бидний ярианд Тунгалаг оролцож: зарна - Эрдэнэбат ноднин нэг-Өдөр хи- чээлээс ирүүт эгч Ээ “шатар зааж өгөөч, шатар тоглож сурвал. оюун ухаан задарч сайн тоочин болно гэж багш хэллээ гээд салдаггүй. Тэгээд би шатар зааж өсөн юм гэв. Би Тунгалагаас, Эрдэнэбат цагийн хэрхэн хаа хуваарийг мөрдөж бай гааг нь асуув. Тунгалаг -- Цагийн энд сайн барию» талдаг юм.Хөл ХЭСЭГ ӨШИР” лөөд цагийнхаа хуваарийг мартах ша. хахад нь би -- Ленин багш цагийн хуваарийг маш нарийн баримталж ажилладат байснаар хүн төрөлхтөний суут багш болсныг Ярьж өгснөөс хойш хөл бөм бөг өшиглөхдөө хэдий хнр хугацаа тай тоглохоо санах болсон юм гэлээ. Эрдэнэбат, зүгээр өнгөрөөсөн нэг М8 нут их гарз гэдгийг ойдгодог сайн сурагч юм. Түүнтэй танилцья гэвэй Улаанбаатар хотын 83 дугаар сургун лийн 2--ын «А» ангийн сурагч 1. Эрдэнэбатад гэсэн хаягаар захна би чээрэй. С, БАЗАРСАД (МУИС-ийн Монгол хэлний. ангийн оюутан) зэжэээичиэлэлиэнсэнлвалиливвэсллэнэллвнүлслнихтэвиий ЭЛ “бул 28-18, 2 4,454, ХА Ж ”эггггггггггт 2.” Өнөртуулай, Цэрэнпагма хоёр нэг ангид сурдаг. Дөрвөн жилийн өмнө намрын налгар сайхан өдөр есдүгээр төгссөн боловсролын гэрчилгээ өвөрт лөнө. Тэд цөм анхныхаа сургуулийг төгсөж, эрдмийн оргилд авирах эх- сарын нэгэнд будаг нь гялтганасан НИЙ алхмаа хийсний хийморь жавхаа доо шинэхэн номын саваа үүрсэн.Өёяр баясгаланг эдлэнэ, зйнгэаг-0н 5 тї унглагахыг ЭЭЖЭЭ ЗОЁН Өвөрту! о) Зуны сарын эхэн, зургаан сарын зэж нь дагуулаад, багачуудын -баяр-нэгэн”хүүх, аярын өдөр. Хүүхэд хөөр бялхсан нийслэлийн 8 жилийн 11 дүгээр дунд сургууль дээр очжээ. Хоёр охиныг аав ээж хоёр ньшил толь нь гялалзсан саруул, сайхан танхимд оруулж,урьд хэзээ ч зүс үзээ гүй дөчин найзуудтай нь мөр зэрэг- цүүлэн суулгаж багшид нь баярлас наа урьдчилан илтгээд гарах- даа: --Миний хүү, миний охин сайн су- раарай! Эрдэмтэй хүн, болоорой гэж захиад гарчээ. Тэр цагаас хойш байгаль дэлхий ногоон торгон хөнжлөө дөрвөнтөө хө- дөрч, урин хавар айлан ирэхэд Өнөртуулай, Цэрэнпагма хоёр дөр- вен жилийн турш сурсан мэдсэн эрд мээ зх орон нам засаг, элгэн хайрт сургууль, багшдаа шалгуулахаар сэт гэл догдлон мөч тоолон хүлээсэн анх ны шалгалтын хонхон дуунаар нжил сэн дассан сурагчийн ширээнээ суу- лаа. «Эрдмийг эртнээс эвийг эхнээс» гэдэг цэцэн үг байдаг. Анх сургуульд орж «А» үсэг ацаглахаасаа эхлэн зав зэжийн сургаал, ачит багшийн эрдмийг алдалгүй санаж явсан боло- хоор шалт нд сандарч ТтЭВДЭХ зүйлгүй. Нэг л мэдэхэд улсын шал- галт дуусч боловсролын гэрчилгээ өвөртлөх баярт мөч хүрээд ирлээ. Эрх чөлөөт монгол орны цовоо сэр тэлэн охид хөвгүүд та нар хичнээн их аз жаргалтай вэ? Хүүхдүүд та на- рын төлөө энхрий хайрт нам засаг байнга халамжлан анхаарч сурч хү- мүүжих бүхий л бололцоогоор хан- гаж байдаг билээ. Энэ жил манай орны олон мянган бяцхан охид хөвгүүд бага сургууль ор шалт хүүхдээс нлүү хөгжин | баярлагсад бол дөрөвдүгээр ангийнхан. Яагаад гэвэл энэ өдөр бага сургууль төгссө- ний баяр баясал нэмэгддэг билээ. Нийслэлийн 8 жилийн 11 дүгээр дунд сургуулиар орж хичээлийн эрх лэгч Пүрэвсүрэнтэй уулзахад: --Хүүхдийн баярын энэ өдө 5 хэд шигээ бид баяртай балын Эрэ жил манай сургуулийн 4 дүгээр ан- гийн дөрвөн бүлгийг 120 гаруй хүү- хэд төгсөж боловсролын гэрчилгээ өвөртлөнө. Тэгэхлээр багш бид зуун хорин хүүхдийнхээ сургууль төгссөний зуун хорин гэрчилгээ баталгааг бичиж гар дуулж зуун хорин хүүхдийн зуун хо- рин аав, зуун хорин ээж, хэдэн зуун ах эгч, анд нөхөд, алиахан дүү нары нь баярлуулна тэсэн үг билээ. Эдний өмнө сурах эрхийн эрх жаргал дүү- рэн байна. Ирэх намар зуун хорин хүүхэд маань дунд сургуульд дэвшин суралцана. Бас л өмнө нь эрдмийн зам зурайсаар байна. Дөрөвдүгээр ангийн бүх хүүхдийн 85 хувь нь Энх- баяр, Өнөртуулай, Цэрэнпагма, Да- вааням нар шиг онц сайчууд юм гэв. Эд цөм зуны дэлгэр цагт байгалийн үзэсгэлэн хосолсон. пионерийн зус- лан, хөдөлмөр амралтын зусландаа очиж. бүрээгээ хангинуулж бөмбөрөө нижигнүүлж, оюунаа сэргээж, цэнгэл тэй сайхан амарна. Налгар намрын өдөр сургуульдаа эргэж ирэхдээ, дөрвөн жил сурсан, дөрөвдүгээр ангиа төгсгөсөн алтан үсэгтэй гэрчилгээгээ өвөртлөн , ирж дунд сургуулийн хаалга татна. Та нар ийм л аз заяа бүрэлдсэн, энхжий гийн орны жаргалтай үрсээ! Ц. ЭРДЭНЭБАТ Г------- | (4 3 нарны туяанд өнгө жавхаатайяа лээ. Тэд зуны сарын эхэн, газнсарын нэгний баярт өдөр зус- ландаа очихоор мордож байна. гайтай жаал хүү, аяллын сав үүр- сэн бяцхан хүүг хараад: лоо. ЭД АРТЕКТ АМАРНА МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүх ТОвсолнод ХолДЭБг УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ ХВЭЛШИН ҮР, БҮЛГҮҮД ШАЛГАРАВ баатарын нэрэмжит МПБ-ын, Төв Зөвлөл НО эхлэн, ! гүний Эмийн үүр, пнснерийн бүлгүүлийг үЗн РУулдаг, ну рам тогтоосон нь ерөнхий болойсролын сургуулнудын ХЭЭ, пионерийн байгууллагын ажлын үр нөлөөг сайжруулах тэргүүн турш ага. дэлгэрүүлэх чухал.үр дүнтэй боллоо. 1969--1970 оны хичээлийн БУлоО 252 сургууль, 223 “бүдгэмийн 223 бүлэг, 71 үүр улсын тэргүүний эрх үүр, ннонерийн бүлэг болох 1102 авч ажилласан байна. Үүрэг авсан бүх үүр бүлгүүд авсан үүргээ 99--130 хувиар биелүүлж хамт өл- ноороо 100 хувийн сурлагатан болж, соёлч нөхөрлөлд хамрагдан, ангийн сурлагын онц ба сайн! хувийн жин нь 40--75 хувьд хүрсэн байна. Улсын тэргүүний үүр, бүлэг болох үүрэг авсан нийт б лгүүдээс х/ дөөгөөс шалгарч ирсэн ХЗЭ-ийн 20 үүр, пионерийн 21 2- 4Мар Зиэх, ЕВЬ лөөрөө шалгарч Улаанбаатар хотын 14 дүгээр дунд сургуулийн 9--А ан- гийн Өрдэнэа багштай, О. Оюунчимэг даргатай ХЗЭ-ийн үүр, Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 9--А ангийн Бааст багштай, Ш. Батцэнгэл даргатай ХЗЭ-ийн үүр, Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын 8-ын «А» Д. Дашдорж багштай, Цэдэгмаа даргатай пионерийн бүлгүүд 1970 оны улсын тэргүүний ХЗЭ-ийн үүр, бүлгүүд боллоо. Улсын тэргүүний хоёр үүрээс тус бүр 5 сурагч ангийн багшийн хамт, гулсын тэргүүний бүлгийн бүх сурагчид анги удирдсан багшийнхаа хамт 1970 оны зун ЗХУ-ын «Артек» зусланд явж амрах юм. шын таргээл Улсын тэргүүний бүлгийн үүргээ амжилттай биёлүүлсэн Улаанбаатар хотын ХБДС-ийн, Ичинхорлоо багштай, Ч. Тунгалаг даргатай пионерийн бүлэг, Ховд аймгийн төвийн 10 жилийн 8 дугаар ангийн Гомбо багштай, Н. Должин даргатай пионерийн бүлгүүд 2 дугаар байрыг, нийслэлийн 20 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн Отгон багштай, Д. Оюунцэцэг даргатай, Баянхонгор аймгийн төвийн 8 жилийн 6 дугаар ангийн Жинсууз багттай, Норовсүрэн даргатай пионерийн бүлгүүд 3 дугаар байрыг эзэл- лээ. ? 2 дугаар байр эзэлсэн пионерийн бүлгээс 13 сурагч ангийнхаа багшийн хамт, 3 дугаар байр эзэлсэн бүлгээс 5 сурагч 1970 оны зун «Артек» зус- ланд явж амрахаар болов. : 1971 оны улсын тэргүүний пионерийн салаад ХЗЭ-ийн хэсгүүдийг шал гаруулах болно. Д. МӨНХ-ОЧИР Үг, Б. НАМЖИЛМАА Ая. С. БАЯРСАЙХгал БИД ИРЭЭДҮЙН ЭсгЭРД Өрнөн бадрах хөгжлийн - Үр нь болсон пионерүүд бид Өнгөт сайхан орныхоо Сор нь болсон пионерүүд бид Энэ сайхан нутгийнхаа Эзэн нь юм даа бид Эвлэл ахаан залгамжлагч Хүч нь юм даа бид. Хүсэл оюуныхаа эрхээр Хүрэх ирээдүйн замтай Хөдөлмөр сурлага хоёроороо Хүчээ өргөх зол й 3 (Дахилт) Эрдмийн дөрөөнд дэвшүүлсэн Намынхаа ачийг бахадсан Хөгжлийн шатанд ахиулсан Номын шимийг хүртсэн (Дахилт) өр--нөн бал-рах 97 сор но болсон пно-нер-үүд бид ис “ бай-хан иут--гийц -єв-- хаа, | 03-- 5 хл221-2- 6 348-1:22::23---0- ЭЭР “харагдана. 47 улаан зур- Энэ өдөр манай орны олон зуун пионер сурагчид ийнхүү то- хнлог сайхан пионерийн зуслан- даа амрахаар баяр хөөртэй морд- Урт саравчтай нарны бүрх мал- --Самдаан чи чинь юу болж МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ин Л Л, лах ЛД Л.инөцилөөгаинааллэай Нэг хүүхэд цаашаа хараад зураг зурж байна. Мөрөн дээгүүр нь өн- гийн зурж байгаа зүргий нь харав. Харандааны үзүүр хэдэнтээ ирс ирс хөдлөхөд живир буурал сахалтай өв- гөн настай хүний ннээмсэглэсэн ца- райтодроод ирэв. Зураач ч өөрөө бас инзэж байгаа бололтой араас нь ха- рахад, чих нь хацар нь хөдөлж хараг- дана. Цааш зуурлаа. Завилж суусан сайхь өвгөний өвөр дээр сөөсгөр үс- тэй хөөрхөн жаал инзэмсэглэж бай- гаагаар зурлаа. Өнөөх өвгөн овор дээрээ сугаа сөөсгөр жаалыг эв хав муутайхан том гараараа тэвэрчээ. 1Наал хүү зурсан зургийнхаа доор «Эцгийн хайр» гэж дурайтал бичив. Саяын зургийг зурж байсан хүү: | бол Ховд аймгийн төвийн арван жилийн сургуулийн Долдугаар акЕ: гийн сурагч пионер Ганбаатар юм. Тэр хүүхэд бид хоёрын яриа мэдээ- жээр уран зурагнаас эхлэх ёстой бай- сан. Гэтэл харин бид хоёрын яриа зурагнаасаа биш зурам тарвага агна- хаас эхэлсэн минь сонин. Зуныхаа ам ралтаар зурам тарваганд явж байхдаа л гэнэт зураг зурмаар болдог юм. Тарваганд явж байгаа хүн юуныхаа харандаа цаас авч явах. билээ. Бүүр зурмаар болоод болохгүй болохоор нь хавтгай хадан дээр шовх үзүүртэй ха- даар зурж санаагаа амраагаад зурам тарвагаа хөөгөөдл нар шингэтэл уу- ланд өнждөг, Ээдээ зуны амралтаар гө рөөлөх ёстойгоё шүүгээддуу алдаж билээ. Энэ бор хүүгийн дуртай юм нь ан гөрөө юмдаа гэж санаад санаагий нь дагуулан хэсэг ярьсан минь хий дэмий болсонгүй. Ганбаатар 1964 оны зун 100 зөрлм 75 тагурага агиляг байсан бол 1969 оны зуныхаа амрал таар 402 зурам, 150 тарвага бас нэр чоно авалжээ, Арван тавхан настай балчирхан хүү чоно авална гэдэг сонин санагдаад тэр тухай нь асуулаа. . . « -- Зургадугаар сарын нэг өглөө адуун дээрээ очлоо. Тэгсэн чи зургаан чоно босоод давхисан. Хүрэн азрага маань адуугаа шагай шиг бол гочихсон. Өөрөө дэлээ хийсгэн, ТГа- ар самарч, дэргэд нь очвол морьтой хүнийг ч хамаагүй хөндлөн хазаад га- зар савчихмаар аймшигтай харагдаж байлаа. 5 Тэгээд би нөгөөх зургаан чонын хойноос хөөсөөр нэг уулын цаад руу орохлоор нь урьдуур нь ташаад хур- дан бууны сум тусахуйц газар дөхөж очиж амжлаа. Сүүлийн чоно далд оро хын өмнө мориноосоо үсрэн буугаад, овоо хараанд ороод ирүүт нь гох мул- талж орхисон. Намсхийгээд л нэг овосхийх шиг болсон. Хүрээд очсон чинь харин толгойгоо өргөөд давхиж явсан чононы ар дагзыг зад буудчих- сан байлаа. Илнгэлс нэг чоно алсан юм гаж ярилаа. Ганбаатарын найз нэг сурагчтай уулзав. Тэр хүүхэд манай Ганбаатар хичээлдээ ч сайн нөхөд» тэйгөа эвтэй. Зун Ганбаатар бид « ХОоёрг, тарвага зурманд хавх тавнцй Мн , шэйр хатханд хоёр хопооф Өли од ц Жсвсга зурам ороогүй байдаг байтлаа? Ран- олатрын,тавьсан хавханд хоёрХон цаг дарод очиход л заавал орчихсон бай юм гэв. Энэ сїрагчийн яриаг сон: | сооД зурагчин хүн харааны ойтой бай- дагчрнх хүмүүсийн ярьдаг санагдаж йлаа, р | Г.ҮүнэЗрс/ хэд хоногий дар аа Хов- нф дын төвөөс Баян-өлгий” аймаг орь, жэр онгоцоор нислээ.” С энгэр газар хоёрын савслаганд үл багтан дуниартах, тэр их аядарт уул- сыг Ганбаатар цаасан давр, хархан багтаан Зурсан нь бодогдов. Ч --Манай Алтайн уулс сайхан шүү, Тэгэхдээ харанхуй шугуй модтой бол улам ч гоё оо. Хууз сахалтай баатар хүн шиг харагдана даа. Энэ зургаа би өөрийнхөө хүсэлд тааруулж их модтой болгож зурсан юм гээд хүүх- дийн зургийн уралдаанд байр звэл- сэн «нутгийн уулс» хэмээх зургаа, торомгор хар нүдтэй тэр жаал хүү- тийн тайлбарлаж байсан санагдана. цоо ч тиймдээ Алтайн уулс сай- З. Дорж. ЭВЛЭЛ ПИОНЕРИЙН ИДЭВХТЭНҮҮДЭД ЗӨВЛӨЛГӨӨ ЯНЗ БҮРИЙН НАСНЫ ПИОНЕРИЙН БҮЛЭГ газрыг түшиглэн явуулна. Зуны амралтын үеэр сургуулийн хичээ- лийн байрыг хүүхдийн дунд хүмүүжлийн єрийн бүдэг»-ийг зохион байгуулан глж, хүүхэд багачуудын бие даа- үтээлч үйл ажиллагааг хөгжүүлэх, амралт болон чөлөө завыг үр бүтээл- : їд чиглүүлэх, улмаар хүүхдийг бүх талаар нь хүмүүжүүлэхэд чиглэгдсэн лоч хэлбэрийн ажлыг зохиовол зохино. Янз бүрийн насны пионерийн бүлгийг - Үйлдвэр, албан байгууллага, аж ахуйн газрууд буюу пионерийн зуслангуу- дад -Албан тазруудын зуслангийн дэргэд, -Төв суурин газруудын дэргэд Сум, нэгдэл, сангийн аж ахуйн төвүү- дэд --Орон «сууц, гудамжны хороол луудад --Сүү тосны тасаг, суурь бригадуудад, -ҮТөмөр замын станц, цэгүүдэд --Сурагчдын хөдөлмөр амралтын Зус- лан, сурагчдын хөдөлмөрийн бригадад, гэх мэтчлэн хүүхэд олноор цугларсан газруу- харьяа газар байгууллагуудын дэргэ- ЗЭ-ийн зүүр, хороодын товчоогоор байгуулна. Янз бүрийн насны пионерийн , бүлгүүд өөртдийнхөө ажлыг сум район, сангийн аж ах! и, нэгдэл, үйлдвэр, аж ахуй, албан бай- тууллагуудын клуб, улаан булан ухуулах байр, уншлагын газар, номын сан зэрэг | оосооөдӨс хөөӨдӨдӨӨӨӨӨӨдӨөдөслөөлөөөсӨрөроӨөсс0 7) хэввлөэөлөнсөсдог АМӨВӨМ ЧАӨдадӨӨад 2 Үндэсний хогжимд ардын дууны аялгуу тааламжтайяа эгшиглэхэд хү- тэн хилэн хөшит нээгдлээ, Торомгор хар нүд, дугуй цагаан ца- нь баясал тодорсон ажил явуулах төв болгон ашиглах, эсвэл байгалийн тохилог сайхан нөхцөлд тусгай хөнгөн маягийн байр бэлтгэж «Янз бүрийн насны пионерийн бүлгийн зөвлөл» баирла- вал зохино. Ё « Янз бүрийн насны пионерийн дүлгүүд ажлаа сар, сараар төлөвлөх бөгөөд сарын ажилын төлөвлөгөөгөө долоо хоногоор ХэЭ- сэгчлэн төлөвлөнө. Бүлгийн ажлын төлөвлөгөөг төлөвлөх- дөө дараах үндсэн чиглэлийн ажлуудыг тусгавал зохино. Үүнд: 1. Дотоод ажил ? 2. Соёл-хүмүүжил, олон түмний ажил, З. Нийгмийн туст хөдөлмөрт оролцох та- лаар : 4, Аялал, экскурс, зугаалга 5. Уралдаан тэмцээн, спорт тоглоом. гэсэн үндсэн 5 хэсэгт ангилан төлөвлөнө. Янз бүрийн насны пионерийн бүлгийн өд рийн цагийн хуваарийг доор дурдсанаар тог тоож болно. 8. 00 Бүрээн дуугаар пнонерүүд цуглар на, Шугам жагсаал хийж, туг өргөнө. Улс төрийн сонсгол хийж, ажлын талаар мэдэг- дэнэ. / 8,30-12.00 ажил хөдөлмөр, глоглоом, зугаалга Р Ж : 12.00--15. 00 үдийн завсарлага. 15.00--18.00 тоглоо! алга, кино, ажил хө дөлмөр- 18.00--шуграм “ажлаа дүгнэж, маргаашийн ө8,ө нилцуулжс, гтукаа Энэхүү Чи лий өөр- төө 30 аарьта! ана. Цаг а : байдлаас ЛТ- таалж йн рьт өөрчлөлт орж бол- но. ажил явагдаж, 5193 н ашигтай зүйлээр хичээллэн оролдож буйг хавь орчиндоо илтгэн харуулах болно. Ч, Лувсандэндэв хаа дууны охин -1 Чэ, Шугам хэм тугийг тогтмол ца, өргөж буулгаж Хэвшүүлэх нь пионерийн Цэнлэр ишгилг Эхээсээ төрөхөд Цэлмэг сайхан Нэхүтай. байжээ. 7 Хархан сүүдрээ Ишиг хараад Ханьтай байна гэж Итгэж байжээ. Орой болж Наран шингэхэд Орь ганцаар Болчихож гэнэ. Энэ хичээлийн жилийн сургуулийн- аварга Бат-очирын Оюун- цэцэг охинтой уулзаж --Одоо хэдэн настай вэ? - жил хичнээн дуу сурав? хэн дуулахад үзэгчдийн сэтгэл ихэд А хөдөл: охин ямар сайхан дуул- -- Арван дөрөв «Ленин багш», лэг, мэд 09? Хэний хүүгэд гэ? гэхэд Этэнчэр бүч», «Найрамдлын ая бага охин “давс --Энэ жил хэддүгээр ангид вэ? Цээж Эн ч бийгаа Х-. «он гэлээ. "2. Мөн ч шаахан байна даа. Үгүй ул ял том болно доо гэж , Тиймээ Энэ охин урлагийн хувьд 22) лийнхаа тэргүүний авьягстан сурлагаараа ч мармайлж язв- ХАРХАН НАЙЗ «Үнэнч» андаа Ишиг хайгаад - Үүгээр түүгээр Хэсэж бэдрэв Нөхрөө ололгүй Бүрэнхий болгоод Нүдэндээ нулимстай Нугжийж унтав. х даг сурагчийн нэгээ. Гуравдугаар ангид суралцаж бай- хад нь охинд баярт үйл явдал олон тохиолджээ. Энэ тужай охин ярих- --Энэ жил пионерийн гишүүн бол- сон. |. --Үечилсэн дэвшлийн 1 шатыг бие- лүүлсэн. --Сургуулийнхаа дууны аварга болсон гэв. 3 дугаар ангиа онцсайн төвөөл 4 түгтзээ оангил нгэх жил БУРЭЭР” 7." ТЭЭЛ Ө”ЭР”ҮҮ-ТЭГРЭ”ЭЛГТГЭ Эрээнээс “М.Нажинват ААМУН 3 Зуегийг Д.Луйкин (Үргэлжлэл. “Цүрүүч нь 1717.18.20 дугаарт) Халзлан зассан ойн дундуур зурайн одсон тө- мөр зам ойн чөлөөгөөр шингэх нарны гэрэлд » Улайсгасан төмөр” утас шиг харагдана. Хэзээ ямагт нохой хөтөлж, буу ёрдогонуулан. явдаг. гер аны харуул манаа хавь ойр ер-үзэгдсэнгүйд пер тизанууд гайхав бололтой” хоорондоо: шивнэлдэ за 4 “нэ. Нар, өтгөн модны оройд өлгөгдсөн юм. шиг” мэлтийнэ. Партизанууд. явсаар !ойн захад гарч ир хОНнОО гГэНдсЭнЭЭ-сая мэдэв:- гэн тойрон нохой боорлох,, этгээд аял запдчих- нь сонсдов. “ 3 5 Немцүүд партизануудыг отож байгаад бүслэ сэн-Ннв- ЭНЭ байв. Буудалцаж эхлэв. Бууны ам- наас улин гарч. байгаа: сумны «юу», «ин-уу», «шап, шан» гэх дууг сонсдход сум. хүртэл гас- яан. онох газраасаагайх мэт санагдана. 7 Хүч тэнцвэргүй боловч партизанууд ёстой л баатрын-ёсоор байлдацгаав. Эзэд нь ундуй сун дуй унаж эхэлмэгц адуу хүртэл дайсны гарт орохгүй гэсэн шиг модноос уясан цулбуураа тас чин харсан зүгрүүгээ-харван зайлцгаав. Толбот халиун хэдэнтээ хуухирч зүтгэтэл уя- сан мод нь хуга үсэрч цулбуурны үзүүрт чирэг -дэн дөнгө болов. Ё Айдаа энэ модгүйсэн бол толбот халиун ёс- той харавсан сум, шидсэн чулуу шиг эндээс зай лан одохсон. Тун-ч явж болсонгүй. Цулбуурын “үзүүрт уягдсан мод, модонд тээглэнэ. Эсвэл: хол хондлой руу ойж нүднэ. агаар Эр Ижил. сүргүүдийн э.о». ХОЙНООС ХИЧНЭЭН ТЭ- мүүлэвч гүйцсэнгүй Гэнэт өөрянзын олон цэргүүд хүрээлэн ноэв. Халиун морь хамаг чадлаа гарган харцага шонхор шиг дүүлэн дайрах гэсэн “боловч модонд тээглэ сэн өнөөх цулбуурын мод хаашньч хөдөл- гөсөнгүй. Унасан эзэн, дассан ижлүү- дээс ингэж үлдсэн халиун морины дун зан, “нүдэнд нь ну- Лимс. “МЭЛТЭГНЭВ.. Олон хүмүүсийн нэг “төө нь хорьж толбот “халиуныг | .- барык “аваад нэгэн шархад- сан даргыг. суулган гад гэж буй зүгрүү хан- дав. А Халиун морины зүрх л д тэыг" оволзон, нүд нь хор- єолын гал дөлөөр гялбалзан 74 ё , --Вухаад хаячих уу? Энэ муусайн дайснууд намайг хвөгөөд гүйцэх юм биш. Та нар бас на” майг унана гэнээ. Та нар чинь зөвхөн хүний дай сан биш бүх амьд амьтан, тэр ч бүү хэл, газар -ус, тэнгэр, нарны дайснууд шүү дээ. Та нар гал зуурч л байна. Манайхан араас айсуй бий. Өл- зий муу замт та нар өнөөх л-Берлин рейхстаг- даа тулж очихоос өөр хаа очих юм бэ? Та на-- рын үйлдсэн нүгэл Үү Ёстой л амьдын тамыг та нар хийсэн шүү. Харж байна уу? Одоо чинь хавар цаг, Тэхэд та нараас болоод аяны шувууд 48. бүрээ хамар сартал-. , Нь буудах ггэтэл нө-. хөтлөж наран шин- | 1 НИНА-БАТМӨНХ: Н 3Х, “Бас цэгэП охил таван эр гарч ирэхэд “«Онцсай гайнхац гїн түүнийг тойрон --Төдний нэг нь: -»Батмөпхөө чамд угтав. захидал...гэхэд : хидлын эхэнд «Друясба» монголоор бишээ Магнай сууринд зуц болж, ногоорон хөхөө донгодож байна. Манай ангийн муууллллулумуууумммууллллмммуллллоллллмммммммлллммууллллллллуллуллллм, Хүртэл зайлаад алга. Шувууд-та нар хаана яв на вэ? гэсэн шиг халиун морь тэнгэр өөд хэдэн тээ харснаа Е --Амьд л явдаг юм бол та нарын гараас га- рахаа л нэг гарна даа» гэж тангараг өргөх мэт жолоо дугтчин хөндөлсөв. Фашистууд халиун морийг харааж зүхэв бололтой, Хар хэрээ шиг муухай орилолдсоноо цааш хөдлөв. Тэнгэр ганц ч одгүй орог саарал өнгөөр дүнсийх нь халиун морины дэнсэлсэн дотор шиг авай. / -» Дээр.нь бас сонсож дасаагүй этгээд аялага чи хэн дотор төмөр хурайдахтай-адил буюу. “ДАНДАА БАРУУН ТИЙШ Халиун морь дайсны тарт ороод «бие сэтгэ- лийн» олон зовлонд зайдлуулах болов: Баригд сан шөнөдөө-явж нэгэн газар очиж хонов. Өглөө эрт улайссан төмөр тамга: -барьсан бөгтөр ну- руут өндөр герман ирж халиун морины хаа гуян”дээр хоёр дахин дарав, Ойрмогхон: хорих лагерь байгаа нь мэдэгдэв. Эрээн хувцасны энгэр, ханцуйн дээр том том номер хадсан хэдэн зуун мянган хүмүүсийг өр гөст торны дундах дан байшингаас гарган нохой хөтлөсөн буутай хүмүүс арав арван. метрийн зайтай хуяглан тууж гарган ирэв. Төдөлгүй нүдний цагаан шилтэй, маш бү- дүүн дарга- ирж халиун морийг их л голж бай- гаа бололтой ярвалзан хямсаганаж байснаа өөр унах-морь байхгүй тул нэг цэргийг мордуулж үзсэнээ, дараа-нь өөрөө унаж туугдсан хоригд- луудын хойноос хөдлөв. Халиун морь улам л ба руун тийш, өөрөөр хэлбэл төрсөн нутгаасаа ал- хам бүрий холдож байгааг мэдэж байгаа шиг түүний шандаст дөрвөн хөлийн дэгэлзүүр сай- хан алхаа аль хэдийнээ алга болж сарлагийн шар алхаж яваа юм шиг гэлдэрнэ. . “Хоригдлуудыг харахаас Фстой л нүд халти- рам.аж. Эдгээр хүмүүсийн өлсөж,турсан, ядарч туйлдсаныг хэлэхийн аргагүй. - 3 Ч Нүд нь ухархай руугаа ширгэж, шанааных "ньгяс хацрынхаа арьсыг цоолох шахам гозойж, махгүй болсон гар саврын шүд мэт харагдана. Арай ядан хөл зөөж байгаа тэр хүмүүсийн хөдлөх бүрий яс нь харжигнан дуугарах шигса- 01 5294 3 өөрсдөө бараг явж чадїмг нагдана. Гэлээ ч... өөрсдөө 4 болсон тэд ёр бусын зориг тэвчээр гарган: шар нөхдөө түшиж явцгаана. Ингэхээс ч өөр аргагүй билээ. Учир нь тамир алдарч ойччихсон хэнийг 21144 Фашистууд нам буудан алж цааш явдаг “идэж уух юм юу ч юрь хүртэл өлсөж цангасан гэж жиг тэйхэн. Бөмбөгдөлтөөр “нурж сүйдсэн. байрны 22622 244239 - 26382 ГД Үл АД. сүм 9 г208 л лаа Я Туйлалала МАЛАААЛЛАЛЛААААААРЛАХЛЛАЛААААЛААААЛ ЛААЛААЛААЛААРАЛААЛАЛЛААЛЛА Үл ЯГ з | АЙРАМДАЛ ЯРУЖБД лсын шалгалт авч байна» гэсэп хичөэлийн тап- : Е : : хуруугаа өргөц” шээмсэг- нН» авчээ гэм: Мэдсогай-Їний бичсэн бүхээйг ойлголоо: 3 Молдаваас уу? Наднгаас уу? гэсээр захидлыг задлав. Батмөнх, гадаадын олоц цайзаас захидал хүлээн авдаг. Захид| ёлыг задалтал Нийагийн гарын үсэг мөн байлаа. За- , «Найрамдал» гэж орос, “таар салах ёс үйлдэж замд үлдлээ. | зэгэл өнгөтэй хүйтэн аж. Аюул аймшгийн энэ “хадсанаас болоод газар гишгэж чадахгүй болсон- атарын нэрэмжит Улсын Хэвлэлийн Комбинатад “ЗАААЛАЛРРАЛРААААКАЛЛЛЛАЛЛЛАУЛЛ 7727:73 5 заавал цахилгаал4ар мэдэгдээргїї. Би чашай: тос" авна. Чи орос хэЗ-сайн сурч байгаа гэм байна. Чи-. “--Уулгах хүртэл баяртай гаад Нина нэрзэ тат-: Чацгуй боловч цэвэрхэп бичсэнийг уиший: дуусайд рэг захидалд бичих зүйлээ сэтгэлдээ бодов. г-ЭнН өнөөдөр «Гадаадын уран. зохиолын Шшал-. галтанд 12 дугаар билет Бугын , 5 сурагч МХЗЭ-ийн г Г. ДАГВАДОРЖ ? Умумммуулллолллллуммуулл » дээвэргүй тасалгаанд баахан нохойнуудын хамт уячихав.. 4 Шүд нь ярзаганан, том амаа дарвалзуулан, урт улаан хэлээр хошуу амаа долоох энэ орог саарал нохдыг харахаас л халнун морь жихүүцэ нэ. Ингэж байтал нэг гєрман цэрэг хормой овьёос хувин ус авч ирэв- Халиун морь усыг уугаад, овёосыг идэж эх- лэв. Хэд үмхэлтэл илжирч, ялзарсан муухай үнэр ханхлаад тун ч идэж болсонгүй. Тэгтэл нэ гэн нохойны уяа-алдуурч: халиун.. морнор тог- лож эхлэх: нь:тэр. Халиун морины хаа гуя, ха- мар. ам руу цоройлон өртсөн газраасаа өвдтөл үмхэлж байснаа эцэст бүр нуруун дээр нь ха- райж гарав. Хонгор сайхан нуруун дээрээ төнгэ рийн салхи, хүн хоёроос бөр юм хүргэж “үзээгүн хүлэг-морины.нүд нь гялалзан чихээ хулманлга санаа булгин цовхочтол саарал нохой хөл дор нь дээш харан ойчив. р Догшин тэр араатан уурсан морь руу дайра- хыг завдтал халиун морь амжиж өшнглөсөн нь нохойн яг овоо ясыг өнож,.| нохой ганцхан удаа «ганхийн» дуугарсанаа ойчоод боссонгүй. фа- шистууд хүнийг яргалан тамлах аль. бузар муу бүхний сургууль хийлгэсэн энэ араатнаа ингэж өшиглүүлэхийг тэд харсан бол халиун “морийг нам буудах байсан даа. Саарал нохой удаан хэв тэж байснаа боёч гаслан гангинасаар хол очиж хэвтэв. : : Жихүүн хүйтэн салхи, сэарчигнэн унах, хат сан навчис, машин, танк онгоцны тасралтгүй ни жигнэх энэ бүхэн халиун морийг дуг хийлгэсэн гүй үүр цайлгав. Ч Халиун морь анхан галт тэргэнд орохдоо хэ- дэн өдөр шөнө нойргүй хоносон нь үнэн. Тэх- дээ энэ шөнө шиг аймшиг, уйтгар хоёрын зав сар хавчуулагдаагүйсэн. Өглөө болмогц хоригдлуудыг дахиад л цааш нь өөрөөр хэлбэл баруун тийш нь туув. Бүдүүн дарга халиун морин дээр шуудайтай гурил тохсон юм шиг эв хавгүй сууж, хоригд- луудын нэг өмнө нь, нэг хойно нь гарч зай зав саргүй янжуурын утаа савсуулна. - 4 Тэр гахай шиг бүдүүн амьтан морины жолоо залж чадахгүй шахам байж юм л бол халиун морины гуянд бүдүүн ташуур тушаахыг яана. Энэ өдөр бороо оров. Явах зам ус шавар бол сон тул ядарсан хоригдлуудад бөөн гай болж олон хүн замд ойчиж-Ффашистуудын буун дуу Энэ золгүй аяны төгсгөл чухам юу болох бол? гэж халиун морь гуниглах шиг эрднийн толгойгоо ямагт гудайлган явна. Тэнгэрт нар ч алга, жихүүн шиврээ бороо “цутгасаар, бүх орчлон мөхөж үхэж байгаа мэт цуваа зах нь үл харагдах нэгэн мөрний гүүр дээ гүүр явж байтал нэг хоригдол гэнэт их ус руу үсрэн оров. Фашистууд араас нь хичнээн буу- с-давч гүүр өндөр, ус их тул яаж-ч чадсангүй алдав. Хүн дүрсээрээ л ялгаатай болохоос но- хойноос бараг цгүй араатан”бє Н уг хоригдлын ГЭЛДЭЭ . Явж с! нийг ямарч байцаалт өч! рүү шидэв, Тэгтэл -- ЭЭ, тэнэг-з «хоёр алтан шүд гэхэд н ууүгэ шш , халахгүй яа 1 эг эттэжс 1 “Халиун ийг унасан үн дарга сэн юм уу? Эсвэл ямар “ ү-254 срцих эц -- Чимээгүй ээ! Алхаад гиа Д" . “дууд самрын рэв. 9 “хэвлэв «Р? |САНСРЫН.СОЮЗ-9 ХӨЛГИЙН НИ | | ! Хүүхэд бидний баяр зургаан сарын Москвагийн цагаар 22 цагт Улаанбаатарын өглөөний 4 цагт санс рын «Союз-9» хөлөг хөөргөв. Москвагийн цагаар 22 цаг 09 минутад дэлхийн тойрог замд орсон Зөвлөлтийн «Союз-9» хөлгийг, сансарт хоёрдахь 2 удаагаа нисч байгаа хөлгийн дарга хурандаа Андриян Нико- : заев, хөлгийн инженер Виталий Севастьянов нар жолоодож явна. Ч «Сеоюз-9» хөлгийн багийнхан тойрог замын ганцаарчилсан кєислэгийн явцад шинжлэх ухаан, техникийн эрдэм шинжилгээ- са Этүгв ЭэлананЖрдлэрээгжхх засч хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх юм. Үүнд хэрэгжүүлэх гол үндсэн зүйл нь: -- Дэлхий орчмын тойрог замд байх үед хүний бие мах бодид нөлөөлөх сансрын нислэгийн хүчин зүйлийн талаар эмнэ- лэг-бнологийн судалгаа -о Явсан мэдээ сэлтээ улс ардын аж ахуйд хэрэглэх арга боловсруулах зорилгоор дэлхийн районд болон -- Цаг уурын шуурхай болон удаан хугацаа- ны мэдээ боловсруулахад үр бүтээлтэй ашиглах зорилгоор агаар мандлын болон дэлхийн цас, мөсөн бүрхүүлийн тогтоцыг ажиглан судалж, лан шинжлэх, -- Хөлгийг жолоодох, чиг ба 1 римжаагий нь тодорхойлох, тогт вортой ажиллуулах гар ба авто мат системийг цаашид боловс- ! ронгуй болгох, нислэгийн янз бү ” рийн нөхцөлд хөлгийн зам, байр лалыг бие даан 10- дорхойлох хэрэгслүү- 1 лүүдийг шалгах зэрэг | олон сорилт, туршилт числэгийн хөтөлбөрт ? 2 ї Сансрын нисэгч 1 Николаев, Севастья | нов хоёр нислэгийн | хөтөлбөрт заагдсан зүйлүүдээ амжилт- | тай биелүүлж байна нэгний өДөр ЗХУ, | Очоод хонио хариулна. Довшин хаа хичээлийг давтна. ЛУВСАН-ОЧИР: -- МХЗЭ-өн Төв Ховоо Ч Сохьдэллрын нэгэмтит Монолын Їїнонеийн байгууллагын Төв Зөвхөлхян сонинд 27 дахь жилдээ мд24 (1136) пЛ22 ө КОММУНИ8З- МЫН ОРНЫ ШИНЖ ЛЭХ УХААН, ТЕХ- НИКИЙН БАС НЭ- ГЭН ГАЙХАМШИГ, байв. Ямар гоё вэ, - ниссэн. «Союз-9» нисч яваа. хоёр хараа болов уу? ИХБ гэж аав надад хэллээ. Тэсэн ядан хүлээж орой болгоод гарч харвал огторгуйд түм буман од гялалзана. . «Союз-Э» хөлөг түүний дунд л яваа даа гэж харж зогстол гэрээс ээж «Союз» хөлөг нисч явна гэх дуулдав. Ороод иртэл үнэ- чээр Орбитын цэнхэр дэлгэцнээ «Союз» хөлөг нисч хөлгийн бүхээгээс -- Биеийн байдал сайн байна. Бид үүр- гээ биелүүлж явна гэж Николаев ах ярьж хүүхэд багачууд бүхэн зуны найртай цагтаа їюу уулзаж хээ бодоцгоож байна. Би хэдэн ярилцлаа, хүүхэдтэй -- Та нар зуны амралтаа хэрхэн өнгөрөөх ол байна гэж асуухад Г. ГАНБ аймгийн Халиун сумын дунд сургуул өвс Гог гт Н: -- Бичиг үсэг үэЛСХ бага мэдэгч А.ЭНХБАЯР (Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн 2 дугаар ангийн сурагч) ДОЛООН ХҮҮХДИЙН ДЭВРҮҮН СЭТГЭЛ «Союз-9» хөлөг огторгуйд хөөрсөн баярт энэ өдөр, хий- гэж -- Сумын төв дээр амрах хүүхдүүдтэй нийлж янз бүрийн иасны бүлэг салаад байгуулж барилга дээр ажиллана. ПЭРЭН- ЛЭЙ: -- Нэгдлийнхээ эмнэг дааганаас сургаж аймгийн наадамд уяна. Миний өнгөрсөн зуны уясан хязаалан аймагт түрүүлсэн. ХИШИГМАА: -- Сүүн тасагт үнээ саана. Нормоо поднингийн- хоосоо давуулна. БАТЧУЛУУ. суралцах наймдугаар -ангийн- Нэгдлийнхээ хашаа барих ажилд тусла бэл оо? 1.Б. АЛЗАХГҮЙ ! ОрРОН БУХНИЙ ПРОЛЄТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН!/ ЛМЛАН үйл хэргийн төлөө хэзээд, БЭЛХЭН БАЙГТУН/ ЛЭ ЛЖГЭНЭ ТӨ109 ХЭЗЭЭД ВЭЛХЭН БАЙГТУН ө БАГАЧУУДЫН БАЯР ИРЭЭДҮЙН хүҮСсЭэЛ БАЯРЫН ДУУГАА ДУУЛААД УГТАНА Союз хөлөг хурдан хөлөг Солонгоноос дээгүүр явдаг хөлөг мундаг ах Агаар тэнгэрээр надтай ча! Ильич Энсэйн ний ач нь гиймээ! Союз хөлөг Хурдан хөлөг Солонгоноос явдаг хөлөг Виталий ах мундаг ах Эрхэс тэнгэрээр нисдэг ах Наташа охин миний эгч Найм хүрнэ хойтон тиймээ! Гурвуул бид тэ эрээр ниснэ Ган найрамдлаа Тэгээд дуурсгана Ильич багшийн ач охин Елена надтай хамт ниснэ. Тэнгэрээр бид гурвуул ниснэ Тив дэлхийг тойрон ниснэ. Союз хөлгийн сод мөрөөр Солонгоноос: -дээгүүр цойлон ниснэ. Зоригт ах Андриян Николаев Солбоот ах Виталий Севастьянов Тэнгэрээр-дүүлэн нарт хичээл заана. «Нацагдорж» тэмдгийн норм биелүүлнэ, БАЯСГАЛАН:-- Ааваараа заалгаж эмийн ургамал түүж урал: ниеээд ирнэ даанд оролцоно, Д.ГАЛ: -- Манайх 500 хонь харвулж байгаа. | Тэгэхэд бид.» тосоод угтана. Баглаа цэцэг бариад уггана. па. Орос хэлээр хичээллэнэ гэж хариулдгаав Баярын дуугаа Эд бүх л зулыг завгүй өнгөрөөж налар сургуульдаа. ирж “дуулаад угтана: хөдөлмөрийн аваргын төлөө өрсөлдөнө. Харин хэц нь Говь-алтай 35 н Ц. ЭРДЭНЭБАТ 1970--48--5 Жил бүр манан орны өсвөр 18 үеийнхний дунд уран бүтээлийн їе уралдааныг зарлаж явуулдаг билээ. 19Т0 онд «Хүүхдийн ер төнц» уран бүтээлийн урал- даан дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш В. М. Ленин мэндэлс- ний 100 жилийн ойд зориулан явагдлаа. Энэ уралдаанд манай | орны сронхий боловсролын”: дунд сургуулнуд, цэцэрлэгийн 5 л шулллэАДАЦАААЛААААХЦЛАЛАЛАХАЛААХАХАХАЛААЛАААААХ ЦААДАХАА ХАДАА ААЛ АД АЛААЛАЛАЛ ХАЛЛЛАЛААА 5--15 насны 800 гаруй хүүх дийн 1567 бүтээл ирснийг урал дааны комисс шалгаруулж 200 гаруй хүүхдийн 340 бүтээлээр үзэсгэлэн байгуулан ажиллаж “олон зуун хүнд сонирхууллаа. Энз уралдаанд Баянхонгор, Дундговь, Завхан, Өвөрхангай, Төв аймгууд, Улаанбаатар хо- тын сургууль, цэцэрлэгүүд идэвхтэй сайн оролцлоо. Уралдаанд «Миний цацар- лэг» гэдэг зураг зурсан Улаан Тон сургуулийн сан Говь-алтай эїїмгийн хил сумын дунд 6--Б ангийн Ч. Ганхуяг, «Пио нерийн зусланд» Сангас «Ленин Разливт» гэдэг зураг зурсан Улаанбаатар хо тын 10 жилийн 4--Д ангийн О. Пүрэвдаваа, 7 настай О. Гандаваа, Д. Сандуйсүрэн, 5 настай Ц. Сэрэглэн нарын 80 хүүхдийн бүтээлийг сайн бүтээ тур” 7 -ЛуВВ1л2 эхээ Ж онд болох «Хүүхдийн ертөнц» уран бүтээлийн уламж лалт 9 дүгээр уралдааныг МА ХН, Ардын хувьсгал, Ардын арми, МХЗЭ--ийн түүхт 50 жилийн алдарт ойд зориулан явуулах юм. Шалгарсан бүтээ лээр 1971 оны 6 дугаар сард ДҮГНЭГДЛЭЭ Боотололохолэлэгс АЯЛАЛД” ГАРАХДАА | Эх орныхоо байгалын баллаг, үзэсгэ- | дэмий зугаалага Аялал бол тодорхой зорилго маршруттай байна. Аялалд гарахдаа биел тохирсон борооны тэмдэглэлийн дэвтэр, харандаа зураглал хийх зүйлүүдээ бүрэн авч бэлтгэн явах хэрэгтэй. Аялагчид өдрийн тэмдэглэл заавал хөтлөж, ажиглалт хийж, цэцэг навч ха : Тааж нэрийг нь мэдэж авч, зуныхаа даал- таврын нэг хэсгийг биелүүлж, хөлөгт бэ хөдөлгөөнт тоглоом тоглож. ойрын гүйлт ын 89 дүгээр цэцэр шагуул, «Энх тай г зурсан Хэнтий тар хотын Ч. Оюунчил сурагчдын бүтээлээр, «Ле! гэдэг зураг з| аймгийн Баянбул ангийн сугарч С. Н Лениний 100 жилд» гамал урласан Баян-ө, гийн сурагч Эйдхан, « ба хүүхдүүд» Баянхонгор сумын 6-5 8. «ВИ. уулллллллллллллллллллллллллллЛлЛЛллЛллАЛЛЛЛАЛмУмын НЭГ СУРГУУЛИЙН ХОЁР Баян--өлгий аймгийн Буянт сумын 8 экилийн дунд сургуулийн долоо- дугаар ангийн сурагч Хүрмет. “Энэбиш, нар-тус сургуулийн тэгүүний сурагчил юм Я ) р Пионер Энэбиш гурван жил бүлгэмийн зөвлөлийн дарга хийж НӨХӨД- дөө ямагт-үлгэр дууриал болж байна. Энэбиш энэ хичээлийн жилд 640 пионер хамруулан 48 удаа бүлгийн ажил удирдаж 240 сурагчдад тойрон бүжиг зааж, 2 шинэ бүжиг найруулан тавьжээ. Энэ хугацаанд өөрөө шанз. баян хуур хөгжмийг чадамгай тоглож сурсан ба 60 гаруй ном уншиж Д. Найагдорж тэмдгийн болзлыг биелүүлж Ленинч шүүлэгээ д онц дүнтэй өгч тогтмол сайн дүнтэй сурдаг юм. Онц сурлагатан Хурмет сүүлийн,4 жил бүлгийн паргааяр ажиллаа. Мөн сэдэвт туглаан бэлтгэн явуулж 7 хоногт нэг удаа бүлгийн ажил хийж сурагчдын хүмүсжил сахилга батын талаар хэлэлцэж ирсний үр дүнд эдний бүлтт 100 хувь сурдагаас тадна Хурметын бүлэг Ленинч шүүлэгээр сургуулийн аварага бүлэг болсон юм. Идэвхтэн Хурмет өөрийн бүлэгийнхэнд 10--аад ном ярьж «Зальт үнэг» гэдэгт ,хүүхдийн 3 үзэг- дэлт жүжиг найруулан эцэг. эх сурагчдад тоглож сонирхуулжсээ. Сурагч ы2/ өү Мийллсэжсах шаа ангид 70 ширхэг үзүүлэн таниулах” зүйл өн зиз хичлэалийн хэнчийЛ ЧЭ аийыэн жилл 76 ном уншиж Д. Нацагдорж тэмд- Л. ГАРМАА (Буянт сумын 8--жилийн ! ахлах удирдан : н дунд сургуулийн пионерийн цуулж олсоп хөдөлмөрийн хөлсийг харамсалтай үрэгдүүлнэ вэ? Энэ хүү хөдөлмөрийн үнэ цэнийг ой- шоож үзээгүйдээ биш ойлгож тун гаагаагүй дээ байгаа биз. Тэгвэл сурагч Ц. жилд 12 гутал буюу нэг хос гутал 50 төгрөг гэж бодо- ход 600 төгрөг зөвхөн чиний хөлд үрэгдэх нь байна. Харин Д.. бол 100 төгрөг л гуталдаа зарцуулж байна. Үүнээс үзэхэд сурагч Ц... 500 гөгрөгийг үргүй алдана, 3 лэдэг Хүүхдүүд ээ! Та нар хоёр су- 5 гэдэг зураг зурсан Дундговь аймгийн Дэл гэрцогт сумын 7--А ангийн Ц. үзэсгэлэн байгуулж уралдаа- ны дүнг гаргах юм. “АЛЬ НЬ ЗӨВ Эд 9 ийвчсуйагчийн сонирхол яатлаа, Сурагч Ц. Япгаад зээ бн жиднхээ хөлс дуслуулж, хүч зар» рагчийн тухай аль нь зөв, аль нь байгааг тунгаан бодоод өөр өөрсдөө дүгнэлт хийгээрэй, Сурагч Иймээс ї Сэтгэл баясгасан цэнгэлт цаг ирж хээр тал зуны гоёлоо өмсч Ой хөвч: ногоон өмсегөлөөр өвч биеэ чимлээ. Шинэ зүйлийг олох, орчин тойрны а танилцахын тулд өөрийн сум, нНэг- дэл, суурь, сургууль бүлгэмийн түүх тэй холбогдсон материал цуглуулах, түүхийн дурсгалт ховор зүйлийн цуглуулга хийх, оршин сууж байгаа газар орныхоо нэр түүх дурсгалт зүйлүүдтэй танилцаж урьд одоог харьцуулан дүн шинжилгээ хийдэг билээ. Тэгсний үрээр бидний ажил, сурлагад мэдэгдэм ахиц өгнө. Сонин учрал байгалийн сайхан ургамал жимс түүж, эрвээхэй шавь- жийг барьж хатаалага хийх, зуны далгавраа биелүүлэх гэж та нар чар- майдаг. : Аялж судалж ажиглаж яваа га- зар нутаг бүхэн чинь түүхтэй бая- лагтай түүнтэй нягт холбогдсон нэр- тэй байна. Хүмүүс эрт үеэс өөрсдийн амьл- рав суурьшсан газар нутагуул ус хот гудамжинд тэдгээрийн хэлбэр үзэмж өнгө тогтоц эрдэнэсийн бая- лаг, ан амьтад. байгалийн үзэгдлийн аль нэг талаас нь мэргэнээр онож нэр өгдөг. . . . ь. бүр Д. шиг юм бүхэнд аригч гамч хандаж сурцгаа! Энэ он бол арви- лан хэмнэлтийн жил гэдгийг санаж хүн бүр юм бүхэнд гамтай, хэм- нэлттэй ажиллацгаая. Сурагч Ц- шиг олон гутал урж болохгүй шүү. Гэхдээ манай Ц. үүнээс хойш лав л сард нэг гутал өмсдөгөө бо- лих байх. д өөрөө аривч мод ургамал вэрлүүлэх, эрэн сурвалжилж мьдралтай Дуу шүлгийв олуулж, орчныхоо газрыг дүрслэн зуруу лах. навч боргоцой, хусны амьтны дүрс зэргийг хийлгэж тэдэнд багл боловч шинэ зүйл мэдүүлж зүйлийг нь бататгасан байх хэрэгтэй хальс зэргээр урьд үзсэс Б. ГӨТОВ СНЫ НЭР “”“Хөйч үеийн багачууд та нар алив нэг ашитт малтмалын нээлт хийх, түүхэн “зүйлийг тодотгоход анхны сурвалж алхам болдог учраас сурагч ДЫН мэдвэл зохих зүйл мөн. Жишээ болгож Төв аймгийн зарим нэг сумын газар орны нэрийн гарал үүсэл домгийг танилцуулья Угтаал цайдам суманд «Даравгай нуур» гэх: цайдам хоолой бий. Дээр үед «Дарь» гэдэг ганц бие эмээ тэнд шанд ухаж гаргаад зажимдаа тэр нь нуур болж, олон. онд Дарь авгайн нуур «кэдэг үг сунжширсаар тэгэн нэрлэх бөлсөн гэдэг. «Өнжүүл» гэдэг нутвийн талаар нутгийн л манай энд олон жилээр Өнтэй, жил бүр цасгүй-- өвөлждөг түүгээр нь «Өн--жил» буюу «Өнтэй жил» гэж нэрлэх бол СОН ГЭДЭГ. : Заамар суманд «Заамрын уул» бор булангаас урагш асар том амьтан мэт чулуун суурь--ургаа үлдэц хад тохиолддог. Үүгээр урьд заан явсан нутгийн нэрийг ажиглахад хүмүүс: -1. Байгалийн: баялгаар нь нь ААААЛЛААЛАААААЛЛААЛАЛЛАААДАААААААЛАААААЛАААААААААА хмлг: “ААСЖЛЛААЛЛА “миллААААЛААА УилилиллллАААААЛЛЛАААЛЛААААЛАД, НӨӨЦ, БОЛОЛЦОО, БАЙГАЛЫН БАЯЛГИЙГ БҮРЭН ДҮҮРЭН АШИГЛАХ, АЛДАГДАЛ ХАЯГДАЛ, ҮРГҮЙ ЗАР- ДАЛТАЙ АЛХАМ БҮРДЭЭ ТЭМЦЭХ, НАМААС ДЭВШҮҮЛ- ХЭН ХҮЧ ЧАДЛАА ЗОРИУЛЬЯ! СЭН НАНДНН ЗОРИЛТЫГ БИЕЛҮҮЛЭХЭД ХҮҮХЭД БҮ-- ГУ АХ111111:11111211712171217127227722227”3722 “303 Ч БАС САНУУШТАЙ Сургуулийн хөдөлмөр Ссоё- лын чуулганы дүнгийн хурал дээр Дондогийг зуныхаа амрал таар 160 кг бутны ноос түүсэн гэхэд хүүхдүүд алмайран гай- хаж зарим нь бүр үнэмшихгүй байсан юм. -- Манайх энэ жил Арцтын ү6275 22 сусгт ХЭРЭМТЭЙ УРАЛДАН Бөндийсөн хүрэн улаан март хүүхэд бүхэн боловсорч гүйцдэг. Хурууны өндгөн чинээхэн ДУ гүй цагаан эм уугаад ханиахаа больдог. Тэр бяцхан эмийн увь дас нь юунд байна. Ачтай тэр зэмийг юугаар хийдэг юм бэ? Янз бүрийн байгалын ургам- ШИГ ЖИМСЭНД ХАМТ ЯВЦал! Урин дулаан дэлгэр зуны аманд зусаж би хонь хариулсан. эз би өдөр бүр бутны соосоолгосөссөсөсөоодоөссооооомөооөгдөсооососэоооэоссососөсдөссөөдсосоожмөссхссос соосоооӨоөмӨооэсООосооООӨХӨӨд Зун-Цэнгэг агаар, тунгалаг. нар, тунамал ус, ертөнцийн гоо: үвэсгэ- лэн бүрдсэн тэнүүн улир- лаа! Энэ сайхан .улиралд эр- дэм номд шамдсан түмэн үрс та нар тавлаг сайхан амар- даг билээ. Амрах гэдэг бас учир утгатай үгээ! Амарч байна гээд шинэ юм суралгүй, ший эх үзэлгүй аялалаар явалгүй -- Миний, бутны ноос түү дэг туршлага гэвэл, Би номхон ноос түүсэн боловч дөнгөж дө хээр мориндоо хоёр богц ганз чин таван кг болсон шүү гэж галаж урт модны үзүүрт сэрээ Дармааг хажуудах хүүдээ хэлэ хадаж явуут морнн дээрээсээ ТҮҮДГЭЭ са дуртай. Наймдугаар сарын сүүлч, есдү гээр сарын эхээр самар бүрэн Намрын өдөр ойн дунд явахад дон дон хэд Пүрвээ: - аанай Дондог лав л нэг шинэ санаачлага гаргаа вий гэж байв. Дондог хөдөлмөрийн аварга болсондоо баярласан гя лайснаа илтгээд, самар түнших лын тог тог тогших дуутай хос лон дуулддаг. Самар түүхдээ модонд авирч мөчрөөс Нь ху- чимээ, тоншуу- талж, унагаасан самраа ор- хнж хэрхэвч болохгүй. Борго- цой бүхэн эх орны үнэт баялаг. Энэ жил мөчрий нь хугалчих лаар хийнэ. Бидний эргэн той рон, байгаль ээж авралын зүйл зүйлийн эмийг ургуулж байна. Манай оронд: 60 гаруй төр лийн ховордсон эмийн ургамал ургадаг. Мөн хот орон цэцэр- лэгжүүлэх, агаар цэвэрлэх бай галын «Амьд шүүр» болсон х, 7 Жимсэнд дургүй хүүхэд гэж хаана байх билээ2Жигмэд Тог мид хоёр шиг жимсэнд цугаа- раа л дуртай. Харин жимс түү дэггүй залхуу хүүхэд хаа нэг байдаг байж болох юм. Та.на бутны ноос түүдэг. Ингэхээр яв тан түүснээс хэд дахин хурдан байдаг юм гэв. Хүүхдүүд ээ! Энэ ч бас нууштай туршлага шүү. са ажил хөдөлмөр хийлгүй, аав ээж- дээ туслалгүй эрхлэн суухыг ам- ралт гэхгүй. Хүүхэд бүхэнд. сургууль багш параасаа авсан. зуны даалгавар бий. Зуны даалгаврыг та нарын нас биений онцлог, амрах орчин вал хойтон тэр модонд ямар самар ургах билээ. Хэрэм хэ- зээч самрын модыг хугалдаггүй юм шүү. Тэр ч тай Түү- сэн боргоцойндоо ширхэг са марч үлдээдэггүйг санацагаа! Хүүхдүүдээ! Сав дүүрэн самар түүцгээ! нөхцөлд чинь тохируулж өгсөн бо- лохоор дааж давшгүй хүнд зүйл бишээ. Гурван сар буюу 90 хоног гэдэг бол урт хугацаа билээ. Нэг жилийн дөрөвний нэгийг эзлэх ийм урт удаан хугацаанд юу хийж, юу бүтээж болох вэ? ө - нутгийн таримал сонин сайхан ургамлууд ч зөндөө ургана.Тэр бүхнийг түүхэд, пионер сураг- чид гол үүргийг гүйцэтгэнэ. Тийм ч учраас нутгийн тари- мал ба зэрлэг ургамлын үр, эмийн ургамлыг түүх болзолт уралдаан зарласан. Уралдаанд амжидттай оролццогооб! Өнгөрсөн жил нийслэлийн 10 үргүй зардалгай алхам бүрдээ тэмцэх, намаас дэвшүүлсэн нандин зорил тыг биелүүлэхэд хүүхэд бүхэн хүч чадлаа зо, риулья. Эх орон маань уужим арвин агаад яндаж барш- гүй эрднэсээр элбэг баян юм. Чухам иймээс «Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ», «гар хөдөлвөл ам хөдлө- нө» гэдэг ардын цэцэн үг гарахдаа эх орны маань элбэг баянд бишрэн үүс- сэн билээ. ф Юухан ч гэсэн хийсэн бүтээсэн бүхэн чинь ний- тэм олондоо хэрэгтэй л бол бага гэхгүй чамлах хэрэггүй. Хонины бэл- чээрт явахдаа таана ман- гир түүж болно. Өдөрт ганцхан килограмм түүлэд өчүүхэн мэт санагдавч 90 хоногт 90 кг түүчихвэл тэр сайхан амтат сорсоор чинь хойтон хавар аав зэж, ах эгч чинь нялх т18- лөө тэжээхдээ чамайг заа- вал дурсан санана. Хэрэв. чи байгалиас тэр их бая- лагийг авч чадалгүй алд- вал жам ёсоор намрын хяруу өвлийн цасанд Да- рагдаж алга болно. Ин- тээд л бодоход та нарын өмнө ашиглаж болох хич нээн их нөөц бололцоо баялаг эрдэс байна вэ? Гагцхүү санаачлага хэ “рэгтэй. Та нарыг юухнагр ч дутагдаж гачигдалгүй, эрдэм, номдоо шамдан суралцаг гэж нам ард түмэн, аав, ээж, ахан дүүс чинь өдрийн бодол шө-. нийн зүүд, болж |хөдөл- мөр бүтээлээ, хөлс хүчээ мөч бүхэнд харамгүй С50- риулж байдгийг санацгаа! Ачийг ачаар гэдэг арнун сайхан үг бий. Тийм ч учраас олон мян- ган пионер сурагчид «Байгалын нөөц баялагийг жилийн 28 дугаар дунд сургуу- лийн 9-ийн «Б» ангийнхан Дунд- говь аймгийн,Хулд суманд малын хашаа барьж 400 гаруй мянган төгрөгийн ажил хийжээ. Багачуу- багачууд бид ашиглана» гэдэг сайхан уриалга дэв- шүүлэн гаргаж амарч байгаа орчин тойрондоо газар сайгүй янз бүрийн насны бүлэг байгуулж амралтаар нэг килограмм жимс ажиллаж байна. “200000 кг буюу 50 Санаачлагын түүвэл ЗИЛ-130 машин жимс болно. Ийм их жимсээр хичиээн чи хэр, амтат варень хийж болох вэ? Хүүхдүүдээ! Жигмид, Тог мид хоёр шиг жимсэнд цугаа үзүүрт бүтээл бий, Нэг л мэдэхэд зун цагийн зугаатай ам- ралт чинь өнгөрч, найртай, а!7в ”,у? 9 О рын дуртай янз бүрийн чихрийг мөп л алим жимсээр хийдэг. Хэрэв хүүхэд бүхэн зуныхаа сайхан улиралд хөвч ой хөдөө талаар ув улаахан алим жимс өнгө алаглан, нүд булаадаг. сайхан намрын улнрал, золгон хамт олон, сур- гууль багшдаа нүүр бар- дам, сэтгэл дүүрэн илтгэ- хийн тулд аль болохоор б) Ы амралтаа ашигтай ӨнгөӨ-, рүүлхийг хичээх хэрэгтэй. ЭХО 40 94074 «7, «7» рт", раа явцгаая! Ц. САМДАН. дын тус багаддаггүй юм. 20 эмпэг сургасан 100 зурам агнасан, 1000 бухал хийсэн, хотны ноос түүсэн, хогийн ургамал зулгаасан, цэцэр- дэгийн мод арчилсан гээд л то00О- чиж баршгүй их зүйлийг багачууд хүүхдүүд маань хийсэн юм. Энэ жилийн чинь хувьд та нарын хийх бүтээх гол зүйл юу вэ? гэвэл нөөц бололцоо, байгалын баялгийг бүрэн “ дүүрэн ашиглах, аядагдал хаягдал, ангийн инонерүүд 914 90 Н.ЦҮРЭВДАШ аймгийн төвийн багасургуулийн 4 дүгээр Рерэл зүргийг даруй тэртгэ ирж олсон зүйлээ аав, аав. Зээ дууриасан шударга зантай хүүхдүүд- (Үргэлжлэл, Түрүүч нь 17. 18, 20, 23 дугаарт) Өдөр хоног өнгөрсөөр өвөл өнгөрч хавал” болов. Халиун морь хавар болох бүрий нутаг усаа санагалзан нар мандах, нар шингэх “үед хөрвөөх буюу илгээнэ Хэдийгээр бэлэн зэлэн өвс ус хэрэглэх боловч нэг л олигтой гарга тэвээрэг авахгүй тул унаган мах нь инлээдгүй шуугджээ. Эгэл олны нутаг дээгүүр хатуу гутал, халуун зэвсгээр үхэл сүйрлийн зам татуулан маршлаг: фй байсан Фашистууд өдөр хоног өнгөрөх Зөвлөлтийн баатарлаг эрээд байсан цагсан. Улаан үст бүсгүй халиун мориор төдий.л удаан хөлөглөсөнгүй учир юунаас болж гэвэл Хөл бөмбөгийн нэгэн тэмцээнээс болсон 12 хэд болно. Фашнистууд хоригдлуудыг уралдуу- аах, зодолдуулах хөл бөмбөгөөр тэмцэлдүүлэх, эсвэл өлсгөж байгаад хоолоор шахах, концерт тоглуулах зэргээр өөрсдийнхөө зугаа цэнгэл бол годог байв. Зун-цагсан. Эргэн тойрон битүү модтой үз-С гэлэнтэй сайхан газар засагдсан хөл бөмбө- тийн задгай талбайд үзэгчид пиг дүүрчээ. Үзэг- чид ч гэж дээинхэнх нь яргачин фашистуул, цөөнх нь хоригдлууд, бас ойролцоох оршин суугчдын хүүхэд шуухад билээ. Тэмцээн хараа -хан эхлээгүй байхад улаан үст хатагтай хэд хэдэн морьтонгуудын хамт тэмцээн сонирхо- хоор хүрч ирлээ. Энд Гистапуудын дарга нарын хөл бөмбөгийн шигшээ багтай хоригдлуудын шигшээ баг тоглох байв . Тамирчид талбайд гарч ирцгээв. Хоригдлуудын шигшээг харсан хэн хүний сэтгэлд хожих ямар ч найдваргүй мэт харагда- на. Турж эцсэн, өлөн зөмөг хоолтой тэр амьтад хөл бөмбөг тоглох нь байтугай нэг хаалганаас нөгөө хаалганд гүйж хүрээд эргэж ирж чадах хүн үгүй баймаар аж. Гэвч тэд фФфашистуудад бууж өгч гутамшиг үйлдэх гэж ,үү? Үгүй--.- ЧТоглолт эхлэв. Эхний хэсэгт хэн хэнийх нь хаалганд бөмбөг орсонгүй өнгөрөв. Хоёрдугаар тоглолт ер бишийн хүчтэй өрсөлдөөн боллоо. Учир нь Германы дарга нарын хаалганд хоригд лууд нэг бөмбөг оруулсан явдал юм.Гол асарт суусан хэд хэдэн генерал тэргүүтэй удирдах хүмүүс энэ байдалд тун ч дургүй нь хүрэв. Гэвч энэ хөөрхий хүмүүсийг өмгөөлөн хам- таалах зүйл тэрхэн орчинд үгүйсэн шлшнй ! гол нь тэд л өөрсдөө зоригтой айх ёстой. Болж өгвөл фашистуудыг хожих хэрэг- тэй, ИнгЭвэл бас л нэг-ялалт болох нь. тэр. ахь тоглолт эхлэн гүүт гитлерчүүд нэг бөмбөг оруулсан нь тоглолтыг бүрч хурдатгав. Улаан үст хашгачин гуугачин халиун морины нуруун дээр тогтож ядна. Фашистын хаалганд нэг бөмбөг хариугүй орох шахтал нэг хамгаа- лагч нь бөмбөгийг харсан зүг үрүүгээ өшиглө- сөн нь хөл бөмбөг үзэж байсап. хоригдлууд уруу очив. Хоригдлууд жинхэнэ бөмбөгийг тэсрэх зүйлтэй бөмбөгөөр самбаачлан сольж амжсаныг дайсан мэдсэнгүй. Бөмбөг 10 мину- бүрий улаан армид түрэгдэн ШУДАРГА ХҮҮ Сургач Мөнхмөрөн дэлгүүрт явж. байгаад й хэтэвчтэй мөнгө олов. Задалж үзвэл Эй төгрөг байлаа. Мөнхмөрөн ,-дэлгүүрээс ээждээ хэлэ, нь Найрамдлын районы цагдан дээр одоо удахгүй очих гэж ! г гээгдсэн. 400 шахам төгрөгийг 2 байна, Энэ «Хүүхдийн уран хүү Мөн: чтэйггэ аваачиж өглөө. Мөнх-38 зохиолын ном хэвлэл» гэдэг мөрөнгийн” | Рэнцэн гуай БНМАУ--ын 8 ном зүйн дэд дэвтэрт 1921- Батлай Хамгаалах Яаманд ажилладаг дэд хуран-4-1967-он хэвлэгдсэн ма- дда цолтой Хүн. Эднийх есөн хүүхэдтэй бөгөөд 9 най орны ба гадаадын зохиолч ын тзэглЄэн мөнгийг олсон Мөнхмөрөн тав дахь 2 дын бүтээлүүд оржээ. 5 ) хүү нь,юм. Мөнхмөрөнгийн ах, эгч нар цөм, «Хүүхдийн уран зохиолын товч тайлбартайгаар сандэндэв «Хүүхдийн уран зо хиолын ном хэвлэл» гэдэг ном зүйн гурван Тэр гурван дэвтрийн тэргүүн, дэд дэвтэр нь уншигчдын гар ном хэвлэл» Зургийг Д.Луйкин тын дараа дэлбэрнэ. Энэ-оол ёстой л шийдсэн хэрэг билээ. Яагаад гэвэл фашистууд хоригдол хөл бөмбөгчдөд хожигдвол цэнгэлдэх хүрээлэн- гээс гаруут л аваачиж буудна. Гэтэл хоригдол хөл бөмбөгчид фашистуудад хожигдоно гэдэг хамгийн гутамшиг билээ. Тийм ч учраас хоригд . ажиллаж байж бэлтгэж амийг ний дэлбэрэлтээр дуусах нь л лавтай билээ. Цаг тун хурдан өнгөрсөөр байлаа. Долоон минут, найман минут... бөмбөг хоёр хаалга руу ээлжлэн өнхөрсөөр л байна. Ёсөн минут өнгөрөв. Одоо ганцхан минут үлдээд байна. Гучин секунд, дөчин секунд, тавин секунд өнгөрч байна. Тэгтэл ёстой л санаандгүй. юм. болов. Учир нь фашистын нэг бүтэлгүй Довт- логч хоригдлуудын хамгаалагчийг хүчээр түрэн гарах гээд чадалгүй бөмбөгөө алдсаныг өнөөх хамгаалагч чадамгай ашиглан бөмбө- гийг гитлерийн генерал дарга нарын суусан асар уруу өшиглөсөн нь жинхэнэ хожил ж бөмбөг дэлбэрэн хоригдлуудын хүслэн санасан ёсоор болов. Хүн амьтан шуугилдан дээр дороо орохын цагт халиун моринд ч гэсэн санамсаргүй явдал болж дүрсгүй нэгэн-жаал уг дэлбэрэлттэй ба- раг зэрэг морины цавь руу модоор хатгасанд морь цочин булгихад улаан үст ч эмээлтэйгээ хөсөр ойчив. Халиун морь толгой эргэсэн зүг- рүүгээ зулбан алга болов. : Хүүхдийн зохиолч, Ч. Лув- дэвтэр бичжээ. гэдэг ном зүйн бүртгэж нийт 5 ШИ... оилийй Халиун морь гэнэт л их ой дундуур давхиж яваагаа мэдэж зогсов. Алсад буун дуу Ссонс- доход халиун морь цааш ергүүлэв. Хэрвээ энэ морь хүн бол түрэглэх хэрэгтэй. Одоо. дахиад хүний бараа харахгүй юмсан гэх шиг хурдаа улам нэмэв. ТӨРСӨН НУТАГ МИНЬ ТЭР ЗҮГТ БАЙГАА БОЛОВ УУ? Хариун морь ой дундуур олон хоног явав Халиун морь чухам хаана ирсэн, хаашаа явахаа яахан мэдэх билээ. Тэр ч бүү хэл нар чухам хаанаас гарч хаашаа шингэж байгааг олж мэдэхэд бэрхтэй ажгуу.Эргэн тойронд нөгөө Л буун дуу. машин онгоц, танн, дэлбэрэлт тас- ралтгүй үргэлжилнэ. Халиун морь ийнхүү явахдаа төрсөн сайхан Алтай нутаг уул, усаа санагалзана. Тэнд л хүрэхсэн гаж хүсэхийн ихээр хүснэ. Гэвч энэ адуу нутагтаа очьё -гэхэд-зургаа, долоон мян- ган километрийн холд яваа, олон Зуун гол м9- рөн уул, тал, элс намаг байгааг яахан мэдэх эилээ. Өдөр хоног өнгөрсөөр, халиун морь явсаар байв. Зуны богинохон шөнүүд ирсэн үесэн Халиун морь ийм нэгэн шөнийг ойн захад анх удаа өнгөрүүлэхийг хүссэн гэхэд болно. Тэр мод дуугаргалгүй зэрлэг амьтан мэт явж сурчээ. Шинийн сар дорхоноо шингэж таг харанхуй болов. Морь зөөлөн ногоон дээр таатай хэвтээд унтсан юм. Нэг сэрэхэд үүрийн бүдэг гэгээ оржээ. Толбот халнун нойрмог нүдээ нээтэл хажууханд нь нэг хүн мод түшин зогсож байх нь харагдав. Тэр хүн бас өрөөсөн гараараа буугаа барьж тулжээ. Халиун морь айсандаа болоод бараг бүх үе мөч нь татах шиг болов. Хүн огт хөдөлсөнгүй тэр ч бүү хэл дугарч ханнасангүй.. Халнун морь уг хүнийг харсаар нилээд хэдэн. агшныг өнгөрүүлэв. Гэнэт зөөлөн салхи сэржигнэхэд хүний гар үл мэдэг хөдлөх шиг болов. Халиун морь ухаан алдам огло үсрэн зугатар Тэгтэл нөгөө хүн нь дуугарсан ч үгүй, буудсан ч үгүй, бас хөөсөн ч үгүй. Яаж ч хөөх билээ дээ. Тэр бол фашистуудыг үлдэн хөөж яваад атаатны суманд өртөж босоогоороо нас эцэс- лэсэн зоригт дайчин эр болой. Үүнийг халиун морь яаж мэдхэв. Хүний гарт дахин орохгүй юмсан гэх ганцхан зорилго л халиун моринд бий нь лавтай. Халиун морь давхисаар яваад ойгоос ннлээд холджээ. Нар гарав. Халиун морь мандаж бай гаа нарыг хараад үнэхээр нх баярлав бололтой. Учир юун гэвээс халиун морь: -- Миний төрсөн нутаг нар мандах зүгт бий дээ гэж бодох шиг газар шороо үнэртэн наран зүг харж хөрвөөн шилгээж, эвшээлгэн сунаав. -- Төрсөн нутаг минь тэр л чигт бий. дээ. Одоо ёстой л гүйх цаг гэж шийдэх мэт алсал харагдах их ойн зүг рүү хатриулав. (үргэлжлэл бий) ном хэвлэл» гэдэг ном зүйн гойм бүртгэл ном нь сургууль, цэцэрлэгийн багш, хүмүүжүү- зэгч нарт гарын авлага боло- соос гадна эвлэл пионерийн ажилтан, пионерийн ахлах удир дагчид, хэвлэл радиогийн ажил тан, номын санчдад лавламж болно. Мөн энэ ном нь хүүх дийн зохиол, ном зүйн асуудал, . ном хэвлэлийн судлал,..шүүмж эш ажлыг өрнүүлэх, заах ухаан, утга зох: судлагч, чухал гарын авлага би эмхэтгэй | бүлэгт ангил “Олсон зїйлээ шударгаар авчирсан энэ. хүүг 2 тойм . бүртгэлийн дэд / дэв- » Гуравдугаар дэвтэр нь чиг болно. Энэ номд орж бай- "Найрамдлын районы АДХ--ын гүйцэтгэх 8 тэрт «Оюун шилЭү «Зал- 1968--1971 он хүртэл хуга- 21 фрхнхалгэс, он дараалал, захиргааны талархлын үнэмлэх, мөн районы 8 гамжлагч», «Пионерийн үнэн» цаанд хэвлэгдсэн хүүхдийн 2 Ёс “мөс НА над рэр цагдан сэргийлэхийн баярын бичиг үнэ бүхий 2 зэрэг Х хдийн сонин сэтгүүл УРан зохиолын ном хэвлэлээс ОЛУУ ий Буй бвэн2 1 13 зүйлээр шагнасныг саяхан найрамдлын районы 2 болон бусад хэвлэлүүдэд нийт гадна хүүхдийн тогтмол хэвлэл ЗИ мэ рав ан ЭШИГЛАХЯД тОХН цагдан сэргийлэхийн ажилтай Н. Нацаг .нийс- 5 лэгдсэн хүүхдийн уран зохио- болон бусад хэвлэлүүдэд Нийт мжтой болжээ. Уг номыг БН лэл гаар дунд с: лийн сурагчдын ДЫГ зохиолын төрөл ан лэгдсэн хүүхдийн уран зохио о цуг. бу гардуулж БАн/0лэр Хаг 1 тВВр нь бүртгэснээс гадна сур. ЛЫГ уран зохиолын төрөл ангиу хиа Е8 снат 4 цуг ж-н " Мөнхмө, нийслэлийн 83 дугаар дунд 4 гуулнудын дэргэдэх эвлэл, пио дад ангилан бүртгэж гаргах на, -7цэн БУргу, --ын «Бэ» ангийн багш “Оюунцэ 3 нерийн байгууллагын ажлын та ажээ. 1 » нарын нэг юм. | лаар гаргасан ном зохиолыг «Хүүхдийн уран зохиолын С. ГЭНДЭН. Эь Р Ш. САЙХАНБАЯР : өэссөстэээ еввөгөөзөөгӨөсгөӨссӨӨ | ЖМлянай жЖаятаг: | Ёвт-г--ы А--44309 22ууорнө, 2Э22014-2222-2 Эвсг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын Хэвлэлийн Комбинатад хэвлэв. /8039-- шїї, 26332--26333.--- “Нэгдсэ 2, О РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ, УРТ НАСАЛЖ 7625 (1187) Үнэ 10 мөн 8: УДААН ЖАРГААРАЙ Ахмад үе гэхлээр бид, аз жаргалыг авчирсач настан буурлуудаа дурсан са шадаат. Тэдний нэг МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, БНМАУ ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Жамсрангийн Самбуу туай 7о нас хүрлээ, Самбуу гуай хуучин тооллын Бадар гуулт төрийн хорьдугаар оны хөхөгчин хонин жил буюу 1895 оны 6 дугаар са рын 27--ны өдөр Түшээт хан аймгийн Говь түшээ гүний хошууны туслагч тайж Чимиддаваагийн хамжлагын ард Лодонгийн ЖЖамсрангийнд, мөн аймгийн зоригт ван Цэрэнбавайн хошууны ну тагт Гурван Хүрийн дэнж гэдэг газар төржээ. Хүүхдүүд ээ! Та нар ардын хувьсга лын өмнөх бурангуйн-нийгмийн хүнд хэцүүг мэднэ шүү дээ. Тэр л үед Самбуу гуай мэндэлж, хатуу хүтүүг туулж, ман насандаа нутгийн Дугарсүрэн бичээ чид шавь орж монгол үсгийн цагаан тол гОй заалгаж эрдэм сурахын тулд махран зүтгэж байжээ. эр үед уиших ном, бичих цаас, бийр ян тай олддоггүй байв... Самбуу. гуай. хотны ноос түүж, нэг өдөр Номхоны пүүсдэс доншуучлан явсан уяндалай г: най Маачиид өгөхөд “Өвс, СИХТЭЙ | гэж голж гоодоод байхлаар нь арайхийж од, гуйж 10 ширхэг муутуу цаас, нэг шир хэг хар бэх авч баяр хөөр болж байжээ. хаман дэр” 13 настай байхад нь харьяат ж Чимиддаваа туслагч ном Э заах нэрийдлээр дуудаж өдрийн зэлжгүй хонь хариулах, гор зуурин бо нийгмийн үйл амьдралын рив бохисхийк завгуй хүнд хүчир ажилд болшээ. Ё Гэвч тэр бүхнээс шантралгүй холдн- ны бэлчээр, оролдсоор хуучин монгол бичиг сурчээ. Авхаалжтай сэргэлэн хүүг нутгийн баяд ноёд, хошуу тамгын газар зарц, бичээчээр удаа дараа ажиллуулж байв. Эх орноо гадаад дотоодын дайснуу- даас чөлөөлж жаргалтай сайхан шинэ нийгмийг байгуулахад Самбуу гуай хүч чадлаа зориулж: явсан юм. 1922 онд МАХН--д элсэж нам ард түмний үйл хэргийн төлөө мятаршгүй тэмцэгч цогт хувьсгалч болохоо ха- руулсан билээ. 1966 онд Самбуу гуайг Улс хоорон- дын эйх тайвныг бэхжүүлэхийн төлөө олон улсын Лениний шагналаар шагна жээ. Цогт хувьсгалч Ж. Самбуу гуайнхаа 75 насны ойн өдөр урт насалж. удаан жаргахыг мянга мянган улаан бүчтэн ба гачууд хүсэн ерөөж байна. муул, п 22222272 ХХлХ АЛХ цллхлллАлАХААААХ Ж.САМБУУ ү1О0 07, тсОнц сайн цуцалтгүй шургуу сурлагыг ганцхүү хөдөлмөр, гын үр дүнд болдог. сайн с Тү 1 ур рэ ч хүмүүсийн үг сур ралтай хүлээн авч /төлөв төв дөтроос ийг ямагт нам даруу, анх сарны гэрэлд уншиж бичия: . МОСКВА. Зургадугаар сарын 19, (МОНЦАМЭ Ь 1: рын «Союз--Э» хөлөг дэлхий орчмын нвиж шаныв удаан хугацаагаар аллах нислэгийнхээ программыг бне- лүүлээд өнөөдөр Улаанбаатарын цагаар 19 цаг 59 мину- тад Зөвлөлт Холбоот Улсын Караганда хотоос баруун тийш 75 километр зайтай газарт тооцоолсон районд буув. Сансрын нисэгч Андриян Григорьевич Николаев, Вята лий Иванович Севастьянов нарын бие газар дээр буусны дараа сайн байна. Зөөлөн буулгагч хөдөлгү анча лгүүрийн тусламжтайга рат “хэний алгуур зугуухан буудаа. эл срын инсэгчид сансрын удаан хугацааны нислэгийг дажгүй сайн давсныг буусан газар дээр, 1 ман үзлэг харууллаа. ШЛ2ЭГЛЭВГ2 ансрын нисэгч А. Николаев, В. Севастьянов нарыг бууна газар дээр нь эрж олох бүлгийн төлөөлөгчид, би- еийн тамирын комиссар нар, найз.нөхөд нь: сэтгүүлчид ха- луун дотно угтлаа. Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар, ЗСБНХУ-ын сансрын нисэгч хурандаа А .Николаев, техникийн шинжлэх ухаа- ны дэд эрдэмтэн В. Севастьянов нарын бүрэлдэхүүнтэй баг шинжлэх ухаан, техникийн болон эмнэлэг, биологийн шинжилгээ судалгааны төлөвлөсөн программаа бүрэн дүү- рэн биелүүллээ. 1920 оны зургадугаар.сарын 25-ны өдөр--монгөлын хувьсгалын түүхийн зузаан хуудасны эхэнд бадмараг адил гэрэлтэж байна. Тэр өдөр «Монгол Ар дын нам» гэдэг түүхэнд урьд өмнө дуул л Үс, төл х энх дэл, зэ. З8Үн БҮРЧ Жонс: дэнжид Д. Сүхбаатар, Х. рын удирдлагаар байгуулагдсан хувьс талт нууд бүлгэмүүд, үйл ажиллагаа, үзэл зөрилгөө нэгтгэн «Монгол Ар дын нам» ЛА, амт 0 хэ байгуулс 21 «оны 6 дугаа шилт- өнөөдөр 50 жил болж. байна, дын алыг үүсгэн мандуулж эх сааийэАЭР дэхь: тусгаар тогтнол, ард хїянэ, зол жаргалын төлөө ёмь бие үл хсэн ооо авгүлөн сэр “анхны энэ нэгдмэл - ууллагд манай ард. хувьсгалт тэмцэлд үлэжжийн “их үүрэг гавьяа байгуулжээ. ь. Ардын хувьсгал гэдэг үг хүн бүхний алаг зүрхэнд гэрэл санруулж, ахмад хувьсгалчдын үүсгэн бүтээсэн үйл хэрэг бадран дэлгэрч, бат оршихын билэг тэм дэг дүүрэн явж,. МАХН--ын “удирдла гаар монголын --ард түмэн, Феодалын хоцрогдсон орноо түргэн хөгжиж байгаа социалист орон-бөлгон хувиргасны түү хэн замналтай билээ. эр орны ална стай оролцо- Чойбалсан на хлллллАЛЛЛЛЛЛАлЛлллллллллллоРУ- гЭ22углггй Уллагллл ний улаан тугны өнгөөр эх орон маань өнгө засч, багачуудын хацар дээр хувьс гал маань гийж байна. Хүүхэд та нар бол туяагаа тусгасан хувьсгалын тугны хэсгийг хүзүүндээ зүүж, 8 хувьсгалчдынхаа ааг. тэн хээ, 14! а. соц “Тойн лийн барых босох хувьтай, шинэ үеийн шижгэр хувьсгал- чид юм. Чухам иймоэс-та-нар «Ариун улаан цусандаа ардын хувьсгалыг шин- гээж ардун уураг тархипдаа ашдын бө» ловсролыг төгтөөцгоох» арнуя зорилтөө аялгуут дуундаа өруулсан билэз. Хөлс хүч, цусаараа байлдаж өлсөн ардын ялгуусан хувьсгалыд өлөлт ам- жилтыг хувьсгалын захмад дайчид ши гээ шүдний цөцгий мэт нандигнан хайр лаж, хөгжүүлэн. бэхжүүлэх шиг ариун уйас та нарт байхгүйг үүрд санаж яваг тун! МАХН--ын Тєк Хорооны тогтдолөөр жил бүрийн зургадугаар сарын 25-нБьж монголын хувьсгалчдын өдөр болгохоор чөгтөөсөш СЄсоор энэ онд ячхны нь ӨД рийг тэшдэглэж байгаа баярт учразыг тохнолдуулан-өсяерийн уншигч--улаан бүчтэн багачууддаа--хувьсгалт ёсны цогтой халуун баяр аж, ардын хувьсгалын 70 жилийн ойн нх аяндаа сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилт гар хазах, хүсэн ерөөе! ? онголын хувьсгалчдын яруу аздар үеийн үед үүрд бадрах болтугай! ЕРөрэсс3 ө. й : | МӨРӨӨР Сүх. жанжин Ардын Журамт цэр гүүдтэйгээ ялалт хийж явсан газруу- дыг үзнэ. тэхэд Ганбат баясан: -- Зоригоо! Дархан хотыг үзэх үү? --Үзэлгүй яахав гэх мэтээр ярил чана. Энэ баясгалант яриа хоёр Ояц- хан пионерийн яриа.боловч их ой- Гарсан хувьсгалын өлгий нуудыг угтаж хувьсгалчдын өдрийг Лаг, Шивээ хиагт тохиолдуулан. 1910. оны 6 дугаар са. ТҮҮХ дурсгалын “үйл рын. 23-наас. 19170 аны(6 дугаар са Ү!? й “рын 30 хүртэл, явагдах өсвөрийн Сүхбаатарчуүуд бид «Ардын хувьс- галын үйл хэргийг залгамжлагчид» Хөшөөний дэргэд танил хоёр хүү- ГЗСЭН пиенер сурагчдын тойрон аяла- хэд-уулзав. Ганбат хүүхдийн цэцэр- ЛЫН тухай өгүүлж байна. Эх нутгийн ХҮНДЭТ хөшвӨнүүдЭД: : лэгт хүрзэлэнд очиж, идэр тєхникч- ХЭЯ арван зүг найман зөвхисоос сур- баглаа тавик нэх. Шинуц авиан, : дийн станц үзээд будаж, яваа аж, Яага сахилга авьяас чадвар бүхий л НИйхэө дуулж: янсан дуул шөвэв.хөв- Харин Зоригоо бол Д. Нацагдоржийн талаараа шалгарсан найз нөхдөө Лойгоор цангинуулан дуулах болн. йл. Алтанбу- й х Хавилхан авахаар явжээ. Зөригоо хэлсэн нь. өсвөрийн ниснерүүд, Энб: бил ах болсон анхньг өдөр энэ. тойрон ая - Чи тойрон аялалд явах уу? талантай яризт ярьж байна лал єхнолдэж байгаа нь/бас л бах- гэдээс манай хотын тойрон аялагч зал бол МХЗЭ-ийн Тев Хөрөө тионерүүдийн төлөөлөгчид явна тэ АУ--ын АБ Яамнаас Иж өйнүуд үг- “Өнөөдөр хэд Ганбат тан явуулж байгаа үзэж суртал хү- “Өнөөдөр --Ямар гоё вэ? Би явахгүй ма мүүжлийн томпохын ажилна. 7 «Бид. Хяраан нутарт», Гага ээнд най ангиас тэг л хүүхэд явна. ЭнэгтойрОн аялалд манай Фрны төд ирлэээж бичицгээнэ. Энэг: 9 Хаагуур хаагуур явах зом-Өэ?. бүх аймгийн ниэнгр сурагчид багны азтай 8в9? Аз жаргалын алтай гүл --Улаанбаатараас Хиагт хүртэл нарын төлвөлегчид 200 таруй Ххү- хүүрийг атгуулсан: Сүхбаатар тЭрГү: аялах юм. Энэ замд хичнээн сай- мүүс оролцож байна Энэ тойран ая- тэй ахмад үеийнхнийхэЭ тээгцэвх Яла хан түүхт газар тааралдана гэж са- халынхан нь хувьсуалын аихны буун явсан хилууш мөр дээр гишгэж, бий. тарлаг байдлыг нїдээр үзэх юутай . єайхан ба? Өсвөр Сүхбаатарчуудэй. 9: Өсвөрийн тойрон анлагчид аа! 5 Үзсэн харсан бүхнээ нөхөдтэйгээ » хуваалцаж, ангийнхандаа, бүлгийн- 5 ХЭНДЭЭ, сургуулийнхандаа ярьж сур- Х таачлахны. тул нх юм үзэцгээе тэм- 3 1н- 54 двплан циээнээ учир утгыг гүн | : ийн яарсны Ш. ЖАНЧИВ гийн Баянгол сут лын хойд биед:байгаа. Манхдайн 1 3 5 хуга : 2 зайвуулагдс 5 улсад: «.ӨЄэлэнвийг тэвнэрт ашиглан. тосдоохоор умар зүг,явж, байхдаа. шелєх эрэгт усан. тээврийн зогсоол Дд фсс Тс ХАМЖ да 1) Үй 1831 оны 7. 22 4209 дамшшлага бааз байгуулснаар ҮХб: 7 . гарын гэхвэр-. в. давааны Эн- бОО25лар хотын суурь тавигдаж, БРРирял сан цагаантны »Фүлэг р 49248 7 ("22 -ын засгийн тазрын шийдвэрээр 1987: моттолын зөвлөлтийн улаан» : би 41 ш28чү.) өнд уул сууринг Цагаан эрэг хот гэж тасвлєс в.вЭрлэжээ. цӨ иепсэ?886ос 5! 2єь.. 11. Ханангийн хөндий. 1921 оны тгда ганг жэЗ дугаар сарын эхээр энд Монгол Ар ж зоё. 18, нар ! “үзэх, болЗ Эслыг еєт: жич” дын Журамт цэргийн 1:9:5:5:3 Торгон хилийн зээг 5. Хяраан нутаг. ТӨ21. оны мэ , 9 кр 50 246оёхороод хуарагнаж мо 3 ФЭН сс солир, шри “Монгол, АРДЫН х--ЭВфрэчдглг: У өы ан Ворыг хрВдын Эн СЛЭЬЛН3 үхбаа и д ,он8 «4-7 оёё 7 брөр, авах ОПХ тулалдаанд 6 рамт цэргийн авхны хороог эхлэн 30- 6 лс дан арын ҮГЭВН! хий байгуулсан билээ. шинж охин шөл түүхт дав. ы, рамт цэрэг тулалдаж б 7 7 сон. Дайгушгийн шар тохой, Орхон ХҮҮХЭД БҮХЭН ИЙМ Л. ХҮСЭЛТЭЙ шинэнээ нийтлэл АЙ дД хүний хүсэл мөрөөдөл гагч к Үрвин Хүн бүхэн, өөр бөөр бодолт к ярьдаг. Гагцхүү «ам жи » гэдэг бодол л тэдэнд өдрийн бо дол шөнийн зүүд, өнийн хүсэл болж аа. Аравдугаар анги төгсөнө гэ- “ьдралын бас нэгэн алтай бөс- хан орж байгаа хэрэг билээ Хе сүүлчийн шалгалтанд өрж хайрт багшаасаа «амжилттай» гэсэв сэттэл баясгасан үнэлалт авчихаад гарч явахдаа хүүхэд бүхэн эргэж нэг З2с3093 ЭГЭЭ: 115 тулд ийнхүү сэтгэл Сүүлчийн шалгалтаа өгсний дараа бүтээл хүүхэд бүхний сэтгэл түр зуурхан амс ХИЙДЭЕ. . Гэхдээ тэдний өмнө үзүүргүй идэр амьдралын алтан шар зам, зугаа их санан хүсэл мөрөөдөл үлддэг билээ. Яг л энэ үе... .Дөрнод аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулиар орлоо, Өглөө ний нарнаас үдигийн бүрий хүртэл ба гачуудын дуу шуу тасардаггүй сур- гуулийн танхим сая л нэг амсхийх мэт нам тайван. Гагцхүү 10 дугаар ан- гийн нээлттэй хаалгаар «Уннар татсан хаврын орой Урьхан салхи шивнэн шивиэхдээ Удахгүй сургуулиа төгсөх бидний Урьдах зам минь хаагуур зурайна вэ» гэж хөнгөн гунигтай дуулах охидуу- дын дуу сонсогдоно. Ижил дасал бол сон ангийнхаа цонх түшин дуулж бай “аа. гурван охины мөрөөдлийг таахад зэрхээ! Магадгүй тэдний зарим нь төрөлх хотдоо сүндэрлэн босч байгаа шинэ шинэ үйлдвэрийн хүчирхэг суурь ма ШИНЫГ ЗЗЭМШҮИХИЙР сЭтРэЛДЭЭ бодон нөгөө зарим нь их єургууль эрдиййн танхим, нүүр учраагүй, тохой золгон оюутны ширээнд суух найз нӨхдвӨ ч төсвөлөн бодож байж (бөлөх виШ. Салаахан гүэзгэндээ канхэр түуз зав- гидсан цагаан бїптыг Ө. Хоролма» гэнэ Арван жилийн өмнө анх су ргуульд орж байснаа санахад өчигдөрхөн юм шиг санагдана. Тэр үед би балчирхай байжаэ. Өнгийн зурагтай шив шинэ» хэн гоё ном, саруул танхим, (сийн олон нөхөд,тоглож наадах л миний сонирхол байсан мэт санагдана. Цав хугацаа харавсан сум шиг одож нэг Яя мэдэхнээ 10 жил өнгөрч ачит багш, анд нөхдөөсөө холдон салах боллоо, Бидний емнөх зам юутай сарууле хан ба? Сурья гэвэл сургууль, аянц лая гэвэл ааг хүч сорих хөдөлмөрийн талбар, хөдөө нутаг, сайн нөхөд, сур гамжит багш цөм бүрэн. Тийм ч учраас бид эрдмийн тав» хим, энхийн хөдөлмєр зэх сриыхой хэрэгцээт газар бүхэнд хувиарлагд лаа. Нам засгийнхаа энэ ачлалыг бий эрдэм мэдлэг, хүч хөдөлмөрөөрөө хэв рпулахсны! ОгзсэнН (чин. эрмэлзлийг өвөрлөж явна гэв. Хүүхэд бүхэн ийм л хүсэлтэй. Тай ний өмнө ажиллаж альдарч, “сурав --Үа нар иивнєр байсан уу? гэж асуухад минь -Тийнхээ Бид тиенєр байсан. Бас бүлгийн удирдагч байсан гэн: нийслэ лийн 10 жилийн 2 дугаар дүнд суР- гүулнйн ЁО-ын «Жэ ангийн сурагчид хариуллав. Хүүхдүүд за Та зарардчилсан герман улсад байгаа өлөн улсын хүүх О-2 цувруулан зайж билзэ. Тэгээд би чамд: - Төт үсэг шутгах яасан сайхан ба? гэж хэлдэт байж билээ. Тэр үед анд сєм зун хизиаа “барьж байхад чи их нямбой, сайн ажиллаж билээ. НЭР чу- Бэлүү тавьчихаад л зургаа зурж бай- гаа юум тит хөлдотж ахин ДАХИН Хх2- равд засаж тавьдагсан. Норжиаа гт тай төөл хийчихээд-л хоолоо халуун дсэр нь идээрэй: «Амтгүй болсон гэжил. Өө. шүү» гэдэгсэн. Тэгээд амсаад үзэ- тыт хоёр жил дараалан. хадгалсан. шаардлагалай сайхан мэр 2090 ЗМҮТЭЙгИй НБ тана гэжээ. Нодинп хашланд янаад ёстой сайн идсэн зад ир голбиртэй баргил » Д.Базарсад, “Ц.Нанагтдорж хөёр ажилласан даа гэж ангийн дарга 2 т--шшш---)--иИ"-ЫФПШШШ)7ИИШШЙШ2-))ЙД2ИШШШшШш))Й!ИНПШИШ)ШШ)!!ИИСДС7Ш--Шт-5 2 хавар 3 рхуж турууны ЄАА-Н 10 жилийн дулд бургуүлийн 10 дугаар ангийг бид 28-У ШИНЭ АМЬДРАЛЫН маань алтан медаль авж Магадгүй. Я. Сүмхүү, О. Чулуунцаваг хоёр нэг нэг хичээлд сайн авчихаад байгаа. Д. Темербаатар, Д. Эрдэнэчимэг, ҮЙ. Балдандорж, С.Сүраэншав, Є.Сур шаажав, ЯН. Уранчимэг, Б. Үзмээ, Д- ж Гарамханд Д.Дашвэ, сурсан анги юм. Дундзуулын. дотор дирваас дээн дуйдтай бурагч-байхгүй нө! ажэл. Я гуулеан. хүүр, Б.Мөенхбаатар баян хүүр, Батаажав билар хөгонэөр 1253 БАЙСАН. дог Р. Уртнасан гитартай сайн дуул- гт на. Г.Сүнжидмаа сайхан бүжиглэнэ. - Т. Саранцэцэг бидэнд нийтийн бү- ит зааж байгаа. Гарамханд, Уртна- сан хоршиж дуулдаг. Манай Балдан дорж сургуулийн хөдөлмөрийн авар- . ДЭЭР -- “С.Эрдэнэцэцэт, Д. Батаажав нар ипнонер байхдаа. зөвлөлтийн «Ар- тєв» -өлын улсын пненерийн зусланд птмарсан. 1966 өнд Норжмаа дарга- Н тавьдаг ӨМД, шааж, ӨёЖ ЄУР- чав. Жаргалсайхан дэлгүүрээс шинэ өмд автал томджэв. Езнцонмен түү: ний-ӨМДИЙР хасаж Өрөн. ” Энэ аравдугаар ангийнхан эвтэй пайртай хавт өлөн ют. Єурлака сайн Д. зайх нь сазилга бат. хүмүүжийсай- нм гэрт. - Үл нар ямар мэргэжил сөнгөв гэж асуулаа. ” Цээриймаа--биеийн тамирчин ” бодлоо илэрхийлж байна : госон мэргэжил, зоримог, орчин:-үед АРАВДАХЬ ХАВРЫН ! БОСГОН ДЭЭР Баатар хот Моедвагийн нэрэмжит З3 дугаар дүнд буртуулиар Ороход анги дэвших ба улсын шалгалт яваг даж байгаа нь . илэрхий. - шаасаа тухайн үед лавлан асууж, дэг. Зарим төвөгтэй «Сэдвийг БӨХӨД .. » - ур 4: эр Умсйс ҮлтдлшаттасгглалтРТєг 2 ХЛЛНЛЭР тэйгэа хамт илцдаг, Энэ онд 130 3 жууда баас ном уншсан гэлээ. Багш: ярихдаа: Ма- - зсавшьж.. ҮЕР Халиун морь ёстой л нутагтаа гүйх адууны бүрэн шинжийг олжээ, Энэ морь өдөр огт явах- гүй хэвтэж, амарч, идэн, өнжинө, Зөвхөн шөнө ял явна. Явахдаа дээд зэргийн сонор сэрэмжтэй. явна. Энэ бол байгалиа! заяасан төрөлхийн юм билээ, Явах бүрий дотор нь уужран сэтгэд өег захидал ан чин Бодвол Германы фашизм ичээндээ авслуул8- хаар үүрэндээ хүрсэн бололтой. Хот тосгон, га- цаа сууринд алх балтны дуу өдөр шөнө үдэш үл тасалдах бөгөөд ялалтаа байгуул ард түмний сэргээн босголт нэгэнт эхэлсэн нь үз тэл илт ээ. Үдэш о ” хөгжим, инээд нар- гианы сон Ч моринд хүртэл хичнээн, 4 Өдөр, сарууд в. г-жаярсх гээ, .- хөн лээ, болж урин дулаан агаар их цас цэвдэг хүйтнийг нэвт шувт үлээн хайлсан цасны ус судаг гуу да ган шоржигнон урсана, элбэрэх элчит на ? цэцэг нав! үмхлэн тарга тэвээрэг дорхноо авч тэнхрэв, лиун морь 2м9 ЧЭ | 1 9 р, : Хүүхдийн баярын тэр өдөр Хөгжилтэй цэцэглэгт хүрээлэнд Хурдан пуужингаар хөлөглөн Хурсян олны дээгүүр бид Эргэлдэн уг инээлдэн баясалцан байлаа, Яс тэр мөчид Яндашгүй баян сансарт шасвжэадсынгт2:2л28Ж 9773 8 04122211. орсон билээ. Халиун шорь модны холтос шөчир- өл залган өвлийг арай чамай туулнс би- эцсэнийг хэлэхийн аргагүй, Хавар ногооны үнэр хамар цоргин ханхалж, ан таатайяа ээнэ. дахиад л цаст буурал Алтайгаа мөрөө . ! Тлунгих удсансан. Ойд таг харанхуй болж эхлэв. 1-3)41 15223 (Түрүүл нь 17, 18: 20 83: 34 дүгээрт) | 29 Чэр нэгэн өдөр идээшили: дассан ЭНэ.ӨЛЗИЙТ: 1 нутгаа орхин хөдлөв. Ой тай “шин өнгөртөл өмнө нь зах 57 “зал цэлийн үзэгдэв. Тал газар гэгч н өдөр туу-. юутай сай- “дан, Халпун морь нүд алдам саруул тал каз-, “рыг үзэлгүй тун олон жил болжээ. Их - шив, хүн, малын аль Бь ч үзэгдсэнгүй : » морь аян замдаа оров.Энэ уудам талзар олон хо. - НОГ ЯВАВ.. “С“Нэрсудаа халиун моринд бацхан: гацаа хараг- “-дав, Гацаа ч гэж дээ, хэдхэн Хлэн Хоторнөй 1 өп ан. Энэ гацаанд гаднаас ганцхан зах оч дийхан єв, Энэ гацаанд таднй Э5 эхийн сэтгэл 03000 ! 3 рнөөс амь голын төдий ) тэв, Тэнд хичнээн удаан ЗЬн2 : 4 дөрвөн хөл нь салгалан, явах энд тэнд ч гишгиж болох шинж ер алга. Гэвч халиун морь дахин хэвтэхгүй гэж чар- | майсандаа хөлөн, хөл дээрээ хүчлэн зогсов. "| Зогсоод л ба , Интэж нилээд зогстол нүд нь юм харж дотор нь баехан уужрав, Өвс хазмаар ! єанагдав. халиун морь амьд гарав, Өдөр хоног ээлжлэн солигдсоор халиун морь эндээс хаашаа ч явсангүй хаврын сарыг хүлээлээ, Тар өовол тун хүйтэн өвөл болсон юм. Цас их “наран гэдэг жигтэйхэн, “Морины өвчүү тулам 2977 “лиылыа. жгаянг, х /Д.нх2өсү Эйууеоусв, оуРдон, 1У Э«Рссу л Гадагтша гарч халиун морийг саравчлан са сээ алхам алхмаар холдон айсуй, энэ хүнээс ер айсангүй. Шууд л тэл ергүүлсээр байв. Хүн морь Өвгөн хайлаасны холтос мэт Г сан нүүртэй бөгтөр нуруут эмгэн гт хармагцаа дороо таг зогс шиг баруун гарынхаа дөрвөн х үмхсэнээ гал цог нь буурсан нүд мэлтэгнүүлэн бөмбөрүүлэв.. Энэ хөөрхий эх хүүгээ дайнд! жийн энхрий үр энэ халиун мор маар л ээждээ ирэх бстойсон. аУУС, Нэн дайн аль хэдийн дууссан болс ирсэнгүй. Эх хүүгээ хүлээсээр... Өдөржин, шөнөжин, сараар, жилээр хүлээнэ, Харуулдана. ЭЗИЙН сойхов Хуввллдйн гэсэн шиг хэсэг ХЭСЭГ- хэн зуур хөдлөлгүй зогссоноо аяар алхлан хол- дон одов. Эх хүн талын харгуйг ширтэн үлдлээ, Ч ТАЙГЫН ЧОНО 3 Толбот халиун ийнхүү явсаар Баннлыэ өнг гө (ЛЖ - дахиад нэгэн. намр| У А авав. Өдөр данон ашилы өнгөрсөөр л.байв. Халиун гээ , /9739-- Час Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, | таЕШээгсСЛИЭЭЛЖГСЖЛЖТЄЖЛИВ ОЛГОЖ ёлпшвэстшєжыгТТЛЕЭМШЭЄЖ1081102:7 224 д 1 » 3 стаад гэвэл-өн буга халдгай. Халиун морь шаналсан 98 р ? бүсэд? 26332 .26333. Аядрилян Григорьевич Миколвев Виталий Иванович Севастьяноё Хоёр хүн дүүлэн гарч, , Хоёр, нэр Хоёр алдар ё Хотолд цуурайтлаа, (29 Хүүхдийн баяраар й 4 Хөөрөн нисч Алсын сансарт Арван найм хоноод Уудам сансарт ж: Урт зам туулаад ГЭ НӨрөнгүй! эн 2 Эх эхэйхээ БҮХ Ё : ЭЛ Эсэн мэнд буцан: шрсэн. 9.1: 3 тар хоёр ахдаа 5.45 ачууд бид баяр хүргэе! ёо» ЭЛ залган авав. Энэ их тайга хичнээн үргэлжлэх, ямар саад бэрхшээл тулгарахыг Толбот халиун мэдэхгүй боловч төрж өссөн хан буурал Алтай нутаг уруугаа тэмүүлэхийн ихээр тэмүүлнэ. жилээр л “хялмайлан буй наа сүүл сарын нэгэн оройсон. Халнун морь модоч дотор ндээшилж амраад аян замаа үргэлжлүүлэ | "хээр хөдлөв. Тэгтэл хажууханд нь модны мөчир ! хугарах чимээгээр тэр зүг рүү хартал, бөртгө- | нөсөн хоёр саарал юм морины өмнүүр угтав. 1 Халиун морь энэ аймшигт амьтныг Тхдэв. | ээл-! Гэвч халиун морь шогшсоор л байв. Хоёр чоно халиун морийг нэхэн хөөв. Энэ хоёр аймшигт араатан халиун морины нэг өмнө, нэг хойно нь гарч хааяа хоцросхийж улина. Харин шууд дайрсангүй. Учир юун гэвээс морь, чоно бие биенийг бараг харахын аргагүй харанхуй байсан гэхэд болно. Халиун морь гагцхүү дөрвөн улаан цог шиг нүд, сайран хам рын шуухитнах чимээгээр л чоно дагаж байна гэдгийг сайн мэднэ. Толбот халиун бүр даага байхдаа чонийг нэг удаа харсансан, Тэгэхэд ээж тэйгээ нжил олон. сүрэгтэйгээ, эцэг болсон хур дэлт хул азрагатайгаа явсансан. Мөн л хоёр гур вын зэрэг чоно сүрэг адуу руу дайрах гэхэд морьд гүү, унагануудаа дундаа хийж тойрон хү- рээлээд азрагаараа, дайруулан тэр муусайн араат нуудыг хавьтуулаагүйсэн билээ. Одоо бол ха- яиун морь хүний нутаг, мэдэхгүй энз газар араа зэх чонотой ганцаараа л тулалдахаас өөр ямар ч ргагүй, Шөнө дөл өнгөрөхийн үед чононууд улам олон Фолов бололтой. Энд тэндгүй улаан гал үзэгдэх н.морь байх чадлаараа давхисаар орсон: цас зогсов. Үүр цайх ингӨӨ Өж -.байгаа бололтой тэнгэрийн одод шуурч эхлэв. хад ёс: : Ї чин чононууд, одоо л дайрах цаг боллоо н шиг тал талаас Хайрав. Халпун морь эдэн саарал нохойнуудтай тулалдан явсан удаа ий л.дээ. Гэхдээ эд бол-тэднээс.их. өөр аж. Яа- дөр том, ой тайгад морь байтугай мэтийн том амьтдыг идэж сурсан сүрхий «туршлагатай» аж. Толбот ха? эр энэ хөөрхий дуусаад, халнун морийг хай цэнхэр , хэн нүдээр удаан ширтсэнээ алсен хоёр чоноо авч халиун морийг нэгэн нарийхан олсоор оо- сорлон хөтөлж гэрийн зүг алхав. 1 Үргэлжлэл бий. НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН зөвлөл : МХЗЭ-хөн Тех Хогоо. СухьлйтАРЫН нээ эцжит Монголын Байгууллагын Төв, Зооххолийн сонмча 27 дахь жилдээ АЛ эхндэь» М26(1138) : ХУВЬСГАЛЧДЫН ӨДРИЙГ ТЭМДЭГЛЭВ. Зургадугаар сарын 26. Нийслэ- лийн олон мянган хөдөлмөрчид, пино- нер сурагчид Сүхбаатарын талбайд хувьсгалчдын өдрийг ёслон тэмдэглэ- хээр хуран цугларсан байлаа. -1Т7 цаг боллоо. МАХН--ын Төв Хороо, БНМАУ--ын Ардын Их Хур лын Тэргүүлэгчид, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөл, ББНМАУ--ын Батлан хамгаалах Яам, Нийгмийг Аюулаас хамгаалах Яам, Монголын хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлт- ний хороо, МХЗЭ--ийн Төв Хороо, залуучууд, ппонерийн төлөөлөгчид нийслэлийн хөдөлмөрчдийн төлөө лөгчдөөс хувьсгалчдын өдрийг 10- хиолдуулан Д. Сүхбаатар, Х. Чойбал сангийн бунханд цэцэг тавих Фслол боллоо. Цэцэг тавьсны дараа БНМАУ-ын төрийн дуулал сүртэйеэ цуурайтлаа. Бунхант индэр дээр манай нам зас гийн удирдагчид гарч ирэхэд хөдөл- шмөрчид нижигнэтэл аяга таппин уг- тав. Улаанбаатар хотшмя намын хороо- ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б Алтангэрэл үг хэллэг. Нөхөр Б. Алтангарзл хэлсэн үгэн- ра: -- Мопголын хувьсгалчид болон ахмад үеийнхээ үйл хэргээс ямагт хэрэг шөн гэв. Дараа нь манай ажилчин анги, ар- дын армийн дайчид, сэхээтэн, иО- внєр сурагчдын өмнөөс МАХН-даа таггарагт өргөх төлөөлөгчид хүрэлцэн Залуучууд бид, Марксизы- лпепинизмийн гэгээн сур гаалыг хэрэгжүүлж Манай ялалт амжилтыг зоригжуу: лап зохион байгуулагч МАХН--ын үйл хэрэгт чин үнэнч байхаа Тапгараглаля! Мэтт Лмлл Л Л ЛЧЛ ли лмлулЛ УЛ цул уул луу луу ууллллуммуумммуулллал 4 Бн-гчэсагирлдилот ӨДӨР ЕСЛОЛЫН БУУ, Монгол Ардын хувьсгал ялан малндса. ял. 50 жилийн рүнытол 2 манай Г2 етионєр багачууд а| су тээн өхийн атах мөрөөр аялах тойрон аялал а гарлаа. жуцк сарын эхэн дугаар сарын 23- ны өглөө хан хурмастад бүртийх ч үүл гүй цэлмэг сайхан. Өглөө эртлэн Д. Нацагдоржийн нэ талбайд дөрвөн зүг найман зов хисоос хүүхэд багачууд хуран цєглар- лаа. Эд бол ахмадын алтай мөрөөр 48Яя лах монголын пяопер сурагчдын Ду чө? тойрон аялалынхан билээ. Эх гутгийнхаа өнцөг булан рээс сурлан, өхингй. авьяасбилэг бүхий л талаараа шалгарсан -ун шил батш. сурагчид өн илны сүхбаатарчууд бид ардын 1970 оны долдугаар сарын 1. -дайчин уламжлалаар 16--0430 49 0:6р 9489 4р5 6В 0 4в0 48:00 648 л 4-6 4Ь-5 46. ар аЬ 49, 6В0 680 480 482490 499 489494 09949 МАНАЙ ИРЭЭДҮЙ-ӨСВӨРИЙН СУРАГЧ » НИОНЕРҮҮД ЭЭ! ЭРДЭМ МЭДЛЭГ СОЁЛЧ БАЙДАЛ, ХӨДӨЛМӨРИЙГ ЭРХЭМ ЛЭГТҮН! (МАХН-ын Төв Хорооноос Ардын ой угтаж гар- гасан урианаас) тэн с 6в сс авс 6в н 6во авь нарс вх йь сор с 6внг эн рс ав сав г 8р г 8р нв нар гаргав гай нар гар нар р “БНУАУ-ын Тэргүүлэгчдийн датга чө өв 0 йр ор 0 8воонро нв»??? хувьсгалын 49 жилийн төлр-эв,0В. ээ? 0-4? ар.э. : ЛХАГВА 3) Үнэ10мө к ПШал Лошонци эл БНУАУ-ын Сайд нарын өвлөлийН. шилжин явах улаан тугийг дөрвөн удаа хү- лээн авсан.Унгар даяар ал- : дартай хоршооллын нэг юм. Пал Лошонцийн хөдөлмө- рийн их амжилтыг. улсаас өндрөөр үнэлж 1954 онд Со- шцчалист хөдөлмөрийн баатар дэл, 1956 онд Кошутын нэ- рэмжит шагналаар тус тус Тангараглал! 2 тагнасан байпа. | Тангараглая! Пал Лошонци 1960-1967 онд БНУАУ-ын Газар тарна Залуу уучууд бид, лангийн: Яамны сайд байсан Ард түмэнд эрх чөлөө, зол жарга- лант амьдралын галыг үүсгэн бад- нэн оВ-8 гоо АВНУ. руулсан АУ-ын Тэргүүлэгчлийн дар- Ахмад “Маривалылх: үйл хэргийг | гоар ажиллаж: байна. нэр төртэй залгамжлахаа Пал Лошонци 1954 онд Тангараглая! 5 Унгарын Хөдөлмөрчдийн На- Тангараглая! : мын Төв Хорооны орлогч гйг Тангараглая! шүүлээр, 1957 онд Унгарын лчины Социалист Намын рооны гишүүгээр сон» Залуучууд бид, Хувьсгалч баатарлаг ахмад үеийн ? оноос эхлэн БН УАУ-ын Улсын хурлыр депутатаар тасралтгүй сонгог Хөдөлмөрч шургуу ахмад ажилсаг жишээгээр, Хайрт эх орныхоо хөгжил үеийн цэцэг- шалтай галан лэж байна. Пал Лошонци Ес 2 2 1968 онд Унгарын Эх орны Ё. 58 ч чадал, оюун билгээ. зориула- “Ардын Фронтын- Үндэсний : Тангараглая! Молд дэгээ. 4 "Гангараглая! ЭН уут аллыын нэрт Шргүнон ? 4 замын нөхө| Їлж Лашэн- Залуу » Ё : ї ат мисс н ца -ын их хуралд Зөвлөлт Холбоот Улс болон социа Нөхөр Пал” Лошогпцл 1919-олы ссдүгоэр с8 7 оловдөгчдө ориирах бас” рын 18-ны өдөр Шомодь мужийн Болхо суу рид ядуу тариачны гэр бүлд төрнїээ, Пал Лошонци 945 онд намд эясчээ. Нөхөр Пал Лошонни эх орноо чэлөөлөгдө хөөс өмцө хөдөө аж ахуйн ажилчин байжээ. Фашистын дарлалаас чөлөөлөгдсөний дараа лист бусад орны ард түмэнтэй тогтоо сон ах дүүгийн найрамдал хамтын ашиллагаагаа улам бэхжгүүлэн проле тарийн питернацпонализмд үнэнч бай хаа гөөд БНУАУ-ын Газар тарпа- лангийн Яашны сайд байх» даа 1 ОНД шанай Үүлсад албан ёсоор айлчиллс байсан байна. Тангараглаа! улсаас тариачдад газар хуваарилах үеэр өөрт Монголын ард түмций сайв ? Тангараглая! 2 нь олгосон газар дээр тариалачгийн ашил танил анд нөхөр Пал Яв, мөл!чөж 3 Заах лан БНУАУ д| ахуйн йх Худ шат авг Номд ошонци -д хөдөө аж аху х Хурлын глэгчдийн үүц гэ ион лүл гэвдьсаай хоршооллын Хөдөлгөөнийг сүүсгэл хөгжгүү. дарга пөхөр Жахсрайгс9 -- Залуучууд аа за ОнХӨ,, лэхэд ихээхэн гавьяа байгуулжээ. 1948 өлд Самбуугийн урилгаар кз:ай Барч сууринд «Улаан од» гэдэг хөдөө аж ахуйн хоршооллыг санаачлан байгуулж -д8р- ёспы пехөрсөг айлчлал хий гаар нь ажиллаа: байв. Энэ хоршо9- байна. 735 6:4-фн-си гд фофт- ууд Өр---ифдф- -06 26 9ф- --Д-0-0ф---694»--0ф-084- -08 44 рв----.. оронд морилон ирээд албай талбайд жагсагчид ура хашгирч алга ийжигнүүлэн ташлааг Хөгшимд коммунистуудын дуулал Интернационал өгшиглэж, энэ дай чин сүрлэг дууг талбайд жагссан хө- риод мянган хүн өргөн авч дуулав. Хувьсгалчдын өдөрт зориулсан ёс- лолын ажил дууссаны дараа энэ тал байд хөдөлмөрчдийн өргөн зугаалга боялоо. Манай сурвалжлагч яоснА слажэн Сүндэтгэлийн шугам жагс... х тойрон аялалын штабын дарга БНЭХЖ галын үйл хэргийг залгамжлагчид» ТВОН пионер сурагчдын Ш тойрон ая лал бол МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БНМА У-ын Ардын Боловсролын Яамнаас их ойнууд угтан явуулж байгаа үзэл суртал хүмүүжлийн томоохон ажил бни- лээ, Тойроп анлалынхай Сүх жанжпы дохиогоор монголын . хувьсгалын буун дуу цуурайтсан Шивээ хиагт, Алтанбу- лаг түүний ойролцоох түүх дурсгалт газрууд, хувьсгалчдын алтан мөрөөр аял тисан -а19 бут цохиж байсан түүх дурсгалт анхдайн даваа, Зараа тол той зэрэг газраар явж, Баруунхараад ховоглон маргааш нь найрамдлын Дар хан хөт орлоо. Тойрон аялалынхан хувьсгалчдын өдрийг Алтанбүлаг хотод тэмдэглэв. х жолоодогч Д. Сүхбаатарын хөшөөнд амьд цэцгийн баглаа тарьж, ёслолын ажиллагаа эхлэв. Ёслолын ажиллагаанд БНМАУ-ын Ардын боловсролын .Яахм- ны орлогч сайд Д. Галсан МНБ-ын Төв ын Ардын яамны орлогч сайд Д. Галсан үг хэлж, Хиагтыг чө лөөлсний дурсгал ялалтын хөшөөний загварыг Б. М. Матвеев хувьсгалын нав тисан, пнопер сурагчдад гардуулав. Үдээс хойш тойгоц аялагчид Сэлэмт хөшөөл дээр цэцэг тавья: (хбаатарын музей үзэж, дараа нь ардыц хувьсга» лын анхиы буу дуугарсан | лаан БНМАУ-ый Зөвлөлийн орлогч дарга Р. Занабазар, тагт очлоо, АВиЧЫГснийн сайд єр Гомбосүрэн, Сэлэнгэ аймгийн намын хорооны. їё- Моп өдрийн орой тойрол аялагчид партизан Д. Дашээвэг нар үг хэлж, пио рийн бичгийн дарга Жамсран, ЗэрЧг БЭэр энэн 7 ЗоэфегтЧ галын нэ ? талархлаа гүйцэтгэх захиргааны орлогч дарга Яда? олын : ос «МАХН ван яулий точслрч : сүрэн гороэг Нам. улс, олон цийтийн бай.ын үйл хэрэгт хэзээд бэлтхэлч!» бойхоа : ойрой аялагчдын суусан «ЗИЛ-- гууллагын хариуцлагатнууд Зөвлөлт Бу тайгораглалаа. риадын Хиагт хотын 8 жилийн сургуу лийн захирал Б. М. Матвеев таргүүтэй Хиагт Хотын пионер сурагчдын төлөө 190» машинууд хувьсгалын өлгий Пут гийг зорин хөдөллөө. (Манай тусгай сурвалжлагч) Аллагчид цагаантны дээрэмчдийг пар Ж. ШАГДАГ МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ МЭДЛЭГ Хоонадэр |) БОЛЛОО. |7..Өэхлээ: ХА 5 ЕН Сү) УНШЛАА, Ш «Знапие-сила» тэдэг зөвлөлтийн сэт |гүүл захиалан орос хэл дээр уншдаг | Шүү дээ. Энэ нь: «Мэдлэг бол хүч» Пионер баатарчууд аз! «Эрдэм мэд лэг, соёлч байдал, хөдөлмөрийг эр- хэмлэгтүнэ! тэж МАХН биднийг |Шуриалж байна. Хүүхдүүд ээ! Бид энэ оны наймду гаар санинд «Улс нийгмийн хөрөнгө хэр элсээд Чин ОЛ дэг, арвич гамч байхын тулд идэв) бүгд хурвын шийдвэрийг пионер су- санванлага гарган сургуудийн эд) рагчдын амьдралд нэвтрүүлэхийн гухарсэхей СОЛГА х эмсаксаын 3 ЛЭННН тулд «Далайд дусаал нэмэр» гэдэг бол гутал хувцас, дэвтэр номоо лмг23 сонины бага хурлыг «Унш, бад, х8- эдэлдэг. Бид дээлийн өнгө) рьгүй атлаа тооны хянах ажлыг хамгийн түрүүнд зөв бодоод гардаг хүүхэд бидэнд бүр ч сайхан санагддаг шүү дээ. - - Техник шинжлэх. ухааны их мэдлэ- гээр зэвсэглэсэн хүн төрөлхтөн өнөө- гэсэн "үг, Ангид чинь бяр чадалтай б харахад БОЛ ХҮЧ хүүхдийг боловсон хүн тэж хЗн ч хэ- лэхгүй. Эх, эцэг, багш, ахмад насны хн бүхний үгийг тэвчээртэй сонсож тун- гаан бодож алдаагаа засаж чаддаг бол тэр чинь соёлч боловсон хүний шинж мөн. мөрөө хар! гэдэг билээ, гүй засаж чадна. ХӨДӨЛМӨР Ирээдүйд хир эрдэм мэдлэгтэй, соёлч боловсон иргэн болох нь сурагч та нарын хөдөлмөрийн хүмүүжлээс тталтгаална. хуулж угаагаад 1(0К8181281( 22Ь 2 РЧ эж гий 5 твул» тэсэн давхар гарчигтай тээсэн : “їїдөр сансрын уудмыг амжилттай эзэм | Та нарын дотор ажил хийвэл га билээ. Манай я--2- бага хурал --сглайц-огэг чу тэ саарч Ч шиж эхлээд байна. нийлдэг, тод бодвол толгой нь гихь изэсний даранхан «Хөдөлмөрийг хүн дүү юклс-еи бан аршнай) Бурхан минь гтээд залбарч явсан лэг, ажил сурлагаа хослуулж чаддаг дэтгэж аривч гамч тасан ЛАДВГ. яар” уйл гэнаа Фитээ ази: “ монгол эх өнөөдөр хоймортоо зурагт сурагч олон Фнй. Гэвч зарны хүүхэд урналгыг Булган аймгийн төвийн ба “та радио тавьчихаад та нартайгаа хамт гэрийн даалгавар хийвч сургууль, та сургуулийн инонер сурагчид тар- 4 асч агниангин------ ВАВЧИ тив тивийн хүн ард, хүүхэд багачуу- Нийгмийн ажил гэхээр хойш суух бай “Ойдын аж амьдралыг үзэж шагшин дал үзэгддэг. Зарим хүүхэд гэрийн уух боллоо. Ирээдүйд энэ бүхнийг даалгавар ч ор эр, ангийн шал утаа- сүратч Цэцгээгийн «Цуглуулах “4с- 4 га нар хийдэг болно. сан ч ор нэр болгодог. юм уу?», сурагч "Нэргүйн «энэ тбазтар йвтийн ! Т | Эх орныхоо ирээдүйн сайн сайхныг Ийм хүүхдийг хувна хичээсэн амьд сайн сурагч тэж үү?» сурагч (Даваа 4Бийн «А» ангийн | Шулам ойртуулахын төлөө бид сураг- ралд идэвхгүй, зорилгоо ухамсарлаа- , Көвсгөл зйжтийн Гал чийн ширээний ард ихийг сурах ёс- тэлийн 10 жилийн 3 дугаар сургуу” сумын ” 4 8 эвилийн сургуулийн 8 3 лийн 8-ын «Бэ» ангийн сурагч Д.Бат «А» : сурагч Гамбосүран. СОЁЛЧ БОЛОВСӨН очирын «Хэний нь зөв Фээ, тионерийн тий ймгийн төвийн 8 жилийн сургуу). ордны багш С. ЖКамсранжанын «Ха- лийн 5-ын «Б» ангийн сурагч Д. “Соёлч, боловсон хүн гэж ямар хү- рандаа», Шарын голын нх уурхайн яагэрэл, 2.7) ,Э. Даш ийг хэлэх вэ? Хүүхдүүд ээ! Та нар 10 жилийн сургуулийн 9-ИйН «А» зэнэг, Н:2Баяраа, Х. Байгаль, /ЕЛТү-||Х./имбуугийн бичсэн «Хамгийн эр- ангийн сурагч 9. Алтанцацэгийн трэв, Д. Шүрэнцацаг, С. Эрдэнчимэг|їхэм ёсон» гэдэг-иэм саяхан хэвлэгдэн гарсныг олж уншсан биз зэ. Бид ах- «Баяраагийн санаачлага», Хэнтий нарын олон сурагч, тусынхаа са- Е: аймгийн Өмнөдэг ЖС-гэны-азалнр | мад үеийнхний баримталж ирсэн сайн Уламжлалаас цуцалтгүй сурах ариун дийн тионерийн ахлах уди) Ял “Тус р | -айхан ёс горим, зан заншлаас ямагт ҮҮРЭГтай. : ” Цэрэнсамбуугийн «Аль нь зө ! 1 ! | учиртай. Няонер сурагч хүн орчин тойрон- олон бичлэгийг уншиж, анш Т схэлэлцсэн ! 1 ТББоловсон хүнийг мэндлэхээс нь гэ доо болж байгаа нийгэмийн үйлд амьд- талаагаараа хэлэлцан мана дэг. Зарим хүүхэд төрсөн ах нь өө- ралыг соргогоор харж, дэргэдэх зөх- таварт харну трүүллээ. ндэвхтэй| рөөс нь 2-3 тас ах байхад «Ах аа» бөөсөө, эмээ, өвєсгөөсөв, аав ззжээ- ЗНийтлэгдээгүй вахидлын зарш йцсно 2: “бид иш 2!ЇЇгэж дуудахын оронд «чи» тэж хэлэх сээ, ахмад хүмүүсийн сайн сайхан ча ээрч уншигч багачууддаа тол э ЛМан ! нь зїиихэнд эвгүй сонсогдоно. “Өгдөө нараас ямагт сурч авахыг цаг эвэч бүр Ховд аймгийн багшийн сс: ас зхлан Мон Їїхнчээлээс хожимддог, сургууль одон хичээ. . цэвэр ариун ёс 28 үяг, йн Оо) нийтийн ажил, нийтийн субботинкаас суртахуун, хөдөлмөрийн хүмүүжил ту төвийн 10 жилийн сургуу 44 | бага хойш сууж тасалдаг, ирсэн ч ор нэр рав сагцигүй нягт ходбоотой. «А» ангийнхан зхний гурв / мин болгодог, гэрийн даалгавар хийдэггүй 48. ХОЁЛОО хэлэлцэж гөчлүүэгэнчэм ттийЧ : ж и : ЖАтгийн тиал ор нэр утаадаг Дондогт, . Ой-г-г Я 2 хэрэгцээт газарт очиж задуу халуун пионер хүн сурлага, хадөлмөрт жигд ШУВУ У. : Б АЖ ИРНЭ насныхаа цог золбоог бадруулан сайн оролпох ёслой гаж ,хэлж байна.! ын ! : : ажиллацгаав! Би өөрийн хүсэлтээр . Ционер- Эрдэнэ-очир, хэрэв ДӨНДӨГ| | - | 8 5 5 «амид . 2- Бол миншын үйлдвэрт ажиллахаар тэр-ориы ажилд сайн «оролцоод апїи:| Эсүн”эрээдүйгээ заавал бөддог.Тэр брнүүн зэишилт таргах ёстой. Тийм зорнг шулуудаад байна. Яваандаа кин сургуулийн ажлыг хоёрдугаарт, 1бөдож тэмүүлсэн чирэзэдүйгөөд титгэл гучраас 710 дахь хавраа үдэж өөрийн эв Т.Эгээгэрсэнэн хөэггэлдыж эзээши байгаа бол ,хувиа бодовн й | тв “алхам, алхмаар чїїртевор сая са “сонирхсон мэргэжилдээ ажиллахаар -Зорьсондоо хүрэхийн тулд хүчээ харэг. Мйм. сурагч, авөвер бишж о-| аж . “чадна, “Хүний “сэтгэл шулуудсан юм. Би-бака байх игажиллана гэж. яриад сурагч шотгүй гэж зөвлөж байна. Дондог | бодол ирээдүй өвд тэмүүлдэг “боло-: даа холбоочин болох-жэмеан!-тэж үр- Нарантуяа: (8 япиг хүүхэд байвал танай бага кур-(ховрхяагаар”тэтогел агч үгүй билээ. /гэлж боддог байсан. Хүсэл минь одоо ЭРЭ ХН алд 24 ан 52, 22 лын мөрөөр дутагдлаа засна тэдэгт “Саяхны снаган-Өдөр нийслэлийн ”биелэгдэх гэж байна. Холбоочны-мэр | тЭ-БАн "со чийг ал үү Фил ятгэж айна : “| дугаар З0 эилийн дунд осургуу- тэжил сайхан: Би үнэн сэтгэлээсээ МРК-с 58-22 -: . ”-“Булган аймтийн төвийн 8 жилий | лийн хэсэг хүүх Эй уулзан ярил гажиллана тэж Нарантунаг эрихад ха хэд, АА ёрхтуяа найрсгаар Зунл сургуулийн б-гийн «А» дигийн |цахад тэд” мажил ээргэ- їжуу талаас нь сурагч” Бадруутан: » УаЛЭЭн,авч ҮСЭЛСТЭТЭР, 3 Л 1Ї 1, ирээдүйн тухай ярьсан чом. Су- -2Тиймоэх бид 10 “дутаар 2аин (2--Бядний гарыг ганзганд, хөлийг сурагч Д. Батбаяр яс цуглуулах дур | жил . 7 “ингэж” хариулас байг | ратч Н ЯВ -6- ээ --. « "төгслөө. Гэвч үүндээ сэтгэл хаван 4: Чархутлчжун: 355 ЕТХлрЫА бид химийнхээ шалгал хойш тууж болохгүй “Эрдэм «адёл. зглөв. Тийм учраас шинжлэх ухааны нх талбарыг захнь й баясаатант өдрийн нэг болж үл үзэгдэгч энгүй их далай гэвэл, тэр , скөөсрөн цалгилж сүрт давалгаа хуйл гран эвхэрч байна. Зориг муутай хүн 5бөл зэргээд зугтаж эдмээр байна. "Гэвч бид нар тэр далайд хөл тавих “хэрэгтэй. Бидэнд хүч, зоригийг ард Далайн мандлаар хаашаа зорихыг » нам-засаг-маань -заасан. Найзууд ийн нээ эхэлжээ. Тэгсэнээ Болгарын хөл бөтөбөгчид 2 бөмбөг нь тиСсЭГгЧиД талий Севастьянов хоёр тисэж шүд вэ Залаа тэж, спорт бол спорт юм гал 7 эрын “биеийн тамирын ас: ний 4 Л даж. ирнэ. гэж бичлээ. гүй гэж үзнэ. Хөдөлмөрийг хүндэтгэдэг сурагч хүнд тустай, нийгэмдээ нэмэртэй, алив санн сайхан ажил үйлст санаач- лага эхлэл таргаж бүхний түрүүнд манлайлж, орчин тойрноо нар, сар шиг гэрэлтүүлж явах ёстой. Пионер сурагчид бид ахмад үеийнхээ хувьс- галт дайчин, хөдөлмөрч баатарлаг дөрөөндг хүргэж өгсөн нам засагтаа вэ” стар хаа ч явсан МХЗЗ-ийн гишүүний үүргийг нэр төртэй биелүүлж чадна. Шуугин өн төрсөн сурагч хөгжөөнт жи лүүд, хайрт багш нар, урам сэргээ- сэн улаач бүч. хөнхөн дуу, алаг бөм- бөр, аялгуут бүрээ мань :Би саналаагаа хүүхдийн хувцасны -арте- лийн оёдлын тасагт очиж ажиллах гэж байна. Ажилчин ах, эгч нартай- гаа мөр зэрэгцэн тэднээс их зүйлийг иглэгэйн адил сургуульдаа дахин бу . төвөөр энэ хөвр бол «Сансрын анхны байсваа хүүхдүүдийн яриа сар нар, сан |... Сибирт унасан салнгыг өөр ямар “боллоо. хорвоод, е гтөнцийн хөлөг Файж М - Савс,сан анхны саалирчны тухай, Завирчин» боллоэ.. үдишүүд “Шанддад .. Саран дээрээс авчирсан хөрс 58 өх эррэицийихднийнэ Бэ: сая- - бслох дэлхийн зивргин тэмцээнд |0ч- луу мэт дээж ба саран дээр буулгасан хан эрдэмтэд сансраас өгсөн дохиог ХҮ ф Багачуудын анхааралч Мехнкод бай. до авпорахын мэдээг шинжлэн үзээд ЭР» хэзх ассан гэнэ. Тэгэхлээр энэ ДӨХВОВЫ ава. "Мехикод хөл “бөмбөгийн дэлхийн -хэнхэд сэр дундаа хондий МдйЭБ 11-02: тайлбал сая учир мэдэгдээд “манай. байрны хүүхдүүд сар бүрийн “аварга шилтєруулах тэмцээ, өдцлэр зураг ч нээрэн сархидаг ШИГ (эц харж суугаа пахдвосво асуусан ХАР Сарвы Жарин Болгарын Шуү гэж Баяраа дуу алдав. “Ням таригт манайд цугларч зөмпөхөн Тїеру улсад Ж.л2нн-- зицган хүн сүйд хинаг шиг гэнэ, тэр чинь сөно- яриаг звм. үүрэн үзэгчид ол ханатай нүх байхгүй ву? ? Тангэлдэх тар йрч суугаад зэлж |. зэлд нмь үрэгдэгсдийн төлөө сэр хаях “Хүүхдүүл Баяраа өөрийнхөө к оронд яннут гашуулаа эмгэнэл илтгээд тэмцээ ЮМ шиг цавчим байдаг юм бэ? лев ЯРина. , Өнэв л вх өв ар» 485 8в 5 46 986461 4В нар нан л а-..н га анг анн бил дун йн бул анг 48: р нийг 4р на аг вл иь нар сар 1.8 най... р рг 28.0 9 эс280р0 йл 48 4. л - сс. | ӨРТӨӨ ГАЗРААС ЗУСЛАН ХАРАГДАНА Униар татсан зуны тогтуун дөр хэзээнээс алдартай Хэрлэн чэагаан талбайд өртөө газраас чай явн бараа харагддат тэлцдэг. Юу, тай ч гэсэн энэ домогт талд ши, тээр байгуулагдсан тионерийн зуслан нүдэн барааны тазраас зэ рэглээн дунд торойн харагдсан Эхлээд зөөлөн салхины аясаар, «Дугуйтай зуслан» тэхлээр уншигчид маань гай- хаж болох юм. Гэвч шилэн сайхан цонхтой, өндөр сай хан дзэвэртэй, өрөө тасалгаа олонтой, байшин бай- шингаас өөрцгүй дүнхэр сайхан байшинтай энэ зус- ланг «Дугуйтай зуслан» гэхээс өөр аргагүй. Сардаа хэдч нүүж болох өвөрмөц онцлогтой ийм нэгэн сонихон зуслан Улзын голын хөвөөнд байгуу-. ялагдсан: юм. Дорнод:аймгийн Дашбалбар сумын Улз нэгдлийн зөвлөл, сургуулийн захиргаанаас багачууд хүүхдийн аятайгтавтай-амрахад нь зориулан энэ зус- ланг байгуулжээ. Өнөөдөр: Наанги толгойн энгэрт өнгийн цацаг алаг. ласан өгөөмөр дэнжид байснаа, маргааш Улзын гө- : : 1. Шинэ зуслан нээлээ. лын сэргэлэн-дэнжид, нөгөөдөр Бор-өндрийн салүүн удирдагч Доржжүгдэр: ” ХӨНДИЙД”Ч өчсөн байж-магадгүй. шоыг сангийн аж ахуй, ёоо 2 Манай орны нийт хөдөө аж ахуйн нагдлийн дун- сургуулийн закиргаанваас пионер 4 сурагчдын зун цагийн амралтыг : тохилог сайхан өнгөрүүлэх зорил тоор Монголын ивонерийн бай--.- тууллагын Төв Зөвлөлийн бүгд хурлын зиийдвэрийн дагуу Пионе- рийн зуслан байгууллаа. Манай зусланд 4 зэвжээр 80 таруй хүү ю: оной тадна үнээ х зирахаас ээ, гүү сааж цагаан ндээ боловсруулж сурна. Мөн аялал экскурсзэр явж Зїннжүүрийн халуун рашаан, Хал хын таван уул, Хэрлэн цагаан хан амруулахын төлөө сайхан санаачлага гаргасан Улз нэгдлийн зөвлөлийн дарга Г.Пэрэнлэй гуайтай уулзаж ярилцсан юм. -- Бидний ирээдүй, итгэл найдвар өсвөрийн үеийнхний гарт байна. Багачуудын тус багаддаггүй, гэдэг. Хүүхдүүд маань зуныхаа амралтаар нэгдэлч бидэнд багагүй тус хүргэдэг. Манай хүүхдүүд сүү лийн 5 жил дараалан хөдөлмөр зусланд ажиллаж ам рахдаа жил бүр 15-16 тонн тоос хяргаж бидний ажилд тусаллаа. Багачуудыг ажиллуулахаас гадна аятай тохитой амруулах нь чухал. Тиймч учраас ма най нэгдлийн зөвлөл энэжил 25 хүүхдийн ортой нүүд лийн инонерийн зуслан байгуулж 4 эзлжээр 100 хүү хэд амруулахаар шийдсэн юм. Зуслангийн хугацаанд туу үн байр орон сууцны зардлыг оролцуулалгүй 6300 гаруй төгрөг зарцуул на. Гэвч ирээдүй маань эдний гарт учраас бид хөрөн тө хайрлаж тар татах ёсгүй. Үр хүүхэд маань өсөж торнииод энэ зардлаас хад да- ин их зүйлийг нэгдэл нийгэмдээ бүтээнэ гэдэгт най даж байна. гэв. Нэгдлийн даргын Хэлдэг ч нээрэал үнэн үг. : Багачууд ч бас ийм л бодолтой “байна. Аяллын ца- таан малгайтай бянхан хүү өөрийгөө Нацагийн Эрхэм баяр гэж танилцуулаад: - Би 4 дүгээрганкид: сурдаг... Анх удаагаа ппоне дтэйгээ мөр сзэрэг ї хувьсгалч внөхө, рийн зусланд амар" байна. Зуслан маань тохилог сай цан тэмцаж тулалдаж явахдаа зу, к ту? хойч 74 1 : 5 772 Зан юм. Нэгдэлч ах эгч нарынхаа халамж: хайрынгха хам д ийм сайхан төлөв явсайби “990 - э8 янз? Е5 82 “эгээж нуд бид ч бас зүгээр суухгүй! Таана:мангир:түүнэ. үедээ эддүүлэхийн : гү 2 с 546 39 357285 : 2277 Аргал, хөрзөн эргүүлнэ. Эмийн ургамал цуглуулна. лээ. СҮҮГ чүхӨйй “йл Ч! 234232 3Р 9 ЭРЭн оё хирэххаутаарандаа, 1 йн, нөөц баялаг ашиглаж у 2 Ё , ,. нэгдэлдээ:3000:төгрөг. оруулна гэж багт бидэнд хэл яая -тэвэл “аиилтай, амран тэвэл. сэн. Энэч. юухан байхав гээд шинэ зуслангийнхаа “нээлтийн шугам жагсаалд жагсахаар яаран одов: шилэн шиэнгал Ардын : Зуслангийн нээлтэд айшгийн ХЗЭ-ийн: хорооны 1 хэ засаг олгобон юм: дүгээр-нарийн бичгийн дарга Ж:Камбалсүрэн, сум мийн Баас -н Вєна . » нэгдлийн дарга Нэрэнлэй, өрлогч дарга:Данзан тууз я Баляданиатсар гуай ярьж бай , : “сэ нүүдлийн пионерийн зусланг нээлээ Зуслан , 4 їн нээлтэнд: тус сургуулнас шалгарч: улсын тэргүү на Ё-нэ---3 түнийх мсэг д 2 7: ний бүлэг болсон 8 дугаар ангийн-янонер сурагчид Гшоэвийн : ё шаа , : дүү нартаа концерт-тоглож: сонирхуулав. өвдзий орж лтай. Ц Мөн морь уралдаж, биеийн тамирын төрөл бүрийн мн энэ аврайгтэуглан харагдаж тэмцээнгявууллаа.. Ийнхүү Улзын толын хөвөөнөө нно 6 Я: жаргалтай үрсийн 4. нерийн наган шинэ зуслан нээж багачууд хүүхдийн исгэж ЖэЖ, : гдс “ЗЭР: Бо2 баяр талархал, сэтгэл зоригийг хөгжөөлөө. жавхданта дуурайтна. : “Ц, БАДАМ (сурагч) 1 яосолсон ариухан Улзын тол. т Бич бас даага сургаж сайсан таж зүтгэсээр арайхийн зөв цөөрүүлжээ. - доо би нэгдлийнхээ хоёр даа га сургаад байна. Сургууль цуглар тал нэг даага сургана. На мар сарын 1--нд хичээлдээ Өчи- . хоор сартай хүрэн даагаа унаж очи дүүлэн хүрэн даага єиуаргч кэй но. Зиа чдраганж шинн, уралдах са сан зазн нь тогтохын..аргагүй.булги үглэсэн сузмшын (бага сургуулийн на, Гэвч бяцхан хүү Мягмарнаран ...хдүүд бол хэзээнээсээ даага” сур сандарч тэвдэлгүй эмээл дээрээ бат узхаг-зашандтай, Сургуулийн эрхлэгч “Дорнод 5 -- Манай хүүхдүүд эн бүр зуны лу амралтаар даага гаж намар ло есхөн банр хийдэг. Энэ жил нэгд настай. тийн З9 даага сургахаар төлөвлөсөн. Зуны даалгаварт ахдах “ангийн Манай Мягмарнаран нэг биш турван хүүхдүү, /МНЭГ алгавар даага сургасан болохоор 41 даага 5 яВА ЭМ сургд БилЭЭР “болло. Магадгүй. үүнээс" олон болж, рэн гэсэн эмнэг сургана гээд болох.люом. гэж. ярьж яьна Ё зөвшөөрөх хөвөөгөөр й болохоор байсан удазтай. малчдын хэдэн суурнар орвол 4 дү “Бяцхан хүүг нь: к ы байна даа чи. Хой 2 Эр ЭГЭУЭЭР”2 иг ага “андийнаг гсн 2779 БЕН хөчуяуулн 5 0Ф9868982:- Вагш аа, би уралдааны нэ сад З даага сургасан гээд Л хүүээх Ф , Батхуяг маань нодпин үхэн намар сургуульдаа : 1-2 сурч байхдаа бэлэттэй очихоор зэхэж: байна. зүгээр Апгид “10” даага даас нэн тэргүүнээ өсвөрийн үеийнхнээ тохилог сай Ё | Ї Түрүүч нь 17, 18, 90, 98, 94 95 ду САЙН ХҮНИЙ АВРАЛ БУгРРЭ Сайхан сэтгэлт анчин эр гэртээ эхнэр, хоёр хүүхдийнхээ хамт суудаг аж. Морийг аваачсан оройгоо дулаан хашаанд оруулан өвс тэжээл өгч, шархыг нь ургамлын ханд сэлтээр анагааж сувилаж эхлэв. Өдөр сарууд өнгөрсөөр л байна. Халиун морийг анчин хүн хаашаа ч явуулах гүй гэсэн шиг бөх гэгчийн төмөр тушаагаар туш сан билээ. Анчин эр бараг өдөр бүр андаа явна. Өлз омог ч ихтэй ирнэ, 2 Харин эдний эрэгтэй эмэгтэй хоёр жаал өд рийн ихэнхийг халиун морины дэргэд тоглон өн гөрүүлнэ. Энд тэндээс эднийд ирж очих хүмүүс халиун морийг хачирхан сонирхож заавал үзнэ. Ялангуяа халнун морины хаа гуян дээрх том том тамганууд, зоон дээрх хэдэн цагаан толбо- нууд хүмүүсийн сонирхлыг тунч ихээр татдаг бололтой. Хүмүүс халиун морины дэргэд их удан ярилцахыг нь яана. Өвлийн улирал дундаасаа өнгөрөх үеэр ха-- лиун морь сайн хүний авралын ачаар шархнаа саа салав. Анчин эр унах морьтой болсондоо тун их баярлаж байгаа бололтой морины хүзүү сэЭ-- рийг илж таалан баахан юм шулганав. Тэр нэг өдөр халиун морийг эмээллэн өөрөө мордож үз сэнээ, хоёр жаалаа суулган. хашаан дотуур хө төлж явуулан бөөн баяр хөөр болцгоов. Анчин эр Толбот халиуныг хааяа анд унаж явдаг болов. Ийм байсаар хавар болж, улмаар зун дахиад намар, дахиад өвөл, бас хавар... Эзэн морь хоёр салахын аргагүй дасчээ. Гэвч анчин эр хаана хэзээ боловч төмөр тушааг ха лиун морины хөлнөөс үл салгах бөгөөд, халиун морь ч төрсөн нутгаа санахын ихээр санана. Тө мөр тушаагүй бол халнун морь аль хэдийнээ явчих байсан ч байж магадгүй. ХӨГШИРСНӨӨ САЯ МЭДЭВ Нэгэн хавар цагсан. Аль эрт ой тайгын их цас хайлан алга. болж нялх ногоо дэлгэрэн, мод навчилсан боловч хур бороо огт орохгүй тул ган болох шинж илт болов Халуун гэдэг жигтэйхэн. Нар өглөөнөөс орой болтол галт бөмбөлөг мэт улайран шарна. Энд тэндгүй түймрийн утаа суунаглан. тэнгэр өөд олгойдоно. Модны навч нахиа хатан гандан ус мөрөн татарч байгаль, хүн бүгдээр хурын хүслэн болсон үесэн. лү75 Анчны ойролцоох нэгэн ууланд их. түймэр нэг өдөр гарав! Энд тэндээс нутгийн улс цуглан. түймрийг унтраахаар сандуу мэндүү хөдөлЦ-- гөөв. ЄЕ дЧ8л2 СЭГФОН : Толбот халиуны эзэн эр ч гэсэн мориндоо 88! ли очин морь дан мордов. Хүмүүс түймэрт ту. Жүс: малаа тааралдсан газар хөрөө. эж, хувин, нойтон таар авч түймэр цо-- хин эхлэв. Харин энэ удаа халиун морины эзэн төмөр тушаагаар морио 4: т эь бололтой. Тэхдээ шавалл гарт лдаыг амгүй Тэг тэй нь ҮЯВ. -й. 2 тал орж ирэхэд сан Тэгтэл уяатай морьд РУУ арч Ногт цулбуур, ЗарЭЭ Тушлага тасчин галаас амь зайлахын тэ хү алиун морь мөн л угаран цовхчсон боловч бөх уясан хүдэр ногт ерөөс салсангүй. Ингэтэл талын утаа дөл юу юугүй халиун моринд тулж «Утаа дог морины хамар ам нүдэнд орж балчиниэн их түйм элч : Хал алан хүнгүй зовсиш эхэн. Төр бүт шиг гайлан одов. “-яеных нь хөлс цутгана. “ /Халиуни морь залуу зандан насандаа бол өдий чинээ багаахан газар бүү хэл өртөө, ч хол газар давхихдаа эцнэ, сульдана гэ, огт сэн. Одоо тэгэхэд хөлийнх нь шандас дортноо цуцаж хөлс нь асгаран, амьсгал нь бөг- лөх шахам давхцадаг юу билээ. Амьд байгалийн амьдралын хууль гэгч энэ болж хур- дан Халиун хөгшөрч дээ гэдэг нь хэн ч харваас илт бөгөөд халиун морь ч үүнийгээ. мэдсэн шиг алхан толгойгоо гунигтайяа гудайлган түймрээс /Мян1лага ЭЖж.аяаг: “ сусандаа заавал 342х:6 “ээ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, арай хийн холдож зогсов. Алсад их утаа тэнгэрт олгойдно. Тэнд халпун морины эзэн, гэр орон, ижил дасал болсон хоёр жаал хүүхэд бийсэн. --Би эндээс ингээд явчих уу? сайхан сэтгэлт тэр хүмсийн ачийг хариулаагүй юмсан. Аль эс- - вэл эргээд очих уу? Хэрэв эргээд очвол уугуул Алтай нутагтаа дахин зүглэсний хэрэггүй. Яа- гаад гэвэл би их өтөлсөн байна, Одоо би гүйд- лийн гар яасан ч даахгүй болсон юм шиг байна. Яахав гэж өөрөө өөрөөсөө асуулт тавих хүн шиг дороо тогтож ядан эргэлдэж байснаа --Явлаа. Ямар ч байсан явлаа, өөрийн минь санасан өөрт минь зөв болж өлзийтэй болтугай. Ачит эзэн минь баяртай гэх шиг халиун морь хэдэн удаа янцгааж, хөрвөөн шилгээснээ цааш : ХӨДЛӨВ. . с 5 . СУУЛ УУ, ҮҮЛ ҮҮ? : Толбот халиун явах бүрий төрсөн нутаг хсэнгэж тун их чармайх бо- “дов.-Хойно-. Оо үргэлжлэн ирэх өдөр, са- “рууд энэ адуунд хөгшрөл, доройтлыг авчирч "Халиун морь яаж ч идээд таргалахыг байв. Басхүү нүд нь юм үзэхдээ тааруухан болж муу- дав. Ганц нүд ч биш шүд, сонсгол, хурд ер нь юм юм нь тун ч мууджээ. Энэ морины толгой нь улам том болж, хүзүү нь нарийсан гэдэс нь хээл- тэй шиг цүдгэр болжээ. ш25 Гэвч халпун морины дэгэлзүүр хар алхаа ян- ваар, бөтөөд аян, замын алжаалыг туулсаар айв. : Өвөл, хавар, зун намар ээлжлэн солигдсоор “Уул, ой, тал, ус мөн л солигдон өнгөрсөөр. : --Ус бэлчээр жигдэрсэн нэгэн яруу сайхан газар хүрч ирэхийн үес арав гаруй адуутай халз тулгарав. Тэд дандаа морьд байх бөгөөд адгуулж: малласан эзэн огт үгүй бололтой, онгон тарган тэдгээр морь хур дэлээ салхинд хийсгэн хээрийн уушимд дураараа жаргадаг аж. Толбот халпуныг тэд тун их. сонирхол: байх шиг санагдав, Анх үзмэгцээ овоорон хуйларса- наа айлгах амьтан биш байна гэдгийг мэдэв болол той ойрхон ирж тойрон үнэртцэгээж байснаа тар хай идээшлэцгээвХалиун морь ижил ханьтай, ийм сайхан газар хэд хоног амрая гэж шийдэх шиг тэр аду) хойноос даган өвс хазаж эхлэв. “ Энэ адуу бол бас л дайнаас зайлж гүйсэн газар газрын морьд билээ. Яг Монгол-Зөвлөлтийн хилийн зурвас, хүн “амьтнаар. ховорхон их ууланд нутагшсан морьд гэдгийг халиун морь мэдэхгүй л дээ. Морьдын ихэнх нь эрлийз угсааны өндөр бие. тэй бөгөөд цөөнх нь монгол морьд байв. Эдгээр морьд бие биендээ нилээд ижилсэн дассан бөгөөд харин халиун морийг баахан гадуурхах байдал хэд хопогийн дараа илт болов. Альч морь халиун морийг биендээ ойртуулах гүй хазаж тайгарч өвс усыг булаах гэж уулгалан хөөнө. Нэг удаа халиун морь зүв зүгээр өвс идэж байтал эрлийз угсааны агсам хар азрага гэнэт дайран ирж учир начиргүй хэмчип хазаж тангаран өшигчиж: гарав. : Халиун морь энэ мэт олон довтолгооныг зү гээр өнгөрүүлсэн билээ, Гэвч энэ. удаа тэр үнэ- хээр тэвчсэнгүй. Байдаг л чадал хүчээ гарган үзэлцэж гарав. Халпун морь адилхан арьс мах наасаа үгтээлцож цавчиллан тулалдав. Эрлийз хар насаар халиун морины үе бололтой. Халиу- ны арьс махнаас маш томоор үмхэлэн үгтээх бо 446259: шйхс 250 26382: 2643 8--- 5 ловч шүд нь муу тул өвтгөхгүй аж. Бас гялалзан буух хөл нь ч гэсэн тамир тэн- хээ тааруухан бололтой. Халиун морь хар асман хоёр ийнхүү хүч тэнцэн ноцолдон байтал хорын зэрэг эрлийз морь халиун моринд довтлов Одоо яах ч арга алга. Халиун морь зугатаав. Аглаг зэлүүд газар ирж зэрлэгшсэн энэ адуунУу" ДЫН нэг нь ч гэсэн халиун морийг өмөөрсөнгүйд халиун гомдохын ихээр гомдож эргэж ч харал- гүй тэр чигээрээ явав. Халиун морь хэдэн хоног ер амарсангүй шог шив, Дандаа л уул нуруу... : Хөгширч ядарсан энэ адуунд өндөр сүрлэг уул,нурууд гэгч явахад нэн ч бэрхшээлтэй бол: тазар хорохоо байв, ї Мод хадаар бин битүү урт нурууг хэлэн хопог мацаж даваад нуруун дээр гарч ирвэл алсын алсад сүүмийн харагдах цэнхэр униарын дунд уул үүл хоёрын алин болохыг ялгахад бэрх сүр- хөн нх барааг харж халиун морины бүх бие алд Халиун морь тэр харагдаж байгаа тэнгэрийн үүл мэт өндөр сайхан алтай нутгаа санаж, хич- нээн холоос хичнээн урт замыг туулан, бэрх» шээл саадыг даван өтөлтлөө яваа билээ. Тэр ихэмсэг цэнхэр уулс бол халнун морины элэг зүрх, хайр сэтгэл зориг тэмүүлэл билээ. Халнун морь гарч ирсэн энэ нуруун дээр энх- рии хайрт нутгаа харан харан удаан зогсов. Бүр хараад л баймаар байв. Өнжин хонон ха- рав. Нэгэн өглөө ургахын улаан нарнаар босч уул нутгаа харвал цэлмэг тэнгэрийн дороос мен- төн дуулгаа гялбуулан алт мөнгөн өнгө хослуу- лан харагдах нь халиун морийг ирж явна уу гэжж саравчлан байх, хүлээн саналзах хоёрын туйл шиг бодогдов. Халиун морины бүх бие чангаран яг л ураял- даж түрүүлж явах үеийнх шиг болж дэл сүүлээ хийсгэн алтай, цаст уул, нутаг усныхаа зүг ер- гүүлэв. АЛТАН ШОРОО Хаврын сүүл сар. Алтан нарны элчинд цас мөс гэсэж, усгол шуугин урсаж, шинэ ногоо агь шавгийн таатай үнэр хамарлуу цоргино “Толбот халиун зөвхөн алтай нутгийг хүсээгүй. Бүр төрсөн газар, унаган сүрэгтээ очихыг зорь- сон билээ. : Адуусан амьтны ер бусын баримжаагаар ха- лнун морь нутагтаа дөхөж ирснийг мэдэв. Хаз- шаа л харна, нэг л сайхан. Дээр нь хадган цэн- ша хэнгр хуВЭн цагаан үүл, ирж байгаа аяны 1: цуваа. Дор нь эрүү: торцнХ Рид р рүүл онгон хөрс шороо Хажуугаар сүрлэг өндөр уулс, тэд бүгдийн хоорондуур цэлийх тэнүүн амьсгалт хөдөө, хоө- лой сэвэлзэн үлээх намуухан салхи тунгалаг ра шаан ус, газар шороо, өвс ургамлын сайхан үпэр авчирч морины хамар амруу цутгах бөгөөд ул- маар тэр сайхан үнэр халуун цустай нь холилдон бүх биеэр нь тархана. л Халиун морь зогссон ч хэвтсэй ч унтсан ч ёр» .Вь яасан ч дураар сайхан, баяраар дүүрэн таа- тай. ” Алс тэртээд таван хошуу. мал сүрэг тархан нэ Монгол гэр, түүний тооноор гарах угалзан цэнхэр утаа, хүүхэд шуухад гүйлдэх энэ бүхнийг харахад юутай сайхан гээ. Уулчин Халнун моринд ус, өвс гойд амтлаг, газар їшэ- роо зөөлөн сайхан шиг санагдана. Гэвч халиун морь явсаар л байв. Нэгэн өдөр явж байтал олон зуун адуу туусан хоёр адуучин эртэй дайралдав. Адуучид гэгэлзтэл эсгэрэн ай түмэн адуугаа дэрэгтэл туусаар өнгөрөв. Энэ эсгэрэлт, илэ сү- рэг олон адууны алхаа халиун моринд хичнгэн сайхан санагдсаныг өгүүлж: баршгүй билээ. Адуучид, адууны аль нь ч халиун: морийг олг: мэдсэнгүй Халиун морь хадны араар орчихсон хэрэг. Өөрөөр хэлбэл халцун морь их юм сурсал шүү дээ. лбот халпун тоос босгов. хурдлав. Бушуу- хан а нутагтаа очихсон гэж яарах нь тэр. Халиун морь уул талыг цөөхөн хоног туулав. Тэр явсаар Алтайн нуруун дээр гарч ирээд, дөр- вөлжийн зуслан руу харав. Суурь гуайн зусланд олон цагаан гэрүүд ярайн харагдав. Тэр ч бүү хэл Суурь гуайнх дам даа буудаг товхон дэнж дээр нэг гэр байна. Тэр лав-мөн дөө. Толбот халиун доошоо харав. Түү- ний тонгочин тоглож өссөн алтан шороо-яах арга гүй мөн, Халиун морь энэ шороон дээр тэж | л амь биеэ зориулсан. Ёстой зүүдлэж байна уу? гэмээр байв. Халиун морины хамаг биеийн мэдээ алдран өвдөг нь чичирч эхлэв. Түүний шандаст дөрвөн хөл нь, -- Халиун минь! Бид чамайг зорьсон газар чинь хүргэж ирлээ. Одоо амрах минь гэх пїпє нугаран сөхрөв. Халпун морь ч өвдөж, гэмтэхээс болгоомжалх- сонгүй, лагхийн хэвтэв, Ё төгсөв т р 1970 он хэлэн НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН 0 ” зөвлөл ЯГ” Ардын хувьсгал, дайчин партиза-| арулын ач -үрс, ахмад үеийнхээ үйл фгийг нэр төртэй залгамжлагч өсвө рийн Сүхбаатарчууд бид Марксизм- Лениннзмийн үзэл санаа, МАХН, со- циализмын үйл хэрэгт хэзээ ямагт үнэнч байхаа МАХН-даа чин зүрхний угаас батлан Тангараглая! Тангараглая" Тангараглан. Эсверийн Сүхбаатарчууд бид ард түмнийхээ хамт төрөлх хайрт эх ор ныхоо эрх чөлөө тусгаар тогтнол, нэр төрийг хамгаалан улам бүр бэх жүүлж..социалнзмын өрнүүн байгуу лалтын төлөө намынхаа дайчин шийд вэрийг биелүүлэхэд шантрашгүй сурч хөдөлмөрлөх зориг итгэл төгс байгаа тааз МАХН-даа батлан Тангарвглая! эв. Тангараглал ш-т----Жатгараглал! Залуу үеийнхон бид широлетарийн штернационалпзи, содналист эх оролч үзлээр цуцалтгүй. хүмүүжиж, улс түмпий эв нэгдэл найрамдал, ах Дүүсэг ёс хамтын ажиллагааг эрхэм лэн хүндэтгэж социалист ёсоор харил цан туслалцах нөхөрсөгөөр хамтран ажиллах, намын бодлого зарчимд хэ зээ ямагт үнэнч байхаа МАХН-д анд гайлан Тангараглал! Тангараглая! Тангараглая! Аранзал улаан бүчгэн өсвөрийн чгүхбаатарчууд бид Монгол-Зөвлөл- тийн ард түмний мөнхийн уламжлалт найрамдалд хэзээ ямагт үнэнч байж эх орон, ард түмэн эрх чөлөө тусгаар тогтиолынхоо төлөө амь биеэ зориул сан ахмад хувьсгалчдын мөнхөд дур сагдах үйл хэргийг нэр төртэй зал- гамжилж, элбэг баян оюун билэгтэй, цэвэр ариун ёс суртахуунтай эрүүл чийрэг бие бялдартай иргэд болон хү мүүжиж МАХН-ын дайчин туслагч яайдвартай бэлтгэл хүчин байж чада хаа МАХН-даа өсвөрийн Сүхбаатар “чуудмнхаа нэр төрөөр батлан Танга- раглая! : Тангараглая! » “Тангараглая! АР ХИАГТ -- Монгол ах дүү нар минь амар хан сайн байна уу? гэсэн элэгсэг дот но үгээр зүс хиагтынхан биднийг уг тан авлаа, Идэр Эоиинчүлдийн тө- лөөлөгчид амьд цэцгийн баглаа 0а- рив. Тойрон аялалынхан хиагт хотын хөдөлмөрчид пионер багачуудын хам тарсан цуглаан боллоо. Зөвлөлт Буриадын Ардын боловс Бос Яамны орлогч сайд Д.ЖЖ. ольжинова хэлсэн үгэндээ: -- Урсах мөч болгон ах дүүгийн жинхэнэ найрамдлын үнэн түүхийг 25,27,/7,85 (25 (06:08 (29 8720р (89 (8640) 969768 (8 УУР» ӨЛ ААР УУР Р Ал УУ цау 8 2У,79129599 189) 59 89 УУ 89 ЛАТ Л УУР 89 294 9 427489: 09 (99 89 169 9УД99 89 99 18) СОХ мОСООЭСЭ СХ2СЭ оэ ЯЯЛАЛАЛЛАЛЛЛАЛЛАЛЯЛТАЛАЛЛАЛЛ ЯЛЛЛЛЛЛААААЛАЛААЛАХААЛААЛАХАГАЯАЛХАА АЛГААЛЛАЛАЛ Ё, ! 9, . НЫГГ го. ” УУР 77 7ЭӨ2, 77 МӨЧ 1. 1925 оны ахмад пионер бөгөөд 1932 онд хувьсгалын эсэргүү хөдөл- төөнийг (758 .4--лн.... 27 дахь жилдээ 1970 оны Долдугаар сарын 38 Ш (їлаб) ө0вльв сар снвс8р .ав р. в.0всав. ми БААЯАРЧУУД тай 1921 оны партизан Пандийн Жиг мэд гуайн нар хүүхдүүдтэй хууч хөөрч бичиж байна. Энэ найрамдал маань В. И. Ленин, Д. Сүхбаатар хоёртой мах цусны холбоотой бөгөөд цаг ху- гацаагаар шалгагдсан хөдөлмөр тэмц лээр эвдэршгүй бэхжсэн манай хоёр эрны нөхөрлөл бусад оронд үлгэр дууриалал болж байна. Гагцхүү бид энэ найрамдлаа өвөлж эцэг эхийнхээ адилаар хүндэтгэн хамгаалах үүрэг тэй! гэсэн билээ. - Манай ахмад хувьсгалчдын мөр Хиагт хотод тодхон дурайж бид хүнд лэн дээдэлж. байна. Сүхбаатарын хөшөөнд хүндэтгэлийн цэцэг тавьж музейд орж их жанжныхаа ажил амьдралыг үзлээ, Ардын намын анх дугаар их хурал хуралдсан хоёр давхар дүнзэн байшинд хүүхдийн цо воо сэргэлэл дуу хэзээ ч тасрахаа байсан байна. Энд өнгөрсөн жилээс Хиагтын Пионерийн ордон байгуу- лагджээ. Харийн түрэмгийлэгч--ми литарист Японы шунахай сэтгэлийг тас цохисон Халх голын ялалтанд зо рнулж олон хүний хөшөө барьж нэг суурин дээр байрлуулсан байна. Ма- най залуучуудын П тойрон аялалын НАЙРСАГ АЙЛЧЛАЛ “2 ЧЭ зар тол ЯГ даргагцал Лой У-ын Т ! аны Нам АУ-ын Га 3 ? ЁС. ай нам засгийн удирдагч нөхөр Н. Жагварал, С. Лувсан, Д. Майдар, Ж. Самбуу, Ю. Цэдэнбал, Н. Лувсан равдан нар болон БНМАУ-ын яам- дын сайд, тусгай газрын дарга нар, нийслэлийн нам, улс, олон нийтийн байгууллага хөдөлмөрчдийн төлөөлөг чид. ардын армийн офицер, генерал, 1921 оны ардын хувьсгалын парти- зан, ЭТНБХ-ны Гүйцэтгэх Хороо, МУНН:ийн дарга, тэргүүлэгчид орон цов. - Найрамдлын цуглан дээр Улаан баатар хотын талхны заводын ажил чин эмэгтэй С. Лхагваа, био-комбина тын вирусийн тасгийн эрхлэгч, ма- лын их эмч Л. Пэрэнлэй, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. Самбуу, БНУАУ-ын Тоо гүүлэгчдийн дарга Пал Лошонци нар үг хэлэв. г, Ө БНУАУ-аас БНМАУ-д эздийн засгийн тусламж үзүүлэх тухай БН МАУ-ын засгийн газар, БНХАУ-ын Ажилчин -Тариачны Хувьсгалт зас гийн газрын хоорондын хэл элцээрт, гарын үсэг зурав. : СО) Улс түмний найрамдал: энх тайван, социализмын үйл хэргийг бэх жүүлэх, монгол-унгарын ард түмний ах дүүгийн харилцааг хөглсүүлэн ба татгахад байгуулсан гавьяаг нь өн- дөр үнэлж Бүгд Найрамдах Унгар: Ард Улсын Тэргүүлэгчдийн дарга нө- хөр Пал Лошонцийг Сүхбаатарын одонгоор шагнав, “ий ийн нгггээгчиин Ө БНМАУ-ын Ардын Их Хурлыг "Тэргүүлэгчдийн дарга 2К. Самбуугийн урилгаар манай оронд найрсаг айл- чилсан БНУАУ-ын чэргүүлэгчдийн дарга Пал Лошонци ханы тавьсан нэнганн дэргэд бид нэк- гээ тавилаа. Ч -- Нх оросын ард түмэн,. агуу Ленинээс тусламж эрсэн манай тө- яөөлөгчид Хнагтаар дайран гарчээ. --Дамдины Сүхбаатар, Х. Чойбал сан цн ахмад хувьсгалчид 1920 оны 12 дугаар сараас 1921 оны 83 дугаар сарын 19--нийг хүртэл энд сууж, хувьсгалын бэлтгэлийг ханга- жээ. - МАХН--ын анхдугаар их рал энд хуралджээ. МАХН, Ардын түр засгийн газар, Монгол Ардын журамт цэргийн штаб энд байгуулагджээ. -. ї Энэ мэт Хиагт хотын түүх, манай хувьсгалын түүхийн онцлог үйл явд- лаар дүүрэн ажээ. СҮХБААТАР ХОТ Орхон голын ОСПэлэнгэд цутгах ЄЛЖ.. хон анлагчдыг зочноор угтав. , 3 - билчрээс холгүй орших энэ хотын- «Тойрон аялагч» гэж л хэлбэл хаа ху Төгсгөл нь хоёрдугаар нүүрт, рс эсээ наар савлан вх 49549149 148: 48 5488:48-48:009:48:49-4:4-:4ф4 084094 8:08:08/28 , РО2ОҮР тэр?” ачаар аар «ар гар гар «ара аро араар «ар гар аар гар ч 4р г4р (48195 Саяхан ?1349Ф ЧОН Монголын алс баруун хязгаар цаст Алтай нутгаас манай сонины газарт нэгэн бяцхан х,ү захидаг. илгээсэн юм. Тэр хүү захидлаа «Би хувьсга- лын хүү» гэж гарчиглажээ. .Би одоо арван таван настай. Ардын хувьсгал ялан мандаж.бай- хад би төрөө ч үгүй байсан. Тэглэз ч гэсэн 08 өөрийгөө хувьсгалын хүү гэж нэрлэх эрхтэй. Яагаад гэ- МАНАЙ Уншигчид ЯР өвс.» сэ. 0» эь 20. р р 2948 - р оньс ээ» . ив ев .?0р с98в АРВАН ХУРУУ бид сурагч Цэнгэнжаргалтай уулзсан юм. Хэдийгээр сургууль тарж зуны амралт эхэлсэн боловч тэр охин хичээл номюо үзсээр л суулаа. Охицы өмнө 7 дугаар ангид үзэх ном, сурах бич гүүд тэвхийтэл тавиастай харагдана. Ирэх намар дэвших ангидаа үзэх номОо хайж пуглуулаад түрүүчээс нь үзэж ун- шиж байгаа нь тэр байж. Бүлгэмийн зов лөлийн дарга сурагч Д.Цэнгэнжаргал сал хай өөрийн сурдаг 6--гийн «А» ангиа онцсайн дүнтэй үдэж өмнөх 23 улирал дараалан онц дүнтай суралцсан сайхан амжидтаа бататгажээ. -- Би хичээлийг цаг ямагт давтдаг Давтахдаа өөрийн бүх санаа бодлоо ун- шүдэнзний ийм үйлдвэр Азид: өөр Улаанбаатар. байдаггүй ажээ. “Энэ хир 7:----3 лөгчид гар оролдлоо, хийж. байна.Магадгүй хэдхэн жил! ДАРХАН ХОТ ял хатуу Цөнлүдар Эөнйнэл болж наан хани явуу” хичечи 6 5 Эд 7, 100 сая Ён нүүрсний шинээ, 10 дугаар анги төгсөөд л шууд ажил 4Ундчаар 2 орчим метрээс лаж байгаа гэж ярьж байна. Эрхэм хурж товн түүрс Э айр ээгрдн залуусын нар шиг гялалзах болтуга уриаг өд сонгон ажлынхаа байранд тавьжээ. | сэн мөн л түүций өмсөж явсан хүүхдээр” дүүрэн байна. (төгсгөл) . ч, ямар ч газраар орж юу ч үзэж ба лохоор бөгөөд нэг ёсондоо нэвтрэх Эр хийн нэ! болсон байлаэ. ? Шүдэнзний 85 сал. удахгүй 50 сая шүдэнз хийх тэнэ. “Гар ажиллагаа тайц ч ү үйлдвэр одоогоор 2 чтавхла , сүр -Й-13 .- Мод боловсруулах комбийат ч гэ өчигдөрхөн улаан бүч пагаал хормогч, хүрэн хилэн Ч1 ТЛАЛАААЛ “хүй цаг за трүүлэх ЗрдЬ ” чОрӨВЬ, сах нь даанч хотоос, зургаан. км арван очив. Ахмад хувьсгалч чай нам төрий Ббумцэндийн хөшөө тавилцахад багатай. үнэ хямдтай 1000 шахам ажилчидтай доон жил засвар хий. сайхан эдэлж байна. СЭСУХЭСХЭСЖ гс ХЭС Эсэн С ЛАААЛАЛЛАЛАН ” .. ? " - - 4 12 | вэл Монгол Ардын хувьсгал, Ар- дын засаг, Энхрий хайрт намын- хаа элбэрэл хайраар энх тунх өсөн торниж сурах сургууль, хийх ажил, амрах зуслан алив бүхнээ- рээ төгс бүрэн хангагдаж танхимд шинжлэх ухааны хүртэж байна. Тийм ч учраас би аз жаргалыг авчирсан ачит нам, ардын хувьс- галаараа бахархаж явдаг юм гэж бичжээ. шиж буй! Ё чадвал хичээл бү Ном х: жүүлэх туйлын зах нь үг үсэг б хэл бичигт даг юм. Ви рийн сур 2) “ид тар, сэтгэл нийлж жилд "байна: Эдний Улаанбаатар хотод эвсээрхэн зай дөрвөн айлын «сууцны зам олон болж байна. Хангай говийн аль зын боловсронгуй шил толь хашаа нэмэгдсээр байна. Энэ энэ 14--17 сая төгрөгийн орших хөтөл дээр гарч Ардын журам 3 Хүсэл нь биелэл болсон. залуусын 600. айлын. дээр ирэв 1 Бал. хэдэн орон худалдан авч байна. Дор: РиГдэж, эӨВХИ Өмнөө! Жов.. Сэлэнгэ, яшигдалгард . ВрсОН. хийц вар, т цэр “гийн анхны хуаран Алтан гэдгийг харлаа. Бид явах өглөөгөө төвийн жилийн дунд сургууль дээр тартизан, ма н тарамгай зүтгэлтэн. босгох суурийг , 1 найман аймаг, хан хотв! төлөө- гэлцдэг. Одоо тэсэн. Мэр бэлтгэ- тогтжээ. ргуулийн гурван Шарын голоос хөшөө болон дэвар олонд 8,8, 55 48УЧ6:9: лут, ХАЯАД АВАХ ЛА АЛ “Монголын иионер сурагчдын 111 тойрон аялалын нээлтийн ёслолын цугдаан дээр 1921 оны Ардын хувьсгалын партизан Дооровын Дашзэвэг гуай: «,..Хувьсгалыг бид тэнгэрээс шүхрээр буулгаагүй юм. Халуун амь, бүлээн цусаа хайрлалгүй тэм- цэж тулалдаж явж ардын засаг тө- рөө,байгууясан юмаа. з жаргалтай өсөн торниж бай- гаа багачууд та нарын өмнө тэрэлт сайкан ирээдүй байна. Та пар бол байна вэл ардын засаг ялан мандаж хөг- жин цэцэглэсэн социалист эх оронд төрж, есч, сурч, хүмүүжиж байна» гэсэн билээ. Тийм учраас манай сонин энэ «БИ ХУВЬСГАЛЫН сонины бага хурал нээж байна. | Жаргалтай ,дэлгэр сайхан монгол орны иргэн бүхэн өөрийгөө «Би хувьсгалын хүү» гэж нэрлэх эрхтэй. Тэд цөм л хувьсгалт засаг төр. эх орныхоо хөгжил цэцэглэлтийн төлөө хувь нэмрээ оруулж эхийн эгвзэр «гүүллээ Даруу тезөкхөй охин вөм хэавлалтай байнга нөхөрлөсд юнц сурхад зөгсөхгүй 2Дуу дуулах. П ац удсын хэрэраир, дэгдүгээр , залж чулуу, ус, тишсээр цємгит хийсэн нь аль ч сын хийсэн цемситтэй чанарын ” дүйж байгаа юм байна. Ерөнхий ч аймагт ММ женер Чулуунбат ярихдаа залуусаа байсснш хад магтан ам сайтай байлаа. Бу МЭТ ганы арван жил төгсч ирээд | ОШИЛД жилтэй орлоготой жилладас гэнэ. Хүндэтгэе гэвэл хү- мн авдраа уудлана гэгчээр Сэлэн- ” зйлхэн: бидэнд үйлдвэр соёлын га- “ “зар, түүх дурсгалт газар бүхнээ үзүү “-лэх харуулах гэсэн үнэн сэтгэл тар- -гаж байв. Гэвч ганцхан хоногт дДУУ- үгүй болой. Сүхбаатар Сайханы дагалдан м сэн Аюушбаат: нэрийг хоёр сурагчийн Ч Салах, мүүлаээр тэөвзисж байх. даж билээ. ЦЭР Даркан хотын цахи? Найрамдлын музей, сургуу олон газраар явлаа. Үнэхээр Дархан , ы хот газар газрын хүн цугларсан най рамдлын хот юм. Аймат болгоноос. рал хүн бий гэж ярьж байна. жаар цахилгаан рийн бааз хорэолол ригджээ. Бас баригдсаар байна. тригдан баригдсаар Яїїгрын уурхайтай дотоор Дархан харагдана. Нэгант дэглэгдсэн ах дүүсэг ёс. тэгш эрх. МАНАЙ УНШИГЧИД ЯРЬЖ БАЙН сзэг унших. бүзнх, хөглггхдөх урлагчий г9 олон сайхан авипастай. Бас спорт чаролддаг кжсээ хувьд зурагт там Дархан хотын ирээдүйд? - найрамдлыг 4 харагдана.д . чаад оны залуу үе аолалтоо бэхжүүллээ. залуу үе халдаж рсан ? дайснаас халуун элгэн нутгаа эйшаа хар цээжээрээ хамгааллаа. Тавиад: оны залуу үе хуучин нийгмийн ходрогдсэн хөдөө аж ахуйг сециа: лист шинэ маягийн аж ахуй болгов бусжттёлЭх : хойч үедээ дуурсагдан үлдэх гавь- яат үйлсийг бүтээх болно. Бүтээж ч байгаа. Тийм учраас шанай сонин хувьсгалын хүүгийн хүсэл эршэл- зэл, санаа бодол, баярласан сэт- гэгдлийг нийтлэж уншигчид өлөн- доо хүргэхээс гадна Ардын хуныс- галын" шартнзан ахмад хүмүүс нэрт эрдэмтэд, зохиолчид нам тө- рийн зүйгэлтнүүдийн зөвлөлгөө. дурдатгалаас нийтлэх болно. Хайрт уншаг: та арыг «Би ХУВЬСГАЛЫН ХҮҮ» сэдвээр явуулж байгаа шанай сонины ба- хуралд идэвхтэй оролцоно гэ сонины зөвлөл итгэж байна. 4 4 4 3 3 4 ї ! ! , : Г 4 , ! , , 4 . 3 ХА зохиолын АЖИЛТАН ! ДглимэлЧ эг аль ийн -3 мар эрдмийн алтан босгоор анх удаа эх лэн алхах дүү нартаа ацаг үсэг зааж нүд дүүлнэ. Сургуулийнхаа зуны бүх даал- гавраа амжуулж хийнэ. їїйлнэ дуу, Шү лэг, бүжигт хөгжим сурна. Элдэв сонин хачин цуглуулга хийнэ. анг пву аана. гө? Соёлшилтын хоёр жилийн аяныг тохиолдуулан нэгд- лийн малчин гишгүүдэд сурч беловсрох, соёлитход нь хир чадлаараа сааж тус- Алив нэг юм бүхэнд авхаалжтай сэргэ- язи, авьяас билэг сайтай онц сурлагатав ппопер Д. Цэнгэнжаргалын хаяг нь Говь апүү! Нүд ирмэхийн төдийд цог , чнгөрч бид нутаг алтай аймгийн 7Каргалант сумын 8 жи- - тийн дунд сургуулийн 6-гийн А анги юм Д.ЛХАГВАСҮРЭН ш5Ч 1Ц. ИЧИНХОРЛОО дөлөө «хө- нутгийн зүг ! ба 44 тойрон аяллын хамтын ажиллагаа орны хэмжээнд явагдах ул дуутаагүй, хараагүй өвөг ин- аялал “төгсгөлгүй. “АЯЛАЛ (0 ҮРГЭЛЖИЛНЭ чь б 5 “Ибхойн л ч Орон нутагтаа очоод аймаг , “Орны Үүлэр.” аялал төгсгөлгүй, Үзээгүй, зөэдэвгүй . дээдсийн үлдээсэн мөр элбэг баян вууц хэвээр: байна. Үзэж зэдэх, дуулж сөнсөх эх орны маань хөгжил бүтээл арвин дэлгэр байна. Тийм ч учраас тойрон С. ЖАМСРАНЖАВ. гж 1 ПэРэрээ ын өммиитийиийий гардав байгуулах хувьтай н үеийнхний тойрон ал- йна. 9 -« Бид Алтанбулаг, Ар хиагт, Сүхбаа тар, Дархан, Шарын толын ажил амьд” 1 «социалист бүтээн босгол-- "-тыг үзэж ийм сайхан эх орныхоо 208 » яав. зэрэг газрууд ба, Бидний цаашдын ажнд. ашьдралд ВР- Ба хэм хувь болж хүч намэн, мэдлэг Өгсөн жээнд зохион ивуулиа гэж “пын хэлтсийн ажилтай ЖАМЬЯНДОРЖ толын ЖИ тойрон аяшчлыл тугийг магт өртөн “эн. ай- бодож байна. Дорнод аймгийн Ардын боловсро ЖАРГ СУРВАЛЖЛАГА Зуны нар, цэнгэг агаар булгийн тун талаг усыг амтлах хүсэлтэй хүүхэд Сү- хэн манай зусланд ирдэг юмаа гэж. зус- лангийн захирал Д. Чойжил яриагаа эхэлсэн юм. Манай орны өлөн арван зуслангийн ювэг Сэлбийн инонерийн зуслан бол гу- чэад жилийн түүхтэй Өвлээ. Байгалийн үзэмж хөсөлсөн таааамдс тай сайхан энэ зусланд нэр зэжшинд 450--500 пионер сурагчид ирж амардаг бөгөөд жилдээ дөрвөн золжзар: 2080-гайд хүүхэд тавтай сайхан амардаг билээ. Бидэнд уйдах наг ерөөсөө байдаг- гүй. Тоглоно, наадна, аялал экснурсээр явна. Биеийн тамирын төрөл бүрийн тэм цээнд орөлцөнө. Зусланд амарч байгаа хилийн чанадахь найз нөхөртэйгээ ахмад хүмүүс партизан, хөдөлмөрийн сайчуул тай уулзана. Үлгэр түүх: сонсоно. Ер уйдна: гээн бай даггүй. Манай зуслан сайхан шүү єэж баярласан сэтгэлээсээ ярьж. байгаа нэгэн хүүг Алтангэрэл гэдэг. Дархан хотын. 10 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ян | сурагч. Манай Алтангэрэл ирээдүйд сайн ирчин болно доө Зуслангийн: нээл-- та тээр явуулсан: биеийн тамирын тэмцээнд 500 » мад хүүхдээс шалгарч б60! метрийн эчд түрүүлт, хөл бөмбөг, сагсан д бас л багаараа түрүүлсэн гэв. ахайх удирдагч гө тионерийн байна. Зу їд пионерийн хэлбэрээр явуулдаг вэ? -- Зуслан бол сурагчдыг тохилюг єай- ад Хан гамруулахаас гадна, тэдэнд шинэ юм мэдүүлэх, хүүхдийн хүсэл эрмэлзлийг ажил ямар Өвөрхангай аймгийн Жуапрт «Уу мын 10 жилийн дунд суртуулийн 9- ын «Гэ» ангийн сурагчид МӨНРӨЛБН Пионерийн байгууллагын. Залгамы- яагч 1 чухлаан. Ардын Хувьсгалын 50 ой урхаас5 «МАХН-ын мэргэн. жолоодлогоор, социалтзм бай- У : байгаа БНМУ-ын иргэн бол сондоо бахархдаг» тэєэ:. 2 Йй- яийн аян зохиой явуулж, амжилт а- гарга: йн. Тус авгичь иив- 2 .- Хүүхэд бүхнийг ажиглан явахад, тигд хон, тэр хирнээ иэг сургуулийн пиэг бүл гэмийн хүүхдүүд гэмээр найрсаг, нөхөр- сөг, таниттай байлаа. Дуулбал дуулна. Бүжитлэрэл бүжгэн, Юу юманд жигд хэн авьяастай түүлдүүд цугларсат байн. Хүүхдтүдтэй уулзах төөлөт юу юуны тү рүүн «Чи ямар суралндаг вэ?» гэсэн нэ-- гэн асуултыг тогтмол тавьж явлаа. Каии: ч хүүхэд дундлэхийг сонссонгүй. 2Е 10060» пионер сурагчдаас шалгаран. ирсэн ЗО. Н.бнрй-гэүр-г-ий-- 1 сун глгат эн лон ээн ас түүн дээр ЮООЮЮФ, гаруй. багш. нарыг төлөөлсөн 20 гаруй батиь нар оролцож, байлаа. Рэвч тэр өлөн түүлэд дөтраос судалсны үндсэн дээр шинэ дуу шүлэг сургах төрөл бүрийн хүмүүжлийн ажилд идэвхтэй оролцуулах хэрэгтэй, Манай пионерийн ажил энэ бүхнийг амьдралд хэрэгжүүлэхэд л бүх. ажлаа чиглүүлдэг. Эвийн їөлөвлөгөӨг хү үх- дийн санал хфєлийг Янсльы? үйдвэн Зэйр зохиодог. Ппоөнерийн ажилд зуслангийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга нийслэлийн: 20 дугаар сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Оюунцэцэг, ЮӨ дугаар бүлгийн дарга Төв аймгийн Єэргэлэн: сумын 8мы | лийн сургуулийн сурагч Алтанцэцэг на: рын зэрэг инвонерийн: идэвхтвүүд, идэвх тэй орөлцдор гэж: ахлах удирдагч харих лав. Дөнгөж хээрийн аяллаас ирсэн: болол: той хонгор шар. үстэй. нарны бүрх мал гайтай жаал. хүү, нэгэн. монгол. хүүд цэ цэг бэлэглэж байна. Тэрхүү өөрийгөө: -- Би Бүгд Найрамдах. Социалист Ру мын Улсаас ирсэн, Миний нэрийг Бере- юет Роберт гэдэг. Манай: улсаас” хаёр дахь. їнилдээ пионерүүд ирж танай сай-- хан зусланд, амарч. байна. Би олон мон. гол найзтай боллоо. Төмөртогоо бид хоёр сайхан үерхлээ: ТөхөртӨгооФ Дөртнөгө--: внос ирсэн юм. Дорноговь сайхан нутаг гэнэлээ. 4 Тэпд манай нутагт байдаг Адриати- кийн тэнгис шиг зах-нь харагдахгүй өр» гөн уудал элсэт гуөвь--байдаг юмм-гэнэ: лээ, Ямар-гав-вэ? гээссярьж билээ. Сэлбийн тиднерийт зусланд ЗХУ, Ун гар, Румын, Чехослованаас пионер. су- рагчид ирж амарч байна. Тэд цөм л Ро- берт хүү шиг монголын цэлмэг тэнгэр, алтан шар нар, ариун: байгаль, эх. орны маань хөгжил цэцэглэлтийг нүдээр үзэж сэтгэл баясан, үе чацуутан монгол анд нерийн байгууллагын. нэр еөндөржүү хүндийг ж, «Єалаадын ажлыг сайн зохиайн байгуулья» гэєсн зөрилт ДӨВ-| шүүлэн салаа бүр сэдэвт ажил. За- чиояс «Нэгээс олон», «Нимгэнээс. зу гаан» Туг ноос, дусааж сүүний. төлөв. сэх мэт сэдвээр сашааньс ажил. явуул: заа. Сурлага, сахилгаар. сайн. сураг “пд, хүмүүжааар, дульхан. сурагчдыг | зүлэг, салаадын даргын шийдвэрээр сайшааж зэмлэх ажлыг хийсэн. нь. ИХ нөхөдтэйгөө ижилсан нөхөрлөж байна. Ийнхүү нутаг нутгийн хүүхдийн найрал дал нөхөрлөлийн халуун сэтгэлийн үгийг Энд99с ёонсож болно. Энэ бүхэн хэний ач вээ гэсэн асуултанд хүүхэд бү хэн эг л хариулттай! ТӨД Чрренэь, й 34 н /-хувьсгай, 8 ”аасгтййн маань хайр ивээл гэн: баяртай хариулна. т- Нээрээ л тийм. Урьдын. бидэнд хэ зээ л.ийм сайхан амралт зуслан байлаа даа гэж Ардын хувьесгальт партияат, 8х Ж 2 Ё нөлөө үзүүлэв. Энэ» анг Ї дүгээр | улирлаар 88,9 хувь» сурн. байсаан бал орчин төйрнаосоо: ний иарэл юм их өнжин сэргалан харах байртай харагдав. . Б, тон: тайлбар охин хамгийн түрүүнд: жийн яриа: үгийг газар: үначихвий: сэн мат сонсож: явна. Опон: юм асуухгүй: өртөө: наг юмс асуухаар: өнчтой: гэдэг. Нь- ёгтЭЙЖЭН: -« Ахаа! Нагаан тдосго гэх үү?” Силн- нат тоосга.гэх үү? Аль нь. зөв ну гэсэн асуулт ив хэн хүний мэдээгүйг мө дээлснийг сапаж байня. -- Хүтгүүс: голцуу” цагайн тоосга:гээд. байдаг нь буруу юм шүү. Бид: нөгөөн, шар, харыг ч гаргаж болио. Гагцхүү элс шахой, давсаар хийсэн. учир, хөнгөн. / б9- гөөд даац сайт гэсэн хариулт аваа би- лээ: -- Чи дуу нараа. санаж. байна. уу? гэг сэт асуултанд, «Саналгүй яах. вэ? Даанч. санах аав бараг гарахгүй юм» гэж. огт. сапаанд оромгүй хариу өгч билээ... Тамара элэ жил 8 дугаар ангид орно: Бас л онцсайн суралцах гэнэ. п Сурлага. аввяас,. ирж, амарч байг гуулиудьын: хэсэг сурагчид, сааж: зуссаныг нь дуулаад энэ зун! суулаж “Буянтын зусланд “амрана гэнэ. зав. юу ярьж байна. Тамара огт салахгүй явна. .Зөриуд дэвтрий..нь гуйнс үзлэг, чтэ 1 Эвхаж: барагдашгүй зам өмнө. хөврөнө Эцэж: цуцдаггүй. ган. хөлөс. арчилнэ гЭзс тэмдэглэлийнхэв Эхний хуудсанд! бичжээ: «БССР” г. Кяхта, ул. Ленина, дөм 5, кв 2. Сушнава: Таня» зэрэг хэд хэ Ш.САЙХАНБАЯРЫН авсан гэрэл зураг: Дараа нь хөдөө гарч ямаа. юманд. хариулна гэнэ: Тамара хэрхэн амрах, хэ.” 3 хийхээ хэдийнэ. бөдож бөлөвс-5 сэ» руулсан | учир бодож түгдрэх юмгүй. үзэг дэвтэр хоёроос. АЛТАЙ ХҮҮХЛИЙН ХАЦАР УЛААН мад пионер Аюуцоыын гуан ярьж байна. Энэ бөл гүнэт үг. «Жавартай тэнгэрийн хаяа улаав хатны хацар улаан» | отэсэн урвдын үг ул болж, «2Кавартай , ЗӨнгэрийтн яаяа”улаат. жаргаатай бага» Зуудын хацар булаан» гэж зүй /ёєрөр-- хэлж байна. : Ц. ЭРДЭНЭБАТ сг ОМАНЕЙ ТУЄРАН СУРВАЛЖЛАГЧ Татмара: ахины. бадах... бүтээх. хоёрыш. хоО ямар Нэгэн хэмжаослэр,:.. буслаасаагсодон.. - Ч хүүхэд хэн хүний. нүдэнд амархан. өр Ре”А дёга зайтай” боловгуу? Өнгөрсөн зун ван саяын арг авг арьс Өвнь ав анж АВ -аййь х аар х авн-нг аав НЬ 6 др анж 6 ӨВР , ӨВЬ 8 ЯВь 8 8вв ) 88 с 8 ос ав л 8р ос 8в 804 8» -14511134114:11414111: мара охин ярьж байн.. рл ххээдадаллаалалададададаалдадлдадаач цулАллллулултиулллАллллулллллл лм Дархан хотын найман жилийн дунд сургууль өөрийн цирктэй 00- | лоод удаагүй боловч тоглолт заа үзэгч олны талархал хүлээж бай ча, Циркийн ясүжигчнии гуравдугаар ангийн сурагч Байгаямаа уран нуга “ралт. хийж байна, сургуу д түүний дэргэдэх пионерийн , 5, «Мал" гаар байр эзлүүлэп. шалгаруулах бАсууллхуулан дунд «Миний бөгөөд улсын хэмжээгээр нутаг» гэсэн сэдвээр му- УР АЛ А АНЫ Б Бүрэн дунд сурууль зей танхнм булан шалгаруулах Л 1 дүгээр байр 1. 1500 төгрөг нэрэмжит 3 дугаар байр 1. 800 төгрөг Мань лын А нг сыл ныг ны ин жотэ-гэт-ээ-6т-иж-жж-ээ хє 2 тотжожжосжж хж-ҮтстжсҮтэж | ИЙ ТӨРСӨН НУТАГ, Үг сургууль ц, дүгээр байр 1. 1500 төгрөг 4 дугаар байр 1. 800 төгрөг Бага сургууль 1 дүгээр байр 1 1500 төгрөг 2 дугаар байр 1-800 төгрөг нэг, хоёр, дугаар зэргийн дипло- моор урамшуулан шагнаж знэ ажилд идэвхтэй сайн оролцсон ино нерийн зөвлөлүүд, ардын боловс- ролын хэлтсүүд болон онцгой үз- жээ цуглуулгад тусгай шагнал өя- алан ордон «Пионерийн 88саг захиргааны бүтэц. үнэн» сонины газраас Зарлаж бай. 9. Суурь, ферм, бригад сум, ай- на. маг, хотын анхны суурышнсан га- зар, хөгжлийн явц. дугаар сарын 15-нд тус тус дүгна нэ. Уралдааныг дүгнэхдээ энэ аж лыг хариуцсан аймаг, хотын ко- миссуудаас орон нутаг, хотын сур гуулиудаар биечлэн явж байр эз- 2 (3-8 улмаар ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд зорнулан В. И. Ле- ниний нэрэмжит монголын пионе- рийн ордонд байгуулагдах «Манай хайрт эх орон БНМАУ» гэсэн музей үзэсгэлэнд шалгаруулан ирүүлсэп танхимуудыг аймаг хотын хэмжээ- үзэр нэгтгэн мөн оны 5 дутаар са- Ардын хувьсгал ялсны хагас зүүн жилд, манай хайрт орон БН 8./ Оршин сууж байгаа нутгийн У хэрхэн хөгжиж ирснийг р, тээвэр, уурхай. ХАА, хувьсгал ялахын өмнө үе ба орчин С0ёЛ гэгээрэл, хоршооллын бай- үе нрэдүйн хөгжилтэй харьцуулан ГУУЛллагуудын хөгжилт, бүх талаас нь судлан. мэдэж, бүх | 1. Эртний түүхт, дурсгалын гав- талын үзүүлэлт орон нут- РУУЛ. гийн музей-танхим булантай боло- (6. Орчин үеийн дурсгалт, нэрэм- ход уг у оршино, Жит газрууд ЗХУлс, ах дүү ралдааны зорилго бусад Сургууль пионерийн байгууллагууд ОРНЫ тусламжаар баригдсан үйлд р ыг Ч/ уурхай ХАА, соёл Баны--- 2 ул бнхагл бэр 818 7-0 рын 15-нд дүгнэнэ. В. И. ЛЕНИНИИ НЭРЭМЖИТ хотын ерөнхий боловсролын бүх гэгээрлийн обьектууд, 7. Уралдаанд байр эзлүүлэхта- МОНГО ? талын ОВА Өриөн суул” Блог ҮҮ ГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ОР сургуулнудыг зохион байгуулан оролцуулж бүрэн дунд сургуульд ЭДИЙН засаг, хүн амын өсөлт хөг- музей. дунд сургуульд танхим, ба ЖиИЛТ байршнлт б Ё га сургуульд булан байгуулах бол 8. Нам төрийн ахмад ажилтан, но. орчин үеийн хөдөлмөрийн сайчууд Ингэснээрээ пионер сурагчид Манай яруу алдарт хүмүүсийн үйл Фрон нутгийн байгалийн нууцыг аЖиллагаа. танин мэдэх, эх оронч хүмүүжил | 8. Нам, эвлэл, пионерийн зэрэг олох ахмад үеийнхний баатарлаг ОЛОН НиИЙтийН “байгууллагын бай- үйлсээс сурч мэдэхэд ихээхэн түл- БАНЬСЭЭ түүх. ДОН «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СО НИНЫ ГАЗАР, ж-а.-аё-аасахсаж ах х «ко. Хот аймаг тус тусдаа 1, 2 ду- | | СҮХБААТАРЫН ЗАМААР РЭРЧЭРЧЭЛЭЖ НЭТ нхий | ХЭП ӨГӨХ (сл р дүн. с З В 1, /нхаазах зүйл. : Дээр дурдсан! бүх судалгаа, танил- Аймшиггүй жанжин Сүхбаатарын Ард бид жаргалтай Дээр дуудсан сорилтыг биелүү- цах, ажил На судалсан зүйлийн Алсыг заасан замаар Амар тайван амьдарч байна лэхэд энэ зуны амралтын үеэр ор талаар гар ичмэл тэмдэглэл, сү с й шин сууж: байгаа нутгийнхаа до- схем диаграмм, гар ба гэрэл зураг, АЛВАР: ш.-ШоЫ Хүүхэд бид хөгжилтэй тор хол, ойрын явган морин мо- биет зүйл (үйлдвэрийн газруудын чит мэргэн жолоодлогоор Хүрэх ирээдүйд зорьж явна. ”Э торт аялалыг хамт олноороо зохио бүтээгдэхүүн ба байгалийн баял- шБЭХг но. Хичээлийн жил эхэлмэгц аялал гийн дээж мэт) сурвалжлага, дур- экскурсээ үргэлжлүүлэн 1971 датгал яриа (соронзон хальсанд би 3 У Н 1 АЙ оны 5 дугаар сарын 1 хүртэл чиж авсан зэрэг) элдэв олдвор, Улаан сарнайн дэлбээ МАР Т ВАН Ї явуулан цуглуулга, амьтадын чихмэл Зэр- Внанн дэлОээ » Аялал, жуулчлал явуулах гийг хийж орон нут судлах 7 | маршрут. овейг шинэтгэн өр ле баг ЖАРГАЖ БАЙГ ! Төрөлх нутгаа” хувьсгалын Өм- гуулахад баялаг те 3 ! нөх хийгээд, орчин үе, ирээдүйн луулж му: лса 5 Бүрээн дуугаар босцгоон 1 хөгжилтэй холбон бүрэн танилцаж: 5. Урал 4 явуул: с5 4 Бөмбөрийн дуугаар жигдрэн | судлахын тулд аялал жуулчлах хугацаа. Бол ж шу2ж, Аялгуут хөгжмийн аясаар дуугаа маршрутыг юуны өмнө сайтар бо- | «Миний төрсөн нутаг» гэсэц сэд. " Дуулж 1 ловсруулж, бэлтгэлд ажлаа бүрэн вийн дор зарлан явуулж байгаа ! Алтан дэлхийд д 1 хангаж тодорхой хугацаанд дуус- уралдааныг 1970 оны 7 дугаар са 1 ха бүхний шиннэрүүд Еэн | гах явдал нэн чуханнимранлаа 34 мн 15-наас Ї8О оны амралтаар | мар тайван жаргаж байг! 6 оны цагт холын аялал хичээлийн 5 дугаар сарын 15 хүртэл явуулна. : а уйг-дЛ- ЭМ ны 2 - 1 жилдээ төв суурины орчиыг судла Энэ хичээлийн жилийн зуны амрал | ( 0 хєйМ: үхэл 87:50:12 эхийн бу цвхАЛ ! 1 хаар хуваарьтай явуулах нь зүй-.таар явагдсан аялал энскурсийн Ї сургуулийн сурагч) - сургуулийн сурагч) | тэй. Маршрутын дагуу “зайлшгүй дүнг 10 духаар гарын 5. ӨЧн Ї БЭсЦс-эр : Бь үзэж талилцах газар гэвэл: оны хичээлийн жилий: / “УЛЭУуЛВЛНЭХЭлЧүт санж : а. Ардын засгийн өмнөх ба ы7 явагдсан ажлын дүн Кана ил | - ш-жОГ ЖВӨӨНТ УРАЛДААН засгий нхны үе, одоог гуулсан танхимуудыг 3 1 БЭсдг йн Ий 5 й нэм... Ё3ай! 8.1. Т77585 ны : хашглгаа(Зуслана тоглох тоглоом) 6 дугаар өртөө, өглөөний хөол. ж ж .- угсга уч өрөв ху- 7 Говь-алтайн Нанжидын дуулах, Өвөр | эрэгтэй.Э эмэгтэй 4 хүүхдээр нэг заасны Г 2 "өгч пдүү 7 Л аниа ЛЭГ . лах 6 7 эгэдфахйсг тэн эн дрийн эсийн хэмдрий 4 Ёс : вь 10: Ь зай цалсан ус Уугаад дараагийн... өртөө нар Лэрэла Эхо эжий дар пэрээ аймаг орон, а8в вь Н я 39 рүү явна. | Дыл--ийг г цииТ явж ай- хилж даж байсангүй. 1 хож орой нь ший, тэмдэглад хөтө/ 2 0Э4С189Е1 С08ЕТО! 1 Ч Ти9 :414114| Хиагт хотыш пионерүүд монго-лын тойрон аялагчдыг хүндэтгэн цуг лаан хийж байна. А--43275 тэрийг түмэнд цоллуулж явах “Энэ өртөөн дээр талхаа пдэж дуу- “хувьсгалын түүхтэй газар олон бий. всаас онгоцоор хотод. Гэрэл зургуудыг ДЛ Д. Сү«базуарын нэрэн жил ТОГЛОХ ЖУРАМ. ЯМ. Юутай сайхан бэ? Манай нутагт : саагүй байхад уух юмыг нь өх бу- 1 Өлэөас булдөс Унтлага, Энд 4 ор юу талхаа идэж гүйцээлгүй буталж Тэр болгоныг бид олж нээж, | бүтзэлэгтэйгээ хураалттай байх 69- үйрүүлвэл дахин дээрх хэмжээний хөшөө дурсгал босгож, хүндэтгэй| ГӨӨД тоглоом эхлэхэд уралдах багийн чалх өгч идүүлнэ. хари байх ёстой юм. Очоод л нөхөд-| Тампрчдыг хувцсыг нь тайлуулж, 5 7 дугаар өртөө. Оёдол. Энд урьд 2 ярьж, нөхдөө уриалж багшдаа | Дугаар өртөөн дээр тавиулаад оройд чилан бэлтгэсэн зүү утас авч зүүгээ Ч Огнй их юм хийх юмсан. 5 тУтууан Хасг09-4- Бацалаган сүвлээд товч хадна. Тэхдээ товчнууд , улина. ” ДОХИО. нь заавал ижил нүхтэй шаард- -- Увс аймгийн Тариалан сумын 8 | хүүхдүүд босч хувцасаа өмсөөд оРооО лагатай богөөд товчны бүх нүхээр жилийн дунд сургуулийн 8 АУ- гаар ангийн сурагч й С. ЦАГААНХҮҮ хураагаад 2 дугаар өртөө рүү гүйнэ. заавал оёод утсаа зангидаж таслаад, 3 дугаар өртөө, Гимнастик. Энд зүүгээ даавуун дээр нь хатгаж ор- ирсэн хүүхэд өглөөний гимнастн- хиод да| н өртөөн дээр очно. кийн ямар нэг төрлийг тодорхой тоо 8 дугаар өртөө, Уралдаан. гоор үйлдээд дараагийн өртөө рүү өртөөн дээр ирмэгц тусгайлан бэлт- очно. Энд хийх гимнастикийн дасга- гэсэн шуудайг хөлдөө углаад дараа- лыг ерөнхий шүүгч урьдчилан Ь гийн өртөө хүртэл гүйнэ. тоож ямар аргаар хэдэн удаа хий- 5 хийг хэлжс өгнө. ХАЛ Лү е ЭЭ анилацыж 28 ши. 3 дугаар өртөө. Ус. Энд тоглоом гийг цайны жижиг халбагаар утгаж эхлэхээс өмнө 4 цэвэр хувицд Уус аваад түүнийгээ унагаалгүй дараа- хийж бэлтгэсэн байх бөгөөд хувинтай гийп өртөөн дээр очно. ус бүрийн хажууд «4 » цэвэр шил 10 ар өртөө. лт. Бөмбө! нэг нэгийг тавьсан байна. Энд ирсэн үр Хичжр мад шүт йлгээ хүүхэд шилээрээ ус утгаж аваад 4 бардиулмагц гарааны талбай руугаа дүгээр өртөө рүү явна. Усыг хүүхэд шууд гүйж очно. Ингэж гүйх а бүр 4 удаа, утгаж хийнэ. . 4 дүгээр өртөөн дээр орхисон. нүүр 4 дүгээр өртөө. Нүүр гар. угаах. гарынхаа аваад явна. 1 Хөд 4 БЭЭ чүллэ" Жотайж Тоглоомын | байна. 3 дугаар ө гтгаж (4 хүний явсан. ацааг нийлүү Г ирсэн хүүхэд усаа тэр төмлөнд ХИй- дэн аль цөөхөн зӨЁОН-. явж ирсэн багийг тэргүүн байр эзлүүлнэ. Энэ гээд нүүр гараа угаагаад арчина. журмаар бас хувийн “лтыг эрэг- 5 дугаар өртөө, Хувцсаа өмсөх. Цамц галстуг, толгойн алчуур. мал- тэ, йгээ гай, зэргээ энд ирж өмсөөд ,дараа- Цонт гн) 5-153У5нн гийн өртөөн дээр очно, Д. МӨНХ-ОЧИР ШПЇРЭГ авав хавлэанин комбинатад хэвлэ3. ! ? ! ! 9 ? , у0ь л. 0. ---........н..н.......н» ар ь.ль. р наар. ра арав ЭРДЭМ НОМЫГ ХИЧЭЭЛЭЭР СУРЧ ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГООР ХӨДӨЛМӨРУРЛАЖ АРИУН КОММУНИСТ ҮЗЛЭЭР ХҮМҮҮЖИЖ АВЬЯАС БИЛГЭЭ ЦЭЦЭГ: ШИГ ДЭЛГЭРҮҮЛЖ АРД-ЫН ХУВЬСГАЛЫН ТАВИН ЖИЛДЭЭ АМЖИЛТЫН ДЭЭЖЭЭР БЭЛЭГ БАРЬЯ! : Ардын хувьсгалын 49 жилийн ойн балр тохиолдуулан эрхэм дүү нар инопер та бүхэнд 1930--аад опы пионерүүдийн өмнөөс чин сэтгэлийн- халуун баяр хүр гэе! Намайг анх пионерийн гишүүн болж байх тэр үед орон нутгийн хошуудад ба га сургууль байгуулж байв. Тэр үед ул сын хэмжээгээр хэдхэн бага сургууль байсан, сурагчдын тоо ч цөөхөн байлаа, Ядуу ардын үр хүүхэд биднийг сур гуульд оруулахгүйн төлөө, эрхээ ха суулж байсан феодал ангийн зүгээс янз бүрийнсаад учруулах, сургуулийн нэр хүндийг муутгах ажил явуулгыг маш их хийж байсан юм. Тэд инонер болж улаан бүч зүүсэн хүүхдийг хялайж үсдэг хор лох гэж оролддог, зарим газар хорлож байсан удаа ч бий. Тэр үетэй одоо ца гийг зүйрлүүлэхийн саргагүй өөр бол жээ. Дөчин есөн ясилийн. хөгжлийц үр дүнд эх орны маань нүүр царай хүүхэд та нарын инээдэм тодорсон хөгжөөит ца рай шиг өнгөлөг жавхаатай боллоо. Хэ рэв 1921 онд 100 хүүхэдтэй .бага сур гууль бий болж байсан бол одоо ерөн ! | хий боловсролын 484 сургуульд 211700 4 | хүүхэд суралцаж, тусгай дунд боловсро лын 19 сургуульд 10600 сурагч, 7 дээд сургуульд 8000 гаруй оюутан суралцаж бзина. Одсо 17000 гаруй дээд. боловс ролтой шинэ хүчинтэй боллоо. Манай хүл гмын таван хүн тутмаас нэг нь ямар иог сургуульд сурч байна. ьсгалын жилүүдэд олсон энэ амжилт бол МАХ И--ын мэргэн удирдлага, ЗХУ--ын сэт гэл харамгүй тусламжийн ач үр юм. Ийн хүү ардын ганц ч сургуульгүй байсан монгол орон одоо соёл, шинжлэх ухаан хөйжсөн социалист орон болжээ. Энэ бүхэнд, эрхэм дүү та. нарын эцэг, эх, тэднин өвөг дээдэс, ахмад хувьсгалчид их хүч хөдөлмөрөө зориулж бидэнд-ийм сайхац аз жаргал авчирч өгснийг пионер багачууд:та нар ойлгодог биз ээ. Гэтэл өор ертөнцөд амьдарч байгаа өсвөрийн үенсихэн, та нарын үе тэнгийнхэн чинь иах амьдарч байдгийг товчхоп дурдал. “Кийхэнэ ажилчин хүний хүүхдэд эрдэм боловсрол эзэмших ямар ч бололцоогүй. Харин манай социалиет орнуудад ямар ч үнэ төлбөргүй еуралыдаг тул сурахын бололцоо үнэхээр хангалттай байна. Хө » : 2, мж ан улсын минь тҮҮХЭНД АРДЫН МИНЬ ЗҮРХЭНД ГЭРЭЛ цацглаж Тжуүад оронд урчэхцалх хвн хүү АЛСЫН ЗАМ ХЭТИЙН ИРЭЭД ВАМБАР (014143) “хэд боловсрой олж на. Хөрөнгөтөн ЯРУУ АЛДАРТ ХОРИН НЭГЭН Үл: БИД ЭЛХ: З “орны нийслэл хотод очиход гял-цал юм 1 1 : АДИЛ (зэгддэг нь баячуудын нүүр царай юм. тэгээ хєртэсэлгэ2 Э үлсййл ХАДГАЛЖ ЯВДАГ. “Ядуучуудын хороололд тэнд бас байдаг. г Чинипниптинийтийтт тий ттинициинииининн| .ПЖ ийн нэг орны слийслэл хотод очсон жишээнээс товчхон хэлье, Тар хотод нэ гэн баяны зочид буудлын үүдэнд . «Үүд сахигч» гэж хоёр хүүхэд байсан. Тэр» хоёрт ижилхэн хувцас өмсгөсөн тул Гад наас харахад цэвэр харагдавч гэдэс нь өлсгөлөл, хотын. зах руу усан онгонны буудалд очиход элэг эмтрэм байсан. Тэнд машин зогсохын хамт хорь гаруй хүүхэд гүйлдэж ирсэн. Биднийг машин наас гарангуут нэг нь гутлын хушуу, нө гоо нь өлмий арчиж зарим нь костюм гүвж, тэр дороо алга тосон арав, таван мөнгө гуйн эхэлсгчї, Би тэр хүүхдүүдээс зугатаахыг оролдсон. Дагаж гүйх рх» гүй гээд, мөлхөх иь мөлхөөд, мөргөх нь мөр "иийнинг ШИНЭ цэргийн анхны хуаран Алтан гэдэг газрыг үзлээ, Дархан, Сүхбаа- тар хотод шүдэизний үйлдвэр, мод боловсруулах комбинат Шарын го лын нүүрсний уурхай цемелтийн завод бусад үйлдвэр, соёлын газ- раар аяллаа. Үзэж танилцсан зүй лээ найз нөхөддөө ярьж огнө. ГАНБААТАР Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг угтсан монголын пионер су. “рагчдын тойрон аялалд оролцож эх нутгийнхаа зүүн захаас алс ба- руун хязгаар хүртэл аяллаа. Бид аялалаараа хувьсгал!ши алтан өлгий Ар хиагт хотод МАН ын анхдугаар их хурал хуралдаж Ардын түр засгийн тазар, монгол 1 “инишиннинининнн ардын журамт цэргийн штаб бай (Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэ гуулагдсай түүхтэй танилцав. Сүх цагаан сумын 8 жилийн баатар хотын орчим ардын журамт” сургуулийн сурагч) зөө өөө цн цнцэтийшинитэйэшэишинишиинчинини Ї 4 хх гөөд- өрөвдөлтэй байж билээ. Туранх: чөргөр биетэй энд тэндгүй шарх сор! болчихсон байх нь элэг эмтэрмээр.. Эхлээд машины хаалга нээсэн хүүхдэд хэдэн мөнгө өгтөл цаанаас гутал арчсах хүү гар тосон, түү аас туч”дөчөөд хүүхэд гар тосохыг Хараад шалавхан тэндээс холдсон юм. Голын эрэг дээр очиход халуун орны нарны нилчнээс хам гаалдаг бололтой сийрсэн халхавч. ббл сон хэдэн зуун овоохой байсан. Түүнийг бн харангуутаа усанд орж байгаа хүзгүү сийн түр зуурын оромж юм" болөв” уу? тэж бодож -байсан: чинь ядуучуудын оүх насаараа ,амьдардаг овоохой. байсан. Тэнд хүн харахын аргагүй эцэж турсан, өвчинд нэрвэгдсэн олон багачууд үхлээ хүлээж байхыг үзсэн, Бидний машилыг барьж явсан жолооч орны цагаан дазвуу шиг даавуу гаргаж «Эднийг бодвол би баян хүц шүү. Ийм даавуутай энэ маань миний орон сууц болдог юм. Тэгээд бас өдөрт нэг-аяга будаа идэх мбигө Өлдог хүн шүү» тэж”хэлж байсан. Хөрөйготөн орны ядуу ын-амьдрал -иймархүү л байдаг юм.даа. Бидний: хувьд- аз Жаргал тай эх оронд. төрсбїй маань юутай нх хувь заяа.вэ. ТЭРЭЭ Улс хувьсгалынха Силийн өйг уг таж юуны өмнө сын өндөр амхинлт таргах нь чухал. “хүн гэн байдаггүй. Тэсвэр ха силтай. оролд зол юуг ч сурч » Цагийг зөв ашиг лаж сурах 9-1 Зав чөлөө цагийг хүн өөрөө л тар ёстой. Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг уг таж пиопер багачууд минь эх орныхоо түүхийг судлах ажлыг өргөн хэмжээгээр зохиовол сайн байна, Түүхийн дурсгалт газраар явж үзэх, манай эх орныг тэргүү ний соёл шинжлэх ухаан хөгжсөн социа лист орон болтол .хөгжүүлэхэд хүчин зүтгэж явсан ахмад дайчид . нам тө рийн зүтгэлтэн хүмүүсийн-түүх намтрыг судлах явдал.чухал Эрдэм шин жилгээний ажлыг заавал дээд сургууль төгссөн хүн хийдэг гэж ойлгож болохгүй Бага наснаасаа эхлэн эрдэм судлалын ажил хийх хэрэгтэй байна? Эрдэм шин жилгээний ажлыг зөвхөй төв хотод суу даг хүмүүс хийх боломжтой гэж. өрөөс төл ойлгож болохгүй. Хөдөө орон нутагт д ч эрдэм шинжилгээний ажил хийж болно. Пнонерүүд та бүхэн, аман зохиол, үлгэр туульсыг бичин: авах хэрэг тэй. Хувьсгалын анхны жилүүдийг байн мэддэг хүмүүсийн ярна .дурдатгалыг бичиж авдгаа. Сайн малчдаас малыг ар чилж хамгаалах, билчээрлүүлэх өсгөх ав га ухааныг бичиж ав. Эрдэм боловсролыг сурахад орос хэл мэдэх явдал чухал байна. Орос хэлий толь бичиг бий боллоо. Өдөрт арван уг цээжилбэл сард 300, жилд 3600 гаруй үгтэй болно шүү дээ. 50 жилийн ойг угтаж зохиож байгаа сургууль, пионерийн байгууллагын ажилд ндэвхтэй сайн оролцон аав, ээждээ сайн тусал. Хамгийн залуу уншигч та нартаа сүр лагын өндөр амжилт эрүүл энх, сгйл сайхныг ахмад үенйнхнийг төлөөлөл хү сэн ерөөе! 2 ЄөззөӨөэРӨөӨӨӨЭӨӨ мэ” - Б.айь-ийнн Р 4» тэ”? 2 аын «Бие хувьсеалын хүү» тєв... гэдэг тэтэт””-282 цөх индэрт маань олон арван над лээ. хөв санал бодлыг сэтгэл, хэлэх үг маань бедөл са таанд ба байна үэдэг үгээр илтгэжээ. бол бүх ИР тал хуудсандвэр татлалгүй маш тог- т бичсэн эхний захиа бөл ма ТУН) жил есөн настай гэнэ. Түүний бич см. дэв. свуулсан- занныг сонео | ход үнэхээр аймаар:байдаг. .Өнгөр сөн жил сургуульд ороод нөм ун шиж сурсан. - - Дөндөгийн Цэвэгынд гуайн «Хонь чин ушилаа. Тэр үеийн хүүхдийн амьдрал хичнээн хэцүү байж вэ? Гэтэл өнөөдрийн бид ёстой. са . Энэ захидлыг би шинэ --Цаст Алтайд нутагтай Хөвд аймгийн Мянгад сумын 8 жилийн -Урьдын улсуудын (өвөө эмээ. , МАМАЙ.. УНШИГЧИД ход тэмээн ачаа хөтлөөд сар гаруй явж, очдог байсан юм гэнэлээ, Гэ тэл саяхан би тангараэр инсээд гу равхан цаг яваад Хондоос Улаан баатар хүрчихлээ. Энэ чинь нэг ёсондао жигүүртэй болсон л гэсэн үг! Тэгвэл ардын хувьсгал надад ВуБынн ургуулжээ гэж бичсэн бай- -- Хувьсгалын хүү би саяхан ар дын хувьсгалын өлгий нутаг Ал танбулаг, Хиагт, Дархан хот, Ту жийн нарс зэрэг түүх | дурсгаат газраар нутаг нутгийн анд нөхдийн хөө хамт аялж яваад ирлээ. Мөн голын түүхийн дээр зөвхөн . г баян намтар, ардуй Зараа нь сон" “сож.явсан энэ газраар явахад ёс - 68.2 тэнгэрээс :! шүхрээр буулгаагүй: юм шүү. Тэм цэж тулалдаж явсан юм» гэж пар тизан Дашзэвэг гуайн хэлж байсан | үг санаанд орж билээ гэж Монго лын пионер сурагчдын ЮНГ тейрон аялалд өролцсон Завхан аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Ч. Базар- рэгний нэг цонхоор гурван охин шахцалдан цээжээ гаргаж улаан бү чзэ жавхаатай салхинд дэрвүүлэн буудал дүүрэн үдэгсэдтэй түр зуу- "Ардчилсан улсад л юмдаг. сурагч Г. --Урьд ачаа хүргэж арав 1-аийн «Бэ» ангийн сурагч, энэ ї 1 ухааны 1 з й ! Ч Ё Ї! ! 11! : Ч МН 11:10:28 ! | Е8: чанартай үг болжээ. ариоа харийн булаан залэгчдийн, гараас: чөлөөлөх, дог ТО гэрч арч ал бал рл ан р х 6нь 6р 108 04р 06 0 6р л 69 00Р 448 -46:49 40448 10400467 РТГЇТГЇГ лүүдэд партизаны баатарлар томцал нь ард түмэнд: Ы жишээ. болж. байсан. СССР-ийт Дээд Зөвлөлийн ТЭр- 5 гүүлэгчдийн шийлвэрэср «артизану Олечественной: войны» гэдэг медаль бий бөлгөжээ, Та пар 1921 оны гайхамшигт ялалтыг мэднэ, Тэр жил манай партизан. Ардын ашрамж цэрэв) царгүүд, - тЭҮЭҮТ122 0 гадладын ныг бут цохилс хємєхс дотоөдьнт дарлалыг 8 4 ҮҮРТ ардын тэрний мандуулсан Өнлээ Тэр, 4 ялалт хийгчдийг бид монгол ардын армийн үндсийг , 1 тавигчид, Риргиган наргүүд гэж, цэрлэдаг. Энахүү : , хүндэт тэвийг хүлээсэн журамт цээгийн ахмад Зайч 0 заас 100 гаруй хүмүүс өвөөдєр энх тєнх амьдарч | 4 олг авсан эрх жаггалаасан эмсан эх орнылоо хөгжил 6 сэцэглэдтийг иүдагр үзэж, Сүтээн бйгуулаатанд хинь” Н нээрээ өрчүлнгаал бийва Хүүхдүүд сэ. Үл нарын тэм- 48 сэглэсийн дэвтсрт «ЇНисэ үгийн толь» тэсэн | :ф эзгэн булан бий болно гэж итгэж байна. урлтуэР "ЛА цагны ГЭ Ээ эидндэнбйнййнйлын ЁРЛ дунд сургуулийн Т дугаар ангийн ТКавзанс: манай өвөө шүүсний хөөр Улаанбаатар (Даа хүрээ) оро МАНАЙ УНШИГЧИД ЯРЬЖ БАЙНА.............. үрэн, рын салах ёс хийж гараараа дал лан байна. Тэд цөм инээжээ. Тэд чухам хэдий болтол инээсэн 4 инээд нь дуусамгүй санагдана. Гэ таван мөнгө өлө | | уншигч та бү ревє эхлэн «Манай зочин” булан нзэж хамгийн анхны зачинтойтов танилцуулах тэж байна. Манай сонин знэ буландаа улсын |савьяат бар, зич, жүжигчин, хөдөл- мөрийн баатар, ахмад дай-- чид, нам, тєрийн зүтгэлтэн хүжүүсийг урьж тэдний ярна өвлөлгөөг нийтэлж гоо нарын олон хүнийг вэр- лэж болно. Эд 1500 нь ойлгомжтой. ша- ХҮЧ Пионерээс техник мэргэж-- най редакцийн урилгаар хү рэлцэн: ирдза. Хөдөлмөр бол сөн залуу маань алдар гавьяа. нэй хөрийц хЭ ахмад барилгачдаа дагал-- рэг- гэдгийг өврийн биеэр өрдан хамт гөш өлиөө хошуучлан яваа онолын хувьд : “тэдэнд, эхэ энэ хүн ингэйс ярилаа багш Эрдэнэз-мөнх гуай бө-- -- Би өөрийн ажил мэр- геөд мөн олон. тэшлээр цат жмагт бахархаж шавь бий. Миний хувьд яндаг. Биг үул нь. Архангай 1955 онд анх удаа автын аймгийн яядС лс, тоосго өрөх амлалт авч зар угаасаа 23000 мянгыг өрев. лэл хотыг зөрьсон тар ӨДӨР тавтын системийг 2 бол миний барилгачин б020- гүравтын болгоод аж болвогүй авдаггүй шүү. Барилгачин бо лох хүсэл минь цаг мөрт ина- майг зазмдаж насанд хүрээ- гүй-гэдэг үг зовоож Олон дахин гуйсны эцэст арайхийж барилгачин болс- тавс хойш хорин шил барил та байгуулалтанд (гар бие оролцлео. Эсэ хугацаанд хоёрдугаар арван жил, арван й, Та бүгдийг эх орны- гуравдугаар дунд сургуу- мэс ийэ ын үнэт лийн барилга зарэг хорь Г9- хөдөлмөрөө зориулж тгавь- | руй сургууль хүүхдийн МЭ-- яат ахылд үеэ эр төртэй пэрлогийн барилга барилй залгамжлан авахад бэлэн сан. Манай байгууллагын үрс чухал ярьж бай- шинилчдэн 70 хувь нь техним үд? -эс шин сургууль төс: сеш залжү ажилчид, (Манай Н. ДАРИНМАА мээн ажилчнаас шалгарахад нх. лийн сургууль суралцан төгс. ЯРЬЖ БАЙНА---- тэл шар төргөй дээлт эй баруун тар таа таяг тулса! эмээ. цонхонд оїїр тож, -0(Иийт, муу хүү минь. яасан ч сайхан юм бэ дээ, Ард түмнийхээ ачийг яаж хариулна даа. Буянтай ч засаг төрөө дөө гэж амандаа үг лэн мөнгөн аяганаас сүүн цацал өргөж байснаа, --Баяртай! Туул аа. Митий охин сайн яваад их юм... сураад ирээрэй! гэв. Илчит тэрэгний дохио гурван РЭРЭРЭРЭГЭЭТЭЛХГ 25 22-22 таа дуугарч урт цуваа алгуурхан хөдлөв. Эмээтэй уулзаж, ”.Ө-Өхин чиньсхаана! авж, байгаа юм бэ? ш-шХөлөо , хол... Герман, сэдүү Эмгэ- гийнх нь сэтгэлд ер багтах юм биш, насаа нэм! -Танай Туул чинь аль гуульд сурдаг билээ. --34 дүгээр сургуулийн зурга ангид сурдаг юм. --Та охиноо тийм хөл, нїйм сай хан зюм үзэхээр явж байгааг хэний яч тэж бодож байна? --Үгүй, хөө чн чинь юу асууж байна. Нам засгийн маань л ач хувьсгалын маань лач байхгүй өөр хэний ач гавьяа байх билээ гээд эмээ над руу харав. Эмэзгийн үгийг тэмдэглэсэн маань энэ! СУР 175 настай эмээ намайг, чамайг, охиноо, өөрийгөө ер бүхнийг хувьс галын ачаар хүн болж яваа «Хуньс галын хүүхдүүд» гэж нэрлэж бай- на. Юутай үнэн үг вэ. НЭРЭРЭРЭРЭ НРЭРЭРЭРЭРЭРЛЧГЭР ХХ ийнэхдйндйнидий ! Монгол орны хөгжлийг нүдээр 2 сонсож, монгол ӨВНД үзэж, чихээр нөхөд олонтой танилцлаа. | Тэнгэр нь яасан цэлмэг. нар Нь яасан тунгалаг, хүн ард нь яасан найрсаг юм бэ! Миний монгол найз 5 надад ийм нэгэн дуу заасан юм. Навчнаас унасан шүүдэр чууллаараа Настан ээжийг мннь ундаалдаг 2 байгаасай. Намайг замайг хөгжөөсөн дууны ? айзам холбоонд, На Г сад рт дэлхийн түмний үр | Бид цөм ийм л хүсэлтэй. ТОМАШЕКЕН (Унгарын пвонер) ТЭдЭХСЭХЭХЭ » .-ж Хүүхлүүл: ээ! Та нарын хэн. чинь хаанс хэр сн гмсэч байна вэ? Саях ны нэг өдср єийжлэлийн нэгдүгээр сургуулийн урдуур явж байтал зыв ний ө тв дөлдугаар авгийт бо лов уу гэмээр хоёр охин гээж ярил цаж байв Чи зуслангаасаа өнөөдөр. ирэв ё - Тэгсэн. Манай ангийнхаж яаж амарч байгаа. бол? Ангийнхантайгаа уулзахсан гэхээс зуслан дээр байж болохгүй юм... -( Манай Жорелсүрэн Уйвар рх сад амрахаар явчихсан. -- Дуулсан. Бушуухаш сургууль эхлээсэй. Хараөйлсүрэнгээрээ яаж амарсны нь яриулахсан. Найз аа, Хашаанд явсан хүүх цүүд ирчихсэн байна. 25 Есдү авгиуд явсан. Бас 8- хаана ч явсан, юу ч хийсэн чад санагддаг ИМ. : -- Тийм нгүү. Жэдэн хашаа барьж: вэ? -- Анги бүр нэг нэг хашаа барьж гэнэ. Хашаа бүрд нь гурван зуугаад үнээ багтах аж. Бас залн хашаа дэргэд нь хийсэн г Куааникий холтос хуулсан сэнэдээ? 1238 -- Хэн сайн ажил хийиснаг -9--нйн «Вь энгийнтан мийн хугацаанд их сайн ажилласан ГА шБлашшинила выг2 Хүүхдүүд зэ! Үе тэнкийнхи! чинь зарна нь. зөвлөлт, чех, польш, унгар, болгар, ардчилсан герман улсын пио- нєрийн зуслангуудад амрахаар алсыг зөрилоо. Эс д БЭЭ Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын 8 жилийн сургуулийн 8 дугаар ав гийж. пианерийн бүлэр улсын тэргүү : ний ииэнерийн бүлэг бөлөн шалгарч , “дахь өлөн улсын хүүхдийн «Артен» зусланд бүлгээрээ. амра- Хөєдөлмөр-амталтын зус Ь хариулж, барьж нийгмийн тустай хөдөлмөрт дадлага єлж: байна. ласан. Бас 8-ийн «Б»-гийш Ё. 7аар- гаад тавдугаар анги төгсгөөд хөдөө галсайхан бусдыгаа хошууучилж Яв- сан гэнээ. : -- Найз аа, хаана өчиш хишаа барьсан бэ? -- Төв аймгийн Мөнгөнморьт су- мын «Улаанбаатар» нэгдэлд: зурка- дугаар сарын гуравнаас харин дөр- вөн хүртэл ажилласан юм байн би- лэз гэж хоёр охин ярилцсаныг хөнд ЛӨНГӨӨС сонсов. ахындаа очиж амарч байгаа ажээ. Жих удаа хөдөө амарт байгаа болоод тэр үү? Уйдаад байх юм. Би хааяа нөх уншиж зураг зурдаг. Хүүхдүүд цөвс малд явчихлээр би ганцаараа. Л үлдэх юм:.гэж гомдөнгуй бичжээ. Дорж: оо! хүүхэдтэй газар очоод уйдна гэн: байж: боломгүй санагдана. Хүн уйтгарлах эзєэх шалтгаалж байгаа нь өөрөөс нь юм. Тэр тусмаа япопер уйтгарлаж «уух авв явж байхан. инээ хүн хаана ч явсан єа наачлага эхлэл гаргаж дэрвэх улаан бүчнийхээ өнтөнд ха нар нь туяарч аливааг сонирхож явах бетой. Чи өдөр бүр нэг хүүхдийг дагаад малд явбал газар усны нэр мэдэж, мал малын зах тадарлахтай бөлно. Ахмад хүмүүсээр чөдөр нөгт зантида хыг заалга. Ингээд ирэхээр хөдөө нут гаас холдож явашмгүй сайхан санаг- даад ирнэ дээ. ХӨт айлынхаа хүүх- ярилцаж авж. суурийн хүмүүжил, олон түмний ажилд " ту- байна. Нэг ийн гишүүн: “ВЭТ ЭХЛаХ ОНвоо 0 гийн пионер та нарыг зохион гуулж чадна шүү дээ. Тэгээд хэн юу чадахаа зохион бай "маллах ажилд ч дадлага олж, ухуу- лагч инонерийн үүргийг ч нэр төртэй биелүүлж чадна. Нутгийн зарим таримал ургамал “багзэрлэгургамлын”"үр, мал, жимс-жимсгэнийн үр түүх, бол зөлт уралдаанд оролцохоо мартуу- зай. ! Зуны даалгавраа хийж байгаа биз? Хөт, суурин газрын хүүхдүүд ихэвчлэн зусланд гарчихсан байгаа шүү дээ. Зуслан дээр янз бүрийн насны пионерийн -бүлэг байгуулах хамгийн тохиромжтой газар. Энд хүүхдүүд томчуулын туслалцаатай гаар сонирхлын дагуу зуны амрал- тын хугацаанд их зүйлийг шинээр сурч мэдэж болно. Хүүхдүүд ээ! Зуны амралт гэдэг маань зүгээр суухын нэр биш ээ! Хэн ямар зүйлийг гойд сонирхдог вэ? Түү нийгээ дагнан сонирхож, бас хичээ- лийн жилд танхимд олж авсан мэдлэ гээ амьдрал дээр бататгах, танин мэ- дэхүйн хүрээгээ өргөтгөж амралтын хугацааг зөв боловсон ашигтай «олз той» өнгөрөөхийг хэлж байгаа юм. Ийм учраас амралтынхаа үлдсэн хугацаанд сургуульдаа, нөхөддөө үзүүлэх, хэлэх. юмтай ирэхээ одоо- нвөс сайн бодож цаг мөч бүрийг үр ашигтай өнгөрүүлээрэй Хэн хаана хэрхэн амарч байгаагаа тодорхой «би чиж манай сонины газарт ирүүлнэ гэ дэгт бид итгэж байна. -» Ж. ХОРЛОО. ЖИМС ЖИМСТЭНИЙ ҮР ТҮҮХЭД ЗӨВЛӨМЖ Жимс-жимстэний үрийг түүхдэв нш- ний өсөлт, хөгжилт сайн, Энд тэндэв хөл- цорч, хатан үзмтээгүй элдэв мөөгний өв чин ба хорлогчдод гэмтээгүй эрүүл сайн ишнээс түүнэ. Тэхдээ том жимсийг ШИ- дэн сангож түүнэ. Түүсэн жимсийг 1-2 хоногоос зөвлөн шүүслэг хэсгээс нь салган, усаар угааж үрийг цэ вэрлэж аваад салхи орох 81754 газар нимгэн зулж тавиад хатаана, Усанд хий болохгүй. Үр нь -- Є.ДОЛЕМИЛ”ОНО. Гэ моленэй луугулгатина.- сан шугуй, бургасны дотор.ургадаг 2-3 метр: өндөр модлог. сөөг. гын хажуу суганаас гарсан шөвөг шиг хатгуурууд- тай Жимс нь 8 дугаар сарын сүүлчээр й эхээр болок ас улаан Б--22-,-Ко- ЭГ БЭР үг СЖИЖиГ үртэй. Ул 4а, 5. Г-чдгэчйлөй нь 8 ду дуур боловсорч улаа! цөцгийн сузришааы. амархан салиа. 9:ТОШЛОЭН. Алтай хангайн нуруунаас эх авсан тол шөрний эрэг орчмын асга. гархаг хөрвтэ! . шигд Үргэл тааш тогтеоп судалтай жижиг үртэй. Б--18----01-8: 39) ана. Жимггэнь нь 10. ТЭХИЙН ИТЭЭГ. Гол мөрний са 8 дугаар сарын эхээр бол ТАДУУ- ваар ургасан шугуйн урладах раа цашхар өнжи АР хүрэндүү шитэй: сөөг. нь чаад үзэжээр жхүрэвтэр ягааш өнгө тодӨр муутай жижигхэн хүрэн өнгөтэй, жижиг но. Атлаг шиүүсэрхэт, жишит үртэй. шэ0 ын, Бэ урих Энийн у! жимс 848 эдэн хасан шугуйд нхэвнлэн урган, “ргж тоон навчтай . хагас бутлаг ургамал: Гэ2-4--4--3-гаүг-8гБүнээнй 82280 7Кимстэнэ нь ол Ний” Э Угар мын дугаар: сүүлчээс: эхлэн болж: хавар баштол уяада 9 ВЭЭ боловсорт зайхэн злййр ширгээдүү өлгө тард түүж үрийг гэнэ. тэй болио: жижгэвтэр 5. ХАД. ба баруун тагын. аймшгуу мошил. Яв Боловсрохоог анин вийн “рнэЭ хан ЯЛАВҮр” хэр өнсөтай билно. Тол мөрний шугуйд боловсорч шгүлыАН болдог нс зарим газар уулын гуу жалгаар хэ тэлэн амттай, жижиг үртэй, СУУбулграр ургасан байх нь тохнолд - » ТГЭ”Г-Г-2 4.д- Л. ” рын дагуу тодорхой 13. НОХОЙН ХӨШУУ. Өргөст иштэй сөөг. Өйн зах шугуй, бургастай газраар элбэг ургадаг. 7Кимс нь 9 дүгээр сарын эхээр боловсорч улаан өнгөтэй, зөөлхөн болно. Томхон ясархаг үртэй. 14. БҮЙЛС. Уул хадтай газруудаар ургадаг жижгэвтэр єөөг. 8 дугаар сарын эхээр боловсроно, Яст үртэй, жижгэвтэр 15. ГҮЙЛС. Буйлс ургадаг газраар ур гана. Иш нь снийхзас арай оахим | өндөр, жимс нь том гонзгой хэлбэртэй яст үртэй. багцарж тогтсон ясархаг. үр 201 өнгө байна. Ямар өнгийн жимсгэнэтэй ямар иштэй болохыг тодорхой хаяглана. нь олон янз өгүүлсэн журмаар жимс-жинмс- гэнэ. үрийг сайн цэвэрлэж хатаас ны дараа тус бүрт нь уутанд хийж заав хаяглана. үрэл нохойн хошуу, долоогоно зэрэг доод өрөвчтэй цэцгээс үүссэн жимсний үр нь давхар хальстай байдаг бөгөөд үр !ь гүйцэд хатахаар хальс нь салж ирлпэ. гэ- гэхээр нь гадуурах хальсыг нь цэвэр- Ц. ПҮРЭВДОРЖ (Залуу байгалчдийн станцын мэр гэжилтэн) РЭН ёс. о287 7“ аанинна: шинил! (ини! пинииин глэвин | /”чинны шинжин! шинжин гртэтчиү! шинжин шинжин! ш “4. Улзалзгана, 46 :5 (68) ЭРИЙН ГУРВАН: НААДАМ хыг эрийн гурван наадам гэнэ. рилдаан юм. Бяр чадал, хүч, авхаалж ний бөх олон зуун жилийн түүхтэй. . Томоохон баяр : 1024, 2048 гэх зэргээр тэгш тоогоо ваагдах олон бөхчүүд барилддаг. нь бишгүй сонсоо байлгүй Түвдэндорж гуай 32 жил барилдаж, ул сын наадамд 7 түрүүлж олон үзүүрлэж шөвгөрчээ. СУР. Эрт дээр цагт монголчууд нум сум хийж ан гөрөөс намнадаг байснаа дайн ту- лаанд ч хэрэглэж байжээ. Хожим нум сум эрийн гурван наадмын нэг болжээ. Энх тунх манай үед хурц хараа цэцэн мэргэ- нийг шалгадаг энэ спортоор олон хүн хи-- чээллэж улмаар «Байт сур» гэдэг дэлхий нийтийн спорт болтлоо хөгжлөө. Үе улиран эрхий мэргэн харваач төрж байсан монгол чуудаас эн тэргүүнэа манай тамирчин спор тын мастер Бямбаа «1100» онооны төлөө тэдэс Дэлхийн сурын холбооны дэд меда-- лийг «1151» оноо онож авсан билээ, МОРЬ, Монгол хүн сайн морио өөрийн хань г.о..Өр /їях үздэг, Бөх барилдах, морь уралдах, сур харва- БӨХ. Эрийн гурван наадмын нэг найр иаадам бүхний манлай нь хүчит бөхийн ба баа, хурц зоригийг шаардах монгол үндэс- наадмаар 3256, .512, р.ху Х.ҮХДИЙН ҮЗГЭЭР Хүүхдүүд та нар БНМАУ--ын даяар Х дурсагдах далай даян, дархан аварга, үн:|,2 дэсний спортын ууган гавьнат мастер Б/ Түвдэндорж гуайг танина биз дээ. Таних- гүй ч гэсан зургий нь бишгүй харж, нэрий | бө | БИЧИГ Үнэнийг хэлэхэд Бичиг үсэгт Өвөө маань ер нь Тааруухан ч гэсэн Хөх чоно Хөөрхөн туулай Бор төрөөс Халтар үнэг Майга баавгай, Мануул гайхал! гээд шиний ий ЖЭРЧЬИГНЛЫ ЦРГРЧ Амьтны “ын 23 Андуугүй” «уншдаг» Анчин өвөөгөө 5 21 Ёс : ч Баясгалант хүүхдүүд тг05 ТАВГАА ЭбУН:. Дүн өвлийн хүйтэнд Дулаан дээлээ тайлахад 1 Хайрлах өчүүхэн сэтгэлгүй БҮЧЭЭРЭЭ БАХАРХАНА Бичигтэй гэлтэй. Бичиг ном Түгдрэлгүй : уншихыг Би өөрөө . Өвөөдвө эаая! Амьтны. мөрий Хүйтэн жавар алгаддаг. Дэвтрээ хавтаснаас нь салгачихвал Дээлээ тайлснаас ялгаа юун. Б. ОКТЯБРЬ (Говь-алтай бага сургуулийн сурагч) Андахгүй: яягё нь Анчин өвөөгөөр Өөрөө заалгая. Эрдэмтэн хүн )рдмээрээ бахархдаг бол Улаан тугны хэсэг болсон Улаан бүчээрээ би бахархана. Бодон гахай у “Халдун буга | Хөдөлмөрчин хүн ! Хөдөлмөрөөрөө бахархдаг бол Бяцхан цээжинд минь намирсан Улаан бүчээрээ би бахархана. УРАНЧИМЭГ (Нийслэлийн 83 дугаар сургуулийн сурагч) Т. ЗҮРҮРЭЭЭЭЯ, АЛТАН МЕДАЛИЙН ЭЗЭН гм , спортын дуртай төр- лөөрөө бага наснаа- саа дадлага хийж Дэлгэр зуны дол- 7 дугаар сарын 7--нд 2 ТҮГДРЭЛГҮЙ ТҮРГЭН ХЭЛ нэгдэлчдийн хоёрду ТОРОЛГҮЙ ТОДХОН Їр) «аар спартакиадын тогтмол хичээллэх нь ажиллагаа спортын амжилт гаргах нэг үндэс юм гэж тэр охин ярилаа. Нэгдэлчдийн П спартакиадад Хэнтий аймгийн. эмэгтэйчүү- дийн гар бөмбөгийн 1. Зарим заримдаг гийгүүлэгч ардаа ч, эгшигтэй ! урдаа ч. эгшигтэй “төв ордонд үргэлж-- “лэв. Гар бөмбөгийн тэм Зарим заримдаг тийгүүлэгч цээн эхлэхийн өмнө- ардаа ч эгшиггүй хөн спартакиадын урдаа ч эгшиггүй хамгийн отгон тамир чинтай уулзлаа. Үсээ “гэүдсү ан, хоёр салаа сүлжил р 2 эзэллээ. баг тэргүүн байр Морины тухай түмэн үе дамжсан дуу хуур, магтаал, шүлэг, уян- со, Эрс аар) ) 2 27 Утгы нь бодоорой . га найраг ч байдаг, 5! цэнхэр тууз зангид- Баатарчууд аа! Тийм учраас эрийн гурван наадмынхаа нэгэнд шандаст хөл: Эгшигхэйчиан ир Үлэгч сан энэ охин Хэнтий Адьяа эгч шигээ гийн уралдаанаа оруулдаг ажээ, 2 БУЛ ( д ҮҮ! аймгийн Дадал су-- спортын аль нэг төр Хүүхдүүд та парын хэн нь ч гэсэн хурдан морь унахыг хүсдэг ”“, Эгшигтэй бичигдэх үү? мын 8 жилийн дунд лөөр уйгагүй орол-- шүү дээ. Монголчуудаас өөр дэлхийн аль ч улсад 12-00с Доош ” сургуулийн 7-гийн дон, алтан медалийн ЗҮЙР Үг 7МЭ -» ангийн (сурагч к/23 Дагвын Адьяа юм. Х | та нар бүр биеийн тамир, спор: тын сонирхсон тер- лөөрөө оролдон дугуй Ланд сурхлцаар Ж НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Дөрөвдүгээр ан- гиас эхлэн биеийн гамир спорт сонир- хож, гар бөмбөг, тэ- үүрийн төрлөөр билээ, Олон жил дараалан хурдан морийг «Түмэн эх» гэдэг, бол түмний эх манлай түрүү сайн морь гэсэн үг юм шүү. ! ї Ц. ЭРДЭНЭБАТ 1. Номтой эрдэмтэй болох багший! сургамж дөлгөөн хүмүүжих жээ. Дөрөвдүгээр ан гид байхдаа сургуу: лийнхаа тэшүүрийн Бгү33 болсон юм. 5 насны хүүхэд хурдан морь унаж уралддаггүй юм гэдэг. Энэ бол монголчууд, өвөг дээдсээсээ моринд гарамгай байсны шинж: 1 ээ 1 Номхон ахмадын сургами 3. Тоглох гэхээр тормойх. ХУ Унших гэхээр урнайх. Удьяа охин хичээллэ иеийн тамн| С, ЦЭРЭНПЭ. 3, Намар налайвал Өвөл өрвийх. 2 хиа 2: 1, Хөнжлийн элчинд дасахаар ый 7 "4 гд Хөгжлийн эрчинд “дасах, 1 ь х---Ч Ц.БУРХИА (Архан х- Индекс--1414 аймгийн Өлзнит су сургуулийн багш) Х А--48866 Сүхбаатарын нэрэмжит улсыл хэвлэлд л комбинатад хэвлэв, гал 1921 оноос хойш үсЖ” гөрч Монголын ард түмэн, ардын хувьсгалынхаа баярыг єэтгэл тэЭ- нүүн тэмдэглэлээ. Долдугаар сарын 11. цэлмэг.тэн: гэрт бүртийх ч үүлгүй, алтан нар асарлан мандаж нийслэл хотын цэлгэр сайхан гудамж, жанжин Сүхбаатарын талбайгаар баярыв жагсаал явлаа. Монголын ард түмэн ардын хувьсгалын 49 жилийн ойн баяр наадмын ажиллагаа эхэллээ. Ху- ран цугларсан наадамчдын дунд энгэр дүүрэн одонгоо гялалзуулсан мөнгөн буурал сахалтайгпартиза- нууд, улс ардын аж ахуй, соёлын “салбарын сайчууд, хөдөлмөрийн “төрийн Товчооны гишүүн, баатрууд цог золбоот залуучууд, улаан! бүчээ “намируулсан пионер багачууд хөгжин баяссаар алхалж явлаа. -/МАХН-ын - Төв Хорооны .Улс БНМ АУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- лэгчдийн дарга Ж.Самбуу гуай баяр наадам нээж үг хэлсний да- раа үлээвэр хөгжимд БНМАУ-ын төрийн дуулал эгшиглэж, БНМ АУ-ын баатар С.Дампил, Улаан баатар хотын районуудын спарта- киадын аварга Д.Мягмар тамирчин эмэгтэй П.Борхүү, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат Цэвэл- содном, барилгачин ТН.Ишгэнхүү, онц сурлгатан пионер З.Эрдэнэ- шулллллуллллуулм ууулллумм АРЛАЛДЛЛЛЛЛЛАЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛДЛЛЛЛЛллллулллллллллллллллуммУмУмУл “бат нар ВНМАУ-ын тєрийн дал бааг өндөрт өргөн мандуулав. - “Баяр наадмын ажиллагаа эрт-| нээсээ алдартай эрийн гурван на: маар эхлэв. / БНМАУ-ын даяар дуурсах, да- лай даян. олныг баясуулагч, түм- нээс гөгөлдөр, дархан аварга үн- дэсний спортын ууган гавьяат-мас тер Б. Түвдэндорж, даяар дуурсах далай даян, харьшгүй хүчит дар хан аварга Д. Дамдин, бууршгүй хүчит далай даян аварга Ш. Бат суурь нарын зэрэг 512 хүчит бөх барилдаж улсын шонхор Г. Эрдэнэ бат, харцага Малчинбаяр нарын зэ рэг өсвөрийн 32 бөх барилдав. Дөчин: есөн жилийн баяр наа- дамд барагдашгүй хүчит, олныг баясуулагч, хурц, шаламгай арс- лан Ч. Бээжин түрүүлж, | олныг баясуулагч, бүхний манлай, даяар дуурсах, далай даян, харьшгүй хү чит, дархан аварга -Д. Дамдин үзүүрлэв. Өсвөрийн бөхчүүдээс БНМАУ-ын шонхор Г. Эрдэнэбат түрүүлж харцага Малчинбаяр үзүүрлэв. Шандас шөрмөс, чадал хурдаа- раа шалгарсан 239 азарга урал даж таван настай хүү Эрдэнэбулга ны унасан Дундговь аймгийн Говь угтаал сумын «Говийн өрнөлт» нэгдлийн тэмээчин О. Шаравжам цын хүрэн азарга түрүүллээ. Их насны 520 морь 30 км-т уралдаж найман настай Долгормаа охины унасан Төв аймгийн Баян- цагаан сумын «Өрнөх амьдрал» нэгдлийн Сундуйн шарга морь тү рүүлэв. 212 соёолон морьд уралд санаас мөн нэгдлийн гишүүн Баа- санжавын сартай хүрэн соёолон цойлон ирж наадамчин олныг баяс галаа, рг эрэр 27 дахь жилдээ ! ! ! 4 | ! морьдын ! Жаргалантын сангийн аж , үхэрчин “Чойжамцын хээр” хязаа- яан эрч хүчээ огт саасан шинж- гүй дүүлэн орж ирлээ. 240 шэүд- лэнгээс Сүхбаатар хүүгийн унасан "Төв аймгийн Алтанбулаг сумын хоньчин Даатамгын саргай ухаа зээрд түрүүлэв. Эрийн турван наадмын нэг ЭР хий мэргэн харваачдын мэрэг С0- рих тэмцээн сурын байранд болж БНМАУ-ын спортын мастер Даш цэрэн 40 сумнаас 25 онож түрүү лэн дараах байрыг улсын мэргэн Лонжид Шарав нар эзлэв. Өсвө- рийн сурчдын тэмцээнд тус бүр 20 сумнаас Ардын хувьсгалын” 48 жи лийн ойн баяр наадамд түрүүлсэн хамгийн залуу сүрчин 5. настай Баттулга 16 онож хоёр дахь жил дээ дахин түрүүлж олны хайр тэ лархал татлаа Баяр наадмын өдрүүдэд хөнгөө атлетикийн төрөл бүрийн тэмцээн, спорт тоглоом аварга шалгаруулах уралдаан тэмцээн болж алдар цуу- тай аварга, мастер өсвөрийн залуу тамирчид хүч чаллаа сорив. Ардын хувьесгалынхаа 49 жи- лийн ойг амжилтын арвин бэлэг- тэй угтсан манай Яруу алдарт ажилчин анги хоршоолсон ард хө- дөлмөрийн сэхээтэн, залуу үе. ӨС вөрийн багачууд ийнхүү эрх Чё- лөө, тусгаар тогтнол, аз жарга- лын эхийг цогцлон мандуулсан Монгол Ардын хувьсгалынхаа х2 гас зуун жилийн хуанлийн эхний хуудсыг баяр баясгалантай нээлээ. Ц. ЭРДЭНЭБАТ (Манай сурвалжлагч). эөрро ар 0.4р 9 0в 9 0В о.6Вр 0 68 0 680 69 0 6 о ара 2-5-ЛЕРЭ "АХ Орүу ли 22 АХ. Г СРЛ Э"чЧэ ОЛС) ,у шт рег. г-) ү 1” сан байдал гаргаж Хайрт пионер сурагчид аа, та на рын ирээдүйд спортын мастер бо- лоход чинь зориулж би өөрийн бодсон зөвлөлгөөнөө ӨГӨХ гэсэн юм. гээгүй бол тэр спортын арга тех- МШИКЭД никийГ зэ сэлэх, наранд биеэ: шарах, цэвэр аялал агаар амьсгалах, “ Фролцох, тэмдгийн лэх нөгөөгөөсөө Дэс тавигдана. асуух, сурах нөхөрсөг бай ам- ялт гаргахад тустай. Биеийн та- мир, спортоор хичээллэхэд сахил- га батыг хатуу сахнж архи ууж. тамхи татаж болохгүй. Спортоор хичээллэж байгаа хүн бол «өлөн түмний дунд биеэ даруу авч явах, онгирч хөөрч «өрийн биеийг хэт рагчид аа! оомагтаж өөрөөсөө цааш хүнгүй мэт Өөрийн Спортойёр хичээллэхийн өмнө ортын хувцас хэрэглэл матерна ийн фыг биедээ сайн тохируулсан байх. эрэв эдгээрийг тохируулж Фбэлт- т » “ТӨРӨЛТ УРАЛДААН “ дааны үндсэн агуулга нь олон улсын хүүхэд бага- чуудын найрамдал, хам- тын ажиллагааг бэх- жүүлж, спортын амжилт арга туршлагыг харилцан юлилцуулах, хамгийн гол нь ялахад биш, өргөн ол- ныг хамран оролцуулах гэ сан олимпийн урнаг хэрэг- жүүлэхэд чиглэж байна. ЗХУ, Польш, Ардчил- сан Герман, Чехословак, Румын. Болгар, Унгар, Тамирчин болох багаа- саа гэдэг. Ирээдүйн алдар цуутай тамирчин болохын тул бага залуугаасаа спор тоор оролдож хичээллэх нь ашигтай. 8 Польшийн Харцерийн байгууллагын Төв хэвлэл «Свят молодых» (идэр: чүүдийн ертөнц) сонины газраас анх 1955 онд са- наачилсан хөнгөн атлети- нийн дөрвөн төрөлт урал- даан 1957 оноос эхлэн олон улсын чанартай бол- жээ. Олон сая хүүхдийг хам ран жил бүхэн болдог энэ уралдаанд олон орны хүүхдүүд жил бүр о цож хичээлийн жилий турш олон орны пионс: рүүд эчнээгээр уралдаал тэмцээн зохион байгуулж спортын амжилтаа ахиулж байдаг билээ. Олон улсын хөнгөн ат- летикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт эчнээ урал- зэрэг орны 10 сая гаруй хүүхэд багачууд жил бү- рийн эчнээ уралдаанд хам рагдаж байна. Манай оронд дөрвөн тө рөлт уралдааныг . зохион чүүдийн таван төрөлт гэх мэт бу. сад спортод оролцох. Шїнонер су Залхуурч сурлага, бүрэн дайчлах хэргтэй. Зарим хэд үндсэн хичээлээ тамирт хэт их тавьдаг юм. Энэ бол бас буруу талтай. Нялх бага биед хэт их Монгол, Финлянд. Франц 60 экскурст биелүү:- норм тамирчин болохын үн- ЯДараа нь спертын секц дугу! болохгүй... анхаарлаа байгуулсан тэргүүн 400 багийн-амжилтаар манай пионерийн байгууллага, ДАЗХ-ны дэргэдэх | хүү- хэд, залуучуудын «олон улсын хорооны їшилжин явах «Найрамдал» но- моор шагнуулсан юм. Манай өсвөрийн тамир- чид олон улсын уралдаанд тав дахь жилдээ оролцож байна. Сүүлийн дөрвөн жил дараалан орсон байд- лаас үзэхэд, хөвгүүдийн м, уртын охид, хөвгүүдийн харайлт бөмбөг шидэлтэд амжилт гаргах боломж байгаа боловч, хөвгүүдийн шарэч ха- райлт, охидын м, урт өндрийн харайлтын ам. хичээллэж өөрийн рийг дэлхийн тавцан дээр мандуу- лах эрхэм зорилт: "! өмнө зогсож байна? 7! От Ч!) ї 2Э4--21 н мастер Тарваа, Цэндхүү. андугар нарын 8э- дын замаар замнанк сперюор шамдан улсын нэр тө- 11233 « жилт олон улсын хэм- жээнд хараахан хүрээгүй байна. Энэ жилийн олон улсын «Найрамдал» дөрвөн тө- релт уралдааны ЇУ шиг- ялжлллалллллллллмй пллллллллимллллгимутллгиумуунбунсөө НАРЛАГ САЙХАН БОЛГАР ОРОНД НАЙРАМДАЛТ ТЭМЦЭЭН БОЛНО үуллуммууллуллууллмммм МАНАЙ ТАМИРЧДЫН Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улс. Эрх чөлөөний нар мандаж аз жаргалын дуу цурайтсан энх тайван, эв нөхөрлөлийн орон. Болгарын хөдөлмөрч хичээн- гүй ард түмэн бүтээлч хөдөлмөрөөрөө эх орныхоо нүүр царайг өдрөөс өдөрт танигдашгүй өөрчилж со циализм амжилттай байгуулж байна. Болгар орон амтат сайхан жимс, дарс, тамхнараа дэлхий дахинд алдартай. СОФИ. Үзэсгэлэнт сайхан энэ хот Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын соёл урлаг, техник шинжлэх ухаан үйлдвэрлэлийн төв. Олон занзган болгаРчууд гадаадын жуулчдын зүрх сэтгэл татсан хот. Болгар улсад хүнд .,хөнгөн үйлдвэр ихээхэн хөгжсөн «Фреөн билээ. Кричин хотод байдаг «Виташин» тэдэг хүнс ний үйлдвэр махны, загасны, ногооны зэрэг зуу гаруй нэр төрлийн консерев хийдэг. Ачааны, суудлын олон янзын маркийн машин үйлдвэрлэдгийн дотроос «Бол гаррино» маркийн суудлын тэрэг, «Болгар» гэдэг трактор дэлхий дахинд алдартай. Бургас, Пловдив, Русе, Димнтрова зэрэг хот боя үйлд вэрийн том төв юм. Түүнчлэн өнгөт, хар металлын үйлдвэрлэл их хөгжжээ. Болгарт Софи хотын Кялн- минтын нэрэмжит улсын нх сургууль, Плевен хот “222223 ӨСВӨРИЙН ДМИ БИДНИЙ АНД х ч4 зз! Та нар 7-9 насны сурагчид Чав- өсвөрийн .дмнтровчуудьйЕ. дарчзууд (баатарчууд)гэсэн сайн мэднэ. Олон улсын хэсэгт нэгддэг. Ардын баа- хүүхдийн «Н: » тар, Чавдарчуудын домогт дөрвөн төрөл үйл явдлыг хувьсгалт яруу дмитровчуудын 62 найрагч Христо Ботёв яруу гарын нийслэл С сайхан їиүлэглэсэн байдаг ноо болно. 6 дээ. нерийн байгууллага Болгарын ард” түмэн темврийне» («Есөн Є Туркийн, дардалын,, эсрэг хан») таврэрынгсайн 1876 оны” “дөрөвдүгээр сард бослого гаргасан би- їзэ. Ийн учраас ткил бү- рийн дөрөвдүтээр «сарын хорины тэмдэглэлт өдрөөр Чавдарчууд болохыг хүс- Фэн сурагчдыг баатарчуу- дын байгууллагад элсүүл- дэг юм. . Пионер, багачууд тус тусдаа дүрэмтэй. Чїнонер дээ «Эрх чөлөөнд дуртай аатг хүн улаан бүч, тэмдэг сүү рлаг ард түмний хүү Левскийн нэрэмжит Софи хотын төв стадион. Софи хөт дахь «Найрахдал» стадион. , (охим) би ард түмэн,өөрийн нэ. Баатарчууд энх амга- нөхдийн өмнө, эх өрөн, лан, эрх чөлөөний билэг үйл тэмдэг болсон цэнхэр өн- гийн бүч Георги итров нионе- амьдралыг судлах. хэрэг- хамгаалагч болно» гэж тэй. Ракновский, | Ботев, баясгалант" “Өрте” Левский, “аравелов, Бей- дөг юм. «Социалнзмын "ковский, Петлешнов зэрэг Нирэес-ирээг: ййн болон хүн ард түмнийхээ ны зол 4 тө- Гэрх чөлөөний төлөө амна ЭЭД яриадын 16-| өгсөн юм... Сүүлийн үед ши дуудлагатай, | эрэгтэй, эмэгтэй олон баа- рл ндл өлмий илэн ГНТГ”ЛТОЭ хав ёоэлэнтс Р”””” дагачийавл айнгаласК “... ЗОХИОЛЧИЙН ТУХАЙ ХЭДЭН ҮГ Тэр жилийн намар цаг миний тов тодхон үлдсэн юм. Энэ бол 1 », сэтгүүлийн эрхлэгч на рын семинар болсон юм. Энд хар үсэнд нь мөнгөн 2 суусан хөнхөр духтай, эгэл даруу байдалтай идэрхэн зртай зв- инлцсан маань эдүүгээ та бүхэнд шү. лэг зохиолоос нь танилцуулах гэж бу Болгарын өсвөрийн Днтровчуудад рнулсан сэтгүүлийн эрхлэгч Д--7--4 зохиолч Цветан Ангелев байлаа. Цветан Ангелов 1922 өнд Вратца хөт ноо төрж бага насандаа ядуу Ё--- амьдрал туулжэа. Тэрзэр бага на хөгшин эхийгээ, өврийн тэдсээ чиьь хийн тул өглөөнөөс өрөй бөлтөл хүнд хү АЙЛЧЛАХ НУТАГ дахь Ойн аж үйлдвэрийн даад сургууль, Карл Марк сын нэрчмжит эдийн засгийн дазд сургууль тэрэг 26 их, дээд сургуулнд 86000 «нөутин суралцдаг. Үүнээс гадна 331 техник мэргэжлийн 255 теквиин кум байдаг. Улс даяар төв орон нутгийн 715 сонип хэвлэл гардаг. Болгарын ик, дээд сургуулнудад га- даа: дын 90 гаруй орны 3009 оюутан суралцдаг. Хэд хэн өдрийн дараа манай тамирчин сурагчид энэ хө тын зочин болж Софи хотын үзэсгэлэн гөөг өөрийн нүдээр харцгаах болно. (Болгарын зохиолч) х салан УЛААН. БҮЧ Хэнд 8 дийлдэшгүй: Гал гулаан бүчзхэн ”г Гайхамшигт заалыг чинь зааж ” Мамирна ТРОВЧУУД- НӨХӨД тар фашизмын эсрэг тэм Фон : чэвв цэлд амь: үүрэгдлээ” Тэх ингэх. 9 Хийснэ... дө. “эн 4-2 хэрхэн “тэмцэж, “өөрийн: : эбча Ааадацаа э сод амьдралыг зуны тул өгс- » ахлах: шин Еэ Дд 22 НИЙГ заавал мэдэх ёстой. зөв онд ыг ави? Эдгээр баатруудын тэви Үйл. їцагаин УїнгүҮр. улаан бүчхэн т” лийн түүх нь ном сударт Цинган двар чинь “Үлгэрийн хүслийг өдө бий. Бүхнээс лүү «айн Час улаан Үнэн бодгоно. » эр бин н ЖишшэТс13 Буүч туяарна. Өсвөрийн жи чууд ж ЖоэсесЕЛ к..ү “Улан Фүчнийхээ жавхиагаар Өндөр тэнгэрт ? хэрэгтэй! тэж хэлсэн Ф- “Ургаа! ! лээ. Гсорги Дмнтровын тэ- Уриа! - рээсллээр болгарын шив- нерүүд-эх Фрнао “судлах, Өсвөрийн Диюиштрэвчуу2! Тлхэан “тугны хэсэг “Улаан бүзтий тамираа Улс бүхний «өнө Улаанран байнам, Энэ улаан бүч Элэг зүрхэн дээр намиран тын эсрэг тэмцэж амь үрэг дэгсдийн хөшөө дурсгал дээр очиж цацаг тавих тэд ний үйл ажиллагааг суд: лах, баримт материал цуг-ї! луулах ажлыг үргэлж хийж байдаг. Хагээ ч өлуулаа ареар арг р, роар. рэлреар.0р?0р,өр-ар- р, р,чр,9р, рч ЧИ ХИ Үл ойр мэр ШҮХЭРТ БЯЦХАН ТЭРЭГХЭН Цэцэрлэг дунд үүл ч үгүй шувууд ч үгүй Цалмаг тэнгэрээс наран цацруулан тусгана. Навчин хээ эрээн сүүдэр зөгийн үүр шиг цоохортох Нам тайван цэцэрлэгийн аясыг багачуудын шуугиан сэргөэв. Мөчир мөчрөө түшсэн юм шиг саглагар модтой Мөшгөөр татсан мөнгөн утас шиг гялалзан Хадуу дүүгсэн цардмал замаар дугуйтай багачуул Хаана хүрэхээр харайлгаж явна вэ? 2Кирийлгэж явна вэ? Ууршин дэгдэх усан дуслаа ч харамласан юм шиг Усан оргилуур ч үдээс хойш ажиллахаа болилоо. Өсвөрийн дмитровчууд НИКОЛАЙ ЗИДАРОВ нийгмийн тустай хөдөл- мөрт сайн оролцдог. Тэд хаягдал төмөр, цаас,жимс, жи!мсгэнэ, модны үр, эмийн ургамал цуглуулах ажилд идэвхтэй оролцдог. Пионерийн бүлгэм бүр мал аж ахуйн фермтэй холбоо тогтоож ажилладаг Тэд жил бүрийн намар хөдөлмөриий амжилтаа дүг нэж цуглаан хийж занш” жээ. Пионерүүд ухуулах бригад зохион байгуулж үйлдвэр хөдөө аж. ахуйн газраар явж яриа хийж, концерт тоглодог. Пионер сурагчдад зо- Аагим халуун нараа дагуулсаар зун чи риулж «Септе: че» Алс холоос манай нутагт айлчлан ирэв үү? сойин, «Дружиика», «Үла- Усан болор зэрэглээ татах тээр тэндээс мач», «Славийч», сэтгүүл Уугисан халуунд баяр баясгалан авчирах шиг. гардаг, Дээрээ шүхэртэй дотроо аягатай мөхөөлдөс ачсан Дэндүү чамин, шүхэрт бяцхан тэрэгхэн ирлээ, Эрвээхэй адил эрээхэн даашинз салхинд дэрвүүлж Хос дугуйгаар хонгорхон охид уралдан очлоо. --Таатай хүйтэн, юутай сайхан мөхөөлдөс вэ? Та нар цөмөөрөө галт тэрэг болцгоо! тэсэн Ахлаачийн үг охидын инээдийг хүргэнэ. Аа, харин хэн нь чухам бух тэрэг нь болох юм бэ? Хэн чухам мөхөөлдсөнд дуртай нь болохоо л болно, Цэцэрлэг дунд үүл ч үгүй, шувуухай ч үгүй “Цэлмэг тангэрээс. наран гэрлээ цацруулан тусгана. Орчуулсан Ц. ЭРДЭНЭБАТ | Ж 3 єззгзэзсээөӨ соанжг - Өнөөдрийн пионерүүд өсвөрийн чавдарчууд гар эх орондоо. социализм коммунизмыг нэр төртэй цогцлон байгуулагчид 6бо- лох нь дамжиггүй ээ. Хүүхдүүд ээ! Та нарын дотор болгар анд нөхөд- шид ч алон хүүхэд ЗАХИД- лаар хэсчмэ үр олон бол- гар танилтай болно гэдэгт итгэж байна. сажэсьь пР”ГЭ м 46 91640ү3 с- Пионер Х, АДЬЯА 1967 оноос эхлэн 1113 сонирхдог. болж, онд таван аймгийн бүсийн дөрвөн төрөлтийн |. уралдаанд амжилттай Ь-л-гнч хоёрдугаар байр Нпонер Я. ДАВААХҮҮ Хөнгөн атлетикаар хи оролцож гүйлтэнд хөёрдугаар эзлэв. РЖл үй 7 гад Бэхи Ыг-й--8 БОЁЛГЖЛХ Пионер зэ. БАТЧУЛУУН Тандугаар ангиас эхлэн спорт сонирхож-долдугаар ангиас эхлэн хөнгөн атле тикаар хичээлдэжээ: ,Сур тууль, аймгийн тэмцээнд 6 удаа амжилттай “орол цож,,олрн улсын хүүхдийн найрамдал дөрвөн “Ор чдагаИл ооноО төрөл тийн Пионер Л. ЦЭВЭЭНРАВ Олон улсын .хүүхдийн найрамдал дөрвөн төрөл тийн уралдаанд анд нөхдөө төлөөлөн оролцох гэж бай ва. Түүнд энэ хүндтэй бө төөд хари үүр-- тийг биелүүлэх явдал үлд СЕК (1967 он), (БНПАУ).521 см (1968 сон), Пнонер Ш, СҮНЖИД МАА 1966 оноос хөнгөн ат летикаар хичээллэж сур гуулийнхаа аварга бол жээ. Монголын бүх ард түмний Ш спартакиадын таван аймгийн бүсийн тэм цээнд уртын харайлт, 100 метрийн гүйлтэд тус тус гуравдугаар байр эзэлк, хөнгөн атлетикийн улсын аварга үнэ дал тэм цээнд уртын харайлтад 4,62 см харайж мөнгөг медаль хүртжээ. Мэснер Дд. ЖАНБАТ 1Кил бүр болдог уламж лалт дөрвөн төрөлтийн тэм цээнд хоёр удаа оролцож, хүч чадал, арга техникээ сорилцох гэж байна. ШИГШЭЭ ТЭМЦЭЭН Олон улсын пионер сурагч- дын дунд жил бүр зохнодог хөн гөн -атлетикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлтийн 14 дүгээр тэмцээнд оролцох пионер сурагч дыг шалгаруулах тэмцээн. Ар дын хувьсгалын 49 жилийн ойн баярын өмнөх өдрүүдэд төв цэнгэлдэх хүрээлэнд бол- лоо. Энэ тэмцээнд Улаанбаатар хот, Хөвсгөл, Булган, Сүхбаа- тар, Өвөрхангай аймгийн ерөй хий боловсролын сургуулиудаас шалгарсан пиенер сурагчид оролцлоо. Эдний дунд онгорсєн онд Моснва хотноо болсон олон улсын дөрвөн төрөлт ний 60 шетрийн та Ганбат, пэгдэлчдийн 23 ду: гаар спартакиадын алтан ме- дальт Дуламсүрэн, мөнгөн ме- дальт Чимэдциеэ нарын зэрэг манай өсөж яваа залуу тамир- чин олон байлаа. Энэ хариуцлагатай тэмцээ- нийг. Улсын шигшээ багийн дас талжуулагч Лхагвасүрэн,улсын өндрийн харайлтын мэсрл Тог тоосүрэн, Улсын шүүгч Х. Дам дин 1 дүгээр зэргийн. шүүгч Бямба, Мядагмаа, Дорж нарын «зэрэг ахмад тамирчид шүүлээ, мцээний дүнгээс үзэхэд охи доос 60 метрийн гүйлтэнд нид тєр Даваахүү, Отгонцагаан нар Эхний байранд орж, өндрийн ха Нэхайны мөн пионер Даваахүү, Отгонцагаан нар 140.см дээ- харайж: эхний байр эзэд- Га ни эилниййиийнг “аридгэлн лВБЕТКСЛ- ӨД «НАЙРАМДАЛ» РЕНОРД МАТЕ (БНУАУ) 149 см (1967 7,2 ЄЕК (1967 ОН): он) Охин Дуламсүрэн: минь хар багаасаа гүйж харайх дуртай байсан юм. Охин минь дуртай хэрэгтэй юмандаа явалгүй Яа- хав. Одоо тэгээд алтан меда- лиар энгэрээ мялаалгачихаад алс тэртээх сайхан орон бол- гарт явлаа. : Миний огт үзээгүй газар оронд айлчилж хүүхэд багачууд тай нь эрхэлж наадна гэдэг тиар сайхан юм бэ? . СЭТГЭЛ МААНЬ ДӨРВӨНТӨРӨЛТ умжилт -сУр-ОХИД, 60 М МИРОШОВА .МИКУЛӨВА”(БНСЧУ)-38715- УРТЫН ХАРАЙЛТ ХАЛИНА ӨНДРИЙН .,ХАРАНЙЛТ-, АРНЕС нЛЧиН “сү,тОой (ЗСБНХУ) 601 СМ -(1967:0Н), ӨНДРИЙН ”1ИОЗЕФ ЛУКАЧКА (БНСЧУ) 183 СМ (1968 ОН), НЇЙДЭЛТ АНГЕЛ АНГЕЛОВ (БНБАУ):89“М" 56- см урлдаАны ЕЬ КАМИНСКА:” он), БӨМБӨГ: ШИДЭЛТ 785 МЕНУГА ВАРМЕЗОВА (БНБАУ):61 м 33 см (1966, он) - --. 2..ХӨВГҮ ҮД 50 М.ЛУВСАНГИЙН АВГАЙХҮҮ (БНМ/ АХ 128) УРТЫН ХАРАЙЛТ ВИТАЛИЙ. ГОЛС ХАРАЙЛТ. БӨМБӨГ... (1967- З-тлїтогпйгШ глИИГСЭ. ХОЛЫН ГАЗАР НЭРЭЭ БОДОЖ ЯВААРАЙ Ээ дээ, охин минь хичээгээ- рэй. Холын газар нэрээн бодож яваарай! Ээж нь чамайг гаргаж өгч чадахгүй нь Тэгээд Ёндон өвөө гий нь хот руу явууллаа. Ми- ний охин сайн яваад, санасан хэргээ бүтээгээд ирээрэй! Булган аймгийн Хангал сумын нэгдүгээр бригадын саальчин Д. НЯМСҮРЭН ЯАРЧ БАЙНА Олон улсын хүүхдийн дөрвөн төрөлт уралдаанд анх удаа оролцох гэж байгаадаа би маш баяртай байна. Номноос уншиж, хүний Шүрэн сонсож байснаа нүдээр үзэх:аз завшаан надад олдлоо е тэнгийн олон шинэ найзтай гар барилцан уулзаж, үзэсгэлэйт сайхан Болгар нутгийн болон аян замын сонин сайх ныг үзэхсэн гэхээс сэтгэл яарч байна. Анд нөхдийн итгэл найд варыг нэр төртэй биелүүлэх хүндтэй үүргээ ноо илэрхийлье, лж, чадахаа СҮРЭН Пион » ОТГОНЦА ГААН л 1969 онд олон улсын хүүхдийн дөрвөн төрөл тийн уралдаанд оролцож Зөвлөлт Холбоот Улс, Че хослован, Ардчилсан Гер зэрэг хөвгүүд тэй хүч чадал, авхаалж сам ман, Унгар, Франц олон орны охид баагаа сорилцжээ. Хоёр дахь удаа энэ тэм цээнд оролцох гэж байна. ТА.” 11:75:15. 38.21: 148 Б-р лэл л 278 РЛҮҮГЭРЖ-иимжүв түчиарчүлд тга “тэй байна. стэмцээнд шалгарсан пионер су! идөр. амжилт лээ. Хөвгүүдээс 60 метрийн зайд пионер Ганбат, Цэвээнравдан нар эхний байранд орлоо. Уртын харайлтад Чимэдциеэ, “Ганбат нар эхний байранд ор сон байна. Тэмцээний дөрвөн зайн нийлбэр дүнгээр охидоос Даваахүү, Отгонцагаан, Дулам сүрэн. Адьяа, Сүнжидмаа, Энх цэцэг нар”эхний байранд орж хөвгүүдээс Ганбат ,Чимэдциеэ, Баасандорж, Батчулуун, Энх- “баатар Цэвээнравдан нар.шал аа, мцЭэний явцаас үзэхэд хө дөөгийн нилээд аймаг тухайл- бал, Дорнод, СПэлэнгэ, Дунд- говь, Архангай, Хөвд, Төв зэ- рэг аймгийн пионерийн байгуул лага хүүхдийн дөрвөн төрөл- тийн. Нүлслэнд хүүхдээ оролцуу лахгүй байгаад анхаарах хэрэг Дөрвөн төрөлтийн рагчдаас спортын ө! л “ЦОХ ГИЙН, цэёэидоРЖ “Дахин” “УУЛЗАНА: 7 1968 оноос эхлэн хөвгөн атлетикаар хичээллэж хоёр жи лийн хугацаанд бэлтгэл дасгал тогтмол хийж, хот хөдөөгийн спартакиадад амжилттай орол- цож байлаа. 1969 онд Москвад болсон олон улсын хүүхдийн найрам- дал дөрвөн төрөлтийн тэмцээнд анх удаа оролцож |ЗХУ, Гер- ман, Унгар, Франц зэрэг олон орны охид хөвгүүдтэй уралдаж хүч чадал, авхаалж самбаагаа сорилцов. Тэнд слон орны хүүх дүүдтэй танилцаж, «Артен» зусланд хамт амарсан юм. . Ленинград хотын Лениний гудамжинд суудаг Лариса гэ- дэг охинтой танилцаж, захид- лаар харилцаж: байдаг. Энэ жил бид хоёр Болгарт дахин уул- заж ч магад. Үсний өнгө ялгаа 1-8 ч үзэл санаа нэгтэй. анд найз нараасаа их зүйл сурсан. Дахин уулиыа баяртай! гээд нутаг, нутагтаа буцсан юм даа. Д. ОТГОНЦАГААН Пнонер Б. ЭНХБААТАР хөн 1968 оноос эхлэн уралдаанд цох болов. Энхбаатар дөрвөн төрөл тийн аварга.шалгаруулах нийгэмлэгийн «Хөдөлмөр» 2л86. 28 98882: Ш 228 ой - тэмцээнд дөрөвдүгээр байр эзэлжээ. Пнионер Ш, БААСАН ОРЖ 1968 оноос сургуулийн хаа хөнгөн атлетиний" секцэд суралцаж найз нөхдөө төлөөлөн олон ул сын хүүхдийн дөрвөн 19Ө рөлтийн уралдаанд ам жилт олно гэдэгт нтгэл төгс байна. Пионер Д. ЧиМэдцЭЕ Хөнгөн, атлетинаар тогт мол хичээллэж, БНБАУ-д болох олон улсын хүүх-- дийн дөрвөн төрөлтийн тэмцээнд үе тэнгийнхнээ төлөөлж ороляноно. я ЭНХ ЦЭЦЭГ 1968 оноос дөрвөн тө рөлтөөр тогтмол хичээл лэж хот, хөдөөгийн тэм цээнд амжилттай орол цож, Одоо БНБАУ-д яз А на Пнионер Н. ЛАМС РЭН 13 ду. 14 ЖРлоРлоллллллРлөттлллАРАЛРЛМАРЛЛАГ/ 4 ул, 47 дахь жилдээ 1970 оны долдугаар сарын 29 ЛХАГВА м 30 (1141) 3 Үнэ 10 мөн, ХАААЛАЛЛЛАЛАРЛАЛЛЛЛААЛЛЛЛАЛЛЛАЛЛАЛАЛГЛА Бүтэн жилийн турш эрдмийн танхимд хичээллэж эрдмийн шим Хүртсэн бага- чууд маань зуны дэлгэр цагт зугаатай "сайхан амардаг билээ. Амрах гэдэг бас учир утгатай үгээ! Амарч байгаа нь энэ гээд аав, ээждээ тусладгүй, ажил хөдөлмөр хийлгүй, ши- нэ ном ч уншилгүй, ший жүжиг ч үзэл- гүй алхайж суухыг амралт гэхгүй шүү дээ. Хорьдугаар зууны залуу үе та нар угтан золгох хорин нэгдүгээр зууныхны ахмад үе болио. Тийм учраас хойч үе- дээ сайн сайхныг бүтээж үлдээхийн тулд мөч бүхэнтэй уралдан ажиллах ёстой. Сурагч ахуй цагтаа, сурч байгаа үе- дээ ч гэсэн нийгэм олондоо тустай юу- хан ч гэсэн бүтээхийг эрмэлзэх учир- тай билээ. «Батачуудын тус багаддаггүй» гэж зав, зэж чинь, ахмад үе чинь ярих тай байдаг. Үнэхээр тийм! Зуны 28-03 дуусч хичээлийн шинэ жил эхлэхэд бага чууд бүхэн багагүй бэлэгтэй сургууль, багшдаа ирдэг шүү дээ. Хотны ноос түүж хоршоо худалдаанд тушаасан, хо- тийг ургамал цэвэрлэж шимт тариа ур- гуулсан, тарвага зурам агнасан, өвс хад- єан гэзд л хүүхэд бүхэн хийсэн сурсан юмтай сургуульдаа ирдэг билээ. Одоогоос 13 жилийн өмнө 1957 оноос Халгай халуун Ч гэсэн Хадаад авахад урамтай рээ» аэ»эаро-вв өв ?6в96»сӨВ 963 б6в“8В66вӨ6р, Гнйдниййииийн ин Айнийг ний хнйбэнййнлҮйннййн ний нйй илд ний лд ТУЛ ҮуҮУУЛТЭ ян ЧУУЦ эхлэн хөдөө аж ахуйн.цөгдэл сангийн аж ахуйнуудыг түшиглэн пионер сурагч дын хөдөлмөр амралтын зусланг турш- лагын журмаар ажиллуулж эхэлсэн пь үр дүнтэй болж, одоо манай орны олон арван нэгдэл сангийн аж ахуйн дэргэд ? хөдөлмөр амралтын зуслан байгууллаа. Тэдний нэг болох «Дэгдээхэй» зуслан нийслэл хотоос баруун тийш 50 км зайтай газар байгуулагдаад одоо до- лоо дахь жилдээ ажиллаж байна. «Дэг- дээхэй» зуслангийн «Ангаахай» хүүх- дүүд гэж нутаг усныхан нь өхөөрдөл ярьдаг энэ зусланг 1964 оны зун нийс- лэлийн 10 жилийн 23 дугаар дунд сур- гууль шувуу фабрик түшиглэн байгуул- сан ажээ. Тэрхэндээ товхийтэл тохижсон «Дэг- дээхэй» зусланд биднийг очиход түрзуу | рын азарган бороо шаагиж, «Ангаахай» 2 хүүхдүүд хөөрөн баярлаж байсан юм. Бороо ороход юунд баярлаав? Баярлах учиртай юм байжээ. Яагаад гэвэл: --Бороо их орвол халгай их ургадаг гэнэ. --Халгай халуун.Ч гэсэн хадаад ава- хад урамтай гэнэ. ,.. --Тонн тонноор халгай түүж, тоодгор хон ДЭГДЭЭХЭЙ ТЭЖЭЭДЭГ ГЭНЭ. --Тдодгорхон дэгдээхэй нь өсөөд 10: моюо тахиа болдог гэнэ. «Дэгдээхэй» хө- дөлмөр амралтын зуслангийн 2 дугаар зэлжинд нийслэлийн 23 дугаар дунд сургуулийн 46 сурагч ажиллаж амарч байна. Зуслангийн захирлаар 80 жил баг- шилсан ахмад багш “Оршихын Төмөр ажиллаж байна. --Зуслангийн ажил ямар байна? гэхэд хөдөлмөр зуслангийн захирал: Я зуслан долоо. найман жил болчихсон болохоор хүүхдүүд маань ч ажиллаж сурчихсан томцуул нь ч учры нь ойлгосон, ер нь ажил өөдрөг шүү гээд багачуудынхаа ажил амралтын байд- лаас ингэж танилцуулсан юм. Бид энэ жил 300 тонн халгай түүж, 70-аас доош- гүй хувий нь тээрэмдэж гурил болгон улсад тушаана. Мөн 50 тонн өвс хадна. Зургаан га газар лууван тарьсан, Урга- цаа хурааж улсад тушаана. Манай хүүх дүүд 6 дугаар сарын нэгнээс эхлэн зус- зандаа гарсан. Одоо 150 тонн халгай түүж 5300 кг гурил гаргаж улсад тушаа гаад байна гэв. -4ДАжлын хувьд ч сайн л байна. Ам- ралтын хувьд ямар байна даа гэхэд, --Пионерийн танхим, соёл, хүмүүж- лийн тасалгаа, биеийн тамирын талбай, зурагт радио цөм бий. Хүүхдүүд маань өдөрт 4-6 цаг ажиллаад бусад цагт нь амарч тоглож, аялал экскурсээр явдаг. Хэн хэрхэн амарч байгааг нь манай хүүхдүүдээр өөрсдөөр нь яриулна уу? гэснээр нэгэн охинтой уулзаж ярилцсан юм. --За сайхан амарч, сайн ажиллаж байна уу? --Сайн гэж хобуланд вь товчхон ха- риулав. --Нэр хэн билээ? Ямар ажил хийж -.. курст “хусан болох зам сонгож, сурагч энд ирсэн, Цэцгээ, хэд ИГ хэсэг болж 0,5 га газар ба тарих ажил хариуцан ажиллаж байна. Бидний ха риуцсан талбайн байцааны ургац сайн. Сэнжит хад зэрэг газраар тай та вилцах аялал зохиолоо., : : 8! ( Ё гар зургийнхаа хэрэге”зурсны нь дарай уулзаж, уныхаа ам тЭРх АНД вӨхдӨӨ ижлааас ирэхэд Амтат хоолоор зөчлөх сайхан. байна? ? --Миний нэрийг Байгалмаа гэдэг.Энэ жил 9 дүгээр ангид орно, Халгай түүж байна. -- Энд ирсээр хичнээн халгай түүсэн бэ? --760 кг халгай түүсэн. --Халгай ямар ашигтай юм бэ? --Халгайгаар хийсэн гурил тахианы маш сайн хоол болдог. Ийм гурил идсэн тахиа өдөр бүхэн өндөглөдөг. Тэгэхлээр манай фабрикийн 80000 тахиа өдөр бү- хэн өндөглөвөл улсад 60 мянган өндөг өгнө шүү дээ гэв. --Аа, чөлөө цагаараа яаж амарч бай- на? гэхэд --Маш сайхан. Тоглоё гэвэл тоглоом бэлэн. Тэр ч байтугай зурагт радиогоор нийслэл хотынхоо сонинг өдөр бүхэн хардаг гэж ярьж байна. Хөдөлмөр амралтын «Дэгдээхэй» зус- лан ингэж соёл хүмүүжил, ажил амрал- тыг адил тэгш хослуулан ур бүтээлтэй ажиллаж хүүхэд багачууд хөгжилтэй сайхан амарч байна. Ц. ЭРДЭНЭБАТ ю Г ААР Ё ААГ “ | | Ч «Санс, нисэгч» зэрэг зургаа явуул сан. лж, хөгжимдөж, тоглож, зураг зурж, айраг ууж зуны амралт зугаатай өнгөрч байна гэж сэтгэл хөдлөн ярилаа. Багш С. Дагвадорж, хөдөлмөр--зус лангийн захирлаар гурав дахь жилээ ажиллаж байгаа хүн юм. Тэр ярихдаа: - САА--н үйл амьдрал, үйлдвэрлэлийн ажиллагаатай танилцуу лах зорилгоор хөдөлмөр--зусланд гур ван ээлжээр амруулж байна. Манай ДҮҮД ам| н хамт ногоо тасгийн 10 га талба идэшний ногоо тариалах ажил хариуцан ажиллаж байна. 20 гаруй мянган төгрөгийн Чрэц авна. Өдөрт 4 цаг ажиллана, өлөөт цагаа сурч мэдэхэд зориулиа. Мон таван хүү- хэдтэй саалийн бригад ажиллаж цайны сүү өөрсдийн хэрэгцээний айргаа бэлтгэ дэг гэж, тэртээ гүүн зэл өөд ширтэн 254 - 4 -... Ї Бага Хэнтийн нуруунаас эх авсан ши- рүүн урсгалт Сөгнөгөрийн голыг хөвөөл сөн аглаг их ой, сүрлэг өндөр уулс, мойл, моносны мод ургасан үзэсгэлэн төгс уур амьсгалтай тохилог сайхан Сөгнөгө- рийн Цагаан нугад пнонерийн зуслан байдаг билээ. Тэнд Дархан, Сэлэнгэ,Төв, Дорноговь, Улаанбаатар, УБТЗ зэрэг ай маг, хотуудаас лага авьяас чадлаа- раа шалгарсан гаруй тэргүүний иионер нэг ээлжинд амардаг. Алтан шар нуитаг элсэн дээр усанд орж. байгаа хүүхдүүд түрүүлгээ харж, нарны хэт ягаан туяагаар биеэ чийрэг- жүүлж байгаа нэгэн охинтой уулзаж ярилцлаа. "Тэр охин нийслэлийн 14 дү- гээр дунд сургуулийн 9 дүгээр ангид сурдаг, нэрий нь Тунгалаг гэнэ. --Би найзынхаа тухай” ярья гээд эел- дэг даруу ааш.зантай, говоо сэргэлэн, цээл уяхан хоолойгоор гоц сайхан дуул- даг, өндөр нарийнхан нуруутай шарав- тархан царайтай энэ охин өгүүлэхдээ: --Дархан хотын 10 жилийн сургуу- лийн 9 дүгээр ангийн Энхбаатар, Энх- болд бид нар энэ зусланд хоёр, дахь-удаа гаа хамт амарч байна. Бид хоёр жилийн өмнө ирэхдээ бүл- гийн хүүхдүүдийн хамт багштайгаа ирж, яс) усны эргүүлгийн наана усанд орж байлаа. Гэнэт усны эргүүлэгт татагдан живээд амь алдахад хэдхэн хором үл- дээд байхад, Энхбаатар, Энхболд хоёр л мнний,амийг амарсан юм. Ашгүй бид- ний урд ургаа бургасны мөчир усны долгионд харагдах шиг болоход миний хоёр найз тэр үрүү хүч аван намайг авч сэлсээр амий минь аварсан билээ. Сэ- лэнгийн хүүхдүүд усанд сайн шүү дээ. Энэ. ед хойш гэнэтийн аюулаас аварч Б. ДҮРЗЭЭ (багш) В. Тэнд Дулмаа, Сүх--анддаггүй нарын үе тэнгийн гурван охин гүү сааж, хоёр унага татаж байгаа ажээ. Пионер Духиаагийн ээж їавзан олон жил гүү саасан аймаг орныхоо туршлагатай саальчин юм. Саальчин охин Дулмаа ноднин жил мөн л зуслангийн гүү саа жээ. Тэд гүүгээ өдөрт 10--12 саана. Түүнчилэн ааруул тавьж, тараг бүрнэ. Орой айраг бүлнэ... Жаргалантын САА--н ппонеркан П бүлгэм эрэлхэг зоригт эмэгтэй Зоя Кос модемьянскаягийн нэрэмжит юм. Иймд энэ бүлгэмийн пионерүүдийг Зоячууд гэж нэрлэж болно. Энх цагийн Зоя- чууд маань хөдөлмөрийн талбарт ам жилт гаргаж ийнхүү хөгжил цэнгэлгэй амарцгааж байна. Д, ЖАРГАЛСАНЙХАГ ооооооооосс лсСсоссх ооо умөсӨөсдссөдф тэссүнэиин с : 1 мэж ТО ! Зуцы,аагам халуун шаёахуавч энэ дэнжид сэ- : 27 олой улаан! бүчтэй эгнэн жагсчээ. Үлцавэр хөг мийн хүндэтгэлт нь цол ТМ явцгаав. -4олын шүү гэж хөөрөн ярив. хүү са! Сэлбийн том” зөрчил 2277 990000000000б000006006О00: Хүүхдийн дуу шуугианаар Өдлдөг нутгийн өглөө:эхлэв. Далан хэлийн болжмор жиргэх зуны: тунгалагхан өглөө тариа ногооны талбайд нартай: уралдан ажиллах хүүхдүүд юутай их зүйл бүтээнэ. вэ?. 3 Төв аймгийн Батсүмбэрийн санг тийн аж “эхдээ нг амны ногоо бригадад жил бүр ирж ажилладаг нийслэлийн ) Тус сургуулийн ХЗЭ-ийн хордоны. нарийн бичгийн дарга тооны. багш. Болд хөдөлмөр зуслангийн захир- лавр ажиллаж, туршлагажиж байгаа залуу юм. Тэр ярихдаа: -- Манай нэгдүгээр ээлжинд, 7 ду. гаар авгийн 70 гаруй сурагч 4 баг- шийн хамт агшллав: Бид эхний үед, талбай беловорүулах, бордоо цацах, рүү татан Сзнгэнэнэ. Шїинэхфн барьсан хичїїцтэй "байшингийн ӨМНӨХ”Тавцанг тойрч үй Ттолзөваслтийн торийн далбааг цэлмэг тэнгэрт зан хөөр байр, хөл хөгжөөн: болж байв, Үүний” чий ньгЄогнөгөрийн Цагаан нуга дахь шионерг сурагчдын зуслан анд зөвлөлтийн пиноне ДТЭНГЭЭ Уран золгож байгаа ажээ. »»... 25 баярласан монгол, орос хүүх- ДүүД”балблын шугаман жагсаал хийгээд дараа рнэ шуугиан Омск нутгййг минь са- навдуулж байна гэж орос охин Марина өгүүлэ- С й ”-МУтгаа бёанаж банйа уу? гэж би асуув, --Хакас сар харавсан сум шиг л. ӨМНМӨрлӨӨг Наадам дээр мөнгол хүүхдийн сур ха ван бай” гааг харахад сум нь ингэж хурдан өй өрөөгүйг шүү гэж Серёжа хүү инээмсэглэн хэлэхэд 84 --Сая би шогдїї үздээ гэж, Андрейгхошигее ноод үзсэн харёан юм бүхэн даанч сонин дайнаг Тэр хүүхдүүд Дарханы пиоперүүдтэй зургаа, авахуулав, Зөвлөлтийн амрагч пиойереф ей.. зурагчин хүүхэд юм, Манайд ирсаар” усланд амраад, хот үзэж үргэлжлэн амрахаар очих. хүртлээ! авбйнг олон сонин зургаар Омск хотын пионерий Ордин зургийн альбомыг баяжуулж: чадахуй болжээ? Валерий нь ч юм. уу, хөн нь ч юм М4-32 0 мэгц зүггүйтээд байрлаж байгаа! хэдэнгөрөөний” хөө шал угаах шийтгэл хүртэж хөгтэй? яндай болсныг нэг охин сонин болгож ярилаа” тар хүү хэдэнд ирээд халууцсан. учир голын “ус”уруу аөв” шөөрөлгүйгүйчихжээ. Голын. шуугиан татсан хэрэг байжээ. Ийм учраас нн бигэнэ. яли- » гүй юманд арай ч хатуу арга хэмжээ: авч дээ гэж хэлтэл энэ бол Омсноос гарсаар хамгийн уучилж болохгүй гэж:ахлагч нь тайлбарлав. Хүүхдүүдэдтолтатлах, сайхан: гүүр сонин эгшгээр мон- раллан Сөгнөгөрт 52128 суваг шуудуу засварлах ажилд орол цож байгаад, одоо жинхэнэ. үрг суул- гах ажилд ороод амжилттай: дуусч: байна. Бид: зөвхөн: байцааныг талбарт ажиллаж байна. Байцаа бол зургаду гаар” сарын" эхэн, дунд: үед: тарвж, ус чийг-их хэмээгээр: шаарддаг нилээд: төвөгтэй ургамлын: нэг. юм: Хүүхдүүд: “маань. урьд, нь- тарьж байгаагүй. болог хоор. эхний. үед, ажилдаа. тулгамдах. үрслэг хаяж. гээгдүүлэх,. гүний. хэм- жээнд: хүргэхгүй. суулгах, усалгаа: дутмаг хийх зэрэг дутагдал: ) байлаа. Гэвч бригадын удирдах нөхөд, ахмад ногоочид, САА-н ногооны. мэр тэжилтнүүд, БНМАУ-ын хөдөлмө- рийн баатар,Д. Долгор гуайг сатгал харамгүй тусалсаныг дүнд ажилдаа: амархан дадаж одоо 1Отаруй га га- зарт байцаа тариад, амжилттай. дуу- саад тордлого хийж байна. Хү их сайн:ажилладаг боллоо... 1 агч ахмад, хүнийг. ардын. гэгээрлийн: бай- гууллагад: 32. дэхэжилдээ. үр» бүтээл-- тэй. зүтгэж: байгаа сургуулийн. Зэөлөөчст байгаа. 7-гийн «Г»- ярэйн хан бүх ажлаараа д ирсэн цаг са хойш мїнаайлж ИН танн, Энэ ангийнхан” хоорондоо: эв найртай, байгаль бэлэглэжээ: Олон салаа: мөчиртэй! хөглө төр хар модгголын усьш хөндөлсөн унасныг хүүх дүүд: дамшиис явах нь бас: Зуслангийн гурав дахь ээлжинд. баяр. дээр: буриадын пнонерүүд энд вдайгажээ:-Буриад:хүүхдийн:ахлагч: --ИХ сайн:юм үйлддэг. зонуудын. хүүхэд яваа даа.. Эдний. дотор олон. сайн. зоны хүүхэд: бий. Бид, сайхан. газар: ирээд: сайн. амрах: нь дамжиг- гүй. гэж. хөөрөв. Оравс: монгол олон хэлийн: хүүхдийг аятай сай хан амруулж: байгаа ньтус зуслангийн газрын ажилсаг хамт олны мэрийлттэй холбоотой. Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хорооноос тус зусланд: амрахаар: илгээгдэж ирсэн Сэлмаа, Дя- риймаа, Бүдхүү, Цэцэгмаа: нарг үйлчилгээнд: зүт гэлтэй ажиллаж байгаа гэж ахлах тогоөч Бал- жинням”! хэллээ. Лида, Цэвэгжав, Г. Дулмаа,Д. Дулмаа, Алтанцэцэг, Биндэрвяй нарын зэрэг алтан гартан.ах эгч нар-нь хүүхдүүдээ яавал ая- тай. тавтай: байлгах вэ гэж цаг мөч тутам санаа: тавьж байна. / Нионерийн энэ зуслан гуравдах залшиндээ 650 гаруй хүүхдэд үйлчилж: байна, Ахлах: удир дагч, багш нар цөм: шинэ” ирсэн авч ажилдаа хэ дийн. орөод. зуслангийн: ахмад: багцг шиг болцгоо жээ. л нэгэнгөвөрмөц сонин. л.бол.Сэлэнгэ.аймгийн амра- хүүхдийнхээ талаар Энэ- олон: хүүхдийн: ампахаде бэлтгэл: юм. бү- хэн: хүрэлцэвтэй байгаадаа: зуслангийн: захирал Дашг сэтгэл хангалуун: байна: - Е: 0099000200000002000900000009099009909099с0 уянгат: аялгуу” чихэнд: чимэгтэй! сон» "САЙХАН үхэн 1 аливаа ажлыг хамтаараа цагт нь, чаг нартай. хийж гүйцэтгэдэг сайхан. зан, шилтай. болжээ... Дандарваанчиг багш. хүүхэд бүрийн маргааш хийх ажлыг урд: орой нь. сайтар: ойлгуулж, яаж хийх, юу анхаарахыг нэг бүрчлэн: то, Л дорхой ойлгуулдаг байна: Хүүхдүүдч Х «Сэрүүхэн: үдэшдээ зуганлан: янаа. гаргаж. багшийнхаа үгнээс гардаггүй чанар» -- Батжаргал, Энктуяв,, Ш,, Гаи- тай! сайн: хийдгээе Энэ ангийнхан бОЛД гэцгээв, . САА.:н. хорооноос... зохиож... явуулсан... Ялангуяа. алан: хүү» өндөр бүтээлийн өдрүүдэд хоёр удаа хэд нэр дэвшүүлэв. Нөхдийнхөө нэгдүгээр: байр эзэлжээ. Сайны до- шаардлагыг дуртайяа биелүүлэхээр торгсайн гэж. байдаг шүү дээ! Энэ ан- гитар ӨӨ зүүсэн: оиниюигхэн гийн бүлгийн дарга Цэрэндулам, су- шар охих «Манжерон» хэмээх юмон- рагч Нансалмаа, Одончимэг, Б.Оюун. гол:зөвлөлтийн. зал цөцөг, «Цөрэннадинд, Буянаа нар» мын:бэлэг дэм геайхан дууг ямагт: хамт: олноо. манлайлж: байдаг. тун эвлэгхэн: хөгжимдөж дуулав: ЮМ... : 2 Е5. г-ын сдуулж хөгжимдөж, бөм» “Өдрийн ажил. дуусч Өддөг нутгийн: бивсеөгэл-ллсаыл оатсэш бтылттэвтэй зуны сэрүүн: сайхан үдэш: эхэллээ: Зуслангийн цагаан байшингаас хүүд. "оо он оолнэ. дийн: хөтгхөөнт: дуу, гитар: хөгжмийн: ҮСНИЙ ӨНГӨ ЯЛГААТАЙ Ч -- ар, Польш, Румыны, Че- ан, Ардчилсан Герман зэрэг н ардчилсан зургаан орны пноне рүүд монголын пионерүүдтэй амарч байннг Болгорын септемврийчүүдтэй хамт бид Сэлбийн ам өгслөө. Тэд монгол өнд анх удаагаа айлчилж байгаа з бид Стефка гэдэг сэргэлэн ҮЗЭЛ ЗОРИЛГО ЯЛГААГҮЙ! охинтой танилцав: Энэ охин Пловдив тойргийн Болянуй тосгоны Сава Ра- новскийн нэрэмжит дунд сургуулийн долдугаар ангийг онц дүнтэй төгссөн ажээ. Эх Величко, эцэг Иордам нь бага сургуулийн багш. Өсвөрийн Димит- ровчуудын нэг Стефка Понова В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан «Ленинсная иснра» гэдэг ажилд сайн оролцсон учир төрөлх тосгоноосоо энэ жил ганцаараа гадаа дад амарч байгаа юм байна. Зуслан дээр ирэхэд зургаан орны пнонерүүд цэцгийн баглаа барьж угт лаа. Тамаш НКиш, Ленна ЮШїандор, Ренн хоффен Анна нар бол Унгарын пионе | рүүд юм. Тэд унгарын Вац, Дебрс- цен хот, Ксбо тосгоноос иржээ. Эл пионерийн тэргүүний идэвхтэн юм. Чехословакийн гурван”хүүтэй та- нилцав. Нарэл Петру Прагаас, Мирос лав Роус, Орд Нарол Братиславаг иржээ. Энэгурван пионер зөвлөлтийн Моснва, Саратов хотын инионерүүдтэй захидлаар харилцдаг гэнэ. Одоо-тэд зургаан орны шинэ танилтай болжээ. Румыны Турда хотын хоФодугаа сургуулиас Мокану Мирчеа, Жину хотын 8 дугаар сургуулиас Туниски Валентин, Бухарест хотын 67 дугаар , сургуулиас ирсэн Ангел Георге нар- тай уулзлаа. Тэр гурван хүү найраг баян хуур, хийл, лимбээр сайхан хөт жимддөг юм. Ардчилсан Герман ул- сын пионерүүд хот үзэхээр явахдаа шеф бүлгийнхээ монгол нөхдийг урь- Монгол, Ёерман хүүхдүүд пио- нерийн ба. сэдэвт Дуу Цуу райтуулж: шаныг иионерүүд «Белочау» гэдэг ад т Сэл- бийн”вуслай орход Болгар"жүүхдүүд дуулсан: Би гайхаад асуувалганэгдуу Италийн тшартиазачшудын шжээ. Олбц, үндэйтний/срүхэдэнэ Дууггдуу- 1.36 “ “НАЙРАМДЛЫН ХОӨТХӨН лах дуртай ажээ. Орос хэл долоон өр. ны. пионер сурагчдын сэтгэдээ ойлка. ход, тус. болж. байна. Хамгийн, урд талын суудал дээр. сууж явсан. нэрсэн нүдтэй. Генри хүү, хонин. бор нүдтэй Болдбаатар хоёр. монголоор хэрхэн мөандэлж, арав хүр. тэл таөР яаж дуудахыг бие биендээ зааж замын туж завгүй явлаа. Сэлбэ” дах нионерийн зуслан үнэхээр най- ХӨГЖИЛТЭЙ ЧУУЛГЫНХАН Тэртээ дээр уулын ортилд: хүрэх наг ийн жим маддын чөлөөт хэрэн-бӨгсчвэ. хүүхэд хөгжилдөн » салхи сэн- с л зайтай Замаар алгуурхан: өвсөх хүүхдийн нэг нь ортилд хүрэх зашыг. өөрийнхөө түүтт: яваа сурагчийн амьдралын зам» тай адилтган бодож, хүн гэдэг балчир наснаасаа. алсын. аргилд гарахыг хүсэх юм дааь...Тэр ортидоос, бага-нас, хоцор сон уулын бэтийг харахад хөгжилтэй дурсгалтай байна даж.рэж бодсоор зус- лангийпхаа зүг арронгсаравчлав: Сэлбэ голын: хоёр эргээр битүү” бур»- гас үргэлжлэн голын ус бургасны Ч6- лоөнд хөсэгхэн газар гялтагнаж харав, дана. Түүний цаахан тайд зуслангийн бай рүуд пайрна. Зуслангийн дундахь той- рон бүжгийн тавцан дөэр хүүхдүүд яаран цугларч харагдана. Төдрлгүй хэн нэгэй хүй тавцангийн гояд ирж хүүхдүүг Дэд этэн зүйл хэллээ. Тэндээс эх орой даяар өргөн дэлгэрсэж «Гурван тамш- рын уянга» этиглэн тэр аялгуугваран- дор гялтгайах уулын гол, мододын дээ»- гүүр уянгалан аяслав, Хүү долоовор ду үйл а ту. лан бодол болов. Төдхөн «Манай хөг- жилтэй чуулгынхиы» тоглолт болж бай- на гэж бодбод, зөргөөр өгсөх найзууд- даа хандан, -- «Хөгжилтэй чуулга» тоглож, байна шүү лээ гээс хаттирахад хүүхдүүд аль хэлзоний сонссон тул -- Тийж байна! хөмөэн нэгэн зэрэг хариулав. Хүү өн зуслангийн интерилциониад танхимд Пёльш улсын өдрийг тэмдэглэж байстыг саналаа. жимээр хэсэгт : явлаа. Халуун ө, тэр оргилд хүрэхэд Польшийн Намыслув хэмээх жижиг хотын нэтэн чуулгын тулгын чулууг та вилпсан хөгжмийн зохиолч Зых Эдвард: гуай час улаан бүтээлэгт ширээний ард, зогсож, танхимд. суусан. хүүхдүүдийг тойруулан харснаа хоолойгоо засаж -- Олон зуун бээөрийн тэртээгээс та най сайхан оронд ирж, Одоо энд суун байгаа биднийг «Хөгжилтэй чуулгын- хань гэж нэрэлдэг гэсээр хүүхдүүдээ зааяаа. Тэтсэнээ, -- Бид 12 настай. Манай чуулга “1958:онд”төрсөн гэсээр яриагаа үргэлж лүүллээг” Польш орон даяар уран чадварлаг тоглолтоор нэрд, гарсан. энэ. чуулгрынхан анх арав гаруйхан сурагчтай. бий. болж. байсан бол өнөөдөр 48 хүүхэдтай, дуу, хөгжим, бүжиг гэсэн гурван үндсэн чиг лэлзэр сургуулилж, түүндээ Польшийн үндэсний урлаг, олон улсын. хүүхдийн дуу. бүжгээс өргөн дэлгэр тусгахыг эрмэлзэн ажиллаж байгаа ажээ. Зых Эдвард гуай яривтыхаа төгсгөлд Бидний ажиллаж суралцаж бай. гаа: Намшслув хотод дөрвөн сургууль байдаг. Манай чуулга хөтшнхаө 3 ду- таар сургууль дэвр төвлөрөн ажлаа явуулдаг юм. Аливаа нэгэн хамт олныг ажиллагаандаа ндэвхтай оролцож, ам- жилт адокын нэг үндэс эв нэгдэд бай- даг. Манай хөгжилтай чуулгынхан ёстой л хөржилтэй охид хөвгүүд юм шүү. Бид чинь анх байгуулагдсан үеэсээ Муий!- хаа урлагийн жил бүрийн үзлэгт нэг юм уу хоёр дугаар байрт л ардаг байсан. 1968 юнд бид арван жишдийнхээ ойг там дэглэсэн. Ёстой гайхмаар сониныг баяртай учрал белсөн юм.. Тэр уулзалтавд» манай чуулгын ахмад сурагчид зарим нь нэртэй азкилчин, сим фонн хөгжимийн захирал, номын єгчгийн захираж болчихсон байсан.. гээд Зых Эдвард гуай буурал серсон... тэргүүнээ том гараараа илж, -«анирхох юм байвал асуугаарай гэсээр суув. Мэг хүүхэд гар өргөлөө. Тэр нийтийн аливаа ажилд гэдэг чөлөөт цагаа зөв ашиглаж, биеэ дайч- лан ажиллана, өөрөөр хэлбэл «сөрхөє бүрэн эзэн болног гэсэн” үг гэлээ: Өчигдөр нитернационал. танхимд бөл» сон уулзалт, хөгжилтэй чуулгын. удыр, дагч Зых Эдвард гуайн ярьсан бүхнийг хүү ийнхүү тодорхой саналаа. Тэр бүхэн өнөөдөр зуслангийн тал- барт болж байна. Хөгжилтэй чуулгынхан дүулж бүжиг лэт, бидний нэгэц адил алсын оргил өөд, явж, байна. Бид. бүгд ирээдүйд аяичид билат. С. ШҮРЭВ (МШНЦАМЭ)гийн (Хүүхдийн извтрүүлгийн аж атан) хүрэх еөргилын Дондог ирлээ. жээ. энээ. Аав вь хүргэж ир- ямаа ирлээ.Эгч алга боло: тай одэн яйжгий гэр нжийдээ гомдон нулимс сэм х Сод, раа илүүлж, хоносон тэр шө вө аавын хуг-н82.4 шиг том “над санагдуулж билээ. . тарыг Одоо ч би бас л ЭЭЖДЭЭ гОМДОНО. аа өчигдөр ирж байсан бол урьд ззэр унтахгүй юу. Тэр дээлийг вөмрөх бүр аавы минь үнэр я үнэртэх ын мадад санагддаг юм даа. ц бүтэн дөрөв хоногийн өмнө намайг хүргэж ирсэн юм. Намайг ирэхэд манаач Чоймбол туайнх хойт тохойноос нүүгээд ирчих сэн. --Юу юугүй хүүхэд цугларах бол чихоод байна. Алив хөөе! нөгөө парт марты чинь би гүй бол өөр хэн нь янзлах , Хүүе чи хадаас аваад ир! гэж эмгэ тээ загнасаар хөлөө холуур заялан алхаж явсан. Соо багш бас ыг амрав 9 өг рэйтарлн ирдэг хүү вэ? лиа санав Бас л хэд хоног багштайгаа нэг дор хонож дээ гээд инээсэн. аиглийгэвв зэх нь хүн ирж авсангүй байж дээ. . Сумын төвийн тал талаас ганц - Рээрээ, л лээ морь хүүхдүүд Соо багш Чоймбол гуай” бус цэрэ мын дарга Далибаг гуай бид дөрөв үү. аавынхаа орон дээр аавынхаа өторт явахдаа өмсдөг том хүрэн дээ хучиж К7Л 24 рүү дөхнө. Сумын “даргыг манай су мынхан «Союэд сургуульд байхдаа болсөн улсдаа дээ юм. Зэлэн дээ агшран байх нь дотуур гх Болд, н 2-0) Гол зёс Дд, Нуегай Жамц, унтаа унаж ирсэн бургаас зүрхэн Эр « Соо багшийн хийж өгсөн: тугалган «Ролтой харандааг (ярдаг Нацагтай) аг багш мэдвэл яана. гэвэл бүр бал онь тар: Өчигдөр миний. чаргыг Ойдов хоёр хуудас цаасан: дээр үлгэр ТЭЙ-ВОМОО. НЭМЖ 9гөөд, авья гэж гуй гаад юан, - Э2-БЭГТДанасГ, Й шөнө улцан Сүнрэв: хай утшин өгнө чимээг гээд Дандар ах биднийг эргэлдүүлэн хараад: “-Болодл хүүхдүүдтэй Фоглох од их эвтай тоглодог. Хүүхдүүд хоорон доо эвгүйцэж муудалцвал би лвлал. Хэзээ ийм тоглоом байлаа гэж хэлээд явчихдаг. Нөхөддөө пх хайртай хүү хэд байжээ гээд, --Аа та нар бол уйллжг л ямар тоглож чаддаг биш, дягаас дуурайх хэрэгтэй. Ленин гуайн тухай захирлын нө гоон шүүгээ шиг зузаан зузаан олон том пюм байдаг гэсэн -Би сургуулиа дуусгаад түүнийг олж уншаад та парт “ХЭЛЖ оэү) 42 3 --Эйэ номыг НОДИННГИЙН ТОМ ан гийн Агваан надад өгсөн юм. Би ха- вар явахдаа та нарт өгнө. Та нар том ангид над шиг орохоо роо бага ангийнханд орхпорой. Ма- най сургуулийнхан бүгдээрээ сайн хүн Лениний тухай мэддэг болог гээд яриагаа төгсгөж билээ. Дандар ахыг Должин эмээгийнд хонохоор явсан бүтэн сайн өдрийн үй байгаарай төм нүдээрээ зодолдоод Энэ Воло --Хөөеё нойрмогууд аа! одоо байгаа юм уу гэхэд: --Байхгүй ээ! Бурхан болчихсон гэнэлээ. --Пээ Батаагийн худлаа ярьж бай гааг дуулав уу! хи хи хи. --Үгүй ээ! Ээж надад тэгэж хэл сэн. 2 --Эмээ манай аавыг бурхан бол чихсон хоймрын улаан авдар дээрх үхэр унасан бурхны ард байдаг юм гэ сэн. Володягийнх ямар 0 рхантай бол? Ленин тэрний л ард гаа даа. --Хи хн хи унтаахайг хараач. бүр худлаа яриад уналаа хи хн хи. --Та нар Дандар ахын Ленин гуай. бол ертөнцийн хамгийн сайн хүн-гэс нийг мартчихав уу. Тийм сайн хүн чинь одоо ч гэсэн амьд байгаа гэв. --Ленин одоо байхгүй. нас. барсан. Ленин амьд байгаа юм чинь гэж бид тав маргасаар эцсийн эцэст унтаа Гомбо, --Муу сайн золигнуудыг гээд ухас хийн. босч «улцан» -Сүнрэвийн ца- гаан нэхий дээлийн энгэрээс шүүрэн авахад, эсгий гэрийн үүд сэвхийн өөхөн дэнгийн гэрэл сүүмгэсхийлгэн хүйтэн салхитай хамт орж ирсэн хүн сургуулийн галч Омбоо гуай байлаа. -- Алив Гомбоо! энэ чинь одоо яаж байгаа нь энэ вэ? Сарлагийн Володя ч бүх шиг хэрчихээд бур нударгалалцах Миний чаргыг гүйцэх чарга лав манай ангийнха! байхгүй байхаа. бид тав дээр Маргааш өдөр нь Дандар ах том хайрцаг үүрч, улаан таван хошуутай ногоон даалимбан цүнх барьсаар ирэх дээ: --Бага ангийн хүүхэд та нар ми ний номонд ойртож болохгүй. Алс нь над шиг том ангид орж байж харах гүй бол болдоггүй юм шүү гэж 34- хиад хоймрын орон дээр би унтаж байна гэхэд нь Сүндэв яаж ч чадал гүй дандаа гоожиж байдаг нусаа та таад өөрийн гэсэн юмаа зүүн хатавч руу зөөж билээ. Дандар ах та нарт сонин ном ярьж өгнө. Миний үгэнд сайн орж бай! гэсэн тул бид дор бүрдээ л дөтөлж гар угаах ус, заримдаа гал тогооноос цай хүртэл зөөж өгдөг байв. Удаан бол гэдэг юм. Та нар шиг Володя гэдэг байсан юм. --Та нар ертөнцийн буман, боди сын хичээл үзсэн улс. Тэгвэл ертөн цийн түм буман хүн доторхи хамгийн сайн хүн энэ Ленин байгаа юм. -- Хүүхдүүдэд их хайртай. Чийчаан даа хүртэл суулгадаг байсан юм. Чи хэр боов хүүхдэд их өгнө. Естой сайн хүн. Манай халхын голд Ленин гуайн яваа юм мэдэв г самуурайг дарж Одоо би бяцхан Володягийн ту нь энэ үү? гээд Омбоо гүай -- Ээ энэ чинь хамгийн муухай юм. байхгүй.юу. Энэ хөөрхөн цулцай сан банди пар чивь бие биеэ хайрла- даггүй юм уу. За Гомбо хүү минь Сүнрэв та хоёр ор орон дээрээ суу- чих гэхэд нусгай --Унтаахай та хоёр Володл шиг болтол чөдий байе наа гээд буруу харлаа. Омбоо гуан юунаас болж Гомбо Сүнрэв хоёрыг барилцаж авав тахэд бид дор бүрдээ л болсон явдлыг тоочиж ярнхад -- Тийм тийм Ленин туай энэ хор- воогийн хамгийн сайн хүн байгаа юм. Намайг та нар шиг жаахан байхад ямар жилсэн билээ байз! лав л ар- ван нэгэн онд юмсан. Номхон боруу- даа явуулж муусайн дээрэмчин ца- гаантныг хөөлцсөн. (Одоо хүчирхэг Улаан цэргээрээ японы самуурайг манай нутгийн захаас хөөлцөж бай гаа. Ёстой сайн хүн. Тийм сайн хүн ертөнцийн мөнх бүсыг үзүүлсэн Ч хийсэн ярьсан сайн үйлс бүхэн нь амьдарч, буян нь үргэлж дэлгэрч байдаг юм гээд Омбоо гуайн гарч одоход бид дор бүрдээ чимээгүй орон ДОО орцгоов. Би аав минь ирнэ. Ленин гуайн цэргүүдтэй. яваа юм чинь амьд ир- нэ. Энэ ертөнцийн сайн хүний цэрэг тэй хамт яваа аав минь наддаа заа вал ионэ. Өгөр самуурайг дараад но нэ. Аавыгаа харж байгаад угтаж гүй нэ. Аавдаа очоод дүүрүүлж ирнэ гэж бодсоор хэдийд унтсанаа Ч мэдсэнгүй нэг мэдэхэд үүр цайчихсан дорно зүг зурайх ухаа халзан замын тэр тээ үзүүрээс уяатай байсан юм шиг наран гарчихсан байв. Ийм л яриагаар тэр жилийн ур- тын урт шөнийг бид тав олонтаа өнгө- рөөж билээ. 2 Тэгэхгд.. Халхын -голд дүрэлзсэн дайны гал аль хэдийн унтарч Хэрлэн ! гийн тохой . дахь монос цэцэглэхэд анхны цэцгийн үнэрээр ч тэр үү, Ал- тан хараацайнууд миний мэдэх урьд урьдынхаас улам олширч цагаан эл- гээрээ газарт наалдан алдаж, агаарт шумбана. Аль хэдийн хавар болжээ. Ш. ЧУЛУУНБААТАР Гэрэл зургийн сурвалжлага 45 Фузь ёс 2 К х.эввуэс ЭБичЖлламаалий 1970 оны наймдугаар сарын 12, УуБаныг Жм 82(1142) 1 Үнэ 10 мөн. 4 0-0-6-46-46446494484644--4-4499090900690690490 Н 2208 х -2 ӨМ-дол «Пнонер би МХЗЭ-ийн хойчийг залгамжлагч» сэдэвт салаа- ны Бгнн, нэгдүгээр салааныханцугларлаа, «Манай салаанд эв нэгтэй есөнпнонер байдаг» гэж хүүхдүүд са- лаан дарга Оюунчимэг мэдээлэл өгөв, 5 Хүүхэд багачуудын зун цагийн зугаа цэнгэлтэй ам”? ралт дуусч хичээлийн Шшн-, нэ жил эхлэхэд хагас сар», үлдлээ. ---. Тос даатал борлож, бие нь чийрэгжиж, оюун нь" сэргэсэн олон мянган хүү хэд, --Намар боллоо. Сур- гууль цуглах дөхлөө. Хн-( чээлдээ бэлтгэж эхэлье гэж өөр хоорондоо ярнл-» цаж, зуны даалгаврын ду? туугаа яаралтай гүйцээ-1 хээр мэрийж байна. ЭнэФ жил найман нас хүрч, сур гуульд орохын бөөн баяр болсон олон зуун хөвгүүд охид хөд нь газар хүрэх- гүй өдөр хоног хуруу Да- ран тоолж, -- Аав аа! Ээж ээ! Ах- аа! Эгч ээ! Миний унших, бодох хичээлийн ном, би- чих харандаа, зүүх цүнх цөм бэлэн болсон. Одоо сургуульд явах л үлдээд байна, Есдүгээр сарын нэг ний өдөр чинь яасан удаан болдог юм бэ? гэж сэтгэл хөөрөн ярина. Анги дэвши , хазс аваад анхлан сургуульд орж байгаа энэ олон хүүхдийг алтан намрын тлнрал,есдүгээр сарын нэгний өдөр сургуулийн зүг Дуудсаар өдөр өдрөөр: Орон даяар их ажлын эрч зангирч, бүтээлт хөдөлмөрийн сүр бадарсан, , намрын сайхан өдрүүд нүд дүүрэн харах юмаар баян билээ. Мал сүрэгтээ, шим сайтай их хэмжээний өвс тэжээл бэлтгэх, дулаан сайхан хашаа барих, та будаа, хүнсний ногооны арвин ургац авах ажилд хүүхэд та нарын, тар дарх эгч нар гар хумхилгүй гавшгайлан ажиллаж байна. Тэдний» дунд та нарын хүч хөдөлмөр багагүй нэмэр болж, бухал чирэх, өвс тэжээл, сөөх, тариа ногоо хураах, зэрлэг жимс, эмийн ургамал түүх, зурам агь нах, зөодой, сорс хийх, өвс түүх Зэрэг хүүхэд увсачдулын хам ЭгТАдДА. хийморь гэсэн ажилд хүүхдүүд эрвийх дэрвийхээрээ оролцож банна. , байлгах” аз! 1970--1971 оны хичээлийн шинэ жил ойртлоо. Та нярынь бэлтгэл бүрэн сайн хангагдсан биз? Дэвшин суралцах ангидаа үзэх су рах бичиг хичээлийн хэрэглэлээ гүйцээж амжсан эсэхээ шалган үзэж ДУ-2 туу дулим юм байвал нөхөн гүйцээгтүн! Сургуулиас өгсөн зуны даалгавраа, зүйл бүр дзэр нь биелүүлсэн эсэхээ эргэн харж, биелээгүй юм байвал да- ! гуй гүйнээгтүн! 4Е) Ута жилийн үзсэн хичээлүүд дараа жилийн тээх хичээлд дэвсгэр болж, түүнээ эргэж давтахаа мартаж болохгүй. « дуга ас 237 үзсэн харсан юм, уншсан ном, ер нь хийсэн ажлаа эргэн! санаж, хөтөлсөн тэмдэглэл, авсан зураг, цуглуулсан зүйлсээ сургуульдаа «, авч очиж нөхөд,багш нартаа үзүүлэх юмтай байх юутай сайхан! ЇЕ Хүүхэд та нар энэ жил сургуульд орох бяцхан дүү нарынхаа сурагчийн, дүрэмт, хувцас, нөм дэвтэр, харандаа, цүнхий нь бэлтгэж: өгөхөд сайн БАЙ! ! лааргй. ы? Ї | МАХН, ьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн алдарт ойнууд дараалан , ! болох 1973 ши хуримаа хүмүүжил, сахилга бат, хөдөлмөр, пионерийн » Ї гжилдаа өндөр амжилтын жил болгохын төлөө удахгүй эхлэх хичээлийн |. їїинэ жилээс эхлэн шионер бүр мэрийгтүн! . Бэхэн зиинэ жил 4-414-н Хичээл сургуульдаа одооноос бэлтгэц-, иь Танил иийнийн зөн :8-0-0-0-0-0-0-0-08-0-0-0- ЯАСАН -САЙХАН -НЭР--ВЭ? Оюуны ундраа. Ардын сургуулийн Оньсыг цээж Эрдмийг зорьсон зөндөө тоглосон шүү дээ гэж бяцхан охин гайхан харнулав. Сурагч гэдэг Яасан сайхан нэр вэ? Сурч хүмүүжих Ямар их жаргал вэ? пнонерийн зуслангийнхан ийнхүү тохилог сайхан амарч байна. Гэрэл зургийг Ё Ц. Эрдэнэбат Эрин цагийн Хөлөг нь болсон Ихийг сурахын Эхлэл нь болсон Ардын сургууль : э? 2 Яасан сайхан кэр вэ? Сь-тлжАгч гэ дэ? "эрнө ЯяА-сАН сАЙ-ХАН НЭР ВЭ г хөрөнлэ Сурч хү-мумтик ГЭ-ДдЭт ө-бэАР Ий ”МАРГРАл ВЭ? 1» Ямар мэргэн залуур вэ? Онь-сют өзэ-гээд Ээра-тийг Зорь-со»н /Ёйлчлссвел ) | ТЇЛЭ Р" 5: шэсл БНМАУ-ын сиортын гавьяат Оасш Ц. Даржаа манай сурвалжлагчид өгсөн харкжу. БНМАУ--ын спортын гавьяат бого Цэвэгийн Даржааг нар цөм сайн тавина байх. хүүхэд та Даржаа 1929 онд Тав аймгийн Бороөндөр суманд (Одоогийн Монгол- (е найрамдал нэгдэл) төр туулж «өнгөрүүлсэн замыг өгүүлж ба үй. ч. Та спортын ямар төрлөөр хїнчаэллэдэг ва? Харнулт Голлож хичээллэдэг тд рол маань дугүй, тэшүүр хоёрдоо. ЗАюуулт Та хэззэнээс чээдлэсэн бэ? Хариулт Арван наймтайдаа сайн эхлэж хи- | НИОНЕР БАЙСНАА Асуулт, Таны хамгийн анхим оролцсон томоёхон тэмцээн? Хариулт, 1952 онд улсын наа- цамд анх уралдсан юм. Түүнөэс хой олон л тэмцээнд оролцлоо Тэд тээр төмцээнэасв гада Улаанбаата- раас Бээжин хүртлэх 2800 км- ийн Берлин, Прага, Варшавын 3500 нм- ийн дугуйн аялалд явж байсан. Авуулт. Олон улсын уралдаан тэмцээнд барагцаалбал хэдэн угаа орсон бэ? Хариулт. Москва хотод биеийн та мирын дээд сургуулийн дэргэдэх дас галжуулагчийн ангид суралцал: байх даа Варшавт болсон ДОО--ны их наадамд оролцсон юм. Туршлага дад лага ихтэй гадаадын олон дугуйчид тай мөр зэрэгцэн уралдсан. Энэ урал хүний даанаас их зүйл сурч авсан. Дараа нь Монгол, хятадын дугуйчдын олон удаагийн уралдаанд амжилгтай орол цож, түрүүлж байсан. 1967 онд «Энх тайвны пэрэмжит» олон улсын хоёрдугаар уралдаанд оролцсон. 1964 онд 18 дугаар ГЖ. ма най дугуйчдаас залуу тамирчин Буу дай, Баатар Эрхэмжамц нар сайн оролцсон. Асуулт. Таны шавь нар олон гэ- дэгнь мэдээж. Тэдний тухай товч- хон ярьж өгнө: Хариулт. 1958 онд Москва дахь Биеийн тамирын дээд сургуулийн дасгалжуулагчийн анги төгсгөж ирсэ нээс хойш дасгалжуулагч багшаар ажндлаж байна. Буудай. Пагмажав. Гарамжав, Цэрэнбат нарын 60 гаруй хүнийг дугуй, тэшүүрээр сургалаа. Эдизэс шаавь 30--аад хүн спортын мастер боллоо. Шавь нарынхаа энэ ахиинлтанд би чин сэтгэлзасзэ баяр люж авдаг юм. Цэнд шаань тэшүү- рзэр спортын тавьяат мастер беллоа. уулт. Таны хамгийн баярт өд- рүүд? Хариулт, Хүний сачасан юм бүтэж байвал баяртай явдаг. Надад ч олон баяртай явдал тахиалдаж байсан. 1958 анд спортын мастер 1990 онд спортын гажьяат багш цөл агч бай сан өдрүүд хамгийн баярт өдөрт ор но. Асуулт. Та өсвөрийн залуу үедээ юуг эрхэмлэн захимаар байна? ат. Бидний үр хүүхэд эрдэм. боловсролтой, эрүүл чийрэг есөн тор ниж байгаад баярлаж явдаг юм. Сайн тамирчин болоё гэвэл багаасаа хичээ. Ялангуяа дугуйчип балах ба: ломж бүрэн байна. Одоо чэцэрлэ- гийн хүүхдэд зориулсан дугуй бэйна. Энэ үеэсээ эхлэн сайн оролдох хэрэг тэй. Дугуй тэшүүр хоёр хоёулаа ирээ. дүйтэй спорт шүү. Дашрамд, хэлэхэд сургуулиудын дэргэд салуу дугуйч- дын секц олноор байгуулах хэрэгтэй байна. Хайрт дүү нартаа сурлагын өндөр: амжилт, зрүүл знхийг хүсье. Эрүүл энх байхын гол үндэс нь тамирчин байх явдал шүү. 9 Тїнэнерүүд зэ! Манай ахмад рэг: Сурагчдын болон:инонерийн рийн танхимд салаа бүр хуваарь лзз. 1940--1947 онд бага дунд сургуульд суралцаж байсан миний Улаанбаатар хотын Налайхын вы «Алтан гадас» одонт 10 жилийн Дунд, сургууль 1982. оноос эхлэн ЁГ, 533 төрсөн нутаг монго лын сайхан орон» гэдэг тойрон аял- амилан тавдахь удаагийн тойрон ая лалд 15 хопот язаад ирлээ. Ардын хувьсгллын 50 жилийн ой угтаж 30 хипсох багш сурагчдын энэ | тойрон авллыг пишплтрийп удирдагч багш Намсрай удирдаж хувьсгалын өлгий | | 1! | й ! гараг, эргийг олс нийг хэвшүүлэн ажил амьдралд хэрэгжүүлэхгүйгээр сахилгатай сайн сурагч байж үл чадна. Бүх төрлийн. хичээл засуулж байж л. алдаагүй цэвэр Эрдэм: мэдлэг: тэдэг бол ажил лаж оролддоггүй хүний ам руу шингэн ундаа шиг зутгаж байхгүй. Ленин багш яаж цөлөгдөж хавчиг даж түмэн зовлон бэрхшээл үзэж байж суралцсаныг та бүхэн судал цээжлэх, пионерийн дүрэм судла: тангараг чээжслэх, тэмдэг, улаат ос бүчний учрыг -мөдэх, пионерийн 7 ажлын арга хэлбэртэй: танилцах: 13 зэрэг ажлыг тогтмол явуулах нь. чухал зм. Пионер.. та, бүхэн. лиоверийн чуулган, цуглаан, шугам жагсаал "зэрэг пионерийн уламжлалт үйл ажиллагааг дадлага туршлагатай ёс төртэй явуулж сурвал цаашдын хөгжил хүмүүжил сурлагад чинь 98 үлэмж түлхэц болох болно. Үүнээс 9 гучаад жилийн өмнө пионер байх 0 даа: бид пионерийн уламжлалт үйл б ажиллагааг өндөр идэвхжил, 6Фс 8 төртэй явуулж байсан маань би- Ипонергхүн: сурлага, ажил хү ДЭнд: тус болсоор: байна. ёс: мүүжилд, ёс. төдий хандаж үл бол- но. Пионерийн: ажил: бол: байнгын тогтмол үр: нөлөөтэй “үеийнхэн хүнд хэцүү зам туулж дүрэм:тангарагийг Ччээжилш түү- тайгаар шинэ дуу сурах, шүлэг ихийг бүтээсэн уламжлалтай би хүртээлтэй. байх ёстой. Долоо хоногт пноне йР Л 998 аялалынхан: Төв, Архангай, Булган, Шинхнээн хэ нм аялж: руунбүрэн, Цагаан тол гой сэрэг олон САА сум: нэгдэл зэр. й бам гчдын нонцертыг тоглож таван удаа үдэшлэг уулзалт зохиож 8000 шахам хүн хамруулжээ ртэл эгээ. Хэнийг! ыг 12172 цаг 4 ойрын эмийн сан, түүний є бэлтгэх конторын агентад 2 нН удаа лооч Н.ЦЭРЭННАДМИД (Дархан хотын намын хорөө ны нарийн бичгийн дарга) бар ярианы сэдэв, дээж зэргээр сурталчлав. «Их уур- хайн тавин бар гаргажээ. Өн аялалынхан БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Эна тойрон аялалд багш Базар, Асександр, Пүрэвжав сурагч Галаа- вар, Цэцэгмаа, Оюундэлгэр, Алтанцэ цэг, Чулуунбаатар, Батбаатар, ЖоО- Пунцаг нар идэвхтэй сайн жээ. Ш. НҮРЗЭД Дэ Уиь 20-30 сагий тарийхан 1014 х "ийн өндөр салаалсан , ишний оройд цэцэгтэй, цэцгийн. Хатсан дэгдийг нимгэн эдээр хийсэн хийж эмийн сан, түүний салбар ба Ниииййэийнийнийл хий дэиййний ий лнийлхийлэийлэийл нйлнийл нийл нйлтийлийлий ий ийд ийэ йн Али ли 3 ни нд мн 4 ФРФӨФӨӨФӨӨРӨФӨӨФӨӨРӨРӨРҮӨФЭӨЭЭЭЭ ёФФФФФФФФФФФФФФФСӨОФФФФФФССФСФФФФФФосхохо САНАХАД : ИРОКУРОРЫН БАЙРУУЛЛАГЫН 46, ЖИЛИЙН ОЙД БНМАУ-ЫН ПРОКУРОРЫН “БАЙГУУЛЛАГА 1 ! 1 | | Бийн: түүхэн өвөрмөц үүргийг зэр төртэй биелүүлэн, хөгжлийн түүхэн замнал туулж иржээ. | Хууль ёсыг гуйвалтгүй сахин бие лүүлэхэд прокурарын байгууллагын гүйцэтгэж ирсэн үүрэг Т9ЗӨ оны 4 дүгээр сард хуралдсан БНМАУ-ын Үй их хурлаас тус улсын ирокуро- байгууллагыг төв, хөдөөд байг 3 лага нь өмнөө ” зорилтууг дыг амжилттай биелүүлж: өдөө, БНМ АУ-д соцнализмын материал техни- дуусгах үед зам нд тавьж байгаа, залжит барилгыг нелүүлэх үүрэг гүйцэтгэж” Зил, ”ЭЛССҮМБЭРЭЛ "ЭМИЙН УРГАМАЛ ТҮҮЦГЭЭЕө--------------с " НОХОЙН ХУШУУНЫ ЖИМС : Нохойн хушуу нь манай орныг Хөвсгөл, Хэнтий, Булган, Архангай, Сэлэнгэ, Төв аймгийн ойи бүсэнд ойн цоорхой, голын дагуу ургадаг олон наст, бутлаг ургамал юм. Нохойн хушууны жимсийг 8,9 дүгээр сард тод улаан өнгөтэй болсон үед нь цөцгийн цомор логийн хамт няцалж гэмтээлгүй түүж 60-70 граду- сын халуунд үргэлж хутган эргүүлж хатаана. Хөдөө хээрийн нөхцөлд халаасан тогоо, зуух, пийшингийн таг зэрэг дээр цаас тавьж түүн дээрээ нимгэн дэл- гэж хатаана. Хатсан жимсээ цоморлогийн- үлдэгдлээс цэвэрлэж модон хайрцаг буюу шуудайд савлаж аль салбар, эмийн ургамал тушаана. : нутагт чийглэг газрыг дагаж, нь нь хэд хэдээрза (8в эв аан авав сав гав навс Нар ТЭРӨ0Х эь, ЗЕгьлласлөна х -Вогдс Эс, “Облашааса ан дов аан: , ЖжЕЖЖЕЛЖЛОХ АЛТАН Нїнэниү» нарны саруул туяанд: бидэртэх Бурвён Тамир, Тэсийн гал, Тэрхийн цагаан нуурын мөнгөн далгно ХЖорго нутгийн үзэмжит байгаль эвэ бүхэн хү ний сэтгэл тэнийсэн сайхан мон гол нутгийн минь нэгэш хэсэг билээ. Эна сайхан нутгийн эаэн бол сан Архангай нутгийн хөдвл мөрч ард өсвөрийн бяцхан иргэд, ог орор дүүрэн ажиллаж амарч байна. Өройн сэрүүнд гүүн зэлэн. дээр унага татаж байгаа бяцхан хээтэтзэтэээээээээФож | 44444449”, өеФФеФОфФФФФ АМТТАЙ Зуслангийн хүүхдүүд цөмөөрөө » Эл Бүмуу гуайг «Ээж ээ» гэж ДУУ? дах дуртай. Арга ч үгүй. юм.? 5 Яагаад тэвэл Бумуу гуай хүүхэд » ёЄбүхнийг өөрийн төрснөөс өөрцгүй ? чэвийлэн халамжилж амттан бүх-5 їнийхээ дээжээр зөчилдөг боло. ззээер хүүхэд бүхэн ээжээсээ ялгаа » Їгүй хайрладаг биз. : со» 4 таймгийн с 2нер шалтарч эрийн Тчуудыг шалг. ДХҮҮТТТТЇХЛЛЛТЦО1ТТҮХҮҮТҮҮТ7 тохируулан: жийн Рэрэл: 2 Ч Я 18 жилийн дунд сургуулийн тав «4 “Сүү цагаан идээ тэжээллэг сай сдутаар ангийн сурагч Балжин х : ЧЛХААЛЛАЛЛ 2сайхан ч гэсэн хүүхэд амарха! ЭНЭ НҮҮРИЙГ Суйддаг. Харин өрмөөр олон янзын ЖЕКЖЖЕЖЖ “гэгч амаргүй билээ. 2 Урвээлулн Їсурагчдын урлагийн хоёрдугаар ЗҮЗЛЭРТ 150-над авьяастан пиОо 4 -өтү Зрын даваанаас 33 пионер баатар “ваанд уралдааллаа. Есөн меда- лийн төлөө өрсөлдөн урлагийн. 9 үзлэгт аймгийн Өмнэ 2... Хамгийн гел нь хүүхэд бүрийн, лийн дутд сургуу ямар хоолонд дур сонирхолтойг нь гаар антийн сурагт Даватдор звөпж мөнгөн медаль маа, Хотонт сумын Гувгалаг Тамирын сэргэлэн дэнжид цагаан їсрууд, алсаас тодорч багачуудын шуугиан сон согдов. Эна бол Архангай аймгийн төвийн 10 килийн дунд сургуулийн хөдөлмөр-амралтын зуслан. ажээ. Зуслангийн захирал Э. Лхамсүрэн: -- Манай зуслан зургадугаар сараас эхлэн хоёр зэлжээр гарлаа. Хүүхдүүд голцуу ногоон дээр ажилладаг, Булган сумын «Пионерийн зам» нэгдлийн ногооны бригадад ажиллаж бай на. Арван. зургаан га. газрын төмс хариуцан авч энэ зунжин арчилгаа хийж нэг хоёр дугаар үеийн зэрлэг ургамал. түүж, одоо хөрс сийрүү- лэлт, хучилт хийж байна. Өдөрт дөрвөн цаг ажилладаг. Бусад цагт нь амарна, аялалд ЭКЄ- нурсээр явна "Уралдаан там"-эн явуулна, Хүүх МЕДАЛЬТ ХҮҮ хүүг Б. Энхтайван гэнэ. Хотонт сумын 8 жилийн дунд сургуу лийн тавдугаар анги онцсайн дүнтэй төгссөн таван онцын эзэн: энэ! хүү саяхан ЦШиверт дэх дөрөв», хан амраад иржээ. --Адуунд явах тун санагддаг. Амралтаараа хонгор даагаа сургасан, «Хоёр хоёрын?» «Хөгжөөнтэй «Анхны сурагч» зэрэг зургаан өргөж. пнонерийн зусланд тохитой сай ном уншиж 35 Саяхан: Шивэрт дэх пионерийн 2гэж нэрлэж байгаа юм бэ? гэж асууж, сонтрхож билзэ 2 ЗӨЖЖЭЖЖЛЖЛЖЖЖЛЭЕЛЕЦОКЖЭЭЖЖЭЖЭЖЭКЛОРТ дүүд маань уйдиа гэж байдаггүй юм гэв, Наймдугаар ангийн сурагч Цадэнбалтай , 98 уулзвал тэрээр -- Би зид ирээд л баянхуу “иим сур-. Фу Ээ) ё Уур хөгжим сур- лаа. Энэ маань шинэ юм. Гэртэж амарсан бол” ЭС ийм сайхан хөгжим сурах аавшалц гарахгүй ч 48 байж болох юм. Ажльи хувьд,гэвал сайн Хам гийн гол нь зарлаг ургамлыг нэгийг ч. үлдээл- гүй чанартай сайн түүхийг тол белодор ГЭЖ ярьаг хинэн Базаррагчаа: -- Үзсэн суреан маань чамлалтгүй их ээ. Ё1Э Анх. ирэхэд тэрлэг ургамал тээд ТӨМСНИЙ ПйН 2 Бэ: ч эндүүрч 3-2 9ян байсан-удаатай, одоо л таримал төрөл бүрийн өвс ургамлыг, таньж мэддэг боллоо. Ингэж эрдмийн шаш 36 үзсэнээ амльдрал дээр бататгалаа гэж ярив ЗХЭ-ЮЖЖЖЖЛЖЭЛЭЛСЕЖЛЛЕРЛОРЖЭЭСЕЯБЖЭЖЕЯСЕК 3 5 ЗЭВ НЭГТЭЙ ДОЛОО 2 сайхан?--Янз бүрийн насны бүлэг бай- 2 гтуулцагаая гэж ярилцаж тохиролцох байсан маань саяхан юм шиг санаг-7 тууж»,Фдана. Тэгэхэд Долгорсүрэн гараа? ,үсцечд үд 1аггР 0 хЭРЭЭРЭЭРЭЖД » хонь хяргасан. -- Яакаад янз бүрийн насны бүлэв2 Аавын олон хүүхэд арван ян зусланд болсон Монголын пио. 3 заар амарна. Нэг хэсэг нь хонь нєр сурагчдын урлагийн хоёрду 5,ар Тэгэлгүй яахан. Жингээ нь н2-2 хариулж, ном уншиж, эмнэг даага нөмхруулж ,ээнс аавдаа даль хүртлээ. тусагик байхад бас. зарим. нь ниө... Хэдхэн хүүхдүүд ажиллаж, амрахыг адил тэвиг хаслуулнс байна. Эд --За хүү яаж амарч байна? ШШивэрт дэх пионе үзлэгийн: хоё аруулан Мөнхзүсэн, МАНАЙ ТУСГАЙ ЄУР- ВАЛЖЛАГЧ Ц. ЭРДЭНЭБАТ АРХАНГАЙ АИМАТТ БЭЛТГЭВ. 2 хоногийн дараа сур, : нерийн зусланд амарн, төвийн гууль эхэлнэ. ёл медалиа 7Бауна дөнвмж: эрэвтэй Бүр” дээ. гэж, хөдөлмөр зусланд зүүгээд анд нөхөдтэйгээ баяр үнэ хоёр батагүй 5 амарч хөдөө нутагт хөгжөөн нө хөөртэй уулзана.гэж. Энхтайван 5 зүйл бвд шилэн сард 54 мэрлэж, хүү сэтгал дөгдлуун хариулав./?дана гэж бүлгийн дарга Ч. Алханц2-2 ший: нэг нь Энхтайван хүү билээ. сэн. баярт өдөр-есдүгээр. сарын 3 Архангай сурагч Цэрэнжамцын Наранца- с пионер цэг нар алтан медалиар энгэрээ мялааж, цэцэрлэг хотын төвийг бага сургуулийн дөрөвдүгээр ат гийн сурагч 7Нигжидийн Оюун чимэг, аймгийн төвийн 10 жи 1Ы лийн дунд сургуулийн зургаду 20565 зэфэфоглгэлэөсөлөэс гаар ангийн сурагч” Нэцагийн Найдвар хүлзэсэн аймгийн тө 2 “цайман: жилийн ВИЙН 8 шилийн дунд сургуулийн гаар үзлэгт өролцоод алтан мь5 төв Бэтгонэр арван тавтай, багад “ожиж хариллилын » ф3- ч юу ч биш бид 16 хонь, ямаа сааж, хоормог айраг Эс-2 ! 57 8су гтон. жил дахин пэт Л : э дүү тэж хүүхдүүд шуугнлдав. Энэ 7бол-Архангай аймгийн Хашаат сумын 8 жилийн дунд єуртуулийн сурагчид: ургуулийн сурагч Жанцан зургадугаар ангийн сурагч Ду БУЧАРХ ш2 ламсүрэнгийн Оюунчимэг, Ха тай оролцож алт, мөнгө, хүрэл медалиа энгэрээ мялааж, гээ түмэндээ харуул «Ёстой» л ЯЛДаГг ЮМ. /Манчгауа жаяг: ((9/39- шн, 7727) оуУдон, Зиас Өгүүллэг Миний нэр Сэрээнэн. Хэдхэн хоно- гийн дараа наймдугаар ангийн сурагч болно. Миний найзууд сайхан амарч байгаа биз дээ. Би энэ зун маш сай хан, бас их. сонинтой амарлаа. Юу гэвэл: Миний эгч өнгөрсөн жил сана лаараа малчин болж, Дундговь ай- магт очсон юм. Тэгээд би энэ зун сур тууль тарангуут эгч дээрээ очиж, хө ДӨӨ нутагт амарлаа. Багаасаа хотод өссөн надад хөдөө амарна гэдэг со- нин тохиолдол боллоо. Би их хөглөв Намайг, эгчийнд очингуут хотын хүү хэд, хотын хүүхэд гэж шохоорхоод Барилдах.уу?. Тарлах уу? гэх юм. Ба рилдах нь ч.яахав.,Харин тарлах нь байтугай морь унаж үзээгүй болохоор тэдний үгэнд харну хэлнэ гэдэг ёстой айхавтар байлаа. Нэг өдөр эгч маань конинд явахдаа унадаг номхон зээрд /Морнор гүү хураагаад ир гэлээ. Түү- «Пионерская правда» сони ны газарт Томскоос зургаду- отаар ангийн сурагч Коля Со- ловьёр захиа ирүүлжээ. Коля захиандаа: Би өглөө- нөөс той. дэш болтол «Чи тэгэх ёс 26, “Би 6 ёстой» гэж л сон сох юм. Би бүр залхаж - “дээ! гэж бичжээ. Сурагч йн ох Бага байхдаа цээ босох дургүй хүүхэд байлаа. Ха гас цаг, хэдэн минут орондоо хөр- ди өглөө сэрмэг- зөөж хэвтэхийн тул эх, эцгээсээ зэм лэлийн үг их ч дуулдаг байлаа. Гэвч удалгүй би сэрмэгцээ бос- дог болсон. Хийх дургүй ажил бай лаа ч гэсэн хэрэгтэй учраас хийдэг болсон. даа сэтгэлийн дотор «Хүсэл», «Ёстой» хоёр тэмцэлдэж байдаг юм. Энэ тулалдаан заримдаа мөчийн зуур, заримдаа хэдэн долоо хоног, сараар үргэлжилж эцэст нь нийг унаад бүүрэгнээсээ бариад гэлд рүүлж явтал айлын охин Баярмаа хажуугаар сум-шиг хурдан давхиж, миний морь түүний хойноос авч дав хиад би айсандаа нэг муухай хашги- раад уначихлаа. Баярмаа эргэн ирж, -- Хүүе, ах аа! Та яав? Та чинь морь унаж чаддаггүй юмаа гээд инээ лээ. Би түүнд гомдох ч шиг, бас ичээд юу ч дуугарсангүй. Баярмаа морийг минь авчирч өгсөн боловч айгаад да хиж унасан ч үгүй явгаар гүүгээ ху- раагаад ирлээ. Тэгж явахдаа. -48а гайгүй, хэрэв Туулын мөсөн дээр тэшүүрээр уралдаж байхыг минь харвал та нар: ч ингэж шоолж ч байх гүй л дээ гэж бодож явлаа. Тэгээд би ямар ч байсан морь унаж сурья гэж. шийдлээ.. Эгч намайг хөл”тараа к-17 эр Гэртээ бай гээд-гүү: лэнд ойртуулдаггүй юм л даа:- 27: минь тосгонд суугаа ах дүүдээ айлч лах гэж бэлэг сэлт худалдаж авчээ. Ач-охин Настядаа тахиан мөсөн чи- Эгч бид хоёрт ийм чихэр ер худал даж авч өгөөгүй. байсан юм. Би ямар ч байсан энэ чихрий нь идье тэж бодлоо. Тэгээд чихрийг идлээ. " Тийм ч амттай чихэр биш байв. Бид дахин-ер тийм чихэр идээгүй шүү. Эмээ тосгоноос ирээд, -- Настя маань над гомдож уйл сан. Би мунгинаж яваад тахиан мө сөн чихрийг нь гээчихжээ...гэж яри лаа. Гэтэл тэр чихрийг нь би идчих : |сэн юм. Үүнээс хойш хагас зуун жил өн- гөрчээ. Тахиан мөсөн чихэр хармагц би ичих шиг болдог юм. Аль эрт ми- ний багад танихгүй жаахан охин на- даас болоод уйлсныг санахад хоо лой зангирдаг юм. Нэг удаа ийм яв- дал болсон юм. Би тэр үед Алс Дор нодод-нэг муу өмхөрч хуучирсан хө лөг онгоцны ахмад байлаа. Намар орой болж байсан юм. Бид загас барьж дуусаад үхтлээ ядарчихсан бу цаж ирлээ. Хүн бүхэн л долоо хоног хуурай газар дээр сайхан амарч тэнхэрье гэж боджээ. ! Олз омгоо хүлээлгэж Ч Өгч ам- ожаагүй байтал дарга ирээд, -- Та нар ирсэн чинь сайн. бо лов, 18 дугаар загасны үйлдвэр тийш даруйхан явалгүй горьгүй нь. Тэнд.нэг охин өвчлөөд хэвтэж бай- на. Түүнийг эмнэлэгт хүргүүлэлгүй болохгүй...гэх нь тэр. Нам талбиун эргийг орхиж давал- гаа хуйларсан тэнгист эргэж орох дургүй байлаа! Дахиад л тэнгисийн давстай усанд голдоо ортол норж, үл таних нэг охины төлөө нойр хоол гүй явна гэдэг амаргүй санагдаж айв Явахаас татгалзах шалтаг ч мун дахгүй л байлаа. Хөлөг онгоц Хуу- 12:25:25: Д.Сүхбаатарын нэрэмжнт Улсын ..Би таван настай байлаа. Эмээ. Ашгүй нэг өдөр ах байхгүй. байна. Эгч маань номхон унага татах зөв- шөөрөн өглөө. Очтол Баярмаа цагаан халат өмсчихсөн том хувин барьчихаад -Ах аа! Та унаганд тол гойгоо цохиулчихав гээд догь зогсож байна . Би дуулгавартай «За» гэлээ. Сааль дуусаж байтал Баярмаа на-- майг дуудаж, 5 -Ах аа, энэ хар унагыг хараач, Манай нэгдэлд нэг хурдан морь нэ- мэгдэнэ байх аа гэхэд инээд хүрч заавал наадах чинь хурдан морь бо лох нь юу вэ? гэтэл Баярмаа гомдсон харцаар намайг удаан ширтсэнээ “-- Унаганы дөрвөн чац нь өндөр, гоё толгойтой, үетэй газрууд нь бү дүүн ,дөрвөн туурай нь хурц, дөрвөн таваг ньегүнзгий, гурван цул. таван овоо сайтай байвал хурдан морь бол Дог гэж уралдааны морь унах жил аав зааж өгсөн юм. Яг үнэн “шүү. Одоо миний уяж байгаа зээрд даага ноднин яг ийм унага байсан. Худлаа гэвэл, хадлангаа дуусаад баяр хийнэ гэж нэгдлийн дарга аавд ярьж бай- сан. Тэр өдөр би даагаа унаад урал- дана .Хараарай гэлээ. Бушуухан тэр өдөр нь болоосой. Дааганы уралдааныг заавал үзнэ гэж бодлоо. Хөдөө өнгөрөөсөн сар гаруй хугацаа хичнээн ч түргэн өнгөрөв. Ашгүй хүсч хүлээсэн өдөр болж гоё лын дээлээ өмссөн улсууд цуглаад су мын наадам хөгжилтэй сайхан болж байлаа. Наадам тарах ойртсон ч шувтрагын бөх, дааганы- уралдаан үзэхээр улам олон хүн цуглажээ. Би Баярмааг хэлсэн ёсоороо түрүүлээд ирвэл гурван. балтай харандаагаар шагнана гэж бодож байлаа. Тэгснээ тийм жаахан охин өөрөө уяад-басгтэ гээд түрүүлнэ гэдэг инээдтэй ч. юм шиг... Өвгөд: хөгшид дурангаа барин --Хүүхдүүд гараад ирлээ. Гараад ир лээ гэйг би ч мөн яах бол гэж” сэтгэл түгшинэ: Түрүүчийн дазуа . гараад прлаэ «Хэнийх вэ? хэнийх ва? эж хү чин, мотор сэлт нь дөнгөн данган хө дөлж байгаа юм шүү дээ. Ингээд тат галзахаар шийдэж байтлаа эргийн ха виар нэг ч онгоц үзэгдэхгүй байхыг хараад «Явах ёстой» гэдгээ ойлЛ- голоо. Ингэж ойлгосон боловч сэт- гэлийн гүнд «Хүсэл», «Ёстой» хоёр тэмпгэлдэж байсан шүү. у «Хүсэл» над: «Чи хоёр, гурав хо- ног загасаа барьдаг байж. Тэгвэл өөр явах онгоц олдолгүй яахав.Тэр охин чамд ямар хамаатай юм | бэ? Тэнгисийн эргийн аль өвдөж байгаа охидыг зөөж бардаг юм бэ?...Тат- галз. Гэртээ хариад гүзээлзгэний ча намалтай цай ууж цас шиг цагаан ор дэрэн дээр нам унтаад өгнө шүү дээ...» гэж инээд алдан шивнэж бай на. Гэтэл «Ёстой» мад хүний гуүурэг...үүрэг... гэж дэлдэж байлаа. -- Ингээд бид түлш шатахуун базааж аваад эргээс холдоход Тэн- гисийн шуургатай хүйтэн шөнө нөм- рөн авлаа. чихэн минь «Ах- үүрэг» ШУДАРГА « Хээ эйж ЕЖ "26332 .26333..--2 МУИС-ийн механикч царигийн охнн Эрдэнэчи- мэг, нэг ажилчны гээгдүүлсэн төгрөг олжээ. Мөнгийг олоход. Эрдэнэчимэгийн ойролцоо хэн ч байсангүй. Энэ охин мөнгийг Зохих ёсоор хүлээлгэн өгчээ. Энэ шудрага охин лэлийн тавдугаар арван жилийн лийн наймду- гаар ангийн сурагч юм. Зэйнь манай зхварийн аг луу үе үнэнч шударга, нөхөрсөг, тусч хүмүүжиж байгаагийн нэгэн тод жишээ юм. ЖЭЖЖЖЕЖЖЖЖЖЛЕЖЭЛЕЭЖЭЖЭЭЖ Жэк мүүс ам амандаа дуугарлаа. Тоос та туулан уралдаж яваа олон дааганы дундаас цойрон гарсан зээрд даагыг харангуутаа Баямаа! гэж” дуу алд- лаа. Айргийн тавын эхэнд алтан жолоо гоо өргүүлээд цоллуулж байгаа зээрд даага Баярмаа хоёрыг хараад би ч амалсан ёсоороо шагналаа өгөхөөр боллоо. Би. Бярмаа шиг уяачин болж чадаа гүй ч номхон зээрдээрээ давхиж сур сан даа. Хөдөө амрах сайхан юм. Тэнд жаахан мөртөө Баярмаа шиг цовоо, ажилласаг жаал олон байлчаг юм байна. , ». Тэр хэцүү аян тэртээ ард хоцроо, тэр охин одоо мэс заслалын эмч бол чихоод олон олон хүний амь насыг аварч явна. Тэр эмэгтэй гурван хүүхэдтэй. Бид уулзах бүрдээ чин сэтгэлээсээ инээмсэглэж байдаг юм. Тэр үед ха- гас хоног л хожимдсон бол тэр охин хараагүй болох байсан.... Хүүхдүүд ээ! Ингэхлээр «Хүсэл», «Ёстой» хоёр маргахаар яах вэ? гэсэн асуулт гарч ирнэ. Хүн бага наснаасаа эхлэн хүслээ хазаарлаж сурах ёстой. Энэ нь эхний үед чамаас их тэвчээр, зо риг шаардана. Зарим хүн бүх | нас ныхаа амьдралд «Хүсэлтэй» тэмцэл дээд дийлдсэн явдал бий. Энэ маш ховор. «Хүслийг» аажим аажмаар, шийдвэртэй няцаах хэрэгтэй юм. Зүрх сэтгэлээрээ « » талд бай гаа хүн хэзээ ч хуурамч хөнгөн «Хү сэлд» толгойгоо мэдүүлэхгүй шүү! Хүслийг хазаарлахгүйгээр хүний сайхны төлөө ертөнцөд .амь- дарч болохгүй. Орчуулсан Ж. ХОРЛОО. ХАХААААААЛА ОХИН нь тоо нийс- ! Ї , П ! ! 1 ( й ХХҮХДҮҮД ЭЭ! САЯХАН МАХН, АРДЫН ХУВЬСГАЛ, МХЗЭ-ИЙН 50 ЖИЛИЙН ОЙГООР ДЫН МХЗЭ--ИЙН БАЙГУУЛЛАГА, МХЗЭ-ИЙН ГИ ШҮҮН НЭГ БҮРЭЭС ТАЙЛАН АВАХ ТУХАЙ МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ УДИР, Ж ГАР ЛАА, ИХ ОЙНУУД УГТСАН АЖИЛ НЬ МАНАИ ӨСВӨРИЙН ҮЕИЙНХНИЙГ АХМАД ҮЕИЙН ХУВЬСГАЛЧ, ХӨДӨЛМӨРЧ, ДАЙЧИН УЛАМЖ ЛАЛААР лэх 5 МАХН-ЫН ҮИЛ ХЭ- РЭГТ ЧИН ҮНЭНЧ Ло хи ло ЭХ ОРОНЧ, Ү ХҮ дэн ход чиглэнэ. -- СУРАГЧ БҮР МОН ГОЛ ОРНЫ ГАЗРЫН ЗУРАГ, ДЭЛХИЙН ГАЗ- “АллАААААААААЛАКДАА 4 .87 яахь жилдээ 3 19 ЛХАГВА Хе 33 (1143) Үнэ 10 мөн, Муиллиумллаллллллллл, | 1! Милл НАЛ», «ДЭЛХИЙН АнуүүТНрлы ЗАЛУУЧУУ- УУ. », «БН -ЫН СҮЛД ДУУЛАЛ», «ШИВЭЭ ХИАГТ» ЗЭРЭГ ХУВЬСГАЛЫН ДУУГ ДУУЛЖ СУРСАН БАЙНА. -НА ОРЖИЙН «МИНИИ НУТАГ». ШҮЛ Г ЛСЭН БАЙНА. ЧӨЛӨӨ ЦАГИЙГ ГЛАХ, АЖИЛ ХЭРЭГЧ, БҮТЭЭЛЧ ЧА ЭЗЭМШИХИЙГ ЭРХЭМЛЭНЭ. САНН САН БҮХНИЙГ ОРЧИН. ТОЙРНООСОО СУРЧ ХАН ОРЧИН ТОЙРОНДОО ТҮГЭЭХ ЧИН ЭРМЭЛЗ- 3: ӨЖ “ХӨДӨ ү ӨВӨРЛ: ЛМӨР, СУРЛАГА. ХҮ. мүүжилдээ АХИЦ ГАРГАСАН БАЙНА. ХҮН БҮР / 8:2:3:1:131 БҮР ВЛОГОВ ЗОХНОЖ ҮҮРЭГ АМЛАЛТ АВЧ АЖИЛЛАХ ЁСТОЙ. УРЛАГА ХӨДӨЛМӨР, ХҮМҮҮЖИЛДЭЭ ХЭР » х С ХИ ГАРГАХАА О, ООНООС БО. “ИИОНЕР БОЛ МАХН БНМАУ-ЫН ӨСВӨРИР .. СОЦИА лист эх ОРОН, АРД ТҮМЭНДЭ СЭТГЭЛЭЭСЭЭ ХАЯРТАЙ, ЧИН ҮНЭНЧЭЭР СУРЧ : ХҮМҮҮ ЖИН МХЗЭ-Д БИЕЭ БЭЛТГЭНЭ. ЭХ ОРНЫХОО ЭРХ ЧӨЛӨӨ, ХӨГ ЖИЛ ЦЭЦЭГЛЭЛТИЙН ТӨЛӨӨ ТЭМЦЭЛД АМЬДРАЛАА ЗОРИУЛ САН АХМАД ҮЕИЙНХЭЭ ГАВЬ- ЯАГ ХҮНДЭТГЭН ТЭДНИИ ХУВЬС ГАЛТ, ХӨДӨЛМӨРЧ БААТАРЛАГ УЛАМЖЛАЛААС ЦУЦАЛТГҮЙ СУРЧ, НАЙДВАРТАЙ ХАЛАА НЬ ӨӨРИЙН ЭХ ОРНЫ АЖ ҮЙЛД- ВЭР, ХӨДӨӨ АЖ АХУИ, СОЁЛЫГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ҮЙЛСТ ОЮУН БИ- ЛЭГ, ХҮЧ ЧАДЛАА ЗОРИУЛА- ХЫН ТУЛД СУРЛАГА, ХӨДӨЛМӨО РИЙГ ХОСЛУУЛАН ЭЗЭМШИНЭ. НИЙГМИЙН ӨМЧИНЙГ НҮДНИЙ: ЦӨЦГИЙ МЭТ ХАЙРЛАН ХАМ ГААЛЖ СОЦИАЛИСТ ХУУЛЬ ЕС ХЭВ ЖУРМЫГ ЭРХЭМЛЭН СА- ХИЖ, АХМАДЫГ ХҮНДЭТГЭХ. ДҮҮ НАРАА АСАРЧ ТУСЛАХЫГ ЭРХЭМЛЭНЭ. БИЕ БЯЛДАР, ОЮУН САНААНЫ ӨВ ТЭГШ ХҮ мМҮҮЖИЛ ЭЗЭМШИЖ, ДЭЛХИЙН ШУДАРГА АРД ТҮМНИЙ ҮР ХҮҮХДҮҮДТЭЙ ИНТЕРНАЦИО НАЛЧ НАЙРАМДЛАА ЦАГ ЯМАГТ БЭХЖҮҮЛНЭ... : ПИОНЕР БОЛ БАГАЧУУД ХҮҮ ХЭД БААТАРЧУУДАД ҮЛГЭР ЖИ ШЭЭЧ БАЙЖ ПИОНЕРИЙН АРИУН НЭР ТӨРИЙГ ЯМАГТ ӨН ДӨР ӨРГӨН ЯВАХЫГ ЭРМЭЛЗЭ нэ. їашиииниииининни пиишииий..лл: Манай орны ерөнхчй боловсролын ургуулийн пногер сурагчид зуныхаа мралтыг аятай тавтай өнгөрүүлж удах Е бухалдаж байна. Зэмллаж яг Б. ЛХАГВА: 2ЁЭ Гэрэл зурги 3! Хүүхдүүд ээ! Та нарын тэмдэглэлийн дэвтрийн чшинэ үгийн толь» буланд нэг үе нэмэн өгье. Үүний түрүүнд тайлбарласан, «партизан» гэдэг үгийг өдөө сайн мэддэг болоо:бид:дээ. тэдэг үг зүүх, улстөрийн номонд нхзэхэн гардвийг та нар мэдвэ. Энэ үг бол номмунистический интерна- цновал гэдэг үгийн зовчлол юм. санаагаар хүмүүжүүлэх П шиг үндсэн зорилготой Коммунист ннтернацнонал салба р байгуул дага нь эрин геийнхээ ний Нэн Үү ГМ! чухал асуудалд чухал үүрэг гүйцэтгэхээс гадна, хамгийн оролцогч нь болно. 5л идэвхтэй Ийнхүү коммунист ннтервацденал нь капитализ- мын єрөнхий х ангийн ямралын тэмцлийн үед зүй тогтоолоор бий болсон юм.. т ээчлэвэлж еэх.------ (СУРВАЛЖЛАГА) Хөхөө шувуу ДОпТтодол, уулын ловсролын сургуулиудын дэ эв урсгалт голын ус шуугисан ЭЫ 3 даль зунэ сайхан өглөө. Сувдан саа адил бах Ван гялалзаж, өглөөний нарны туяанд ба- « АВМЛах голын дөл лугаа адил улаан бүчээ салхин зүгтээ хийсгэн намируулсан иноне- шиЛУҮД мөнгөн бүрээний цангинам дуугаар шугам жагсаалд жигдрэв. Энэ бол Ха байгуулагдсан. Энэ зуслан багачуудын очиж амрах, «урах хамгийн дуртай газ-- рын нэг болжээ. -- Хүүхдүүд аль хир амарч байна? -гэ- сэн асуултанд зуслангийн бүлгэмийн: лийн дарга Цогзолмаа хариулахдаа, леж хоёр удаа үйлчлүүлдэг. цай, айраг, тараг, чихрээр » Бусад чөлөө цагтаа спорт болон хөлөгт тоглоомоор тоглох, аялал.зу- гаалга хийх ,жшимес түүх, авьяас чадвараа. дугуйланд суралцаж байна: . хөгжүүлэх Өдөрт тогтмол гурван цагт унтдаг. Ээл-- жийн биеийн тамирын аваргыг шалгаруул- лаа. 2 -- Саёл хүмүүжлийн ямар ажил зөхиож байна? -- Иивперүүдийн дунд өдөрлөг зургаан удаа, нонцєрт дервен удаа тоглов. БНМАУ--ын баатар, Ардын Их Хур- “га зэрэг, пионерийн байгууллагын уд багш нарт пионерийн бүлгэм, бүлЭ?, са-- лаадын сэдэвт ажил, хүндэтгэлийн ба ерийн шугам жагсаал явуулж үзүүлэв. -- Идэвхтэний сургуулийг хэрхэн явуулсан ба? раа дахь пионерийн зуслангийн Ү ралд нэ эс яоиин аЛыар зэлжээр бо: 5Б-жиүнгийг бүлэг Энэ зуслан ОНД ЛьД хоёр аймгийн гуч гаруй идэвхтэн сурагчид орол дож 14 цагийн хичээлийг пионерийн уламжлалт ажил, сай бай тын атил, түүхэн замнал, тэргүүн туршла эр хийлээ, Идэвхтэн бүр тэм шалгалт өглөө. -- Урлагийн хоёрдугаар олимпиадад авьяасаараа шалгарсан хоёр аймгийн хо- риед сурагч гоцлол дуу, хөгжим, бүжиг, уран уншлагын төрлөөр оролцов. Олимпиа дын дүнгээс үзэхэд гоцлол дуугаар Ховд аймгийн Чандмань сумын найман жилийн сурагт Нямдаваа, Ховд аймгийн төвийн 8 жилийн сурагч Отгон, Увс аймгийн Бөхмө рөний 8 жилийн сурагч Цэцэгмаа нарын зэрэг сурагчид алт, мөнгө, хүрэл медаль хүртлээ. Дуу хуурын эгшиг хосолсон багачуу- дын. зуслангийнхан Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойгоор болох ээлжит олимпиаддаа нх амжилттай оролцохоо илэрхийлж аж-- Өзлэлээллитэлэлвлаалваллэллэлатээатнэйчгөд : фРЭӨсЧ тэээлчтэлтлти эээ. ни сийн тэ "л л чэээт ттЧитээтттт тэттиэтттт0Чэ тө”, бол коммунистуудын холбоо юм. Үүний дараа 1864 ярихыг єонслоо. эй лын амжилт, авсан медалиа гялалзуулан зөн ын Шүрэн 1325 сон монголын пионер “онлжойн П Эль: дуугаа дуулсаар сургуулиа зорьцгоов. зууны сүүлчээр шарьснаы өргөн хүрээтэй Дэлгэрч ааа аялалд “багш сурагчидтай уул-- Ж. ЦЭВЭГЖАВ (Ховд аймгийн ажилчин ангийн тэмцэл хөдөлгөөн шинэ шатанд хүрч зай ийн, СЭРСЭН лгийн өрийг ОК ХЗЭ--ийн хороо) ажилчны намууд байгуулагдсан түүхэн шинэ нөх- зээезэ---------------асанилатэээеөзөт-этэеэс-чджееэхжөчсөжхөөөсчоҮҮҮЖтэЖтээтээеэ- шиэээтусашашасташаан : цөлд Энгельсийн оролцоотой хоёрдугаар тернацио- вал бий болсон юм. ыЭ 1919 аны 3 дугаар сард Оросын коммунист (боль шєвикуудын) нам түүний жолоодогч В.И. Ленин шинэ гуравдугаар коммунист интернационалыг бай- туулах явдлыг санаачлан байгуулсан юм. Ингэж нөм шунистичесний интернацпонал-«Нөмиттерни» байгуу 22) ТУХТАЙ 7 аагджээ. Үзэсгэлэнт өйгөөр өвч бүрхсэн, ал- дартай Татарын уулын салбар болох Сидно» уулын ард, олон улс үн- зөөлөн салихны "аясаар нэгэн жигд намнрна. Тэдний дунд улаан-цэнхэрулаан өнгөн дээр алтан соёмбоо тодоос тод гялалзуулсан БНМАУ-ын төрийн далбаа намирч бай яа. НӨХДӨД НЬ ИЛГЭЭХ Борнуурын сангийн аж ахуйн Агн тын хөндий дахь ногооны тадаа нэгэн трактор ирж зогслоо. Тракторын хөдөлгүүр алгуурхан ун- тарч, бүхээгнээс жаал хүү гарч ирэв. 1Каал хүү тракторын гинжин Дээр БНСЧСУ-ын пионерийн «Под Сид нө» зусланд зохиогдох ажлын гол хэсэг нь аялал экскурс байлаа. Аялалын гол чиглэл нь түүх дурсга лын зүйлийг үзүүлэх, байгалийнхаа гоо сайхныг сонирхуулах явдал байв. й Бид зусланд амарч байх хугацаандаа 6 удаа аяллаар явлаа. Бидний аялалд -44 | сонин үйл явдал олонтоо тохнолдлоо. Татарын уулын оройд дүүжин шєтаар гарсан нь нэн сонин болсон тухай хүүх дүүд маань бүгд л тэмдэглэлийнхээ дэв тэрт бичсэн байв. Манай пионерийн зуслангийн нэгэн Чехослованийн зусланд зохиодог ажлын нэгэн ХЭСгийгГ биеийн тамирын уралдаан тэмцээн эзлэдэг юм. Манайхан амарсан зусландаа болсон уралдаан тэмцээн бүхэнд амжилттай байлаа. Тодруулбал: оролцож Зусланд болсон шатрын тэмцээнд монголын дө рөв, Чех Словакийн долоон орол цон тойргийн журмаар шатарчлан тог лөход манай дөрвөн пионер 1-4 дүгээр асуухад хүү намайг төлөвхөн харс- -»- Хөдөө нутаг сайхан юм. Эх- наа лээд энд ирж байхад хөл хөдөлгөөн -- Үгүй зэ! гэчихэв. Харин брига багатай бас үерхэж наадах хүүхэд- дын гүй уйтгартай байсан.-Энэ ах нар э9г байснаа сүүл сүүл- харав. Хүүгийн ярьдаг үнэн болохоор би тол той дөхиж суулаа. Цогоо сайн ажил яаж, байна. Жа 2 Ногао сайхан Чад их юм сурч на тэн хэлэхдээ баяртай байна. ЯРЬЖ ТОХИТОЙ АМАРЛАА байр ззэлж байсан. Мөн одон бөмбөг, гар бөмбөгний тэмцээнд манай пионе- амжил рийн үеийнхний тал Ч 4 8 бүрийн хүмүүжилд ХичзиЭ9нН нХ анхаарч Өрцөн офаолцоо ОЛ, годогийн үр дүн.л энэ шүү дээ гэж ба- Жайлаа. хархан бодож Аль ч орны Бэгжжгэлөг-Эөэ амрал тын газар -иржэрл! Сидноэ» бас л баталж бай биднийг «Под сан билээ. 3 Алс холын чехословак нутагт сурла ярьж, ажлын туршлагаа нэвтрүү лэх гэж яарч байна. Олон орны ниовер сурагчидтай дотно танилцсан манай хүүхдүүд хичээлийнхээ шинэ жилд гр вин баян туршлагатай, анд нөхөддөө зааж олон зүйлтэй хичээл эхлэх тэрхэн сэтгэл догдлон хүлээц- гээж байна. Чехословакад зочилсон манай идэвхтэн Д. МӨНХ-ОЧИР Р. ЧУЛУУН рч ааа БАЯРАА Беөхеөгийн вєд нашуухан урсан: Туулыг зорива. Түүний Аагий бүгдээрээ ажилсаг, эдний аврагын нэг нь Баяраа охин. Баяраа єхнн ярихдаа: “соку«ххжххуХХХХХЖжЛЖХЖХХХКХЖХЖХХХХООСООЖЖИХ. БРҮӨЧУЛСҮҮРТГТҮҮГТАААДАА! уутан зуслан юм. Өнгийн цэцэг алагласан өргөн уу зиралтын энэ зусланд хүүхдүүд өдөрт зургаан аялал зугаалга хийх. ахмад хүмүүстэй үзжзалт зохиох, урлаг, спортын тэм цаэнд орөвдох, кино концерт үзэх, үдэшлэг явуулах, наранд биеэ шарах, усанд орөх зэргээр үүрийн гэгээнээс үдшийн бүрий тасартал хүүхэд бага зууудын хөгжөөнт ДУУ цуурайтдаг юм. Хүүхдүүд Батсүмбэрийн САА-- гатс хариуцан авсан хөрин га талбай Оо ж ц х т ) амжилттай байх нь лав. 3 сос000О00000 мшсоооососоСсХ6 4 00000 соозОО -- Би хөдөлмөр--ахралтын зус ланд анхны жил амарч байна. Бид өдөрт 4--6 цагийн ажил хийж бу сад цагт нь тоглодог. Халхай түүх сайхан ажил, Халгайгаар дэгдээхай гээ. тэжээдэг. тохирсон аж лыг зүеийн нөхөдтэйгөө хамтран хийн, тоглож наадаж байх үнэхээр сайхан юм. Би энд ирээд цагаан машин (халтай турил хийдэг ма с шин), хэрчигч машины ажилла гааг сурлаа. Бүр жаахан байхаасаг зэж аав даа тусалж гэр орныхоо ажлыг хий дэг байсан. Тийм болохоор ажил хийх, дуу дуулах дуртай. Тохир сон эвид хийхэд бие өлчирч чий сстжих юм гэж ярилаа. Хүн болох батаасаа хүлэг болох унаганаасаа гэдэг арван хэдхэн насандаа ажил саг нямбайгаараа шалгарсан элэ охины ирээдүй чих тавин сонсох хаосссссооЭсОССС Н. ДАРИЙМАА ХсОООС “-гэн над руу харснаа гу абоосЭэооссс Энэ амьтныг би ойд алх йг. лаа. “Жижигхэн биетэй С эВС! нг тэй а» “Өдис шалмаг хөдөлгөөнтэй. 44 ьтан ЭЫ бог аг нүдээ “ЗУШийд (сэ! уугаад дугар үсэрч буугаад 9 зоримог Явсаа 1 бидний задалж тавьсан конссРЧйдаж, дуусгалгүй орхисон талхан Д Р Очив, 2 «-. Зүсээ хувиргасан Х урам айна г, даа... гаа төхрөө нудчин хэл эв. -- Ой мөддэг хүн ГЭХ. Бї Энэ чинь жирх байна Хөёо ЯХ ХУураа 5 маань ярц Ё С55--2 р Е223 Жирх бидинй зүг хараад бид Түүнд Ь “Ё Ч ОЛИМХЫН даг амьтан даа гэж нөхөр лаа. 9 члаай саад болохгүйг мэдмэгц .лаазанд ха уут ис хӨДӨлгөл идэж гарлаа. Тэгээд толгой. сэгсэрч, нүүрээ үрчийлгэснээ хурц шүдээ. лд гарган талх уржу дайрав. Талхны” үнэр санагдсан бололтой, “Га шуугаа шургуулж сахлаа түүнг ая.ан р85 тэж би. юхойгоород: ДЭРГЭД суу. 8 ип Ээ биш 4 ОЙН ЭМГЭНЭЛТ ЯВДАЛ гээд талхыг хацраа түнхийлгэв. -- Аж ахуйч эзэн байна! ТїнОх нүд дүүлэн га хоолны үлдэгдэл жирхний өвлийн идэш болж Мууц агуу ирмэх зуур үсэрч модонд рав. Ингэж манай лахад орлоо. Дорхи явдал тохиолдоод би энэ тухай эргэж санасан юм. Би нөхрийн хамт ой тайгын жимээр явж байлаа. Гэнэт дээш харвал том гэгчийн хушны оройн мөчир дээр салхинд хийсчих тавжлөрөлөлөлөөө, ТАРИАН ТАЛБАЙ ДУУДАЖ БАЙНА Би, ноднин Тариалангийн сангийн аж ахуйд ургац хураалтанд явсан юм. Ер нь тарианы ажилд олуулаа бужиг наж явах сайхан байдаг. Бид, гучуу- лаа гуравдугаар тасагт будаа цэвэр- лэх, ачиж, буулгах хатаах нуруулдах зэрэг ажил хийв. Тариа хураалтынхаа урган хураах ажлын амт шимийг хэн балахонр ОН--20 машины мн рэцүлРлтчЭ эж лаа ай хоэбайталнийллалАдмий ан -э. 2... »о. ,,ё-0-6 бо8 роФ-Өс8-8 В-8-9-8-0-0-0-0-0 ФШрч2 хүнгэнэх дуу, үтрэмийн талбай, шар гал далайг санагалсаж байнам. Энэ жилийн маань ургац хураалт Нам, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн хагас зуун жилийн ойн өмнө болж байгаа болохоор бүр ч их яарч ам- жилтын дээдийг »гаргахсан гэж тэ- мүүлж байна. Ингээд амралтаа ДУУ- сахаас өмнө сургуульдаа ирээд бүрт гүүлчихлээ. Зүүнбүрэнгийн сангийн аж ахуйг зорин ургацын далай руу -0-8-0-0-0-8-0-Ф7-0 Ё “Зам маг ” Г2ьяы 2.5. ажилна ч » амандаа хийсээр хөёр зөвөвөвө 08980г01656 014(0Бөаө5814248020882058988280080:0:889тэтэвөоөлөлөгөл өлөлөлж! холыг байгаа сэвсгэр бөөн юмыт оляв рлаа. Харж харж нөгөө мэлэйт жарх гаж танилаа. ҮНирх үхсэн байв. то. Хэн энэ амьтныг алдаг билээ? Ж р яагаад ийм хүнд шийтгэл хүлээв? үчий учрыг даруйхан мэдье гэж би яарлаа. Жижигхэн овоохойд орвол өт гөн сахалтай өвгөн сууж байв. Өвгөн миний үгийг анхааралтай сонсоод бө сон барьж байгаа бүдүүн модоо тулж зогсоод ингэж ярилаа. -- Ой тайгдаа ийм явдал ховор т9 хнолддог юм даа. Нөхөр минь, бид энэ өвоохойнуудыг тав тух алдсаш хайгуулч, анчин хүнд тус болно гэж барьсан юм. Гэтэл амьтадын амьдра лын хууль хүнийхээс өөр юм. Баав гай, жирхний нууц агуулахыг олж дээрэмдэж шүү дээ... Энэ тун ховоВ тохиолдол шүү. Ан амьтад гэдэг чинь хүнс тэжээлзэ хэнээс ч дээр хадгал даг юм... Гэвч энэ удаа тоогүй явдал болж дээ. Ийм аюул тохиолдоход, жирх тэ сэхгүй амиа хорлодог. Өвлийн тэсгим хүйтнийг өл хоолгүй яаж давахав? Та нав үүнийг нүдээр үзлээ шүү дээ. Энэ чинь анчты домог л юм гэж бёФ ДОВЧ НҮдуу э У хүйт оргиж билээ. «Юный натуралист» сэтгүүлзэс ор чуулсан Ж. ХОРЛОО сөлөвө хөдөллөө. Миний найз нөхөд НХ, дээд, тусгай мэргэжлийн дунд сур гуулийн оюутан сурагчид ийм бодов санаатайгаар ургацын далай Ррур зорьж байгаа. Намрын налгар цагт алтан тариа халиурсан ургацын тай байд нжил нөхдийнхөө хамт ажиллаж байгаад хичээлдээ ороход сайхан гэл Худалдааны техникумын эдийн зас» гийн хоёрдугаар ангийн сурагч Төмө» рийн Адилбиш ярьж байна. М.ЗАГДРАГЧАА 8-0-8-8-8-8-8-0-0-8-8-8-8 8 . ёо. -00-00008 8-8 эрлээ шалга, 8-4-4-0-09 | Ой ярь саддартаталдацтагэн - -2- 75-33 пар” алөтинилиэн даа төрөл бүрийн идэшний ногоо. а| ртад, арчилж хамктаалах, зргуулах! Яүх ажлыг базажж, одро хурваж ава жад бэлэн болжээ. Мөн: чрагь- туршаа | тын талбайд хорь гаруй шигод өнүигий байна. Энэ» талбайгаас хурааж авсан ургацаараа улсад 588 эжлитои! төгрөгийн ашигт ерүүлэх нм. Долдугаар сүх, 9 дүгээр ангийн сурагч Бадрал, Төмөрбаатар, Батсүх тэр «сайн ажиллаа байта. хогон сонин бол 8Ф--ыт Л, Б зөгийн сурагчид зусландаж энэ зун ныг гурван байшин барьж өгчээ. Ийнхүү хөлөлмөр-азтралтын зус аанг зохион байгуулсан ньзохих үр дүн тээ огч байна. Багш Л. ЦОГТОО ХАЖИДМАА ОХИНЫ ӨМЧИЛЖ АВСАН ХЭНЗ ТУГАЛ ХӨӨРХӨНДӨӨ Ш, САЙХАНВ. авсан гэрэл зураг Л БЛДТДРТУУЛ |. ЧИН ЗОРИГ МЭДНЭ "Өнгө будаг нь гялалзсан цоо шинэхэн номын сэв, дур , хөөрхөн, сонин сайхан 3: шив шинэхэн ном, 3 бэх. хичээлийн хэрэглэл бүхнээ аль хэдийн бэлтгэ- « “хээд сургуулийн алтан босгыг алхах нэгдүгээр ангийн- » хан та нар өдийд сэтгэл догдлон хоног тоолж суугаа! 1 Нэгдүгээр ангийн сурагч болноо гэгч хүний амьдралд хэзээ ч мартагдашгүй насан туршийн дуртгал үлдээх сай- ачит багш, нүд таннагүй сурагчийн ширээ, аруул танхим, сайхан сургууль чинь бас л шинэхэн ша- угтан нэг нар: 265: 25-ны байна. үгээр сурагч ноор эрдмийн алтан бос- стыг алхах саруул сайхан дардан зам жаргалтай орны . жавхаатай иргэн чиний өмнө нээгдэж 7 Эрдэмд оройгүй гэж манай ардын цэцэн үгэнд бий. Уул “сын цаана уулс байдгийн адил, эрдмийн цаана эрдэм, мэд нэгийн цаана мэдлэг бий. Тэр бүхнийг эзэмшихийн тулд 5 тагцхүү хичээл оролдлого, хичээнгүй зүтгэл, чин зориг Хүн болох багаасаа. гэгчээр эрдмийг эртнээс эр- хэмлэн н сахиж эрдэм мэдлэг ихтэй шинэ нийгмийн шинэ хүн тулд сургуулийн алтан рэгтэй, Ном хан мөч : Сэтгэл догдлон хоног тоолж суугаа та нараас ч дутуугүй | нүүр учраагүй” тэр л мөчөөс эхлэн эрдэм номд шамдах хэ үзэж нүд мянган (87 06 ИРАЛНЫЙ ВУСЛАНГИЙНХАНД Зуны у. н долоон сард төрсөн энэ өдөр ый зуслангийн хамт олонд . Ж, 200000 Зүрх сэтгэлийн баяраа дэвшүүлье. -0Ш! Ё 23 ӨДРИЙнХӨӨ НЭГХЭН! насыг Ё: Я0 төрөгсөд бид бүхэнтэйгээ сь ! Ажил хөдөлмөрийн бахдам “12. | - “Амьдрал жаргалын бялхам. баяраар сайхан эгшиг, аясаар эв. р танарын өмнө хүний бас нэгэн цоо шинэ ертөнц бий болно. Энэ бол жилийн турш эрдэмтэн мэргэд, хүн төрөлх» оюун ухаанаар бий болсон «номин далай-номын ер 2 төнц» бияээ, Номин далай--номын ертөнцөөс тана сувдыг . тунгааж оюун ухаанаа огторгуй мэт уужим дэлгэр ОРҮн цэлмэг туйгалаг ариун болгохыг тцан та нарын ї САР, ДӨЛ ,бАТЛЙНХАНДАА Хайрт баатарчууд аа! Та нар үүний түрүүнд нэгдүгээр ангид орох дүү нартаа, өөрөөр хэлбэл Од багийн хандаа сурах, бичиг, бусад зүйлийг нь бэлтгэж өгсөн шүү дээ. Хоёрду- гаар ангид орох сар багийн баатар тууд аа, 1. А. Гочоо, Д. Дэнсмаа, Т. Гомбосүрэн Унших бичиг 1965 968 1970 2. Б. Дашцэрэн . Х, Өлзийханд | Монгол хэл 1965: Ц. Дэрэн- Н. Лэгжмаа 1970 3. Д.Гомбосүрэн Тоо бодлого 1966 1970 Гуравдугаар ангийн Дөл багийн баатарчууд аа! . Амжилттай сайн суралцана Ажил хөдөлмөрийг эрхэмлэнэ Үнэнч шудрагыг сахиж Үеийн нөхдөө хүндэтгэнэ. Өндөр настнаа өргөмжилж ” ТЭЖ Х?НИЙГ 222493 02 3Мамьяпндагва Унших бичиг Я. Гончиг, Б. “Д, Санжаа 1955 199 ЇШ, Мижид, Очир Мопгол хэл 1965 19067 Тоо бодлого 1967 1988 Д. Цэрэндагта П. Дэмбэрэл Русский язынк Ш--1У 1964 1969 Одоо та нар энэ номуудыг бусад Ш. Сүхээ 8 Зүйлийн хамт даруйхан бэлтгэ. Зуны даалгаврынхаа биелэлтийг дахин шалгаарай. Дутуу юм байвал одоохон гүйцээ. Ахлах ангийн сурагчдаас дээрх но- мыг номын худалдаанаас авахаасаа өмнө сураглаарай. й АРКАДИЙ ГАЙДАР ЗӨВЛӨЛТИЙЕГ, ТАЛБАЙ ӨГҮҮЛЛЭГ Энэ явдал 1919 оны х0ёрдугаар: шөөрнө үү?) гэж сэтгэл хөдлөи гуй. сард болсон шиг. санагдана. Тэхэд лаа. Энэ үгийг сонсонгуут тэр: би дөнгөж: Л арван тавтай байж би- -6За яах. вэ харж: үзье л даУ» зээ, Манай дарга намайг-мөрь бараг" эсхүл нарийн бичгийн дарга гэж их л дотно сэтгэлээр нэрэлдэгсэн. -- Би «Зөвлөлтийн талбай» уруу явлаа. Баатар минь бүү уруу царайл! Би чамтай явья гэхэд даанч машинд. минь шатахуун алга, моридфр явна гэж дарга өгүүлэв. Гэвч--би, талбай уруу цэргүүд юунд яарч.буйг хэдийн" мэдсэн юм. Тэгээд (Нөхөр: даргаа, над энд үлдэх нь уйтгартай байна. Намайг хамт мориор явахыг Зөв- тсштүгрчшлэүлэж Өсвөр үедээ тусална. Ажил хөдөлмөр хийхдээ Амарч тоглож байхдаа Эрдэмд шамдан сурахдаа Эв найрыг эрхэмлэнэ 970 ттэртлүрРЛчЛРГТЕУЛОТАТ”7” с “Эцэг намын хүү Эвлэл ахын дүү Ирээдүйн пионерийн халаа Ийм л хүүхдийг Баатарчууд гэнэ. ! / Ї | | гээд болгоомжилсон байдалтай өгүт: лэв. Би морьдын байр уруу Ороод аль нь номхон морь бол гзэ9д баахан ажиж шинжиж харлаа. Яагаад ч юм бэ тэр үед би морь унахдаа муу бай Зэ, Тэнд буй морьд бүгдээрээ ном- 305 туранхай, дорой байлаа. Тэгээд би омголон бол уу гэмээр өндөр морь унаад талбай уруу тэр дорхноо хүрч очиход морь минь тогтсонгүй, хамраа тачигнуулай дэргэдэх морь- дыг биеэрээ шергөөж толгой хаялан элдэв ааш гаргаж байв. “Тэгтэл цуглаанд оролцохоор Моск- вагийн зөвлөлийн байшингийн тагтан дээр олон орны коммунистууд. гарч ирлээ. Тэгэхэд марьтой хүмүүс, на- шайг зэвүүцэй харж, үл мэдэг зэм-- лэж, хэн нэг нь морий минь гутлын- хаа хоншоороор чичих буюу бас нэг нь ташуураар ёворно. Тэгтэл Леня- нийг байшингийн тагтан дээр гарч ирэхэд талбайд цугласан хүмүүс г9-- нэт авир чимээгүй боллоо. Би ихэд баярлаж дөрөөн Дээрээ өндийтэл харин шорь минь хамраа мөн л тачигнуулан тургиж, ухарч, цовхчиж гарлаа. Энэ үе Лениний хэлсэн цөө- хөн үгийг би өөрөө эс сонслоо. гэхэд тэрхүү аугаа их жолоодогч чухау,юу өгүүлж хүмүүс сонсож аваг гэж бодоод 14 гэй л хүчээ арган морно тогтуун ахыг,оролдож байв. Тө- дөлгүй Ленин үгээ хэлж дуустал. талбайд шуугиан болон хөгжим хан» гинав. Би мориндоо уурлаж ташуур өгтөл хунгарласан цастай гудамжаар орж нүдээ харсан зүгт хар хурдаа- раа давхив. 9с хойш би хэзээ ч хараагүй, үг хэлж байхы нь сон» соогүй юм. Гэвч тэр өдөр Ленин юу гөж хэлснийг би хүмүүсээс сонсож, түүний хэлснийг эрэгцүүлэн бодоод, даргадаа хүсэж аяс хол орших арван хоёрдугаар арин уруу улаан цэргүү- дийн хамт удалгүй явж билээ. Ч, ЛУВСАНЖАВ орчуулав. | | НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. А--43485 Индекс--14149 ч" тЧ ч 94 , гч (л СУТО 22 ».2 ЮрХОЖЖЖЛЭЛ муллллдгллллллутлуулллллдл ауллагт ЛХАГВА 2635 (1145) Үнэ 10 мөн, | 5 4 2 4 3 ” УТҮГ ҮСЛЭ”ГГУ гЬ12112171::1:321:0 АЗЫ ТИВИЙН БӨӨРӨН ДЭЭР БУГЛАСАН ДАЙСНЫ ОМГИЙГ НЯЦ ДАРАХААР АЛХ ХАДУУР АЛТАН СОЁМБОТ МОНГОЛ, ЗӨВЛӨЛТИЙН ТЭНГЭРЛЭГ ТУГИЙГ АСГАРАХ МӨНДӨР, ШУУРГАН ГАЛ, СУМАН ДУНДУУР ӨНДӨРТ ӨРГӨСӨН ДАЙЧИН ЭРС тямсмитэр Я АТААТ ДАЙСНЫ ЗОРИГИЙГ МОХООЖ, ЗҮРХИЙГ ЧИЧРҮҮЛЖ ТУЛАЛДАЖ ЯВАХДАА Ж ХОРВООГИЙН ЦЭЦЭГ-ХОНЙЧ ҮЕ МААНЬ АМАР ТАЙВАН БАЙГААСАЙ ГЭЖ ХОТОЛ ДАЯАР ТҮМНИЙ ҮРС АМГАЛАН ЭНХ ЯВААСАЙ ГЭЖ | ҮЛГЭРИЙН БААТАР ЖАНГАР ҮҮЛЭН ҮГҮН ТЭНГЭРТ ЦЭНГЭЛИЙН | ? Ци 3 ! 1 бяцхан баглаа б.шлилилсдшлиӨынш ыйыдшлшлдт3сЛылы3ш2 лм Лили лон ас7ыылы “эгбш ам слылиг Өс лшгшвшлштыйсЛг ЕСӨН САРЫН НЭГЭН ШИГ ӨШӨӨТНИЙ ОМГИЙГ ДАРЖ ДУУГАА ӨРГӨСӨН ЮМ. Энэ зун манай пнонер сурагчид д, амралтаа тавтай сай- хан өнгөрөөлөө, хүүхдүүд ногоо тарьж дэгдээхэй өсгөлцөж, бас зарим ах дүү оронд аялан оролцож, алт, Ц. ЭРДЭНЭБАТ Єү. БерогситэргэгэРЭРЛРОРС ЭӨРӨРЛРЭРРРЭН ВОЛЧӨР ЭР ТЭРЭН -ОРЭВР-БЛ-эүНР 132 сэл 18-22 -82620 35 ЛЧ7-29 Л ТЭЭ ЛЭ ВЗу2лшлшёшЛшбшгшлшлшлшлшлшшлштшлшлылшолшлшлу рөө. МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- мөнгө, хүрэл ме ийн50 со3Ы алдарт ойнууд дараа. 4 » 4 Хорин таван Жилийн өмнөхөө Хотол дэлхий мартаагүй, , “Хоёрдугаар дайны хорлол -- Түмний сэтгэлээс гараагүй ээ! Тэр нэгэн удаа 1945 опы есдүгээр сарын 3--ны ӨД рийг Зөвлөлт-Монголын арин Японы империалистүүдийг бут цохисон ялалтын өдөр гэж түүхийн хуудаснаа мөнхөд үлдсэн том. Японы цэргийн комалдлал үг дуугүй бууж өгох актанд гарын үсэг зурснаар алс дорнодод асан АҮ рэлзэхийг завдаж байсан дайны голомт унтарч, Зөв лөлт-Монголын дайчид-ялалтын тугаа мандуулсан билээ. Энэ дайнд манай ардын армийн дайчид дайсны хүчтэй эсэргүүцлийг зориг баатарлагаар сөрөн, нүд алдам өргөн говь, үргэлжилсэн их элсэн манхан, тэнгэр баганадам өндөр сүрлэг уулс, гүн уст гол мөрөн байгалын түмэн бэрхшээлийг эрэлхэг хатуужилтай давал туулж байлдах чадвар, улс төр, ёс суртахууны өндөр чанараа илтгэн харуулсан билээ. Империалнст япон. дарагдан сөнөснөөр манай ард ТҮ мэнд энх хөдөлмөрөө өрнүүлэн энхрий сайхан эх нутаг таа соцнализм байгуулах өргөн бололцоо бүрэн вкээгдэв. Өнгөрсөн 95 жилийн дотор монголын ард түмэн, МАХН- ынхаа мэргэн удирдлагаар ЗХУ-ын ах дүүгийн сэтгэл харамгүй тусламжийн ачаар зэх орныхсо эдийн засаг » соёлын бүх салбарт асар их амжилт оллоо. Хоёрдугаар дайнд, халуун элгэн цээжээрээ хана хэрэм шиг бат зогсож харгис дайсныг хамх цохисон мянга мян ган зоригт хөвгүүдээ хорвоо дэлхий хотол даяар огт мар таагүй ээ! Хорин таван жил өнгөрчээ. Хотол дэлхий ч өөр болжээ, Дайны унтарсан голомт дээр аз жаргал дэлгэрч эрх чөлөөний наран мандаж байна, Тавин сая хүн амь насаа алдаж, хорин найман сая хүч эрэмдэг зэрэмдэг болж, 3300 миллиард долларын хөрөнгө тэнгэрт цацаж газарт булж, асар их хохирол уч руулсан хоёрдугаар дайны хор хөнөөлийг хэн ч мартах гүй ээ! Хорин таван жилийн өмнөхөө хотол дэлхий эргэн санаж, энх амгалан байдлын төлөө гар гараасаа улам бат атгалцаж тап бат хэрэм болж байна. анд найздаа баяр хүргэж эрүүл энх, аз жаргалыг хүсэн ерөөх өд- балэн эхэл лгийн даль хүтэж, багаараа гуравдугаар байранд орж эх орон, анд нөхөд та нарынхаа итгэл найдварыг нэр төр тэй биелүүлж ирлээ. Мөн та нарын анд нөхөд, Зөвлөлт Холбоот Улс, БНСЧСУ БНАГУ, | БНПАУ, БНСРУ--ын пионерын байгуул- лагын төлөөлөгчид айлчлан ирлээ. Бидний баяр хөөртэй угтаж бай- гаа энэ есөн сарын нэгэн маань дайсан Японы хоо армт яистүүдийг сөнөөн дарсны жи- лийн ойн өмнөх өдрөөд БНАВУ-- ныг тунхаласны 25 жилийн ойг то- хнолдуулан Вьетнамын хүүхдүүд лан болох 1971 оныг сурлага хүмүү жил хөдөлмөрийн өндөр амжил- шинэ нээлтийн өдрөө, Бид МАХН, дын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жи- лийн ойдоо хийсэн бүтээсэн, сур- сан судалсан бүхнээрээ тайлан өгнө. ! Хайрт пнонер, баатарчууд аа МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- ийн 50 жилийн ойд өгөх тайландаа амжилттай сайн бэлтгэхийн туя энэ өдрөөс эхлэн сурагч бүр хүчээ дайчилан ажиллацгаая! 5э225ыЗоти:5шРиёпЭ » 1) АХАН ДҮҮСИЙН ЯЛАЛТ--АЛТАН НАРНЫ ИВЭЭЛ ү “дээрэмчидтэй тулал-- . Машинууд: замгүй газраар улаан тоос болж, набин «тэвш хоёр нь усан дээгүүр Ш, СУРЭНЖАН, ярж явжээ. Эх орны их 1 ЭЛСЭН машаруулан давхина, Эргэн тойрен харахад хөвж дугуй нь олсэн --4-41 0-4 Дайнд: аих мөрьт дивиа зах хязгааргүй элсэц далайн Долгиорхог байна. Тэгсвэз машины НЬ ДЭЭШ ХӨ- номанддан оролцож, Моси мандлаас өөр юу ч үл үзэгдэнэ. зөн гэзштэйгээ «наалдаад» усны мандал ва руу довтолж байсан дээгүүр үлгэрийн юм шиг давхиж үзэгдэв. дайсны ар талд нэвтрэн ТОВ Ь Д н Бен халуун наран Тив ол айн ирж, Ингэж нүдэндээ хууртах нь балай хэрэг орж эрэлхэгээр тулалдаж Дан жиглиын тайга хгүй: цен Билэх гэж мэдсэн мөртөө элсэн говийн хар бу байлээ, Тэр ч байтугай мэхийг санахаас Фк давчдан, Зүухиы яндангаас гарсан Юм шиг халуун махан байан, маан нх) агаар чээж цоргино. Семенндо тэсч чадсан гүй. дашмаг тийшээ ҮНЭН намайг Өэшэл тун тавгүй болж, цааш урамгүй” харж, дашмагаа засч орхнод, хагарч ом ХӨ лөө. Дахиад л элс, зах хязгаар Яь толтсон уруулаа долоов. Миний ам цанга" үл ү х нуранги элс... 837 на гэж тэсэхийн аргагүй. Зєнитийн” их буугийн хороопы байрлал ын Ё ё Тэлэт нэг хүн: оо ан аааайн ад аш | ЭГАРЫН “ҮСЭГ --Энд ус байвагэж тасхийтэл хашгиь |. 77ЭӨРСОӨрай!. ОлОӨрнд хэлээд, рах еөнєдөв. Бид нэгэн гүвээн дээр гарч. Р БУрцарнаа өлох Би бүхэнлас -.бузл- Га прээд. ашгүй нэг том нуур харагдахад машт ГӨВРЧН г үзэж байтал, гэнэт дэд Ху рын үсэг, Нолыт, “Румын, Унгар: Мохословакийг фашистын дарлалаас чөлөөлөхөд эрэл Ё лэг гтавьяа |байгуулшээ. 1945 онд Японы эзэрхэг түрэмгїийчүүдийг зсэргүүц сэн дайны үед хурандаа теперал Плиев | Зөвлөлт- Монголын морьт механик- БОэногөннүдүгэ жуулсан группийг коман- далж аагим. халуун зээх. их хоорон баярлацгаалас. Би говь цөлийн Р"!43а атцов хүрч ирээд, БУтар млэн, товЬ алдар РӨроо,л бандгар ганьдарсан балгас, зэрэглээний тухай биш. -4Нөжөр көмацдлагч аа! Манай хороо т» 3 лын ХАнннн Хан бэрхийг түй сонссон юм. УЛаагааг хүн болгон ха. зээллэг завгийггааэлж аваад. даалгасан үүр Зан суыйг Зэгсэн сайн бэдвод эөхинр, этэ түүлийг ТҮМНИЙ ТӨЛӨӨ ЁРЛӨООГд ЗӨВ Лал. раад, «Ус! ус гэж тэнхээгээрээ хашгирал гийг биелүүлэхэд бэлхэн байна! гэж. ялт Ээж, аавын захидай дээр... у,. Андуу саяа-лдаа. зөхаөгдөн бидгэд сарвайвал 2 5123 дахад нүдэндээ эс итгэвч өмнө маань пуур гэв. Би зенитийн хороопы «даргыг гайхан Эрдэм сурсан үпэмдэх дээрэ» ЖАхнад, нэс өсдүбээр сарын зоёрчыг үзэж ЗХУ--ын Хошой баа-- д «их байна гэж итгэхийг хүссэн олон зуун хүвд: харж Эрэмшиж бичсан шүлгэн дэврх, ,, магадгүй. чтгэнэ. Тэр нуурын ус цэнхэрлэйхэн дал ї Эрхэмлэж зурахыг хүснэм би, 4 Э -- шиа гуну байга юм Ялалүүлн Үэнгойд нв Энх итгаар/ гиолж, сэрүү татна. Үнэхээр зэрэглээ руу то лаай 1 буулууд хэв. нх Гарын үсэг Ядуу ТУЛАЛДСАН ХҮН їе, ом зуран Л арх Жаргал, авчирснаар одон медалиар шагнагд-- биш, бидний өмнө ын ус мэлтийн ха--! 1 ы 1 Долго боолчлол хоёрыг влбөрүүлж саны дотор. БИМАУ--ын рагдсаар “Нуур НУ Тэдэ, Елов" ан -Лйй балай энбдэд хурандаа заагаад:- р. 4:4а9лаА таалсан Дэлт зүрхлий минь бодлог оргилуулсан юм.. Хорин таван жилийн тэр” цолоо мандуулж, даяар ол СҮХбаатарын энэн Байд л) лаа. Би одоо ч нэг ханатлаа ус ууж, тээж , АР Бол З юм. Бумөн В! Бю-шэнд Гангалж угалзайсан “эмцлийн уухай, дууль би! аба тээ нийтийн дайсан Японы ноо жаргуулсан тэр зоригт Лааны, ЦЛсүүЦЭГЭН одон | яваа усныхаа нөөцийг сэлбэн дүүргэж, ма бүрагц хи) бий р Ж эн граж даапа ха. Гаарын нэг тарчихсан 4 Тэкдэглэл ффхеж, Дур: имулсалгүй. шинириэилэлцэнэй ра жэл НИ. А. иинэ «Говь Хян | шиндаа ус хийж авах цаг боллоо гэж нуу / сараа д Ч 247) олж харав. Тийшээ Банн Жарал ЫГ жирийлгэсэн Тамаүдөг 1 ын хддлэвр тийн, ард түмнуд баажар””тар. армийн генерал, нэрт ганд тулалдвангньь...гэдэг ас ФМн зүг явсан машинуудыг тэсч ядан хү? очиж, Шаткойыг дагалдуулан, байрлалыг Дармаа юм шиг дурайлгасан Р Н- - ЁС хөвгүүд, харцага” шонхор жанжин Исса Александ- ном бичсэн. Энэ номонд-. шээж байв. Олоп хүн усны бараа хармагф “ргэш ү Ж . Энэ олон гарын, үсэг Аа ЦХэннүглн Ээ. “0 шобр. х дай диайрат орж ч П: т-Зөвлөлтийн.-Хү: Айл бү: хөрт матчдаа! бичлээ. . - мэнтэ. сүв “ЯЕВНН Штггсиииэй ссхон гт эстЖгүүт аль хир саад тАашмагаа дүүргэж авиа гэж хөөрөөд, үлй ух бууренфөлөн далдлах тороор хучсан. Эзэн хүнээ төлролж ярина. ба-О8 зрав. 3 үнэн ёс цэнэглэж ТВфэн тулалдаж, ялал Со НАВВИВШИЙЙРЭНЛ Зовлол- бэрхшээлийг даван. туулж сэн жаахан шавхруугаа залгилж орхисГэг Учир бид аж ажиглаагүй Чэүэг3:22-3 үВ: Жа суур Чээрчалссгж Амьд хүний үйлс бадраасэйллаж бичлээ. ч с Р Ё 3 г арагдсан. хаан бодл л - - веофол түүхтэй. лаан армид саналаа- дайсныг сөнөөн дарсан туг? тэл яах нь тэр вэ? Машинууд нуурын хө Рийнгдэргэдгтоосонд лд? 2 5 - . Ч Дрйснаа дар ай өгүүлнэ. ЇН раа тасрах шиг хөлсөө тоожуулан ноцолдож. байв. Хажсон хожоогүй худалдааны хэлэлцээр дээр 8 6. -- Хувийн хувцас хунар. сургуу- лийн формоо цэвэр нямбай бүрэн 8. - МАХН, АРДЫН ЖУВьсгАЛ, МХЗЭ-ИЙН У--УЕ ангийн пиемерүүд: 50 ЖИЛИЙН ОЙГООР МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН: БАЙГУУЛЛАГА. БҮХ ПИОНЕР ДЭВИИЭНЭРНИЛХ эрдэхээс, таран өмсөж эдлэх. хэвшилтэй болох хөдөл- г ардын хувьсгалыг бэхжүүлэхийн тө- гөөнийг анги бүрээр өрнүүлнэ. СУРАГЧДААС ТАВИХ ТАЙЛАНГИЙН лөө тэмцэгч ахмад хувьсгалчид х орончдын үйл амьдрал шөн Д. Сүт- 1 багсарчуул, сандал, цонхыг цэвэр, УДИРДАМЖ баатарын нэрэмжит Монголын Шию- талаар: байлгах талаар хүн бүр нерийн Байгууллагын түүхэн зажна лаас судлах орчин үеийн хөдвлмар,| - ТАЙЛАНГИЙН ЗОРИЛГО соёл СЭ рЗУЛЬ шарга? ухааны! 1. Бага сургуулиудын пионерийн б бүлгэм нь өврийн сургуулийн үүсч -- МАХН, Ардын хувьсгал, сайныг. улсын хаатруудын тавьяа) | хагтсан. түүх. сургууль орчин бай МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойгоор ХЗЭ, 1 -- эл лоилаыг МУТАЭ3 талийн баялгийн дааж, түүх 19 пионерийн анхан шатны байгууллага, лын холбогдол бүхий зүйлээр пионер сурагчдаас өгөх тайлангий! ҮШ--Х ангийн МХЗЭ-ийн гишүүд: | ГГбайгуулах, : гол зорилго бол манай өсвөрийн : 4 үеийнхнийг ахмад үеийн хувьсгалч, МАХН-ын үүсэл гарал, намын түү| 2. 7. 8 шилийн: дунд сургуулну- гээ нд хөдөлмөрч. дайчин уламжлалаар| | ХИЙН чухал үеүд, онцлог, иж хур пионерийн бүлгэмүүд шир тус илтгэж тайлагнана. хүмүүжүүлэх МАХН-ын үйл хэрэгт| | ЛУУА- МХЗЭ--ийн түүхэн замнал, сургуулий! д : байна. 41 Пионерийн салаа бүлэг. бүлгэм хувьсгалч эмэгтэй Т. Бор нарын зэ, эвлэлийн үүр, хороод, аймаг хотын рэг эвлэлийн эгнээнээс төрж Н сургуу: пионерийн зөвлөлүүд, пиомсрайн биц эрэлхэг баатарлаг хүмүүсийн тэмш-| үйлдвэрийн түүх 2 байх “1 | хан ном» бүтээх хөдөлгөөнийг эг лийн түүхийг судлах, мөн орчин Ч үеийн хөдөлмөрийн баатрууд, намд лаг, гоо үзэсгэлэн, хүн ардын аж 5 ёстой. төр, соёл шинжлэх ухааны нэрт зүт тэлтний амьдрал бүтээлтэй танилцаж, ХОЁР. Улс түмний эв найрамдал, --1971 оны 5 дугаар сард: «Өсвө- рийн Сүхбаатарчууд сайн үйл явдал бүтээгчид» үүрэгтэй. хог, хотын зиовнерийн зөвлөлөөс 30- хвосон ажлаа ярээн МХЗЭ-ийн Хороогы 1962 өдрийн товчооны хурлын тогтоолоор - сан «Пионерийн бяцхан нємэ-ыг бү- тээх тогтоол, зааврын бсоөр салаа. амьдралыг харуулсан була! байгуу- лах, нөхөрлөл, хамтын үйл ажиллагаа, Зийгэс Ё---эагэй ааг Б-31:09 2 5 ртзэдах хороо, вино! үүрэг даалгаврыг дэлхий дахины хүүхдийн хувьсгалт Б р ё сороо, сурвалжлах аранэг Хүн бүрийн гүйцэтгэх үүр" дэвшилт байгууллагуудын. тухай хэн замнал. рхал, харьяа газар 4 эрхлэгчдийн гийг амги бүлгийн хурлаар хэлэлцэх улгүааа ойлголттой Б-шсэл Мон, аймаг, хотын туүх баталсны дараа «тайланд» бэлтгүү онгол--Зөвлөлтийн ард түм! комиссыг 5 үндсэн чиг- ган бат найрамдал, ах дүү социалист Дэл Үгүонүд лэлийн дагуу сургууль дээрээ бай- орны найрашддын узва учир ач хол хөд! богдлыг ойлгож мэдэх үндсэн дээр) уламжлалыг харуулсан тан: доор дурдсан зүйлийг хийх, рийн бяцхан ном»-ыг шалгаруулж Д ирүүлнэ Пионерийн бяцхан нөмын улсын шалгаруулалтыг ардын хувьсгалын 50 жидийл өйд зориулж Д.Сүхбаа- нэрээмиит АММБ-ын Төв “Зөв- хөдөлмөрт заавал на. Үүний тулд хүүхэд бүр хөдөлмө- рийн дэвтэр хөтөлж хийсэн ажлаа пионерийн байгууллагаар тэмдэслүүл нэ. -- Тарна ногоо хураах, төл Хү- нийтийг хамарсан, туулна. Комиссын бүрэлдэхүүнд гуулах. гуудыг олшруулах олноороо хамраг- багш цар. эвлэл. шимирийн НДЭВХТ- 2 дахыг эрмэлзэж үр дүйгээ хувьсга- нүүдийг өргөн оролцуулна. эсвэл. Хүүхэд бүр бас да хавнаг буюу жан Буд Н 2 льихаа ойн өмнө тайлагнана. »--Бомиссын ажилдагаанд хяналт нэг. Т: 29 ЗАХН лолтийн найрамдлын сэдэвтэй марк тавьж үээсждл эсэн лалиэ түйннт ЭГ. Төрөлх х: өх орон, , ил захидал тэмдэг зэргээр цутлуул- лтоор бэлтгэж гаргаса! кар ч В 5 мхзэ. 9 “Танай тү - замнал, та Ч галд йшАглый чаддаг ул! БЭЛДИНЭтХ : тэмэ. Эдгээр салбар комисс нь 2өР ард түмнийхээ хувьсгалт тэмцлийн болох хөдөлгөөнийг өрнүүлэх, эйэ Ёл. ЗОХИОХ АЖЛЫН ҮНДСЭН Д. СУХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ шагнал юмтс-ын төв зөвлөлд тээргамгыЛ 59 шанирийг МОШы н Зөвлөл тадаадын өлөн (улты! хөв балтгүүлэх биш бас тайланг хү” : жагсаалын балт- дахь. түүхийг суллах талаар хөдөлгөөнд хүүхэд бүхэн заавал ямар Їїлэг бол хүний дээд чимэг» 1 ” лван авч дүгвэх, үүрэгтэй. тэрэг 0 СТ ч Нам, ард түмний хувьсгалч ДАй-14 нэгэн хэмжээгээр хамрагдсан байна. -- Х сард «Ахан дүүсийн ин. - Балтгүүлэх ба дүскэх засвал, от олшыг салаагаар шалтаруулиа. Бин. 9хвгм -н-и ЛЭ үгэн эр Бүү л болоц «Бидний төрөлх х ахлах. бамгийц “Идэвхтэн сурагч ший хэмжээгээр шалгарах салаа ын 32 эс үеийн баатарлаг үйлстший үйл амьд БИ эр 11:97:98 агаа АУ» ! хувьсгалын дуунуудыг агш нар бам Улс бдоа нийтийн бай| ЇГ, хамт олцыг мон МПБ-ын Төв Зөв 59 мицийн, лїгор рал, үлгэр дууриаллаас хэрэн СУ?) сүүг холбогдолтой нзрэмшит болон чард «Өсвөрийн С На -« Сурагч бүр хичээлийн хэрэг тууллагын гимлтцуудыг ргөгоор| | двлийн алтам медалиар шагнаж (га- мерийн байгууллага нийт швснер су| |ралилж өөрсдийн амьдрал үйл зийл тэдгээр ориуудын тусламжаар барьж, МАХН-ын хойч, М ЗЭ-ийн лэл ном дэвтэр, үзэг харандаа, нө. өорөлцүүлэх вь зүйтэй. Комиссоос Эв даадын олон улсын шиюонсрийн зус- реагчдлас тайлан авах удшрдамжийг 5 г-аайд юуг нэвтрүүлснээ атар босготдсон үйлдвэр аш ахуй, соёлын |Халаа» 2 ард «Жан мын саваа ариг гамтай. цэвэр үзэмж, эм сар бүр пиолеүийн хулрэлВэнй занд амрах илгээлтээр шагнана. шившин, мг ирнг3 С ооны А БАГ ИМ. Ленит, Д. Сүхбаатар нярын| |"азруулыт нэрлэж чаддаг болох, -- 1971 өны 1 дүгээр сард авлийн дарга нарын ажлыг Сонсож Аймаг хөт бүр өөр өөрсдийн хэм- вэрэгжгүүлэнийг хот, рабодын) | ага цасны үйл г Эрэл сийн мэл 3 шиш С | х ба заавар зєвлөлго инонерийн зөвлөлүүлэд дявлгаж уг улирдагж болон тайлангийн 8ициыг сурталчлан нийтэлж, цэвтрүүлж бай хыг «Няонсрийн үнэн» «Ссониы, р зурагт радиогийн хуухдийг шэн: жсээн дээр пионерийн тэргүүний Э. бүл эмийг шалгаруулах бөгөөд шалгар- сан бүлгэмийг бүлгэмийн иж бүрэн онцлогоор шагнана. Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ лэг болох 11 -1У ангийн ямонерууд: - 8.4. ЛЯвнаа, Д. Сүкбалтар "л рын үйл амьдрадсас гаднагнам авс байх ёстой. “Гайзанс хүлээв авах дүгнэх ажлыг хэмжээгээр (бэг өдөр нэгэн зэрэг явуулна. Эвэ нь 1971 оны 4 дүгээр сарын 25:ны цам гариг бө --1911 оны 2 дуваар 1 ернуулын ямар изгэй шиопёр сураг : ранлаа хэрэглэх чид, хамт өлөнтой захидлаар харил- үеийнцмий хөдөлмөрт 5 хэмтэх тухай хүн бүрээр тооцоо гар» цаа төгтөөнө, Үүнд: анги, салаа, бү гуулна. Эпа тухай жилийн эцэст тай лэг хамт олидороо харилцаа зорүоо! лагиана. ї үхэд оров. төө! 1-2 орон Ц МОНГОЛЫН ТППОНЕРИНН гуа гОЖОЁСЛ Ёс шуагдган байна. 3 - ша аалыл эмэ | хийг ха, Ааарэхайна Вэй БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ. суллан зцото 2. (ах. натанхаа | | заавал хамрагдсан байна. 4 ий орчныг рэг түлтүлы төв. уУЛЛАГЫН Т Бннй эрнлын гэртэ эмрчллн Найрамдлын, бадөвгай дуу, шүүү) -3981 өюм д үнэр н ТйН хөрөнгө баялсийг арит | ерийн бүлгүүдийн цуглаан, дэх, лэг сурах хөдөлгөөнийг өрнүүлнэ, лэх ухаан техник орчин » Хүүхдүүд эз! Вьетпамын зрэйхэг ард түмэн, хүүхэд багачууд БНАВ У--ын үндэсний баяр болсон найм- Дугаар сарын их хувьсгалын ялалтын 25 жилийн ойг тэмдэглэж байна. Зүүн-өмнөд азид капиталист хүрээл лийн дотор анх бий болсон ардын ардчилсан орон бол хойт Вьетнам байлаа. Ерөнхийлөгч Хо Ши Мин тэргүүтэй хөдөлмөрийн намаар удир дуулсан Вьетнамын ард түмэн, вьет нам орныг хятадын гоминдан Чан Кай-шиг турхирч гийлэгчдийлн зүгээс аюул заналхийл сэл хэвээр байна. Энх тайвныг хүсэн мөрөөдсөн вьетнам хүн бүр ЗХУ.ар дын ардчилсан орон, дэлхийн їШулЯ" рага хүп төрөлхтөн шударга тэмцэлд нь сэтгэлд санаа, эд материалын «ус ламж үзүүлж байгааг мэддэг юм. Монголын мянга мянган пиопер бага Чууд вьетнамын бяцхан иргэдийн энх амгалангийн төлөө нэгэн сэтгэл санал тай байдгаа яруу алдарт баярын нь өдөр нэгэн дуугаар илэрхийлж байна. с эзэлж авах гэсэн америкийн империалистүүдийн бузар явуулгыг бут цохисон юм. Английн империалистуудтай хамжиж ардчил- сан вьетнамыг өлгийд нь үгүй хий хийг оролдсон Францын колоничлогч дын эсрэг есөн жилийн турш бүх ард түмний дайн хийж ялсан билээ. Францын колоннчлогчид 1954 оны Женевийн зөвлөлгөөний Шшийдвэ рзэр Вьетнамын газар нутгийн бүрэн бүтэн байдал, тусгаар тогтнолыг хү лээн зөвшөөрөхөөс өөр аргагүй болс ныг хүүхдүүд та нар сайн мэднэ. ( БНАВУ уруу америкийн империа : листүүд довтолж түрэмгий дайн хий Ч сэн жилүүдэд вьетнамын ард түмэн сэй шударга тэмцлээ үргэлжлүүлэхийн хамт эх орныхоо социалист бүтээн байгуулалтанд амжилт олсоор ирсэн юм. Хойт вьетиамын ард түмэн аме рикийн империалистуудтай хийсэн шударга дайнд ялснаар өмнөд взьет намын дайчин Фронтын хүчирхэг ар “ван үүргийг нэр төртэй биелүүлж аниа. Анд нөхрийн дурсгал болгож Нарлаг нутгийн хургачин найздаа Нарийн цагаан малтай илгээжээ. Тэр малгай нь тад нутагт Тэнгэрлэг найрамдлын тэмдэг болж Амарч суух гэр болио. ХАагим наранд сүүдэр ч болио. Батаа хүү хожим хойно нь Баатрын малгай Нгуенд илгээн: Тэр малгай Вьетнам нутагт Тэмцэгч хүүгийн дуулга болов. Вьетнам монгол хоёр хүү бат зузаан нөхөрлөсөн бахархам түүх нь тийм л юм. Бадагланй бичвэл ийм л юм. Ж. ШАГДАР. БНАВУ-- өнөөдөр дэлхийн гу чин оронтой дипломат, дөчиц ороп- той худалдааны харьцаатай болоод байна. Өмнөд вьетнамын чөлөөлөгдсөн га зар нутгийн багачууд одоо сургуульд сурч байна. Өмнөт Вьетнамын залуу хүн бүр Би? гг227777 Г. Тэглээ ч гэсэн америкийн түрэм Кургачин хүү Батыг Хувилгаан-малгайтай болсон гэж Хурганууд түүнийг хараад Хаашаа ч явахаа больсон гэж Голын хүүхдүүд шуугидаг нь Голгүй ч үг биш байжээ. Үеийн нөхөд сонирхдог нь Үнэндээ ч аргагүй байж Ган болоод явчвал Бороо оруулдаг гэлцэн Гангийн халуун наранд Гэр ч бол гэлцэнэ. Уул шиг шовгор оройто!. | ан өнгөтэй ар дээвэртэй їтэй їйсдэггүй аггүй Цас шиг цг Эр хүниг л " Малгай хаанаас ирээ бол? Манайхны хэн нь хийгээ бол? гэж Та нар лав бодно Тааж бас үзээ л ба! Золбоот хүү Зоригт Нгуентэй Захиа бичгээр харилц Зайгүй дотло үерхжээ ал сайхан нутгийнхаа тух ЛЕНИН-КАВРИАГО 1 ХОТЫН ХҮНДЭТ ДАРГА / 1920 онд Нталн улсын Каврааго гэдэг жижиг хө тод болсон нийгмийн зөвлөлийн сонгуульд зүүн соцна лнстууд, (коммунистууд) анх удза ялжээ, Тэгээд Зөвлөлийн Гишүүд хотын даргыг сонгох болж, хотын даргад коммунист Доменлнко Кавекийн хамт В. И, Лениний внэрдйг Дэвшүүлсэнд хоёулаа Й, олонхийн санал авсан байва.. Чухамхүү энэ үеэс эхлэн Кавриаго хотын хөдөлмөр чид дэлхийн азхны социалист төр-улсыг үндэслэн бай 4 гуулсан В. И. Леннзийг өөрийн хотын хүндэт даргаа гэж тооцдог болжээ. Одоо тэр хотод оволын семинар, хурал, цуглаан болох үеэр Нталийн залуу коммуине тууд Владимир Ильичийн зохиол, бүтээлтэй тапилц т ажээ. Эг С. ЧУЛУУНЦЭРЭН орчуулав, Таван хөшуу малыйхаа тухай . Сурч байгаа сургуулийнхаа тухай 1 Суудал зэрэгцсэн нөхдийнхөө тухай 1 тгүйч : Батаа хүү бичнэ. Үс2 Яруу алдарт арм уха Өвч ногоол нутгийнхаа тухай Эрэлхэг Нгуен бахархан бичиэ, срий чутгаа хай н бичнэ. -- Бөмбөрцөг дээр бид иамрсаг амьдрана, му ий гн за хайрлан бичнэ зална хунх 5) манж сутсэртэр: - “БҮОСВЭГЧ | Ал. Вьегпамын эрэлхэг хүү АНДРУШИЙН зурсан зураг хажхалаг Зилввт гэмРЬ Сүр Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, 4 1 рМт”чгцтт”””ГГ тг үртгтээталээ | 3 ЛХАГВА 36:86 (1146) шэ---83-20-0ПП2122 3 Үнэ 10 мөн, Хичээлийн шинэ жил өглөө хүүхэд бүр сургуульдаа эхлэх яарч, энэ жил манайд ямар багш шинээр орох бол, манай сургуульд шинээр юу бий болоо бол гэх зэрэг олон зүйлийг эрэг цүүлэн бодно. Энэ жилийн Ххи- чээлийн шинэ жил бүр ч түүхт үйл явдалтай.7Каргалтай тэнүүн орондоо инээн баясаж эрүүл өнх бойжиж байгаа өсвөрийн залуу үе маань МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жи лийн ойдоо өгөх тайлангийн Ф-удирдамжаа хүлээн авч хүүхэд бүр баяртай байна. Одоо хот, хө дөөгийна аль ч сургуульд очсон «Багш аа, би бүх хичээлдээ онц сурна. Манайх бүлгээрээ, салаа таараа 100 хувь сурна. Бид аглаг шизэ ,зүйдийг, - - хийнэЭ»гэсэн сэтгэл хөдлөнг йг сонсоно. Нийслэлийн 28 ХУСВАР сургуулийн долоодугаар ангийн сурагч Доржпүрэвийн Нямцэрэн- тэй уулзлаа. Зургаан жил дараалан суралцсан энэ охин зуныхаа амралтыг Заамар нэгдэл дэх 28 дугаар сургуулийнхаа хөДӨЛ- мөр-амралтын зусланд амарчээ, ойнуудаа угтаж, пионер сурагчдаас өгөх тайлангийн удирдамжийг уншиж танилцаад Нямцэрэн ийм амлалт үүрэг авч онц йна. 1. Багш нэг бүрийн | заасан хичээлийг анхааралтай сонсож, ойлгосон зүйлээ цэвэр нямбай тэмдэглэж авна. 2. Сурах бичгүүдээ ариг гам тай эдэлж долоодугаар анги төгсгөхдөө зургаадугаар анги төгсгөх дүүдээ шилжүүлэн өгнө. 3. Цагийн хуваарийг нарийн баримталж долоо хоногт 9200 хуудас уран зохиолын ном ун: шиж нэг удаа түүх дурсгалын музей, үзэсгэлэн үзэж байна. Орчин үеийн соёл, шинж- лэх ухаан техникийн сайчууд, улсын баатруудын гавьяат үйл- сийг уншиж тусгай дэвтэрт тэм дэглэл хөтөлнө. 5. Сургуулийнхаа түүхэн зам налыг харуулсан булан бүл- тийнхээ сурагчдын хамт байгуу лан ажиллана. 6. МАХН, Ардын хувьсгал МХЗЭ-ийн түүхэн замналыг бие даан судлах сэдэвт ажлуудад бүлгийнхээ пионерүүдийг сайн зохион байгуулан бэлтгэж бүл- гийн үзүүлэх ажил хоёр | удаа явуулна. . 7 Долоодугаар ангиа онц дүн тэй төгсгөхийн тул хичээлийн даалгавраа тогтмол хийж хол- богдох ном зохиолыг уншиж тэм дэглэл хөтөлнө, 8. Хөгжмийн дугуйланд идэвх 28127128 78244 7Д.423Ы2 хөн амйшин Б.ДДархшэаз “марк цуглуулна. Ч хөгжмөөр чадварлаг болно. 9. Өглөөний гимнастикийг тогт мол хийж хөнгөн атлетикийн нэг секцэд суралцана. 10. Хувийн номын сандаа хо- рин таван ном шинээр худал- дан авна. 2 11. «Пионерийн үнэн», «Зал- тамжлагч сэтгүүл» Пионерская правда» сонин захиалж сони- ноос жижиг зүйлийг бие даан орчуулж орос хэлийн багшдаа шалгуулж байна. 12. Хувьсгалт дуунуудыг сурч. бүлгийн пионерүүдийн дунд хувьсгалт дууны аваргыг шалга руулна. 13. Ангийнхаа эд хогшлыг ариг гамтай эдэлж тасалгааны цэцэг хоёрыг тарина. тоглодог 14. Хөдөлмөрийн дэвтэр Г нээж, нийгмийн тустай хөдөл: мөрт тогтмол оролцож хөдөл-| мөрт өмсдөг хувцас, | хөдөлмө- рийн бүрэн багажтай болно. | 15. Төл бойжуулах ажилд бүл ! гийнхээ сурагчдыг сайн зохион Н | байгуулж, нэг малчинд захиа би чиж, уут нэг,.нэмнээ нэгийг хийж өгнө. 16. Сургуулийнхаа захидлаар харьцаж 200 19. «Шинэ үгийн толь» бу. 1 ланд гарсан бүх үгнүүдийг тогт | мол бичиж авч байна. Энэ үүргээсээ гадна хамт ол- ноороо хийх ажилд бүх хүчээ Л дайчлан оролцоно гэж ярилаа. " Пионер, баатарчууд аа! Су.) рагч бүр ийнхүү амлалт үүргээ тодорхой авч ажиллах ёстой, Ун | шигчдынхаа өмнөөс, ажилсаг, ! нямбай пионер Нямцэрэнд сур- лагын өндөр амжилт хүсье. ! ” шиллииллилиилилллиииллтиин ҮСРЭН ЕГВОАОЛТОТОГЛЙНГ | «лархираа», | п | ! | | | | Ш амьдралд хэрэгжүүлж байна. | Дорнод аймгийн Баянуу |. пнонерийн зуслан, | пнонерийн зуслан, Өвөрхангай (хотын төвийн 10 жилийн дунд «Болгарын 8 «Саальчин»зуслагт байгуулсан нь сурагчдын хөдөө | аж ахуйн дадлага, туршлага олгоход чухал зүйл 1 болов. : | байгууллагын -И.чуулган, ЧЭ т | г: | гэдэг олон у Ё! 3 Багаас Д. НЯМЦЭРЭН. . Гэрэл зургийг С. “Лувсаншагдар »,6»у6»?6эсөэв.,вэье Эрүүл агаарт хөгжилтэй амарсан сэргэлэн хүүх-- дүүд сургуульдаа цугларч хичээлийн шинэ жил, эвлэл пионерийн ажил эхэлж байна. 5 Энэ зуны манай иионер сурагчдын амралт сайхан үйл явдлаар баян боллоо. Энэ зун Увсын Завханы «Хуримт», Архангайн -ши- вэрт», Хэнтийн «Гуван нуур», Өмнөговийн «Гурван сайхан», Булганы «Жаргалант», Өвөрхангайн «Ца- таан залаат», Баянхонгорын «Өвгөн жаргалант», Баян--өлгийн «Сагсай» зуслангууд болон Цагаан нуурын «Сөгнөгөр», Сэлбийн пионерийн зуслангууд шинэ ЕООТЫН хоногоор дөрвөн ээлжээр. ажиллаж нийт 2100 мянган орчим пионер сурагчид хөдөлмөр амралтын й Зуслан болон сургуулиас зохион байгуулагдан нийг- «мийн тустай хөдөлмөрт оролцуулан Ч шахам пионер сурагчид амарснаае -гадна 13 ! ажиллаж. баяр баясгалантай сайхан амарлаа. Олон арван үйлдвэр аж ахуй, хөдөө аж ахуйн “нэгдлийн дэргэд хүүхдийн зуслангууд шинээр ”ай--. гуулагдан МПБ--ын ПШ бүгд хурлын шийдвэрийг Баянцагаан дахь «Нарс» зусланд Аж үйлдвэрийн комбинатын ажил дын 32,18,15 дугаар дунд сургуулийн хүүхдүүд дөрвөн зэлжээр 600 шахам сурагчид амарсан бол сумын Улз нэгдлийн Хэрлэнгийн сангийн аж ахуйн аймгийн Арвайхээр сургууль «Монгол, найрамдал нэгдэл»--ИиЙГ | түшиглэн Манай орны пионер сурагчдын ЗХУ--ын «Харьков хотноо болсон олон төлөөлөгчид орны идэр чтехникчдийн дугуйлангийн хүүхдийн нисэх загварын | Уралдаан, БНБАУ--ын Софи хотноо | орны пионер сурагчдын «Найрамдал» | тийн шигшээ уралдаан, болсон олон дөрвөн төрөл- Ленинград хотноо болсон Бүх Холбоотын пионерийн Берлин. хотноо “болсон В. И. Лениний нэрэмжит т Тельманы нэрэмжит Б шуын ононерийн Ш байгууллагын У! чуулга уулзалт, т-ЫН-. Крым Дд ог йог болсон | ба хүүхэдээ д бага хурал зэрэг олон улсын хүүхэ ч Дунд ЗОХНоГДСОН ажилд амжилттай еролцлоо. Энэ зун манай орны Сэлбэ, Сөгнөгөрийн шпиноне--« ийн зуслангууд ЗХУ, ЭНБАУ,БНПАУ,БНСЧ |ЇЁНУАУ. БНАГУ, “БНОРУ" зэрэг орны (100 гаруй | пионер сурагчид зочлон цн Үүний зэрэгцээ манай ор О 1, бзгчид ЗХУ, БНБАУ, БНПАУ, БНСРУ, БНУ БЭ? Ш гуудад тавлаг тухтай зочлолц У.э.ЇчСУ-ын олоа угсын пионерийн зусл хдийн» айлчилж жань нө | хоо лснд, амьдрал эрлс-л иноперийн “байгууллагы 4жлын арга туршлагаас суралцав. Олон у : гдонеод.2) ЗУс0-НдДд амарсан-!онер сурагчин | орныхоо хөгжилт, ард түмнийхээ аж сурталчилах талаар сонирхолтой ажилд зохиосой 1байга. Ийнхүү, манай орны олон мянган 3 (сурагчид нэгэн зуны амралтаа зугаатай то: өнгөгсөж шинэ хичээдийн Жи, хонхны 2 : | чид дла унимдиий ! ГҮЭэЧЭТ Ч 13 .....“П НИ єг яв. 1 1 . дөрвөн төрөлт 14-р шигшээ ё болсон олон улсын хүүхдийн«Найрамдал» махан унци ямий) өриш хоёр хараацай, ” тээрэрттэцгггттРгмртРГЭЛРЛЭЭГГ” иЕ хнолч Л. Бадарч агсны «Хүжийн галь гэдэг. Кени гт Зохиолыг уншсан өвөөгвөр үлгэр ярнулахад таатай бай “харж н хүүхэд багачуудын даг, Хэдийд ч билээ дээ, эмээ нэг "р хэцүү бэрхийг даван туулж ий» үлгэр ярьсан : эрдэм ном сурахын төлөө тахран .У зүтгэж бай өр айсныг эрхбиш ойлгох бол- рахаар хол газар явж гэнээ. Тэр хүү -- Би үлгэр сонсох дуртай. Эмээ сургуулиар С й жаргуулсан юм гэдэг. Би тийш хол босгыг анх удаа цаэных байнын эе энэ ээ р манилын эгшйж ыа Р. хэд багачуудтай уулзаж хүсэл бөдлы рээ би вээ. нлүү онирхсон юм. 5 эст ирхсон юм. сурах ёстой. Сурна ч гэж бодож бай- Тормолзсон. алаг нүдтэй бацхан таа гэв. Энэ үед жаад охины эрдмийн ЭРДМИЙН ХААЛГА "үгэ 1115 Уудаасаа гэрнвшингүй мєртлөв 2-- минь багш нь НЭЭЛТТЭЙ ийм олон найзтай болсондоо бахар- Нрлээ. За өч дөо гэв, Өхин ч багшаа Хах мэт ИНЭЭМСЭГЛЭН ЭНэ тэ ийг Гэсээр очлоо, Энхтуяа охины анхны Есдүгээр сарын нэгэн багачууд ном уншин найраа хасан эрдмийн ажиглан олноос зайдуухан зэврий. багш Хандсүрэн: баярын өдөр билээ.Энэ өдөр мөр хөөдөг байлаа. Очиж очиж харан хээ гараас хөтлөлцөн зогсоно. -- Би арван гурав дахь жилдээ Урьдын цагт ямар байлаа? Харц хаж магадгүй. Тэр цагт монгол оронд СУРГУУЛИЙн алтан босгыг анх удаа- эинийлах нээхгхэй байж Хэйьлант Авьяас билэг байрлан”, СУРах, эрхгүй. шарын шашин ноёлж сүшиг бишрэ- Г8ё алхаж байгаа долбон мянган охид хийн эрхэм сайхан энэ хаалгыг 50 байлаа лээр олныг шунхруулан дарлаж. хөвгүүдийн нэг нь билээ. Тийм ч уч- жилийн тэртээ Ардын хувьсгал на- тэтгэ Ё х эзэнгүй байлаа. Нер хичээнгүй байсан учраас ард олонд үнэнийг хэ- раас долоон мянганы нэг Нь ямар лийтэл нзэхдээ хойч үе шаань ингэж зэр чойййлцлан - рэлд лэхээсээ хүсэл төрөөдөлтэй байдгийг мэд2- л эрдэж номтой эрхэм хүн болог ёлтойх хээр зорнуд Энхтуяа охинтой уул” гэж нээсэн юм. заж ярилцсан юм Ц.ЭРДЭНЭБАТ Ф УРИАЛЖ БАЙНА ф УРИАЛЖ БАЙНА ф АМЖИЛТ БҮХНЭЭ ТАЙЛАГНАЯ Архангай аймгийн Шивэртийн инонерийн зусланд | болсон пионерийн идэнхтэний сетинарт оролцсон пно |Нер сурагчид МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн » 50 жилийн түүхт ойг угтан манай орны нийт пиене- рийн идэвхтэн та нарыг уриалан доорхи үүргийг ав- чээ.. -- Пионерийн идэвхтэн бол сурлага, сахилга бат, ариун цэвэр, ажил хөдөлмөр, авьяас ! үд учраас ндэвхтэн бид , | сайнаас онц еуралцаж бусад сурагчдаа үлгэрлэн ман 2) | лайлна. 267 -Нат, ардын хувьсгал, МХЗЭ -ийн-50 жилийн 06000000000000060000000000600000606 зо үгийн толь булангаа нээгзэрэй, Өнөөдөр бид «Анаде- ми» ГЭДЭГ үгийг тайлбарлаж өгве. Манай тооллын емтнөх 387 өвьт орчим хүн төрөлхтөний соёлын гал толоттын нэг Грекийн АФин хотын ойролцоо филосо Фич Платоны санаачлатаар гүн ухааныг сургууль бай гуулагдаж энэ сургуулийг академия гэж 9 нэрлэсэн ажээ. Энэ сургууль манай эриний зургадугаар зуун хүртэл байсан бөгөөд шашны харгис чиглэлтэй бол- жээ. Үүнээс хойш» шинжлэх ухааны томоохон бай- гууллатын нэр болжээ. Зөвлөлт Холбоот Улсад: шинэн зэх ухааны академиас гадна холбооны улс бүр шинж | лэх ухааны академитай юм. Одоо ЗХУ--д уран ба- рилгын академи, С. М. Кировын нэрэмжит цэргийн эмнэлгийн анадеми, Н. Н. Нрупскаягийн нэрэмжит сурган хүмүүжүүлэх ухааны анадеми зэрэг хорь га- руй шигжлэх ухзаны том байгууллага байна. Манай улсад 1961 оны 5 дугаар сард МАХН-ын Төв Хо рооны Улс төрийн Товчооны тогтоолоор Шинжлэх ухааны дээд боловсролын хүрээлэнгээс Шинжлэх ухааны Академи болон өргөжин байгуулагдсан юм. 0000000000000000000090000000000000005000065 - хичээлийн завсарлагааны 15 минут тут- маас 5 минут хэмнэж хүүхэд бүр нэг шинэ зүйл сурч «Минутын үнэ цэн» гэсэн дэвтэр хөтөлж ажиллана. - Н хэвлэлэа бүрэн захиалж тоггтол ашиглаж байнгын тэмдэглэлтэй болох ба орчин той- рон, нөхдийнхөө тухай сонин хэвлэлд хоёроос доот- а 3 Хүүхдүүд эз! Тэмдэглэлийнхээ дэвтрийн шинэ | | 2 2 : : 2 Ү 1 : 2 8 : 2 2 Академийн анхны ерөнхийлөгч нь Базарын Ширэн ДЭВ гуай томилогдсон, БНМАУ--ын Шинжлэх ухаа- ны Академи нь дотроо биеэ даасан эрдэм шинжилгээ ний найман хүрээлэнтэй Одоо 229 дэд эрдэмтэн таг ван доктор, арав гаруй академичтай болоод байна. -эиичичи”й. үнээнээс мянга гаруй литр сүүсааж Ур» .зүйдийг Дараа нь өөрийн аймгийн цана. ! аа. Бид «Аргалчин» Цагаан залаа зусланд нь үгний 11-11 : , тын чулесли Янг овдаад 4 а: дахь пионерийн өн га тыж найрамдал» хогдлийг түшиг х БИ ИНГЭЖ АМАРЛАА оролцож монгөх медоль "миэж. Зүнжхм 4 | 22 гэж. ! | | жээ. 4 нас өөВВүыүн СслсгтЧтөөөтөнццтцэршцшцицр---. үнэн тээ" нү ХӨДӨЛК ОРОЛЦСОН / ” тамрын наран ууцнаас төөнөнө. Но 5 төрчид түүвэр хураалтаа хийсээр бай- жлаз. Бригадын дарга А.Хани-Алнв, тэр овсболготой байцааны захаас нь нэ ийг аваад нр!гтэв. Нэг хөвгүүн гүйн очиж байцаа барьж ирлэз. Бригалэ дарга халааснаасаа жижиг хэмжигч гарган ирж тэр байцааг хэжтжив. Тэгс нээ урамтай нь аргагүй инзэтсэглэж -- 8.3 кт болж байна гүү! Түүвэр хураалтын ердийн дундаж байцаа ийм гэдэг чинь ховерхан төхнолдтог зом. Бид далан га-гаас байцаа, 23 га- таас шар манжин, 6 га-гаас улаан манжин хураана. бригад 18 хүнтэй Манайд Ванясүү, Зэвгээз, Төг- тох гзздарвантавзургаан наснаасаа ногоочинболох гэж бай гаа багачуул хэд хэд бий. Ихэнх ньэнэ хавар ирсэнюш Эхний жилийн ургац нь гойд сайн байна. Ер нь ажил хөдөл үл шантарна, тэр жаргалтай амьдра на. Манайд Нэнтээтэж нэт охин бий. БАГАЧУУЛЫН ЇОР БАС СУРВАЛЖЛАГА. Тэр багаасаа ногоочин болж мэрийн ) ”7”- ажилласаар тэргүүний сайчуулын зэр | рэгт хүрээд байна. Цэцг: : : 52552218:262:1:22:2:47:2:2:2:5221 таа биелүүлнэ гэж найдаж байгаа. чадвал ца таа сайн ашиглаж 8 равдугаар эзлжийн дөч гаруй: ирзэд сар шахам : Эхний хоёр зэлжийн д энд! ҮҮтээр ханасангүй. Бид нар ангиараа ажиллаж амраад буцжээ. Базш Жам! ярилцаж зөвлөөд та нарт захидал баа ярихдаа-Манай эзэлж аовтн Най чихээр шийдлээ. Улаанбаатар хотын шин сурагчтай хорин га-гийн зэрлэг )Ч юм уу, аль эсвэл хөдөөний нэг су зулгаагаад байна. ) гуулийн Сангийн аж ахуйн ногоочдоөс нхрүэнэ хи зүйл сурлаа. Манай 3 ан-нир “ЭЄВэыг ажиллаж, лахын зэрэгцээ тавтай амрав. Га": хан 8--ын «Б»-гийн Намсгай Лхат/ сэнвар ЭЭНД ваа, 9--ийн А 8 Мө буун... ) ЗИШШИЙНИЙШИНИННИИН!Н ИН 11 л 1111 гээд өдрийн нөрмөө давуулан биелүүл 2 дэт бүгд алилд сайн хүүхдүүд шүү.) гэж билээ. ! Борнуурын САА-н нөгоөчил өнкө-) рех цаг мөчтэй уралдан ажиллаж хө) дөлмөрийнхээ бүтээлээр машгн маши // ны тэвш дүүргэн ндээ.! илгээсээр байгаа билээ. ! ї Түүнд, зуны амралтаа тэндэхийн / хөдөлмөр зусланд өнгөрөөсөн с рагч! ДЫН хөдөлмөр бас шингэзстэй. р Д бас олон сайн 7 дэг. Онц сурдаг. 72-01 рын захидлыг 5 ва Говь-алтай аймгийн Цогт сумын | ГАЛЯ. КЛИМОВА МЭНДЧИЛЖ БАЙНА Бид нарбол Москва хотын 65 дугаар сургуулийн гурвын «А» ангийн хамт : :| олон. Нэ» завшааныг ашиглаж би өөрөө найзуудтай болохыг хүслээ. Миний нэр Галя Клихова гэ Би зураг зурах их дуртай. Дуу, бүжгийн дугуйланд яв даг. Том болоод багш болно. гэж бод дог. Үеийн монгол найзууд аа! Та на хүлзэж байна. СССР-г. Москва--88 Ул Новсос таповскея: Дом 8 кв 70 Галя Илимо Энэ нэгэн-захидлыг ЗХУ-д суугаа манай элчин сайдын яамны ХЗЭ-- ийн хороо хүлээн: авсан нэм. Ореёс шаалуудын хүсэлтийг (биелүүлэхийн тулд манай сурвалжлак хэсгийнхэн уг захидлыг «Пибнерийн үнэн» СО нинд хэвлүүлэхээр. » Пионер баатарчууд аа! Энэ хамт олонтой ха рилцаа тогтоож сурлага, хүмүүжлийн А. БЕЗБОРОДОВА эг нь улам халзан ийгээд танигда- 7 болсан байв. Үүр ойрхон байна уу? гэж мэнд Уус Ч үгүй хэлэхэд Коля -- Дэлгүүрт хамт очьё. Чамд зай гаар явдаг радио авч өтье. Эсвэл юу дуртайгий чинь авч өгье гэддг байна. -- Хэрэггүй! гэж Ноля ууртай хэлэв. Хэдэн жилийн турш хамт суу гаа Лёша ахынд нь хашт очьё гэхийн оронд хүний хөл татарсан цэцэрлэ- гийн дотор нуугдаж яваа юм шиг са нагдахаар нь Коля аягүйцжээ. Эцэг ї Н Ч д Е| Ч8в, 0... НЭГ лэз, Номын тавиур 2! лээд ч байсангүй.Цувандаа нэг Ганя эгч нь гурван троллейбус дам- ол Эужгийг үзээд тэд «Юмаа гам жиж ажилдаа очих боллоо. Байшин гүй эдэлдэР юм а» гэж дүгнэ- нь ч өөдгүй. Юунд нүүх болов? Коля ӨӨС нэг-Ч нөм Тэднээс юу ч асуусангүй. л авч үзээгүйг мэдээд Лёша ах болсон хэрэг. Айлын хүмүүс хоорон- -- Чи чинь номоид дургүй хүүхэд дөб, Э үү? гэж харамслаа. Тэгээд өөрвө бо сож нэг нөм аваад дуртай хэстээ өн Бид нүүх болчихот. Б! төө захад гарах хэрэгтэ хотын нө байлаа. ИХ БАЯРЛАЛАА АРВАН Олон улсын пионер сурагчдын дунд Ддог --Эднийх хүүхэд өргөж авч.Төрсөн эцэг нь ирвэл энэ хүүхдийг аваад яв- чихна даа» гэж ярилцаж байхыг соне сон Ганя эгчийн царай цайж угаасан юмаа өлгөж чадалгүй гэртээ оров. “Коля, гарч угаафан юмнуудыг өлгөх- болжээ... даа Лаша ахаараа овоглов, Лёшаах түүч өрд ир 6 Вь 0 айр н 0Бь л айр сн 4нЬ 6 0ВУ 8 0В 9 08 6 Р 0 БУ ав 0 6В аа ар сар ар ар 0 ар 6 ар с ар ор ер ор ес рэн сєр ор ас а« ХӨЁР ХАРААЦАЙ. МИНЬ варыг 7 дугаар сэрын 18-нд гудамжинд халз .» Эцэг нь түүнд ганц ч захиа бичилгүй өдий хүрэв. Коля- гийн захианд ч хариу бичдэггүй байв. Тэгээд гэнэт өөрөө хүрзэд иржээ... Би чамайг авахаар ирлээ. Николай ми: гэж эцэг нь хэлзэд галт тэрэгний хоёр билет гаргаж үзүүлэв. Тэгээд: тазраасаа хөдлөхгүй байлаа. санаанд нь явах тухай огтхон ч бо “догдоөхгүй байв. Харин Лёша ахтайгаа өчигдөр орой болтол хуучин дугуй нөхсөн тухай саналаа. Коляг явчих- лаар Лёша ах нь хэнтэй загасанд явахав дээ? Ганя эгч бөөрөлзгөний чанамалд огт дургүй мөртөө өчнөөн их чанамалыг хэнд зориулж хийлээ? Раня эгч зөвхөн алиманд дуртгїї. дээ. -- «Хүү чиньхаачиваа?2»-гээт ай- лын авгай Ганя эгчээс шалгаана даа. Эгч маань юу ч хэлж чадахгүй зөүсох болно. - Үгүй, би явахгүй! Явж болох- гүйГ-- гэж Коля өөртөө, эцэгтээ хэл лээ. «Пвонерская иравда» орчуулсан Ж. ХОРЛОО. Ер мйэчэилый Б. цэеэ, Энхцэцэг, Н. Дуламсүрэн, Энхбаатар, Д. Отгонцагаан лийн ойг угтаж У! ангиа |онцсайн дүнтэй. төгсөхөе хайрт ах. эгч нарын хаа өмнө амлаж байна. хаан, йнланй аг 7" ТЭМЦЭЭЧИЙ ТУХАЙ ТЭМ лон улсын тэмцээнийг - до- хион байгуулах хорооны дар га Н.Зидаров Уг хэлж нээлээ. Үүний Фираа Болгарын пионер Иванка Тодорова тэм цээнд Оролцогчдын өмнөөс бид зоригтой, үнэнч шударга ялахын төлөө тэмцэхээн тан гараглая. бид орлөлд үнэнчээ илэрхийлж їйна... Бид үй за? үр-- “Вк үнэнтээр нөхөрлөцгөөе й тангараг өргөхөд бүгд ї хэзээд бэлхэн| хэ-- н! хэ:рэд бэлхэн) сэллэ: : ангараг өргөсний БНБАУ ХИМД ЭгШиГЛэЖ дараа тайхамшигт аяараа алдаршсан 170 гаруй мянган хүний суудалтай «Василловс кий» стадпонд тэмцээн бол лоо. --Манай пионерүүд 7 лу гаар сарын 20, 21ныөдр дэд Софн хотын үзэмжтэй нэ гэн хэсэг болох «Панчерово» нуурын ойролцоох зусланд байрлаж бэлтгэл дасгал хий лзэ. «ЦСКА» нийгэмлэгийн стаднонд өдөрт нэг удаа бэлт өрвөн төрөлтийн 14 -ЫН сүлд дуулал гэл хийж аян замын ядар гааг гаргаж анд найз ийртай таа хүчээ сориход бэлтгэж байлаа. Долдугаар сарын хорин гурван, хорин дөрөвний өд- рүүдэд бид «Василлевский» стаднонд хамтарсан бэлтгэл гээр тэмцээний эхний га-- раанд ЗХУ-ын Владимир, Монголын Баасандорж, Че хословакийн Мартин, Румы ны Яворски, францын Ги-ио нараар гүйлтийн тэмцээн эхэлсэн юм. Тэмцээний нээл тийг хийх хувь заяа 01:09:49): хийж эхэлсэн юм. Долооду- таарсарын 25-нд манай пино- нерүүд маргаашийн тэмцээн- дээ бэлтгэж сайхан амарц- таасан билээ. Тэмцээний өмнөх өдөр ма эдгээр пионерийн сэтгэл их хөдөлсөн байж билээ. Энэ уралдаанд ЗХУ-ын Владимир 6 сек, БНМАУ-ын Баасан дорж 7,8 секунд гүйж дээд амжилт үзүүлсэн. Гэвч энэ най тамирчдад монгол нут бүхэн нь их өрсөлдөөний зөв гийн сайхан сүүтэй цайгаар хөн эхлэлт нь байлаа. Хоёр данлаад ьвуурал хангай «Хэр яэн» зэрэг дууг лж өгсөн дуучин Гэцэлд 4 рт су занаж байгаа манай оюутан) м ласнаа бас Хоххүйрн эсэн ядан хүлээж байсан 26-ны өглөө болж бид эртлэн Д долоон цаг гэхэд хөн 2. Батчулуун төн хоол цайгаа ууж амжсан 3. Баасандорж байлаа. Долоон цаг гучин 4. Чи минутад биднийг «Шкода» - ЗИмидцэеэ автсбусанд БНАГ, Румын, 5. Цэвээнравдан Чехословакийн хүүхдүүдтэй 6. Энэхбаатар сууцгааж стадион УРУУ Бүгд явууллаа... Харин автобусанд суусан 50 гаруй лионерүү- дээс энэ удаа нэгч ДУУ Дуулалгүй их широнгуй явсан нь учиртай, Харин эдгээр пионерүүд Ччу хам юу бодож явсныг нь 2 бүхэн таацгаана биз дээ, Өг лөөний найман цаг гэхэд ар 2. Даваахүү ван орны пионер агчдын 8. Отгонцагаан жагсаал жигдэрч ТЛгааын 4. Энхцэцэг лионер 2 Тамирчдын нэр цэцэглэ, цэцэглэ болгар орон 5. Дуламсүрэн минь» гэсэн маршийн ая эг 6. Сүнжидмаа, шиглэж тамирчид нээлтийн Вүгд байранд хүрэлцэн ирж бай раа эзэллээ, Тэмцээнийг «Септемкрий- сурагчдын 15 дугаар тэмцээнд одооноос эхлэн “амжилттай эж оролоцхыг | “ЗоУРРРОРТЕН2Р 21 свөөө ОН ХУУЛИНД, аасбүхис: 46096с4ссввоо ХИВСЭН техникээ ) цохоос гад : тын. сай! ҮРГЭЛЖ. БАХАРХАЖ.ЯВНА..... Зөв аа шөрилдолдой талаа. хргаылн сай Олон улсын хүүхдийн «Найрамдал» ний 812ү7- Үүргээ нэр төртэй еи төрөлтийн хоёр удаа сэн с нэг баярт явдал юм, Энэ амжилт н окиь урглсэы, нь тэмцээнд тами рчид хир зэрэг бэлт. үерхэж, танилц гэлтэй оролцсоныг харуулах нэг барикл явдаг. Манай тамирчдын үзүүлсэн амжилт Ирэх оны 7 дугаар сард Румый ул дугаар ээлжинд гүйсэн Хөвс төлийн Батчулуун 7,8 сек, Иж мөн хоёрдугаарт орлоо. йЙлтэнд тэргүүн байранд Орох найдлагатай тамирчин Ганбат бүр дөрөвдүгээр ээл жинд гүйх байсан бөгөөд дө рөвдүгээр ээлж хүртлэх 20 минутын зай.бидэнд хоёр гурван цаг . өнгөрсөн мэт удаан санагдаж байлаа. Ингээд дөрөвдүгээр ээл-- жинд гүйсэн Ганбат бусад нөхдөөсөө бараг 8 метрийн Өмнө” барианд орж 7,5 секун- дын амжилт үзүүллээ. Энэ амжилт нь тэр стадиондоо дээд амжилт байсан боловч бидний хувьд тун чамлалт тай амжилт байв. Яагаад гэ- вэл Ганбат 7,2, 7,3 секундээс доошгүй гүйдэг байсан юм. Гэвч бидний найдлага бас 8 л тасраагүй, Цаана нь манай гурван сайн хүүхэд байлаа. Ингээд хоёрдугаар ээлжийн 1 Эмэгтэй бодлого 52 , Амжилтууд ------------с-. --шП -г- 860 м О-Уртоо өндөр бөмбөг бүхочков 1. Адьяа 2 9,2. 419. 115 46,56 --210 86 463 8.6 "446 9,3 4,40 8,6 :4,50. :9,5 4,830 ” сын Бухарест хотноо блоох олон улсын пионер Цэвээнравдан 7,6 сек, дөрөв дүгээр ээлжинд гүйсэн Бул ганы Чимидцэеэ 7,4 5 дугаар ээлжинд гүйсэн Энхбаатар 8,2 сек тус тус гүйсэн нь ма най нийт таван хөвгүүд маань бүгд 7 секунд дотор багтан гүйж том амжилт үзүүлснээс Чимэдцэеэ, Ган бат нар алт, мөнгөн медаль Цэвээнравдан хүрэл медаль авах болсон юм. Ингээд их өрсөлдөөний эхний даваа хөв гүүдийн бүрэн ялалтаар төгс сөн юм. с Тэмцээний эхний өдөр гүй сэн манай охидуудаас гурав дугаар сургуулийн сурагч От тонцагаан, Хөвсгөлийн Даваа хүү, Булганы Дуламсүрэн нар8,6 секгүйж 66 охидоос --9--10 дугаар байранд ор сон нь бага амжилт биш бай лаа. Олон улсын тэмцээнд амжилттай оролцсон тамирч , хоёрдугаар гүйлтэд гүйсэн дын амжилттай танилцуулья. | Эрэгтэй Амжилтууд ЗулшСолоЛыЦ -шлы--:-- 3. ЭэВн8 ? СОЯЕУСФфЛАГ 60 м » Урт Өнд: Бөмбөг бүхочков 1. Ганбат 7,5 сек 6,10 1867 69,60 826 7 7,9 5639 161 80,50 301 7,8 5,01 146 75,00 267 7,4 5.41 143 68,52 279 7,6 5,85 149 80,70 295 8,2 4,98 152 69,90 254 1468 125 46,16 . -. 246: 115: 10,90 225 125 - 4824 229. 120 :31,24 218 120----3848 199 Ч 1128 Олцохыг” найз Заг : аа Д.ГАНБАТ :18. 14-р тэмцээний “алт, мөнгөн медальт| 4 бид байрлаж баяны. «| төлдөр Софн хотын ойролцоох ЖИМСГЭНИЙН ТӨГӨЛД” Өмнө зүгээс нуурын амьсгал сэн- тэнэсэн мод бүхэнд нь зүйлийн жимс бөнжийсэн чимээгүй төгөл ойн гүнд гөл гэгч үнэхээ ний түүхт 5 төгөл ОЙ дахь пнонерүүдийн тойрон аяла- лын э зусланд байхад монголын Швецари хэмээн алдаршсан Хөвсє- ГӨЛиЙН гүн цэнгэг уст шишгидийн хөндийд буй мэт санагдана. Харь тазар үзэсгэлэнт сайхныг Үзэхэд өссөн төрсөн нутгийн сайн а! санагдана. Элдвийг нэм. Болгар орон цэцгээ дэнэж, Бол- гар нөхөд амьд 2 хараацай» хэмээн нэрлэсэн юм. Манай 12 хараацай тэмцээн болох өдрийг догдлон хүлээж байлаа, Панчерово нуурын ойролцоох той- рон аялалын зусланд байхдаа манай хүүхдүүд Болгарын олон хүүхэдтэй танилцаж хаяг, марк нл захидал солилцож байлаа. Зургадугаар ан-- гийн сурагч Навенка . Иорданова «Би монгол дтэй тулж уулзаагүй. Гэвч Улаанбааны, хот, танай их удирдагч Сүхбаатарын ту-- хай мэднэ .Өнөөдөр би монгол найз Дуламсүрэнтэй танилцлаа. Бас олон хүүхдийн нэр мэддэг боллоо. үргэлж харилцаж байх болно. гол хүүхдийн хэвлэл тарна мэт эл- хорхойг хүр- гэнэ. Цай хоолны алинд нь ч дандаа л жимс. Бидний байрлаж байсан Пан- черово нууранд моторт завь хурдлан завин дээр бяцхан хүү дарцаг өргөн Ххурдална. Талын монгол хүний нүдээр ийнхүү хурдлан яваа хүүг харахад үнэхээр гайхамшигтай. гтэр усруу хэзээл орчих бол гэж эмээх бодол төрнө. Морторт завины уралдаан бүрч аймшигтай. Ус цацлан буй нь хөх утаа манлах мэт. Тунгалаг нар, өндөр уулс, цэн- хэр далайн. орон Болгарын өсвөр үеийнхэн коммуннст намынхаа хайр халамжаар сайн сайхан амьдарч сурч байгаа нь бахдалтай. Болгарын ард түмний нх жолоодогч Димнтро- вын нэрэмжит пнчонерийн байгуул- лага монгол тамнрчдыг хамгийн их р угтан авсныг манай 12 хараацай хэзээ ч мартахгүй. Панчерово ойролцоох тэр төгөл ойд манай хүүхдүүд бие амран сэтгэл сэргэн хэдэн өдөр болж тэмцээнд амжилттгй оролцлоо. Алт мөнгө, хүрэл медалийн эзэд боллоо. . Болгарын хүүхдүүд монгол хүүх- дүүдтэй элэгсэг дотно харилцаж, : « коммунист нам, нх сэнлээ. хайрт гүййртай шд яшашюшгютоШєШЭНєЕҮҮ12-222213ыс 17 5 1 «10-25 ОЕВБ (СЭН. РЕДАК цын 4-9 шӨГҮС влөл.. 27 дахь жилдээ : ёгса 0-52- 46.37 (1147) Ч 1970 оны есдүгээр сарын 15. 1! Өнөөдөр олон зуун пионер сурагч бүхэн Ленин, Сүхбаатарын үйл амьд хамт олныхоо итгэл найдвар хүлээж ралыг судлахаас гадна ахмад үеийн салаан дарга бүлгийн дарга, хувьсгалч, хөдөлмөрч, дайчин уламж мийн зөвлөлийн дарга гишүүд лалаас юу сурч амьдрал ахуйдаа нэвт пионерийн идэвхтэнээр сонгогдож бай рүүлснээ тайлагнана. на 5 Харин Ш-1У ангийн пионерүүд Тэд цөм нөхдийнхөө их итгэл найд дээрх зүйлийг судлахаас гадна, эцэг, варыг хөсөрдүүлэхгүйн тул юу хийх, эх, ах, эгч нарынхаа ажил амьдралыг | зучный ажил зохиох, хамт шинжин сайтар судлах ёстой. У-ҮП ангийн Үтээхээ санан сэдэж төлөвлөж ” пнонерүүд дээрх зүйлийг мэдэхээс гад жил бол МАХН Нийслэлийн арван жилийн зургадугаар дунд сургуулийн хамт олон Ардын Эвлэл, пионерийн шинэ хичээлийн На ардын хувьсгалыг бэхжүүлэхийн| хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж, улсын тэргүүний сургууль » Ардын хувьсгал, МХ: ТӨЛӨӨ тэмцэгч ахмад хувьегалчдын эх| Жилийн Үүрэг. авч, авсан үүргээ амжилт ЗЭ-ийн түүхт 50 ЖИЛИЙН ой угтсан ОРОНЧ үйл амьдрал, Д. Сүхбаатарын| їонерийн тэргүүний ажиллагаатай сал болохоор хоёр тай биелүүлж байна. Тус сургуульд аа олон бий Тэдний нэгэнд багш .Л Э Ы 2 д| Гантөмөрийн удирдсан дөрөвдүгээр ангийн «Г» бүлгийн Б. Мөнхжаргалын нх ажлын жил билээ. МХЗЭ-ийн ан нэрэмжит Монголын пионерийн бай Ё : ! . Энэ сал рлага, хүмүүж: уралдаан-- хан шатны бүх байгууллага, пноне р гууллагын түүхэн замналаас судлах, | “лаа ордог. э салааныхан бусад салаатай су, 5 үүжлээрээ даан сурагч бүр МАХН, Ардын хувьсгал, орчин үеийн хөдөлмөр, соёл боловс тай: ажилладах, р, 2Х орон, ард түмнийхээ түүх, ахмад рол, шинжлэх ухааны сайчууд, улсын ЗУРАГ ДЭЭР: -Баруун гараас өвөр эгнээнд) Салааны дарга, онц сурлагатан Б. Мөнхжаргал салааны инонерүүгчэй”-ас донс үеийнхний хувьсгалч дайчин хөдөл базтруудын гавьяа бүтээлээс мэддэг мерч уламжлалыг хэрхэн бүтээлчээр болно. Судлан эзэмшиж сурлага, сахилга Тийм учраас пионерийн байгуулла- бат. соёл хүмүүжлээ дээшлүүлснээ гын зохиосон ажил бүхэн тайлангийн нам, ардын хувьсгалт төр, МХЗЭ, удирдамжийг “сурагч бүрээр судлуу- пнонерийн байгууллагадаа улс төр хө лах,сурагчдад гүн бат мэдлэг олгоход делмөр сурлагын өндөр амжилтаар чиглэгдэх ёстой. 5 тайлзгнана. шини Одоогоос 26 жилийн өмнө пионер Пионер бүртэй ойр дотно байж, ахуйдаа манай сонины идэвхтэн би Гуравдугаар ангийн бяцхан охин өдөр дутмын ажил амьдрал, хичээл ЧИгч байсан С. Ямаахай «Тэр үед ма- нсалмаа. ахлах ангийн нэгэн пио- сургуульд нь ямагт оролцож байдаг Най салааныхан: «Пионерийн үнэн» нєртэй уулзаад: учир салаанаас зохиох ажил тайлан баярсас 3ж түүхэХэ8 ирэх бүр Хус гийн удирдамжийг хэрэгжүүлэхэ чу баяр болж, хүүхэд бүр нэг ч мөр үл- --Эгч зз, танд-«Лениний.бага нас» хал БОалас, 2 гүгЭддгэй дээлгүй уншиж, хамт олноороо ярилц гэдэг ном бий юу? гэхэд 3 даг байлаа» гэж дурсан ярьж байна. --Бий. Миний дүү яах нь вэ? гэж Хамтарч ном зохиол унших, жүжиг Пионерийн идэвхтэн бүрийн өдөр Дуламсүрэн асуулаа. кино үзэх, эх орон, орчин тойрноо дутмын ажил, хүүхэд багачуудын мэд --БаатаРчууд бид Ленин, Сүхбаа СУДЛах аялал экскурсээр явах, шинэ лэгийн санг аривжуулахад «Пионе А нарын үйл амьдралыг сайн мэд- ДУУ сурах, маргаан хийх зэрэг пионе рийн үнэн» сонин дотнын туслагч мэр яв болж, Я оно залжглиыг шэой рийн олон талын ажил салааны хэм гэн зөвлөгч болно. Тийм ч учраас ба нээс судлах гэсэн юм гэж бяцхан охин жаэгээр зохиоход үлэмж тохироми- ГАЧУУД бүхэн сонин хэвлэлээ бүрэн А: 5: 2!09444444444000006, ӨННӨӨНӨӨНӨӨӨӨӨӨӨҮӨӨННӨНҮӨНЧЧ Ч нив - дал В харнудав. Үнэхээр тийм баатарчууд той, цн ЦЭР Г9 ХАМГИЙН ФҮТҮРРГҮҮРРҮРӨРӨРҮҮРҮҮР Фөэсрэч лагатаа Ч сайн, оулын амжилтыг илтгэсэн хэдхэн ” хоЭв ? и. 2 Бь-. ”РтөөөтөтөгєтэөжэхэӨггэүчэч Увс аймгийн Бєхмөрөн Зуэш най-- ман жилийн дунд сургуулийн тооны 3 багш Ядамсүрэн МАХН, МХЗЭ--ийн | 50 жилийн ойг сурлагын өндөр амжил-Ї таар угтах үүрэг аваад, математикийн кабинет шинээр байгуулж, залуу тооч-- дын дугуйланг удирдан ажиллаж байна. х Зургаан жил дараалан онц ёурч бай- таа сурагч «Оюундэлгэр Увс аймгнйа Бөхмөрөн суяын найман жилийн: «ДУНД, гт Тєв мажаг 4 ярилцаж байв, БЛОГРТ: Үтгүтчлр ( малаа ан далда ла дааа сург, долдугаар ангид сурдаг. Ёо. Х р. сҮр ийнхаа саяхан П11 бол| Жил баярын өд Ї 1 Монголын пионер сурагчдаас МАХН, 1 Ардын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жи-- Ї ? лийй ойгоор Өгөх тайланд сурлага, « 1) хөдөлтөр, хүмүүжлээр онц, дүн үгүүлэх 1 үүрэг авчээ, 19 Тээгийн энгэр гэдэг сэргэлэн сайхан дэнжид дөрөө шүргэм өн- дөр сахлаг өвсөнд хадланчид хоёр нарны хооронд шамдан ажиллах ажээ. Бүрий болмогц хадланчдын чөлөө цаг эхлэн хээрийн амтат цай хоол тавтайяа зооглон ажлынхаа. Дүнг гаргацгаав. Энэ жилийн хадланд бяцхан хадланчид ах нартайгаа мөр зэрэг цөн тун ч их бүтээлтэй байгаа ажээ. Энэ тухай асуухад: ! - Бид, МХЗЭ--ийн тишүүн ах нарынхаа хамт МАХН, Ар- дын хувьсгал, МХЗЭ-ийнхээ 50 жилийн ойд сурлага, хөдөлмөрийн тайлан тавина. Тэгээд бид зуны амралтаараа хөдөлмөрийн тайлан эх- лэх гэж ийнхүү чармайн ажиллаж байна. гэлцэх ажээ. Хөвгүүдийн хамгийн багатай бүтээлтэй нь тэд байлаа. Энэ бол Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогтын сангийн аж ахуйн найман жилийн дунд сургуулийн зургадугаар ан- гийн пионер Дашиамжилын Цогтбаатар байв. Энэ-пионер хичээл сур- ! ажил ахуйд ч сайн сурагч байв. Үүнийг батлахад тооны хэл бидэнд туслах учир жишээ болгон тоо дурдалтай. жилладаг нөхрийнхөө хамт өдөрт 510 боодол буюу 12,3 тонн өвс тракторын чиргүүлд ачиж нуруулдсан байна. Пиопер Цогтбаатар хадланд ажилласан хориодхон хоногийн хугацаанд 96 тонп өвс ачиж к лдан.хамт олноо үлгэрлэн ажиллав Убьгүл: ХКН-ын Төв Хорооны УШ, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны У бүгд хурлын шийдвэрийг амьдралд хэрэгжүүлэн бие- лүүлж малдаа арвин их тэжээл бэлтгэхийн тул өөрийн хүч чадлаг дайчлан ажиллаж байгаа юм гэж эвлэлийн гишүүн ах нар нь магтан Пионер Цогтбаатар хамт а: 14 настай энэ сурагч МАХН С.ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг (ннсцшинийншиийниниииинэинийнийцншиниининипишиниинн Шинэ жил уншиж, уншсан мэдсэнээ амьдрал ахуйдаа хэрэгжүүлэхэд санаа тавьц- гаа. Пионерийн байгууллагаас зохиосон ажил бүхэн эцсийн эцэст сурагч зү ний хүмүүжил, сурлагын чанарыг дээшлүүлэхэд чиглэгдэнэ. Багачууд аа! «Эрдэм номыг хичээлээр сурч Эрэлхэг зоригоор хөдөлмөр урлаж рнун коммунист үзлээр хүмүүжиж Авьяас билгээ цэцэг шиг дэлгэрүүлж Ардын хувьсгалын тавин жилдээ мжилтын дээжээр бэлэг барьцгаая! 909400040904ф0900Х00 мддадададдаг ЭЭ ҮҮСҮҮҮҮҮӨҮҮӨҮРӨРРРӨӨӨ БАГА НЇ эг! л 1 990000у0Х0үүүүүүүн 990900 нь уулзан ярилцахад хамгийн их 9999 «үхлээ Д.БЯМБАА -949494499499:44954490449944449449464444999440644 ор Н. БАТБАЯРЫН авсан гэрэл зураг ВӨӨӨөэөөэөөөөөөөӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨНӨӨӨӨМӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨВБН 1122 бичлэтийн уралдаан : Уралдааны болзол нь дор дурдсан асуултыг хамарна. зөв найруулгатай зар зочноор ирж байгаадаа их баяртай байна. Хүүх- дүүд шинь ёстой жаргалтай сайхан цагт төржээ. Ур- гаж байгаа цэцэг шиг үзэсгэлэн төгс та нарыгаа ха- раад өөрийн хүүхэд ахуй цагийг эргэн санахад даанч нх ялгаатай юх»- даа. Намайг анх багт болоод ӨДӨӨ гийн Архангай аймагт бэлтгэл дунд сургуульд баг- шаар очиж байхад сургуулийн маань хүүхэд сурал- цах гэдэг хичнээн сайхныг рүү зугатааж мон л их зовоодог бүх хичээлээ заадаг. суРагчдад маань сурах бичиг бай даггүй байлаа. Харандаа дэвтэр тун, хавар, байсан. юм. Өнөөдөр хүүхэд та нарьвь хичээлийн. хэрэгдэл, дэл- охнд шулганалдан явах нь яв: л өнгө НИЙЛСЭН ЦЭЦЭГ шиг байдаг. Еэтэл: зарим охид элдэв янзын бөгж, зэ. мэг зүүж, өндөр өсгийтэй гутал өмсөөд явж байх нь зохимжгүй санагддаг. Ер нь сурагч хүнд дүрэмт хувц саа цэвэрхэн өмсөх л их сайхан даа. Хүмүүжилтэй хүн ажилдаа шаардлагатай бүтээлч байдаг. Сайхан болалцоон дунд сурч байгаа мөртлөө сурлага сул хүү- хэд бас байгаа нь харамсмаар. Мэдлэг бол ажлын үр бүтээлийн үндас гэж. хүүхэд та. нар ойлгож яваарай. Хүн болох багаасаа хүлзг болох унаганаасаа. гэдэг ардын сайхансургаал бий. Энэрэн, өсгөж, байгаа. аав. зэж, эрдэм ном зааж байгаа. багш нар зцас балсан. намынхаа. анийг хүүхэд, бүр онц сурлагаар хариулж түүхт айнууддаа хүүхэд, бүр, тодархай бэлэг барьцгаа. гэж: ахмад, багн: Я.. Бал- жир. гуай. ярилаа. байна. Хариулт нь уран хэллэг, хэл зүйн байна. -- Эж орон юунаас эхлэх вэ? -- Чи хаана суудаг вэ? ” өйд нианер сурагчдаас «өтөх най) ЦЭНД БАГШИЙН БОДОЛ МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойд пионер сурагчдаас өгөх тайлангийн удирдамжийг манай орны пио- нер сурагч, баатарчууд, пионерийн бай- тууллагын идэвхтнүүд баяртай хүлээн авч, хүн бүрийн идэвх өрнөж байна. Саяхан нийслэлийн хорин дөрөвдүгээр сургуулийн пионерийн удирдагч Б Цэнд- тэй уулзаж, түүхт ойнууддаа ямар төлөв- лөгөөтэй, яаж бэлтгэж байгаа тухай сонир хөход: -- Манай сургуулийн хамт олон МАХН, н хувьсгал. МХЗЭ--ийн 50 жилийн тайлангийн удирдамжийг хүлээн аваад, юуны түрүүнд бүх багш нарт энэ. Уу йн. дагуу вөр өөрийнхөө ангид ажил зохиохдоо юуг ан- хаарахыг аргачлан сургуулийн онцлог байдалд тохируулан тусгай боловсруулсан. нь ирсэн залуу бакш. нарт эвлэл пионерийн дөтөөд ажлын: та- сурлаганд чаварын өөрчлөлт гаргахад чиг лэж байна. Эх өрөл, МАХН, МХЗЭ, МНБ- ын түүхэн замналыг сурагч иионер бү-- рээр нарийн єудлуулахын тул хүн бүр таг ван зүйлт дэвтэр нээж хөтөлнө. Єургуу- лийнхаа дэргэдэх ахмадын. зөвлөлийн. си- шүүн бүрийг салаа, аравтын ажилд урьж: аролцуулж ахмад үеийн дайчин замнал цэвэр нямбай эдэлдэг туршлагыг сургууль даяараа дэдтэрүүлнэ. ер- чимд 200 гаруй мод тарыж цэцгийн шан- дал хоёрыг шинээр сард болох «Эрдэм мэдлэг бол хүний дээд: чиг 2923 ТУЛ ШД 19 мэг» сэдэвт ажлыг хүүхдийн нас сэтгэнүйн өнцөгт төхируулэн Н--1ГУ «Баг шийн эрдэж шавьд» энэ єздэвт шилыгр Үн ҮЕ авгиудад «Эрдэм: мэдлэгийн түлжүүр- ном», ҮХ--Х авьнудад медлэгзэр биеэ чимье» /гзєэзн єЗдвэвр явуулаха бэлтгэж байна. Пиенер сурагчдаас эж ойнуудад өгөх тайланг амжилттай бэллгүү лэхийн түл багш. бүр, эвлэл, пионерийн ндавхтэн бүр шаргуу ажиллах нь Чухал гэж ярилаа... -- ж? ЁЕЕ НЭ (3-4 ЗЭВ 9 153 Лмы танг, рг: дээ шамдан сайн ү! өөр Й ахан Яг мднгол орос Дуу олон сургуулийнхаа ийн Д бэлл БИ 8р ХӨ р «ч ой жил су муур» «ир ынхоо ал хүлээж байна. 14 анцэцэр хиЧ| лл 8г нэ, «Ха са нН зэрэ гал дурса! Г ОТ! зох 18 влайх Ён төрө ХЫ| й УУ. «Ман «Ээж сайхан д: үзэгчди шьг Ямар гайхамшигт С Дээрх асуултанд энгийн, чин сэт тэлийн үгээр хариулна уу? “Энэ зохио сарын есдүгзэр, - нєгийн үнэвэ авна. Їйнлдэг зохион рийн үнэн» сонин, 4-5 -- сан. хуудас бичмэлээр хүлзэж авна. Уралдаанд лэгийг гурван гээр байр 2. амрах эрхийн 2-жцсний Ч Хотууч Вихрьт» гэж хаягласан бай- БОЛОВ УУ? ХЭРЭВ АМЬД ЯВАА БОЛ ЦЭРГИЙН . Үнэнийг хэлзхэд та нарын үздэг даг. би биш. ТОМ ДАРГА БАЙХ ГЭЖ БОДДОГ. МАНАЙ АН- БАЙНА ЭНЭ ХҮН ОДОО ЗӨВЛӨЛТ УБРАИНЫ ҮИЙНХАН ЦӨМ ЗОРИГТ ТАГНУУЛЧИЙН АЖ заг вуулчдыг төлөөлсөн нийтлэг дүр юм. АМЬДРАЛЫГ СОНИРХОЖ БАЙГАА УЧИР НӨХ- ИН? Ї 1! | Т ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! ТА НАР ЗУРАГТ РАДИОГООР “ХОШУУЧ ВИХРЬ» ГЭДЭГ КИНӨ ҮЗЛЭЭ. ХО- ШУУЧ ВИХРЬ МАНАЙ ХҮҮХДҮҮДИЙН ХАЙР- ТАЙ ХАТАН ЗОРИГТНЫ НЭГ ЮМ. МАНАН СО- НИНЫ ГАЗАРТ БАЗАР ТЭДЭГ ХҮҮХЭД ЗАХИА ИРҮҮЛЭВ. ТЭР СУРАГЧ ЗАХИАНДАА: ТАГ- х э! Та нар надад олон энилэн зол ицөх. Өириэ яв Завна. НУУЛЧ ХОШУУЧ ВИХРЬ ОДОО АМЬД БАЙГАА ТУЛАЛДААНД ЯЛАГДАЖ,|/ БОЛОХГҮЙ! ДӨӨ ТӨЛӨӨЛӨН ЗАХИА БИЧИВ. ХАРИУ ЯАРАЛ ТАЙ ӨГНӨ ҮҮ? ГЭЖ ХҮСЧЭЭ. ЭНЭ ҮЕ «ПИОНЕР СКАЯ ПРАВДА» СОНИН ДЭЭР ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДҮҮДИЙН ХҮССЭН ЁСООР ХОШУУЧ ВИХРЬ «ТУЛАЛДААНД ЯЛАГДАЖ БОЛОХГҮШь ГЭДЭГ ӨГҮҮЛЭЛ БИЧИЖ НИЙТЛҮҮЛСЭН БАЙ- НА. ТҮҮНИЙГ ОРЧУУЛЖ ДОР ТОЛИЛУУЛАН. ХОШУУЧ БИХРИЙГ Б.БЕРЕЗНЯК ГЭДЭГ КИМ" ЕЭГЭЭРЛИЙН ЯАМНЫ СУРГУУЛЬ УДИРДАЖ ГАЗРЫН ДАРГААР АЖИЛЛАЖ БАЙНА Бүх хүүхдүүд өнц сурдаг боллоо нөждийн. тусламжгүйгээр амжилтанд гэж бодьё. Энэ сайн хэрэг үү? Эргэл СЕХ Бэх зээтэй байна .Сурагч бүр бүх хи- дөр шинэ шинэ ухаантай на- чээлд хүчээ тэнцүү зориулах болно. шин зохион бүтээж, бана. Өндөр Гэтэл онцолсон дуртай мэргэжил ургац авч, шинэ вариг нээж: байна... хавтгайрвал яана? Энэ бүхнийг сод ухаантай хэш ба» Хүн нэг тод й шинжлэх ловч ганцаараа хийж чадахгүй. ныг үнэн соаниилыаа онцлон ныг Энэ бүхэн санаж нийлсэш хант ханд гэдэг бол бүх хичээлд өнц сура ”ЛНЫ бүтээл юм. хаас ч чухал байна. Та нар аль боло. хаор эрт «гол цохилтынхоо чигийг» сөнгож авбал төдий чинээ сайн. Аль болохоор эрт ирээдүйн мэргэж зийн үндэс болсон мэдлэгийг хуримт луул. Зөвхөн хичээл, сурах бичгээр бүү хязгаарла. Сурах бичгээс зузаан зузаан номноас битгий. зүрхшаарай. Лабораторид удаан цагаар суухаас бүү төвөгшөө. Сурагчийн ширвэний ард сууж байгаа та нарт «Гол цо- хилт», «Фронт», «Тулалдаан» гэсэн үг дэндүү сүржин санагдаад байж мэдэх юм. Миний хувьд тийм биш М 3. Тагнуулч хүнд тулалдаанд ялна » эдэг тэмсүүй богино хугацаанд их Сургууль дээр ямар байхав? гэж ухаан зарж зориг хүчээ шавхан ганц та нар асууна биз. Та нар зэвсэг нэр чан зөв замыг сонгон авч чадахыг злэй нөхөд биш гэж үү? Мөн шүү дээ» элнэ. Зориг тэвчээр, ой ухаан, биеэ Бүлэг бүрийн хүүхдүүд нь ижилхэй! арих, түргэн шалмаг хөдөлгөөн. дүнавч байх ньгөл биш. Хамгий цэхийг мэдэхгүй бодол: сэтгэх --5НЭ гол нь «Үл үзэгдэх Фронттой» байж, зүхэн бол тайван цагт ч хүнд бай- муу муухай бүхэнтэй санаагаа нэгте хад илүүдэхгүй эрхэм чанар ШҮҮ гэн тэмцэх хэрэгтэй. Нөхөртөө ямагт Эн р аг2 Заү тусал. Ирээдүйн хүсэл мөрөөдөл айсны гүнд ажиллаж байгаа Г туулчийн тухай .«Ранн дайчин ган- мэргэжлийн чинь зйлен шлан эь даардахгүй» гэж ярьдаг. Би л хувь- ЛЭГИЙН телвӨ тулалдаанд чинь даа санал зөрж байна. Зэвсэг нэгтэй ялагдах ёсгүй ээ! ҮН Ши752:2:):25-2 824 БММБТОЛТО МТА2СО1102 ШИНБЭХҮРД 27Г-5ОНЧЫЙ ЕЕЭЖСОМИИННН ЗРЧИЕНЕНН ББЛИЕННЫР НИ лийг сард Нэг удаа явууз на. Та нар энэ хичээлээр эх орныхоо тухай товч Зүй но--Ренолюционной партии . усиешно “строят социализм. Наша страна минуя на- ниталистичесную стадию развитил, переш- ла от Феодализна к социализму. Коллен- тивная работа народа дабт хорошие резуль таты. Наша страпа входит в лагерь мира н демонратий. Мы боремся за мир и отстанваем дело дүрмийг оюэлэт ! логуудыг бодоод байл гээд ХЭД |цард мэд гэсэн ү, сонсчээ. хэдав бодлого бодохыг оролдсон ееөөеөсөэөСОоСОССӨЭ боловч болохгүй болохоор нь “ОРос хэлнээс С. Чулуунц г Территория--дэгсгэр нутаг тог гай | яунэээлл Уй, цїала СЛОВАРЬ рат, багаж хэрэгсэл гарваж ирч 3 сэн боловч өнөөх хүлээн аваг (толь) Гэтэл... : заа -- Би нисгэгч болохоор шийд нь: лэа. Тзгэхэаэр хавсарсан нийл- л тариурын Тэгэхээр мэл өгүүлбэр ямар хэрэг болох 2-0 Д8н --1-6 болох" юм бэ? Харин физик. За ЭНЭ” сүй эд байнас Өөр: | сон нийг л ёстой сайн мэдэх хэрэг-үод. Ер нь лг зохиолч: Элон уван гий тэй! гэж нэг нь хэлэв. шийдэв. х Оф Физикий ямар хүл ч хөглэнад там 2, “роловч Тэгээд мань эр уран саа! мань эр физинийнхээ. номны хууд ЛЫН ном уншиж эхэлсэнд, сыг баахан өргүүлж, хараахан болж өнөөх хавсарсан нийлмэл заалгаагүй тамьёонуудыг хэсэг өгүүлбэр нь тааралдаж, «тай харснаа огт ойлгохгүй болохоор тай» таслал ямар учир утга нөмо” хамхий. тайг огтхон ч мэддэггүй боло -- Ер нь нисэгч болох хүнд хоороо нөгөө найзаасаа зсууж эхлэв. биеийн тамир хамтийн чухал... Хоёр найз хамт суугаад гэ. -- Практикгүй онол бол со- рийнхээ. даалгавар хийх бол-хор гэдэг! Тийм учраас мужаан центре Азии--азийн төвд ун разнообразна--их олон янз Сердцє--зүрх. төв Велика--агуу их. уудал иаселение--хүн ам около одиого миллиона--нэг сая орчим уловодством--удирдалгын дор, 22 удирдлагаар услсшно-амжилттай. строят--байгуулж, байна. коллективная работа-- хамтын ажил, хонин зивилын тэж бодонгуутаа ахынхаа хоёр Түүний хариуд, в лагерь мира--энх тайвны лагерьт тирийг шүүрэн авах гэтэл түү” сан НИРС --ТЭМЦДЭГ Сонпуч минь, хавсарєац нийлмэд -- За тэгвэл. алгебрийн бод ВаРЧ Өгсөн чинэ, бас орхив, Ингээд, рэт өрчуулав, 8 нө айн байна УУ? Чи Дандаа ге цуу ирлэж суудаг юм УУ даа? гэсан Фхины өөдөөс Самбуу тэг нүдээ ани валзуулан харж -- Сайн, Сайн байна уу? Гаапу: эрлэхэд муу нь юу байгаа юм бэ? -- Хгүй ээ. Муу ч гөсэн юм биш 4 дээ. Ер нь өрой болгон ирлэж суудаг тийм олон гаануутай юм уу гэж охин кэнэг ч үгүй асуув. Самбуу барзгар туранзаар гаапууны ирийг налуулач лэнгүүтээ, сс ЭН ёр нь ногооны талбайд очиж Үзээгүй соотон юмаа. даа? гэв, Охин Өнэ үгэнд өчүүхэн ч гомдсон шинж -- Чи тэнд очдог юм гэж үү? гэж зайхан асуулаа, Сахбуу охины асуул Чөнд нэн гайхаж, -- Очихоор барах уу. Өдөр болгон Тэнд очиж байцаа, манжин, төмс, сон РИНО ер.НЬ хүнсний бүх төрлийн но тооны зэрлэгийг энэ гаапуугаараа арилгадаг юм. Тэгээд орой бүр гаапуу таа ирлэхгүй бол маргааш яаж зэрлэг ургамал арилгах билээ дээ! Гаапуу мохоо бол тарьсан ногооныхоо жип хэнэ үндсүүдийг тасдаж орхино гэж ирнхад охин ярпаны нарийн учрыг сайн ойлгоогүй атлаа, Чиний хөл тэгээд зүгээр үү? тэж нүдээ бүлтийлгэн асуухад Самбуу холхиндог шаахайгаа суга тийрээд ХӨ лөө гаргаж -- Огт зүгээр байгаа биз дээ? гэж үүлэхэд охин. ш13 уа, 54 хөлөө далд хий, Манай авкий л ногооны тазар очвол хөл чинь шавар болж хатаад, сүүлдээ хагарч вус гарна гээд очуулдаггүй юм гэж ээждээ гоморхон шулганахад Самбуу, өхин тийш шийдэмгий боловч өрөвл төн байдлаар харж -- Чиний-нэр хэн бэ? Сугар... Сургуульд орсон уу? Ирэх намар хоёрдугаар Э“ГИД Явно. -- Тэгвэл чам шиг, жигхэн хүүхэд ногооны талбайд очиж, хүнсний ногооны зэрлэг ургамал түү чамаас ч. жи ДЭГ юм. Энэ чинь томчуулын ажилд Хичнээн тустайг чи лав мэдэхгүй бай гаа-даа-гэхэд Сугар, С --- Надаас жижиг үү? гэж, шохоорхсон гойн асуув. Охид очдог гэнэ байдалтай тон -- Тийм ээ. Тэд одоо хэннї Ч тус ламжгүйгээр өдөрт зөндөөн газрын ургамал цэвэрлэдэг юх. Тэгээд дан даа хээрийн ургамалтай ногоон! дунд ажиллахаар бие хөнгөрөн, сэтгэл сэр гэлэн, намар хичээл эхлэхэд дандаа онц сурна гэж Самбуу өөрийн итгэж байд9г чип үнэн санаагаа хэлэхэд Су гар яасан сайхайп “юм бэ! гэж шүүрс алдан, -- Чи өөрөө онц сурдаг уу? гэж бараг хашгирах шахам асуув. -- Тийм ээ. Би онц сурдаг гэж СМ буу сэтгэл бардам хэлээд -- Чи ногооны талбайд ажиллахыг хүсэж байна уу? гэв. - Ээж хориглодоггүйсэн бол одод ч гүйгээд очмоор гэж гайхширан зог сОв. -- За тэгвэл чи маргааш ээждээ жимс түүнэ... үгүй ээ, болохгүй. Ээж дээ худал хэлж болохгүй. За байз юу гэдэг юм билээ” дээ... За яахав жимс л гэчих. Манай хойт модонд гүзээлз гэнэ Элбэг байдаг юм. Би чамд түүл цэж өгөмц гэв. Охин тэр дороо баяр лан цовхчиж өглөө эрт ирэхээр явлаа. Сугарыг ногооны талбайд очиход мэддэгээс байцаа, сонгино бусад олон янзын ногоо тарьжээ. Самбуу шинэ танилаа ногоочин охид хөвгүүдэд та НИЛцуулж, хүн бүр Сугарт туслахыг даалгав. Сугар бага үд өнгөртөл тэд нийг дагаж юу хийхийг харж сонир Хоп их л хөгжилтэй байлаа. Үд боло хын хирд наранд халж бие нозоорон нойр хүрч эхлэв. Самбуу олон охид хөвгүүдийг ногоочин болгосон сайн багш Дулам гуайг дууриаж -- Хүүхдүүд ээ, энэ. охин өдөр их ядарвал маргааш ажиллах хүсэлгүй Ч 26: : | | С. Бодоош ХАВАР ӨГҮҮЛЛЭГ Болдоо бид хоёр үе үехэн «байлда 770 ТТТ 321444 251 болчихно. Төгэхээр би энүүнд жим СИЙ НЬ Түүж ӨГӨӨД -гэр рүү нь явуул чихаад ирье | гэв, Хүүхдүүд ердөө ҮДЭЭС өмнө дөрвөн цаг ажилладаг байв. Одоо тэд Өөрсдийн дуртай НОГООН цүнхэлд очиж шумбаад харих байлаа. Тэд, Самбууд их итгэдэг... Түүний үгнээс бараг “зөрдөггүй заншилтай чир Самбуугийн явахыг 1-8 їнмс түүж”саваа дүүргэсний дараа Суга -- Самбуу, Чи юунд ногооны үндэ. ухдаг юм бэ. Ногоо чинь үндэсгүй бє лохоороо ургаж чадахгүй, үхэж ор Хино шүү дээ гэхэд Самбуу, -- Юмыг сайн ажиглаж юм уу даа. Бидний байгаа чинь ногооны даа зэрлэг ургамал байхгүй юү. Тийм сураагүй тасдаж хаяад үндэс биш дан зэрлэг ургамал хүнсний ногооны тэ жээлийг булааж авчихаад ногоо урга хад саад болдог юм гэв. Охин, Сакбуу гийн тайлбарыг гүйцэд сайн ойлгосон гүй хир нь тарьсан ургамлын үндсийг тасдахаар сайн ургадаг юм гэж бодоод -с- Энд зөвхөн “байцаа, сонгино л тарьсан юм уу? гэж лавлав. -- Үгүй ээ, яалаа гэж дээ. Улаан, 41)671: 8. Х2РСНӨУН (7 үехэн тоглоно. удаа Болдоо бид хоёр муудалцаж «Гайгүй ээ, би ча майг ялах цаг ирнэ. Чөмайг нэг л на даа гэж бодов, Тэндээсээ би бай миний сэтгэлд Хагас цагийн дараа 7 цагаан лууван, төмс, манжин ,бүк төр лийн ногоо тарьдаг юм. те Тэр олон янзын Ногоо Чинь Хаа на байсан юм бэ? Би огтхойч хараа гүй шүү гэж хэлэв, Чиний үзсэн байцаа, сонгиноос чинь өөр ногоо цөм хөрсөн .» дород далд байгаа юм. Ил байгаа нш- нүүд нь мэдэхгүй хүүхдэд адилхан НӨ гоон боловч тус тусдаа байдаг юм. Маргааш би Чамд ялган зааж өгөмц гтэхэд-охин бас. баярлан дэвхцэв. СУ гар энэ өдөр тун нх юм мэдэж, үзэж авах шиг санагдан, маргаашийг тэсгэл гүн хүлээж байв. Гэртээ очоод ээжийн хээ талх зүсдэг. нимгэн хутгыг авч “байшингийнхаа сүүдэрт гарч хэсэг би лүүдээд байшиндаа орж хамгийн ӨН дөр ургасан зуун наст цэцгээ ухаж нарийхан цагаан үндсүүдийг огтчив- Үүнээс болж, Сугар ннлээд хатуу шийт сэл, хүлээхдээ Самбуу над муу юм зааж өгсөн. Тэр жаалтай дахин уул захгүй гэж шийдэв. Намрын эхэн са рын үед жимс түүХээр ногооны тал зайн захаар явж байтал толгойдоо тооно шиг сийрсэн малгай өмссөн хөв гүүн охиныг угтаж ирээд, -- Сайн байна уу? Чи яагаад да хиж нрсэнгүй вэ? Бид, чамайг өдөр болгон хардаг шүү гэж хэлэхэд Сугар, -- Чи, над ургамлын үндэс тасда хаар сайн ургадаг гэж юунд худал хэлсэн юм бэ? зс чинь болоод бн...гэж бүх үнэнээ тоочин хэлээд уй лах шахахад, -- Ээ, чи буруу ойлгосон байна шүү дээ. Би цэцэгний тухай биш хүнс ний ногооны талбайн зэрлэг ургам лын тухай ярьсан. Цэцэг бол бүрэн цэ вэрлэгдсэн шимтэй хар шороонд тарь сан болохоор зэрлэг ургамал..урган:,.- чаддаггүй юм, : Хүноний ногоо бол дандаа зэрлэг Ургамлын дузд тарьда?Р болохоор зэ! лэг ургамалы нь түүдэг юм. Үүний учир мэдээгүй байж араа цэцгээ сүйтгэсэн чинь буруу байна шүү дээ. 4-1 тэр дороо нөхөддөө ирж хэлэх гү оор бүр ч буруутай байна. гэж нагдаж ялалт минийх тэж хашгиран иннгийн дор нуусан цасан сумаа ава -- За яахав надад сум олдоно, гээд байшингийн ард хүрч очвол тэнд хун на», Байшингийн сүүдэр хашааны ёроолоор хунгарласан цаснаас бөөрөн хийлөн авч бие бие рүүгэ9 шидэлцэ хийг ийнхүү нарэлдэг байлаа.Болдоо бид хоёр байшин, гэр, хашааны араар нуугдаж бие биеэ гэндүүлэн «ура» хашгиран шидэлцэнэ. Гэвч тоглоом нэг л базаахгүй төгсдөг байв. Болдоо гийн тоглоом хатуу, тэр нэг тоглохоо роо ухаанаа мартаж нүүр толгой, гар хөлгүй цасан сумаар шиднэ, Энэ НЬ 22 » 20094/39-ш 2 Уйяас 26382. 25 тарласан цас бас л алга болчихсон бай лаа. Үүнийг хэн авсан тварах би дээ. Бид хоёрыг байлдуулахгүй д гэж хэн нэг нь авсан байж дээ,- нээс хойш Болдоо бид хоёр байлдаж тогдосон ч үгүй муудсан ч үгүй, энх сайхан хавар ирж гэж рилцаж би- лээ. : : ш. ,ТЭНДЭНЖАВ. (Налайх нийгэж хангамжийн механик) 179 зогсож байхад нь араас нь шиднэ. Наашаа харахаар нь ХОР", нь да раа дараалан шиднэ, Дараа нь би ялалт хийнэ Ура хашгирна гэж өөрөө өөртэйгөө ярилаа. Түүнээс хойш бид хоёр тоглолгүй нилээн ч уджээ. Ха рин нэг удаа Болдоо цой ы цаана сууж ямар йэг юм хич: лэн үзэж байхыг харав. Хараад л цасан сум са 22773 27757) “НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН СЕЧӨР, зөвлөл, 09) ө0в өв ..... Улсын хэвлэлийн Комбинатад хэвлэв, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Индекс-14420 ! 2-ХАссаЛ833 ЛХАГВА Үнэ 10 мө. 27 дакь жилдээ 1 Мь зө (1149): 4. 1970-оны есдүгээр сарын 80. Н ХОЙШ Хагас зуун жилийн тэртээ газар дэлхий дээр юу болж байсныг Өсвөрийн багачууд та нарт өнгөрсөн түүх ярьж өгч байна, Түүх түү хээрээ үлддэг. Түүхийн "баримтыг ямар ч ухаантан өөрчилшгүй билээ, Яг хагас зуун жи лийн тэртээ 1920 оны 10 дугаар сарын 2-нд В. И. Ленин «Залуучуудын зорилтын тухай» гайхамшигт үгээ хэлсэн билээ. Энэ өдөр оро- сын коммунист залуучуудын эвлэлийн бүх оросын Ш их хурал хуралдаж тэр хурал дээр нх Ленин залуучуудын тухай суут үгээ хэл- жээ, Их Ленинийг хурлын төлөөлөгчид нижиг нэтэл алга ташин угтжээ. Энэ үе Октябрийн хувьсгалын 3 жилийн ой болох гээд хөл их- тэй. Оросын уудам нутгийн зүг зүгээс комму ннст залуучуудын эвлэлийн гишүүд ажилчин, тариачин, цэрэг сэхээтнүүд их хурлын тан-- 1 алаг ХЭЛСНЭЭС түмт Үе ““.! Ч Н 90 ЖИЛ Б0Л08 ллага ер нь ямар байвал зохих вэ? гэдэг сэдвээр та нартай ярилцахыг хүсэж байна... Эд тэж үгээ эхлээд, : ЭЭ? «Одоогийн 25 ? .- Уг зорилт маань сурах явдал. харин юуг сурах вэ? Явж еурех вэ? гө- Яэс нь тол чухал юм гээд ярнагаа үргэлжлүүлсэн билээ. " Швиовер сурагчдаа та нар Лениний «Сур! сур! бас дахин сур» гэсэн үгийг Чзэйсээр шэднэ. Эрдмийг сурч, сурснаа ажил амьдрал ж эх орон ард тї- шэвдэвэ үнэт зүйл бүтээхийг Ленин энэ өдөр зөвлөсөн НЬ бид бүхний сурч хү- ны 3-1 амьдрахын мөрийн хөтөлбөр болсоор байна. 2 д зз! Та нар --ийн гишүүн болохыг хүсдэг шүү дээ, Та нар УЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ЗОРИЛТУУД эч.УР сур, бас дахин сур!» , суртахуучаар хүмүүжүүлэхэд орд «Хүн төний боловсруулсан но». Дэг: р баялаг мэ, оюунаа баяжуул- 9 «Манай-зан суртахуун бол ироле бал тарийн ангийн тэмцлийн эрк ашгаас коштунист 9-фдагнар оюун билгээ хэрэггүй нов үндэслэн гарч байгаа юм». 3 » «Ийм нягт нэгЛэлгүй, ажилчин, залуу- чуудыг коммунист байгуулалтын энэ т хүмүү: хэрэгт татан оруулахгүйгээр та нар үүлэх, шарах, биннггэй бүх комтуйнст нийгэм байгуулж чадах. ял хэрэг. нь тэднийг коэтмунист ёс..гүй»........... 2 Эг Р :«-2 3 Р” тэ рс” 1 “Эй / : ”” ” 4 (8 ї я-1- - Хичээлийн шинэ жил, эвїэл, пиО- мийн зохиолч Д. Мяасүрэн, гавьяат нєрийп-ажлын шинэ жил эхлээд, їїнд жүжигчин Жаргалсайхан, төрийн шаг нєр сурагчид хичээл сурлага, эвлэл, налт зураач Д. Амгалан зэрэг одон. пионерийн ажлын зүг бүх анхаарлаа нөхдийн авьяас билэг сургуульд бай- “жандуулж байна. хад нь тодорч уйгагүй, идэвх чар- Сургууль бүрд хүүхэд багачуудын майлты нь үрээр одоо тэд нэр цуутай “сэтгэл татсан олон төрлийн дугуйлан хүмүүс болжээ. Хүн төрөлхийн авь- ажиллаж тэдгээрт олон зуун хүүхэд яасаа бага наснаасаа мэдлэг, мэргэ- дур сонирхлынхоо дагуу элсэн сурал жил, хөдөлмөрөөр хичнээн сайн. тор-: цаж эхэллээ. дож, өгвөл тэр авьяас наран хурын , Уран зохиол, уран уншлага, хфг- Шимээр дэлбээгэ9 :дэлгэсэн цэцэг банк ДУУ. Бүрэг унш зураг, бурэн адил дэлгэрэн төлдөг баниа. Тийм дээ “зураг: “дол, хатгамал, он- ээс хүүхэд та, нар,одоогоос өхлэн |ОсГЖ эввлллрхйчийри дуртай дугуйландаа идэвх чармайлт- лм загвар хийх, шатар, -даам, би- д 1 Ї тамирын зэрэг олон төрлийн ду Тай суралцах хэрэгтэй. Тэгэхдээ энэ 2 яаж й ? “сонирх- : : “нь ч орж, хичээлийн гадуур.С ги сурах зэргээр зэрэмдэглээд, байвал . свөлцоо та нарт бий. Алив дугуйланд «ли "7 өрж, идэвх чармайлттай сурсан хэн . р2 “сургуульд сурч байхдаа өөрийн авь-: -яас гуйлан хүүхэд та нарыг даллан дуу. ЖИЛ уран зохиолын дугуйланд, хойт ткил ! ! алин, : : байна.Энэ дугуйлангуудын алинд раагийн жАХ уран зургийн дугуйланд сон мэргэжилдээ суралцах сайхан гтОй. үр дүнд ХҮНЭХГҮЙ: ... 8 боловч ирээдүйд их мэдлэгтэй, ӨНДӨР, эм хүн болоход -тв бүхэнд .8в, зайлшгүй туслана. 28. - Та нарын насан дээр, та нар шиг сонирхолтой. дугуйланд орж, уй тасралтгүй, хичээллээд, цор Тө, дий байсан-авьяасаа. дугуйлангийн дрөөс Өдөрт, улам улал!д,. 126801) 820 202-28 булж, хүйим үн авчлагын тэр цн жүн 545.--47)1 887 “дөл баярзая “болсон авьяас билэгте ту ДӨЛ ёж, нэр цуутай. болсо “айхнай нь зөв сонгож авалд, ол, | шгаа гээгүй р, ") р биеийн тамирын дугуйланд, да- тэй , рим хүүхэд дээр гарч байсан Дутагд- өхийн 19 гавьяас, хүч, чадлаа ) ү, ЫГ” ЛААГ жи й БААТАР ЗОРИГТ ГАВЬЯАТ. ЖАНЖИН Гавьяат нөхөр Сүхбаатар бол анх эз: , олон түмэн ардын эрх ЭвРөаг мандуулж тэлж хэмгуй сын лэ, Жэ. энэн хэТэгээгүй харанхуйд төөрсөн олон монгол. ардыг зүйл бүрээр сэнхрүүлэн намын зорилго бодлогыг ухуулан, цөөн ядуулаг монголын улс энэ их хэр “за оролдов бүтээх нь маш чухаг хэмээн зүрхний тольтыг дэлгэж сэтгэ н лянхуаг нээн гэдрэг сурган жол Н: Л лэн сүслэн куслй Бх ар КЇҮНБТҮ- ло Гайхамшигт нөхөр Сүхбаатарын гавьяа зүтгэлийг дурдан тэмдэглэн дэлхий дахинаа дуурсган үлгэр түүхэнд үлдээж хойчийн олныг даган дууч райлгаж үүрд мөрдөн хөгжүүлье. й Х. ЧОЙБАЛСАН, ЛУЗУЧИЭУЛВНРЧУМд/| ХСҮУ Жанжин Сүхоаатарыг багаас нь мэдэх хүмүүсийн яриаг сонсоход нэн сонин. Сүхбаатар багадаа Сүх гэдэг нэртэй байжээ. хаХаХ хүү бага зэрэг дүрсгүй, их хурдан гүйдэг, сэргэлэн цовоо хүүхэд В. - Заримдаа дүрсгүйтлээ гэж эх нь загнахад уруулаа жимбийж юм бодсон юм шиг зогсдог байв, Буруу хэрэг хийвэл шудрагаар хүлээж ах настай хүний үгийг анхаа- н сонсдог дуулгавртай хүү байжээ. ПРТҮЭТ ГЙЙСНЕР БИД БбАХАРХАЖ ү19и22-| 23 Ч) ЖА... 022 : Уу 234 9.1) САНСРЫН УУДМЫГ ШИНЖ- ЛЭН СУДЛАХ ХӨТӨЛБӨРИЙН ДА- ГУУ ЗӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛСАД ЭНЭ ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН АР ВАН ХОЁРТ САРНЫ ЗҮГ ХӨӨРГӨ СӨН «ЛУНА-16» АВТОМАТ СТАНЦ 1970 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР СА- РЫН ХОРИНД САРАН ДЭЭР ЗӨӨ- ЛӨН БУУЛАА. АХ ДҮҮ ЗӨВЛӨЛ- ТИЙН АРД ТҮМЭН УУДМЫГ ЭЗЭМШИХЭД ГАНХАМ-.. ШИГТ ТУРШИЛТ Х : : АМЖИЛТ ОЛЖ БАЙГААД ӨС-- РИЙН ПИОНЕРҮҮД БИД ЧИН. СЭТГЭЛЭЭСЭЭ ТАЛАРХАЖ -БАЙ- нА, ЗӨВЛӨЛТИЙН ЇїтИЙНЖЛЭХ УХААН ТЕХНИКИЙН БАХАРХАС! АМЖИЛТАНД У. ИХ АМ- ХҮСЭН БИ ХИЧЭЭЛДЭ ОНЦ СУРНА ГЭЖ АМЛАЛТ АВЧ Нийслэлийн 14 дүгээр дунд сур «В» ангийн харайсандаа» гэдгийн үнэнийг мэдэх болно... ЗА : Нэгэнт орсон-дугуйлангаа таслах, ор нэр болгохыг хориглож, багшийн-1ё хаа заасан бүхнийг өөрийнхөө идэвхЇ авьяасаар баяжуулж сурах хэрэгтэй. Ямар мэргэжлийн дугуйланд Орсон ЇЕ байна тэр мэргэжлийнхээ тэргүүний. хүмүүсийн. амьдрал, ажил. үйлстэй танилцах, уулзаж зөвлөлгөө «сур- гамж авах нь та нарын сурлагад их тус болно. ? "урлаг, биеийн тамирын дугуйлан- Гийн сурагчид тэр мэргэжлээр зарла сан хүүхдийн уралдаан тэмцээнд идэвхтэй оролцож олон аавын хүүхэд чадал хүчээ сорьж байвал юутай вайхан! 3 2 х “НОГООН ТЭЖЭЭЛ ХУРААВ Дорноговь аймгийн Чойрын, най» ман-жилийн дунд сургуулийн сурагч пионерүүд Сүмбэрийн -ангийн аж ахуйд 16 га газрын ногоон. тэжээл ху- раав, Энэ ажилд бүх анги бүлгүүд идэвхтэй оролцлоо, ,. 1 » Бат-очир багштай-6б:гийп «А» анги Дугуйлангийн хичээлийг голлоод|.. үндсэн хичээлээ орхих хандлага 38-|. лыг давтаж ёр болохгүй. Дугуйланг үндсэн хичээлээсээ хөндийрүүлэхгүй нягт уялдуулж, түүний нэгэн хэсэг гэж үзэх хэрэгтэй, : Дугуйлан бол та нарт мэдлэг мэр- гэжил олгож, ирээдүйд ямар нэг мэр- гэжил сонгож авахад чинь хос мэргэ жил өгөх суурь довжоо ч болж мэднэ. Хүүхдүүд ээ!. Дугуйлан бүгд сай- хай! Авьяас сонирхолтой. дуг ан: даа орж, мэдлэгээ ахиулж, мэргэж 3 11:88 зори! зөв шилж, га! ? 1 Ё «844! зал Өрынг «Аж»: ангийн Хи ЭС ЭЖ УРТНАбАН Өс - Ардын хувьсалын 50 жилийн, ой угтаж өгөх тайлангийн хугацаанд танай салаа юу хийх вэ? - Манай салааныхан нэг ч дунд гүй сурна. Хэв” журмын зөрчилгүй хамт олон болно гэж нийслэлийн 17 дугаар бүлгэмийн 11 дүгээр бүлгийн гуравдугаар салааны дарга онц сурла гатан Ч. Бат хариуллаа. -- Салааныхаа тухай ярьж өгнө ҮҮ? . -- Манай салаанд тавдугаар ёнгид байсан хүүхдүүд хэвээрээ байгаа. Нод нан С. Энхтуяа л шилжнж ирсэн, Бид арван хоёулаа. Ихэнх нь эмэг тэй хүүхдүүд. Тавд байхад гуравхан хүүхэд сайн сурч бусад “Нь дунд бай сан. Зургадугаар анги. төгсгөхөд НЭГ енц, найман сайн, гурван дундтай бо- нов. -- Сурлагын чанарыг-яаж дээшлүү дэв? ү -- Манай-саяааны.хүүхдүүд ихэнх яь хойшоо гэртэй. Тэгээд тарийн ой роор хэсэгчилсэн 5 давтлага “хийдэг. Ниовер бүхэн салааныхаа нэр төрийг эрхэмлэдэг юм. В.И.Лениний ман шиш 222 цумиуммУууммлмууулАллАулллАЛ ЛАЛАР Лулл АА АЬМУуулулуууумумумууулулуууммуууллмлАААЛЛАЛАРААЛ МАХН, АРДЫН ХУВЬСГАЛ, МХЗЭ-ИЙН 50 ЖИЛИЙН ОЙГООР Д. СҮХБААТАРЫН НЭ- РЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙ- ГУУЛЛАГА БҮХ ПИОНЕР СУРАГЧДААС ТА- ї ВИХ ТАЙЛАНГИЙН УДИРДАМЖИЙГ МАНАЙ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД БАЯРТАЙГААР ХҮЛЭЭН АВЧ, СУРЛАГА ХҮМҮҮЖИЛ ХӨДӨЛ- МӨР. ДЭЭРЭЭ ӨНДӨР АМЖИЛТ ГАРГАХААР ҮҮРЭГ АВАН АЖИЛЛАЖ БАЙНА. ӨСВӨРИЙН ДЫН ТУХАЙ НҮҮРИЙГ ИХ ДИЙН ДОТНЫ НӨХӨР «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН, СОНИН ЭНЭ ДУГААРААСАА -ЭХЛЭН ДЭЭРХ УДИРДАМЖИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭН БУЙ ПИО.. НЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА, ПИОНЕР СУРАГЧ. ГАЖ БАЙХ БОЛНО. СҮХБААТАРЧУУД ТА-НӨХ. СОНИНЫХОО ХОЁРДУГААР ОЙ ХҮРТЭЛ ЗОРИУЛАН ГАР- ДУНДГҮЙ САЛАА БОЛНО дэлсний 100 жилийн ой угтаж, Ле нинч шүүлгээ амжилттай өгөхийн тулд бид сурлагын чанартахиц гарга хаар шийдсэн юм. Адилцэцэг, Долгор сүрэн хоёр үерхдэггэрнь ойрхон Дол горсүрэн тавдугаар ангид ДУНД сурч байсан. Одоо хоёулаа сайн сурч бай на. Базар тавд олон дундтай байсан. Одоо Хоёр гуравхан хичээлд дундгай. Би салааны даргын хувьд гэрийн даал гавар хийгээгүй хүүхэд гарвал даал гтавары нь хичээлийн дараа нөхөн хийлгэдэг юм, Салааны маань хүүх дүүд хоорондоо эвтэй. Өнгөрсөн зун манай салааны Ц, Дагвадорж, Ж. Базар, Цэцгээ нар Борнуурын сангийн аж ахуй дахь хө- дөлмөр-амралтын . зусландаа очиж сайн ажилласан, Тэд «Хойтон жил салаагаараа явья. Хөдөө ажиллах ёстой сайхан!» гэж ярьдаг. Бид ч явна. Манай салаа ажлаараа шалгарч В. И. Лениний мэн дэлсний 100 жилийн ойгоор МПБ-ын Төв Зөвлөлөөс хүндэтгэлийн Дипло моор шагнуулж салаагаараа Сэлбэ дэх пионерийн зусланд амарсан юм, Сайн нөхдийнхөө ачаар би социалист Румын-улсын Нарпатын уулан дахь Тимиш, Хар далайн эрэгт байдаг Конс “танц зуслангуудад явж амарлаа. Манай анги соёлч нөхөрлөлийн ан ги болохоор үүрэг авсан.. Манай.са лаа улсын тэргүүний салаа болохоор үүрэг авлаа. Салааны пионер бүхэн тайлан өгөх удирдамжтай танилцаж үүрэг авсая. Та танилц гээд салааны хүүхдийн үүргээ бичсэн дэвтрийн арван хоёр тол цаас өглөө, Хүүхэд бүхний үүр гийг энд бичих шаардлагагүй биз. Харин давтагдаагүй санааг товч өгүүлье Пнонер бүхэн ахмад үеийн хувьсгалт дайчин, орчин үеийн ХӨ дөлмөрч баатарлаг уламхажжлалаас СУРЧ нэг нэг алдар цуутай хүнийг судалж ангидаа улсын баатруудын булан байгуулах аж, Хүүхэд бүхэн «Пионе рийн үнэн», «Пионерская правда» С0 нин захиалж сурлага, хүмүүжилдээ тусгах юм. Хүүхэд бүхэн хоёроос доошгүй төрлийн цуглуулга хийнэ. Долгорсүрэнгийнд 200 номтой бүл гийн номын сан байдаг. Энэ ООТЫр өөрсдөө Номын тоог ЗЭР балшуулах юм. Пионер бүхэн су рах бичгээ гамтай эдэлж зургадугаар ангийн нартаа өгнө. Анги, сургуу ДВНАХААЛАД, хэц нүдний цөцгий мэт хайрлан -хамгаална. Хүүхэд бү хэн 1--2 цэцэг тарина. Долоо хоногт хүүхэд бүр 150--200 хуудас хичээлийн -холбогдолтой ном, уран зохиол уншина, Жилд хэрэглэх дэвтэр, үзэг, харандаагаа 10-20 ху- виар аривлан хэмнэж хэрэглэнэ гэж үүрэг авсан байна. Пинер Долгорсүрэн: -- Орос хэл сурах зорилгоор ВО ронеж, Москва хотын пионерүүдтэй захидлаар байнга харьцана. ,Пнонерс кая правда» соннноос жижиг зүйл орчуулж орос хэлний багшдаа шал гуулж байна. Цэцгийн гухай марк, ил захидалд цуглуулна. 7Килд гурван тол гой дэвтэр хэрэглэхээс 25 дэвтэр хэм нэж, есөн үзэгнээс хоёрыг, гурван ха рандаанаас нэгийг хэмнэнэ, Пионерийн ордны цэцгийн дугуй ланд хоёрдахь жилдээ сурна. Анги тан хим, гэр орон, хашаагаа цэцэгжүүлнэ гэж “үүрэг авсан байв, Пионер Г. Алтанцэцэг өглөөний гиманстик тогтмол Хийнэ. Пионер Г. Дэмбэрэл яс нэг шуудай цуглуулж ту шаана. Пионер Жаргалсайхан Борыг таньдаг мэддэг Өмнөговь, Дундговийн хүмүүстэй захидлаар харилцан зрэн сурвалжилж бүлгийнхээ пионерүүдэд ярьж өгнө. Бяцхан ном хийнэ. Пио- нер Ч, Бат, улсын баатар, нам, тө луулна. Хүүхдийн дөрвөн төрөлт урал даанд бнеэ бэлтгэнэ. . Пионер Цэцгээ сайнаас онц сурна. Д. Адилцэцэг пнонерийн бяцхан во мууд хийнэ. Монгол-Зөвлөлтийн хүүх зургийн альбом хийнэ. Пионер С, Энхтуяа хөдөлмөрийн баатар Туваа ны үйл амьдрал ба сургуулийнхаа түүхийг судлана гэж тус тус үүрэг амлалт авав. Хэлсэн үгэндээ пионер хүний ёсоор эзэн болохын төлөө ажил лаж байгаа энэ салааныхан нийслэ лийн 17 дугаар сургуулийн ЇЖ.Гомбо сүрэн багштай 7--гийн «Дэ» ангид сурдаг юм шүү. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Хээрийн галуу нисэн үл хүрэх газ раас хүний хүү эрдэнэ өвөрлөн ирнэ гэж шинэ үеийн ууган зохиолч Д. На цагдорж гуайн хэлсэн Нь Ю: үнэн бүр ч ойр дотно бөгөөд эрдэм НОМОО шамдан суралцаж Ээж, аавын бийд юм үзэж нүд тайл гэсэн сургаал би- , Өнөөдрийнхөө хичээлийн даал таврыг бүрэн хийвэл маргааш бид ма Таяхим дүүрэн цугларсан хүүхдүүд бушуухан Эхлээсэй гэсэн шиг, ханан дахь цаг уруу байн байн харж орох та рах хүмүүсийг нүд алдалгүй ширтэц гээнэ. «Сур! сур! Бас дахин сур!» гэ сэн В. И. Лениний сургаалыг томоор бичиж хаджээ. Танхим “баяр ёслолын байдлаар засагдсан нь энд юу болох юм бол гэж хүсэд сэтгэлийг улам яа руулна. Төдөлгүй бүлгийн дарга Ган болд цангинасан дуугаар команд өгөв. Энэ өдрийн бүлгийн ажлыг хүүхэд эчэээс220022222ӨФ0Фөэс8ФФ Э-ийн гишүүн ах, эгч нарынхаа адил МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-- ийн 50 жилийн ойдоо тайлан ӨГНӨ. Энэ тайлангийн нэгэн чухал ажил НЬ «Эрдэм мэдлэг хүний дээд чимэг» ГЭ сэн сэдэвт ажлыг явуулах ёстой. Ган болдын бүлэг энэ ажлыг бүх сургуу лийнхандаа үзүүлэхээр ийнхүү олон нөхөд, багш нараа урин ирүүлжээ. Бүлгийн дарга Ганболд сурагчдын дүрмийн нэгдүгээр зүйлд эрдэмтэй бо ловсон ард болж Эх орондоо их ТУС хүргэхийн тул эрдмийг кЭрийн сурал цая! гэснийг тайлбарлан ярьж түүхт айнууддаа бидний барих бэлэг бол Ча нартай сурлага, ёс суртахууны өндөр хүмүүжил, сахилга баттай байх Явдал гэж хэллээ. Дараа нь саяхан НИЙСЛЭЛ хотноо хуралдсан монголч эрдэмт дийн хоёрдугаар хурлын тухай ай-- гийн багш Торгон ярьж бяцхан шавь нараа эрдмийг дүйн эрдэмтэд болохыг ерөөхөд бяц- хан охин босч Эрдэм номыг сурахаар Энхрий хүү чинь мордож байна. гэж хангинатал дуулахад үзэгч олон 9 нижнгнэтэл алга ташив, Пионер Цэ цэгмаа МХЗЭ--ийн Төв Хорооны шаг 75 7уу22550:08 ЭРДЭМ МЭДЛЭГ. Л ХҮНИЙ ДЭЭД ЧИМЭГ налт, зохиолч Л. Түдэвийн амьдрал, бүтээлийн тухай яриа хийж бид Тү “Дэв гуай шиг цагаа. зөв ашиглан сэр тэлэн залуу насандаа “Эрдмийг шам “Дан сурцгаая! тэхэд пионер бүр сурла гынхаа чанарыг дээшлүүлэхээр үүрэг авснаа илтгэлээ. Энэ бүлгийнхэн зо хнолч Түдэвийн «Багачууд аа, сайн байцгаана уу? «Хөдөөнийхөн» зэрэг зохиолын түүврийг цуглуулжээ, Мөн тулалдаанд буу зэвсэг хэрэгтэйн адил амьдралд эрдэм мэдлэг хэрэгтэй гэж Н. К. Крупсная гуай «сургасан гэж нэг хүү хэлэхэд «Их мэдлэг бол хү ний дээд чимэг» мөн гэж Маркс гуай хэлсэн гэж сэргэлэн бор хүү хэллээ. Энэ мөтээр Ж төруйг мэргэдийн үнэг сургаал хорь га| эрдэм мэдлэ- гийн тухай зүйр ыг? үг цуглуулсан Сэргэлэн бор хүүтэй уулзаж лг цагаа яаж өнгөрөөх дуртай вэ 2 -- Сонирхолтой ном уншиж, ээж, аавдаа туслалцаж өнгөрөөх дурга- Хамгийн хөгжилтэй амралт бол миний хйлнай сагсан бөмбөг юм уу гар мбөг тоглох. Би лийн хаа дэргэдэх сагсан Эфахдагиай МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ын рненппнттнитттттишитшишии нөөс. ТОЙРНО0С00 ОРЧИН ОРЧИН САЙН ТОЙРОНДОО ши ЛИЛЛТЛТЛТЛТУТ” ГЭМТ ХЭРЭГ ЗӨРЧИЛ ГАРГАХГҮЙ БАЙЯ Пионер сурагчид аа! Та бүхэн 1970--71 оны хичээлийн шинэ жил дээ сурлага, сахилга бат, хүмүүжил, хөдөлмөртөө улам “идөр бүтээл ам- жилт гаргахаар хичээллэж байна. Пионер сурагч та бүхэнд өдөр ду- там сургууль хичээлийн танхим, үз- вьр үйлчилгээ, гудамж, талбай, олон нийтийн газар явахдаа юуг дагаж мөрдөж байх талаар хэдэн зүйлийг санамж болгож анхааруулья. 3 Пнонер сурагч бүхэн пионерийн дүрмийн заалт, сургуулийн дотоод дүрэм, сургуулийн захиргааны 1ту- шаал зэргийг нарийн чанд мэдэхийн хамт БНМАУ--ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн 8301, 191, 169, 170 дугаар зарлигууд МАХН--ын Төв Хорооны захидал, 263, 170 ду- гаар тогтоолууд, Улаанбаатар хотын АДХГ захиргааны ЗЗ, 138, 139, 360 370 дугаар заавал биелүүлэх шийд вэрүүд, гудамж замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг сайн мэдэхийн хамт өөрсдийнхөө амьдрал ахуйдаа мөрдлөг болгон хэрэглэж сурах нь хамгийн чухал юм. Хүүхдүүд зэ! Та нар өдөр бүр шинж лэх ухааны аль хэдийнэ НЭэсэн ба шинэ тутам гарсан нээлттэй танилцаж мэдлэ гийн хүрээ чинь тэлж байна. Харин чи- ний оюун ухаан, сэтгэл санаатай чинь -е чацуу хөгжиж баяжиж чадаж байна хамт увтах хүүхэд гарсангүй, Тэгээд гомдсон Генка уйлж багшд. иЛГЭЖ ХЭЛЭВ: --Би хэнд ч муу үг хэлээгүй. Надад хүүхдүүд яагаад муу байдаг юм бэ? Е6г-- яриулах амаргүй. Хүнийг дуугүй байлгах ч хэцүү. Өөрий гөө юм боддог Залиыл бас 1 Хам --Би яаж сайхан сэтгэлтэй болох вэ? Багш аа гэж Генка асуув. --Чи ухаанаар давуудаа баясаж яв- на Үүнийхээ оронд өөрөөс чинь өөр ухаантай хүүхэд байхгүйд харамсаж явах ёстой. Би гэж өөрийгөө өндөрлөдөг хүн эцэст нь ганцаарддаг. Хүл тас ээх өрчноо бусдын нүдээр харах ёстой. Тэгж байж өөрийн зөв байрыг эзэлнэ гэж багш нь хариулжээ, Хүн сайхан сэтгэлтэй бай Дула Дуламсүрэнг уйлж байхыг бараг үзээ түй болохоор тэдний тасгийнхан, тас гийн нь багш, бид цөм гайхсан билээ. Тэдний тасгийн | Дамдинсүрэн сахилга батаар сайнгүй эр я дээ. динсүрэн нэг орой ухаангүй болтлоо зодууллаа гэж хүүхдүүд 8М амандаа шуугилдаж эхэлсэн тул тэнд эмч хэдий нь хүрээд ирчихсэн чагнаж узээд Зүгээр хүүхэд байна. Бос, бос! гэ- лээ. Дамдинсүрэн босдог ч үгүй, хїрдэг ламсүрэ Ч үгүй ээ, Энэ тухай би олон лоо. Хүний Нєгөө талаар ахлах ангийн сурагч бүхэн бага ангийн сурагчдад сурлага, сахилга бат, соёлч боловсон байдал, зан харилцаа хүмүүжлээрээ үлгэр- лэж тэдэнд зөв хүмүүжил олгож өгө хийн тулд биеэрээ харуулахын хамт сургуулийн дотоод журам, зохион бай гуулалтыг сурталчлах, ариун цэвэр, соёлч байдлыг эзэмшүүлэх талаар ах, эгч, ахмад сурагчийн хувьд дүү нартаа туслах хэрэгтэй, Ялангуяа ахмад өндөр настай хү- мүүс, бага насны хүүхэд дүү нараа хайрлан хамгаалж хүндэтгэдэг. Тэд ний хөдөлмөрийг өндөр үнэлж хайр- лах, ажилд нь туслах дэмжлэг үзүү лэх явдал пионер сурагч бүхний арнун үүрэг байх ёстой. Ер нь пионер сурагч бүхэн хаа ч байсан өөрийн дүрэмт хувцастай явж ахмад хүмүүс, багш сурган хүмүүжүү лэгч, эвлэл пионерийн болон удирдах хүмүүст ёслож сурах хэрэгтэй. Мөн сургууль, хичээлийн танхим, гудамж талбай, үзвэр үйлчилгээний газар болон олон нийтийн газар шуугих, иишишининишиниийнийинииншишиншининийиининийиинийнншииинининниннииниииинииииншин В. А. СУХАМЛИНСКИЙ (Укран ны гавьяат багш рийн баатар) на, хүнийг өрөвдөж хайрлаж чална гэдэг бол хүний дээд зэргийн боловсрол юм. Хэрэв намайг ямар нэг шинэ сур- гуульд-ажилла гэх юм бол хамгийн тү рүүнд би хүүхдэд юу зааж, юуг дутуу “сони| хоос өмнө хүүхдийг хүн сэтгэлтэй болгох хүмүүжлийн ямар зохиож, байгааг гойд сонирхох бол “болж чадаагүй хүн Бол л йгаа “тдээр биднийг инээмсэглэн социалист хөдөлмө хамгийн чухал нь. Өнөөдөр юмыг маргааш мэдчи- Гэтэл өнөөдөр,сайхан сэт- : аргааш гэв сайн хүн болчихож яагаад ч чолах гэмшин иөхрөө өрөгдол үүнийг мэдээд нөхрөө : айгаа) ӨтэмШИЖ ӨндиИйХдӨо нүдэндээ мөн л нулимстай байлаа. Хоёр найз тэгж будилсан боловч /Ду- хайрласан нулимстэй ширтэж САЙХНЫГ САЙН САЙХНЫГ өэнө,өпнийшиййийлиийттийтйтиииииииин ТУСГАН АВЧ ТҮГЭЭЦГЭЭЕ! ишиншиниин Фчититийиннийнитининнининининииининн ХууЛЬ хоорондоо маргаж хэрэлдэх, ноцол- дох, дараалалын дэс дугаарыг дайрч орох, шүгэлдэх, мод хугалах зүлгэн дээгүүр явах, бут сөөг гэмтээх, архи тамхи хэрэглэх явдал пионер сурагч хүнд байж болохгүй дутагдал юм. Энэ бүгдийг та бүхэн гаргахгүй байх юм бол социалист хууль ёс нийгмийн хэв журмыг та бүхэн: нэр төртэй бие- лүүлж чадна. Хүүхдүүд ээ! Та бүхэн өөрсдийн- хө“ мэдэхгүй чадахгүй зүйлийг асууж мэдэж, өгсөн зөвлөлгөөнийг амьдрал даа тусган хэрэгжүүлж байгаарай. Хэн сайн асууж мэдэх, сурахыг хү сэж байна тэр хүн сайн хүмүүжли:. олж хамт олон анд нөхөд, аав ээж, ах дүү, багш сурган хүмүүжүүлэгч ахмад хүмүүсийн дайчин уламжла- лаас сурч амьдарч чадна. Харин пнонер сурагч бүхэн өөрс- гүй ээ. Сайн -хүн болохын тулд олон” өдөр, сар, жил хэрэгтэй. Хүний. сайхан, чанар хүмсийн хоорондын харьцаа, үйл» явдлын дунд бий болдог. « Саяхан нэг ийм явдал боллоо. охин Катягийн эцэг өвчилж жил гаруй хэвтжээ. Катя эхийн санаа зовж суув. , Катя шөнө сэрэхэд эх нь уйлж 6бай-Ф даг байв, Гэтэл өнөөдөр эцэг нь эмнэл-9 гээс эдгэрч гарлаа. Бие нь эв эрүүл.Мар? гааш ажилдза явна. 1 Катя гудамжинд гүйж гартг ан-4Ф гийнхаа хоёр хүүхэдтэй дайралдаад, 9 Манай аав эдгэрсээн! гэж баяртай хал тирав. Гэтэл эрэгтэй хүүхдүүд Натяг: ганхсан нүдээр нэг харснаа мөрөө хав- Чиж бөмбөг хөөгөөд алга болов. “1 -- Катя сургууль дээрээ ирэв. АН- гийн нь охид тоглож байв. - -- Манай зав бүр эдгэрсэн! гэж тар” охин хэллээ. Охидын нэг Нина хэнэг ч үгүй. : -- Тэгээд яачихаав? гэж хэг ёг асуув. Катягийн баяр баясгаланг хэн ч (2 Бяцхан / эмнэлгэд2 хамт, ваалцсангүй. Тэр охины нүдэнд нулимс гүйлэгнэж хоолой нь ззпгирав. Тэгээд Катя ганц, сайхан зуны амралтаараа «барилга дээр ажилласан ба эмийн ур модны дэргэд зогсоод уйллаа. -5 Чи яагаад уйлаа вэ? гэхийг сон?) гамал зургаан соод Катн эргэж харвал Костя гэдэг ловч түрүүнийх эрэ юэ ил, ягаал хүү зогсож байв. Натя баярласан сүх нэгдлийн ногооны талбайд зэрлэг шигээ баясгалантай Фургамал түүх, эмийн ургамлын цуг 17171-75 ДИЙНХ22 Г..дгай гом буруугаа ясим- гүй жижнг ч гэсэн гэмшиж сурах хэ рэгтэй. Тэгвэл хэрэг зөрчилд орохгүй өөртөө болоод хамт олон нөхөртөг тус лаж чадна. Сурч хүмүүжиж з.чадна, юм бүхнийг хайрлан хамгаалж оюу- ны болоод биеийн хөдөлмөрийг эзэм шиж чадна. Зан суртахуунаар өв тэгш “байхыг пионер сурагч бүхэн ан хаарч байх юм бол аав ээж, ах эгч дүү, ахмад хүмүүс, сурган хүмүүжүү лэгч багш нарынхаа итгэл найдварыг бүрэн биелүүлнэ. Хэн энэ ёс Журмыг гажуудуулсан пионер сурагч сурлага, сахилга бат, хүмүүжлээрээ доголдож хамт олноо аав ээж, ах дүү, сурган хүмүүжүүлэгч багш нараа ч зовоон, өөрөө ч зовно гэдгийг анхаарч байх нь чухал юм. УЦСЕ газрын хүүхдийн хэлтсийн төлөөлөгч М. ЯГААН ШИ 11111111: Төв аймгийн арван жилийн сургуу, лийн7-ийн «В» ангийн сурагч С. Баяр, 14 хоног нэр төрлийг түүжээ, Мөн эдний ангийн сурагч Н. Хишир- байж “чадсангүй. “луу. х йсэн зэрэг ам т гар! : -- Манай аав эдгэрсэн...гэж дуулдах гөдий нулимсан дундаа инээмсэглэн хэ лэв. -- Ямар сайн юм бэ! Манай байшин- Г ДЭЭР: (Баруун гараас) С, ангийн Баярсайхан, Н. Хишигсүх нар сурагчидтайгаа зуны амралтаа өнгө гийн дэргэд цэцэг зөндөө бий. Хоёулаа, рүүлсэн тухайгаа ярьж байхад Б. хамгийн сайхан цэцэг түүж аавд чинь» Лхагва зургий нь авлаа. аваачиж барья! гэв Катя учиргүй их, . баярлаж Костятай уралдан цэцгийн зүг" үрийн г бүрд «Манай аав эдгэрсээН» гэж яа гаад хэлэв? Костягийн хэлсэн үг яагаад Натягийн нулимсыг хатааж баяр баяс- галан авчрав. Та нар энэ хүүхдүршйн тухай бодоорой! Хэвтэрт байгаа өвчтэй хүнийг анагааж чадах увьдастай ганц үг ч байдаг. Гэ тэл хүнийг алах гутамшигтай нэг үг Ч бас бий. ц Хүүхдүүд ээ! Хүн хүндээ нөхөр бай на гэдэг амаргүй. Хүний баяр баясга ланг хэвээр байлгана гэдэг чинь нарны гэрлийг хургахтай адил юм, Бусдын гуниг, баярыг хуваалцаж чад даг байхын тулд бүх сэтгэл зүрхээрээ хүний төлөө амьдрах ёстой. сайн уйлав аа? Дулам- Дахиад ийм байдал яасан ч гаргахгүй» ламсү гэж амласан юм. Энэ явдал Архангай аймгийн Өндөрсант сумын бага сур- гуулийн эрэгтэйчүүдийн нэгэн тасагт лсон ажээ. Хүүхдуүд ээ! Энэ хоёрын аль, аль нь буруутай боловч нөхрөө энэрэн хайр- лаж байгаа тэр сайхан чанар, буруугаа шударгаар хүлээж байгаа явдал нь сайн хэрэг ээ. “Г. БАТ-ОЧИР (багш) Хүүхдүүд ээ! Катя дайралдсан хүүхэд» : Ї , . « ,? хөгжилдөх БОЛ! ДУУНЫ НЬ ГыгГ ХИЧЭЭЛ ХАРИУЛАХ БОЛОХОД «-УС БАЛГАЧИХСАН ЮМ ШИГ Л 1 БАЙНА ӨгхүллэгГ Намайг сургуульд орох жилийн хавар өмсан. Цас эрт ханлж, энгэр зэвэр газрын ногоо мал төллөхтэй зэрэг соёолон үйэхээр сайхан хавар олж Оилээ. Адаг бүрдэнд хонио усалчихаад гэрийн зүг аажуухан тууж явтал бүр бага байхад авга ахын минь бэлэглэсэн халзан хонь сүүлдэж хоцорсноо намайг хүрч очи ЖОД аажуухан босоод хөнины хой- тоос дуртай дургүй гэлдрэв Газрын дунд иртэл нэг хэвтэ нэг боссо Х байлаа. Халзан хонно хайрлахын эр кээр кургалахыг нь хүлээж, дээгүүр зэл татан нисэн өнгөрөх шувуудын вэллээг тоолон нилээд суув Эд яав хургалсан байх Хэрвээ ихэрлэ СЭН Оол яанаа? Намайг хонио гилэ ЭД гаднаа нрэхэд, хавар цагийн илчит наран уулсын цаанг цуугдаж, са шингэсэн нарны улбар ягаан ї тэнгэрийн хаяанд зурвасхан татсан байлаа -- Яагаад удав за” миний хүү? Олон хонь хургалав уу? гэхэд --Би уут дүүрэн хургатай ирлээ тэв. Эзж маачь нилээд сандрангуй. -- Түргэхэн хүрээд ирэхгүй яав Ддаз., чн минь гэснээ халзан хонь руу очиход хэдийнээ бүгчихс эн тас хар курга тарлаа. Ээж ч аавын ирээгүйд уцаарлан. Нялх хүүхэд хонинд явуулж буянт талаа хороов гож амандаа үгэлсээр байна. Тэр шөнө бн байн байн хар дарж зүүдэлснзэс өглөө эрт цо. сэрэв. Хурга ишигний майлах и Тинан дунд халсан хонины сөөнгөдү, дуу төдхов. сонсдох тул би яаран яаа “ӨГҮҮЛЛДЭ” ГямнагФнхан: латин хэлэнд дургүй байсан бөгөөд энэ хичээлээр, шалгалт өгөхөөсөө үхтлээ айдаг байжээ, Гэтэл Симбирскийн БЭХ 22 фл энэ хичээлийг чээжээр мэдэх ёстой гэг: сурагчдаас шаарддаг байлаа. ангуяа ямаа гэдэг хочтой ” гимна: зын эе байцаагч бүхнээс хатуу шаарддаг байлаа. Эрүүн дороо годгор шингэн сахалтай. тул. гимназынхан түүнийг тийнхүү хочилжээ. Тэр бай- цаагч сурагчдыг адгрмаатай бэрх асуултаар ороож, бүр тамлаж орхидог хүн байжээ. Нэгэн удаагийн шалгал- тан дээр тэр байцаагч гимиазын захй болон -латий хэлний багш Яков Ходоровский нарын хамт су рагчаас шалгалт авахаар сууж .бай: жээ. Яг тэр өдөр В. ир Ульянов шалтаятаа. өгсөн билдэ. Ульянов ла тин хэлийй үйлсүгийг чанга дуугаар задлан ялгалаж ГүҮйцээд, латин хэл НИЙ номнбос хэсэглэн уншжээ, Яков Иванович, бяцхан шавийнхаа гаргуун хурдан 2 байгааг б шилний ахархан сон- .. -- Халзан хонио бариад аль Дэлэнгий нь жаахан дундлая гэж, ээ- энийг хэлэхэд би олсон хуйвтай шил- бүүрээ ганцхан даялж тэр “даруйд барьж өгөв, Тэр. өдрөө би бодол Солж болж нэгэн ухаан сийлсэн би- лээ. Оройн хонь хотлоход халзан хонно барьж тэргэнд бүсээрээ сайн гэгч уяад, ншгээ голсон шүдлэнгийн ХӨХ ИШГИЙГ. ТОЙГ ТОЙГ» ХЭМЭЭН ХӨ- хүүлж эхэллээ, Хөх ишиг ч олдсон дээр нь сайн хөхөөд авья гэсэн юм шиг сүүлээ годгонуулан үе үе нудчиж, их л хов доглон хөхнө,. Цадталаа хөхдөггүй байж. Энэ муу ямаанд лав өвчин тусчихаж дээ, зайлуул гэх ээжийн үг нойрон Дунд «бүдэгхэн сонсогдов. Ээжээс эмээх, ншгээ өрөвдөх сэтгэл надад нэгэн зэ вэг төрснөөс яаран босов. Энэ удаа, бүх зүйл сайн сайхнаар төгссөн би аээ. Лидэр өвсний хандаар угжи. Хөх ишигний гэдэс намдсанаас хойш халзан хонь ч уяуулж хүлүүлэлгүй хөхүүлдэг боллоо. Манай аав үүнд урамшиж, Миний хүү цаанаа л нэг малд хайртай, ухаалаг хүү шүү хэмээн на майг хөхүүлэн магтана. Энэ үеэс эх лэн бид хөх ишгийг (хонины хүү) гэж өхөөрдөн нэрлэх болсон билээ. ГЭМГҮЛС Манайх нутаг сэлгэн зусланд буу- лаа Хонины хүүг саахалтад хүр: гэж, халзан хонно саах юм биш үү Хонины хүүгийн цатгалан ЦОВОО Гэ -дэг нь аргагүй юм гэж ээжийг хэлэ- лан явтал түүнтэй нэг бүдүүлэг хүн дайралдаад, түүнийг хажуу тийш түл хээд ийн. өгүүлрүүн: --Би тэнэгүүдэд зам тавьж өгч су «раагүй гэхэд нь «Тэгвэл би сурсан гэж сайхь эр хэлээд хажуу тийш зайлан зам тавьж өгчээ» гэж орчууллаа. 2 Гимназын захирал нь өөрөө Во- лодягийн хариултыг хангалттай гэж үзээд, Володяг суудалд нь суулгахаар шийдэж байтал өнөөх улигт байцаагч бас л мөчөөгөө өгсөнгүй, --Ульянов, таны уншсан зүйлийг юу тэж ойлговол зохих иг Тэр. хоё- ын чинь аль нь ухаантай, аль нь тэ йн: байж вэ? гэж асуулаа. ВолоДя инээдээ барьж ядан тод чанга дуугаар хариулсан нь: --Мэдээжийн хэрэг, зам тавьж өг сөн хүн л ухаантай байж таарна шүү ДЭЭ ГЭВЭЛ, --Уухайс, таны бодлоор бол тэнэ- гүүдэд бүх талаар, дандаа л бууж өгч байх ёсгүй юм шив дээ? гэж байцаагч асуув, -- Үгүй ээ, яадаа гэж дандаа бууж өгөөд байж вэ? Тухайн шаардлагатай үедээ я бууж өгөх тухай би ярьж бай да шүү дээ гэж Володяг хариулахад «Нэгэн эр тэнгисийн: эргээр зугаа: зд Зав ч ТЭГДЭР ЮМ бил үү хэмлэн идээс толгой дохив. Харин би (21177 үнэц голоосоо дургүйлхэж уйлахаас наагуурхан гүйж, арайхийн авч үл- эж билээ, Яагаад гэвэл, халзан хопь хойины хүү. бид гурав маш дотно болж. тун их аминчархуу байдаг бай- лаа. Халзан хонь өөр хүнд ойрт доггүй атлаа надад уургагүй баригда на. Бид гурав бие биеэ үгүйлсээр зуны өдрийн уртыг хээрийн бэлчээрт уйдалгүй өнгөрөөнө. Хонины хүү, халзан хонь хоёр бие биеэсээ ялнм- гүй холдвол, халзан хонь майлан гүйж хонины хүүг дуудна. Хонины хүү ч стөөрснөө гэнэт мэдсэн юм шиг эрчээрээ гүйн- ирж-эхээ хөхдөг байлаа. Тэрчлэн хонины хүү гэж намайг дуудахад хөх ишиг хонин:: хаана нь.ч, явсан хүрч ирнэ. Хари тдгэхэд халзан хонь эргэн эргэн майлсаар хонин сүргийн хойноос дур- тай дургүй гэлдэрдэгсэн. Хөх ишиг тэрхэн мөчид эхээ мартаж намайг мөргөн тоглоно. Хэрвээ халзан хони- ны майлах дууг Дахин сонсвол на- даас хар хурдаараа зугтан одно. Тэр хоёр өөд өөдөөсөө Дуу тавин гүйлдэж их л сүжирхэн зогссоор ижил олон сүргээсээ тасран хоцорно. Ийнхүү бид өдрийн уртыг хөгжил- дөн өнгөрөөж, «гурван хоньчин» гэ- Ї “хухххХОоооссоо хоохОооОХОООСС: рийн зүг буцдаг байсан зөм. Зуны нэгэн үдэш хоттой хонь үргэж их л дуу шуугиан болов. Аав, ээж бид гурав зэрэг зэрэг ухасхийн гарахад хүрэн бухтай хэдэн үхэр хотон дунд хушууран “давхилдаж, манай хэдэн эр үхэртэй мөргөлдөн хүчтэй тулаля даан болж байв. Хонь хэд хэд тасар ЧИХСан ЭНД ТЭНД хэсэг бүлгээрээ юу, болов гэсэн мэт сээтийн зогсоно. Бид гурав айлын үхрийг салхи сөргүүлэн хөөж, хонио хумилаа. Хотын захад нэг жижигхэн бүртгэр юм харагдахад саваагүйтэн түүнд ойртон очвол гэд- сээ ив гишгүүлчихсэн хонины хүү минь байлаа. Миний нулимс өөрийн эрхгүй асгарч, мэгшин зогсоход хот- ны нөгөө захад халзан хонины иш- гээ үгүйлсэн сөөнгө дуу сонсдов. Магадгүй, хонины хүү маань ээд лоомд дуртай болохоороо тэдэнтэ мөргөлдөх гэж хэдэн үхрийн дунд тонгочиж яваад дайруулчихаа бол уу даа. Түүнээс хойш халзан хонь айл саахалтын хонь дамжиж гүйгээд тогтохоо болив. Аав бид хоёрын хэн зайралдсан нь авчрах боловч дахиад г алга болчихно. Тэгээд, би халзан хонио аргамжинд оруулав, Өдөрт би хувингаар ус зөөж, аргамжааг хэд хэд сольдог байлаа. Намаржаанд га рах үеэр халзан хонь ширгэж нш гээ мартагнасан тул хонинд нийлүү" лэв. Тэр хонин сүргээсээ салж дав хихаа-больж хүч тарга сайн авлаа, Хавар нь халзан хоньихэрлэхэд-хар хурга, хонины хүү хоёр ижилсээд . хүрээд ирсэн мэт надад тун сайхан анагдаж билээ. Ч, САНЧИР ӨАрхангай аймгийн Чулуут сумын хоёрдугаар бригадын бага сургуулийн С. Цээвэлжид зуныхаа амралтаар олон эмнэг сургажээ. «7» 9уу” Сурагч С. Санчинбазар даага сур- ” ангийн сурагчид сэм сэм инээлдэж байгаа нь сонсогджээ. шеладала”элллэллэлэтээсэтаатзаалтааааадалаа ххОососсэхХхХхУХҮХҮЭ. рагч Ульяновоос хү Мань байцаагч өөдөө шидсэн Чу Дума зэрэн өгүүлэв. луу өөрийнх нь толгойд туссаныг огт Үү, Ходоровсгий мөрөө хавчиж, . хон ч үл ухааран, талархсан байдал- “457 --За яахав. Ульянов орчуулчих Л тай толгой дохин сууж гэнэв. тХУл Жа , С. ЦЭРЭНДЭНДЭВ орчуулав. “ГЭД, бүхбаттарын, норэвшаг: Улсын х ,?3»9! Б.. ний УРСГАААА.. БАЯЖУУЛСАН. СЭЛЭНГЭ. МӨРӨН ХОЛБООТООС ИРСЭН “ӨГӨӨМӨР ШИМЭЭР яЕ 7 872 13 7 7 төв лсчэлгжгэгага8-6-8-4-3-0:3-0-г-3-3--0:5:-5-0 ф : -ф Жэн 48:14:59: 1:30 1 1 ... ЛА, СҮХВААТАРЫН ЗАН ЧАНАР......... ........ - ДУРСГАЛТ -УУЛВАРБ ) : ! : ) : Хүүхдүүд ээ, га нар В. И.Ленип, Д. Сүхбаатар анх хөзөө хэрхэн улзсац язалт “Монкол, Зөвлөлтийн эвдэршт дал мөн. 1921 оны аравдугаар сарын сүүлчээр шинэ тутам ялан ! : мандсан Монгол чид Мосуван адын жолоодогч чин зоригт Д.С тар тэргүүтэй төлөөлөг м “буурал Кремлзэс төдий холгүй Осквагийн орших З : өлгийн хайринагчлэт зєчдын байраад нанай төлвөл Чу, сарын 5-нд гарын үсэг шинээ. түүхт гэрээнд 1931 оны арван нэгдүгээр Түүний дараа монголын төлөөлөгчдийг В.И.Л .И. Лепии хүлзэн авч, Ленин, Сүхбаатар нарын дурсгалт уулзалт болсон юм. Ленинд штенгөн Эн 4 : 5 3 Ї 37 ю Минииларэлнинлын 1910 өвм аравдугаар сарын 5 ! : 51 Үнэ 19 мө. прояетарийн орны ард түмний тус-- замжтайгаар феодалнзмаас капита--- Яизмыг алгасан соцнализмд шилжиж болно гэж арван тавны сар шиг оюун тунгалаг магнайгаа нэг гараараа илж, нөгөө гараа монголын ард түм- йий үнэнч хүү их жанжин Сүхбаата- рын мөрөн дээр тавнад үнэт сургаа яав өгч байсан их Лениний мэргэн үг өнөөдөр биелж хүн ард, хүүхэд багачууд «. Нөхөр Л, » Мэлтэлзсэн сүүтэй аяга, ал ГАГ и тийн хашт мойгод ба| амгаланг Жтеьл эт ЛДВ-.й ГАЛ. ХАЛУУН ГАН. БАТ їйл 1711--3 “шингэн | 1- "Ч Сүхбаатар хурц сэргэлэн нүд энд тодорсон холч мэргэй у гыг 8. 2 “М Д Х !! бана цар шаг ий БД" даваар хөгжих, үзэн санаа, зур сөэниир т,Зүйхэй маш сайн байна. тухай урьд нь соносон болохоор: бчэй Тэр загиаааа Аоогхбаатар, зарн Эдайлын Үүрэнийндчий шишч Л арлоолэр мм раллийы ЭШ | ЭШ атшиллулэлЛэВШүҮГЭЖ талаар тусална. Танай орон ялсан лах удирдагч бид хоёрыг зэлжлэн 1. Ямар зан амыг зальт: хүсэхгүй! “ойр Зөвлөлт оросын Ш.Агсидэмайнлд бид өөрийн улс төрийн 5 ЭХЛЭЭД ХЭДХЭН хопоЖ байгаа болохоор зуны амралтаа хэрхэн өнгөрөөснөө найз нөхөддөө бичих гээд зав зай муутай хичээлийн завсарлагын арван минутыг ашиг-- лаад захидлаа бичиж дуусгалаа. Бид |, хоёр ноднин жил Артекийн олон ул- сын пионерийн зусланд танилцсан сүл зорилгод л: . енин, чин зоригт Сүхбаатар нарын алт лзалтын . шим улам улам дэлгэрэн, манай улсын хөгжил хангал баддрч аниа” ээ С.ЖАМ маань жаргал “юм. Лен о--Й| 1 амьдарч байна. ” Бичирэх бүр 0 тү 14 Саяхан би монголын алс баруун явуулдаг юм гөв.. -5 | аа багачуудаа! кязгаар цаст Алтай нутагтай Увс Цэндээгийн захидал бол та нарын д : айтгийн төвийн 8 жилийн дунд сур- Ж “Знл1Б-. туулнар орж нэгэн охинтой уулзсан юм. Цэндээ арван тавхан настай. Дунд сургуулийн 7 дугаар захидал. Яагаад гэвэл багачууд та нарын хүсэл мөрөөдөл эх орныхоо сайн сайхны тухай захиандаа бичдэг учир та нарын ч захидал болох ёстой. З.Бантнечил, 2ес ЧЭмтбйнн АХАН -ДҮҮСИЙН ДУУ ангил сүрдаг. Гэвч тэр ертөнцийн Тийм болохоор Увс нутгийн бяцхан охины захидлын хэсгээс уншигч та нартаа сонирхуулья. “ч. Ирж: байгаа 1971 он бол манай нам, ардын хувьсгал, МХЗЭ-- ийн.түүхт.50 жилийн...ойн...он-. юм. Тийм учраас нам ардын хувьсгал, эвлэлийнхээ түүхт ойд пионер сураг- чид бид. сурсан мэдсэн бүхнээрээ тайлан тавина. Монгол Зөвлөлтийн ард түмэн ах дүүгийн ган бат найрамдалтай билээ. дуул тал хязгааргүй! Гэгээн Зөвлөлт орны Тэргэл сартай дорноос | Найртай сайхан тусыг ! Өр Н Зуулах Нэгэн хүүтэй эхийн Чиг зүгийг заасан ..- Хайртай зүйрлэм сэтгэлийг Гэрэлт дороос. Алтайгаас Хянган хүрсэн хайцуннцэныр » УЛ Орос хүн дуулна. Ангар мөрний долгион шиг Амар тайвныг хүснэ. Сэлэнгэ мөрнөөс уусан шиг Сэтгэл! санаа ариусна. “ Монгол орос бид ахан дүүс Найрамдлыг дуулна Уул тал минь дуулна. Хэнтийгээс өмнийг, Хангай говь минь дуулна. Уртын дуу -цээлхэн Тийм ч учраас хүүхэд бүр биеэ. даа- гаад буюу эсвэл хамт олноороо Мон- гол Зөвлөлтийн найрамдлын сэдэвтэй марк, ил захидал, тэмдэг цуглуулж Дулааны нарны дор Хос хун шиг дуулна. Зөгнөл болсон одтой таван тивд найз нөхөдтэйгөөрөө ба-- хархаж явдаг юм. Артек зуслан биднийг танилцуулсан юм. Мөн ч ” сайхан-зусяан шүүү гэж дурсан ярих дуртай. Арван таван нас гэдэг бол баячиркан нас бияээ. Урьдын цагт бол хурганы бэлчээрээс хэтэрдэггүй шахам нас байв. Тэгвэл өнөөдөр ту- аг шувуу нисээд хүршгүй, туурайт күлэг давхиад баршгүй алс хол суугаа үзэл бодол мннэ найз нөх-- зурсан суух нас болжээ. Жохинийн айсанаж интериационал буланд шилэн дарлагатай хоргонд имандигман хадгалсан олон захидлын дундаас Цэндээд гэж хаягласан нэ-- гэн захидал авч, энэ захидлын эзэн- тэй уулзвал завтай бол уу? гэхэд, пионерийн ахлах удирдагч А. Дагва- араг Хичээл завсарласан ЭлЖэт Цэн- дээг одоохон ирүүлчихье. онгол, найрамдлын сар эхлэх болж байхад Цэндээ маань найзууд- даа захиа бичээд ангидаа сууж байж ч магадгүй гэв, : Үлэхээр нэгэн охин, нэг гартаа захидлын дугтуй нөгөө гартаа Дөн- гөж саяхан бичиж дууссан бэх нь « хатаагүй захидал барьсаар орж ир-- тээ: Найз нөхөд олонтой Цэндээгийн .. 7 учир утгы нь ойлгоно. Зөвлөлт Хол- боот Улс болон ах дүү социалист ориууцын тусламжтай барьж босго- сон үйлдвэр, аж ахуй, соёлын төвүү- дийг мэддэг болно: : ( Найрамдлын сэдэвт. дуу шүлэг, сурна, захидлаар харилцана. Одоо манай бүлэг (АХАН, ДҮҮСИЙН ДУУ) гэдэг бүлгийн сэдэвт ажилдаа бэлтгэж байна. Энэ бол тайлангийн удирдамжинд заасан сар, дутам хийх | бүлгийн сэдэвт ажлын нэг нь билээ: Архангельснийн Любагаас, Лепин- торсиийн Наташагаас, Оренбургийн Олягодс захиа ирсэн. Тэд цөм дДол- дугаар ангидаа дэвшин, сайн сурч байгаа гэнэлээ. Аа бас манай. оронд жил бүхэн тэмдэглэдэг уламжлалт | найрамдлын сарыг тохиолдуулан.циа- дад баяр хүргэсэн байналээ. За баяртай. Хариу бичээрэй ... гэжээ. Цэндээ охин захидлаа орос хэл. дээр бичсэн байна. --Миний найзууд ч монгол үг сурч байгаа. Би их Лениний хэлийг сайн сурахсан гэж зуны амраатын инлээд хэсгийг зориулсан гэж Цэндээ ярыж байна, Гал шиг халуун, ганаас ч “бат найрамдлаар гагнагдсан хойч .үе маань дуулбал дуу ша дугтар-- вал нэгтэй билээ! Зайаэн: Ц. ЭРДЭНЭБАТ : Оросын хус дуулна. Найрамдлаа бид дуулна. . Тэртээ Москвагийн цэцэрлэгээс влон н эхийг Насаар бид дуулна. Ї Бьы 222 дЄХ: БОЛСНЫ (м сэн пнонер ша 8-6-6-9-6-0-9-0-6-6-0-9- 78-Ф-6-0-8-0-8-8-0-0-0 САЛААН --Бид пионерийн ажлаа салаа са яаагаараа хариуцаж хийдэг. Хариуц- сан салаа долоо хоногийн өмнө ажлаа пионер бүхэнд хуваарилдаг. Төлөвлө гөө хийхдээ салааны пионер бүрийн санал авч хэн ямар зүйлд авьяас со- нирхолтой болохыг харгалзаж үүрэг эгдөг. Ингэхэд ажил маань бүтэмжтэй байдаг юм Би салааны хүүхдүүдийн сурлага, хүмүүжил, арнун цэвэр ямар байгааг байнга мэдэж сануулж хэлж өгч бай- хын тул тус бүрд нь дэвтэр хєтөлдөг, Ариун цэвэр, хичээлийн хэрэгсэл бүрэн эсэх, гэрийн даалгавар хир хийж байгааг шалган үзэж тэмдэглэ дэг. Нөхөд маань шаардлага тавихад үг авдагт нь би аг гэж ярьж байгаа энэ пионер бол нийслэлийн 8 жилийн 11 дүгээр сургуулийн Норжмаа багштай 6--гийн «Б» ан- гийн дэргэдэх пионерийн 11 “дүгээр бүлгийн гуравдугаар салааны дарга Б..Амартайван юм. --Салааны пионе хир вэ? руудын сурлага --Манай салаа 14 хүүхэдтэй. Гуравнь сайн сурдаг.Бусад ньдунд. Пионер бүхэн сурлагын чанартаа шиинагн ОРОС АХ ЯРЬЖ БАЙНА Т..М. Семенов гуай Москвагийн ойролцоох Иванова хотод төрж өссөн бөгөөд засварчаны мэргэжилтэй. Энэ ажлаа арван таван жил хийжээ. Үү: ний сүүлийн хоёр жилд манай улсын “Улаанбаатар хот дахь авто засварын взаводад ажиллаж манай залуучуудыг техникийн мэргэжилд сурахад нь ту- салж байна. Семенов гуай арван нэ тэн монгол залууг дагалдуулан сур гаж, тэд цөм:сайн сурч байгаагийн дундаас засварчин залуу Болдбаатар Билгээ нар хичээнгүй ажиллагаагаа раа багшийнхаа хайр талархалыг-тат даг. Ингэж манай залуу ажилчдыг мэргэжилтэй болгоход. тус хүргэж байгаа Зөвлөлтийн мэргэжилтэй Се- менов гуай: -- Юуны өмнө танай сониноор дам туулан монголын бүх пионер, сурагч дад чин зүрхний талархал хүргэе. Цэцэг дэлгэрэх адил өсч яваа хүүхэд та нар хичээл номдоо шамдан ихийг (4 . 2 2 ) 3 (3 9 Ах дүүгийн найрамдалт ЗСБНХУ-аас уриг - дан ирээд Улаанбаатар хот дахь авто засварын заводад ажиллаж буй Зөвлөлтийн мэргэжилтэн Геннадий Михайлович Семенов манай сонины га зарт зочлон ирсэн билээ. Одоо та нарт Г. М. Се меновын тухай болон түүний ярьсан зүйлээс товчхон танилцуулья... | МОНГОЛЫН ШИОНЁРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ, ЗӨВЛӨЛД МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жи- лийн түүхт ойгоор имонерийн байгууллага, бүх пно- нер сурагчдаас авах тайланд амжилттай дүн үзүүл- : сурагчид болон ажил үйлс, сурлага хү- мүүжил, хөдөлмөр бүтээл, урлаг уран сайхан, рэмжит МПБ--ын Төв Зөвлөлийн-алт, мөнгө, хүрэл медаль баталж гаргав. ДАРГА ахиц гаргахаар үүрэг аваад ажиллаж байна. Бид Ардын хувьсгалын 50 жи лийн ойд бүх л талаараа сайжирсан дээрдсэн байхын тул пионер бүхэн нөхдөөсөө, ах, эгч, аав. ээж, ахмад хү мүүс, багш нарынхаа алнв сайн талы нь дуурайж, сайн сайхан чанары нь эзэмших бодолтой байна. ) Пионер бүхэн өөрийгөө ямар хүн болохыг шүүмжлэн бодож өөрөө өөр тэйгээ ажиллавал манай салаа сурла- га хүмүүжил аль ч талаараа бусад са салааны дор орохгүй байж” чадна. Манай салаанд бусаддаа дууриал болох хүүхэд олон бий. Тионер Цог бол ажилсаг, нямбай, пионерийн сайн ндэвхтэн. Пионер Ганзориг дунд сур даг боловч биеийн тамир: спортод нөх дөө хошуучилдаг. Пионер Лхагважав гэрийн даалгавраа ямагт нямбай хийж ирдэг гэж салаан дарга Б. Амар тайван ярьж байна. Шинэ хичээлийн жилийн эхний улирлын дүн гарах дөхлөө. Эдний са лааны пионерүүд дундын тоогоо цөө рүүлж, дундаас сайн, сайнаас онц су рах гэж мэрийж байна. Ж. ХОРЛОО --Пионерийн удирдагч аа! Манай --Салаагаараа долоо хоногт нэг хувь суралцана. биелүүлнэ. рэг мэт санагдаад: : СМАХН, Ардын хувьсгал-МХЗЭ--ийн 50 шилийн -й угтаж, ївйш равдугаар салааны дарга Чулуунбаатар, Болох уу? гээд доорхи таван өгүүлбэр уншууллаа. --Салаагаараа шинэ дуу шүлэг гурвыг сурч баатарчуудад сургана. ЗАВЬЛЫЭ туулж цонхны 12 цэцгийг усалж тордож ургуулна. лот-Сургууль, бүлгэмээс өгсөн үүрэг даалгаврыг хамт олноороо заавал биелүүлнэ. Энэхүү таван өгүүлбэрийг э 111215: 1:427 ООуалдАТЭ АЛ, 12:4:12::1:5:4:8 1:251:2: ту- салааныхан таван,үүрэггэвч байна. удаа давтлага хамтран хийж 1 --Сурагчдын болон пионерийн дүрмээ утгачлан ойлгож ширхэгчлэа 4 уншиж, үзсэн. над чамдалтгүй үү --Биелүүлж чадвал багадахгүй гэлээ. Та нарт юу гэж санагдаж байна? Р, ЧУЛУУН (Нийслэлийн 28 дугаар сургуулийнпнонерийн ахлах УЯАРДАГЧ) хэрэглэл, Ленин, р на рын хөрөг, хэлсэн үг зэргийг байрлуул- ажилд оролцсон харгалзан ав- тийн пионерийн удирдагч, бүлгэ- мийн зөвлөл, бүлгийн даргын оролцоо- ” лдаг ажээ. - 3. ПҮРЭВ (Пионерийн ахлах рд! Я пионер лөлөөс Ардын хувьсгалын 50 жил, МАХН, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ой угтаж гаргасан пионер баатарчуудаас авах тайлангийн удирдамжийг баяр- сурахыг хамгийн чухалд үзэх хэрэг-Ётай хүлээн авч ус удирдамжийн да- тэй. Мөн аливаа ажилд хичээнгүй ням | гуу баатарчуудын баг, пионерийн бү- бай хандах нь-ажлын: амжилтын эх лэг, салаа хамт олноороо болон су- сурвалж болдог билээ. Үүнийг: бүү|РаГЧ » ЗАулндэн үүрэг аваад ажил мартагтув! Хүүхэд та нартаа эцэст нь хэлэхэд Монгол Зөвлөлтийн уламж лалт найрамддын сарын ажил эхэлж байгаатай холбогдуулан баяр Хүр: гэж, хичээл сургуульдаа улам.шам- дан суралцахыг хүсэн ерөөе 2 ФФ0Ф000ФФ090ФФ00ФФФ00Ф0ФООО Ургац-хурааж байгаа үед сурагч янонерүүд их хүч болдог юм, Батсүкбэ рийн сангийн аж ахуйн дэргэдэх Манд лын 8 жилийн дунд сургуулийн сураг чид знэ намар төмс, луувангийн ургац хураахад аж ахуйдаа асар их тус үзүүл лээ, Ичинхорлоо, Уламбаяр, г чаа, Хаямаа багш нартай ангиуд 6-гийн «В» ангийн сурагч Норжин, Отгонбаяр, Баясгалан, 5-ын «А»-гийн Содвоо нар ё. бусдаасаа давуу амжилт гаргасанд ногоо “22 чин ах-эгч нар нь их баяртай байна. Р, ЦЭВЭГМИДИЙН авсан гэрэл . Тус сургуулийн багш Рияны даа- сан наймдугаар ангийн нэгдүгээр бүл гийн пнонерүүд, багш Гуленны даа- зураг, улсын тэргүүний . баатарчуудын баг болох болзол хан- тахаар сургуулийн хамт олны өмнө үүрэг авч шургуу ажиллаж эхэллээ. Түүнээс гадна тус сургуулийн пно нер баатарчуудын дунд муугүй, онц сайны төлөө баатарчуудын. баг, пнО нерийн салаа болох хөдөлгөөн, өр- нөж одоо арав гаруй пионер ба. баа» тарчуудын салаа аравт үүрэг авч ажиллаж эхэллээ, З. ШАРИГАТ (Пионерийн ахлах СУРАГЧ ШУУДАН». ХОРОО Манай сургууль роо бий. Тэгэх, са сан «Сурагч» шуудан 1968 онд биднийг гид байхад удирдагч байлаа рийн ажил дээр: ль дээрээ байгуулан гэж - хэд хэдэн жижүүр хүлээн аваад бүл гүүдэд тараадаг. Сургууль НАМРЫН УЛАМЖЛАЛТ СПАРТАКИАД мын шивэр шуудан хо- дээ хотын шуу ар Онш, бидний өөрсдийн байгуул хороо юм шүү. тавын «В» ан- Батнасан манай бүлгийн Нэг өдөр пионе- шуудан хороо лийнхан Автбномнт Бурийдын нерүүдтэй тогтмол лов. Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сараар бид дахнад цуваа гаргана. Манай Оюун таван онцын эзэн. Бид ч сурлагын таяаа! пио- харилцаатай бо- Гэрэлтуяа, Алтанцэцэг, Нрахтөс Ёшайх, Лхагвасүрэн Биднийг дугаа пионерийн. ярьсныг тэмдэглэн авлаа. . гЭМИЙН НЭГ бат СУРАГЧ Саяхан нийслэл Улаанбаатар хо тын үзвэр үйлчилгээ гудамж, талбай Энэ хүүхдийн биедээ авч явсан зүйл БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч дийн 1965 оны 191 дүгээр зарли гийн зүйлд заас- 25 ныг Энэ зарлигийн «нэгдүгээр сад зүйлийг зэвсгийн чанартайгаар биедээ авч явахыг хориглосон юм. Энэ.хориглосон зүйлийг биедээ «авч явсан хүмүүсийг уг зарлигийн 1 Хоёрдугаар зүйлд зааснаар 25--аас 9-э-0-0 Тдуугнх сонирхдог. /Би «Пусть всегда будет-солнце» гэдэг дууг сурсан гээд ЕЧОУОЖСЭР мэдэг эвлэгхэн аялж бай- » Болдбаатарын дэвтрүүдийг үзэхэд бас юмандаа цэвэрч нямбай ханддаг нь харагдлаа. Тэгээд түүнээс дэвтэр номоо цэвэр гамтай эдэлдэг аргыг нь «асуухад, Ү: т---Би гэрийн даалгавраа хийхээс өмнө ширээгээ сайн арчдаг. Тэгээд нэг сонин дэвсдэг. Бас гараа сайн « УГаадаг. Гар муухай бол дэвтэр ном ч халтартуулчихаад байдаг юм гэв. зүйлд " заахдаа хотын дотор хутга мэс, бу- 200 төгрөгөөр торгох буюу БНМАУ» ын Их Хурлын Тэргүүлэгчт дийн 301 дүгээр зарлигийн нэгдт тээр зүйлд зааснаар арга хэмжээ ава хыг заасан билээ. Ийм учраас имонер сурагч бүр эв хаарч биедээ болон халаас цүнхэт. Иймээс пионер сурагч бүхэн энэ зарлигийн заалтыг нарийн чанд єа- хин Чээ22 54 ра! 2 с Н (УЦСЕ тазрын хүүх дийн хэлтсийн төлөөлөгч). өспхжлижсүхсЄбчцшйииацамгананыаточин 114», «ТУ-134» онгоцны | марк мөн «Луна» автомат станцын марк нууд байлаа. Бас оросын их-захиолч Пушкин, Лермонтов, Крылов, ,Гоголь Чехов, Горьний зэрэг нэрт ..хориод зохиолчдын марк байна. минь -- Ирээдүйд ямар. мэргэжилтэй болохыг хүсдэг. вэ? гэхэд, -- Би онгоцны жолбоч болохыр хүсдэг юм гээд чухам л тэр хүсэлдээ автагдсан мэт цонхоор гүн цэнхэр ог- торгуйн уудмыг ширтэн харав:” -- За. Болдбаатар аа! Ирэх онд БОЛДБААТАР ОЛОН МАРКТАЙ Надтай уулзсан жижиг бор жав 17Кигжидийн лыг » Бас тар гэдэг юм. Энэ хүү нийслэлийн: 36 дугаар сургуулийн хоёрдугаар ангид суралц , даг билээ. -- Болдбаатар аа, «Онц» сурдаг аргаа хэлнэ үү? гэвэл: - Ах аа, би багшийн заасан хи- чээлийг их анхааралтай сонсдог. Да- раа нь гэртээ хариад багшийн заасан хичээлийг дахин дахин уншдаг. Мэ дэхгүй зүйлээ аав, ээж, ах нараасаа «асуудаг. Би өдрийнхөө заалгасан хи- Нийслэлийн сургуулиудын намрын, лийг гэрийнхэндээ ярьж, өгдөг, Би уламжлалт Спартакиадын сагсан бөм 1чих хичээлээ бол багшийн бичсэний! бөгийн тэмцээн болж 8. 10 жилийн,сайн харж яг дуурайлган бичдэг. Тэ- 501гэ сургуулиудын охид, хөвгүүдийн 4 гаруй багийн 350 тамирчин сурагч оролцлоо. Найман жилийн сургуулиудаас 30 дугаар сургуулийн Улаанхүү ах- загчтай хөвгүүдийн баг нэгдүгээр байр, 15 дугаар сургуулийн Нэргүй ахлагчтай баг 2 дугаар байр, 11.ХҮ, ахлагчтай баг 3 дугаар байр эзлэв. Охидын. 8-4 гаас 23 дугаар сургуулийн Оюунчи- мэг ахлагчтай баг нэгдүгээр байр, Энхтуяа ах- ДҮ: гээр сургуулийн Хачинцоо ахлагчтай баг 3 дугаар байр эзлэв. 10 жилийн хөвгүүдийн багаас 5 угаар с лийн Наранбаатар ах- мини бас 3. дугар байр, Налайхын 10 жилийн Хишигбаатар ахлагчтай охидын багаас лийн Отгонцэцэг ах лагчтай баг 1 дүгээр Знш-3г дугаар гээр сургуулийн ».Сүхээ 30 дугаар сургуулийн лагчтай баг 2 дугаар байр, 11 сургуулиудын баг 3 дугаар байр, 24 дүгээр сургуу сургуулийн Оюун дугаар байр, Налайх: 3 Эрдэнэжаргал ахлагчтай баг таар байр тус тус эзлэв. Тэмцээний нийлбэр дүнгээр 8 жи дийн сургуулиас 80 дугаар сургуул, . 11 дүгээр г 080468 : суртуу 1 дүгээр байр, дугаар байр, 28 дугаар су дугаар байр, мөн 10 1 лиас 24 дүгээр сургууль байр, 5 дугаар байр, Налайхын 1 5 тууль 3 дугаар байр тус тус эзлэв. ДАВААСАМБУУ 27) ль 2 дугаар жилийн Сур- лэдэг юм, эд онц авдаг даа гэв. -- Чи ямар хичээлд илүү сонир- холтой вэ? гэвэл: -- Бүгдэд нь сонирхолтой. Гэх, Їдээ дуунд их дуртай. Ялангуяа орос тастай зузаан дэвтэр байв. Болдбаатар аа! Тэр чинь юу вэ. ГЭХЭД, . -- Энэ миний марк цуглуулдаг ”"дэвтэр гээд надад өгөв. Дээр үеийн ховор маркаас эхлээд орчин үеийн маркийг эрэмбэ дараатай байрлуул- сан байлаа. Хэдийнээс марк цуг-- луулдаг болсон бэ? гэвэл: | -- Би марк цуглуулдаг болсоор удаагүй байна. Хоёр жил шахам болж байна. Тэгэхдээ би голчлон он- гоцны төрлийн марк цуглуулдаг гэв. Үнэхээр ч цуглуулсан маркны (ихэнх нь манай огторгуйн анхны ни сэгч ЗХУ--ын баатар Ю. А. Гага- рины болон «Востон» хөлгүүдийн зураг бүхий марк, «Антей», «Ту- лэ? ямар 1 лийн дэвтэр юм уу гэмээр ногоон хав лээ? гэхэд, Трж Үэ|ӨчНн - сар шор ЭШ -уочлнн найрам, са, ажил эхлэх гэж байна. Удахгүй үнГАЖ Нөй мөний хэв, гал, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ой-з нууд болно. 16 -- Тэр ойнуудад ямар бэлэг:барих гэж байна. вэ? ! соц -- Манайх ангиараа Ленин багиы жанжин Сүхбаатар нарын бага насны үйл. амьдралыг сайн мэддэг болно Мөн онц сурлагын амжилтаар их ой. гоо угтана. . -- Чи зөвлөлтийн сургуулийн хүй хэдтэй захидлаар харилцдаг уу? -- Харилцдаг. н Петягаас э8 хидал ирсэн гээд цүнхээ уудалж ОР лээ. ! Ц, ХАТАНТӨМӨР : . 41 Нийслэлийн 80 дугаар сургуулийн 6-гийн «Б» өнгийн пионер У, Сүрэн хорлоо захиалсан хөвлэлээ, Ном 80 хиол, сайн уншдагаараа нөхдөө үлгэр РСҮЧ 175Ү8 Эрэ АЖИЛСАГ ОХИН Хэн, хаана, яаж амарсан тухай соний оярна одоо болтол тасраагүй байна. Су- Храгч -/бүр "тарвага Уарван жилийн сургуулийн захиргаанд» Фгэсэн албан бичиг бас байх нь соний ?ажээ. Энэ бичгийг Лүн сумын захиргаа Янаас ирүүлжээ. Сурагч Цэрэнбалжид эр ны амралтаараа Энхийн бригадад н лийн есөн үнээ хариуцан сааж, лэ 9 Пїрээс 254 литр сүү сааж, 2290 янтр суу тушаалаа гэжээ. Хэдхэн сарын дараа. сургуулна төгсөд эрэнбалжид 0: лах, ийн амралтаараа сүүн далайн ханиллал бйнсаг иямбайгаараа алдарш 9 кээ. Цэрэнбалжид одоо түүхт ойлуудад Хтавих тайландаа амжилттай | бэлтгэж 5 ЛХАГВА «За «У, «Хэ аХ Р, ВАЙДИЙН авсан зөрэл зураг 7Г-АМ ГУ єдКэ ?, 09009004 ЭтӨавгг-- шьеь... 1 ї! ! “ЭРЭүээ-сэарээн. Янань-.. вдиара,, 1 ВАЛПЕРИЙ ю БРУМЕПЬ нв ЕЗ Хүүхэд та хөнгөн атлети чийн өндрийн харайлтын дэлхийн суут їн, “ЗХУ-ын сп 1 тавБяат мастер В. Брумелийн тухай Хичээлийн завсарлагаалаар ма” най ангийнхан. өөрсдийн байгуу сан гавьяаны тухай ярияцдаа" Тэгтэл Болд өлийн цонх “руу танилцуулья. В.Брумель онд төржээ. Сургуульд байх п цагаасаа хөнгөн атлетикаар хичээл” лэн, ялангуяа өндрийн харайлтыг - “дабиан, энэ төрлийг ӨВӨГ авч Ь цам гЭфЛсарг гавьяа сургууль тасралтгүй, уйга Гавьяа гэдэг чинь том юм гэв, Гавьяа яагаад том юм 17 настай байхдаа Спортын мастерын-норш «|! бод? Бага ба хгүй хэрэв.ү! ндэрчүүдийн улсын авар”) гэсэн бодол чина Болд “рын хөө бодлыг батлан --Гад түймрээс хүн аврах, дайс ныг зоригтойгоор ялах бол ч ветой мундаг гавьяа даа гэсээр 4 сүүрс ( алдлаа. ) биш. эв. |Өиёлүүлж єв болжээ. Энэ хүүхдийн нэр нь 1959 оны 1 хөнгөн атлетикчдийн дунд дэлхийн шилдэг тамирчин | нь эхэлж, энэ үеийн өнд | рийн харайлтын амжилт нь 2,01 ! Би гавьяаг заавал том байх ая- | ой байв. Нэг жилийн дараа 2,17 | багүй гэж бодлоо: Яагаад гэвэл өл |Өвчийн өндөрт буй хөндлөвчийг 11) төрсөн сайн өдөр би гавьяа, байгуул шж ЗХУ-ын ба Европын аварга Жо сан юм. Тиймээс ч ханын болж, 18 насандаа “Римийн олны сонинд зурагтай минь тавьсан шүү тийн 17 дугаар наадамд оболцож ! дээ. : мөнгөн медалнар шагнагдаж, тэр | чамартаа БВ.Брумель Европын өнд | вий / Би хүүхдүүдэд гавьяа ямар ч байж “болно гэдгийг батлахаар боолттой гараа ширээн дээр тавь (1. тал хичээлийн хонх дуугарлаа. , ямар гавьяа байгуулсан бэ? тэн элэн байгаа байх. 2 эр өглөө хичээлдээ юртэл ма най ангийнхан --Өө Баярыг авчих... Тэгээд л эх орондоо .эгүүлэн авав. Дараа нь сар хүрэхгүй хуга чаанд 2,24 см болов. 1963 оны гилдав. Тэдний ярианы олоо 7-р сарын 24-нд«Лужник»цэнгэл 7, хагалан Хал, “Гүй би ширээндээ ч хүрч чадөлгүй Үүдэнд зогсож хүүхдүүдийг хар- лаа. , : хийж чадна биз. Сая учрыг гадар лан толгой дохив. Би дөрвөн жил үзэгчдийн суудалд сууж талбайд самбаатай өрсөлдөх тоглогч, эргэ. дэн нисэх бөмбөгийг я бахархан хардаг байсан. Гэтэл ганцхан өдөр - хөл бөмбөгийн тоглогч болчихсон "| доо баярлалаа. ирчээ. || Маргааш нь тэмцээн эхэллээ. 1965 оны намар В.Брумелийн! Манай сургуулийн хөл бөмбөгийн ба, хөл нь хүнд гэмтэж 3 жил уламжлалт тэмцээн болж байгаа гаруй хугацаанд хүнд мэс заслал! хэрэг. Хувцасаа өмсөж суухдаа кийлгээд эдгэрч өн н жилээс: хөл бөмбөгийн хаалгыг харахад дажин бэлтгэл хийж 2,06 см-ийн 1 жижигхэн санагдав. Харин өмнө өндрөөр гарсан нь цаашид өндөр нь очоод зогстол хоёр талд цэлий амжилтанд хүрч болок найдвар | гээд том гэдэг нь... Өндөр ч гэж байна. эвдээгүй хэвээр байна. 1964 онд Токио хотод болсон 18 дугаар олим тийн наадамд 2,18 см 1 давж олнмпийн алтан медалиар энгэрээ мялааж багтаа 7 оноо ав ч Н.САНДАГДОРЖ | ЛООД Үсэртэл хүрсэнгүй... 4 Өнгөрсөн есдүгээр сарын сүү 11 лийн хагаст манай бөмбөрцөг дээр болсон үйл явдлаас хүүхэд та навт танилцуулья. “ НҮБ-ын" ерөнхий ассамблейн ХХҮ чуулган есдүгээр сарын 15- нд Нью-Йорк-хотноо нэг --Зөвлөлүүдийн орны рээс хөөргөсөн «Луна-16» авто- мат станц саран дээр зөөлөн бууж, сарны хөрснөөс дээжис аваад, ес дүгээр са нд дэлхийд эр үнэн дүр даян хин илэрлээ. -- Аливаа улс орны дотоод ХЭ рэгт зэр зэвсгээр хүчирхийлэн орох, эсвэл эдийн засгийн шахалт 80 йн нөлөөндөө 2 гэсэн бодлогоо хэрэгжүүлэх зорил. гоор АНУ-ын ерөнхийлөгч Р.Ник сон есдүгээр сарын 27-нд Европод доншуучиллаа. ! --ВНӨВУ-ын хувьсгалт түр зас гийн, газраас есдүгээр сарын дун дуур Парисын: зөвлөлгөөн Дээр дэв шүүлэн -тавьсан шинэ санаачла-, гыг анхааралтай нарийвчлан үзэ хийг АНУ-ын эрүүл саруул сэт Дэлхийн өмнө да ыг | А-44714 ! ыЁЛЭХ, хүн гүйцэнэ шүү дээ... гэж шу-! --Хүүе Баяраа! Чи «хаалтачө | эргээс, тоймгүй, хүрэх болов уу тэж бо. ТАаГДЭЭ 0) зар: бас хө/ хааж тогтоон, дээ. гүүр ОЧИНО оны, айа,. гс гад аЯ чинь сайн 1 намайг магт |. на гэж хүүхдүү, зав. Тэм ЭН эхэллээ. Манаятан ай ямын ха хоёр 1 ирсэнгүй. Нэг бөмбөг ) мөрөөд | лөө, Миний мөрөөдлийг биелүү- шиг Эсрэг багийн гой довтлогч манай хамгаалагчдыг хуу ран торгуулын. талбайд ори "домгийгч бөмбөгөө гүйцэн ирж Еэ рээд э Хүүхдүүд хотын төвд яваа хүнд хөөд над руу атгасан гараа зангав. Би бээлийгээ авч үг хурууны НЭГ Үүлээчихээд өмстөл хаалганд дахин бөмбөг ирлээ. Би | бөмбөгний өөдөөс тосон гүйж цой | лон ирсэн бөмбөгний доогуур алгаа Ї тосон, чээжээ бөхийлгөн тэврэв. | Хүүхдүүд түрүүнийх шиг шуугиан дэгдээв. Ингэж манай баг ялав. . Үүнийгээ би гавьяа гэж бодсон я доо. ялимгүй бага юмнаас ч эхлэж бол но. Тэгэхдээ байгуулсан гавьяан гэгч нилээд зүтгэлтэн засгийн гаа |! сайд Б.Эичлгайхнн Үүүнэас зарлах гүй өнгөрөв... “7 еэЕсдүгээр сарын 28-нд БННА “Учын төрийн" : ҮНДЭСНИЙ өрх чөлөөннй Хөдөлгөө ерөнхийлөгч, ерөнхий сайд, “Ара | .А8г болохоор дарга НИЯ--1» гэдэг зэлжит хиймэл Да л хөөргөв. “Энэ хиймэл дагуу-(7- яи алсын радио холбооны систе (7 мийн ашиглалтыг хангах, түүнч лэн хойд зүгийн нутгууд болон Си бирь, Алс дорнод, байгаа «О вагийн зурагт радиогийн програм мыг дамжуулахад зориулжээ. --Коммунист, ажилчны дөчин га ван намын төлөөлөгчдийн уулзалт есдүгээр сарын 28-80-нд Будапечит хотноо: болж, нмперналисмын эс рэг, тэмцлийн зарим, тулгамдсан асуудлаар санал бо “солияцов... л 5 4-5 1 5 : бөмбөг өр яваа. Манай хаалганд нэг ч блнж р ! шигчид гарамгай зүтгэлтэн |. Дундад Ази! ита»станцуудад Моск Ё нү Ё э ПНЕ хэн», «Манай зочин», «Хараа- | цай» зэрэг булан нээж тусгай ду гаарууд бэлтгэж гаргана. Ингэхлээр гавьяа гэдэг! , гаан дугаар хэвлэгдэнэ. «Швоне | рийн үнэн» сонин тус бүр нэг хэв | лэлийн хуудсаар 53 дугаар хэвлэг. дэнэ. ё ї ! “Сар тутам хамтийн бяцхан ун “бол “єртөв- (1. Уншигч багачуудаа «Пяоне- рийн үнэн» сонин «Залгамжлагч» гэдэгт сонины зөвлөл итгэж байна. “нэгдсэн РЕДАКЦЫН | -2 804804 гал, " “Мидекс кс-14480: 5, 11 1 , 7 дахь жилдээ: --12-2-ттт04 Мь41 (1151)! 1970 оны аравдугаар сарын 14. ! 9,988. | ЛХАГВА Үнэ 10 мө. Зуны дэлгэр цагт өлөн зуун пно нєр” сурагч хөдөлмөр амралтын зус занд амарч ажиллаж их зүйл бүтээ дэг бияээ. Нийслэлийн 10 жилийн 6 дугаар дунд сургуулийн багш, хөдөлмөр ам 5 ралтын зуслангийн зааирал Д. Рэв цэнтэй уулзаж Доорхи асуулт тавь «ван юм. Асуулт, Тавай сургууль хэдвйнээс эхлэв зөдөлмөр “Хараулч, Манай сургууль анх-1958 оноо “Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйд хө релмөер зусланг турван ээлжээр 45. сурагчтай байгуулсан юм. Эхний 2- 4 жил бид зөвхөн төмс ногоон дээр ажилладаг байлаа. Байр байв. Гэтэл одоо 5-6 э ФӨолж төмс, байцаа, сонгино.өргөёл хэмх улаан лооль зэрэг ногоог өөрс “тазар, зоогийн газар, здчидын байр, эмнэлгийн салбартай болж өргөж Асуулт ЖЭ... Энэ жилийн хөдөлмөр, амралтын зуслангийн ажлын талаар ярьж өгнө ҮҮ? Ч Хариулт. ! Г Энэ жилийн хувьд бид сурагчдаа зургаан ээлжээр ажиллууллаа. Үүнд: 1 дүгээр эзэлж буюу.бэлтгэл -ээлж. Үүнийг бид дөрөвдүгээр сарын 25:-- аймгийн Баянхонгор сургуулийн нэгдүгээр “бара зун намрын цагт хийсэн ажлаа дүгнэлээ. Ниоверийн өрчим мал маллаж, сүү сааж, 68 эмнэг сурган эдэл- сургалтын саалийн, жээлийн. урлагийн ан агналтын, 133 иг ашиглаж тушаасан ба эмийн ургамалын зэрэг аварга шал тарвага агваж гаруулав. тушаалаа. Пио- хувьетал, ! дэвш- өйн тайланд амжилттай бэлтгэж гээнд оруулжээ. Хаягдал төос 500 зурам, 200 улсын бэлтгэлд ивер сурагчдын үечилсэн лийн нэгдүгээр шатны болзлыг 37 хүүхэд биелүүлсний дотор Са рантуяа даргатай 4-ийн «Вэ ан- яувьд гурван брезент. “ай : . шувь эн асарт байрла - даг ЭЛжтэй . төвийн ги хамт олноороо биелүүлжээ. пио- Монголын пионерийн урлагийн Н - “вер сурагчдын соёл-хөдөлмөрийн үзлэгт Оюун, Оюунчимэг нар шал... уламжлалт чуулган саяхан болж, гарч, алт, жээ. «Хүүхдийн ертөнц» гар зур- зусланд гийн найм дахь уралдаанд С. Унд 100 хүүхэд амарч, мал аж ахуйд ралын «Найрамдал нөхөрлөл» гэ 99, үйлдвэр барилга дээр 14 су- сэн урлал сайн бүтээлд орж дип рагч үр бүтээлтэй ажиллаж 1000 яом хүртэв. 1000 литр, дөлмөрийн чуулганаараа наас 5 дугаар сарын 20 хүртэл 5 багш, 45 сурагчтай гаргаж ажиллуул сан юм. Энэ ээлж 58 машин хөлдүү бууц тээвэрлэж гурван өрөө бүхий сууцны байр барив. Хоёрдугаар зэлж дугаар сарын 25-ваас 6 дугаар са рын 20"хүртэл 9 багш, 105 еурагч тай гарч хөрсний сийрэгжилт хийв. Сийрэржилтийг хичнээн сайн хийвэл төдийчинээн өндөр ургац авах үндэс “болдог юм. Дараа рь үрээ суулгасан. | Дд зэрлэг ургамал дугаар ээлж буюу дөрвачийн түүлээ. Эцэст нь га. Ё л. гоо хурааж авлаа. ЭВэ жил Улсын төлөвлөгөөг. хувь биелүүлсэн сайхан амжилтаа хнчээлийн шинэ жилдээ орсон д то хэц” 5 8 22Эл Энэ жилийн хөдөлмөр. амралтын, зуслангийн ажиллагаанд гарсан онц!» лөг шинэ зүйл байвал ярина уу?... Харнулт. : хүрэл медаль хүрт- Тус сургууль соёл-хө эмнэг ноосны, тэ- Одоо МАХН, Ардын МХЗЭ-ийн 50 жилийн З. ПҮРЭВ (пионерийн ахлах | Удирдагч) яинаилины , Ч 2 с . ” Ч -(Ы 2 “ь. . -4 2 “ шөнийн Заагаар адуугаа хураашж явдаг бяцхан адуучинг хэн гэдэг вэ? тэвӨл “Говьгалтай аймгийн Тайшир бу «Галуут» бригадын Жамерант Н. 777 ) ХАЙРАМДАЛ ӨДӨРЛӨГ Хөгжим “бүжгийн дунд сургуу- лийн их танхимд улаан /бүчтэн шионер сурагчдын жагсаал жиг- дэрсэн байлаа. Тэд Монгол Зөвлөлтийн най рамдлын сарыг тохилдуулан хийх Найрамдал сэдэвт өдөрлөгтөө цуг ларчээ. Нийслэлийн сургуулну- дын тэргүүний їионер сурагч- дын. энэ өдөрлөг ахан дүүсийн дуугаар эхлэв. Өдөрлөгт Улаан- баатар хот дахь Зөвлөлтийн 3 ду таар дунд сургуулийн инонер еу- 02222 рогчид иийелэлийн сургуулиудын төргүүний пниоверүүд, шнөперийв шдэвхтнүүд оролцов. Зохиолч Дашдооров Ороє төс гөн гэдэг шүлгээ уншиж, Зөвлөл- тийн мэргэжилтэн ЕЁфемов мөн-! толын өсвөр үе инонер єурагч- дад баяр хүргэн үг хэлж Артен зусланд амарсан нинонер сурагчид зуслангийнхаа тухай дуулж 0бү- жиглэн, Монгол-Зөвлөлтийн хүүх дүүд В.Н. Лениний хамгийн ВУР- тай байсан Варшав Янкн гэдэг дууг хамтран дуулав. Наран үүрд мандаг гэдэг дууг бүх сурагчид танхим дүүрэн цууриаттал дуулж өдөрлөгийн ажиллагаа дуусав. МАНАЙ СУРВАЛЖЛ тохижуулах эх үүсвэр болж | байгаабембөг, шатар даам дууны чөмцөөн юм, Энэ ажил овоо үр дүнтэй бол- лоо. Хойтон үргэлжлүүлэн хийнэ. Туршлагын талбайд тарьсан ногоогоо худалдаад 20 гаруй мянган төгрө гийн цэвэр ашиг оллоо. Үүнийгээ бид зуслангаа тохижуулах, тэргүүний су рагчдаа урамшуулан шагнахад 36- рмулна, : : ,. Авуулт: Ч : Энэ хугацаанд сурагчдын дунд-сеёл хүмүүжлийн ажил хэрхэй зохиодог байсан бэ? : Үүнийгээ:өдөр болгон. оройн шугаман - ....т ТА. | : - хүү Цогтбаатар юм. Тэр хүү зуньгам- ко Зриу валтаараа 300-гаад адуу маллажээ, Сурагч Цогбаатар, нойронд сэргэг, ис йхлагдсанаас “төмонд гарамгай гэж уа гадна эмнэг хангал адуу сургаж, эдвл бууц хвтамж овоолсов Байма Чөнтээстуулжх «00000000000000000066666д6466д4А6дА0ААА С олвл, : . өвөлжөөний тодорхойлжээ. ноос, ямааны хялгас МОНГОЛ ЗӨВЛӨЛТИЙН. НАЙРСАГ ХҮҮХДҮҮД. сүй ЯЛ. С, ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл орж 100 гаруй хонь 00- | д сэ рэн ЗЭ өйрогчй 465 САНГИДУЛАМ (Пвонерийн ав байгаа. онэ сурагчийн “нутгаар явуулж аварга шалгаруулдат. ээлж бүхэн Зайлалгаа ЗнЭЖ Хал сонин гаргадаг. Ё , Эмуул: ян өдөлмөр-амралтын зусланд идэв. тэй ажилласан сурагчдын хилэн внэрлэнэ-үү? : 4 Е кл 858 р нь манай хүүхдүүд нөм идэв тэй сайн ажилласан. Гэвч сайны дөт роос сайн гэж байдаг болохоор зарим сурагчийн:нэрийг дурдаж хэлье Хө дөлмөр амралтын зусланд 4-5 шив дараалан идэвхтэй ажиллаж байгаа 10-ын «А» бүлгийн-сурагч -Дорштбат байна. Мөн 10-ын «Б» бүлгийн Дэв алжин 10-ын «А» бүлгийн Авид йс ыг дурдаж болно. й Хамгийн эхний бэлтгэ» /эзэлжийд тарсан Доржбатын удирдсан 8 сурагч Манай ажлын голыг нугалж “Өгсөн юм. Ялангуяа тэд туршлагын талбай Дээр онц идэвхтэй ажилласны үрээр бад дээр дурдсан цэвэр ашиг өсөв илээ. 5 Хөдөлмөр-амралтын зуслаагийв за ажил хийх гэж эв Ц, ХАТАНТӨМӨР Фоё9600004040606000600осссоорсо020уолг2го0о006086638 - явж сурвалжлан . үзэхэд үнэхээр ЮШ зүйлийг гүйцэтгэсэн байлаа. МАГВАН (Багш) “дах удирдагч) ббоббол соо ї« СУусчарл баяд, 35“ 299 єв 23 М7МуАТЭ ал, 133:318Е сан Монгол Ардын Хувьсгалт Намын дөө л аль ч талаараа тутах шөргэн жшолоодлогоор ардын төрийг Хүний боддогийг бодно, байгуулах ,бэхжүүлэх, харийн Дайс хийнэ, сурдагийг сурна. нагс хувьсгалын ололтыг хамгаалан «Ус ирэхийн өмнө боолт далан туслахад бидний аав ээж, ах эгч нар байгуул, Осол гарахын өмнө . бол- цөм гар бие оролцож, хөлс хүч амь гоомж сэрэл хандуулї» гэж бидний часаа хайрлалгүй хэзээд бэлхнээр багш сургадаг билээ. Энэ тун үнэн сахин хамгаалж хөдөлмөрлөн хөг үг юм шүү, Тэгэхээр сурлага, сахил жүүлсээр 50 насны нь ойд хүрч бай- га, хүмүүжлийн гэм ослоос. урьдчи на. Өнөөдөр багачууд та нар сургуу- лан хамгаалах боолт далан юу байх лийн ширсэний ард дэвтэр үзгээ вэ? Түүнийг л байгуулах талаар С аад сууу: байгаа нь мөн л энэ ӨЖ доё, хичээе. Ер нь ямар .гэм ГӨР таас хийлцэж байгаа хэрэг. дөг билээ? Тэгэхээр аав, зэж ах, эгч . нөр -- Санамсаргүй байж байтал 9 чинь нх ойдоо хөдөлмөрөөрөө бэлэг нөтхэн асуучнхбал. базаахгүй дүн барих гэй: байгааг сайн мэдэж бай. авчихаж магадгүй. : тва болохоор та. нар ч гэсэн өөрс -- Зарим нэг хичээлийг муухан дийн хир чинээний эрхэм нандин бэл ойлгосон.бол.сүүлд нь давтахад хэ тээ зориулалгүй яахав. цүү байдаг. Энэ ойл. барих бэлэг бол чанар -- Заримдаа сайхан тоглоом эхэл сайтай эрхэм сайхан бэлэг байх. ёс чминхээд цагаа мэдэлгүй өнгөрөөчихдөт той. Тийм,бэлгийг Эртнээс бэлтгэж гэм бий. байж. л бий болгодог. Бидний.бэлэг За даа, сурлагад гай тарьдаг юм- бол тийм ч амархан бэлтгэчихдэг ны гол нь бараг энэ дээ. бэлэг биш ээ. Сурлага, хүмүүжил, с8 Энэ гурван янзын гэм яавал гарах хилга батаа сайн байлгахын тул бү гүй байх вэ? тэн жилийн турш чармайна гэдэг ЯГ «Дааягавар байхгүй» гэхгүй, ӨД гүй үг. Хүүхдийн чадахгүй юм ЮУ рийн хичээлийг ӨДӨРТ НЬ, маргаа- байна вэ? Юм бүхнийг чадна. Хёс тийн хичээлийг өнөөдөр нь. ТОРТ- рин заримдаа нуруу нь намдаж МЭД мол давтдаг бол дульхан дүн чгавг нэ. Шат тавьбал гарч я орхино, Ёр рүй, ганц мэддэг тарчгаа суулгах юмгүй. хийдгийг “уэфх. ососФФФФФОФОФФФООФОФФӨӨбӨӨӨӨӨбӨӨӨФӨӨӨӨӨӨОФООӨОФӨӨ!д ) миний зургийг авсан юм байж л 1 тэл дэв. Нэгэн өдөр хичээлийн дараа Ёла багш маань ангид нэсАнан- ёө- 3 -.- нин тарааж өглөө. -ангийн 9 ша Цэндсүрэн хамтийн түрүүнд сонин 5 гөө ї 5 “Зууш найзуудаа! Хараач Ма- най Энэбишийн сонинд гарчих 2 сан байна гэв. ч сонирхон с Ф очиж үзвэл үнэхээр тийм байлаа. 2 : Би гайхав. Хэн ч миний зургийг с Ф 2-0 авч сонинд тавина гэж хэлзэгүй ? ул! . Зарамчй Сон ү-- чинь : огт » Сонин 3 шидтэй юм байдаг юм тайж дээ 3 гэж гайхав. : ял гаж гэртээ хичнээн нх баяр 9 : Сонин надад нх зү 38.2 ж бухэн хэв, санан. с-8 5 сурсан, ийм ч зүйл мэдсэн тэж НЭЭС хойш би улам мэрийж с0- 5 4 хэлэх хүн бишгүйдээ байдаг. Тэд Нинд гарсан хүн гэдэг Зинь бүхий 0 цөм л сонин ач тусыг 3 талаараа тэргүүний байх ёстой 2 бахдан өгүүлдэг билээ. гэж боддог юм. Аравду- 5 Өлзийн Энэбиш багш хүн, Алс гаар-ангиа төгсгөөд багш болох 2 холын Увс аймгийн төвийн най- ГЭЖ багаасаа бодож явсан боло- 5 3 ман жилийн дунд сургуулийн гу- ХООр Багшийн сургуульд өрж 3 равдугаар ангид багшилдаг. хүссэн хүсэл мннь биелж 29 мвнын мишээл сурч төгссөн сур ї » захиал н: 3нҮСЭН (424-2 Заал яааж шавь Эд нар юм --Захиалалгүй яахав, хүүхэд дү цсом, 3-- “йммр бөмД9У 0. Ён нэн нан шиг эхлэн «Пионе- ан, 1 Манай ангийн 85 хүүхдээс 22 1 иь сайн, онц сайн сурдаг. | Ц) ! н! ш ЮНН НЇН 13) ЫГ й :1 , ЗУНЫ АВАР САЙН зж ахуйн практин: шннлиатВӨнд Сур, ИЕЛЭВ сөх аятай цөхцөл боллоо. Тус зусланд ажиллаж амарсан МВП--ын Төв Зөвлөлийн хоёр сурагчид 8000 литр айрдт бэлтгэн дугаар бүгд хурлын шийдвэрийн ЛЖ, литр сүү тушааж, дагуу Хэнтий аймгийн Бэрхийн уур шахам эмнэг барьж номхо-- хайн найман жилийн сургууль Хөдөл 0 гаруйг сурга г «Саул даага улсад 6000 шахам оруулж, 3000 төгрөгийн ӨЛУрУХ-ОЧИР (Пнчонерийн улирдагч) хөдөлмөр ? | ботдуулан. Б 5| яы үүсвэр болох Монгол трайсын ту- у| хан анх л «а Бэр” ог? ?ТТ-Э” Үнээ АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 50 ЖИЛИЙН ОЙД БАРИХ БЭЛГЭЭ ЭРТНЭЭС. ЗЭХЭЕ! гэж «би! би!» гэж зарим өдөр босож өндөлзөх ч хэрэггүй болно. Хичээлийн цагт хичээлдээ л ан- хаарч бай! , Зөвлөлт улсын огторгуйн нисэгч ганцхан кабин дотор суугаад хэдэн хоног нислээ дээ. Одоохон бид тийм эрэлхэг баатар ажил хийж байгаа биш ч гэсэн Өөөрсөндөө оногддог 45 мн- нутын хичээлд завсарлагаа хүртэл, суу гэсэн янзаар сууя, хий гэснийг хийхийн чинээ хатуужил гаргаж тай зан дөнгөнө шүү дээ. Ер нь нэг юмны учрыг муу мэ дэж дутуу орхиод цаашаа явах л чинь ГЭДЭГ юмны учрыг л олж байгаа юм шүү дээ. Нэгэнт учры нь олсон бол бид өөрийн зүгээр өөр хүнд хэлж... чадна. Ингээд я номын учир, амьдралын учир, хүний зан аашны учрыг олох чинь цөм л хоорондоо ойролцоо адн- лавтар зүйл юм. Ямар ч юмыг зохих хэмжээнд нь тааруулах нь чухал байна. Тэр нь цагийн хуваарь шүү дээ. а) Өнөөдрийн хнчээлийг дахин са нах, бичих даалгавар ХИЙХ, 6) Маргаашийн хичээлийг давтан харах даалгаврын зөв бурууг шалгах Энэ хоёрыгоо л хийчихсэн бол гэ- рийн ажил хийх, тоглох, уран 30 тэмдэглэлийн дэвт- Хүүхдүүд ээ, шинэ үгийн толь булангаа нээгээрэй, Бидний түүхт. ойнууддаа өгөх тайланд улс орных0о түүхийг судлах том бий. Үүнтэй хол АУ-ыны Тээврийн Яам- хөй ярилцая. “рогдсон монгол оронд аж үйлдвэр, шинилчэн тээвэр байсангүй. рдын хувьсалын .дараа- 1924 онд Улаанбаатар, Өндөрхааны чиглэлд байсан арван хоёр морин өртөөг буулгаж тэр чиг- лэлд үйлчлэх зургаан машинтай шуу- дан буудал байгуулжээ. Энэ нь манай оронд механикжсан тээвэр үүсч хөгжи хийн эхлэл болов. Үүний дараа 1925 оны долдугаар сарын 15:ны өдөр 111,8 мянган төгрөг 7 авто машин аж ахуйн яамнаас шилжүүлэн өгч бай- туулсан нь манай улсын авто тээвВ-- йн анхны биеэ даасан байгууллага айлаа. Ингээд 1929 онд ЗХУ, БНМАУ-ык засгийн газрын хэлэлцээрээр монгол, зөвлөлтийн йн хувь нийлүүлсэн тээврийн байгууллага. «Монгол транс» байгуул сан нь тус улсын дотоодын авто тээ- вэр усан зам н хөсгийн тээв» ийг зохицуулан хөгжүүлэх.ал-- ї Ё үед монгол сайхан өнгөрүүлэв, Тэд амр: “до лав. Пионерүүд 0 ЗӨрнийн цуглуулга энөжэн. ” ЗУНЫ АЖЛАА ДҮГНЭВ . " “Увс аймгийн Өндөрхөнгай сумын аравдугаар бүлгэмийн шнопер сурагчид зуны амралтёа тухтай хиол унших, зураг, хөгжим, кино ша» тар даам гэх мэт юу л бол юу хийе тэснээ аав, ээждээ хэлээд хийх шүү дээ. ї Энэ мэтээр хичээлийн жилийн өдөр бүрийг өнгөрүүлбэл сурлагын талаар зорилгоо биелүүлнэ. Үнэхээр анхаарсаар байтал муухан ойлгогдох хичээл тааралдаж мэдэх юм. Харин тэгвэл дор нь багшаасаа асууж уч ры нь олж байх хэрэгтэй. Сахилга хүмүүжлийн хувьд сайн л юмыг дуурайж сурья. Харин зарим нэгэн юмны муухай нь ялгагдахгүй байвал нөхдөөсөө, саа аав ээжээсээ асуух хэрэг- тэй шүү, Тэгээд эдний үг . сургам- жинд ордог: байх хэрэгтэй. Та нар хичээлдээ онц сурахаас гадна орчин тойрныхоо сайн сайхан зүйлийг биедээ. шингээж өөрийнхөө сайн талыг: бусад НӨХӨДДӨӨ ЭЗЭМ- шүүлэхийг хичээ. Хүний хнчнээн эр дэм .боловсролтой”болох нь тэр «хү ний олон нийтийн дунд биеэ авч явах бусадтай харьцах зэрэгт хир зэрэг хүмүүжилтэй хандаж байгаагаар !! дэг. Ардын Хувьсгалын 50 жилдээ” ам жилттай сурлага, боловсон хүмүүж лээр бэлэг барьцгаая! . СХУХ-ийн эрдэм шинжилгээний ажилтан С, ЖАДАМБАА хангах хэрэгт чухал үүрэг гүйцэтгэж бай» лаа. Монгол трансын дэргэд авто машины жолооч, засварчид, дансны ажилтан нар бэлтгэх түр сургууль байгуулан малчин байсан охид хөвгүүд, элсэн суралцаж бай- жээ. Монгол трансын ажилласан богино ху гацаанд авто тээврийн ажиллагаанд ор чин үеийн тээврийн хэрэгслүүд НЭВ- тэрч, материал техникийн баав сай- жирч, аж ахуй, зохион байгуулалтын хувьд бэхжиж авто тээврийн олон талт үйл ажиллагааг удирдан явуулж чадах үндэсний боловсон хүчин бү. хий том аж Ий болжээ. Энэ байд" лыг харгалзан ЗХУ--ын засгийн газ Ё рын санаачлагаар Монгол трансыг “8 түүвий тээврийн бүх хэрэглэл, тоног төхөөрөмж, орон барилгын хамт бүгд 8.1 сая төгрөгийн хөрөнгийг манай улсад үнэ төлбөргүй Эвнлжүүлэв. 1986 онд Монгол тээх нэвтрүүлэх га зар байгуулагдаж манай улсын тэ?- зэр улс ардын аж ахуйд биеэ даасан салбар болон хөгжлөө. Тэр үед Мон" тол трансын ерөнхий хорооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан, ардын жүжигчин Ичинхор" лоо гуай ардын дууны ая түшиглэн гурван бадаг дуу зохиожээ. Хувь нийлүүлсэн Монгол трансаас Хувьсгалын харилцааг байгуулахаар Хурдан тэргийг хэрэглээд Бидний биес хөө Хурц улаан тугаар билээ. « 8 Жилийн дунд сургуулийн. алтынхаа”хугацаанд тарваганы арьс 300--гаад, зурамны е -8700-гаруй, архины шил 250, шүргүүл байггчүргуү, авчирч тушаагаад 207 эмнэг 930, дэрсэн шүүр 80-- төгрөгийн улсад 2000 гаруй орло свургаж, ургамалын олон нэр. ч у "ос "түлээ .. / », / 227 “Погтглээ рМимпплэлсг зиэш Гл 7с ос ЛЖ, М-/ ” | 4 т» УУЛЛЛЭ ЖЭ 5 --Та нарын хэн чинь ингэв? гэж асуу Володл : » эв? суухад 5 гийн зүрх . «Бн» гээд хэлэх Цан. хүрэхгүй со байсаар хүүхдүүд «Бид мэдэхгүй» гэхээр нь 5 «мэдэхгүй» гээд хэлчихлээ. 2 --Хүн бүхэн пионерийн үнэн үгээ хэлээрэй гэхэд хүүхдүүд шуугилдаж «Пнонерийн чин үнэн үг!» гэж 3 хашгиралдахад Володя ч бас тэгэж хэллээ. Хэнд ч хэрэггүй нууцтай болсондоо Володягийн сэт гэл түгшинэ Үнэн хэрэг дээрээ:Володя бүлгийн аль- бомд байгаа зургийн заримд нь сахал нэмж,заримынх нь чихий нь уртасгаж үзэл, сурталгүй юм болгож орхисон байв. Зүгээр л дүрсгүйтсэн нь энэ дээ. 729 Володягийн бүлэг гэр орны ойроор байгуулагдсан юм байжээ. Орой Володяг зөвлөлгөөнд дуудлаа. Хүүх дүүд чив чимээгүй байв. Альбомд ч гол нь биш. Бүл гийн бөмбөрч пїнонер Поляков пионерийн үнэн үгээр халхавч хийж худал хэлсэнд хэргийн гол вь байлаа. “ЯЭЛАХ200 А,б,бубууу л Сергей Новиков соронзон -бичлэгийн хайрцгийн (магнитофон) төвч дарлаа, Тасалгааны нам гүмийг эв дэн Володягийн дуу хадлаа. --Зөвлөлт Холбоот Улсын өсвөрийн пионер би өөрийн нөхдийн өмнө гэж Володягийн сэтгэлд догдлон хэлж УУО090495 999909 0Ө0ФФФФ000000000ФО000000000Ф000009900090000909009ФФ “лэн! хэрэг болох юм гэж хэн ч зүүдлээгүй би- 2 лээ.., Володягийн дууг сонсгоод, Игорь Андроон «Одоо бид чамд итгэж болно гэж үү?» гэж асуув, Хүүхдүүд Володяг хамгийн гол юмыг хоёрдугаар зэргийн юмаа ялгаж чаддаг байгаасай гэж хүсчээ. Володя хичээлд хоёр авч мэднэ. Багшаас зэмлэл хү лээж болох юм. Өөгүй хүүхэд ховор, Хамгийн гол нь Володя аймхай, худалч хүн биш гэдэгт нөхөд нь ит- гэж, байх ёстой, Итгэж чадсан нцөгт чухал үед түүнд найдаж болно шүү дээ. Тэгээд хүүхдүүд Володяд --Өөрөө, болсон бүх явдлыг эрэгцүүлж бод. Яаж 9 шийдэхээ өөрөө мэд...гэж хэлэхээс өөр ээмлэл хүлээд гэсэнгүй. : Пионерийн дараагийн шугам жагсаал дээр Володя 9 улаан бүчгүй ирлээ. Түүний оронд жижигхэн Валер 2 на Пераков бөмбөртөө түүртэж цохилт алдан оноа 3 дэлдэж явахад Володя үүнээс өмнө хичнээн баяр Ф баясгалантай явенаа мэдлээ. : Нилээд хугацаа өнгөрөв. Володя улаан бүчээ зүүх 9 гүй л байв. Нөхөд нь түүнд сайн ч юм хэлэхгүй, 2 шоолж дооглох ч үгүй байлаа. ? Өглөө бүр найман метрийн өндөр шургаагийн 9 оройд дундаа иар бүхнй бүлгийн улбар өигөт туг и8д мирч нионер бүрийн сэтгэл ХӨДөлгөнө. Тэтэл нэг өглөө туг өргөсөнгүй. Салхи түүнийг. шургаагтай нь орооцолдуулжээ. Хүүхэд: бүхэн шур-: гаагт авирах гэж бодсон нь мэдээж. Гэвч Володя хам: ф. гийн түрүүнд гүйж хүрэв. Шургааг хүчтэй салхинд.4 түгшүүртэйеэ ганхаж байв. Володя чадлаараа зүтгэ” сэн-боловч гулгаад уначихлаа. Хөлөө шалбалсан байв. Гэвч Володя дахиад л авирлаа. Хүүхдүүд шилэн хү өмс чилэхийт ч анзаарахгүй: Володяг “ширтсээр айв. ? Володя хэргээ цагаатгая гэж бодсон ч юм биш. Ха рин улаан бүчгүй байх өөрт нь хэцүү байсан їниг бү- лэг нь туггүй байж болохгүй гэж санагджээ. Володя шургаагийн оройд авирч. гараад зүй ёсоор. нь болголоо. --Удахгүй шугам жагсаал болно. Чи дүрмийн ёсоор хувцасла. Улаан бүчээ зүүхээ мартуузай. Бөм АМРАА ХҮҮГИЙН АМРАЛТ Амараа хүү амралтаараа Аавтайгаа адуундаа очив. Адуунаас бор даага Аав нь уургалж барив, Атсам эмнэг двагайд Амараагийн эмээд тохож Ах нь дүүдээ хандаж: «Хүн ардын маань ёсонд Хүний сайныг ханилж мэдэж Буруу зевгүй зонсочино, Айж тэвдэлгүй Амараа хүү Бор даагатай үзэлцэв. Дааган борын шандас Шалгаж анх үзээд Даамай хурдан хүлэг Сургаж нэг чадаад «Аавын хүү өсчээ» гэж Айл саахалтаар магтагдав. Ангийнхандаа ярих сонинтой гэнс Амараа хүү бодов. Т. МАРХААЖИЙ ТНОНЕРИЙН БҮЛЭГ ХОЁРДУГААР ХИЧЭЭЛ еёго мама. Она. работает на стройке маляром. С нею работают советские стройтели, Зориг и его мама радост- но говарили О дружбе наших народов. Словарь поздравить--баяр хүргэх месячник--сарын ажил передай--дамжуулаарай одноклассники--НЭГ анги стройка--барилга маляр --будагчин инисьмо. ямшет другу. Ёго друг Толя Пяонер Зориг нпишет Он у ся в Ленинграде. Зориг думает, яадо воздравить друга с ираздником- дєнь месячнякомМ Мовголо--Советс- кой 1 би. Он пишет: «Дөрогой друг Толя, лоздравляю тебя нраздником--месячийком монголо --советской дружбы. Передай одиоклассникэм пионерс- йнхан сахилга батын асуудал ха Х Янз бүрийн насны хүүхдийн Б гээн 2 рийн энэ бүлэг 21 хүүхэдтэй.Үүнээс пконер А. Жаргал, Д. Түмэнтаргал, Дашцэцэг нар бүлгийн- ажилд бус, үзэх ахмад : даасаа нлүү оролцдог. Одоо бид 120 хийв. Хороол лын ажилд туслах, М”нготын хорооз лын 23, 24, 38 хороолол тохижуулах штаб байгуулж Дугаар байруудад энэ бүлгээ байн зүлэг мод суулгах, хамгаалах, авто ГУУЛЖ ажиллана. Хүү хөсгийн . хөдөлгөөнөөс | сэргийлэх, ашиглан, хүүхдийн дунд хүм хүүхдийн" сахилга батын ажил ха-- янз бүрийн ажил зохионо гэв. РВурдар Чэ Хүүхдүүд ээ! «Ахмадын сургаалаар», «Вайга- лийн баялаг» гэсэн сэдвээр аялал зохион байгуулж жимс, эмийн ур- тамал түүжээ. Хүүхдүүд Хандгайт, Сонгинын булан зэрэг газарт зугаалж спортын ба чөлөөт тоглоом тоглон усанд орж, биеэ наранд ээжээ. «Артек» зуслангийн зочин, нийСс- лэлийн 15 дугаар дунд сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч А. Жар- гал энэ бүлгийн дарга юм. Жаргалын кий торячий привет. Да здравствуел наша друтнба! С приветом твой друг Зориг» радостно -- В эзю времи срзботы яиришла привет --талархал УУУУХУЛХУХХХХХХХХЖУУ СүүХҮХҮуХХ2ОХЭХО22ХОО2ООООХҮХХХХХХХХХХРЭВХА” 97777744, --барилгачин стройтель балггайгаар бүлгийнхэн 1969. онд Халх “голын байлдааны ялалтын 30 жилийн ойн нэрэмжит, ажил зохиож, наймдугаар морьт хорооны комиссар агсан, Рин- чин гуайтай уулзалт хийжээ. Ажилч- дын зугаалгад хүүхдүүд хоёр удаа концерт тоглож сонирхуулав. Бүл- гийн пионерүүдийн авьяасыг судлаж, хийсэн ажлыг тусгай тэмдэглэдэг. Пионерийн энэ бүлгийн ажлыг Улаан баатар хотын: нийтэмМ хангамжийн аж ахуйг удирдах ,газрын харьяа орол сууц ашиглалтын дөрөвдүгээр нонторын хүүхдийн секц Ш. Алгаа тардан удирдаж, ажилд нь тусладаг ажээ, Алгаа ярихдаа: ! -- Байшин бүр хүүхдийн. секц- тэй, байрын “ашиглалт, хүүхдийн Р ХЛЭХижиххиишилй Нийслэлийн орос 25 дугаар оӨнИ 4 дүгээр ангийн сурагч Өл гаа ргал нар монгол зөв гал, змнийх найрамдлын сараар багш Ма- рина Васнльевна Клишо-д. дэцэг йна. “ан Н. ДОРЖИЙН Жасан гэрэл зураг. Уудам эх орны аль ч хэсэгт ЯнВ бүрийн “насны хүүхдийн ттсверийн бүлэг байгуулан ажиллуулж болно. самар жимс, эмийн ургамал түүх. хөдөө нутагт малын хашаа барих, тожээл бэлтгэх, ноос ноолуур авах, сүүний заводын ажилд туслаж чөлөө цагаа зөв ашиглан, зугаатай өнгөрүүг лэхэд янз бүрийн насны хүүхдийн пионерийн бүлэг бололцоо олгоно. С. ЦЭРЭВНЭЛ ММ 8 (68). 1970 оны аравдугаар сарын 14. Лхагва ”--НАЙРАК АДАЛ--- Ө 2 тэнхарйнн х Ба тнрй он вх эс ар сонсч гал утаан өлгийтэй нялх сах Си! н алдарт партизан, малыг Зөвлөлт ах, монгол Охувь заяа мэх. цусны олон үеийн ийм “ббарилдлагаатай юм. 8 сайныг залилан байж мэддэг» гэсэн авдын маань нэ “дайсны сумыг “олон ян барисан хүүхэд та 8 нар, Кун 5 ай| “районы 12 дугаар хорооллын то- шорЭВЫС ЛЭГ найз ард түмний мөнх найрамдал тэгэчээр эв найрамдал гэдэг энэ үгийн учир утга найра! юм. улс (7-7 “Зөвлөлтийн ЧЫ түмлий найрамдлын са. 9 дэх удааг: ЭЭрРҮүЛ" лгон зохиож Х хэлсэр Ён учир билээ. Р: ЦЭВЭГМИД | - Үүлэн гүгүй тэнгэр шит Гэгээн саруул амьдралаа Дуулан баясаж явах 20 Гэрэлт сайхан ирээдүйгэг | 2 Ильич багшийн заасан. 0) ” бод мэртэв” сургаалаа. | Их жанжины замнасан | Тод ариун замналаа. Ч Со 1 АЇ. Р РЧЛ а» «НАШ: | Вяцхаа Алтантуяа би 4 2- Бисанги доторхи тавилга юм ойр “ХӨРШ Бяцхан охин шиг шингэн дуугхадааж «Наш сосед» (Манай хөрш) тэдэг дууг Ороёобр туулж бас аяар нь бүжив. ! Нак теберь не весЁлитьбя, Не грусти от разных бед В нашем же поселилея 7 Замечательный сдсед,,. Тэр янтэж, хайр хүрэм аялаж, эвлэг хөөрхөн хөдлөх бүрий нь цэцэг дэлгэрэх мэт. -- Миний дүү нэрий зинь хэн үлэг вэ? гэж би асуулаа. -- Алтантуяа гэдэг -- Чи орос дуу хаанаас сурсан. вэ? . -- Хүүхдүүдээс, бас багш яараараа. заалгасан -- Олон дуу мэддэг үү? 1 - «Хоёр галуу» «Манжерон», өуун чилээд Эдуу мэднэ. гадв ла сурахаасаа чару28 хэл, орос Дуу сурах гэж я тухайгаа Аатантуяа ярихд зуурь дтэй захидлаар харилцдаг гуравдугаар. ангил сурдаг тэв гал/ бидэн дээр тэдний ангийн Туяасүрэн нЭмэгдэв. Тэр”бас олон брос -дуу мэддэг, Зөв ( лөлтийн хүүхдүүдтэй захидлаар харилцдаг гэнэ, эеө2Захиаг л”захидал, марк, Зураг зэргээ солилцдог..-Одоо бид.найрамдлын сараар-тэдэв» лээ захидал бичиж мэндчилгээ явуулж байгаа гэж тэд сэтгэл хөдлөн ярилаа. - Танар «Манай хөрш» гэдэг их бэлэг --Одоо ямар дуухгагч байна? дэмбэрэлтэй сайхан дууг эхлээд сурсээ. Үнэ- 24287 хээр хөршийнхээ хэлийг сайн мэдэхгүй бол --Мама, милая мама гэж, эхэлдэг Бснин ярилцаж харилцаж чадахгүй шүү дээ! Бидний тухай дуу сурах гэж байгаа гэв. 27 “ Хүүхдүүд ээ, та нарын бяцхан найЗ цэмбгг : слийн Алтантуяа нийслэлийн найман жилийн “ дөрөвдүгээр дунд сургуулийн Долгор багштай | 8--ын «А» ангид онц сайн сурдаг, юм бАЛРЬ . хамгийн сайн хөрш Зөвлөлт хүмүүс, тэдин9 үр хүүхэд юм. Иймээс улам сайн сураарай! гэж эцэст нь захив.. ш. ЖАМ: ЛИНХАА Багачууд бид дуулахдаа “ “Бахархан дурсаж явахдаа “Мөнхийн сарнай цэцэг шит 5, накрандлаврыа бид бат з! "Энхийн ариун тагтаа шиг | Хүслээрээ бид 1 нэг юм гэв Дуулин | талаа доргитол 0-0-8-5-0-8-08-8-9-0-8-8-89-9-8-8-. “6 БЕ! хоо Їн! ! НАЙ дүүд дөрөвдүгээр ангийн “Серёжа 0: хүүхэдтэй захидлаар харилцаж та- “явуулдаг. 5 ил захидал, "Зөвлөлтийн кино Би аравдугаар анги төгстлөө, цааш "даа! дээд сургуульд орж суралцсан ч. з-ын ажил хийж явсан ч Серёжатайгаа галт харилцаатай байна. Миний өгч Туяа зөвлөлт, польш зэрэг орны хүүхдүүдтэй захидлаар харилцаж гэдэг Ё--.. юм. Одоо бид хоёр мн / ЭЭР- шэнэ АХ » | 2105) хүүт, ЭНХБАЯ: жав, Энхтуяа, - Зам яар: бас: 2 сүл МЕТАН ХАС тухай-марн, олон ДЭГ ЗУРАГ... “ний найзын ангийнханд захиа бичих | 2 ! ДӨӨ хаягий нь өгсөн гэлээ. “НИЙСЛЭЛИЙН 9 | Төмөрхуяг | "5--Манай ангийнхан цөмөөрөө ми” НЭГДСЭН РЕДАНЦЫН гэж -байгаа. “Манай ангийн | баатар» | | зөвлөл, чууд Монгол, Зөвлөлтийн найрамд:| ”т лын сарын энэ үеэр орос найз үеийн бэнирэг -хирниглэг нөхөдтэйгээ харилцаатай болох гэж | Е байгаад:би баяртай байна. Би чөхөд- !| вэ Ингэж л энэ ангийн баатарчуул | ангиараа анд Зөвлөлтийн хань нөхөд- | тэйгээ нөхөрлөж байна 4 Б. БЭЭ | А-44860: “ Д.Сүхбаатарын нөрэмжэл гэм ангайх » 4 чаГ9 0207708-088 х Хайнэнөйлгөрдээрэглөллдйтчдэүүйн тилүуждалААЛАЛЛАГ АЛ АЛ эф оросоор нэрлэж-чадна. Бас Зарчигийн Миний найз Жаал охин.бид: хоёрын яриа дуусаагүй бай. ч 4,8585458885440884445444583335952928833992200343 38881450 59894209) 994909940977 СО ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛТАРИ НАР НЭГДЭГТүА! Ї “хав АБын үйл хэргийн төлөө хэзээ), БЭЛХЭН БАЙГТУН!! НМ | ЁС Х 6! 2. п : ч : | р » . : ЁЗ . 94660090900004: Шивээ хиаг.тыг ав.ха.д Са! 27 дахь жилдээ ) ЛХАГВА Ь., . : сарын 21. !Ї--------- млАНЛААЦ2222 Шивээ Хиггтьг авахсд 42 (1152) 1970 унь арээдугээр” СИНХ 4 Үнэ 10 мө. Шилэн дэнлүү хэрэггүй Шийдэж ирсэн гаминг Ширмэн бөмбөгөөр сөнөөв. Дөрвөлжин сүмийн үүдэнд Дөрвөн пулемёт зоогоод Түрэмгий муусайн гамниг Дөтийн замаар тонилгов. Баруун уулын орой дээр Баахан цэрэг жагсаагаад Бас түүний цаана Баатар жанжин ёслов. Өндөр уулын орой дээр Үхэр буугаа зоогоод Үелээд ирсэн гаминг Үнсэн товрог болгов. Авралт нөхдийн ачаар , Ардын түр засгийн Газрыг Алтанбулаг” хотод Анх -удаа. мандуулав. Ардын намыг байгуулж Агуу цохилтыг тунхаглаад Алимад дайсныг дараад Ард түмнийг амруулав. ДУУ | ХӨГЖИМ БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүт гэлтэн Г.БИРВАА Хүүхдүүд ээ. Та нарын хэн ч гэсэн жигдаж байна, Манай нийтийн соёлын дуу хөгжныд дуртай шүү дээ. Хөгжим өсөлт түүний харилцаа өсөж өргөжин зянгат эгшгээрээ хүний зүрх сэтгэлийг зохих хэмжээний хөгжмийн мэдлэг шаар дөгдлуулан хөдөлмөрт эрч хүч болж, дагдаж байгаа соёл иргэншлийн өнөө үед энэрэнгүй үзэл, шударга үнэний дөлийг манай өсөх нрээдүй хүүхдүүд та бүхэн асаадаг. Ирээдүйн сайн сайхан туйлын хөгжмийн урлагийг зөв сонирхож "үү ч өн эрэлхэг х зү?” нийг ойлгодог байх хэрэгтэй. 2 санааг - Ээ. ТҮвлбицах ёс зүрнхтий, чиг Л. Бетховений жавхлан төгөлдөр цогт Ён өлгөх амьдралыг үзэх тодорхой үз симфоннуд, В. Моцарт, Ф, Шуберт, Ф. Шшийг бий болгодог үзэл суртлын хүчир Шопен, П. Чайковский нарын сэтгэл тэг хэрэглүүр мөн. санаа ариусгасан утга уянгын нандин Хөгжим уран зохиолтой адил үг Х9 болон Дэлхийн сонгодог. хөгжмийн ЭРД ги .Г-Э Хэлриүйлгеис эн / ээх НЫ) нэсийн бүтээлтэй бага ч болсон Муүлен хэм удаан түргэн, чанга зөөлөн, эгшгийн цог » д цөс, бүйнэх цохин байгуулалт, эе3-нр церт үзэж сонсох радиогоор өнгөнүүд, эгшгийн нийцэл, хар- байгаа хөгжмийн тод томр, шил, болон бусад олон янзын Өвөрмөц лийг би ойлгодоггүй, зөвхөн | аргаараа утга санаа нлэрхийлдэг байна. хөгжимд дуртай гэж өөрийгөө. нь оюун санааны үгүйрэлд ор! өл-| анхны ялалтын ӨД дол байгаа хэрэг юм. юонг, : циалист реализмыг тууштай ба- лан л аадар хань циализмын. үеийн, хүний цог лан мэн Р 25 хийморийг бадрааж сэтгэл аг. Одоо манайд Дуурь бүжгийн театр, ган ажил үйлсэд нь дэмжлэг. симфон найраг хөгжим, Ардын ба цэр тийм л хөгжмийн урлагийг тийн дуу бүжгийн чуулгууд, ҮНДЭСНИЙ сурц сонирхон мэдэх нь хүү болон үлээвэр, жааз, дагшаа | найрал нарын зорилго байх ёстой. хөгжмийн хамтлагууд ажиллаж | түүнд өөрийн орны болон “дэлхийн сонгодог . Хүүхдүүд ээ! Хөгжмийн дуурь, бүжгийн жүжиг, снмфон НАЙРАГ идэвхтэй сайн сургалцаж дуу Х хөгжмийн концерт, мөн магтуу, ЗУУ хөө авьяасыг хөгжүүлэх хэрэ хөгжмийн концерт зэрэг төрөл бүрийн хөгжмийн дугуйланд явахдаа бүтээл тоглодог. хаа зааж байгаа хичээлийг . г ёё8л. - ЭРХ ЖАРГАЛЫН ДУУЛАЛ Еэлас Багачууд та нар Шинээ Хиагт ярьж хөөр бахар болсоор нэгэн. ян орчин үеийн уран зохиолын Ардын түр гэдэг Уу анх хэрхэн “үүссэн түү | дуу зохиохоор иж үг, ай НЭМ ” түүхэнд тэмдэгл рэн байдгийг ба. Алтан булаг хотод хийг үү? Манай хувьсгалын сээр Шивээ Хиагт хэмээх Нэгэ! гачууд та нар мөдэж байгаа биз Анх удаа шандуулав» гэж хэн дуулал энэ ДУУ Эрх жарга дуу гарсан байна, дээ хүнд ойлгомжтой урнаар Дүрсэл үүлийг нээсэн а хувьсгал хэрхэн үүссэн тухай Эн манай хувьсгалын АНХ | сэн байдаг билээ. 1 тӨй. : шйлч “Лин Ж Хаагтых чинголсй ТҮҮ ны хуулах төдийгүй манай їшинэ Хувьсгалын их яруу найрагч Вла хиагтыг гамингаас ЧӨ хэн ялалтын дараа бөгтөр хэмээх уран зохиолын үүдийг нээж өрхийг димэр Маяковский ба шүлэг лөөлсөн даруй ард олны амгалан даргатай “буучийн су татсан ууган уЯнга гэж ард түмэй бол туг ба бөмбөг» гэж Дуу шүл тайвныг сахиулахаар Хиагтад үлД ангийн түүний дотор маань хүндэтгэн дуулдаг билээ. гийн хүч чадлыг үнэлэн хэлсэн бай сэн пулемёт сумангийн хэсэг цэр хуурч Гавар,. Ганганы Гомбожав, «Шивээ Хиагт» гэдэг дуу бол ма даг. «Шивээ Хиагтаас» ЭХЛЭН гүүд чөлөө цогаараа жанжныхаа Лувсанцэрэн, Чимэддорж, Бямбаа, най эрх чөлөөний суут удирдагч Д. дам эх орны маань дөрвөн зүг тухай, Экурамт цэргийнхээ тухай. Наваанжав нарын хүтүүс мөр бад Сүхбаатарын дүрийг «Уяирбүгдийг . ман зовхист ёз жаргал түгэн тухай хүүрцэн : 78 “ухуулсан ухаан ихтэй жанжин даа». сэрсэн түүхтэй. дон - (йн (хууун егч 22 ,Оддмос, Н1-12151:Г0427 /757АуЭХал, х, 21415195111:134. тронапанагахиинэнсэглчирэцуреээилдурллхэтиэлцэнлррххэлэгээхлчслтотсрухэнт рүүдтэй захиагаар харьцаж байгаа. Би найз Саша, Оля хоёртоо захиа, ил захидал илгээсэн. Хариу хүлээж сууна, Манай салааны пнопер бүхэн Зөвлөлтийн хүүхдийн нэг зохиол оро соор уншиж байгаа -- Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж ямар ажил хийж байна? о-- Манай бүлэг Д. Сүхбаатарын үйл амьдрал харуулсан булан бай туулна. Салаагаараа энэ ажилд идэвх тэй оролцоно. Манай салаа Сүхбаа- --Бүлэг, бүлгэмийн ажлын сайн эсэх нь салаа пионер нэг бүр- тзй хир ажилласнаас шалтгаална гэж нийслэлийн 21 дүгээр бүлгэмийн 21 дүтээр бүлгийн хоёрдугаар салааны дарга Ц. Бурмаа хэллээ. -- Садлаачыхаа пионер нэг яаж ажилладаг вэ? -- Манай салаа хавтаст хэрэгтэй, Та үз гэлээ. Хавтсан дотор «Д. Сүх- баатарын зан чанар», «Маркс», «Пїно нерийн сонинд гарсан чухал материа лууд», «В, НИ. Ленип», «Зөвлөлтийн Бүсд Найрамдах улсууд» зэрэг дэв- тэр, альбомтой юм. Пнонер бүрийн хувийн арнун цэвэр, сурагчийн ба пионерийн дүрмийн мэдлэг, хичээ- лийн хэрэгслийн бүрэп эсэхийг тогт молл шалгаж тэмдэглэдэг дэвтэртэй юм. Хичээл дээр салаанаас хүүхэд асуугдахад бид яаж харвулах бол? гэж сэтгэл түгшиж суудаг. Тавду- гаар ангид байхад манай салаа бий бүртэй гийн олон дундтай хүүхэд гэхэд бүх хичээлийпхээ тавин хувьд нь дундтай бүр Ардын хувьсга байгаа. Пионер лын 50 жилийн ой угтаж өгөх тайлан МАНАЙ. САЛААНЫХАН гийн хугацаанд сайжруулна гэж үүрэг аваад мэрийж байна. Пнонер С. Мэндбаяр гурван хичээлд дунд авсан. хичээлэв сайн сурна» хэлний хичээлд сайн авдаг «БИ гэсэ сайн тарын нэрэмжит сурлагын чанараа ноднин Саяхан давтаад заавал ни, Мэндбаяр орос байсан. сайн хийж хүрч лав чадна. Одоо онц дүнтэй байгаа. -- Монгол-Зөвлөлтийп найрамдлын сараар танай салаа ямар ажил байна вэ? -- Манай бүлэг зөвлөлтийн дугаар сургуулийн 7--гийн «Бэ» ан гийн пионерүүдтэй уулзалт М. Тианангаа монголын хөнөр лүлал түүхэн замналаас ярь сан, Ж. Цэвэгжавзан, Н. Энхтуяа бид гурав Д. Нацагдоржийн «Миний ну- таг» шүлгийг оросоор уншсан. хийж гурав хийсэн. пионерийн Зөв ширээ ажиллуулж сурлага, сахилга бат, ариун олоп нийтийн ажилд шалгарсан нерийг суулган «Ахмадын алтан мө- рөөр» гэдэг цуглуулга хийж Манай салаа улсын тэргүүний болохоор үүрэг аваад байна. Манай Цэцгээ нэг орой тоогоо бодож тал нь чийдэн унтарчээ. өглөө эрт босч даадгавраа хийгээд, ир сэн байв. Пнионер бүхэн алив ажлыг бага гэлгүй биеэ дайчилж байвал цэвэр, пно байгаа салаг бай- Тэгэхээр нь чапартай бид санасандаа Ж. ХОРЛОО. хүүхэд улираагүй. Манай салаа онц, таван сайн, Ирэх нэгдүгээр маа, С. Тэр хоер дундгүй явж байгаа. Хүүхдүүд ээ! Энэ удаа манай со БНМАУ жүжигчин В. Сүрэнхорлоо зочлон ирж өөрийнхөө бага нас бо лон жүжигчин болсон тухайгаа ярьсан юм. Одоо та нартаа энэ жүжигчний тухай танилцуулая! ҮҮХЭРЧИН Хүүг» ДУУЛДАГ БАЙЖ Сүрэнхорлоо гуай балчир на- саа Булган аймгийн Хишиг-өндөр сумын Голын хэвтээ гэдэг газар уугуул нутагтаа хурга, тугал ха: риулан аав, зэжийнхээ асрамж халамжинд өсч өнгөрүүлжээ. Охин Сүрэнхорлоогоо арван дөрвөн нас- тай байхад эцэг Ванчигданзан нь вийслэл хотод нүүдэллэн ирж, Аж үйлдвэрийн комбинатад ажилчин болжээ, Ингээд: аав. нь охиноо ар- ван зургаан нас хүрмэгц аж үйлд вэрийн комбинатын бүдүүн шир- ний үйлдвэрт хэмжгүүрийн машин- чийн дзгалдангааредруулав. Тэнд Сүрэнхорлоо ажишнаад турван жил болоход дадиагатай сайн болсон. Одоо тэр л бүрэлдэхүүнээрээ байгаа. Долдугаар ангид ортол нэгч нэг зургаан дундтай, улирлаар Х. Цэцэг эцгээ хоёр сайн гарах байх. Хам- лөлтийн пионерүүд «Улаанбаатар-- Моснва» гэдэг бидний мэдэхгүй. дуу дуулсан. Бид тэр дууг сурах гэж бай гаа. Зөвлөлтийн пионерийн марш єзтгэл хөдлөм сайхан дуу байна би лаэ, Бүлгийн дарга Таня Лениний ту хай шүлэг уншиж өгсөн. Манай єа- лааны хүүхдүүд Зөвлөлтийн Пноне- ажилчин болж мэргэжил олжээ. Энэ завсар:хүмүүсээр заалган биеэ дааж үсэг сурч сонин хэв. лэл амтархан уншдаг болов. Комби уран сайханчаар явж төдөлгүй Змилчин Сүрэнхорлоо сайн дуул- даг гэж яригдах болов. Завхан аймгийн Элдэв-очирын нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуу 4... хан дуулдгаараа шалгарч 3 дугаар зэргийн дуучин цол үнэм лэхээр шагнуулжээ. Энэ явдал Сү рзнхорлоо гуайд урлагийн замд | орох баярт тохиолдол «Алтан хаал га» нээжээ. Ардын хувьсгалын 15 жилийн ойн концертонд «Үхэрчин хүү» ГЭДЭГ Дууг маш чадмаг сайхан дуулж шагнал хүртжээ. Энэ цагаас хойш олон жил өнгөрч Сүрэнхор- лоо гуай улсын гавьяат жүжигчин цөл авч ардын сайхан дуунуудыг, шанз хөгжимтэй дуулдгийг бага- чууд та нар радиогоор сонссон шүү дээ! Одоо гавьяат жүжигчин Сүрэнхорлоо гуай Ардын хувьсга- лын 50 жилийн ой угтан хувийн эх орондоо ач тустай сайн хүн бо яоорой гэж гуай за- 5 Ш. САЙХАНБАЯР Ногоочдын цуваа рааж 2--гатаас 14000 нг идэш ний ногоо авав. Ногооны цуваанд ажилласан сурагчид, анги бүлгийн рэрэлчигээгн лийн пионер сурагчид Алдархаан сумын «Цартизан Чойбалсан» нэгдлийн идэшний ногоог хураал- ав, ” Пионер сурагчид 85 га газраас 365000 кг ногоо хурааж шеф нэг- дэлдээ өгсний гадна ноднин Жи- лийнхээс га аас авах НОГОО. хураалтын хэмжээг 1600 кг--аар илүү авчээ. Мөн сургуулийнхаа туршлагын талбайгаас ногоо ху- Тусламж “Вид минж ногооны хиулулыр анги д: өдөр ажиллан 10556 кг яв 17874 нг байцаа ялган зооринд оруулан. хураав. Энэ ажилд Туул даргатай 2 ду дунд болзолт уралдаан зарлаж дүг нэжээ, Болзолыг 6б-гийн Г, 9-ийн Б, 5--ын Г, 8-ын Б. ангиуд бие лүүлсний дотор сурагч Даваажав, Баасан, Батхуяг, Оюунчимэг на- рын пионерүүд шалгарчээ, гФөөөөөөөөРФӨӨӨӨӨФӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ 2С “Ахан дүүсийн дуун, Хайрт хүүхдүүд эз! Манай орон даяар Монгол-Зөвлөл тийн найрамдлын ажил уламжлалт ёсоор арван ёс дэх удаагаа явагдаж байна. Энэ сард пионерийн бүлэг, салаад ямар ажил хийх ёстой билээ? --Энэ сард зохнох ажлын тухай МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойгоор пинонер сурагчид та нараас авах тайлангийн удирдах жинд «Ахан дүүсийн дуун» сэдэвт ажил явуул гэж заасныг хүүхдүүд та нар мэдэж байгаа шүү дээ. Эвлэл, инонерийн идэвхтнүүд ээ. биечлэн удирдах идэвхтнүүдийг бү- лэг, баг тус бүрт хуваарилана. Эдгээр инонер сурагчид бүлзг, салаадаас хийх ажлын төлөвлөгөөг гаргуулан, ҮЕ ажилд тэр бүлэг, салаадын 5 ана) үрийг оролцуулж, хариуцсан й салаа, багуудын эгчас байнгын зөв лөлгөө өгч туслаа, Хүүхдүүд зэ! «Ахан дүүсийн-дуу» сэдэвт ажилд дараах зүйлүүдийг заа вал тусгаарай. Үүнд: --Анги, бүлэг, баг, салаадын дунд уралдааныг олон хэлбэрээр зохиож болох юм. --Асуулт, хариултын уралдаанаар Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын гэ рээ, хэдэн удаа, хаана, хэдийд болсон, ямар зорилготой гэрээнүүд байсан ту -Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын найрамдалт их наадам хэдэн удаа, хаа на болсон? Одоо хэзээ болох гэж бай талгүй найраядлын сарыг тохнол Э.АРСндХасэа агаслгэсйасслулан бал Золхой жилж Ё --Ингэхлээр хилийн чанад дахь үе чацуутан Зөвлөлт анд нөхөдтэйгээ захидлаар харилцах, 7,10 хоногийн ажлы гт « » х ( | 717 ЧЕТГ, ЇЇ 1 3 | ЗИ | 4 1 : » Шинэ Дарханы өглөө. Найман жилийн сургууль 8--ын «А»-- гийнхан ангидаа цугларч байлаа. Гаднаас Батчөдөр өрж ирлээ. Тэр нөхөдтэйгээ: --Тере? гэж мэндлэв. нь учрыг ойлгосонгүй. -- Юу гэсэн үг вэ? гэсэн асуулт Нөхөд -60960044909946909449464546-6-9-6-96-5-4-49-4-0-090 Отгонбаяр хэлэв. 8--ын А--гийн- хан Зөвлөлтийн хүүхдүүдтэй захид лаар харилцдаг. Учир нь энэ анги Зөвлөлтийн нэрэмжит анги юм. Ангийн багш Нина: : - Манай анги ЗХУ--ын ком- муннзмын бүтээн байгуулалтыг сургуульдаа сурталчлаж байдаг. Зөвлөлтийн мэргэжилтэнтэй уул залт хийх, тэдний хүүхэдтэй хам тарч өглөөлөг, үдэшлэг зохиох зэргээр ажиллаж байна. Саяхан манай ангийнхан ЗХУ-- ын маршал Чуйков гуайгаас ном хүлээн авсан. Чуйков гуай энэ жил манай орноор айлчлахдаа манай ангнар орж өөрийн номоо хүүхэд болгонд илгээнэ гэж амласан юм. Хүүхэд болгон эх орны дайны эрэлхэг баатарын номыг үлээн авлаа гэв. Найрамдлын хотын найман жилийн сургууль, Болгар, Ардчилсан Герман, Мажар, тын, Куба, Веьтнам, Чехословак, Солонгосын нэрэм- жит ангиудтай. Хичээлийн эрхлэгч Е. Түдэв: --Социалист орнуудын нэрэм- жит анги нь социалист орны хөг- жилтийг сурталчлах зорилготой Вьетнамын нэрэмжит анги долоо хоног бүр Вьетнамын байдлын талаар нэвтрүүлэг явуулдаг. Энэ ангийн сурагчид хананд өлгөөстэй :ф-0-0-0-8-08-8-0-0-8-0 8-8 -6-8-8-8-0-0-8 МАРШАЛ ЧУЙКОВЫН БЭЛЭГ » НАЙРАМДЛЫН НЭРЭМАЙТ АНГИ үргэлж өөрчлөгдөн байдаг нэгэвН тоог ширтэн байдаг. Энэ иь. Вьет- намын нутагт Америкийн сөнөсөн нисэх онгоцны тоо юм. Тэр тоо өдөр ирэх бүр нэмэгдсээр байна. Тоо мнэмэгдэх-тусам Фурагчдад «Вьетнам ялна» гэсэн итгэл төр- сөөр байна, Энэ тоо гагцхүү нэтэн ангийн сурагчдын төдий биш ертөнцийн шударга хүн терөах- төний анхаарлыг татаж Файна. Сөнөсөн онгоцны тоо ихсэх тусам Вьетнамын ард түмний ялалт ойр тоно. Ялалтын өдөр хэзээ нэг цагт ирнэ. Энэ бол найрамдлын хотын хүүхдүүлийн итгэл юм. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ , | » 1 ЁСТОЙ ПИОНЕРҮҮД снюын 8 ) 22 Архангай аймаг дахь Нийгмийг --Энэ тасалгаанд ял шанай анги дроо 3 хүүгийн харилцуур утас хангиналаа. --Үгүй наана чинь кабинет байх юм Б3 Ф -Баянхүү. Аюрыг эрье, оруулчих ха Бүргөа-Желай наар арт ЦЭГЭН 5 2 тавьчихав. ы! -чДаш аз! Энд хүн мөнгөө лж. БА Төдөлгүй ерөөнд 11-13 насны хоёр --Алив, нээрэн тийт байна. Одоо яа- Ф сүү хөглөсөн 20 эмэгтэй хав? сэргийлэхэд хэлье. Б2 Ф өрж ирлээ. Олон жил байгуул --Үгүй зэ, эхлээд эгчид хэлье. Эгч ёр 3 .о нэ хөн илэж кэх зал ааль нсэйлсртуйлаар ЛИЙ 1 ё 4 Фф.зєйг сандалд урьж зишрнаэ. Сэргийлэгч - -ХЧяи нм Би 52 тэднээс юуны учир знд ирэх болсныг эндээ хараад байж байн гэхэд Эрдэнэбат Ф : Манай Даш хөёр бус 2-1 ны Ярих халдвнийн шин гүй р2 9, хэ тоэгххүлсэх ЗЭ0 хөгрөгдйг энэн лээ. Түүнийг очиход эгч Сэрээтэр нь хү 57 Тэгэхлээр тантай уулзаж зохих нээж ндсан 1 3 ю эл Ф ний нь --Амр--Эе-д өгөхөд туслана уу? --Та хоёр чинь явсан уддаг улс вэ? ёр НАМША РОДИНА-ОРОС ХЭЛНИЙ ХИЧЭ фосох хтсэх гэсэн юм гэв. Даж 8-4 Хүүг--8 бэ? «нд 2амөнсУЛА ис 52 МУЗ. А.ПАХМУТОВА Цэцэрлэг хотын 8 жилийн дунд сур Даш харж үлдсэн. й 1 ! Ф гуулийн Зэн 3 5-ын «Вэ ашгийн -- Мөнгө блөк ий тэгээд яав? гэв. 5 : ( Ч 0 НАЧИНАЕТСЯ РОДИНА 8 Ф сурагч Б. Даш, Эрдэнэбат шар хичээл --Жаныг авах гэж ирлээ, явья тэж 5 Ф -ераад харьж явлаа. Тэд яагаад ч ЮМ шаардав. Өө - С чего начинается Родина: орос ах нарын бүтээлч гараар сүндэрлэн ажгагын ЄЭ. - Свартинни в твоём буквар, рч : Ф босч байгаа 10 жихийн дунд сургуулийн хэлтсийн “хүүхдийн: ду, С хороших ин верних тӨваришцей, 2Ы51:5555 -4с--1----1 Хэн МИН 57-25: --326 51222021: Тэнд аварга 2 х Жж Н Ф Минхгиа: яваа өндөр цаш Дашийн згч төвийн артелийн оёдолчин | тогоог той несни, “что пела нам мать Ф чинзэ шагнах ой. Б. Сэрээтэр, тус аймагт ажиллаж бай С того, что в любых испытаниях өвс үгийн л гүэмнөы солчуЛЖ гаа Зөвлөлтийн В.И. Афа У нас ин кому не отнять 9 бүхэн л Єэтгэл иг аж. Насьев, аймгийн "ХЗЭ-ийн хороо, төвийн | С чегө начинается Е Ф Түүнд ын урьнш сан ЭэМрцнҮэс » баг Тэд бусдын шахааг уйн ӨӨ 2 ТО Самон бєргакл ноллоа -41їрэх жил ч энд чинь хичээллэнэ МҮҮС . зурх 3 1 9 : 5, ээ. шударга бэнчээир Зусллснн заал 9 ЖА. можег юэч хаан Ф хүү, Даш, Эрдэнэбат мэ баяр талар- 69 ё весенней зилевкий сазорнд Ф шинийн Хонин Иниийн бүхий зүйл Фо. Которой яининоэр ова т Ф дурсгал болгон гардууллаа. ви: 5 БЭ 5 ан начинается Родина Зөвлөлтийн тэргэжилтэн В.М. Афа- оцошек. горяших вдали : « насьев өөрийн гээгдүүлсэн мөнгийг олж” 9 3 Сө шэЭВл, Тацаанылч саттаВЫн тус шон баяр хүргэж Б2 Что тде--то в шкафу мы нашли, Ф дурсгалын зүйл бэлэглэв. Ийнхүү пионе 52 А может она пачинается ? еФ ) нэр төртэй Ф :. стуна -эн-ээд Борэрй 2 орос » зүрхний с клятвы, которую в . Ф бии хүртэн хоёр жаал бол Архангай Ты ез в сердце Принёс 9 л сайагчцүггн-лйа- рмг, 8 Ь шү, сэ эвдннаан Асар суудаг мэ дангийн Даш, Лүү. : БЭ ? : бусдыгаа Любой-- ямар нэгэн Ф Тэд бас сурлага сахилгаараа бу! испытание --сорилт, туршилт Ф гэг иЕ ах: - 72г-488:24 туялзан, » ОРСОО («Архангай үнэн» со кэслуэгхой, Я --сүлжсэн зам ВЭ? 2 ны үаждатан) 4 22:77) «ё7Фь. блаа -бделоуй НОШ өөднээ тамунүүлвад гч 2 т Ав чєєм а Ф ын О0вуй Жр 999999999999999999999999Ф999ФФ : ФЦАГ ТУТМААС ТАВАН МИНУТ ХЭМНЭЕ!... , - : ФЧӨЛӨӨ ЦАГАА СУРЧ МЭДЭ-ХЭД ЗОРИУЛЬЯ! . 21 ! ч, , » 3 ж. ЗҮҮЭР: 2 | УРНАА БҮРНЭЭ ХОЁР 2: 28 5 “таргаж очдог б0- Ф : өвайх Үранй БОЛНН АД” р. уув ё ив аслй ( Онь олонтой юм СОН З -- Чи өнөөдөр заавал гэртээ.бай Хичээл ирээд асуухад 8 Эр -б БЯРт 2 цар Транийх нТууций яа ший таарай. Хичээлээ хамтарч давтаж Би аг г ТОГЛООД, эрэх онол 6 |, 283 гу Шлэх үуалээгйыл сШАТГНЭВОгыт 87 яаж. гэхэ юм» гэж надад Бүрнэ Алт үснэл-н2 2 зай тэнд ойр ярьж өглөө. Бүрнээ манай 213-0 Өннэ ё хон байдаг. Тэр үргэлж таднаа тог яамар шилжиж ирсэн учир Ои ё 2-3 лох юм уу, тэртээ юм. Би мэддэггүй байсан юм. Урнаа надад К7 . : 7 шалгалт ойртож байгаа учраас Бүр Улэнийхлссүулгн Алжэ-нд сурч байх ё | нээгийн төлөө санаа зовж 4 түлэх даа гэж одоо харамсаж өнгөр ё 8 мийн юм шүү, ДҮҮ мм - оны заримдаа хичээл дав сөн яар гуөлгчүгээндэн үрч үз- АХ нь одоо 9 рин хөгшин эмээ нь Хичээлээ Ч хий Гэрч 8 ч сг рнэЭэлий Ф 2 сэнгүй, хоёр хувин ус дөхүүлээд ӨГ төв л ТА бүхэн Урнаа. Бүрнээ 69 сөнгүй. Сургууль дээр ГЭЭД Сурагчид та бүхэн ИЖ шсалг 09 яваад өгсөн--гэж хэлэх нь өрөвдөл .. хоёрын тухай яригцан дэ ойон, 5 тэй байдаг юм. Бүрнээд гол ГОЛ 98 со оваж зөв ашиглаж 2 “чээлийн хүнд сэдвийн тухай яр йн 21 дүгээр дунд 8 12:22:25 еїртулин В-ын ЧД Мн, Фофофааиааббхишмуанэлнэанв | рЭч Ё Л агч, . (27194 й. Ингэж ярихад өөрт Б.БАТМ нь ч сайн байдаг. Жи долоо хоногт БУЯг ДУУ БА ШҮЛЭГ-.ТУГ: БА БӨМБӨГ «амин лЧлнүМ ийлг эг лөлишилишишшШиСиЫР 99002090Ф000900000000Ф0000Ф09000О04. Фоооо09 ФооооФоФОоооо Уралдах хоцорчикоод: Уруу нарайлаад байдаг шүү Яршиг даа тэгвэл харин: Яг л адилхан юм байна. Бяраар мундаг нь би больё Хурдаа| шэн Ч Аяыг, С..ГОНЧИГСУМЛАА 7 яа -гаад гэ.вэл чоно: ирнэ. 9 9 ” жургаа картуА-вад унтаж бо-цол.. гүй Хургаа өсгөвөл ! хонь минь нэмэгдэнэ, . Би өсөөд 6 : -4 баатар болно 6 5 Өвсний сайханд хургаа хариулна Нөгөөн торгон дээр 2... сувд байх шиг Ногоон талдаа со: курга минь билчинэ. Хургаа хариулахад : 72. унтаж болохгүй. Дд гэвэл Үдэш ирээд : т 5 5 чонө ирнэ ї таргаа ууна. ! Ц Шүлгийг Ц. ГАЙТАВ... Хөгжмийг Э. ЧӨИДО/ : | НАЙРАМДАХ 1 Хойноос өрсөн сайхан хураар “ Ачих Ленин, Сүхбаатар хоёр. регалаа бияхуулсён Сэлэнгэ мөрөн. Хүчит найрамдлын сүлдийг өргөж х Анх удаа гэгээ нь тодорсон юм. 4 / Өнчин көк шигийг Майлан тайлсаар чи - Магад мал болно доо Өвөр, дээрээ совин Шань гэж тоолоход Малын нэгэнд орно доо , МАНДАЛ ГОВИЙ А? ЇТА їЯ! ! Уралдааны морь унаж. цанги- насан хоолойгоор уул талыг дорги- тол гийнгоолдог бяцхан охины уян- гат хоолойг нутгийнхан нь андах- гүй Моринд гарамгай. цовоо сар- Ф гэлэнг нь шагшин магтана. 2 Ээ дээ, сайхан. хболойтой, дуу- Фд чин болмоор охин юм гэж нэг 3, хэсэг нь ярилцана. Дундговь айм- гийн аль ч суманд очсон төвийн арван жилийн дуучин охин Памаа- сүрэнг танихгүй хүнгүй. Уралдаа- Ч ны морь унаад давхиж явсан” гбиц- 9 хан үеэ санадаг ч юм уу. ер нь Памаасүрэн морины дуулах дуртай. Дуулах бүрд нижигнэсэн алга дараалан шаагиж, «Арвайхээр», «Зандан шоо», «Монгол морь», » «Хурдан зээрд» гээд хүлэг сайн 2 морины тухай олон Дуу чадварлаг дуулна. Уянгат хоолойны намбатай 3 сайхан аялгууд нь хэний боловч сэтгэл уярч бяцхан дуучныг хайр- яаснаас хоёр нүдний нулимс Ө9Ө- рийн эрхгүй бөмбөрөн тарах үе ч бий. Тэгээд үе тэнгийх нь манай алтан ,гургалдай гэж нэрлэсэн болов уу Сурагчийн дүрэмт. хувц- ф саа цэвэрхэн өмссөн дуучин пно- 5 мертэй уулзлаа. 2-- Улс даяар явагдах урлагийн үзлэгт манай сангийнхан концерт бэлтгэж байгаа. Би дуу дуулна. Хаана ч явсан дуулж явах дуртай. , Шинэ дуу сурвал нөхөддөө зааж "ФоОоо0Ф00ФФФФ0оФФ00Ф000Ф00ФФ тухай дуу нь үзэгч олны ташилт удаа гї ГУРГАЛДАЙ өгнө. Дуугаа улам сайн дуулахыг “мэрийхээс гадна хөгжим тоглож сурмаар санагддаг.Түүхт ойнуудаа угтаж хийх хувийн үүргэндээ ман- долин хөгжим тоголж сурах үүрэг авсан. Манай салааныхан улсын тэргүүний салаа болохоор үүрэг аваад ажиллаж байгаа. Манай са- лааны пионерүүд салааныхаа ажилд хүн бүр тодорхой оролцдог. Одоо сургуулийнхаа урлагийн үзлэгт салаагаараа тэр- гүүн байранд орох зорилготой. « Манай салааныхан 100. хувь суралцаж тавиас дээш хувь нь онцсайн суралцана. Бид «Пионе- рийн үнэн» сониноос орос хэлний хичээлийг их сонирхдог. Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сарыг то хиолдуулан орос дуу, шүлэг ши- нээр сурцгааж байна гэж ярилаа. Уянгат сайхан дуу хоолойгоороо олны хайр талархлыг хүлээсэн дуучин пионер ГПамаасүрэн улс даяар болох урлагийн үзлэгт идэвх тэй сайн оролцохын тулд ангийн- хаа хамт олныг чадварлаг зохи! байгуулж байна. Д. Намаасүрэн Дундговь аймгийн төвийн 10 жи- лийн 8 дугаар ангийн сурагч юм. Алтан гургалдай гэж зядаршсан бяцхан дуучиндаа уянгат хоолой нь улс даяар цуурайтаж түүхт ойдоо сурлагын өндөр яйиснлтаар бэлэг барихыг ерөөе. Н.ДАРИЙМАА Фо- :Ф99999999Ф9Ф09Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9909Ф99Ф9Ф999Ф99ФФФФФФФ9Ф9ФФ99Ф9ФФ9999Ф9Ф999Ф9ФФ ». Пнонерүүд урлагийн үзлэгт эрчимтэй бэлтгэж байна. Зургийг НАЯНТАН шал ХлаллАХлАААААХАААГХАХЛХХ1АА112 Үгийг Ш. БАДАРЧ Алаг өгөөч гээд | Гуйгаад байхад нь харамлаад би Нуугаад байсан юм даа. . Тоогүй ч юм болов уу даа НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН | ТАС 44659 (77777777 Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн Комбинатад хэвлэв, Аяыг С.БАЯРСАЙХАН "ТӨӨГҮЙ..Ч. ЮМ. БОЛОВ. УУ ДАА Одоо хоёулаа тоглоё гээд Очоод гуйх нь л зөвөө дөө. Тоогүй ч юм болов уу даа Тоглодог л байж шүү дээ. эжтэжгээло 707 тостэтчриуриууирурланрлллиуаиирливцар, эгээ “Иядекс--14420 угшсан Н( | рийн 0) НЭГ. : Ї НЭГ... ХОЁР..ГУРАВ Писзерийн бүлэг, булан, бүхгэнийн зөвлөлүүл ээ! Пистегийн идЭвттэн Чар аа! сура”чид 83! --Аяны гарааиаас хөдөлсөөр таван сар гаруй болоод байна Барианд гүрэтэд зургааа сар гаруй хугацаа үлдэж байна. --Аяны өнгөрбөн хугацаанд тайлангийн удирдамж мж аваад чухам юу хиёш7? Үлдэж байгаа хугацаанд ЮУ ХИЙХ ГЭЖ --Их оёвууд угтсан манай аян Бнадыл үеийн хувьсгалч, цайлах, хө телмерч уламжлалаас судлан “Аерртхлйртэн хүмүүжил, сахилга бат, соёлч байдлаа дээшдүүлснээ МАХН, Ардын хувьсгалт төр, МХЗЭ, Моёгосын пионерийн байгууллагатаа улс төр, хөдөлмөр,сур: латын өдөр идэвхжил, амжидтаар Ц22-сү чиглэгдэнэ. Ил ой угсаа мэнд Аян сам 1834: Эр ХЭРДМҮ ДАЛАЙД» Пиопер сурагчдын үндсэн хөдөлмөр бол сур- лага юм. Эх орон 4 тэс ях мэдлэгтэй, өчдөр той түэх болон Өсөхийг хүлээж бай- 222... ээс ямсин ин, нОмонд ХИЧЭЭЖ ШАМдДах НЬ (эмх үхэн үүрэг байх ёстой,Муугүй, ДУАЖҮЙ. аравт ёзлаа, бүлэг, үүр болох ї9- 39лгөөнийс- эвлэл, пяонерийн байгууллага бүхэн еркхүүлэх, ойц сайн сурлагатны хувийн жинг мэмэтдүүлэхийг яам биднээс уриалж байна Хүү1эд бүр хячзэлээс гадуур сонгон сурал- цах кичээл, зохион бүтээх, урлал, зураг, барн- мал, сийлбэр, урлаг, уран”сайхан, во1ё т “яр, тэр ахуйн зэрэг аль зэтэн дугуйланд орж хячээллэх, мөн сурагч дын-сайн дурын өөртөө үйлчлэх олон фэлбэрийн байгууллагуу2 болох «Сурагч шуудан н-лнар «Сурзалжлэ хэсэг», «Ханын согины эрх- лэгчдийн «ауб», «Уран илтгэгчдийн Їилуб», «Бүрээчдийн илуб», «Бомберчлийн «Тугчдын нлуб», «Кинр теётр», «Хэвлэлийн газар» зэрэг олов байгууллагуудыг охбаруудан Ан тахжн хамраг,ахыг эрмэлвэж үр хүнтээ таа 3 “ХОЁР ДАХЬ Ж х ЗУЙН к вүчтэ мэцэн төнь Үл шигээ амьдрал ахуйдаа 20604 длыг нг үү тэхийн төлөө гэр орол, өлст сургууль. нийтийн өмч хөрөмгийг хайрлай камтаалах тэмцлийг хийнэ. Пионерүүд хо! ор! ноо Удэррйбныд тарьсад мод зүлгийг арчлан хамргалж дох, орон байр Чөд,н нд пэцэг. жүүлэх суурь, бригад, нэг сангийн ан ахуйн З-у? намрыя ажилд биечлэн туслалтаё зэрэг ас орныхоо Гын) бүтээн байгуулга ндиваа оруулна, М1-4 Ариун "коммунист, үзлээр хүмүүжиж Авьяас билгээ цэцэг шиг дэлгэрүүлж Ардын . хувьсгалын тавин | жилдээ... хунх 1 Амжилтын дээжээр бимжд| барья! | 1970 оны арав дутаар сарын 28 ЛХАГВА » 43 (1159) Үнэ 10 мө | 1 1 | МХЗЭ-ийн: 50: жилийн --0й баатафчүүд: алхаад. марш БҮРСОЛЭЭСГЛДТ0Я тш. ХҮЛЛрЭВМРҮЭСҮЭЛ харандаа хэриги, тОЛСУ 2Олу АЛ счЛувлг зөвлөл бяцхан хом хэд ХИЧНЭЭН Буггэүн Ад Зисс-3 хороодын гийн “Цар хэрчсэн, энэ оролцож Бан амины түүдэг галыг 884! В. Н.Ленян,.-Д. Сүхбаатар нар болон квм. 19- ояЁн зүтгэлтний үйл хорээт эсэд хувьсгалч мах оронч тэмцэлтэ! онер сурагчид ПАХН М С33 МПБ-ын түклж замналыг бие даан судлахаас гадна хө 5 8титр, соёл, шинжлэх ухааны гарамгай гүт- гэлтнүүд, улсын ба хөлөлмөрийн баатрын үйл амьдрал, тэдгээрийн бүтэслгэй танилиаж тэм- 2004 товчлол хийнэ. рын аялал зохиох үзвэр, ү дархалсан ан амьтад, га! хамгаалат зэрэг 144 орчин үеийн баатарлаг үйлстний үйл хэ! зэв НХ-и 10-13 өрсдила амьдрал үйл ажлллагаандаа шөмт иэвт- РҮҮ? ТАВ ДАХЬ ЖИГҮҮ «НАЙРАМДАЛ, НӨХӨРЛӨЛ эвхтАНВАН: БЭу7: Алсын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 5 23 он л зогхөн. мочголын ард түм2эгтүүэт хє Үү ний бдяр бишлэ.,Экэ балрыт тэ»- доглэхээр хялхїїл чанад. дахь хүүхдүүд та на гма үе ши нд ч шүлүл байна. 00 төгрөгтэй хвснас Їр лөхлртэй бай гэсэн ЦОВ. сэцээ үгийн у? тиг сайд мэдлэг. чадсан, орны хүүхдүт, тогтоож “Мавзл ПИОНЕР СУРАГЧДААС “үВн: АВАХ ЧИГЛЭЛ 1910 оны 4 дүгээр сард хуралдсан МДБ-ын Төв Зөвлөлийн 1Ш бүгд хурлын шийдвэр ёсоор Ардын хувьсгалын 50 жалиаая Ойг тохиолдуулан ерөнхий боловсролын сургуулиудын писнер. эвлэлийн байгууллага баатарчууд, пионер, эвлэлийн гишүүн СУ- рагчдаас тайлан авах болсон нь пионер, эвлэлийн байгууллагын амьдралд болж байгаа Улстөрийн том үйл явдал юм. Өсвөрийн: Сүхбаатарчууд Ленинч ёсоор сурч, ажиллаж, амьд рахаа, МАХН, Ардын хувьсгалын үйл хэрэгт | үнэячээ Марк снзм- зүзэл:санааг удирдлага болгосон МАХН, түү ний хойчийг залгамжлагч МХЗЭ-дээ тайлагнана. дүгнэхдээ дор дурдсан гурзан шаттай явуулна. Нэгдүгээр шат, -Баатарчууд, пионер, эвлэлийн гишүүн дэг тайдав хүдээн авна. Тайлан хүлээн авах ажил Орон 13 р 1971 оны 4 дүгээр сарын 25-ны ниям гаригт явагданз. Энэ өлөр баатагчууд, пионер, эвлэлийн гишүүн сурагч нэт бүр лвэ нёр, эвлэлийн байгуулдагатаа тайлангийн хугацаанд ямар үү?э: юу (Хийснээ илтгэнэ. “Хоёрдугаар шат: --Сургуулийн дэргэдэх баатарчуудал с825ар пионерийн бүлгэм. эвлэлийн х0| бүрийн тайлзит 1971 оны 5 дугаар хариколы Өдөр аймаг, хотын писнерийн чуулганаараа хүлээн Пионерийн бүлэг, үдэж, эвлэлийн үүр, хороо тайлангийн хаа Ёлсх нэгтгэн аймат, хот, районы нам, эвлэлийн байгуулла та, рийн зөвлөлдөө илтгэнэ шат: - Аймаг хотын пионерийн зөвлөл, эззлэ тайлангаа хүлээн авна. Пионерийн 3өв- тайлавг 1971 оны 6 дугаар сарын Сүхбаатарчуул, «Ардын хувьсгал: МАХН- ЗЁВЫЛ Чин үнэнч» гэсэн уриан дор дүгнэнэ. пионерийн зөвлөл, эвлэлийн хороодоос ар тайлангийн Сүхбаатарын бэлтгэсэн Дд -- Шат бүрээр тайланг хүлээн авахдаа сургууль, түүний “дэргэдэх эцэг, эхийн хороо шэф байгууллага болон нам, олон нийтийн, засаг зрэхчиүнээтж байгууллагын төлөөлөгчдөөс бү?д- сэн номнсс 3 Тавиэжгийн | тагийн дагуу пионер сургагч тэг 88 рийн-хичээл сурлага, хүмүүжилд гаргасан ахокнлтыг тэдгээрийн манлайлалтай нь холбож дүгнэнэ. -- Хувийн болон гэр ахуй, анги сургуулийнхаа дэг журчм ахуйн соёлжилтыт дээшлүүлэх талаар юу санаачлан хийсэн ба таргасан өөрчлөлт: -- Нийгэм олон түмний ажилд хэрхэн яаж биечлэн ОРОЛ ож, нийгэм нийтийн чанартай ямар шинэ зүйлийг сэдэж са- яагчилсан, пионер, эвлэлийн байгууллагын үйл ажиллагаа, ний тэм олон түмний ажилд хир идэвхтэй оролцож ямар үр (бү тээл : сивигтс авах. узаа. суртлын өндөр хэмжээнд 20 хиож пионер, сурагч, лллга нэг бүрийг “40-14 халграч оролцуулна. Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ жигүүрт оролцогчид нь «Үндэстэн олны хүүхдүүд үүрд нэг санаагаар амьдрана» гэдэг уриан дор ажлаа явуулна. Их ой угтсан аянд өсвөрийн Сүхбаатарчууд дээрх таван жигүүрээр аялахдаа дараах сэдэвт ажлыг явуулна --10 сард «Ахан дүүсийн дуу» --111 сард «Бидний хайрт эх орон-БНМАУ» - 12 эх « а158Уат Айл бид МАХН-ын хойч, МХЗЭ - 1971 оны 1 дүсээр сард «Жанжин Сүхийн 1971 оны , дугаар сэрд «Ахмад Тенанхиид ХөдӨлӨӨрч Унаган лаас уламжд 1911 онь "оны 3.дугаар сард «Ахмад үеийнхний хувьсгалт дайчин алаас суралцал!» 1971, оны 4 дүгээр сард «Шинжлэх ухаан техник, орчин үе» ё0й оны 5 дугаар сард «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд сайн үйл яв- х бүтээгчид», Пионерийн салаа бүлэг, бүлгэм, эвлэлийн үүр. хороод, аймаг “үэгэннчүлЭэннд зөвлөлүүд «Пионерийн бяцхан ном» бүтээх хөдөл» птиовер эхлээд бүлгэм, хороод хүртэл өрнүү- оны Бүс дугаар сард өөр өөрсдийн бүх шатны байгу 3 2! ЗЭР? маллдаажлаллжожолллс ФФооөөРӨӨӨӨӨӨӨӨФӨФӨОФООЛАОАА ) БҮРЭЭН ї « 5 1йг Х ч 0 5 1 ба) ОМ ДУУДЛАГА, : УС ЛАЬОРАЫН БӨМБӨРИЙН ч чС 522) 1 Цэ. гу 9 АЙЗАМ ! ! 2 Бага алаг бөмбөр бомбөрөө цохисс багач Х Пар пар дуу гарахын үест цог. золбоотой алхаж яллаа: : Багачууд Хүүхэд бүгдээр 1917 ОНД Орос оронд Октлб: Ба їр цэнгэлийг хөгжөөнөө бэл рийн хувьсгал ялсны дараахан 9 хэд Э9 гэж дуулаад манай мөн л багачууд улаан тү дэр: 5 гай ү үүд улаан бүч эр вүүлэн, бүрээ бөмб “дууг, 1 вүүлэц бүрээгдэ үлээж бөмбөрөө ган химн түүгнэ өрөө дуугар ї нижпгпүүлж явсан удаатай. Хуу : 5 чи юм ул болж, Шинэ юм зул Тэгэхлээр бүрээ. бөмбөр гэгч 8 боё ..а н хувьсгалд үүсэн бай эрт дээр үеэс Үүсэл гаралтай 8 гуула тэр Үес чам, эвлэ- Хувьсгалын уриа дуудлага бо ? лийн хойчийг залгам» ч өсво ЛОН СЭТГЭЛ зоригийг хөгжөөгч рийн хүүхэд Фбагачуу ийнхүү Зэвсэг болж явсан ажээ. сүр хийморис рааж ягсан 04 . Тиймээс хүүхэд бүхэн бү? лэЗ, Тэдний т, БНМАУ-ын терийн шагналт зургач Л. Нам хайцэрэн юм. Намхайцэрэн гуай алаг бөхбөрөө нижигнүүлэн зол боо хийморьтой алхалж явсан ба тэв түүхээ дурсан -- Тэр үед хүзүүндээ бөмбөр зүүж, бөмбөрийн айзамд хөд ний дүүлэн алхалж явах гэгч үн? хээр сайхад байж билэз. Хөгшин хЭэвөөгүй бнднийг шохоорхон да гаж явдаг байдлаа Тэгж явахдаа бид намын суртлыг ергөн олонд ТаНнУЛЖ хуучин НИЙГмийн бузар булайг шүүмжлэн ухуулж бай сэд юм Бөмбөр цохиж бүрээгээ татаж алхалж явахад дэлхий тойрсон ч ядармааргүй санагддагсан гэж ярьдаг юм. Бүрээх дуудлага, бөмбөрийн айзам гэгч тийм л хүчтэй. Па- рисын коммун ялсны дараахан гартаа улаан алчуур дэрвүүлэн їнфлнэээг 0990090009909090090009 009900909999099000905668688АААЛААЖИАУкиА Завсарлагын хонх жингэнэв. Сурагчид хэд гурваар зогсож тэрийг ярилцана. Сурагч үудан хорооны пионер, Тунга Цэрэн хоёртой уулзаад, --Чамд Иринагаас Чинь за- хиа иржээ гээд захиа өгөв. -Аль нь чиний найз вэ? гэж Цэрэн хоргооно. Тунг. тэр нь гэж хэлэх аргагү Ашгүй ганцаараа авахуулсан нэг зураг гараад ирлээ. Ингээд зогссон Фэо9Ф»ээо 3 Ф 2 2 Ингээд Тунгалаг охин баяр рээ, бөмбөрийн түүх агуулга, ач холбогдлыг гүн: гүнзгий мэ. дэх хэрэгтэй юм. Манай орны аль: ч сургууль дээр пионерийн байгууллага бүрээ бөмбөртэй билээ. Тийм учраас бүлгэм бүхэн бөмбөрч дийн клуб ажиллуулах хэрэг тэй байна Н ф Увс аймгийн тевийн 8 жи- лийн дунд сургууль, Сагил су- мын 8 жилийн дунд сургууль бүрээ, бөмбөрчдийн юлуб тогт- мол хичээллүүлдэг сайхан зан- шилтай болжээ. ФФо»-Ф00о00ФФ0ФОФосооо Энэ туршлагыг сургууль бүхэн эзэмшиж нам, эвлэл, ардын хувьсгалынхаа 50 жи- лийн ойд бүрээчид, бөмбөрч- дийн цуваа гаргаж бөмбөрийн айзамд алхаагаа нийлүүлэн, бү рээн дуудлагаар жагсаалдаа жигдэрцгээе. Ц. ЭРДЭНЭБАТ : ЭоээөөзөэфӨӨӨӨӨӨФӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨРФӨРӨӨӨӨӨӨӨ НАЙРАМДАЛ-ДРУЖБА Дархан хотын 10 жилийн 1 найрамдал мөнх» сэдэвт гар зураг, дааныг зарлан явуулав. Мөн пионе| тус сургуулийн 11,:6 дугааргбүлэг. « дүгээр дунд сургуулийн захиргаа «Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сараар пионер сурагчдынхаа дунд «Бидний дал--дружба» булан нээн ажиллуулж рилдлагаат найрамдлын тухай зохиолын уншлага, уншигчдын хурал хийж байна. Анги танхим бүр орос хэлний тогтмол булантай” болсон. Өдөр бүр шинэ үгээр булангав баяжуулдаг юм. Энэ ажилд БҮЛГИЙН СЭДЭВТ АЖИАЛ Зүлгийн дорга їйлмбарэй Цэ рүүд 9! ВИ бүхаа «МАХИ-ын үйл хэргийн чөлөөг5 эзэд бэлхэн. байхтун». Гэрйггаууд лагынхаа хариунд «Хөзөэд бай хан» гэж хариулдаг, Пїонер би "амынхаа дуудлагын хариуд ажи, үйлсээрээ хэзээд бэлхэн байх її той. Иймээс: өнөөдрийн бүлгийн сэ дэвт ажлыг «Минутын үнэ цэнэ» гэсэн сэдвээр хийнэ. Энэ ажлыг Даваадолгор даргатай нэгдүгээр со дааныхан удирдан явуулна. гэв, Салааны дарга Даваадолгор: Бид чөлөө цагаа өөр өөрийн сонирхсон зүйлдээ зориулдаг. Чө Лөө цагаа, хэмнэсэн минутаа юу Мунд зориулдагаа хэн ярих вэ гэхэд энэ бүлгийнхэн ярс гэтэл га раа өргөх нь бид минутыг хоосон өнгөрөөдөггүй гэсэн хариулт бол лоа, т-За, Шагдарсүрэн ярь даа гэ хэд, 5 минутанд 2--3 бодлого бо- дож болдог. «Хүүхдүүд ээ тоо бодвол толгой сэргэнэ. Чөлөө цагаа бодлого бо доход зарцуулцгаая гэж Шагдарсүрэнг яриагаа дуусга хад сурагчид нэгэн зэрэг цангина- сан цовоо хоолойгоор «Улаан: туг» дуулы хоёр бадагийг-дуулцгаалаа. Газраар дангэрээр балт тэргээр Ганган онгоцоор Москвад би очио. Ээ, монгол орос хүүхдүүд Манай хоёр зав шаг 3 “Мөн ч сайхан үерхэнэ гэж. бяцхан охик уянгатай сайхан дуу лёхад танхим дүүрэн цугларагсад ни өригнэсэн алга ташилтаар талархал хүргэлээ. 2За-одоо «Найрамдад» бүжгаа хийдгээ гэхэд Орсс, монгол солонгос вьётнам үндэстний хувцас өмссөн охид бүжиглэж, экэхэн мөчид, тэм цэж байгаа вьетнамын сэргэлэн бор охий анд пайзуудтай энэ танхимд хү рэлцэн ирсэн шиг боллоо. Т ї | богино хэмжээний шүлгийн урал рийн салаа бүлэг бүр «Найрам хоёр орны ах Е-ци3н ба а байна. бгой оролц Ё шү сн ҮСЛГЭЭ гийг үзэж, - шосанл, минь орос найз бай на шүү дээ. Алив, ээждээ захиа гий нь орчуулж уншиж өгөөч Тунгалаг И| нх: й їринагийнхаа зур. ЗУРАГТАЙ” ЗАХИА Тэгээд урьдын адил захиа би чих гэж оройн туж суув. Хи- чээж хичээж бичтэл үгийн төгс гелийн үсэг буруу болчихно. Оо хэлний дүрмээ нэг хариа. Монгол-Орос толь нэг сөхнө. --Иринадаа захиа бичих ,гэж би орос хэлний хичээлээ.л сайн давтдаг юм даа гэж пионер Тун галаг хэлэв. хөөр тэртээ харьж ээж, --Чи Иринадаа юуны тухай 3 аав хоёроо ажлаас ирэхийг тэсч бичдэг вэ? 1 ядан хүлээв. Найз охиныхоо зур -- Гэр орон, сургууль, анги, 3 шгу-2-г 2 2 227142 25 дунд рагчид Монгол-Зоөвлөлтийн найрамдлын сарын ӨАРүүдэд сэдэвт тєрөл бүрийн ажил зохиож Зөвлөлтийн хүүхдүүдтэй 28хидлааг С. ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зурчг. ФФФФФОоФФоОФФОФОФФООФФ?2О2ФФЭ92Ө2ФФОФФфФФФоӨОФФЭ»Э2?ОФӨЭӨ??ОФЭ “Ирина тэшүүрээр тулгах дур- 3 салааныхаа тухай. өөрийн- , хӨө”тухай бичдэг Ёсдү- гээр сард илгээсэн захиандаа Ар дын хувьсгалын 50 жилийн ой. тай. Би хөнгөн атлетикийн сек- цэд явдаг, шанз хЁКИМ Тогло- дог. г-Шанзанд ямар дууны ая оруулдаг вэ? Яг, дуу . оруулдаг. «Наран -үүрд мандаж. байг» га дэг дууны ая оруулж чадна. Одоо «Манай хөрш» гэдэг орос дууг шанзаар хөгжимдөнө гэж бодож байгаа. Бид одоо урла- гийн үзлэгт бэлтгэж байна гэж ярилаа. “Москва хотын 866 дугаар сургуулийн 7 дугаар ангийн су 5 тай золгосоор хоёр сар шахам хи- р дунд сургуулийн 8-дугаар ангийн 6 сурагч Гансүх одоогоос 5 жилийн | Ф тэртээ арван настайдаа өөрийн ай- | 5 магсумд болон эх орныхоо нийс- | 4 ЦАГТУТМААС ТАВАН МИН НУТ ХЭМНЭЕ! Ж4 Чо090 ЦАГАА СУР: М2 ДОХЭД ЗОРИУЛЬЯ? ИНУТын мнНэ : Салааны дарга 7За СоронаӨн, цагаас хэмнэх Таван минутад Юу хийдэгээ нөхөд дөө Ррычнь 4 --Би минут цээжилж ойлгожээ. Тэгвэл нэг өдөр 200 орос үг цээжлэх чадвар- Хөтлөгч схин: с:Бид «ахан зү “бяцхан ковцерт ЭлтгэсНЭЭ сонир хуулья гэхэд ижил өнгийн хувцастай улаан бүчтэн пнонерүүд «Магнаг үсэг ТЭЙ Тугэ гэдэг дуу дуулж ахмад дайч даар, бахархацгаалаа. Энэ бол нийслэ янйН 24 дүгээр сургуулийн 6-гиРм «Бь гангийн сурагч Н. Алтанцэцэг ах лагчтай бүлгийнхэн «Ахан дүүсийн дуу»? сэдэвт ажлаа явуулж байгаа нь энэ билээ, Бүлгийн дарга Алтанцэцэгтэй уул заж, -4Энэ ажлаа яруулахад язж бэлт гэсэц бэ? гэж асуухад, 7 -4Бид энэ тугацаанд найрамдлын тухгй дуу. шүлэг шинээр нилээдийг сурч, байна. «Ахан дүүсийн дуу», «Найрамдал» шүлгийг бүлгээрээ “сур сан. Найрамдлын Бэгүй сурсан Дуу таа шалгахад сурагч 00, Амарсанаа шалгарсан. Пионер Баатар, «Сүхбаа- тар Ленинтэй уулзсан» шүлгийг уран сайхан уншлаа. Бид «Пионерийн үнэн» сониноос орос хэлний хичээ дийг, орчуулан, хүн, бүр шинээр 5| таруй орос”үг цээжилсэн. Зөвл монголын найрамдлын гэрээ хаана хэзээ! байгуулагдсан, Зөвлөлтийн тус дамжаар барьж байгуулагдаж байга: АЛТАН МЕДАЛИЙН эзэд АХН, Ардын хувьсгалынхаа. лийн жил ЭХНИЙ ХОНХНЫ ДУУ чээллэж байна. Сүхбаатар айм- гийн Баруун урт хотын 8 жилийн лэл-Улаанбаатар хотын -урлагийн | тайзан дээр морин хуур хөгжмөөр тоглож үзэгч түмэндээ шагшигдан | магтагдаж байв. Энэ хүү зуныхаа | амралтаар пионер сурагчдын уламжлалт хоёр дугаар олимпиа- | дад хөгжмийн төрлөөр оролцож | алтан медалиар энгэрээ мялааж | магнай тэнүүн баяртай сургууль | рагч Иринагийн найз Т.Тунга- лаг нийслэлийн:12.дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн | дионер юм. » эзэөөгөөрөсофөөэөӨӨӨӨО14 1-6. ЭРЭЛ даа ирсэн боож : хуур: хөгжмөөр, «Хүрэн “толгойн сүүдэр», «Жаахан шарга», «Шал- зат баахан шарга», «Дөрвөн мэтийн монгол-ардын олон сайхан | уртын-дууг чадварлаг тоглодог | болжээ. Мөн хоёр хүнд хуур зааж | сургасан ба түүний нэг нь төвийн | 10 жилийн дунд Бусгуүлаах 10 ду | гаар ангийн сурагч Шагдартовуу | мөн олимпиадад морин хуур хөгж мөөр амжилттай оролцож хүрэл мє даль хүртсэн байна. Сургуулийнхаа удаа дараагийн хөгжмийн аварга боллоо. Сурагч Гансүх одоо улс даяар болох: сайн дурын уран сайханчдын “үзлэгт ам ткилттай. бэлтгэж байна. Ситрагч:Т. БЯМБАСҮРЭН. ХуУЛЬЗУЙ БА СУРАГЧИД НИЙГМИЙН ХЭВ ЖУРМЫГ Энэ оны 10 дугаар сарын эхээр .р сургуулийн сурагч Ганболдтой хэсэг хүүхэд үзвэр үйлчилгээний газраар сэлгүү: цэн тэнэж, цонхны тавиур дээр сууж, дарааллын журмыг дайрч оржээ. Тэд хоорондоо маргалдаж, бие биеэ загнах тилдах зэргээр олон ний. 74 газар нийгмийн хэв журам зөрчиж хөдөлмөрчдийн амга. лан тайван байдлыг алдагдуул- жээ, Энэ талаар ХЗЭ-ийн эргүү Гггднн шаргын тавихад Гап үл хайхра н байна. 1961 оны БИМЛУын Ардын Их Хурлын ллэгч дийн 801 зар: нэг дүгээр зүйлд: Ард иргэдийн ам ЗӨРЧИХГҮЙ БАЙХАД ЮУ. АНХААРАХ, 7897 ран хамгаалагчийг. олон ний- тийн шүүхэд шилжүүлж зэ хэмжээ авахуулах УдиНЫЭ төгрөг хүртэл торгож ыг заасан ихээ ЭВЭ. зарлїгайн зааврын гуравдугаар зүйлд: Эцэг эх, асран хамгаалагчдал зарлигт зааснаар арга хэмжээ авсны . дараа уг ХҮҮХЭД дээрх зөрчлийг удаа дараа гаргавал хөдөлмөр хүмүүж лийн сургуульд шилжүүлэх ар- цаг» | Гансүх морин шэнэ ТАЙ бодохоо ПнОйёр (Соронзон Өүүллээ. Трйбон бүжгийг урван.мннутанд уайТраа, бүжигл ЭйлБэйЧ сурах са урт ҮЙйн Харуулсан энэ ЯД зурсён гэж хад 2ОРиулд: МАнХ найрах урийг дДЭдгэж ү хэн бүхэйд сайй зур Яаг болохоо илтгэж чадВаа Пиопер «Аалт чимэг Биданофрийн.хэвЛддаа,лос: мол їншї х ёс ойф ! «ПНЭНерддн...! үйзих нинт анхааралтай тогтуун уншис Хад 2| минүт зарцуулагдаж байна. Ингэхлээр хүүхэд бүр Пионерийн үнэн сонингоо тогтмол уншиж байя! үйлдвэр, соёлын газрыг мэддэг бол сол гэж хариуллаа. Бидний ярианд 10:-ын «А» аягийн сурагч юуш оролцох: 24СЧЯхан марал зүрцульаг 21: лагийн үзлэг болов. Эдний «Тэмцэл, ялалт ахан дүүс» ӨлгУнН тогдож,. сургууль дээр, тэргүүн... бүдсийн раяд брёол. дарга Алтайцацэг өө найруулсан нь тун чадварлаг болсон шүү. Эзэ бүлгийн кновер,Ц..Цэндбаатар манай “Өуулбан,, Хурүүта хагхихчит хүүхэд дээ гэлээ. 5. в --Аюуш эгчийн ангийнхан зөлтийл -2 Борис. ..Полевойн 4Естой”Ю тууж! Гайхиолоор гун, шигчдын бага хурал хийхэд нь манай бүлгийнхэн оролцсон гэж пионер Ал- гт ярилаа -Плоттер Тутталат -БВи хувцсаа эмх журамтай тар Ааад унтгал 6 ло дөрвөн /мину- ТАНД хувцаслаж амждаг, Хэрвээ ЭНД тэнд орхивол 10 минут зар 8уулдаг, Иймд хувцсаа эмх журам тай тавьж бай» гийг ХЭМНЭ-4 хийн бас нэг үндэс « байна, Гэтэл пионер Гансүх -Тийм зэ. Манай сургуулийн ол хаалгаар нэг минутанд ямар ч аадгүй үед 94 хүн орох буюу гарч аїнд.-Аарааа. гутлаа арчаагүй, ны дөмДацгүй болон. бусад наар, х Шйүүрэн Шаардла. Ч хүлээж р ЧИД бага р байтаа2 1 мийуй ид 23-27 хүүхэд Орох ба галд", Юй Тэгэхлэ0р су, уулЬд ирэхдээ 08 ёо Дэлтгай 14 “ирвэд, бусдын үнэт Цагийг ҮЭ, 0:) са Гэдгийг пионер бүхэн сан ..р (тэй юм. гэЖ.дүгн2 Дд А.,-2аг л СИВД бэлтгэж яву угаар бйдааны тов. Л Ийнхүү зїй бүлгийн ажил 25 мя нутанд үр үнтэй, фонирхолтой болж өнгөрлөө. Р. ЧУЛУУН -- Тийм зэ, Монгол--Зөвлөлтийн найрамдлын сараар явуулсан томоо Зон ажлын маань нэг нь эхэ уншигч дЫН хурал. «Эх орныхоо төлөө за- луу”хүч юу хийж болдогийг бид-шүүг ярилцсан юм. Бид лын сараар ханын сонин гарган сургуулийн с| тай уралдаан тэм ЦЭЭН зохиож байна гэж ярьсан охни бол ХЗЭ-ийн үүрийн дарга, арэед/ гаар ангийн сурагч Аюуш юм. Ийн хүү ХЗЭ-ийн үүрийн дарга Аюуш, бүлгийн дарга ЭГ нар явуу Яах ажлаа харилцан зөвлөж хамтрав зохиолог ажээ. Дараа нь «Ахан дүүсийн дуу» сэ | НЭГИЙН БОДОЛ | “НИЙТИЙН ТӨЛӨӨ Ардын хувьсгалын их ой ойртохтутам бидний хийж гүйцэтгэх ажил үүрэг улам бүр нэмэгдэж, цаг мөчтэй уралдан тэмүүлэх эрмэлэ лал дүүрэн болж байна. Хэнтэй ч уулзсан, «Би их ойдоо ийм бэлэг барих гэж байгаа. “Манай, хамт, олоц тийм зүйл бүтээж байна» гэсэн чин сэтгэлийн үг ийслэлийн сашилийн сийг сонсож болво, Н! зэгдүгээр дунд сур арван: гуулийн нэгэн танхимд үе тэнгийн гурван хүүхэдтэй хэдхэн хоно- гийн өмнө уулзаж ярьснаа санаж байва. 9-ийн «А» ангийн дэргэдэх ХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийн дар га Бүрэнсайны Имина, өөрийн үүрийн товчооны тишүүн Ганбаатар хоёртой, төлөвлөгөөт ажлаа зөвлөж байсан билээ. Мошгол-зөвлөлтийн найрамдлын сард зориулсан энэ үүрийн төлөв лөгөет ажилд: | -- Зөвлөлтийн дуу, хогжим, бүжиг сурах, --Ахан дүүсийн дуу сэдэвт ажил явуулах, --Зөвлөлт Украинийн Киевийн ойролцоох Литковси тосгоны гуулийн 9 дүгээр ангийнхантай захидал солилцож харилцаа сур тогтоол зэрэг олон төрлийн ажил орсон байлаа. Эдний анги 30 сурагчтай, 28 нь эвлэлийн гишүүн ажээ, Хоёр твэ мерээ ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн наана эвлэлд гхэхсэр одооноос бэлтгэж байгааг нь Б. Иминагийн ярианаас “Эвни ээг жил дараалан онц суралцсан, МХЗЭ--ийн гишүүн энэ охин одоо Д. Сүхбаатарын намтар, хувьсгалт үйл ажиллагааны тухай тэсэн тозч лод хөтлөж, уншсан бүх ном хэвлэлдээ судалгаа гаргаад байна. Энэ бол, эдний үүрийн гишүүдийн ахмад үеийнхний хувьсгалт дай чин уламжлал, баатарлаг Үйл ажиллагаанаас суралцана гийн дагуу түүний хийж байгаа зүйл билээ. Тус үүрийн гишүүд өөрс тийнхөө судлаж танилцсан материалыг нэгдүгээр ангийн баатарчууд ярьж өгдөг сайхан уламжлалтай болжээ. Дагва багшаар удирдуул нх ойг угтаж сурагч от бүр нэг освы түүхт үйл явдлыт судлан сурвалжилж тусгай тэмдэглэл хэтөлцгөөж ан энэ амгийн хамт олон, | байна. хих-он жилийн тухай материалаа ! ! ! ! бүжиглэдэг болжээ. |... | | чуулгАН волов Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан | сумын бага сургуулийн пионе- | рийн 13 ар бүлгэм 9 дү- | гээр сарын 19-нд пиопер сурагч | лын уламжлалт Хөдөлмөр соё лын чуулган хийдээ. лгач | наар сургуулна тохижуулах өвл лийн бэлтгэл дулаалга. хийж пионерийн шугам жагсаалын | талбай байгуулж, дараа нь «Ма | НИЙ нутгийН рашаан» сэдэлт таван км-ийн явган аялал хийж зөвлөлгөө авна. Энэ хойр охиныг сайн сурлагатны үүргийг Б..Имина хүлээсэн юм, ХЗЭ--ийн үүрийн товчоо сайн зо хион байгуулж давтлагыг тогтмолжуулан, бас соёлжилтын ажилдаа ч багагүй зүйл хийжээ. Б. Имива энэ өдрүүдээр «Манай хязгаар», «Москва. орчмын үдэш» дуу сурч, нөхдийнхөө Орос дуу сураагүй хүүхэд олоо зпо ЄНТИД ховэр | байна. Имина охин бас сайн тамжрчты Нэт, тэсэн үүр В, Нмина 1931 оны тухай судлан мэдэх гэж байна. Иймээс тэр, амралтынхаа цагийг ном уншлагын газарт өнгөрөд ллоо, Тэгэхдээ гурвуулаа очно. Имина, Буяндэлгэр, Шүрэн изцэг гурав үргэлж хамт явна. Тэр, хоёр өөрсдийнхөө судлавал зо Импнагаас цуглуудна. Бас ямагт эгнээнд оруулах хамтаар орос бүжиг Б, ЭРДЭНЭ имижээ л иинэ, сурагч Цэрэндуламын | ФөФӨӨӨӨӨФӨӨӨӨбҮССОТйоо х.СУнЬжаг: ОКТЯБРИЙН ШИЮМЮВЕРҮҮД, Хамтын их хүчээрээ Харийн дайсныг хөөж Ардын ялгуусан хувьсгалын "Тэпэг адил алаглаж “ОР ю8 “СОО ЖавИСуХсог сс 54 С---5 ч 2.3У ШЛУАг ЁХ Нам хувьсгалын үйлсл Насаар үнэнчээ тангараглалаа4. гишгэн, цаасны нь шугам дээр номын нь үсэг дээр дээр нь Алаг хөөрхөн бөмбөр дээр нь. Тоглож наадсан газар дээр нь Тос даасан хацар дээр нь Аугаа Октябрь туяарсан юм. Алс ирээдүй хаяарсан юм. Багш Ленин Сүхбаатарын БВарилцсан гарын хүчээр Тэгш найрамдлын тухай Ярилцсан ярианы ачаар 1Каргалын нарны сүлдээ Жавхаа төгс өргөж Ариун коммунизм байгуулах Азтай төрсөн хүүхдүүд бол Гэрэлт Октябрийн пионер юм, Гэгээн жаргалт та нар юм. п. ГАЙТАВ аравдугаар са сүүлчээр, “ын Төв Хороо ЗСБНХУ-ын фаїїна. (МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн б нмаА ичгийн - ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэнэнбалын ГгэБанийн ураг радногоор хэлсэн үгнээс) Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс бол манай хэзээний шалгарсан (ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс ын Сайд нарын Зөвлөлийн “-87 дахь жилдээ . ММ: 44 (1154): уллилуллиуллндлулбиллумалчлллулуллаулллмлл ААА ЛАЛ Л ААЛУАААЛАЛАААЛААААА Бидний хийсэн хэлэлцээ, энэ хэлэлцээний үр дун болон зөёлөлтийн ард түмний ах дүүгийн тусламж нь Зоблолт ЭМ (Холбоот Улс социалист орнуудын өмнө интернационалч үүрээ нэр төртэй биелүүлж байдшийн үлгэр дууриал болж дарга В, К. Ф... чммумм, уммм умму 1 1970 оны арван нэгдүгээр сарын 6-: ллланй хань төрийн Товчооны гишүүн, Косыгнны юм. ЗСБНХУ- хэдсэн үгнээс) БААСАН Үнэ 10 мө. вэ”, НАЙРСАГ АЙЛЧЛАЛ Хүүхдүүд ээ! Ууган соцналист хоёр орон ЗСБНХУ, БНМАУ--ын хооронд найрамдлын гэрээ байгуулснаас хойш 49 жил болж байна. Манай хоёр орны ах дүүгийн найрамдлын үндсийг нх Ленин, Монголын хувьсгалын жолоодогч Сүхбаатар нар анх тавьсан юм. Үүнээс хойш манай хоёр орны ард түмэн цус асгаруулсан тулалдааны талбарт ч, хөдөлмөрийн фронт дээр ч набргмдлаа улам бэхжүүлж ирлээ. 1966 онд ЗХУ! Н--ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л, И. Брежнев тэргүү- тэй ЗХУ--ын нам, засгийн төлөөлөгчид манай оронд айлчилсан билээ. Тэр үеэр манай хоёр орны хооронд найрам- дал, хамтын ажиллагаа, харилцан тус- лах тухай 2 -рн гэрээ байгуулсан юм. Энэ гэрээ! үндсэн дээр манай хоёр 2) хамтын ажиллагаа жилээс жил/ "хөгжиж байна. Саяхан энэ оны ХУКН-- засгийн урилгаар МАХН--ын Төв Хороо нарийн бичгийн дарга, Сайд нарын Зөвлөлийн тэргүүтэ!: ЗХУ--д албан ёсны элэг- хийлээ. Ё Манай нам, засгийн төлөөлөгчдийг А.Н. Косыгин тэргүүтэй Зөвлөлт Хол- боот Улсын нам, засгийн удирдагчид хүлээн авч уулзжээ. Зөвлөлт Холбоот Улсын нам, Засгийн төлөөлөгчидтэй хийсэн хэлэлцээ элэгсэг дотно байдалд үр ашигтай болж дуусав. Уг хэлэлцээ- үндсэн зорилго нь манай хоёр орны хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх талаар ирэх таван жилд авч явуулах арга хэмжээ юм. Ирэх таван жилд ма4- най улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүү- лэхэд үзүүлэх Зөвлөлт Холбоот Улсын ах дүүгийн тусламж: нэмэгдэнэ, ЗСБНХ У--д айлчилсан БНМАУ--ын нам. зас- чаг, Зэрогэл ир тэргүүн аан ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- тийн дарга, БНМАУ--ын Сайд .иарын дарга Ю. Цэдэнбал 10 лу- взар сарын ЭД -.оСКВВҮН зурагт радногоор үг хэллээ. БНМАУ, ЗСБНХ У--ын эдийн засгийн хамтын ажилла- гааг улам өргөжүүлж бэхжүүлэх арга замыг тодорхой-сон протсколд аравду- гаар сарын хоошн найманд Кремльд гарын үсэг зурж-э, Уг аро:бколд гарын үсэг зурахад Монголын талаас МАХН--« ын Төв Хороо:ы нэгдү!с.р «гр... бит гийн дарга, БНМАУ-ын сайд гарын Зөвлөлийн дарга Ю. Нэдэнбал, Зөвлөл- тийн тал:ас ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс төрийн товчооны гншүүн, ЗСБНХ У-ын Сайд нарын Зөгрлөлийн Ффарга А. Н. Косыгнп нар гарын үсэг зурлаа, Уг протоколд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын улс ардын аж ахуйн мате- “риал техникийн баазыг цаашид бэхжүү- лэх тодорхой гр-а хэмжээ болон Зөв- лөлт Холбоот Улсаас Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсад тодорхой тусламж Г үзүүлэхийг тусган оруулжээ. Энэ хэлэд 5 цээ нь манай хсёр орны рд түмний хооронд тогтсон чин сэтгэлийн харилцаа, ах дүүгийн найрамдлын хєгжлийв гэрч цНотолгоо боллоо. Монголын төлөөлөгчид, айлчлалынхав үед Москва, Ульяновскийн аж үйлдвэр, соёлын газраар орж Зөвлөл, Холбоот Улсын хөдөлмөрчдийн төлөөлөгчидтэй уулзан, элэгсэг дотноор ярилцжээ. Ичгэж ярилцахдаа Зөвлөл тийн ард түмсисг амьдрал, хөдөлшөр, коммунист байгуулалтдаа олсон аврага нх ололт амжнлтыг НЬ ИХЭД СОННрхой танилцлаа. ЗХУКН-ын Төв Х “Зөвлөлт засгийл газрын урнлгаар У--д албан ёсны найрсаг айлчлал хий сэв МАХН--ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга. Ю, Цэдэнбал тэргүүтэй манай нам, засгийв а сарын гучирт уцаж излээ төлөӨЛӨГЧНД нэгэнд Эх брогдео инэчөээхирөвэ БҮЛГИЙН ДАРГА Ф тэр» гээд л хийсэн бүх ажил нь тог 2 УРганг хөдөлмөр, -- Бидний гол ажил маань МА ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ--ийн 50 жилийн ойд өгөх тайландаа бүл- тийн бүх пионерийг амжилттай бэлт- Гүүлэх явдал юм. Иймд тодорхой то- дөвлөгөөтэй ажиллаад үзье гэж лрьж суугаа охиныг харахад аохиоп бай- туулах чадвар сайтай пионер болох нь илт эз. Энэ бол Дундговь айм- гийди төвийн арван жилийп дунд сур- туулийн б--гийн «А» ангийн бүл- гийн дарга Д. Сарантуяа салаан дар га нартаа зөвлөлгөө өгч суутаа нь энэ ажээ. - Бүлгийнхээ ажлыг йаж явуул даг ва? гэхэ. є 27О,,О9ддхгмос., бии гэрлгэгга ф?ээлөгдөдөдөдөөөөө! 0КТЯБРИА ОНЦ 17м7Х)ОХллш СУРЛАГААР УГТЛАА 133231 ган Ө --Олхабрийц.баяр сурагч бид дорхой бичигджээ, «Нөхөрлөл» дэвт- рийп хуудсыг сөхөнгүүт үерхэл нөӨ- хорлолийн тухай үнэт сургаал үг, сахилга бат алдсан сурагчийг хүмүү: жүүлэх талаар хэн яаж ажиллаж бай гаа, лавал зохихыг бичжээ, Саран. тула ярихдаа, -- Бид улсын тэргүүний бүлэг бо лох зорилт тавиад ажиллаж байна. Бид 100 баллын уралдаанаар бүл-- гийнхээ сурагчдын сурлага, хүмүү-- жил, нийгмийн тустай хөдөлмөрийг дүгнэдэг. Энэ удаа Нарантуяа ахлагч тай нэгдүгээр салаа 100 баллын уралдаанд түрүүлсэн . Дорнод айм- гийн Дашбалбар сумын Цэцэгмаа ах- лагчтай улсын тэр! бүлгийн гуршлагаар сургууль дээрээ хэв жу" рам сахиулах үүрэг аваад ажиллаж байна. Бүлгийн пионер бүх сурлага- даа чанарын өөрчлөлт гаргаж онц гал бидний сурах замыг л сац. Энэ. экилг онтайрийн/ баяр Ар, 5 дын :Хуввссалын 50. жилийн. Ой сурлагын! ам 5, илт өрпож: байгаа үед болж бай/, | 9 таа. учиргбид” бүр ч баяргхөөртай! | 3, байцаг Манай танаасцоаурройнн / 2 халвангүгэндээ э: Шияб»: 3 рийй хувьсгалшй жилиййиг Ой» 2 тоор, Төмөрхүү, 2) сурлаа. гэж: ярьж, 9 гаа пиопергббл нийслэлийн 8 Ду- » тааридундд: сургуулийн 5-ын «Б» 3 Даргэдэх ДЭх рийн зурга 2. дргаарсбүлгийн дарга Б. Энхтуяа ? Юм. 4 -- Ямар сурдаг вэ? ! ний”дуртай баяр, Октябрийн хурьс «2 е- Гэрийн Даалгавар яаж Хий дэг вэ? ч хичээлийн хаар | Төмөрхүү, сайн сурлагатан Сэлэн тах байн гэ, Эрдэнэчимэг нар дааж авсан. : -- Салаан дарга ажилладаг вэ? рга нартаа үүрэг үлэг дээр жигдрүү- лэх цуваа ажилладаг, Пионерүүд сурлага, сахилга бат, -- Онц сурдаг. рээр жигд сайн байхыг эрхэмлэ- дэг. Нийтийн шаардлага - дуулж байгаа пионерт салаан дар га байнга шаардлага тавьдаг. Бид даалга- даалгавар хийгээгүй пионерт дур вар н өмнө заалгасан хичээ х Зарим мҮХҮүХЭд БягччэсаГ: 5 лээ хоё (001 аа уншиж: н ням тэмдэглэж, Я Онон Тслих бай : тоглосоор даалгавраа өгдөг. Манай өдөржин жэгрээтэн шор ач нартай яаж ОЖЛУА, ОМ5л: ариун цэв- :4.. 24 Эс сон Новокузнецк хотын 24 дүгээр дунд сургуулийн хичээлийн шинэ жилийн Ё Шимндт Тамара багшийн хаалгыг ямар нэгэй хүн тогшив. Тас байгаа. Та санаа зовох хэрэггүй» гэж, хар үстэй сэргэлэн бор жаал хаалга магтжээ. --Орж болох уу! багшаа гэхэд нь рын зэрэг олон сурагч ирж хамт хи| Урд өмнө энэ сургуульд байгаагүй чээлээ давтаж дотно үерхдэг болов. аль нэгэн хотоос ирсэн хүүхэд байна Ганболд зуныхаа амралтаар путагтаа| тэж мэдээд эелдгээр угтан мэндэлж: явж ирэхдээ, олон сайхан За, ор доо гэжээ, Сурагчид Ч огт марк, зураг бэлэглэж, танихгүй тас хар үстэй, хар нүдтэй олон са! сурагч ирспийг шохоорхон хүзүүнд нь содон пионерийн улаан дэг сурч Ганболд «Цагаан баавгай», бүч памирч байхыг нь анзаарав, ГАНБОЛДЫН |. ї ОРОС НАЙЗ НАР нер Ганболд «Наран үүрд мандаж байг!» гэдэг дууг хөгжимдон дуулиа гахэд, улаан бүчээ иамируулсан бяц хан пионер баян хуур хөгжим өөрөө тоглон орос хэл дээр дуулж ахлэхэд алга ташилт аадрын бороо шиг шаа- гив. Ганболд эхийн тухай орос ардын дууг Дуулж дахиулахад «Золотая рыбка» гэдэг шүлгээ уншжаа. Гай болд хоёр жилд орос найз партайгаа хамт суралцан оросоор ярьж чаддаг болов. Нэг өдөр эцэг, эхийн хуралд Ганболдын аав ирж багштай нь уул” заж: -- Манай Ганболд орос хэл хир сурч байна? гэхэд, Василий Иванович, өдөр билээ. ангийн багш «Ганболд орос хэл их сайн сурч Ганболдынхоор Коля, Серёжа на монгол Ганболд Ч марктай болсо! юм. нар, монгол дуу. ШҮ хай 0| хартал, Ганболдын найз «Манжерок» гэх мэт хорь гаруй Ауу. шүлэг сурч герман хэл гадарладаг болсноо орос багш нарын ач тус гэж үргэлж бахархдаг юм. Хоёр жил хамт суралцсан цайз нар нь Ганбол- дыг монгол нутагтаа буцах 0оло- ход, захидал их бичиж байгаарай, аравдугаар ангиа төгсгөөд. Москва, енинград, Улаанбаатар, хотын аль Сүхбаатар аймгийц гийг, 19 Жий лийн дунд сургуулийн пионер сураг чид МАХН, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойн нэрэмжит «Миний төр- сөн нутаг-Монголын сайхан орон» сэдэвт тойрон аялалыг 20 хоногийн хугацаатай зохион явуулж дүгнэлээ. 800 гаруй им явав, Аялалын 22) | болон т: БИД СҮХБААТАР, шааи ЧОЙБАЛСАНГИЙН ТӨРСӨН НУТГААР” АЯЛАНА Явган аядалд 900 гаруй сурагчдыг хамарч 20-нод км, мо, 20 гаруй сурагчид 1 машины аялалаар 30 явцад өөрийн аймгийн үзэсгэлэнт сайхан байгалийг үзэж. ургамал, чулуулаг үх дурсгалын зүйлс хайн олж аг, спортын сурталчилгаа хийв. аллалыг Дарьганга, Эрдэнэцагаан, богд зэ соносөн галт уул үзэж, Дуут, шин, Ганга нуур зэрэг Дарьганга нут гийн байгалийг их сонирхжээ. Мөн БНМАУ-ын шаү1 Дугаржав, 84 гийнхаа анхны ХЗЭ-ийн үүрийн дар га У. Цагмид гуай нартай уулзалт хийж, 900 гаруй хүнд нонцерт тог- лож, 3800 шахам хүнд лекц уншив. Сумдын бага, дунд сургуультай уулч залт, томцоэн зохиож өөрийн сур гууль: пионерийн ажлаар туршлага солилцсон байна. Үүнээс гадна уд сургуулийн сурагч Дуламсүрэн, багш агдар пар «Хувьсгалчдын алтан мөрөөр» гэсэн шионер сурагчдын Ш тойрон аялаад оролцож ирээд гээ сурталчлах ажил зохиож Цаашид манай нам, удирдагч ДХ. Сүхбаатар, Х. нарын өөрийн ойлгоц батжидаг. Манай ан Энхтуяа ярьсан юм. 5 гид гурван сурагч | сурлагаар хо цорч яваа. Тэднийг онц сурлагатан болсон «Магнаг үсэгтэй туг» --иЙГ сурагчдын хэд бэлэн болж, ширвар сурагчид сууд Нерүүдийн ган бат найрамдлын тод хилэн хо жишээ билээ, нголын но Г. ДАГВАДОРЖ оёлцсон Дд Мядагмаа гуай айлчлан хэд ирлаэ Одоо Мядагмаа “гуай Улаан Ж.ХОРЛОО --Сурлагадаа амжилт гаргахаас гад 2 на малын төд бойжуулах ажилд салаа 75 8:0-8-8-8-8-8-89 88666666 6066: сайны тоог нэмэгдүүлнэ. Салааны 2 даг,Тоогоо эхлээд бодно. Эхлээд мартдаг. Үнэндээ гэрийн даалга- 4 Уг аялалыг пионерийн хүндэтгэлийн уугуул цутгаар тойрон аялалаа үр- хархад ХООРО нь уралдаантай 9 ноорог цаасан дээр бодчихоод да- вар биелүүлдэггүй сурагч асууг- 4 өдөрлөгөөр цээж явгаар, мориор, ма- гэлжлүүлэхээр зорьж байша. явуулдаг. Бид «Пионерийн үнэн» со- 2 нь дэвтэртээ нямбай бичдэг. дахаараа газар шагайж | зогсдог | Тамара багш нөгөө жаалаас, шинаар гэж гурван шаттай явууллаа. Я. ТУНГАЛАГ пимг байнга уншиж, тогтмол буюл 3 юм боож ирсэн цаас, шүү дээ. Сурагчдын дүрэм, пио- 4 --Нэр хэн билээ? гэхэд бүрт зориулан тэмдэглэлийн дэвтэр 2 хуучин сонингийн зах зэргээр ноо нерийн дүрмээ сайн мэдсэн су- --Миний нэр Гэндэнжамцын Ган 7 хөтөлж мэдлэгээ баяжуулдаг гэж яри рог хийдэг. Өмнөх ангийн тооны Рагч сурлага, хүмүүжлээр сайн 4 болд гэдэг. Би Улаанбаатар хотоос БҮХ АРД ТҮМНИЙ УРЛАГИЙН ҮЗЛЭГТ заа. Пнионер Сарантуяа онц сайн су- дэвтэр цөм бий. Хааяа мартсан байдаг. Бид пноперийн Өдөр тут аавтайгаа хамт ирсэн гэв. дарх ! ралцана. Сургуулийн сайн бүжиг 8 бүрлээ эргэж хардаг юм. Өмнө үз МЫН аинлдаа «Пнонерийн үнэн» ! Пиоперүүд ч монгол хүүхэд їил НЭГЭН АНГИЙН ХОЁР АВЬЯАСТАН чин, дуучны нэг, алив ажлыг зохиох 9 сан хичээлээ сайн МЭДДЭГ бол ши Сонинд гарч байгаа материал ашиг ? бодож байсан нь яг мөн байлаа. Сэ? ! лоо урФДдчилан бэлтгэлийг сайн хийд ладаг. 1 гэл нь хөдөлсөн пионерүүд | нэг”! : Хүүхэд, багачуудын хүсэн хүлэо- гээс эдний бүлгийн ажил болгон со- 9 нээр зааж байгаа хичээлийг сонсо -- Бэр орныхоо ажилд тусал- :А зэрэг Мопгол, Монгол, Дружба гэж сон нэгэн өдөр ирлээ. Энэ өдөр шэн, нирхолтой, аятайхан болно. Эелдэг 7 ХОД т Бухын даг уу? х шуугилдан баяр хөөр болов. улсын үздэг! йн нэгдүгээр шатны үз, даруу зантай цэвэрч нямбай тэргүү- | Цагтаа даалгавраас гадна тоо бодох 5 Сербка гэдэг Жаал Ганболдын тэл Сасантуян охин дуугайхан босч Ний тионер Сарантуяагийн бүлгийн » дуртай. Ирээдүйд юм бүхэн ца. -- Тусалдаг. Шалаа угаана, 2 дэргэд ирж: ХЛ2--Ш2А0 Үүхэн бүрд дэвтор миний өмнө тавилаа. хэн түүхт ойнууддаа өгөх тайландаа | хилгааны хүчээр автомат ажилтай хоол хийнэ. Дүүгээ асрана. Би та 24 ЖУ оо! Чи яаж орос хэл ЛЖ, ХӨГЖИМДӨВ. төгслөө зайг мэдвэл зохих зүйл», «Нө- амжилттай бэлтгэж байна. ? болно. Ингэхлээр пионер бид тоо Ван дүүтэй. Дүү нартаа үлгэр жи сурсан шэн ТЭХЭВ” ф ая «Туждаа хамт явах «Сурсан дуу шүлгийн дэв- МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 2 сайн мэдэхгүй байж таарахгүй. шээч байхыг эрхэмлэдэг. Буг “Монгол сургуульд орос хэл гу- НЭгэНд Их, дээд сургуульд хамт сурал юмсан» гэдэг дууг дуулсаа Л. -үС2 ө 8888. 0-ф-0-8-0-0-0-8 99866666 66066666 00. 4 -- Чи сурлагаар хоцорч яваа -- Үйлдвэр хоршооллын соёлын гаар ангиас эхлэн заадаг юм. ӨЛЄЛТҮрЭтлүүл дэ ИАВВҮҮН Балтуад” нарын суригчдаг “хант а: 1 ! 9 нөхөддөө яаж тусалдаг вэ? ордны дэргэдэх хөгжмийн айн зартайгадсхамх суралцах чголаг2й зү гаар шатны үзлэгт оруулахаар шалга үд ээ , 2 ланд ёочин хөгжны тоглож сурч болсондоо их баярлаж хуу. зургаа дурсгажээ. болд рууллаа. Су| алга ташиж хоөр : иь сжлуурлер 2 1 5 -- Хүнд тус хүргэвэл өөрийн Бас бөмбөгийн ДУ- Энэ өдрөөс эхлэн Ганболд Орос эдүгээ нийслэлийн 28 дугаар дунд баяр болов ТЭЭ” Заолий зочин баланд өрлмон. Хузьс 2 хэрэг бүтнэ гэдэг үнэн юм. Ви сур Сурланд явдаг гэж октбрийн хувьс хүүхдүүдтэй хамт хичээллэн! оросоор СУРгуулийн тавдугаар ангид суралцан) оо мАХН 0, Алан арастанл0 галын цог хийморийн билэг тэмдэг ? лагаар хоцорч “Эргэесүлнэ їр галын 71 жилийн ойг онц сурла. Ёгүс шор үгэн аллэү Жыны |55-4рэгт жилийн ойг, яаж, Бинхс! Зүс эүгэг 2 өөрш тайлбарлаж НГЭХЭХ гын амжилтаар угтсан пионер Б.. болжээ. й: 1ОЛ-раү Үл Ёүзн! захидал бичсээ| юм БҮүтэлн, сайн туслав. Хувьсгалт, баа Үү үйл амьдралалр цомор, лог хийцэ. Ардын хувьсгалын завь лийн ойн концертод эх орны сэдэвт дуу гаар оролцоно » Сурах бичгээ арыг гамтай эдэлж удаах ангийн сурагчиддаа бэлэг болголо гэж ярилаа Пионер С. Эахтуяа. -- Хөйгөц атлетикийд секцелд сурал цана. Хөдөлмөрийн дэвтэртэй болж, нийгмийн тустай хөдөлмөрт соноо тусгайлан тооцоолдог болно. Малын тол бойжуулах ажилд идэвхтэй оролцон тө лийн элгэвч гурав, шэмнээ нэгийг хийж өгөө. Ардын хувьсгалын түүхтэй холбог ..лллл өөө баатар хотноо энх тунх аж төрж бай 1 на. ь-в-ж--8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-8-0-8-0-0-08-8 жлАНЖИН ШИГЭЭ АЛДАРТАЙ ХҮН БОЛООРОЙ! ярьж байхад гэнд Вера, Сэлэн- 9 гэ, Сережа, Гансүх дөрөв бү. жиглэнэ. Сурагч найздаа монгол марц дурсгаж, Рина Монгол найз нартаа тойрон бү. жиг заана. Лысенко Инна пно- 6 нерийн удирдагч хүн. Тэр баг- шийн сэтгэл бас хүүхдүүд ши- гээ хөөрөн баясчээ . жо....... -- За Мядагмаа сайн байна уу? Залбирах хэрэггүй. Зовох, ичих явдалгүй. Өөдөө суу! А дын намын эмэгтэйчүүд хойморт сууж болно гэж инээм сэглэн хэлээд цааш нь эрс төв өгүүлсэн нь: Э82-8РУГУ6 -- Юунаас эхэлж ярихаа ч У наран», «Галд нэмэрлэсэн - Хувьшалын үйл хэрэгт харилцаа холбоог бэхжүүлэх, )» мэдэхгүй байна. Гар гараасаа долтой, «Улаан наран», 3 ЙГ р Хо зургийн эдэхгүй ба! р цал» зэрэг олон ном уншиж | байна залуу үен! хүмүүжүүлэ: БОДНО цөгөө. ан б гн” Ж бай ол цуц з: хүн болгон гар бие оролцох хэ- рэгтой. Ардын нам, цэргийн 1921 оз “байлаа Арды 10 рооны тугийг Бадамдарь, Чу” дугрьсгал ялан мшандаад цөөхөн ковож байв. Энэ үес Мядагмаа ажилд хүчин зүтгэн ажилласан ЗСВНХУ--аас тус улсад суу- гаа Элчин сайдын Яамны хоёр орос хүүхдүүдээ ха| тандаж гав ОЛаЧИЙ бууршгүй найрамдлаа бахарха- ар хи сайн Ииоиер Монхцоцог, Энхту чээлдээ туй махруу, тул ж Ё , Цэйд--АФю: хамт Їл 3 ” 20 нас яь байлээ. Түүний эр оёлд ан: бил? Мадагмаа дугаар нарийн бичгийн дарга БН ХС- ДЭ чсэй сэн Я.. Ойг Энэ сад суммахаа соёл урлагайл “эй ний чэутүлагр-д уул тугны үсгийг цаалцан оёл- Б. А, Шаелопинг хүндэт йно- өдөр бүжиглэж цаадсан ч яА- Жоо онарч радостно гурав хопогт оролцон аймгийн тов, алс " хяаг Сэгс цагаан богд зэрэг Эвч тоглож хөдөлмөрчдийн талархлыг хүлээж явжээ. Эвхтулад МПБ--ын Төв Зовлолийн хүрэл медаль бий. Мөлхцэ цэг сайхан дуулдгийв учир аймгийд са хиргааны хүндэт үнэмлэхээр Шагшагд- сан юм. Үе тэвгийн энэ хоёр охип уран вьяас, хөдөлмөрч. даруу зан, сайн сурд саарал ажал юм гэ цар хэрвээ төг авацьл гэвэл «Баянхонгор аймгийн Баянцагаан сумын дунд сургуулийн 7- гийц «Б» ангийн сурагч...» гоад захиа саа хаяглаарал Л. БАЛДАНДОРЖ Гомбожав (Олонд номиссар Гом божав гаж нэршсэн) нар их жан шини Сүхбаатарын цэргүүд бай сан юм. Хиагтыг авах тулал- дагаыд номнссар Гомбожав онц идэвхтэй. байлдсан тул Сүхбаа тар Чойбалсан зар түүнийг икэд үнэлдэт байв. Мидагмад. ах нарыш хамт амьдран сууж дээл хувцас оёх зэрэг ойр зуу рын ажил хийдэт байжээ. Тэр уед хүмүүс Мудагмааг «Комис- євр Гомбохслеын хүү юм аятай шүаан дүйтэй бүсгүй нерт эдсуулан гуняр Энэ амь : ах дүүги! найрамдалт н орны бяцхан иргэд уулзаж Дуу. хоёр охи! цо хүй ан шатар, даам, уран зураг, спор- Ир 1 А тын олоп төрлөөр уралдан наад шү хайн иа. Эх путгийн минь тэнгэр Ч. уу. 85, шиг тогтуун цэнхэр нүдтэй Та н сура ий охилтой уулалаа. Сатгол -- Монгол найз нартайгаа эрдмийн ширээнд зэрэгцэн сууж иэгэн эхийн хүүхэд шиг сай хан байдагтаа байрлаж явдаг, Миний иайа Солонго гэж, охин бий, Анги угааж цэвэрлэхдээ, рахгүй юм шиг харагдана. Эах рий үрс маань эрүүл энх өсөн торинж эрдэм боловсродыг шам дан суралцаж эв хамтыг бай-- гуулцгаах болио. Золбоот бяц. хай иргэдээ Хараад сэтгэлээ ханатал инээж сүүнд гэж яри- лаа. , Гоцлол дууны тэмцээний дүй гарлаа. ислийн 83 үгээр, ид сургуулийа су ор таар. сургуулийн юил нар тэргүүн цов. Мядагмаа гуайн хэлсэн нь: зечора Аруш -« Магпаг үсэгтэй туг болон праадинчный концерт ! А нак красиво бы . Столица оролцсон. Түүнээж надад гол- лон оёчихсон юм байхгүй. Гэх- дээ кувьсгалынхаа улаан ту. гийг оёлцоход гар хуруу хүргэ сэндээ цасан турш баярлаж, их жанжийтай тавилцсаныгаа ҮР гааж бахархаж явдаг, Их шай- жин Сүхбаахарынхаа олгож өг: сөн энэ сайхан аз жаргалтай тө биесээ ашин суухал” 0 гура! Наумсико жан о-дн р пионер сурагчид э| но шүү? гэлцэн магтдаг байжээ. шин улам сайх л дуралцаж, ёстой пямбай, Авгай холний хи байр эзэлж шагнал ЖЭ13:1-4 Тэгтэл нэг см жанжин Сүхбав нам засаг, эх орондоо ачтай тус чээлд үргэлж онц сурна, Ер нь Ишонер Төмөрхулг, Хус (1) явр Мядигалаг! Дууд))джад. зай хүн болж үргэлж с: 3 цавэрч нямбай сайн охил, Миг Игорь хоёр уран хур Зэ «7 Г1/ Даруф Мидагмаа жашшны хыг хичээн нх жанжин Л, Сүх- ний найвыг манай гэрийнхэн, тамцоонд түрүүлж хамт зургаа -- Ээ Фагэ 9, С-1 тэрт ирж. саньмсаргүй бөйл8? .баатар шигээ сэргэлэн Цовоо, Москвад байгаа эгч, ах дасан» авахуулж байна. 928 45 4У А дуулуулсанд зүрх түг ТҮГ ШӨХИ ..цархдалаг, алдартай сайн хүй маань цом сайн тайниа, Би Н.ДАРИЙМАА 4 го гисгаагаа. яарж босно ал болоорой! гэж: захиж яаараа монгол дээл ойхыг заал» : - : "” к. баярлах сандрах 89 эцэсл нь гэмдэгдэ6. Ї 1 рэгцэ: шв Жанжинд залбиртаа САЙХАНБАЯР Ффүкбамятар хэлсэн 8Ь ш, 0. МНХАЛНОВ. СОВИН ЮУ. БАЙНА? Толя дуу аялж, Боря дуугуй дүмбийж, Николай хөлөө хөдөлгөж, Гудамж Руу хараад Гулдмай Дээр сууж байлаа. Орой тийшээ юмсанж. Онцын ажилгүй байсансанж, Алагтуу хашаан дээр сууж байхад Алаг муур дээвэр лүү үсрэх үед Боря нөхөддөө гэнэт Бодсоноо ингэж өгүүлэв. - Миний халаасанд хадаас байна. Та нарт юу юу байна? Манайд өнөөдөр зочин байна Танайд өнөөдөр хэн байна? -- Өчигдөр манай муур зулзгалсан Өнөөдөр ийм сонин байна. Зулзгууд овоо том болсон Зууш гэхдээ идэхгүй байна. --Манайх тал, зуухандаа хийтэй. Танайх гал зуухандаа юутай вэ --Манайх гал зуухандаа устай Маягтай эд чинь тэр шүү дээ! -- Урд цонхоороо харахад минь Улаан талбай харагддаг. Танай цонхоор тэгвэл чинь Тал гудамж л харагддаг. -- Толягийн гудамжаар явсан Том цэцэрлэгээр дайрсан ХАав ээж хоёр бид нарт Алаг бөмбөлөг авсан, -- Манайх гал алдсан Нэгд гэвэл энэ. ар түлээ буулгасан Хоёрт гэвэл Энэ. Дөнгөж сая ээж маань Нислэгт гараад явсан Дөрөвдүгээрт гэвэл энэ. 2”-- Юу гэнэ вэ? тамины Юуны чинь нисгэгч зэж! гэж Үүдний шатнаас Вова Үнэхээр гайхан асуув. -- Байлгүй яах вэ? бод л доо Бас Колягийн ээж цагдаа Толя, Вера хоёрын ээж нь Тун сайн инженерүүд. Энэ з яахав вэ байдаг. Баг х овногиотгүй он Нэг » ГДО: юм. - Хахбож залгаагүй байхад Хоёр чиргүүл жолооддог Цахилгаан тэрэгний жолооч Цаглашгүй ачтай Ээж гэж Ната хэллээ. Няна асуулаа: -- Хүүхэд бидний өмд цамныг Хэн оёж өгдөг вэ? Онгоцны нисгэгч биш Ч гэсэн өвмилын ээж сайхан пгүү. Онгоп дат Онтоос онд байлгүй, яах вЭ. 2Няимс чанадаг ээж Хоцрох нь бас юу байх вэ? Эмч эзж-эрүүл энхийг сахина. Багш зэжээрдэм нүүн Зайөсн Ён хүчтэй лбэрэл хайр ч болжээ. Э Мартсанаас Маг хэрэггүй , ыг Доплот орчуулав. С. Жайрт инйөвер, баатарчууд лээр б төтрөт. өӨЗалгамжлагэ» тээр 8 төтрєт, : : рэг: ФЧЭГГ- 17”53Р сэ Үбэр ТРРЧЛЭГЛЭЛЛЛЛЭГ”””/ГЧҮЛЭГГ амт нөхөр, зөвлөтч Өөвөөэ эзэиИйтРл єоттуул Фүтэп вш | ? Аугаа их Ленин хүүхэд багачуудын хайрыг татсан хүн байлаа. Хүүхдүүд Ленннийг хамгийн дотнын шилдэг анд нөхөр, халамжит сайн эцгээ гэж үздэг байсан юм. Иймээс Лениний нэр дээр бичсэн хүүхдүүдийн захидал Зөвлөлт ор ? 5 НЫ өнцөг булан бүрээс олон зуугаар ир- дэг байжээ. Ленин тэдгээр захидлыг уй шаад, намын найдвартай халаа өсөн бойжиж байгааг мэдэж, чин сэтгэлээс баярлан бахархдаг. байв. Ленин нэг өдөр олон улсын эмэгтэйчүүдийн хөдөл гөөний нэрт зүтгэлтэн Клара Цеткинд ярихдаа: «..Та бодооч. Би саявтархан алс бөглүү тосгоноос ирсэн захиа унш- лаа. Олон-зуун хүүхэд надад захидал бичжээ». Тэр захидлуулад, «Хайрт өв- төн аав Ленин танд бидний амьдрал хичнээн сайжирсан тухай бичихийг хү- сэж байна. Бид хичээл зүтгэлтэй сурдаг: Бид уншиж, бичихдээ сайн боллоо. Ашиг тай сайн зүйл олныг бүтээв. Бид өглөө болгон гар нүүрээ цэмцийтэл угаадаг Ялангуяа хоол идэхийн. өмнө. гараа. заа- вал угаадаг. Багш биднийг бохир байл- тах дургүй. Тиймээс -ч-бид! “багшийг баярлуулахыг хүсдэг» гэх мэтээр бич- сэн байна пгүү! Харж байна уу, эрхэм хүндэт Клара, бид салбар бүхэнд ам- жилт, гойд амжилт гаргаж байгаа биз? Бид соёлжиж байна. Бид өдөр болгон гар нүүрээ угааж байна. Та хар л даа Манай хөдөө тосгоны хүүхдүүд Зөв- лөлт засаг байгуулах үйлст гар бие оролцож байна пгүү дээ. Ингэж байхад. ялалт манай талд ирэхгүй гэж айхын хэрэг байна уу?» хэмээн өгүүлж байжээ. Ингэж хэлээд Ленин чанга чанга инээсэн билээ. Ильич урьдын. адил.. ялалтанд итгэсэн Гүн итгэл, сайхан сэтгэл. төгс дүүрэн инээдээр инээж байжээ. 1918 оны наймдугаар сарын 30-нд эсерүүд Лениний амийг хорлох гэж оролдсон юм. Дайсны хорт сум их багш Лениний биеийг онож, Ленин хүнд шарх тай байв. Энэ үеэр хөдөлмөрчдөөс Ле- нинд ирүүлж байсан захилалдаа, хувьс талын дайсныг үзэн ядаж, Зөвлөлт зас гаа хамгаалахад хэзээд бэлхэн Биш е- гаа илэрхийлж, түргэн эдгэрэхийг пинд хүсэн ерөөж байлаа. 1 Жишээ нь. Москвагийн бяцхан иргэн 2 Наташа Вознесенская «Правда» сонины редакцийн нэр дээр явуулсан захидал- даа ингэж бичжээ: «Хайрт танд эрүүл энхийг хүсье! Би таны ажил үйлсийн төлөө өсөж байна. Ээж маань Срестенскийн цэцэрлэгт гу- дамжны байшинд, ухуулагч нарт хичээл заадаг. Би том болсон хойноо таны үйл хэргийн төлөө бас л хичээл заана. Хайрт охин Наташа чинь» гэжээ. Дараа нь энэ охин «Правда» сонины зөвлөлд хандаж бичихдээ: «Нөхөд өө, миний захидлыг сониндоо хэвлэж өгөхийг хүсье Би нөхөр Ленинд тун хайртай бөгөөд түүний төлөө сэтгэл их зовж 1 хгэж ТЭРЖ Ээ, тээл дээр боло! й байна. Би эцэггүй хүн, Надад Лрпан, Чой хоёр маань л бий. Намайг энэ захидал бичсэнийг. ээж , мэдээгүй. Тэр бас л сэтгэл түгшиж байгаа даа. Наташа Вознесенская» гэжээ. Сонины зөвлөл бяцхан охины-хүссэн“ ёсоор дээрх: хоёр захидлыг «Правда» сонины 1918 оны есдүгээр сарын долооны дугаарт тийтэлжээ. Мосивагийн губерний Антопор тосго- яЯллиллааРААРААРАЖ АЛ ЛААААЖААР «лд эд» Лєлнинал БайчЕСЭЭЕ МУУХАН ны Богсроденийн гудамжинд суудаг 14 настай Семен Ширяев гэдэг хүү Влади- мир Ильич Ленинд бичсэн захидалдаа: «Владимир Ильич ээ, Зөвлөлт Оро- сын төлөө гарамгай бөгөөд тууштай хү- чин зүтгэж байгаад тань баяр хүргэж, таны гарыг чанга атган мэндэлье. Би Мэй юуны өмнө өөрийн тосгоны ба та начдын амьдралын тухай б - сэ байна. Е тн ЭРЭНЫГ 18-ны өдөр манай тосгоны. зөвлөлийн шинэ сонгууль болж, тосгоны зөвлөлийн даргаар коммунист-хүн сонгогдлоо. Үү- ний өмнө нударган баян бидний хүзүүн дээр сууж,-ядуусыг дарлан хавчиж бай сан юм. Одоо л тогтоол шийдвэр амьд- ралд хэрэгжин биелэж, манайд соёлын ажил өрнөн хөгжиж. коммунист залуу- чуудынг дугуйлан бий болж байна. Бид -долоО хоног тутам жүжиг үздэг боллоо. Гуанз нээгдэж, тэнд хүүхлүүд нэгэн дор цуглараад байгааг харахад юутай сай- «хан бэ? Энэ бүхнийг хэрэгжүүлсэн гол хүн.бол хайрт нөхөр та билээ. Би 141 настай, хэдийгээр насаар бага Ч гэсэн бай даг хүч чадлаа Зөвлөлт засагтаа зорнул на, Одоо би коммунист залуучуудын эв- лэлийн гишүүн. Өсөж том” болмогц ком- мунистын эгнээнд орно Манай тосгонд хөдөлмөрийн Фронт байгуулагдсан. цас цэвэрлэж, төмөр -замын өртөөни ажилд оролцож байна Та надад ажл : хаа тухай, ирээдүйн тузай санал бо, лоо бага сага ч гэсэн бичээрэй, Бид атг | таны гарын үсгийг хараад, манай нөхө тосгоны хүүхдүүдийг мартаагүйд их бая| лах бөгөөд үүнийг үргэлж дурсан явах болно. Хөдөлмөрийн Фронт мандтугай! Ажилчин тариачны ах ДШҮГИЙН тэр бүл мандтугай! ЗИ Москвагийн губерний Антонов тосгоны Богородский гудамж. 14 настай (Пемен Ширяев» гэжээ Мөн Таганрог хотын төмөр за хүүхдийн ордны пионерүүдээс 1922 оны арван нэгдүгээр сарын 11-ны өдөр Вла- димир Ильич Ленинд бичсэн захидалдаа: «Москва. Кремль. Ардын комиссаруу- лын Зөвлөлийн даргад. Таганрогийн төмөр замчдын хүүхдийн ордны хүүхдүүд бид Октябрийн хувьс- талын таван жилийн ойг тохиолдуулан, хайрт Илт танд чин зүрхний мэнд » дэвшүүлж байна. Өнөөдрөөс эхлэн бид өөрийн энэ ордныг таны нэрэмжит бол тохоор шийдэв. Гарынхаа үсгийг зур- сан хөргөө явуулахыг хайрт Владимир Илвич танаас хүүхэд бид хүсэж байна. Бид өсөн торнисон хойноо коммунизм ба Зөвлөлт засгийн талд хатуу, “тууш- тай зогсож, эрх чөлөөг байлдан олсон эцэг, ах нарынхаа гавьяаг үргэлжлүү- лэх болно. Хүүхдийн нийтийн хурлаар сонгогдсон комиссын гишүүд: Шаранов. Голосовский, | Бейнвебер нэгэн“ Ершюв, Галинов яар» тэнэээ. Ё Мөн 1923 от дөрөвдүгээр сөрмт ь д Улаан армийн шэрэмжит 13Д2-да-э "рдугаар о) ХДҮҮЛ шон ид зазцдал бичнао” ЦЭА заяндалд би" ӨӨ! нь | «Сайн байна уу? Владимир Ильич э9! Бид сонины хуудаснаас таны бие ин байгааг уншаад туйлын нх түгшиж За на. Бид өөрсдийн амьдралын туха танд өгүүлэхийг хүсдэг. Влалнмир Ильнич ээ, бид улаан. армийн хүүхдийн оР- донд амьдардаг бөгөөд биднийг манай улаан армийнхан тэжээж хувцасладаг- Бид сургуульдаа ч, гэртээ ч, цаг ямагт суралцдаг. Ажилгүй дэмий суудаггүй. тун ч их ажилтай байдаг. Манай хайрт Удирдагч та хүүхэд биднийхээ захидлыт уншвал бид хичнээн их баярлахсан Бид таныг үзээгүй боловч бидэнд таны хөрөг бий. Хөрөнгөтнүүд танаас айдаг. Та тэдвийг бүрмөсөн тонилгоно ГЭДЭГТ бид итгэж байна. Бид өсөж торнимогц улаан армид элсэн хөрөнгөтөн, панзчин гуудын сүүлийг тас мушгиад өгье. Тийм учраас эхлээд бид суралцах хэрэгтэй. Дараа нь танд тусална. Харин тал бүт өвдөөрэй. Биеэ тун гамнаж яваарай. Төр сөн өдрийг тань тохиолдуулан Владимир Ильич тандаа урт удаан наслахыг ерөөе! Ард түмний их баяр майн нэгний өдрийг тэхчолдуулан танд бас баяр хүргэе. Бидний энэ захиаг та заавал уншаа- рай. Бүх Оросын коммунистуудын удир- дагч танд бүх хөрөнгөтөн, нударганчуу- дын аянга. болсон танд Зөвлөлтийн бяц хан иргэд бид хүүхдийн халуун мэнд дэвшүүлье. Удалгүй таныг бид залгам- жилж улигт хөрөнгөтнийг хүйс тэмтэр- нэ. Хайрт Ильич минь түргэн эдгээрэй. Хамгийн урт удаан наслаарай!» гэжээ. Зөвлөлт засгийн анхны жилүүдэд Зөв- лөлтийн бяцхан иргэдээс хүн төрөлхтө- ний аугаа их багш Ленинд чин зүрхний угаас бичиж байсан олон зуун захид- лын заримыг танилцуулахад ийм байна. Энэ бол хүүхдүүд хайрт багш Ленинээ хичнээн гүн хайр талархлаар хүрээлэн нягтарч байсны яруу тод жишээ мөн. С.ЦЭРЭНДЭНЛЭВ арчуулав. ФФеөё6с6єєєєссєооє 85686-6446-6464646466 ЭРНСТ ТЕЛЬМАНЫ Н РЭЭРЭМЖИТ ИМОӨНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨРЧДИЭ АЙЛМЛАЛ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит » МИБ-ын Төв Зөвлөлийн урнил- таар БНАГУ-ын шэстээсү00 хотын Чөлөөт залуучуу, Эв- лэлийн хорооны нарийн бичгийн дарга Дувигер Хайн тэргүүтэй төлөөлөгчид манай оронд зоч- лов, Хүндэт зочид МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит нийс- лэлийн 10 жилийн МДархлгннд дунд сургуулийн хичээл, Є тын байдал, «Ахмадын алтан | сургаал» бүлгэмийн сэдэвт ажил. Баягар хот Царнн онон нэрэмжит дугаар. сургуу НЯр болой Монгол-Зөвлөлтийн пионер сурагчдын «Ахан дүү. сийн дуу» сэдэвт нөхөрсөг уул- залтанд оролцож харилцан туршлагаа ярилаа. Зочид 18 ду гаар сургуулийн үйлдвэр-сургал тын хич: явц, хөгжим бүж гийн дунд сургуулийн үнлэсний , хөгжмийн ангиулын сурагчдын « авьяаслаг тоглолт, “Архангайн сургууль пионер сурагчдын амьдралтай танилцан, найрсаг айлчлаад буцлаа. ! П. ЗЭСБАЛЖИР АВДУЛХАК ИГЕБАЕВ (Башкирын яруу найрагч) ӨВЛИЙН ГАЙХАМШИГ Цасан хучлагат тал хөндий Цайран цайран нүднээ тусаад Голын мөс болор шиг гялалзаад Горхины ус тас няс хөлдөөд Цагаан хусны хажуу биеэр Цанын мөр хослон сүлжээд астай толгодын уруу ДЭГДЭН жигийлгээд Байшин барилга цулаараа Цасан дотор умбаад Ямар гайхалтай юм бэ? Яасан сайхан өвөл вэ? Өрос хэлнээс орчуулсан 0. ЦЭНДСҮР гэ 27 дахь жилдээ : МА45 (1155) Та нар, эрт ба өнөөгийн үйл явд- лыг хэрхэн мэдэж байна вэ? гэж асуувал хэвлэд номоос уншиж мэдД- сэн к хариулна. Хорвоо ертөнцтэй танилцана гэдэг бол ном, сонин ун- шина гэсэн үг юм. Манай нам, ардын хувьсгалын та- вин насны ой хэдхэн сарын дараа бс Хувьсгалт хэвлэл үүссэнээсээ хойш тавин жил болоод байна. 1920 оны арван нэгдүгээр сарын арвайд «Монголын үнэн» нэртэй 1 гарсан нь монголын хувьсгалт ах суурь болсон юм ргүүтэй зоригт хувьсгал анад, орос улсын Эрхүү х хэвлэн гарга юм.Манай нз со анх гарсан саа зхлэн нам, засгийнхаа шийдвэрийг тусгах дайчин золов, Хувьсгалт влэлийн Ё болсон энэ сонин өнөөдөр эртэй, тэргүүндээ | төрийн зүүгээд байна. Улс орны- байгуу лсан гавьяаг нь ин б » харж байна.Хэвлэл үе шат болгонд онц- гүйцэтгэж ирэв. 1980-аад оны сүүлчээс манай ул Сад 38 сонин, 25 сэтгүүл гарах бо- лов. Нэг удаа гарахдаа нэг сая нэг н мян хувь гарч манай хүн рт нэг сонин буюу сэтгүүл оног- дож байгаа юм. Нийт хэвлэлийн газар дөч хүрч, орон нутгийн 24 үйлдвэрт 102,2 сая даралт хуудас хэвлэж байна. Сонин, 1970 оны арван нэгдүгээр сарын 10. МЯГМАР Үнэ 10 тө. зөвөлөлө сэтгүүл захиалагчид, идэвхтэн би- чигчдийн тоо жил бүр нэмэгдэж бай на,Төв орон нутгийн хэвлэлд мэргэж лийн мянган Хүн ажиллаж, арван таван мянган идэвхтэн бичигчидтэй болжээ. Хэвлэл радиод нэг жилд зуун мянган захидал ирж байна. «Пионерийн үнэн» сонин хэвлэг- дэн гарснаасаа хойш хорин зургаан жил өнгөрөөд байна. Анхны жилдээ таван мянган уншигчтай, арван жи- лийнхээ ойгоор дөчин мянга, 1970 онд 100 мянган захиалагчтай болж өслөө. «Орон бүхний пролетари нар нэг- дэгтүн!» гэсэн Маркс Энгельсийн дай чин уриаг тэргүүндээ хадсан манай сонин, сэтгүүл социализмын үеийн өрнүүн амьдралаа тусган бичиж бай- на, Ирэх жил болох их ойнууд хүн бү рийн урам зориг бадрааж байна. Су рагч бүр сурлага хөдөлмөрийн га- раанд гарч тайландаа бэлтгэж эхэл- лээ. Орон. даяар өрнөсөн энэ их үйл хэрэг сонин хэвлэлд байнга тусаж байдаг. Хувьсгалт хэвлэлийн баярын өдөр- хүүхэд болгоны баярын өдөр. Сонин, хэвлэлийн ажилтан.сэтгүүлч,зохиолч, идэвхтэн бичигч бүгдээрээ тавин жи- лийн гараандаа өндөр амжилт гарга- хыг ерөөе! Сонин хэвлэлийнхэндээ баярын нь өдрийг тохиолдуулан пионерийн цогтой халуун баяр дэвшүүлье- : брь! Байн байсаар бүх дэлхийг бүрхэх Октя нг Социахн хахаж бүлтэнэй жагсаалын хэсгээс ст Их Хувьсгалын 58 жилийн ойн баярт жигдэрсэн: Үзгийн хурц үгийн утгаар Сайн сайхны ерөөл дэвшүүлье Үнэнийг таниулж гайхамшигийг илтгэх Суу билэгт сэтгүүлч ах, эгч нартаа й- БАЙН БАЙСААР БҮХ ДЭЛХИЙГ БҮРХЭХ ОКТЯВРЬ... ХҮҮХДИЙН ыг дагасан юм шиг жагсаад алыг ЕРТӨНЦ 2”ИХ БАЯР Нийслэлийн хөдөлмөрчдийн | баярын л ардын армийц офицер дайчдын хаар эхлэн. Цэрэг эрсийн сүрлэг алхаа онцрэй, Октибрийн опноогөөс яг тавин гугван жилийн өмнө аярт оролцохоор жанжин В.И.Ленинпий удирдаагаар овлийн орд 2 чи талбайд эртлэн цугларсан уу дайрсай ажилчий, тариачиы цэг. Үй олон маань Буйхант индэр дээр нам гийн алхааг санагдуулиа, Төр л дайрал- төрийн удирдагчид “нөхөр ЇГ ” рэн. Н.С: Ё 2. Лувсан, Д. Май- шиж угтлаа Дүгэрсү тын их ялалтын ойн баярыг тэмдэглэж буй учир энэ билээ. Ардын армийн дайч дын алхааг залгаж нх удирдагч В.И. Лспцин, Д.Сүхбаатар нарын хөргийг өр- гөц шиспер сурагчдын жагсаал нидрийн омшүүр орж ирэн. МАХН-ын үйл хэргийн толоо хэзээд бэлхнээ тэд уриа лозун, ал, дуу, алхаа Баярын цуглааныг изож МАХН-ын гишгээ бүрдээ илэрхийлэн баталж явиа, Төв улс төрийн топчооны ги- Удаанбүчтаний жагсаал, цовоо цолгиН шүүн, БНМАУ-ын Сайд иарын Зөвдө жийн оржич дарга С. Лувсангийн хэй дуу. баярын өнгө хийморийг улам сэр сан үгнээс пнопер сурагчид майншгунб 103 ил үй лҮлий сэтгаа санаанд төрөө. ї срмыхоо сож байв Терийн сүлд дуулал хөгжимд эїшиглэж, цэлмэг тэмгэрт энх амгалан аж амьдра- ялалт амжилтыг чих“цаний врд. | ГҮЙ "Х баяр баясал хөөр хогжоон авч- Паонер сурагчдын араас үргэлжилсэн нийслэлийн хөдөлмөрчид, тамирчдын тын билэг тэмдэг болсон цэгээн тагтаа. жагсаал тасралтгүй хөвөрсоо| бай, сягө өнгийн бөмбөлөг эргэлдэх нь бая «Маамуу зочин шэснЦ хоёулых тог рын сэтгэлийг дээш дээш нь улам өргө лоё» гэж вэ шаахан хүүхдийн Шэн лэн ац Хуулалдах нь шагсаал дупдаас тод сонс баглаа гардуулсан зинан. сурагчдын то ЯОВО Тэд бас аав. зэж, ах эгч, нарынхаа вилантай үр хүүхдийнхээ төлөө нам, за- их баяраа тэмдэглэж явна. Үр хүү айлынхаа маамуутай цуг тог маань баяр хөөр болохамар тайвай амьд- хэд лож саг маань ямагт анхаарал халамж тавь |РАЛ Октабрийн хувьсгалаар эхэлсли би Заг билээ. Зовхон энэ хичээлийн жилд бага сур гууль 16. бүрэн бус дунд сургууль 26 "Үй ЭМЭЭ Хүн торолхтоний амьдралын шинээр байгуулагдаж нэгдүгээр ангид 37 мянга гаруй хүүхэд элсэн суралцаж цай т: буй вь үүний нэг илрэд юм. вээ. ЗАХИДЛЫН хүүхэд маань аймаг, дь. дээрээ их баяраа маг тэмдэглэсэн би ЗАМ Манай сонины газар өдөрт хэдэй жээ. Захна эхлээд захидал харилцаа арван захидал хүлзэж авдаг юм.Энэ ны хэлтэст бүртгэгдэж утга зохиолын захидал ямар замаар Явж «сонины ажилтан хүлээн авч уулзжээ. Утга зохиолын ажилтан түүний өнгө зү- Түвшин сонины газарбичсэн сийг ахин дахин засаж янзалж би- захидлаа хэд дахин уншиж үзээд шуу чзэчид өгчээ. Бичээчийн машиндса- дангийн хайрцагт хийжээ. Маргааш ныг хянаж боловсруулсан эх ноорог- нь нөгөө захиа мөнгөн цагаан онго- той дахин нийлж, нэр томьёо тоо ба- дцовд орж хичээлийн завсарлагаанаар римтыг шалгасны дараа сонины эрхлэгч, утга зохиолын на- ажээ. Улаанбаатарын нисэх онгоцны буудал тугалтаар цутгагдан өрөгдөж. жагсаа- шахагдав.Алдаа ма- болсон сонины нэг нүүр хатуу | | Ч «баяр- Сонитыг өнгө үзэмжтэй. үр үсгийн ал таргахын тул , хянагч уншиж ,сонины сигнал (хариу- уншиж цан гаргагч) хэвлэх зөвшөө- шовгол оркы дөрвөн зүг. найман ред өгсний дараа сонин маань хэв- ” зүзЖээт- ыг ээн Ингээд нэрї8-» дэгдэж эхэлжээ. Түвшингийн захиа зорьж яваа олон захидал түргэн ийнхүү зам туулж шинэ сонины тахалцаж «Пионерийн үнэн» сонины - ЭЛ ДАХАН ОНГОЦООР аялжээ. Тэр захиа монгол орны гөн- ! | булан бүрт, гадаадын олоп оронд давхарт гэж нэг нь нї л очих болсноо эзэндээ баяртай мэ дээлж сонин хэвлэлийг тогтмол ун. шиж, ариг гамтай эдлээрэй! гэж захи жээ. лличлЙ “галын ха ша гала Элиига |ШР"ЧИЛИЛЕБНИН Язрыаг орш яваад хичээлдээ яврсан бяцхан бор Жүүзэ8 тиераждсан ом, Тэр хүүгийн цовоо сэргэлэн байга нь дэрвэх улган бүч улам ч тойг руулах юэт. Тэр хүүтэй мэндлэхэд -- Сайн тэж хэлээд яаран алхлан, г- Т88з8 сургууль ВЛь вэ? тэхэд ижил хэмжээ. “Мгнай сургуулийн Б-д бу. ын эт 38: хүүхдүүд байдаг гэв ярилаа, Ингэж бад хоё ааш ярыг тассл думд вїлэв. -- Таний сургуульд ямар занхий, булан бий вэ? - Явшиний бишкэн тувий бий. Мөс «Онтабрь ба хүүхэд» тэдэг иино зєвтр єжилладыг Манай сур тууль «Хав уулын туурай» чуулгатай, Мавай 88. ШУ дүн бавуулж, боры ба н8 “АЛлДдрыВ замаал» 223 улж буланд тамих Рэж ямж бяцдах (вон хийш байгаа 3 Чдаа. тэв. --Чи Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг ямар бэлэгтэй угтах гэж байна? оо00ФО0ФоОоООоФОоООООООоООФОФООФОФО оооФОФ таа «їй | (9991!!! /Ж 57 5 гийн алба хааж яваа. оон дүүтэй ажээ. --Танай гэрийнхэн, чи өөрөө ямар хэвлэл захиалж уншдаг | ЯГ. вэ? гэхэд ингэж ярьсан юм. --Би «Пионерийн үнэн» со нин захиалж уншдаг. Аав «Үнэнэ. «Цог», «Тоншуул», «Спортын мэдээ», зэж «Зөв лолт Холбоот Улс», «Монго лын эмэгтэйчүүд», «Улаанбаа тарын мэдээ», «Оюун түлхүүр» захиалсап юм. Би соипйн унших дуртай. «Пионерийн үнэн» сонины түүр бүрийг уишиж цагаа зөв ашигладаг сурагчийн тухай пионерийн сэдэвт ажил, пиноне рийн сайн идэвхтэний тухай. дайчин замналт ахмад үеийнх ний тухай уншиж, дүү нартаа ярьж өгдөг. Би өөрөө бүлгийн дарга болохоор пионерийн ажилдаа гарын авлага болгож сониноо ашигладаг. Саяхан «Минутын үнэ цэнээ гэсэн бүл гийн сэдэвт ажлын тухай ун-- шаад манай бүлэг тийм сэдэвт ажил явуулсан. Таван мину дахыг хэлэлцсэн. Бид есдүгг сарын 2-нд «Пионерийн үнэн» сонинд хэвлэгдсэн ардын хувьс талын 50 жилийн ой угтаж хийх ажлын удирдамжтай татил цаад, пионерийн тэргүүний бү лэт болохоор үүрэг авлаа. Со-- нин дээрээсээ «Эрдэм мэдлэг хүний дээд чимэгэ, «Ахан дүү сийн дуу» сэдэвт ажлын тухай уншиж бүлгийнхээ сэдэвт тусгасан. Бас «Хууль зүй ба сурагчид» шинэ булантай бол сонд бид баяртай байна. Манай -- Би сайн сурна. Бид соёлч боловсон, хэв жур- ажилд тусалж байна. мын зөрчилгүй хамт олон болох гаж байна гэв. Бид хоёрын аятайхан эзэлсэн ярина хонхны ДУУ” тухай гаар тасалдаж тэр хүү баяртай гэж цовоо дуугаар хэлээд гүйж одлоо. Би шинэ танцлминхаа , СУ? ралцдаг внгийг иь мэдэж чадсангүй. Гэсэн ч 8 жи. лийн 34 дүгээр сургуулийн сурагчдын хэнтэй ньЧ уулзсан иигэж л ярина гэлгийг сургуулиар нь орох доо мэдсэн юм. Нийслэлийн ЗА хувьсгалын 50 шил туулж буй «Алдрын замнал» удирдагчид, биц бүхний төлөө даж явсан удсын баатрууд, жуюьсгаяч хүмүүсийн хөрөг тайлбар, бүхий дайчин алдрын самбар бай туулан тавьжээ, Мон аймгуудын ланд нам, засгийн тулад, болоод дүгээр сургуу! зөюрмү. бай. хүн бүр санаа тавьж сүйд! эр! 4чийп «В» ангийн пионер Оюунцэцэг, 5-ын «Г» ан- тийн пнонер хэвлэжин, Бэад «Н». ангийн пионер рангэрэл нар бүлэг, сала! 1- 2 бишэн ном хийх аялах энхтөй оролцож байна, Бид гуравдугаар сары! сойины дугаар, цөгэнд болох намын балрын өмнө внэ. “булангаа эрж хайх, сурвалжлах, зөдөлмөрийн баатруудын аураг бүхий самбар хийж танхим 6 тавьжээ, Хүүхдүүд өргөтгөнө с тарын намтар, хамт ОАД03 монгол чонлол: ЯМНТЭЙ нь Ч Уулаалад нх й, хүлэгэлын ЛухАй ХУУ, 100 геруй бяцхан ном хуулах, сурагчдын дүрэм, 1 дотоод дүрэм, пионерийн дү-- рэм байдаг. Шинэ хичэалийц жил эхэлсээр сурагчдын дүрэм, сургуулийн дотоод дүрмийн мэд лэгзэр пвозерүүдийг нзг удаа шалгасан. Хоёрдугаар улирлын эхээр инонерийн дүрмийн мэд дэгийг шалгаж үзнэ. Би «Үнэн» сонины «Хилийн чанадад», Улс» сэтгүүлийн «Хүүхдийн бу лан», «Цог» сэтгүүлээс ахмад үеийн баатарлаг ү «Спортын мэдээ» сониноос ша тар, тэшүүрийн спортын тухай сонирхож ниноос саяхан тэргүүтэй манай нам, төлөөлөгчид ЗХУ-д айлчлан хэ лэлцээр хийж ирсэн тухай унш сан. «Монголын эмэгтэйчүүд» сэт гүүлийн хувцасны загварыг их сонирхдог, Хялбар загвар дуу РЭнч Ф., Райлгаж өортоө дүү нартаа хув 13 5/ | цас оёдог. 6: Манай гэрийнхэн орос 1 и 4 их сонирхдог юм. Би ««Экран» «Мурзилкэ» сэтгүүлийг, тавду Долдугаар ангийн сурагч гэ | Гаар ангид сурдаг дүү Алтанцэ хэд биеэр бага сэргэлэн охин | “ЭГ Маань «Весёлые картинки» той уулзвал пэр Алтангадас гэ | СЭтТГүүлийг помын худалдаанаас дэг. Эх нь сувилагч, эцэг нь ня... 288Ч Уншдаг. Бид хоёр дүү нар равын ажилтай. Ах нь эр цэр | таа орчуулж ярьж өгдөг. Ма-- найд диафильмийн аппарат, рин кино,бий, Орой дүү нартаа гаргаж үзүүлээд орчуулж өг-- Энэ кинонуудын гын дэвтэр дүүд бий. сэтгүүлээс тоглоом хадгалдаг. Манай аавд хөдөл хийдэг багаж гурван : төвнт тоглоом бий. Сургуульд явдаг дүүтэйгээ дүү нартаа тоглоом хийж гэртээ хөдөлгөөнт тоглоо мын булантай болсон. Тавдугаар сард «Пионерийн үнэн» сонин дээр үр түүцгээе!» чээлд сайн, байгаа гэж ажилд | Зарга Л. лийн 22 дугаар дунд. сургу! лийн 7-гийн «А» ангид сурдаг «АЛДРЫН ЗАМНАЛ» БУЛАН хийж байрлуулжээ. Энэ танхимыг Даваа багштай 4-ийн «Бэ» ангийнхан |хари! байна.Энэ сургуулийн ппонер, Пионерийн удирдагч Жаргалсайхан булангийнхаа ярихдаа: -- Пцонер сурагчдын хүчээр эхлэн байгуулж байгаа энэ «Алдрын замнал» баатарчуудын жил, салаа бүлгийн ажил хийдэг. хүүхл! энэ булалгаа Манай 1113 й, Эзэ булах төлөө, ойгоо ФФоФФоФОФОоОФФОФОФО, СОНИН, СЭТГҮҮЛ--ОЮУН дүрмийн дэвтэртэй. Энэ дэвг. УХААНЫ ТЭЖЭЭЛ тш үнэн» болин ї чалбар хийнэ. Бас сургуулийн сийн тухай, уншдаг. «Үнэн». со- Ю. Цэдэнбал засгийн хэл орчуул Сонип, хайчилж, «Ургамлын тэсэн уриалга гарсныг уншаад би дүү нартай гаа хашаандаа вандуй, байцаа, төмс, сонгино, шувуун хөл, чимэглэлийн нүдэн цэцэг зэрэг таван төр лийн цэцэг тарьсан. Арваад ур гамлын үр цуглуулаад байна. Зун сонингоо тогтмол авч чад даггүйдээ харамсдаг. Одоо «Пио иерская правда» сонин байна гэж пионер Л. дас ярилаа. --Энэ олон хэвлэл үзээд хи чээлд чинь саад бай- танд нэг пионер юу юу хийж ча шарЖЖ сүлээгүдодл1 шийн заасан хнчээлээс ЭВӨлт чин хэа тухай то, злВЧВүүЛЭ ёстой. Сонин, хэвлэл сайн ашиглаж сурвал су рагч бидний мэдлэг гүнзгий сайн нөлөө үзүүлдэг. Би энэ улирлаар дөрвөн хн-- р нь онц гарч ярьж өгсөн бүлгийн нийслэ- шош, үзэж ЭАлтанга гадна. авч тохижуулж аатарчууд бүхэн энэ лац маань одоо зохион байгуулан Энэ сургуулийнхиы ажилтай 0. ДУЛАМХАНД НЭГЭН ӨДРИЙН ХЭВЛЭЛ ЭС. УНШВАЛ НИЙГМИЙН ХӨГЖЛӨӨС МЯНГАН АЛХАМ ХОЦРОНО Д, НАЦАГДОРЖ ХЭ ВЛЭЛ ХАВТГАЙ ТОМ МАШИН ТҮРТҮР ЭРГЭХ ТУТАМ ХАЖУУГИЙН ХҮНИЙ ХӨЛС ЧИВ ЧИВ ДУСЛАЛНА. 5 В, И, ЛЕНИЙ номмуйистууд, комийтерим: нөхдийн байгуулсан юм. туслалцаатайгаар Ардын хувьгал ф 1923 оны долдугаар сарын б-нд лялахаас нэг жилийд өмнө 1920 оши «Уриа» сонины нэр солигдож, «Нийс арван пэгдүгээр сарын 10-нд Эрхүү дэлийн шинэ сонин» гэсэн нэртэй хотиоо хэвлэн гаргажээ, нийтлэгдэж эхэллээ.«Нийслэлийн ши чМопголын үнэн» сонин 1920 нэсоний» 1924 оны нэгдүгээр сарын оны арван нэгдүгээр сарын 10наас-218 э, Энэ от ӨТГӨН ХАР, БЭХ ЭНД ТЭНД БУДНА Аллан 1021 оны дөрөвдүгээр сарын 19 хүй сонин долоо ховогхий, Баавай . гариг ХЭВЛЭН ГАРГАСАН ЭВТРИЙН ДОТРОО тэл нийт зургаан дугаар, дугаар тус бүр гурван үүрээр 800 500 БҮХ ЕРТӨНЦ ТОЛЬ МЭТ ҮЗЭГДЭХ - бүр 9000 хувь хэвлэгдэж байсандамг хэвлэгдэж, уншигчдад үнэ 1эл- ХҮН БҮХЭН ТҮҮНЭЭС ХАМАГ БОЛОВСРОЛЫГ --на сонин октлбрийш үзэл санааг САЯ Монголын уудам тал нутагт түгээх, Олж ыг, Буг, Монгол дын намыг бай! ” зэвсэгт логод бэлтгэх онцго хал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. рдын бол манай гарсан 2 “эмжээтэй (40х56) сонин. бичиг юм. НГОЛЫН: «ҮНЭН» СУ:747:3:: 84281 « Ч 3 мүүртэй, 1000-3000 шийтлэг- «Монголын үнэнэ сониноос «Үнэн» лын хувьсгалт хэвлэлийн дайчин Ф Одоогийн манай «Үнэн» фОннн даг сонин гэх болтлох хугацаанд тус с0- отряд бий болгож хөгжөөд байна. 1921 - лид базл дугаар гарчээ. тины нэр хэдэнтээ солигдсон удаатай. Эдгээр хавлэлийн дотор багачууд Ын өнд ар сарын «Ардын эрх» соний дөрөвдүгээр са Уг чанартаа тэдгээр нь. «Монголын та парын уншдаг «Пионерийн үнэн» ЭХЛЭН нийслэл хүрээнд (ОддгИйН рын 2 хүрэн тарсан юм. үнэн» сонины үргэлжлэл, «Үйзэн» со «Залгамжлагч» сэтгүүл хүндтэй Улаанбаатар) «Уриа» нэртэй нийт. ф 1920 оны сарын ннины үүсгэвэр юм гэдгийг багачууд суурь эзэлдэг билээ. Энд бид «Монго- лэгдэн гарсан 844 анд сОНИЙ 23-ны өдрөөс эхлэн «Үнэн» сонин та нарт эн тэргүүн өгүүлэх нь зүй- лын үнэн» сониноос эх авч хөгжсөн 1922 оны арван рдугаар сарын гэсэн одоогийн звз нэрээрээ хэвлэг- тэй. манай иам,засгийн төв хэвлэл« Үнэн» 26 долоо Хоног дутам НЭГ дан байна. «Монголын үнэн» гэдэг ганц сони сонины түүхийн хуудас, он дараал- удаа 500-1200 хувь хэвлэгдэж бай. Н-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын ноос эх авсан манай хувьдгалт хэвлэл лын бичигнээс товч зүйл авч ярья, Лаа. газрын тов хэвлэл «Үнэн» со өнөөдөр олон төрөл, чиглэлийг хамар-.-4 «Монголын үнэн» сониныг мон «Урна» соний нийт хорин дугаар циц одоо долоо хоногт зургаан дугаар сан олон олон сонын, сэтгүүлийг сал- голын ар, түнэж тарамгай хүү, их хайр Ө ҮгЧӨГЭЖР ТОД сайгсэач үй төрх мянган хувь хэвлэгдэж з 5 (Т! гэ! ма- 5) барлуулж, хэдэн арван сэтгүүлч, 30- жанжин үхбаатар тэргүүт: Сэгүүлч А. ЧОЙЖШИЛЖАВ хиолчийг эгнээндээ нэгтгэсэн монго- най чин зоригт хувьсгалчид, оросын гүнзгийрүүлэх үйлсэд хүндтэй гавьяа |«БАЯН БУУРАЛД НАР МАНДЛАА» Тэр жил манай ангийн сурагчид «Ман- дах нартай үлгэрлэе» гэдэг сонирхолтой номыг гараас тар дамжуулан уншиж Дам- дийсүрэн гуайн тухай зөндөө ярьж билээ. Түүгээр зогсохгүй манай Гайсүх зузаан тэвьлн хсан: - үрэн гуай шиг сэтгүүлч бодно глчын битэмйн. амнэ хазана Жокь. заг, сож байсан нь санагдана. Ийцхүү уудам эх ориыхоо аль ч зах хязгаарт очсон хүү” хэд бүхэн сэтгүүлч Ц. Дамдинсүрэн гуайг танина. Дамдинсүрэн гуай эдүгээ дөч гаруй жил хэвдэл сонины газар ажиллажээ. Энэ хү- нийг балчир настай байхад одоогийл бидэн шиг зэрэгцэн суугаад хичээллэх саруулхан танхим, эрдэмтэн олон байсангүй. Гэвч ийхөө хичээнгүй оролдлогоор чиг шамдан сурч олон сайхан лал сурвалжлагаар хөдөл: сайчуудыг алдаршуулж явжээ. «Маргаа- шийн баатар» гэж залуу барилгачия Цогоо хэлэн жилийн хо чээ. Сард гурван удаа гардаг байлаа. 1930 оноос эхлэн залуучуу- Ө «Залуучуудын үнэн» сонын «Манай үнэн» нэртэйгээр 1924 оны 8 дугаар сарын 26-ны өдөр анхны нь дугаар хэвлэгдэн гар- зам», 1936 онд «Ажилчны соё- лын зам» зэрэг нэртэй хэвлэг дэж байжээ. 1947 оны аравдугаар сарын 15-наас эхлэн «Хөдөлмөр» нэр тэйгээр долоо хоногт хоёр удаа тэг хэвлэлийн хуудсаар 10 мян 2 “нэртэй хоёр хэвлэлийн хуудсаар ! тэвлэгдэж байв. | ЗйвагдсасасЯУРЛАГ Одоо «Утга зохиол, урлаг» | сонин долоо хоногт нэг удаа хоёр хэвлэлийн хуудсаар 40 га руй шянган хувь хэвлэгдэж бай на. Ө «Утга зохиол, урлаг» с0- пин 1955 оноос «Утга зохиол» Ө «Улаан од» сонин 1924 хөрч гэгрднхгэ йн ЧПаан (1) ны нь дугаар “Ардын цэрэг» | нэртэй хагас хэвлэлийн хууд- --Манай уншигчдад юу эрхэмдэн захимаар байна?” -- Бидний хойч үе өнөөгийн хүүхдүүд үнэхээр сайхан цагт торж өсөж байна. Ахмад үеийнхний хувьсгалт дайчин уламжлаль” сайн СУД умшиж, сонссон хорин хэвлэлийн хуудсаар сэт- саа| хоёр дугаар хэвлэг долоо хо- | зүйлдээ тогтмол лэл хөтөлж сур. Пионерүүд та мар сонин 5 Биргван ногт хоёр Бух 10 мянга гаруй Б.ннднд шинэ дугаар уншаад 13 хаган онуудын дугаа- | шивэх кнй шинэ. 2 юм. Уншсан зүйлээ эрэгцүүлэн бодож биедээ тусган авч сурах хэрэгтэй мдинсүрэн гуай 1980 оноос төвийн хэвлэлүүдэд уран бүтээлээ НВ. лэн «Үнэнэ, «Хөдөлмөр», «Утга зохиолэзэрэг төвийн сой: ӨнлиуэаХААсүАлсү “12 мны АУ-| од жил үр бүтээлтэй ажиллажээ. Ахмад сэтгүүлч Дамдинсүрэн гуа! тээв р ярихдаа: үеэс хойш, өнөөдөр хүртэл БДЬЛ өнгөрчээ. ЭүстүхэЭ Ца- -- Хэвлэлийн нөлөөлөх чадад юунаас ч илүү хүчтэй. Энэ тухай би ра: гуайн бичиж байсан Энхгуяа одоо ганцхан жишээ. дурдья. «Уриа» сонины 1922 оны изгдүгээр сарын тав шал гавьяат жүжигчин. Равжаа| ны дугаарт Эвлэлийн Төв Хорооны төлөөлөгч Найдамсүрэн дайчин ван халиаар ! Жамбаддоржийн хошуунд эвлэлийд үүр нээд байгуулжээ гэж бичсэнийг үүхэд уншаад олон газар эвлэлийн үүр байгуулж байв. Ингэж дїшинэ сонин Шаравын бичсэн сурвалжлага, тэм ТА НАРТАЙ ХАМТ Олон хүний хүч ухаанаар бүтэж байж сонины цэгэн дугаар та нарын гар дээр очдог юм. д нарын сойннг хийдэг хүмүү: сийн нэг улсын хэвлэлийн Комбина: тын а! иг Д. Шаравын тухай энд өгүүлнэ. Энэ хүн чиний дотнын нохө) «Їмонерийн үнэн» сонинг 20 гар, жилд хийж байгаа. юм. Шарав зөвхөн ажллүйй биш 22 манай идэвхтэн сур валшлагч юм. Шарав сурлага авьяа. хөвгүүд хүүг уурал сэтгүүлч маань өндөр настай болсон ч гам үзгийн үзүүр хур- Ёс. С 5 генїнхээ аз жаргалыг үгийн урнаар бахархаж явна, Ахмад “01 амдинсүрэн гуай ардын хувьсгалын 50 шилийн ойд «Баян 1 ажлаас хари. томд ахмад сзтгүүлчийн бүхл амьдралдаа үзэж өнгөрүүлсэй ЖГЭ1-ү СЭ «Пионерийн | түүхт сонин үйл явдал дурсамж орох эжээ. Ахмад сэтгүүлчийн маань ийм сайхан зүйл ажил үйлс уран бүтээлийн зам нь өлзийтэй байх болтугай! Н, ДАРИИМАА өөөөгөөстсөөөөӨ “Хүүхдүүд зээ! өнөөдөр Дэл хийн Ардчилсан Залуучуудын Холбооны 25 жилийн ойн бая рын өдөрөө. Дэлхийн Ардчил- сан Залуучуудын Холбооны төв Ун АССАМБЛЕЯ ВФДТ БУДАРГЭЫГТ 26 ОМГИКРӨО-А МЄНФЕ нь Будапешт хотонд байрладаг юм. Энэ байгууллагын ерөнхий нарийн бичгийн даргын орлогч Науфаль Дингабиси бичсэн «Хань нөхдөө буудах ёсгүй» гэ сэн өгүүлэлийг «Пионерская чравда» сониноос орчуулан ний тэллээ. Би Африкийн баруун эрэг дэх.Сверра Леоне шйцнх хакаг улсад төрж өссөн билээ. Юутай ч зүйрлэшгүй гоёмсог сайхан байгальтай ч гэсэн аж амьдра- лын хувьд туйлын . ядуу орон, Олон зуун жилийн колонийн дарлал манай орны түүхэнд гу- нигт ул мөр үлдээсэн юм, Хэр вээ-эх орон маань колони хэвээр » байсан бол би лав ажил ч үгүй, “ бичиг үсэг мэдэх ч үгүй байх байсан биз-ээ. Хилийн чанадад явахыг бодохын хэрэггүй байх- сан билээ. Социалист лагерийн нөлөөний дор үүсэн гарсан чөлөөлөх хө- ээвсүлэжссэшээши ард түмний хувь заяаг өөрчил гү орон байсан юм. Хөрөнгөтхүүд колоничлож байсан орныхоо Эдийн засгийг Гартаа авч байхыг эрмэлзсээр байна. Энэ нь эдийн засгийн хямралыг улам гүнзгий рүүлж байна. Нигер дэх иргэ- ний дайн дуусаад удаагүй бай- на. Энэ дайныг Суданаас зайлуу лахад багагүй бэрхшээлтэй бай сан. Энэ зун Суданы өмнөт Джсу бе хотод болсон хамгийн анхны Үндэсний: наадмыг би сайн са- наж. байна. Энэ наадам дээр Хойт, өмнөт Суданы тӨлөӨӨлөГ- ЧИД уулзалдах ёстой байсан юм. Залуучууд бие бие рүүгээ буу- далцаад удаагүй байна. Энэ бүхнийг Суданы Залуучуу дын Холбоо Дэлхийн Ардчилсан Залуучуудын Холбооны ДЭМЖ- 2-8 тарлааганша - 2-3 юм .Суданы нийслэл Хартум хот Дэлхийн Ардчилсан Залуу чуудын Холбооны үйл ажилла: гаагаа явуулах гол төв нь болж байна. Энэ нь манай орны залуу чуудын эх орноо чөлөөлөх тэм- ЦЭЛД Гүн дэмжлэг болж байгаа юм. По, колоничлог- чид Ангол, Мозамбикийн ард ОЛОНГ хуучин хэвээр дарлаж байхын тулд зэвсэгт сүрдүүлэ- тээ үргэлжлүүлсээр байна. Өмнөт Афрнкт арьсны өн- гөөр гадуурхах үзэл ноёрхсоор байна. Өмнөт Африкийн Бүгд “Найрамдах Улсын цагдаагий “газар 11 сая хүүхдийн сургал- танд зориулдаг зардлаас гурав дахин их мөнгө цэрэг дайны зар далд төлөвлөж байна. Ийм үед амгалан тайван сууж байж бол- но гэж үү? Африкийн энгийн олон түмэн ардчилал эрх Ччө- лөө, тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэлд ДАЗ Холбоо түших, дэмжих хамгийн дотно туслаг- чаа гэдгийг улам бүр ойлгосоор байна. ДАЗ-ын холбоонд монголын залуучуудын байгуул лага элсэн орж, бүхий л арга хэмжээнд оролцсоор байна. лэгтэйгээр зохион байгуулсан ! 1218,24:854:5127 158 ХҮҮ, МИНЬ ЯАВ? ӨГҮҮЛЛЭГ Гамбаа эсгий гутлаа өмсөж цасныхаа чаргыг аваад, гадагш гарлаа. Өнгөрсөн шөнө орсон цас гудамжнаа хунгар тогтоосон байв. Гэлээ ч сайн ч даг таршаагүй учир гулгахад бэрх ажээ. Гамбаа нэг мэргэн арга олов. Тэр, “Гомбо өвгөний саа- лийн.ганц үнээг хашааныхаа үү дээр явж байгааг харсан даруй урт сүүлнээс .нь їтггэсн барьж, хөлөө урагш жийн, бүсэлхийгээ рээ бөхийгөөд чирэгдэж эхлэв. Үнгэ нэг удаа их нуухтай улаан нүдээрээ харснаа түргэн, Сүүл нь өвдсөн шиж эхлэв, үнзэний сүүлнээс чирэгдэн гул төж явтал араас нь: --Чи яаж боль хүү минь гэж хэлэх сонс- түргэн алхлаа. дов, Эргэн харвал таяг тулсан ї бөгтөр Эмээ байна Гамбаа. Ө9Ө- рийнхөө эмээг юм боловуу гэж бодтол, ашгүй биш байсанд баяр лан «Өө, манай на» гэж бодоод аанай гулгасаар машуэрчаиргчү Чин “908 үгаиэсиүчилэгэгидаг-э танг чиндгүгчиилгүтинггчилэгүгэнас үгэн “авч чинрүгчииасү чиивгэгчигт өлнгэ тагт лнт но СЭЭР Үлийн зашсулшггү чилээ чиг үлээн явлаа. Чингэтэл тар нь эцэж үнээний ,сүүлийг тавив, Ндгөө талаар удаан явдаг ,хэтэрхий номхон үхэр мэт санагджээ. Эсрэг гудамжнаас хоёр үнээ, гурван бяруу гарч ирэв. Гамбал баярлахын их баярлаж, нилээд гүй цовоо янзын алаг бярууг хөөж гүйцээд оодон сүүлиээс нь атгаж авлаа. Бяруу тонгочин. түрүүчийн үнээг бодвол тун урамтай, хурдан явж байв, Ха- жуунаас нь бас л: -4Хүүе, та болиоч ээ гэсэн эмэгтэй хүүхдийн шингэн дуу сонсогдлоо. Гамбаа дүүгээ юм болов уу гэж бодоод эрган хар- санд биш байв. Тэр «Өө, миний дүү биш байна» гэж бодоод тоо сонгүй, чирэгдэн гулгасаар яв- лаа. Удсангүй гар нь чилж бяруу ї Оєхөнн ээн нахмстнигутэвисн тлит х ттссл тани Үлтажг лан тэжээнэ гэн 37: “АЗУА3525: . лаа. эвгүй гэгч нь хялайн 3 “олохгүй байлаа. Гамбаа хүчлэн: бололтой: ШогГ-г 7 ! 4 | Гамбааг ийнхүү. яваа хүүхэд Ё9, , эмээ биш бай. ны сүүлийг тавив. Амрах зуураа "өннь л ан. лама Алд л анин Асглнн- А Аан А.Өнрь Алан 8. брнэь Балин Ал ан. ЖӨН, ААН, АВНЬЬА АЛНА. д.Длтл ДАА. ань Анн, А. Анд анаь Аан лан. А.Н А ЛБ А АНЬ А, ийш тийш харсанд баахан арьс шир ачсан морин тэрэгтэй хүн их л яарч яваа бололтой эгц өө- дөөс нь шогшуулсаар айсуй ха рагдав. Гамбаа зам тосон, тэр- хажуугаараа өнгөрмөгц арын нь татлаганаас шүүрэн барьж чирэгдэв. Эзэн нь мэдсэн гүй. Харин хажуугаар өнгөрөх хүмүүс: . : --Болиоч, яасан зүггүй хүү- хэд вэ? гэлцэв. Нэг эрэгтэй хү- 2 ний Дуу сонсоод багшийгаа юм болов уу гэж бодсонд биш бай- Ээжтэй нь адилхан нэг эмэгтэйн хашгирахад Гамбаа их амын чиҮс бас л биш байсанд | аярлан аанай гулгасаар одов. Миэсээр явтал хүү гэнэт ха “руулдан унаж хол шидэгдлээ. “Цасгүй: газар тааралдсанаас тийнхүү харуулдан унажээ, Бо- сох ”-гээд чадсангүй. Дэргэдэх “зутасны шонгийн мод хажуулдан унах мэт болж, толгой нь дүй- рэн, нүд нь эрээлжлэв. Элгэн дээр нь өвдөж, амьсгаа авч бо- -- Ээж ээ, аав аа! гэж хашги рав. Дараа нь эмээгээ дуудав. Нэг харсан, үл таних хүмүүс цугларчихсан байлаа.Аав, ээж. эмээ нарын аль нь ч алга, Гэвч тэд дор бүрийдээ: -- Хүү минь яав? Яасан бол тоомжгүй юм бэ? гэж хэлэх нь бүдэгхэн сонсдож баярлахдаа золтой л уйлсангүй. --Хүний үг тоодоггүй янзын хүүхэд вэ? гэсэн иэг эмэгтэй хүүхдийн дууг тод сонсов. С. нАДМИД «Гар дээр минь дэгж дэрвэж байгаа миний хүүд ч тэг Газар бүхэнд өсч торниж байгаа хүний үрд ч тэр Хамрын шуухинаа ч битгий хүрээсэй гэж би хүсэж байна. Хартан дайсан ч бүү үзэгдээсэй гэж би хүсэж байна. Энх тайван хүүхэд хоёрыг - ихэр төрүүлдэг Эх хүнийг хүндэтгэж байдаг нь их л учиртай юм. Эхээс төрсөн хүүхэд өсч иргэд болоод Энх тайвныг хүчээрээ хамгаалах «мэргэд» болдог юм. Азид ч тэр ? Африкт ч тэр 5 хаа ч тэр Алаг үрс- төрж л байвал аз жаргал юм. Мэдээ ороогүй л балчир хүүхэд бол хэнийх ч байсан 24 544444 12941111. 4 » Цугаараа нийлээд У ЭЛ «Мэх, гох...» базаахгүй юм хэзээ ч бодохгүй Аав, ээждээ л харин их хайртай байдаг юм. Алим жимсэнд л хачин их дуртай байдаг юм. Цуглаж суугаад тоглож байх л хүсэлтэй байдаг юм. дуулж байх л дуртай байдаг юм. Нэг нь багшлаад «хичээл» заах л сонирхолтой байдаг юм. Нийтээрээ оролцоод «бүтээл» гаргах л авьяастай байдаг юм. Гар дээр минь дэгж дэрвэж байгаа миний хүүд ч тэр Газар бүхэнд өсч торниж байгаа хүний үрд ч тэр Хамрын шуухинаа ч битгий хүрээсэй гэж би” хүсэж байна. Хартан дайсан ч бүү үзэгдээсэй гэж би хүсэж байна. А. САМБАЛХҮНДЭГ. Д, Мягмар, Оиццалт эмуяЖБХлНЫх: анин 27 дахь жилдээ ! ? --т--------- 26 48 (1156) | 1970 оны арван нэгдүгээр сарын 18.| дё---:--------ш---. --эу лж и о-юткукк.у.-. Хүүхдүүд та нарын эргэн той- ронд ном шүү Ь номыг нйм хээр хэ номын нээн олон янзын ном тоолж үзэхсэн. Цаашлуулан бодог Манай улс, улмаар энэ дэл- хайрлаж,түүнийт эрхэмлэн уншиж сулалсаар ирсэн юм. Нэг үгээр хэлэхэд ном байхгүй машин, онгоц, өн- барилга, цахилгаан, зурагт ра хог, огторгуйн хөлөг онгоц байхгүй байхсан билээ. Энэ бүхнийг бүтээгч залав, үс байгаад өмнөд, хойт туйл, тэнд байдаг аварга мөсөн уулс, халуун Африк түүний алаг тахь, тэмээн хяруул, Октябрийн орны нийслэл Москвагийн гэрэлт таван хошуу, бүр цаашилбал Америк тиви ажилчдын тэмцэл аль алиныг мө9- дэхгүйсэн. Номгүй байсан бол хүүхдүүд та нар хайрт жолоодогч Ю Сүхбаа- тар, ардын хувьсгалын тухай яаж мэдэх билээ.Энэ бүхнийг ном хүнд хэлж ӨГДӨГ юм. Ер нь номгүй бол бичиг үсэг сурахгүйгээр барахгүй хэлгүй дү лий сохор хүн мэт байхсан. Ийм л учраас хүмүүс номонд дуртай, ном бичгийг хичээнгүйлэн судалж хэрэгтэй бүхнийг нь авдаг Хүүхдүүд та нарт ардын төр засаг сурах сургууль, унших ном- той болгож өгсөн юм. Тэгвэл хө- рөнгөтөн ертөнцөд, хүүхдүүдэд энэ бүхэн хангалтгүй байна. Олддог нь хар буруу зүйлсийг сургахад зо риулсан бузар муухай «шившигт зүйлс байдаг. Өөрөөр хэлбэл тийм номыг уншаад хүүхэд багачууд бу руу зам уруу хальтран орж хөрөн гөт ертөнцийн хоронд хар нялхаа- саа хордож гэгээн гэрэлт замаа алдана. Тэгвэл манай нам, бидний ном амьдралын бодит үнэнээр хүнийг гэрэлт ирээдүйд нь хөтлөн аваач даг. Номын тухай энэ мэт олон зүйлийг ярьж болно.Манай ном ямагт үчэн х --Эгч ээ, эгч ээ, өнөөдөр ямөр дүн авав? гэж Содхүүг асуухад --Тоонд онц сайн, хэлбичиг онц гэж Цэцэгмаа охин хөгжилтэй хариуллаа. --Би ч гэсэн өнөөдөр унших хичээлд сайн дүн авсан учир сургуулийнхаа но мын сангаас шинэ сайхан ном авч унших эрх олж ийм гоё пом авсаан гээд Д.Гар маагийн зохиол «Хөгжилтэй туужууд» гэдэг шинэхэн номыг Содхүү эгчдээ үзүүллээ. --Аа тийм, Гоё ном шүү. Эртээд би номын санд суугаад уншчихсан. Салаа- ныхаа хүүхдүүдэд ярьж өгсөн. Их сонир холтой ном билээ гэж эгч нь хэллээ. Эгч дүү хоёрын ярианд оролцож, --Та хоёр олон ном уншсан уу? гэхэд номын савнаасаа тэмдэглэлийн дэвтрээ гарган, --Та миний тэмдэглэлийн дэвтрийг үз л дээ. Би ном уншаад, уншсан номын- «ход утга. санааг үргэлж тэмдэглэж авдаг. “Бас:тэр номын ямар баатар вь сайн бэ? » Ямар нь: муу вэ?: Хэпий нь дууриал хэ: ний нь жигших вэ? гэдгийг дүүтэйгээ ярилцдаг. Би 50 гаруй їөм уншсан. Энэ онд 18 ном уншлад гаж эгчээ хэлэхэд, ЭЭ “явах ёстой. Энэ тн ин зүйлийг хүнд зааж, мэдүүлж ойл гуулдаг учраас хэн их уншвал тэр төдий чинээ асар их зүйлийг мэ- дэх болно. Ийм ч учраас их ном ун- шигч хүүхдүүдонц сурлага, их мэд лэгийн ӨНЭд байдаг. Хүүхдүүд, та нар жил бүрийн 11 гэ. 16-цыг баярт өдөр БЭгҮйг санан өдөр бол хүүх- дийн номын баярын өдрүүд Зас8 дэг. Энэ өдөр бол манай шинэ, үеийн ууган зохиолч Д. Надагдор! жийн төрсөн өдөр юм. Д. Нацагдорж болих ном уншсан шитээ олон сайхан зохнол номоо хүүхдүүд та нар, ард тү- мэндээ бичиж үлдээсэн юм. Хүүхдүүд ээ! Та нар номоо ун- шиж тэр гэрэлт цонхоор ертөнц, шинжлэх ухаан хүний амьдралыг олон талаас нь үзэж таньж сэтгэл оюундаа багтааж авах ёстой. йм учраас номыг аль болох ихээр уншиж ойлгосноо бусаддаа ярьж өгөх, эсвэл уншсан зохиолын хоо баатруудыг амьдруулан багт наадам тоглож болно.Хүний эрхэм дээд чанарыг шингээсэн сайн но- мыг олж унших хэрэгтэй. Ийм өргөн их ажил зохиовол та нарын ном төдийчинээ баясан хөөрч хүүхдүүд та нарын ирээдүйд тус болох болно. Йнхүү зөвхөн ном чинь баярлаад зогсохгүй та нар өөрсдөө ихийг мэдэж баярлөх боя- нө. Хамгийн олон ном уншсан хүүх | дийн энгэрт их зохиолч Д. Нацаг: доржийн дүрт тэмдэг гялалзахбол. но. Ингэхлээр ном багачууд та на рын уламжлалт баярын нэг са- рын ажил эхэлж байна. Номыг их уншицгаагтун! Их л уншвал мөдлэ гийн их баяр баясгалан та нарт, ирэх болно. Ш, ШАЖИНБАТ «олг ». Ч --Ви ноднин жил дандаа сайхан эу- рагтай ном олж уншихыг хичээдэг бай сан. Зурагтай зураггүй аль нь ч адий- хан л даа. Ном бүхэн сайхан, Энэ жил би «Хүжийн гал», «Манай ангийн Од маа», «Хорвоотой танилцсан түүх» зэ рэг арав шахам ном уншсаан, Бадарч гуайн «Хүжийн гал» гэдэг 30 хиолыг уншихад биднийг төрөө ч үгүй байсан тэр үеийн хүүхэд багачуудын хүнд хэцүү амьдрал, эрдэм сурахын тө- лөө хүсэл эрмэлзлэл нүдэйд үзэгдэх шиг болдог. Өнөөдрийн бид.тэр үетэй зүйрлэхийн аргагүй тохилбг. сайхан сууц саруул сайхан гэрэл чийдэн, эрдэмтэн багш нартай билээ. Тийм ч учраас би ганц ч удаа сайн дүн авалгүй онц сура- хыг хичээдэг гэж дүү нь хариуллаа. Үнэхээр байдчууд та нар бол жаргал тай үсийн жавхаатай хүүхдүүд билээ. Урьдын цагт ушинх ном олдохгүй. Олд лоо ч гэсэн-олны- гар “дамжсан ганд ЦЭ гэн ховор ном .байж шүү дээ. Тэгвэл өнөөдөр та нар дуртай дэлгүүр, !ї9 (4 сангаасаа хүсэлтэй номоо аваад У!ийнХ учир Одоогийнхтой адил нисэх онгоц, хур дан галт тэргээр шууд давхнад Москвад очих бололцоо нөхцөлгүй байв. Бас га- хөгшин эцэг эх, эхнэр хөвгүүн хоёрыг сэтгэл төвдөвч хамтаар орхин уг зорьж байсан ажлыг биелүүлж кз- рах цонх» гэдэг. Харин багачууд та нар өөрсдийнхөө ахуй амьдрал, мэдлэг хүмүүжилд зайлш гүй хэрэгтэй номыг сонгон унших нь чухлаа, Ном унших цаглашгүй билгүүн харааг чинь багачууд та нарт хайрт багш, сургууль чинь олгосон билээ. Тцйм ч учраас: « Гурван жилийн өмнө 2 Сургуулийн босго алхан Гуравдахь ширээнд суугаад Сурагч нэртэй болж Эрдэм ухаанд сургасан агшийн ачийг биширч Эгнэшгүй номын далайд Аялуулж өгсний нь мартахгүй би гэж Цэцэгмаа охин тэмдэглэлийнхээ дэвтэрт бичжээ, Эгч дүү хоёр нийслэлийн 10 жилийн 18 дугаар дунд сургуульд сурдаг. » Эгч С.“Цэцэгмаа: нь дөрөвдүгээр ан- гиа, дүү-С! Сойхүү | гид хоюулаа онц сурдаг юм. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ нь гуравдугаар ан ., ХЭЛГЭР МОНГОЛ ОРНОО МАГТАЖ БИД НАР ДУУЛАХДАА,| | ТЭНЭГЭР САЙХАН ЖАРГАЛАА ЭРХ ЧӨЛӨӨНДӨӨ БАЙДАГ, АЛИВАА ТЭР ЧУХЛЫ НЬ АРД БИД НАР ЭДЭЛДЭГ, АМЬДРАЛЫН ХАМАГ ЖАРГАЛ НЫ БАХДАЖ ЗААВАЛ ОРУУЛААГ, (Хоёр хүүхдийн яриа) Пионер Батыг хичээлээ давтаж суутал гуравдугаар гайгид сурдаг Д 131 Ханд нь ахаасаа ингэж 2215 : нэгдэлтэй, тийм 9э? гэж багш хэлсэн. Миний дүү тэмдэгл? эх ОРОН нийтлэл лийн дэвтрээ үз дээ. -- Ивэрээ тийм байна. Ах ва, манай уйс хичнээн сангийн аж ахуйтай 10000100 Аав адуучин, ах цэрэг, ээж инзхмэлчин, эгч тракторч, ХҮҮ сурагч. ахмад хувьсгалч, алдарт барилгачин, ёи сэхээтэн, Уургын үзүүр шиг уяхал дуугаа хадааж аав Алтай спортын мастер, гавьяат багш зэрэг өдөн хүн урнгдан ирж, юм. бо? хамгайхаа бэлчирт адуугаа хариулна. Арвай будаа шиг, шаагисан дугуй ширээний ярилцлагаанд оролцож, үнэтэй сайхан санал Б АГШ Ш АВ 17 еэ, д. Ханд аа, Монгол: хониноос хэдэн мг ноос авдаг вэ? увага даагаар сүрэг нь жилийн ЖИЛД бэлчээр тэлнэ. Аавын минь зөвлөлгөөн ахмадын алтан сургаалаа хайрласан билээ. 24 хээр ин грамм андаг гэж сонин дээр бичсэн байна билээ. Ё эв и! Ч 1 1 хархан! шэоЭРй хигрр онд, ЭНН, агзимсан заргой хал ямр онхэн ШЭ0Н- Нөринин 2.27 зул 13-03 ин хрмиинан, жигэ, сурагчдын хөдөлмөрийн г| Мөдэхгүй иилоос Хэдэн ИГ НООС длдАГ ВЭ? ах харуулд зогсоно. х аюулгүй амар тайван хязгаар чимээ алдан уригдан ирж багачууд та нартай сонивы хуудсаар ярилцаж лганаас -р42-1 минцийн Дд Таре, 212 5нүа Өрлийг Н.Буг хилэнг ажилд ВОд грамм хү гэл сэн өвөө Ярьсан жинсэн хЭУннид лгэлллтларт (--2 Монголын Пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн хүрэл -- 1050 онд, медалиар шагнаж. мөн сургуулийн багш 8. Хүүхэндэйг молад нөгдэлжих хөдөлгөөн хэдийд ялсан ба? -- Алар газрыг эзэмших хөдөлгөөн бас 1959 оших: орвөсөн. -- Азар газар эзэмшихэд тариалангийн талбайн хэмжээ энэ Фимхыг 1959 оныхтой харьцуулахад 2,8 дахин өслөө, -« Ахаа, Цэдэн ах хашаа барихаар хэдийд явлаа? -« 1969 оны хавар говьд явсан. Манай сургуулийн 8-10 дугаар ангийн Эргэх цаг мөчийн хэдийд ч гэсэн чимээ үл тасрах суурь машины дэргэд зэж утас нэхнэ. Боодол боодлоор бөс даавуу зөөвөрлөх уйлдвэрийн хаадгам дээр зуу давсан хөдөлмөрийн хувьтны хүндэт самбарт зэжийн зураг хадаатай харагдана. Эажийн минь жаргал энэ. 1971 онд ЗХУ-д амрах эрхийн бичгээр шагналаа, ЭХ ОРНОО МАГТАН ДУУЛАГЧ С1-3::41--137-Таридан хүнийг алдаршуулдаг учраас л зэр. шүү дээ. Од түгсэн шөчийн харанхуйг тракторынхаа гэрлээр сүвлэн, эгч -- Дамдинсүрэн гуай! Ма- ба! й. -- бүхээг дотроо дуг Ч ХИЙЛГүй атар газар хагална. агалсан талбайн “аЛлөэарч хеЦЕН Буашаганн яннр за хааинн цэрж энэн нээ СавхВЦреТХӨРЛ: Загд Зөгий хоёрхон жилийн өмнө бага сургууль төгссөн ах аз мар энэ жил ч бас хашаа барихаар явсан, : нь зах хаяарах үүрийн хормой доогуур шургал алсрана. Эгчийн таныг хэзээнээс андахгүй би- р! овч хөдөлмөр зуслан, туршлагын талбайд хүч хайрлал- “Ах аа, 100 хээлтэгч мал тутмаас ишиг 100, хурга 85, тугал 70 авии, сэваргал (эв. Ннссүр Ай хөаажхсч хгүй био сан. Заримдаа бүгэн цагаар "орныхоо хөгжил цэцэглэл, бай. гүй ажиллаж, аялал, энскурсээр явж зуныхаа амралтыг унага 56, ботго 34-ийг бойжуулиа, тийм ээ? шь ааргас шиг хир суугаагүй алдрай багын ухаандаа эрх дүү гэдэг сайхан ин өндөр ууланд» хамаагүй тэр зургийн өмнө зог | галийн гоо сайхныг тусган үзүү эх ашигтай, -- Ханд аа, ишиг 100 биш 77 шүү. Миний дүүгийн хүссэнээр 100 шилнэн Р гэ! инра хүй у мэвл- Бөөр аялгууг хэрхэн зо сож, тэр оргилд юу байгаа бол, | лэхийг зорьсон юм гэв, Энэ үед хрвэтэ, , эрдэм номдоо түшигтэй өнгөрөөж эм ямаанаас 100 хөөрхөн ишиг бойжуулдаг аварга толчин олон бий. Тэд. минь Л хур тунгаан ТоДавс Нарэхт өөд итгэл нь дэр- аайл ган өгнө үү? эпэ аманд нь юу байгаа бол, ус. радиогоор сурсан мэдсэнээ нөхөддөө зааж сургажээ. ний тэг нь Баян-өлгий аймгийн Баяншуур сум-сангийн аж ахуйн телчил. вэн байва. Дүүгийн минь ргал энэ. ЁЧ ын Хэнтийн засэррйлнэ мин хир шуаныг СУ8 Эурга: «Цагаан цасан малгайтай в х И багачуу. хайртай хүн! Ж: ” Мхэбэмнриогнн үй зарнаа цбоний” онд 497 ямаанаас 507 шшиг боё- 4 Амьдралын хээний, ард үрг хэвжцэсэх Ууөй ын эроалүн, Хуздүл л уст, дэкар го . ондо Хан ан бол? гэж С ТВ фОТО ЫГ зун эх орноо судлах, эрдэнэс баялгаа шинжлэх, тойрон ая- Удхаа, би нэрий нь бичээд авьяа. 100 ямаанаас 102 хөөрхөн шинг заасан шд штаутах ахын “жаргал энэ. Бид нэгэн тантнд БИД. ноён шовх сарьдгийг хэззэ ч 1947 онд юмсан. Дэлхийн оюу Баяд хангай нутаг минь зэ» лал зохион байгуулж улмаар нам, ардын хувьсгал, мхзэ- г2Ш2- Мундаг ах юмаа! гэж шагшраад тэмдэглэлийн дэвтэртээ ший гэр социалист монгол эх орон минь бөлгөө. Эх орон минь аа. рийн нүдэвр харж үзээгүй би- тан залуучуудын анхдугаар нх | гэсэн хэзий ч сэтгэлд Доны Эв ийн 50 жилийн ой угтаж «Миний төрсөн нутагс Монголын лээ. Гэвч миннй сэтгэл зүрхэнл наадамд манай улс анх удаагаа гэн дууг цээл сайхан хоолойгоор сайхан орон» гэдэг шузей байгуулахаар ажиллаж, байна. оролцох болж, эх орны тухай нэ. уянгалуулан дууллаа. Ийм л багш гтэй сайхан гоцлол хөгжим би- Узрваг шавь хоёр бахдам ажлаараа шалгарч чих юмсан тэж уран сайхны бид ү ЇЕ ч бас таны бүтээл өндөр шагнал хүртлээ. удирдагч хэлж билээ. Тэрхэн Да) гэхэХ, мөчид сэтгэлд ургасан өнөөх --Тийм ээ. Энэ дууг 8охиосон сайхан уулсынхаа тухай бичи- юм.Мөн «Монголын талд» гэдэг хээр шийдэж хуур хөгжмөө дан хөгжмийн аяс бичсэн маань барьсан юм. Тэр үед нас залуу-. радиогаар явдаг юм. гэв. 2: ол боллооо 72252322 | тэлэхийн 207679 --Ажлын цэг минутанд манай гурилын үйлдвэр юу хийж чадах вэ! чийг газар хагалах, дүүг 21:22 285 ана намайг суртал нэвтрүү” 2 Манай сурвалжлагч тогтнодог болохоор бид цөм эх оронтойгоо амь насаараа холбогд-- жээ. Өсөхөөсөө эхлээд отлож дуустлаа хүн эх орны цэрэг байхын учир энэ. Барьсан үзэг, суусан сандал, гишигсэн газар, төрүүлсэн эцэг, вхзэсээ зхэлж хүн эх орноо мэдэрч ухаардаг юм. хан ч байлаа. Дөнгөж 27, 28 -- Та хоёрдахь төрийн шаг- 221216 кг гурил гаргаж гадна гээд Ханд дуугүй болов. Зовхон хоол идэж, хувцас өмсөх төдийд амьдралын утга учир хүрч байсан юмдаг. Аялгуу налаа хэдийд авсан 2 Одоо нийслэл хотод маань ажлын нэг минутанд 1331 квт цагийн лэлтэй маань ч дорхноо бүтэж, алтан --01951 онд хөгжмийн зо- цахилгаан эрчим хүн, 3.2 тойн нүүрс, 14 хос савхин ба эсгий гутал, 311 ширхэг тоосго, 216 кг гурил, 2305 төгрөгийн барилга, угсралтын Црагийн наадмын талбайд ЦУ? . хяолч Л. Мердоржтой хамтран байхгүй сэз. Эх орвоо гэсэн чин нэгэн үзэл бодол ямагт Урыил нь авч явна. Эх орон уруугаа шагайсан бууны амыг цай”. райтсан юм. Тэр жид засаг ТӨР. БНМАУ-ын төрийн дуулал Б.Г-сиүЛ-гү 2222 ЗэосэЖ маань. «Хэнтийн өндөр ууланД» . хийсэн,учир хүртсэн юм. » ажил хийсэн. Хүүхэд бүхэн. минутанд 1-4 хав ичээл давтаж алахад аялгуу болон хөгжимт экүжиг. Энэ биеэр вах юм бэ? Эх оронгүй хүн эцэст нь өөрийгөө хаава ор- Ба шуузах вэ? гэж баатруудын хөшөө ярих шиг санагдана. -- Та бага насаа хэрхэн өв- Л.ЭртЗВГЭГсо Аймаг, м дамжуулж худалдсан унаган м! унах үеэр хүрч гөрүүлснээ ярьж өгвө үү Ц3вєэ- түү- ирээд адууллаа ан ХУ артыг. сэрүүн, унахаар 2225 айсуй Хана ЧИ” зүйлэв" Зоны найрагаал, Амарсанаа» "манай аравтын хавтсан дото “тухай би (23 х бу-:. р энэ туха! гзсэн дэвтэр вм орь дуу болоадоод хөр боэтохиан Эр аллгүй эргээд ЯРХ-- Бол үүхдүү, наглайдах ЕС байт Хэ --3 Ахиа тана иацислээх хүлглал байгууллагад элсээд ХЭДЭН ЖИЛ тийг бага байхад их гайхдаг байжээ. Гэвч энэ нь гайхахын нийслэл хү орж ирсан юм. б Ы, р» -- 1971 оны хамар арван лийн ой болно. Х өмлэ Зэж маань намайг лам болгох ЯУУРЬ бнчнж, байна. Ардын манай хүн амын 0.5 Жуаь 8ь Жанаг үсэг төдарлалаг байнаа. Одоо шатад хувьсгалын 50 жилийн ойдоо өргөн барина гэв, -- Өсвөрийн хүүхэд багачуу- д та юу гэж захимаар байна? улсад хичиээн сургууль бий вэ? “5 Манай улсад 1921 онд анх дөчин сурагчтай бага сургууль байгуу Бугэчрэ Одоо 500-гаад сургуульд 200 мянга гаруй сурагчид суралцаж --Чи зөв хэвлээ. Хувьсгалын өмнө чи бидчий үе тэнгийн эрэгтэй хүүхдүүд цом сүм хийдэд бандь хувраг нэртэй зарцлагдаж, зодуулж жанчуулж байсан гэдэг. Бүх эрэгтэй хүний 45 хувь нь лам, 100 мянган бандь нар шашны номонд мунхарч, яам нарт тухлуулж байсан... -Ах аз, бад ямар их жаргалтай хүүхдүүд юм бо! Хөрөнгөтөн орны хүүхдүүд хувьс талын өмдөх манай хүүхдүүд шиг зовж байгаа даа гэж Ханд охин санаашран хэлэв --Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж Хоёулаа заавал ОНД сурна тэж Гандан хийдэд суулгаж, би ч тухай бүрд нь оргож босож, өөрцгүй болгосон юмаа. Намайг бага сургуульд байхад Цэнгэлдэх хүрээлэн, ший ООС Батсүх багш маань (Одоо БНМ. ны газраар явж нэгэн муу 1 гэм мөдлэгт ын У--ын гавьяат багш) наг өдө| бархай лимбэ олчихоод тэрний- БайЕГэр байдлын хОГь дээр гээ гангануулж гунгануулж Яяв- Эх орондоо элгэн халуун хайр Хэнтийн уулсын тухай ярьсан ДАГ байлаа. Арван зургаан нас тай байж, ї “Гүрхэгалд-р эрмэл нь сэтгэлээс хэзээ Ч гардаггүй тайдаа цэнгэлдэхэд очиж, дагал зэх гтэй. Эрдмийг эхнээс, юм. Мөн одоогоос гучаад Жи. Дан жүжигчин болсон маань ми эвий ОМЗДРЕНТ 38-14 шан лийн өмнө ахмад зурагчин Чой ний амьдралаа хөгжимтэй ХОЛ- нх ЮМ цэдахааг” - тэй! боох вэ? тэдэ биднээс шалтгаална. Үүнээс ургаж эх орон гэж чу” жинням гуайн авсан «Хэнтийн бохын эхлэл болсон юм. хам юу вэ? гэдэг асуулт тарна. Энэ яваа насаа зорнулах бүхнээ өндөр уул» гэдэг гэрэл зураг -- Эх орны тухай та ямар гөж, захия гэв. шүү. за юу? гэж ах нь хэлэхэд, - бид эх оровдоо гэнэм билээ. Ц. САНЖЖАВ цэнгэлдэх хүрээлэнд тавиастай бүтээл туурвисан бэ? Ц. ЭРДЭНЭБАТ -ф 5 Би онц сурч чадна гэж Ханд урамтай амлав өүж БлоигбатөллллөгөладөллөлөллөлглллөмллллллалсуудлллллрллалөлгглдААҮЙЛҮҮЛ Р “лг нг лаллиин, ФФӨӨӨРӨРӨӨӨРРӨӨӨӨФЄОСОСФСФО Эрэ, дот би идэвхтэй сайн оролцдог. Хө- дууг дөлмөрийн бүрэн хэрэгсэл хувцас туульд сурах эрх олгож, бүх бо оруулах их дуртай. Энэ дууйд ма тай байх нь сугагч бидний -үүрэг. Манай эх орой намайг мэндэлс- төн дуулдаг. Би хөгжимчин болно нээс хойш нх хөгжиж сургууль С дээр болж байгаа түүхт чухал үйл СЭДЭ ВТ АЖИЛ баасыг тодорхой мэддэг болоорой! Энэ бүхэн бол их ойг угтсан та нарын Багачууд та вар түүхт 50 жилийн Малай орпы нутаг дэвсгэр Англи. ажлын зөвхөн тулгуур суурь нь бо- оёгоо сургага, хөдөлмөрийн өвдөр ам. Франц, Швед, ХБН Герман зэрэг 4 дох юм. 10 дугаар сард «Ахай Дүү” жилтаар угтахаар яарч байгаа шүү узсын газар нутгийг зэрэгцүүлсэнтэй сийн дуу? ажлаараа дхилийн Ччанаг | 1 1 ! : Ї ! (12 г ї Н Ё Ё Т 1 1 ё ! 1 Ё Аоэ тэнцэх уудам нї юм. Октябрийн дад олов найз нөхӨ, болцгоосон -- Бид саяхан “Ахан гэгээн туяа уудам нутг бол Бидний төрөлх эх орон ВНМАУ жил дараалан онц сурч доо Сурагчийн онннэа тэгээл баршга юм Өүчий ад” болоо хуу» амин ажлаа амжилттай Фийг минь гийгүүдснээ. 49 сэдэвт ажлаараа Ц 2-1 БЭ тавдугаар ангиа онц дүнтэй төв ба! аан, бид зовхон монгол улсын 5 уулж -р- социалист нх шинж боллоо. Манай улсын хөгжлийн дийн ирээдүй хөгжил цацаг. л р ш9 гехоор чармайж байна. Миний мэл бэглєхаүеэнч сон даа тухай үзээд зогсохгүй ЗХУ хуэханээр 4 ыг ойр баяр 1-4 шил бол зугаа нь гайхамшигт үйл галант амьдралыг улан хаанаа гаар, гэх ОРОН ЮУН Өөрий хот, ууран, баярт явдлын нэг “Эрхээ үр орны хөгжлийг үздэг. бамсгалантай авсэн. длаар зрвин юм. « Тэгвэл арван эдүгээр сард ин | - сэдэвт ажлаар өөрийн ай- уулга, Улс хувьсгалын 50 жилийн 1 ЭХЭЛДЭГ ВЭ? аймаг, хувиа энлүн, юу гэж. Юүг алхаж ардын багшаар (А-Я | Ча ямар хүүхдийг ҮнДЭтгЭЛЭГ вий хайут эз өрөм БИМАУ» сэхэт маг, сум, сургууль, орой нутгийг ха ойгоо сурлага, ходолморийн гялала. “Фрон гэж хэн бүхний БЭУЛЫЭ БЭЛБГ ХҮ Бү ЭЭТЭН вэ? ажил явуулахаар бүзгэм, бүлэг, сэ руулсан үзэсгэлэн байгуулж болох сан амжилтаар угтахад бэлтгээрэй! |тазар шороо бидээ. Миний өөрийнхөө эх орныг таних төхөдтөй хал, Эс Найз нөхөддөө тусагхаг хичээ хаадын төловлөгөө ёль ХЭДИйн тар зэсгэлэндээ онгод | Эх орон чинь за нараас эрдэм мэд" эх бол--ВНМАУ, Тийм ч уз ХҮЛА ТУУЛ! хоёр давхар байший. гөэр ангид орсон явдал ЮМ. “хас ЛЭЭ байнга давтан, ном дэвтрээ «БАРИЛГА ДЭЭР» сан биз дээ! орон. ард түмний амьдралыг харуул дэгтэй, эрхэм сайн хүн болохыг Хү” рраас 4 зай, бүх цахилгаан хэрэгслээр хан жанжин Д.Сүхбаатарын мэнд: ариг гамтай эдэлдэг хүүхдийг хүн “үйлдвэр Хө) лын (2 дугаар Эх орныхоо газар, вутаг, байга. сан ховор үнэт дурсгалууд, ардын лээж, та нарын төлөө сайн сайхан талар угаасан ус нь төгдаж хөдөө аймаг, сум . ШӨгдэл ний ойгоор шиднер болсон байрт дггэдэг. милрииийн хушган эсээр йн яийн бөллэг, улс тєр Өдий вакгийн аман зохиолууд, марк, ИЛ захидал 89 бүхнэо зориулж байна. миний нутаг, эжүртэл зурагт редвотой болно гэж өдөр юм. Ямар гайхамшигт хүний амьд Эрдэнэтуул зурав. зомслин хөмумнт энээ солэвт рэг эн зүйлүү 23 йнннэн Иймд эх Эрэдээ соом гам, ж тахиад минь шингэсэн | боддог. 2 с-3--8-0 ба нийгмийн БА рл тэмцлийг судалдаг вэ? аяг хөн -- Хүүждүүд вэ, , саяаацыг сал усыг Ч хамгаалж, ртай. юм. болохыг ЗӨЙ хөдөлмөрт 5 Хүүхдүүд 78 шар тэвэр Зүйл 58- хав амллар «Миний зөрсөн нутаг. орон ард түм ээ төлөө сурлага, тан дуулах дуртай, Эх ор эл “р гтэй Бонн -8ан! хэрээ 78 “07,298 снэйй хүм хэндэнлэй яяттаа нм цулат 4: ааллтслаг и- Й ” даслэл хот, вэй 0 р зорвулцгай ЖЭ Ё Р у-чи7-5 ви холин тоглох О8Х Тайм үүнэг Эч транс аиолер хүн бүр гусйн үйл амьдралыг | улалж 22 (сн зураг 39 хийж. ЯГ: Үү! 2 Х й” 1, ЗӨСВАЛЖИР УЛАА Чапид хо нилээд ХУУ. Мдавхтай еролцох, хэрэгтэй. ҮҮРД байна. мартаагүй бие вв- өримн найман аймгийнхаа, ута ас---- 1. ПИОНЕРИЙН САЛААНЫ БЯЦХАН- НОМЫН ТУХАЙ Пноверийн салаа. салааныхаа пионер сурагчлын хэнэзр нь ч бяцхан номыг бү- тээж болно. Сайн үйл явдал бүтээсэн хэн нэгийг нь салааных нь нөхдөөр хэлэл- цүүлж. тэр нөхрийнх нь сайн үйл явдлыг чухам хэнээр нь бичүүлэхийг салаагаараа хэлэлцэж тогтоод салааны бяцхан номыг бүтээнэ. : Салааны бяцхан номыг б.5х9 (см) харь цаатайгаар 2-5 нугалаасаар 12-16 нугал- сан талтаар маш цэвэрхэн гар бичмэлээр бичих буюу бичгийн машинаар цохьсон байвал зохиго. Салааны бяцхан номыг ямар сайн үйл явллаар бүтээж болох вэ? Та нарын хэн нэг нь биеэ дааж салаа, анги, бүлэг. гэр орондоо эх, эцэг, ах. дүү. айл саахалтынхандаа, эсвэл нөхөддөө бу- юу бяцхан дүү нартаа, баатарчуудын бү- лэзгт туслан ямар нэг онц тэдмэглүүштэй сайн үйл явлалыг хийж болох юм. Жи-- шээлбэл: Анги буюу сургуульдаа сурла- гаар хамгийн тэргүүнд нэг ч улиралд дунл дүн авч үзээгүй. үргэлж онц суралцдаг. эсвэд дэвтрийнхээ ажиллагаагаар онц сайн номын баялаг сантай. ном | үуншлагаараа тэргүүн эсвэл ямар нэг авьяасаараа онц тайхалтай, нэг бол олон хүнийг бичигтэн болгож тайлсан, анги буюу цэпэг тарьж, нөхдөө салаа буюу бүлгээр нь бүрээчин, бөмбөрчин болгосон зэрэг өдий төдий сайн үйл явдлаар пионерийн салааны бяцхан номыг бүтээх эрхийг олж авна. . бүтээвэл тэр бүхнээр пионерийн бүл- ийн бяцхан номыг бүтээх эрхийг авна. Аймаг, хотын пионерийн зөвлөлийн бяцхан номын тухай Аймаг, хотын пионерийн зөвлөл. бүлгэг мийн сайн үйл явдлаар аймаг, хотын зөв- лөлийн бяцхан номыг бүтээнэ. Бүлгэм өөрсдийн хийж бүтээсэн сайн үйл явдлаа аймаг, хотын пионерийн зөвлөлдөө илт- гэнэ, Аймаг, хотын пионерийн зөвлөл. тэд- тээр илтгэх хуудастай танилцсаны үндсэн дээр аймаг, хотын пионерийн зөвлөлийн гишүүдийн хурлаар авч хэлэлцэж, зөвлдӨ- лийнхөө гишүүдийн чухам” хэнээр нь ай- маг, хотын пионерийн зөвлөлийн бяцхан номыг бичүүлэхээ хэлэлцэж тогтоод, ай» маг, хотын пионерийн зөвлөлийн бяцхан номыг (11х19,5см)-ийн харьцаатай 4--6 (6-8) нугалаасаар хувилах буюу хэвлэнэ. Аймаг, хотын пионерийн зөвлөлийн бяцхан номыг ямар сайн үйл явдлаар бү- тээж болох вэ? Танай аймаг, хотын пионерийн зөвлө-- лийн аль нэг бүлгэм чинь бүлгэмээрээ бие дааж, сургууль буюу бүлгэмдээ аль эсвэл, байгууллага, газруудад, улс өх орныхоо бүтээн байгуулах үйл амьдралд ямар нэг Янг үйл явдлыг хийж бүтээсэн зайвал тэр бүх үйл явдлаар аймаг, хотын пионерийн зөвлөлийн бяцхан номыг бүтээ. - ЛЗ--48528 СЭртуттэ ҮО”””ЭЭРТҮЖ МЫы 1 тон Эхгиечлглмжвииййг- БЯЦХАН НОМ сургуульдаа . хэзээншэмшиииишиэшээжэш--д (1 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчооны 1962, оны 6 дугаар сарын 29-ний 117145 дуч гаар тогтоолоор Пионерийн бяцхан номын тухай зааврыг баталсан билээ. Пионерийн бяцхан ном бичих хөдөл- гөөн бол өсвөрийн залуу үеийнхэнд социа лист ёс суртахууны шилдэг чанарыг тө- лөвшүүлж, тэднийг багаас нь улс эх орны- хоо үйл амьдралд оролцох ИДЭВХИЙг ХӨГ- жүүлэн Өмнөө тавьсан тодорхой зорилго ухамсартайгаар аливаа ажилд ханддаг зэг рэг коммунист хүмүүжлийн “шилдэг зан чанар бүрэлдэн тогтоход туслах, пионер сурагчдын бие даасан үйл ажиллагаа идэвх санаачлагыг өрнүүлсэн, манай орны пионерийн хөдөлгөөний үйл амьдралд гарч байгаа шинэ хэлбэрийн ажил юм. Пионе- рийн бяцхан ном нь пионер сурагч нэг бүрийн бие даасан идэвхтэй үйл ажилла- гаа, пионерийн салаа, бүлэг, бүлгэм, ай- маг хотын пионерийн зөвлөлийн “ажлын туршлага, тэдний идэвх санаачлагыг өр- нүүлж нийт олны хүртээл болгох гол зо- рилготой юм. Энэ тухай 1962 оны 12 дугаар сард хуралдсан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 2 ду- гаар бүгд хурлаар «Сургуулийн дэргэдэх МХЗЭ, пионерийн байгууллагын ажлыг сайжруулах тухай» гаргасан тогтоолд тэм- ДЭГЛЭХДЭЭ: --Аймаг, хотын пионерийн зөвлөл, пио нерийн бүлгэм. бүлэг, салаадаас пионе- рийн бяцхан. ном бичиж, бүтээх ажлыг эрчимтэй өрнүүлэн нийтийн хүртээл бол- гох нь чухал болохыг онцлон тэмдэглэсэн билээ.. Өөрөөр хэлбэл пионерийн. бяцхан 2. ПИОНЕРИЙН БҮЛГИЙН БЯЦХАН НОМЫН ТУХАЙ Пионерийн бүлэг, салаадын үйл явд- лаар бүлгийн бяцхан номыг бүтээнэ. Са- лааных нь хийж бүтээсэн сайн үйл явдлыг бүлгийнхээ зөвлөлд илтгэнэ. Бүлгийн зөв- лөл тэр хүү зүйлтэй нь танилцсаны үнд- сэн дээр , чухам хэн алинаар нь бүл--г- гийн бяцхан номыг бичүүлэхээ хэлэлцэж тогтоод бүлгийн бяцхан номыг 8х12,5 (см) нугалсан талтаар бичих буюу, бич-- гийн машинаар цохьсон байх нь зүйтэй, 4-6 нугалаасаар 8-14 талтаар хийнэ: Бүлгийн бядхан номыг ямар сайн үйл явдлаар бүтээж болох вэ? Танай бүлгийн аль нэг салааныхаа, салаагаапаа биеэ дааж бүлгэм буюу сур- гууль, байгууллага газарт ямар нэг сайн үйл явдлыг хийж болох юм. Тэр бүхнээ- рээ пионерийн бүлгийн бяцхан номыг бү- тээнэ: Жишээлбэл: Салаагаараа дунд дүн- “гүйгээр сурлагын амжилт үзүүлж гэж. бодьё. Үгүй бол салаагаараа пионерийн эргүүлд гарах, салаагаараа цуглуулга. хийх. ном, хаягдал түүсэн, салаагаараа баатарчуудын бүлэг буюу цэцэрлэгийн бяцхан дүү нартаа тоглоом заах, дуу сур- тах, бүжиг заах, салаагаараа, сургууль буюу аймаг хотын номын сангийн идэвх- тэн уншигчид болох салаагаараа 5 онцын болзол, Д., Нацагдоржийн тэмдэг, ХБХБ тэмдгийн пормыг биелүүлэх зэрэг мэдлэг, чадварын үечилсэн дэвшлийг эзэмших зэрэг өдий төдий сайн үйл явдлыг бүтээж пионерийн бүлгийн бяцхан номыг бүтээх эрхийг олж авна. нэ.. Жишээлбэл: Бүлгэмээрээ «Соёлч нө- хөрлөлийн» мандатыг авсан байх, бүлгэ- мээрээ төл хүлээн авах, тариа, ногоо та- рих буюу хураах ажилд гарах, бүлгэмээ- рээ хот орныг тохижуулах, суваг їшуудуу малтах, цэцгийн дулаан байр, малын ба аж ахуйн Ферм байгуулах, пионерийн түүхт уламжлалт, тэмдэглэлт үйл явдлыг тэмдэглэх, Урлаг уран сайхны ба мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшлийн үзлэг явуулж амжилт үзүүлсэн зэрэг өдий тө- дий олон арвансайн үйлявдлыг бүтээвэл тэр бүхнээр аймаг, хотын пионерийн зөвлө- лийн бяцхан номыг бүтээх эрхийг. эдлэнэ. МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН БЯЦХАН НОМ Аймаг, хотын пионерийн зөвлөл өөрс- дийн санаачлан хийж бүтээсэн сайн үйл явдлаа Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлд илтгэн танилцуулна. Монголын Пионе- рийн Төв Зөвлөл тэдгээр илтгэлтэй танил-- цаж, илтгэлийн мөрөөр хяналт . шалгалт хийсний эцэст Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлийн тэргүүлэгчдийн хурлаар авч хэлэлцэж тогтоол гаргана. Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлийн пионерийп бяцхан номыг 19 (20) 18,5-- 14,5-ийн харьцаатайгаар 8-5 нугалаасаар 8-12 талтайгаар хэвлэж, бүх гадаад орон ба аймаг, хотын пноперийн зөвлөлд хэв- лэж. тараана. |. / 7 69 Сүхбэнтарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, 5) номд нэг пионер, нэг салаа, нэг бүлэг, нэг бүлгэм, нэг аймаг, хотын пионерийн зоөв- лөлүүдийн сайн үйл явдал бичигдэх юм, Сайн үйл явдал гэдэг бол ямар ч нөх- цөл байдалд хаа хэзээ ч, хэн ч хийж са- наачилж болох хөдөлмөрч, ажилч, хүнлэг сайхан сэтгэл, тусч, нийтэч үзлийн үүд- нээс хийсэн ёстой пионер хүний эрхэм сайн үйл явдал байх ёстой. Сайн үйл явдлыг, нэг пионер ч үйлдэж болох юм. Сайн үйл явдлыг салаа, бүлэг, бүлгэмээрээ ч хийж болох юм. Сайн үйл явдлыг аймагт, хотоороо ч хийж болох юм. МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн .50 жилийн ой угтаж пионер сурагчдаас өгөх тайлангийн удирдамжинд«Пионерийн бяцхан ном» хэд хичнээнийг бичсэнээр нь шалгаруулахаар шийдвэрлэсэн билээ Үүнтэй холбогдуулж пионерийн бяцхан номыг хэрхэн яаж, ямар журмаар. ямар төрлөөр, ямар үйл явдлаар бүтээж болох тухай товч өгүүлье. Пионерийн бяцхан номын төрөл. Та нарын хэн нэг нь ч байж болно. Аль эсвэл салаа, бүлэг, бүлгэмээрээ улс эх орныхоо /бүтээн байгуулалтын үйл амьдралд сурлага. хөдөлмөрийн ямар ч салбарт гар биеэр оролцож, ямар нэг сайн сайхан уйл явдлыг Өөрсдөө хийж гүйцэт- гэсэн сайн үйл явдлаар бүтээнэ. Пионерийн бяцхан номыг дотор нь са- лааных, бүлгийнх, бүлгэмийнх, аймаг. хотын пионерийн зөвлөлийнх, "Монголын Пионерийн Төв Завлөлийнх гэж үндсэн 5 төрөлд ангилна. 3. БҮЛГЭМИЙН БЯЦХАН НОМЫН д ТУХАЙ Пионерийн бүлгэм, бүлгэмийнхээ бүл- гүүдийн сайн үйл явдлаар бүлгэмийн бяц хан номыг бүтээнэ. Бүлгийн хийж бүтээ- сэн сайн үйл явдлыг бүлгэмийнх нь зөв- лөлд илтгэнэ. Бүлгэмийн зөвлөл. тэр илт- гэх хуудастай “танилцсаны үндсэн дээр бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүдийн .цуглаа- наар хэлэлцэж бүлгэмийн зөвлөлийн ги- шүүдийн хэн нэгээр нь бүлгэмнйн бяцхан номыг бичүүлэхэд хэлэлцэж тогтоод бүл- гэмийн бяцхан номыг (14х9 см) харьцаа- тай, 8-5-7 нугалаас гаргаж бичгийн маши- наар цохих буюу хувилна. Бүлгэмийн бяцхан номыг ямар сайн үйл явдлаар бүтээж болох вэ? Таны удирдсан сургууль, бүлгэмийн аль нэг бүлэг чинь бүлгэмдээ биеэ дааж сур- тууль буюу бүлгэмдээ эсвэл байгууллага буюу газруудад ямар нэг сайн үйл явд- лыг хийж болох юм. Тэр бүхнээрээ бүлгэ- мийн бяцхан номыг бүтээнэ. Жишээлбэл: Бүлгээрээ “дунд дүнгүйгээр суралцаж ч бо- лох юм. Бүлгээрээ- «Д. Нацагдоржийн тэмдгийн болзолэ, «ХБХБ» тэмдгийн нормыг гүйцэтгэж ч болох юм. Бүлгээрээ аялал хайгуулд гарах, анги | “засварлах, шефлэн авах. музей риЭьсенн яах, хүүхэл- хөгжмийн чуулга, тоглоо ї ї | 1 3 овжэг2 Чивээвэт-а” 5 вээ 22-20 35 Жо-02-/ "Р, З-05ш ! ! К--235 Г-3 шакиагА 2255 12:5-2 ! | ї 1) | НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ.. Индекс --14420 777 лввуттү злтгүтутиры тарган угаа їх орны ажилчин ангийн тэмцлийн туг двэр сурцгаая! яыд байдаг. юм. Ф, Энгельс 1870 онд нэгдүгээр интерна 2) "ч Ф 2 « « Ф « 22 « ж Хөвүүд, охид » Ф » " Цас манарган є6 Цан савсуулан ё Хоёр, гурваараа 2 Гурав, дөрвөөрөө « Уралдан жирэлзэн 22 Урагшлан тэмүүлэн Урд хойноо оролцон Улаан бүчээ хийсгэн Даль жигүүрээ дэлгэн Дайран орох шувуу шиг Цас, салхи яран сүнхийж Хос таягааЯ далавч адил Хойш нь сэрийлгэн бөхийж Хэн нэг нь хөгжилтэй унаж Тэр дороо л босон ухасхийж Чарган дээр овоорсон хүүхэд Цасан дээр холбирон инээлдэж Хажуугаар нь сундлаатай чарга Хар эрчээрээ харайн дүүлэн орж Уулын оргилоос хүүхдийн хөгжөөн Уудам бэлдээ эздээ дагаад буулаа й жаалууд шиг би ч бас 0 Цогто! УУ, Ж. ДАШД! мг ААХЛААХАХТҮОТС | р Цастай уулын тухай шүлгийн бэлдээ . лаа. НДОГ Хүн бол хийж байгаа өөрчлөлтөөрөө байгалийг өөрийнхөө зорилгод албадан 1 ХҮН ХҮНИЙ БАГШ. АХ! Хүүхдүүд ээ! 1820 оны арваннэгдүгээр сарын 28-ны өдрийг хэзээ ч битгий мартаарай, Энэ одор Гермап улсын БАрмен хотод дэлхий дахины иролетари ангийн гайхам шигт багш Их Марксын дотно нөхөр суут Фридрих Эн-- сельс төрсөн юм шүү, Фабрикийн эзний хүү Энгельс бага наснаасаа сэргэлэн цовоо хүү байсан тул тэр үеийн дэвшилт зохиолчдын ном уншин, олон улсын хэлд шамдан суралцсан билээ. Энэ нь баян эцгийн таалалд үнэхээр нийцэхгүй байсан тул Эпгельсийг гимНаз хэмээх сургуулийг төгсгөхөөє нэгэн жилийн өмнө гарган авчээ. Тэгээд Ч эцгийнхээ заавар зөвлөлгөөнөөр худалдааны ажил хэрэг сурахаар эцгийнхээ конторт ажиллаж дараа нь Бармен хотод худалдааны нэгэн том нүүсэнд ажилласан юм. Энгельс худалдаа наймааны ажлаас тун ч их уйсан дур гутаж Берлинд очих хүслээ биелүүлэхээр цэргийн сургуульд оржээ. ч. Тэр үеийн нэрд гарсан багш нарын лекц сонсдог байжээ. Залуу Энгельс эндээсээ мөн л эцгийнхээ хатуу шаард дагаар англид худалдааны ажлаар явахдаа тэр үед нэрд гарсан нийтлэгч эрдэмтэн Ю. Маркстай уулзсан юм. Энэ яаруу давчуу уулзалт нь хоёр их хүний мөхөш гүй бишрэм нөхөрлөлийг тогтоосон билээ. Ийнхүү ЭН-- гельс англид очиж ажиллаж байх хугацаандаа 1842 оноос эхлэн Марнсын редакторлан гаргаж байсан «Рей нийн сонинд» материал бичиж явуулдаг байлаа. Түүний бичсэн зүйл К. Маркст тун таалагдан «Англиас ирсэн захидлууд» гэдэг нэртэй . хэвлэгдэж байв, Энгельс хурц, хөдөлгөөнгүй жишээ баримттай, гүнзгий агуул-- гатай дүгнэлт хийж бичдэгээрээ онцлог юм. Нэгэн удаа Энгельсийн нууц нэрээрээ гаргасан цэр-- тийн тухай бичлэгийг уншсан тэр үеийн сэхээтэнгүүд , ё цэргийн хамгийн мэдлэгтэй генерал бичжээ гэлцэж В. 1844 оны таймдугаар сард Энгельс, Маркстай Дахин уулзаж хамтын бүтээл, хагацашгүй нөхөрлөл нь улам зузааран батжсан юм, Тэр хоёр суут 4Эв хамт вамын тунхаг», «Ариун гэр бүл» зохиолоо туурвиж 1845 онд Ф. Энгельс «Англи дахь ажилчин 4 байдал» гэдэг алдарт зохиолоо бичжээ 1845-1846 онуудад К, Маркс, Ф.Энгельс нар «Германы үзэл суртал» | зохиолоо бичжээ, Энгельс, Марксын хамт холбоо» байгуулан. удирдаж байв. Ы 1849 оны тавдугаар сард ерманы ардын зэвсэгт 271 7 бичсэн олон. гайха| онь Б оржэүтслэ -с эрдэнэсийн сан хөмрөгт алтан үсгээр тЭМДЭГЛ сийлээстэй «Коммунистуудын ционалын ерөнхий зөвлөлийн “гишүүнээр «өнгогдсон “ЦОГТОЙ: ХАЛУУ ”Н Хуанлийн хуудсанд дахин нэг оны арван нэгдүгээр 17--НД Чун, угсраад сарны өөрөө явагч Луна -17» автомат станцыг хийцтэй буугч угсрааны ХӨд--1» Үч-иж гэж, ба нДин угсраа «Лумоход-1» аппарат | ё сарны гадаргуу ё. 2. дээр байгаа нь. єё”, Гь ч ч ТҮ-Т ҮҮ! »-«2: ФӨӨӨӨ ЖЭ 22 2222 77 “02 722Д 3 элларт (6 77227 йг тэмцдэг глэж 4 77) 272 Сон 27 222 22222222 2 “өвд 22 25 тэнгисийн районд зөөлөн буусан би хичнээн их баярласан гэж ширэн Ертенцийн бүх хүүхэд над буга тусла уншиж мэдлээ. Бас «Луноход--1» аппаратны зургий нь харсан. Нхн-Хун 4 ЗХУ--ын төрийн сүлд, Лениний үйлчлүүлж, байгалийг маёрхдог юм. 22 22т 7122 яа: 297 “БНМАУ ТОИХ222277 275 777722 ядвэар 27 “2, 22 85ї24//7/7/77 7722 22 2572, 2, 77 227 2421/202172 хойш 4 228, Энийг, “Буу ус бүрургагүггуүл 22 27 222 оЖ: 8.18 2 5722 228 рид 2 ? ямьдрах тэ үаьлт 234277 2-3 ТАРАСЭ2, 22 й 2220 үү" 279 лмерж ”Ө 22 БАЯ Р ко--- дагуулын тойрог ямыг гаргаж сарны гадарга дээр зөөлөн буух ажиллагаа" маш нарийн тухай «Үнэн» сониноос «4Луно-- аппаретаар шинжлэн судлах эрдэмтэн ах эгз нартаа гяонер цээл сумын дунд сургуулийн хурэх ГАЙХУЯГ 2 1 | ї р зкнлийн «Б» ан- Хуүвиртын | арван дунд сургуулийн 9-ийн гийнхан тайлангийн удирдамж хү: лээн Өваад-онтидаа соёлч.нөхөрлөл байгуулав: Сурлагын заварыг сайж руулах үүрэг авч ажиллаад нэгдүгээр улираар-100:хувийн. сурлагын «ам жилт үзүүлжээ Тус ангийн сурагч Г. Ганбат, Н: Жарталсайхан, С..Дблсор, Д:. Сувдаа нарын олон.сурагч,:оурлагын. чава раа. эрс сайжруулж онц.ба сайн дүн Дарьганга сумын найман! лийн дугд суртуулийн:пионерийн: 15 З хт тонб 4 8 дунд сургуульь,їНЫ үлгэман ой. угтсан ! гхоёр, цагийн аян захиовоо..Энэ-аяцаар сурагчид, 300 таруй» шоо дөрвөлжин метр газар ухаж үр тэс зөөж, цэвэрлэгээ хийсэн байна.. Хөдөлмөрийн аянд Гүнсмаа, Дап- ням, Сэмжид, Баярсайхан, Амаржар тал нарын олон сурагч идэвхтэй Шүгаглал-, эн ноперийн ахлах дагч ХӨВСГӨЛ найман ши тийн дунд сургуулийн 8-ын «А»-ангид Их уул сумын Баян-өлгий аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн 25 дугаар бүл тэмийн 2 дугаар бүлгийн Совет- хан ахлагчтай соёлч нөхөрлөлийн ангийнхан авсан үүргээ нэр төртэй биелүүлж байна, Тэд, дэлхийн мэндэлсний 100 жилийн ойгоор 1970 оны 4 дү сарын 22-нд мхзэ- Бий лрилнНГАЙ зэласлаг охин Б. Содномбаяр даг. Пнонер сурагчдын урлаг хоёрдугаар олимпиадын мөнгөн ме- дальт энэ охин нам, Ардын хувьсга лын тавин жилийн ойд өргөн барих тайландаа хувьсгалын сэдэвт дуу сурч, нөхөддөө зааж сургахаар үү: рэг авчээ. Багш Ж. ГУНГААСҮРЭН УЛААНБААТАР Хорьдугаар дунд сургуу: лийн 7-гийн «А» анги нам, ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж ул « сын тэргүүний бүлэг болох нэг ЖИ : лийн хугацаатай үүрэг авч ажиллав. 5 Энэ бүлгийнхэн саяхан «Социалист : өмчөө хайрлан хамгаалья!» гэсэн : сэдвээр пионерийн. сэдэвт ажил 80- хниож мянга гаруй хүнд үзүүлэнт ухуулга хийжээ Сурагч АЛТАНЦЭЦЭГ : тааруухан. Би | Батцэнгэл сумын найман. жиг лийн. дунд сургууль их ой. угтаж «Тамир» урлагийн чуулга байгуулж Д. Содномдоржийн «Чин хүсэл» 30 хиолоор анхныхаа жүжгийг тоглож, 2000 гаруй хүнд сон глжээ.. Бид их ойнууд! угтаж хэд хэдэн Концерт бэлтгэн хөдөлмөрчдөд үйлчлэнэ гэж чуулгын “удирдагч”! Батмөнх ярьж ї 1 5. Г. ЦЭЛЭНБАЛЖИР- т өмнө (33 Төл оожс 5 (7 Цог ““сумын” Тг-Бо-: рын -- Нэр йман”” жилийн Дунд сур лонерийн.16 -дДу: гаар. б хувьсгалын 50. аж Б-ын Төв Зөв лөлөөс гаргасан удирдамжийн дагуу пионер бүр амлалт рх авлаа. Тус нтернационалч- бол хүний дээд чимэг» сэдэвт сарын ажил, зохион ажиллаж байна. Сурагч Г. ЛХАГВАДОРЖ -1-1::Г4 ШИНЭ ТАНИЛУУД Нийслэл хотын урд захад Зайсан толгойн баруун талд 8 жилийн 32 дугаар дунд сургууль байдаг. Тэр сургуулийн сурагчдын сурлага аж байдалтай танилцахаар очлоо. Тус найр хүүхдүүдтэй Ойдовын Туул. Энэ охин 3 жил дараалан онц суралцсан. Одоо 4 дү гаэр ангид онц суралцаж байна. Бүлгийн дарга энэ пнонер ярихдаа: - бүлэг 3 салаатай, Манай ангид сул сурлагатай хүүхэд бий. Бид тийм хүүхдийн гэрээр очиж хэрхэн яаж давтах талаар зөвлөж шалгадаг. өн ангндаа хамтарсан давтлага хийдэг. Манай бүлэг өөрийн ажлаа сурагчдын сурлагын чанарыг дээшлүүлэхэд чиглүүлж байна. Би өөрөө Гармаа гэдэг хүүхдийг дааж сургуулийн захирал Равдан тавнн угтаж, авч сурлагын чанарыг ахиулах зорил готой ажиллаж байна. Ялангуяа тоо хэлний. хичээлд энэ ны хичээл, орос хоёр хичээл дээр нь их анхаарч байгаа. Бид хоёр манайд Эсвэл тэднийд очин "хамтарч давтдаг. Зуныхаа амралтаар би 29 ном уншсан. Ардын аман зохиол ” үлгэр их сонирхдог. Уншсан номын ТЭМДЭГ: лэл хөтөлдөг. Уншсан номоо нөхөддөө ярьж өгдөг гэв. Нямжавын Нарантуяа. 4 дүгээр ангийн «А» бүлэгт сайн сурдаг. Ангийн дарга, бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн. Бас пионерийн хянах постын гишүүн. Тус сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Бүзмаа:-Энэ пионер цөөхөн хичээлд сайнтай. Пионерийн ажилд тун идэвхтэй оролцдог, ажилд “ махруу хүүхэд гэж танилцуулсан юм. - Би а амралтаар 80 гаруй ном уншсан. | Ангийнхандаа ярьж өгч байгаа. Би дуунд дуртай. 30 гаруй дуу мэднэ. Пионер сурагч даас тайлан авах удирдамжийн дагуу сурлагаар хоцорч яваа хоёр хүүх- дийг даан авч сурлагын чанарыг нь сайжруулах аваад 0, -ажил лаж байна.” 1 захиалж тогтмол уншдаг. Би өөрөө 8 дүүтэй. Тэд нарыг хооллож, хув цаслах, нүүр гараа угаахад нь тусал даг. ээж, аавдаа бас Нарантуяа ярьлаа. Надиндын Түмэнж9ргал. 4 дүгээр ангийн «Вэ» бүлгийн Дуу, бүжигт авьяастай сурагч 3 дугаар ангид лийн аварга дуучин тусалдаг гэж дуулья», «Миний ээж» гэдэг дууг шїнз хөгжимтэй. дуулна. сурдаг. Би Байгалмаа, Мөнхдолгор тэдэг хоёр хүүхдийн сурлагыг сайж руулах үүрэг авсан. Энэ хоёр маань орос хэл, түмэн бодисын хичээлд л тааруухан. Нэг нь хот уруу гэртэй болохоор яг хичээл тарсны дараа з0 1 цаг давтуулаад явууд даг. Нөгөөдөхтэйгөө би гэр ойр боло хоор хамтарч давтдаг. Энэ улирлаар ямар ч гэсэн муугүй гарах байх. Би дуучин болох хүсэлтэй гээд инээж 25223 хоёр Онц Пионерүүд ээ! Та бүхэн саяын энэ хүүхдүүд шиг сурлагаар хоцорч яваа нөхдөдөө тусалж, ангиараа, сургуу : ос болцгоож түүхт ойнуудаа угтацгаа! Ц. ХАТАНТӨМӨР (МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ажилтан) 23 УНШИГЧДЫН БАГА Сэлэнгэ аймаг Сүхбаатар хот боловсруулах комбинатын 7 цүүллээ. Бага хуралд олон арван сурагч | пионер үг хэлэв. ёо Төмөрмөнх: Бидний өдөр тутмын зөвлөгч багш «Пионерийн үнэн» сонинг 7 жил дараалан захиалан уншиж СОВЕТХАНЫ БҮЛЭГ сурагч бүр спортын дөрвөн тө » болон, өг -нд шатраар тог лож чаддаг нүүд- Үүрэг авсан хугацаанд дөрвөн сурагч Д. Нацагдоржийн дүртэй тэмдгийн нормын бүх бэлтгэл бол зол хангаж одоо шалгуулахад 6бэ- болжээ. лэн к Бүлгийв дарга Советхан: -- Манай бүлгийн пиоперүү- дийн гол зорилго нь нэг ч муу авахгүй байх, цаг хугацааг үр ашиг “Мод ХҮ жилийн 528 - ХУРАЛ. байна. Надад «Хүн хүндээ нөхөр». «Да- лайд дусал нэмэр» «Сонины бага хурал» Ч С-4-үтэр захидлаар харилцах «Рихард за ийм байлаа». «Аянга», «Абай», ус. “ өрөөөаөөдайаадол : 5 СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ЕПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА, СИМЕА-ГИЙН 4) 3 ТЭРГҮҮЛЭГЧ, ГИШҮҮН БОАЛОО. . »е дийн сайн сайхны 5322 Х2 ЯВДАЛ юм. гэЭэдэг ӨФФФФФФФФФФФФФФФОФоФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФОоФФФФФФ ЭоФФӨӨСФ Ф дэл 2263 РОЭЧ ХҮҮХЭД БАГАЧУУДЫН | “АВ” ЭЖКАРГАЛЫН төлөө! “хороо гэдгийг Францаар товчилсон Бивхраиын сайн шоонкчөгт төлөө тэм БАГАЧУУД ТА ХҮРГЭЖ болж байдаг юм. Бөмбөрцөг дүрстэй! Виккя хүүгийн цээжин"дээр СИМЕА тэсэн үг бичээстэй байна. СИМЕА гэдэг нь ДАЗХ-ны дэргэ дэх хүүхэд багачуудын ояон улсын тэр юм. СИМЕА анх 1958 онд бай НАРТ БАЯР БАЙНА ! БЯРЭ илийн сарын эмжилт гаргаж, эрүүл энх, эз жар З өвсэтгэр бүлийнхний талтай амьдрахыг пнонерүүд та нарт гуулагджээ. Сургуулийн биеийн тами |, 4 “эмд: айд, «Найрамдал» | дөрвӨЧ| бёуарц софбёрусёыг | со А уралдаан нины газарт тив дэлхийн »хүүхдүү: эжд зурсан зураг, урлал ирж байгаа СИМЕА ажиллаж байна гэсэн шиг сард зураач бүр, бяцхан СИМЕА-гийн Са нис сс лаж байна. СИМБА-гийн үйл ажиллагааныгхө1 төлбөрийн дагуу олон улсын 1 эслэг ааа Ойл ХАЙН хийн олон орны шиэнерийн: болон бардал” ” 2-3 4 ээн хүүхдийн дэвшилт байгууллагын Ш” олон сая үе тэнгийн анд найз | нар чинь харгислалын эсрэг, энх тайван, Буг 7337: эв нэгдлийн төвөө тэмцэж байна.| их ажил өрнүүлж байна. Манай Хүүхдүүд жинхэнэ хань нөхдөө болон төлөө ихийг хийсэн дайснаа таньж мэддэг болоход сим бэлтгэж ЕА туслаж империализмын | “эсрэг, АССАМБЛЕЙ “ХУРАЛДАВ .. дїн дархалж “ХиүЛЭЙ, ХҮҮХЭД. багачуудын ллагын улсын --гийн Ш тод хуралдлаа. Ассамблейд Ази, үг-рэг Ла- тин Америк, Ёьротын 2 6 орны 42 байгууллагын 80 ний төлөөлөгч зочид оролцлоо. Тайлангийн хугацаанд СИМЕА -гийн эгнээ улам өргөжиж, 443 мятган удирдах ажилтантай, 40 сая гаруй хүүхэд багачуудыг ха марч байхад хүүхдийн олон улсын харгис томоохон байгууллага (0бо- лох СКАУТ дөнгөж 10 сая хүү тэл хамарч байгаа ажээ. Ассамблейн нээлтийн ёслол 258, «Союз--7» хөлгийн дарга, ЗХУ-ын баатар, сансрын нисгэгч Анатолий Филипченко, Унгарын пионерийн холбооны ерөнхий На- рийн бичгийн дарга шин Сабо, ДАЗХ --ны ерөнхий нарийн бич- гийп даргын орлогч н, Вабакар, СИМЕА-гийн дотнын мэр Францын нэрт зохиолч Пьер Га- марра тар баяр хүргэж үг хэлэв, сойК нэгдэл айчуэлэй хэлэлцэж хонх оролцогчдод баяр хүр дар баримт бичгийг санал нэг- гэж, хурлын тэргүү. тэй баталж гаргав. үнд: В, - чөлөө, дэвшил, энх тайвны нөхдөлд хүүхэд багачуу- Дын аз жаргалын бүх дэв- Ассамблейн төлөө шилт хүчнийг нэгтгэе! (Үндсэн ба е| хурал- даан дээр СИМЕА--гийн үйл” - ажиллагааны тухай тайланг, СИ “ЭМюнгольнн Иинднерийн-|/ Байгуул лагын уднрдах пионер- маиныл амжилт бүтээ ЛИЙН хамгийн сайп сайхныг хүсэн “УЛАА чиглэлэ МЕА--гийн ерөнхий нарийн бич- гийн дарга Тнбор Лакаташ тавьж хэлэлцүүлсэн бөгөөд Багш нарын олон улсын үйлдвэрчний эвлэ- лийн холбоо, Дэлхий дахины энх тайвчы зөвлөл олон улсын болон үндэсний 87 байгууллагын үг хэлж раас зохиож явуулсан ажилд Т6- дорхой дүгнэлт. хийж, цаашид гүйцэтгэх үйл ажиллагааны прог раммд ажил хэрэгч санал гаргасан байна. лейд хэлэлцсэн римт бичиг) --01970--1974 онуудад хийж гүйцэтгэх СИМЕА-гийн үйл ажил, лагааны программ, - Вьетнам, Энэтхэг, Хятадын ард түмнээс америкийн түрэмгий лэлийн эсрэг явуулж байгаа Шу- дарга тэмцэлтэй эв санааны нэг- дэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн тун хаглал, -- Хүүхдийн анд нөхдөд хан явуул- 4-1. Хоч ажилтнууд, бүх 12:4577Э92:2 ТИБОР ЛАКАТАШ Францын нэрт зохиолч, олон ний тийн зүтгэлтэн дал» 20гдагч р авга ёсах-о ОНЬЕРОРАМАРРА : ХоЭЧ, " “бүү, » эөгөөө ФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФФ “ Ассамблей, СИМЕА-гийн үйл ажиллагааны ї«өД өргөтгөн, ти “ажил зохно- “Т971 онд бо ны 100, жи- : » ХЫН Чухлыг ї4:802 лох Парисын лийн ой, УБА онд болох Лениний нэрэмжит Холбоотын пионе рийн Байгууллагын 50 жилийн ойг өргөн тэмдэглэх тухай чухал 1 шийдвэр гаргалаа. рийн байгууллагыг ерөнхийлөг- чөөр, Лениний нэрэмжит Бүх Хол “пионерийн байгууллага, Суданы пионерийн ЗМийт бойуууаын срзрой 18 нерийн ба бичгийн . Ку ба, Финляндийн 1--о8-г Л. ЦЭДЭНДОРЖ (САссамблейд өрөлцсөн Монго үнэ Эр-г3- гүйа Л гахай” 2н------558ЛЫн - - хошшлллли ШОЛллрагай 27 дахь жилдээ ч : лэн ------- 36:48 (1158) авто оны за дугаар сарын 2. 1 ВА Миний ээн. 82-54:041-1 2 , ашШиИНЫ. 2 ТИ ! | РТ ТАВДУГААР АНГИДОРС- НООС ХОЙШ БИ. ЖИЛД ХЭ- РЭГЛЭХ ДЭВТРЭЭСЭЭ АР- ВЫГ ХЭМНЭЖ ИРЭХ ЖИЛ ХЭРЭГЛЭХЭЭР ШИЙДЛЭЭ. Өглөө хичээ. ЦҮНХЭ: Ээ хийсэн юм ТООНЫ ХИЧЭЭЛ ДАРАА- ” ГИЙН ОРОХ БАЙВ НЭГ ШИРЭЭНД А НАДААС ДЭВТЭР ёс ТУУШ ШУГАМ ТАЙ ДЭВТЭР БАЙХГҮЙ. ДӨРВӨЛЖИН ШУГАМТАЙЛ ГЭЛЭЭ, БИ. Ё ДЭВТЭР БАЙНА | ЛХАГВААГИЙН ТӨРХГҮЙГ МЭДЭХ ТУЛ ДЭВТРЭЭ ӨГӨХ Ё эсэхээ мэдэхгүй БАЙ- ! ЛАА. ! --ДЭВТРЭЭ ӨГЧИХ ЛДӨӨ. Ё ямлрРхАРАМЧ ЮМ БЭ?ГЭЖ Ё элдвээр ХЭЛЖ, ШАЛААД БАЙХААР НЬ ДЭВТРЭЭ ӨГ- ЧИХЛӨӨ. ТЭГСЭН ЧИНЬ | «1241 .) ТУУЛЖ ) «УрУҮр өфге 2"? УУмлАуллллллллллллллллллллллллллллуллллллы, Пионер, багачууд аа! Сурагч Саран- зийн сонины газарт лав, . лэн. хэлэ. эй. юу гэж. бодож ЁР--1) ЯРХ “фер” бичсэн захидлыг “Дхагвааг шүүмж- ...й РЭЭНИЙ ОРЖИЙГ ШОГ- ЛОЖ ЗУР ӨӨРТ НЬ ХА- РУУЛЛАА ДОРЖИЙН ЦАРАЙ НЬ ЧАС УЛАЙЖ ЛХАГВААГЗА- НАЖ БАЙГАА ҮЗЭГДЭВ.МИ- НИЙ ГОЛ ХАРЛАХ ШИГ БОЛСОН ШҮҮ. ЭНИЙ НЬ мэдсэн БОЛ ДЭВТРЭЭ ТҮҮНД ӨГДӨГГҮЙ Л БАЙЖ. ДӨРВӨЛЖИН ШУГАМТАЙ ДЭВТЭРТЭЭ ДУРГҮЙ СУ- РАГЧ БАЙХГҮЙ ШҮҮ ДЭЭ. ХАЙРАН ДЭВТЭР! Сурагч САРАН . Та нар бүлэг, са-! ЖОЖ7 борог САГ ША Хорьдугаар зуун бол эрин билээ. Сансрын эринд Зөвлөлтийн шинж лэх ухаан хошуучилж явна ГЭДГИЙГ бүх дэлхий андахгүй, --Анхны хиймэл дагуул хаанаас хөөрлөө? --Ияьичийн орноос, Зөвлөлт нут- гаас, --Огторгуйн анхны иргэн хаанаас нислээ? д -- Ильичийн ач, Зөвлөлтийн ир- шэг Їх р сансрын гэн. --Олон хүнтэй огторгуйн баг хаа- Ш наас нислээ? --Зөвлөлт Холбоот Улсаас. --Хөлгийн- бүхээгнээс- зөвлөл- тийн иргэн гарч, хөх төмрийг Зөв- лөлтийн иргэн ширээв. Ангараг га- риг луу ч алсын нислэг хийсээн! “Огторгуйн эриний бас нэгэн гай- хамшгийг . Зөвлөлтийн “шинжлэх ухаан байгууллаа. Сар манай дэлхийгээс хичнээн хол байдгийг багачууд та нар андах- гүй мэднэ. Үүлгүй тэнгэрийн хязгааргүй уу- дамд мэлтийх саранг хоёр хүү гур- ! . ван давхарын тагтан дээрээс шир- тэн ийнхүү ярьж байна. --Сар аа гэж мөн ч сонин юм даа. "Манай дэлхийгээс хичнээн хол би- лээ? - хийж, шинжлэх.ухааны ямар том зАТКОНКЖА ЭСУУГСЭ ЖЭ КЖЖЖ “бахархаж байна. г.. ЭОСРСУРСЭГС” жжжжж -ы1иїл “АР 7. "01212 17МУ, ШИГ нээлт гавьяа байгуулсан тэж савана, «Луна-17» станц 11 дүгээр са- рын 17-ны Өдөр Улаанбаатарын ца- таар 11 цаг 47 минутанд сарны га- даргуу дээр хурын тэнгисийн районд зөөлөн буужээ. Саран дээр бууснын хаа дараа 3 цаг 01 минут болоод дэлхийгээс Өгсөн дохиогоор »«Луно- ХОД--1» гэдэг саран дээр өөрөө явагч автөмат аппарат: «Луна-17» станцаас тусгай шатаар буужээ. Тэр станц хичнээн ухаачтай гэж сананаа! Хэрвээ саран дээгүүр явж байтал зам зуур нь элдэв нүх, танга, жалга тааралдвал дӨгсөн дохио. гоор замаа өөрчлөх юм-/уу найман дугуйныхаа нэгийг: орхиод: гэсэн явчихаж чадна гэхэд Төмөр: - мэдээгээр Луноход станц 197 метр газар явж сарны хөрсний Физик химийн шинж чанарыг тодор- хойлж шинжлэх ухаанд том нээлт хийж саран дээр ажиллах өдрийн программаа амжилттай” дуусгажээ. Сарны шөнө 11 сарын 24-нд эхэл сэн бөгөөд 14 хоног х7дэн цаг үргэл жилнэ. Энэ үеэр «Луноход-Ї» өврөө явагч аппарат сарны сүүдэртэй талд байнга зогсож байх юм гэхэд Амараа: Даарах байгаа даа. Сарай дээр шөнө болсон үедээ хэдэн зуун тра- дДус хөрдөг гэсэн биз дээ. т- Тэгэлгүй яахав. Гэвч «Лу ход-1» ажрахгүй гэв. а Хоёр хүү сарыг ширтэн удаав зог сож ярилцахдаа сарыг гайлхаасаа са дээр яваа «Луна» Ё «Луноход» аппаратыг гайхан Зөв- лелтийн шинжлэх ухааны амжилтад ? хөл 4. дын бусад дуугаар харвул «Мь | олон 2 : - он 56 ярихдаа бид еэ Ч 2 лхан Я явуулахын тул хүн бүр ЭХ 5 -22-1ү3 Эг Дуу, шүлэг шв- х Г.л ригдсан зочид са тан- х 50) химд суудлаа эзэллээ.. мөчид СЭДЭВТ вэгнАг 5 ҮС яянл Ё малгай харьяа- х .72 мссөн !Магнаг 12:17 ! нарийн 3 ЭС зууд яэргээх ярулвалр явс ирэх вВын зохиол «Монгол» найрагдалын Е д нь 1921 оны партизан цэргийн тухай хэсгээс уран гоё уншихад урагдсан х 2 чихэнд сонсогдож, ган болд сэлэм НЬ зочид, Найз НӨХӨД НЬ | НИЖИГИ, С 3 Ээ “НҮДЭНД харагдах шиг санагдав.. Би. Бх Үдэ 1-9) Заг шэнэ ? х АЖ ИЖИЛ ӨНГиИЙ Х : алтан өлгий минь | Үл адаь: «х төрөлхтөнг» Дуулж тухай нэгэн охин хэн 2 сн 2-3 Еэ Ё,2 бүжигдэх 2 нарны дор гомжтой ярьж танилцуулахад пионе : сүг л эгч К.. ЭЖ-5 дунд сүргэулийн --3 х. 87. эрх чөлөө, сурах эрхээ олж сэтгэл Батпүрэв ууган хухүхү л аийНн малын аа Ын байгаа Бүхбаатарын мин амын үнэ хоМ. ОХНДЫГ шоо зивь аВсүТ уншлаа 23 хавамг й танилцууллаа.Төгсгөлд орон лгийн м Ж 24-Олнр 6гийн жийн х Сонсож хавамгүй тайхам районы ы ЭАУ ГЭЖ эү гүн О6гүэЛ гол Ч ангийн Бидний 3 ГИЙГ СЭТГЭЛ суу. нь бү дарга Б. Сүнжидм: Өдөл 1- урьсан 3 р3 2 мд -8-28-4 БаНӨн Алтайн ӨНДӨР гййн сэдэвт ажилд гойд сайн шанг мын сэтгэл асан сайхан ажил ц3 Э8 релх хайрт эх орон-БНМАУ» сэдэвт хад Орхоны хүрх Жур зараа ен найд шээх - х » бүлтийн ажлаа : С. Дмшдооро ман босон үйлдвэр уурхайн төв, зал жаргал нар «Энхрий хайрт өх оро ИЙМАА С х дуутай цовоо бор, зүү О- лэн бо хайн ДАР! : : - (ЭГ сЭЧ ЭВЭРТ 72 | 9900 72У7 248 Гах, сай й СОО гтт БЭ .єфөєфєєфре 96. Ф Ж “43 к 2 4 Ф, 12.5 1.1 1» га, ХЖжиЕЖЖЖЖ эж зОГ 12-2-0 ус ЖЭЖЛЧЭЭ СО БЛ кЕЖЖЖЖЖЖЖЖЖТЛЭЕЛОРТҮРЧ УГ-е2ч ЄЁ | МУАЛААЛАЛЛЛААААЛААЛЛАААЛАЛ Тмуумууумммлуулмуллллллллай БУМ муми ммм лил ммллулллллллулллммумму, УУЛУҮУмллумчүгай, ТАВИН ШИНИЙН НЭГ... Тохитой Дулаалж, иямбай зас- сан. төхөөрөмжтэй энэ гэрт би уг төлөвлөгөөг уншлаа, «Байгалийн баялгаар анги бүрт булан байтуу- МАХН, Ардын: хувьсгал, МКЗ: Эзийнг түүхт: 807 жилийн: ой! угтаак: МХЗЭийн гишүүд: пионер» сурагнн даас авах тайлангийн “үдвирдаээ лгийг: биелүүлэх: талаар» удирдаат жийн: хөсэгг тус: бүрийгг ковмиесаан: пипүүдхариуцанганэмэтг төхөвдєкс: нийг Дорноговь аймгийн: “Аттаан ширээ:сумын: Өгнилийн дунд соурт гуулийн захарал Дашины! задал ЯРЬ ӨГЛӨӨ! өт-тээээээгүшэ:тээээгө шалтгаалан анги танхим өргөжиж манай нэгдлийн төвд бариад бай- гаа байшин сав хүрэлцээгүй болж ямар сайндаа бид гэрт контор за саад байх вэ гэж Дашням багш ярив. Хэдхэн хоногийн ӨМНӨ энэ сур гуулийн ахлах ангийн сурагчид би ёийн тамирын өдөрлөг зохиожээ. Тэр өдөрлөгийн гол зорилго нь аялал хийж орчин тойрны байга лна”сонирхон судлахын хамт, ма лын тэжээл бэлтгэх ажилд элбэлц жээ. Хадтай толгодын хяр, толин цэнхэр нуурын хөвөөнд хүүхдийн хөгжилтэй дуу шуугиан өрнөж аялал өдөрлөгийн дүн гаргахад 5 тонн Өвс түүж 7-гийн «А» ангийн- хан түрүүлж 5-Ын «А» ангийн- хан удаах байранд нь оржээ. Алтанширээ. сумын «Саруул зам» нэгдлийнхэн ч сурагч бага- чуудынхаа бүтээлч | хөдөлмөрийг өндөр үнэлж ажил сурлагад нь тус болох бүхнийг хийж өгөхөд бэлэн байдаг аж. Пионерийн бүл- гишүүд, сурагч пионерүүд ны даалгаварт 365 ном уншиж, 105 дэвтэр хуулан бичлэг хийж, 8 су рагч 13 ширхэг зурам, бозлог аг наж 489 ургамлын хатаамал хийж 20 мянган зоодой, 200 гаруй.шуу дай аргал түүжээ. 47 хүүхэд 107 эмнэг даага шүдлэн сургажээ. 5-ын «Бэ» ангийн сурагч Ганболд 20 эмнэг ганцаар сургасан бай- на» гэх мэт үлэмж олон үр бү тээлт. ажлын дүнг илтгэсэн байна. “Хийсэн ажлын энэ тайланг үзэ хэд ч тус сургуулийнхан үнэхээр Дашням захирлын хэлсэнчлэн «Ажил нь нилээд урагштай явж байгаа» юм байна. Харин сум нЭГДЛИЙНХЭЭ |хэм- жээгээр тавин шинэ зүйл50 жи лийн ойгоо угтаж хийх гэсэн бүх хөдөлмөрчдийг хамарсан хөдөл- гөөнд сурагч, пиотерүүд хошууч- лан тавин шинэ зүйлд нэгийн нэ мэр оруулна гэсэн зорилттой ажил лаж байна. Сурагчдын тус их. Төд маань хөдөө нутгийнхаа хөгжилд халаллЛЛАМИЛАЛУЛМЙЛМЛММЛАЛЛЛАЛААМЛАЛЛМАЛЛЛЛЛУМмым, гэмийн ахлах удирдагч Оюунчт- мөнх ногоон цэцгийн үрийг та- й мэг багшийл бичсэн илтгэлд тэм- рин ургууяж байгаа юм.. дэглэснээр «Манай гийт ХЗЭ-ийн Р. ЦЭВЭГМИЛ молл, Улам УМҮлиүлллмЭүЛлүрлЛРЛРЛФФИ л л лг ллгллчдгЛААЛТЛА 5 “Ч.ТУНГАЛАГ Нк ой угтсан няонер сурагчдын нэг шилийн аяны гараа эхэлсээр ха нєр сурагчдын дунд өрнөж одоо 1041 гёс шил болж байна. Барианд хүрэ- 1 хэд бас хагас жил үлдлээ. Өсвөрийн Сүкбаатарчууд аа! нам, ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд тайлан өгнө. Сурлагд хөдөлмө- рийн нэг жилийн аянаараа сурсан мэдсэн хийсэн бүтээснээ тайлагнана. Сүхбаатар аймгийн төвийн. 10 лоогийн Д-гийн Борхүүхэн, Дунд лийн пионерийн ахлах удирдагч заж их ой угтсан тайландаа хэрхэн бэлтгэж байгааг ас танилцсан юм. -0 Манай өгигул 1600: гаруй ЗӨМЖИм ахлагчтай янонер, баатарчуудтай. Тайлангийн уяиРДамтжЖ хүлээж аваад нэг жияийн үечилсэн төлөвлөгөө гарган: ажиллаж байна, ? Дорнод аймгийн Н. Ф. Гаслелло- гийн нэрэмжит 10 жилийн дунд сур гуулийн пионерийн бүлгэмтэй радио, дуудлагаар үүрэг авч, уралдаантай ахиллаж байна. с Баатарчуудын ажлыг хүүхдийн сопирхол татахуйц олон хэлбэрээр явуулж. музей үсэх, аялал, экскурс, зохион ахмад хүмүүстэй уулзалт өдөряөг хийдэг. Оргил, Цэдэнсүрэн байшзай Од » Тамжил, Алтансувд багш вай Сар багийнхан баатарчуудын аж ЯЫХ ТОГТМОЛЖЛУУЛУЖ |СЭДЭВТ ажил, үзүүлэх ажлыг чанартай хийж бай- на. Майлннллнннн р 001ТЖ60Оөөөэиү Нийслэлийн | дунд сургуулийн 9- ийн «Б» ангийн тэргүүн сурагч А. Со- шонго ,Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой, өөрийн сургуулийн 50 жилийн ойг Уг- таж соёлч нөхөрлөлийн анги болох үүр тийн болзолдоо сурагчдын урлагыг шид сайжруулах үүрэг авсан байна. А. Солонго энө үүргээ биелүүлэхдээ Та нар нэг жи- лийн аяныхаа барианд очих тэр үес баатарчууд дүү нартаа туслах, Соёлч Тувнгалагтай уул- лүүлж байна. ЯРЬЖ БАЙНА Мөп гавинайчдын хөдөлгөөн инцб Ээж, аав, ард түмэн, үзэсгэлэн, тө гөлдөр, эх нутаг, миний сурдаг сур тууль анги танхимаас эх орон минь эхэлнэ. Энэ бүхнээ би эх орол гэж хэлнэ. гаруй хүүхэд үүрэг амлалт | аваад ажиллаж байна. Таван онцыг эзэм- ших, Нацагдорж тэмдэгтэн болох, нөхөрлөл байгуулах зэрэг бүтээлч ажлыг гавшгайч үүрэгтээ авч байна. Долоогийн «А» ангийн Цогзол- маа, Тавын А-гийн Бөрхүүхэн, до- Ганбат Чи хаана суудаг вэ? “Хөдөө талд минь малаар дүүрэн Хөвч ой минь ангаар бүрэн Хөрсөн дор нь эрдэнээр арвин Хүний хэрэгцээ цөм. багтсан Яндаж болдоггүй далай шиг Усаар баян нутаг вэ! мар их хувь ? , Бид эзэн нь фон төрөв! гэн дуулаад Уул ус цэцэг мод нь жигдэрсэн Уудам цэлгэр үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн орон болсон эрх чөлөөт баян нар авсан үүргээ амжилттай Зургаагийн «Б» ангийн Чулуун пионерийн 10: дугаар бүлгийн гуравдугаар, салаа. ул сын тэргүүний салаа болохоор үү рэг аваад ажиллаж байна. Саяхан, манай сургуулийнхан «Мн ний төрсөн нутаг-БНМАУ» гэсэн сад- вээр бүлэг бүлгэмийн ажил хийлээ. Хорин км-ийн явган аялал, гучин км-ийн морин аялал, зуун кмгийн машинт аялал зохиож эх орноо суд лах ажил сохиолоо. Ахин нөж, даа. хийсэн цуглуулгаараа « є , төрсөн Чүнхэ үэнаг музейгбайгуулж, |НЭЭР төгс бүрэн хавгаж, эрдмийн тан бүх сурагчдыг оролцуулан бүлгэ- д мийн ажил хийв. Мөн социалист ху римтлаяд 1500 гаруй төгрөг өруул- лаа. : мо Хүүхэд бүхэн тайлангийн дэвтар- ! тэй болж, их ой угтаж зохиосон аяс лаа тэмдэглэдэг боллоо гэв. МАНАЙ ТУСГАЙ СУРВАЛЖЛАГ: коммунизмь 8 бай гуулаад, бүх юм цахилгаан хэрэгс- эр хангагдаж, хүн ард нь өнгөт зурагт радиогоор ертөнцийн сониныг үзэх цаг ирнэ гэж боддог. Улс орныхоо хөгжилд чиний оруу лах хувь нэмэр юу вэ? Үнэнч шударга иргэн болж хүмүү жээд, би тийм зүйл хийсэн гэх то- дорхой: бүтээлтэй хөдөлмөрлөнө. Урлаг, утга зохиол биеийн тамир спортыг хир сонирхдог вэ? -- Би урлаг утга зохиол, биеийн гамирт дуртай. Чөлөө цагаа сонин ном унших, кино, үзэсгэлэн, тэм- цэн үзэхэд зориулдаг, | Чиний дуртай кино, жүжиг, зохно лын баатрууд хэн бэ? Ямар Уй, ан «Цогт тайж» киноны Цогт «Ами- “чаас чухал үйлс» киноны Ганс Колос «Нохойтой дөрвөн танкчин» киноны Инек нарын эх орныхоо төлөө амь биеэ үл хайрлан ийг байгаа энэ тмагхай зан нь надад маш сайхан санагддаг, мануулан сал жин, Ланчой Мөн ЭЭ, Пүрэвсүрэнгийн «Мон- өөрөө сайн бэлтгэж, оройн давтлага дээр тайлбарлаж өгдөг аж. Зүргэйн С, БОДООШ ЭХ ОРОН гол фе» номын год баатар. Гэлэлхүү- гийн танин мэдэхийг төлөв тэмүүл дэг чанар нь надад сайхан сапакд- сан. Сурагчийн амьдралд тохнолдсон. баярт явдлаа бичнэ үү? Сүргуулийн сурагч байх 7 жилийн хугацааид мя- ний амьдралд тохнолдсон баярт яв- дал гэвэл: 1964 оны намар 9 сарын 1-нд Ардын сургуулийн алтан бос гыг алхаж, 1967 онд Лениний мэн- дэлсний 97 жилийн ойгоор Д, Сүж- баатарын нэрэмжит МПБ-ын ги- шүүнд элсэн орж улаан бүчний ззэч болсон. явдал юм. Нийгэм, гэр ахуйн амьдралд хир арнг гамч байдгаа бичнэ үү? Нийг- мийн эд хогшил, зүлэг модыг нүд- ний цөдгий мэт хайрлан хамгаалж, Т--10 төгрөгний ном дэвтэр арвилан хэмнэж, улсад 30 гаруй төгрөгний ашигт ажил хийхээр үүрэг аваад хэрхэн НИрофессор- Цэвэгмнд Г «49 жилийн хөгвмийн үр дүнд эх орны маань нүүр царай хүүхэд та- ” тодорсон К дэлгүүр, үйлдвэр, орой сууцны барилга, олон нийт үг- вэр газар болон эрдэм- тэн мөргэд олноор төрөн гарсан нь » Манай орны хөгжлийг харуулж байна. Олон нийтийн ба нийгмийн тустай хөдөлмөрт хир оролцдог вэ? Сурагч хүн бол хүнд тустай, нийгэмдээ нэ- мэртэй, алив сайн сайхан ажил үйлст санаачлага эхлэл гаргаж бүхний тү- рүунд манлайлж, орчин тойрноо нар, сар.шиг гэрэлтүүлж явах ёстой.Учир иймд би олон нийтийн ба нийгмийн тустай хөдөлмөрт ажилч хичээнгүй чармайн оролцдог, 7: «Д» ангийн сурагч Ч. БУРМАА Чмфажжвжжжжжээ ээжээ ЛАГ 211302” бур Өдө 5ДӨ ”Д8 дэ 36 3с Эд? 2 22 ХИЛИЙН ЧАНАДАД МЯНГАН ЗАХИДАЛ «Пионерийн үйэнэ, «Залгамж- лагч», «Оюун түлхүүр» зэрэг олон хэвлэл тэвэрсэн бор охин орж ирээд, Найз нар аа, тус тусынхаа ан- гийн хуваарьтай сонин хэвлэлээ аваа рай. Болдоо. чиний хариуцсан ан- гид захиа ирсэн шүү гэх мэтээр аж. М| лаа хаваарнлан найз нөхөдтэйгээ ярилцаж байгаа энэ охнны нэрийг А Нармандах гэдэг. Нармандах нийс- лэлийн 3 дугаар дунд сургуулийн Сурагч шуудан хорооны дарга нь юм, Бид Нармандахаас шуудан хо- рооны ажлаас ярьж өгнө үү? гэхэд, -Манай шуудан хороо анх 25 хэг ирлээ. Мөн гадаад дотоодын 11 захиа хүлээн авлаа. Сонин сэтгүү- лээ хуваарилаад бага ангид тараав, аргааш өглөө дунд ангид тараана. Жижүүрийн үүргийг гүйцэтгэсэн лтанцэцэг» гэжээ. Бүлгийн дарга Шүрэнцэцэгээс 1971 оны хэвлэл за- хналгыг сургууль дээр яаж явуулсан тухай сонирхоход, ажлыг эртнээс бүх анги, 99944044440000990990990080020099089000999989900008820006 “Дагина Ардчилсан эмэлэйчүүдийн Холбооны 20 шлшийн ойд хийн . Холбооны 26 жилийн, ЗАЛГАМЖ ҮЕИЙНХНИЙ ЖАРГАЛЫН ТӨЛЄСӨ Дэлхийн ардчилсан эмэгтэй- чүүдийн холбоо нь 1945 оны арван.хоёрдугаар сарын нэгэнд Париж хотод байгуулагджээ. Энэ байгууллага нь 72 орны 200 сая гаруй эмэгтэйчүүдийг эгнээндээ нэгтгэж байна. - туслах олон улсын өргөн кам- пани байгуулсан ДАЭХ-ны санаачлагаар, 1952 | онд Вена хотод хүүхдийг хам- гаалах олон улсын бага хурал хуралджээ. 1963 онд Москвад гэ чанадад 1000 хуралдсан ДАЭХ-ны их хур- хүүхэдтэй МА эгэл НОМЫН захидал» нэртэй уралдаан зарлаад 2 ДАЭХ, бүх тивийн эхчүүд, лаар баталсан программд хүүх- уй ЛУ шожулээс болж сурагч бүрд байгаа . сургуулийн хэвлэл 4 охид, эмэгтэйчүүдийн хамгийн | АДИЙн эрхийн тухай бүлэгбатлагл нэг анги хариуцуулан өгсөн. Манай захиалгын гарлаа. : ёс 9 хижиг” хайж ЭВЭЛ ЭС шуудаа хорооны гишүүд хариуцсан . Цэвэлсодвом багштай 4ийн «А». Олон он барын ЭЭСЭВс , ажлаа ндэвхтэй сайн биелүүлдэг. 9-ийн «Бэ анги У томоохон айгууллага ДАЭХ хүүхэд бидний төлөө Чөлөө цагаа Хичээлээ давтах, о боллоо. радно- гоор нэвтрүүлэг хийх, сонин сэтгүү- в! (22: Ё | гиа зуүй хээ хасна “Хоёр дөрвөн , бусад --4 ДОЛООГИЙН «В» “АНГИЙНХАН »--Манай анги уу?..гээд Цэдэн бүлкн заягиоён юм болов. шиг Ё "Тэгснээ, муутай чээж сийн асуува. байв. --Цэдөэн, чихичээлээр хоцорч дарга охиноос хэн. хэнтэй татахыт-эрхэмлэдэггүй хүн юм уу даа? гэж. болжмор 20 зэр цаа хамтөн дөвгласа хийв! гэж ангийн 5 --Манай анги яасан юм бэ, бүү мэд, арав гаруй | гарчихсан. Ихэнх ньганц алгебрьд 34 тарсан. Энэ улирлаар муугүй гаргахын тулд Онд Хи -Чи ангийнхаа сурлагыг өөд татахын туйд юу ? --Би гурван хүүхэдтэй голцуу хичээл давтдаг. Бүл хичзан Давтдагый нь гурван хүүхдийн хоёр нь дунд сурдаг хүүхэд н дарга, салаан дарга нар Цөд 1 / гуйлаа: Бид нөхдөө. «шавраас» стата ДАЭХ дөрвөн үндсэн зорилго той. Энэ нь эмэгтэйчүүдийн эр- хийг хамгаалах, хүүхдийг хам- дайнд хэлмэгдсэн хүүхдүүдэд лму ? Ї байнгын анхаарал тавьж бай- на. Тэмцэж байгаа БВьетнамыг өсвөрийн үе: зэмэгтайчүүдэл ДАЭХ сэтгэл" санаа. Эд материа лын үлэмж хэмжээний туслахгж үзүүлж. байна. Энэ байгуулла- гын. ёсны хэвлэл нь «сн “Монголын эмэгтэйчүүдийн хороо ДАЭХ-нд 1946 өнд элг- сэн. , 1 Манай: эмэгтэйчүүдийн бай- гууллага нь-олоН улсын эмэг- тэйчүүдийн хөдөлгөөнд чэр хүндтэй байгууллага боллоо Кто он завой, багша! Учитель ноомотрел и сказал: Это олень. Их очень много 8 нашей “Ойеньн рогапанты. Из несо делают лекарство. эФЭэФфоөэмэооФФФФ 43Ф949200464Ф2044444Ф40ФФФ:с(фо440Ф04-0444 ФчэчччРч0277 Одниежды ученики инятогд класса. пошили на экскург оно. Снимн был их учителяь по биология Сандаг. Он сдошлии до нодношья Богда-Ула. И ндруг ученик Цог сярале: мяр Монголии. У нас в лесах живут Зай9- олень, лось, такне в степях нашей пирекрас: страны стаямн ходят антнлопы, сайга. в гоби ма- ,) ДИНИЙ ОСел, ДИКИЙ верблюд. Кроме заповедника - янчным (4 ЖИВОТНЬЫЕМН. на, й гата Раз- И.учитель свонын. реблтами й0- 3 бий 2--энёд в глубь леса Ё өнаөе- зүдэндгтийм хүч бий. Бид санаачаа НЭЭ Лий, г, Довоэд сРииын : “ийм болов. Алдаагаа мэдсэн..Хагас жилийн шинэс : йЛн 1-18 вь ХЭГ бобё .. 27-12: ХҮс6Х:0::1 58:22 0038385 201213 | шүүлтийг болжмор бнг-дэмдэгЭЭй адар давуулан Пионерийн үнэнд ӨНӨР ХЭВ.) . Паншиагхар сгүйт ж ээг сайн ээлнӨ Жь. лсэн. : 3 “Э нэгдүгээр улирлаар өөрөө ямар бӨВР САЙД раа нэл инхэнө лвягаа. . бичүүлэхээс, Ч Бягүчнг, лан 3 сурав? уул лы2 3 АД нхолтал є.. АВКИЙ 28, : мас гэжэ Хич аа лж 0дл... “ийм ээ. Дутагдлаа засэж зөддөг,бөгачуудд ТЭМ5:1-2 торка - булга, бус! э. ? р би” : т төл? нЭвдмчөдо оболь-булга (0 ЭЁ зол нтэй БЯКЖ ЯМАР суралцав? мюр би“дуртай: 3 5 соболь-булга. “ф ууллуулллллн АЛТАН. МЕДАЛЬТ СУРГУУЛИАР |. хангав, чид, Ж.оииинорн тэмдгийн болзлыг туд ТҮС ӨӨ 666 ангийн сурагч саальчин Са- . васүрэн, шинин 10 таруй сурагчид сургуулийн эзлэх х тэсэн байхаар чармайн ажиллаж шэлшээлэнн өөө | ,/ Үїйннэ » Удахгүй - 1971 он- МАХН, Ардын ХУА... ,ЭМХЗЭ Хуудсаар дүүрэн шинэ онтойгор 0 хөтөлбөрийг бид бэлтгэв, Сургууль 6 хяруулан доорхи хөтөлбөр, - 4 Цн -Миаснннэднан дамд бэлтгэнэ гэдэгт бид ХААЛАЛЛАЛЛЛЛУАЛЛААЛЛАЛЛАр хэлэх үгнүүдийг ашиглаж, итгэж байна. ммуммллүиүммиу МэМнэрэмэ иэрлилөлили ин ослын өн айсуй Ю 5 5 1 5 5 3 : р сүлд модны СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ Цалин мөнгөн сахалтай |Цал: буурал. аав нь «Цасан мөсөн орноосоО Сав саяхан ирлээ. Алд цэнхэр хадаг болгон Ариун цэнхэр тэнгэрийнхээ хэсгээб (Энхрий та нартаа өргөн барьж Энх мөнхийн ерөөл дэвшүүлье! “Агуу Лениний зуун насны ойг (Алтан дэлхий даяар тэмдэглэж Амжилт бүтээлээр: дүүрэн Алдарт далан он өнгөрлөө. Лениний онд--Зөвлөлтийн хүмүүс Тавин хоёр хувь нь Алсын саранд «Луноход-1» илгээж Танхимд сурах боломжгүй байна. Манай дэлхийгээс жолоогий нь атгаж Империализмын хар сүүдэр Манлай коммунизмын алдрыг» өргө Эдэн дээр бас д туссан байна. лөө. Энэ дэлхийн хүүхэд бүхэн Эрх тэгш аж: төрөх ёстой. рлах түгших хослож байна. Эв хамтын гэрэлт наран Багачуудыг маань ивээж байна. Империализмын хар сүүдэр Бас зарим дээр нь тусч байна. Энэ дэлхийн сургуулийн насны Эрдэм заалгах бүх хүүхдийн Бөмбөрцөг дэлхийн хүүхдүүд . ! Д ЧД ЁО? «всв) ибсь Надтай-та нар бүтэн жил::« Найзалж-үерхлээ, хүүхдүүд ээ! Та нартай би нэгэн жил с 4 Таатай байлаа. багачууд аа! ! Хуучин он би арван хоёулаа Хугацаа дуубаад буцах боллоо. Ч | Арвин хоёр найз минь ирцгээ! 4! Арвин их намтраа ярьцгаа! .-. -ф: 1-ДҮГЭЭР.САР: (Өвлийн-дүр)-. » /Нэг сар--эхний сар гс 5 гө Нэн хүйтэн өвлийн сар. , . боо “5 Алдарт түүхт далан оны , » р Анхны хуудсыг нээсэн сар, . 2 ДУГААР САР: (Малчны дүр) | Хоёр сар--цагаан сар: к Сүхбаатар жанжны төрсөн өдөр: ”-а 5.) ӨВ Багачуудын ертөнцөөр аялан явахад - Хувьсгалт хэвлэл тавин нас хүрсэн сар. -12:ДУГААР САР: (Өндөр хүчдлийн. Март Манай ар 2” Мал-сүрэг 1 ДҮГЭЭР “2 р : р бөмбөрөө | дэлдэн өрж ирнэ/ Тэд сүлд модыг тойрч: яваад танхимын толгой хэсэгт очиж зог- соно. Сүргээ өсгөсөн малчдын баяр Багачууд та нарын хайрт хүн 841:5:4:31:1444:010 “Манлай намын төрсөн өдөр. ны, 558, ЖлуЭЖЛ ЭННН г төллөх сар. 7. Ж 3! чийн: 2 Дөрвөн сар-алдарт сар. Бүхний оргил-Ленин зуу наслаж баярын сар. САР: (Сансрын нисэг р 7 ес ЗИЙНДүр) :) 22Д ЕС : 1-4... Т Ь-. хийсэн - 1970 ОН: . ул ё тэ ”Ж 3, Бөмбөрцөг дэлхий амсан нь хий 18-44 : ертөнцөөс ЯХ: ”д ! Сар, од руу тэмүүлэн байгаа эвэ наадамд өролц . ... салслаг асэгэчийн баярын сар. САР: (Колонийн гинж тас 3 ласан Африк хүний дүр)” н 43 Таван, сар-таатай сар ) о Эв санааны нэгдлийн сар. 1 » 5 ДУГААР баатрууд, зохиолын сайн талын Ы Эрх члөөөний тэмцлийн сар: рууд, эрэлхэг пионер, 15 Ш "эрэл сын , сансрын ертөнц, Лу ионерийн байгуу. моход-1, уран интернадионал, : ” дөчин таван жилийн баяр !!: 21 ист субботнинийн 255 Ё ону үй Х дай жилийн ойн өдөр: 76 ДУГААР үүхдийн САР: -1Х ! ! илэрхийлсэн дүр! 1-2: зургаан сар-вуны ер... 9 “Алтан дөлхийн хүүхдн НТ 1 баяр, Намрын ургац халиурсан сар Хөвгүүд, охид амжилт дүүрэн Хөдөлмөрийн үл ажилласан өои2 9. ДҮГЭЭР САР: ( урагч Есөн сар-ер бусын сар, | Алтан хонхны шингэн дуунаар Ангидаа хүүхдүүд цугласан сар. “)Анхны хрнхны жингэнэх дуу Алс ирээдүйд уриалсан сар. 3 | | тийн найрамдал үзүүлсэн дүр) Арван сар-найрамдлын сар. ж . Ахан дүү мин ЧЭ Урд түмний уламжлалт Нам -засгийн төлөөлөгчид Зөвлөлтөд Найрсаг айлчлалт хийсэн сар. 8 “Сүхбаатарын тэрэмжит Улсын хэвлэлийн номбинатад хэвлэв, ГӨНИЙ -Үг жаргалант монголын хүүхдүүд Ардын вам, хувьсгал, эвлэлийнхээ тивч жилийн ой угтсан Тайландаа шаргуу бэлтгэж байна. Сүхбаатарын нэрэмжит пионерийн байгууллага СИМЕА-гийн тэргүүлэгч болсон бай на. Дэлхийн хүүхдийн дөрвөн төрөлтөд Дээгүүр амжилт олсон байна. Танай сургууль өвгөн ааваа Таатай амжилтаар угтан авлаа. (Тэргүүний сурагчийн нэр, ангийг хэлнэ) Хайрт хүүхдүүддээ өвгөн аав нь Хамгийн сайхныг хүсэн е 1 Хүүхэд та нар хөгжин оваай, Азай буурал аав нь адилхан баясана аа! Хүрээлэн тойрцгоо! Е Хөгжилдөн бүжгэлцгээ! Хөтлөлцөн баяецагаа! | Хүүхдүүд минь 11:ДҮГЭЭР САР: («Аврор» 42475535) дүр Арван нэгдүгээр сар-онтябрийн сар. буу-аз жаргалын дуу. сар алхаа бүхий.дүр) : Арван хоёрдугаар сар-сүүлчийв. сар. Далан оны хаалгыг хааж Далан нэгэн оны үүдийг нээж Шинэ оны алтан босгыг ШШижгэр амжилтаар алхалсан сар. Шинэ таван жилийн төлөвлөгөөг Аврага алхаагаар угтсан сар. 1970 он Яениний оны сар ш бид аар дүүрэн агаа-өгьеЇМ 0-0) р-дуурсах”дала "баяр хүргэе! . Ч ын гч Зунгий Аугаа Ленин Зуу н нэгэн ОНД хүрсэн Г нэмэхээр “Та. нар мхзэ-н тэмдэгтэй, Є НЭГДСЭН РЕДАНЦЫН ЗӨВЛӨЛ, 80 зөв» . Эрээ эр ы--Э ГА (1 ХҮРЭН ЗАНДАН ХӨЛГӨӨ ХӨЛДӨӨ УГСАРЧИХААД ЗОГСОЖ БАЙГАА ЭНЭ ХҮҮГ ТАНЫХ УУ? ТҮҮНИЙ НЭР ЦАНАХҮҮ. ОВОГ «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИН. ЭНЭ ХҮҮ ХҮРЭН ЗАН Н ХӨЛГӨӨ УГСАРЧ АВААД ТА- ЛЫН ДУ ЗЭЭРЛШИГ ХУРДАЛЖ, ТАЙ. ХҮҮХДҮҮД ТАСНАР ЗИНОНЕ Чио ТА НАР «ПИОНЕ- РИЙН ҮНЭН». Сь ЦАНЫН УРАЛДААН ЖИЛ БҮР БОЛД ГИЙГ МЭДЭЖ БАЙГАА. ЭНЭ ЖИЛ МА ХН-ЫН 50-ЖИЛИЙН ОЙ УГТАЖ Жж : ЭЙ ТАНИЛЦЦА А Гэ НИНЫ НЭРЭМЖИТ - Э ГЭЭР УР УУ. -БАЙНА: ниг тохиол- , «ПИО ИН. ҮНЭН» СО- 1 тш! нь 49 (1159) х 72 ху НАХҮҮ ЗӨВХӨН САЙН ЦАНАЧИН: БУС, БАС САЙН СУРВАЛЖЛАГЧ ЮМ ГЭДГИЙГ МЭДЭЖ АВААРАЙ. ЦАНАХҮҮ ОДОО ТА НАРЫГ СОНИ НЫХОО НЭРЭМЖИТ ТЭМЦЭЭНД ХЭР ХЭН БЭЛТГЭЖ БАЙГААГ ШАЛГАН ҮЗЭЖ СУРВАЛЖЛАХААР ГАРЛАА. ТА НАР САЙН БЭЛТГЭЖ БАЙГАА БИЗ ДЭЭ? «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» С0- НИНЫ АЛТ, МӨНГӨ, ХҮРЭЛ МЕДА- ма” ТӨЛӨӨ ХҮЧЭЭ ҮЗЭХ ЦАГ БОЛ- -1971 ОНЫ 1 ДҮГЭЭР САРЫН 5-НД. ТУС СОНИНЫ ,НЭРЭМЖИТ НЫын ТЭМЦЭЭН. БҮХ АЙМГУУ НЭГЭН ЗЭРЭГ ЯВАГДАНА. УЛААНБААТАРТ НЭГДҮГЭЭР САРЫН ДУНДУУР БОЛНО. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! МАНАЙ ЦАНАХҮҮ ЭНЭ ОНЫ ТЭМЦЭЭН ДУУСТАЛ ХОТ, ХӨДӨӨГҮҮР ЯВЖ, НЭРЭМЖИТ ТЭМ- "ЦЭЭНД ХЭРХЭН БЭЛТГЭЖ БУЙ ТУ- ХАЙ СУРВАЛЖЛАХ БОЛНО, -. : Номын оронд багачуудын хөд Хөг шоөэв-ихтэй байнаа... номын бая Чимэд, дэв нєр болон хүүкдийн сарим залуу Т сова. ЗОХиолчид ОРОЛЦОВ. - Нийслэлийн 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн «сурагч Эрдэнэчу жуун, Чимгээ, Ганбаатар, Гэрэлт, 3 Ду гаар-дунд сургуулийн “сурагч Н.2Ка дамбаа, 23 дугаар дунд сургуулийн сурагч Эрдэнэчимэг, Батдорж, Оюун билэг нар тэргүүний уншигчийн бол зол хангаж Д.Нацагдоржийн ДҮрт тэмдгээр -шагнагдаж, хүүхдийн 39 хиоячид унийбч багачууддаа:тэмдэг онд 200 таруй ном ун гаруй улсын зиуудангийн марк уй :5:::04 14: 9049009 : “хиолчид Өөрсдий НОМ, ХҮҮХЭД, ЧӨЛӨӨ ЦАГ... цуглуулж, -Залуу техникчдийн-улсын төв Станцын -радио техийкийн ланд хоёрдахь жилдээ су! гэж Д.Нацагдоржийн дүрт тэмдгээр шагнагдсан тэргүүний уншигч сурач 42 Н. Жадамбаа өгүүлж байна. шиВэ Уран уншлагын -:тэмцээнд олон ЭР сургуулийн сурагч Болдоо, «Миний Монгол» гэдэг шүлэг уншиж түрүү . лэв. Дараах байрыг сурагч Гэрэлт, Шүрэнчулуун, Алтантуяа “Нар, эзлэв. . : редакци. “ Мөн зурдгт.. радиогийн Улаанбаатар хотын ХЗЭ--ийн хороо ноос зарласан хүүхдийн найраг ирни уралдаанд шалгарсан нийслэлц н 1. 24, 32, 18, 87 дугаар:сургуулийн «найраг Дд : 5 ? 51” Өдөрлөгт | дролцсон” хүүхдийн 90 , дӨрЛӨН, Хлд зохиол бүтээлээс : | шагнал ГАРДУУЛАВ. уншиж сонирхууллаа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЦАНАХҮҮТЭЙ ТАНИЛЦЦАГАА!- ЦАНАХҮҮТЭЙ УР ГАА! ЦАНАХҮҮТЭЙ . АА . ! ЯРЬЦГАА!- сонины ЗӨВЛӨЛ | » Мөн - уншсан номоо НӨХӨДДӨӨ ӨГДӨГ | жил 141444 »л 79417 ! ил гбэрөж тоглох гэн яаран хувцасла. ван сурагч оролцож 5 дугаар ДУНД --2-на.Су| 4 )24 тн 518 БЭгтЭРЭЖЭР “Эрин ЇхӨлөгтөн | 5 айлын хүүхдүүдтэй.дасан.. өвгөн залж гулган тоглохсон:гэж хүсэл сэтгэл нь яарна. Нийслэл хотын ба руун урдах Арцатын аманд:зандан схөлөгтнүүд уралдан наадан... багачууд аа! гэн нөхөд нь түрлэг өргөнө. Энэ бол нийслэлийн 84 дү Ханы аав Аж үйлдвэрийн комбина- ргуулийнхан | Зандан ТЫН гутлын үйлдвэрийн ажилчин чэввэл Яам уулын бэл рүү эрчээ Дондог гуай манай сургуульд бай рээ, уудам талд хурдаараа гулган ДЭ" гурван хүүхэддээ цөмд нь цана байгаа нь энэ."Энэ.сургуу 38Ч Өгсөн гэж ярилаа. Багчсарнн, олон бүгд л цаначин | Бидний ийнхүү ярилцан байхад болохоор үүрэг авсан нь сонсоход нэгэн өндөр бор хүү хэсэг хүүхэд чихэнд чимэгтэй, харахад сэтгэл тойруулан зөвлөлгөө өгч байна. ханамжтай. Ннонерийн бүлгэм, бү ЭНЭ бол тус сургуулийн Т дугаар лэг, салаа Хүн бүр цаначин болц ангийн сурагч Б. Лхагвасүрэн юм. гоо! гэсэн. сэдэвт ажил явуулж ца Манай сургуулнас энэ когинны -н нын зугаалгыг зохиожээ. Хөдөлмөр НЫН тэмцээнд бусад сургуу “нийрэмлэгийн цанын баазыг түшиг аваргуудтай хүч сорин уралдахаар лэн хичээллэдэг гэж яриагаа эхэл бэлтгэж байгаа сурагч даа гэж сэн хүн бол тус сургуулийн биеийн бидэнд танилцуулсан юм. : тамирын багш Аяахүү юм. Энэ --Би дөрөвдүгээр ангиасаа 22 багш ярихдаа «Пионерийн үнэн» ёаар гулгаж эхэлсэн. Хичээлийн- сонины нэрэмжит уламжлалт тэм- хээ чөлөө цагаар биеийн тамираар цээнд оролцохоор манай цанын сек хичээллэхэд сэтгэл сэргэлэн сайхан ( цийн сурагчид амжилттай хичээллэ байдаг. Хэхтгэнэ. уралдана гэж ит сэн байна. Ер нь цаначин сурагч- гэл төгс ярилаа... Сэрүүн салхинд дыг зөвхөн цас 9рох үед биш бу гулган тоглож байгаа хүүхдүүдийн сад улиралд хөнгөн атлетикаар хацар болсон алим, шиг улайрч, хү байнга хичээллүүлж байх нь ашиг сэл сэтгэл нь хүйтний эрчийг хайх тай! байдаг. Манай сургуулийн су ралгүй цаст уулын оргил өөд татаг ч, багш, ажилчин цөм цанатай, дана. 8 дугаар ангийн сурфгч ННаргалсай Н. ДАРИЙМАА НӨХӨДДӨӨ-ЮУ-ГЭЖ ХАРИУ наа дүгнүүлнэ. Энэ дүдгээрээ оноо угтана. Аав Эй сүч чИНь арвин сүргээ ӨЄРӨБӨН РЯВРЕВ ЛҮ бүтээл гаргасан, 1::1-2: давуул Ф Үойвшрах гэгчийн хор Ф Зүйтэй! Энхтуяа зөв ярьж байпа, Ф Хамтарч давтах ашигтай Ф.Кмер дүнтэй гарсан бэ? сан, үдэж шинэ онтойгоо даран тасран одож нүдэндээ цог- Хан заншилтай. Хуанлийн хуудас ар араасаа ху- Уүү ой нүүрэндээ галтай шїижгэр залуу шинэ Ирж байгаа шинэ он онцгой түүхт үйл явдлаар Өнлээ. Тийм учраас багачууд бүхэн ирж бүхэн 1ИЙ! Зайгаа шинэ ондоо их бүтээл, өрнүүн 5 мө ч. зөвлөлийн сурлага, авь- НЭчулуун, хөдөлмөр, амжилттай яас билгээрээ:бэлэг барихаар шамдан ажиллаж байна. Ч 4 Шинэ оны босгон дээр, их ойтой- гоо баяр хөөртэй золгох. гэж сэтгэл догдлон хүлээж байгаа мянга мянган улаан бүчтэнийхээ нэгэн хэсэгтэй уулзаж ярнлцсан юм. Манай ярилцлагын гол сэдэв бол сурлага, сурлагын чанар билээ. Яв- гаад гэвэл хэдхэн хоногийн мул ха гас жилийн шалгалт болно. рөөр хэлбэл хичээл зхэлсээр дөрвөн. сар өнгөрч, энэ хугацаанд хэн юу сурс- шинэ түмэн амжилт хуучин оноо лгодог сай. Багачууд та нар ) 1 ӨИЦЕН сурагч он мөч мөчөөр ойртон ирлээ, ХҮНИЙ эрхэм зорилго болсон сурлага бол он оноос Даа амжилт гаргахаар /М8 рийн элбэг баян НЬ Зүй билээ. “ хичээх Манай |) ярилцлї АД” Їїййслэлийн рь--сургуулийн---пионерийн дарга..Д...Эрдэ гуравдугаар сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн пионерийн бүл- гийн дарга Д. Энхтуяа, тавдугаар сургуулийн 8-ын «В» ангийн пионе- рийн бүлгийн дарга Д. Эрдэнэчимэг, Хоёрдугаар салааны дарга Д. Эрдэнэ цэцэг, пионер Ц. Эрдэнэчимэг, Л Чанцалдулам нарын олон хүүхэд оролцсон юм, (77, -- Ви бүлгэмийн зөвлөлийн дар- гаар гуравдахь жилдээ ажиллаж бай на. Нөхдийн итгэл найдварыг хүлээн ажиллах үнэхээр сайхан. Зарим су рагчид олон нийтийн ажилд оролцо- СУРЛАГИЙН ҮЗЛЭГ 1 | Уяс даяар, явагдаж байгаа урла гийн үзлэгт, манай өсвөрийн үеийн хэн ах, эгч -нарынхаа/ адил авьяас билгээ сорилцож, байгаа тухай мэдээ. сурвалжлага манай сонины г ар хэ дэн арвзар ирсээр /байна. гймгийн Тосонцэнгэлийн, 10 жилийн Дунд “сүргуулЬ--үрд үзлэгт..ам. жиаттай бэлтгэж: авь а шалга руулж Өайгаа гухай багш ““радхуяг, Завхан аймгийн Их-уул сумын“8 жи Хүчлийн тухай хэн-ярих-вэ? гаж асуухад олон-хүүхэд гар -ергөлөө. бүгдийг Багш тогтуун харцаар Эн жсгэд гав. ЇНамсран духаа нэг-илээ3, самбарын -өмнө очлоо. н гаргөргөөгүй бай сан түү дээ. яана-гэж сана- хад нэгдүгээр салаа баля алдлаа гэж “санаан дарга Ч. Наранчимэг санаа зовон суулаа. -- За томьёогоо-бич гээд шохой өглөө. Наранчимэг суудлаасаа ен дөлзөн байтал н хүхрийн хүчлийн томьёо бичиж эхэллээ. Наранчимэг, -- Ашгүй дээ гэж бараг хажуу дах хүүхэддээ сонсогдохоор чанга хэлээд, -- Овоо шүү, яг зөв биччихлээ тэж О. Энхтуяа шивнээд хоёр охин баярлав. Жамсран томьёо- гоо тайлбарлаж чадсангүй ДУУ- гүй зогсчихлоо.- Дараа нь шинэ хичзэл зааж, цахилгаан гүйдлийн тухай сонирхолтой туршлага үзүүллээ. Тэр туршлагыг хүүхэд бүр хийж үзэхийг хүсэж гар өргөц гөөлөө. Манай Жамсранг босгоо рой тэж Наранчимэг бараг хэлчих дөхөн суутал багш хэд хэдэн сайн сурлагатан нэрлэж босголоо. ЖКамс ранг харвал урам хугарсан болол той хажуү тийшээ харж цонхоор тэнгэр ширтэж сууна. Завсарлах хонхны дууг л тэсч ядан хүлээж суугаа нь илт байв, : үүе Жамсраан, багшийн тайлбарлаж байгааг...гэж Наранчи мэгийн хэлэхэд пунчнүР цон хоор гадагшаа харж дүнси Сэн хэ вээрээ байв. Энэ туршлагаас Жамс рай юу ч ойлгосонгүй. Харин са лаан даргын зүрх өвдөх шиг болж -- Хүүе, Жамсраан! гэж дахиад зэагжээгөэөдлглгөссэөэхэээөлэөсДм лд ххллэуулөөөөөөлөӨӨӨӨЖУ ЛИЙН сургуулийн сурагч Г. Мишиг, Г. Дунхүү, Ц. Цэвэлээ. Л. Ишбалжир, Ж. Дэмбэрэлиямбуу, Буньяа нар Ур лагийн үзлэгт ацалгарсан тухай пио нерийн ахлах удирдагч У. Дэмбэрэл Нямбуу нар мэдээллээ: Мөн нийслэлийн 19 дүгээр сургуу “лийн”багш Д.Мягмар, “дионер Цол мон, Батсүх нар.сургуулийн дуу хөгж мийн аварга болсон-тухай мэдээлэв. Ч6х2Е: “үнхэ гэй-оЭсгартсэг Ч оны : "ирээч: гээж /батажийг... ажи! тайлбарлан Өглөө. 2Камерантийн нүднээ баярын оч гялалзаж” бүх анхаарлаа Наранчимзгийн үзүүлж "байгаа туршлага дөзр төвлөрүүл сэн” 8: ( “5 Ч --0За. чи одоо өөрөө хийж ча “Жах-уу? гэж) асуухад Жамсран «Чадна» гэж дуртайяа хариулаад багажийг өврийн гараар ажиллуул лаа, -- Ханзэс ч дутахгүй “хийж үЛлээ. .. Ш Манай Жамсран мэрийхлэо - рээ ийм сайн айлгодог шүү гэж хүүхдүүд шуугилдлаа. Цинсгэйр чи-ойлгов уу? Асуух юм байна уу? . ёотт ЖИ. Энэ хичээл,туршлау.гыг хэзээ ч мартахгүй ойлголоо. Бу сад. хичээлээ яавал ингэж ойлго дог болох билээ гэж .Жамсран баярласандаа хэлэв. -- Ямар ч хичээл ялгаагүй, баг . шийг зааж, тайлбарлаж байхад сайн анхаарвал ингэж ойлгоно шүү дээ, Ийм туршлагыг өөрөө хийвэл илүү сайн ойлгодог юм. Жамсрангийн эвийг олоод хємт ран давтаж, өөрөөр нь бодлого бо дуулж, мэдэхгүй юмыг тайлбар лаж өгвөл сайн сурч чадах хүү хэд шүү гэж Энхтуяагийн зөвлө хөд Наранчимэг дуртай зөвшөөрч, --Тийм ч бүрэг хүүхэд биш шүү. Биеийн тамирын хичээл дээр урт, өндөрт мөн ч гарамгай хүүхэд, харин нэг дуугаа хураа гаад дүнсийчихээрээ өөрийгөө хор лоод байгаа юм гэж Наранчимэг хэлэв. . -- Сэргэлэн хүүхэд байж баг шийн дэргэд зогсохоороо яагаад таг болчихдог юм бол? Гитар тог лоод дуулахад нь багш хүртэл туршла эм цацшивүэдЭлссэиламХ сйШЖЭг : -- “ар туршлагыг, тийм гамар - Хөнх дуугарлаа. Хүүхдүүд хан ”ейлгож байгааг харахад, бас хааяга руу.хандцагаахад Наранчи хичээлдээ анхааралтай | байвал мг а өдөөс очиж, сал ”хэнзэссч дутахгүй хүүхэд юм бай ны туршлага- хийсэн багажийг со ”-на. | чирхож үзэхээр- гуйж аваад баг” хоор хичээл давтах дог мэтээр ойлгодог. юм. Гагцхүү цагийн рийн барих даг. Би да сурагч биеэ дайчлахгүй, бололцоогүй бол Энэ бол буруу хуваарийг ча. л хэрэгтэй юм шиг санагд Зарим хичээлээ хувийн Энэ бол маш хангалтгүй юм. Мянгаад пионе- рээс маань 150 орчим хүүхэд сул дүнтэй сурсан гэсэн үг! Энэ байдалд дүгнэлт хийж улирлын эхнээс эхэлж пионерийн танхимд тусгай графикаар бүлэг, салаадыг хичээл давтуулдаг болсон гэж сурагч Д. Эрдэнэчулуун ярив. Энхтуяа: - Нэгдүгээр улирлаар хүүхэд бү хэн тайван байдаг юм шиг байна. Тэд, хавар болтол хаа ч байсан. юм бэ? Хугацаа их байна гэж сэтгэл амар байдаг байх аа! Эрдмийг гэрт- нээс гэж аав, ээжийн гүг байдаг. Тэ- тэл ингэж эндүү ташаа ойлгодог су- рагч байвал муу хэрэг. Манай анги ч гэсэндээ 8 сурагч сул дүнтэй сурсан. Сул сурлагатнуу- даа сайчуудад даалгаж өгч хичээлий нь давтуулсан. Энэ улирлаар манай Пүрэвдорж, Алтанхуяг, Ганболд. Ганбаатар нар лав дундаас сайн дүн тэй суралцах байх аа! Өөрсдийнх нь зүтгэсний, нөхдийнх НЬ тусласны л ач даа, Манай Баярмаа, Оюунсайхан, Оюунчимэг нар нөхөддөө үргэлж ту. салдаг юм гэв. -с Хнхтуяагийн » хэлдэг ёстой үнэн. Би ч гэсэн хичээлийн жилийн эхэнд тайван суудгийн нэг л байжээ. Өнгөрсөн улирлаар би таван хичээлд дунд байлаа. Одоо нэг л хичээлд дундтай явж байна. Үүнийгээ л зас- вал сайн сурна. Чадна ч гэж боддог гэж Чанцалдулам охин итгэл . төгс өгүүлж байна. НАРАНЧИМЭГИЙН САЙХАН СЭТГЭЛ ЛАХ ВЭ? хамтран давтлага хийдэг болсны ачаар жилийн нэгдүгээр улирлаар Сс дүнтэй гарсан бал өнөө. эилийн нэгдүгээр улирлаар цвехөн элбэж хамжаад "ОЙЛГО ойлгуулдаг гэж с Ы дэнэцэцэг ярьж 08 1! Эд цөм л сурлагадаа” шинэ оноо угтахыг мөрөөдөж бай на. -- Бид шинэ жилийн багт наадам- даа бэлтгэхээр зөвлөлгөө авахаар пр сэн юм. Одоогоор манай ангид суд дүнтэй хүүхэд байхгүй. Он жилийн баяраа-хэн маань ч гэсэн сул дүнтэй угтахыг хүсэхгүй шүү дзэ гэж бүл- гийн дарга Д. Эрдэнэчимэг ярьж би лээ. Шинэ жилийн баярын орой сүлд модны. наадам дээр баясан уулзах ба гачууд бүхэн -- За ямар дүнтэй гарсан бэ?гэж олонтоо асуудаг. Тэр бүхэнд онц гэж хариулах бахтай байдаг. Тийм биз дээ! Онц сайн гэдэг дүнг гагцхүү оролдлого хичээлээр олж болдог. иас Ц.ЭРДЭНЭБАТ сурлагын хувьд «өнгөрөх кевпасч чээлд дундтай -о-- Залюутай-ч-бол гараар ьч эвээ г-тай8-3 хувьд сайнаас онц үнэ лого бодуулж хүтчэнлиииэч йн ы? Нь эн балын байна. Намсран 3 гэе. ЗНамсрангаа “Өөд нь тазөад (7 энэ амжилт, Наарнчимстийг 54 авбал манай-саяаа.болох-ныь тэр ТУСЧ ажиллагаа нь нийснэнийн. БЖ: тэж хөЁр охин їийдлээ. “дугаар сургуулийн хамт-олон ний 2 : Ж Л» тээр «бахархаж өөрийн сургуу К- ” ЖМамсранг хнчээнийн талаар цвнүлгэн-идр Хэм “-үржээнөэн 2 мавш ын ссЭнЛагыг магт: уулах ямар дүнтэй гарах Өч20--8-1 На 3 г авсан Наранчимэг ТУРШ | раничмэгээс а г: 24:сө1) нилээд хүүхэд өөрийнхээ 22 зовон хээг шал 8и7 хүнан 3 тэлүлэлэйсрд Хснеглалыйй Түэж Жамсран биш болсон. Бид оцт 2 авцгаалаа. Тухайлвал, Орос хэ ЭЭР заалгаж байгаа хичээл бүх 1 яийн талаар Зоя, хэл бигичйн хи "?? зөн, хусднарт гн ойлголцож 3 чээлийг Энхтуяа, тооны їичзэ | “ёлсад байгаа юм. Урьдчилсан дүн 9 н : д гээр үзэхэд Жамсран П улирлаар 9 лийг Наранчимэг гэх зэрэг хуваа бүх-хичээлийнхээ 60---70 9 рилаж ажиллаж байна. Жамсран сайнаас. онц дүн үзүүлэх халин : дуугүй болчихдог зөрүүд зангаа Р : Э» ч засаж, өөрийн мэдэхгүй зүйлээ Наранчимэгээс байнга. асууж, Л шивиэлээ. магтдаг шүү дээ, / ? на, он 5.28. | ТОй байна гэж баяртай хариулав. С. БОДООШ. АНДЫН АЛСДАХГҮЙ олонтой “захидлаар харилцаа тогтооно». (Тайлангийн удирдамжаас) Пионер сурагчдыг пролетарийн ИН зернацноналист үзлээр хүмү үлгэх жвдел бол үзэл суртал, улс хү мүүжлийн чухал зорилтын нэг гэж үзээд Монголын Үїнонерийн байгуул Фу олога байгуулагдсан “анхны өдрөөсөө эхлэн намынхаа заалтын дагуу га даад орны ивонерийн байгууллага ба инонер сурагчидтай харилцаа холбоо тогтоож злангуяа В.ЧН. Лениний нэ рэмжит Бүх Холбоотын Файгууалагын ажлын туршлагаас шээмдан суралцаж тус хоёр орны өсвө Рийн үенинхний найрамдлыг багжуу лан бэхжүүлэхийн төлөө кэрийн ЗҮТ тэж байв. 2 ЫХЗЭ--ийн Төв Хороо, Пионе: зовчзооноос 1926 онд хөдөөгийн бүл явжхикххИХЖЭЖЖИЛЖЖХЖИЕЖЖЖЖЖЖХЖЖИЖВЖИНЖиНЖНЖиИНХ2ОГЧ51 208 666ёлг85 «Ииовер, баазарчууд-аа! «Миний төр- ёс тутгг» болзолт уралдаанаар 22:43 бүлгэм, пионер, баатарчууд бүх- НУТАГ БОЛЗОЛТ судсоллаусйсар | ”утр, Монголын инонерий Өрддөд 27 ! Энэ уралдааныг Лр, хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж лын сургууль, Түүннй Дэргэдэх пноне- рийн дунд Лениний нэрэм жит инднерийн ордон, «Инонерийн үнэн» сонины газраас “файгаа юм. зарлаж хувьсгал ялснаас ХрЮш хагас зуун жилийн дотор манай өх орны Х9- болох. гэнэ. Аавын нэрийг көнхөлсөн 0 АЛАарт арисорчил БЭК рэндөн, үг4ёф0ф06:286664066ё26сф6ф6єсєєєєєєєєёфӨӨооф СЭТГЭЛ гүүдэд явуулах ажил хэргийн заав рыг боловсруулан заахдаа «Харьяат хөдөөгийн бүлэгтэй ойролцоо Холбоот улсын пнонер багачуудын бүлэг бай вал холбоо найрамдлыг тогтоох ба багачуудын биесийг ариун үзэмжтэй байлг «хулд,дулаан цагийн хувцас Балж үй чнөөс” жагсаалд хэ рэглэх бүрээгбөмбөр бэлтгэхийг зааж, тинонерийн ес журам, зан байдалд, га даад улсын пионерийн тухай багачуу дад ойлгуулахын тулд хэвлэгдэн гар сан ном, соннн сэтгүүл зэргээс тайл барлаж байвал.зохино» гэжээ, «Залгамжлагч» сэтгүүлд гадаад ор ны пионерүүдийн үйл амьдралаас хэв лэдэг байсан ба 1929 онд Туркмен ССР--ийн Ашхабад хотын пионе-- Ён бүлгэмээс ирүүлсэн захидлыг » Нацагдорж орчуулан хэвлүүлсэн эвэ үеэс пнонер сурагчдын хоорон дын жинхэнэ харилцаа үүсэж Зөвлөлт Украин улсын Харьнов хот, Москва хотын Лениний районы 1 ДдҮГЭэр сур гууль, Зөвлөлт Казах, Туркмений пно нерүүдээс захиа авч туршлагаас нь 9Ф Үдшийн үлгэр дууссан хойно... 9Ф Нийслэлийн 2 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Д. Насан жаргал бүлгийн дарга. юм. вэ? гэж ямагт боддог амьдралыг судалж байгаа юм. сурч байв. Москва хотын Лениний. районы 1 дүгээр сургуулийн пионерүүдээс ирүүлсэн нэгэн захидалд 4... Та на раас өөрийн захидлын дотор дурдсан Оюунцэцэг 4 дүгээр ангид байхдаа ахил туйлын сайн ЯВЖ | пэг сонин явдалтай учирсан юм. Нэг байгаа ба түүнд засгаас онцгой анхаа | одор пэрийн жагсаалтын 20 дахь хүүх рал тусламж хүргэж байгаа явдалд | дэд гэсон нэгэн захидал иржээ. Эцэ иь баярлана» гэж бичиж байжээ. ЗХУ-ын Ровепьки хотын сургуулийн 8 1929 оны 8 сард Москвад болсон дурын амгийн “сурагч Верагаас ирсэн он гийн Хүү ” БЭ» “1уүлЛ" айлаа. Оюунцэцэг төдийгүй, эйгийгхай үх өвст - БАСсөйнэ ЭДЭЭР ил нь бүгд баярлав. Оюунцэцэг, Берадаа ганд манай пионер сурагчдын төлөө |79 дахь захидлаа бичээд байнга. Тэр хоёр яөгчнд оролцож байв. 3 7 з даа өөрсдийн гэр орцы аж амьд Эдгээр төлөөлөгчид Германы үйлд | ра. лага, хүмүүжил. анд нөхдийнхөө вэрчнн ардуудтай хэлхээ холбоо ТОГ | туха ирээдүйн мэргэжлийнхээ тухай тоож, Энэ хуралд оролцсон 16 улсын | бичдэг юм. Оюунцэце эг удаа. эмнэ- пнонерүүдтэй найрамдлын харилцаа | лэгт хэвтсэн юм. Тэр үед Берагаас бүр тогтоожээ. ч олон захидал ирж, найз нөхрийдхөө Манай орны пионер сурагчид ийн Биеэр 17: сэтгэл зовсон нь илт байв, п ёл дтай | Биеийн байдлыг байнга асууж, лавлан, хүү гадаад орны бнонер сурагчидта ил захидал," энгэрннн тЭмдэг дурсан захидлаар харилцах харилцааны ЭХ | хурдан эдгэж гарахыг ерөөж байнаа? | гүүсвэр тавигдан. хөгжсөн. байна. Оюунцэцэг найздаа 8. дугаар Ч? эд | Ортлоо аав, ээжээрээ захидал бичүүлж С. Жушнэг эхэд р Элст суар маа, байсан бол одоо өөрөө бичдэг болжээ! дө аж ахуй, үйлдвэр, хэрхэн хөгжиж ирсэн, хүн ардын маань амьдралд гарч байгаа өөрчлөлтийг хувьс галын өмнөх үетэй харьцуулан судлаж эх орныхоо байгалийн гоо үзэсгэлэнгийн үзүүлэн, баялагийн -«нуглуулга бүхий орон зүтгийн өвөрмөн онцлог харуулсан музей, танхим, булан-байна. Бүрэн дувд суртуульд музей, дунд сургуульд там- хим, бага сургуульд.дулан байгуулахад энэ уралдааны зорилго оршино. Зуны амралтаараа хол, ойрын морь-.. төй ба-ягган. аялалыг зохиодог, эх Ор. « ноо танин мэдэх ахмад үеийн хувьсгалт 9 соёлын салбар Өвлийн өнгө жавхааг илтгэсэн цагаан -цас бударч, -холын бараа үл харагдана. Зөвхөн: Байдрагийн гол харлан мунгиран урсах яь би ч бас-мөдхөн бусдаас онц ялгагдах зүйлгүй ца:аан өмсгөлөө-өмсөж өв лийн өнгөөр гоёно гэх шиг Хоёр талаараа -өндөр уулсаар хүрээ- зяэгдсэн энэхүү голыг өгссөөр бри- ФФдфФфФфФФФ4ФФФ реөе «ч баатарлаг уламжла- өс л ХадаЛОЛЫГ шионер, бадтарчуудын 3 тадын төвд хүрч ирлээ, Бригадын дупд байнга зохиодог сургууль, Лионс- -3 бага сургууль гэсэн хаяг бүхий рийн бүлгэм энэ уралдаанд оролцоход хашааны хаалган 2 дээр ирэхэд: түүртэхгүй. 9 цал буурал толгойтой, 4 9 хөрслөг, «Миний төрсөн нутаг» болзолт урал- хүрэн бор царайтай нүдэнд дулаа. ГЭҮСҮҮЛТЭРСЭҮГЭСЛЭВ Дадухар ноу гүрэйлэгл 25-30 : / : л явуулна. ын хувьсгалын 50 жилийн 2 угтан авч, мэнд усаа мэдэлцээ ойд 28-73 ВИ Ленппий нэрэмжит Ф манай сургууль 100 гаруй хүүхэд 9 тэй, 4 багштай хичээллэж байна. Өвлийн бэлтгэл хангагдсан. |! Хүүхдүүд та нар анги танхимаар орж. үздээ, гэлээ. Ямар нэг аж (ахуй соёлын газрын өнгө «йкавхаа: чухамхүү тэнд ажиллаж байгаа хүмүүснйн ажилч хичээнгүй арга “айинллагаанаас нхээхэн шаалтгаад даг болохоор энэ сургуулийн хаал таар орсон хэн ,бүхэнд энэ, чинь юм юмаараа тов. хийсэн нүдэнд дулаахан сургууль юмаа гэх сэтгэл аяндаа төрнө. Энэ сургуулийн сурагчдын цо воо сэргэлэн, « авхаалжтайг яана. Тус сургуулийн пионер сурагчид 9! сайн дурын уран сайханчдын ул 9 он үзлэгт зориулай бэлтгэсэн 2 концертоо бидэнд үзүүллээ. Хоёр- Эх дугаар ангийн. сурагч Батаагийн 9 уншсай «Миний хүслэн» шүлэг. 4 гуравдугаар ангийн сурагч Ж. 3 Буулагийн дуулсан «Могой хээр» 2 ДУУ. эмэгтэй дорвойн сурагчийн АВӨСФФ «МАНАЙ нхий боловсро- ХАЙРТ ЭХ ОРОН--БНМАУ» музей байгуулах юм." й «Пионерийн үнэн» сонины энэ оны 27 дугаарыг олж үзэцгээ! Уралдааны бол зол тэнд тодорхой бичигдсэн учир энд дурдаагүй. ! гэсэн ӨФФОФ ЄүфҮФФФФҮҮеє ..ӨүЄҮҮӨ 241 БИЛЛ үх бфел. Атраас тариа найгууЛаы. /-/ Аясын ! урай сооос нь 2.бүжнглэсэн «Цацал» бүжиг зэрэг А| саявивүйс эл, 2 98 урлаг уран) сайхы авьяаслаг 1-4 2 талаа 2 “4 тоглолт олон байв. Хүүхдийнхээ амжилттай тоглосон. тоглолтонд чэн л ёт" ангид Вератай захидлаар харилцсан нь, Өрөс 7 ӨэтөФФФФФФФЕФФФФФүоФфФоФеєохфҮҮҮ зөсҮөтсөссү ч чєєєєєєөөөӨӨРӨӨӨФ - 3 - БРИГАДЫН СУРГУУЛЬ “аж ахуйг “бэхнсүүлэхийн тэмХ, -угтанж, сайн дурын уран са Пионерийн сэдэвт ажлаа хэрхэн сонирхолтой хийх энэ охин говийн хатан зоригт эмэгтэй Т.Борын үйл Балин нт үйүрэүуүЭФ2"" сс 72 ДАХЬ ЗАХИДАЛ хэлний мэдлдэгий Нь нэмэгдүүлж зөвлөл тийн сургууль, хүүхдийн тухай со нинг дуулах болов. Бера, Оюунцэцэг хоёр эвлэл, комсомолд эг жил элссэн. Энэ тухайгаа хэп хэлдээ баяр хөөр бол гон бичжээ, Хэн нэгэнд иь баярт үйл яв- дал тохиолдвол заавал бичдэг. Манай оронд монгол зөвлөлтийн иайрамдлын сараар юу юу хийснийг Өюупнцэцэг сан «хан бичсэн. Вера найзаас хариу нь удах гүй ирнэ. Хоёр найз ирээдүйн мэргэж лээ тухай зөвлөж байна. оёрын үерхэл бол-моп Здтүнэй залуу йнх ДЛыН цэ! тал ний нэ - 222 »-. Ф» 5 өвгөн -бары нь магнай тэнүүн » баяртай“байлаа." : 2 Өвгөн байн нь нам, -ардынхаа хувьсгалын 50 жилийн -ойг угтаж 2 сурагчдынхаа сурлагын чана 23 Эрс дээшлүүлж, Сургуулийнхаа эд 2 "18 ЕА махран ажиллаж байна тээд, 4. Ардын хувьсгалып 50 жилийн Ойг...” 32 дын улсын үзлэгт зориулан. тар, урлалын хэд. хэдэн. уран, бүтээл. хийхээр төлөвлөж байгаа юм. Бйс-, нэг иймэрхүү л юм оролдож суудаг хүн гээд иНМ.эн-модоор сийлбэр- дэсэн таван хошууг малын дүрс,,»? сүлд тэмдэг үзүүлсэн | юм. Түүний хөрслөг хүрэн бор царайнд амьд- ралынгихгдадлага туршлага хуримт йг: лагдсан нь илт. . 2-4 Та хичНээн жил сургай. хүмүү: 7» жүүлэх ажил хийж байна? гэхэд. -Би 29 жил багшилж” байна. Хэд хэдэн сургуульд анхны “багш . нь байлаа. Энэ Ч бас лтиймл сургуулийн нэг нь гэлээ. .Ихэн . Баянхонгорын төв, Галуут сумын. дунд сургууль, энэ бага, сургууль-..« даа ажиллаж байна. Миний.сурагч... даас одоо хүн, малын эмч, багш, инженер, эдийц засагчид гээд .Тө- рел бүрийн мэргэжлийн сэхээтнүүд эх орныхоо өнцөг булан бүрт ажил - лан амьдарч байна... Тэд маань өвгөн багшдаа үргэлж захна занаа. ирүүлцгээж байдаг юм гэж. ярьж суугаа хүн бол Баянхонгор айм. гийн Жаргалант сумын нэгдүгээр бригадын бага сургуулийн захирал Хоох юм. Энэ хүн одоо 60--аад настай, өсвөрийн үеийнхнийг сур гаж хүмүүжүүлэх ажилдаа. бүх Л амьдралаа зориулсан хүн. / путгийнхан түүнийг цөм Хоох багш гэж нэрлэнэ, » Я ЛУТЖАВ- фФ0ио:44144464 (1152 » лс» » 54 ? Ё3 Ө 3 тоёєєєєфФФөфӨөӨӨ е жит тсяавилалт цавын энэ ял арван Нэгдэх удаагаа болох гэж байна. МАХН-ын 50 жилайн ой, бүх Өр түмний ЇҮ спартакнадыг угтан өс мэх зорилгоор энэ жилийн тэмцээни! бүх аймгуудад эчнээгээр явуулахаар тнїїдвэрлэв Уралдааныг 1971 оны чэгдүгээр барын тавны дотор аймаг тус бүрийн 8 ба 10 жилийн сургуулиуд дээр заа вар ёсоор явуулж . нэгдүгээр сарын Ү0-нд аймгийнхаа дүнг гэргаж нэг дүгээр байр Т-нжөчарр сургуулийн ба- тийн тодорхойлолт, уул тэмцээнд с гуулийн захиргаа үсэн, (ӨГҮҮЛЛЭГ, Үнэнбат унтахаар хамт, гийн сэтгэл их л гонсгор ажээ. Аав маргааш чухал аньдлтай боло хоор би Чинбат дээрээ очиж чадах гүй болох нь дээ. Найз минь намайг Хичнээн их харуулдах бол гэж бодтол Үнзнбатын өөрт нь ТОХИОЛДСОН НЭГ явдал санаанд нь оров. Би тэр өдөр Хөхөөг мөн ч их харуулдсан шүү. Хөхөөгөө куудсыг 1 дүгээр сарын 15-ны дотор сонины газар жилийн дунд сургуулнудын тэмцээнийг тусгай зар лалын дагуу нэгдүгээр сард явуулна. а) Тэмцээнд аймаг хотын 8,10 жи лийн бүх сургуулиуд оролцоно. 6) Аймаг, хот дахь тусгай мэргэж- НИЙ чиХЭНД Машины Хөхөө минь ирж байх шиг санагдаад байсан юм. Хөхөөг ирэхгүй болохоор түүсэн лийн те техник мэргэжлийн | г й совин 0 үзээлзгэнээ идэх гэснээ арай зүр- най 4 орог сурагчид орохыг зөвшөө хэлдэггүйсэн. Хөхөө минь одоохон хүрээд ирвэл би юу өгөх вэ? Юу гэж хэлэх вэ? Гүзээлзгэнэ түүж тавина! гэж хэлчихээд ирэхэд нь зоосон байх уу! Тэгвэл ёстой муухай юм болно. Яасан ч идэж болохгүй Хөхөөгөө ир тэл хадгалах хэрэгтэй гэж бодсоор тав зургаа хоносонсон. | Тэгээд Хөхөөг ирэхгүй. болохоор түү 13--15 насны 2 км, “үгээ охид м, хөвгүүд болсон биш дээ. Гомдохдоо л, тэр шүү дээ. Би-Хөхөөг харуулддаг шиг" Чинбат намайг харуулдах болно. || Найздаа худал хэлэх шиг муу явдал байхгүй байх гэхчилэн бодсоор Үнэн батын нойр хулжжээ. - Ч “Эргэн хөрвөсөөр арайхийж, унтсан юм байх. "Үнэнбатыг ноднин Сэлбийн пионерийн зусланд амрахад Хөхөө-гэ дэг. найз нь эргэж очно гээд! Яагаад ч юм бэ очиж чадаагүйгээс тийм хэ рэг болжээ. . є . Чинбат нь уйнж сууна гэнэ Үнэнбат: ЭЯЫЛ1-Г -- Миний найз битгий уйл!: : Аав чухал ажилтай болоод,би ирж Ын с:187-1 ЗЭВ “өдрөө “ирах гүй болохоор гомдоод чамд өгөх гэж түүсэн гүзээлзгэнээ асгачихсан гэж «Чинбат улам чанга цорхирон уйлав. Үнэнбат нөхрөө аргал! ж ядаж бай : Эд 2 5 Ф, п олж 16--18 насны өхид 3 ки, хөвгүүд Б кыт болж орно, 16-18 насанд хувийн ам шилтаар орохыг зөвшөөрнө, 10 жилийн сургуулиас 18-15 яасны охидын хоёр км-т хоёр сурагч Бы258-2 насанд Хөёр сурагч, зэвүү Бийн 5 км-т хоёр сурагч оролцоно, Шагнал хо» ДОЛООДУГААР ХИЧЭЭЛ Багачууд аа| Та иар тоглосон өргөө бичихээс гадна нэртэй шата| өр- гийг уншиж хөлөг дээр нүүлгэж үзвэл бүр сайн, Өрөг бичлэгт гардаг Доорхи тэмдгүүдийг мэдэж аваарай... шалгаруулж 1. 1, НЇ байр эзэлсэн сургуульд «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын тэмцээний алт, мөн өө, хүрэл медаль, 1, ЇИ|,ЇИ зэргийн дипломоор шагнана, Нийслэлийн 8, 10 жилийн сургуу яийг тус тусад нь 1, 2, 3 дугаар байр Нүүдэл Х мад эзлүүлж нэгдүгээр байранд н сур| | ндсэний. ТЭМДЭР хүчтэй нүүдэл туулийг 1971 оны «Пионерийн үнэн» 0-0 богино сэлгээ. онц сайн нүүдэл сонины тэрэмжит цанын “Тэмцээний урт сэлгээ Тсул нүүдэл шилжин явах цом, нэгдүгээр зэргийн 5 шалаа 17 том алдаа. дипломоор, хоёр, туравдугаар байр эзэлсэн сургуулийг хоёр, гуравдугаар БРРАЭнЭВнА: 6: , нь харын хариу "ай. тус бүрт гурван байр | хүүдлийг ингэж бичнэ,” он эзлүүлэн эзэлсэн су" Цагаан: Цэрэн-- Хар:Нөуоа рагчдад нэгдүгээр зэргийн Диплом, 1, е2-04 е7-65 алтан мелвль хоёр, гуравдугаар байр| 2, Мг1-ф3 М68-48 эвэлсэн тдмирчидад 2, 8 Дугаар зэр- р шлл Жэ ааа г-ннинг ир ханлэн29, то-жррү2 5. Мебїр 771 Бгб:г2 6. Трх1-ф1. НУУ Үд Аймгуудад шалгарсан ТЧДЫГ| 64-00 Мд эчнээ амжилтаар нь мөн 1, 2, 3 ДУ) одд л дэлгэрэнгүй бичилт, Бод хүү таар байр эзлүүлж нэг, хоёр, гурав | ий зөвхөн очиж буусан буудлыг тэмдэг зэргийн диплом, 8ЛТ МӨНГӨ, | дэвэл товч тэмдэглэл нг 12802 СУГЭ2Р ГҮ 137: ч Я СОНИНЫ ГАЗАР ЖИЛИЙН омно Зохиосон юм, Чйдүгээрт ,4--48587 - Тэр хүү сэн гүзээлзгэнээ өөр хүүхдэд өгчих” сөн билээ. Ямар тэр гүзээлзгэнэ гай - Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбилатад хэвлэв, гэж дуудаад сэрээв. Үнэнбатын ав ээж хобул ажилтай. Аав нь жолооч хүн. Үнэнбат тэр өдөр Сэлбийн пионе- рийн зусланд амарч байгаа найзы гаа эргэж дОчно гэж тохирсон ажээ. Энэ тухайгаа урд өдөр нь аавдаа хэлсэнд аав нь, Аав, ээж хоёр нь ажилдаа: явав. Үнэнбат ундаа ч ууж чадсангүй. Сэт гэл нь нэг Л бүүдгэр байв. Үнэнбат хэдэнтэй орж гарч байснаа цаас ха рандаа авч ширээнээ суув, Хайрт аав, ээж минь надад бүү зовборой! Хүү чинь найз Чинбагаа эргэхээр Сэлбийн пионерийн зуслан явлаа. Чадвал өнөөдөр эргэж ирнэ, Эс чад- вал маргааш ирнэ. Найздаа худал хэлж. болохгүй шүүдээ. Тэгээд л хүү чинь заавал өнөөдөр явж байна. Унааны ая, биеийн амрыг харж болз. сон өдрөө очилгүй нөхрөө гомдоос ноос-хичнээн ч зовж зүдэрлээ тэсэн очих л хэрэгтэй биз дээ. Найз минь “намайг өдийд харуулдаад “сууж ба! гаа. Аав чухал ажилтай байсан-боло хоор яана гэх вэ? Хүү чинь явган яваад хүрчихэж чадна. Харин: аавын . хаа урт хар сэлэмийг авч явлаа шүү. Нохой дайралдвал хэрэг болөх байх... За миний хайрт аав, ээж хүүдээ бүү зовоорой! гэсэн зурвас бичиж ширээн дээр тавив. Найздаа аваачиж өгөхөөр бэлтгэсэн шинэ ном, тэмдэрРлэлийн “дэвтэр, ээжийнхээ урд өдөр нь өгсөн хэдэн" модтой чихрийг торонд хийж бариад аавынхаа хамгийн их нандиг наж “байдаг мөнгөн тоногтой урт хар сэлэмийг зүүгээд гэрээсээ гарчээ. Үнэнбат намар тавдугаар 4 орох боловч бие жаахантай тул зүү сэн сэлэм нь газар цохилон хөлтэй” нь ороолдоно. Заримдаа сэлмэндээ таварцаглан ойчно, Явахад тун бэрх гандаа хавчуулжээ. хүүгийнхээ хойноос явав. нандигнан хадгалж байдаг мөнгөн машин ирж явав. нь НЭ. Дув дуугүй гагнхүү.урд- 09 ширтэн машины хурд” давхина. Тэдний өмнөөс ачааны -- Аав аа. ээж ээ гэсээр хүү нь тэр “урт хар машинаас "гарч ирэв, Аав ээж хоёр нь хүүгээ зэмлэсэнгүй. Тэр ч байтугай энгийн үед «Сайн нө хөр минь дурсгасан юм.. Битгий Эвд “чих» гээд хүний гар хүргүүлдэггүй саав нь огт уурласангүй, Харин хүү үгэндээ тээ Ээ үнсэж халсэн- - Танай хүүгийн намтрыг би сонс: сон сайн хүү.байна. За гэ ? байна Э тэл богүй тэй болохоор зүүсэн сэлмээ авч.су- ХҮН Бх хүү, 0 5. ЗЭхэй Аав, ээж нь орой ажлаасаа ирүүт “ШУВТ йЕ эй 7 тэр нөгөөх зуравсыг үзээд: яаран мэгдэн | нь Аадар борооны бөөн хар үүл тэн ёо «4 СэСМээ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо, МБТСЭ-ийн Төв “Зөвлөлийн реч сан шатрын хичээлийг үүлэгчдийн хурлаас хүүхэд за. Ё танарт зориулан урьд нийтлэгдэж үргэлжлүүлэн нийтлэв. Ё нь бүх бод хүүс”аль болох цөөн Чүү зийНь "барах, хоёрдугаар 5-3-47 риуд жид хийхийн тул хачин. 1 ЛаК Хуүрнгл сүй сор сойр бий 4 ли! иаж нүү П гээр ЭТ рнирхёх-үй дасгад хийл гэ: сэн юм шүү. ” -. Нэгдүгээр өрөг . Ч т2 1, 64 д5 л ёю Эрэ т9ид ын 13. Б:ф7 Тргд3 14. 508 ге7 1 2Э16, ТОВ! -8ЫӨ Н:в8 1А8 Хоёрдугаар өрөс . ЖЭ” хал 8. а4 64 719 ТЄВо 2 луучуудын дунд шатрын лэх тогтоол гаргасан билээ. Энэ тог, тоолыг 2 БЖ ээ рг: хэрэгжүүлэ- Ч-шиэ-шшиилса төд т нбгтой урт хар сэлмээ-авч явсанд ч || Ф ( 27 дахь жилдээ 36 50 (1160) ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн раас сурагч Т. Роза, Оюун, Тунгалаг, Алтанцэцэг, НЭГДҮГЭЭР АСУУЛТАНД ХАРИУЛСАН НЬ, -- Тэвчээртэй байна гэдэг бол өөрөө өөрийнхөө биеийг эзэмдэж, сурна гэсэн үг билээ. Манай дэл: хий дээр хичнээн олон цэцэн мэр гэд байна вэ? Тэд цөм хүссэнээ- рээ л санааны зоргоор нэг л өдөр 7 эрдэмтэн мэргэн цэцэн. хүмүүс, П болчихоогүй шүү дээ! Бүр олон Ё зуун жилийн тэртээх алс холын житээ дурдахаа больё. Владимир Ильич Леийн Дунд сургуулийг онц сайн дүнтэй төгс Ё гөөд дээд сургуульд орсон боловч Г. хувьсгалт -ажил хийсэн тэдэг нэ рээр сургуул"ас нин заавал дээд боловсрол эзэм- ) шихээр сайдад өргөдөл бичиж, дөр 7 вөн жил үзэх тэр олон хичээлийг 7 хоёрхон шилийн дотор үзээд шөл Ї гуулж, гялалзсан амжилт үзүүлж ї | | нэгдүгээр зэргийн ДИПЛОМТОЙ ТӨГС ! сөн -нтүү дЭэ.. Лениний сурахыг хэн ч албадаагүй ээ! Гэвч асар ик | ,тэвчээр, гаргаж зорьсондоо, хүрэ- хээр,м! ,) ФЭТГЭЛЭЭ 9 Бүрг ойрын бас нэг жишээдур- ”дья. Намайг үлгэр нишээ бага сургууль (Одоогийн 8 лугаар дунд сургууль)д сурч байхад Дарийн утаа ,ханкалж, -дайны: . гая-дүрэл: : зэж байлаа. Тэр үед бид. төмөр лаазаар үзэг, хїйж, "Туулын бургА саар нш хийж, савтай бэхээ. ,Ххам Ё цуйдаа гэсгээж, хичээллэдэг бай- 50 ява,Тэглэв ч гэсэн тэвчээр алдаж, иэг ч хүүхэд хичээл тасалдаггүй, Со байж билээ. Тэвчээр. гэгч ийм л. ЛТАНД: 1 4 ! ТА ! 1970 оны 13 дугар сарын 18. ! хөөгджээ.Гэвч Ле-” 22 Эн, Зарм ”ЭТ аж чадсаныг Эйдээс үзэж болно 75 ЛКАГВА Үнэ 10 мө. 32 дугаар дунд лийн онц суртуу. Д.Нэргүй, О. Туул, Н. Түмэнжар: сая Ч, , Б..Жавсандулан нар. - Е шаттжчхилггшлВЛОЕСЛОЖТТЖЛИЛЛНСНИЙРРИБЭХОНХУОЛОГ сурлагатнууд Өвөр ї7ү: Ч. Ганболд, Ар эгнээнд Ч.. Гэрэн зургийг М. ДОРЖ Багачууд: аз!- «Тэвчээр, кай асуулхыг хариулж хэл, утга зохиошын тэнхимийн гуайгаас хүссэн юм. хөдөлмөрлөвөл тэр амжилтанд хүр нэ гэсэн үг билээ. : : Хичээл давтахаас бэрхшээдэг. даалгавраа хийхээс төвөгшөөдөг тийм жаал хэрэв байвал тэр. ХӨ- дөлмөрлөхөөс зайлсхийн байгаа хэрэг шүү дээ. Хөдөлмөрлаөхгүй- гээр хэн ч амжилтанд хүрч чадах 3 у , гүй.-Ленин бүхэн өдөржин ном гүй уншиж, бичинс, ор- йоос салалгүй чуулга хийж, англи, герман хэл сурч байжээ, Гэрийнхэн нь. яаж ийнхүү ихээр хөдөлмөрлөж чадна. вэ гэж гайхна Гэвч.Эенин тэдэнд ... ,«Ямар ч хүн гайкалтай. кээр болно. |Харий сурч хөдөлтөрлөж хэрэгтэй», ганцхүү зөв л амрак гэдэг байнсээ.. .. ЇХ 1 ак, эг нарын дунд нэг хүн амжил хийн, нэг жилд хөдөл-мөр, Хариултыгдор нийтлэв. й ! бал сая амжилтанд хүрч болно. Багачууд та нарын хувьд бол тэв чээр хөдөлмөрийн дүнд онц сайн сурлагад сая хүрч чадна, эрхэм зорилго сурагч хүнд билээ. Амжилттай сайн сурна гэ : дэг бол гүн бат мэдлэг эзэмшиж, шинжлэх ухааны шимийг гэсэн үг билээ: Хүүкдүүд ээ! жилттай дүн авч шинэ оноо уг” таарай. Нам, Ардын хувьсгал, “. Ё гачууд та нарт сурак эрхийн “ээн жаргал эдлүүлсэн учраас нэг в ч сурагч кангалтгүй дүн үзүүлэк 48 ёогүй ээ! 28 НЭМЭЛТ” АСУУЛТ (2 таныг дунд сургуульд сурч 8 байкдаа онц сайнаас Өөр дүн 88 Дд даггүй байсан гэж ангийнхан чинь 8 ярьдаг үнэн: үү? 57:22:24 дэвтрүүд маань” надад дагчом: Миний сурлаган “ Унсад “мэргэжил эзэмшиж, улмаар, д гамтай эдэлж дүү нартаа өгнө, сурлага» гурвын уялдааны ту х өгөхийг Монгол Улсын Их Б 527384) 5 эрхлэгч, дэд эрдэмтэн Ц. аатар Сурагч 8 хүний гол хөдөлмөр сурлага шүү д дээ. Онц сайй сурахаас.өөр ямар 8 күртэнэ Ё Хөдөлмөр тэв- Ё “ чээрийг хослуучж, хаяанд ирсэн 8 хагас жилийн шалгалтандаа ам-р -» Хориод-жилийн-тэртээ дүнд .8 сургуульд сурч байхдаа авч явсан д роний: УНШИНА, БОДНО, ХАРИУЛНА! | сурлагатан Г. Алтан-очир, - Ноднин жил би дэвтэртээ таагүй бичдэг байсан. Одоо 3 : ий тэрт онц сайнаас өөр дүн байхгүй 8 ,от-) ХЭДИЙД, та энэн : зэрэг 8 шиг хүртсэ н бэ? Кай 115 О 7094 Кайрт, - наш,с засгийнхаа : 0 82134289 яаиёа Хал Р АЧЗХАЧ Үл 3-6) өс. - ХЛлиглалмж СУРКСТО “ИЙЛАН МАХН. Ардын хувьсгал, чууд алхалж байна. Иионерийн идэвхтэн нар аа! Баатарчууд аа! 50 жилийн ой угтсан аян эхэлсээр таван сар гаруй боллоо. Баатарчууд өөрсдийн сайн нөхөд шнонерүүдтэй- рээр хөдөлж байгааг та нар мэднэ. ЇНигүүр болгон та нарт ойлгомжтой байгаа. Бас сонирхолтой ч байгаа. йн далайд гэсэн жигүүрт баатарчууд юуг хийх вэ? мХхЗэ- 50 жилийн ой угтсан аянд өсвө- рийн Сүхбаатарчуудын хамт баата! БААТАРЧУУДЫН ЭРХЭМЛЭХ ТАВАН зуун баатарчууд алхална. Та нар улам ихийг мэднэ, Улам ихийг сурна, Яагаад, ямар унраас гэсэн асуултанд бүрэн гүйцэд хариулт өгөхөд та на. рын хамгийн дотно зөвлөгч ном тусал на. Ваатарчууд «Номын баатарчууд», «Номын орноор», «Номобос бүгдийг мэдэж болно», «Ном бидний сайн. нө- хөр» гэх мэт янз бүрийн сэдэвт ажил зохиож болно. Энэ бол” Зөвхөн санаа авах төдий. зүйл та нар өөрсдөө сайн бодоцгоо: 240) Улаан бүчтэний хойчийг залгамж- лагч баатарчуудын сайн үйл явдал гэсэн жигүүрээр юу хийж болох вэ? Өсвөрийн Сүхбаатарчуудын хой- чийг залгамжлагч баатарчууд хэзээ ямагт сайн үйл явдлыг бүтээгчид байх ёстой. Баатарчууд зөвхөн өөрс- дөө амжилттай суралцаад хүмүүжил сахилгаар тэргүүний байх нь хангалт гүй. Тэд жинхэнэ пионерүүд болцгоо- хын тулд бусдыг манлайлж, хошууч- лагчид байх ёстой. Үеийн нөхөд бо- лон дүү нартаа үлгэр жишээч гэр орон, анги сургууль нийгэм, Нийг- мийн өмч хөрөнгийг хайрлан хам- гаалж чаддаг байна. Үүний тулд гэ- рийнхнийхээ ажилд туслалцдаг байх. Айл саахалтын хүүхэд, дүү нараа асар. Анги танхим байр сууцаа цэ- вэрлэж, зүлэг модоо хамгаалж сур. Хаягдал хадаас түүх, төмөр цуглуу- лах, ноос түүх, тариалангийн талбай цэвэрлэх зэрэг нийгэм, нийтийн үйл амьдралд оролцоно. Баатарчууд дүү нартаа буюу өөрс- дөдөө зориулж, тасалгааны тоглоом, ширээний тоглоом, үлгэрийн танхим, динафильмийн театр зэргийг санаач- Энэ жигүүрзэр манай орны олон лан байгүулж болно. Миний эх орон БНМАУ жигүү- рээр юу хийж болох вэ? Баатарчуудын аравт багууд нь төрөлх сургууль газар нутгийнхаа нэр усны утга учрыг таньж мэдэхээс эхлээд шинэ амьдралыг цогцлон бай- гуулж байгаа алдар цуутнуудыг эрэн сурвалжилж анхдагчдыг эрж хайх, В.И. Ленин, Д. Сүхбаатар нарын бага насны үйл амьдрал, тэдний хүүхэд ахуйн амьдралтай нарийн танилцана. мын Хойд нь өөрийн аравт, багийн анх буй. болсон түүх, өөрийн с - лийн болон МПБ-ын түүхэн шаал лыг таньж мэдэх зорилт тавина. Ахмад үеийнхнээс суралцая минүүрээр та бүхэн юу хийж вэ! гэсэн болох Энэ жигүүрээр хөдөлмөрийн ба ул- р сын баатрууд айл саахалтын болон нэгэн сууц, нэгэн нутагт амьдарч бай гаа гайхамшигт хүмүүсийн амьддал тэмцлийн түүхийг таньж мэдэх 30- рилт тавина. Баатарчууд эрж сурвалжлах аянд гарч болно. Баатарлаг үйлстний үйл амьдралаас юуг сурч юуг мэдсэнээ бүх аравт багууд хоорондоо туршлага солилцох ажлыг «Пионерийн үнэн» сонины баатарчуудад зориулсан сар бүрийн дугаар, долоо хоног тутмын бямба гаригт нэ! лдэг. Замгамж- лагчдын дуудлага Оо нэвтрүүлгээр явуулж болно. Найрамдал нөхөрлөл энх тайван жигүүрэр юу хийж болох вэ? Энэ жигүүрээр хөдлөгч бүх баатар- чууд «Үндэстэн олны хүүхэд. Үүрд нэг санаагаар амвдрана» гэсэн урнан дор ажлаа явуулна. Баатарчууд орон бүрт үе тэнгийн Найз нөхөддөө ажил үйлс амьдралаа танилцуулахын тулд тэдэнд зурсан зургаа, дуулдаг Дуугаа, уншдаг ном сониноо, зохно- сон шүлгээ солилцох,.захиа бичих, хаягаа солилцох зэрэг дотно харь- цааг тогтооно. Та нарын зурсан, зо-- хиосон, бичсэн зүйлийг шалгаруулж хамгийн сайныг нь сонинд хэвлэх, ра диогоор нэвтрүүлэх, бас номонд сон- ГОН ЭМХЭТГЭНЭ. Бүх жигүүрийн нэх вэ? Баатарчууд тэдгээрийн » аравт ба- гуудын их ойг угтсан ажлыг пионе- рийн байгууллага дүгнэнэ. Баатар- чууд тэдгээрийн баг, аравтууд пноне- рүүдийн нэг адил бяцхан номыг бү" тээх хөдөлгөөнийг өрнүүлнэ. 7Кигүү: ийн ажлыг хэд хичнээн бяцхан ном ажлыг хэрхэн дүг- бүтээв? гэдгээр Дүгнэгдэнэ. Арав- тын бяцхан номд нэг сайн үйл явдал бизигдэнэ. Багийн бяцхан номонд аравтын сайн үйл явдлууд бичигдэнэ. Пионерийн бүлэг бүлгэ- мийн бяцхан номонд баатарчуудын од, сар, дөл багийн сайн үйл явдал бичигдэнэ. Ерөнхий Кан анэс- сургуулну- дэргэдэх тарчуудын аравт, Загууулас нэгдсэн тайланг 1971 оны таван сарын найманд аймаг, хо- тын пионерийн чуулганг тохнолдуу- лан «Бид ирзэдүйн чууд» гэсэн урнан дор Пионерийн байгуул- лагатаа өгөнө. Баатарчууд та нарт цаг рийн пионерүүд туслана таж болохгүй. ямагт өсвө тэдгийг"мар Э Шил толь нь гялалзсан, ши- нэхэн будагны үнэр сэнгэнэсэн тохилог сайхан анги танхимд суугаад хичээллэх юутай сай хан. “Нарны илч харьж намрын засаж сэлбэжээ. Энэ бүхнийг хийхэд 14000 төгрөг зарцуу- лах байлаа. Гэвч зөвхөн мате риалын зардалд 4480 төгрөг ангийнхан хийсэн юмаа гэж сур туулийн захирал ЇП. Мэгзэм Кабинетийн эрхлэгч багш Ба ) дарч, --Ерөнхий техник хэрэгс- ярьж билээ. 8 байгууллагын зорилго нь хүүлэх, хөдөлмөрийн ЭЗХТЗ-ийн гишүүн орнуудын шинжлэх ухаан, техникийн : талийнхаа нөөц аах, үйлдвэрлэх талын хамтын Г Ы хийх, шинээр барилга Б ажил зохиож байна.. 7476 Ён ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХАРИЛЦАН ТУСЛАХ ЗӨВЛӨЛ (ЭЗХТЗ) 8 Хүүхдүүд ээ! Тэмдэглэлийнхээ дэвтрийн шиг 8 нэ үгийн толь булантаа нээгээрэй. “Өөд 9 В социалист орнуудын олон улсын байгуул Н 2 ЭЗХТЗ-ийн тухай ярилцья. Энэ байгууллага-8 19498 оны нэгдүгээр сард байгуулагдсан. Энэ 8 5 орвуудын хамтын ажиллагааг улам өргөжүүлж, 8 улс орны аж ахуйг нэгдсэн төлөвлөгөөтэй хөг- 8 5 жүүлэх, эдийн засаг, техникийн дэвшлийг түр- 8 2 тэтгэх явдал юм. Мөн үйлдвэр бага хөгжсөн ор- ё төж, ард түмний аж байдлыг улам сайн болгох 30) “ хамтын ажиллагаа 8 3 бие биеийнхээ бүрэн тэгш, тусгаар тогтнол,,үн- : дэсний эрх ашгийг хүндэтгэх,нөхөрсгөөр харил" р цан туслах зарчмыг, явуулах ажлынхаа удирд- дага болгодог. ЭЗХТЗ нь гишүүн орнуудаа бай- р бололцоог бүрэн дүүрэн ашиг- р хүчнийхээ хөгжлийг хурдатгах, 8 гишүүн орнуудынхаа здийн засаг,техиинийн бүх : ажиллагаа! лан зохион 8 г. Одоо манай оронд ЭЗХТЗ-ийн тус- 8 ламжаар худаг ус таргах, малын шинжилгээ 8 Э йгууламж барих зэрэг 8 “улирал болоод ирэхэд дахиад л "сургууль" “бүхэнд хөл хөгжөөн, Дуу шуу болж багачууд,та нар эрдмийн танхим, сургуулиа зо -| рин ирдэг. Тэгэхэд хичнээн сай хан байдаг билээ. Анги танхим, сургуулийн чинь орчинд:заавал нэг шинэ зүйл бий болсон бай даг. : ээс л Тэр бүхнийг хэн хийдэг вэ? Та нарт эрдэм ном сургах гэж “зүтгэж байдаг. хайрт багш нар шарил аан үҮНН чинь, амарч байхад чинь хийж Тэмдэглэл УЧөсэард засаж сэлбэж янзалдаг е илэЭ. 1 эдийн засаг, 8|РЭГТ тууль байдаг. Энэ сургууль 51 анги. бүлэгтэй 2036 с сурагчтай томоохон сургуулийн нэг билээ. Энз жил хичээлийн 8120 шоо метр хана шохойдож, 5600 шоо метр хана 2920 шоо метр шалыг тосон будгаар бу- даж 528 ширээ 1071 сандал өөрөө явчихна. Ард нь Р, ” ХРЛЭУХУХГС САЙХАН СУРГУУЛЬ зарцуулж, өөрсдийн хүчээр энэ их ажлыг хийжээ. Хичээл эхэл мэгц хүүхдүүд анхныхаа хичээ лийг ер бусын сонин сайхан ан- тид хийжээ. Ханын самбар өөд уруугаа ахиад л самбар байна, Хичээл хийж суухдаа, шинэ Хуу ч сон сож болно, ший кино ч үзэж бол но. Энэ бүхнийг багш нар ахлах л, х сАГАЛДАОАГ лийн кабинетаа бид үндсэнд нь дуусаж байна. Одоо хими, Фи. зикийн кабинет тохижуулж бай таа. Манай мужаан, дарханы кабинетаар орвол бүр ч догь шүү гэв. Хүүхдийг ажиллах бү хий л бололцоо, багаж хэрэгс лээр хангасан мужаан дарханы кабинетаар ороход хүүхдүүд ажиллаж байлаа. --Хөрөө харуул, алх дөш цөм бүрэн. Ёстой ухааны ур, га рын дүй сорихоос өөр аргагүй гэж сурагч Төмөр ярьж билээ. Энэ сургууль, өвлийн бэлтгэл сургууль тохижуулалтын 1а4- лаар БНМАУ-ын Ардын Боловс ролын Яам, .Соёл Гэгээрлийн ажилтны үйлдвэрчний эвлэлийн төв хорооноос зарласан уралдаа ны болзлыг амжилттай бие- лүүлж байр эзэлсэн ажээ. Энэ бүхнийг сургууль багш нар чивь багачууд та нарыг амжилт тай сайн сураасай гэж хийж бү тээж байдаг билээ. бас б» Р Жосо -инт-- “ 9 ОНЦЧУУДЫН ЗӨВЛӨЛГӨӨН МАХН, Ардын хувьсгалын 50 жи. лийн ой угтаж, Нийслэлийн 82 Ду- гаар сургууль 1970-4971 оны хи. чээлийн жилд сурагчдын сурлагын чанарыг дээшлүүлэн онц ба сайн сур- влөлгөөнд оролцогч зөвлөлгө онц 1АХН, Ардын хувьсгалын сурлагын 50 жилийн ойдоо сурлага хөдөлмө-- чанарыг дээшлүүлэх талаар тодорхой “рийн” их амжилтаар: бэлэг барихыг Тогцаргоархав амиаласан чандай өөвиж Зун ерөөв | х ич ч бэ улирлаа ҮРЭЛЖ Эмиинэ гт, НГЭЭ ӨГЧ НЭГДҮГЭЭ| ? Фозагн . 4ВД үр? Зөвлөлгөөнд онц сурлагатан Ч, нийт сурагчдын 34,3 хувь нь онц -сайн сурлагатан боллоо, Ганголд, В, Жавзавдулам, Роза, Эр дэнэцоож нар өөрсдийн онцсайн ралцдаг арга туршлагаа ярив. хү яж, сургаж байгаа эцэг Нусгай, Чулуун вар өөрсдийн ЭР ИЙВ та туршлагаа ярьж өгөв. хөдөлмөр авьяас чадвараа а раа шалгарч таван онцын болзлыг хангасан онц -сурлагатан Ч. Ганболд, Б. лам, Эрдэнзцоож, 0, Туул, Тунгалаг нарт «Таван онцын эзэн».тэмдэг үнэмлэх гардуулав. 3 «Онц ,сурлагатны чэн рэн асан. урилгыг сургуулнын ! Блхорсүрэн уншлаа. Багш С.ШААЗАН (32 дугаар сїР” гууль) жас. 2й “САЙН ҮЙЛС 1969-1970 оны хичээлийн эшилд Т дугаар ангийн 188820 пионер Тельманчууд «Гүн бат мэдлэгийн төлөө» тэмдгийг авахын төлөө пно нерийн дугуйланд суралцаж байна, губен хотын Вильгельм Пи книн нэрэмжит дунд сургуу лийн пнионерүүд гитлерийн Фашизмын эсрэг дайнд амь үрэгдсэн зөвлөлтийн цэр- гийн булшийг олох ажлыг хот орчмоор хийж байна, Тэд амь үрэгдсэн баатруу дын нэрийг мэдэж тэдний тө рел төрөгсөдтэй нь холбоо тогтоох зорилго тавьжээ, Нала хотхоны дунд сур | туулийн инонерүүд шефлэж авсан бригадад өдрийн мэдээ сэн Лениний үзэл санааг хэрхэн « хэрэгжүүлэв» гэсэн нэртэй юм. 1969-1970 оны хичээлийн жилд БНАГУ-д шнонерийн бүлэг үйлдвэрлэлийн брига- чийн мэндэлсний 100 жн- лийн ойг тохиолдуулан Леннний хөшөөнд уул сарнай цэцгүүдээ хөшөөний хормойг тойруулан суулга- байна. Өнгөрөгч улирлыг давахын тулд Дрез дены тойргийн пионерүүд ганцхан долоо хоногийн до- тор 920000 кг Зариалий л логдол цаас, хыг мэдэж авах гэж пноне- нээ|ХЫН жаргалтай үе, өвлийн бэрх үе өрөө, ранд биеэ Зуны сайхан гамралт--багачуу- олон арван мянган үйлд- вэр заводын | ХҮүХХЛйЭЭ Бусланх амардаг юм. Хөвгүүд охид хүүх дийн томоохон зусланд амрах зав ны нү ны бүр ч баяртай бай- » Тэд энд гадаадын одон орны тЭНГИЙН НӨХӨДТЭЙГЭЭ Хийт нэг д сууж усанд орж на ээж, хол ойрын аялалд эв хамт тоглодог юм. жилд үзсэн сонссон ойлгом юм бүхэн амилж бүр ч той болд: 1: дын хооронд 44118 шефийн холбоо байна. тогтоосон ш БНАГУ-ын нийслэлийн Лениний нэрэмжит талбайг чимэглэхээр Берлин хотын пионерүүд 1505 ширхэг сар най цэцэг авах мөнгө цуг- дуулжээ. Владимир Ильи Рүүд тэр эмчийнд ямагт оч- дог ажээ. Вальтерсхаузен (БНАГУ- ын "өмнөд хэсэг) хотхонд гитлерийн фашистуудад хэл мэгдсэн Францын арван зур гаан иргэний дурсгалд зорну лан босгосон хөшөөг арчлан хамгаалах ажлыг пионер, ах мадууд байнга хийж байна. Берлин хотын Лихтенберг районы Артур Бекнерийн нэрэмжит дунд сургуулийн пионерүүд, гал сөнөөгчдөд туслах идэрчүүдийн шилдэг номандад олгодог «Берлиний ардын цагдаагийн газрын ерөнхийлөгчийн тусгай шаг нал болон «Дээд амжилт» гэ сэн үнэлэлт авсан байна. Герман Титовийн нэрэм- жит пионерийн төв ордны 42 гуйлангуудад 2800 хүүхэ, суралцдаг. Тэдний хамгийн дуртай дугуйлан гэвэл: ца- хидгаан, тээврийн болон ав то тєхник, хими, ургамал, аж ахуй, бионик ба микрабио логи, Хөгжим, бүжиг зэрэг даг. бусад дугуйлан ажээ, ТЭД ТА Та нарын олонхи нь цагаан цамц, цэн хэр бүч, цэнхэр малгайтай эдгээр охид үзэцгээсэн Зуныхаа амралтыг хамт өнгөрөөсөн байж ч болох шүү дээ. Учир нь эд нар хилийн чанадад олон улсын пионерийн зусланд янз бүрийн орны мүн гт: хамт амралтаа өнгөрөсдөг. Мөн Г У-ын пионерийн зусланд бусад орны билээ, Толь мэт Зөвлөлт Холбоот Улсад юм уу бусад социалист дад, эсвэл В -ын иионерийн аль нэгэнд амраад манай пионерүүд-тельменчүүд гэртээ бахархал дүүрэн ирдэг юм. Ихэнхидээ тэдний цээжинд танай орны пионерүүдээс бэлэг: улаан бүч үг 2-3 нь хамт намирч билээ. Энэ нь найрамдал нөхөрлөлийн тэм- Дэг. Э ө 6 эн -үй 0-3 -4-- рнст Тельманы байгууллага анх ш- болоход пионерийн инм олон зуслан барьж к» хай санахын ч аргаг үй байнаа. Уяар ёь гитлерийн фашизм улс ор поих үгүйрлийн ул мерийг үлдээсэн. Одоо улсын тадна үйлдвэр ДЭД зориулан байгуулсан МЯНГА МЯНТАН МӨН Л НАРЫН НАЙЗ и, залуу техникчид, тойрон аялагч Жав озон хийн бааз байгалийн үзэмж төгөлдөр газруудад байрлаж байна. “үний зэрэгцээ пионер сурагчдын 115 ордон, иран йн 30: театр, 21 кино үйлдвэр, 700 илүү хөгжмийн чуулга пионерүүдийн мэдэлд байдаг юм. Тэд Яг л та нарын адил чөлөө цагаа хүсэл сонирхлынхоо дагуу пионер сурагчдын ордонд өнгөрөөдөг юм, Энд урлаг, тех ник, бодис зүй, хувилахуй ухаан, биоло- гийн дугуйлан хичээллэж байдаг. Гер- ман Титовын нэрэмжит Берлингийн пио нерийн тєв ордонд мотоцикл сонирхогч дын дугуйлан хүртэл хичээллэдэг. Даш рамд хэлэхэд энэхүү пионерийн ордныг зөвлөлтийн генерал Котиков, Берлин хотын пионерүүдэд бэлэглэсэн билээ. Пионерүүд чадах бүхнээ хийдэг ул гэдэг нь илэрхий. Гайдарын зохиол «Тө мөр ба түүний команд» нь тэдний хам- гийн дуртай номын нэг болсоор удаж байна. Та нар үүнийг цөм л мэднэ шүү дээ. Тэгээд тэд Төмрийн командын мая- гаар ажиллаж настай, өвчтэй хүмүүст туслах үүрэг хүлээж тэдэнд дэлгүүр хоршооноос талх тариа, зоориноос түлээ түлший нь дөхүүлж өгдөг. Спортын амьдралын оргил нь ямагт хүүхэд 3а- дын спартакиад:болж байдаг, 1969--1970 оны хичээлийн жилд Явагд ИН хүүхэд залуучуудын Ш спартаниа- Д пионерүүд маш сайн бэлтгэв, Тэд ориы хэмжээний рекорд амжилт ї шинээр тогтоосон билээ, Тэд БНАГУ-ын гуулагдсанаас хойш дэ. булан бүрээс ЗО тан километр зам Улс, ж ч С: энэ Сэтгэл санааг догдлуулсан шинжлэх ухаан, техни- кийн сүүлийн үеийн ололт нь охид, хөвгүүдийн өөрс- дөө шинжлэн судлах туршин үзэх сонирхлыг асар их сэргээж байна. БНАГУ-ын өмнөд хэсэгт орших үйлд- вэрийн төв Карл Маркс хотын орчимд 85 метр урт пуужингийн загвар моддын дээгүүр цоройн гарч бай- Дэлхийд анх удаа хүүхдэд зориулан байгуулсан ог- торгуйн хөлгийн буудал дээр кино дэлгэц, шаардлага тай бүх л техникийн багаж хэрэгслэлээр тоноглогдсон огторгуйн хөлгийн дууриамал бүхээг байдаг. НӨХӨД лаг сонирхогчдын 3446 улаан буланд авьяас Жас ямагт хөгжүүлж байдаг юм. «Социализмын галерее»-д Ппионе- рүүд гар зураг, баримал, гэрэл зураг, уянгын шүлэг, үргэлжилсэн үгийн 30- хиол, жүжгийн шилдэг бүтээлүүдээ ирүүлсэн байна. БНАГУ-ын пионерийн байгууллага нь с“өрсдийн олсон их ам- жилтын үрд 1952 оноос Эрнст Тельма ны хүндэт нэрээр нэрлэгдэх болсон билээ. , : Энэ үеэс БНАГУ-ын хоёр сая пионе- рүүд тэдэнд хүлээлгэсэн асар их итгэ- лийг биелүүлэхээр чармайн сурч, хөдөл мөрлөсөөр ирлээ, 18917410:125. аг аз! Ви, тооны олиминадад орол дуулж бүжиглэх дуртай улс, Ур» цож зөдөхгүй гэж үү? гэж өгүүлжээ, «Чойбалсан» пионерийн зуслан нийслэл Берлин хотоос холгүй оршдог. Энэ зуслан 1951 онд бай мянга шахам су- рагч ирж амарсан юм. Энд ирж амрахын тулд багачууд олон мян нь, өнд: -. «ЧОЙБАЛСАН» 20000) ПИОНЕРИЙН ЗУСЛАН тив-тивийн багачуултай хөгжилдөн онь үерхэн нөхөрлөснөө оло дурсан санаж су,| лийн 17 ч аав, хавхагаж даг даа, Ялангуна Монголын пне нєр багачуудын сэтгэл их хөдөл дөг юм. . Пионерүүд энэ зуслангийнхаа тэмдэглэл хийдэг. Энэ тэмдэглэл улам баяжсаар хоёр боть болж а, өнцөг байн: Ё ЭДТ ЯРКОВЕНЫ Алс туулдаг. Арабын Нэгдсэн пП б чуу алестины багачуул ч энд ирж амардаг, Арабаас тар- Фс сан багачуудад Петцовт өнгөрүүл сэн долоо Х санагддаг бизээ. нэрэмжит манай д бүр ч сайхан ангийн зусланд Энд буй бүх юмс ёстой жинхэнэ мэт санагдана. Тэрч байтугай нисэх баг: багийн дарга, туслах нисэгч, одон орон судлалч, огторгуйн хөл- гийн холбоочин эмэгтэй тус тусынхаа багаж хэрэгслэлийн ард сууж, саранд хүрэх нисэлгээ боловсруулж, огтор- гуйн залуу нисэгч бусад нөхөд нь тэдний хөдөлгөөн бүрийг анхааралтай харж суудаг. Багийн хүн тус бүр то- дорхой үүрэгтэй. Түүнээ үнэн сэтгэ- лээсээ биелүүлж байдаг юм. Удалгүй Карл Маркс хотын хүүж дүүдэд зориулж «Нислэгийн шинэ хө төлбөр» гаргана. Энэ нь огторгуйн залуу нисэгчдэд шинэ үүрог зорилго тавих болно. Ь Тэд үүни”г биелүүлж чадах болов уу? Чадалгүй яахав. Тэднийг энд ни- сэх аппаратын судлалаар ямар их дур сонирхол, идэвх зоригтой хичээл лэж буйг үзсэн хүн үүнд бат итгэх болно. Огторгуйн залуу нисэгч байх явдал хэдий их сонирхолтой авч асар их тэсвэр, мэдлэгийг шаарддаг. Энэхүү тоглоомд оролцохын тулд хүнд хүчир шалгалт давах хэрэгтэй болдог. Тэд нар гарын тайван, шаламгай байдлаа тусгай аппарат дээр шалгуулна. Тэ- гээд тэнхэлгээ тойрон эргэлддэг сан- дал дээр суугаад дараа иь босож тэв тэгшхэн зураасаар хасайлгүй явах хэрэгтэй болдог. Шалгалтанд орсон дөрвөн мянган хүүхдээс дөрвөн зуу нь уг шалгал- танд-тэнцэв. Тэднээс гуч орчим нь бүхийл бэрхшээл саадыг даваад «үндсэн ажилтнууд» болжээ. Байга- лийн шинжлэл болон ялангуяа нисэх багажийн судлалаар эрчимтэй хичээл лэсний дүнд эдгээр гучин сурагч үе тэнгийнхнээсээ илүү их гүн мэдлэгийг эзэмшсэн юм. Энд олж ав- сан мэдлэг нь сургууль хичээл, ирээ дүйн мэргэжилд нь сайн нөлөө үзүүл нэ шүү дээ. Одоогоор огторгуйн нисэгчдийн төв нь 8,8 сая маркын үнэ бүхий зүйжл- сээр тоноглогдсон байна. Цаашид улам өргөжих болно. мМуУлАЬР. | 4-3 415. 1757 Чулуунхүү, Ж: Анхтуяа нар нэг ангийн бай 1: Ё | ЛИ КЛ ТЭ 5 25 1-8 тэ? БУУТҮОГ Ї СТ: --1- Би гурав дахь жилдээ онц сурч байна. Онц гарлаа з ЇзэД харихад аав,-ээж баярладаг. Дүү нар маань ах шигээ , ОВД.Сурна гэдэг. Манайх арав гаруй ам бүлтэй. Дүү нараа ” асарч, аав, ээждээ тус: - Багшийн хичээл зааж байхад ан лтай сонсож хнчээлийЕхээ даалгаврыг өдөрт нь хийгээд лонц сурч болно: «Иионерийн үнэн». сониноос Сүх жанж Зан чанар булан, Лениний: товч намтар номыг уншиж тэм Л хийж 2, Бат-оршихыг дааж авч хи- дундаас сайн сурагчдын в 5 гэ Е Ё Ї 5 Ф Үү 1 5 Ё 2) трлбӨ гэж ярилаа. 2 тын-дарга овц сурлагатан, дууг сурагч. -Гитар тоглож « /ждаа. хамт явах юмсан» «Эх Ор дуулья» зэрэг дуу дуулах дуртай. Хичээлээсээ ха зэжийнхээ (Ь) Ї 3 «Яагаад ийм байдаг юм. бол гэсэн асуултанд ном ту- - Миний номын сан 50 номтой. Одоо улам олон болгово. » НайЗ- маань дад дандаа зөвлөлгөөн өгдөт. Бй Энх : на тусладаг. Онц сурна, олон дуу сурна, Аравтаа зөр чилгүй аравтболгоно гэж ярив. Ж. Анхтуяаг” : «от Ви дунд сурдаг «байсан гэж ичингүйрэн хэлэв. .2-- Хичээл давтсаны дүнд одоо сайн-сурч байна.Одоо бүх “хичээлдээ. онц Дүнтэй байгаа, Ой. зүйлээ нэрэлхэлгүй “АВХ Ду гэлээ, «Манай ангийн Од: Э.Варгарө) Ю.. 1.2 2 » «Манай ангийн Одмаа» гэдэг ном 1 5 Ви тийм л номонд дуртай гэж ярилаа. 1 Энэ гурван балга ууд ОНЫ ПМРЧ ч ” 53 ЭС! 39:00) 2м2)0)0 гэх: аа, 2 ы эд эФ урлагаараа, уран авьяасаараа : с 822. фусад нөхдөө хошуучилж Н-ын 50 жилийн ойгоор пио” 8 нерийн ируллцжг тэж 524 Бү ан, байна. л МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ « 5 4 , С 4 213 ММ -10 (68). Ө. "1920 оны 19 дугаар сарын 16. Ф Лхагва. зөвшөөрлөөр нэг цаг тоглодог. Сонин са 9 ) | ““А-ав069 РЭРУХХГКРҮҮТ"ҮҮҮТҮҮҮТТҮҮТ СЛЛҮБЛШОЛТЛОЛҮТҮҮҮ СҮТТЭТ ГАЛАЙХ. ХОТЫН БЯ ЦХ, 4 дэгүо ҮГИЙГ ЇШ. ПУЛМАА 5 АЯЫГ В. ЦОГОО 11 888) ӨӨФоФоөФөе 131 | А 74" Тагтаа тагтаа-буугаарай: Тайван сайхан байгаарай Бушуу түргэн буугаарай удав тариа идээрэй, Ээжээ ээжээ ирээрэй. Энэ. тагтааг хараарай Хөөрхөн номхон шувуухай Хүүхэд бидний шувуухай, Тагтаа номхон байгаарай Тагтаа чамайг үргээхгүй 5 Дасаад номхон болоорой Дандаа бидэнтэй байгаарай, ФОосоФчФоС Цас, цас анхны цас Цав цагаан ариухан цас Цайранхан орж Цацагланхан буухдаа Уул: талыг Цайлган сэтгэлт ээжийн минь- Цал:,буурал тэргүүн шиг Өнгөлөнхөн хучиж Мөнгөлөнхөн гялалзана, Хүн/төрөйхтөний (Судалбар зураг) ФӨФдФоФФФоФо0ФФФоФ2Ф2ө2ФоФФФФФ Хүүхэд багачуудын Одонд зорчих хүслийг-Нь. .- Огторгуйн уудмаас даллах шиг Нисэнхэн эргэлдэяс Намиранхан байна. Цав, цас анхны цас Цав-цагаан ариунхан,цас Уяхан хавар Уясанхан хайлж . Газрын хөрсөнд, уусан шингэснээ | | | | : | “ЯРОВВАВ цишумов, “УРТ -ХҮзүү Уу? Би “”шӨөр ямар хэрэгтай вэ?! балөнлөр: модны алиманд хүрч Ю2. 1 : “-Өөр ямар хэрэгтэй вэ? 0 : --Хичээл Дээр чээж. бичиг Ц3. Ерэн амар. Ё: К --Эз лэгвөл й, ийм М, ДОРЖ гайхамшигт Сүхбаатарын “тун? Улсын хөвладнйн комбинатад мэээр, АНХНЫ ЦАС Ганган цэцэг болон ургана гэм: Сэргэнхэн баясах шиг Сэвсрэнхэн 6 3 27” Ч. НЯМЖАВ 8------ т ь-- ТӨМӨР ЗАМЫН 20 ЖИЛИЙН ОЙД Тэс ДОН Аав одонтой 4 Адилхан би одонгол, “Аав одонтой Өдилхан би одонтой, Н. ОДОНХҮҮ (Улзанбаатар тө мөр замын машинч) НЭГДСЭН РЕДАКЦЫН ЗӨВЛӨЛ. Индекс- 14420 х аДЧАЛАН Эр лдээж Меолын бохмначайх лэ лххалын Төв - Бионер чиний улаан бүч өт Жийморийг чинь бадруулан. сурч бүтээхийн хүслийг даллан намирч Файна. Энэ улаан бүчийг анх 1925 оны 5 дугаар сарын 8-вд манай 51 багачууд зүүж, хувьс- талт үйл хэргийн телөө хэзээд бэлхнээ тангараглашээ. Пионер чамд аз жаргал, баяр баясгалан авчрахаар олон арван баатарлаг ахмзл ХУВЬСгалч алтан 42мь на- саа сориулсан түүхтэй. Бидний аз жоосгалыг цусаа урсган тэмцэж, билний ахмад үе авчирч өгсөн уз- раас чиний бүч улаан өнгөтэй байгаа юм. Энэ тухай: Хувьсгалын улаан бүч нь Бяцхан нзэжинд нь гоёмсоглоод Хувьсгалт үеийн шинэ хүү ҮЗҮар өргөн ёсолно тэж нэгэн яруу вайрагч шүлэглэжээ. Улаан бүч нь яам, эвлэл, пионер тэсэн утгатай гурван хошуутай билээ. Улаан бүчний баруун гар талынх нь үзүүр пионер, зүүн гар та- яынх нь үзүүр эвлэл, ар талын жоишуу зь нам гэх бөгөөд Занги- лааг нь бат холбоо тэдэт, Энэ «Тїпонерийн танхим» гэсэн С4 руулхан тасалгаанд ороход хэсэг тионер нэгэн зүйл ярилцан сууна. -Миний бодлоор салааны пиО нер бүрийг явуулж байгаа ажилд биечлэн оролцуулбал сайн байдаг. Жишээ нь саяхан «Өсвөрний Сүхбаата Дд бид МАХН-ын хойч, ийн халаа» сэдэвт эжил явууллаа. Пионбёр бүр МАХН, МХЗЭ, МПБ ын. түүхэн замналаас судлахаар «МАХН-ын дөрвөн программ», «Их хурлууд». «Эвлэл ахын дөр- вэй Одон» сэдвээр ном зохиол уншуулж, «Шивээ хиагт», «Маг- ЗӨРө онь ча дугаар сарын 98, Ч ЛХАГВА : : бэлхэн” ЭЭ-ийн дайчин халаа нь болдог узнр бат холбоо гэж нэрлэжээ, төлөө Навсайдамба шиг олон ба- тазууд харгис, хүчний эерэг тэм- дөж явсан юм. : : таас Манай олон пнонерүүд Малчин ардын хүүхэд мөн, Бат хатуу тангарагтай, монд: бичжээ. рүүд улаан бүчнийхээ эзэн болж Магад эрдэмтэй болно. -00-) Улаан бүчтэн пионерүү 13 Д. Хувве .- талын ялалтыг улам бататгахын Мал сүргээ өсгөн үржүүлэх ” хэрэгт улаан бүчтэний оруулсан. хувь нэмэр багагүй. Тийм ч уч- 597: - Феодалтай. тэмцэх” зорилготой . тэж «Монголын пшенер» гэдэг но. Энэ үеийн - пионе-, үүргээ амжилттай биелүүлж ир-- жээ. Эх орны, дайны хүнд бэрх. жилүүдэд улаан бүчтэн багачууд, эх орныхоо төлөө ах, эгч нартаа туслалцан, ялалтыг байлаа. Тал дүүрэн бэлчсэн мал сүргээ өсгөхөд, шаргалтан дол- гиолсон тариан тэнгис найгуула- хад, өндөр барилга сүндэрлүүлэ хэд улаан бүчтэн шпионерүүд оролцсон юм. Өнөөдөр улаан бүчний эзэн чиний хүссэн хүсэл чинь биелэгдэх сайхан үед аж төрж сурч байна. Улаан бүчний эзэн хүн эх орныхоо хөгж лийн сайн сайхны төлөө сурал- цаж, бүтээх ёстой. Онц сурлага, шударга үнэнч зан чанар, тусар- хаг, цэвэрч нямбай. ариг гамч сурагч улаан бүчний эзэн байж чадна. Малчин, ажилчин, барилга чин, тракторч, инженер, багш ЗэЭ- рэг олон сайхан ажил чамайг Хү- лээж байна. Түүхт ойнууддаа өгөх тайлангаа пионер бүр ам- жилттай өгч, МАХН-ын үйл хэр- тийн төлөө хэзээд, бэлхэн байгтун! наг үсэгтэй туг» дуу сурлаа гэж ярьж суугаа Цолмон хүү салаа- мыхаа пионерүүдийг Зөв зохион байгуулж, олон ном уншдагаараа нөхдийнхөө дунд нэр хүндтэй пио нерййн нэг болжээ, -4Бид МХЗЭ-ийг залгамжлан “авахын тул эвлэлийн түүхэн зам-. налыг судалж, сайн мэдэх хэрэг тэй. Ах, эгч нарынхаа гавьяат үйлсийг залгамжлан авахад МЭД- -лэг чухал учир амжилттай сайн сурах ёстой. Бид Сарангийн захид- лыг уншаад бүлгийнхээ пнонерүү дийн дэвтэр номны ажиллагааг шалгасан. Пионер Д. Нарантуяа, Д. Эрдэнэчимэг, Ч. | Уранчимэг, нарын ном дэвтэр цэвэр нямбай байлаа гэж нийслэлийн 2 дугаар сургуулийн 8-ын «А» анг. | ит хоёрдугаар бүлгийн дарг алаг ярилаа. на ихү Тал бүр лж байгаа пи ДӨВ? сурвалжлагч сурталчилж, . " тээр" нарийн бичгийн дарга, БНМАУ- ахуйн” төвд НӨХӨР, Ю.ЦЭЛЭНВАЛ ЕПААТ ли х УЛАА 01119110 Т 7 НД МАЖН-ын Төв-Жуйбоны НӨРДҮ” гр зөвийн Мулгэчуг Та та, БНМАУ- айд нарын Зөвлөлийн. д Ю. ИМ эдөнбал: СЭвэргө аймгийн “Ойр баатар хот, Ардын. хувьегалын өлгий Алтанбуйаг, тус сүрцан зарим сан- ? Н гийн аж”ахуй, албан үйлдвэрийн га8- гийн ЗЭэрүйсл өвд ” бангийн аж азийн вж бүрэн БЭХ. явж ажил байдалтай нь танилы- барилга. байгуулам нийг хүлээн авах Хүндэт НИОНБР БОЛОВ |. хбхорО Цалин авран ял НЭГДү- засгийн удирд , “тус еангийн аж жүн хөрөн ула- МАХН-ын Төв Хорооны баригдсан дө- ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга туур ба й, найман. жилийн ЧЮ. Цэдэнбал, ӨПэлэнгэ аймгийн К-О5 өхарлл, пи р “уййсултнай Угөвийн Бумцэндийн нэрэмжит 10 уулзаж ярилцлаа. ч жиндйн дунд сургуульд очлоо. Нө- Зургадугаар орж сурагч “хөр“Ю. Цэдэнбалыг МАХН--ын Төв юунчимэгийг тазрын зургийн фэ5 ЗошолЛо Си ллаЫ үл ЭСИЙН шүүн, .Бї --ын Дд нарын -5(Одоо танарын- амь с | Зөвлөлийн орлогч дарга .Д. Майдар, байгаа Алтанбулаг хот хаана байна? "БНМАУ-ын Сайд нарын “ЗөвлөӨ- гэхэд сурагч Оюунчимэг дэлхийн улс лийн. орлогч дарга Т. Рагчаа, Сэлэн- төрийн зураг дээр төвөггүй заалаа тэ аймгийн намын хорооны нэгдүгээр” |-- Зүйтэй, Хүүжэд й,.сайн : нарийн бичгийн арга: Ш, Хасбазар, бүхэн ингэж эх орныхоо: тухай сай. АДХ-ын | Гүйцэтгэх . захиргааны тар мэдэж, Нам, Ардын “хувьсгалын “дарга А. Цэрэндаваа нар болон ЗСБ 50 жилдээ тайлан өгөх хэрэгтэй” гэв. НХУ-аас манай улсад.. суугаа. ОНЦ -Ниенерийн: танхимд өрж -хүндэт. “бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд-С..Н. зочны” дэвтэрт ЇСЭТГЭГДЛЭЭ бичив. Шетинин, тус Элчин сайдын Яамны «Манай их хань Зөвлөлтийн “бариж: хариуцлагатай ажилтнууд. дагалдан гачид барьж өгсөн. энэ сайхан” бай- явлаа. ранд сайн онц суралцан хүмүүжиж, М байгуулагчид бөлөн: їХЫГ .. тус Єургуулийн сурагч үүдэд: хүеэн ерөөе! . ..- “эдсүүлж, 2 дэээ сурлагатан зармлыл мандтугай! : |їрмонер игөнгэрэн, Энхтуяа, нар хүн... Ю. ЦЭДЭНБ, 1970--12--14»: тїНО! йН гул, , б : е Ч Ээлиын рээ БЭ, УГ, ДЭТ /ЗӨЧДӨ, “бүч, 3 "ос той: Хүндэт, зочид сургуулийн. дотуур: инрнер нөхөр Ю.Цэдэнбал, Сон. онер нөхөр Ю. Цэд: , “СуэН. байр, : цэ эгээр .. өөж Шетинин нар үг хөлж пионер сурайч- Алтанбулагийн хэнэиен ягжиниин дад баяр хүргэв, Нөхөр Ю. Цэдэнбал эзэд-бянцхан иргэдтэй уулзав, . ! үеийн МАНАЙ ТУСГАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ үзэл санаагаар зэвсэглэсэн иргэд болон хүмүүжнихийн тул эрдэм мэд: лэгийг бага залуу наснаасаа эрхэм- лэн сурах хэрэгтэй» гэж онцлон ТЭМДЭГЛЭВ. Хүндэт зочин Ю. Цэдэнбал дагал- Дан яваа хүмүүсийнхээ хамт тус сургуулийн анги, танхимаар явж пионер сурагчидтай уулзаж ярилцав. Наймдугаар ангийн, онц. сурлагатан ЛИГ, Мөнхсарантай уулзаж: -- Ямар дүнтэй сурч байна? -- Онц сайн дүнтэй сурч байна. -- Хэддүгээр ангид сурдаг вэ?” -- Наймдугаар ангид сурдаг. -- Сургуулиа төгсөх дөхөж байгаа эн байна. Ямар мэрэгжилтэй болох вэ -- Барилгачин болох хүсэлтэй гэхэд нөхөр Ю. Цэдэнбал баяр хүр- тэж, алдар суугаа мандуулсан сайн барилгачин болоорой гэв. Гутал илч А..с 8 08 "ЭРЭЛХЭГ ДАМБЫН АЧ НАР: Ё : Миний өмнө сурагч үзгээр нямбайлан бичсэн нэгтэн зэхндал : тээстэй байна. Энэ захидлын эзэд нь тэвэл БНМАУ-ын баатар Ж. Дамбын нутгийн багачууд юм. 55) 255 » Хүүхдүүд маань цөм л ой угтсан 8южлынхаа амжилт бүтээлээ бахархан бичжээ. Нэгэнт ийм болохоор хөдөө багачууд юу хийж, бүтээж шинийг З-нэайнынГ байгааг мянга мянган бяцхан эдтэйгээ хамтран уншихаар шийдлээ. ї 78: Єн Бид Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж бүлгэм бүлэж, салаа, пионер, баатарчууд бүхэн авсан амлалт, төлөвлөсөн төлөвлө гөөгөө чанартай сайн биелүүлцгээхээр шамдацгааж байна. Юуны өмнө пионер, худэажиЛ ЭЛ, нь ч гэсэн сурлагын талаар гологдол гаргахгүйг хичээж байна. Ч Саяхан бүх бүлгийн дунд урлагийн үзлэг явууллаа. "Үзлэгт ДУНД ангиудаас А. Оюун, Сарантуяа, Бадамсүрэн даргатай бүлгүүд, бага “ангиас 3--ын «А», 4--ийн «А» 4--ийн «Б» анги тэргүүн байр эзэллээ. Урлагийн үзлэгээр шалгарсан авьяаслаг пионерүуд: одоо. нх. ойн концертод бэлтгэж эхэллээ. ! хас Түүнчилэн «Дамбын нутгийн багачууд» урлагийн клуб, ханын єө нины эрхлэгчдийн клуб, бүрээ, бөмбөрчдийн клубыг шинээр бай-- туулж 7 хоногт 2 удаа хичээллэж байна. Энэ хичээлийн жилд 100 сурагчдыг бүрээчин, бөмбөрчин болгоно. Пионер бүхэн «Пионерийн үнэн», «Залгамжлагч» сэтгүүлээ захиал- лаа. Бид одоо «100 хувийн сурлагын төлөө!» гэсэн сурлагын аяяд тараад шинэ оноо амжилттай угтахаар бэлтгэж байна гээд захидлын хөвөө МӨРСГӨЛД-«Хантий. аймгийн Өмнөдэлгэр лийн пионерүүд» гэжээ 3 ор. 1 ми г 7 мнөнөӨөөөӨөцоцоцоргөөг» Б-н-ү галд үүрэг аваад ажил лаж на. Мөн сурагч хувьс тассшехАЯ СорАА галын болон найрамдлын тухай дїн: тЭдгэсггий дуу, шүлэг сурах, холбогдсон цуг багны баРЛӨ үйл шэнэ Бус, луулгатай болох үүрэг аваад ажил х 25 хэн, ЕБАБ 1700 1 өөвөөлөөэ, лаж байна. Бүлгэмийн хэмжээгээр 2-4 -5 Одоо «Шивээ хиагт» «Улаан туг», «Ахан дүүсийн дуу»? зэрэг олон Ан 53 сулхан, х гарсны нь 70 жилийн ойд ө.. бүлалыг авуулшын тул а-1 ЛЕНИНИЙ «ИСКРА». СОНИН рын зураг дээр аялал зохиолоо. В.И. Лени, росыг рсан Эх мвын “одадамны судлах, сурталч 3 улс төрийн хУвнүдлмгы тусламж лах, 2 Бүүр: «Миний шу тайгаар нэгдмэл төвлөрсөн марксист бичсэн байна. Энэ сонин хаант зас “68, 3оь сөн Өїзун | ТВМб-ай Шуллалар ч 022 гилийг Баг үсэн ДТ, сум, бригадынхаа үүсэл, хөгж- байхдаа боловсруулжээ... ахисан --Хэсг-Ё Хтасоры 8370 ЗүэээЛ- лийг мэдэх ажил зохиож байна. Зялогдйн хө Мөн бригад сургуулийнхаа түүх | ноо. социал дома рдараа ПС"ОВ хот дөлмөрчдийг пролетарийн нлтвра, СОШНАЛ-Демонратуудын зөвлөл- ционалист үзэл санаагаа 7 гэж банш МАХН тулдаа ораа.| Гөөн хийлгэв. Тус зөвлөлгөөнөөс Ле- жүүлсэн түүхтэй. 5, “эн ны ҮШ. бүгд хяваыл хий Ь-го (Туяа) «Искра» (Оч) сонины «Зари»,: «Искра» сонин Лениний удирдла. гуулалтын р 1900--1903 онд 50 гаруй өгүүлэд шийдвэр яа) сэтгүү. реданцийн мэдэг, байсан ба 2 жи- 2 Лугсслрцуонахал, хэрэгжүүлж хүүхэд бүр хичээлийн 4 лийн төслүүдийг баталсан байна. еэ шиээгүэн аинхлагаагаан ! хувэд хэрэглэлдээ тооцоо хөтөлж сургуу В.И. Ленин Швейцарт байсан Пле талт марксист намыг байгуулахад сонины Сэргэлэн сайрын шоо охины за. НИЙ семинар, зөвлөлгөөнийг долоо) “Мюнхен хотод 1900 оны арван хоёр өгүүлэлдээ пролетари нарын шинэ ? сонинг ажлыг : Дөрвөн жил дараалан онц сурал- лагууд амжилттай хичээллэж бай : хотод шилжүүлэн 1901 оны нэгдү- боловсруулсан юм. | |. - 1 З цаж байна. Энэ охин сурлага, хү- на. Анки, бүлэг бүрд тайланд гээр сарын эхний хагаст гарсан юм. «Искра» сонин 52 дугаараасаа эх мүүжнл, авьнас чадвар, зан аашаа баатгүүлэг комисс байгуулж пао Энэ сонины байнгын болгож лэн: онцортунист-Меныпевикуудын : урна 5 раа нөхдийнхөөгдунд нэр хүндтэй. нер бүр «Мэдлэг бол миний чи. декабристуудын А.С. Пушкинд өгсөн гарт-оржээ. 31 ! тэгээд ч шаардлага сайтай ажээ. мэг», «Миний дуртай Дуу, шүлэг», хариунаас «Очноос дөл бадарна» гэ- ВШ. Ленин “тэргүүтэй. большеви- ! Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга «Миний түүх», «Түүхт ойд барих 4 сэн ишлэд авсан байна. ” Ккууд-Лениний «Искра» сойнны хувьс 2) «Искра» сонин 1901 оны ДУНД галт уламжлалыг "үргэлжлүүлсэн үеэс эхлэн сард нэг удаа, Ү902 оноос -«Бшїеред», «Урагшаа» сониныг 1904 хоёр долоо хоногт нэг зар 8--10 онд бий болгосон юм. й «Мянган хувь хэвлэгдэж байжээ. Хаант засгийн тагнуул, хөлсний Лениний үсэргэсэн гэрэлт оч, их Н этгээдүүд уул сонинг байнга мөрдөж 497 : 9) с хэмд ЖА ЫГ -КС 26 22-127 чээийнгэөиий цайн саана ярихдаа: хөдөлмөрийн бэлэг» дэвтэр нзэж БРИГАДЫН БАГА СУРГУУЛЬД даа угтаж нилээд зүйл хийж Одоо тус бүлгэм онцчуудын зөв « Ленин энэ сонинд, оросын иролета” "ТГЭЛ-төгс на. гээд тэмдэглэлийнхээ д: рын ангийн тэмцэл мын 1 ЛУУНЦЭРЭН: дэлгэж ажлаа танилцууллаа Бүх анги, бүлэг,салаа, аравт дээр ри на 5 Зэн ыэт х эээээж г гурав дахь ш26 Бүлгаэмийн бүх пнонер сурагч Удаагаа явуулахаар бэлтгэж бай- ИДЭВХТЭНИЙ -СЕМИНАР 3 Хон 31 РЭГЭС түүхт ойдоо амжилттай Дорнод аймгийн Чойбалсан хотын дын дүрэм, МПБ-ын хоёр, гуравду» 8 жилийн дугаар дунд сургуулийн гаар бүгд хурлын материал, бүлэг, пионерийн 24 дүгээр бүлгэмийн зөв салааны ажил, бяцхан ном тайлан лөлөөс пионерийн бүлэг, салаа, баа авах удирдамж зэрэг хорь шахам сэд тарчуудын баг, аравтын дарга нарыг вээр 14 цагийн хичээл заалаа. Семн оролцуулсан 80 гаруй сурагчдын бү- нар сонирхолтой боллоо. Семинарын рэлдэхүүнтэй идэвхтэний семинарыг үеэр бүх анги бүлэг, салаад найрамд зохион явууллаа. : лын сэдэвтэй сонин. зурагт хуудас Семинарт пионерийн ба баатарчуу- гаргаж, бяцхан ном шаа” тар лаа. аравт дундгүй 100 хувь сура гийн Алдархаан сумын «85 жил» хаар, найман пионер таван 57 эрин бригадын бага синзуяын гэж хаяг болзол б су. лаад захна ирүүл нд сйш, Син Р.МАНА УЛААНБААТАРЫН ТӨМӨР ЗАМЫН 20 ЖИЛИЙН ОИД ААВ ШИГЭЭБОЛНО єїлмєлєш 2 монд д дуртай. Номын санд кгэөг3аэ мэт нилээд үүргийг ав байтал хаалга тогшин зөвшөөрөл карттай. Гэрээр ном авч уншдаг. авч нэгэн хүү орж ирэв. Түүний Энэ жил давхих ном уншаад бай Миний нэг найз бий. Түүнийг Ш. таднах байдлыг ажвал сургуулийн на. Уншсан номынхоо товч утгыг Цогтсайхан гэдэг. Тооны хичээл--. дүрэмт хувцсыг толийтол индүүд- бичдэг дэвтэр бий. дээ жаахан тааруухан л даа. Гэвч сэн, Гутлаа гялалзтал тосолсон Миний аавыг Нямаа гэдэг. Сүүл. МИНИЙ жүлгэл он чирэнчсаи эсэн ашээ. Захирал утсаар ярих аж- дээ машинист болсон. Ер нь биаа. ТЭР НЬ гэрэл зураг сайхан авдаг лаа дуусав бололтой харилцуурыг вынхаа ажилдаа нх.махруу, тєхни юм. Найзыгаа дагаж зураг | авч тавьснаа: нээ арван хуруу ШИГЭЭ МЭДДЭГИЙ овоо сурч байна. 5 Эв, оөэ нэ, томоотой, сурга” ньнх бин ву гэрээн Би ирээдүйд техникийн мэргэ . Та уул техникт со -. Чухамдаа л саар цувж хүугийнаын Уу. БЭ, шигиг им үн Цан тэнсэж жил эзэмшиж аав шингээ болно ярилцдаа гэлээ. рондоо их зүйл бүтээхсэн гэж гэв. Т ярьсан нь--1956 Он бцдог МиНИтэмөрт ванн элэйр “Ч, ХАТАНТӨМӨР анх Олаалбазтар хотод аав, зэвтэй мэ--13 олон бий. --ЫН ХӨДӨЛ 2 тээ хамт ирээд аав маань төмөр гөөнийг анх манай төмөр замчин энэ ллэээтий тэг үүлний айр л ЛЛл угйалг БажуйТэррЫн би энэ сургуулийн нэгдүгээр ан- Довням, Нацагдорж ах нар хөдөл гид орж суралцсан юм. Тэр ца-- мөр зүтгалээрээ. Орон яавар вэр АЙ, 5 гаас одоо хүртэл сайн, онцсайн алдраа цуурайтууллаа. Одоо р алдалгүй суралцаж байна. Би, олон замчин ах, эгч нарын маань давтахдаа 20 минутаас баяр болох гэж байна.Энэ бол бас хэтэрдэггүй.Түргэн түргэн өөр өө? тэдний үр ач нь болсон сурагч бил хичээлийг сольж уншдаг. Энэ нь ний баяр юм. Би өөрөө сурлагы!! надад их сонирхолтой санагддаг. өндөр амжилтаар аавыгаа. 223 Ядарч залхуу хүрэх явдалбайдаг луулна гэж байв, Я Ч гүй. уллийх ХиЧЭЭдээн НЭГ Л САЙН . тэр хүү цааш ярихдаа: Ун х халад мирө ЭЙР. Би, ЭлиснэадӨӨг ийгэална Б-лүрссэн- Жү Цуваанд 180 пионер сурагч оролцож тонн шахам яс цуглуулан тушааж, багш Цэвэлмаа, Тавын, нарын удирд- сан 5-ын «А», 2-ын «А» анги бус Я цагаараа спорт их с0- улаан өнгөт дөрвөн одонт батла- Бирхдог. Одон бөмбөг, гар бөмбөг хыг авна. Сурагч бүрээс тайлан ТОГЛОДОГ. хиС авах удирдамжийн дагуу авсан түр тоо бодлого нилээд 60- гээ нэр төртэй биелүүлнэ. Яаганав нархца, Бодлан зодвыг олимпид -- ноос би МХЗЭ--ийн түүхэн зам Нөжлй-р Бав эн, дад оролцсон. Энэ жил оролцохоор нал, дүрэм уншиж байна. Мөн бүх хал зэрсд гн ар ин ална өвд хэнээлийнхээ 10: ЗУВаВг, ӨМ ЮҮ дав би. тар хөгжимд ганц НЭг Дуу ТОГЛО- тэй өгнө. Эрдэмтэн зохиолч | Ї. ЗЭВ? эрсээ чихдог болсон. Уран зохиолын но Хорлоо гуайн үйл амьдралыг су- . ЛУВСАНДОРЖ мрирэн Эрмвицггтгтэлэрвмвтүгэстөутосєрхлму тэр халрсунлйарорэ гэвэл" ОРЧИН ТОЙРНООСОО САЙН САЙХНЫГ СУРЧ, ОРЧИН ТОЙРОНДОО САЙН САЙХНЫГ ТҮГЭЭЦГЭЭЕ! рийг тэ ЛЭЭ ЭЭН уэлэээзэллээөэгэвэлөлөлэө ЭР ЗОРИГИЙН ШАЛГУУР Эр зоригийн шалгуур гэгч юу вэ? гэсэн -асуулт тавилаа. Хүүхдүүд Фодоцгоов. Уван цуван гар өргөж, -- Дайн тулалдаан... -- Гал түймэр... гэж хариулав. Эр зоригийн үр дүнд эрэлхэг Яяв- дал гардаг жамтай. Ямар ямар эрэл хэг явдлыг та нар мэдэх вэ? гэсэн асуултанд хүүхэд бүхэн хариулав. Зарим нь хэд хэдэн хариулт өгч бай на --.Дайсны яндан дуранг өврөөс пь сугалж авсан Олзвой баатар. ) -- Эцсийн шийдвэрлэх мөчид дай- сангай эр зоригтой тулалдаж амна өгсөн Дамба, Нх бууны амыг биеэрээ тагла сай А гавьяаг эрэл Матросовын давтсан Зөвдөлтийн ЇӨӨ гаруй хаг онд хөвгүүд, 2 явдал үйлдсэн жишээ юу байна зэ? гэж асуулаа. Энэ асуултанд хичнээн бо. дож тунгаавч хэн ч хариулт өгсөнгүй өнгөрөв. Эр зоригийн шалгуур тохиолдоогүй д, хялс болно. Эрэлхэг явдал бо огүй гэвэд бүр ч хидс хэрэг. Энэ ” хүү үнэнийг зөвхөн баримт нотолж чадяа Бямба гарЕг. Зүүн чиглэлийн ав- тобусанд хүмүүс нилээд суулаа. ӨД УР” дав буудлаас хэсэг хүүхэд автоОу- санд зэрэг орж ирэв. Тэд цөм цүнх үүрэх нь үүрч, барик нь барьжээ. Нэг жижиг жаал 20 мөнгө төлөв, Бод вол 2.3 дугаар ангид л сурдаг болов уу гэмээр харагдав, Өвлийн саарал захтай пальтоны зах босгон, хар ду. гуй малгай дух уруугаа даран өмссөн залуу билет авалгүй урагшаа очоод хүний цаагуур ороод зогсчихов. нийг мөнгө хураагчаас бусад хүн хар | лаа, Тэр мөнгөө төлсөнгүй өнгөрөв. -- Хүүе, ах аа! Та мөнгөө төлөөч! гэх дуунаар хүмүүсийн хараа том жижиг тусав. тэй жаал хүү тэр хоёрын нэг ба Хар малгайтай залуу,жаал хүү тийш эргэж, хөмсөг зангидан, “рэхсхжх хар цаар нэвт ширтэн харав. Тэр ха, нь «Чамд ямар хамаатай юм бэ? ав тэ рээ мэдэхгүй жавл вэ» ГЭХ ШИГ “а- нагдав, Өнөөх жаал огт тоосон шинж алга. том, жижгээс-их юм бий. санах нь таны Ч үүрэг, миний ч үүрэг»-гэж хэлэх мэт байв. Эр зориг байхад. түүний шалгуур цөөн юус хажаАианн нэгэн инДс энэ! Эр зоригийн шалгуур гэдг хэт гомруулан ойлгож бас болохгүй. Эр зоригийн шалгуур бүхэнд төр, түмэн олноо гэх сэтгэл гаргаж Чад: вал эрэлхэг явдал юун дээр ч гарч , болно, Та нарын хэн нь ч гэсэн өдөр тутмын амьдрал дээрээ эрэлхэг үйл бүтээж, чадна. Дээр өгүүлсэн эр зоригтой хүү- гийн нэрийг нөхөд нь Баттулга гэж. дуудаж байна лээ. Баруун гартаа дээ гэсэн сургуулийн хаягтай шаал лээ. Ихэнх нь тавь тавин мөнгө төллөө. С. ЖАМСРАНЖАВ,. зөөөөөнлөөлөөөллхүхэн тээн хэнөөөнөхллмтөй , БИД ЛХАРВАА АХ шиГ БОЛОХГҮЙ. «Пионерийн үнэн» сонины шинэ | дугаартай учирсан нийслэлийн 40 дүгээр бага сургуулийн Оюунцэцэг даргатай 4-ийн «В»ь ангийнхан «Хайран дэвтэр» гэсэн өгүүллийг ийнхүү шүүн ярилцжээ. - Батцэцэг ээ, чиэнэ «Хайран дэвтэр»--ийг уншаач, Уншчихдаа: “Оюунчулуун аа! Сурагч Сарангийн захиаг 4 дүгээр сургуулийн 2-ын «А»-гийнха4 хэлэлцжээ. : Энэ сэдвээр бид бүлгийн ажлаа явуулах уу? -- Бүлгийн даргадаа хэлье. --Тэгье тэгье. Идэвхтэнүүдийн саналыг бүлгийн дарга дуртай хүлээж авав. Уул сэдвээр бүлгийн ажлаа явуулахдаа өвөө АВХААЛЖИТ ОХИН Ням гаригийн өглөө, хүйтэн жавар дав. Өдийд Даржаа гуай, Нэргүй хайрсан, хөвсөргөн салхитай байлаа гуайн хоёр гэртээ лав байхгүй байх Энэ үес нийслэлийн баруун дүүргийн ёстой. Гурван хүүхэд нь гэртээ гэж нэгэн хашаанаас бодохоос сандарч хашаан дээгүүр Ээжээ! Ааваа, гал түймэр гэсэн харайлаа..Хаалгы нь таттал өөдөөс жаал охины дуу хавь ойрдоо түг- бөөн хар утаа угтав. Би нэг ухарснаа шгүүр зарлаж, энэ дуутай өрсөх гэ- дайран орж хаалга хаалаа. Энэ үед “юассэн шит эсгий гэрийн тооноор хар ээжийн дуу гадаа дуулдаж, өрхний ЭВ гаа алгойдлоо. Хашаандаа ганцхан оосор гэрийн дээвэр пад пад алгадаж гэртэй энэ айлын алаг үрс, эд хөрөн: өрх бүтээж байгаа нь мэдэгдлээ. гийг аварч хамгаалах ачтан ивээлтэн Гэр дотор таг харанхуй, хоймрын нь хаана байгаа бол? орны тэнд хааяа хааяа дөл улалзаж о ЯРИА харагдав .Тэр зүг лаазтай уснаас хэд -- Одоо би 13 настай, ” жа хяреа, дахин цацтал баруун К.охл аж 28 дугаар дунд сургуулийн -ын хүүхэд уйлах сонсогдов. «Ж» авгид сурдаг. Тэр өглөөний ухасхийн очвол "Чулуунцэцэг ай: хувьд гэвэл, гэрийн хоймор ижий лаа. Чулуунцэцэгийг гаргаж, дүү маань дүүгийн шинэ жилийн гоёлын чинь хаана байгаа. вэ гэтэл охин дээл оёж, би хэлбичгийн даалгавраа уйлж, : : ийж байлаа. -- Дүү хойт орон дээр байгаа. гэв. тариулцгаа Нийслэлийн 24 дүгээр сургуулийн 320--ын «В» ангийн С, Цолмон ахлагчтай баг, «Д. Нацагдорж зохио доо эргэн харан» гэсэн сэдэвт багт шиадам хийв, Хүүхдүүд зэ! Д, Нацагдо ямар ямар зохиолын баатар байгааг тааж олцгоо! С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг, яхиилслиуиэ шээж». ээшшээ үед ээж надтай зөрөн. гэрт орж, хүмүүс цугларч, ус цацсаар гал унтраасан юм, ДАРЖААГИЙН ЯРИА Одоо үеийн хүүхэд гэж ийм л сайхан байх юм даа. Би өөрөө уурын зуухны слесарь хүн, авгай маань ногооны агуулахад ажилладаг. Тэр өдөр бид хоёр ажилтай учир өглөө эрт явж зургаан настай Ган- Саран шиг дэвтрээ тооцоотой эдэлж хэрэглэдэг Дэмбэрэлийн- Батцэцэгээс хамт олноороо сурахаар болов. Лхак- ваа ах шиг болохгүй шүү гэсэн Лувсандагвынхаа: саналыг цөм дэмж- лээ. Энэ ангийнхан. нэгдүгээр улир- лаар 100 хувь суралцсанаа бататгажс, 4 дүгээр ангна 100 хувь төгсөх эр- хэм зорилт байгаа учир нрэх намар- Саран шиг 5 дугаар ангидаа дэвшин суралцах боломжтой юм. Энэ ангид ороход цаасны өөдөс ч шалан зээр нь харагдаагүйг бодоход дэвтэр, ном сонинтой. зөв харьцаж, цэвэрхэн эдэлдэг хүүхдүүд энд суралцдагийн баталгаа юм. Хүүхдүүд эз! Лхагваа шиг жаал танай ангид юм биш биз? Хэрэв байвал хамт олноороо хэлэл- цээд нөхрөө өөд татаж аваарай! Р. ЧУЛУУН болд, дөрвөн настай Чулуунцэцэг, нэг настай Ганхуяг гурвыг гэртээ орхнод гарсан билээ. Гэвч гай дайрч дунд охин маань гал алдаж. хөшгөнд авалцаж улмаар манайх хоймроосоо шатаж, хэзээ ч нөхөшгүй хэцүү бэрх аюулын босгон дээр ирээд байхад «авралын эзэн» энэ охин ирж, алаг “үрсийг маань аварлаа. Хэрвээ энэ охин туслаагүй бол манайх зайлшгүй шатах төдийгүй хүүхдүүдэд маань аюул учрах байсан юм шүү! гээд хоймор уруу харлаа. Эсгий гэрийн хөшиг, дотуур бү рээс, унины дунд хүртэл шатаж нэг настай Ганхуягийн хэвтэж байсан дүүжин өлгий суран татуурга галын дөлөнд хорчийж агшсан байлаа. Ийм ачтай тустай улаан ..фїтэн хайрт охин Оюунчнмэгээ өөрийн сайхны өлзийтэй явахын ерөөж дээз- шүүлье! гэв: : Зїазвн аднл мандсай ї “Намын баярын өдөр билэ. - Онц сурлагатан баатарчуудыг Өнцолж пиопер. бойгоно. Цэвэр сайхай хувцаслаж энгэл хөгжилтэй ирлээ “Гаягараг өргөх” бэлтгэлдө Тун сайн хийлээ Энхрий намын төрсөн Эркэм сайн өдөр Элэг зүрхэнд шингэсэн Энэ сайхан баяраар Аз завшаан дайралдаж Аранзал бүч зүүлээ ”” Үнэнч шударга иргэн болж Үеийн нөхдөө үлгэрлэж Ардын хувьсгалт намынхаа Ариун сургаалыг биелүүлнэ. Эрдэм соёлын дээжээ . Эх орондоо зорнуяна Эрхэм сайн сахилгаар Ээш..ааваа баярлуулна Сайхан Монгол орныхоо Саруул ирээдүй: барих гэж Ахмал үеийн үйлсийг Авч залган өвлөх тэж Тангараг Өпгөдөг учиртай. Түүний-ээ биелүүлдэг ёстой, - Амраахүү ингэж -ойлголоФ ., Амласнаа биелүүлнэ гэж шийдлэа Урьхан. саяхинд Амраа хүүгийн Улаан буч нь дэрвэж байна.- Урагшаа тзмүүлэх хүслийн нь Урва болон чамирч байна. Хөдөлмөр зусланд Амраа хүү Хөгжилтэй сэргэлэн байлаа Бухий олов багачуудлтай Бужигнэж сзйхан уерхэв Тахиа шувуу маллаж Тарна чзогоо арчлав. Тос сүү бэлзсвсртүлж Тоосго хийж сурав. Зусаанал байхдаа Амраахүү Зу авч сүрчээ Зу гангаз байгалийг Зурж бас үзжээ. Амраа хүү гэр зун Амтат жимс Түүлээ. 7 Яяз янзын пэпгийг Ялягаж таньлзг боллоо Хангайн Өнзөр модлыг Харж таньаз: боллоо. Ямар молон2 самар Яаж үргалгяа: ойлголоо. лонголохыг Хөхөө -шувчучы “ОТИШСД БАНАА | ВЬЕТВАМЫН ХҮҮХЭД | ! Овоохойныхоо урд зогсож байгаа ха. руулыг Дан бодлогошрон харав. Эмэг- харуулын пэрэт мэлэт байлаа. Тэр цэ- рэгт их л сайхан ааштай байсан тул буу. ныхаа амыг агаарт чиглүүлэн буудахад Жоосон хонгно нь газарт унав, р болон В. л, Вршы урсах тэрний ( жээрийг даган, тоглож, “ ». Будаг цаас, бэлтгэн сууж 7), даг шүлэг бичих гэж “Үзэг нийлүүлэв, Үг: үсэг найруулав.” | Алс Европоос зорьсон н шар үстэй , 4.2 : тивээс ирсэн Жигалан бор царайтай еийн бяцхан жаалуудтай Үй. зайгүй үерхэж Ж Үйлс нэгтний итгэлээр-.. Үнэн шударгыг дуулалца - Хаяг солилцож Хамгаас дотно: танилцжээ, Хань нөхдийн ёсоор Халуун гараа атгалцжээ. Амраа хүү ингээд Ав гэртээ буцжээ. а з . Энэрлийн дээжийг, журтөөсвв Эх орон таныхаа швжс Эгнэгт шингээх хайрыг ӨЭлэлж өссөн болохоор Бяцхан үрийн чинь зүрж Баяраар дандаа бялхах юм, Бахтай ачийг нь хариулна гэж я Н.... Булт олноороо цугларч Сайн болгох нь чухал.. Санаж чармайж чадвал Саатах зүйл байхгүй Ачит багшийн сургаалыг Ашил заавал биелүүлнэ, Аав зэжийн ачийг Андгайлж хэзээ ч хариулна, Ах эгчийг хүндэлж Ажил хөдөлмөрт шамдана Муу бугдийг жигшиж Муруй хазгайг засна Сайн бухнийг луурайж ВЬЕТНАМ НӨХӨДДӨӨ ТУСАЛЖ БАЙНА ! : 4 З. Ч 1 Ёг 3 Ї : ! 1 ! 3 ї | | | 1 1 3 1 | сан Паоло хүү гэлдэрнэ, ин тос, алчуур хийсэн модон хайрцгийг суран бүсээр баглан үүрсэн агаад мөрий билээ. Бразилд өдөр бүр нэг зуун хүү- хэд өлсөж үхэж байна. Сургуулийн нас ны бүх хүүхдийн дөнгөж 18 хувь нь л сургуульд явж байна. 8: Санаа шулууп явна 4 а э» а ” Бүлгийп цуглаан. хийнэ “ Рүгдээрэо цугларч яр! Улаан, бучпий тухай Ууган иионер Нампиантай Уулзаж цөмөөрөө ярилцана 5Учрыг нь нарийн хэлүүлнэ Тарал үүслийг нь |Намнан туай “Гарцаагүй, сайн мэднэ Манай. ангид үнэндээ Мандахаас “эхлээд ХЭЛЭХЭД Улаан бүчний тухай Ухаарч ойлгоогүй хүүхэд Өдөө хүртэл байгааг “Олноороо ярих нь зүйтой к - 12 з . "Наймын «Б» ангийнхан (Нам чимээгүй суужээ "Намнан пионерийг ирэхээр айрсаг сайхан угтжээ, (Амраа хүү.босч ирэнгүүт Ахмад пионер Намнан гуай "Аранзал улаан. бүчний . "Анхны гарлын тухай “Ахуй. бага насандаа Ардын сургуульд суралдаа “Ашдын эрдмийг хүртэж "Аранзал бүч зүүснээ “ХМавай булт ярихаар " Маш- баяртай ирсэн юм төв, нхны дунд сургуульд : г нь сурч байлаа “ “Бидний тэр үед Бичгийн, цаас ч ховор эрэл гэгээ муухантай авар байшинд хичээллэнэ уучин бичиг заалгаж вьсгалт соёлыг сонсоно “тэгэхэд би | Жрван дөрвөн настай | Жөдөөнөөс ирсэн , » Хөдсөн дээлтэй Мойгол гуталтай “Ийм нэг знаал . Эвлэлийн их хуралд Түмнээ төлөөлж” : Төлөөлөгчөөр, сонгогдоод ) Хувьсгалын үйлийг залгамжлаа Хувь заяатны эгнээнд ” флхаж би орсон юм Аялгуу дуугаа нийлүүлсэн зм. Ардын намын зааснаар Ё риун замаа гийгүүлсэн ябрийн хувьсгалын ттяагаар - нээеэн "Хувьсгалт засгаа бат хүрээлж Хувьсгалын тугийг өндөрт өргөж мынхаа дайчин туслагчийн гдмэл зоригийг илэрхийлж элийн их хурлаар Ээлжит, программаа баталсан юм. Эв нэгдлээр гагнагдсан юм Эрч “хүчээ. хөвчилсөн- Юм. Хурал дууссаны дараа би Хотод сургуульд үлдлээ . Удаа ч үгүй байтал намайг Улаан бүчтэний эгнээнд Шинээр элсүүлж авлаа Шилдэг сайчуудтай нийлүүллээ, Манай булгийг тэгэхэд Марксын бүлэг гэж нэрлэсэн юм Анх ингэж би Аранзал бүч зүүсэн юм Ардыв намын үр нь болж хариулахаа ухаарсан юм Улаан бүчний утга учрыг . Аавын төрөн нушг Өндөр сайхан уулстай Өргөн сайхан талтай Өгөөмөр тунгалаг устай ын цээж шиг тэнэгэр Архангай аймаг минь! Хад нь ган шиг хатуу ч ацраан хүргэхэд зөөлөн, Ариун тунгалаг салхи нь Аавын үнсэлт шиг сайхан, Хатан Тамирт тунаран тольдсон Хашийн цагаан Цэцэрлэг хот Аавын өвөр шиг тэнэгэр Архангай аймаг минь! Аавынхаа төрсөн нутгаас Амтат жимсний Нь дээжийг “ Авгасан говьд авчирч тарих Нэг хүү бичсэн шүлгээ нэрт зохиол ЧИД Цан! Гэтэл зохиолч түүнд: »--»- Чи сайн зохиолч больё гэвэл ажигч гярхай сайн хараатай байх хэ рэгтэй. Энэ шүлэг бол.гэтэл хүү. - -- Та чинь бас сайн зохиолч биш байх нь ээ гэв. Хүүгийн үгийг сон- соод өнөөх хүн гайхан, с- Яаж байна? -- Яахав та чинь бас хараа муу: тай юм байна шүү дээ гээд нүдний шил УУСАРАНТУЯА (1 дүгээр дунд » сургуулийн Сухбангапын нэ, эжит Улсын хэнлэлийн комбинатал хэвлэв, Ухуулж бидэнд ойлгуулдаг байлад Улс намдаа үнэнч Гүдэн Ухамсар сахилгаар өндө Эрдэм соёлоор баян байхын Энхрий намдаа хайртай байхын "Ард түмэндээ хүчин ЗҮТГЭХИЙН "Ах захыгаа хүндлэн Явахын "Ажил үйлсэд зүтгэж сурахын Хувьсгалын тугийг ява Хувьсгалт ёсыг түгээж байхын Цогцос бүрдсэн улаан бүчийг хийморьтой зүүдэг байв. Утга учрыг нь биедээ ШИНГЭЭЖ Ургах нартай зүйрлэдэг байлаа. Балчир бага насанд минь . Баясгалан авчирсан тэр бүчийг Насандаа би хайрлан хүндэлж Намдаа өгсөн тангараг гэж Хүний зэрэгт хүргэж өгсөн Хөгжлийн жолоог атгуулж Улаан бүчний ач гавьяаг Ухаан бодолдоо хадгалж явва Ууган пионер гэлээ ч гэсэн Улаан бүчээ зүүж л явна Баясгалан төгс инонер хүний Бахархал болсон улаан бүчийг Дээдийн дээдээр хайрлаж яваарай. нь дандаа намнруулж яваарай Намнан ах маань үгээ төгсгөж 5 Намайр чамайг баясан харж Урьдын явдлаа дахин санаж Улаан. бүчээ зөөлөн “илэВ. » . ». Наймдугаар ангид уулзаж байсан Найраглалын»баатар--Амраа. хүүгийн Санасан -хэрэг. нь биелж явна Санаа сэтгэл нь баяртай байна Аравдугаар ангид сураад Ажил, сурлага. нь, гялалзаж, явна. «Артек» зусланд амарч ирээд Алдар нэр нь мандаж байна Алтан медальтай төгсгөх хүслээр г зүрх нь догдолж явна Энгэр дээр нь эвлэлийн тэмдэг Элгэн талд нь улаан батлах Гал шиг төөнөж, дөл шиг бадарч Гялалзсан бор хүү алхаж явна Хүний зэрэгт хүргэж өгсөн Өнийн эрдэм заалгаж өгсөн Ачит намаа магтан явна Ард түмнээ дуулж явна Анд нөхдөө бахдаж явна. Андгай тангаргаа биелүүлж явва Аранзал бүчээ хадгалж явна. ЖиГМэДГотов Үгийг О. - Аяыг Б.ДАВАА Цагийн сайхан намартаа Сургуульд бид нар орсон дөө, Цагаан толгойн үсгүүдээ Цөмийг үзээд дууслаа даа. Ардын багшийн заасан Анхны номын ачаараа с Өсвөр үеийн бид нар Үлгэр уншдаг боллоо доо. Орчлон хорвоод гайхалтай Олон олон ном бий дээ. Одоо тэгээд бид нар Олоод уншиж чадна даа. 5 Гэгээн эрдмийг судлахад . х Гэрэлт түлхүүр болсон Цагаан толгой чамайгаа ТКаахан Дүүдээ өгнө дөө. Индекс-- 14420 6