3 СУЛАГШЭЛХ2 халАЛАЛАЛААААЛАЛАЛАА. ОНАХН-ЫН 70 ХӨМӨНЫ БИД ХУмЛ БМ8 М11Б-ын Төв Зөвлөлий и ОНЫ т БД ЮРАЛ. өв Зөвлөлийн МАХН--ын Төв Хорооны У бүгд хург 5 ё Сүхбаг нэрэн | . 2 ! хурал 1968 оны арван хо 4 д Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монсо- б х ЖҮЖҮЙ | 8Ч-3 Ы МСйЛуйлрлүула ШОШ дона : ухаар 7--ын Сайд нарын Зөвлөлийн нлолийн үгд хурал оны |, дс ионер орл Р д Ё 3 ё: БГА (/ Ё дүгнэ: өрдөг Дарга и лсын ТЭЛӨэЛЭГаРЧиЙ комиесын дарга Т. Рагчаагийн нєат-- арван хоёрдугаар сарын 80-ны өдөр ЗҮЧВӨХ Ха ааралты АСгААцар 2 ЛДВГ рын хүчин чадлын ашнглалтыг сайжруулах шн- Улаанбаатар, хотноо. хуралдлан, хон байгуулахад : сургууль пнонеЄ 24 . д ад у ул 5 нэ үйлдвэрийг мэргэжилтэй боловсон хүчнээр ) 7 : хай» МАХН--ын Төв Хорооны Улс тарайы” Товчооны Гяжүүн, “МАХН: ЫН Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Моломжамц нарын натгэлийг авч хэлэлцэв. Бүгд хурлыг нээж, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр харийн бичгийн дарга, БНМАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга нөх 2 . Цэдэнбал дэлгэрэнгүй үг хэлэв, : ээд Бүгд хуралд төв орон нутгийн томоохон үйлдвэр барилгын газрын дар- Бүгд хуралд «Пионер сурагчдын дунд зун цагт зохиогддог хүмүүжил, олон түмний ажлыг цаашид сайжруу лья» гэсэн илтгэлийг ї ИХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Сүхбаатарын нэрэмжит | Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлө рийн байгууллага төдийгүй үйлдвэр, аж ахуйн газрууд байгууллага, хамт олны дэмжлэг туслалцаа хамтач ажил лагаа чухал ач холбогдолтой болохыг дурдаад, зун цагт пїнонер сурагчдын дунд цаашид зохиох ажлын талаар тодорхой асуудлуудыг дэвшүүллээ, га нар, мөн үйлдвэрүүдийн намын байгуул: й й Ё а йгууллагын нарийн бичгий линин дарга энж авьж хэл? й нар оролцов, ! шианинадарга хОмМЫЫГ Д. Сүрэнжав тавьж хэлэл Тус бүгд хуралд аймаг хотын но Бүгд хурал, хэлэлцсэ цАВНЫ ерий ї влол їй да зар айм урал, хэлэлцсэн асуудлын талаар тогтоод гаргав ТА: дэйүг :5. ЁЛҮ: цче ц зөвлөлийн арга зарим ргав, Бүгд хуралд МХЗЭ-ийн Төв Хороо гийн Ардын Боловсролын | хэлтсийн а БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуулган БИМАУ-ын Ардын Их Хурлын зургаа дахь удаагийн сонгуулийн 41Ү ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэплжалр, БНМАУ-ын Ардын БО ловсролын Яамны сайд Д, Ишцэрэн, Намын Төв Хорооны намын ажлын хэлтсийн орлогч эрхлэгч С. Рагчаа, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн Онч дарга нар оролцож, Өвөрхангай айм гийн пнонерийн зөвлөлийн дарга С. Хайвий-Ёондон, Сэлэнгэ аймгийн йнд нерийн зөвлөлийн дарга М. Очирбат УЦСЕГ хэлтсийн дарга Д. Балгачсү рэн, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн орлогч чуулган 1968 оны арван хоёрдугаар сарын 25, 26-нд болж й ! : рО! - йлс «БНМАУ- гийн дарга с хата: С ы 2 38 22 96. , : а Д. Сүрэнжав, “Батаа, 5 5 ? 5 ТН ҮГ ва БНМАУ-ЫН 1969 оны 5: 0273 “урсана ХАМАН ВНМА ванн Ардын Бал солын БЭУНЦЭЛТС БА Лна4 БЭдянд Л ММ 7 н гүйцэтгэ- амны Өрлөгч сайд (3,Энэ Ь ён2 БЕГҮЙ 8 : ОуАлВацан ЗлЭйн ВОН ардын аж ахуй, соёлыг 1969, 1970 онд болон МХЗЭ-ийн Тов ДСУнма, тов шин Барын хвбэла ОЛ АРХТГЭХ2-Л3 шоо НЭР ыг өгөө, 1! оны упсын нэгдсэн төсвийн тухай» илт 9» чооны гишүүд, Ардын Боловсролын Ч Монголын Пионерийн Байгуулла 8 Яамны коллегийн гишүүд оролдлоо. гын П бүгд хурал дээр МХЗЭ-ийн Тус чуулган БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1969-1970 онд хөгжүүлэх төлөвлөгөө, БНМАУ-ын 1969 оны төсвийн т| хай хуу КОО БНМАУ-ын 1967 оны төсвийн гүйцэтгэлийн тайланг”. ЗүХИр р гаргав, /Депутатуудын саналын дагуу тус чуулганаас БОСГНОНАН) Ер Ён ний шударга тэмцлийг дэмжиж мэдэгдэл гаргалаа “Цүгээ АЛ Нөхөр Д. Сүрэнжав илтгэлдээ, сур гууль пионерийн байгууллагаас пи0- нер сурагчдын чөлөө цагийг ашигтай зохион байгуулж, тэдний дунд зун цагт зохиож буй ажлын ашигтай ЭХ- Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга Ч, Пүрэвжав дэлгэрэнгүй үг хэлэв, Бүгд хурал хэлэлцсэн хаа талаар тогтоол гаргав, асуудлын “МАЛАААЛАГ А л, Эн УУ МЛАЛАААААЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛ ААЛАЛАААЛАЛАЛАГ222 мумумимумумумумлллллллАлАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЙ Ж..Д.залалАлллАлАлАлАлАлААЛААЛЛАААААЛАААЛАЛААААААЛЛАААААААЛАААААА. 4 мулмиуууууллиллллла ЕРНЭСЛӨОСЭЛЭХСТҮЖЦ Өоон 26 25 ДАХЬ Р НЭГДЭГЛИ. жилдээ 1909 оны нэгдүгээр сарын 1 Лхагва м 1 (1061 “Үнэ 10 мө ӨВГӨН. ААВ НЭГ НАС, БЭЛЭГЛЭЛЭЭ Цан хүүрэг бударсан Өдөр наран сөрөг шир тэн алхлах би дуртай. Хотын гудамжаар тийн хүү алхалж явахад Шинэ бодол толгойд Орж, шинэ хүсэл мөрөөдөл сэтгэлд бадарч байдаг юм. Хажуугар цаасан ууттай бэлэг барьсан хүүхэд өнгөрнө. Түүний цаасан уутан дээр «1969» гэсэн тоо тодхон үзэгдэнэ. Хүүхдийн нүүрнээс инээмсэглэлийг би олж үз лээ. Тэр хөвгүүн цаасан уутандаа 1969 оныг хийж “бариад, ийнхүү инээмсэглэн яваа мэт Са- нагдана. Тэр жаал хүү цаасан ууттай бэлгээ ГУ чин нэгний орой задлана. Ганц тэр хүү Ч биш Монголын уудам дэлгэр орны өнцөг булан бүрт инээд баясал нүүрэнд нь гэрэлтсэн жаалууд ТУ чин нэгний орой өвлийн өвгөний бэлгийг задла на. Тийнхүү задлаж 1969 оны идээний дээжээс амсана. Ингээд л бяцхан хөвгүүд охидод нэг Нас нэ- мэх нь тэр! Тэгэхээр өвгөн авв 1969 гэсэн тоо той цаасан уутан дотор алаглуулан хийсэн алнм жимснийхээ хамт нэг нас бас хийсэн байх нь ээ! Нэг насны бэлэг авсан яслийн ахлах насны охид хөвгүүд цэцэрлэгт, цэцэрлэгийн ахлах ан гийнхан ардын сургуулийн алтан хаалга татна. Сургуулийн сурагч пнонерүүд эрэмбэ дараалан ангиас ангид дэвшин Орж, шинээс бас Нэг ШН- нийг сурч мэднэ. 1969. Энэ тооны цаана баяр хөөр, тэмдэглэлт өдөр, сурлагын амжилт... олон зүйл бий, Энэ тооны цаана Ленин багшийн 100 жилийн ой угтсан нх ажил өрнөнө, Энэ тооны цаана Халхын ГОЛЫН тулалдааны 80 жилийн ой болно. Ардын хувьсгалын 50, МАХН, МХ 5 ЗЭ-ийн 50 жилийн ой угтсан нх ажлууд болно. 1969 гэсэн тоо бүхий цаасан УУТыг гардаж авсан, бас задласан хүүхэд бүхэн өнөөдөр мон тол орны уудам дэлгэр орон далар инээн баясч байна. Тэдэнд өвгөн аав, шинэ нас, шинэ эрдэм билэг, шїїнэ бадрангуй бодол бэлэглэжээ. Тэгэ “хээр хүүхэд бүхэн «Ай даа, өвлийн өвгөн аав ялсан ачтай сайн хүн бэ?» гэж Саясан хөөрч байна мэс 2 Ж, ДАШДОНДОГ к « 7 53 дунд 5 хотын 8 жилийн пнонерийн Дархан сургуулийн өнгөрсөн жилээс эхлэн ах дүү соцна лнст орнуудын анд нөхдөөс бэлэглэ сэн бэлэг дурсгалын зүйлийн цуг- луулгаар «Интернационалын булан? байгуулж түүнээ улам баяжуулж байна. Тус бүлгэмийн пнонерүүдэд Эрхүү хотын 72 дугаар сургуулийн пионер сурагчид бичсэн захидалдаа «Бид интернационал-найрамдлын клуб нээлээ .Манай клубын гишүүн болохыг та нөхдөөс чнн сэтгэлээс хүсч байна» гээд клубынхээ зорил- тыг тодорхойлж өөрсдийн гараар хийсэн «В.И.Лениний бага Нас» гэ- сэн альбом нлгээжээ, ИНТЕРНАЦИОНАЛЫН БУЛАТ Ш бүлгэм | Зөвлөлт Белоруссын Витебск х9- тын бяцхан иргэн Александр Рьа- ков «Би бөмбөрцөг клубын цэг хүүхдээс танай хаягийг авч танай сургуулийн нэг ционер сурагчтай 88- хидлаар харилцахыг хүсч дайна» гээд «Интериацноналын буланд» өөринк гарын бэлэг нрүүлжээ. Энэ буланд Румыны төлөөлөгчдинн бэлэглэсэн ном, Румыны залуучуудын эвлэлийн туг, авьяаслаг сайхан тог- лолтоороо дарханчуудын сэтгэлниг булаасан. «флуэраш» чуулганыхны бэлэглэсэн Молдав үндэсний үлээвэр цуур, Зөвлөлт Молдавын хөгжилтийн тухай цуврал номууд, Дархан дахь Зөвлөлтийн дунд сургуулийн захирал В.Беловын дурсгасан домогт баатар Чапаевын тухай зурагт ном, Омс- кийнхны бэлэглэсэн хүүхэлдэй зэрэг сонирхолтой зүйлс Элбэг байна. Т- гийн «Ж» ангийн сурагчид Вьетид- мын эрэлхэг тэмцэгчдийн өнгөт Зур- аятайхан булан бай-. гуулснаас гадна Вьетнамчуудын баа- тарлаг тэмцлийн тухай Ончсэн зүй- лүүлийн цуглуулга хийж байна. сл оу8, . П. ЦЭДЭНДАМБАА гаар ангидаа ДОНДОГИЙН ЦЭВЭГМЭД МУИС-ий» ректор, профессор Та бүхэнд 1969 оны шинэ жн- лийн мэндчилгээ хүргэж сурлагын өн дөр амжилт, аз жаргал, сайн сайхан бүхинй срөөлийг дэвшүүлье. Хайрт дүү на эл" Шинэ жил бүрд Шинэ өдөрөөг! гарахын тул ЭРДЭМ мэдлэгийн төлөө й доо бол минжлэх ухаан-техникийн чгуу их хувьсгалын үе маш түргэн дэвшил хөгжлийн цаг юм. Шинжлэх : гэн хүч чадлаа дайчлах хэрэгтэй. . ухааны асар их ололт амжилтыг цаг Тухай бүр мэдэж авахгүй бол амар- кан хоцрогдоно. Иймээс бүх цагаа эр дэм мэдлэгээ дээшлүүлэхэд зориулах эрэгтэй, Эх сайхан орондоо соцна- | лизм төгс бүрэн байгуулах үйлст та бүхэн гар бие оролцох болно. Бидэнд хийх, бүтээх ажил их бай- на. Мэдлэгтэй чадвартай, идэвхтэй мэргэжилтнүүд шаардагдаж байна. Ийм мэргэжилтнүүд болох хүмүүс та нар юм. «Эрдмийг хичээлээр, эрлийг сурагаар» гэлэ! үгийг санаж, ЭХ орондоо тустай зүйлийг бүтээхийн тул хамаг хүч, хатуужил зоригоо сурахын төлөө дайчлахыг хайрт ПїНО- нер та бүхэнд захия, би 10 дугаар ангиа төгсгөнө Онц сайн төгсөх л ЧУ хал. Тэгээд өөрийн хүсч мөрөөдөж явдаг инжене- рийн мэргэжилтэй болох анхныхаа алхмыг Хийнэ. Нийслэлийа 2 дугаар дунд сургуулийн сурагч Д. ГАНГАА Ирж байгаа шинэ он над их зүйл шагнана. Яагаад гэвэл би пионер болно. Гурван жил дараалан онд сайн сурлаа. Би 2 дүүтэй. Нэг дүү маань энэ. жил сургуульд ороод онц сайн сурч байна. Нөгөө дүү би пнонер болох гийн сурагч Нийслэлийн 833 дугаар сургуулийн 8-ын «Д» учраас улам сайн сурна. ан- Л.БАТХИШИГ Ц. САМДАНГИЙН авсан гэрэл зургууд Ц ульгуглул лу лулул-ллы л бул, Бонн нг алан лалан Алсаас харахад уул гэх нь бай- тугай дов ч гэмээргүй мөртөө дээр нь гарахад Москва хот бараг тэр аяараа харагддаг нэгэн сонин уул Москва хотод байдаг юм. Тэр уулыг Лениний уул "Гэдэг. Энэ уулан дээр Владимир Ильичийн нэ рээр нэрлэгдсэн түүх дурсгалын олон зүйл байдаг. Тэдний нэг нь В.И” Лениний нэрэмжит Москва хотын пионерийн ордон юм. ГҮү- дэйдээ үндэстэн бүрийн хүүхдийн эв нэгдлийг билэгдэн өнгийн ЧУ- луутаар шигтгэсэн. барималтай ордны гол хаалгаар ороход мөнх ногоон ой угтана. Түүний дунд толь шиг тунгалаг нуурт алтан 32- ФэтооооооооФОоооооОооооооФооооФФФооооо амгаланг илтгэнэ. Эсрэг талын Ха4- 3 нан дээр «Ленин жил», Ленин 9 жив! Ленин жить!» гэсэн үгийг эрдэнийн чулуу шигтгэн суулга- сан нь тодоос тод харагдана. 9 Үүнийг хүүхдүүд өөрсдөө хий- 9 жээ Тиймээ! Үнэхээр Ленин амь- 0 дарч байсан амьдарч байна, амьд- рах ч болно. Энэ сайхан ордныг Ленин хүүхдүүдэд бэлэглэсэн юм. 9 600 гаруй өрөө тасалгаатай сун- Хо р е БАСЛАХИН ЄУВ! Лениний бэлэглэсэн. ордон гас тааваар шумбан наадах нь энх Ё халэсэоооототоооооооӨӨФОО6бооооф. “ан чавибал 2000- метр-үргэлж- лэх энэ сайхай байшинд өдөрт 5000 гаруй хүүхэд ИРдэг “жээ. Тэд дуу. хөгжим кино, урлаг зу- раг, бүжиг, тоглоом, наадам, юу л сонирхоно, юу л сурахыг хүснэ тэдний өмнө цөм нээлттэй. Амьд амьтны буланд дэлхийн бүх ти- вийн араатан жигүүртэн цөм бий. Хэрэв хүсвэл зурж Ч болно зургий нь авч ч болно. Попка гэдэг бяц- хан тотьтой өдөржин ярьж элгээ хөштөл инээж Ч болно. Биднийг интернационалын танхимд ороход «Бүх Дэлхийн наїв НӨХӨД МИНЬ» гэсэн үзэсгэлэн байгуулж байлаа. Энэ үзэсгэлэнт байгуулахад Моск 8 ФоооооосооооооооФооФоооФФ вагийн бүх пионер оролцож, нийт :100 шахам орны хүүхдийн үйл амьдралыг харуулжээ, Хүүхдийн уран сайхны чуулга өнгөрсөн онд Финлянд улсад айлч лаад өөрсдийнхөө тоглолтоор бү- рэн хэмжээний баримтат кино хий жээ. Энэ киног хэн хийгээв. Кино урлагийн дугуйлангийнхан хий- жээ. Тоглоомын өрөөгөөр орвол юуны өмнө арван давхар барил- гыг ярайтал босгосон барилгачин хүүхдүүдтэй уулзана. Өөрөө буул гагч машинууд. өргөгч цамхагийг өвч бүрэн эзэмшээд, үлгэрийн юм шиг орд харшийг хүүхдүүд өөрс- дөө барьжээ. Бага ангийнхан тэнд бас эрэг шураг эвлүүлэн угсарч, оньсон техник, онгоц машин цогцлон бү- тээж байна. Тэд бол ирээдүйн ком мунизмын дархчууд ЮМ. Тэдний гараар шинэ хот, шинэ үйлдвэр, ерөөсөө шинэ юм бүхэн цогцлон бүтэх нь лавтай. Владимир Ильич хойч үеийнхнээ ийм хүмүүс болог гэж энэ сайхан ордныг босгож өӨгГ- сөн юм. 1 Ц. ЭРДЭНЭБАТ 4 ФооооооооооооооооооооооооооооооооФооооооооо ооо» зтооФооооФоФФФоФФОФООооООФФФФФОООФОФФФООФФФОФОООООоФОООООС ЗВ. И. Леннний мэндэлсний 100 жилийн ой а2 Ё угтаж «Ленин ба хүүхдүүд» гэсэн булан нээж, Лениний хүүхэд ахуй үеийн сэргэлэн цовоо, хүнлэг энэрэн- гүй зан төрх, хувьсгалч дайчин үйл амьдралыг тэмдэглэл байнга нийтлэнэ. ж Мон «Лениний хэлийг сурцгаая» гаргана. “є«Би ингэж бодож байна», хурал явуулна. харуулсан зохиол, дурсамж, гэсэн булан сар дутам орос хэл дээр «Аз жаргал гэгч юу вэ?» гэсэн уншигчдын бага “«Үндэстэн олны хүүхэд үүрд нэг санаагаар амь, а» гэс лист орны хүүхэд багачуудын ажил амьдралаас шайгхэн ха475 “Манай сонины «Өсвөрийн математикчдад», булангууд үргэлжлэн явагдана. «Ухааны ур гарын Үзүүрт» Хүүхдүүд та нарын өмнө тодорхойгүй байдаг шинжлэх ухаан-техникийн түм буман асуултанд хариулах зорилгоор «Түм буман яагаад» гэдэг булан нээж, та нарын хүссэн асуултанд эрдэмтэн мэргэдээр хариулуулна. 5 Та нар манай сонин сэтгүүлийн хуудаснаас МХЗЭ-ийн шагналт зохиолч Д. Мягмар, Б. Бааст, Л. Л. Түдэв, Д. Содномдорж, зохиолч Чойжилсүрэн нарын шинэ өгүүллэг тууж хийгээд гадаадын зохиолчдын шилдэг бүтээлүүдээс унших болно. “Тэргүүн туршлагын булан, ндэвхтний индэртээ пионерийн бүлэг салааны ажлын үлгэрчилсэн гарын авлага шилдэг туршлагуудыг нийтлэх болно. “Манай сонин 52 дугаар, «Залгамжлагч» сэтгүүл 6 дугаар хэгрлэгдэнэ 4 марчиррчүрхэлчилтчгчитүгстрР"Р гуа» Тээл “тэрэн нэрыттигртчиээтчүлнэгтггэхэгчилэнчэтэлтээчигчүрэгэнэрэргтчээнүч Үэгггэтүрггэчцрээлтррээгтчєгээл””үлтэрглэрэрэтлэтнрлөттн Өнөөдөр шннэ оны эхний өдөр. Хүүхэд та нар ирж байгаа шинэ ондоо сурлага хөдөлмөрийн их ам жилт гаргахаа төлөвлөн бодохын хамт өнгөрч буй онд хийж бүтээ- сэн ажил үйлсээ эргэн харж бай- нв, “Та нарын өмнө нэгэн тэмдэглэ- лийн дэвтэр дэлгээтэй байна. 1988 оны 1 дүгээр еарын 7. Ням гариг Өнөөдөр бид галт тэргээр явж зав-сар-ьар » ар аа» с ара арга арга ар агар:а ар» ар» авга ав» с ав» 0 «8 8 свр 8 ав» 8 ас ав» с 8 с вга ав» 4 6 л сургууль, Бүрэн дунд сургуулиас 14 дүтээр сургуулийн сурагчид түрүүлж: цом авлаа, 2 1968 оны 2 дугаар еврын 2 Баасан гариг. -.Манай бүлгийнхэн санасандаа хүрч, жавжин Сүхбаатарын мэн- дэлсний 75 жилийн ойн өдөр анги- Борын амьдрал гоолоо. Аяляын ахлагч | Бадамтар- ваа багш, намайг Борын тухай бяцхан ном хий гэв. 1968 оны 7 дугаар сарын 11 Энэ өдөр Улсын их баяр наадам тэмцлээс сонсоц-. о зэрэмжиэт пуу- тиилийн үлдчиллээ. Энэ (8 жилийн сургууль взр Ярж, ингээр дэлхийн хиймэл дагуу- уралдаанд бүрэн бус дунд .эрэлхэт эмэгтэй Борын хөшөөг лын замд орууллаа. Санс- тойрог рьтш хөлтийг ЗСБНХУ-ын иргэн сансрын нисэгч, ЗХУ-ын |баатар, ЗСБНХУ-ын гавьяат туршигч ни- сэгч хурандаа Георгий Тимофе- евнч Береговой жолоодож явна... гэлээ, 1968 оны 1 дүгээр сарын 4. Манай бүлгийнхэн найрамдльп! сараар тохиолдуулан «Артен» зус- даа Сүхбаатарын танхим байгуужж | үзэхийн дашрамд «Залгамжлагч» | ЛӨВД амарсан Чулуунхүү эгчтэй нээв. ЇЇ спартаниадын шигшээ уралдаа. УУЛЭӨв. Чулуунхүү гэгч бидэнд 1968 оны 3 дугаар еарын 21. нууд үзлээ. Манай сургуулийн «Артек» зусланд амарсан тухай- ц Өнөөдөр манай сургуулийн Т60- ны Зугларэаон ? хурал » Шат дараалсан даваануу- дад өөрийн авбал зохих бүх оноог авсан 6-ийн «А» ангийн |Цэрэн- норолхоо сургуулийл 1968 оны аварга болж. пионерийн зусланд сургуулийн зардлаар амрах болов. «БҮРЭЭН.. ДУУ» ХУУДСЫГ АШИГЛАХ. ТУХАЙ жошшшлсшшшшшшшштшшшошшшшлттэиээшшлшжшсшшш-лшшгшихшдотшлпсшшожгшттотлтєүпэшшшшгхшШтотшоттшу “Єүүхдүүд зэ! Сонин бол ертөнцийг харах цонх билээ, Сонннд дэвэн Дэл хийн соннн хачин, улс оронд болж бай таа түүхт үйл явдлууд, сэтгэл сэргэм зохиол бүтээл тэр бүхэн хэвлэгддэг. Гэвч хүүхэд бүхэн сониноо бүрэн уншиж амждаггүй байж магадгүй. Тийм учраас сониноо нийтийн хүртээл болгох зорил- гоор манай сонины зөвлөлөөс «Бүрээн дуу» хэмээх энэхүү хуудсыг гаргалаа. Энэ загвар хуудас манай орны бүх пно верийн бүлгэмүүдэд очих болно «Бүрээн дуу»? хуудсын «Пионерийн үнэн» сонн ны ашиглалтад зорнулж бүлгэмийн Зөв лөлөөс сард 1 удаа гаргаж байх ёетой. Үүнд: : --«Пионерийн үнэн» сонинг тухайн бүлгэмийн зөвлөл ашиглах талаар тэр сард юу хийснээ энэ хуудсанд илтгэн бичиж болно. Ямар ямар бүлгүүд «Пионерийн үнэн» сонинг ашиглах талаар тэр сард юу хийж бусад бүлгээс шалгарсныг, Сонинд гарсан бага хурал буюу ЗУ- хал материалыг салаа бүлгийн ажлаар хэлэлцсэн тухай сурвалжлага, --Сонинд гарсан чухал мате задлан тайлбарласан өгүүлэл --Сонинд тарсан хүүхдэд зайлшгүй чухал материалын хайчилбарыг хадах, --Тэр сард сонин сайн уншсан хүүх луудыг ичих, дийн тухай сурвалжлага, гэрэл зураг, | яладаг. Сурагч Баа- сэтгэгдэл. сан «Эзэн хав» гэсэн 5 .н 0! : --Өөрийн бүлгэм, пионерийн тухай | шог -бураг зурж, хур «Пионерийн үнэн» сонинд тарсан мате- рналуудыг сурталчлах зэрэгт | хэрэглэх болно. --Пионерийн үнэн сонины захиалалт сайжирч буй боловч ашиглалт одоогийн шаардлаганд хүрээгүй, байгаа учир энэ “хүү хуудсын сонин ашиглалтад улам баяжуулан ашиглах хэрэгтэй. --Сар бүрд гаргасан «Бүрээн дуу? хуудсыг хадгалж байгаад Жилийн эцэст «Пионерийн үнэн» гэсэн сэдвээр уншигчдын хурал хийж «Вүрээн дуу»? хуудсаа хэрхэн ашиглаж, сонин уншиж ашиглалт сайжруулснаа дүгнэх хэрэгтэй, Ингэж дүгнэсний ЭЦЭСТ тэр жилд «Пионерийн үнэн» сонинд хэв лэгдсэн зүйлээс хэрхэн суралцаж тэр нь хичээл хүмүүжилд хэрхэн нөлөөлсөн дүнгээ «Пионерийн үнэн» сонины газарт ирүүлж байх хэрэгтэй. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ зөвлөл Чдайда мм. ! Фоооооооо Рооооососоооооооооооооосоооооооооооооооооооо ФФоФ -Дондог чи Дэлэгтэй одоо бүр үерхэхээ байчихаж байгаа юм УУ? -Шинэ жилийн амралт болсон шүү дээ. Одоо ямар хяналтын ЭЖИЛ хийх юм биш. 2: 2 2 5 2 -Аав аа!Та дэлгүүрт очихгүй юм уу? Бэлэг байна гэнэ. --Би ямар шинэ жилийн өвгөн аав биш бэлгээр яах юм бэ? 2225 -4Шинэ жилийнхээ амралтаар ЮУ хийе гэж бодож байна даа? --Өглөө шөнө л Хэлж Өгөх байх Даа, г нерийн зөвлөлийн инонер Баасан гурван улирал дараа- лан | жээ. Софи хотын лиудын захидлаар тогтмол ха дДаанд шалгарч жилээр «Бяцхан раавчдын шог клуб» гэ сэн буланг нөхөдтэй- гээ хамтран байгуул- жээ. сониноос юу сурав | Эндмаа, Рэнчинбямбаа хоёр хоёу лаа мөнгөн медаль авчээ. Мавай энтийнхан дайрелдсангүй... 1988 оны 10 дугаар сарын 26. Өнөөдөр менай сургуулийн бүх бүлэт үүрүүдийн хооронд “теван одонт-ахын тевин нас» бэдэвт урал двант ажил явагдлаа. Аль внгинь Нийслэлийн 86 ду- аар сургуулийн шно- бүлгэмийн ИДЭВХТЭН арван онц сайн суралц Киев, сургуу- 12 хүүхэдтэй Москва, шинэ зу- Гэрэл зургийг Дд. СЭэЛНЭН »о» өсө хов... га! ХУРААНГУЙЛСАН.. ХуАНАА ШИ ЛЭ эхэнд гаа ярык өгөөд «Артен»-т сурсан дуу бүжгээсээ зааж өглөө. 968 оны 12 дугаар сарын 31. Манай ахлах ангийнхны сүлд модны наадам их гоё боллоо.Өнөөд рийн сүлд модны наадамл оролц- сон 8-10 дугаар ангийн сурагчдаас бат хийгээгүй хүүхэд бараг алга. «Хүрэ, г, Матай гигиү аг ча! аа- Дд Туул тол зараад «Хүрэл ТОМ» |. 1968 овы 6 дугаар сарын 8... түрүүлэх бол.. Соё их өндөр гүсэлэлталгтал ДЛО! цанын баазад ирж цана чаргатай дөр манай хөдөлмөр-амрал- Ээ гялай. Сансарт хүн изслээ. Та бидэнд тэмдэглэлээ уншуул- 1 болцгоолоо Удсан ч үгүй 2а1ӨНЕ” 2 нар эр гэд Зарах СУРАГЧДЫН ЭН. Зөвлөлтийн хүн . дахин иөюлөЭ. сан Баатерсүрэн маань нийслэ. ийн үнэн» сонины нэрэмжит ца- ин ээлжийнхэн явлаа. ? Мөн сая радногоор «Өнөөдөр лийн 10 жилийн 28 дугаар сургуу ( : 8 Х, шалан Ерөөс 968 оны 6 дугаар сарын 18. Москвагийн цагаар 11 цаг 34 ми- лийн 8-ын «А» ангид сурдаг юм | ын ДЭ ула 5 ура. Тойрон аяллынхан . Өмнөговь |нут Улаанбаатарын цагаар 16 цөт | шүү! 488) эхэллээ. Бид сургуулийнхаа авар. аймгийн Цогт-цэций сумын төв (34 минутад «Согз-Э» ГЭДЭР САнНС- Р, ЧУЛУУН араат о ар о ар с ар 0 ав» 0 р с авс 8» ов с «8» с 8 «авс 8в 5 вь нар «ава ав аар аар о ар сар о ар аар о ар с 4в 5 р 5 8 арг ар сар с ар о ара ар о ар о ард арга ар 0 р о ар с ар о 6р 8 ар «ара ар сар аар «ар «ар л ар хар сар гар аар - р-н Хотжмэжд 2 . 22 8Р.6э?с»е ээ эрэр эй». р рээ рөсрөєросро рө4арбФ?, 3 “ишживинввинннээ ниВинВиВиВ нНнХ 1. Хураангуйлсан хуанли нь: Он ба сарын уулзвар дахь тоог олох Чгэж байгаа өдөр дээрээ нэмж, 7-д хуваана. Үлдэгдэл нь гаригийг заана, Үлдэцгүй тохирвол амралтын өдөр болно. Харин 7, 14, 21, 28-ны өД рүүдийг хэд дахь өдөр болохыг нь дээрх хүснэгтэнд байгаа тоонууд шууд заана. 2 ! 9. 2000 он хүртлэх (2 дугаар сар нь 29 хоногтой) өндөр жилүүд. --Хэн хэлж өгөх юм? --Зүүл. З. Тогтмол хуанли нь: Олох гэж байгаа өдөр дээрээ тэр сарынхаа дор . . . Ён тоог нэмж, бас 1969 оноос эхлэн 1-ийг нэмэх ба цаашдаа жил бүр Багш. 1-ээр нэмэгдэнэ. Хэрэв өндөр жил бол 3 дугаар сарын 1-нээс эхлэн бас 1-ийг нэмж тэр жилдээ 2-оор нэмэгдэх ба энэ тоо 7-д хүрмэгц дД8- раах жилээс нь дахин 1-ийг нэмэх мэтээр үргэлжлэн давтагдана, Эцэст нь нийлбэрийг 7-д хуваавал дээрхийн нэгэн адил. Жич, гаднах дугуй хүрээг хар өнгөөр будсан сарууд 81 хоногтой болно. Энэ тогтмол хуан- лийг ашиглан, Гиригорийн хуанлийг мөрдөж буй үед хуанли хэрэглэхгүй байж болох ба та хэдэн 10 жилийн дараа тохиолдох ямар нэгэн өдрийв гаригийг ч шууд өлж чадна. Жишээ ЛЫ 1975 онд Октябрийн баярын 2 8 өдөр ямар гариг байхыг олоё гэвэл: 7-ны өдөр дээрээ (1975 онд нэмэг --Цаг болоогүй байна шүү дээ.. Бэх 1 ба 11 дүгээр” сгр:їш дорхи тогтмол тоо 4--ийг нэмж (7 34:19) - Би очоод цагаа түлхээд Орхиё | цийдбэрийг 7- Д хувааж 12:7-1.(5), Баасан гариг болохыг олно. м. дэмчиг 8 . МИЖИД --«Мэндчилгээ» ГЭДЭГ үгний ҮНД- сийг нь олоод орхиоч гэхэд сурагч. -Үг ямар ургах биш үндэс яаж байхав дээ. . БА 2 -Аав аа одоо сүлд Модоо зэхэе. Паонер Бат гуравхан жианиа өмнө. сургуульд орлоо. Тэр, цэцэрлэгийн, | «ээ сүлд модны Наадамд “дандаа туу "най хүү боло дэгддэг байжээ.Тэгээд ч Бат башн хүмүүжүүлэгч, “бяцхан найз нарынхаа хайр талархал хүлээ дэг байжээ. У12 й Одоо Бат, улирал дараалан онц сайн сурдаг, сурагчийн дүрэмт хувц саа цэвэрхэц өмсдөг, хиргүй цагаан зах, улаан бүчтэй явдаг сурагч бол- жээ 24 Бат, уран гартны дугуйлангийн тэр гүүний идэвхтэн ЮМ. Батыг томоО- той. хичээл дээрээ сүрхий анкаарал- тай суудаг хүү гэж багш нь үнэлнэ. Харин шинэ жилийн өмнөх -тэр өдөр Батын сэтгэл их хөдөлсөн байдалтай, яаруу адгуу Ч болчихсон юм ШИГ байхыг нь Цэвээн багш.-8лЛь хэДий- нээ ажигласан боловч учрыг лавлан өдөр шалгасангүй. ч баяр хөөртэй Яа Бат тэр байжаэ. нээрээ ? гэвэ Түрүүч нь 52 дугаарь 1877 он: 2-4 дүгээр сарын 12, Орос туркийн дайн эхэлжээ, --0112 дугаар таалал төгсчээ. 1878 он: «Оросын ажилчны умартын эвлэл» Үүсчээ, 2 5 1879 он: 1 дүгээр сар. «Оросын мэдээ» сэт- гүүлд Достоевскийн «Ах дүү Карамаз0- сарын24 Н.А Некрасов вынхан» гэдэг романыг нийтэлж эхэл жээ. 1880 он: - 6 дугаар сарын 6. Москвад А. С. Пушкиний дурсгалын хөшөө нээгджээ. --0111 дүгээр сарын" 16. Яр,| й А.Блоц төржээ. 4 гэдэс 1881 он: -4102 Мастер урьдчилан тарилгууд нээжээ. ! 2: 8 дугаар сарын (1, Ц Александр ааныг народникууд алж 1883 он: Ю 25) Ї -01 дүгээр сарын 89, Н.А. Римский Корсоковын «Ца асан охин г9 вигдэээ. Ц Ш207:ХА44/0-01 1888 он: , «Хөдөлмөрийг эрх чөлөөтэй : ЄХӨД Ё ? эй болг г9х» бүлгийг Г.БВ. Плехацоп байгуулжээ, --Х.Максим пулемёт зохион сэджэа/ -38 дугаар сары 4 2 шөхгоэ! Аар сарын 14, К.Маркс нас 1884 он: --НИ.Ё. Репни «Иван Грозный ба “77 ний хүү Иван» гэдэг з цэг 1889-1886 он: ургаа гүйцээжээ. --К.Бенц, Г.Даймл биль бүтээжээ, 28 ( сэргийлэх хоёр автото- 1887 он: : -- 012 дугаар сарын 4. (16 (5) көдөлгөөнд оролцсны ЭВ3) х “нийгэн Шин айх удаагаа баривчлагджээ. 25 1889 он: --5 дугаар сарын 8 арын 6. Парист бүкд чөэглжээ. тг с-наас 11 дүгээр элхийн үзэсгэлэн (Үргэлжлэл бий) - А-36445 хийл хурдалсаар гэртээ очиж цүнХ- чөэд, цэцэрлэг хийш- явав. | цонхдой. цэцэрлэгийн цэвэрхэн ӨР лах бүлгийн хариунлагатай жижүүр гадуур хувцсыг Нь өлгүүрт - өгөөд, түүнийг дагуулан цасан ширхэг,янз бүрийн өнгийн. гоёмсог цаасан хэл, гинж, далбаа, элдэв амьтны дүрс бү- хий гоёлын -чимгээ зүүсэн. сүрлэг сайхан гачууртай цэлгэр танхимд оруулав. Танхимд том, бага олон хүн суудлаа эзэлсэн байв. Баяд хуур хөгжимд баярын аял- гуу жавхлантайяа эгшиглэж, Урт цагаал сахалтай өвгөн, олон туслагч амьтадтайгаа ирснээр сүлд модны наадам эхлэв. ул анх удаа урниа хүлээж авсан юм- санжээ. Урилга нь: «Хүндэт нөхөр... Бат, таныг Манай цэцэрлэгийн сүлд модны наадамд хүрэлцэн ирэхийг урина. Сүлд модны наадам 12 дугаар сарын 80--Ны өдрийн 13 цагт эх- лэнэ. цэцэрлэг» гэжээ. Энэ удаа Бат цэцэрлэгтээ, туулай хүү болж дэгдэх биш, харин танихгүй жаалын туулай хүү болж тоглохыг үзэх Гэ»с яваа бо лохоор, бүр ч сонин байв, Хичээл тар лагц. Бат цасны .тэшүүрээ хөлдөө Өвлийн өвгөн, шинэ оны өлзий- тэй ерөөл дэвшүүлэн бэлгээ- түгээв. -Алиалагч ч бас хожимдолгүй. хүү” хэд. шоглодог, Нусаа гоожуулдаг, бо- хир явдаг зарим жаалын Дутагдлыг хошин үгээр шүүмжилж байв рахдаа шатны гишгүүрүүдийг нэг, хоёр гурав, дөрөв, тав... гээд чан га гэгчийн тоолж эхлэв. -- Чи юунд зогсож орхин гэж Валя асуув. -- Хүлээж байгаарай, цааш нь сэшэгоошлгтотгТТоТТИЛТТ: 2 н НӨСОВ. 7 Нэгэн удаа Пети хүү цэцэрлэ- гээсээ харьж явжээ. Энэ өдөр тэр арав хүртэл тоолж сурсан юм- санжээ. Пети гэрийнхээ гадаа НР тэл ахин дүү Валя нь хэдийн хаалган дээрээ гарч ирээд хүлээж бай- 5 : хэд гэдгийг би мартсан байна Би одоохон санана гэв. -- Санах хэрэгтэй гэж Валл хэлэв. Петя шатан дээр зогссоор 2д байлаа. Тэгснээ: Байдаггүй шүү. Би огт с4- наж чадахгүй байна. Эхнээс нь Л эхлэхээс сайн юмгүй боллоо гээд шат руу буун. Петя яг л түрүү- чийх шигээ шат өөд өгсөж ЭХ- лүүт нэг. хоёр, гурав, дөрөв, тав гэж тоолоод бас л түрүүчийнх ий гэз яг зогсож орхив. .-- Дахиад мартчихсан гэж Валя асуув. -- Мартчихлаа. Энэ яасан жиг » тэйхэн юм бэ? Ердөө л гэнэтхэг мартчинх юм. Дахиад л үзье гэж түрүүчийнх шигээ шат уруу бууж очоод нэг, хоёр, гурав, дөрөв, тав гээд эхнээс. нь тоолсноо мөн л түгдрээд зогсов. 3 -- Хорин тав гэж болохгүй юу? гэж Валя асуув: -- Тийм бишээ жаахан будилж орхилоо. бодоё. Чамаас л болж мартаад байна. Дахиад л эхлэхээс дээ. : 5 -- Дахиад эхлэхийг чинь би хүсэхгүй байна. Юу гэсэн Үг вэ? Хичнээн дахин энэ шатыг өгсөж уруудан даа. Миний хөл хэдий нь эцчихлээ гэж Валя хэлэв. - Би ч дургүй хүрчихлээ. Хэ рэггүй эд байна. Ердөө санахгүй юм, өдөр еп больёо гэж Петя ха- УУ Э -- Би тоолж бүр чаддаг боллоо Цэцэрлэгтээ сурсан гэж Петя сайр хан хэлээд чи харж бай. Би одоо » шатны бүх гишгүүрийг яг л тоол шат өөд га- ЗАМ НОМОО ЗАВИН ЭЭЖДЭЭ.,УЧрыг хэ--вардуулав.сБатынг модтой цэцэр ав, “Тунгалаг” “байнгийн хаалгаар Бат-ормогц 4Х- Тэгээд Өвлийн өйгөн дОЧчдөд өэаар чихэрт дуртайг тэр цэцэрлэгийнхэн мэдиж, Гэвч сургуулийн сурагч болохоор Ба тад цэцэрлэгийн жЖаалуудтай адал цаасан хүүдийтэй алим, жүрж. мод- той чихрэн бэлэг авах нь ичгүүртэй мэт санагдана. “Бат. урилга аваад, өөрийгөө том хүн болсон Мэт бодож явсан нь түүнийг хүүдийтэй бэлгээс татгалзахад хүргэсэн байж: ч магад- гүй юм. Өвлийн өвгөн: --Цэцэрлэгийн дүү нартаа олон сайхан дуу. шүлэг, тоглоом зааж, «Өнхрүүш» жүжгийн. хүүхэлдэйн баг уран чадварлаг хийж өгсөн оОНК сурлагатан пионер Бат ирж бэлгээ ав! гэж зарлав. Бат Өвлийн Өвгө- нөөс бэлэг хүлээн”. авахад, түүний нүүр жаахан улайсан байв Гэхдээ, бэлэг -нНь модтой чихэр биш, бийр, усан будаг, шинэ ном бай сан болохоор сурагч хүн юунд зовох вэ? Харин баяртай байлаа Г, ГЭЛЭНХҮҮ: риулав. Валя гэртээ гүйж ээждээ “хэлсэн нь: -- Ээжээ! ээжээ Петя тэнд шат гишгүүрийг нэг, хоёр, гурав, очоод ны дөрөв, тав... гэж тоолоод цааш нь ер тоолж чадахгуй байна гэв. »-- Цааш нь зууртаа: гэдэг "ЭМ шүү дээ гэж ээж нь хэлэв, Бали “эргээд шат уруу гүйв. Харин Петя “гишгүүрийг Нэг, хоёр, гурав, ЁО тав гэж тоолсоор байв Зургаа зургаа” зургаа Валя түүнд шилнэн хэлэв. баярлан. Аа тийм зургаа/ гэмс хэлээд явдал дундаа долоо, «найм, ёб6, шатны гишгүүр дуусав. Хэрэв шатны гишгүүр дуусаагүй бол Петя гэртээ орж чадахгүй ч байж магадгүй байлаа: Яагаад гэвэл ТПети арав хүртэл л тоолж сурсан юм чинь дээ. Г. СЭСМЭЭ орчуулас гэж Пети но гэв. 1 Тетя Ё .. Хоёр анчин Хий Н.чнүсэ р Хэдэн нугас Чанана сэжээ, сл тэн Байж гэнэ. Тэг тэгсээр Хоёр пайв Нугас агнакаас Тэр хоёр Анд явж гэнэ Өмнө тэд Эдэсж сүүлд «нь, Нэгэн зүйлд Эвлэрч тохиров, Хонож өнжихөөр Ярилцаж гэнэ. Тэн хагасыг Маргаж гэнэ, Нэг найл нь Нуурын эрэгт ийн Тэгээд Анг! олзноос үлдсэнийг Энн гэнэ Нэгий нь ч үлдээлгүй 2 Шарахаар ярьжээ, : угас агнакаар Шарна гэжээ даан маргасны ї Болж їэнэ. Гор нь ч гарч Хоёр и айлын Гран 2 магэ, 2452 ЭЛДҮУЭЭ6 9 Урагшгүй хэрэг Болсон байа.. Чанахаар болжээ. зїнана айсан. Өнөөх нугаснууд Цаад захад Гарсан байн. Ардын ярианаас Сэдэнлэн бичсэн 5 Ахын чннь үлгэр Ингээд төгсөв. Хоосон маргаан Юунд хүргэдгийг Хүүхэд та нар. Санууштай юм шүү. Л, МУИС-ын оюутан 3 Г. БАТАА ШИНЭ 1969 ОНД ЦИОНЕР// С» РАГЧ БҮР ОНЦ САЙН СУРЛАГА ТАЙ, ЭРХЭМ САЙН. ХҮМҮ ҮЖИЛ ТЭЙ, ХИЧЭЭНГҮЙ САЙН ХӨДӨЛ- МӨРЧ ЯВЖ, НАМ ЗАСАГ, АРД РИУЛЦАГААЯЛ! Суаанаг, танина, авнаа”, Гмжна, анин” ҮРЭИВ. лннь л алнва. Л амар, 1969 оны нэгдүгээр сарын 1 2-ны өдөр Д.Нацагдоржийн ис рэмжит улсын Драмын театрын зүг гоёлын хувцас өмссөн, нүүрэн дээ галтай нүдэндээ цогтой охид, хөвгүүд хөврөн явж байлаа. Эд бол хагас жилийнхээ шалгалтыг амжилттай өгөөд амралтаа авсан, нийслэлийн тэргүүний пнонер су рагчид сүлд модныхоо наадамд баяр хөөртэй очицгоож байгаа нь билээ, Нийслэлийн тэргүүний сурагчдын сүлд модны бага, дунд, ахлах гурван ангиар гурван ээлж болгон хийлээ. Ши лэн бөмбөлөгөөр чимэглэсэн сүр лэг сайхан ногоон мод, өнгийн тууз, элдэв амьтны сонин дүрс, зэргээр гоёж. чимсэн сайхан тан хим, улаан бүчээ зүүж баярын хувцас өмссөн охнд хөвгүүдээр дүүрлээ. Сүлд модны наадам эхэл пнонер наадмыг - лээ. Энгэртээ «1969 он» тууз зүүсэн бяцхан охин хонгор морь унасаар гарч ирлээ. Дараа нь цагаан хурган малгай духдуулж, эргэн тойрон хошмогло сон цагаан хурган дээл өмссөн өвлийн өвгөн буурал сахлаа илж, ! «Цасан бүжигч» охндоо дагуул 1 “саар айвуу тайван орж ирлээ. Өв лийн өвгөн аав хуран цугларсан ! олны амар мэндийг эрж, ажил сурлага амжилт бүтээлийн нь | ерөөсөн үг хэлэхэд пионер сурагч 3 дын төлөөлөгчид Өвлийн өвгөнд | мөнгөн аягатай сүү, алд вандан : хадгийн хамт өргөн «барив. Хөг 1 жимд цог жавхлант аялгуу эгшиг ) гэсэн сайхан лэж, бүжиг наадам, дуу хуур, тан хим дүүрэн бялхаллаа. Хүүхдүүд : «Миний монгол», «Од гариг өөд» : «Үндэстэн олны хүүхдүүд үүрт 1! нэг санаагаар амьдрана» «Хорь 1 дугаар зууны гайхамшиг», «Энх 0 тайван», «Залуусын яруу алдар,» ї 5 -» Нийслэлийн 25 дахь жилдээ М2, (1062) «Таван эрдэнэ» зэрэг багт наадам тоглож үзү Ээ. Мөн дуртай 30 хнолынхоо баатрын дүр, зан тор хийг харуулсан багт наадам тог олоо. Энд бас идэр бөхчүүд хүч ча дал авхаалж самбаагаа үзүүлэн барилдаж, ардын дуу бүжгийн улсын чуулга, улсын цирк, ардын армийн дуу бүжгийн чуулгын Жү жигчинд, хөгжим бүжгийн дунд сур гуулийн сурагчид концерт тоглов тэргүүний инонер сурагчдын сүлд модны наадамд МАХН-ын Төв Хорооны Улс Тө рийн Товчооны сишүүн, БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч дийн дарга Ж. Самбуу, БНМАУ- Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц. Пунцагноров, МХЗЭ-ийн Төв хорооны нэгдүгээр нарийн бич гийн дарга Ч. Пүрэвжав, БНМАУ- ын Ардын Боловсролын Яамны сайд Д. Ишцэрэн, Д. Сүхбаата рын нэрэмжит НЇБ-ын Төв Зөв лөлийн дарга Д. Сүрэнжав нар оролцлоо. - Ахлах ангийн инонер сурагч- дын сүлд модны наадам дээр-но- хөр Ж. Самбуу үг хэлж, эрдэм номдоо шамдан суралцаж, эх ор- ныхоо бүтээн байгуулах их үйлст гар бне оролцож сурлага хөдөл- мөрийн өндөр амжилт гаргахыг инонер сурагчдад хүсэн ерөөв. Нөхөр Ж. Самбуу цааш Нь хэ- лэхдээ: Он жилүүд улиран өнгөрсөөр хорьдугаар зууны тэн хагасаас хэтрээд байгаа.үед манай өсвөр Лхагва 1969 оны нэгдүгээр сарын 98 Ёл 10 мс үеийнхэн МАХН, засаг төрийнхөө хайр халамжийн дор өсөн бойжиж сурч хүмүүжиж байна. Шинжлэх ухаан, техник асар нх хөгжсөн энэ зуун бол соцнализм коммуни мын ялалтын зуун юм. Ийм са! хан үед төрж өссөндөө бид баха! хахын дээдээр бахархаж, баярл: хын дээдээр баярлаж явахын Хамт сурч боловсрох, хийж. бүтээк чин ариун эрмэлзлэл төгс байх ёстой юм. Үүний тул пионер сурагчид та нар эрхэм сайн сурлагатай, зөв боловсон хүмүүжилтэй, сахилга баттай эх оронч, интернационалч үзэнтэй, ихийг сурч бүтээх бад Е Зүлсүл рангуй эрмэлзлэлтэй иргэд болон хүмүүжих гол үүрэгтэйгээ гүн ухамсарлах ёстой, Манай ардын зүйр үгэнд «Хүн болох багаасаа, хүлэг болох унаганаасаа» гэж байдаг. Энэ чухамхүү үнэн үгийг хэзээд санаж, сурах бүтээх үйлст бага наснаасаа эхлэн шамдаж ах мад үеийнхнийхээ халааг авч со циализм, коммунизмыг гардан бай гуулагчид гэдгээ гүнээ ухамсар лаж байх хэрэгтэй. Та нар бол ахмад үеийнхнийхээ үйл хэргийг үргэлжлүүлж, хагалаа гүй атрыг хагалж, барнагүй ба рилга үйлдвэрийг босгож, эзэм шигдээгүй техникийг эзэмшиж, номхроогүй хүлгийг номхруулж, тэдний санасан санааг хэрэгжүү лэх хувьтай үүрэгтэй иргэд юм. Манайд олон төрлийн мэргэжил тэн боловсон хүчин хэрэгтэй бай на. Ирээдүйд өөрийнхөө эзэмших мэргэжлийг сурч байгаа хугацаан даа шилж сонгож, төлөвлөж 00 дож явах хэрэгтэй юм. Сурлага бол та нарын гол хөдөлмөр. Эрхэм сайн сурч байж гэмээж Эх. орон доо нхий бүтээж, нам, ард түмэн эх орныхоо ачийг тусаар хариулж чадна. Сурахад бас учир “бий, 2Кинхэ нэ учир утгыг ухаж ойлгосон гүн мэдлэг, түүнийг амьдрал дээр хэ рэглэж чаддаг сурлага л онц сур лага байх хэрэгтэй. Тийм сурлага. зөв боловсон ХҮ мүүжил, ухамсартай сахилга бат алив ажилд амжилт гаргаж эх орондоо ихийг бүтээхийн үндэс олдог юм. Хэзээнээс нааш ажилч хичээн гүй, бие биедээ тусархаг, шударга цайлган сэтгэлтэй, ах. захаа хүн дэтгэдэг. ахмад үеийнхээ. эрхэм сайхан чанарыг хадгалж сурахыг цаг ямагт хичээцгээе. Ямар их бэрхшээл давж, ямар лут үйлс бү тээж, та бүхиийг хүний зэрэгтэй явуулж байгаа нам, ард түмэн, эх орныхоо түмэн ачийг минут бү хэнд санаж, сурлага хүмүүжилдээ гуррилтаас амжилтад дэвшиж 1үрэнүүдэфлэ гарад ен! аатуурдллран урлаг Че2:лн Л йүла/лө Шинэ онд манай 5 чид олон мянган шинэ төл бойжуулж, ах эёч нартаа туслана. пионер сураг- Төв аймгийн Баян сумын 8. Жи лийн дунд: сургуулийн9 дугаар ан- гийн сурагч М.Энхтуяа сүлд модны наадамдаа халзан хурга мөнгөн хувин “ тайгаа иржээ. Ц.САМДАНГИЙН авсан гэрэл зураг ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ ҮҮҮҮҮҮҮЧҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ байх нь хүүхэд та нарын гол зө рилго юм. Эх орноо зүрхний угаас хайрлаж, хань нөхдөө сэтгэлийн гүнээс дотночилж «талтай бол та- лын чинээ» явахыг хүн ард маань үе улиран уламжилж ирсэн юм. Энэ эрхэм. нандин чанарыг та бү хэн нэр төртэй залгамжлан явах хэрэгтэй Та нарын Өмнөх зам өргөн руул байна. Та нар өөрсдиннхөө сонирхол, хүсэл, авьяасаараа Ауи тай үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, сое»« шинжлэх ухааны салоаруудад очих болно. Энэ бол хүндтэн сан хан аз завшаан гэж санах ёстой. Юм болгонд няхуур нямбай хан даж, амьдралын нарийн. яндлын гүнзгий ухаарч, хувини болоод нийгмийн элдэв үйлст ул суурь тай ханддаг болж дадцгаа. Ирж байгаа 1969 он бол аугаа их В. Ч. Лениний мэндэлсний 100 жил, МАХН, Монгол Ардын Хувьсгал. МХЗЭ-ийн 50 жилийн их ойнуу дын өмнөх он юм, Энэ ойнууд угт сан нх ажлын далайц орон даяар өрнөх билэг дэмбэрэлтэй шинэ онд та бүхэнд сурлага, хөдөлмө рийн: амжилт амьдрал, аз жарга лын сайн сайхныг хүсэн ерөөе! Монголын ард түмний хойч үе- манай гэрэлт ирээдүй-аз жаргал тай хүүхэд багачууд та нарын маань цог хийморь үргэлж бадарч яваг гэлээ, Мөн бага дунд ангнудын сурагч дын сүлд модны наадамд БНМАУ- ын Ардын Боловсорлын Яамны Сайд Д. Ишцэрэн, МХЗЭ-ийн Төн Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн х. дарга Ч. Пүрэвжав, Ардын Бо ловсролын Яамны. орлогч сайд Д. Галсан, МПБ-ын Төв Зөвлө лийн дарга Д. Сүрэнжав нар үг хэллээ. Цог жавхлант ирээдүйг гардан байгуулагч баясгалант пнонер су рагчдын 1969 оны сүлд модны наадам, манай “хүүхэд багачууд, хүн ардын аз жаргалын ариун б9- талгаа боллоо. Г. СЭСМЭЭ (ЭРЧ сасалгажлавыг өллвллалжллнг8 Суриаа: талыг сан | йл» ань үҮший онь, Үнэ рийн эд бэ Р - МИНБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН Ї БҮГД ХУРАЛ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- голын Пионерийн Байгууллагын Төв Зовлөлийн ээлжит П бүгд ху рал МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хур- лын танхимд саяхан боллоо, Ху- ралд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тов “до, БНМАУ-ын Ардын Боловсро лын Яамны коллеги, Монголын Пноперийн байгууллагын Төв Зөв лөлийн тэргүүлэгчид болон, нам улс, олон нийтийн байгууллагын хариуцлагатай ажилтнууд аймаг хотын пионерийн зөвлөлийн дарга, ХЗЭ, сургууль пионерийн ажилт- нууд оролцов. Бүгд хуралд «Пно нер сурагчдын Дунд Зун цагт 80- хиогддог хүмүүжил, олон түмний ажлыг цаашид сайжруулах тухай» Монголын Пионерийн Байгуулла- гын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Сү- рэнжавын тавьсан илтгэлийг сон- сож хэлэлцсэн тухай үүний урд мэдээлсэн билээ. Бүгд хуралд Мон голын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Ш. Магван, Монголын Эмэгтэйчүү дийн хорооны орлогч дарга Т.Дол жин, Ардын Боловсролын Яамны орлогч сайд 3. Энэбиш, Улсын цаг дан сэргийлэх ерөнхий газрын хэлтсийн эрхлэгч Д. Балгансүрэн Сурган хүмүүжүүлэх ухааны хү: рзэлэнгийн захирал Д. Гомбосүрэн Монголын Зохиолчдын хорооны хүүхдийн секцийн эрхлэгч Д. Мяг мар, Увс аймгийн пнонерийн зөвлө лийн дарга Ч. Түдэв нарын зэрэг олон хүн санал шүүмжлэл гаргав. МАХН-ын Төв Хорооноос хүүх- дийн хүмүүжлийг сайжруулах та- лаар гаргасан захидлыг хэрэгжүү лэхэд албан байгууллага, иргэн бүрийн өмнө тавигдсан үүргийг.өн дөржүүлэх, пионер дунд зохиож байгаа хүмүүжил олон түмний ажлын арга барил, 100 ХУВЬ сурагчдын , зохион байгуулалтыг. насны нь онцлогт тохируулан улам тодорхой бүтзэлч болгох, энэ зорилтыг Хан гахын тул дээрх холбогдох бай- гууллагуудын хамтын ажиллагааг сайжруулах, зохиосон ажил бүхнээ заавал үр дүнд хүргэх нь чухал гэдэгт хүмүүсийн санал шүүмж- лэл чиглэгдэв. | Тус бүгд хурал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав дэлгэрэнгүй үг хэлж, пионерийн байгууллагуудаас өсвө- рийн үеийнхнэй дунд зохнож бай- гаа хүмүүжил, олон түмний ажилд дүгнэлт хийн, цаашид хийх ажлын талаар чухал санал зөвлөлгөө өг” | лөө. Пионер сурагчдын дунд зохиох хүмүүжлийн ажлыг шинжлэх ухаа ны үндэстэй удирдаж, сурагчдын идэвхтэй амралт ялангуяа хөдөл мөр амралтын зуслан дээр хүмүүж лийн ажлыг системтэй, сурагчдын эрэлт хүсэлтийг хангаж чадахуйц арга барил агуулгатай явуулахад эвлэл, ппонерийн байгууллага, сур гуулнуг онцгой анхаарах шаард- лагатай байгааг бүгд хурал онцлон тэмдэглэв. Бүгд хурал хэлэлцсэн асуудлын хаа талаар тодорхой заалт бүхий тогтоол гаргалаа, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МП Б-ын Төв Зөвлөлийн ээлжит П бүгд хурлын төлөөлөгчдөд, Улаан- баатар хотын ХЗЭ-ийн хорооны на рийн бичгийн дарга П, Нүдэнхүү нийслэлийн сургуулиудын їиноне- рийн ажлыг тодорхой танилцуулав. Төлөөлөгчид 24 дүгээр дунд сур гуулийн ахмадын зөвлөлийн тан-- хим, В. И. Лениний нэрэмжит мон голын пионерийн ордны анги тан- химуудыг үзэж танилцав. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ СУРАЛЦАВ Нийслэлийн 22 дугаар дунд сургуулийн 1--ийн «В» ангийн баатарчууд хоёр улнрал дараглан 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлэв, П улирлын сурлагын дүнг гаргахад: 8 сурагч онцдсайн, 19 сурагч сайн, суралцсаны до төр бүх сурагчийн 61,3 хувь нь сайн, өнцсайн дүнтэй гарчээ, Сурагч Н. Нанзадсайхан, Д. Баяртогтох, Даваасамбуу, ранцацраа нар онцеайн суралцжээ. Наранцэцэг, Төмөрбаатар, На с: х, гэнэн хийв Лекторын юу группийнхэн Говь-алтай аймгийн Халиун сумын 8 жилийн дунд сур “улийн дэргэдэх «Залуу лекторын группийнхэн» 1968 онд юу хийсэн тухайгаа ярилцаж, цаашид хийх ажлаа Зөв лөлдлоө, Ї Тус группийнхэн өнгөрсөн хугацаанд багагүй ажил хий жээ. «Олон улсын байдал» «Цаг үеийн сэдэвт ажил», «Улс орны зорилт», «Аймаг, сумын ажлын тухай», «Хүүхдийн хүмүүжил» зэрэг сэдвээр Давхардсан тоогоор- ! хуулга хий, ий баяр талархал хүлээжээ. 1508 хүнд ухуулга яриа хийх, тэдни ҮН, АЛЗАХГҮЙ Ш. ТУЯА | 2, | узирчш ачий ч зсухгулслэртан Дорнод аймгийн төвийн 8 жилийн нэгдүгээр дунд сур- гуулийн дэргэдэх Мошолын Пионерийн «Залгамжлагч» анхдугаар чуулганы нэрэмжит 19 дүгээр бүлгэмийн «Өсөх үеийн цуурай» чуулга өнгөрсөн жил «Багшийн алдар сэ дэвт концерт мөн түүвэр концерт бэлтгэн тоглосны зэрэг цээ манлай ван Дамдинсүрэнгийн нутаг Гурван загал су манд тойрон аялал хийхийн Далиманд Хэрлэнгийн САА, ! Дашбалбар, Гурван зөгэл сумын 800 гаруй хөдөлмөрчдөд "рл: 7 айхнаа илчилжээ. : урлаг уран сайхнаар үй 3. ДАМДИН : УРАН УНШЛАГЫН ТЭМЦЭЭН Монголын Зохиолчдын Байгууллагын 40 жилийн ойн нэрэмжит, нийслэлийн дунд сур Ё бару, йн пионер сурагч дын уран уншлагын тэмцээнийг “Улаан-баатарын» мэдээ» сонины дэргэдэх утга зохиолын дугуйлангаас саяхан явуу лав. Тэмцээнд 88 дугаар дунд сургуулийн сурагч Мөнх- Буянт «Багшдаа» шүлгээр нэгдүгээр байр, нэгдүгээр дунд сургуулийн сурагч Энхжаргал «Соёмбо», Эрдэнэтуяа - 5 «Найрамдлаа дуулья» шүлгүүдээр хоёрдугаар байр, гурав дусаар дунд сургуулийн сурагч Маягмарсайхан «Тэмээлзгэнэ царцаа хоёр». Түдэвдорж «Цэрэг танаа», тавдугаар сургуулийн сурагч Оюунцэцэг «Би хаана төрөө вэ?», нэгдүгээр сургуулийн сурагч Сурмаажав «Би монгол хүн» зэрэг шүлгүүдээр гуравдугаар байр тус тус эзлэв. Ц. ТӨМӨРБААТАР (яхлнал ана Гавал УЛАА Лиаслаь/ ань бЬ. гулд л Ханна, Лана, Л ЛЛБА Луклнаы/ “бмаас чинь ааль ллаА. ална авнаа ЛҮасЫ/ лахлна, ална /ү Лана Газан наана ална, Лааны ув /чанна Гилпал Ло бь. 1Лчажна. Гавал ЛЕВЬА/ үднн ”үЛБЬ Л Гүглчд л, ЛЕВ ГНБА Л ГаннА” ЛОЯЛнА Л ЧвиАЛ гашаглчаналавц 4 1 В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд Лениний зуу гаруй жү- Ленинградад тоглосон дэлхийн жигчдийн дурдатгал бүхий ном, товхимол, сонин, сэтгүүлийн өгүү лэл хадгалдаг нэгэн байшин бий. Тэдний дотроос «Буутай хүн» гэ- дэг жүжиг, «Ленин аравдугаар сард», «Ленин 1918 онд» зэрэг кинонд Ленип болж тоглосоп Бо- рольд ууаналнл лах, луашалашиы шинА! лашивьЛЕИВО ЛЖ ганнаг, ХУВЬСГАЛЫН рис Шукин, хувьсгалын жолоо- догчийн дүрийг кино, жүжигт бү тээсэн Максим |Штраух, Борис Смирнов, Алексей Грибор, Конс- тантин Скоробогатов, “Владимир Честноков нарыг нэрлэж болно. Узбекстаны авьяаслаг жүжигчин Шукнур Бурханов, Обид Талипов, Николай Погодины гурвалсан ро- манаар найруулсан жүжиг, кинонд Лепин болж тоглож Бүгд Найрам дах Улсын Төрийн шагнал хүрт- сэн Латвийн жүжигчин Рихард Зандерсон нарын дурдатгал бий. Театруудын амьдрал, үйлажил лагааг харуулсан тэвхгэр зузаан цуглуулгыг сөхөхөд Лениний Ту- хай жүжгүүд хэдийд, хаана 18- вигдсан нь тодорхой болно, Анх- ны Жүжгийг 1919 онд Тбилисийн театрт тогложээ. Энэ жүжгийн төгсгөл хэсэгт Ленин гарч ирж, сэтгэл -дДогдлон ХӨДӨЛСӨН усан ЦЭ- рэг, ажилчин, тариачдын дунд гар сунган зогсож байдаг. Театрын уг "үзэгдэл «Апофеоз» («Суут ЖОЛООДОГЧИЙН ДҮР хүн») гэдэг нэртэй байлаа. Ленин үзэгчдийн өмнө үг хэлж байгаа анхны жүжгийн тухай 1924 оны гуравдугаар сарын 23- ид «Огонек» сэтгүүлд: «Свердло- вын нэрэмжит клубийн драмын ду гуйлангийнхан Кремльд «Хаант засгийн мӨХөл» ГЭДЭГ Жүжиг тог- УРЛАГТ Номын сангийн ажилтнууд хувьсгалын жолоодогчийн мэн- дэлсний 100 жилийн ой, угтаж «Лениний карт» хөтөлсөн нь 3500 болоод-. байна. Үүнд урлаг, утга зохиол зөвлөлтийн соёл, гоо зүйн асуудлын талаар Лениний бичсэн 4 зүйл, театр, кино хөгжмийн 18- лолоо» гэж бичиж байжээ, Уг Жү лаар хэлж ярьж байсан үг багт- жигт Ильич ажилчдад хандантагт жээ. Эдгээр картын тусламжтай дээрээс үг хэлж байгаа нь харагд гаар жүжиг, кинонд Лениний даг. Өгүүллийн хажууд жүжиг тоглож байх үеэр авсан жүжигчин Юрий Таричийн гэрэл зургийг хэв лэжээ. Хоёрдугаар сарын хувьс- галт эргэлтийн зарим үе, түүчий рольд тоглосон жүжигчдийн дур- датгал, Лениний тухай зурагт рд: 01111919:17171 жүжгүүдийг хялбархан олж болно. Энд бас Зөвлөлт 10- рийг үндэслэн байгуулагчийн ту дараагаар большевикуудаас хөрөн гөтний түр зсгийн газрын эсрэг хийсэн тэмцлийг харуулсан «Хаант засгийн мөхөл» гэдэг жүж гийг уран зохиол, түүхэн баримт бичиг, сонин хэвлэлийн мэдээнээс эвлүүлэн сэдэвлэсэн бөгөөд Лени ний тухай бусад жүжгийн сэдвийн хамт номын сангийн тавиур дээр хадгалагдаж иржээ. Миннийнжийн нээн ни ин ни ини аннийниэллиийннн Хай кино, шүлэг, роман, өгүүлэл, тууж, аман зохиолын хэсэг, бүхэл бүтэн концертын зохиомж, зохном жийн хэсэг хадгалагддаг. Түүнээс гадна Ленипий рольд тоглосон жү жигчдийн гэрэл зураг, жүжгийн засал чимэглэлийн ӨДИй төдий бий. Елен рмоле (АПН) а Ермо яао ноорог зураг. баЫЬ- Саяхан Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн багш Гомбосүрэн, Байгалмаа нарын удирдсан нэгдүгээр ангийн сураг- чид анхны ном-цагаан толгой үзэж дууссаны баяр хийв. Од 04- гийн баатарчууд үг өгүүлбэрүүд унших, оньсого таах.зүйр,цэцэн үг хэлэх, шүлэг унших, дуу дуулах зэргээр авьяас чадвараа харуулан оролцов, Тус баярт 1-ийн «А» ангийн су рагч Чулуунбат, Баярмаа,Нэргүй, 1-ийн «Г» ангийн сурагч Алтанцэ цэг, Энхтуяа, Батболд нарын онц сурлагатан, авьяаслаг сурагчид үсэглэлийн баяртаа идэвхтэй орол цов. Эцэг, эх, инонер сурагчид, албан газрын дарга нар энэ баярт бас оролцлоо. Нэгдүгээр ангийн сурагчдад баяр хүргэж, сургуу лийн захиргаа, эцэг эх, пионер сурагчид, шеф ангиуд нь бэлэг дурсгалын зүйл гардуулав. Мөн эцэг эх, сурагчдын хийсэн гар ур лалын бүтээлүүдээр үзэсгэлэн байгуулсан нь сонирхолтой болов, Тэр нэгэн өдөр би үсэндээ цэц- тэн улаан тууз зангидсан жаалхан охинтой дайралдсан юм. Бяцхан охин над уруу харснаа Ахаа. Сайн байна уу? гэж Монголоор мэндлэв. Ийнхүү тэр охин миний анхаарлыг татлаа. Түүнээс хойш би тэр охинтой хэд хэд дайралдах бүрд тэрээр дан- даал зураг зурж байдаг байв. Саяхны нэг өдөр тэр охин над дээр их л баяртай гүйж ирээд, -- Ахаа, Маргааш би 5 нас хүрнэ. Ээж над чихэр өгнө гэж их л баярлан өгүүллээ. Би түүнд баяр хүргэж, --Чамд монгол юу? гэж асуув. -- Бий, Төмөр, Бадарч, Лхам- сүрэн. Тэд бүгдээрээ Монголын их сургуульд суралцдаг юм гэв. -- Чи тэдэнтэй яаж танилцсан юм бэ Лена? найзууд бий Ч -Тэд өнгөрсөн зун Братс- кийн усан цахилгаан станц дээр дадлага хийсэн юм. -- Лена! Чи Монголын тухай юу мэдэх вэ? гэхэд Монгол хүүхэд морь унаж давхидгийг би мэднэ, Бас гэрийг би мэднэ. Хамгийн том хот нь Улаанбаатар, Мапайд бол Москва, Монголчууд хар үстэй. Тэд их сайн хүмүүс гэж эЭж над хэлсэн. миний пайз Лхамсүрэн шиг. Лхам сүрэн...Я иду ин пою гэж дуулдаг юм, -- Чи энэ бүгдийг яаж, мэдсэн юм бэ Лена? --Манайд олон ном бий. Тэр дотор зурагтай монгол ном олон байдаг, -- Би, баярлалаа, баяртай. Ми- ний нэр Лена, Таны нэр хэн бэ? гэж Монголоор хэлж чадна гэв. --Лена чи яг өөр шигээ жаал- хан монгол найзуудтай болохыг хүсч байна уу? -- Хүсч байна. Би хамгийн жи жигхэн монгол найз Пунсааг тани на. Тэр одоо. 18 настай, бас тэ гээд надаас лав 3. дахин өндөр л дөө, Над шиг тийм жаалхан мон- гол жаалууд энд ирдэггүй, Би 19- дэнтэй танилцахыг тун их хүсдэг. Хэрвээ тэд, надтай танилцахаар ирвэл би тэднээс огт харамлахгүй Пионерийн ахлах удирдагч , Хүүхдүүд нь гар гараасаа хөтол- гээр "бамбаруушаа өгнө гэв. Нэ ф цөөд сургууль уруугаа Дуу дуул- гэнт би түүнийг бяцхан Монгол С. БУД --. саар хөгжилтэй явцгаадаг. Ягл найзтай болгоно гэж амласан боло хоор Ленаг өнөөдөр та нартай танил цуулж байна. Мөн түүний зурсан зургуудаас та нарт сонирхуулахыг зарга чр гариг Жэй арт арчрт аар чө гар р эвэр сэр үл эж өл тжэжт, У хүссэн юм. Ленатай танилцахыг хүсвэл СССР г. Иркутск-9 Пр. Угольный /М12 кв-6 Ленад гэж хаяглаарай, Т. БААСАНСҮРЭН Эрхүү хот «Өсвөрийн цэцэрлэгийн хүүхдэд туслах асрагчид», «Сурагч шуудан хороо», «Зал тамжлагч» радно зангилгаа ажилладаг. «Залгамжлагч» радно зангилгаа 15 хүн- тэй. Дотроо лектор, сурвалжлагч, уран сайхны зэрэг хэсгүүдтэй. Долоо хоногийн иям гариг бүр нэвтрүүлэг явуулдаг, Нэвт" рүүлэгт багш нар өргөн оролцож байна гэж ярилаа. Ингэж Дорнодын талд Хэр- лэнгийн сангийн аж ахуйн 8 жилийн дунд сургуулийн пнонер сурагчдын дуу хоолой цуурайтаж байна. 5 Багш Т, ДОРЖЖҮГДЭР "Атрын цуурай Анхаараарай! Анхаараарай! гэсэн хүүх дийн цээл шингэн хоолой сонсогдоход хаа наас ярьж байгаа юм бол доо гэж бодоод анхааран чагнавал «Дорнод аймгийн Чой балсан сумын холбооны салбарын дэргэ- дэх «Залгамжлагч» радно зангилгаа ярьж байна. Та бүхэн манай энэ удаагийн нэвт рүүлгээр хүүхдийг гэр оронд хичээлийг нь хэрхэн давтуулах вэ гэсэн сурган хү- мүүжүүлэх ухааны сэдэвт ярна, орчлон дэлхийн сониноос, сурагчдын Дуу ХӨГЖ- мийн концерт эдгээрийг сонсох болно» гэж зарлалаа. Ингээд би инонерийн ахлах удирдагч багш Р. Гомбожавтай уулзаж, та сургууль дээрээ байгуулагдсан «Залгамжлагч» р3- дно зангилгааныхаа тухай ярьж өгнө үү? гэхэд: | | -- Манай сургууль Лениний мэндэлс- ! ний 100 жилийн ой. Ардын Хувьсгалын | 50 жилийн ой угтаж, эцэг, эх, хөдөлмөрч | дөд хүүхдийг хүмүүжүүлэх арга барилын талаар зөвлөх, Орчин үеийн шинжлэх | ухаан, техникийн сониноос сурталчлах, | сурагчдын санаачлага бүтээлч үйл ажил | лагааг дадлагажуулах зорилгоор сурагч- дын нилээд хэдэн байгууллага ажиллуулж | байна. Манай сургууль дээр хичээлээс га | дуур пионерийн байгууллагын шууд удирд | лага дор «Атрын цуурай» хүүхдийн клуб, | -- Би, нийслэлийн 94 дугаар Дунд сургуулийн 5 Ду- гаар ангид суралцдаг. Шатар их сонирхдог. Амралтаараа үеийн: найз нартайгаа шатар тоглодог: Амралтаа сайхан өнгөрөөгөөд ирэх онд сурлагын өндөр амжилт үзүүлнэ гэж пнонер Ц. Эрдэнэчимэг ярьж байна. Г. ДАВАГДОРЖИЙН авсан ӨВЛИЙН БАЙГАЛ : Сурагч Г. АНДРУШ зурав є й гэу? 7 рихоор шийджээ. Бялдууч ордныхон цөм эзэн Вол ьтер ба хааны хааныхаа бичсэн гүн ухааны зохиолыг тэнгэрт ., ” тултал магтжээ. Тэдний магтаалыг сонссон Оо 5 ордн ыхон Вольтер: : -- Хааны ном илд шиг Нь юм гэжээ. Б н Францын суут зохиолч, арвай наймдугаар 22 АЙ, юутай мэргэн хэлэв!--гэж ордныхон ш шо Зууны урдаа барьдаг цэцэн хэлэмгий хү! шагшрав,--Вольтер гуай та их эзэн хааны 30- ш Вольтер, Пруссийн эзэн хаан Фридрих 1-ийн хиолыг илд шиг хурц, гялалзсан өнгөтэй гэсэл й ан ӨӨ- биз дээ?--гэж тэднийг лавлахад, дэргэд түр амьдарч байжээ. Фридрих.Хаан ЭЛ гүй, явлаа төж Илд шиг урт, хавтгай Ё Б рийгөө агуу их жанжин гэж 8 34н:8:27 Бэ хоРЭХОЛЖ байна ТонЭЭ 144 5 О тулалдааны талбарт тодорсон нь үгүй билээ. : Л хэлнээс орчуулсан Ж., ХО 2 м)) Ингээд тэр утга зохиолын талбарт чадлаа 0 Орос хэ рчуулсан РЛОО. - ЦУГЛУУЛГАТАЙ ОХИН лгаа хаяг зэргийг нарийн бүртгэж хатаа- 977 Музунэнилэнт ДЭН дас хаана «Өлгий нутгаа судлах зан? 35 юм. Мөн зуныхаа амрал- танхимд» булан байгуулжээ. Бас эр ХАЛ Л ГАУУЛСаВ 89 нэр төрлийн ур- дэс чулуулгын, ургамлын үрийн, ах ханаыг түүсэн газрын нэр, сар өдөр. мад хүмүүс, хөдөлмөрийн баатар, гавьяат хүмүүсийн нэрийг цуглуулж байгаа ба сургаал, цэцэн үгийн түү вэртэй болсон байна. Пионер Чан- цалмаа одоо Д. Нацагдорж тэмдгийн болзол хангахаар үүрэг аваад Ммэ- рийж байна. Хэнтий аймгийн /Өмнөдэлгэр су- мын дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Ц. Чанцалмаа олон төрлийн цуглуулгатай. Пионер Чан- цалмаа одоо марк 800 гаруй, ДУГ- туйн нүүр 50-над чихрын цаас 200 гаруйтай болж тус бүрд нь альбом Л. ЦЭРЭНСАМБУУ риесх . А-41034: хаймслааниига ёэндрн--- МОНГОЛЫН 30ХИОЛЧДЫН БАЙГУУЛЛАГЫН 40 ЖИЛ Хүүхэд багачууд ёа| Өдөөгоөс 40 жилийн өмнө 1929 оны нэгдүгээр сарын 9-нд Монголын Зохиолч дын Байгууллагын эх үүсвэр «Хупьсгалт уран 30 хиолч нарын бүлгэм» нэртэй тавигджээ, 1928 онд хуралдсан Манай намын. долдугаар ИХ хурал «Хувьсгалын утга бүхийн зохиолч нарын оүл гэм эвлэл» байгуулах шийдвэр гаргасан байна, Энэ шийдвэрийн дагуу байгуулагдсан уран 40- хиолч нарын бүлгэмд манай ахмад зохиолч Д. На- цагдорж, Ц. Дамдинсүрэн, С. Буяннэмэх, М. Ялдам- сүрэн, Б. Ринчин нарын олон хүн орж, эвлэлдэн нэгдсэн байна 1939 онд хувьсгалын уран зохиолч нарын бүл- гэмээс эрхлэн «Уран үгсийн ЧУУЛГан» гэдэг Аанхны- хаа түүврийг гаргажээ. Манай зохиолчдын анхны байгууллагад «Хувьсга- лын уран зохиолч чарын бүлгэм» жилээс жилдер- гөжсөөө «Монголын хувьсгалт сохполчдын ХӨЛбОО» болж улмаар одоо «Мопголын зохиолчдын ЭвлЛЭЛ» боллоо, Зохиолчдын байгууллагд 19830--аад Оны үед «Монголын хувьсгалч зохиолчдын холбоо» нэр- тэй байхдаа Утга зохиолын хөгжилд Олон ЧУхал хувь нэмэр оруулсан юм. Ахмад зохиолч Д. Цэвэгмид, Ц, Цэдэнжав, Д. Намдаг, П. Хорлоо, Э Оюун зэрэг олон авьяастан энэ үед хүмүүжжээо, Энэ үед «Хувьсгалын уран зохиол», «Үндэсний соёлын зам» зэрэг уран зохио лын сэтгүүл хэвлүүллээ, 1948 онд Монголын 20 хиолчдын анхдугаар их хурал хуралдаж, монголын зохиолчдын эвлэлийг байгуулав, Дөчөөд Оны үеэс «Цог», «Сайн дурын уран сайханчдад тусламж» Зэ рэг тогтмол сэтгүүл гаргасны дээр зохиолчдын түү вэр эмхтгэлд олноор гарлаа Ахмад зохиолч (С. Дашдэндэн, Д. Гарваа, Ч. Лхамсүрэн, Ч. Чимид, Б, Бааст, М. Чимид нарын олон зохиолч утга зохиолын талбарт орж ирлээ, Д. Сүхбаатарын вбэрэмжиї улсын дэвдэлийн комбиватад ханлэв, Индекс--14140 Хариуцашций. эрхлэгч -02Ж, 1950-аад оны Үеэс «Утга зохиол урлаг» сонин «Туяа» сэтгүүл гарч эхлэв. Энэ үед С. Эрдэнэ, Б. Явуухулан, Д, Мягмар, С. Дашдооров, Д. Цү- рэндорж, Л, Чойжилсүрэн Нарын олон залуу АВЬ- яастан утга зохиолд орж ирлээ. Жараад он бол манай утга. зохиолд нхээхэн өр- пүүц жилүүд болж, роман, тууж, найраглалын Үе болон тэмдэглэгдэв. Манай утга зохиол нїїнхүү цэцэглэн хөгжиж ирэх- дээ хүүхэд багачуудад зориулсан уран Зохиолын арвин их сан бий болгосныг Монголын Зохиолч- дын Байгууллагын 40 жилийн ойд Монголын хүү- хэд багачууд бахархан ТЭМДЭГЛЭЖ байна, 1929 онд 10-аад гишүүнтэй байсан. монголын зохиолчдын байгууллага Одоо 100 гаруй гишүүк- тэй, хэдэн зуун залуу зохиолч, ИДЭВХТЭН бичигчтэй боллоо. МЗЭ, энэ хугацаанд дөрвөн ик хурал хийсэн бө гөөд одоо уран бүтээлийн Таван Секцтэй ажиллаж байна. : Дөчин жилийнхээ түүхт ой хийж байгаа энэ баярт өдөр зохиолч ах эгч партаа пионер багачуу- дын гүн талархад дэвшүүлж, үг үзэг хурц, өлзий хийморьтой явахын сайн ерөөлийг дэвшүүлж байкс- Д.НАНАГДОРЖ.- - --- - - ПИОНЕРИЙН ДУУ?” Бүхий олон багачууд аа! Бүрхсэн улаан цэцэрлэгтээ Бүрийн шинээр үүссэн Бүжиг наалмаар инаададгаая, Ариун улаан цусандаа Ардынхаа хувьсгалыг шингээж Ариун уураг тархиндаа Ардын боловсролыг хөгжүүлье, бэлхэн ээ! Шинэхэн: улаан бүчийг Салхины зүгтээ хийсгэнэ. Шинэхэн өсвөрийн багачууд аа! Сэтгэлийн үзүүрийг хөдөлгөнө, «бэлхэц-ээ! Бага алаг бөмбөр пь бэлхэн-ээ! Пар пар дуугарахын хамтаар Багачууд хүүхэл бүгдээрээ Баяр цэнгэлийг хөдөлгөнө, бэлхэн ээ! Арьсан бөмбөрийг бөмбөрүүлээд, Асар догдлохын Алсын их улирлыг Авцгаах "багачууд мөн өө бид, бэлхэн ээ! Бэлтгэн нэгдэж жагссан Багачуул, хүүхэд бүгдээрээ Биелсэн: эрдэмд боловсорч, "зөө хувьсгалыг залгамжильыя, бэлхэн ээ! 1925 онд Д. Нацагдорж їпйоие- рийн товчооны дарга хавсарч байхдаа зохио- . жээ. Тэр үед уг дууг бичгийн машинаар Ма- шиндаж сургуулиар тараасны дараа, бас «Зал гамжлагч» сэтгүүлд хэвлэсэн ажээ. хамтаар ж Энэ дууг улдан зүчтэнтэлгээ дөчин шилээ 88142 22 “СЧЭМДЭГДЭН БАЙГАА ҮРХЄСЗОХИОЛХДЫ МААНЬ АЛДАР 2 БАДАРТУГЛИ -2, ход ” завсарлагаар, эхэлжээ, . тийнхан МХЗЭ-ийн Төв Хороо ХЖ..бүхБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ АЛХОНГОЛЫН Пионгрийн Байгууллагын Төв Зөвлөхийн сонин 25 дахь жилдээ ф?ЕЗ. (1068) -0 БНМАУ--ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн монголын зохиолчдын СҮХБААТАРЫН ОДОНГООР ШАГНАХ ТУХАЙ БНМАУ--ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ТОГ- ТООХ НЬ: Манай социалист утга зохиолыг хөгжүүлэх дийг номмунист ёсоор хүмүүжүүлэх үйл хэрэгт гавьяа бай эвлэлийгГ Сүхбаатарын одонгоор туулсан “Монголын зохиолчдын яь-10 жилийн ойг тохиолдуулан тмагнасугай. БНМАУ--ын дарга -в БНМАУ--ын Ардын Их Хурлын ДЭН ҮүлэГаляан | нарийн бичгийн дарга цг 1969 оны нэгдүгээр сарын 7, ГшисицсгосгнлгезскинжкнхиЖжинЖжижин хохнжижииснжэ ЭДЭН ШИГ ҮЕРХЭЕ Р Завсарлагын хонх Жингэнэв. Хоёр жижүүрээс бусад сурагч цөм ангна- ева гарлаа. Бөрхүүхэн цонхны дэр- гэд зогсоод, ийш тийшээ харвал та- минх мэдэх” “хүүхэд “нэг-ч үгүй ажээ. “Мйнил дасал болсон нөхөд нь үгүйлэг дэн нэг л эвгүй байв. Цонхоор Тдагш харж зогетод Дал мөрий нь хүн шүргэх шиг болов. Эр гээд харвал намхандуу бор, охин ур- даас нь инээмсэглээд: -- Найз-аа, чин юу сойирхооё? гэж асуув. Борхүүхэн: -- Зүгээр гэж товчхон хяриггах Бдрхүүхэн хичээл тараад харих зам- даа, «Батмөнх хөөрхөн ааштай охин түү!» гэж боджээ. Борхүүхэн дөрөвдүгээр анги төг- еөн төгстлөө Батмөнхөөс хичээлийн ойлгөвгүй .. зүйлээ асууж, урамтай харих” сонсдөг бөло- хөөр-их сайн байв, Зуны амралт ба- рагдаж ч өгөхгүй, Борхүүхэн Бат- мөнхийг их үгүйлэв. Уулвья гэвч-гэ рийг нь мэдэхгүй гайхаш тасрана. Ингээд хичээлийн шинэ жил эхлэхэд Бөрхүүхэн, Батмөнх хоёр ч үерхэж Хөдөөнөөс Сүрэн гэдэг гозгор шар охин шилжин ирэв, “Тавдугаар ан-- хаана л бол-тэр гурвыг хамт байхыг андахгүй болов. Сүрэн, Батмөнх, хоёр хөгжим: сонирхоно. Бөрхүүхэн сургуулийн “концертод тоцлон / дуулахгүй” ууц “найрал дуунд зогсдог байв. Вэ... сн «1967 оны -арван нэгдүгээр | “сар. “Бртэнх, нэг- “өдөр ХивЭчлиин завсар Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн Ж. Улаанбаатар СЭТГЭЛ “мөнх шиг тайван байгаач! барихалдагч “авсан. нэгдү Ад 1969 өны нэгдүгээр сарыц 15-" 53:54 531111: хөдөлмөрч Түмнэ эхийн байгуулагдсаны САМБУУ | ОтОВ оын 1969 буц Сан) ХЭТ Ц яагаар Борхүүхэнд хатуу хар хавтас- тай зузаан дэвтэр өгөөд «Наад дэв- зэр дээрээ дуртай юмаа бичээрэй» гэжээ. Дараа нь энэ дэвтэр (Сүрэн- гийн гарт оров. Удалгүй тэр дэвтэр Батмөнхөд эргэж ирээд Сүрэнд Да- хин шилжив. Энэ удаа Батмөнх дэв- тэр дээрээ цэцэг навч, дуу, шүл- гийн алийг ч бичсэнгүй. Сүрэн дэвт- рийг нээж үзвэл “Сүрэн минь чи яли гүй юманд гомдох юм. Хүн хара- хад эвгүй байна. Битгий ингэж бай. «Уур биеийг зовоодог. уул морийг-зо воодог» гэдэг үүр бнй шүү дээ» гэж бичсэнийг үзээд бүрэн дутагдлаа зас натэж амлажээ” Борхүүхэн энэ үгийг хянаж үзээд “«Сүрээн! Чи Бат Батмөнх бол чи бид хоёрыг бодвол зовлон гүз- сэн -хүүхэд шүү, Чи бид хоёртой үер хэхээс өмнөхөн зэж Нь Нас.барсан. юм шүү. дээ, Чи ч “үүнийг одоо мэд дэг биз...» гэсэн байв. 2 Батмөнх сургуу: лийнхаа концер тын удирдаач юм. Нодиннгийн шинх жилийн концертын сургуулилалтын- үеэр, Борхүүхэн инээд алдчихжээ. Батмөнх уурлаж: --Яасан маягтан юм. бэ? Өлөн мөхдөө. хүндэлсэнгүй гэж зэмлэжээ. Цаг сНоЛан Борхүүхэний царай улайж, нь нулимс гүйлгэйэв. Тэр найздаа нх гомдов. Тэгээд өнөөх” дэвтэртээ «Батмөнх өө! Чи даан ч яав даа.Най зыгаа олны өмнө нүүр улайлгах гэж дээ... Ганцааранд: минь хэлсэн болоо- сой!...» гэж гоморхон бичжээ. Үнэн үг хүчтэй байдаг болохоор Борхүү: хэн үүнээс санамж: аваад хаана ч ли сан «Би хаана, юу хийж яваа би лээ» гэж эрэгцүүлэн бодож явах болжээ. 211968 оны зургадугаар сар. Хаша: ээлжийг. нүдэнд Ээ-62:-3 Мянга мянган улаан бүчтэн “ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 1) Лхагва. фҮнэ 10 мө Монголын. Зохиолчдын. 80 шилийн 0, ЗАРЛИГ зохиолч 83 Ээч ярь Эх орныхоо тэнгэр шиг цэвэр цэлмэг ухйанаар Энх талынхаа агаар шиг уудам ариун сэтгэлээр Төрсөн ээжийн сэтгэл шиг сүүн цагаан итгэлээр хурдаар урагшлах сайхан айьякасаар Улс олноо дуулахын сайн ерөөл тавья Улван:бүчтэй багачуудын халуун мэнд хүргэе. уншигчдыг төлөөж- сонин. оны нэгдүгээр сарын 9. хүүхдүүд ажлаа дуусаад Дархан сум нэгдлийн төвд ярцгээв. Сүрэн, аа- вын бие муу гээд хотод үлдсэн бай-- лаа. Гэвч Борхүүхэн, Батмөнх Хоё- рыг баярт мэдээ хүлээж байлаа. Бат мөнхийг «Артек» зуслаид амрах бол сөн тухай цахилгаан утас иржээ.Ийн хүү гурван найзын Нэг нь “Артек» явж баяр хөөр болцгоосон юм. Сү-- рэн, Борхүүхэн хоёр нэгдүгээр улир лаар дунд, Батмөнх сайн суралцсан бол хоёрдугаар улирлаар Борхүүхэн Сүрэн хоёр сайн, Батмөнх онц сайн суралцжээ. --08.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой болох жил бид аравду-- гаар ангиа төгсгөнө. Батмөнх маань алтан медальтай төгсгөх бодолтой. байна. Сүрэн бид хоёр онц сурах зо. рилготой ажиллана гэж Борхүүхэн ярилаа. Энэ гурван охин бие биедээ. нөхөрсөг ханддаг дөө нөхөрсөг, Нэг сэтгэлтэй гурван охины царай баяраар дүүрэн байлаа. Пионер ИН Батмөнх, Г.Сүрэн, Д. Борхүүхэн нар шигээ. бусад нөхөд тусархаг ажээ, нийслэлийн гуравдугаар дунд сургуу. лийн 8--ын юм. «Б» ангид- суралцдаг Ж..ХӨРЛОО Сян, явна Лянь авнаа авна. “ямнаы/ Лв эмир чаниь анивэ” Өг2нлЦ дахдбуомч ЭХ ууусе ДЭЭ» 19 779, ожс ”9722 їисесөсэ ээ. Да? 26у уг сёс 122 ААЦАГЧДЫН ОО ЭР ҮСИрЭЭ. ЛА 42:27 хир 22/95/78| бө 52 өс өөө, 3 Нийслэлийн 8 жилийн 18 дугаар, дунА сургуулийн 8--ийн «ДА» ангийн Сурагч онц сурлагатан Ш, Нараптуяа ӨВЛНИЙН- хөө амралтаар «Үл мэдэх ба түүний нө хөд», «Нарны хотод Үл мэдэх дилчил сан нь» гэдэг ном. уншина! сайхан ам- раад хичээлдээ Орлоо.- т --Гараан дээр! тэсэн шүүгчийн командаар охид 2000м-ийн зайд тойрог : замаар уралдахаар жигдрэн жагслав. ї Уралдааны замын эхний хагаст 14 дүгээр зурцэлийн сурагч Дариймаа, 3 91 дүгээр сургуулийн Саранчулуун хоёр зуузан холбон явсан боловч өн- ! гөрсөн оны хашир аварга Дариймаа хоцорч багийнхныхаа арднь ороод, | ааж сургаж шавдуулсаар барианд орлоо, Нийслэлийн 14 дүгээр сургуу- 2 чийн охид багаараа түрүүллээ. 5 5 1 2, й алж агш Тойвтой уулзаж Ё Уралдааны дараа багийн дасгал уулагч ахмад Ё. 27-25-4, “Ёанай мониийгийй аварга Дариймаа яагаад түрүүлсэнгүй вэ? гэхэд 3 : --Тэгэлгүй яахав. Энэ бол сорилт, Хараа ра АХР ний мэ» хоцорч 40 лжуу? юм гэв. Энэ ч бас орт үг. Гуравдахь ма- ! нөхдөо дасгалжуулсан г: Эр р хүүхэн Бүчлгланий өрг ) най сонины цом хадгалах гэж энэ СУРГУУ 1 ( байна.Хөвгүүдийн 3000 м-ийн зайд 20 гаруй тамирчин сурагч оролцлоо, Арван дөрвийн Алзахгүйбаатар, Очирбат. Төрхурахын Амгалан нар өрсөл дөн гарч ойр зайд ааглан барианд шуугий орлоо. Энэ нөхөрсөг уулзалтаар шинэ залуу олон тамирчин сурагч төрлөө Мөнгөн цөгц шиг довцог толгойн дээрээс салхи татуулан бууж яваа нэгэн бяцхан хүүтэй уулзаж ярилцвал - Миний нэрийг Цогтоо гэдэг. Нийслэлийн 8 дугаар сургуулийн 4 дүгээр ангид сурдаг. Урьд өмнө уралдаан тэмцээнд оролцож яваагүй. Гэвч энэ жил анх удаагаа «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит уралдаанд орол- ован пионер сурагч манай сонины цоно гэж ярьж байв, Цогтоо шиг олон ар нэрэмжит уралдаанд оролцох нь завтай. Хэн нь түрүүлэхийг хэлж мэдэх- гүй, арваадхан хоногийн дараа болох аваргын төлөө өрсөлдөөн л энэ асуул МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Идэр есийн хүйтэн жавар хацар нүүр чимчигнүүлнэ, Явган шуурга усны долгион мэт урсана. Гэвч хөхөө өвлийн хүйтэл жавраас айдаггүй, хүрэн зандан хөлөгтөн багачууд Хүрэл тогоот дахь«Залгамжлагч» нийгэмлэгийн цанын баазад хэдийнээ хуран цугларсай байлаа. Тэд, удахгүй болох «Пио нерийн үнэн» сонины уламжлалт цанын уралдаан, «Залгамжлагч» нийгэмлэ гийн аварга шалгаруулах тэмцээнд хөлийн булчин, хөлгийн Хурд шалга- хаар эртнээс бэлтгэжээ. ! Е ” Манай сонины өнгөрсөн жилийн цанын уралдааны аварга-нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургууль, Төр хурахын 8 жилийн дунд сургуулиуд цомоо ал- дахгүйн төлөө мэрийж байхад, тэдний хойноос хурдалж явсан нийслэлийн 13,382 дугаар сургаалийнхан ч бас амжилтаа ахиулж аваргын барианд оро- хыг хичээнэ, Хуран цугларсан тамирчдын сорилт нөхөрсөг уралдаан явуу лахаар шүүгчийн зөвлөл шийдэв. 1: дасах хойд шинийг танд хариулах болно, ТААВАР 223) д0,л 8 Д2 ижил охид МАГ Дундговь аймгийн Эрдэнэда- тлай сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн 5-ын «А» ангид Ч: Оюунцэцэг, З. Оюунцэцэг хоёр суралцдаг, Энэ хоёр охин гад- наас нь харахад ч адилхан, үсээ 1. Шигүү ургасан модны нэр, 3. Модыг ямар амьтан идэж сүйтгэдэг бэ? Ч 15 усэжиг ги, Ү.8 4 5, Р 3. Үзүүрий нь тайраад үлдсэн Ё 50 хоё лжиж дээр нь өнгийн - | хоёр сүлжиж д 3 Ч модыг юу гэдэг вэ? : зтууз зангиджээ. Хоюулаа сайн Ё ОЙН Ч 5 4. Хамгий иддэг. ш Триэ со суралддаг, Хоюулаа олон дуу БЛЖргУлД ЭЙ? Е, тшувуу, Дэкс ! дуулж, сайхан бүжиглэдэг юм. шэн УУ . “ Л-Цй 4 2, 5 -: 5. лы йс амьтан 8 ! Авьяастай авхаалжтай энэ хоёр бэ? алын дайсан ямар аманд 6 54: БУГ, охин гэр орныхоо ажилд сайн 1 усалдаг. Ижил хоёр охин В. И їЇЛениний мэндэлсний 100 жи лийн ойд сурлагын өндөр ам- жилт үзүүлэхээр мэрийж бай- 6. Малын тэжээлийн нэр Т. Гэдэс нь жаахан цүндгэр ДЭЭ 8 гэм нь жаахан бохир доо гэж ямар д амьтныг дуулдаг вэ? : 8. Үслэг ангийн нэр 9. Эрт урьд тэмээ сайхан салаа эвэртэй байжээ. Гэтэл түүний НЬ гуйж аваад одоо болтол өгөөгүй 2 “ихангай аймгийн Жаргалант сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 9 настай Ё сурагч Б, Очирхуягийг зураач хүү гэдэг. Сурагч Б.Очирхуяг олон улсын хүүх Багш С, ДОНДОГ дийн зургийн уралдаанд зориулж, «Манай нэгдлийн мал өслөө» гэдэг зураг зурж байгаа нь “Үеэглэлийн баяр ХийлэЭ Нийслэлийн 18 дугаар сургууль дээр 1 дүгээр ангийн бяцхан Жаалууд, эцэг эхийнхээ хамт «Цагаан Толгой» Үзэж дууссаныхаа баяр Хийхээр эртлэн цуг- яарав. а Тасалгааны ханаар цагаан толгой үзэж дууссаны баярт зориулсан 1 дүгээр ангийн сурагчдын бичгийн ажил, гар хөдөлмөр, зургийн хичээлүүдээр Хийсэн зүйлс, шинэ жилд Зориулсан ШОГ зургууд, онц суралцсан сурагчдын зур- гтууд содон Харагдаж байлаа, Удалгүй энгэртээ цагаан толгойн 85 үсэг, цагаан толгойн аялалд оролцох юмны үйл хөд лөлийг харуулсан 85 зураг зүүсэн нжил хэн хувцастай, бяцхан хүүхдүүд Хоёр Эгнээ болон тасалгааны голд | Жагсахад цугларсан эцэг эхүүд баяр хүргэж, алга. ташлаа. Дараа нь хүүхдүүд зүүсэн үсгүүдээ нэрлэж, холбогдох зургуудын нэрэнд орсон үсгүүдийг тайлбарлав. Зураг зүү- сэн нэгэн хүүхдийг бяцхан Жаал Хөтлөн гарч ирээд энгэрт нь зүүсэн зураг РУУ зааж энэ бол Шатны Зураг «шат» гэдэг үгийг хэлэхэд сүүлд нь «т» авиа үсэг сонсогдож байхад «Тэмээ» гэж хэлэхэд «т» авна үсэг эхэнд нь сонсогдож бай- на гээд Миний зүүснНийг дармал ёт» Үсэг гэдэг юм гэж цовоо дуугаар ха- риулж байлаа, Хүүхдүүдийн ийм дараалсан тайлбар аалтаар цагаан толгойн аялад нвагдлаа. Цагаан төлгойн загввр орж ирлээ, Д. ГҮРРАГЧААГИЙН авсан гэрэл зураг Дараа нь унших бичгийг оруулж нирэ- хэд хүүхдүүд алга ташиж баяр хүргэ- лээ. Бас «Уншиж бичиж сурахад тусал сан цагаан толгой тандаа их баярлалаа» гэсэн цангинасан Дуу зэрэг цуурайтлаа. 1 дүгээр ангийн дүү Нартаа пионер сурагчдын төлөөлөгчид баяр хүргэж ил захидлын хуудас, бяцхан номуудаа ДУРрс гав, Нийслэлийн 183 дугаар сургуулийн багш Т, ЦЭВЭГ эь Б5) 282 (69701) О ямар амьтан байдаг билээ, 10. Самраар хооллодог амьтан 11. Сүлд мод чимэглэхэд УУ? наас ямар мод авдаг вэ? 2 12. Дэгдэн дэгдэн гүйдэг ДЭЛд дэн хоёр чихтэй ямар амьтай байдаг вэ? : | (Зөвхөн хөндлөнгөөр уншина) |) Г.АМАРМЭНД. | Уншиж сурсны баяр Налайхын 10 жилийн дунд сургуу- лийн үүдэнд хөл хөгжөөн нхтэй байлаа. Нүүрэнд нь баярын мишээлт тодорсон хүүхдүүдийн гарт үсэглэлийн ном хараг дана. Эд, үсэглэлийн баяраа хийхээр цугларсан ажээ, Сургуулийн захирал үсэглэлийн баярыг нээж дараа нь энгэр- тээ 85 үсэг зүүсэн 35 хүүхэд дэс дараа лан орж ирлээ, - Энгэр дээрээ А үсэг зүүсэн цовоолог нэгэн охин жагсаал дундаас тасран гарч нрээд -- Намайг А үсэг гэдэг Ї Ах, нам, багш гэдэг үгэнд ордог. А авнаг Ннгэж тэмдэглэдэг гээд энгэр” дээр хадсан А үсгийг зааж тонгос Хийн Я ороход хүүХ- 25 УумууууууиийлуүуүуиуүлиуУлимуилууилйлилилллилллил Лили Лили АЛииУцУуиЛУумүҮ чилэн бүх үсэг Дараалан гарч өөрийнхөө намтар түүхийг ярив, Дараа нь үсэглэлийн баярт зориулсан ӨглӨөлөг , эхэлж, хүүхдүүд Сурсан Дуугаа дуулж, : шүлгээ уншиж, бүжгээ бүжиж хөгжил-: дөн наадав, 5 Тэдний дундаас энгэр дээрээ содон ( улаан «Н» үсэг хадсан Нэгэн хүүтэй: уулзаж ярилцахад 5 - Миний нэрийг Энхбаатар гэдэг Сургуульд орж А үсэг Заалгаснаас хойш 2 улирал өнгөрч хоюуланд нь онц сайн Дүнтэй сурлаа. Одоо би уншиж чаддаг болов. /Олоц сайхан зурагтай ном, «Пионерийн үнэн» сонингоо Ч УН-, шиж чаддаг боллоо гэв, Ийнхүү манай орны олон зуун СУРГУУ лийн алтан босго хэдхэн сарын өмнө алхсан мянга мянган баатарчууд үсэглЭ- : лээ уншиж Ссурсныхаа баярыг хав: лэж байна, : Ц, САМДАН 3 ХҮ7 е 11) БАСДАХИН ФУР! ФТ Хэнтий мын бага сургуулийн багш 1М. С Т. ЦЭДЭНДОРЖ | Полонийг нээв. 4 7 ! 4 « « « П « 4 4 П ч 4 БАЯНХУТАГИЙН | БАГАЧУУД | | Хэнтий аймгийн Баянхутаг сумын | бага сургуулийн 4 дүгээр ангийн дэр ! гэдэх 1 дүгээр бүлгийн зөвлөл В.И.! Лениний мэндэлсний 100 жилийн | ойг угтаж, Лениний үйл амьдрал ха руулсан самбар гаргаж, концерт | бэлтгэж сургууль дээрээ тоглов. Бас сумын хөдөлмөрчдөд энэ концертоо тоглож үзүүлэв. Сурагч Цогхүү, Д.! Сэнгээгийн «Өвгөн партизаны яриа» | тэдэг шүлгийг сонирхолтой сайхан уншлаа. 2 «Хангай шиг түшигтэй ээж минь», | «Аравдахь хавар» зэрэг дуунууд| үзэгчдийн сонирхлыг гойд татлаа. аймгийн Баянхутаг СУ--( Түрүүч нь 1968 оны 52, 1969 оны 1 дүгээрт. 1890 он: -- 013 дугаар сарын 7. П. И. Чай- ковскийн «Гилбэрийн хатан» дуурь анх тоглогджээ, 1892 он: г- 9 дүгээр сарын 123. М. Горь- Кийн нэр анх удаагаа хэвлэлд гарч ирэв, ! 1893 он «Фрам» хөлгөөр Ф. Нан- сены туйлын экспедиц ажлаа эхлэв. 7 дугаар сарын 7. (19) В.В.Мая- ковский төржээ. 1894 он: В. И. Лениний «Ардын нөхөд гэж хэн бэ?, тэд социал демократуудын эсрэг хэрхэн байлдаж байна вэ?» гэ дэг бүтээл хэвлэгджээ. 1895 он: В.И.Лениний удирдлагаар Петр бургийн «Ажилчин ангийг чөлөөлө-- хийн төлөө тэмцэх эвлэл» байгуу-- лагджээ. 8 дугаар сарын 5. Ф. Энгельс нас баржээ. Мөн Немцийн бодис зүйч В. К. Рентген Ректген туяаг нээжээ. 1896 он: 10 дугаар сарын 17. Петербургийн Александрын театрт А. П. Чеховын «Цахлай» жүжиг анх тавигдав, 1898 он: КоС: Станиславский, В. И. Неми- рович--Данченко нар Москвагийн уран сайхны театрыг үндэслэн бай- гуулав. З-дугаар сарын. 13. ОАСДН--ын анхдугаар их хурал болов. П. Кюри, Ї кладовскае--Кюрий нар Радий, Ардын Хувьсгалын 50 жилийн ойд Ахмадаас сурцгаая лан явуулах «Ахмадаас сурцгаая» лон орцгооно уу? гэж повоолог охин алга ташин 7-гийн «В» гэсэн | 10 жилийн дунд сургуулийн 50 жилийн ой угтаж нам, ард түмни | | Аймгийн ХЗЭ-ийн бага хурлын төл Эх орныхоо тусгаар тогтнол, эрх ч | баатар Магсаржав, Арлын баатар | Эх оронч эмэгтэй Бор, глдєрт инисг үйл амьдрал, өерийн аймгаас төрсөг | | богдуулж нам, ард түмэн, равдорж оролдож, хөдөлморт хар лөлмөрийг эрхэмлэн хүндэтгэнэ, тэр болон хүмүүжинэ. Сайн сайхан. юм чер сурагчдад хандаж хэллээ, Үндэсний идэр бөхийн 1969 оны аварга шалгаруулах ээлжит тэмцээн энэ сарын 6--9--ний өдөр Улаанбаа тарт болж, хөдөөгийн нийгэмлэгээс шалгарсан (13-15 насны, насны) 53 бөх хүч чадлаа сорилцлоо. 16-18 13--15 насны 25 идэр бөхийн дот роос «Өмнөговь» нийгэмлэгийн Баа- тар 23 давж 1969 оны аварга цол, Т-гийн «В» ангийнхан Ардын рал, ажлын гуршлагыг сура.ч бүхэн урьдаас сийн тухай нэг нэг сурагч ярив Тус бүлгийнхэн сэдэвт ажилтайгаа хол- хувьсгалын тухай олон сайхан лэг уншицгаав. Бүлгийн ажилд БНМАУ-ын » Үндэсний бөхийн уран СЭДЭВТ АЖИЛ өөлөгч хүндэт ах эгч та нартаа зориу сэдэвт бүлгийн ээлжит ажилд морн- өндөр дуугаар хэлэхэд толөөлөгчид хаягтай ангид орлоо. Төв аймгийн төвийн хувьсгалын й хувьсгалт хөдөлмөрч дайчин уламж лалаас сурч хүмүүжих сэдвээр бүлгийнхээ ажлыг явууллаа, өлөөний төлөө цогтой тэмцэгч хатан Хасбаатар, эрэлхэг холбоочин 2Канчив эгч Шагдарсүрэн зэрэг ахмадуудын 1 11 хөдөлмөрийн баатрын үйл амьд- бэлтгэжээ. Алдарт хүмүү- дуу дуулж, шү хөдөлмөрийн баатар Н. Ша- цагаан гэж ялгавар байхгүй. Хэн хө хүн жинхэнэ хөдөлмөрч сайн хүн бүхэн хөдөлмөрийн үр шим гэж пно- Ж. ЖАМБАЛСҮРЭН Мулна лаанаь лан. ганаа Ганнаа,” Лчилнь, Манна Галиньг” ЛполнА/ ажна ЛавА” Лчниа Л./инлАГ Лана. он Чи ЛЕЖЕЬ Ц асна лүлна”/ Идэр бөхчүүд хүч чадал, арга. ! мэх сорилцов алтан медаль, 22 давсан «Хөвсгөл» нийгэмлэгийн Даваасүрэн, 21 давсан «Архангай» нийгэмлэгийн Галиндэв нар Ц, Ш байр эзэлж мөнгө, хүрэл медалнар шагнагдлаа. Мөн энэ нас- ны бөхчүүдийн дотроос «Дундговь» нийгэмлэгийн бөх Батсуурь уран ба- рилдааны шагнал авлаа, 16--18 насны 27 индэр бөхийн ба рилдаанд «Залгамжлагч» нийгэмлэ- гийн Мөнгөн 25 давж 1969 оны аварга цол, алтан медаль, мөн ний- гэмлэгийн Батхуяг 23 давж мөнгөн медаль, «Замчин» нийгэмлэгийн Бат суурь 22 давж хүрэл медаль авлаа. барилдааны мэхийг барилдах тоолондоо үзүүлж узэгчдийг баясгаж 15 давсан «Сэ- лэнгэ» нийгэмлэгийн бөх Батсүхэд тусгай шагнал олголоо. - Идэр бөхийн аваргыг шалгаруулж нийгэмлэгийн дүнг хот хөдөөгөөр гар 2771:271:971.072.271-271-478 - Л. Н. Толстойн «Сэхээрэлт» роман сэтгүүлд нийтлэгджээ, " 1900 он 1 дүгээр сарын 24.А.С.По- пов «Генерал-адмирал Айраксин»ь гэ дэг хуягт онгоцтой радио холбоо тог- тоов.! 12 дугаар сарын 11. (24)-нд Ле- ниний «Искра» сонины анхны дугаар гарчээ, 1901 он: 5 дугаар сарын 7. Петербург дэх Обуковын заводын бослого гарчээ. 1902 он: 5 3 дугаар сар, В. И, Лениний «Юу хийх вэ?» гэдэг зохиол гарав. А.М. Горькийн «Ёроолд» гэдэг жүжиг гар чээ. 1908 он: Т дугаар сарын 17-ноос 8 дугаар сарын 10. ОАСДН--ын П их хурал хуралдав. -- Большевикуудын намыг үүсгэв. «Тийрэлтэт багаж хэрэгсэлээр ер- төнцийн уудмыг, шинжлэн судлах нь» гэдэг Н. Э. Циолковскийн бү-- тээл туурвигдан гарчээ. -- Олон улсын анагаах ухааны 14 1899 он: В. И. Лениний «Орос дахь капи- дүгээр их хурал дээр И. П. Павлов тализмын хөгжил» гэдэг ном хэвлэг- дэн гарав. нөхцөл рефлексийн тухай илтгэв. (Үргэлжлэл бий). Хайч, хуудас цаасны тусламж- тайгаар геометрийн олон дүрс хийж болно. Квадрат хэлбэртэй хуудас цаас авч 1 дүгээр зурагт үзүүлсэн тасархай шугамуудын дагуу гурван гурвалжин болгон хайчла! Зураг 1. Эдгээр гурвалжинуудаар Геометр ба хас метрийн элдэв дүрс бүтээж болно. Жишээлбэл, тэгш онцөгт бүтээ хээр оролдцогоо, Үүний тул 2, 3 гэж тэмдэглэгдсэн гурвалжныг 2 дугаар зурагт үзүүлснээр шил жүүлэн байрлуулна. Зураг 2. Одоо, геометрийн доорхи бодло- гуудыг бие дааж бодоцгоо. Квадратыг хэсэглэн | гаргаж авсан дээрх гурван гурвалжнаар (зураг 1-ийг үз) 8,4,5 дугаар гу рагт үзүүлсэн дүрсүүдийг бүтээ. Зураг 8, 4,5. 3. Цаасаар, 6 дугаар зурагт СОоЭЛЫ 2 Ол үзҮүлсэн дүрсүүдийг яг тэр. байл лаар нь хайчилцгаа, Элгээр 5 ЗУРАН, дүрсийг нийлүүлэн квадрат үүсгэ! 9 Зураг 6. Дээрх бодлогуудын хариуг со- 72 ннны дараачийн дугазэт нийт”энэ. 4 | Дд ач (| А. КОЛПАШЕР, ЇЕ) Б. ДАВААСҮРЭН. зуРАС 0 Э. КОЛДАШЕВА. гео- ЗутлАт | Зураг 2 Зул ЗУРАГ Э /аанса,/ Улчанна, алиа” ЛаачнЬ. ү ганаа Лтн НЬ БЕТА ВоЛА ЛИННАГ АЛБА. Їар бэмбэгийн аварга. шалгаруулав Р 4 Ч Пионер сурагчдын өвлийн амралтаар гахад хөдөөгийн нийгэмлэгийн дот- р сур н 5 Р” са Ї роос «Архангай», | «Залгамжлагч», ихээ бод хаана... хүүхдүүдийн Ёусныы «Хөвсгөл» нийгэмлэг 1, П, Ш байр, ЛУУ Хадаж уралдаан тэмцээн болов, 2 н эг АА, "5 Амрагц хүүхдийн 3 бүтэн өдрийг дуу, хотын нийгэмлэгийн дотроос «Зам-- шуугиантай болгож өнгөрөөсөн «Зал- чин», «Алдар», «Хөдөлмөр» 2 НИЙГЭМ йгамжлагч» нийгэмлэгийн гар бөмбөгийн лэг 1, П, Ш байр эзэллээ. аварга баг Шалгаруулах тэмцээн ам- жилттай дууслаа. Тэмцээн холимог хэл Тэмцээний явцаас харахад «Өмнө- бэрээр явагдаж, (8 жилийн сургуулну- говь» нийгэмлэгийн Баатар, «Ар- Дын эмэгтэйчүүдийн багаас 13 дугаар хангай» нийгэмлэгийн Галиндэв,Найн сургуулийн баг, эрэгтэйчүүдийн багаас жид, «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн ( 15 дугаар сургуулийн баг түрүүлж, 30, нийгэм 524 дүгээр сургуулийн эрэгтэйчүүдийн баг, 24, Дугаар сургуулийн эмэгтэй- чүүдийн багууд 2, 8 дугаар байранд ор- лоо, 10 жилийн сСургуулнудаас 28 дугаар ЭХ эмэгтэйчүдийн баг түрүүлж, Мөнгөн, Батхуяг, «Хөвсгөл» лэгийн Даваасүрэн зэрэг цаашид үн дэсний болон чөлөөт бөхийн барил- даанд амжилт гаргах бөх олон нэл Үндэсний болон чөлөөт барилдаа- ны алдар цуутнуудынхаа «шийрийг хатаагчид» өсөх үе эднээс гарна гэ 21, 18 дугаар сургуулийн багууд удаак байранд орлоо Мон 18 дугаар сургуу дэгт анхаарч идэр бөхчүүдэд үндэс-5лийн эрэгтэйчүүдийн баг түрүүлж 98,23 ний болон чөлөөт барилдааны арга Дугаар сургуулийн багууд дараах бай- техникийг , улам сайн эзэмшүүлж ранд оров, Байгууллагын дүнгээр 28 тогтмол хичээллүүлж байхыг хот хө АУГаар сургууль «Залгамжлагч» нийгэм дөөгийн нийгэмлэгүүд анхаарах хэ-дЛЭГийн цом авлаа, рэгтэй. Р ЧУЛУУН г. гэ зурсэн мэт Хэсэг харав, Тэр, голоос ус авч гэрлүүгээ яв- лаа. Энэ үед тун ч баяртай байв. Гэ- рийн хажууд ирвэл өнөөх ааруул нар пар өөд нүдээ онийлгон харж ааруу- лаа идэв. Их ажил хийснийх ямар ч байлаа гэсэн тэр ааруул зүгээр гэр- тээ байж идсэн ааруулнаас илүү сай ны тэрэлд шаргалтан харагдах нь хан амтагдаж байв. 5 түүний хорхойг ихэд хүргэв, Тэр чи Хамгийн гол нь их ажил: хийсний мээгүйхэн шүлсээ залгиад: Ээж ээ! - Өөв! -- Би ус авчирлаа гээд Бадрах жи жиг бортготой усаа эргүүлгийн тэнд тавив. -- Ай бас сайн хүү шүү гэж ээж нь юмаа оёх зуур өгүүлэв. -- Ээж ээ гэж Бадрах ахиад л дуу дав. дараа идсэн болохоор тэгээ биз дээ. Т. ЮМСҮРЭН “Өгүүллэг, гаргаж тавихдаа нэгнийг Бадрахад өг сөн юм. Тэр ааруулын сайхан амттайг зүйр лэшгүй. Бадрах гэртээ гүйн орлоо. -- Ээжээ! : -- Өөв! -- Би аргал оруулах уу? гэж Бад рах царайчлан зөгсөв. -- Тэг тэг миний хүү гээд ээж нь хөймрөөо дэлгэсэн хурганы арьсыг эг нэн байв. Бадрах баярлаад гүйн гарч цамцных богинохон хормойд гурав дөрвөн аргал хормойлон авчрав.” . Тэ гээд хормой дүүрэн аргал авчирсан шиг зуухны хажууд аргалаа их чи мээ гарган асгав. - Яасан сайн хүү вэ? гэж ээж нь юмаа хийх зуур магтав. Бадрах хэ Юу гээв миний хүү? -- Би хургаа харах уу гэж Бад рах аяархан асуув. Шар 2223) Ї 77 ОЮ 1. -- Тэгэээ! Миний хүү, зүүн толгой дээр гараад ир! гэлээ. Бадрах зүүн гтолгой Хээр гарав.Гэрийн үүдээр зөө лөн салхи сэвэлзэхэд өнөөх ааруулын сайхан үнэр ханхлав.Бадрах хургаа ха рахаар явлаа. Зүүн толгой дээр гара хад хурга нь цаахан талд нь бэлчиж байв. Бадрах эргэн гүйв. сэг зогссоноо: -- Ээж ээ би хургаа харлаа. Энүү -- Ээж ээ би ус авчрах уу? гээд хэнд байна гэж Бадрах баяртай хэ-- 11) Бадрох їори злоо Гадаа. өглөөний ахиад гуйв. лэв. нарны хурц гэрэлд нүдээ онийлгон Ю Тэг тэг миний хүү! Хан ни -- Ёстой ажилсаг хүү шүү ям Б 1 тунгалагаас нь утгаарай гэ: Ё ї сч “зөгсож байв. Гэр дээр дэлгэцэнд зөн |. : Бээс БиулТАанра ээж нь энэ удаа газар тулан 060 рээ ээж иь жижиг модон бортого авч дэлгэцтэй ааруулын хамгийн томоос дөө. ааруул тавиатай байна. Ээж нь өгөв, Бадрах бортогыг авч гараад шилж хүүд өгөв. тун саяхан энэ чихэртэй ааруулыг өнөөх гэр дээрх ааруул тийш хөрхой Бадрах гэрийнхээ нөмөрт зогсон Дөвцогийн оройд ирэхэд Цэс “сэнхүү. хэдийн, ирчнхсэн: чарга ныхаа хажууд цас овоолж бай | ЗХУ-- слэх үҮ хни- .Жанггг Л очцурл Унса Жү с ын шинжлэх ухаан те! ни- 2 .. ооооэЖ нийн амжилтаас 852525 яометр нисч тавдугаар -яуур Сугар буух үеэрээ Сугар мандлыг Шинжлэн судлах юм. єан юм. Нэг баримт дурдвал: Зөв мөлтийн «Венера-4» гэдэр автомат станц: 1967 онд СПугар гаригийн агаар мандалд зугуухан доошлон бууж, бидний тааж явдаг тэр гари- гийн талаар олон «шинэ мэдээ Дэл хийд дамжуулсан билээ. оны Зөвлөлт Холбоот Улс 1969 нэгдүгээр сарын 5-нд Улаанбаатарын цагаар 14 цаг 28 минутад өгтөргуйг мынхаа дагуу гариг хоорондын «Ве нера-б» тэдэг автомат станц хөөргө лөө сансрын шинжлэн судлах ирограм «Венера-б» станц 950-иад сая ки сарын дун- азгуур зөөлөн гаригийн агаар гаригт Станцийн хүндийн жин нь зөөгч- вуужингийн эцсийн угсрааг оруулах гүйгээр 1180 килограмм яөлтийн «Венера-б» гэдэг гариг хоө ропдын »ар гаригийн сониныг дуулгах нь дам арввгүй, Зөв ажээ. автомат “станц, бидэнд, Су Т, РЭЛЭНХҮҮ АНХНЫ ТУРШИЛТ АМЖИЛТТАЙ. БОЛОВ АНУ-ын - «Пан Америкэн» гэдэг агаарын компанийн -ерөнхийлөгч, На жиб Хэлэб, «Зөвлөлтийн зохион бү- тээгчид эрэлхэг зоригт ниИвэгчид АЯ дуунаас хурдан хөлөг бүтээж чадна» гэж хэлснийг саяхан батлан харуулж чадлаа. Ч Дуунаас хурдан «Ту--144» гэдэг суудлын аварга хөлгийг ЗХУ-ын га вьяат туршин иисэгч Михаил Коз лөв, ахлах инженер туршигч Влади мнд Бендеров инженер Юри Сели верстов нар жолоодон амжилттай тур шив, 2 Онгоцны дотоод байдал тун ч тохилог бөгөөд олон эгнээ ЗӨӨЛӨН сйндал, ХОн- гилд дэвссэн ГОёМСЄог хивс, Хийц ТӨ хилог жижиг ширээ, сэрүүцүүлэх сэнс энэ бүгд цөм бүрэн, Энэ хөл гийн нэг өнцлөг бол агаар солилцуу лах системийг улам ТтөРЄ боловсрон гуй болгосон явдал юм. Жирийн он гоцны дөтоөД Фрөөнүүдийг Тусгай ємстемээр, халаадөкр бол Энэ хөлөгт харин сэрүүдүүлэх тусгай төхөөрөмж байрлуулсан 3500 нм хурдтай явах тадна талд 130-4140 байна. Хөлөг шат үед өнгоцны градусын ха. луун үүсч бий болдгоос ийм ёистем байрлуулах нь зайлшгүй мюардлага ратай болсон байна. » . 5 лаа. Түүний дэргэд Барс гэдэк Халтар нохой нь цасан дээр хөр 5 : ( 4 49 вӨөж, төглонө.. ) угар таригт члахвар Цэсэнхүүгийн. чаргыг. ямар А амьтан чирч ирснийг би сая я «Зевєргб». вээ мэдлээ. ЛХодо Нарны аймгийн ёсөн гаригийн На Цэсэнхүү ХЭД хумохийн өмнө ран талаасаа 2 дахь гариг, манай 5 Х тундрт нохонг чарганд хөллөдөг “Дэлхийн хөрт Сугар (Баасан) гари Цэсэнхүү бид хөёр нээ болзоот газраа очсон болол юм гэнэлээ. Хоюулаа Барсаа гийг ихэнх сурагчид мэддэг, Гэхдээ очигдөр чаргаар ха- той. Би яаран чаргаа чирч, уул чарганд хөллөж” сургах уу? гэж д. зарим сурагчид анзаараагүй” байдаг натлаа гулгаж, мар- өөд мацлаа.Өглөөний явсан чар байсны нь саналаа. Намайг чар зо ч удаа бий, Сугар гариг үүрийн ха гааш хоюулаа дахин ганы мөрийг хараад би тайхав гаа чирсээр очиход Цэсэнхүү. | “ ранхуй үдшийн бүрэнхийгээр та бид ирнэ шүү гэж тохи- Хөс мөрийн хооронд Цэсэнхүү -- Дондогоо! Би Барсаа.чар | хаана антлээргхамгийн ТОД, ГИЛаЛ ролцсон болохоор би гийн маань эсгий гутлын на- ганд хөллөж сургасан. Харин | загч үүрийн цолмон оуюу ДШИиЙН -. м л ц Уү гялаан шүү дээ. Ү эртлэн: босч ог манан: ассан мөрхошилхаринггүнэг чу наманг заргандааг суулнхаар | Суг 23:32 завсар л ас 2 х ЮМ уу, чоно ч юмуу ямар нэ даахгүй юм. Хоюулаа чарган угар гариг. Нарнаас дунджаар хаас төдий л холгүй Үл и б | сая киломегр зайтайгаар Манай байда ЧЯРГИЛЭАЫН гэн дөрвөн хөлтэй амьтны дээрээ цасан Хүн хийе гэхэд, би С 7 Ч ц РҮЛТ-Үсү » Р дэлхийн 295 орчим хоногт нарыг нэг шэн : 3 М турь муутайхан мөр харагда- Ч дуртай зөвшөөрч, ажилдаа | улаа зууван тойрог замаар тойрдог гон зүг харлаа, на. оров, юм. 2 " Урьд шөнө цас хял Тэгэхлээр Цэсэнхүүгийн чар . Цасан хүн ч бэлэн боллоо. Су ЗОрГҮгЭГЭНН бүрхэвч байна маалж өчигдрийн бид гыг.урьд шөнө ямар нэгэн амь Чарга нохойндоо хөллөж, ЦЭ- гэдгийг оросын суут э 5 З гэв д Ё Г 1 ї Жэн м. В Ломоногорэ эээ ав" ний гулгасан мөр,ор Тан чирээд явчихаж дээ гэж са. сэнхүүгийнхээ. оронд Цабанхүү4!/ жээ.” 4 : олАо гүй алга болж, мөн. "8ЛЭА. Юу ч гэсэн мөрдөх л хэ гэдэг нэр өгч, хобул. нэг чар- Ээ. шин 2 Г354. " СЭ ? ц й 13 Сугар гариг өөрийнхөө. овор хэм ҮЛИХҮЛГЕДЛЭЦЭРЭ2Р рэгтэй. Хэрэв . найзын маань гандаа суугаад уулын уруу буу жээ, цулаараа манай Дэлхийтэй адн й й 4 чаргыг үнэг аваад явчихсан бол хад, Барс маань бид хоёрыг да | завтар боловч Наранд ойр учир Нар дог төлгой цайрна. нүхнийх нь амсарт лав озигаа. гаж зэрэгцэн хурдлав. мэс наас үлэмжхэн гэрэл, дулааны илч Довцог толгойн эн- Цэсэнхүүгийн чаргыг ол»е, тэ- -Уулын: уруу бууж явсан бид | авдаг. 3 7 ёс тэр өөд хөс мөр зу- гээд бас антай ч ирж юуны ма нийг хараад манайхан лав гайх ! Сугар гаригийн байдлыг, манай ( райн охсохыг звэд Тад гэж би бодлоо. : сан байх, Цасанхүүг маань өв- | Дэлхий дээр анх амьдрал үүсэхийн АГ олилэг Энэх Гэтэл чарганаас арваад алх. яийн өвгөн ирлээ гэж бодсон ч ҮанХ үеийнхтэй төстэй эс 44 Цэеэнхүү надаас ТҮ- мын зайтай: Цэвэнхүүгийн мөр байж магадгүй юм шүү. . ! Ээж эрдэмтэд таамагладаг, өвлө: үлж бо : нй- зэрэг . гч 3 5 ? ? - 3 “тийн эрдэмтэд үүний өмнө Сугар га рүү СОӨД ХАВАН р лэн явсан байг, - 2 Ц. ЭРДЭНЭБАТ риг руу. ХЭД: хэдэн автомат Элч явуул --------------------0-05-2--2-15125-2657:124141-122 213Ш222221Д2М 08 12156УУ 2085 лал ЛАК ОсАВтИЙгУти лал ” Дээрээс нь харахад гонзгой гурвал жин хэлбэрийн энэ аварга. хөлгийн далавчны Хойд талд Дөрвөн тийрэл- тэт хөдөлгүүр байрлуулжээ. Онгоц ны далавчийг сүүл тал руугаа мгук. -тан гурвалжин маягтай хийсэн нь дуунаас хурдан ннєэхэд агаар зүсэх сонцгой үүрэгтэй юм, Хөлгийн нисэгч, нарын суудаг урд талын Хэсэг нь ав томатаар дээш доошоо болдог бөгөөд “энэ нь Өнгоц нисч буухад инсэгч нарт газарын баримжаа авахад "дээр хурд авсан үед хошууг тэгшлэх нь агаар зүсэхэд үлэмж тохиромжтой байдаг байна, 4 : хэрэгтэйн, Коммунизмын эх өрөн ЗХУ-д дэл ХИЙД анх удаа дуунаас хурдан. сууд лын, аварга хөлгийг амжилттай тур ээвв. Энэ аварга хөлгийг - Зөвлөлтийн т“мэрт зөхион. бүтээгч-А, -Н,.-Туполев өөрийнхөө хүүгийн тээжээ. хамт зохион бҮ АД. Сүлбааларын зэрэмжин тасын завлслийн вємбизатад завлав. Инденс-14140. Хариуцлагазай эрхлэгч Ж, ШАГДАР 1 ОРОЛТ БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГДҮН! СЭ. -ИЙР мАЛ 25 дахь жилдээ ф 44, (1064) ЗӨВЛӨЛТИЙН Ш Энэ чэгдүгээр сарын 14-нд Улаанбаа тарын цагаар 15 цаг 89 мннутад Зөв- яөлт Холбоот Улс сансрын «Союз-4» хөлгийг зөөгч хүчирхэг пуужингаар дэл. хийн хиймгл дагуулын тойрог замд оруулсан билээ. «Союз--4» хөлгийг дэд хурандаа Вла димир Шаталов жолооджээ. «Союз--4» хөлөг дэлхийг эхлээд 88,25 мннутад тойрч, дэлхийн гадаргаас 225 километр хамгийн холдож, 138 нилометр хамгийн ойртов, Зөвлөлт Холбоот Улс нэгдүгээр са4- рын 15-ны өдөр Улаанбаатарын цагаар 97 15 цаг, 14 минутад сансрын гурван нн- сэгч бүхий «Союз--5» хөлгийг дэлхийн хиймэл дагуулын тойрог замд Оруулав. Сансрын энэ хөлөгт Зөвлөлтийн санс- рын инсэгч хөлгийн дарга, дэд хуран- даа Борис Волынов, техникийн шинж- лэх ухааны дэд эрдэмтэн инженер Алек сен Елисеев, шинжлэн судлагч инженер ДЭД хурандаа Евгений Хрунов нар суул: явлаа. Сансрын «СоюЗ--5» хөлөг эхлээд 88,7 минутад: тойрч, дэлхийн гадаргаас 280 километр хамгийн хол- дож, 200 километр хамгийн ойртов, Тойрог замд гарсныхаа дараа «Со!о:- 5» хөлгийн дарга Борис Волынов Дэл- хийн болон сансрын «СоюЮюзЗ-4» хөлөг- тэй хоёр талын радно холбоо төгтоо- дэлхийт ИШ ЛЭ ү 1 УЛ. 1 | 2 1 ХАД ?Р241т1 їа! ШЛ1 «С О Ю 3- 4» рын хоёр нисэгч нэг хөлгөөс гарч! нө гөөдөө орлоо, Энэхүү хосгүй гайхам шигт туршилт нь тойрог замаар ултал ниссэн станцын багийн гишүүдийн ха лааг авах, хэрэв аюул осол гарвал санс рын хөлгийн багийнхныг аврах зэрэг ажиллагааг сансрын огторгуйд хиих урьдчилсан нөхцөлийг бий болгож бай гаа юм. Евгений Хрунов, Алексей Елисесп нарын хөлгөөс гарахад бэлтгэж байгаа явцыг Хөлгийн зурагт радиогийн єсинсте мээр сансрын огторгуйгаас дэлхийд дамжуулж, тэр явцыг дэлхийн ажиглах төвүүдээс ажиглаж байлаа, Сансрын нисэгч Хруновын, хөлгөөс сансрын задгай огторгуйд ил гарч, хөл гийн гадна талд ажиллаж байгаа, «Союз--4» хөлөгт орсон Энэ бүх ажил яагаа Өмнөд Америкийн дэвсгэр нутаг дээгүүр инеч явахад нь явагдсан бө гөөд энэ ажиллагааг сансрын туршил тын станцын гадна талд байрлуулсан зурагт радиогийн аниаратаар авчээ. " | Пй ! МАХН--ЫН үйл ХЭРГИЙН төлөө ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТҮН! ! 1 с 3 «С О Ю 3- 5» Тэрчилэн сансрын ийсэгч Ёлнсеев ЗХУ--ын дэвсгэр нутаг дээгүүр -инсч явахдаа ,хөлгөөсөө залгай огторгуйд ил гарч сансрын огторгуйд ажиллаж бай гаад «Союз--4» хөлөгт оржээ, Энэ бүх ажиллагааг зурагт радногийн аппаратуу дын тусламжтайгаар дэлхийд дам»жуул сан байна, Сансрын инсэгчид хөлгөөсөө сансрын огторгуйд ил гарч нөгөөд шилжих ЯВЦ даа хоорондоо байнга холбоо барьжээ. Сансрын бүх нисэгчийн биеийн байдал сайн байна гэж «Союз--4», «Союз--б» хөлгийн дарга нар илтгэсэн байна. Саис рын хоёр хөлгийн системүүд саадгүй ажиллаж, нисэгчдийг нэг хөлгөөс гарч нөгөөд шилжихтэй холбогдсон бүх ажлыг хангасан байна. Хоёр хөлөг нэгдүгээр сарын 16--ид Улаанбаатарын цагаар 20 цаг 55 мину тад салж, нислэгээ тус тусдаа үргэлж лүүллээ. Задгай огторгуйд туршилт хийж, «Союз--Э» хөлгөөс «Союз--4» Хөлөгт айнлжажгин орсон сансрын инсэгч зєлтгээоиллиалнна бллилллиллллилин 29 9 4р 9480 4р 9 48в 0 4 609 0 5в. р 4 ар 4 4р 4 “рч ар орц 4 , 6 ЦАХИЛГААН | 7 ) ж , ( Я Ч) 4 , ү | ! 4 4 , Т А С 5 Н 4 0 Зөвлөлт орны хитгжлэх ухаан 1554 ( ИЙКийн том ялалт 4Союэз-4»,. ( «Союз-5» гэдэг огторгуйн хөлгийг “Белл: тойрог замд оруулсныг ! Їсонсоод Зөвлөлтийн иргэний жолоодф 172 шинэ хөлгүүд үүргээ амжилттай 0 биелүүлж эх дэлхийдээ шинэ нээл( фтийл бахдам гавьяатай эргэн ирсэлд « Архангай айм! з бахархаж: байна. гэж Цас “УВүл ын 5тийн 10 жилийн 9-ийн «А» авгийн" сурагч Д, Сүжээ, Р, Гончигдоржф Н знар цахилгаан утас ирүүллээ, ф 85 нв Чэ аль авар айн 88 5ав:3 58844848: Евгений Хрунов, Алексей ЕЁлисеев хоё рын бнеийн байдал сайн байлаа, Нэгдү тээр сарын 17--нд Улаанбаатарын ца- ткаар 14 иаг З3 минутад сансрын «Союз--4» хөлгийн нислэг дууслаа. Энэ хөлөг Казахстаны Карганда тоос баруун хойш 40 километр буюу тогтоосон районд буулаа. Сансрын «Союз-5» хөлөр нислэгээ үргэлжлүүлээд нэгдүгээр сарын 18--инД Улаанбаатарын цагаар 16 цагт 3ХУ--ын нутгийн гаасан газар Кустанайгаас ба руун хойш 200 километр зайтай газар буулаа, Сансрыч уудмыг эзэмшиж эхэлснээс хойшхн арван хоёр лахь жил 1969 он Зөвлөлтийн эрдэмтэн, зохион бүтээгч, инженер, техникч ажилчдын бас нэг хамгийн томоохон бүтээл сугар гаригт хөөргөсөн «Венера-5» «Венера-б» авто- мат станц болон,«Союз-4», «Союз-б» хо- газар сансрын хөлгийг хүчирхэг зөөгч нуу- жинтгаар тойрог замд оруулсан "иннэ ялалтаар эхэллээ, ХХ зсууны шинжлэх ухаан, техникини хөгжли манлай болсон” Зөвлөлтийн хүний оюун ухаанаар бүтээсэн сансрын хүчит хөлгүүд амжилттай нисч, эх дэл хийдээ эсэн мэнд буусан явдалд монго- лын виопер сурагчид ард түмнийхээ хамт маггай дүүрэн баярлаж, сансрын гарамгай инсэгч ах нартаа сайн сайхны ерөөл дэстүүлж байна. ! Х д УУ «267:27) жээ. Сансрын хөлгүүдийн систем хэвийн байллаар ажиллаж, инсэгчдийн биеийн байдал сайн байлаа. Зөвлөлтийн сансрын «Союз--4» «Союз--5» хөлөг 1 дүгээр сарын 16-ид Улаанбаатарын цагаар 16 цаг 20 мину- зад Зөвлөлт Холбоот улсын нутар дээ- гүүр ийсэх үедээ дэлхийн тойрдог зам ээр залгагдлаа. Энэ үед «СоюЗ--4» дэлхийг 34, «Союз--5» дэлхийг 18 дахь удаагаа тойрдод байлаа, Улаанбазтарын цагаар (15 цагт хоёр хөлөг астоматаар ойртсоны дүнд хоо- | рондынх нь зай 100 метр болон батас- :| чээ. Дараа вь Владимир Шаталов гарг: жолоодлогын еиётемээ заягаж, «Союэ-4э! | хөлгийнхээ зүг чигийг өөрчлөн «СоюЗ- 8» хөлөг рүү дөхөж өчжээ, Ийнхүү дөхөж очсоны дараа хоёр хөлгийг хооронд нь залгаж, цахилгаа үнижээр холбожээ. Тэгээд сансрын ни?. сєэгчдэд зориулсан дөрвөн тасалгаа бү. хий дэлхийн анхны туршилтын еётанцыг дэлхийн хиймэл дагуулын тойрог зам угсран ажиллуулж эхэлжээ. Хоорөн нь залгасны дараа «Союз--4» «СоюзЗ- 5» хөлгийн нисэгчид сансрын өгхөргуйд дахин гарамгай туршилт хийлээ, «Союз-б» хөлгийн, | нисэгч Евгєний Хрунов, Алексей Елисеев нар 95 дахь тойрог дээрээ дуулгаа өмсч, хажуугийн өрөөний нээлхийгээр сансрын задгай огторгуйд ил гарлаа. Алексей Елисеев, Евгений | Хруног нар сансрын огторгуйд ил гарсны дараа эрдэм шинжилгээний хэд хэдэн тур шилт, ажиглалт хийгээд, дараа нь «Союз--4» хөлгийн хажуугийн өрөөнд шилжиж оржээ, Тэгээд дуулгаа тайлж, «Союз--4» хөлгийн | дарга Владимир, їШаталовын дэргэд ажлынхаа шинэ бай рыг эглэй суужээ. Сансрын энэ хоёр, нисэгч хөлгөөсөө гарч, нөгөө хөлөгт шил" жихдээ амьдралын нөхцөлийг хангасан бие даасан шинэ систем бүхий дуулгаа өмсчээ. ЕЁлнсеев, Хрунов нар сансрын огторгуйн нл задгай нөхцөлд хоёул цар хиртэй байжээ. "Ингээд дэлхийД анх удаа дэлхийн хиймэл дагуулын тойрог зам дээр санс П Яг 4 ын л х “ёс (6! ниний мэндэлсний 100 жил үзэсгэлэн байгуулжээ. Минййнндд,н 22 22 ЛРЭРЭРЭЛРЧЛЛЛ 2 Ү3 Ж»! ҮУ 17277 Дондог хэд хэдэн удаа хичээл та- салж, бүр сүүлдээ зарим хичээлд сул- дүн ч авдаг болов.Ааш зан нь ч ху: вирлаа. Нөхөдтэйгээ ширүүн дориун харьцана. Нэн ялангуяа охидын үгэнд бол бүр ч орохоо болилоо. НӨ- хөд нь түүнээс -- Дондоог өчигдөр чи гэхэд -- Чамд хамаагүйгэх юмуу, 9с- вэл доогтойхон байдлаар инээмсэг- лэж заримдаа хЭнэг ч үгүй дуу дуулж сууна. хаачаав? Үүнээс болж нэг ангийн 95 хүүхэд Дондогийг янз янзаар боддог боллоо. Цэвэлмаа түүнийг их зантай болжээ гэж бодож байхад Дондог уг нь хичээлдээ сүрхий юмсан. Хөгжимд даанч сонирхолтой. Тэгээд ч хөгжим тоглосоор хичээлээсээ хоцордог 00- луу гэж Цэцгээ охин бодно. Гэвч тэд Дондогийг өөрийн хамт олноос орхи- ХЫГ хүсээгүй ажээ, Нэг өдөр ангийн хурал боллоо.Энэ Хурлыг чухам хэн зохион байгуулс- ныг хэн ч үл мэднэ. Тэр хурал дээр ангийн багш Ч орж ирсэнгүй. Ердөө л ангийн дарга Оюунтунгалаг хурал нээж үг хэллээ. -- Найзууд аа! Бид 7 жил нэг ан Гид сурч, нэгэн ээжийн шиг ахан в 8 ЖжвиинЖНэг, боёивиииниЕНнНЦНЖиЖЖЭЛСНОСНГҮГЭУүл1о115 . Цолмон ахлагчтай таван М Жо Ч У ЭГ Ү ыг : Ү Ч Чу ү85 Хо АЖ му х Ээ“ ү АХ, Сууулау ДүҮс боллоо. Та нар бодоод үз л дээ. Тэртээ ДО- лоон жилийн өмнө бид 1:ийн «А» гэ сэн ангийн үүд татаж, сургуулийн алтан босго алхахдаа ямар байлаа? Бне биенээ ч танихгүй. Бичиг ном.чЧ мэдэхгүй байсан шүү дээ. Тэгвэл өнөөдөр бид ижилдэн дасч, бараг мөрий нь хараад лд энэ Дондо- гийн мөр, энэ ч Должингийн мӨр гэж танихаар боллоо. Манай хамт-олон ямар ч бэрхшээ- лийг даван туулах хүч чадалтай.Гагц хүү бид хүсэл зоригоо нэг хүн шиг нэгтгэх хэрэгтэй, Ийм учраас анги- даа таван онцын төлөө соёлч нөхөр- лөл байгуулбал яана гэхэд хүүхдүүд нэг хэсэг шуугилдаж байснаа -- Зүйтэй тэгье гэж нэгэн дуугаар зөвшөөрөв, Нөхөрлөлийн ахлагчаар ХЭНИЙг СОНГОХ вэ? гэХэд хоёрын ззэ- рэг хүүхэд Оюунтуг тагийг сонгоё гэсэн боловч Дондогийг сонгоё гэсэн Өнөрийн саналыг олонхи нь зөв- шөөрч, соёлч нөхөрлөлийн ахлаг- чаар сурагч Дондогийг сонголоо. Дондог нөхдийнхөө омнө гарч хэ- сэг зогссоноо: " -- Над ийм өндөр найдвар хүлээл гэсэн та нарынхаа итгэлийг аль боло хоор: биелүүлэхийг хичээнэ гээд суу- лаа. Үүнээс хойш Дондог нэгч ца- гийн хичээл таслаагүйгээр барахгүй ТОЕгБЕХНЖНЭ” Нийслэлийн 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн онцын тө лөө соёлч нөхөрлөлийнхөн В.И, Ле- ийн ойд зориулж, Ильнч бидний дунд гэсэн Гэрэл зургийг Ц. САМДАН Эв нэгдэлтэй анги Нийслэлийн 28 Дугаар су лийн 10-ын т, 218 «А» ангиар ороход: -- Авираа, чи ямар гарсан бэ? - Сайн 4727) -- Манай Чулуунхүү онцл гар - сан биз дээ -- Тиймээ -- Манайх 100 хувь суралцаа шив дээ. -- Тэгэлгүй яахав. Сайнаас онц сурлагатан ангийн нийт су рагчийн 45 хувийг эзэлж байна. Хүүхдүүд ийнхүү ам булаал- дан ярилцана, Эв нэгдэлтэй энэ ангид тус сур гуулийн хөдөлмөрийн аварга су рагч Цэцэг, Нэргүй аварга . хөг жимчин Батсүх, уран уншигч, 10 жил дараалан онц сурч . байгаа сурагч И. Чулуунхүү, аварга. ша тарчин Авирмэд нарын олон сай чуул суралцдаг. Саяхан болж өн гөрсөн сургуулийнхаа. урлагийн Ф БҮГДЭЭРЭЭ ХЭЛЭЛЦВЭЛ Ф ЦУВЖ ЯВСАН: БАРНААС ЦУГЛАЖ СУУСАН ШАА Ф дэм дэмэндээ, дээс ЭРЧИНДЭЭ. Ө ХҮН ХҮНИЙХЭЭ ХҮЧИНД, ЗАГАС УСНЫХАА ХҮЧИНД, ЗГАЙ ДЭЭР БУРУУГҮЙ, БҮЛЭЭН УСААР УГААВАЛ ХИРГҮЙ жилийн эцсийн шалгалтаар сайн дүн тэй төгсчээ. 5 «Олны олон таван цэн» гэж ИЙМ Л хүчтэй ажээ. Манай ардын цэцэн үгэнд «Бүгдээрээ зөвлөвөл буруу: гүй, бүлээн усаар угаавал.. хиргүй» гэж мэргэнээр хэлсэн байдаг. Ийм ч учраас хэдэй жилийн өмнөөс эхлэн ма най орны хот хөдөөгийн нийт .сур- гуульд таван онцын төлөө соёлч нө- хөрлөлийн хөдөлгөөн өрнөж, энэ хөӨ- дөлгөөнд бараг бүх сургууль бүлэг хамрагдлаа. Өнгөрсөн онд Монголын Пионе- рийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн зарласан уралдаанд олон бүлэг, ан- ги соёлч нөхөрлөл хамт . олноороо шалгарч нийслэлийн 10 жилийн 1 дү гээр дунд сургуулийн 18 дугаар бүл гийнхэн ЗХУ-д пионерийн Артек зус ланд амарсан билээ. Арван наймду- гаар бүлгийнхэн шиг тэргүүний хамт олон, соёлч нөхөрлөл олноор төрж байна. гдс Манай нийгэмд-нэг нь нийтийн тө лөө, нийт нь нэгийн төлөө, хүн хүн- дээ найз нөхөр гэсэн хүнлэг ариун зарчим баримталдаг. «Нэг үхрийн эвэр цохиход мянган үхрийн эвэр дор гино» гэж, манай ардын цэцэн. угэндч Хоо ирээдүйг гардан бүтээгч агуу. их хамт олны нэгэн гишүүн бол пионер сурагчид та нар юм. : Ц. ЭРДЭНЭ5АТ байдаг. Хэрэв нэг нь хичээлдээ сул дүн авчихвал хамт олны дүнг дарна. Иймээс хүүхэд бүр зөвхөн өөрийгөө бодох бус нөхдийгөө бодох нь чухад юм, Нэгийгээ муу байхад нөхөд нь тусална, Энэ бол нөхрөө гэсэн ний- тийн санаа юм.Тийм учраас хүүхэд та нарын өмнө давагдашгүй дийлдэшц гүй-бэрхшээл гэж. үгүй. билээ. Саяхан хуралдаж Өнгөрсөн МПБ ын Төв Зөвлөлийн П бүгд хурал су- рагч пионерүүд та нарын дунд өрнө сөн соёлч нөхөрлөл, хамт олны хө- дөлгөөнийг улам эрчимжүүлэхийг чу халчлан заалаа. Хамт, олон гэж юу вэ? -- Салаагаараа, бүлгээрээ, бүлгэ мээрээ,бүхэл нийгмээрээ бид нэгэн хамт олон гэсэн агуу их гэр бүлгийн гишүүд юм. 3 Хамт олон хаана байх вэ? Хаана л бол хаана хамтолон- бий. Зуны амралтаар та нар янз бү рийн насны хүүхдийн-бүлэг байгуулж нэгэн хамт олны нэгдэл бүтээж ч бо- ., лох юм. Хамт олны зорилго юу вэ? -- Нэгэн хүн шиг хүч зоригоо нэгт гэж хамтарч сурч хөдөлмөрлөж эх орондоо их зүйл бүтээх явдал би-) лээ. : Цэцэглэн хөгжиж байгаа эх орны- Хийж бүтээх саруул зам 1967 оны зун цаг, амьтан хүний сэтгэл тэнийн | баясах үед Иоров охины сэтгэл бүр ч баяр, хөөрөөр бял- хав. Тэр хоёр жилийн өмнөөс хүсэж мөрөөдөж явснаа биелүүлжээ, 1965 онд нийслэлийн 10 жилийн 5. дугаар дунд сургуулийн 10 дугаар ангийг сайн дүнтэй төгссөн бяцхан шар охин ямар нэгэн дээд сургуульд элсэх байснаа орхиж ажилчин болох гэсэн хүсэл тэ- мүүлэлдээ хөтлөгдөж улсын хэвлэх үйлдвэрт очиход «насанд хүрээгүй бай- на» гээд аваагүй ажээ. Энэ өдрөөс хойш Норов охин арван найман нас, ажилчин гэдэг хүндтэй алдрыг хүсэн мөрөөдөх болсон билээ, Хүн хүссэн мөрөөдсөнөө биелүүлж л явбал санаа сэтгэл уучирч, урам зориг ордог хойно доо. Тэр өдөр Нөров, оёдлын 6 дугаар артельд оёдолчноор орж сэтгэл санаан даа наран мандаав, Норов --Ааваа би оёдлын артельд ажилч- 584:88--48:448:4:85 4888 8 8 4-4 98-48 4 88 6-4в 18 1 035 48 4 88 0:48:508- 1488 48:48 40848, 48 548 9В өв «8. в ав ав, аваа. 3. - үзлэгт энэ анги амжилттай.орол- | цож тэргүүн байр “эзэлсэн юм, Шинэ он тэдэнд, шинэ хүч, шийд вэрлэх цаг авчирлаа. Олсон ам жилтаа бататгаж, хэдхэн сарын дараа аравдугаар ангиа амжилт тай төгсгөн хаа нэгтээ дээд сур гуулийн хаалга татахаар юм уу, үйлдвэр,барилга, хөдөө аж ахуйд ажиллахаар хөлгийн жолоо залах мөч тэдний идэвх зоригийг чан галж байна. Нийслэлийн 28 хүсир сургуу- лийн 10 дугаар сурагч Б, БОРХҮҮ ёс 4 5 «ос АРЖО 5 Нддийднэй сэ 63-25 72 32555 22 555208Р022--225553 23222082: 222 х0р Эу дуулсан яс хөл-арралдлаар аэррий наар орлоо гэхэд Иш охин минь чи хоёр жилбичээ чийн ажил хийлээ. Тэр чинь чамд 00-Ё. лох юм биш үү дээ. --Ааваа та бод л доо, Би 10 дугаар анги төгсөөд дээд сургуульд орох бай- сан, Гэвч би ажилчин болох гэж л хүс- сэн шүү дээ. --Тэр нь ч тийм, Миний охин хийж чадах ажил юм болов уу даа. Аав охин хоёр ингэж ярилцсанаас хойш бү- тэн нэг жил илүү хугацаа өнгөрчээ,Энэ хооронд Норов охин эрэгтэй хүний кос-. тюм, шальто зэргийг хийж чаддагбол лоо. Костюм өмд хийхэд 25 дамжлага- тай, педжак 80 дамжлагатай пальго 81 дамжлагатай ажээ. Энэ бүх дамжлагад . ажиллаж сурч байж дээрх хувцсыг бү- рэн хийж чаддаг болно. Норов одоо энэ бүхнийг хийж чадна, Тэр 1968 оны 19- лөвлөгөөг 109 хувнар биелүүлснээс тадна хамт олныхоо итгэл найдварыг хүлээж бригадын дарга хийж ,» байна. Норов бригадын дарга болоод удаагүй байгаа боловч зохион байгуулах уран арга ухаанд шамдан суралцаж, брнга- «дын ажилчдаа сайн зохион байгуулс- фнаар тэдний бригад сар улирлын тө | лөвлөгөөт үргэлж 100-аас доошгүй Ху звнар биелүүлж байгаа ажээ, » Норов бас эвлэлийн үүрийн дарга їхүн юм. Эвлэлийн гишүүд нь энэ брн- |тадын ажилчид тул эвлэл, олон инйтийн «ажил явуулахад сайн талтай гэнэ.Эдний Цүүр өнгөрөгч онд зохиосон олон талын (ажлаараа үйлдвэрийнхээ хэмжээнд тү- « Гүүлжээ, Хүсэл мөрөөдлөө ийнхүү бие флүүлж наян настай аавдаа түшиг тул- ЦГУУР болж яваа Норов охины урдах «сам саруул байна, ! Тэр зам бол бүтээх хийх, барьж ( байгуулах гэдэг хүсэл сэтгэлээр үргэлж -о жигүүрлэн явдаг ажилчин хүний зам илээ. г, сэсмээ В. И. Лениний мэндэлсний ГОО жилийн ойд га ЛУРСЛМ ЯСУНЕВЧОА ЭРЭЭ 9ХН, ДАРУУ АНХААРАЛ ХАЛАМЖ Владимир Ильич нөхдөө гайхалтай сайхан халамжилдаг хүн байв. Нөх- дөө зовох цагт, ялангуяа өвдөж ша- - далсан үед ГОЙД анхаарч, хичпнээн нх ажилтай байлаа ч эргэж тойрон, харж үзэх цаг зориуд гаргадаг бай лаа. 1921 онд манай эхнэр Зинан- да Павловнаг эмч нар үзээд ЮКсссн- “ тукид явуулахаар болсон юм. Бладин омир Ильич биднийг өөрт нь хандаж гуйхаас өмнө шуудан хүргэгчээр эр- хийн үнэмлэх (мандат) илгээжээ. “, «..Намын ахмад гишүүн, миний ““нөхөр 3. П. Кржижановская Ноевзо- рова бол...» гэж Ильич энэ эрхийн үнэмлэх дотор Зинаида Павловлаг “тодорхойлон бичиж гарынхаа үсгийг зурсан байж билээ, ГОЭЛРО-гийн улс орныг цахилгаанжуулах Ххэтийн төлөвлөгөө хийсний минь дараа на- майг Ильич Ригийн булан орчимд явижс амар гэдэг байв. Намайг цаар- галаад байхаар өөрөө амрах газраа сойго гэлээ. Ингээд эхнэр бид хоёр Нашир голын хөвөөнд Лёдовод амра- хаар явсан юм. |Нам тайван газар ЇЕ. Гэтэл нэг орой машины ДУУ сав.. Владимир Ильич ороод ирлээ. 4 Үгүй, та яаж ирэв ээ? Зуун хорин километр ийм муу замаар явах гэж! гэж би санаа зовон асуув. 7 Зүгээр, зүгээр энэ чинь над сайн юм боллоо, Эрүүл агаарт тол- сэтгэлд таатай байна гэж хэлэв. Ингээд Ильич цаг хиртэй бидэнтэй ярилцаж байгаад явав. Энэ бол Ильи- чээс намын ахмад нөхдөд хандаж байгаа анхааралд халамж байлаа. анхаарал халамж тавихад хүн байв. Нэг удаа Горкад очлоо. “-- Владимир Ильич ээ! Энд ч тун аятайхан байна шүү гэж би хэллээ. Ильич ихэд ичиж, -- Та ойлгож байна уу? Бид бүх хүнийг ингэж төвхнүүлж хараахан амжаагүй байна шүү гэж санаа гөвж хэлсэн билээ. Даруу зан, Ильи “чийн гайхалтай даруү зан чанарыг мэдэхгүй хүн бидний үед байгаагүй. Хүүхдүүд ээ! Глеб Мексимилна- ковч Кржижановский залуу насандаа хорин гурван настай залуу Бладимир Ульяновтой Петербургт анх танилд- жээ. Г.М. Кржижановский, хожим түүний гэргий болсон 8, П. Невзоро: галт тэмцлийн эхэн үед Владямир Ильичийн Петербургт байгуулсан «Ажилчин ангийг чөлөөлөх тэмцэх эв лэлийн» ууган гишүүд юм. Тэд 1У- “чин жилийн турш /Ильинчийн хамт ажилчин ангийн хувьсгалт тэмцэлд хүчин зүтгэжээ. уЖО Ж. ХОРЛОО орчуулав. : | | ! ! 1 ! 1 ! | ! ) гойгоо сэргээх сайхан байна. Миний)25-52---5 | | Владимир Ильич өөрийнхөө төлөө их ичдэг ва бол Оросын ажилчин ангийн - Жав, ээж, ах, дүү, айлынхаа » дүү, ай цовоо сэргэлэн, юманд хяшарраэдд-г 2-5: Ес Энэ бор жаал 7 жил Онц суралцаж с аа, таван онцын болзол хангасан пно эмэ юм. Онц сурлагатан Б. Баатар бүл- : н сайн дарга, Бас биеийн тамнрын өрөл бүрийн секцэд амжилттай сурч, 1 Уран сайхны дугуйланд авьяастай оролц 1 дог, Пионерийн тэргүүний идэвхтэн Б. | Баатар, «Залгамжлагч» П чуулганд шал гарч оролцжээ, Бүлгийн Дарга Баата- раас бүлгийн ажлыг хэрхэн зохиож ! ажилладаг тухай асуухад ийнхүү ярилаа, --Би бүлгийнхээ ажлыг урьдаас 10- НогРРУРН 3 1 ) дорхой төлөвлөсөн ажлын төлөвлөгөөний дэгуу явуулдаг, 2Кишээ нь нэгдэх өдөр пионерийн ажлын талаар, хоёр дахь үечилсэн дэвшил, гурав дахь өдөр эрүүл энхийн төлөө, дөрөвдэх өдөр баа- тарчуудтай уулзах, 1 ! 4 4сас 4 4 Баянхонгор аймгийн. жилийн дунд сургуулийн сурагч | Грэ й с ээр жил пүрэв лнонерийн идэвхт Ёс: тай ажиллаж, байна, Даасан бүлгийн рүүд нь улирал дараалан зуун хувь жээ, Зурги 5 Дахь өдөр таван ,Арать. гчетАЛ, “өнинй "Лаан ЛесирүЛ, РТЛАЛТЛВВВАЛ ЛЕВНА/ ЦЛЛБАГҮЖЛАГ /ЖОИА/ ЛЖИВЛИЕНАГ /БМНА. гажила/ / ална /члнА.. Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн эгуулийн 4-ийн «В» ангийн сурагч Б. Оюун г 14 улирал дараалан:онц суралцаж таван онцып болзол хангахаар мэрий Х. Баянцагаан сумын Ч Ї4, Төмөр- йг Л, БЕЛДАНДОРЖ гевшалланахганнал газаа ална ччныг, тнналчиналавал Паяжаг Лавшаллашаалү ална Ллавныл тээл !) БЭСИӨРТЫГТ |!) “ТӨВШРҮҮЛЭХИЙН ХҮҮ онц, Нацагдорж тэмдгийн болзол хангах талаар, 6 дахь өдөр охидтой ажиллах зэргээр ажлыг нарийн төлөвлөж -өдөр бүр өөр өөр сэдвээр бүлгийнхээ ажлыг явуулдаг, Ингэж ажилласны үрээр ма най анги 1967--1968 оны хнчээлиин тод жилд 100 хувийн сурлагын дүн үзүүлэв. Одоо тааруу сурлагатай хүүхдийг сайн сурлагатай хүүхдүүдэд даалгаж өгөөд ажиллаж байна. 1968--1969 оны хичээлийн жилд 100 хувийн дүнтэй төгсгөх зорилт Тавин ХН-, чээллэж байна.Манай ангийнхан ЧӨЛӨӨ цагаараа төрөл бүрийн дугуйлан, секцэд суралцдаг. Манай бүлэгт П. Цэцэгээ, С- Эрдэнэцогт зэрэг улсын болзол хангаж байгаа биеийн тамирчид олон бий. Бид саяхан Цэнхэр сумын бага сургууль дээр цанын аяллаар очиж уулзалт үдэш лэг зохиож зарим бүлгийн ажлаас турш лага “авч өөрсдийн туршлагыг нэвтрүү лэв,Энэ аяллаар зарим суурь, фермээр явж концерт тоглож ухуулга ярна Хий- жээ. Бид анги дээрээ математекийн секц байгуулан хичээллэж байна. Бид «Ахма- дын сургаал алт», «Ахмадаас сурья» гэсэн уулзалт үдэшлэг явуулдаг, Саяхан сул цалиит Хүүхнээ гуай, фермийн дар га хурандаа Шарав гуай зэрэг ахмадууд тай уулзалт хийж, тэд бидэнд маш сонир холтой зүйл ярилаа, Манай ангн бас соёлч нөхөрлөлийн анги болохоор үүрэг авч ажилласан юм, Удахгүй шалгуулах гэж байгаа, Бид ангиараа сайн онц сайн сурахыг гол 30 рилгоо гэж үзэж байна гэж бүлгийн дар га Баатар ярив. Сайн ажиллагаатай энэ бүлгийн дарга бол Архангай Төвшрүүлэхийн САА-н 8 жилийн сургуулийн 7--гийн «А» ангийн сурагч юм, Эдний ангийн сурагчдын эвтэй, хам тач сайн ажиллагааг сургуулийн захир- гаа үнэлэн үзэж тэргүүн анги болгоод дарцаг, үнэ бүхий зүйлээр шагнажээ. Төвшрүүлэхийн (САА-и цахилгаан техникч С. БАНЗРАГЧ дунд ж байна, Зургийг ЦЭВЭГСҮРЭН амжилт- ! пионё- суралп- Ё.750 2) МОНГӨЛ ХЭЛ БИЧГИЙН УЛСЫН АНХДУГАЖР ОЛИМПИАДАД: АМЖИЛТГАЙ 0РОЛЦЦОГООН Анхаараарай! Анхаараарай Монгол хэл бичгийн улсын анхны олимпиадыг зохион байгуулах хорооноос зарлаж байна. БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яамны коллегн, МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны Товчооны 1969 оны 1 дүгээр сарын 7-ны өдрийн хамтарсан Хур- лаар, Ерөнхий боловсролын сургуу лнудын төгсөх 4, 8, 10 дугаар ан- гийн сурагчдын монгол хэл бичгийн улсын олимпнадыг жил бүр зохион явуулж байхаар тогтоол гаргав. Нэг. Даваануудын талаар, -« Монгол хэл бичгийн улсын анх- дугаар олимпнадын 1-ийн давааг сургууль тус бүр өөрийн. сургуу- лийн тэр бүлгийг шалгаруулах зорилгоор 1969 оны 3 дугаар сарын 5-ны өдөр, төгсөх 4, 8, 10 дугаар ангийн сурагчдыг нэгэн зэрэг орол- цуулан явуулна. -4Монгол хэл бичгийн улсын анх дугаар олимпиадын хоёрын давааг аймагтаа, 1, 2, 3 дугаар эзлэж шалгарсан бүх бүлгүүдэд аймгийн комиссоос төлөөлөгч томилон очуулж сургууль дээр нь 1969 оны 3 дугаар сарын 19-нд явуулна, аймгийн 9 дунд « двуйсууээй /969с.23:18 8 хус, 1970сн9:33,3:ус Жижүүр анги Менай сургууль дээр сүүлийн 3 жил жижүүр анги тогтмол ажил- лаж байна. Энэ нь 5--8 дугаар гн гийн сурагчид тус бүр долоо хоно- гийн хутацаагаар сурагчдын арчун цэвэр, хүмүүжил, олон нийтийн ажлыг багшийн туслалцагтайгаар хариуцан хянаж ажиллаад, Бямба гаригт хичээлийн дараа жижүүр ангийн сурагчид ажлаа. хүлээлцэж тайлагнадаг юм. Увс аймгийн Хяргас сумын жилийн дунд сургуулийн багш Ж 2 Ю 17(5)59,6515) 8 -0-- Монгол хэл бичгийн улсын “анхдугаар олимпиадын Ш-ын да- вааг улсын тэргүүний бүлэг шалга- руулах зорилгоор аймаг хотоос шал- гарч ирсэн бүлгүүдийн анги бүрээс -5 бүлгийг шалгаруулан бүгд 15 бүлгийг оролцуулж олнмпиадыг зохион байгуулах хорооноос томнлогд сон төлөөлөгч сургууль дээр нь очиж 1969 оны 4 дүгээр сарын 16-нд тус тус явуулна. Хоёр. Байр эзлүүлэх талаар, -- Дөрөв, найм, аравдугаар анги тус бүрээс улсын тэргүүний нэг бүл гийг шалгаруулж тус бүрийг 1 дү- гээр зэргийн диплом 50 төгрөг. -- Аравдугаар ангиас хувийн ам- жилтаар тэргүүлсэн сурагчдыг 1 байрд нэг сурагч (100 төгрөгийн үнэ бүхий соёлын бараа) П байрд 2 сурагч (тус бүр 75 төгрөгийн үнэ бүхнй соёлын бараа) Ш байранд 3 сурагч (тус бүр 50 төгрөгийн үнэ бүхий соёлын бараа) шалгаруулж |, П, Ш зэргийн днило- моор шагнахас гадна нх дээд сур гуульд монгол хэл бичиг, уран 30- хнолын хичээлээр шалгалтгүй элсүүл нэ. Улсын олимпиадад амжилттай оролц сон бүлгүүд болон тэдгээрт хнчээл заадаг ба анги удирдсан багш нарт тусгай шагналд олгоно. : Теодор Волишекий А| ГАЙДАРЫН ТӨРСНИЙ 65. НАСНЫ ӨЙД, (Гайдарын тухай шүлгүүд) Айдар голын эрэгт Байдар уулын энгэрт Гайдар-гэсэн нэртэй Галтай хүү өсчээ. Улаахан оддын дор 1Нулуухан бичгийн эцэст Арын албаны дарга гэж Гарын үсгээ зуржээ. Идэр нас нь хүчтэй Ирмүүн чанга зоригтой Уян хатан үгийг Урлан цуглуулах ажилтай Салбар, хороогоор тоолохгүй Сая сая хүүхэд Уян хатан үгснй нь Уншиж давтацгаахдаа Гайдарын алдрыг Гал шаг дүрэлзүүлж Улаан бүч шиг мөрүүдий нь Учрыг тунгаан гүйлгэнэ. Алтан Москва, Крым Алсын нэгэн тосгонд ч Улаан бүчтэй хөвгүүн Уянгатайгаар ийнхүү уншииа, -- Хөвгүүн би та нартай || «Төмөр»-шиг команд байгуулна Хүүхэд та нарт зориулж Түүн шиг тууж бичнэ-гэв. Цэрэг малгайгаа духдуулж Цэмцгэр шинелээ дэрвүүлж Цогтой хүүхдийн дунд Цовоолгоор Гайдар алхална, «Хүрэл бие энээ 2 Хүн айх хэрэггүй, Үүрийн туяанд мишээн Үзэсгэлэнт хот алаглана» Хүүхдүүд цэцэрлэгээсээ Түрүүч нь 1968 оны 52. энэ оны 1.3 дугаарт 1904 өн: А. Блокын «Гоо хатны тухай шүлэг- лэл» гэдэг ном гарчээ. 1 дүгээр сарын 17. Мөсквагийн уран сайхны театрт А.Л Чеховын «Инторын цэцэрлэгт» гэдэг жүжгийн анхны тог- лолт болов, 5 дугаар сар, Лениний «Алхам урагш, хоёр алхам хойш» зохиол нийтлэгджээ. Н. Е, Жуковский, «Биесийн өргөх хүчний теоремууд»-ыг боловсруулав. 1905 он: А. Эйиштейн «Харьцангуйн онол»-ы/ төмтьёолов. --5 дугаар сар. Иванова --ВозЗ- нпесенскийд анхны, ажилчин депутатуу- дын бүх хотын зөвлөл буй болжээ, 26 дугаар сарын 14, «Потемкин» гэ- дэг хуягт онгоцон дээр бослого болжээ, Т дугаар сар. Лениний «Ардчилсан хувьсгалд социал-демократын Ххдёр так- тик» гэдэг зохиол хэвлэгдэн гарав, 1906 он: Горький «Эх» романаа бичжээ. З дугаар сарын 18. Дэслэгч И. И. ШШмидтыг бууджээ, 1907 он: 6 дугаар сарын 3. Хаалт засаг улсын 2 яугаар думыг тараав. 1908 он: 10 дугаар сарын 5. Болгар уле тус- он: териализм ба бүтээл -гарав. МО ГҮҮЛЛЭГ Намар болоХод Хараа толын аргээрх шугуйд мойл элбэг ургана. Би буцах шувуудын ганганаан дор олон удаа мойл түүж үзсэн юм. Савтай жимсээ барьсаар ирэхэд дүү чар минь баярлан угтдагсан, Би түүж ир сэн мойлоо дүү нартаа тараана. Ээж юм оёж, тэрхүү- хэндээ инээмсэглэн баяртай сууна, Би голын шугуй- геас мойлтой цуг баяр баясгалан авчирсан шиг сапагд дагсан, Нэгэн өдөр Ванган бид хоёр мойлонд явж бя- лээ. Бид комбайнаар хурааж буй улаан буудайн та- риан дундуурх алтай шаргал замаар явсаар. мойлтой шугуйдаа хүрэв. Ванган, надаас насаар ах, биеэр том овоо барилддаг боловч түүндээ эрэлхсэн дээрэнхүү зєнтай хүүхэд байв..Манай багш «Ой модыг хайрлах. хэрэгтэй» тэж сургадаг билээ. Бавган мойл авах гэж монос өөд авн- рахад зарнм мөчнр нь хугаран унаж байв. Ванган «Энд чїнь их мойл ургадаг юм байна. Хойтон ирнэ дээ» хань энвгсд жининнжанинэ ээ адөрррч Ё БиВЖВжжижВжНВВжиЭНЖ Хи арван »Ч гаар тогтиолоо тунхаглижээ. 4-5 дугаар сар, В, И. Лепиний «Ма- эмпириокритицизм» с.ОКНЖНЭНСНСЕСНСН2 СН: СНСРСН2Н2НСНСН2Н2Н28202НСӨСН282НС0СНСНСНСНС0С3СНС8СН:0:0С820С82НСН2820С0С028СНС0:8С0С8282820282Н2171 жинажииннжэжинжн сн аВнанИсВснасн. сяасаннээссхиниижижажинЖВнинжиНнВОВИНЭНИИВЭ2Н) оиниижижжнжВннэнИ2Ж82НЖн2020228288:81 таван түүхийг уншаарай. Р.Нири хойд туйлд хүрчээ. 1910 он: Ё Ри, (117 дүгээр сарын 7. Л,Н, Толетой нас баржээ. 3 1911 ол: 5 дугаар сарын 9. Б. Л. Розиик дэл- хийд анх удаа зурагт радиогийн нэнт- рүүлэг хийжээ. - 12 дугаар сарын 14. Р. Амундсены экспедцдн өмнөд туйл хүрэв. 1912 он: : 4 дүгээр сарын 23. (5 дугаар еєарын 5) Большевикуудын сонин | Пранда»- ын: анхны дугаар гарав. 12 дугаар сар. В. Маяковскийн яруу найргийн эхний бүтээл гарчээ, 19183 ол: . 4 дүгээр сарын эцсээр в,и. Ленин, Н. К. Крупская нар Польшийн Пронпно тосгонд очиж суужээ, 8 дугаар сарын 25, «Наш нуть» гэ- . дэг большевик сонин Москнад гарч эх- лэн. 3 1914 он: : 8 дугаар сарын 1, Дэлхийн имнериа лиет 1 дүгээр дайн эхлэв. 3 8 дугаар сарын 15. гийн нээлт болжээ. он: Дэлхийн 1 дүгээр дайнд- иемдцүүд .. хөрт бодис хэрэглэв. Оросын академич Н. Д. Зелинский хорт утааны баг бү- тээжээ: 1 Панамын сув- - гэдэг Үргэлжлэл бий гэл: өгүүлж байв, Намайг зодох байх гэж айгаад би мөчир битгий хугал! гэж: хэлж зүрхэлсэнгүй. Хамгийн сүүлд нэгэн сеүлёгар монос хугалуулсан мөчрөө ун» жуулан уйтгартай сүглийж салхинд шарласан навч- саа унагах нь уйлж байх шиг санагдаж байлаа, Нээрээ ч уйлж бейсан байх. Орой ирэхэд дүү нар баярлан угтсан боловч би л баярласангүй. Миний баяр баясгаланг Ванган, моностой цуг хугалчихсан юм. Би болсон явдлыг гавдаа хэлэхэд агв эгдүүцэж: «Чи бүр Ванганаас дор хүүхэд байна шүү дээ, Айм- хай минь Эх орныхоо байгаль юм бүгдэд хайртай байх хэрэгтэй, х орпыхоо ширхэг шорооны төлөө цэрэг хүн амь насоа зорчулдаг юм. Тэнгэрийн алтан нар гэрэлтэж газар Делхий чинь та нарт өгөөмөр хим- гээ. өгч байхад» сэв, Эмээ ээж тэндээс: «Монос хугалж яалаа гэж болох вэ?» гэж үглэв, Би, одоо яах вэ? гэж бодлоо. Бодож бодож, ер нь Энэ явдлаа нөхөддөө хэлье. Мэдэж аваг. .Бүгдээрээ хэлэлдэхэд буруугүй гэдэг гэж бодлоо.. А. ЧУЛУУН (МУИС-ийн оюуган) ХАЧИН ХӨРӨӨ аход төнгөргөн. ” хутга үзүүлж: , --Дахо гуай, эйэз- “Юу вэ?гэж асуусанд:- -от- Хөрөө л байна, Өөрюу байх вэ?Гэх-/ гҮдээ харин шүд нь ур! гаагүй, хүүхэд түмт . (2 ХӨВӨӨ лм уу? Эсвэл. шүд : нь уначихсан чавганц хё: рөӨө байх гэж Дахо хариулжээ, ВААДАНТАНЙ ХУВЦАС БА ТОЛЬ. Хүрэл хөшөө рүү гүйцгээлээ, - Хүүхдүүд баясацгаахад Хөшөө мөн мишээнэ. Цагаан хусны мөчир дор Цавгинам дуу цуурайтаж Хөх цэнхэр тал, Хөвөлзсөн үүлэнд хүрнэ. “Гайдар багачуудыг 7 Гайгүй сайн ажаад Амьд юм шиг харагдан -, Амттэй тоглоомд урив. Хуучин Арзамсад Хуугай салхи сэвэлзэн Хупьсгалын хойчийг залгамж- : лагч Пионерийн дуу цуурайтна. «Улаан од бүтээе гэсэн Учиртайхан албаа гүйцэтгэнэм, Багачуудаа баярлалаа!» гэж Басл Гайдар инээмсэглээд: Арван дөрөвтэйдээ би Армид орсон юм шүү! Та иар тоглоцгоо! багачуудаа. Би манан хамгаалья!-гэв, Хожда Насредуннийг хүн .бүхэн мэднэ. Тэрээр нлжгээ унаж, олон ар ван орноор хэсүүчлэн Дорно дахн- наар төдийгүй, Грек, Румын, Болгар, Югослав, Кавказаар явж, Америк ор иоор хүртэл очжээ, Гэвч түүний дүү гэгдсэн Дахогийн хэзээ төрсөн, одоо амьд байгаа ЭсЭ- хийг хэн ч мэддэггүй юм. Хожда Насредиун амьд байхад түүний дүү Дахо бас л амьд байх ёстой гэж олон Хи хүн тааварлаж байна. Дахо бол ном унших, дуртай, номонд гарсан зүйлийн зөв бурууг шалгахын тул ЛЮунаас ч буцдаггүй хүн юм, Даход эдлэнгийн газар дөрөвийн зэрэг байвч түүнээс орох орлого хоёр муур тэжээ Хэд ч хүрдэггүй гэнэ, Ра, С. БАЛЖИННЯМ орчууд шоДӨ эндэ Лойсннс рчуулав. Хүн үү гэдгийг төсөөлөхийн тул Дор “ГсфухьсэШэттлүлээжэжэ- шэлҮлЭНК А-39925 : 0 -2у---ОВЕТИЯЫ! уед жычй ЕЕйСыВ ДХ. Сүхбаатарын нэрэмжит ялсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, ОГИЙН БЯР ЧАДАЛ эг өдөр баяр ча- ” далтны тухай ярна болжээ. : --Нае жар гарсан боловч бяр чадал маань хүүхэд үеийнхээс өөрчлөгд- сөн юм огтхон ч алга хө хэлэв. Нөхөд нь гайхахдаа: гэж “--Яагаад тэр билээ? гэж асуужээ. --Манай гэрийн тэнд байдаг том чулууг та нар мэднэ биз дээ? Би түү нийг хүүхэд байхдаа хөдөлгөж чадаа гүй юм. Одоо гэжээ, АЧАА ТЭЭСЭН НЬ ахо том баглаа зэгс үүрэвчлэн илжиг унаж явжээ. Түүний хажуугаар нэгэн хүн өнгөрөхдөө: 2“ -Иш, Дахо мннь бууж илжгээ ачаалж: өөрөө мордоод яваач дээ гэв, 3 --Намайг чи өөрөө сөө тэнэг гэж бодож байна уу? Би, өглөөнөөс хойш ачаа тээвэрлэсэн илж тээ амраахыг бодож байна тэжээ, “ваадантай юм олж байх. бае л чадахгүй байна. Инденс--14140 Харвуцлагатай эрхлэгч Ж, ШАГДАР Ч “--Дахо нэгэн удаа. зам дээрээс... тВхары нэн нх баярлан ал дотор нь хэд хэдэн дээл хув цас байжээ. Шалаахан Баган улахан : халаасыг суйлтал толь олдсон байна. Толинд ямар нэгэн хүний нүүр харав дахыг үзэж Дахо гараа цээжиндээ михэмсгээр зөрүүлэн: г --Уучлаарай, энд таны хувцас байс ныг мэдсэнгүй гэж хэлээд ваадавг ж зам дээр орхин ухарсаар хөл- дон оджээ. ! : ЯАСАН Ч ТЭНЭГ УЛС ВЭ ДЭЭ! 5 эсэн цайзыг хэсэг Хүн бүсэлсэн байжээ. Дахо бамбай, шийд-- мээ барьж тэдэнд тус лахаар очсон байна. Хэн нэгэн хүн цай- зын ханаас чулуу ши дэж, Дахогийн тол- гойг оножээ. Дахс тэндээсээ зугадан ОДОХДОО: 2 --Яасан ч тэнэг улс ба Ийм том бак 5 г олж й хүний толгой онож байдаг ёсодоын ! Зэн, эр байна даа! гэж хараасаар яв Үргэлжлэл бий... 4 Ө8ЛДЭнн 0 САНСРЫН ШИНЭ БААТРУУД 1 Москва хотын хон энэ сарын 22-ны өдөр санс рын нисэгч Вла | димир Шата- лов, Борис Во- лынов, Евгений Хрунов Алек- сей Елисеев на- рыг үндэсний баатрын ёсоор хүндэ.гЭцн :өгс угтан авлаа. Зөвлөлтийн сансрын Нисэгчдийг угтан авах ёслол Кремлийн нх т ордонд боллоо. Ордны танхимд Москвагийн хөдөлмөрчдийн зур- гаан мянга шахам төлөөлөгч, ТЭД- ний дотор сансарт тойрог замын | анхны станц байгуулах "гарамгай | туршилт бэлтгэж хэрэгжүүлэхэд ! оролцсон эрдэмтэд инженерүүд байв. Цуглааныг Москва хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн | бич- гийн дарга Виктор Гришин нээв. «Союз-4» хөлгийн Дарга Вла3- димир Шаталов, «Союз--5» хөл- гийн дарга хурандаа Борис Волы- нов, сансрын нисэгч ЕвгеНий Хру- нов Алексей Елисеев нар үг хэл лээ. Цуглаан дээр ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Леонид Брежнев сансрын «Союз--4», «Союз-б» хөлгийн нислэгийн тухай дэлгэрэнгүй үг хэллээ. Шаталов, Волынов, Елисеев Хрупов нарт Зөвлөлт Холбоот Ул- сын баатар гэдэг эрхэм хүндэт цол хүртээж, ЗСБНХУ-ын сансрын нисэгч цол олгов, ж Яр--чрэг-сжгэл-эгж эрт ээтглтээүлээлгэлгтээрүл-ээрэгэыр! 3.78 ЗСБНХУ--ын Сайд нарын Зөв лөлийн дэргэдэх Биеийн тамир єпортын хэрэг эрхлэх Хороо Є8нЄ- рын Нисэгч Владимир |Шаталов, Борис Волынов, Евгений Хрунов, “Алексей Еянсеев Нарт спортын гавьяат мастер цөл олголоо. П » 2.Ж.УГаал гэ. мнлмжнг100122 Д. СҮХБААТАРЫН ЗАЛУУ НАС ТИлэмсэлэихгмхэхлэлну--эгнүлл- : : : : : й Ё Алимаа охин хичээлээ тараад гэртээ харих замдаа Дулмаатай тааралдлаа. Алимаа гуравдугаар ангид, Дулмаа тавдугар ангид СУР даг ажээ. Дулмаагийн хүзүүнд Нампрах гал улаан бүчийг харснаа Алимаа, -- Найзаа би өӨНӨөдөр маш ИХ баяртай явна, Чухам юунд баяр ласныг чи таал даа гэв. -- Тэгье, Чи өнөөдөр тооны Хи чээлдээ онцсайн авч Л ДЭЭ. -- Үгүй, биш. Тэгвэл Лидагаас захиа аваа юу? хог -- Үгүй, Бас л таасангүй, З8 би өөрөө тайлж өгье. Найз нь их жанжин Сүхбаатарын мэндэлсэн өдөр пионерт элсэх гэж байгаа шүү дээ гэж Алимаа охин баяр лан хэллээ. Тэд явсаар их жанж ны талбайд ирлээ. Үд дундын нар ны туяа жанжны хөшөөн дээрх алтан үсэгтэй бичгийг улам Ч тод гялалзуулж байлаа. Хоёр охин хөшөөний ирэв, -- Пионер болох гэж байгаа хүн чинь баяртай байлгүй яахав. Тэгээд ч бүр Сүхбаатарын төрсөн өдөр пионерт элсэнэ гэдэг хэзээ Ч марташгүй сайхан хэрэг- Харин чи их жанжныхаа тухай аль хир мэдэх вэ? Гэж Дулмаа охиныг асуухад Мэдэлгүй яахав. Би чинь пионерт элсэх бэлтгэлээ бүр гурав дугаар ангид ороод л хийсэн. Над пионерийн улаан бүч бий, Энгэрийн тэмдэг Ч бий. Сүхбаата- рын тухай өлон дуу шүлэг сурсан Бас Сүхбаатарын намтрыг. мэднэ гээд Алимаа охины ярьсныг тэр хөвөөр нь убиигчиддаа сонирхуу- лья. дэргэд 78 А.. БҮХНИЙ.ПРОЛЕ1:РИ !НАР НЭГДЭГТҮЙ! ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД ВЭЛКЭН БАЙГЛУН!/ МХЗЭ-ийн Төв Хороо Х.СухБалтлрын нэрэмжит онголын ЇЇ яонерийн Байгвуллагын Төв Зөвлөлийн сонин мг өн гн өаиррииллэй 25 дахь жилдээ М.5 (1065) 1969 оны нэгдүгээр сарын 29. Лхагва Үнэ 10 мө ЧСҮХБААТАРЫН” СУРГААЛ. ҮНЭЭС. СУРЦГАА! ус «Миний бие монголын ард түмэнд эрх чөлөө олгох хэрэгт амь биеэ үрэгд» хийг юманд бодохгүй зүтгэнэ» тус «Бидний улс эв саналаа нэгтгэн, нийтийн хүчийг нийлүүлэн. нэгэн зэрэг зориглон хөдөлбөл үл хүрэх газаргүй бөгөөд мэдэхгүй чадахгүй гэх явдал ОГТ үгүй болж, цэнгэлийн манлайг олж болохыг дан гавц бидний еэтгэлийн-чин зориг мэднэ. Ташаагүй үнэн болохыг би батлана. мандахад дохоодын хүч нь ард Журамт Холбоот Улс мөн, Үүнээс өөр зам үгүй» ї «Манай улсын тогтнож даа Зөвлөлийн Засагт Нийгэм түмэн бөгөөд гадаад 1) «Лам ноёд, хятадын цэргийн эрхтэн, дэлхийн капиталын гурван давхар тал хигдалд орсон Оросын коммунист хувьсгал дорно зүг Дорно зүгийн ард түмэн босцгоож монголын атар хээр талын малчдад танай намын урна хүрсэн юм. т хувьсгалын түймрийг шатаав, 5, байна» ) (Оросын коммунист намын Эрхүү мужийн Ш бага хурал дээр Хэлсэн «Эрхэм нөхөд та бүхэн одоогийн явуулан байгаа гийн хэрэг явдлыг уг зорилгод нийлүүлж, үгчээв) намын бодлого ба аз4є ард түмний эрх чөлөөг мандуулж, аливаа дотоод гадаадын эзэрхэг харгисуудын гар савраас ангижруулан, ард түй нийг асран хамгаалах гэгээн замыг удирдан жолоодохыг эрхэмлэ!» ус «Нөхөд ардын цэргүүд зэвсгээ бөх барьж, төмөр Хүрээ мэт жагсагтун. Хувьсгалын туг олноор дээш мандаж, ховдог “шунахай капитал хөрөнгөтний ра шуун дарлалыг сөнөөе... Олон улсын хоорондох аргын таван өдөр бат тунгалагаар бадран орших сарын шинийн нэгний нх баярын сайн болтугай, (1912 оны майн нэгнийг тэмдэглэх тухай тушаалаас) тс Залуус та нар хувьсгалын тухай, шарын шашны худал хуурмаг суртлын лах ажлыг сайн хийх хэрэгтэй. Хувьсгалын эсэргүү муу Хулгай явдалтай шийд вэртэй тэмцэл хийж, эгнээгээ өргөтгөсөн энэ тмонгол-зөвлөлтийн найрамдлын тухай, тухай олон түмний дунд ухуулан таниу байгууллагыг Бүх Монголын За луучуудын байгууллага болгон өөрчлөх нь ЗҮЙТЭЙ... (МХЗЭ анх байгуулсан хурал дээр хэлсэн үгнээс) Зэмөлжиэлэлиэльилнэали ОЙ ИЭВЭЖАЖИНВИВНИЭЖИВЖННЭННЖИЖНЖНН жинжаажанажажажиэ жижВЖЭниВЖнНХ - Сүхбаатар 1893 оны 2 Ду гаар сарын 2-нд Амгаланбаатар хотод төржээ. Маш их авхаалжтай цовоо сэргэлэн хүүхэд байлаа. Сүх баатар моринд гарамгай сайн хүү хэд байсан учир 14 настайдаа Хү- рээ Хиагтын хооронд олон зуун километр газар улаач хийж өдөр шөнөгүй морин дэлэп дээр Давхн даг байжээ. Сүхбаатар бас багадаа Сүх гэ дэг нэртэй байсан, хожим Нь эх орныхоо төлөө байлдаанд гарам гай гавьяа байгуулсан учир баа тар цол шагнагдаж Сүхбаатар тэ дэг нэртэй болсон юм. : Багаасаа баяд ноёдын дарла лыг үзэн ялдаг байсан учир 1920 онд хувьсгалт нууц бүлгэм, бай гуулж, 1921 онд Монгол Ардын цихаханаана цинк. Хувьсгалт Нам байгуулж, эрэлхэг партизан цэргүүд, Зөвлөлтийн улаан армийн тусламжаар гэмин бароноос Монгол орныг чөлөөлж феодалын нийгмийн дарлалыг уст гасан юм. Сүхбаатар бол бидэнд энэ сай хан аз жаргалыг авчирч Монгол- Зөвлөлтийн ард түмний мөнхийн найрамдлыг аугаа их Лениний Хамт тогтоож өгсөн юм гэв. їЖ Зүйтэй. Чи Сүхбаатарын ту хай сайн мэдэж байна. Харин Сүх баатар бол Мопголын, Пионерийн байгууллагыг анх үндэслэн байгуу лагчийн цэг шүү дээ, Тийм ч уч- раас 40 жилийнх нь ойгоор Монго лын пионерийн байгууллагыг нх жанжны нэрэмжит болгосон юм гэж Дулмаа охин нэмж хэллээ, Хоёр охин Сүхбаатарын талбай гаар баяртай алхлав. Хэдхэн хоно гийн дараа хүзүүндээ аранзал улаан бүчээ зүүж, энгэртээ Сүх баатарын дүртэй тэмдгээ гялалзуу ялан энэ талбайгаар алхана Рэхээс Алимаа охин бүр ч баяр жөөртой 9 явах ажээ. : 28 ЭРДЭНЭБАТ « У БНМАУ-ын гавьяат багш Ф Би ардын сургуулиудад химн, тоо физикийн хн- чээл зааж жирийн багшаар үнэлэх 85 жил ажиллаж ирлээ. жүүлж байгааг Би өөрөө тоо Физик, ХИ- хичнээн сайхан байна Вэ? мийн эрдэмтэн биш боловч ину байсан сурагчдаас харахад ган. хүмүүжүүлэх эрдэмтэн ардын үр хүүхдээс энэ та минь одоо шинжлэх ухаа сурвалжлагч лын мэргэжилтэй эрдэмтэн ны акздемийн төрүүлэх юмсан гэж их хүсдэг байсан билээ. Ми ний аднлаар мөн одоогийн " олон эрдэмтэн мэргэд төр лаар анхны мэдлэгийг на ахмад тоо-физикийн багш жээ. даас авч өөрөө цаашаа й шинжлэх нар хүсдэг байсан юм. . : Шавь нараа санан дур Махран сурч Олон багш нарын хамтын сахдаа би юуны өмнө тэд ухааныг эзэмшин мэргэ ажиллагаа хүсэл мөрөод- нарын үнэнч шударга, жиж, багш мнний сонгон Миний су- лийг биелүүллээ. гараар хичнээн олон рагч орж гарсныг тоочин хааралтай суудаг, заалга химц физик тооны ШИНЖ- яаж барах билээ. Харин сан зүйлийг зүгээр тог- дах ухааныг хөгжүүлж тэр Олон цэлмэг саруул тоох биш харин учир ут- байгаа шавь агсан хүмүү ухаантай, шинжлэх ухаанд гыг олон талаар бодож сийн өндөр бүтээлийг ах дуртай, ажилч хичээнгүй, шинжилдэг. нам засаг, ард мад багш би харахад үнэ өндөр ухамсартан, зар- түмэндээ хүч хөдөлмөр Хээр бахдалтай байна. шимээ Өдөлмөралшаньунаг оюун билгээ үр бүтээлтэй (ддор гоо-физик, химн раа нэхэн санаж дурстя. зарцуулдаг, Саяхан саруул танхимд суртахуунтай, бужигнан орж, самбарын өмнө зогсож тоо бодон, ширээн дээр лабораторийн ” сөг байдлыг РЭЙН: зиираэ ммар,Дүн улфылт гишүүн физикийн шинжлэх Зарчимаар сургаж хүмүү- даа| Эдгээр ахмад сурагч ол гэж сэтгэл НЬ ХӨДӨЛЖ ухааны дэд эрдэмтэн Бат- Жүүлсэн юм. Тэд маань цмнхад дайчин замналаар байсан “сурагчид, одоо тоо суурь, Их сургуулийн Ма- БИНЦХЛЭХ ухааныг озэзинн- сурч хүмүүжин, эх орон- физикийн, химийн ухааны тематикийн багш профес- хийн тулд махран ажил доо нэр пуутай бүтээлч ма эрдэмтэд болоод багш, ард сор. Л.Шагдар, гео-физн- лаж, бөрийн омнө тавьсан тематикч, Физикч, химнч, түмэн, аав эзэжээ баяр- кийн дэд эрдэмтэн Түмэн- зорилгодоо хүрсэн юм. инженер болохыг хүсэн луулж эх орныхоо соёЛ өлзий, цөмийн физикч Авьяас билэгтэй шавь нар ерөөе! -ЭзтжтэРэн эт жинж ижнинвэ эн энэн нинээнжинжэжЭжВнннЛСЭН 081 їа АНХНЫ МИНЬ БАГШ Т Байшин барихаар суурийг нь тавьдаг. (Сайн суурьтай байшин бөх сайн байдаг. Бас «Хүн болох багаасаа, хүлэг болох унаганаасаа» гэдэг ардын зүйр үгийг бодсон ч тийм билээ, Миний анх бага сургуульд ороход, үү (Жүрмэд) багш угтаж авсан, Тэгээд «А» үсэг, арван тоо зааж, алаг нүдийг минь нээж, эрд- мийн замд оруулсан билээ. Миний хайрт Жүү багш хичээлээ дуусаад, хэдхэн. минут сайхал үлгэр ярьж, тайлбарлаж өгдөгсөн, Бид багшаа тойрч түшиж зогсоод бараг аманд нь орчих шахаад байсансан. Заримдаа багш маань ардын дуу заана.Бид «Арван хоёр жил». «Пионерийн дуу», «Эр бор харца- га» зэрэг дуу ДУХЛЛАГВЗас : Одоо бодоход загш маань бидэнд их юм зааж сургаж өгчээ. Зав- сарлагаар багш маань биеийн тамирын тоглоомоор тоглуулдаг байлаа. Анхныхаа багшийн ачаар би, үлгэрт дуртай, дуунд дуртай бол- лоо. Тэгсээр олон жил улирсаар роман, тууж, найраглал, шүлэг бич- Дэг болсноо Жүү багшийн минь анх хандуулсан зам гэж боддог. Биеийн тамирын тоглоом нь намайг тэшүүрчин болгов. Аялагч болгов. Миний бүх л сайн сайхан зан суртахуун, ааш төрхийг ачит багш минь над хайрласан юм шүү. шэг Тэр цаг өнгөрөөд гуч гаруй : Яа 2 Нн ӨД аруй жил болжээ. 2Нүү б Ё би хайртай явдаг юм. жээ, Ихүү багшдаа одоо ч Жүрмэд багшаа! Танд баярлалаа. вивннэнээнэззээнн жээ ВНВиВжиВиВВжНиВнВВЖиннНх/ БИ ШАВЬ НАРТАА БАХАРХДАГ М, НАСАНБУЯН ухааныг “ хөг- Далхжав, Түвдэндорж сур дэд эрдэмтэн Б.Бор, мийн шинжлэх ухааны дэд Авирмэд, физи- кийн шинжлэх ухааны Дэд эрдэмтэн Додон, Очирбат, : филисофич 7Күгдэр нарын : ажилч хичээнгүй, ном хэв лэл их уншдаг,хїчээлд ан коммунист ёс даруу тай сэргэлэн цовоо нөхөр- гойд үнэлдэг юм. Би шавь нараа хатуу ФЛИСдулгдтлттүрэсэнмт хэдэн лауллүнхэмсэлүлүруэрдгэлалээнэӨн Эх ӨР :11:8:2:13 таа багш би баярлаж ЯвВ- даг. Миний шавь агсан хХү- мүүс шинжлэх ухаан тех ник, сурган хүмүүжүүлэх ажилд их амжилт олж бай гаа нь зөвхөн монгол ор- ноор хязгаарлагдахгүй хи лийн чанд нэвтэрсэн ЮМ. та- ухааны Хи- Тоо-физик, химийн авсан мэргэжлийг үргэлж лүүлэн өөрийн эх орондоо гэх мэт тодорхой шинжлэх ухааныг ардын үр хүүхэд сурч эзэмшихэд бүрэн 00 лолпоо байна зан- Хайрт инонер оагачуу- БАГШ НАРЫН ӨДРИЙН ӨМНӨ Монголын багш нарын өдөр уг- таж, нийслэлийн 832 дугаар дунд сургуулийн пионер сурагчид ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан, ах- мад багш Балдмаа, Норжванчиг нар тай уулзалт хийлээ. Бас «Авьяас- лаг шавь нар», «Багш нартаа онц киХ-эаг бэлэг барья», «Багшийн » ТЭДЭГ СЭДЭВТт ажи) байна. Д: жил явуулж Пионер баатарчуудын дунд а УУ дын боловсролын өнөөгийн хөгжилт, шо5а дүйн тухай сурталчлах 3 хоног, баг шийн тухай, дуу, шүлэг сурах 7-1 хоногийн ажил зохиолоо, ын 5 Тэргүүний баатарчуудыг пионе хүндэтгэлтэй элсүүлж, багш нарын хАЛННА нэрэмжит цана тэшүүрийн алдаан, уран бүтээлнй зарлаж явуулав. Х 842 137:агн: Таван онцын эзний 6 олзол шал- туулж тэмдгээ зүүх гэж яарсан су рагч олон байна. Нийслэлийн 39 дугаа 2 р, сургуу- ҮЗМАА лийн багш Нийслэлийн 84 дүгээр дунд сургуу лийн багш Дашдонлог, : » Нийслэлийн 20 дугаар сургуулний Т. Нагваанжамц, ) Манай сурвалжлагчийн авсан гэрэл зураг. багш МИНИЙ БАЯР Багш бүхэн бидэнд ихийг мэдүҮү лэх гэж мэрийдэг, Мэдлэг ОЮУ: Наа бидэнд харамгүй | бэлэглэдэг хайрт багш нарын минь баярын хаар миник баяр юм. Багш нар- а чин сэтгэлийн Я| тын йн халуун баяр Хүүхдүүд зэз| Нэгч багшийг гомдоохгүйн төлөө хичээлдээ ЦӨМ онц сайн сурэя. Зохиосон АЖИЛ ҮхЭнд нь идэвхтэй оролц56.. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн х0- тын 10 жилийн сургуулийн 7--гийн «В, ангийн сурагч Н. ОЮУНДАЛАЙ Л, ГАЛТ ӨР ? сжужасаад схгү »08юьө Р», рсэөШ0»бө0п».Өөс0».бЄ3р 66вВ 6488в 688 66808» 6883 60в 688» 6 88» 688» 6 Яв 2 2, 320 НОО , Нийдэиййнийгйнийднийдэиййнийлиейлнн 2 ЦЭР ЭӨмР ыг , 5 4 - .. га» зэрэг 20-ноДд ном уншиж тэмдэглэл ! ЦсО/ Улс улс Ё бос. , ТЭРГ ҮҮНИЙ СУРАГ Ч ЕузмарАгНн минутад 80 үг уншиж ф : Уу! а гээр ангиудын тэр-, Оїсулнсаа1л тоссс«гээ-сээ 4 Манай зангийн Батсүх ангидаа хам- Номыг заана гүүний уншигч балгаж, тана «Оюут Содвч ууггсссаххауй 1272.63 5 гийн жаахан нь мөртөө сурлага сахил- Юмыг сургана гэж уншиж байхы нь Түлхүүр», «Пионерийн үнэн» сонин за-4 ЁС Зо 827 фогсцуоа 1 гаар ёстой тэргүүний сурагчдаа гэж дуулаад өнөө Батсүх гэж дорхноо таниж хиналан уншиж түүнээс олон шүлэг чээ- 2 2 2 2? | нийслэлийн 4 дүгээр бага сургуулийн билээ. Батсүх сургуульд орсон цагаас жилж уран уншдаг болжээ. Тэгээд ч Эсагссуомтсьс.. 5 1-ийн «Дэ». ангийн багш Дуламжавын эхэлж онц дүнтэй сурч байгаагийн зэрэг сургуулийнхаа Концерт дээр . сурсан ф 1 зонхыг сонсов, Тэгээд сургуулийн нь цэ явцаа, АСүВгЧуль минь» иүЭсэ уншиж байсан нь тЭр байжээ. ё Ё 4 концерт дээр: «дэнз хурга», «Миний гээж» зэрэг 40 Батсүх Их жанжин » Сүхбаатарын ? рбам РУРЭЭЭРРРР”Э сЭЕл 4 сүрээа батаа таруй дарнгүлэг зүрч гярман хөгжмөөр мэндэлсний 76 хэржыс ов ЛИсатанын ! Миний багш тоглодог болжээ Мөн «Ямар мэргэжил багш нарын өд 6 Ээ лэг 3 УЛ: . рөө ас л шинэ 111Ү. 47 ЯОҮА ФУгу 27790 ! Э хЭрдэмтрн хүл хав, больодоон «уурын байшин» «Буу сурч уншихаар бэлтгэж байна ! 25 45230: “. ї цэг хүн рай нуугдаж гүйцээгүй», «БЁрын тай- Г. ДАВАЛСҮРЭН 9 С2г . БЭУЛмУуУЭЛХ2Р Та бүхний бяцхан дүү нарын чинь багшийн багш Пүрэвжав ул сын багшийн дээд сургууль төг- сөөд, цэцэрлэгийн багшийн сур-! гуульд багшилж байгаа юм. 1 4 1 4 1 « 4 . 4 Багш Пүрэвжав хичээл заахдаа ЗХУ-ын тооны багш Боткин, өө- рийн орны тэргүүний багш нарын туршлагыг заах аргадаа Нэвт- рүүлж хичээлдээ Нэгдмэл хэлбэр, харилцан ярилцах арга, хагас лек- цийн арга зэрэг олон арга хэлбэр | хэрэглэдэг билээ | : ! | Хичээл заахын тул урдаас сайн төлөвлөн боловсруулж, бэлтгэлийг маш сайн хангаж заадаг Нь энэ. багшийн гол чанар юм. Мөн хн- чээлдээ фильмоскоп, эпиднаскоц, проекцийн аппаратууд кино аппа- рат зэргийг хэрэглэдэг учир сураг чид физикийн хичээлийг ихээхэн сонирхдог ажээ. 1967-1968 оны хичээлийн жилийн тэргүүн хагас болон жЖи- лийн эцсээр заадаг хичээлээрээ 99.7 хувь сурлагын амжилт үзүүл сэн бол 1968--1969 оны хичээ- лийн жилийн тэргүүн хагасаар 100 хувийн сурлагын амжилт гар гахаар мэрийн ажиллаж байна. , | Багш Пүрэвжав физикийн каби | нетийг хариуцан ажилладаг 6бө- | гөөд ясли цэцэрлэгийн улсын тэр- гүүний ажилтны анхдугаар зөвлөл гөөн угтаж физикийн кабинетийг засан төхөөрөмжилж тэргүүний кабинет болгожээ. ! Одоо энэ кабинет, физикийн ХИ чээлд хэрэглэгдэх үзүүлэн танну- лах материалаар бүрэн хангагд- жээ, Цэцэрлэгийн бяцхан Дүү Нарыг чинь хүмүүжүүлдэг багшийн багш Пүрэвжав долоон жил багшлахдаа олон зуун багшийг сурган хүмүү- жүүлжээ, сумжлАН Цанииниллиииилиниитинтн нэ глоллологларсагиєрлллэгЭггГЛМ|,мМ)ИУЛЛРГ ОР ЛЧРРЧРРЭР | Багшийн, сурагчаа гэсэн сүүн ца- гаан сэтгэл, сургая гэсэн хүсэлд чин шулуун билээ. Хайр халамж нар наас ч илчтэй, халуун сургаал нь хо вор эрднээс ч үнэтэй билээ. Эх хүн үрээ ямагт элбэрэн хайрладаг шиг багш хүн хэзээ хаа ч үргэлж шавиа хайрлан дурсаж, эх орон, түмэн ард даа тустай хүн болоосой гэж шавийн хаа төлөө сайн сайхныг бэлэгдэн бо дож явдаг. Шавь нь эрдэм заасан энэрэлт багшаа цаг ямагт хүндлэн дурсаж байдаг шүү дээ. Багш, сурагч хоёр элэг зүрхний холбоотой билээ. Багшдаа хайргүй, багшаа хүндэлдэггүй сурагч нэг ч байхгүй. Суут хүмүүс, эрдэм тэд цөм л бага балчир ахуйд нь сур гаж хүмүүжүүлсэн багшаа хэзээ хойно боловч хүндэтгэж дурсдаг. Үүний нэгэн тод жишээ гэвэл: Оро сын алдарт яруу найрагч А. С. Пушкин: Багшийн тухай Багшп шавийн барилдлага Багшид хайрлагдаж явлаа Бас буруушагдаж явлаа, Багш бидний довжоог Барьж цогцолж өглөө, Багш биднийг хүн болгож Бадрах цогийг хөгжөөлөө. Алтан зул дэнлүүг Асааж өргөж өглөө Ариун уураг тархинд минь... гэж хайрт багшдаа зориулан бичсэн нь бий. Ер нь хэнд ч болов баг- шийнхаа хайр хүндлэл, ач гавьяаг нь хөдөлмөр бүтээлээрээ хариула хаас өөр хүндэтгэл үгүй. Багш сурагчийн хоорондын дот- нын харьцаа,багшийн ач гавьяа зүт- гэлийг бахархан бичсэнийг тоочоод баршгүй. Хорвоогийн хүн бүрийн хайр хүндлэл хүлээгч хосгүй ачтан багш нар минь шавиараа үргэлж ба хархаж яваг! УБДС-ийн оюутан Д. ДОРЖБАЛ Д. ДАВААСҮРЭН сурагчийн үзгээр БАГШ Ард түмний үрс биднийг Ачит эрдмээр соён гийгүүлэгч Энэрэлт багшийн Зчийг бид Эгиэж юутай ч зүйрлэхгүй, Эцгийн адил таны сургаал Энэхэн биенд шингэсэн юм. Эрдэм, оюуны үр шим нь Эгэл олондоо түгсэн юм. Г, БЯМБАА БАГШИЙН АРИУН ГАР Хуучин дэвтрийн хуудас бүхэнд Хүндэт багшийн гэр хүрсэн байдаг. Багшийн ариун гар, Миний амьд- ралын Бартааг давахад тусалсан юм. Нийслэлийн 18 дугаар дунд сур гуулийн 9-ийн «В» ангийн сурагч Л, ХҮРЭЛБААТАР БАГШ САМБАР ХОЁР Багын хоёр найз шиг Багш самбар хоёр Хэзээний сурсан зангаар Хичээлийн танхимд уулздаг Анхныхаа үсгийг бид Самбараас харж бичсэн юм. Өсвөрийн бүхбаатарчууд их жанжны ойд Дорнод аймгийн Цагаан-овоо сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пнонерийн 17 дугаар бүлгэм жанжин Д. Сүхбаатарын мэндэлсний 76 жилийн ой угтаж «Онц сурлагын төлөө» цуваа гаргаж, Д. Сүхбаатарын ажиллаж, аж төрж байсан бо чуудыг хүндэтгэлтэйгээр пнонерт Элсүүлж, Д. Сүхбаатарын үйл амьдралтай хол богдсон ном, дурдатгалын цуглуулга хийр, «Сүхбаатарын ач нар» гэсэн бүлгийн сэдэвт цуглаан хийж, ханын сонич гаргав, Сүхбаатартай төрж байсан хүмүүсийг сурвалжлан олох захиа бичих ажил хийв. 7 ФюуэнэФфи-эг... лон нэрэмжит газруудаар газрын зураг дээр тойрон аялал зохиов, Бас баатар хамт ажиллаж, аж Ы 1) п Арвин их эрдмийг Багшаараа заалгаж сурсан юм. Д. ПҮРЭВ ДАЛАЙ СУРГУУЛЬ минь Энхрий ачлалт багш нар минь Эжий ааваас минь ялгамгүй юм Эрдмийн далайн сургууль минь Эхийн минь сүү шиг ээлтэй юм. Энэ биеийн минь чимэг Эргэх хорвоод эрдэм юм. Эрчил:н ундрах амжилт минь Энхийн орондоо алдар юм. “Хайрт багш,нар мннь ээ! Халамжит сургууль Минь ээ! Ачий чинь шавь тань хөрниулна. Амжилтынхаа дээжийг зориулна. Д. ПҮРЭВСҮРЭН- Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч БАГШ Миний багшид 2 сэтгэл бий, А Буй хайр бий, Миний багшид Цо6 ном бий, рэкс, эрдэм бий, т Тиймээ-- миний багш-- сэтгэлтэй, хайртай, номтой, эрдэмтэй Тэр болгоныгоо с хүүхэд бидэндээ, пионер бидэндэ» сурагч бидэндээ өгсөн юм. Нийслэлийн 13 дугаар сургуу- лийн сурагч Б. ПҮРЭВДАЇ- ЭРДМИЙН ч Миний хайртай хүн Улаан бүчтэн найз нар аа| Багш нарын маань баяр, шавь та бидний хамгийн том баяр юм. Миний хамгийн хайртай хүн бол ангийн багш Б. Баярмаа юм. Багш минь биднийг хичээлдээ дан даа л сайн, ондсайн дүн авч, са- хилга баттай, өргөн их мэдлэгийн хүрээтэй иргэн хүн болоосой гэж цаг ямагт хүсч явдаг билээ, Багш минь биднийг сайн, онцсайн дүн авсан бол жигтэйхэн их баяр- ладаг, Сул дүн авсан сурагчдыг өөд татах гэж тухай бүрд нь уйга гүй хэлж өгч давтуулна. Ангид ямар нэг ажил хийвэл түүнийг үр дүнтэй сайн сайхан болгохын тө- лоө үргэлж л санаа тавин тусалж дэмжиж зөвлөдөг, Би бүлгийн дар гын ажил хийдэг, Энэ ажилд багш маань үргэлж зөвлөж тусална. Багшийн санаа ороогүй, гар хүрээ гүй нэг ч ажил манай анги, бүлэгт байхгүй. Багшийнхаа баярын өдөр би сайн онцсайн дүнгээр баг шийгаа баярлуулна. Ганц би-ч биш, манай Дархан хотын 10 жи» лийн сургуулийн баатарчууд, пино- нер, сурагчид багш . нартаа сайн онц сайн дүнгээр бэлэг барих гож байна, Дархан хотын 10 жилийн нэг- дүгээр сургуулийн 8-ын «Б» ан гийн сурагч Д. НЯМДОРЖ 2, 7, 0 2 ТӨВГБЭГЛ 224 22 7, 29 Ф, 242) БРХСОЛНБЄЛ СС СУЛЖА242971023 ГА аа ална наа лалар ажолжыэ яв өхав 4 5вьл 58 5 48ь«:8тур ЭД 5 98, 8580-08-58: 6 88 9 5-4 6рь 6 05-45 ав Бод БХҮТТТЭ -м. ! ...... шд 43 йн йнийлгий! 5 7 . дойжэхэолгнинлл 77 «ММОНЕРИЙН ҮНЭН» гу, ” ХЭН АВАРГА БОЛОВ?" ХЭН ХЭН АВАРГА БОЛОХ ВЭ? ЗАНДАН Идэр есийн ид хүйтэн тачигнасан Хоёр өдөр Хүрэл тогоот дахь «Залгамжлагч» нийгэмлэ- гийн цанын бааз ер бишийн хөл хөгжөөнтэй байв. Зандан цана, хурдан сайн чаргаар хөлөглө сөн цовоо сэргэлэн охид хөвгүүд цасан хуй бос гон уул толгод уруу хурдлан буух үнэхээр бах 1 далтай. Удсан ч үгүй. «Залгамжлагч» нийгэмлэ 4 гийн 1969 оны цанын аварга шалгаруулах тэм оцээн «Пионерийн үнэн» сонины нэрэхжит цом булаалдах уламжлалт уралдааны нээлт боллоо. Тамирчид эгнэн жагсжээ.. Тэмцээний ерөн- хий шүүгч Х. Дамдин, «Залгамжлагч» нийгэмлэ “ гийн цанын холбооны дарга багш Самданд тэм цээн эхлэхэд тамирчид бэлэн боллоо үэж ра- с норт өгөв. Дараа нь «Залгамжлагч» нийгэмлэ- гийн цанын холбооны дарга 14 дүгээр сургуу лийн захирал Самдан тэмцээнийг нээж үг хэлэв Тэр даруй цэнгэг сайхан агаарт «Залгамж- лагч» нийгэмлэгийн туг Өндөрт мандав. Энэ 2» тугийг өнгөрөгч онд. «Залгамжлагч» | нийгэм лэг болон «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит с уралдаанд түрүүлж аварга болсон нийслэлийн 12 дугаар сургуулийн сурагч Ганбаатар, 17 ду- гаар сургуулийн сурагч Чулуун-Эрдэнэ,Х1У сур туулийн сурагч “Дариймаа, Төр хурхын сургуу- лийн сурагч Амгалан нар өргөлөө, Цанын урэл дааны өдрүүдэд МАХН-ын Төв Хорооны хэлт- сийн эрхлэгч Г, Очирбат, МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны нарийн бичгийн дарга Д, Сүрэнжав, Улаан- баатар хотын намын хорооны нарийн бичгийн дарга Л, Жамбалдорж, Улаанбаатар хотын ар- дын боловсролын хэлтсийн эрхлэгч ШИШ. Бат-Өл- зийт нар оролцлоо. Энэ тэмцээнүүдэд нийслэ- 150 гаруй тамирчин оролцлоо. Эхний өдөр «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит уралдаан дөрвөн зайгаар явагдлаа. 14-16 насны охидын 2 км-ийн зайн уралдаанд нийслэлийн 18 ду- ” стаар сургуулийн сурагч Чулуунцэцэг, нэгдү- 37 хээр байр эзэлж, Төр хурхын сургуулийн Янжир с маа, Дэмбэрэлсүрэн нар Ц, 1 байр эзлэв. 30 1 Энз насны хөвгүүдийн 8 км-ийн зайн. урал- “одаанд Төр хурхын сургуулийн Амгалан нэгдү гээр байр эзэлж, мөн сургуулийн Лхагвахүү, -12 дугаар сургуулийн Батчулуун нар Ц, ИН, айрт оров. 17-18 насны охидын 3 км-ийн зайн ралдаанд 18 дугаар сургуулийн Цогзолмаа тү рүүлж 17 дугаар сургуулийн Янжиндулам, 14 дүгээр сургуулийн Дариймаа нар Ц, ИН байрт “орлоо. Энэ насны хөвгүүдийн 5 км-ийн зайн ралдаанд нийслэлийн 12 дугаар сургуулийн урагч Ганбаатар бусдаасаа тасархай түрүүлж мөн сургуулийн сурагч Содномцөог, 14 дүгээр ургуулийн Алзахгүйбаатар нар П, Ю, байрэз Э8:1:):3 «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын ралдаанд 8 жилийн сургуулиас багаараа Төр урхын сургууль түрүүлж, «Пионерийн үнэн» онины нэрэмжит цомыг 2 дахь удаагаа хүр- -тэв, Дараах байранд нийслэлийн 82, 15 дугаар сургуулиуд П,Ш байрт орж 2,3 дугаар зэргийн “дипломоор шагнуулав, 10 жилийн дунд сургуу- лиудаас багийн нэгдсэн дүнгээр 12 дугаар сур ууль түрүүлж, «Пионерийн үнэн» сонины нэ- ,рэмжит цом хүртэв. 17, 18 дугаар сургуулиуд ИРЭХ Ї1КИЛ МАНАЙ СОНИНЫ ЦОМЫГ АЛЬ СУРГУУЛЬ АВАХ ВЭ? лийн болон Төр хурхын сургуулиас шалгарсан- СОНИНЫ РЭРЭМЖИТ ЦОМЫГ АЛЬ СУРГУУЛЬ АВАВ? ! бо нвивладолтошшолс хгйсколшогшажитоытёшшнсоиисоикслиЖВЖОЛИиШЫГОБНирүуйНЙЫ ХӨЛӨГТНИЙ УРАЛДААН. П. Ш байрт орж, «Пионерийн үнэн» сонины 2 3 дугаар зэргийн дипломоор шагиуулав. Хоёр дахь өдөр нь «Залгамжлагч» нийгэмлэ гийн 1969 оны цанын идэрчүүдийн аварга шал таруулах тэмцээн 8 зайгаар явагдлаа. 13-15 насны охидын 2 км-ийн уралдаанд 18 дугаар сургуулийн сурагч Чулуунцэцэг тэргүүн байр эзэлж, Төр хурхын сургуулийн сурагч Янжир- маа, 32 дугаар сургуулийн сурагч Дуламсүрэн нар 1, Ш байрт оров. Энэ насны охидын 8 км- ийн зайн уралдаанд 82 дугаар сургуулийн су- рагч Дуламсүрэн 1 дүгээр байр эзэлж, 18 ду- гаар сургуулийн сурагч Чулуунцэцэг, 12 ду- гаар сургуулийн сурагч Мийжгээ нар П. Ш байрт, орлоо. 18-15 насны хөвгүүдийн 8 нм-ийн зайн уралдаанд Төр хурхын сургуулийн сурагч Амгалан 1 дүгээр байр эзэлж, 12 дугаар сур- гуулийн сурагч Батчулуун, 82 дугаар сургуу- лийн сурагч Цэвээндорж нар П, Ш.байр эзлэв. 16-18 насны охидын 8 км-ийн “зайд 18 ду- гаар сургуулийн сурагч Цогзолмаа түрүүлж, 17 дугаар сургуулийн сурагч Янжиндулам, 14 дү- гээр сургуулийн сурагч Дариймаа нар ЭГ. 1 байр эзлэв, Энэ насны охидын 5 км-ийн сайн Уралдаанд 17 дугаар сургуулийн сурагч. Янжиндулам тэргүүн байрт орж 18 дугаар сургуулийн сурагч Цогзолмаа, -12 дугаар сур-. гуулийн сурагч Пүрэв: нар П, Ш. байр эзлэв. 16-18 насны хөвгүүдийн 5 км-ийн уралдаанд 12 дугаар сургуулийн сурагч Ганбаатар тү- рүүлж 14 дүгээр сургуулийн сурагч Алзахгүй баатар, 3 дугаар сургуулийн сурагч Баясах нар П, Ш байр эзлэв. Мдн насны хөвгүүдийн 10 жм-ийн зайн уралдаанд 12 дугаар сургуулийн сурагч Ганбаатар бусдаасаа хол тасран тү- рүүлж 14 дүгээр сургуулийн сурагч Алзахгүй- баатар 17 дугаар сургуулийн сурагч Рэнцэн- жүгдэр- нар П. Ш байр эзлэв. «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн 1969 оны ндэрчүүдийн аварга шалгаруулах тэмцээнд ба- гийн дүнгээр 10 жилийн дунд сургуулиудаас нийслэлийн 12 дугаар сургууль тэргүүн байр эзэлж, 18, 17 дугаар сургууль П,Ш байрт ор- лоо. Мөн 8 жилийн сургуулнудаас Төр хурхын сургууль түрүүлж 82, 18 дугаар сургуулиуд Ц, Ш байр эзлэв. Энэ тэмцээнүүдэд нийслэ- лийн 25 сургууль оролцсоны дотор 12, 18, 14) 18, 32 Төр хурхын сургууль тамирчдаа Жигд бэлтгэж амжилттай оролцлоо. Гэтэл зарим сур- тууль нэг ч тамирчин оролцуулалгүй өнгөрч буй нь харамсалтайгаар барахгүй хүүхдийн ком муниет хүмүүжлийн нэгэн болох биеийн тамир спортод яаж хандаж байгаагаа харууллаа. Энэ хоёр өдөр нийслэлийн сургуулиудын олон зуун пнонер сурагчийг зөөж уралдаан тэмцээйлд оролцоход нь сайхан туслалцаа үзүүлсэн төмор замчин ах эгч нартаа пионер сурагчид баяр хүр гэж байна. Энэ өдрүүдэд зөвхөн уралдаан тэм- цээн яваад зогссонгүй пнонер сурагчид, багш нарын өргөн зугаалга болж цана, чаргаар и48- дан тоглолоо, Манай инонер сурагчид цасан ла лайн дунд амралтын өдрөө ийнхүү зугаа цэнгэл тэй сайхан өнгөрүүлэв, : г. сэсмээ ! 22 А. Суубаамрын чараржил хасын -аавдалийн- комбунцад хэвдэв, Мидексг- 14140 ХАрвуйдагатай “эрхээс эн, ШҮДГДАР, | : Энэ нэрийг Ман: - далговь хотын хүүхдүүд:вндахгүй мэд нэ, Түүгээр ч барахгүй түүнчїї бахар-. схвлтай.үйлс, эмгэнэлтэй. төгсгөлийг “манай мянга мянган улаан бүчтэний дотор мэдэх хүүхэд олон бий. Дундговь аймгийн Мандалговь х6- гын төвийн дунд сургууль дээр «Эрэл- хэг”охин Аюурзанын» үйл «ёмьдрал хоруулсан танхим байгуулагджээ, Энэ “ танхимд орж очмогц энэ газар дэлхий дээр хоромхон эуур амьдрахдаа хүний 9ээд сайхан чанараар сурч, хөдөл- мөрлөж амьдарч, нөхөрлөж яваад эх орныхоо үйл хэргийн төлөө эрэлхэгээр амь үрэгдсэн охины “бахдам сайхан үйлсийн жишээ зориг хөгжөөдөг юм. Танхимын нэг талд «Залуу.халуун зүрх энхрий намынхаа төлөө цохил- нд» гэсэн тангараг үгийн доод талд Аюурзанын зургийг. байрлуулжээ. “ Гүрийн Аюурзана! мл : У//.. Энэ танхимд Аюурзаныг «Шударга журам» медалиар шагнасан БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн зарлигаас эхлээд түүний богино- хон амьдралтай холбогдсон гэрэл Зу- раг, баримт бичгүүд тавигджээ. Тэр бүрийг харж, уншихад Аюурзана бүр багаасаа эхлэн эгэл жирийн зан төрх- тэй, нөхөддөө тусч, эцэг эх багш на- рар үргэлж хүндэтгэн хайрладаг бай- сан нь илхэн, Аюурзана 1955 онд бага сургуульд орж суралцаад .1965: онд Мандалговь хотын дунд сургуулийн 10 дугаар ангийг төгсөөд эдийн зас- гийн дээд сургуульд хуваарилагдан, шалгалтаа амжилттай өгөн элсчээ. Түүний эдэлж хэрэглэж байсан зүйл сийг танхимд байрлуулжээ. Тэдгээ- рээс сонирхдол, МХЗЭ-ийн батлах нь шив шинээрээ, Аюурзана 1962 оны 6-р сарын 7-нд МХЗЭ-д элсэн 161658 дугаар батлахын эзэн болжээ. Энэ өдөр Аюурзана МХЗЭ-ийн батлахаа зүрхэн талдаа хадгалаад энгэрийн тэмдэг зүүчихээд явж явахдаа юутай их баяр хөөртэй яваа бол... Аюурза- на охины хэд хэдэн зургийг харвал ганцаараа зураг ховор бөгөөд найз нөхөдтэйгээ буй зураганд голдуу ба- руун гар талд нь Аюурзана суугаа буюу босоо байх аж, «Энэ нь Аюур- зана нөхөддөө ихэд хундтэй учир нө- хөд нь түүнийг голцуу баруун гар тал- Эрдмийн жолоог атгуулдаг ардын сургууль ачит багшийн єл- дар гавьяа зүйрлэшгүй их билээ. Саяхан Монголын багш нарын өд- рийг манай орон даяар өргөн дэл гэр тэмдэглэлээ. Монголын бєгш нарын өдөрт зориулсан баярын хурал Д. Нацаг доржийн нэрэмжит улсын драмын театрт болов. Баярын хуралд, МАХ Н-ын, Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Төв Хорооны чарийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсү рэн, МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч гишүүн Н. Лувсанравден, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дар га Ц. Пунцагноров нар оролцлоо. Хурлын дараа нийслэлийн нэ- цэрлэгийн багачууд, ДЭЭД дунд сургуулийн. оюутан сурагчдын нэгдсэн НОНЦерт төглөв, Багн! на- 4 1 ” 5 7 ? ЁЕ 2 1 1 12 ЖӨРэ, » 3 : Н ? г-т 25 Эрэлхэг охины дууриал өриилтилжлтгэшэжлээслшштилттаншшхавжхилажтааггыйлайтлсүлсыээээгэтлэгэсэөгчжэж Цэг ЭЭЭ...Эн АРДЫН БАГШИЙН АЛДАРТ ОЙ ”- даа авч явах буюу .баруун гар тал- даа байлгаж зургаа авахуулдаг байсан бйз ээ! Тэр бамцдаа туйлаас хайртай хүүхэд байсан байна, Түүний хийсэн нэгэн бяцхан номыг үзвэл «Багшийн алдар» гэсэн нэртэй том, Энэ номдоо Аюурзана бичихдээ «Надад А» үсэг заасан багш бол Цэвэл багш минь юм. Би Цэвэл багшдаа хязгааргүй хайр- тай, Цэвэл багш минь миний нэг ээж болохоор би хоёр ээжтэй том, Иймээс би шэннөн тухай шүлэг бичих дуртай гээд , Ачнт багшийн минь алдар Алтай уулаас өндөр дөө Агуу түүний сургаал нь Ариун тэнгисээс гүндээ гэсэн хэдэн бадаг шүлэг бичжээ, Гуравдугаар ан- гїд сурч байхын уеийн нь нэг дэвтрийг үзлээ. Тун ч нямбай хүүхэд байжээ. Дэвтэртээ нэг ч чернил асгаа гүй, хавтас, бүхий л цаас нь шинээрээ. Үг үсгийн алдаагүй тун нямбай бич- єэн нь бахдалтай. Энэ охин балчир ахуйгаасаа эхлэн ээж аавдаа их ту- салдаг байжээ. Долоон насандаа саальчдын дунд авахуулсан хөөрхөн зураг байна, Тайлбарлагч пионер Цэ- рэнтэл тэр зургийг зааж Манай эгч Аюурзана бол үнээ сайн саадаг, малд дуртай хүүхэд бай- сан юм. Зуныхаа амралтаар хөнь ха- риулах, үнээ, гуу саах, аргал түүх, ховоо татах дуртай байсан юм. Ялан- гуяа монгол хувцас, бүр ээжийнхээ “томдсон дээл, гутлыг өмсөж үнээ саах дуртай байсан гэлээ. Аюурзана 1965 онд эдийн засгийн дээд сургуульд элсчихээд Уг- таалын сангийн аж ахуйд тариа Хху- раах улс орны чухал ажилд оролцож яваад нийгмийн хөрөнгийг гал түйм- рээс хамгаалах хамтийн тэмцлийн тэр гүүн эгнээнд яваад нас барсан юм. Энэ бүхий байдлаас үзэхэд Аюур- зана социализмын үеийн хүний сайн сайхан чанарыг шингээсэн ухаалаг сайхан охин байжээ. АюурзЗанын 00- гинохон хугацааны үйл амьдрал хойч үеийнхээ дүү нарт мөнхийн үлгэр жи шээ болох бөгөөд хойч үеийнхэн нь ч түүний сайхан чанар бүхнээс сурч хү мүүжих болно. Эва рын- баярын үеэр Их дээд, тусгай мэргэжлийн дунд сургуулийн про- фессор, ахмад багш нар, аймаг хо тоос ирсэн тэргүүний багш нарыг МАХН-ын Төв Хорооны Улс Тө. рийн Товчоо хүлээн авч уулзав. - е - , Мөн” багш нарын өдрүүдэд нэ- рэмжит киноны 8 “хоногийн ажил- лагаа «Ард» 11313519) театрт явагдаж бөхийн барилдаан, мотоциклийн мөсөн замын урелдаан болов, - Багш нарын өдөрт Зориулсан пионер сурагчдын радно, шугаман жагсаал бүх орон даяар болж мангй орны мянга мянган пионер сУрагчид хайрт багт нартаа баяр: талархлаа дэв- шүүллээ. Баярын өдрүүдэд сур- гуулиудад үдэшлэг уулзалт, өдөр- лөгүүд явагдлаа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ хүндэтгэлийн-ї, “ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР МЭГДЭГТҮй! АШ-ын үйл хэРГМн ТӨЛӨӨ ХЭЗВЭД БЭЛхэл БАГТ УН! ЮУ л ? 4 ЖХЗЭ-ыТвг Хогоо Д.Сухьюларын кэээнжих “окголый Пионерийн Бйгчулллгын Төв Зөвлөхийн Сонин. 25 дахь жилдээ 466 (1066) 1989 оны Хоёрдугаар сарын 5. ТӨЛИЙН .ДУУ ОЙРТОЖ БАЙНА Саяхны нэг бүтэн сайн... өдөр дөрөв- дүгээр дэлгүүр орохоор явж байгаад ан- гийнхаа. Цэрэндуламтай дайралдав. Хай чиж явааг нь асуухад, Чойжилсүрэн ахындоо ачьё гэлээ. Яах нь вэ? гэсэнд Одоо ингээд төлийн бэлтгэлийн ажил эхэлнэ, Би ноднин жил лаа, шү- дэнз, өгсөн, Энэ жил эмийн сан бэлтгэж өгөх гэсэн юм. Цаг нь тулчихаар бэлтгэх гэж сандардаг юм. Одооноос бэлтгэж сан нь дээр л дээ, Ааваар эмийл сангаа хийх хайрцаг хийлгэсэн, Эм, иод, хөвөн, самбай даавуу олсон, Иод хаанаас олоо вэ? -- Толгойтод байгаа эгчийнхээсээ ав- сан, Би энэ жил зуныхаа амралтаар Бул гамы Бугат суманд хоньчин Данзанжамц ахындаа амарсан, Данзанжамц ах маань өнгөрдөг өвөл хотын сургуулийн хүүх- дүүдээс нэмнээ, уут ирэхэд нэг эмийн сан ирсэн юм. Их хэрэг болсон доо! гээд над үзүүлж байв. Тэгээд би энэ. жил эмийн сан бэлтгэх гэж шийдсэн. Чи тү- рүүн Чойжилсүрэн ахынлаа очиж яах нь вэ? гэлүү? --Тийм Угж гуйх гэс хөөрхөн төлөө мэнд бой лах гэсэн чин эрмэлзлэлтэй (Я. Цэрэн- дулам охин 18 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангид сурч байна. 4 юм. Малчиддаа - лахад нь тус Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн сурагч С.БАЗАРСЭД РОЙЖЭЗЛНА. | -е ын слтл-н слвнис лж стил олжиасл сэн сл ла олны. хивсэнаД ЭЭ фн-1Їс, Бихцулийэгл ни лах ЭХ ДаШүл ноллн-- тын ллэы-сотлэн- оллшсоллии сл - 9 ! Говь-Алтай аймгийн Хөх морьт сумын дунд сургуулийн даамын аварга сурагч Баавгай, Ганбат нар. Гэрэл зургийг Ж. МАНТА?”Л ! | | | ӨЭН2НЭ28:5282820:282828:НЭ74ЭС3232823512820202) “ВЄРСӨХ СИГӨЗНЭНСЯГСӨ282823282820202828207070гөч үйггӨРчсөгчагүчэедгаүл сүр рЙлутӨчгачгалглтснОСИАЭСИЭНЧР 51518515 81815 18ү616 аил----- ХҮН ХҮНДЭЭ НӨХӨР ШогхсР гэлээ БОЛСОН ЯВДАЛ «Хичээлийн дараа бүлгийн цуг- лаантай, бэлэп байхыг мэдэгдье» гэсэн зарлал 6-ийн «Б» ангийн зарлалын самбарт хадагдсан бай- «лаа. . -4Юун тухай цуглаан байх 0Н- лээ? Энэ долоо хоногийн бүлгийн ажлын төлөвлөгөөнд ЦцУГЛаантан гэж бгйхгүй байх аа! гэж хүүх- дүүд ярилцаж байтал хонх ДУУ- гарч хичээл орлоо. Багш сурагчдын даалгаврыг шалгаж үзэхэд сурагч Чинбатагс даалгавраа хийсэн бай- х М. ЗОШЕНКО. Ленин хэрхэн суралцаж байсан бэ ? Ленин онц сайн суралцдаг байлаа. Тэр гимназыг-алтан медальтай төг- сөдд Казанийн улсын их сургуулийн хууль цаазны факультетэд элсэн ор- сон юм. Ленин тэнд мөн л онц сурч байсан. Гэвч дээд захиргааны шийд вэрээр түүнийг хувьсгалын хэрэгт оролцсон гэсэн шалтгаанаар их сур: гуулиас хөөсөн юм. Гэлээ ч Влади- мир Ильич Ленин дээд боловсрол эзэмшихээс хоцроогүй юм. Хоёр жи лийн дараа тэр сайдад өрөгдөл би- чив. Ленин өөрийнхөө өрөгдөлд дээд сургуулийн бүх л программаар шал- галт өгөх эрхийг гуйжээ. Сайд Лени- нийг их сургуулийн программаар ул сын шалгалт өгөхийг зөвшөөрчээ. Ле нин тун ч шаргуу хичээллэдэг бай- сан юм. Тэр бүтэн өдөржин номноос салалгүй сууж,уншиж бичиж,хэл су далж, Немц болоод Англи хэлнээс орос хэл дээр орчуулга хийдэг бай- лаа. Энэ үе зун цаг байсан. Тэр цэ- цэрлэг дотор өөртөө зорпулан бяцхан кабинетийг босгов, Тэндээ тэр ширээ сандал тавьсан бөгөөд өглөө бүр тий шээ очиж, үд хүртэл хичээллэдэг байв. Амралтынхаа дараа тэр мөн л өөрийнхөө «Ногоохон кабинетэд» НӨХӨРСӨГ ТУСЛАЛЦАА учрыг ойлгож сурагч Чинбатад хЭ- дэн дэвтэр өгч өнөөдрийн хичээ лийг бичиж ав| Ернь тэгээд урьд үзсэн хичээлүүдээ нөхдөөсөө хуулж авах хэрэгтэй шүү. Та нар ч гэсэн найздаа тусалж хичээлинт нь хуулалцах хэрэгтэй гэхэд ХҮҮХ- дүүд нэгэн зэрэг гараа өргөлөө: Хүүхдүүд завсгрлага болгоноор Чинбатыг тойрон юу болсон тухай шалгаан ярилцана. Удсан ч үгүн хичээл дуусахад б-ийн «Б» ангид Туяа бггт орж ирлээ. Багш -Хүүхдүүд ээ! Бид өнөөдөр нэгэн чухал зүйлийн тухай ярилцах Бид нар Чинбатдаа яаж туслах вэ? гэдгийг ярилцмгар байна гэхэд, Арын ширээнд сууж байсан су- рагч Бор босоод -4Мнний найзад тохиолдсон !9 нэтийн аюул Надад тохиолдсонтон адил, Иймд би найздаа формын- хаз нэг цамцыг өгье гэхэд хүүхХ- дүүд тал бүрээс л сурах бичиг, дэвтэр харандаа, үзэг, бэх галс туг зэрэг зүйлүүд өгөхөөр амлац- гаав, 5 3 Марггаш өглөө нь б-ийн «Б» ангийнхан найздаа амласан зүйл- сээ өгөхөд 4 дүгээр салааны хамт олон ч салааныхаа нэрийн өмнөөс н гэ олонд ээж, аав, ах дүүгийнхээ өм нөөс баяр хүргэж, та нарынхаа ачийг сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар хариулахаа нлэр- хийлье» гэж хоолойгоо чичрүүлэн лж билээ. өГрс ангийн хамт олонд Чинба- тын эцэг Давгэ, эх Янжмаа нар баярлаж байгаагаа илэрхийлсэн за хндал ирүүлснийг бүлгийн хамт олон баяртай хүлээн аваад бүл- гийнхээ бичиг хэрэгт нандигнан хадгалжээ. Ж Ингэж нийслэлийн 22. дугаар дунд сургуулийн Туяа багштай Є-иийн «Б» ангийн дэргэдэх 11 дү гээр бүлгийн хамт олон гэнэтийн аюулд нэрвэгдсэн найз Нөхөртөө хүнлэг ариун энэрэнгүй сэтгэлээр хандаж тусалсан нь манай үенин 5 зэнн улаиай чнидрг мвдэд” чид «мандал Ха»: садр “ман са Зйьл аа, “аадгийгийй л ЛЕНИНИЙ ЭЦГИЙН МУЗЕЙ Лениний эцэг-Илья Николаевич Ульяновын тухай ном зохиол гарч, суд- лал шинжлэлийн ажлууд хийгдсэн байдаг. Поволь лийн дэвшилт зүтгэлтэн, сурган хүмүүжүүлэгчийн н дэг. Гэвч одоо хүртэл Ленинии эцгийимузей байхгүй байлаа. Ульяновск ХО- ч ВВи-оы: 3 й тын 6 дугаар сургуулийн пнонер сурагчид хэдэн жилийн турш Ленипи эцгийн үйл амьдралтай холбогдол бүхий гэрэл зураг, сэлтийг цуглуулжээ. Пионерийн бүлгүүд, Илья 8 рингаар Явж, шинэ сургуулнудыг нээж байсан тэр 3 ахмад хүмүүсийн яриа дурдатгал, тэр үеийн ном сурах бичиг, ангийн ЖУР нал зэрэг үзвэрийг олж авчирчээ. Ийнхүү Ульяповск хотын 6 дугаар сургуулийн хүүхдүүдийн зүтгэл чар майлтын дүнд Лениний эцэг И. Н. Ульяновын үйл амьдралыг Харуулсан анхны музейг нээн ажиллуулж байна, Ө угхуиухуиллуулумилмимлм очиж тэнд гурав буюу дөрвөн цаг ажилладаг байлаа. Орой нь сугаал- гынхаа дараа ахиад л уншиж Суу- на. Гэрийнхэн нь түүнийг яав: ийн: гэж хүү ихээр хичээллэж чадна вэ гайхцгаана. Ялангуяа эрүүл мэнд нь муудах бий гэж айцгаана. Гэвч Лє- НИН ТЭДЭНД «-Ямар ч хүн гайхалтай ихээр сурч хөдөлмөрлөж болно. Харин. гагц хүү зөв л амрах хэрэгтэй» гэж хэл- дэг байв. Ленин амралтаа үнэхээ- -рийн зөв тохируулж чаддаг. байсан юм. Тэр нэг цаг ажиллана. Дараа нь гимнастик хийнэ. Түүнийхээ. Дараа шинээр нэг юмуу эсвэл 2 цаг бичих ажил хийх бөгөөд үүнийхээ дараа го лын эргээр гүйж, усанд сэлдэг бай- лаа. Дараа нь тэр амрах буюу ойд зугаалах бөгөөд эргэж: Ирээд мөн л номтойгоо... Өөрийнхөө зуны кабинетэд тэр бичгийнхээ ширээнээс холгүй сав- луур босгосон бөгөөд цаг үеийнхээ ажлын амралтаар түүн дээр дасгал хийдэг байлаа. Тэнгэр цэлмэг, байга- лийн сайхан үед Ленин өдөрт хөё- роос гурван цаг усанд сэлнэ.. Тэр льж нутгийн ардын гэгээр- эрийг хүн бүхэн МЭД- дурдатгал, баримт иколаевичийн Хот, суу: замаар аялал зохиож, шиннинии ин эжВиВнВжВиЭжнВнэ Хаж Ёс, Ь / мын ” 21 ЗЭВ Нагт Чинбэтаас чин яагаад болсон учраас цуглаан хийё гэж |төхөртөө ар идыг Э2д мянга, мянган өсвөрийн (Сүхбаа- |. лаа, ЯШХС К, 2! х Ёс сувриас авснаа . 2 .: ээд 81 3 й вэ? гэхэд шийдээд сарласан юм. Өчигдөр хул гүДЫН ёс суртахууны Д НВЭД 28 Оон оомалайд газын аюул манай ангийн сурагч . Чинбатын зСуриг2 инаэх ЭЭ ӨлЦгэлийН ХЭЛГЭГЭЙН нэгэн илрэл болж бай- Ёс: гараад Ен Шэээс шатахад МИНИЙ гэр нь шатаж өмссөнөөсөө өөр халамжлан үзэж ХРЭВСдЭНН: баг 23 Саачлчййса цөм шатчихсан. Уг НЬ хувцас хунар, ном, дэвтэр, хичээ. туслалцаа ү зүүдэн э6 сөг хамт : Д, МӨНХ-ОЧИР 23 ч би "даалгавраа хийсэн гэв. Багш? лийн хэрэглэлгүй болсон байна. лоп ангийнхаа. (НӨХӨрсбӨр 20:2232-ЕЁ22-2---2-0- ЛЫН ислгулын 1 гинжинииВжиинНжиВинВЖВиВн2Н3 чаиннниижнэжеєнжэжжжижжиНиЭинжинжининижВжинжиинжижнжВВжНЖВНВЖаниНиВНЖ ЮНЖ 8 ! аж Боахуйн 8 жилийн дунд сургуулийн. Түвшрүүлэхийн сангийн Б-ийн «А» ангийн сурагч Б. Баа- Я тар, 26 улирал дараалан онц сайн 8 сурч таван онцын болзол биелүүлж 8 байна. : В Гэрэл зургийг ЦЭРЭНЧИМЭД Н ! Л. ЦЭДЭНДОРЖ ЮЁ эе : ? | | 1 н! Б! п 8 : по С 1 тун сайн сэлдэг байсан юм. Ингэж 5 Лепин өөрийнхөө амралтыг гоц на-8 3 рийн тохируулж зөв амардаг байлаа. Лен» ын шалгалтанд маш сайн8 бэлтгэёэн, Тэр, хоёр жилийг хамгийн 8 үр бүтээлтэй ажиллаж Өнгөрөөсөн юм. Энэ хоёр жилд тэрээр ердийн! дөрвөн жилд үзэх их сургуулийн бүх программыг судалж дууссан байв. Ленин бүх шалгалтыг гялалзсан ам жилттайгаар өгч 1 дүгээр диплом хүлээж авлаа. Их лийн профессор түүнд Энэ бол гайхамшигтай. гэж хэлээд -- Яаж та ийнхүү сайн бэлтгэж ча даа вэ? Магад танд хэн нэгэн хүн ту салсан биз? гэж асуухад В.И. Ле- нин, -- Үгүй ээ, би бие даан суралцсан юм гэж хариулжээ, Энэ гайхамшигт сургуу- явдал : ївтх үн эн ягхүэгн 8 Говь-Алтай аймгийн Баян уул су мын 8 жилийн дунд сургуулийн зэргийн 8 7 дугаар ангийн сурагч Хүрэлбаа- 8 тар 800 гаруй ном уншиж тэмдэг- лэл хөтөлж Д. Нацагдорж тэмдгийн болзлыг биелүүлжээ. : Гэрэл зургийг Д. БААСТ ------0-010) шҮ- Сурагч шуудан хорооноос | авьяас билгээс гадна Ленин өөртөө Хөвсгөл аймгийн Их уул сумын хамгийн өргөн хэмжээний ажиллаж 88 жилийн дунд сургуулийн 8-Ми чадах авьяасыг шингээсэн хүн бай- сан юм. Энэ шаргуу хөдөлмөрч ажил лах авьяасанд нь түүний зөв амралт нөлөөлсөн юм даа. Т. БААСАНСҮРЭН орчуулав Бишиинл нил ииннлммтмЄЄллЄлмлгллЛлмлЛлЄ4лм4АЛИЛЇДЛЦЮӨНЛЖКЄЖ В.И.Лениний хүндэт Булган аймгийн Булган хотын бага Г: “иион 3 рийп зөвлөл, В.И, Лениний мэндэлсний 1(Х) 5 ший Ойг угтаж, «В.И, Леинний нэрэмжит» хүндэт ширээ бий бол- голоо. Уг ширээнд тус сургууль-бүлгэм, ангиудын гийн тэрг той юм” Мон ширээнд В.И, Лениний ний иионер сурагчдыг суулгах тусгай, болзол- дүр, төвч намтар, ширээ Леннннй ширээнд суугчдын хүндэт дэвтэр, анги бүрийн З4-Г:38г8 2, тэс нш, зэргийг байрлуулжээ. 28.1, Ленинни нэрэмжит хүндэт ширээнд 2 гаар бүл мийн 1 дүгээр бүлгийн 53 БЭЛ бичгийн олимпиадын аварга Д. Сайнжаргал айх удаа сууж, Лениний ширээнд Дын хүндэт дэвтэрт зураг, нэрээ үлдээлээ, Т, БУМЦЭНД (Булган аймгийн Булгап хотын сургуулийн багш) онц сурлагатан, аймгийн хэл 4-ийн «А» ангийн сурагч суугч- сага : 8 хэсэг, ханын сонины коллеги 8 й той холбооны арга «А» ангийн Бадраа багштай |ан- гийнхан, ангиараа сурагч шуудан. хороо болон ажиллаж байна. 1 Шуудан хороо дотроо маркийн клуб, радио сонирхогчид, шугамын | ” ф лон ажиллаж тус тусын сонирх м-- ажиллагааны практикаар дадлагажиж байна. Эд ний дундаас сурагч Удвалгарав.8. . Хорлоо, Батсүрэн, Ц. Хорлоо, Тун тугалаг, Батжаргал, Мөнхдаваа на- | Дрын зэрэг сурагч идэвхтэй. ажил- . ёлаж байна. ХЭВциИР эн. -0 Б! Хөвсгөл аймгийн Их уул сумын | Ё Холбооны Еэ: эрхлэгч . ЮУ МЭПЛВЭЛ Монгол хэл бич- гийн олимпиад нь ерөн хий боловсролын сур- гуулиудын монгол хэл ний хичээлийн заалтын чанарыг сайжруулах, сурагчдаас Эх хэлээ судлах, сонирхлы нь өрнүүлж, зөв сэтгэн дэс дараатай, товч то дорхой ярьж, алдаагүй цэвэр сайхан бичих чадварыг дээшлүүлэх зорилготой болно Хэл бичгийн олим- пиадыг ерөнхий 6бо- ловсролын сургуулиу- дын төгсөх (4, 8, 10 дугаар ангиудад заагдаж “байгаа хэл бичгийп хөтөлбөрийй хэмжээнд тохир- сон бичгийн ажлаар явуулна. Хэл бичгийн улсын анхдугаар олим- пиадыг -- Төгсөх ТҮ, УШ. Х ангиудаас улсын тэргүүн бүлгийг шалгаруулах, -- Х ангийн сурагчдын дотроос 80- хнон бичлэгээр хувийн амжилтаар нь шалгаруулах хоёр чиглэлээр явуулга. Хэл бичгийн олимпиадыг гурван шатны комисс зохион байгуулна. Үүл: - Сум, нэгдлийн эвлэлийн хороо, сургуулийн захиргаанаас хамтран «Сү? “туулийн салбар комисс»-ыг байгуул- нв. Сургуулийн салбар комисс нь ул- сын олимпиадад багш сурагчдыг бэлт- гүүлэх, 1-ийн давааны шалгалтыг бисч лэн хийх сургуулийн бүлгүүдийг -байр эзлүүлж, шалгалтын бүх материалыг ай маг хотып олимпиадыг зохион байгуу- “лах комисст аймгийн ардын боловсро- лын хэлтэст) явуулна. Хүүхдүүд ээ! Их зохиолч Д. Нацаг дорж нутаг орон ба жигүүртний хол фрог товч тодхон ингэж бичсэн байдаг. Х «Уул ус нь тэгш бол Жигүүртэн донгодох нь яруу» гэжээ Манай оронд эрдэмтдийн тооцоолс ноор 828 зүйлийн шувуу байна. Үүнээс” дөнгөж 84 зүйлийн Шувуу манай ну- тагт үлдэн өвөлждөг. Бусад 244 зүй- лийн шувуу яагаад буцдаг бол гэж хүүхдүүд та нар асуух биз ээ? Энэ олон зүйлийн шувуу манай орны тэс- хим хүйтэн өвлийн улирлыг даадаггүй учир алс хол Африк тив болон далайн эрэгт очиж өвөлждөг, Өвлийн хүйтэнд эдгээр буцдаг шувуудын бие даарч бээрэх ба иддэг хоол нь олдохоо боли- но. Иймээс, дулаан нөмөр газрыг даган, тэжээл элбэгтэй нутагтаа очихоос өөр замгүй болдог байна. / Монгол орны хүйтэн Өвлийг сайн даа даг өлчир амьдралтай шувуудаас зари- мыг хүүхдүүд та нартаа ярьж өгье. Манай орны ой модтой нутаг Хэн- тий, Хангай, Хөвсгөлийн уулсын ой тайга, Хархираа. Ханхөхий, Хар аз3- рага, Тайширын нуруу, Навчвандан, Хавиргын нуруудын ой хөвчид аялал хийх их сонин, Энд тэндгүй мөчир хуга ран тас няс хийгээд зүйл бүрийн ДУУ ЗОХИХ ВЭ? - Аймаг хотын ардын боловсролын хэлтэс, аймаг. хотын зэвлэлийн.хороо- но0С «Аймаг хотын олимпиадыг зохион байгуулах комисс»-ыг байгуулна. Олим зошигодЧаы байгуулах комисс нь: -ийн к- давааны шалгалтын сэдД- вийг сургуулиудад тараах, 1-ийн да ваанд шалгарсап бүлгүүдийн материа- лыг хянан үзэж аймгийн сургуулиудыг байр эзлүүлэн дүнг гаргаад, тэр мате- риалаа сургуулиудаас гаргасан 1 дүгээр маягтын Хамтаар олимпиадыг зохион байгуулах хороонд Ардын Боловсро- лын Яамны сургуулийн хэлтэст) хүр- гүүлнэ . 2-ын давааны шалгалтыг явуулах тө лөөлөгчийг, томилон сургууль дээр пь очуулж шалгалт хийлгээд шалгарсан бүлгүүдийн материалыг тогтоосон хуга цаанд пь олимпиадыг зохион байгуулах хороонд явуулна БНМАУ-ын Ардын Боловсро- лын Яампы коллеги, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчооны гишүүдийн хамтар сан хурлаас «Монгод хал бичгийн ул- сын олимпиадыг зохиол байгуулах хо- роо»-г байгуулиа --Олимпиадыг зохион байгуулах ХО- роо нь монгол хэл.-бичгийн улсын анх- дугаар олимпиадыг зөхион явуулахдаа 1, 2.,3-ын давааны шалгалтын сэдвийг боловсруулж, тараах, 2-ын даваанд шал гарсан бүлгүүдийн материалыг хулээн авч аймгуудаар байр эзлүүлэх 10 ДУ- гаар ангиудаас хувийн амжилтаар тү- рүүлсэн сурагчдыг шалгаруулах, 3-ын даваанд шалгалтыг явуулах төлөөлөгч- ДИЙГ ТОМИЛОН Газар дээр нь очуулж ул сын таргүүний бүлгийг шалгаруулах олимпиадад бэлтгэх т өгөх зэрэг ажил гүйцс алаар энэ, зөвлөлгөөн Хэвлэгдсэний 45 жилийн ойд БНМАУ-ын Батлап Яам, Нийгмийн Аюулаас Хєм- гаалах Яамны хэвлэл, «Улаан од» сопины анхны дугаар хэвлэгдсэ- нээс хойш энэ 2 дугаар сарын 5-ид 45 жил болж байна. 1923 оны 11 дүгээр сарын сүүл чээр Цэргийн Зөвлөлийн тэргүү- лэгч,Цэргийн Яамны сайд, цэрэг ар дыг сурган боловсрулах хэлтсийн дарга, сургагч, нарийн бичгийн дар Хамгаалах га, Ардын Намын төлөөлөгч, за- луучуудын төлөөлөгч, цэргийн ко- миссарууд хуралдаж, цэргийн Сс0- нин байвал зохих тухай хэлэлцээд, цэргийн сонип бий болгохоор тог- тооясээ. Энэ ёсоор «Ардын цэрэг» сонин бий болгожээ. «Ардын цэрэг» сопины ерөнхий редактораар монголын шинэ үеийн утга зохиолыг үндэслэгч Д. Нацаг дорж ажиллаж байжээ. «Ардын цэрэг» сочин 1927 оны 6 дугаар сар хүртэл долоо хоног ту там нэг удаа хэвлэгдэж, 152 Ду- гаар гарчээ. 1927 оны 6... дугаар сараас «Хувьсгалт улаан цэргийн соёлын зам» нэртэй болж, долоо хоногт хоёр удаа хэвлэгдэн, 156 Ду гаар гаргаад, 1930 оны 8 дугаар сараас «Улаан од» нэртэй ХЭвлэг- дэн гарчээ. Тус сонин, ардын цэр- гийн байлдааны бэлтгэлийг Дээш- лүүлэх, зөвлөлтийн армийн турш- лагыг дэлгэрүүлэхэд их үүрэг гүй цэтгэв. «Улаан од» сонин, 1939, 1945 оны байлдааны үед монголын ар- дын армийг ялалтад зоригжуулж, дайчидтайгаа хамт явж байлаа. Эх орны дайны үед «Улаан од» сониа Зөвлөлтийн ард.түмэн, улаал армийн дайчдын баатарлаг үйл ажиллагааг өргөн нийтэлж, Зөв- лөлтийн ард түмпий ялалтад итгэх итгэлээр манай армийн дайчдыг зоригжуулж байлаа. Энх байгуулалтын үед тус сонин социалист лагерийн орнуудын со” циализм, коммунизмын өрнүүн бай гуулалт, ах дүү армиудын баялаг туршлагаас байпга пийтэлж иржээ. «Улаан од» сонин, өөрийн хууд санд социализм байгуулж байгаа хөдөлмөрч ард түмнийхээ бүтээн байгуулалт, түүнд ардын армийн дайчид, нийгмийггаюулаас хамгаа лах байгууллагыг ажилтан, батлан, хамгаалах, «Хөдөлмөр» нийгэмлэ- гийн гишүүдийн оруулж байгаа хувь нэмрийг харуулсан . мэдээ, өгүүлэл, найруулал, зураг, | сур- валжлага цаг үргэлж нийтэлж бай- на. : Манай ахмад сонины нэг «Улаап од» сонины 45 жилийн ойд «Пионе рийн үнэн» сонин түүний уншиг- чид их амжилт хүсч . өсвөрийн улаан бүчтэн пионерүүдийн чин сэт гэлийн халуун баяр хүргэж байна. хошин 22222224512о гээж 1 2 ӨцөЙ эг Лили гд элнггллггнАлөинжал сонсдоно, Энэ дуу чимээний ихэйхийн нь эзэн бол манайд өвөлждөг жигүүр тэн шувуухай юм. “Хэрэв хүүхдүүд та нар ой модтой иНМм нутагт зугаалгаар явбал өндөр мод дын нжийг даган дээш доош гүйхдээ модоо” ороон гүйж байгаа шонтгор ху- шуутан, оготор сүүлтэй жижиг хөх шу- вуүуг харах болно. Тэр шувуу нэг жаа- хан гүйснээ зогсосхийгээд холтос тон- шин-«Жжиг», «нг» гэсэн дууг хэдэнтээ давтан «харгана. Энэ шувууг тоншгол- жин гэнэ. Өвлийн цагт идэш хоол нь ховор байх учир «Би энд өт хорхой түүж байна. Та нар цаагуураа түүцгээ» гэж өөрийн байгаа газраа өмчирхөн жиргэж буй нь тэр юм. Үүнийг сонир- хон харж байтал дэргэдэх мөчир дээр нь бор шувууны хнирийн биетэй, хоёр шанаа, нүдний тус газартаа гялтганасан хар өдтэй уртавтар сүүлтэй хөх цэнхэр шувуу хэд хэдээрээ бууцгаана. Тэд бас ийш тийш ажиглах шиг болсноо «жир, жир» гэж тасалдсан дуу гарган, юм тоншин түүж эхэлнэ, Энэ нь хөх бух гэдэг шувуу, Өвөл иддэг Өт хорхой, шавьжийн хаягдсан өндөг ховор бол- могц олонтоо Өлбөрөн үхдэг шувуу юм. Эдгээр шувуудыг эрэгцүүлэн сонир хож байх үед чинь ойн гүнд юм уу? Эсвэл дэргэдэх шугуйд чинь «тар-р-р» МАНАЙ ОРОНД ӨВӨЛЖДӨГ ШУВУУД О0. ШАГДАРСҮРЭН (Биологийн ухааны дэд.эрдэмтэн) хийж мод доргих чимээ цуурайтан сонс доно. Сайтар чагнавал, тийм дуу дахин давтагдах ба чимээ гарах зүгийг даган ойртвол урт шовх хушуутай, магнай дээ рээ улаан, буюу шар ногоон толботой хар цоохор шувуу чимээтэй нь аргагүй «сүр сүр» гэж нисээд ойрхи нэг модон дээр сууна. Үүнийг алаг тоншуул гэдэг. Манай оронд их, бага алаг тоншуул гэж хоёр зүйлийн алаг тоншуул бий. Хүүхдүүд ээ! Тоншуул шувуу дөрвөн хумстай байдаг юм. Түү- ний хоёр нь урагш, хоёр нь хойш харж тогт- сон байх тул мод ны ишин дээр эгц босоо бай- далтай сууж чад таг. Хушуу нь урт, хурц үзүүр- зэй ба хүзүүний булчин сайн хөгжсөн тул тол гойгоороо мод тоншиход тэр мод доргин дуу гарах ба модлог хэсэг нь цөмөр- нө. Тоншуулын сонор соргог чих модны дотөр бай гаа өт хорхойн хөдлөлийг анд- даггүй.. Модны холтсыг цөмлө- хөд тэр болгон Өт хорхой ойр байхгүй боло- хоор түүнийг авч идэхийн тул Өтний явсан нүхээр үзүүртээ өргөстэй урт хэлээ шургуулан дэгээдэж авдаг, Тон- шуулын хэл толгойгоо бүтэн ороогоод нлүү гарахаар урт байдаг, Ер нь сонир холтой шувуу манай оронд олон өвөлж дөг, їїншээлбэл: соливуу хушуут гэдэг жижиг бор шувуунаас томхон шувуу бий. Энэ шувууны дээд доод хушуу нь соливон зөрсөн байх ба эмэгчин шувуу шар ногоон, эрэгчин шувуу ягаан улаан өнгөтэй байна. Нарс, хуш модны оройд ямар нэгэн амьтан «сүр, сүр» хийсэн чимээ гарган, жижиг мөчир, шилмүүс, хатсан борго- цой унагааж эхэлнэ. Энэ үед сайтар ажиглавал соливуу хушуут шувуу идэш хоол эрэн мөчир дамжин нисэж байх харагдана, Энэ шувуу модны боргоцойн хайрсыг сөхөн үр гаргаж иддэг шувуу юм. Тэгэхдээ солинвсон Хоёр хушууны- хаа үзүүрийг нийлүүлэн боргоцойны хайрсан доор шургуулмагц хушуугаа ог цом хамхихад түүний нэг үзүүр борго- цойг, нөгөө үзүүр нь боргоцойн хайр- сыг сөхөх тул наалдамхай хэлээрээ йг нь авч иднэ. Бо эдэнгис гадна манай оронд зана бялзуухай, болжмор, бор шувуу, цагаан элэгт, бөг баатар, шар шувуу зэрэг олон вууд өвөлждөг. . Ч Пїнонер багачууд та нар байгалийн нөхөр шүү дээ, Эдгээр өвөлждөг ШУ вууд ихэнхдээ ашигтай байх узэрлэн нар тэдгээрийг хамгаалах хэрэгтэй.Энэ зорилгоор шувуу тэжээх байр, үүр за- сах ажлыг хийцгээ. Хүний сайн нөхөр шувуудыг асрамж лан хамгаалж, өвлийн улнралд тэдэнд хөдөөд бол ойр, хавийн ууланд, хотын цэцэрлэгт үүр барьж, ндэшний “3лэлсөр дэл зүйлээр шувуудын гуанз ба уулч- гаая. САНААЧЛАГАТАЙ. БҮЛЭГ ш! Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионе- рийн 41 бүлгэмийн Нямдаваа Фарга- тай 8 дугаар бүлэг сургуулийнхаа тэр гуумий бүлгийн наг билаэ, Энэ бүлэг пионерийн "шинэ дүрэм судлах сур- талчлах ажил далайцтай зохиож бай- на. Пионер бүр пионерийн шинэ дүр- мээр зурагт самбар, өврийн бяцхан ном хийж пионер, баатарчуудын дунд өргөн сурталчилж байна. Мөн бүлгийн «Хүндэт дэвтэр», «Баярын бичиг» шагнал, «Багшийн тэмдэглэл дэвтэр» «Хэвлэлийн тоймч сурагчид» зэргийг бий болгож ажил- луулсаны гүрээр бүлгийн болон салаа ны сурагчдын сурлага, хүмүүжил сай жирч иржээ. Буэнин «Хүндэт дэв- тэрт» сурлага хүмүүжил, хөдөлмөр- төө гарамгай амжилт гаргасан сурагч дыг бичдэг ажээ. Одоо энэ дэвтэрт таван онц эзэмшсэн сурагч Дашзэвэг Нямдаваа, аварга тоочин сурагч Цоо- дол нар бичигдээд байгаа, «Баярын бичиг» шагналаар өдөр тутам ба 7 хо ногт сурлага хөдөлмөртөө амжилт олж ын бичиг»-ийг бүлгийн-дарга хамт бнан нь өмнө гардуулан өгдөг, Шаг- нагдсан сурагч уг бичгээ гэртээ эцэг, эхдээ аваачиж үзүүлээд сэтгэгдлээ хэлж дараачийн шагнагдсан сурагчид өгч шилжүүлдэг юм. Энэ бүлэг хичээл тус. бүрээр нь төрөлжүүлэн сурагчдаар давтлага хийхээр төлөвлөж байгаа :88 Багш Б. Аюушжав шин кини ин Нина М. “0 1:2: (14: 4 Ну 1 Ч. Х ш Д. Цэвэгмидийн«Алаглай аварга», Лхамсүрэнгийн: «Бянхан нөхөд», Ж. . Лодойн “«Зөлбоот: охин», Т.. Юмсүрэнгийн «Эврээ гүзЗэєэн “иШин»,. « Г,. Жанчивын ,.4Алхаад марш» (Т. Жамьянсүрэнийн «Зу-- ам. хөтөлсөн |! чогчөгө», |Х. Нямбуугийн «Хамгийн эрхэм |Єє», тээлээс . Алтангэрэлийн «Үхэр унасан ямаа», Ч. Лувсанжавын «Дамдины бага хүү», С.Надмидын «Бордоотой бороо», П.Пүрэвсүрэнгийн «Бүргэдийн дууль» шмэ- тийн шинэ бүтээлүүд хүүхэл за парын помын «ана измэгдэнэ. Ахмад дайчдын хувьсгалч хөдөлмөрч жаргалант амьдралын гүй. хүчний хиолоос үе тэнгийн найз байдлыг бахархан ран бүтээсэн «Аав, ээж, би» Зохилч ах нар лэг барих гэж байна. ГхТэт81515 5155 515ү5 81508 х1иүя 81818 8165 5 816 5 үн н6 тийн ятган яг 1818 кунгаүа16 га атаа атаГаГэтаГаТЖТаГАТЖТЭЛТЯ ЗӨВ ТААЖЭЭ Манай сонинд нийтлэгдсэн “Мягмаржав, Баянхонгор Өвлийн өвгөнтэй уулзан золгож сүлд модоо тойрон бүжнглэж хүүхэд багачууд та нарын угтан золгосон 1969 он гараад сар өнгөрлөө. Энх тайвны он, эрэлхэг Вьет намыг дэмжих жил гзж нэр лэж байгаа билээ, Манай гаригийн түг түмэн хүүхэд багачуудын хамгийн нхээр хайрлаж хүндэлдэг эрин үеийг эзэлсэн их бегш В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойг 1970 оны дө рөв дугээр сард ёслол төгөл- дөр тэмдэглэхийн тулд одоо ноос эхлэн тив дэлхий даяар бэлтгэцгээж байна. Тэгвэл бид В. И. Лениний төрсөн, хувьсгал мандуулсан орон ЗСБНХУ-ыг аваад үзье! Зөвлөлтийн эрдэмтэн зо хион бүтээгчид алдарт ажилч” дын хамтын лут бүтээл бо лох «Венера-5», «Венера-6», савтомат станцуудыг тавлу гаар сарыг дундуур манай монголчуудын. үүрийн цол “мөн, үдшийн гялаан гэж нэ рэлдэг. Сугар гаригт хүргэ- «Тайга» гэдэг таавар сүлжээний хариуг Завхан аймгийн төвийн дунд сургуулийн сурагч аймгийн төвийн дунд сургуулийн сурагч Э. Бат- жаргал, Налайхын 8 жилийн дунд сур- 7 үч(үЧ) ОСӨЛСӨСНОГВ ООСВЧСӨСӨЭСИДҮЛСӨГҮЛСӨЦҮЧГИЛҮҮЛСЭЭСИГҮ :11:17:1113 Ёл 8 М та амь насаа тэмцэлдэж эх орон ард гуулийн 7--гийн «В», 6--гийн «Б» ан- гийн хамт олон, Нийслэлийн 84 дүгээр сургуулийн сурагч Ю. Марина, Ю, мөрбаатар, 23 дугаар ирүүллээ, Тэд, ой, өт, уг, шууялаа. «Сөюз-б» хөлгөөр аялсан до мөгт дөрвөн баатрын хөёр ньа Хрунов, Ёлисеев хоёр сансрын ил зайд хөлгөөсөө гадагш гарч. эрдэм судла лын аппарат хэрэгслэлээ хөл гийн гадна талд зөөн эрдэм судлалын нарийн төвөгтэй ажил хийж, холбон угсарсан хоёр хөлгийнхээ нэгээс 19- гөөд шилжин орлоо, Энэ дөр вөн сансрын нисэгч сансарт анх удаа гариг хоорондын автомат станц байгуулах На- рийн төвөгтэй туршилтыг 30- рига самбаатай хийлээ. Тэд нийг зөвлөлтийн хүүхэд бага ” чууд «Төрсөн ахаа хүндлэн золгодог ёсоор хичнээн их баяр хөөртэйгээр угтаж авс ныг та нар мэдэж байгаа би лээ, Энэ бол 1969 оны нэгдү гээр сард болсон хамгийн том үйл явдал юм. ЗХУ--ын шинжлэх ухаан техникийн энэхүү өндөр хөгжил нь санс рын судлалын талаархи ямагт зоригтой хийсэн лут хэцүү төслийг сонслоо.» гээд бид түүнийг эргэлзэн гайх- хахгүй болгоход, хүргэж бай- на. Сансрын судлалын ухаа ны үндэсийг тавигч их эрдэм тэн К. Э. Циолковскийн «Бидний мэдлэг өюун ухаа ны Өлгий бол эх , дэлхий маань билээ, Гэвч бид үүрд энэ Өлгийлөө байж болохгүй» НОМУу Шинэ. онд зэррлэд та нар ахмад үенйихиий баатарлаг гавьяа, эр зоригт дай- чин эрсийн түүх,! үе тэйгийнхнийхээ хүсэл зөгнөл, Эцэг өвгийн арнуй” нандин зан чанар зэрэг янз бүрийн хэлмээр бичигдсэн олон зохиол унших болно, баатарлаг уламжлалыг.харуулеан Д. Содномдоржийн «Үнэнч зүрх» найраглал, Л. Соронзонболдын «Эд бидний тө лөӨө амиа өгсөн» найрууллын шинэнОм удахгүй гарна. Эдгээр номонд манай ирээдүйн итгэл болсон цог Жавхлаат багачууд төлөө гавьяатай эх орончдын тухай өгүүлнэ. 0000) Д. Содномдоржийн зохиолоос төрөлх хайртай уудам лөн хамгаалахын төлөө ширмэн өөдөөс баатарлан лэглэн хайрлагдсан БНМАУ-ын 10 гаруй баатрын тухай унших болно. Баатарлаг Вьетнамын ард түмний үр хүүхэд империалист дайнч америкийн түрэмгийлэгчдийг өшин занаж, тэдний эсрэг авхаалж самбаатай тэмцэж байдгийг Р, Ядмаагийн «Цагаан лянхуа» найраглалаас үзнэ. Мөн Л.Түдэвийн «Мөнхийн ус»Д.Гармаагийн «Хөгжөөнтэй туужууд»зө нарынхаа хөгтэй адал явдал, хөхүүн инээдтэй сонирхоорой. Залуу зохиолч Ж, Дашдондог,зураач бяцхан хүү Цолмонбаатартай хамт гэдэг наргиан хөгжөөнтэй номыг унших болно. чинь шинэ онд та нарт ийм шинэ сайхан зохиолоороо бэ 2 нарын өнөөгийн хайрлахгүй тэмнсэн монгол орноо эмгөө- бөмбөгөн дор, аянгын суман дунд тэнцвэр- «А» ангийн сурагч Ханой зэрэг хам инонер сурагчид ёл, зоно, өвс, гахай, буга, хэрэм, гацуур, туулай гэж таажээ, ЕН Й 141 аз баатарлаг 13 түмэндээ үнэл Битгий Модны Д, ХОРЛОО Ё ! : : р : : рч Тө- сургуулийн 4-ийн 100 ша харну Тайван зөв тааж үнэг, "Төмөр гзамын 3 | “дугуйлангийнхвы бү! Тун ч хүйтэн болох нь ээ Тагтаахай минь даарна даа, Биднээс үрэгдэггүй шувуу шүү л түүнийг хөөгөөрэй. Энх сайхан оронд минь Мөнх зохицсон амьтан даа нөмөрт очихоор нь Муухай муужгай барьчих вий дээ. Амгалан цэгээн тагтаандаа Аятайхап үүр барина шүү Энх сайхан оронд минь Мөнх зохицсон амьтан Даа Хөөрхөн байрандаа орохоор Хоол идмээр болдог байх цэнхэр тагтаандаа Тариа будаа өгье дээ Энх сайхан оронд минь Мөнх зохицсон амьтан даа Х. ДАШЗЭВЭГ Ф ЇЇЛИЙН: бАР (| нөг. сунжирч байсан Пари сын дөрвөн этгээдийн хэлэл цээ эхэллээ, БНАВУ, ӨВҮЧФ, Амери кийн болон Өмнөд Вьетна мын төлөөлөгчид тэгш эрх- тэйгээр дугуй ширээ тойрон суугаад ьетнамд! болж бай гаа колонийн харгис дайныг зогсоохтой холбогдсон асу уд лыг авч хэлэлцэж байгаа яв дал бол энх-тайванд дуртай улс түмний дотор манай с0 циалист орнуудын улс түм- ний их ялалт, үнэний төлөө тэмцэж байгаа Вьетнам түм ний нх ялалт юм. |Хэрэв Америк болон түүний хань хамсаатны зэрлэг балмад дайнчдыг Вьетнам нутгаас зэр зэвсгий нь хамт. ёФөн зайлуулбал Вьетнам хүүхэд багачууд гэр орондоо, хичээ- лийнхээ танхимд, тариан талбай дээр хаана ч чөлөөтэй байж империалистуудын бөм бөг суманд амь үрэгдэх аюул заналаас. бүрэн чөлөөлөгдөх юмаа. Бас Хартум хотод Аф рикийн арьсны өнгөөр. ялга- варлан гадуурхагч үзэлтний колоничлогч дэглэмийн | Эсрэг тэмцэх хөдөлгөөний том Үйл явдал боллоо. Суданы | нийс лэл Хартумд болсод олон” ул сын бага хурал бол Ази, Аф ШЛИЙН ТӨЛӨӨ Бас Кайр хөтөд Арабын улс түмний тэмнлийг зэмжих өлон гулсын П бага хурёл болж байна. Энэ бага хурал энх тайван, нийгмийн дэвш лийн төлөө тэмцэгч бүх улс түмний эв нэгдлийг илэрхий- лэх том чухал үйл явдал болж байна. Израилийн түрэмгийлэгч- дийг арабын эзлэгдсэн нутаг дэвсгэрээс үг дуугүй нэн да- руй гарахыг шаардаж байна. Бас Арабын улс түмэнд с0- циалист орнууд юуны Өмнө тусламж дэмжлэг үзүүлж байгааг тус бага хур лын улс төрийн комиссын ги шүүдийн баталсан тогтоолд сайшаан тэмдэглэжээ. Өн гөрч: байгаа нэгдүгээр сард болсон эдгээр гол үйл явд лын зэрэгцээгээр Япон, Аме- рик, Англи, Испанид ажил- чин ангийн тэмцэл улам бүр хурц болж, . хүүхдээ тэжээж хүрэхгүй бай гаа өчүүхэн бага цалин хөл сөө нэмэгдүүлэхийн төлөө Удаан цагийн хүнд хүчир ажлынхаа цагийг хороохын төлөө, эмэгтэйчүүд хүүхдийн хийсэн хөдөлмөрт бага цалин хөлс өгч байгааг эсэргүүцэн ажил хаях хөдөлгөөн өрнүүл сээр байлаа. Эд бүхэн бол цөм дэвшил хөгжил, энх тайв ны төлөө тэмцлийн хүч улам бүр хүчээ авч байгааг илт гэн харуулсан чухал ҮЛ явдал юм, Шинэ оны маань эхний сард олон улсын хоо рондын байдал ямар. шүү. байсныг тоОнч тоймлон өгүүл йм байна. 5 өл йн Л. НЯМСҮРЭН хээр тооцоолон хөвргөлөө. "Эсэн гайхамшигт үгийг та рик, Латин америкийн улс Мөн «Союз» маягийн хоёр Нар бэлхнээ мэдэх билээ, түмнээс империалнзм, коло хөлгийг Байконурын санс Мөн Америкийн имперна ничлол, шинэ колоничиллын Эс рын хөлөг хөөргөх талбай листууд болон тэдний дуулга рэг хийж байгаа одоо үеийн таас харваж хүн төрөлхтний вартай зарц болсон өмнөд лут тэмцлийг тусган харуул оюун ухаан хөдөлмөр “бүтээ Вьетнамын тоглоомын захир сан энх тайвны хөдөлгөөний лийн. гайхамшгийг . алдар. гааныхны уршгаар олон хо чухал том үйл явдал боллоо. . й з ” 2 Манна. ж.алат : /Х.аидэхийгуэ 286239 - “ордон, 1УЭасоно , с! 26832. 237, р уСЭДУЛЖ вм 2сэ4. /г121 УОЛЧО тэд тэр бүл, үр со чавлэлийп, комбинатад хэвлэв. 4124,44 26321229 ӨЛ: АС 22, 2. Г-- гс» 2-3 3 їйннжлэх- эрдий 823 , мийг хүртэх занатай даа. «Шинэ цагийн 0. «Сайныг дагах золтой дөө Ариун энхийн " Жолоог барих хувьтай даа Алдарт баатрын Замаар давших азтай даа Оньсон хөлгийг Урлан бүтээж уралдана даа. Онгон саран дээр -Ордон босгож цэнгэнэ дээ. А. ДАВААХҮҮ Барилгачин болно. би Өглөөний нарыг Өлмийлдөн угтдаг Үдшийн нарыг Өнгийн үддэг Барилга барина би Барилгачин болно би Үдьван царац Үдлэн өнждөг Үдшийн саран Өнжин жаргадаг Барилга барина би Барилгачин болно би Хөөрхөн жаалууд Хөгжин нааддаг Хөрслөг залуус Уралдан ажилладаг Барилга барина би Барилгачин болно би , Л, ДАГВАДОРЖ « бСӨГҮҮЛЛЭГ) Туулай хүү дэрсэн дундуур дэг-- дэж яваад урт нарийхан утас олжээ. Тэгтэл, гэнэт хажуугаас нь жалгын жартгай улаан үнэг дайрчээ, Туулай хүү хэдхэн харайгаад нэ- гэн хадны хөндий доогуур ороод, нө- гөө. утсаараа урхи тавьчихаж гэнэ. Үнэг түүний хойноос хөөсөөр хад ны аман дээр ирүүт толгойгоо «Шшур- гуулахад нь, туулай хүү хадныхаа цаад талын нүхээр гараад, утасны. хаа нөгөө үзүүрийг бутнаас уяж ор-- хиод цааш хурдалжээ. Туулай хүү эргэн харвал, жалгын ,жартгай шар бутнаас уяатай будилж байсан гэ-- Ї дээг, 1 Ж. ДАШДОРЖ Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР | э--- .Д. Сүхбаатарын яэрэмжээ лсын А--40489 “ Мидене--14140 : элгийн Жвйрцаг Эёдлэх бүрд 9 ирэх бүрд “Пиенерийн шуудаа”зөөгч : : Ц үнэн» сонины газарт тэсэн . хаягтай олон арван захидал ирж сОоВИНы аз- рын хамт олныг баярлуулдаг юм. Өргөн уудам Орны маань өнцөг бу? лан бүрээс ирсэн эдгээр захидал, цөм өөр өөрийн онцлогтой, нионер бага чуудын ажил амьдралаас сэдэвлэн бичсэн байдаг.”Тэр олон захидлыг за рим нь бүлэг салааны Шинэ, ажил, хамт олны амжилтын тухай өгүүлсэн байхад нөгөө хэсэг нь сурлагаараа, авьяасаараа, шударга ариун зал ча нараараа нөхөддөө үлвэр дууриал болсон манай өнөөгийн пионер Али маагийн тухай ч юм уу эсвэл | Дуля маагийт тухай ч өгүүлсэн байдаг юм. В.И.Ленин «Сонины газрын та ван ажилтан дЗэр сонины - “ИдЭВХТЭН бичнгч таван зуун хүнийг нэмбэл сая хамт олны сонин болж чадна» гэжээ. Манай сонины нүд чих. болсон олон зуун идэвхтэн бичигчид алтай хангай, атар говь алтал тал ер мон- голын өнцөг булан бүрээс бичдэг -уч раас манай сонин бол Хамт олны 60 мин, монголын бүх хүүхэд багачуудын сонин билээ Өнгөрсөн онд сонины газар 2500 гаруй идэвхтлий захидал мэдээлэл ир лээ. Тэдний ихэнх нь манай сонины хуудсуудаар дамжин УНШИГЧИДДАА хүрсэн юм. Сүүлийн үед идэвхтэн бичигчдийн тоо өсөж бичлэгийн арга барил нь “сайжирлаа. Говь-Алтай аймгийн Ха шанун сумын дунд сургуу лийн сурагч “ В, Алзахгүй, Хэнтий аймгийн Өмчө дэлгэр сумын дунд сургуулийн по нерийн ахлах удирдагч Л. Цэрэнсам | Сүхбаатар хотын мод боловсруулах” Ё комбинатын 8 жилийн дунд сургуулийн 4--ийн «А» ангийн сурагч Д. Гармаа4 ил дараалан онн дүнтэй, суралцсан бөгөөд уран авьяастай нионер юм. Зургийг Б. ЖИЙГЭЭ ҮухсУыу 2 Ур 5 хСИМ2Эн 505. “руулийн пионерийн ахлах буу, нийслэлийн 22 дугаар дулд сур удирдагч Д. Мөнх-Очир, «Үнэн» сонины. ажил тан Ц. Дашдорж нарын олон идэвх тэн бичигчид хүүхэд та нарт зориулаг манай сонинд, чанар сайтай. материа лууд нийтлүүлдэг боллоо. “Өнгөрсөн онд манай сонин ёэт- гүүлд сайн бүтээл нийтлүүлсэн ЭР дэмтэн зохиолч М. Гаадамба, Үнэн сонины ажилтан Ц. Дашдорж, сонин ны ажилтан Д. Дашдэндэв нар манай сонины 1968 оны ээлжит шагнал хүртэв. Нам засгаас тавьж байгаа зо рилт түүнийг амьдралд Хэрэгжүүлэн биелүүлэхэд сургууль пионерийн бай гууллага сурагчид хэрхэн оролцож байгааг тод томруун харуулах явдал ИДЭВХТЭН бичигчдийн гол зорилт :байх ёстой. Нэн ялангуяа! МАХН-ын Үг бүгд хуралг Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн П бүгд мААЛААААДЛАХААДААААААААААААААААААЛА 46377 ї 13 Сохбааллрын нэгэмяит Монголын єв ПионЕрнин БАнгавлхагый Гү 1 Ї Зөвлөкийн СОНИН: 29 цахь жилдээ 367 (1067) хурлын шийдвэрийг биелүүлэх В.И Манай сониа дараагийн дугаараас Лениний мэндэлсний 100 хилийпой эхэлж «Идэвхтэн бичигч таны анхаа Ардын хувьсгалын 50 ислийн ойг алд» гэсэн ту сгай булан нээнэ. Энэ угтаж пионер сурагчдын дунд зохио буландаа сонины төрөл бүрийн. бич дож байгаа өрнүүн ажлаас бичих нь Л9Т, түүний онцлогуудыг тусгал ха чухал байна руулсан одгүүллүүд нийтлэнэ. Идэвх гу тэй бичигч сурвалжлагч та бүхэн бол Мөн идэвхтэн бичигч бо ӨВХӨй сопилы соргог хараа, нүд, чих. түшиг сурвалжлагч бичигч төдий 0! “уншигч хоёрын хоорондо» байх ёстой. Тийм ч учраас уншигчдын дунд суртал лах зохиох хэрэгтэй юм. УНИА тул ур мөп гэдгээ гүнээ ухамсарлан ”сониндоо цаг үеэ олсон чухал мэдээ олбоо сурва на ирүүлж байна итгэж, байла гэдэгт Саяхан Увс аймгийл Малчил сумын сургуудБ «Инонерийн үнэн» сонин, “ «Залгамжлагч» єэтгүүл уншигчдын бага хурал хийж, бага хурлын илятгэ лийг. ппонёрийн ахлах удирдагч багш Өнөрхүү тавьж хэлэлцүүлэв. Угсо- Ннп сэтгүүлийг талаар нилээд багт сурагчид санал шүүмжлэл гаргаж пионер сурагчид бидний агиил сурлагандаа тусгах олон сайхан мэдээ мате риалыг: тогтмол нийтлэж байгааг жишээ баримтаар ярив, Хойгинд хүүхэд багачуудынхаа “бахдам” амжилтаас байнга. сурталчилж сониныхоо ажилд өрөлдөж байхаар б хүний бүрэлдэхүүнтэй «сурваяжлах» хэсгийг байгуу- лав. Булган аймгийн Могод сумын оага сургуулиар орвод шатар, даам, ДУУ, олон аваргатай уулзаж ярилцах болно, Харин би тэр олон аваргуудын дотроос ондлож нэг аваргатай нь уулзлаа. Миний уулзсан Тучголаг 4-ийн «А» ангид сурдаг. рийн зөвлєлийн дарга, сургуулийн хурдан уншлага, даам, ан- гийн зөв хурдан бичилт, шүлгийнаварга юмаа, Энэ бяцхан охин. зөвхөн «Аварга» биш басхүү арнун цэвэр, хичээл хүмүү- жил, сурлага сахилга батаараа 14 улирал дараалан шалгарсан учир саяхан таван онцын эзэн болжээ, Тунгалаг охин Оагший- гаа хичээл зааж байгаа үед их анхааралтай сонсож, ойлгоогүй зарим зүйлээ багшаасаа юм уу нөхдөөсөө асууж мэддэг ажээ. Тэрчлэн хичээлээ давтах, гэр орныхоо ажилд туслах, чөлөөт цагаараа тоглохдоо цагийн нарийн хувиартай ажилладаг байна. Үүний үрээр Тунгалаг охин 1967--1968 оны хичээлийн Жилд тооны олимпиадад ангидаа 1 дүгээр байр 1968--1969 оны хэл бичгийн олимпигдад ангидаа түрүүлж сургуульдаа 2 дугаар байр эзэлжээ. Б, СЭМБЭЭЖАН цноне- АВЬЯАСЛАГ ОХИН Онц сурлагалан Д, Цэцэгээ хүүхдийн зохиолуудыг амтархан уншнж, тэмдэглэл хөтлөн, гэр орны хүмүүс ба баатарчуудад номынхоо утгыг ярьж өгдөг юм. Пионер Цэцэгээ бүлгэмийн орос хэлний орчуулгын аварга, ном уншлагын аварга болжээ. ЦЭЦЭ- гээ дуу сайхан дуулж, эвлэгхэн бүжиглэдгээрээ нөхөддөө гай- хагддаг авьяаслаг охин юм, Одоо энэ сурагч удахгүй болох улсын математикийн У олимпингдад змжаахгай бэлтгэж уулсан орноговь аймгийн Сулинхээр сумын бага сургуул! йн багш Дор улинхээр су бага сургуулын нд 1 ШД р 8 Ю Р р рч р рН Н п Бү р БЭ БЭ ЕЭ БЭ 8 8 Ч 1 Ю Ю 8 8 БЭ рН БЭ 8 Дд БЭ ЕЭ Дд | халхалж Хуадхаахан г: | 1969 өвь Хоёрдугаар сарын 12 :| БНМАУ-ын баатар “Л... Аюушийн | нээлтээр, уралджээ, -Энэ нөхөрлө у дагдал хаягдлын цуваагаар - хөгжим, шүлэг, цана, тэшүүрийн анги, сургуулийн. Лхагва: Үнэ 10 мө ВЕэтгэ ти 277 26:43 10Л МАНДАТАА | ! АВЛАА Өвөрхангай аймгийн Төгрөг єу мын бага сургуулийн 4 дүгээр | ангийн Долгор ахлагчтай сурагч | дын соёлч нөхөрлөл үүргийн ху- | гацаанд 69--80,4 хувь нь онц сайн суралцаж, нөхөрлөлийн гї | шүүд дундаа 223 номтой номын | сан байгуулжээ. Пионерийн аж лын тэргүүн туршлагаар “бяц- | хан ном 21-ийг бүтээж “«Өсвө- рийн үе» «Номын алдар» сэдэвт байнгын концертыг 8 удаа тог- | лож, хол ойрын аялал -экскурс 8 | Удаа зохиож дотоодын 16 сур гууль, сурагчидтай байнгын ха | рилцаатай | ажилладаг болжээ. | Баатарчуудын од. сар, багийг | шефлэн авч тусладаг болов.. НӨ-: үзарлэлийн гишүүн 4 сурагч та- ван онцын болзол хангажээ. Сур | гуулийнхаа пионерийн танхымд | буяанг байгуулжээ. -Нөхөрлөл Ї гишүүд зуныхаа амралтаар 2285. хүн хөдөлмөр өдөр бүтээж 58 | эмнэг “сургаж, .сургуулийнхаа- ал- яс л 1084 кг, техникийн: тос 80 8 | ыг цуглуулж, гишүүн бүр 20-40 | хуу энинээр сурчээ. -Б. | лийнхөн 100 шуудай аргал, ЖАНЧИВ ) | | , сэнь СА, Ллы тэн идлээ рмртчаРчээ лын ллиийнилтэнилйхайлэий Архангай аймгийн Жаргалант сумын ( 8 жилийн дунд сургуулийн 5 дугаар | ангийн сурагч Ч, Сумьяа сурлага са- | хилгаараа нэртэй сайн охиноос гадна БВЛоо дөрвөн төрөлтийн аварга тамирчин юм, ! 5 ес Зургийг багш Д. ГҮРРАГЧАА хай Шүуаддхххахалл алжддаАд гаАлАрААААл ла лаАААААЛАДДУУ . ЗУлЛЛАЛАГАРАЛАЛАЛАРАРАЛӨЛАСЛГИЙХ Үүн х үхлээ 2 ОӨ МАХН--ын Төв Хорооны Ү Бүгд хурал, МПБ--ын Төв Зөвлөлийн П бүгд хурлын шийдвэр амьдралд Ө 8.И. Лениний мэндэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жилийн Ойг угтаж сургууль пионерийн байгуул лагаас зохиож байгаа ажил, Ө Төлийн дуу--түмний баяр төлчий ах эгч нартаа пнонер сурагчид хэрхэн тусалж байгаа зэрэг пионер багачуудын ажил амьдралаас мэдээлж байна. Н. К.КРУПСКАЯАГИЙН МЭНДЭЛСНИЙ 100 ЖИЛИЙН ОЙД “ КУПСКАЯ ПИОНЕРИНН “ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ТАЛААР, ЮУ ГЭЖ СУРГАСАН БЭ? Зөвлөлтийн сургууль, пионерийн аж”- лын онол практикийн асуудлыг боловс- руулахад Крупская их үүрэг гүйцэтгэ- жээ. Эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхдээ коммунист намын заалт, марксизм, ле- нинизмийн сургаалд тулгуурлан Шшийд- вэрлэдэг байв. Пионерийн хөдөлгөөн бол өсвөр үеийнхнийг социализмыг идэвхтэй гаөр- дан байгуулагчид болгон хүмүүжүүлэ- хэд асар их ач холбогдолтой гэдгийг Крупская үнэлж байлаа. 2 Крупская бичихдээ: «Пнонерийн х9- дөлгөөн бол даян дэлхийн бүх ажилчин ангийн тэмцэж буй агуу нх зорилтыг... багачуудын өмнө тавьж өгч байна. Тэр зорилго нь хөдөлмөрчдөд эрх чөлөө ол- гож, шинэ байгууллагыг бүтээн байгуу- рийн удирдагч хоёрын хооронд хамгийд нягт зузаан холбоо тогтоохыг чухалчид- даг байжээ. Н. К. Крупская хэлэхдээ, «Сургууль бол пнонерийн байгуу. гүйгээр байж чадахгүй, сургууль бод өөртөө Хамт олон болж Нэгдсэн, дотоо Хон сахилга батыг тогтоогч биеэ даасан агачуудтай байх хэрэгтэй» гэж сурга- даг. Нруцскаягийн зааснаар пноиерцйн цө- дөлгөөний нэг зорил!о бол сургуулийн олгосон мэдлэгийг гүнзгийрүүлэд їно- нерийн сурлага хүмүүжлийн ажил хам- гГийН ДЭЭД ХЭМЖЭЭНД ЗОХИОГДОЖ ИОНё- рүүд шинжлэх ухааны мэдлэг эзэмш- сэн, энэ талаар бүх сурагчдад үлгэр дуурнал болж байхыг хичээн сонирхох ёстой. Пионерийн байгууллага, чадамгай 30- лах зорилго ЮМ...» гэжээ Пионерийн хнон байгуулагчид, ухамсартай сахилга байгууллага бол ажилчин олны байгуул- бат шингэсэн шилдэг хамт олонч нарыг лагатай холбоотой байх ёстой. Сургууль, бойжуулах үүрэгтэй. пионерийн” байгууллага, багш, пионе- Крупская, хүндэт цнонер байсны дээр “пионер батачуудтай туйлын ойр дотно ТӨЛЧДӨД Архангай аймгийн Эр дэнэмандал сумын 10 жин лийн дунд сургуулийн пїно нер сурагчид «Төлийн дуу. түмний баяр» төлчдөд тус- лах цуваа гарган ажиллас “ны үр дүнд богинохон хугадаанд төлчдөд зорну- " Их жанжин Д. Сүхбаатарын мэн- “ОУГЛУрл5 Бэваэллмасаггла аы Сэр стлбаглйх хэл аг БЕН тэргүүний дэлсэн өдөр нийслэлийн пионер сурагчид таван онцын бүтээл Нийслэлийн 10 жилийн 20 дугаар сургуулийн 7 ын «Г» ангийн Баасан дар гатай бүлэг сурлага сахил га бат, соёлч байдлаараа хамт олноо хошуучлан яв даг. «Пионерийн дуу хо0- лой» радно ухуулга хийж хичээлийн завсарлагаа бү рээр тусгай төлөвлөгөө гарган 1 ба 2 дугаар прог ТУСЛАХ лан багагүй зүйлийг хийц гээжээ. Өөрийн сургуу- лийн шеф 1 дүгээр бригад даа зориулан төлийн нэм нээ 28 ширхэг, элгэвч 603 ширхэг, эрдэс ба гар тэ жээл зэрэг төрөл бүрийн тэжээл 183 нг, лаа 113 боллоо. зориулдаг, ЗУРАГ ДЭЭР: Зүүн гараас 14 дү- гээр сургуулийн сурагч Л, Цэцэгмаа Батжаргал, 20 дугаар сургуулийн су 1 рагч Д. Оюунцэцэг, Л. Лувсаншарав, 21 дүгээр дунд сур гуулийн сурагч Г. Мөнхцэцэг, даваа зэрэг сул Ж.унерүүд даан цэцэг, 32 дугаар сургуулийн рагч Л. Болдбаатар, нар. - МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИИН авсан гэрэл зураг лаж байна? Овжин ундраа раммаар нэвтрүүлэг явуул даг боллоо. Үүний үр дүнд завсарлагаагаар хүүх ДҮҮД ЧӨЛӨӨ цагаа ашигтай өнгөрүүлж сэргэг мэдээ, сонин хошин шог яЯрна,үл гэр сонсох боллоо. Энэ ажилд 7-ын «Г» бүлгийн сурагч Эрдэнэчимэг, Санги дорж, Баасан, Чимэддорж нар нэвтрүүлэгчээр, су- ЦУВАА ширхэг,шүдэнз 292 ширх гээс гадна мөн угж, угж ны шил зэрэг нилээд ХЭ- дэн төрлийн зүйлийг хийж өгч тусалжээ. Ч, ПУРЭВДОРЖ (су рагч) сэдэвт гэж бүлгийн хүүхдүүд ярихдаа хийсэн. баг- хойлсон, жилийн нэгдмэл зор ажлын нэгэн жилийн рагч Аюуш, Батсүх, нар сурвалжлагчаар ажиллаж байна. Энэ бүлэг Лениний мэндэлс ний 100 жилийн ойд зорну лан хийсэн «Ахан дүүсийн холбоо» «Уран зохиолын дээж» -зэрэг сэдэвт ажлаа раа сургуульдаа тэргүүл- лээ. Удахгүй болох Тө лийн дуу цуглаандаа орол цохын тул уут 6, нэмнээ 5. лаа 10, барааны саван 10, нүүр гарын саван 15 бээлий 5, ашек 2, угж 2-ыг тус тус бэлтгээд бай- на. Г, ЛУВСАНДОРЖ (20 дугаар сургуулийн номын сангийн эрхлэгч) ХОЁР ТЭМДЭГЛЭЛ ЗУУН ХУВЬТАН --Бид бүлгийнхээ пионерүүдийн сурч эзэд(мэдэх, хүмүүжин боловсрох ажилд бай- -- (гаа бололцоогоо шавхан авьяас билгээ Сар тутам бүлгийн цуглаан хийдэг, Салаадын дарга нараас пиОднерүүдийн сурлагыг сайжруулах та- лаар зохиож байгаа ажлыг бүлгийн цуг- лаанаар үе үе хэлэлцдэг дарга Сангибадам ярив, -- Бүлгийнхээ ажлын голыг сурлага Хув түжилд зориулснаар ямар ахиц гарч 2 айна гэхэд: Данай-Амгалан --Манай бүлэгт Лувсандорж, Чулуун- суралцдаг байсан. Эднийг онцсайн сурлагатан цно- авч тусалдаг. Муу сурд- | гийн нд нь сурах “унаад ном уншдаг- Баярмагнай . үҮГүЙД л байгаа юм. Хичээлийн чөлөө ца- яриагаа, | А.Элбэгаэна:: О.: Оюун гаар хамтарсан уншлага хийдэг, су-) Шийн заасныг сурах бичгээ уншин дэл- тэрүүлэн ярилцах, нөгөө бүлгийн но- Наранцэцэг нерүүдтэй уулзалт хийх зэргээр ажилла- даг. Үүний үрээр бүлгээрээ 100 хувь суралцдаг боллоо гэв. --Бүлгийн даргаар хэдэн жил ажил- Гурван жил ажиллаж байна гэж ярн- лаа, 22 улирал дараалан онцсайн сурал- цаж бүлгийнхээ пнонер сурагчдын сур- лагад гоц анхаарч ажиллан, 100 хувьтан болсон дарга охин Сангнбад гийн Богд сумын гуулийн 6 дугаар а --Бид бүлгийнхээ цуглааныг «Нэгэн нлго» гэсэн сэдвээр цуглаанаар бүлгийнхээ зорнлгыг тодор- Бид бүгдээрээ сайн, онцсайн суралцаж бага сургуулна төгсөж, дунд сургуульд дэвшин зорилт дэвшүүлсэн удирдагч, зөвлөн бүлгийн ажлын төлө хнодог. Хүүхэд бүр л мэрийдэг. Заавал Энэ юм, бүлэг даасан бүлгээрээ юм, Энэ бүлгийн ам Баянхонгор айм- 8 жилийн дунд сур- нгид суралцаж байна, ЦЭМБЭЛИЙН ЭРДЭНЭЧИМЭГ Баян-Өндөр сумын бага тэргүүний пнонер олон бий. гээр ангийн сурагч анги бүлгээ зохион сурлагаараа ч онцго сургуульд Дөрөв дү- Эрдэнэчимэг охин “байгуулдагаараа ч, й юм Эрдэнэчимэг амжилттай орох Пионерийн багштайгаа влөгөөг 3Зо- холбоотой байж, тэдний эрэлт хүсэл- тэнд хариулж, санамж зөвлөлгөө өгдөг байлаа. Түүний «Пионер багачуудад бич сэн захидал нь хүүхэд багачуудыг хайр лан энэрэх үзлээр шингэсний дээр тэ- дэнд бас хатуу шаардлага гавьсан бай- даг, Уг захидалдаа хайрт хүүхдүүдээ гэж хандаад, улмаар тэднийг эв нэгдэл-" тэй аж төрөх, бие биедээ туслах, олон | түмний ажил явуулах эрдэм мэдлэг су- рахын төлөө чармайх жинхэлэ Ленин» ёсоор ажиллаж сурахыг уриалжээ. Крупская пионерүүдийг Комсомолын залгамжлагч гэж нэрлээд тэднийг ухам сартай, тэсвэртэй зориг төгс хүн боло- хын тулд биеэ дайчилж ажиллах талаар " нх зүйл хийхийг сургажээ. ЦВЭнс, Крупская пионерүүдийг хүнч ёсоор нөхөрлөдөг, үндэстэн бүхний пионер, сурагчидтай үерхдэг байхыг байна. «Та нарыг ямар ч ястан байсан ялгаагүй, хоорондоо үерхдэг, бне биеийн хээ хичээл сурлага зан ааш тогтох, ажил хийхэд нь тусалдаг байгаасай гэж хүүхдүүд та нарт би хатуу найдаж байна» гэж сургаж байсныг , пионер сурагч та бүхэн үргэлж санаж яваарай, С.ДЭМБЭРЭЛ (Ардын , 20 2 боловсролын Яамны. ажилчал) .- нинаживжинэж нжижиЖНВИННЖЖИННЖ : Ж-. 2 4 СҮХ сайн сурна гэж чармайвал муугүй су? рах боломж байна, Бид чухам мэрийснээр бүлгээрээ муугүй ,суралцаж . байна. Энэ амжилтаа бататгаж бүлгээ: рээ цнонерийн ба сурагчдын дүрмийг чандлан биелүүлж, ямар нэгэн осол з9й- їнл гаргахгүйн төлөө шамдаж 0б 7 Энэ ч бас амжилттай биелж байгаа гэж ярнад Эрдэнэчимэг охин | инээмсэглэв. Инээлгүй яахав, Тавьсан зорилтоо бие- лүүлцгээж байгаа болохоор сэтгэл тав- лаг байдаг нь аргагүй. Бүлгийн даргаар баниаа Ажилхахана Эрдэнэчимэг охин ага сайтайгаара ЭЭ- рээ алдаршжээ. ЭР 5 ЗВЧЭЛ : «Сурагч» шуудан хороог зохнон байгуулаад луУлж байна «Багачуудын тус», «Бидний хувь нэ- мэр» гэсэн нэрэмжит ажил зохион 19- лийн бэлтгэл ажил эхэлжээ. ““Нийгэмч-хамт олонч ажлаараа ма- сэн сээхлвэчинэ: гоц сайн охин» гэж ийн э, хүж рхлэгч Малнгар бахархан эмбэл гуайн охин ямагт сургуулийн ажнл, нөхдийнхөө төлөө Жэн үхэх ёс- той сайн охин юм. Л. БАЛДАНДОРЖ. (Баянхонгор аймгийн Баянцагааны ДУНД сургуу лийн багш, манай идэвхтэн) бүлгээрээ амжилттай ажил- уриалсан | МЛ Т2Г11 ТЭР” ! | ! ХУЛ БМГ ИЙН ОЛИМПИАДАД О0РОЛЦОГ ЧДЫГ БАЛЛААР- ДҮГНЭХ БАЛ шүл Шил мүлЛВүлнай 2 Ши ! М.3 галтын дүнг сурагч лаар тэмдэглэгдэнэ. “алдаатай учир нэмэх 4 балл өглөө) ! нэг бүрээр нарийвч- 3. Асуултаа Зөв ойлгож хариул- Бүгд баллыг гаргахдаа нэмэх тэм- ШШУТШТШИИИЛЛЦ лан дүгнэхийн тул таа бүрэн гүйцэд өгөх, үг СОНГОН дэгтэй балл (2-3 -46) бүгд -6 ха- : тусгай баллын снс- авах. өгүүлбэрийн гишүүдийн бай- сах тэмдэгтэй балл 9 байгаа учир ! тем баримтлан үнэл- рыг зөв. хийх.болон утга найруул- ихээс нь | багыг хасахад (--9). ) : нэ. | гын талаар алдаа ЗӨлёгэх! залаа (-6)---8 бөгөөд энэ сурагчийн 1 ! а) Дөрөвдүгээр ан- алдааны нь тоогоор балл хасна, Ал авсан бүх балл-- аа. -г033хэх нм Зомр БснйЛ ажый гийн сурагчдын олим даагнй нь зурж тэмдэглэхдээ алдаа 0) 8 дугаар ажил өгч уулийн ” 3 пнадын шалгалтын гаргасан үгийн дээр нь, хэрэв өгүүл 4 зүйлд хувааж, ус бүрт нь баля мн МАХНАН Төв "ороны дүнг гаргахдаа: 4 бэр нь буруу буюу ойлгомжгүй бол өгч үнэлнэ. Үүнд: . - гу бүгд хурал, Ардын Их Хур ! 2СУУЛТ өгч харнуг бичгээр авч үнэ сон бол өгүүлбэрийн эхэнд нь 1. Сурагчдын бичсэн бичгийн ань Ёлын чуулганы шийдвэрийг стан ЛЭХДЭЭ гурван зүйлд хувааж | тус асуултын тэмдэг тавьж тэмдэглэнэ. лыг 4 дүгээр ангийн сурагчийн бич фдын хөдөлмөрчдөд урлагт ухуул бүрт нь балл ноогдуулан үнэлнэ. Эцэст нь асуултын тэмдгээ тоолж гийн ажил үнэлсэн шиг зөв бичик ттаар сурталчлав. Энэ ажилд гу-! ҮҮНХ 5 найруулга 5-- 4-1 балл гэх буюу Дүрмийн бичгийн хэлбэрийн утга, ! равдугаар ангийн пионер Адил! 1. Зөв бичих дүрмийн нэг ч ал- найруулга 9-| --8 балл гэж үнэл найруулгын гэж гурав хувааж зо- 1 цэцэг, Жигжээ, дөрөвдүгээр ан Д88Гүй бичсэн сурагчид --6 балл гэ нэ, хинх баллаар нь үнэлнэ. | гийн пионер Алтанцэцэг нар сэн үнэлэлт өгнө. Ийнхүү гурван зүйл тус бүрт 2. Хэл зүйн асуултыг хир зэрэг їндэвхтэй оролцов. 0. Зөв бичих дүрмийн талаар алдаа балл өгч үнэлсний дараа дээрх бал хариулсан байдлаар нь 6 баллаар ! Пионерийн ахлах удирдагч! тай байвал алдсан үгийн тоогоор 6 луудаа нэмэх хасахаар нь эмхтгээд үнэлнэ. Асуултаа алдаа мадаггүй ! Х. АЮУРЗАНА ( баллаасаа хасна. Хэрэв алдсан үг нхээс нь багыг -ь хасаж гарсан Он түрчэл БОЛЕЛВАСү, сурагчид . : 4 ян | 88 6 байвал 0 (тэг) балл, 6-аас тоог зохих тэмдгий нь хамт бичиж 6, 5,4, 8. 2,1, гэсэн баллыг ха 20 Үнгсалгай ХвУлухулыыл нлүү үг алдсан бол тэр нлүү гар- үнэлнэ. Жишээ нь: Алдаа 1-5 риултын чанарыг харгалзан өгнө. 1 багш ажилчид төлийц бэлтгэлд үгийн тоог өмнө нь хасах тэм балл (зөв бичих дүрмийн алдаа (1 (Дүрэм-6 балл дүрэм --5 балл чир 5 балл) өгөв, (Бичгийн хэл- ТЭХ Мэт) Үүнд: Асуултыг хариулах 8 бэрс 7 базлуллж ВЭ цан Милл балл) даа дүрэм тодорхойлолтыг жишээ хэв загвар нь 4 балл) найруулга ний хамт ойлгомжтой бүрэн зөв (100 хувьд) хариулж бичсэн бол 6 ! 1 дэгтэй бичнэ. гаориулан 80 гаруй малтуур 800 1 таруй төгрөгийн эм бүхий эмнїн) Жишээ нь 7 алдсан бол -41, |сан бэлтгэж малчдад өгөхөөр ху ЛДсан бол --2, 13 алдсан бол 2-7 | Римтлуулсан байна. 4 гэх мэтээр үнэлнэ. 8-4 балл) найруулгын 3 алдаа гэсэн балл өгнө. . Энэ сургуулийн хамт олон ху?! Зөв бичих дүрмийн алдааг засах гаргасан учир 3 балл өгөв). Бүгд Хариулт ЛЭСНОНЕ НЬ” бүрэ “үү? 1 римтлуулсан зүйлсээ, сургуу-! даа алдсан үгийн доогуур зурж тэм 12 балл) бүгд авсан балл нь 12 100 Е 33 болоогүй бол їН, Н, ЗО:цас со флийн шеф Монгол-Болгарын най) Дэглээд эцэст нь алдаа 32-44 балл болжаэ гэх мэт. Дахин нэг жишээ дээш ы/ БИН шин ын ю ОиЧЕн бай |рамдал нэгдэлдээ өгөх ажээ, » Тэх мэтээр үнэлнэ. Дүрмийн алдааг авья. Алдаа 15-- --9 балд (алдаа 5 мсэЧ балл өгнө ЫН : ! Арвайхээрийн 10 жилийн "00ЦООлЛохдооО: 15-тай учир авбал зохих-6 баллаас 23 2 й сургуулийн багш » Үнэлэх нормын ёсоор алдааг нь алдсан үг нь 9-өөр илүү гарсан 80-80 хүртэлх нь зөв бол ыг ї3 522 ЖЖ БЯМБАСҮРЭЙ! үгээр тоолж гаргана, Ижил ДҮР- учи 9 6 сэн балл. 40--60 хувь нь зөв бол ї 2 Ээ! Бан ЗХавдарын оо ЧЖил цүр- 1 ШН хасах. 6 алл авчээ). Хэлбэр Зэгэсэн балл. 20-40 хувь нь зөв 1 5 Төв аймгийн төвийн 10 жи! 5 лд НД айна гэж эмхэтгэхгүй. Бас балл) хэв муухан байсан учир бол 9 гэсэн балл, 20 хүртэлх хувь ЄЛИЙН (ДУНД | сургуулийн 10-ын) (2. Бичгийп хэлбэр, үсэг холболт. 2 балл өгчээ мОЛыГ нь зөв хариулт бичсэн бол 1 гэ Үсгийн хэлбэр загварыг үнэлэхэд сэн балл өгнө. Огт хариу бичээгүй хасах тэмдэгтэй балл өгөхгүй, Най бол балл өгөхгүй. зөв, цэвэр, сайхан бич з П13 1 «Б» ангийнхан саяхан ангиараа | ЭЛЄМентийг 1 эсэхийг харгалзан бичгийн хэл- фнехөрлөлийн хамт олон боллоо. :С9Н Төв аймгийн төвийн 10 ЖИ-3 лийн сургуулийн 10 дугаар ан! гийн сурагч дуучин Нанжид, уран нуга: сумын дунд сургуулийн дэр рагч Цэндсүрэн, «ОД»ь-ЫНХОН ОДТОЙ БАЙНА “927 Нүүс0 уран ун- гэд «Дөл» зэрэг лгууд У, БАТХҮҮ 4 уса5 Ь шигч Норов нарын ФОАй ба Мон зэМХЛаин бай. ж 4 4 Н 2 онд Алтай хотын т0- наадмын мөнгөн медальт Ирээдүйн олон авьяастнууд на гэж ярилаа, Сурч боловс вс айм - Мал сум " Е: хь ! ч л: ! 4 Увс а “жаррйжс -фог Уу Мн 84 бийн 10 жилийн дунд СУРГУУ дуучин Л. Цэвгээтэй уулза- байдаг юм.. Манай Шүулга рохын зэрэгцээгээр ая дуу : ! рийн хүрхэаШВониэ бү! Баганан эн ӨнБиасэнцас ул, хэнд 1865 онд болсон МПБ-ын ныхаа дээжийг ард олондоо . Л : рагчдыг түшиглэн «Од» нэр” --Манцай чуулга. хөр анги, 40 жилийн ойгоор Улаанбаа зори лан яваа Говь-Алтай їлэг «Байгал бидний нөхөр» гэ9- | тэй Сурагчдын уран сайхны хөгжим бүжиг, гимнастик зэ тар хотноо өчЖ өөрсдийн энхийн НэвцИН 10 жилийн сэн цуглаан зохиосон нь пноне .| чуулга байгуулагдан АжнлЛа рэг хэсгээс бүрэлддэг Манай бэлтгэсэн концерт «Хүжийн дунд сургуулийн дэргэдэх су « үРүүдээс орчин тойрноо танин мэ) сан билээ. Тэр цагаас хойй чуулгын авьяастан сурагч. гал» жүжгээ амжилттай тог ЛУЭА бУРГУУлийн дэр 40 ЗДЭХЭД САай өө үзүүлсэн тул ф| 40:00 дахь жилтэйгээ 20лГОН дын дунд Артек зуслангийн лон нийслэлийн хөдөлмөрч- Рагчдын,уран сайхны «Од» дэхэд сайн нөл үзүү у Л ЛЫНХ ээжээрард а с чуулгынхан одтой байна. сэдэвт цуглааныг тогтмол явуулж (| УРЛАГ соёлынхоо дээж: татан Медальт хөгжимчин дөөс өндөр үнэлэлт авсан Ч : “бай 5 5 1| олноо баясган өндөр үнэлэлт рГончигсум, хөгжимчин .НО- юм, Бидний жишээгээр айм Говь-Алтай аймгийн 9--А ! анхаар шийдэв. ү| ёвсаар иржээ. Тус чуулгын ровсамбуу, Цэнгэлмаа, бү. гийн төвийн 8 жилийн сур- анги | “ Тус сургуулийн 5 дугаар анд дарга, МЗО-ны 2 дугаар нх Жигчин Загднасан, Дашцогт, гуулийн дэргэд «Сар» Бигэр М. АЧИТ 4 Гийн-«А» бүлгийн пионер сураг 9 ЦЭ "ардын аман зохиол цуглуу( НҮДЭЭР ҮЗСЭН ХҮНИЙ ӨГҮҮЛЭЛ ХАР. ТЭНГИСИЙН Тлах ажил зохиож үлгэр 30, онь ( |сого. 80, зүйр цэцэн үг 300. га: 19 руйг. цуглуулсны гадна хэл зүйн! глото хийх, төрөл бүрийн таавар, СОНИН ГАЙХАМШИГ. 1 марк, канивертын цуглуулга хийх Сүүлийн үед далайн гахай хэмээгч тархины хөг- гарган хүмүүст узүүлэхийг зөвшөөрдөг ажээ. Аль- | альбом хийх, төрөл бүрийн. үзүү) жилт нь онцгой сонин, зан авир нь Хийд схүнд Фа, хүмүүстэй тоглох дуртай. Тэднээс амтат зүйлсийг үлэн хийх ажлыг өргөн зохнож 9 нанрсгаар ханддаг усны нэгэн амьтны тухай сонин гуайж иддэг байна. Тэр нь жимс, чихэр, шоколадыг з байна. Г Энэ ажилд 2. 8 дугаар салаа-( ны пионер Цамба, Загир, буу нар идэвхтэй оролцов. : Увс аймгийн Малчин сумын 84 жилийн дунд сургуулийн багш С. МЯГМАР : х Дорноговь аймгийн Чойрын 8! сэтгүүлд их бичих болжээ. хайхардаггүй атлаа өчүүхэн жижиг загас, хайрс, ур- тамлыг дуртай иднэ. Альфа усанд хүмүүсийн гайх- лыг төрүүлэм олон сонирхолтой тоглолтыг үзүүлдэг гэнэ. Энэ мэт далайн гахайн хүнтэй харьцсан найрсаг энэрэнгүй, сонирхолтой учралууд олон. Далайн га- гайн талаар эрдэмтэд сонирхон судлаж байна, Орос хэлнээс Т. БААСАНСҮРЭН Амьдралдаа хэзээ ч далайн гахайг олж үзээгүй хү- мүүсийн талархлыг хүртэл асар сонирхолтой, онцгой ухаантай энэ амьтан одоо өргөнөөр татах болсон бай- на, Тийм ч учраас 1966 оны гурав дугаар сарын 14- ний өдөр гаргасан ЗХУ-ын загасны аж ахуйн яамны сайд нөхөр А.А, Ишковын «Азовын болоод Хар тэн- гисийн сав газар далайн гахайг агнахыг хориглосуган» яваар ав авар сн сэв 4 Төв Зөвлөлийн П бүгд хурлын! материалтай холбогдсон ухуулах | тХуудсууд гаргаж сурталчилж байд на. Г Дорноговь аймгийн Чойрын 81 жилийн сургуулийн багш , Т, НЯМЦЭРЭН 59в .6-с-.................н....с.. У мүүс энэ сонирхолтой амьтны тухай сайн мэддэг бол- жээ. Хэн нэгэн хүн усанд сэлэхээр ороод гарын ал- гаараа усны гадарга дээгүүр алгадан даллахад түү- ний зүг далайн гахай тэмүүлэн ирдэг гэнэ, Тэр гахайг хүн бүгд хэзээний андахгүй болсон учир түүнд «Аль- фа» гэдэг нэр өгчээ. Альфа, хүмүүсийн зүг сэлж ир- дэг, хүүхдүүдийг чирэн давхих дуртай бөгөөд өөрөө илбүүлэх, хүний гар дээр өргүүлж уснаас биеэ ил х: 53 орчуулав жилийн дунд сургуулийн 7-гийн ! гэсэн тушаал хэн бүхнийг гүн нх баярлуулсан нь мэ- с 414» ангийнхан МАХН-ын Төв дээж хэрэг юм. Өнгөрсөн зун Евпа Ц54д ( Хорооны Ү бүгд хурал, МПБ-ын: р : рсен наторнд амарсан хү- “ГЭМТ (50) САР БАГИЙН «Шат өөдхэн түрүүлж гарах вэ?» Шатаар хэдэн хүүхэд тү НҮХ өгсөнө вэ? гэсэн үг үү? Тийм Сар багийн бяатарчууд өдөр ЁС зугаатай тоо бодож толгойгоо сэр- гээдэг юм. Тэр тоглоомынх нь нэг нь энэ билээ. Багш |Цэрэнбямбаа хоёр сурагчийг дуудаж гаргаад самбар дээр цэрдээр шат зуруу- лав. Дараа нь өөрөө шат бүрдээр хөнгөнөөс хүнд үрүү нь тооны үйл дэл бичив. Ингээд багшийн До- хногоор эгнээ бүрээс нэг нэг хүүхэд гарч тооны нэг үйлдэл 00- дов. Дараагийн дахнн өөр хүүхдүүд Зи бүрээс гарч ирээд бодно. - Тоо бодлогын энэ зугаатай тог- лоомд хүүхэд бүхэн оролцож, мэд лэгээ бататгаж, хүлээ сорино. шим энаг 2-- НН юэ юм ргуу -ын «В» ан- ис йг аатарчуудын хэнийг нь Ч Эсэн «Чи юунд дуртай вэ?» б тэж асуувал «Би тоонд л дуртай» гэж хариулна. Багш нь тооны хн- чээлд хүүхдийг сэтгэн бодуулах янз бүрийн арга хэрэглэдэг боло- хоор шавь нар нь ургуулан бодох. хүслэнтэй болжээ. Хичээлтэй хол- богдсон ийм, тоглоомоор баатар- чуудын ажил дээр ч хүүхдүүд лур тайяа тоглодог. Сар багийн баатарчууд саяхан Баатарчуудын шинэ дүрмээр үзүү- лэнтэй сэдэвт ажил хийв. Багш нь баатарчуудад нэг шүлэг уншсан ч, нэг дуу дуулуулсан ч заавал учир утгыг нарийн, тодорхой тайлбар- лаж өгдөг учраас тэд баатарчуу- дынхна ажилд идэвхтэй оролцдог юм. Сар багийн ӨааРНЛ В.И. Ле ниний мэндэлсний жилийн ой угтаж, Лениний үйл амьдралыг 1969 оны хоёрдугаар сарын 12 БААТАРЧУУД харуулсан булан байгуулахаар тэмдэг, марк, ил захидал, зураг цуглуулж байна. Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж баатарчууд жанжин Д. Сүхбаатарын тухай ном зохиол, нл захидал, марк, сөнин хэвлэ- лийн зураг цуглуулж дөрөвдүгээр анги төгстлөө баяжуулахаар зорин ажиллаж байна. Сар багийн баатарчууд пионе- рийн шинэ дүрэм, пионерийн дуу, тэмдэг, туг, тангараг, пионер байгууллагын түүхэн замнал зэ. рэг сэдвүүдээр удаа дараа үзүү- лэнтэй ажил зохиосон болохоор энэ талаар анхны мэдэгдэхүүн- тэй болжээ. 2-ын «В» ангийнхан, «Ленин ба хүүхдүүд» гэдэг шинэ номыг уншин хэлэлцжээ. -Манай ангид хичээлдээ сайн номонд дуртай хүүхдүүд олон ий. Гэхдээ ганцхан сайн сурснаар нь хүүхдийг дүгнэж болохгүй Ма- най ангийн Г... бол онц сурлага- тай сурагч. Гэвч нохойгоор тог- лож аав, ээждээ туслах, ном 30- хиол унших чөлөө цагаа талаар үр дэг байсан. Ойрноос овоо сайжирч байна. гэж шавь нарынхаа амьдра лаас багш Г. Цэрэнбямбаа ярив. Сар багийн баатарчууд өглөө бүр «Өглөөний мэнд», «Залгамжлагч- дын дуудлага» тээр юу сонссоноо ярилцдаг. Бас долоо хоног бүр «Пионерийн үнэн» сонины дугаараар тойм яриа хийдэг ажээ. Одоо сар багийн баатарчууд нялх төлийн хөгжилтэй Дуу Ха- дах үеэр «Таван хушуу малын төл» из» ханхан ном хийх 8 сурагч бүхэн до ээ завг ныг ї Ж ҮРЭ, ХОРЛОО Гэ ли МИНИЙ Ямааны хөөрхөн ишиг чи Явж байгаа нь ч янзтай Майлж байгаа нь ч маягтай Миний хөөрхөн ишиг чи Сүүгээ хөхсний дараа Сүүлээ годгонуулан давхина Хооллож цадсаны сүүлээр Хотон дундуур ДЭГДэНэ Сээтэн хөх ишиг МИНь Сэрх ямаанаас ч айхгүй Сэрвээн дээр нь гарчихна Үнэхээр эгдүүтэй ишиг минь Үеийнхээ найз дээр очоод ХӨӨРХӨН ИШИГ Үсэрч байгаад мөргөлдөх гэнэ Хөгшин ухна руу ойртоод Өдөж байгаа юм шиг Өөдөөс нь хараад зогсчихно Хайр татсан ишиг Минь Хар эрчээрээ харайлган Хороон дээр гарчихна, Бяцхан торомгор ишиг минь Байдаг чадлаараа чавхдан Бараан дээр авирчихна Гэнэт үргэсэн юм шиг 5 Гэдэргээ үсрэн буугаад Гэрийн араар арилна радио нэвтрүүл- Сурагчдыг аравт аравтгэр “шь аагвавж, (баатарчуудын ахлагчид аравтуудын ахлаг- чид мэдээлөл өгөв. Базтар- тул дын -аклагч Энхчимэг, «4«Ном-бидний нөхөр» сэдэвт ажлаа иөэв. Багш--ном бол ертөнцийг харах Цонх Мөн, Хүн номноос их зүйлийг сурч мэдэж байдаг. Ном байгаагүй . бол эртний хүмүүсийн тухай ахмад үеийнхний баатарлаг тэмцлийн тухай мэдэж чадах гүй байсан, Ном бол бид бүхний багш, Иймд номтой нөхөрлөж номыг амтархан уншицгаая! гэж ярив. Ахлагч Энхчимэг баатар- Чуудад уран зохиолын ном нуудыг үзүүлж таниулцуул- лаа, «Аль нь хөөрхөн бэ?», «Шидэт үг», «Илбэт мод». «Царцаа шоргоолж хоёр», «Ленин, пийшинч хоёр», «Миний хэнз хурга» зэрэ? 20-нод ном уншуулж сонир хуулав. Дараа нь цөМ «Та битгий уурлаарай» гэдэр тог лоом заалгаж сурав, Сурагч Нарантуяа, «Миний хэнз хурга», «Төмөрбаатар», «Дэг дээхэй», Нарангэрэл «Бид гулгав»,Өлзийсайхав «Багт» гэдэг бяцхан номоо уншиж яаж хийснээ үзүүлэв. Уугал зохиолч Д. Нацагдоржийн «Миний нутаг» тэдэг шүл гийр уран тод уншиж дуулц гаав. Баатарчуудын марш дуу гаа дуулж ажлаа дуусгалаа. 32 дугаар сургуулийн 1- ийн «А» аягийн багш НОРЖМАА МАААААААААААААААААЛАЛАААРЛААЛЛААЛАААЛАААЛААЛААААГ Учир зүггүй тонгочиж байгаад Унтаа нохой гишигчээд Ухаан алдатлаа цочино Тургихаар гижиг нь хүрнэ Туухаар өөдөөс мннь ирнэ Тэврэхээр: тийчигнэнэ. Сүргийн чимэг ямааны хүү Хөөрхөн ишит чамайгаа Өхөөрдөж би хайрладаг! Б. ДЭМЧИГДОРЖ АРТАЙ ВААР эгэн удаа Дахо Ї самартай ваа- 77 занд гараа "руулж, | дөр- вийн зэрэг Са- мар атгажээ.Ин гээд гараа суга- лан авах гэж 5 хичнээн орол- довч дийлсаэнгүйд: -- Ээ, чаавас! Одоо би чинь өрөөсөн гартай яадаг билээ! хэ- мээн бархирчээ.Ваарыг хагалья гэтэл ваар хөөрхий, бас ч гараа гэмтээхээс эмээнэ. Ингээд эМ- чид очихоор шийдэв. Зам зуур нэгэн хүн учирч, -- Дахой гуай, ваар барьсаар хаа очих нь Вэ? гэж асуув, Да- хо ч өөрт тохиолдсон гай гамш- гийг тодорхой ярьсанд найз нь: -- Ваараа газар тавьж, сам- раа орхиод гараа ав! гэжээ.Да- хо тэр ёсоор болгож нэн гайхах даа: -- Одоо ваарнаас самраа яаж авах билээ?! гэжээ. дөчин ЁСЭН хоногтой : "АР САМ нөөдөр хэдний өдөр вэ гэж зсуухад Дахо онож хариулсан удаагүй билээ. Чингээд тэрээр арга нэгэн ваар олж аваад сарын эхний өдрөөс эхлэн өдөр бүр нэг Чулуу нэмж, хэдний өдөр болохыг мэдэх шаардлага, гарахад ваартай чулуугаа тоо- лох болжээ. ” Ийнхүү аав нь өдөр бүр ваар авчирч, түүндээ ганц чулуу хийж байхыг хүү нь олж хараад эцэгтээ туслахын тул вааранд шуудхан хоёр атга чулуу хий-16 сэн байна. Маргааш нь Дахогийнд ирсэн зочдын нэг-өнөөдөр хэдний өдөр билээ?-гэж асуусанд Дахо: -- Азнаж байгаарай, би одоо :Кон хэлж өгье! гээд ваартай чу торхи муур маа олчихно! гэжээ. лууг асгаж тоолсонд жаран 66 болжээ, «Хачин юм даа, Дүүрсэн хэ- үрэг, хорин өдрийг нуучихья» | “таж Дахо шийдэв. Нөхдийн са8- наа амарсангүй: ( -- Дахо минь, ингэхэд. -өнөө- дөр хэдэн болж байна даа! хэ- “мээн асуусанд: --Дөчин ес гэжээ. -- Нөхөд цөм инээлдэн: -о Эрхэм минь сард гучин нэгээс илүү хоног байдаггүйсэн! гэхэд Дахо: -- Тийм билүү? Би бас хо- рин хоног нуучихаад байгааг та нар лав мэдээгүй байх. үнэн голоор нь хэлбэл жаран есний өдөр шүү! гэжээ. Хэрэв өнөөдөр МУУР ТӨӨРХҮҮЛЭХ АРГА ахогийн хоёр муур хамаг юмыг нь хамж иддэг байжээ, Дахо тэднийг барьж, хотын за хад гарган нэг биш удаа орхн- сон боловч тэд дандаа буцаад ирдэг байв. Да- хо бүр тэсвэр алдаж муурнуу- даа барилан хүүдийд хийж эх- нэртээ: -- Би эднийг Рештсийн хаал ганд хүргэж тэнд орхино! гэ- жээ. Зам зуур Мамадсан уул- заж мэндлээд: -- Эрхэм Дахо хаа хүрэх нь вэ? гэж асуусанд: -- Рештсийн хаалга хүрнэ гэв. Мамадсан гайхаж: -- Энэ гудамж чинь Рейсийн хаалганд хүрдэг биш билүү? гэ сэнд Дахо шивгэнэн: -- Дуугаа аяд! Хүүдий до- чагнаад буцах за- Үргэлжлэл бий ТАНЫ “ Саяхан Итали тийн том мөөг олджээ. Т Й өндөр нь 1 метр, хүнд нь рурч АНХААРАЛД, улсад хам. айв. Үүнээс урьд олдсон хам- гийн том Мөөгний хүнд нь 16 кг байжээ. «Пионерская п равда» сонИ- ны 1968 оны 98 дугаараас Багш Б. МӨНХӨӨ орчуулав АТГ401- 2 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын Шинжлэх ухааны шинэ сонинобр 2 Ёлухжэыд Ь ДАС ТОГТООДОТГҮЙ. ЗАМ. үйлдвэрийн институтын органик хи мийн тэнхимийн эрдэм -шинжил- гээний ажилтнууд бодисын тусгай шингэн найрлага бий болгожээ.Тэр найрлагыг зам, талбай усалдаг ма- шинаар цардмал зам, талбайд асга вал, уул зам, талбайд цас. -тогтоо- доггүй болдог байна. Тийм зам, талбай дээр ширхэг унасан даруйдаа | Шаннулаал хот дахь ь нэхмэлийн цасан хайлан жижиг усан бөмбөлгүүд болж га дагшаа урсана. Модны тєээсж эж жу жуг. су ургалт Австралийн ЗРҮСВБУ И. Гонаа: ЁЕ олон жилийн турш модны өсөл Ни судалсны үр дүнд, мод, шө- нө дундаас өглөөний 6 цаг хүртэлх хугацаанд маш түргэн ургадаг (хоногийн өсөлтийн 15. хувь) харин өдрийн 12 цагаас оройн 6 цаг хүртлэх хугацаанд маш удаан ургадаг болохыг нотолжээ. Орос хэлнээс Г. ГЭЛЭНХҮҮ » орчуулав. ЭНЭ ЗААН ХЭДЭН НАСТАЙ ВЭ? Хүүхдүүд ээ! Та нар энэ за 1 ЮЭ зураад үзэдцгээ! ммм энэ заан чухам хэдэн настай боло- Хыг нь мэдэж болно, Хариу нь нийлбэр дүнгээр нь бодоод үзэх- лээр гарах юм. 79 настай заан бай гаа юм гэж би харнулна. Харин та нар өөр харну гаргаж болох 4 077 Р 3-2: ГМихээн ВЭЭ: ЖАМВАЛСҮРЭН шигтэээлтүлэтэр Шархаач 126 АГДАР 2-4 В 263597, . скч-урхэнчхүлтэж хэвлэлийн -комбипатад хэвлэл, Индекс--14140 7 о:талтай хүн амьтан, мал Мангрийн Турйсар Байг Зөвлөхийн сонин. -1969 оны Хоёрдугаар сарын 19 Лхагва- 368, (1088) САР “ШИНИЙН ӨДӨРТ Арван зургадугаар - жарны шарагчин тахна жилийн хаврын тэргүүн сарын шинийн нэгэн бу юу 1969 оны 2 дугаар сарын 17-ний өдөр бол нэгдэлчнн 4р- дын баярын өдөр билээ, : Энэ өдрөөс хүйтний ам -цаа шилж хөхүүрийн ам наашилж “ хөөрхөн. төлийн дуу хөдөө нут -Гийг хөгжөөн, нарны илч нэмэг “дэж урин цагийн бүлээн амьс- сүрэг “. байгал ертөнц учран. золгоно. Сар жилийн энэ өдөр өвлийг өн тэй давсан өлзий жаргал бүрдсэн снэгдэлчид маань ахмад настан “хашир малчдаасаа эхлэн «Даага ТҮ юхт “!Төлийн баярт Төлийн дуун Найман: түмээрээ багшранхан байгаа Нялххан төлийн өхөөрдөм дуунаас Нутгийн жавхааг чимэнхэн ирэх Нарлаг хаврын нлч төөнөлөө, « Хөдөө талдаа хангинанхан байх Хөөрхөн төлийн цовоохон дуунаас Хөлсөн дуслаар алдраа дуурсгах Хашир малчны гавьяаг сонслоо. 18 дугаар сургуулийн 10-ын «Б» ангийн сурагч С. БАЗАРСАД "далантай, бяруу булчинтай сар жил сайхан” шинэлэв үү?» гэж гар зөрүүлэн мэндлэнэ. -Тиймээ! Жил жилийн хав рын эхэн сарын шинийн нэгний энэ баярт өдрийг нэгдэлчид мал чид маань малаа онд мэнд тар- ган тавтай оруулсан бахдам хө дөлмөрийн амжилтаар угтдаг билээ. Энэ жил бол жил жилээс онцгой жил, яагаад гэвэл нэг дэлжих хөдөлгөөн ялж хоршоол сон том аж ахуй байгуулсны 10 жилийн ойг.угтсан өрнүүн. хө дөлмөрийн жил юм. ( Сар шинийн энэ өдрөөс эх лэн нэгдэлч олон маань шинэ оны шинэ төл хүлээж авах нх ажилдаа шамдан орно. Төл бон жуулах чухал ажилд пнонер су рагчид Жилийн жилд идэвхтэй туслалцаж нэгдэлч малчин аал, ээж, ах, эгч нараа баярлуулдаг заншилтай. Аргагүй шүү дээ. «Ганцаас газар дүүрнэ» гэж манай ардын цэцэн үг байдаг. Ганц ч. төлийн гарзгүй шинэ оны шинэ төлөө, өсгөн бойжуу лах ажил бол бүх нийтийн хэрэг Чухам иймээс пионер бүхэн, пионерийн салаа бүлэг бүхэй төл хүлээн авах ажилд хүч чад лаа зорнулдаг. Энэ жилийн пионер сурагч-- дын төлчдийн цуваа хэдийнээ га раандаа гарлаа. Уут нэмнээ, угж, элгэвч, эрдэс тэжээл. эмийн сан ер хэн юу чадахаа: хэн юу бэлтгэснээ сар шинийн энэ өдөр нэгдэлч ах эгч нарта» бэлэглэж байна. Тэр ч байтугай хаврын амралт, хагас бүтэл сайн өдрөөрөө малчдын суурь, төлчдийн брингадаар явж биеч- лэн туслахаар сурагч нионерүүд бэлтгэж байна. . 420 минь чи малчин болох дуртай би шүү. Мал.маллахад зориг чу- хал. Бэрхшээл хясаа .шиг Эгц, ганга“ шиг гүн, байсан ч үл. айн хатуу тэсвэртэй ажиллах хэрэг тэй. Тэгвэл давахаа л давна. Ганц мал ч биш шүү дээ. Хя- чээл номоо тэсвэртэй сайн давт вал онц сайн сурч эрдэм номын оргилд гарна. Бас аав. ээжийн хээ ажилд тусалж, нийгмийн хөдөлмөрт чин сэтгэлээсээ хүч чадлаа зориулж байвал ээжийн эрдэмтэй хүү, аавын ажилтай хүү гэгдэж эх орон ард түмэн дээ ихийг бүтээнэ» гэж БНМА У-ын хөдөлмөрийн баатар хонь чин 3. Очир гуайнхаа захисан үгийг санацгаая. ”Нэгдэлч олныхоо баярын өдөр, сар шинийн энэ өдөр” су рагч бүхэн сурлагын | амжилт, хөдөлмөрийн дээжээрээ бэлэг барья. Ч. ЭРДЭНЭБАТ фифкЕчал Ба-ян яонгослын ХОНЬ Я-мААН СҮР-ГЭЭ? хэВж бИЛЖгҮй ї ми мЭГ 90. мАА хө Ш.УАЛХЫ ду! ЦҮ1зүл Са 1 25 дахь Жилдээ 25 дахь Жилдээ Үнэ 10.мө: сагс аас кв 86-28 з! Ээдээ сайхан ажил. “Үгийг Н. НАВААН-ЮНДЭН 2 БАЯН. МОНГОЛ. 2 “БАЯН МОНГОЛЫН: хонь ЯМААН “СУЛ АСГАСАН СУВД Ш ыг “22 з-БҮҮРРИЙ, ГҮҮРГИЙ, тэрцэх, “РҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИг боло УГРҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИН 5 -.ЦАЙРАН ”ЯРАЙЖ ,ХАРАГДАХ-Н : САРУУЛ ТАЛЫН МИНЬ. ЧИМЭГ ЮМАА-ХӨ ХӨ хө “мэлтэлзсэн ЦАГААН СҮҮГЭЭРЭЭ ХӨ ХӨ Н "МЯНГАН: ОЛНЫГ ХАНГАСААР ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРРИЙ ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ. ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ ЛЯНДСАН ЗӨӨЛӨН НООСООРОО МАНАЙ ГЭРИЙГ БҮРХСЭН ЮМАА ХӨ ХӨ ХӨ ӨРГӨН ИХ ТАЛЫН МИНЬ БЭЛЧЭЭР ДЭЭР МЭ хө МӨНГӨН БӨМБӨГ ШИГ БӨМБӨРСӨӨРӨӨ ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ. ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ, ГҮҮРГИЙ ГҮҮРГИЙ: ГҮҮРГИЙ “МЯНГА ТҮМЭЭРЭЭ МАНАЙ НУТГИЙН МИНЬ БАЯЛАГ ЮМАА ХӨХӨХӨ - МАМАН ОРНЫ МАЯЧИД АА! “ӨРӨЛӨӨР ШАЛ ӨСДӨГ» ГЭСЭН МАНАЙ АРДЫН ЦЭЦӨН “ҮГИЙГ бАНАЖ ХЭӨЛТЭГЧ МАЛ. БҮРЭЭС ТӨЛ АВЧ БҮРЭН ВОРЖУУЛАХЫН ТӨЛӨӨ ЦУЦАЛТГҮЙ ТЭМЦЭГТҮН! НЯАХН-ын Төв Хороо, БИМАУ-ын Сайд парын Зөвлөлийн урналгаас) 3. : : 4 ї “41112 Л КАХАНЖА Л 13 71 18 “сүРГЭЭ хө. 9 вилчсэн !! Т.ҮХфэгэээ ТӨЛЧДИЙН БРИГАД Шинэ оны төл хү лээн авах, цас зудтай тэмцэх ажилд улаан “їүчтэнүүд ах эгч на- рзасаа дутуугүй орол цож байна. Ховд айм тийн Үенч сумын сур гуулиас төлчдийн бригад гарч 29 тэ- мээн тэжээл бригадын малчдад зөө- вөрлөж 8 суурь 10-аад хотын бууц хэвтэр засчээ. Сумын төвд эцэж муудсан төлөг борлонг тэжээхэд 30- рнулсан 50 хавтгай дөрвөлжин метр талбай бүхий хашаа барьж тэндээ бууц асгаж янзалсны дээр цас зудын байдалд орсон хэд хэдэн айлыг үүл гэжээ. Энэ ажилд 7, 8 дугаар ангийн пнонер сурагчид болон Зурнай, Дэ- лэг, Түмэн, Тэнээ нарын багш ажил чид идэвхтэй оролцов. эс Өнгөрсөн хоёрдугаар улирлаар ангиараа 100 хувь - суралцжээ. Энэ ангид жил бүр 15 даага сургаж, «Сүх баатарын зам» нэгдлийн 2 удаагийн шагнал хүртсэн аварга даагачин Бүрнээ суралцдаг юм. : Ы Пионерийн ахлах удирдагч Ч, ТУНГАЛАГ. УРАН УНШИГЧИД Идэр оюун балчир насныхаа хүч авьяа- сыг элгэн халуун хайрт эх орныхоо тө лөө зориулах чин эр мэлзэлтэй багачууд маапь эх орон ард түмнээ магтан дуулсан шүлэг зохиолд нэн дуртан билээ, Ховд хотын төвийн 8 жилийн дунд сургууль дээр зохногд сон уран уншигчдын тэмцээнд анги бүлэг бүр ндэвхтэй оролцож бүх бүл гэмүүд ханын сонин гарган уран үгийн цуглуулга хийгдэв. Сурагч Ня маа, Өлзийжаргал, Цэцэгиалам, ХН- шигжаргал нар тэргүүн байр эзэлж сурагч Цэцэгпалам, Д. Нацагдор жийн зохиол «Од» шүлгээр түрүүлж монголын зохиолчдын хороопы шаг- нал хүртэв. Сургуулийн захиргаа пно нерийн бүлгэм МАХН-ын У бүгд Хур лын материалыг инїїт багш сурагчдад судлуулж ухуулах хуудас бичмэл сэт гүүл 60 гаруйг гаргажээ. 8527 Содномдорж хүү захиа бичиж байна, Нэгдэлчдийн баярын өдрийг тол дуу лан баярын захиа бичиж байна. Тэрхүү захианыхаа төгсгөлд Дорнод аймгийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Содномдорж гэж хаягаа бичлээ, Ц. САМДАНГИЙН авсан гэрэл зураг. шЭЛил үл уллсЛХэ л лүүХҮлсЦүг л огХсСЛсЭэгээла й | : СУУРИАР ОРООД ИРЛЭЭ ГЭ ГЭ .. 29 ! Хэдий өвлийн жихүүн хүйтэн боловч нарлаг сайхан өдөр бай- 1 й лаа. Цаначин хүүхдүүдтэн уулзаж ярилцвал тэд: Бид малчдын суу- Г Н рнар ороод ирлээ гэцгээв. Төлчдөд туслахаар цанаар аялан долоо » хоногт 800 км явж 2 сум 3 бригад, мал аж ахуйн 20 суурийг ха- ! ! марч ухуулга яриа хийгээд буцаж яваа ажээ. Тэд суурийн, малчдад ! ! сурагчдын хийж өгсөн нэмнээ. уут, элгэвч, эрдэс тэжээл бэлэглэжээ. / ї Б.ЖАНЧИВ ї ! л ) . р ДААГА НОМХРУУЛДАГ БҮРНЭЭ ! Ч Сүхбаатар аймгийн Сүхбаатар сумын бага сургуу- ! й лийг төгсгөж ирсэн 32 пионер, Баруун--урт хотын ! Ё, 10 жилийн 5-ын «Ё» ангид суралцдаг. Тэд 19868- (| Ч 1969 оны хичээлийн жилд «Соёлч анги» болох тодор (| 1 хой үүрэг авч ажиллаад, амласнаа хэрэгжүүлж байна. , : ! ! э» !| , ! 4 ! 177 “УЛХА Халл үх үү уул! хийн ин ЖЭРЧРЭГЭ 96 со0в 6 8вос ЄВьс Євь ос Єв с арьс єв» 0 6В» ос ЄВбо ӨВЬ 9 ЄВЬ ё ЯВ» ос Євь б ӨВЬ с ӨВЬ 6 Өвво, ч : мат по Тэр ИЛНҮЛТ ЦАП 21 ХОВДЫН Г.РЗАН СУРГУУЛИАР ла СУЦМ (31 42-4 АХМАДЫН ЗАМААР Гавьяат үйлс бүтээсэн ахмад үеийнхнийг эрж сурвалжлах ЦУ- ваагаар Манхан сумын сургууль БНМАУ-ын баа- тар Олзвойгийн лотнын . нөхөр Поровжав гуайг 1 тодруулан сур- гууль дээрээ урьж пинонер баатарчуу- дад баатар Олзвойн эрэлхэг үйл явд лаас яриулж хүндэт пионер болго- жээ. Пионерийн идэвхтнүүдийн ажлын мэдлэг арга чадварыг хөгжүүлэх 30- рилгоор 7 хоногийн Пүрэв гаригийг идэвхтний өдөр болгон тэдэнд зөвлөл гөөн өгч байгаа нь үр дүнтэй болж байга. Ж. ЦЭВЭГЖАВ. (Ховд ХЗЭ-ийл хорооны ажилтан) аймгийн пай итэнивэөтиитиитэтинтиининтишиншишиинтий 9МНЭГ ТЭМЭЭ ЇЇНГЭЖ, СУРГАДАГ Аймгийн хөдөлмөрийн аварга Хөх- морьт сумын харьяат пионер Пиодор той уулзахад ингэж ярилаа, -- Би дөрөвдүгээр ангиа төгссөн жилээ 85 эмнэг тэмээ, өнгөрсөн жил 41 эмнэг тэмээг уналга ачлаганд сур гаж энэ амжилтаараа аймгийн хөдөл мөрийн аварга болсон юм. Эмнэг т9- мээг сургахдаа эхний өдөр унаж ойр зуур явж биеийг нь илж аль зөөлөн аргаар хэвтүүлж босгож мордож сур гасныхаа дараа хэд хоног тавнад да- хин барьж эдэлдэг, Ингэхэд тэмээ хүнд амархан дасаж номхордог гэж ярилаа. Энэ сурагч манай сургуульд суралцдаг юм. - Говь-алтай аймгийн ТӨВИйн арван жилийн 9-ийн «А» ангийн сурагч : ”М, АЧИТ. 22 ------ Төлчдөд бэлэг барив Манай оронд нэгдэлжих хөдөлгөөн ялсны 10 жилийн ойн нэрэмжит «Зал гамж төлчин» гэдэг цувааг манай пно нерийн бүлгэмэдэс гаргаж 415 элгэвч, 316 ширхэг лаа, 502 ширхэг шүдэнз 71,2 кг эрдэс тэжээл, 41 нэмнээ, 12 угж бэлтгэж, 107 захиа бичээд сур гуулийн шеф нэгдүгээр бригаддаа өгч төд хүлээн авахад туслав. Энэ ажилд Цагаандорж даргатай нэгдүгээр бүлэг, Тогтохбаяр даргатай гуравдугаар бүлэг бусдыгаа хошууч- лав. Дарьүл аймгийн Үенч сумын 8 жн- н с лийн багш халан Ч, МУХРАА төгээлэгэлүгэээггэлэтгэгэгэгэгэүтгэүтээүтгтэтсттэттгттэ Баянхонгор аймгийн Баацагаан. су- мын дунд сургуулийн пионерийн бүлгэ мийн зөвлөлийн дарга таван онцын эзэн Дуламбазар Төлчдөд туслах цу- ваанд идэвхтэй оролцож эгч нартаа эмийн сан, элгэвч бэлгэлжээ. Х, ЛОНДИВЫН авсан нэмнээ гэрэл зураг Ни индиан үй Ти гүн ХН ХОЛИН хү нэгдэлч ах, 1. ми. Клубын цэлгэр танх рэн байлаа. АЛТАНЦЭЦЭГ нм хүнээр дүү Элгэндээ нааж, энгэртээ тэврэх Ээж минь намайг төрүүлээ гэж биз ээ. Элгэндээ наа, энгэртээ тэвэр, Эрклүүл ээж минь, эрхлэе. хүү чинь гэж ээжийн тухай шүлэг уран чад варлаг уншиж буй энэ бяцхан охн ны энгэрт байгаа. эзэн» тэмдэг нүдэнд танцэцэг Хэнтий даг. Алтанцэцэг ачаар сурагч Осгон тай сурч байна. Хэнтий аймгийн мын сургуулийн бапи Т. ЦЭДЭНБАЛ. авт-иат-ат-ит-рт-аР- БАГАЧУУДЫН Улаанбаатар хотын Сүхбаатарын районы ерөнхий боловсролын гууднудДын пионер сурагчид «Таван онцын туслаа. Ал-| аймгийн . “хутаг сумын бага сургуулийн гу- равдугаар ангид онц сайн суралц- саяхан Д. На- цагдоржийн дүрт тэмдгийн бол зол хангаж «Тэргүүний гэдэг үнэмлэх гардан авчээ. вөрийн сэргийлэгч, салааны га пионер Алтанцэцэг энэ ангийнхаа сурагч Осгоныг авч ажиллаад уйгагүй Баян уншигч» Өс- дар жил даан тусласны одоо амжилт Баянхутаг, су БЭЛЭГ сур тө лийн бэлтгэл ажилд ндэвхтэй орол цож байна. Нийслэлийн 23, 17, 2. 11, 16 дугаар сургуулийн пионер сурагчид төлийн уут бээлий, лаа, шүдэнз, бэлтгэж шеф нэгдэлдээ туслахаар явуулав. нэмнээ гарын эмийн сан Нэгдэлчдийн баярын өдрийг уг тан 17, 1, 2 дугаар дунд сургуу лийн пнонер сурагчид шеф нэгдэл дээ зуныхаа амралтаар малын ха шаа барихаар хөдөө нутгийн ая гарах саналаа нёэр ны цуваанд хийлж байна. Багчилилчичий 111121 98у,1:111- 90 П, РЭНЖИН. Алшаа лг Дорнод аймгийн төвийн луу халаа отрядын» гууллаа. 10 жилийн дунд сургуулийн Ё с «Ардын ,армийн 4аа8- пионер сурагчидахмадын дайчин замналын кабинет бай МАНАЯ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН |(ФОоФОоОоОоФФФФооФФФОФФФФФФФФОФОс авсан гэрэл зураг. Эрдэнэчимэгийн нэг өдөр Эрдэнэчимэг охин өг лөө босоод гимнастикаа хий хэд дүү нар нь дуурнаж хийцгээлээ. Дараа нь ДҮҮ нараа гар нүүрийг нь лээ. гадаа Чулуунбаатар сурла тааруу тул Эрдэнэ чимэг. туслахаар үүрэг авчээ. Хоёулаа даалгав раа хийж Чулуунбаатарт цээж бичиг лаа. Хичээл дээр дүүгийнхээ хамт сургууль даа очлоо. Хонх дуугарав. Эрдэнэчимэг орос хэл, тарж Н. КК. Крупскаягийн ХАТГАЛЫН. Ө.Хөвсгөл аймгийн Хатгал Хотын 10 жилийн дунд сургууль Н. К. Нрупскаягийн -мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж, Хатгал хот дахь нийт хөдөлмөрчид, эцэг эх чүүдийн дунд: үр хүүхдийн хү- мүүжлийн төлөө гэсэн гурван са рын ажил зохиож тэдэнд 11:10 Нрупскаягийн сурган хүмүүжүү лэх ухааны өгүүлэл, ном зохно лоос «Лениний тухай хүүхдэд юуг, яаж. ярих вэ», «Хүүхдийн хөдөлмөрийг хүйдэтгэж өрнүүлэх , тухай» , «Бага ба өсвөрийн насны хүүхдийн коммунист хүмүүжил», «Сургуулийн өмнөх насны хүүхэд түүнийг хүмүүжүүлэх»,, «Хүүх дийн хамтын хүмүүжил», «Заа вал эзэмших дадал ба эцэг эхийн үүрэг», «Гэрийн даалгавар» зэ рэг олоп өгүүлэл лекцээр нь удаа дараа ухуулга, яриа хийж тодор хой даалгаврыг эцэг, эхалбан газ руудад өгөөд шалгаж байна. Багш Дан-аажав, Бямбажав, Төмөрбат, Нацагдорж, Наянтай, “Отгонжий. мэт иииииииииий ФОтоооФтооооФФооФФОоООФФФОФФФФФФФООФФОФООФОФФООФОФООФФОФОФОФОООСООООФФоФ гэн өдөр өнгөрлөө. -- Ямар мэргэжилтэй болох вэ? гэхэд - (Үнэн) туужийн Не мой шиг хүний төлөө амна зориулсан эмч болно гэв. Лениний төрсний 100 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 50 жилийн онц ав гэр угаалгаж үсий-нь самнав. Ингээд Борхүүгээр аяга шаазан угаалгаж, Эрдэнэ цэцэгээр ширээ сандал, юмны тоос арчуулж өөрөө хог шүүрдэж шал. угаав. Гэр ч цэвэрхэн боллоо. Борхүү Эрдэнэцэцэг хоёр даалгавраа хийгээд эгчдээ мэдэхгүй зүйлийг нь хэлж өгөв. Дараа нь хоёулаа даам тоглон. Эрдэнэчимэг ээжийнхээ авч өгсөн «Өө рийн санал». гэдэг номыг уншлаа. Энэ охин зарнм Өдөр номын сандном унш даг. Эрдэнэчимэг уншсан ном бүрдээ товчлол хөтөл тээ ирээд гэрийнхэндээ онц авснаа дуулгав. Ээж нь түүнийг дандаа онц авч байгаарай гэж хэлээд үн сэв. Эрдэнэчимэг ах, эгч нарынхаа хамт хоолоо хийлцэв. Оройн хоолны дараа дүү нартаа саяхан сурсан «Цагаан мөөг» гэ ойд ямар бэлэг барих вэ? гэхэд -- Ленин багшийн ту хай дуу. шүлэг оросоор сурна, Таван онцын эзэн, Д. Нацагдорж тэмдгийн болзол хангана гэж хэл лээ: - мэндэлс-ний 100 жилийн ойд 5 СУРГУУЛИАР Отгой нарын Олон багш нар идэвх тэй сурталчилж байна. ӨЭвлэл пионерийн сэдэвт ажлуу дыг бүлэг, эвлэлийн үүрүүд дээр болзолт уралдаан гарган «Крупс- кая бол бүхний багш», «Багшийн багш», «Ленин багшийн дотнын хүн» зэрэг сэдвээр тусгай бэлт гэж тодорхой, сонирхолтой ажлууд зохиолоо. Крупскаягийн ном, ЗУ: раг цуглуулах уралдаан зарлаж түүгээрээ үзэсгэлэн байгуулан сурагчидтай захидлаар харилцах харилцаагаа улам өргөтгөн Н,. Н. Нрупскаягийн тухай ил захидал, зураг цуглуулах ажлыг бүлэг,-са лаад эвлэлийн үүр бүхэн зохиов. Энэ ажилд 6-гийн «А» 5--ын «А» ангийн бүлэг, 10-ын «А» ангийн МХЗЭ-ийн үүр сайн оролцож бай на. Х. НАЙДАН Вьетнам найздаа “бичсэн захидал Уудам их Азийн үүд болсон.нутаг Урьдын түүх элбэг Вьетнам орны күү Тэмцлийн гал дунд хатуужсан чамдаа Тэнүүн Монголын хүү би захиагаа ” оилгэзэе Өнөөдөр та нар ядарч зүдэрч байгаа ч Өглөөний нар шиг аз жаргал удахгүй оФоооооооооооФФОоОоооосооФосоёооооооо шалгуулав. Борхүү нэг сөөр одоо дал гаруй бол дэг дуугаа зааж өгөв. Р 2 “ирнэ тоо МЭнН тэр тайлбар жээ. - Өнөөдөр ирсэн «Пноне 18 дугаар сургуулийн 9- “Хувхай дайсан, -та ЭЭ аагулслыг лаж өгөв. Тэгтэл Чулуун Үд болж сурагчийн Дү рийн үнэн» сонин УНШиИБ. гийн «В» ангийн сурагч Хулсны шугуйд хичээллэж байгааг баатар ном барьсаар орж нр рэмт хувцас өмсөөд хоёр Ингэж бядхан охины нэ ХҮРЭЛБААТАР 9 чинь бид мэднэ оригт ах Нгуен Ван Чой шигээ ооооооооооооооооооооооооооФОооооФОоФооФоФОооОоОоФоооооФоОоФ роооооооооооооооооооооооооооо р у баатарлан » .- Зон олныхоо төлөө тэмцэх зоригий ВЬЕТНАМ ТҮМЭН ЯЛН Эрх чөлөө бүхнээс үнэтэй гэж Эх орон бүгдээс хүчтэй гэж Та нарынхаа дуулж байгаа дууллыг 1968 оны 7 дугаар сарын 28-ны 17 Тал нутгаасаа бид сонсч байна. цагт Хар далайн эрэгдэх 600 хүний суу Э5.Хаадэн минь хэрэг үнэн гэж далтай Кипарисный лагерийн концертын | “гүүлсачр эвх хэзээдиллнатгЭж Ё заал өнгө бүрийн хувцас өмсөж, өнгө Аан, сэХхЭЛНАНХэЭ ЭМЧННСЭГ нд бас бүрийн галстуг зүүсэн, тив дэлхийн пно зоны шив шикунисхэЖланнах нер багачуудаар пнг дүүрсэн. байлаа. ригт Бьетнам:.түмний ач. үрс Эд цөм л энх тайвныг хүсч Вьетнамын ард түмний шударга тэмцлийг дэмжи- хээр цугларсан нь энэ. Тэд үг хэлээ ойл оооооФОоОооОФОООФОоооосФооФФОоФОоОФОФОООФ Хэн Золбоот та нарынхаа зэмцлийг 1 магтаж Халхын талаас илгээх энэ захиагаа - : голцохгүй ч гэсэн «Энх тайван» гэдэг Хадаг шиг өргөе! Бид үүрт хамт! МАТЕМАТИКИЙН УЛСЫН ү ОЛИМПИАД ший. Заиин БМЭГ таныг ЧМингол (Хотын барилга трестийн МӨН Герман зэрэг ардчилсан орнууд болон АНУ, Испанийн дэвшилт үзэлтний хүү- хэд зэрэг 20 гаруй орны пионерийн тө- лөөлөгчид иржээ. Пионерүүд «Вьетнамын ард түмэн ял на», «Бид Вьетнамын талд», «Вьетна- маас савраа тат» гэсэн лозун барьсан байв. Цуглаанд оролцогчид Вьетнамыи. ард түмэн тэдний үр хүүхдийг дэмжсэн урналга гаргаж бид Вьетнамын ард түм ний шударга тэмцлийг дэмжиж | байна. Америкийн нмперналистууд ялт түрэм- гийлэлээ зогсоо гэж шаардаад Вьетна- мын нутаг дэвсгэрээс өөрийнхөө цэр- гийг нэн даруй гаргахыг шаардсан цахил гааныг АНУ--ын ерөнхийлөгчид илгээж билээ. Гэтэл Америкийн империалис- тууд тэр олон үр хүүхдийн энхийн төлөө хүсэл эрмэлзлэлийг үл хайхран цуст тү рэмгийлэл үйлдсээр байна. йн: Байгууллагын 40 жилийн ой Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн шиэ ЇЖ Удай зохиогдсон математикийн улсын олимпиад энэ жил тав дахь удаагаа явагдаж байна. Манай орны олон арван сургу хичээлийн жилийн эхнээс тодорхо! аа! 3, 25 шини ла цасан Ү олимпиад урьдын адил дөрвөн даваатай явагдаж, 1 10 дугаар ангийн бүх сурагчдыг хамрана, 1--ийн “үүл ца2 Ч сал” сарын ыг сарын нэгэн хүртэл сургууль бүрд явуулж, бүлэг тус бү Мал хүс ЛЭЭ шалгаруулна. 2-ын давааг гуравдугаар саар 5-415 7 ны дотор сургууль бүр дээр явуулна. Бүлэг бүрийн аварга тоочин Оролцсон эхни 5 сурагчийг оролцуулан анги тус бүрийн аварга тоочинг шалгаруулна. Олимпиадын 3--ын давааг гуравдугаар сарын 25-наас дөрөвдүгэээ сарын нм. ний дотор аймаг хотын төвд явуулах бөгөөд түүнд шин МУха Харь дугаар ангийн аварга тоочдоос гадна 9, 10 дугаар ангийн аварга чны Д раа, байр эзэлсэн 2- сурагч тус тус оролцох болно. эн Олимпиадын 4-ийн давааг тавдугаар сарын 6--наас 20-ны дотор аан 4 таар ангийн аварга тоо баатар хотод явуулна, Энэ даваанд аймаг хогын ЮЙ Шишикийн олимпиадад ам ль математикийн олимпнадад бэлтгэх ажлыг төлөвлөгөөтэй явуулж байна. байна. Өмнөд Вьетнамын үндсээ чөлөө- лөх фронтынхон АНУ--ын жмперналис туудын эсрэг шургуу тэмцлийг явуулж төлөө В 1969 оны нэгдүгээр сарын ї . Одоо 10 сая хүн. амтай хот тосгоныг чө- ХӨ аах БО Өрлэс үндэс нь. ЯНГИ ылу бүрийн тооны хичээлийн Гсинеды ба рикийн эуэдша! мн НЭСЭЭ үгАсгэээг: лөөлөөд байс оныг дасгал бодлогууд сайтар . бодож, хичээдээс | гадуур оны |) нүхэд дөгч онгоцууд илгээн Куанг бинь му. ВЬетнамын ард түмний энх тайван, аз бодох гарын авлага материалыг өргөн ашиглах, багш нараас Давтлага. :| жийн баруун хязгаарын олоп газруу-гаргал: эрх чөлөөний төлөө тэмцэж: бай- гөө байнга авч ажиллах явдал ЮМ. . : : Зэрэгцээ анги, бүлгүүдийн хооронд олимпнадын бэлтгэл, сорнлтуудыг зо . хиох хэрэгтэй. . 2 - 2 Математикийн . Ү олнминадад шнонер сурагч бүхэн ндэвхтэй бэлтгэн ам жилт гаргацгаая, 50 ЦЭДЭНДОРЖ гаа тэмцэл нь ялалтаар төгсөнө гэдэгт дэлхийн олон сая дэвшилт үзэлтний үр хүүхдүүдийн хамт монголын ард түм- ний олон зуун улаан бүчтэнгүүд бат ит- гэж Вьетнамд “явуулж байгаа ялт ажил лагаагаа зогсоохыг АНУ-д шаардаж: бай на, Д. ДАШДЭНДЭВ. дыг «хивс дэвсэх» бузар аргаар дахин: бөмбөгджээ. Мбн Винь минь районоос Нгеан мужийг хүртэлх нутгийн газруу- дыг үрлэн бөмбөгөөр бөмбөгдөж пуу. жингаар буудан. Вьетнамын ард түмний. рэг шинэ ялт ажиллагааг үйлдсээр 2 ч : : : 5, 5 Ё . Р үлэний,: 4 1. 4 Нөст садтайн | улс, Энэ ИХ| өөр дүр ЗУР. тай байдгийг алтай ши тээ цал буурал “Наст”- гуай. бас тэдний том хар бух хоёр л сайн мэднэ. Хан рийн тэнгэ хөвөн ца гаан үүлс энэ сүрлэг уулсын хормойгоор нүү нэ. Тэрхүү УУ лын оргил -НО хой гаслам халуунд Ч МӨС цас нь гялалзан сэтгэлийг сэрүүцүүлдэг юм. Е Намрын амьсгал ОРОХОД “Алтайн уулс цагаан Эсгий! ТОХОМТОй ухаа хонгор. морь шиг. харагдана. Ал тайн уулс ингэж Тохомтой морь эниг харагдах їс эхлэн өвлийн 7 сэрүүн цаг удахгүй “ирэх дохио 1 болно. с . : “Яг л ийм үест Наст гуана хар 7 бух тугал байсан гэдэг. Намар "|! цагт Алтайн нутаг ХИЧНЭЭН сайхан "байдаг гэж сашана.. 1! Буурал: тэргүүнт энэ уулын ” жимс цэцэг, арц агь, ӨВС ургам лын їиим їүүс бүрэлдэн, алс өзд “1 рөөс тал тал руу МЭЛТЭГнэн. буух “1 булаг їшандын урсгал шуугин 48 1 лан хэлийн шувуудын дуутай хос олоно. 1. Алтайн уул үнэхээр өндөр би “лээ, Айлууд энэ ӨНДөр уулсын "тагт дээр зуона. Ийм өндөр зус голанд үүлс айлуудын ДООГуур нүү ” хээс гадна уулын оройд билчиж !| яваа мал ямаа гэрийн тоовоор ил “тод харагдана. Алтайхан анхилам «сайхан арц түлж, хоёр гурван "| мянган метрийн ӨНДрөЭс буух бу лаг шандын усаар уургийн -улаал "7 цайгаа чанана, Агтын туурай хал 1 тирам уулын нарийн жимээр ал 1 тайнхан хээвнэг ергүүлнэ. Энэ сүрлэг уулсын хооронд Урт урт хөндийнүүд үргэлжилж нуур || цөөрөм толь адил гялтаганан ая 4 ны шувуудын Дал жЖигүүрээр цал “/)-гина. Энэ өгөөмөр баян өндрийн өн дөр буурал тэргүүнт уул. олон ” үеийг өнгөрүүлэн үдэхдээ хичнээн 7 ихийг үзэж, хичнээн олныг ивгээн ! тэтгэснийг ӨГүүлж баршгүй Ганц хан Наст гуайн хар бух, алтайн 8 уул хоёрын тухай уншигч бяцхан | дүү нартаа сонирхуулан ярья. , ч. Алтайн нутагт намрын: сүүл сар”: ирлээ. Наст гуайнх Яагаад ч юм тэр жил “-өвөлжөөндөө бусдаас тү рүү ойртжээ, Өвс-ургамал. жигд, хээрийн бэлчээрт үхэр сүрэг бэл чээрлэн явна. “Сүргийн хамгийн сүүлд хэнз хар тугалтай тзөм хөх үнээ явна. Хар тугал өвсөнд ороод удаа гүй болохоор өвс . идэхдээ чзэн удаан тул эхээс байн байн хоцор- но. Тэгснээ эх рүүгээ хар хурдаа- раа ирээд эхээ нудчин хөхнө. Али вед нялх амьтанд эхийн сүү шиг | амттай сайхан юм байхгүй шүү- дэв, Эхийгээ хэдэнтэй хөхөж гэд сэ? дүүргэж аваад хэзр талд ду- риер тонгочин, сүүлээ агсан тог- лово. Энэ хөөрхөн амьтанд ёстой л жаргал гэгч энэ буюу. Нар шин- 1 тэх арай болоогүй боловч сүрлэг тайван идээшилж . УМднгаий жонхиг :/Улла хаар ДӨРбөнөгонӨэнИҮЭчэгаур "Улиас тэвсийн нарыг уулсын орон дээгүүр нүүх их үүл, манан будан халхалж, салхи хаяа сэрчигнэнэ. Хөх үнээ энхрий. үрээ эрхлэн тоглож, энгүй «бэлчээрт | дураар баясахыг ажиглайи явсаар Єүрлээ сеээ нилээд хоцорчээ. : Хурмастын үүл будан ихдэн ихэдсээр- нэг мэдэхэд сэвсгэр цас хаялж эхэллээ. Төдөлгүй . сайяхи ихсэж -нүүр нүдгүй дасан шуурга: тавив. Хөх үнээ, хар тугалаа нө- мөртөө оруулан сүргийн. хойноос яаран шогшлоо. Цааш явах. бүрий цасан шуурга, улам ихсэж харан хуй болж эхлэв. : Бас явах бүрий хар тугалын хөл нь сулдах боловч эхээс хоц- рохгүйг нэн хичээж байдат чадлаа раа харайна. Хөх үнээ сүргийн хойноос хи нээн тэмүүлэвч нялх тугал нь гүй цэхгүй болохоор эргэн харж хүэ лээнэ. Тэр хоёр ингэж явсаар өн дөр уулын хөтөл дээр арай чамай гарч ирэхэд шөнө болов. Хар ту- гал хаашаа ч явж чадах тэнхэл- гүй болж хэвтлээ. Хөх үнээ ч нялх тугалаа орхиж явсангүй гагцхүү 772 - нөмөр-гасар-Эрж ийш тийшээ яв- лаа. Хар тугал эхээс гарснаас хойш ингэж хэзр-ховож | үзээгүй учраас нэн ч аймшигтай байв. Бүлтгэр хөөрхөн нүдээ зүг бүр рүүэргэлдүүлэн харахад салхинд хуйлрах их цас, үе үе арсайж бар райх хад чулуу шөнийн харан- хуйд нэн аймшигтайн дээр эх нь чихээ сортолзуулан чимээ чагнан тогтож ядах нь үнэхээр тавгүй. Хөх үнээ явж чадахгүй болсон ту талаа дагуулсаар том ханан хад- ны нөмөрт орж хэвтлээ.” Цасан шуурга улин исгэрсээр л байна. Хэнз хар эхийнхээ амтат цагаан сүүг Зон эт Зэвгаал злс Ч ЯГТЛГ хэйлах. гч 25. - ханатлаа хөхөж ца- наалдан ТРЧЭЕЭ даад дулаан бөөрөнд нь хэвтэж даруй унтав... Гэтэл эхийн яаран босох чимээ- нээр цочин сэрлээ. Хөх үнээ дар- гай эврээ сэжлэн сүртэй хахирч. хад руу ухарна. Нойрмөг хар ту- гал эхийнхээ ард год үсрэн орж эхийн харж буй зүг рүү харах гэ- сэн боловч нүдий нь нулимс бүр- хээд юу ч харсангүй. Салхи. аль хэдий нь намдсан хэдий ч цас ор- сон. хэвээр. Хөх үнээ хэнз туга- лаа хадан хонгилд шахаж .оруу- лаад өөрөө өмнө нь зөгсож хал-- дэн буй аюулт амьтантай тулалд- саар байлаа. Аймшигтай том ам, |ярзайсан шүдтэй муухай саарал амьтан зог соо зайгүй дайрсаар байлаа. Эх: рүүгээ дайрч байгаа айм- шитт тэр амьтныг хар тугал гэ- нэт олж харав. “Ямар. аймаар амьтан байсан гээ. Бараг: дааган чинээ” том бниетэй-тэр амьтан сэр вээнийхэа “урт үсийг босгож агуй шиг том ам ангайж. олон шүд яр. загануулан, урт: улаан. хэл ун- жуулан, хоёр” завьжаар нь. шүлс тасралтгүй цувж харагдана. РЭ- лэЭ ч хөх үнээ тэр муухай амьт ныг мөргөж, сэжиж ана мана, ач тач. үзэлцбнэ.. З0г-3, л Хэнз харын эхийн хүзүү Х00-: лой, бугалагнаас нус: урсан, їИй- нэ цасруу дуслах боловч хөөр- хий амьтан, араатан | “чӨноноос амь, тугал хоёроо аврах гэж эрс лэн тулалдсаар ,байлаа.. Тулал- дагч хоёр аль нь ядарсан болол-. той биесийг харж хэсэг зуур Зог- сов, Цас намдаж. дорно. зүгээс үүрийн шаргал туяа - майхай- лаа. Эх үрийг өрөвдөх єэтгэлгүй махчин араатан эцсийнхээ хүчийг шавхай Тугал үнээ хоёр “муу Аа: д л дайрав. Хөх үнээ ч. СҮҮ? чийнхээ хүчийг гарган араатан чо- нотой тулалдав.Аяа юутай аймшиг гэгч энэ билээ. Чөнө хөх үнээг, яг бөганзуурдан зүүгдэв.. хөх үнээ” хэдэнтэй муухай орилон цовхчиж, бузар “араатныг арай- хийн салгаад, улмаар түүнийг хүч тэй мөргөн тэр чигээрээ ойчоод боссонгүй. Сэлмэн эвэрт сийчүүлэх шах- сан муухай араатан бөгсөө чирг сээр том хадны цаагуур орж хэвт сэн боловч, бүр явсангүй, голий-. сөн нүдээрээ үнээ тугал . хоёрыг ээлжлэн ширтсээр байв... Бяцхан хар тугал тэр аймшигт амьтныг ха :09739- шїн, 27сө9. 26382. 2633 ”сүрэгтэйгээ эвтэй, «яваарайггэх шиг нялх тугалынхаа «гүй “Хөөрхий... рахаас ч айна. Чоно ч гэсэн... хар ,, тугвлыг, барих юмсан гэх шиг Ту “талруу харж архиран араа шүдээ. ярзайлгана. Аймшигт явдлыг харж | айн. дагжсан хар тугал хөсөр ойч- сон эхийнхээ дэргэд ХҮРЧ ОЧИХОД, хөөрхий үнээ газраас босох гэж би еэ хэдэнтээ хүчилсэн боловч чад- сангүй, : ё Гагцхүү нялх үрээ хараад мүд- нээс нь тунгалаг нулимс бөмбө- рөв. Эхээ өрөвдсөн хар тугалын » нүдэнд нулимс гүйлгэнэн-дэмий “л эргэн. тойрч гүйнэ. Хөх үнээ хэдэнтээ хүнд амьсга- лахад энд тэндээс нь Цус ГОДГОДО- но. Хар тугал эхийнхээ толгойнд зөөлөн хушуугаа хүргэн - Ээж минь одоо яана даа. Та даанч босч чадахгүй нь үү? Одоо тэнгэр цэлмэж гэгээн сайхан өдөр боллоо. Ижил сүрэгтэйгээ бушуу ,. хан нийлэх.юмеан гэх шиг аяархан мөөрөв. Үнээ тугалаа цаар ширтэн : ос- Чи.ингээд өнчин. хоцорлоо “доо. Энэ өндөр алтай чиний гэр болж ижил олон сүрэг. чинь. Ээ жийг чинь орлож явах болно. Аяа : өрөвдөнгүй хар- счи минь даанч нялх "байна даа." 4 Ариун цагаан сүүгээ санана: Ачит: эхийгээ чн үгүйлнэ: Гэвч-чи оло! Даруу зантай хушуу амыг үнэртэж: долоов. Хөх үнээ байдаг л бүх . хүчээ (1-- шавхан босох гэж хичнээн орол--(: дөвч нэгэнт тэнхэл алджээ: .- 4 Нялх хар тутал яах учраа олос эхийнхээ хойгуур өмнүүр | гүйж ийш тийшээ аврал эрэх мэт 7! эимээ чагнан, бараа харж зогсоло Гэтэл эх нь хэдэнтээ хүнд амьс талаад таг чиг болчихлоо, 0. --Ээж минь унтчихавуудаа гэж бодоод толгой дээр нь ирж харвал нүд нь хараатай хэвээр бөгөөд ай маар ширүүн харцаараа тэнгэр өөд цавцилгүй ширтсэн байв. Хар тугал одоо. яая даа гэсэ! шиг мэл гайхаж, цэл хөхрөн ни лээд зогссоноо ам нь жигтэйхэн: их цангаж байгааг гэнэт мэдэж араа Г танд сийчүүлсэн эхийнхээ хөхийг, яаран хөхөв. 2 Зөндөө их хөхмөөр байсан бо ловч цастай холилдсон сүү эвгүй амтагдаад байхлаар нь больчихов. “Ээж минь яагаад ингэж нам улг даг билээ гэсэн шиг нудчиж, мөөрч үзсэн боловч ер сэрэх шинжгүй. Тугал арга нь барагдаж, дэмий л эхийнхээ дэргэд хэвтэв. 4 Тэнгэр цэлмэж толь адил гялтаг нан, гэрэлт наран агаарт мандал налгар сайхан гэж жигтэйхэн, Хар тугал бас л унтжээ. Эвий нялх амь тан эхийгээ үхсэнийг мэдсэнгүй: Гагцхүү унтаж, байна. Мөдхөл бо: соод ирнэ. Тэгээд бид хоёр гэрлүү гээ, сүрэгрүүгээ явна гэж бодсоны “Роо зүүдэлж байгаа бололтой 3Зөв-- лөн яраглана. Гэнэт ямар нэгэн их. “чимээ гарахад хар тугал год-үсрэн-- “босч юуны түрүүнд эхийгээ |. сэ хар” зал хайрт эх нь мөн л.Хэвтсэн хо -вээрээ. Айн цочиж сэрсэндээ бо- лөод бяцхан харын зүрк боржилон . сийш тийш харвал эзэн нь айсуй. ХАрАГААВ. 2 р туталын дотор нь жирч хүний өөдөөс харан эврээ Нас гуайн нүд өрой дээрээ гарсал шиг эргэлдэн хөсөр хэвтэгч үнээ хөөр- хий тугал хоёрын хараад мориноо соо яаран бууж хөх үнээг эргэж тойрч үзсэнээ амаа барьж гаслан тапцаар үглэж дуу тавьж, хар ту тал руу харснаа нүднээс нь | Ну- “ яимс аяндаа бөмбөрөв. Үргэлжлэл бий. Хариуцлагатай эрхлэгч , Ж. ШАГДАР -г-2---г---г-------5 Д. Сүхбаатарын чэрэмжил улсыв «эвлэлийн комбипатал яанлав “А--41144 Индене--14140 ? Миний өмнө нэгэн бяцхан ном бай на. Тэрхүү бяцхан номын хавтсаны гол дунд «Монгол Ардын Хувьсгалт Нам» доор нь Д..Эрдэнэчимэг, 1969 “ оны 2 дугаар сарын 25 гэжээ.Эхний хуудсанд энэ бяцхан номоо МАХН- ын 48 жилийн ойд зориулав гээд «Монгол оросын хэл дэх Дээд ши- вээнд 1921 оны 8 сарын 1-3--ны өдрүүдэд хувьсгалт байгууллагаас Зөвлөлт Орос улсад очиж ирсэн төлөөлөгчид. гүй гэх явдал огт үгүй болж, цэнгэлийн манлайг БНМАУ-ын ицонерийн бүх шиндвэрлэх: үйлсэд хүн бү. рал тавьж, туршлага дадлага олж авахыг дан- танц бидний сэтгэлийн чин 30- бүлгэм шугам жагсаалд! рийн хувь нэмрийг аривжуула тай багш, эцэг эхчүүдийн хүчин. |: риг мэднэ Бүлгэмүүд дуулж бан! хын төлөө» гэсэн Төв Хорооны туслалцааг авбал зохино... ! "Ташаагүй үнэн болохыг би батлана». Монголын ард түмнийг зориг бүгд хурлын уриалгыг өсвө- Пионерийн бүлэг, бүлгэ-- Д. СҮХБААТАР жуулан зохион байгуулагч рийн Сүхбаатарчууд бид гүнээ мүүд аяны гцуваанд гарахын 047 ҮҮҮе ЧООРНС З.ЗУЛГАР ӨОВАСрнА! МАХН-ын яруу алдарт 48 жи ойлгож, түүнийг ажил үйлс Өмнө пионер сурагчдад зөвлөл 155 Дарааүн на лхуулсайг С/оввуА л 2555 5 | ДИЙН РЕг тохиолдуулсан МАХН болгохын тул,У бүгд хурлын нө. гөө... өгөх... гүйцэлгэх!. үүрэг,” Улсын бол тархи НЬ ын Төв Хорооны -У бүгд хур- РЭМЖИТ аяны цуваанд гарч бан хийх үлциж сайн ДЭЛ ху Хүний бол зүрх нь лын нэрэмжит өсвөрийн Сүх їё.. х-3 115 ХаВАД ах зиЙН цУЛцОЛЭНЫ нь Үүрэн хан баатарчуудын аяны цуваанд га Бүх нийтийг хамарсан энэ гаж ажлыг сайн дүгнэх хэрэг- гожаа тангарагладаг юм. х зарим аймаг хошууд, ардын журамт цэргийг Л 3 төлөөлсөн хүмүүсийн зөвлөлгөөн болжээ, Тус / 1125 25 дахь жилдээ зөвлөлгөөнд эхний өдөр 17 хүн, 2 дахь өдөр | “ Ё: л2, МИ-ынүй 2 өйнө төлөө хэзевдавлгэн Бийсуун! “БэртээтИЛЫтО23 ЧОЧБНХ дахь өдөр 26 хүн УЛцалөыд : ) ! 1969 оны Ус -ыг жинхэнэ ёсоор йгуулсан , тус ЄҮрИН» ё : “зөвлөлгөөнийг 1924 онд хуралдсан , намын 3 тү “дугаар их хурлаас намын анхдугаар , их хурэл 2 гэж. тогтсон Юм. Анхдугаар “хурлаар намын прог- “раммыг: “баталжээ. /Тус хурал Д.- Сүхбаатарыг 2 6 “ Ардын гжурамт цэргийн жанжилгаар сонгожээ. / ! т “Малай” энхрий хайрт нам нитэж”үүсэн хөгжиж : ханаа. - ь! ард түмэп:улс орноо жолоодож байна» Гэсэн 9 (1089) 14 нас, : БЭВл үү 53 Дараа) хуудганд Дд “Сүхбаатарын жанжин Зэрү АРТ нд ЗВҮЗҮР: “Малгайтай зургийг тавнад.«Д, “Сүхбаатар, бол. - 3 -, “МАХН. төрийг үндэслэн. байгуулагч, монголын- ёл цосҮл ард- түмний гарамгай. удирдагч мөн» ааг аайы 228 хаьйсг-амйл, ча аль ар даль айн Аль аль-адылнайнаАмАранАЙЫ ЭдниВ АЛ гэжээ. Түүний арын хүудсанд ) 138 “«Бидний “улс-эв саналаа нэгтгэн, нийтийн хү . чийг нийлүүлэн, нэгэн зэрэг зориглон хөдөлбөл үл хүрэх газаргүй бөгөөд мэдэхгүй .ба чадах- хион байгуулалт, багаж хэрэг сэл, хөдөлмөр хамгаалал, эрүүл. ахуйн соёл үйлчилгээнд анхая-. АКААРААРАЙ!. АНХААРААРАЙ! Уулсын бол оргил нь тэй. Усны бол бургил нь рахад зориулсайп шугам жаг- их чухал ажилд манай пионер саалд бэлтгэ! сурагчид баатарчууд, эвлэлийн Бүгд хурлын аяны цуваа ав отуллынот Шнонер сурагчид аа! ” гишүүн сурагчид, эвлэл, пионе гаар хийсэн ажлаараа пионе- Монголын ард түмний бол сэтгэл нь МАХН-ын Төв: Хорооны ,Вийн ажилтан байд, нар манлай: рийн “бүлэг, бүлтэмүүл х ЦШйнв Монгол Ардын Хувьсгалт Ная боллоо бүгд хурал «Үйлдвэрийн газ лан оролцох ёстой. Аймаг, хо- рид бяцхан ном» .бүтээцгээж гэж бичжээ. Эцэст нь намын тухай дууг ноттой рын хүчин чадлын гашиглалгыг тын пнонерийн “бүлэг бүлгэ- В. И. Лениний мэндэлсний Хаан Бархар | ух У: сайжруулах, шинэ” үйлдвэрийг мүүд «Нөөц “баялгийг ашиг 100 жилийн ой, болон их ой- ЗҮГЭЭР йөлүүн ГҮ ҮЭҮЛХЭЛЭЭГ Нэн мэргэжилтэй боловсон хүчлээр лая» «Юмхнаар юм хийе», буудад бэлэг болгон барьцгаах дөө хэзээд бэлхэн гэсэн дуудлагынхаа хариуг хангах арга хэмжээний тухай», “Залгамжлагч», «Таван жил»? болно. д : сурлага хичээл, хүмүүжлээрээ харуулдаг юм. болоп улс ардын аж ахуйн сал цуваануудыг зохцон байгуулж, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Пионерүүд намынхаа ойг угтаж, намын үйл барууд дотроос мал аж, ахуйг уламжлалт ажлаа шинэ шинэ Монголын пионерийн Төв Зөв- амьдралыг судалж, бяцхан ном хийх, бүлэг материал техникийн баазаар агуулгаар баяжуулцгаая, Энэ лөлд МАХН-ын Төв Хорооны бэхжүүлэх, ялангуяа дулаан ха шаа саравчаар хангах “явдал “хоцрогдож байгааг тэмдэглээд, 1969-1970 онд малын 15000 хашаа барих чухал зорилт дэв “шүүллээ... «...Эх орондоо социализм бү рэн” төгс байгуулах : зорилтыг ” цуваануудыг зохион байгуулах даа пионер сурагчдын насны онцлог, ажиллах чадвар, зо мэдээллийг" ӨГСӨН | т Авс дан МХЗӨ-ИЙН:-ТӨВ ХОРОО Д. ФХХБААТАРЫН НӨ! РЭМЖИТ- МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН-ТӨВ ЗӨВЛӨ: лийн хэвлэл «ПИОНЕРИЙН “ҮнНэН» сонин” хэуаей1ү3 1 22--2гүртлэнл 1 бүгд хурлын нэрэмжит өсвө- рийн Сүхбаатарчуудын аяны цуваанд -бүлгэмүүд бэлхэл! салаадын-сэдэвт ажлууд явуулах намын ахмад шүүдтэй. уулзах зэрэг олон арван ажил хий- г. заншилтай: “ Намынхаа ойгоор намдаа тангараг өргөж, МА ХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд, бэлхэн бай- "Гавгарагийн хариу онц сурлага, сахилга, ХӨ- дөлмөрч, сайхан” чанараар хариулагддаг билээ. Б.К.КУДНА «Ажилчин эмэгтэй» ЛӨДЭГ, анхны- : лэх зүйн сенцийн даргын. ажлуу, : хаа номыг бичжээ... Сдыг ХИЙСЭН. 112) ф-1901-онд-- Мюнхенд- сууж-----Ф1Ї919-онд РСФСР- -ийн. Гэгээр- ЕГ, байсан. уг х-дээр. Очиж, ТЭНД лийн Яамны. орлогч- сайдаар то- | СОН ӨН шд 9 113 4 «Искра», «Вперед», сонилы таз милогдон, ажиллаж байхдаа хэд -н эсэЭВ ын . гарамгай. -зүтгэл» рын “нарийн. бичгийн аргаа тэн,. нэрт сурган хүмүүжүүлэгч ажилла, “жээ. о3 8 1 фэллнЖэС Л ас лчл ӨВ Ач В, И: ЛаМАдиНЭт ЦОРЫН Ив На, ажлыг хавсран хийж байв. . Ф 1902 онд Большевикуудын ФН. К. Крупскаяг 1936 онд 3. осӨаВЦэиЛол Чо272 намын Төв Хорооны нарийн бич ШУА-ын сурвалжлагч гишүү-/.. оны хосрдуудар сар гийн дарга болов. нээр сонгож сурган хүмүүжүү-... Петрбургт төржээ. ФН. Н. Крупская 1887 онд гим назийг алтан медальтай төгсчээ. 91889 онд Оросдахь эмэгтэй- чүүдайн анхны дээд курст орсон. Фф1894 онд Петрбургт байхдаа В. И. Ленинтэй танилцжээ, 91895 онд Лениний удирдла- гаар байгуулагдсан «Ажилчин ан- гийн эрх чөлөөний төлөө тэмцэх эвлэл» гэдэг байгууллагад элсэн оржээ- 9Ф 1896 онд хаант засгийн цагдаа гийн газар баривчлагдаж Уфт- мийн губернид цөлөгдөв. Энэ үед В. И. Ленин Шушенскт цөлөг- дөөд байсан учир түүн дээр оч жээ. Ингээд цөлөгдөж ирсэн ажил чидтай: марксизмийн гүздсийг та вигчдын бүтээлүүдийг . судалж 9 1905 онд ОАСД (Большевик) Намын Ш их-хуралд оролцож их хурлыа тогтоол шийдэврийг ун- шин редакторлажээ. Ф1907 оны эцсээр Намын Төв Хорооны шийдвэрээр Ленин орос орныг орхан гададад явахад Крупс кая. хойноос нь очиж большеви- нуудын «Пролетари» сонины на рийн бичгийн даргаар ажиллав. Мөн энэ онд «Ардын боловс ролын ардчилал» гэдэг онолын алдарт номоо бичжээ. Ф1917 онд Октябрийн хувьс- галд оролцож хувьсгал ялсны да. раа Ардын гэгээрлийн Яаманд хэлтсийн эрхлэгч, улс төр гэгээр лийн. ерөнхий “хорооны дарга, эр дэм шинжилгээ сурган хүмүүжүү лэх ухааны анхны рэг олгожээ. Ф1924 онд Төв Хянан Цай: комиссын гишүүн, 1927 онд На мын Төв Хорооны 582) ны. дараах жилүүдэд ЗСВНХУ ын Дээд Зөвлөлийн депутат “7Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгч гишүүнээр ажиллаж байгаад 1939 олны хоёр дугаар сард нас баржээ. Лениний үзэл санааг цөхрөлт гүй сурталчлагч өсвөрийн үеийн- хэнд эрдэм мэдлэг коммунист хү мүүжил олгох онолыг хөгжүүлэх талаар ихээхэн зүйлийг сэн. сурган хүмүүжүүлэх ухааны док доктовын зэ -тор Н. БК.Крупская бол дэлхийн дэвшилт хүн ардын хамгийн сайн “ мэдэх хамгийн хайртай хүний нэг нь билээ. Э УОХ2нэн хоцров, Салаан дарга Болд: | ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ Ү БҮГД ХУРЛЫН НЭРЭМЖИТ АЯНД, ЖҮЙЛДВЭРИЙН ХҮЧИН ЧАДЛЫН АШИГЛАЛТЫГ САЙЖРУУЛТЯ. ЖХАШАА, ТЭЖЭЭЛ, УС ГУРАВ МАЛ ӨСГӨХ ГУРВАН ҮНДЭС 2 МАНАЙ ХАН САЛАА НЫХАН тэмдэглэл -- Хичээлийн дараа манай салааны ван үлдээрэй гэж салаан.дарга Болд " ЦЭЛөуглнжгөлтэдлглэй бүХБАЛЛгО Б шэв. -- Яах юм бэ? Юу хийх юм бэ? гэ кцүхдүүД энд тэндээс хашгиралдахад: - у хийхийг дараа мэдээрэй:гэж хэлээд суудалдаа суучихав. Багш Ч өрж ирлээ. -- Тооны Даалгаврыг хичээлийнхээ жаргацгаа хэн чинь ямар бодлого зохио ярэв гэхэд Оюун: -- Багш аа! Би унигья гээд босч --(«Манай улс 1969-1970 онд 15000 хашаа барина, Тэгвэл энэ зорил тас биелүүлэхийн тулд өдөрт дунджаар Жэдэн хашаа барих вэ? гэхэд еэ Өдөрт дунджаар 20 хашаа барина, төв. Багш -- Та нар тун сайн байна гээд би дэнд Ү бүгд хурлын матерналтай хол богдсон хэд хэдэн бодлого бодууллаа. Бид хэлэлцсэн ёсоор Хичээлд тараад, -- Өнөөдөр бүлгэмийн зөвлөлөөс ма най салаанд пнонерийн идэвхтнүүдийн семинарт үзүүлэх ажид бэлтгэ гэж ҮҮ 1| сургахын НӨӨЦ БАЯЛАГ, Нэгэн бүлгийн хэсэг хүүхэд хичээл тарсны дараа ангидаа ярилцан суухыг сонсов, Тэд улс төрийн сонсгол дээр багшийнхаа ярьсан ярианаас санаа аваад | ийнхүү цуглан ярилцаж байгаа ажээ. Багш нь өглөө орж ирмэгц --Хүүхдүүд ээ! та бидэнд эрдэм ном зэрэгцээ хийх юм их байна, Саяхан хуралдсан Намын Төв Хорооны Ү бүгд хурал эх орондоо соцнализм бү рэн төгс байгуулах талаар давын өмнө хийж гүйцэтгэвэл зохих олон асуудал дэвшүүлэн тавилаа. Үүнийг хэрэгжүүлэ хэд пионер сурагчид та бүхэн холбогдох ёстой, Тийм биз дээ гэхэд хүүхдүүд нэг зэргээр гараа өргөн --Тийм гэв. Багш цааш нь үргэлж лүүлэн -оот- Би өнөөдөр нэг л асуудлыг нь ярья бусдыг дараа ярина гээд -- Эх орныхоо нөөц баялгийг нээж олох, бүрэн гүйцэд ашиглах орчин үеийн техник төхөөрөмжтэй шинэ үйлд вэрийн хүчин чадлыг дээд зэргээр ашиг лахын чухлыг бүгд хурал дэвшүүлсэн юм. Үүнийг хэрэгжүүлэхэд та бүхэн холоогдохуу гэхэд хэдэн хүүхэд гар Өр- гөв, Багш нэг хүүхдийг эгцлэн харж -- За Цогт гэхэд пиопер Цогт босож -- Холбогдоно. - Яаж -- Бид сургууль төгсөж инженер болоод, алт эрдэмтэй "төмөр, зэсийн хү УС АМЬДРАЛ ХУДАГ Уурхайн худаг гэдэг нь өргөн худгийг хэлнэ. Манай улсад уурхайн УС Хүүхдүүд ээ! МАХН-ын Төв Хорооны У бүгд хурлын шийдвэрээр 1969--1970 онд 8600 гаруй худаг Худаг нь уурхайн худаг, өрөмдмөл худаг гэж хоёр янз бий. диаметртай гүн биш ЗАЛУУ МЭРГЭЖИЛТЭН дэр, нүүрсний уурхай нээн олно гэхэд багш -- Зүйтэй. Өөр хэнд санал байна? гө хэд 2 дахь хүүхэд - Цогтын хэлдэг зүйтэй, - Би цахилгааны инженер болж, Дорнод, Дархан хаана л бол хаана ажил лаж улс орноо гэрэл илчээр хангана гэж зоримог хэлэхэд түүний хажууд бай сан эмэгтэй сурагч Туяа босож -- Дорлигийн хэлдэг зөв гэж. бодож байна. Гэвч бид төгсөөд инженер бол- тол 7-8 жилийн зай байна, Иймээс би энэ жил 7 дугаар ангиа төгсөөд үйлд вэрт ажиллана. Манай сургуулиас 7-- 10 дугаар анги төгсөөд ажилласан хүүх дүүд одоо тэргүүний ажилчин болоод дээд сургуульд сурах гэж байна гэхэд багшийн пүүрэнд баясгалан тодорч -- Хүүхдүүд та нар тун зөв ярьж байна. Эх орныхоо хөгжлийн төлөө ИН- гэж л хүүхэд бүр санаа тавих хэрэгтэй, Та нар бүгд хурлын зорилтыг надаар хэлүүлэлтгүй сайн ойлгосон байна. Би нэгэн үг нэмж хэлье, Манай ах ДҮҮ Зөвлөлт Холбоот улс болон социа лист орнуудад шинжлэх ухаан техник асар хурдан хөгжиж байна. Манай улс тэр хүчирхэг техпик төхөөрөмжийг авч хэрэглэн өөрийн орны үйлдвэрийг хөгжүүлэхгүйгээр социализм бүрэн төгс байгуулж чадахгүй нь мэдээж, Иймээс түүнийг эзэмших, залуу мэргэжилтнүүд АРЧЛАХ. ТАЛААР. ТА гаргана. худаг ихэвчлэн 80 “хээр заавал дээд дуу малтаж урсган зайлуулаад, вал шавар хийж дүүргээд дэвсэж янзалвал сайн. --Мал услах бетон хавтан талбайтай худаг зарнм газ- раа сууж зай завсар гаргаад, түүгээр нь ус орж шалбааг Шэ. ) 2 (ӨсвөРИЙН өсвөрийн пионер та иараас төрөх нь зүй юм. Тэгэ ШоБС мэргэжлийн инже нер болоход гол ЦУРХарЗрлар нь биш техникийн лнэ мэдлэгийг хамгийн хялбараас нь эхлэн амьдрал ажил дээр сурах боломж нх байна шүү дээ. 1 Нөөц баялгийг нээн олоход та нарын зун цагт, хичээлийн бус цагаар явуув- даг тойрон аяяал хамгийн сайн хэлбэр болоод байна. Бут ноос, ширхэг хадаас, сөөм те мөр утас ч их хэрэгтэй, Нэг айл, нэ улс орон алин ч ялгаагүй юмаараа юм хийх явдал их чухал гэлээ Хүүхдүүд чимээгүй сонсцогоож байлаа Тэдний байдлыг харвал цөм багшийнхаа үгсийр . хүлээн зөвшөөрч сэтгэл НЬ ДОГДОЛЖЭЭ. Тэтэад я хичээл тарж багшийгаа явс ны дараа энэ бүлгийнхэн цугларч хэр хэн юу хийх ямар мэргэжил сонгон ава ха аярьцгааж буй нь. Энэ Манай пяоне рүүд ингэж л бүгд Хурлынхаа шийдвэ рийг биелүүлэх ажилд оролцоцгоож буй ажээ. ) 11, ЖАНЧИВ ЮУ ХХ. хэрэв хонхор гарсан бай- дээрээс нь элс, хайрга, чулуу НАР үХБАЭТ аруун риваатанй БЛТЛЛЛЛЛ Ес хиох вэ? Хэнд чинь ямар санал ---03 ҮӨХЭД Хүүхдүүд: рэг өгсөн. Үүнийг ямар сэдвээр яаж 30 байна болж байвал бетон хавтанг ховхлон авч шавхайтай шороог хуулан цэвэрлээд элс, хайрга асгаж тэгшлэн дээр нь бетон хавтанг үрж тавина. : метр хүртэл гүн байдаг. Хэрэв худаг 4--5 метрээс гүн биш бол голдуу ховоогоор ус авдаг. Харин түүнээс гүн бол төрөл бүрийн ус өргөгч, шахуурга хэрэглэдэг юм. вы үилллэ - Оюуны саналыг сонсья “амандаа шуугилдав, Оюун МАХН-ын Төв Хорооны Ү бүгд ху гэж амш газарт -Элдэвїї Өрөмдмөл худаг нь хэдэн зуун гадаг. метр хүртэл гүн байх учир газрын доод давхрагын усыг шахуургаар шахаж гар- Уст цэгийг зөв арчилгаатай байлгах явдалд хүүхэд та -- Худгийн шахуурга, барилга зэрэг нь зөв сайн ашиг- лалттай байгаа эсэхийг хариуцагч мастер ах, эгч нараасаа асууж, өөрсдөө санаачилж, засвар хийж өгвөл тэр нутгийн ах, эгч нар чинь баярлан уе авах болгондоо та нарын хө- л «Нилээд үйлдвэрийн гНИг ХА алганы А3д зогсолт гар» үйлдвэр) нар нх зүйлийг хийж чадна. Пнионер багачууд та нар сур- дөлмөрч сайныг дурсан ярилцана шүү дээ. лэлийн жигд ажиллагаа алдагдаж бай| гуулийнхаа амралтаар эцэг, эх, ах, эгч нар дээрээ очоод -- Булаг, шандын эх нь бохирдож байгаа газар байвал гаагаас өндөр бүтээмжтэй техник төхөөд ашиглаг-| даж байна» гэсэн нэгэн зүйлийг онцлон реөмжийн хүчин чадал ДУТУУ тэмдэглэсэн байгаа, Үүнтэй холбогдуулж) «Хүүхэд бид энэ зүйлтэй хэрхэн ямар холбоотой вэ?» гэсэн сэдвээр салааныхаа ажлыг бэлтгэе гэв. . их тус хүргэх хэрэгтэй. луу овоолох зэргээр засаж болно. худаг, булгийн ариун цэврийг сайжруулан, тэдний -- Худгийн дээр байгаа төхөөрөмж буюу шахуурга довжоо, онгон, мал услах талбай нь хаанаа ямар газраа эв дэрч, унаж хагарсан зэргийг ажиглан түүнийг шавах, чу- ажилд усны эхийг шавхай болохоос хамгаалсан шуудуу төтах буюу чулуун хашлага хийгээрэй. Булагийн ундрагын хэсгийг чулуу болон модоор хашиж тохижуулга хийж болдог юм. Харин энэ зүйлийг хийхийг хүссэн хүүхдүүд усны аж ахуйн мэргэжлийн ах эгч нараа саа асууж зөвлөлгөө авах хэрэгтэй юм. - Худгийн эргэн тойронд шалбааг болсон байвал шуу- Анхны гидротехиикч М. СОДНОМ Хүүхдүүд та нар Энэ талаар | Би бага байхдаа айлын хүүхдүүдхэй Й с б 0 байна. Б ен 5 бах энэн "“хомилилой “байн ГонндүэхнЦ ЭН шаал хийж, тэр ТЕХНИКИЙН ЭЗЭД БОЛЦГООЁ таарах нь вэ? Энэ тухай саналаа манай! Фэнинд ирүүлнэ үү? : Хөдөө аж ахуйд З00 гаруй комбайн “499699)--1/5)5/в)гдй? 3600 уурхайн ба өрөмдөл худаг гаргана. Э4 сая га бэлчээрийг Малын тэжээл үйлдвэрлэх 18 үйлдээр, | тэжээл хадгалах агуулах 64-ийг барина. дог байсан. Одоо хүүхдүүд онгоц нис- 5 эннөэн---иэя рг нэмж усжуулна. 1000 гаруй трактор, хүлээж авна. | 27877077». 2 гэж, машин ачиж, байшнн барьж, зам гүүр байгуулж, техник ажиллуулж тог- лодог болжээ. Энэ бол тухайн үенйн хөгжид хүүх- дийн сэргэлэн оюун сэтгэхүйд шууд тус галаа өгч байгаа нь илэрхнї, Ойрын үед- шинжлэх ухаан маш хур- дан хөгжиж, эх ДЭЛХНйГЭэСЭэ | гадагш хальж сансрын уудам дахь орчлонг шинжлэх талаар улам баялаг туршлага нээлтүүдийг эзэмшиж байна. Манай сарт эргээд үйлчилдэг. Техник хүмүү- сийн хүч чадлыг төлөөлөн хэмнэхээр барахгүй ухаан бодлыг орлож өдий т0- дни нарийн тооцоог хоромхон зуур ал- даагүй бодож гаргах буюу хэмжээлшгүй алсаас радно мэдээлэл хийж чаддаг болжээ, Энэ үед манай цог золбоот индэр чүүд техникийн ямар нэг мэдлэг эзэмш сэн байх бүрэн боломжтой юм. ” Уулаас манай хүүхдүүд аливаа юмны учир шалтгааныг ухаж олох, танин мэд хийн эрмэлзлээр дүүрэн байдаг боло хоор ямар нэг техникийн нарийн үйл ажиллагааны уг учрыг олж мэдэхийн тулд хязгааргүй шунан тэмүүлдэг юм. Манай хүүхдүүд сургуулийн хичээ- лээр янз бүрийн техник механизмын хө делгүүр, хүч эн анхны мэдэгдэ- Хүүнийг олж авч байна. Мөн өөрсдий сонирклын дагуу техникийн ДУРуйлаад суралцаж машин техник дээр практик, үйлдвэрүүдээр экскурс хийж, техиякийн- мэдлэгээ улам гүнзгийрүүлэн бататга- даг болжээ, Гэвч энэ бүхэн нь хүүхдийг нэг ЖагдД хамран чадахгүй нь мэдээж, Техник ше. ханизмыг сонирхогчид ба Элдэв МОДёЛЬ. загвар бүтээгчдийг олшруулах, өргөн далайцтай болгохын | туяд пнонерийн байгууллага бүлэг салаад бүхэн зохих шатны шалгаруулалт явуулах нь чухаа.. эрэнд хүмүүс янз бүрийн уран нарийн 13000 хашаа буюу өдөрт дунджаар автомат ажиллагаатай оньсон техникнйг хан -эвжг эөхсүйч Эөхүүэа мл нэгт | 30 хатаа барина. бүтээж байна. Тэр нь хүмүүсийн. ухам ГУУД улсын асэгтун шалгаруулах тэмцээнийг зохиож болох юм. Хүүхэд багачуудыг техникт сонирхол той болгохын тулд тээврийн ба хөдөө. аж ахуйн янз бүрийн машинуудыг ТӨР. лөөр нь ялгуулах, маркаар нь нэрлүҮ мэх, зуруулах, зургийн цуглуулга ХИЙЛ, гэх, засвар хийлгэх нь чухал юм, СУР- гуулийн өмнөх насны хүүхдүүдэд 94” шин техникийн тоглоомууд хэрэглүүлэх нь чухал. Манай ажил хөдөлмөрийн АЛЬ ч салбарт машин техник өргөнөөр 39-| рэглэгдэж байгаа энэ үед манай ал- гамжаагч ирээдүй болсон пионер ЧИД та нар машнн техникийн МЭДЛЭГЭ? улам гүнзгийрүүлж, техникийн МЭРГЭ жил мэдлэгтэй иргэн болцгооё. 3 ( Л. БАЛЖАР (БНМАУ-ын Ардыя Бо-нү эрлийн тэргүүний ажилтан УУГМ. 4 БИДНИЙ мжит Монголын пионерийн ордонд хүүхэд багачуудын хөгжөөнт дуу бараг тасрахаа байлаа, «Би хүүхэдгүйдээ ямагт харамсдаг байж билээ, Харин одоо бол комсомолчууд пнонерүүд ӨЧ- нөөн олон хүүхэдтэй боллоо. Эд маань үргэлж Ленинч байх хүсэлтэй ндэр Ле нинчүүд юм» гэж хүүхэд багачуудад халуун Элгэн сэтгэлээр хандаж тэдний төлөө бүхий л амьдралаа зориулсан Зөв лөлтийн нэрт сурган хүмүүжүүлэгч пно нерийн хөдөлгөөний он0олч | Надежда Константиновна Крупскаягийн мэндэлс- ний 100 жилийн ойг угтсан сарын ажил явагдаж байна, Н.К, Крупскаягийн тасалгаа нь амн ны ба албаны үүрэг давхар гүйцэтгэж байлаа, Түүний ф0ичгийн ширээн дээр хэдэн арван захидал Зөвлөлт нутгийн өнцөг булан бүрээс ирдэг байв, Н.К. Крупская тэр бүхэнд анхааралтай хав- Бнд анх соёлч нөхөржө- лийн анги болох үүрэг эвч байхад сурлага сахилгаар нэє”л тааруу, долоон муу- тай гарч байсан даа гэж хүүхдүүднйн мэг нь ӨгГүүҮ- лэхэд нөхөрлөлийн ахлагч Батнасан , - Бид чинь эвлэсний хүчинд л 60-70 хувь маань чин, синИИинжЖжиЖНЭНИЖИЖӨНЭЖӨЭННЖЖВЭЖЖӨЖӨ2282с8сН28снхСВ:Нсно83 Сайнбилэгийг нөхөд нь тусар хаг, нөхөрсөг, сайн охин гэж маг- тахад агш шар нь ажилдаа ха рнуцлагатай, шаардлагатай сайн зохион байгуулагч гэж ярилцана. Тавдугаар ангийн энэ сурагч бүл гэмийн зөвлөлийн гишүүн, ангийн дарга, «Соёлч» нөхөрлөлийн ах лагч зэрэг олон нийтийн ажилд ндэвхтэй оролцож ёр түүртэхгүй урьдынхаа адил л онц сурч Яв- ХАЙРТАЙ Ойрын хэдэн өдөр В.И, Леннний нэ- Н. К. Крупскаягийн ойгоор тэмдгийн болзол хангаад байгаа юм ГЭХЭД Цөнд өлгөн авч, -- Бид нөхөрлөлөөрөө ХБХБ тэмдгийн норм Оие- лүүлж улсын зэрэгтэй та- мирчниы есийг Бүгдээрээ тамирчин даам- оёдолчин, болсон доо гэж ярьтал Бат онц сайн суралцаж, 100 СӨХӨН, сэн ажлын хувьтан анги болж 12 нө- -- Бид чинь зуныхаа ярилцаж байгаа хөр маань Д.Нацагдорж амралтаар барилга байгуу- бол Н. Н. ЄШИЧНИҮЭ БАГШ даж захидал болгонд тодорхой харнулт өгдөг байлаа, Тийм ч учраас йнонер, сурагч, комсомол, багш, сурган хүмүү жүүлэгч, хүүхдийн хэвлэлийн ажилтны тулгамдсан асуулт бүрийд ойрын | З68- лөгч нь Н.К, Крупская болсноороо олон хүмүүсийн хайр хүндэтгэлийг хүлээж байжээ, Ё Фрунзын районы пнонерүүдээс захиа авмагц түүнийг районы зөвлөлд явуу лаад пионерийн ажид явуулах Орон та салгаатай болгож өгсөн байна. Хүүтэйгээ тун анхааралтай харьцана гэдэг таны зөв| Юуны урьд хамт олонч зан чанарт сургах нь чухал! Ажил сур- лага алинд боловч нөхөддөө тусалдаг, дүү нартаа тусалж ном зохиол уншиж өгөх ажлаас эхэлнэ, Өөрийн нь хүч мэд лэг хүрэлцэхээр даалгавар Өгч Онелэл- тэнд хатуу хяналт тавнарай,,,» гэж бас сахр эхчүүдийн захндалд хариулж бай л ” мандатаа лалт, соёлын төрүүллээ. гэдэг нэрийг нэхмээчин на, Өнгөрсөн жил аймгийн матема тикийн олимпиадын аварга бол- сон амжилтаа бататгахаар чөлөө цагаараа Тоо бодож, нөхөддөө тусалж математикийн улсын Ү олимпнадад шаргуу бэлтгэж бай- на. Сайн охин Сайнбилэг манай сургуулийн сурагч юм. Говь-алтай аймгийн Хажлмун Су- мын сургуулийн сурагч В.АЛЗАХГҮЙ «ЭРҮҮЛ МЭНД» СЭТГҮҮЛ ӨСВӨ РИЙН ҮЕ ХҮҮХЭД БАГАЧУУДЫН ТӨЛӨӨ БАЙНГА АНХААРЧ, ОЛОН САЙХАН МАТЕРИАЯ НИЙТЭЛЖ БАЙДАГ. «ЭРҮҮЛ МЭНД» СЭТГҮҮЛ 10 ЖИЛИЙНХЭЭ ОЙГ ТОХНОЛДУУ ЛАН ВАГАЧУУД ТА НАРТ ЗОРИУЛЖ МАТЕРИАЛ ИРҮҮЛСНИЙГ МАНАЙ СОНИН ЭНЭ ДУГААРТАА НИРТЭЛ лээ ЧИНИЙ ГАР Хүний гар, хөдөлмөрийн чухлаас чухал эрхтний нэг учир цаг ямагт юманд хүрч байдаг. йм үйлдэл хөдөлгөөний үед Үүнээс болж ном дэвтрийг амархан хиртүүлнэ. гар- хялбархан хиртэж бохирдоно. Зарим сурагчийн ном дэвтэр дорх- ноо хар болчихдогийн учир үүнд байгаа юм. Хиртэй ном дэвтэрт элдэв өвчин үүс- гэгч минроб, бохир гараас нялзан үлдэхдээ хялбар байдаг. Уул микроб бохир гер, ном дэвтрээр дамжин өвчин үүсгэж болно. Эдгээрээс үзэхэд гараа цэвэр, ариун авч явахгүй бол бидний гар хүрч барь- сан юмаа хир буртаг болгоод зогсохгүй, харин тараагч болдог байна. Тиймээс анагаах ухаанд цусан суулга, ний халдварт өвчнийг «бохир гарын өвч гаан хорхойн зарим өвчний өндөг хумсны бага сэрээ, талх чихэр зэргээр дамжин, амаар орж өвчин элдэв халдварт өвчин дамжуулан балнад зэрэг гэдэе- ин» гэж нэрлэдэг. Түүнчлэн гөдэсний ца хнрэнд үүрлэн байж, аяга шаазан, хал- үүсгэдэг. Иймд хутсаа тогтмол авч, цэвэрлэж байх нь гарыг цэвэр байлгахын нэг нөхцөл мөн. Г. байлгахын тулд унтахын өмнө, эмгглөцилэлйс, Эгэүтэ 2а2шлАенн идээтэй юм гарах, шигээ сайтар угаах хэрэгтэй. гар нүүрээ өглөө угаадаг дэрний уут, хөнж лийн даавууг хиртүүлэхээс сэргийлнэ. Хэрэв гар сайртвал глицерин тос түрхэж болно. Гарт шарх сорвигүй, шивүүр хээгүй байх нь гарыг цэвэр арчлан Та нарын дунд ирээдүйн хөгжимчин, уран зурагчин, сурагчид бишгүйдээ байгаа. : дүүд та нарын гар зөвхөн цэвэр төдийгүй, «арилгасан сонгино шиг» род Т ГОМБОСҮРЭН (Анагаах Ухааны Хүрээлэнгийн нэг үндэс мөн. зэрэг авьяас билэгтэй Хүүх сайхан байх хэрэгтэй. хамгаалахын сийлбэрчин эрдэм шнижилгээний ажилтан) авлаа хот тохижуулахад гар бяе оролцож 7000 га- руй төгрөгийн ажил хийж сургуулийнхаа «Хөдөлмөр аварга анги» «Тэр- гүүний уран сайханч анги» 2 дахь жил- дээ хадгалж явна даа гэж ам өрсөн өгүүлэв. , Өөрсдийнхээ хийж бүтээ тухай ийнхүү хүүхдүүд Нрупскаягийн Н.К, Круйская бол В.И. Ленннай мэргэн зөвлөгч, шадар хүн байсны хувьд В.Н, Лениний намтрыг энх тү- рүүн бичсэн хувьсгалын жолоодогчийн гэгээн дүрийг мөнхжүүлж тэр агуу хү 1 ний олон талын шинж чанарыг Ондэнд танилцуулсан нх гавьяатай хүн. Тэгээд Н.К. Крунскаягийн 100 жилийн ойг УТТ сан ажил нд өрнөж байгаа билээ. «--Бид баатарчууд, пионер, эвлэлийн гишүүд, багш ажилчдад зорнулан лекц ярнаны сэдэв бэлтгэн танилцуулга ХИЙ лээ, Н, К, Крупскаягийн нэрэмжит Ле нинградын 193 дугаар сургуульд Оая- рын цахилгаан илгээлээ, Н.К, Крупская в гийн үйл амьдралыг харуулсан самбар гаргаж түүний зохиолын үзэсгэлэн О8.. гууллаа, Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн (3 дугаар сургуулийн пнонерийн бүлэг, 8 дугаар 10 жилийн дунд сургуулийн нэг бүлэг хамтран бүлгийн сэдэвт үзүүлэхд 8 8 сургуулиудын ажил хийж нийслэлийн : «Ильич багшийн төлөөлөгч сонирхлоо, итгэлтэй хүн» гэсэн баатарчуудын ӨГ- лөөлөг зохиож, Лениний дүрийг | Теат- рын тайзнаа босгосон Улсын гавьяат жү жигчин Гантөмөртэй уулзалт хийлээ, Өнөөдөр өргөн тэмдэглэхээр бэлтгэж байна» гэж ордны захирад |Долгормаа гуайн ярьсныг товчлон тэмдэглэв. 1 | : мэндэлсний 100 жилийн ойн босгон дээр «Соёлч нөхөрлөлийн анги» цол мандатаа аваад байгаа нийслэлийн 30 дугаар дучд сургуулийн 7-гийн «А» ам гийнхам юм. Дагжмаа багштай соёлч нөхөрлөлийн 7 «А» ангийн хэн В. И. Леминий мэндэлс ний 100 жилийн ойн наа- на спорт хөдөлмөрийн нө- хөрлөлийн анги. болохоор 2 дахь үүрэг амлалт авлаа. Г, ДАВААСҮРЭН үнэжинжинжжВнВжэжнжинЖнннэжВ ы 4 Ю В.Н. Лениний нэрэмжит Монголын Пионерийн ордны үүдэнд 2 хүүхэд уулзвад ярьж байна. -- Цогоо! Найзаа манай м0то-клуб ч сайхан юмаа, Би бүр бага бейхаа- саа мотоцикль унах юмсан гэж Хүсч мөрөөддөг байсан юм гэхэд, 9 дүгээр дунд төлчдөд нэмнээ С! ЖАМСРАНЖАВ( 287 элгэвч 295-ийг малчдад илгээлээ. Налайхын 10 жилийн сургуулийн пионер сурагчид туслах цуваа гаргаж уут 138, ЗУРАГ ДЭЭР: Батдорж хүү, бүРТгэ умаа нэмнээ: 1, лий втэ эрээ Б. аг ВА ЕНСЛфү гэж баяртай эмийн сэн 2-ыг авчирлаа бичлээ. Ц.САМДАНГИЙН авесан гэрэл зурас “твтагтилжгтилжгтилжгтжэтглжгтгэ - Тийм шүү. Одоохондоо бид оёо лын хичээл заалгаж байна. Удахгүй мөдхөн хавар болохоор уран жолоод логын сургууль эхэлвэ. Тэгэхээр бүр ч сайхандаа, Багш ирлээ ангидаа орьё гээд хоёр хүүхэд ч орж явчих- лаа, Лениний нэрэмжит Пионерийн ордны дэргэд анх удаа байгуулагдсан мото- клубын багш БНМАУ-ын спор тын мастер С. Лхамтай уулзахад: -- Манай намаас өсвөрийн залуу үе хүүхэд багачуудыг бага наснаас нь техникийн мэдлэг дадлагатай бол гохыг онцлон заасан юм. Тийм ч уЧ- раас бид энэ Жил. манай улсын хэм- жээнд анх удаа пионер сурагчдын дунд мото-клуб байгууллаа. Одоо дан 8 дугаар ангийн 20 гаруй сурагчид амжилттай суралцаж байна. Мото клубт хоёр жил суралцсаны дараа Мо- тоцикль жолоодох эрхийн үнэмлэх- тэй, мото техникийн бүрэн мэдлэгтэй болох юм, Манай клубын сурагчдын дундаас нрээдүйн мотоциклийн аваргууд төрж, улс орныхоо алдар цууг дөян дэйхийд дуурсгах нь юуны магад гэж ярив. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ М0Л ГЭМТЛЭЭС ЯМЖО СЭРГИЙЛЭХ | БЭ! Осод гэмтэл ихэвчлэн гэнэн байдаа, хайнга ажиллагаа, анхаарамжгүй явс- наас үүснэ. Бага ангийн хүүхэд хичэө- лийн бус цагаар, гэр ахуйн ажилд тус- хах, тоглож байхдаа оёой Гэмтэяд Орно, Байлдаж тослох, янз бүрийн зэр зэв сэт дуурайжэн хийх, бялт хонгио төс лэк, чавхаар харваж тоглох нь олонтой байдаг бөгөөд үүнээс болж гэмтэл осоя тохиолдсон байдаг. 14 настай хүү «Б» өөрийн найз нарын хамт хон- гнонд шүдэнзний толгой хийж дэлбэ лэят хийснээс түүний нүд бүр мөсөн со- хорчээ. Сурагчид янз бүрийн халуун зүйлд түлэгдэх нь цөөнгүй боловч эмэг тэй хүүхэд гэр ахуйн ажилд тусалж бай гавд, эрэгтэй хүүхэд галтай зүйлээр тог- лосноос голдуу түлэгддэг. Их хэмжээний түлэгдэлт бол хамГийн хүнд гэмтлийн нэг бөгөөд эдгэрэвч соривжилт үүсгэн, нүүр, биеийн гоо сайхныг алдагдуулна. Иймд халуун зүйлд хүрэхдээ маш бол гоомжтой байх хэрэгтэй. Сурагчид хөдөл мөрийн багажтай буруу харьцсанаас гар хуруугаа шархдуулах зүү, хадаас, кноп, эн. залгих нь цөөнгүй тардаг, Үүнээс илэхийн тулд хүүхэ (Ор, . рийн багаж зэвсгийг 1 сувыд туун дэвс, тавч, инош, зэргийг амандаа зуух зэргийг цээрлэвэя зохино, Авто хөсгөөс өсол гэмтэлд Ороссдын ихэнх хувийг хүүхэд багачууд эзэлж бай на. Энэ нь авто хөсгийн хөдөлгөөнтэй зам газар тоглох, авто хөсгийг сзогсоо- гүй байхад буух, суух, гэж дүүжлэгдэх нх хурдтай явж байгаа авто хөсгийн ур дуур зам хөндлөн гарахажр яарч, гүйж, замын гарцаар буруу гарах зэргээс осой гэмтэлд орох нь олонтой. Хурдтай явж байгаа авто хөсгийн ур- дуур гүйж гарах гээд олсон осол гэмтэл голдуу амь насыг бүрэлгэх буюу туй: хүндээр гэмтээсэн байдаг. 2 Хурдтай явж байгаа авто хөсгийг өн гөрөөгөөд зөхих зарцаар гарч байх нь чухал. Мөн дугуй унаж яваад гэмтэх нь цөөнгүй. Энэ нь голдуу хэтэрхий далж явах, гудамж замын ЭН эхээр зөрчсөнөөс болсон байдаг. Хөдөө аж ахуйгаас тохнолдож болож гэмтэл бэртэлтээс сэргийлэхийн тулд мал чид, хөдөө аж ахуйн ажилчдын туршла га,ялангуяа эмнэг хангальж барих, ном горуулах, саах, үс ноосыг авах аргыг сайтар заалгаж харж, сурч эзэмших нь чухал. С.САМБУУ (Хүүхдийн гэмтлийн эжч) - ёо ОНЫ ИЛЭРЧҮҮДИЙН УЛСЫН “АВАРГА” Ї Архагаи аймгийн Хайрхан жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ан гид Дэнсмаа охин суралцдаг. Би хичээ- лийн. завсарлагаар тэр охинтой уулзаж ярилцав. ! - Би сайн сурдаг Саяны улир лаар геометрийн хичээл дээр сайн гар 8 сан. Сургуулна онц төгсөхийн тул мэ Н рийж байна гэж Дэнсмаа ярив, Энэ : р 1 : 1 лэл, цуглуулга бий. «Ахмадын Сургаал алт», «Ах дүү орны анд нөхөд», «Ма най эх орон» зэрэг тэмдэглэлээс гадна 10 орны 216 төрлийн марк, мөн чих рийн цаас, шүдэнзний нүүрний наамал, ургамлын цуглуулгуудыг үзүүлэн хэлбэ ї4 рээр хийсэн нь тун аятайхан болжээ. Дэнсмаа Д, Нацагдоржийн дүрт тэмд гийг аль хэдийнэ авч энгэртээ зүүжээ. охинд олон төрлийн сонирхолтой тэмдэг. Энэ охин одоо сургуулийнхаа «Сурагч шуудан хорооны» даргаар сайн ажил Р лаж байна, р 3969 оны идэрчүүдийн улсын аварга шалгаруулх тэмцээнд тэргүүн байрь, алтай медаль хүртсэн Охид ХӨВгүүд, 153 2 дох 1ггүаг:17 ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) Хшинйгдорж (хоршоолол) Цэрмаа” (Завхан) Боролзой (Булгал), Амгалан (Залгамж Архангай аймгийн Хайрхал-ёумын . авагч) Очирвлалчиг: (Баянхонгор) ар 1 сургуулийн 7 дугайр автийн Сурагч чЭУл «Үнэн» сонины Р, Б):5)3:1118 Аарэлыж 50 7 үг Түрүүч нь 8 дугаарт ЯАСАН ХҮЙТЭН ШӨНӨ ВЭ? Алтай нутагт болов. Бив битүү цасаар оүрхэгдсэн алтайн сүр лэг уулс цалин мөнгөн өнгөөр гялал зан цайвалзана. Хар тугал өнчирсөн боловч торийжээ» “үүн өвлийн хүйтэн ид тачигнаж байсан нэг шөнөсөн. Уулын оройгоор нөгөө л будан манан татаж, цас хял маалж, жавар хангинана, 5. Задгай хогтой үхэр сүрэг исмөр ду даан байр эрж аятай тохитой нөмөр хонхор олж. налайн хэвтэх бөгөөд “кагцхүү өнчин хар шөхөр эс олдоно. Том, тарлан. шарыг оусдаас арай 211111 тохитой нь болов уу гэж бодсон ши. “хар тугал хажууд нь нөмөрдөж хэв тэх санаатай очиход муухай аашлан сэжиж “хөөв. Хар тугал Дахин нэг сувай гунжны дэргэд очвол тэр :бас л хөөлөө. Эцэст үхэр сүргийн дот роос хамгийн хөгшин нь болох далну эвэрт хар үнээний хажууд очиж -- Хал дол үзсэн хашир амьтан байна. Над мэтийн өнчин амьтны зов яонг гадарлаж дэргэд нь очвол яах бол гэсэн шиг ойртож очсоноо ээ ер нь горьгүй байх. Тун муухай харц тай юм. Тугалаа харамлах, бусдыг хажиглах хоёр нь жигтэй юм билээ тэх шиг хэсэг зогслоо, Тэгтэл ой ролцоо далиу эвэртийн бор бяруу хэв тэж байгааг харж хар тугал дэргэд нь нөмөрдөх санаатай очвол бор бя- руу урдаас нь мөргөв. - Танар ер нь яасан өрөвдөх сэтгэлгүй амьтад вэ? надад ээж байх гүй, Энэ хүйтэн шөнө бяруу тугал бүгдээрээ эхийнхээ бөөрөнд наалдан юутай сайхан хэвтэж байна вэ? Тэгэ хэд би л ганцаараа хоргодох газар эрж, хотон дотор холхин, хавьтсан бүхэнд хажиглуулж явна, Та нар ер нь яавал яалдаа. гэсэн шїнг бор бярууг нилээн хүчтэй мөр төөд авсан чинь бор бяруу үсрэн ч эргэж мөргөх гэснээ, тугалд хөргөдөх” - Энэ... муулан.. ч. юу голж үзэлдцэх вэ? дээ муу, тэжээвэр хар л байна. Ер нь эхинихээ нөмөрт өчье гэсэн шиг Далну эвэрт хар өөд Яваад өгөв. Тэгтэл: далцу эвэрт ухасхийн: босч ирээд хөөрхий хар тугалыг үсэртэл нь мөргөөд авав, Өвдсөн гэдэг . жиг тэйхаэц хамаг бие нь янгинан Яс нь хэмхэрчих шиг толгой нь эргэж До - тор нь балартай тонд энд тэмтчин салганав, Нялх харыг өмөөрөх амьтан нэг ч алга. Өдийд бүх хүмүүс дуг нойрон доо, хэрвээ Наст гуай харсан бол нэг байлгаад авсан Ч далну эвэртийг байж тагадгүй Няах хар нилээд зогссоноо жаал сэргэж үүлний цаанаас ёлтойх хавир ганц сар луу харахад түүний тугал хөөрхөн нүднээс нь тунгалаг нулимс бөмбөрөн гарч мөс болон хөлдөж байв. Энэ өнчин нялх амьтныг өв лийн хүйтэн жавар ,өршөөх сэтгэлгүй далну эвэрт аль аль нь хайрласангүй. Харин хар тугалд эхийн нь нөмөр ду лаан бөөр нь, амтат цагаан сүү НЬ лавтай, санагдаадаа, 8: -- Яасан хүйтэн шөнө вэ? Энэ хүй тэн шөнийг яаж өнгөрөөнөдөө, зэж минь ч байдаг болоосой. Тэр будант уулын хөтлөөр мөөрсөөр гараад ирээ сэй гэсэн шиг хар тугал алсыг шир тэн байсан газраа нам хэвтэв. Энэ нялх амьтны дороос хөлдүү газар яс янгинатал хайрч, гаднаас хүйтэн жавар мөсөн хэлээрээ ДОЛОО но, Гэлээ ч хар тугал хаашаа ч ХӨ дөлсөнгүй. Ёстой л зорнг, тэвчээр гэд гийг гаргахаап шийдсэн бололтой. «өн нэг хоногийг бяцхан “бөөрөнд нь.ХЭвВ -. тэх ээж ч үгүй эхийн цагаан сүү. Ч үгүй өнгөрүүлж, хаврын сартай. 404 . голоо: Хар тугалын өнгө зүс алдаж турж, туйлдсан гэдэг жигтэйхэн. Хар тугал бэлчээр гүйцэхгүй. тул гэрээс холдоно гэж ер үгүй. Хаврын хувьсамтгай тэнгэр өнчин тугалыг нэг баярлуулж нэг гомдооно. Ч Учир юу гэвэл Хар тугал тэнгэр нартай бол дулаацаж Зоо нь тэнниж аль нэг гунигаасаа хагацана. Төдхөн хүйтэрвэл нөгөө л бахь байдаг хэвэн дээ орж даарч, орох гарах газраа олж ядахын дээр, олигтой Өвс Ч идэж чадахгүй өлсөнө, Даарч бээрх өлсөж туйлдахаас ганц аврагч нь эзэн Наст гуай байв. Наст гуай өнчин тугалд хуучин хөд дээлээрээ нэмнээ хийж ӨРСНИЙ зэргэмж, намар базааж авсан Жаал зугаа тэжээлээсээ өгнө. Тэжээвэр хар идэх юм горилон нү дээ бүлтэгнүүлэн хүний гар хурууг долоож даган гүйнэ. Хар тугалыг энэ орчимд танихгүй амьтан гэж огт үгүй, Бас энэ бяцхан тугалаар тог лохгүй амьтан ч үгүй, Нялх гөлөг нүүд, зүггүй. хүүхдүүд, эрх ишиг бүгд ноолон тоглоно, : Үхрийн дунд ороход тэд том да гаан нэхий нэмнээ, ЭЛДэд иИДЭШНИЙ эвгүй үнэрээс нь зэвүүцэн үргэж за рим нь мөргөж хөөнө. Хар тугалд байх газар ер нь бай даг болов уу? Тэр хөөрхий амьтан хотны хамгийн захад буюу эсвэл үнс хог аль л амьтан бага очих газар хэв тэнэ, Ийм байсаар хар тугалын өнгө зүс нь ч алдагдаж саарал ч юм. шиг тарлан ч юм шиг зүстэй болжээ. Өдөр хоног өнгөрөх бүрий . хүйт ний эрч суларч Дулаан зөөлөн салхи таатайяа үлээх болов. Хар тугал ч гэр бараа руу шурган орох гэж хүн амьтанд ад үзэгдэхээ больж, харин зарим дулаан өдөр нэмнээ нь Хэт ха лууцуулах бөлгөө. Бас агь, шаваг нялх ногооны 60 он үнэрийг хаа НЭгтэйгээс хаврын хэн салхн авчирах боловч хар ту гал бэлчээрт гарахгүй тул чухам хаа Чэррэхдэн- 542-41191 -Д. Сүхбаатарын вэрэмжил улсын хэвлэлийн ковбиватед хэвлэв. Индекс-- 14140 - Харвудлагатай эрхлэгч їрь ёОтисХ7 -Хайлсан цасны -ус-шОоржигнон, - “зэрэг 2явэ мяралзаж, цэнХэр. униар” уулсын “ хооронд суунагласан хаврын, “налгар. сайхан нэгэн Өдөр хар тугал сүр гийг: бараадан бэлчээрт :зүгэллээ,Тэр явсаар “тавтай ндэшлэх,сүргийг гүй цэн очвоос хээрийн соргог. бэлчээр гэдэг үнэхээр таатайсаж. 0-0 0) Хаана л. бол нүдэлсэн агь, -соёол- со сон ногоо... .. Хар тугал амтлаг сайхан “ургамалд хушуу сунган үмхэлж байтал. Далиу эвэрт харын бор бяруу хүч түрэн орж ирэв, Бор бяруу хар тугалын идэх гэсэн болгоныг дайран идэж мөргөн сэжиж хүчээр түрнэ. Хар ту гал ч бор: бяруунд мөчөөгөө өгөхгүй санаатай адилхан түрэлцэв, - Адаг сүүлдээ тэр хоёр. ухаан зулаггүй мөргөлдөж гарав. Я Хар тугал хэдийгээр хүч тэнхээ муутай боловч хурдан хөдөлгөөн, ха ришгүй зориг, мэх самбаагаараа бор бяруутай ана мана ач тач үзэлцэж байтал гэнэт аянга ниргэх мэт их хүчтэй юм цээж рүү нь бууж хар ту гал тээр тэнд үсрэв. Хар тугал сох гэсэн боловч чадсангүй, Цэлмэг хөх тэнгэр нэг дор, нэг дээр гарч дО тор нь харанхуйлав, Нүдээ арай ча4 май хүчлэн нээвэл далну Эвэрт муу хай зант том хар нүдээ сүртэй эргэл- дүүлэн зогсож байх нь бүрэлзэн ха рагдав. Хар тугал яах ч учраа олсон гүй, Дэмий л нүдээ тас аньж, үхдэн уналаа, Нилээд хэвтэж байгаад арай гэж босч ирвэл далиу эвэрт хар, б : бяруугаа дагуулан 6 хойно! гунигтайяа гэлдрэв. (Үргэлжлэл би! “Үзийг Ж.САНЖМЯТА 1. Аяыг В. ЦОГОО” БАРИЛГАЧИН: 0: БОПНО-! ДОО Лйшажт” завар бацаан. "Өнөө харин тэнд минь: |... Өндөр байшин босож байна. 2! Дэргэд нь очоод зогсоход Дээрээс ах минь дуудаж байна Тэнгэрт гарсан юм шиг Тэртээ өндрөөс даллаж байна. Ийм өндөрт ажилладаг Идэр барилгач больё 9оо Нар саранд ойртлоо гээд “Намайг хүухдүүд гайхана даа, Р ү-Рэн тог-АО ог. сумын 8:: на ургаж байгаа “эсэхийг үл мэдиэ. , 1 ОИХБ-нй. гивүүннй хувийн бэлтгэлээ. хангацгаая! “ МХЗЭ-ийн. Төв Хорооны Товчооны дийн хурлаас.МХЗЭ-ийн гишүүдийн бат илэр- хийлэх, бичиг баримтуудын солилт, явуулах -ту хай чухал тогтоол гаргав. Улс төрийн биеэ даасан байгууллага ийн роль улам Өргөжиж байгаатай холбогдуу- лан.МХЗ89-ийн гишүүний бат илэрхийлэх, бу- сад баримт бичигт солилт хийж шинэчлэн өөрч лөх нь улс төр, зохион байгуулалтын чухал ач холбогдолтой ом. МХЗЭ-ийн бат илэрхийлэх, бичиг баримтуу- дыг солих явдал нь зөвхөн нэг загварын батлах баримт бичиг бий болгосноор хязгаарлагдахгүй. Ингэснээрээ. МХЗЭ-ийн үзэл суртал, зохион байгуулалтын ажлын нэгдлийг бэхжүүлэн, со циалист байгуулалтын үйл хэрэгт МХЗЭ-ийн ги шүүд, манай Орны .яруу алдарт залуучуудын бүх талын-идэвхтэй оролцоог улам дээшлүүлэ- хэд чухал хүчин зүйл болно, Манай ерөнхий боловсролын сургуулиудын ахлах ангийн сурагч та пар бол МХЗЭ-ийн ги шүүн сурагч мөн. 1969 оны 10 дугаар сарын їэгнээс 12 дугаар сарын 15-ны дотор багтааж, МХЗЭ-ийн гишүүн нэг бүрийн бат илэрхийлэх, бичиг баримтын с0 лилт явуулахаар тогтоожээ, Энэ оны хоёрдугаар улирлыг МХЗЭ-ийн гишүүдэд МХЗЭ-ийн түү хэн замнал, дүрэм. судлуулах улирал болгон явуулж 6 дугаар сард эвлэлийн гишүүн бүрээс зохих шалгалт авч дүгвэнэ. Малыг хашаажуулах, усжуулах, овс тэжээ лээр хангахад, аж ахуй, соёлын байгууллагын салаа мөчир бүрт “МХЗЭ-ийн гишүүд, залуучуу дын улс төр, хөдөлмөрийн идэвхийг өрнүүлэн ажиллана. МХЗЭ-ийн бат илэхрийлэх, бичиг ба римтуудын солилт явуулах тогтоолыг ХЗЭ-ийн үндсэн байгууллагуудын бүх гишүүдийн ХУР- луудаар 8 дугаар сарын эхээр хэлэлцүүлнэ. МХЗЭ-ийн гишүүд сурагчид аа! Одооноос эх хангацгаая! лэн гишүүний хувийн бэлтгэлээ МАХН-ын ойг тэмдэглэв Манай орны өнцөг булан бүрт монголын ард түмний дайчин ман- лай-яруу алдарт МАХ Нам байгуу лагдсаны 48 жилийн ОЙГ тэмдэглэв, Нийслэл хот, Д сум нэгдлийн төвд нам улс, үйлд вэр, аж ахуй, соёл гэгээрэл олон нийтийн байгууллага, МАХН-ы 48 жилийн ойд зориулсан онолын бага хурал, үдэшлэг, уулзалт өр гөн зохиов. Дархан хотод хийсэн МАХН-ын 48 жилийн ойн баярын хурал дээр манай намын дайчин замналын ту- хай хотын намын хорооны нарийн бичгийн дарга П. Цэрэннадмид илтгэл хийв. Тус хуралд зөвлөл- тийн барилгын нэгдүгээр трестийн ажилтан И. Н. Соловьев намын ах мад гишүүн Чадраавал нар үг хэлж, пионер сурагчид, МАХ Нам даа илэрхийлэлт өргөв. БҮГДИЙН БАЯР Өнөөдөр бидний баяр Үй түмэн эхчүүдийн баяр Үрээн баярлахаар эх нь баярладаг Эхээн баярлахаар үр нь баярладаг Зүс царай ондоо ч Зүг чиг өөр ч Даян дэлхийн эхчүүд, Далай жаргалын хүсэлтэй Эхчүүдийн баяр Бидний баяр Энхийн баяр Бүхний баяр. гэм, н, доРЖ гишүү мхзэ- Төмөр өглөө 6 цагт босч нүүр цайгаа чанав. Удалгүй ээж яасан эрт босов? гэхэд, гараа угааж нь босч Төмөрөө -- Тэгэлгүй яахав өнөөдөр чинь гуравдугаар сарын 8-н шүү дээ гэв. Тэгээд ээждээ цайг нь аягалан өгч ээж памайг хичээлээс нрэхэд битгий хоолоо хийгээрэй, би ирээд ээждээ сайхан хоол хийж өгнө гээд хичээлдээ явсан ноднин жилийн энэ өдрийг санав. Төмөр тэр өдөр хэл бичгийн хичээл дээр зохион бичлэгийн ажил хийж “«Гу- равдугаар сарын 8-ны» тухай бичсэнээ дахин уншиж үзлээ. «Тэрээр 1910 онд Дани улсын нийслэл Копенгагенд хуралдсан олон улсын эмэгтэйчүүдийн П их хурал дээр Германы со циал демократ намын ал дарт зүтгэлтэн Клара Цеткинээс капитализмын боолчлол эсэргүүцсэн тэмцэлд олон улсын эмэгтэйчүүдийн дайчин хү чийг нэгтгэн нягтруулах зорилгоор жил бүрийн гуравдугаар сарын 8-ны өдрийг орон бүхний 88) шснрЭХЭА3, 112: ХН гээрээ тэжээн иг Зэс! НАТ, ЭРХ, ЖАРГАЛАНТ шурьлын ЭНХ: ТАЙВНЫ зарн “18Л00 | ЭРЭЛХЭГ ҮГ29:- “9 ХҮН ҮРЭЭ ИЖУУЛН үрс хэд 13383 Ч ХЭЛЭ Ё1554-5 ї 25 дахь жилдээ 1969 оны Гуравдугаар . сарын 2 Лхагва 7 10 (1070) Үнэ 10 мө, “ТУРАВДУГААР САРЫН НАЙМАН эмэгтэйчүүдийн эв санааны нэгдлийн өдөр бол- гон тэмдэглэж байх санал гарсан. Түүнээс хойш жил бүрийн гуравдугаар “сарын 8-ныг олон улсын эмэгтэйчүүдийн баярын өдөр болгож өнөөдөр манай орны алдарт эхчүүд дэл- хий дахины хөдөлмөрчин эмэгтэйчүүдийн сайн өдрийн 58 дэх жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүү лэх гэж байна, Хувьсгалаас өмнө манай орны эмэгтэйчүүд эр дэм ноо сурах эрхгүй байсан бол одоо сурах хө- дөлмөрлөх эрхээр эрэгтэйчүүдийн нэг адил бүрэн хангагдаж байна. Эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр аж. байдлыг улам сайжруулахыг манай нам гүнээ анхаарч орон сууцны барилгыг олноор барьж хүүхдийн цэцэр- лэг, ясли, эмнэлэг, сувилал, нийгмийн үйлчил гээний газрыг ихээр байгуулж байна гэж бичсэ нээ уншаад үзгээ авч үргэлжлүүлэн бичлээ. «Энэ жил мартын 8-ны 59 жилийн ойн өдрөөс эхлэн жил бүрийн гуравдугаар сарын 8-ныг бүх ний- тийн амра лтын өдөр болгохоор тогтоов, «Дэлхий дахиныг ариун цагаан сүү ”Сэнхрүүлэгч халуун хайр сэтгэлтэй эх хүний алдрыг маг тан дуулья.Хүний сайн сайхан бүхэн нь нарны гэрэл, эхийн сүүнээс үүсч биднийг амьд явахын дур Хүсэл төгөл дөр болгодог том» гэж пролетарийн уран зохиолч М, Горькийн хэлсэнч- лэн дэлхий дахины шударга эхчүү дийн хамт манай орны бүх эмэгтэй чүүд үр хүүхдийнхээ хамт дайн Д8- жин цаашаа, энх тайван наашаа, эх үрсийн дайсан болсон дайн колоннич- лол үүрт үгүй болог гэж нэгэн дуугаар тангараглаж байна» гээд зохион бичлэ гээ дуусгав. брє Д. ДАШДЭНДЭВ -ж, Баярлаж байна Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баяр гурван сарын 8-ныг тохиол- дуулж манай орны олон зуун сур гуулийн улаан. бүчтэн өсвөрийн Сүхбаатарчууд та нарт эхчүүдийн өмнөөс чин сэтгэлийн баяр хүргэж сурлага хөдөлмөртөө гялалзсан амжилт гаргахыг хүсэн ерөөе. Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баяр гуравдугаар сарын 8-ныг бүх ард түмний баяр болгосон явдалд Эх хүн бид хязгааргүй баярлаж явдаг. 2Каргалтай дэлгэр цаст өсөн бойжиж буй хүүхэд та нарын ирээдүй уламч Ээхөнөл үлтунжы- байна. Энэ нь эх шарга сэтгэлийг тэ. нийлгэж баяр бахдлыг ориглуулж байдаг юм. Найрамдлын районы 1 дүгээр хон ард, алдарт эх Ч С, ЛАЙЖИЙХАНД ТӨЛӨӨ. цо Злсааа-Ын гарамгай зүтгэлтэн в. 4. ленинин гэргий анд нөхөр, хамт рам зүтгэгч Надежда константицовина друпскангийн мэндэлсний 100 жн- гинн Оиг бирын өдрүүдэд өргөн тэм дэглэлэз «Зөвлөлтнин нэрт сурган хү мүүжүүлэгч, төрийн зүтгэлтэн нН.н друпскаягинн: мэндэлсини. 100 жи- лийн онд зориулсан баярын хурал Улсын оагшинн дээд сургуульд оол- ло0 зюаярын хурлыг Улааноаатар хо- тын намын хорооны нарийн Ончгийн дарга .4, Жамбалдорж үг хэлж нээв. Дараа нь Н.К. Крупскаягийн ойн тухай нНатгэлийг сурган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэнгинн захирад Д, Гом өөсүрэн хийв, Мөн Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Шионерийн.Бай- гууллагын Төв Зөвлөлөөс эрхлэн Пно иерийн хөдөлгөөнийг үндэслэгч, нэрт сурган хүмүүжүүлэгч Н. К Крунс каягийн мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулсан сэдэвт хурал МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын танхимд боллоо. Сбяссв сонсо 29 жилийн ои дүгээр п2212) хэ 2 Нэг, «Пионерийн үнэн» сонинг суд- лан сурталчлах ба түүнд гарсан зүйлүү дээс ажил амьдралд хэрэгжүүлэх талаар 1. Энэ онд «Пионерийн үнэл» сонинд тарсан бүх сурагчдад захиа бичиж, тэд ний баялаг туршлагаас пионер суравРч НэгГ СУРГАН ХҮМҮЖҮҮЛЭГЧ Н.К.КРУПСК хуураыг задох2-ийн Төв Хорооны на рийн: бичгийн дарга Монголын Пионе рийн Төв Зөвлөлийн дарга Д, Сүрэн жав нээж үг хэллээ. Хуралд сурган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэнгийн эрдэм | шинжилгээний ажилтан Н, - цэвгээ, 1! Гомбосүрэн нар «Н.К, юрупская пионерийн хөдөлгөөний 30 хион байгуулагч бөгөөд онолч мөн» «Н. К,.Крупскаягийн үйл амьдрал» гэсэн сэдвээр натгэл тавны Илтгэлтэй холбогдуулж | инйїслэ- лийн 16 дугаар сургуулийн иноне- ринцн ахлах удирдагч Жигмидоавуу, 20 дугаар сургуулийн сурагч Дорж- сүрэн нарын зэрэг хүн үг хэлэв. Мөн энэ өдрүүдэд Н К, Круйпскаягийн мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулж улсын багшийн дээд сургууль, сур- ган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэн- гээс эрхлэн онолын бага хурал явагд лаа. Хуралд «Н, К Крунская бол соцналист сурган хүмүүжүүлэх ухаа- ны гарамгай онолч мөн», «Хөдөлмөр Хайрт пионер сурагчид аа! 25 жилийн ой энэ 1969 оны 4 дүгээр дын дунд дэлгэрүүлэх ажил гурван удаа зохионо. 2. Бид эцэг эхтэйгээ хамтран анги даа сурвалжлах хэсэг байгуулж «Пионе рийн үнэн» Сопин орон нутгийн сонинд сургууль пионерийн ажил сургалчалсан мэдээ тавыг нийтлүүлнэ. 3, «Пионерийн үнэн» сонины уншигч дын бага хурлыг анги, сургууль, эцэгр эх, хөдөлмөрчдөд гурван удаа хийнэ. 4, Өөрийн бүлгийн пионерийн ажилд «Пионерийн үнэн» сонинд гарсан турш лагаас гурвыг амьдралд нэвтрүүлиэ. Хоёр Сурагчдын сурлага хүмүүж- лийг сайжруулах эвлэл пионерийн аж- лын талаар 1, «Пионерийн үнэн» сонины 25 жи лийн ойг угтаж ангиараа гуравдугаар улирлаар 100 хувь сурч өмнөх ул»р- лын сурлагын хувь ба чанарт эрс ахиц гаргана, 5 2. Тоо, хэл бичгийн ОлимМпиадуудад анги нийтээрээ юм уу, хувийн аминл Та нарын дотнын зөвлөгч «Пионерийн үнэн» сойнны гэж байна. Энэ тэмдэглэлт өдрийг угтаж манай орны сур гууль бүр «Пионерийн үнэн» сонинг судалж унших сур хоногийн ажил зохиохоор урналга гаргажээ. талчлах ажил өргөн далайцтай зохиож байна, ТА НӨХДИЙГ УРИАЛЖ БАЙНА политехник сургалтын тухай Н. М, Крупскаягийн үзэл санаа монголын орчин” үеийн сургуульд нэвтэрч бай- на». «Н. К, Крупская бол пнонерийн байгууллагыг үндэслэгчийн вэг Мөн? «Сургуулийн өмнөх насны хүүхдийн хүмүүжлийн тухай Н. К, Крупская- гийн сургаал» гэсэн илтгэлүүд тавьж хэлэлцүүлэв, Манай уудам эх орны Хот хөдөө- гийн соёл гэгээрэл, үйлдвэр, албан газруудад ийнхүү нэрт сурган хүмүү үүлэгч Н, К Крупскаягийн мэндэлс ний 100 жилийн ойд зориулсан оно- лын сэдэвт, баярын хурлууд болж өр гөн тэмдэглэж өнгөрүүлэв, Н, К, Крупская 1890 онд оюутны марксист дугуйланд элсэн 1891-1895 онд Петрбург хотноо Смоленскийн оройн сургуульд ажиллаж байхдаа К, Маркс, Ф Энгельс нарын зарим бүтээлтэй танилцаж хувьсгалын 24- мыг туйлбартай сонгохын хамт сур- ган хүмүүжүүлэх ажлыг гүнээ эрхэм сарын 4-нд болох таар заавад эхний гурван байранд орсон байна, 3. Хичээл, хичээлийн хэрэглэлийг бү рэн цэвэрч гамч хэрэглэдэг анги болно. 4, Улсын тэргүүний бүлгийн болзол соёлч анги нөхөрлөлийнхөө нэг жилийн амлалт үүргийг амжилттай биелүүлэн шалгуулахад бэлэн болсон байна, Таван онцын эзний болзол Д. На цагдоржийн дүрт тэмдэгтний хөдөлгөд- нийг далайцтай өрнүүлснээр анхийнхаа болон сургуулийнхаа таван онцын эзэн Д. Нацагдоржийн дүрт тэмдэгтний тоог тус бүр 1-3 сурагчаар нэмэгдүүлнэ, 6, Өөрсдийн хариуцсан баатарчуудын багийн ажилд хоёр шинэ. хэлбэдийн аж лыг санаачилан хийж үзүүлнэ, Гурав Анги танхим сургууль орчноо тохижуулах талаар 1. Анги танхимныхаа соёлжилтоор АЯГИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭСЭН НЬ Говь-Алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу лийн 8--ын «А» ангийн хамт олон, эцэг эхчүүд С, лийнхаа нэрийн өмнөөс Монголын бүх пионер сурагчдад «Пионерийн үнэн» сонийг уншиж ашиглах сурталчлах 25 Тэр урналгын үүрэг амлалтыг дор сийрүүлэв, лэн сонирхож байжээ, Надежда Константиновиа залуу Зөвлөлт оронд бичиг үл, мэдэх явд- лыг устгах, номын сан, клубыг до- хион байгуулах зэрэг ажилд идэвх тэй оролцож байлаа. Н. К. Круйская Зөвлөлтийн ган хүмүүжүүлэх үйлсэд чухал хувь нэмэр оруулсан хүн юм. Маркснзм-Ленинизмийн онол дээр тулгуурлан коммунист хүмүүжлийн олон асуудлыг тэр боловсруулан тавьж, 11 боть ном бичсэн байна, Н, К, Крупская ЗСБНХУ--ын пионерийн хөдөлгөөнийг зохион бай. лагчийн нэг билээ. : ЗХУКН, Зөвлөлт төрийн гарамгай зүтгэлтэн, нэрт сурган хүмүүжүүлэгч Н, К Крупскаягийн нэр даян дэл- хийн шударга хүн төрөлхтөн, түүний дотор монголын ард түмэн, тэдний үр хүүхдийн сэтгэл зүрхэнд эгнэгт сагдана. ын г, сэсмээ аймгийнхаа сургуулнудаас хамгийн тэр- гүүний анги болохыг зорино. 2. Өөрийн ангиас гадна 7-гийн «В»ь 8-ын «Бэ», 4-ийн «А» ангиудыг цэнэг жүүлнэ, Дөрөв. Сурагч, багш, эцэг, эхчүүдээс хамтран хийх ажил : 1, Эцэг эхчүүд- бид тус ангийн су- рагчдын ангн танхим ба ахуй хувийн соёлжилтыг хариуцан авч ажиллана. 2. Ангийн сурагчдыг хичээлийн бэлт гэлээр бүрэн хангаж цэвэрч гамч эд- лүүлж хэвшүүлнэ, 3, «Пиоиерийн үнэн» сонин, сургууль пионерийн ажлыг өөрсдөө сайн судлан, сурзалчлах ажил зохионо. 4, Пионер сурагчдын хичээл хүмүүж лийн ажилд тус нэмэр болохуйц төрөл бүрийн ажил хийхэд эцэг эх бид бэлэн байна гэж бичжээ. - Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн Хо- рооны сургууль-пционеоийнг ажил эр хэлсэн нарийн бичгийн дарга П. Нү дэнхүүтэй манай сонины тусгай сур валжлагч уулзаж, нийслэлийн їйно- нер сурагчид төл хүлээн авах ажилд хэрхэн тусалж байгаа тухай асууж ярилцсан юм. Тэрхүү | ярилцлЗгыг доор нийтлэв. АСУУЛТ--Манай сургуулиуд дээр төл хүлээн авахад туслах уламжлалт ажил хэдийнээс бий болов? ХАРИУЛТ--Жил бүрийн хаврын эхэн сарын шинийн нэгний баярт өдрийг уг- таж пионер сурагчид төл хүлээн авахад бэлтгэдэг сайхан уламжлалтай боллоо. Энэ нь манай орны хөдөө аж ахуйд С0- циалист үйлдвэрлэлийн харьцаа ялсантай холбоотой юм. 1958 оноос эхлэн сан гийн аж ахуй, хөдөө аж ахуйн нэгдлүүд тэй нийслэлийн -сургуулнуд шефийн хол б00 тогтоож ажиллахын хамт 10 гаруй сургуулиуд Борнуур, Батсүмбэр, зэрэг сангийн аж ахуй, Хэнтий аймгийн Дар- хан сумын Дархан Оргил нэгдэл, Төв аймгийн Мөнгөн морьт сумдад хөдөлмөр амралтын Зуслан байгуулж, инонер су- рагчдыг хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлтэй танилцуулах, энэ ажилд өргөнөөр орол "цЦОх-идэвх хөдөлгөөн өрнөсөн юм. Энэ жил МАХН-ын Төв Хорооны Ү “бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлэх, нэг гдэлжих хөдөлгөөн ялсны 10 жилийн ойг ТӨЛ БҮРИЙГ ОМАЛ БОЛГО угтах хөдөлгөөн гонд өрнөж нинслэлийн пнонер сурагчид шинэ жилийн сүлд мод ны наадамд «Төл болгоныг мал болгоё!» гэсэн багт наадмын цуваа тоглосноос эх лэн «Төлийн дуу--бидний баяр» «Таван эрдэнэ» гэсэн бүлгийн сэдэвт ажил 30- хиож төл малыг хүлээн авахад хэрэг- тэй бүхнийг хийж бэлтгэлээ, АСУУЛТ--Одоогийн байдлаар нийслэ лийн пнонер сурагчид төлчдөд зориулж аль хир юм бэлтгээд байна? ХАРИУЛТ--Одоо нийслэлийн пнонер сурагчид хурганы уут, бог ба бод ма- лын төлийн нэмнээ, угж элгэвч, эмийн. сан, эрдэс тэжээл, самбай даавуу, лаа шүдэнз, дэнлүү, гарын бээлий зэрэг 10 гаруй нэр төрлийн 30 гаруй мянган төг реөгийн зүйлийг хийж шеф нэгдэл, сан- гийн аж ахуйдаа хүргээд байна. Энэ ажилд пнонер сурагчид ндэвхтэй оролцдог болохоор малчин бид баяртай зоригтой ажилладаг гэж Хэнтий айм гийн Дархан сумын Дархан оргил нэгд лийн малчин Дашдэндэв гуай сатгэгд- лээ ярьж байсан юм, АСУУЛТ--Энэ ажилд аль сургуу- лийн пионерүүд бусдыгаа хошуучлав? ХАРИУЛТ--Төл хүлээн авах бэлтгэл ажилд нийслэлийн 1,2,3,17,19,32 дугаар сургуулиуд сайн бэлтгэж оролцсоны до тор 2 дугаар сургуулийн 10-ын «А» ан гийн сурагчид, 82 дугаар.сургуулийн 5 дугаар ангиуд онцгой сайн оролцлоо. АСУУЛТ-МАХН-ын Төв Ч Хорооны Ү бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлэх хэрэгт нийслэлийн пнонер сурагчид яаж гар бие оролцох гэж байна? ХАРИУЛТ--МАХН-ын Төв Хорооны Ү бүгд хурлын түүхэн шийдвэр, мал сүр гийг хашаажуулах ажилд энэ зун нийс лэлийн инопер сурагчид идэвхтэй орол цохоор урьдчилан төлөвлөгөө | гаргаад байна, Нийслэлийн 28 дугаар єургуу- лийн 9--ийн «А» ангийн эвлэлийн гин- шүүн сурагчид Энэ зуны амралтаар ха шаажуулах ажилд явуулж өгөхийг хү- єэж, ерөнхий боловсролын сургуулнудын ахлах ангийн сурагчдыг хашаажуулах ажилд явахыг урналж үүрэг аваад бай на, Мөн 8 дугаар сургууль Хэнтий айм гийн Дархан сумын Дархан оргил нэг дэлд 19 хашаа, 82 дугаар сургууль Төв аймгийн Мөнгөн морьт суманд 4 хашааг Э зураг төслийн нь дагуу барихаар үүрэт амлалт аваад зуныхаа ажилд эртнээс Налайхын 10 жилийн БИШ" лэн гянах он? бэлтгэж байна, Энэ зун нийслэлийн 10 гаруй сургуу. януд хөдөлмөр амралтын зусланд гарч | ажиллах тэж байна, Мөн хөдөлмөр ам ралтын зуслан байгуулаагүй 8-10 жн-/ лийн сургуулиудын ахлах ангийн мянга"- шахам эвлэлийн гишүүн сурагчдыг зуны нь амралтаар хашаажуулах ажилд явуулах боломжтой тооцоо гарч болно. нэ нь зураг төслийн нь дагуу 80-100 хэвүср барих бололцоотой байгаа хэрэг дунд сургуулийн иионе : р ёурагчнд төлчдөд Үлгүүд хооронд Ё Ураг дээр Зургаагийн «Б»д мас Ллэгүйэх ажиллаж Д. Соёлмаа, Д. Пү Минэй сурвалжлагчийн авсан гэрэл зура ЭНЭ НҮҮРЭЭС -- Булган аймагт явагдсан улсын соёлжилтын үзлэгээр Сэлэнгэ, Мого дын сургууль тэргүүлэв, -- Хорлоо захирал: Бид баатар- чууд, пионерийн ажлыг урлаг уран, сайхантай холбои явуулж байна гэж ярив, 2 -- Пионерийн ахлах удирдагч С. Маналжав: хүүхдийн сайн дурын байгууллагагхүүхдийн өөрсдийн нь авьяас чадварыг дайчлах сайн талтай -- Могодын сургуулийн тын тухай мэдээ, болно. амжил- Эдгээрийг унших “ЛЕНИН, ХҮҮХ ЭД Хэ-ӨгЕ: Р Ленин хүүхдэд хайртай байв, Хүүх дүүд ч Ленинд хайртай. Хүүхдүүд Ленинийг дуурайх дуртай. Ленин мөэнч шударга жаал байсан, бас 35 нөхцөл дунд ямагт онц сурдаг сурагч байсан. Лениний бүхий Я амьдрал хүүхдэд үлгэр дуурайллын жишээ болдог. Хэрвээ Булган айм тийн Сэлэнгэ сумын дунд Сургуу- лийн бага аигийн баатарчууд пионе- рүүдийн хэн нэгнээс нь «чин Лени ний үйл амьдралаас хэрхэн сурал- цаж байна вэ» гэж асуувал «Во- лодягийн амьдралаас суралцья» гЭ сэн сэдэвт ажилд хэрхэн оролцсон тухайгаа ярина. Энэхүү сэдэвт аж лаар 1--4 дүгээр ангийн сурагчид Лєннний бага насны намтрыг су- далж, Володягийн үнэнч шударга, со б8йн үлгэр дууриаллаар хүмүүжиж байна. Хэрэв энэ сургуулийн 5-6, дугаар . ангийн сурагчдаас «Лениний үйл амьдралаас хэрхэн суралцаж 6ба4н4 вэ?» гэж асуувал «Ленин гимназийн жилүүдэд» гэсэн сэдэвт ажил дээр Ленин ямар сурагч байсан тухай сонссон дуулснаа ярина. 7,8 дугаар ангийн сурагчид «Ленин бол агуу их - Октябрийн соцналнст хувьсгалын удирдагч мөн» гэсэн сэдэвт ЖИЛД оролцож Их Лениний улс төрийн ” үйл ажиллагаатай | танилцаж байна. Ийнхүү Сэлэнгэ сумын дунд сур ? шат дараалан судалж, үлгэр дуу Ч рпалхаар нь хүмүүжих нэгэн ёсны системтэй сургууль хичээллэж бай- на. /Ленни хүүхдийн дунд амьдарч, Цана дуурайл болсоор буй нь тэр ИСЛҮЛп1Лггэагггггггөгт Бихнэ! «-. Бийдьи йн 23- ТРЧГЭГЭГЭ Сэлэнгэ сумын «с с “сургуульд ахмадын танхим бий, Ахмадын танхимд оро- ход, хүүхдүүдийн: -- «Хатан баатарын холбоочинэ-г уншья, - «Эрэлхэг бүсгүй» байна уу? «Аюулгүйн Ишжамцэ-ыг авья. «Нанзад баатар»-ыг, «Заан Дагва»-ыг «Хүрэн морьтын хөндийдэ-ий! надад... гэх зэрэг яриа чих дэлсэв, Ойртон ажиглавал хүүхдүүд өнгө. өн гийп хавтастай номыг Дэе дараалан авч тус тусын картанд бичүүлж байв. Номоо аваад гарч буй нэгэн хүүхдээс -- Аливах нь үзээд өгье гэхэд «Эрэлхэг бүсгүй» гэдэг номоо надад өгөв. Номын эхний хуудсыг сөхөхөд хачээнгүйлэн бичсэн хүүхдийн бичиг дурайв., Тэр номын богино мөрүүд дээгүүр нүд гүйлгэн уншвал, халх ИНГЭЖ АЖИЛЛАДАГ Манай сургуулийн пионерийн ахлах у, төгсгөсөн залуу багш даа, Пионер голын пионериин байгууллагын НАДТАЙ УУЛЗСАН голын тулалдаанд оролцож явсан эмэг тэйн тухай түүнд өгүүлжээ, Сахь жаалаас: -- Энэ помыг хэн бүтээв? гэж асуу хад тар: -- Манай сургуулийн ахмадыг сур валислах бүлгийн пионерүүд энэ но- мыг бүтээсэн юм. Манай ахмадын танхимд ийм маягийн 120-оод нэр төр лийн ном бий, Сурвалжлах бүлгийл- хэп нугаг оронд байгаа түүхт үйл яв далд оролцсон хүмүүстэй уулзалт ийм бяцхан ном бичдэг юм гав. Чи ийм бяцхан ном олпыг унш- сан уу? . Би «Зааи Дагва», «Хата!нбаа- тарын холбоочин» «Хүрэн морьтын хөндий», «Нутгийн Хүчтэн» зэрэг ход хэдэн ном уншсан, -- Их баярлалаа! гээд тэр жаалд номы нь өгөв. дирдагч Н, Чимэддорж саяхан сургуу! сурагчдын дунд зохиох ажлаа шон нэг, хоёрдугаар дшаалгамдаагч чуулган Д., Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Ционерици 104 өцөчөаййн Ц бүгд хурлын шийдвэринг хэрэгжүүлэн биелүүлэхэд чиглүүлж байна. гэж Булган асмгини Могод сумын оага сургуулиИниы захирал Г. Мягмаржав яриад биднийг инонерийн танхимд орууллаа. Б бүтээлтэй өнгөрүүлж байхаар хичээлээс гадуур дуу, бүжиг, залуу 0 зураг, нэхмэл хатгамал, хөгжим, шатар, даам бненин тамирын дугуйлан луулж бүх сурагчдын 51 хувийг дээрх дугуйланд хамруулж, цана, тэшүүр, дуу шатар, даам, үндэснн гийн анги сургуулийн аваргуудыг тогтм ид сурагч нэг оүрнин чөлөөт цагийг үр байгальчид, ажил сурагчдын Дунд й бөх, хурдан уншлага, цэвэр гоё бичлэ- ол шалгаруулж дүгнэдэг болсон нь |Су- рагч нэг бүртэй чөлөөт цагийг үр бүтээлтэй өнгөрөөх явдал Чухал холбогдолтой боллоо кэв, Тэрчлэн сургуулийн захиргаагаа Хамтран сургууль, сурагчийн Дүрэм, ангийн дүрмүүдийг пнонер сурагчдаар судлуулж тэдний дүрмийн Ммэдцийг шалгажээ, Сургуулийн дотуур байрны сурагч нэг бүртэй уулзаж байранд хэрхэн хичээлээ хэрхэн давтаж, Яаж амрах тал тооны олнипнад угтаж ёнги бүхэндээ тоо бодлого хэл бичгийн тэмцээн даг болсон байна, Энэ бүхний дүнд сура Бүх ангийн 40 шахам хувь нь 100 хувийн сурлагатай анги болжээ, суух, аар зөвлөлгөө өгсний Гадна хэл бичиг, явуул- гч бүрийн идэвх оролдлого сайжирчээ. Тэрчлэн онц ба єайн сурлагатай хүүхдийн тоо өмнөх оныхоос-ахиж сургуулийн хэмжээ- гээр 95,2 хувь сурлагын амжилт үзүүлжээ, вэ с нь 8 8вь орно ав? ЄВбс Єр ес р е 0р 8 8в ес ар 2-8» 2 рс Ер сШв ?0:ө 8 603 єєрєє єэ. ЖААЛ ТҮҮНИЙ ГАРТ БУЙ НОМ ХОЁР РЭҮРЭ”ЭГЭГГЭЛГТЭТТЭТЭТТЭХТЭс22222225212222222225025 21252523 2 РЧРЭГ Э252-3225123552-15 15 12-25 | | | | Салавд бүлэгтээ мэдээллээ өгөхөд бүлгийн дарга Догсомсүрэн, 7-«Б» ангийн багш Баасанжаргалд: -- «Аюуш баатар» сэдэвт ажил явуулахад манай бүлэг бэлхэл! гэв, Ингээд л «Аюуш баатар» сэдэвт ажил эхэллээ. Аюуш. баатрын “тухай туужийнх нь хэсгээс хүүхдүүд ярь- лаа. Бүлгийн дөрвөн пиопер «Аюуш баатар» гэдэг дуу дуулав «Атаат дайсны сумыг Аюуш шиг чзэжээрээ тагладаг бол Энэ хүн Монгол хүн! Эх орондоо хайртай хүн!» гэж иэг пионер хэлэв, Тэгтэл Японы ахмад, Хаттори: хоёр гарч ирлээ. Аюуш шиг ЗАНДАН «Аюуш баатар» сэдэвт ажил зоригт монгол цэргүүдийн тухай, өөрсдийн телевлөгвө нурж буй тухай жүжиглэн тоглов, |Пнонер Бүстөмөр, Сэнгэа хоёр тун чадварлаг тоглож байна, Тар хаёр пионерийн жүжиглэх авьяас энэ ёэдэвт ажил дээр д нээг дэж байгаа бололтой. Манайхан ялж, ялалтын дуу. ЦУуу- райтав, Аюушад БНМАУ-ын баатар цол цэхэн олгох тухай зарлигийг сорон зонт хальсанд бичсэнийг “їнонерүүд анхааралтай сонсов. Энэхүү сэдэвт ажил нь «Бид пионерийн ажлыг ур- лаг, уран сайхантай холбон явуулж байна» гэж хэлсэн Хорлоо захирлын үгийг батлаж байна, үулилиуилиуллллллАЛАЛЛЛАГр, ХӨЛӨГТӨН Өвөл түргэн болж цас эртхэн ороосой! гэж бй хүсдаг. Цас орно гэдэг ч малчин ах эгч нарт бэрхшээл учруулж, мал зутраадаг болохоор хэн ч цас нэг их хүсээж дээ, Аа харин надад бол ч.баяр, баясгалинг авчирдаг. Миний хамгийн дуртай зүйл бол зандан хөлгөө унаж цасан талд цас манаруулан давхихаас өөр сайхан юм ...үгүй шүү. Энэ жил манай энд цас бага учир Ойрмогхон гулгах цас ховордоо. Би энэ жил сургуулийнхаа аварга болж, аймагт очиж бага сургуулиудын цанын аваргуудын тэмцээнд оролцож ганцаарчилсан дүнгээр дөрөвдүгээр байранд орлоо, Энэ бол ца- нын спортоор хичээллэх миний хүсэл зоригийг улам хөгжөөж байна. Би цаашдаа хичээлийн чөлөөт . цагаараа цанын спортоор тогтмол хи- чээллэж урьдах амжилтаа улам бататгана гэж Булган аймгийн Могод су- мын бага сургуулийн М-«А» ангийн лээ ярьж байна. "ӨВӨЛ сурагч Д. Сүхбаатар өөрийн сэтгэгд- тууль дээр Лениний үйл амьдралыг Зүүдиулуүүүүулммүүүлллмүүлүүллүлүуулүлүүучүмүүлилүүүлиүлмиүүүүлсллллллөлөлллллллүлллллагөллуууммэлгүүүүүүүүн Мөсөн хуягаа өмсч олон Өнөөс: бидний мөрөөдсөн Гулгуурын талбай болов. Сэлэнгэ “сумын 8 окилийн Дугд сур туулийн 7-Б авгийн сурагч "..БАТ- СЭРДЭНЭ . моор 11ТэЭЧэЧ.Т.т.»эЭ»тЭО э- мг 3 22-24 Пионерийн бяцхан номыг ахмад үеийн хувьсгалт баатарлаг уламжла- лын сэдвээр гаргаж буй нь. хүүхдүү- дэд эрж сурвалжлах, эвлүүлэг бичи- хийн сайн. сургууль болохын дээр орон нутгийн түүхт хүмүүсийн үл- гэр дууриаллаар багачуудыг хүмүү- жүүлэх талаар ачтай тустай ажил болж байгаа юм байпа даа гэж бодов. ! рэтеэээсаггө гэр н авг зээр хард 09 4р 149 урд ӨРГЙН Сэлэпгэ сумын сургуулийн инонё- рийн ахлах удирдагч С. Маналжав:. МХЗЭ-ийн ХУ их хурал «Зая гамжлагч» “хоёрдугаар чуулганаас хүүхдийн сайн дурын байгууллагыг өрнүүлэх тухай шийдвэр гаргасан юм, Энэ шийдвэр манай пионерийн байгууллагын «ажлын чиг удирдамж болж байпа гэж «Өргөн Сэлэнгэ» чуулгын тоглолтыг үзэхээр орохын өмнө надад хэлсэн юм. Дараа нь би з«Өргөн Сэлэнгэ» чуулгын тоглол- тыг Үзээд С.Маналжавын хэлсэн үг хийсэн “ажид хоёр нь зөрсөнгүй гэж бодов, «Өргөн Сэлэнгэ» хэмээх су- рагчДын сайн дурыг уран сайханчдын чуулга 53 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй Ахлагч нь 8. дуусар ангийн. сурагч Мягмар тэр. сурагч, : пайрал дууг дагаж найраг баяп хуураар хөгжим дөнө, Намбатай бүжиглэнэ. Тун ч авьяастай охин, Тус чуулга түүхтой тэмдэглэлт өдрөөр сэдэвт концерт тоглодог гэнэ. Бид энэ удаа «АХ- мад үеийн дайчин замнал, анд нөх- дийн бат холбоо» гэсэн нэртэй Кон” цертыг үзэв. С.Маралжав чуулгын найрал дууг чадмаг найруулжээ. С. Маналжавын хөгжимчин, шүлэгч, гэе рэл зурагчин гэдгийг би урьд нь мэд Онэ, С, Маналжав ингэж ярьлаа. Манайд «Өргөн Сэлэнгэ»-ээс гадна «Шина өдрийн мэндчилгээ» гэдэг тогтмол радио нэвтрүүлэг бий, Үүнийг Тол төлөв завсарлагаанаар явуулдаг. «Эвийн холбоо» гэсэн нэр тэй шуудан хороо ажиллаж байна. Гадаадын пионерүүдтэй захидлаар харилцах, олон улсын хүүхдийн ин- териационалч үзэд санаагаар хүүх- дийг хүмүүжүүлэхэд «Эвийн холбоо» их үүрэг гүйцэтгэдэг гэв. энээхэлжээжсэжэлнижлижиэишиииэмииилжимшиииииииилииииэсчииииииииииииииа- " Энэ нүүрийг Булган аймагт ул- сын соёлжилтын үзлэгийн - зажлаар явсан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ажилтан эж. ДАШДОНДОГ. Б СЭМБЭЭЖАВ илр-балгэв, Түрүүч нь 8, 9 дүгээрт аииээ----- ХҮЧЭЭ ҮзэЛЦЭВ Сайхан уул талаар багтаж ядан байсан өнгийн цэцэг,ганган эрвээхэн улам оүрнй цөөрч өвсний толгой хон гортон намар цаг эхлэв, Наст гуайнх ч намаржаандаа эрт буудаг заншлаа раа буужээ. Намрын налгар сайхан нарны дор, ус ургамал жигдэрсэн Ацын голын хөндийд үхэр сүрэг бэл чэж явна. Наст гуайн өнчин хар энэ жил гу- рав дахь намартайгаа учирч байгаа бөгөөд тэр жилийн тэжээвэр амьтай гэж хэн ч таннхын аргагүй Т10- морсон төдийгүй харин ч нас тэнцүү заримаасаа үлэмж том, үс ноос сай- тай, бяр чадал нхтэй үхэр болжээ. Намрын шаргал наран уулын тол-- гойд ойртох үед Наст гуай үхрээ ойртуулахаар бидэрт хул морио эмээллэн шогшууллаа. Наст гуай үхэр сүргийнхээ дэргэд нрээд тан тай сайхан идээтшлэж байгаа үхрээ гэрийн зүг хандуулахаа бользнож мо рно амгаавчлан, чөдөрлөж тавиад улаан дүнс нэрж, үхрээ харж суув. Наст гуай ингэж үхрээ харахдаа хамгийн түрүүнд өнчин харыгаа харж сурчнхсан болохоор өвгөний нүд эхлээд л хар бяруугаа:харав, -- Хөөрхий амьтан. Одоо ч мал болж дээ. Санамсаргүйгээс болоод эхийг нь хээрийн юманд хэрэглүүл- чихсэн юм. Анхан энэ муу амьтныг хүүхэд шуухдаас эхлээд, үхэр ту- гал хүртэл амар заяа үзүүлдэггүй байж билээ. Одоо тэрийгээ бодвол ч хавьтсан ойртсоныгоо айлгасан сүрхий амь-- тан болж байгаа юм даа! хэмээн б0 дож суутал саахалт айлын бяруу шүдлэн голдуу баахан үхэр хүрч ир лээ. Үхрүүд бие биенээ үнэрлэж мөө- рөлдөж байснаа биеэр тов тарган тарлан шүдлэн юу юугүй хавьтсан ойртсоныг сэжлэн хөндөлсөж эхлэв. «Томоотой» нэг нь тойрон өнгөрч «омогтой» нэг нь хэд мөргөлдөж «со ннуч» нэг нь шохоорхон харж зогсо- но. Тарлан шүдлэн ирж хар шүдлэнг өдлөө. Хар шүдлэн анхны хэд нуд-- ралтыг ер тоосонгүй. Тэр энэ зэр-- гийн юмыг нялх наснаас олныг үз-- сэн билээ. Гэтэл яагаад ч юм саахал тын хэдэн “зүггүй» бяруу шүдлэн ирж харшүдлэнг Зарим нь.үнэрлэж, зарим нь сэжиж эхлэв. Хар шүдлэн тэвчиж цөхөв б той. байрандаа хэд эргэлдс гийн түрүүчийн тарл лол- хам Л Ч мөргөж : шүдлэн хд бололтой “Х зогсов. Хар шуйлэн ЗОЛВБЛӨЭЭ ер ай шинж » Харин ч хүрээд дээ гэсэн шиг хэрэв. Гэлээ ч т9р хоё-- рын хэн ч халдаж чадсангүй, Дэмий л дороо хэдэнтээ холхиж байснаа эргэж харан харан сүргийн Мянгаа ” хойноос ж. нүдэнд нь үүрд давхилдав. Энэ байдлыг харж суусан Нас: туай. -- За чамац даа. Муу өнчнн хар минь овоо болж шүү. Юутай сайхан үзэлцэнэ вэ? Чадалтай бүхэнд”дДэЭ- на. рэлхүүлж, тэмцсээр байгаад мал ч Хар бух тэ болсон юм сурч, хатууждаг байна айсандаа тэгж байг шүү гэж бодсоноо хар шүдлэн Мннь ч битгий хэл эх үр г3 3 ансат-2) Чэн р | тэр гайхалтай таар бух болох нь шиг байна. Би ер нь : зөвийг сонгож бух тавих шиг боллод-. Манай муу бух ч өтөлж дээ ХЭ аман дотроо гүврээд морнидоо дож, үхэр сүргээ гэрийн зүг туул ТӨӨРСӨН НЬ Сар жил улиран өнгөрсөөр бөл-- гөө Алтай уулын ар өвөрт сэлгэн нүүж амьдрагч айл амьтан өөрчлөг- дөн солигдож, үхэж үржиж, өтөлж, өсч янз янзын олон үйл хувьсал гар чээ. Харин мөнгөн дуулгат сүрлэг Алтайн ууланд хуучирч шинэрсэн, Энэ бударч “байгаа цасан дундаас нөгөө гайхал гараад ир: вий 1э- сэн шиг хар бух нуд29 б! лэн, чимээ чагнан гэрийн зүг ана. Гэнэт үхэр сүрэг үргэж, бие бие- ийг дайрах шахан ин жигнэхэд, хар бух уч рыг үл ойлгосон мэт дороо яг зогсов. Тэг- тэл нүдний буланд нэг амьтан сүйтэгнэн өнгөрч хадны цаа- хуу? гуур өрчихов. Хар бухын нүд їя- лалзан, чих нь дүн- гэнж, зүрх нь дэлбэ- рэх шахан цохилно. хувьсч өөрчлөгдсөн зүйл нүдний өм- нө үзтэл огт үгүй мэт. Тэр хэдэнтээ хүчтэй эврээ сэжилснээ, нөгөө бүртгэр юмны Нөгөө л өндөр нуруу, байц 5) хойноос сүүлээ. аусан уул хад, мөнх сарьдаг хавцал, сэрүүн тунгалаг шанд булаг бүгд янзаараа. ухасхийв. Бухын «Лууны» нуруу шиг хэдрээтсэн райх нь нэн сү энэ урт урт уул нуруу эргэх дөрвөн улирлын аяыг даган өнгө зүсээ ху-- вилгах боловч уул уул хэвээрээ ну- руу, нуруу хэвээрээ байна, Ганцхуү уулыг түшиж, нурууг нөмөрдөж амьдрагч амьтанд зүйл зүйлийн хувь сал өөрчлөл болж залуу нь хөгшнөө, шинэ нь хуучнаа залган сэлбэх жЖа- маар амьдрал үргэлжилнэ. сүүлээ агсан да манарна. -- Муухай барьж идчихэ. явж, амьтанд юу? Чамайг мөн л хойноос нь х р бух .нөгөөх амьтныг үнэр гэж яахан таних билээ. Чоно! нөгөө муухай ам шүдэт амвтан л дэж /бодож яв Бух үнзгийг хэдэн /бхаа гүвэ Наст гуайн өнчин хар, бух тавиг- даж томын том сүрлэг сайхан амьтан болжээ. Одоо тэрхэнээс ч юунаас ч айх гүй, хир баргийн хүйтэн жавар, ха- луун нар, усан бороо, цасан шуур- гыг давах чадалтай болсон төдийгүй, өнчин хар гэдгээ «хар бух» гэдэг нэ рээр сольжээ Хар бух биеэр том, бяр чадал ихтэй, эхийгээ. дуурайсан даргар сайхан эвэртэй, сүрлэг сай” хан амьтан боловч хэнд ч юунд/ч дээрэлхэж бардамнахгүй, номой» тай ван ааштайд нь мал хүн бүгд хайр- лана. Харин хар буханд бусад үхрээ! онцлог нэгэн зүйл бий,,/ у вэ?Э-- вэл түүний нүд билээ. 27 Хар бухын ,нүд нэг,л” гунигтай. Хүнийхээр бол гүн бодолд дарагдсан буюу эсвэл бага нялх нэн ИХ туннгласныг баларшгүй: ул мөр” | а д9РЭГ БИЕЛҮҮЛӨВ аяхан явагдсай” 2ёламж алт спар Даараа Говь-алтай айїйгийн Төг Өг сумын 8 жилийн дунд сургуу лийн 7 дуга ангийн/ сурагч Г. Тог тох 10 етрийн їлтэд "12,8 сек Т дугаар ангийн сурагч М, Алнмаа 1 метрт охидын улсын зэрэг бие- л таж, БНМАУ--ын спортын Зэрэг авлаа, Мөн 12 сурагч сургуулийн ре кордыг эвдэв. : Б, РАГЧАА (Говь-алтай гийн 8 жилийн багш) Төгрө очвол нө Зхөөрсн -| 5 настай байхдаа «Омек правда» со чиг олохын нөхцөлгүй болов. үгээ буцах гэсэн боловч хаа- шаа явахаа мэддэггүй ээ, Ингээд мэдэж нөмөр газар олж хэн эр юунаас ч айхгүй хээвнэг Ёстой л тэнэг юм хийлээ. Эр чадал/ бяр хоёр байвч саруул ухаан байхгүйгээр хайран хүч, сайхан биеэ өчүүхэн юмнаас алдаж болох юм йна. Ээ дээ муйхрын гай, Юунд ч хүр- гдж болох юм гэж бодлогошрох мэт. бухын нүд үл цавчин газар ширтэ- нэ. (Үргэлжлэл бий) ГОЦ АВЬЯАСТАН , . ЗХУ-ын рийн хүү Андрюша Омск хотын нэг инжене Литовчин гэдэг нины газрын бүх шатарчдыг хожжээ, -Энэ хүүхэд 7 настайдаа Германы ша тарчдын холбооноос зарласан шат- рын бодлого бодох уралдаанд тэр гүүн байр эзэлсэн 16 хүний эгнээнд оржээ, Энэ уралдаанд дэлхийн Янз бүрийн орны 167 хүн оролцож хариу ирүүлсэний дотор Энэ хүүхдийн ха- риу хамгийн зөв нь байжээ. үлдсэн мэт. ,Бас | хааяа түүний бүлтгэрхэн нүдэнд хор- | сол хилэнгийн, айхтар ширүүн ог гядалзай харагдах-нь сонин. л түүний үзэж өнгөрүүлсэн АМАР, Амар Төмөр хоёр Амралтаар гэртээ харьжээ. Хундан цагаан хургыг Хошуундаа наан энхрийлжээ, Ноос ихтэй гэж Амар түүнийг магтана. «Номхон төлөв» гэж Төмөр бас өхөөрдөнө. Ямар хонь болохыг Ярьж хоёул зөвлөнө, Яаж өсгөх тухайгаа Хоёул бас хэлэлцэнэ. Сайн хонь болгоно гэж | Сайхь хоёр зөвлөнө. Эхийн уурагт цатгаж үйчуүдийн үлдээс9н ул мөр гэж болно. ж зул сар гарах дөр уулын орой ца оовууз шиг сэвсгэр үү гаа ер авахаа болив, байн цас будран, жихүүн сал исгэрч, нэг л тавгүй, Ийм нэгэн өдөр Наст гуайн үхэр сүрэг бэлчээрт - байв. Хөгшин үнээд, давжаа бяруу, боолтрого нөмөр газар бараадан явна: Тэнгэр хуйсганасан ийм. нэг өдөр хар бухад золгүй явдал тохиолдсон би-- лээ. - Жуаяаг :/Хонондхоийгү 201639 - йн, 2760 ЭсФхоуо “нас 26832. 26333... “ТӨМӨР сэттттиил- Элдэв өвчнөөс сэргийлнэ. Хөх бууц дэвсэж Хөрвийн хашаанд оруулна. Цэнгэг усаар усалж Цэвэр агаарт тоглуулна .- Нарийн өвсөөр тэжээж Нар салхинд гаргана. Хужир шүү долсолгож Хургаа сайн арчилна. Хагас сар болоход Хайртай хурга нь томорчээ. Хоёр эзнээ үзээд олоос таньдаг болжээ, Б. МӨНХӨӨ. (Увс Хяргас сумын дунд лийн багш) аймгийн 1 сургуу 1 Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Милл иориииий Д. Сүхбаатарын нарамжил «лсын с МХЗЭ-/Төн Хогоо Д.бухзаатарын нэээнжат Монголын ПЇионгрийн Бийгууллагын: Төв Зөвлөлнин сонин. ГЭЛ, НЬ 0ОР0Н БҮХНИЙ ПРАЕТАРЛ НАР. НЭГЖЭГТүн! МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ: ЗАЛУУЧУУЛЫН ЭВЛЭЛ МХЭЭ-ийнТол Ховсо -----1-С-222899 ишонерүүд ээ! Та нар бол МХЗЭ-ийн ирээдүйн гишүүд би- лээ. Өнөөдрийн ино нер ганар МХЗЭ-ийл эгнээнд элсэн орох- сОн ГЭДЭГ ЧИН эрмэлз лэлзэр дүүрэн бай- даг, Тэгээд ч пионе- рийн тэргүүний хэс- гийн дундаас МХЗӨЭ- ийн эгнээ ямагт өр- гөжин тэлдэг билээ. МХЗЭ, ндэр залуу, сэргэлэн цовоо байж, аливаа бэрхшээлийг шантралгүй сөрөн давдаг ялагдашгүй хүчин чадалтай юм. МХЗЭ-ийн дөрвөн одонт гал улаан бат илэрхийлэхийг МХЗ мм Н ГИШҮҮНИЙ Э-ийн гишүүнээр элс сэн“хүн гардан авч, түүнийг эзэн ёсөор нандигнан хадгалж, МХЗЭ-ийн байгуул- ”агаар хүмүүжиж ир сөн, хүмүүжсээр ч байна, » МХЗЭ-ийн гишүү- ний. бат илэрхийлэх нь МХЗЭ-ийн түүхэн замнал, өсөлт. бэх- жилт, мапай мтийг мийн хөгжлийн шаардлагын ДаРУУу хэлбэр, - агуулрРын хувьд удаа дараа өөрчлөгдөж иржээ. Саяхан МХЗЭ-ийн Төв: Хорооны Товчоо МХЗЭ-ийн бат иязэр хийлэх, холбогдох би чиг баримтын солил- тыг 1969 оны 10 ду гаар сарын 1-нээсв 12 дугаар сарын 13-Ны дөтор багтааж явуу- лах шийдвэр гартав. Энэ арга хэмжээ бол МХЗЭ-ийн ги- шүүдийн сахилга бат, манлайллын динхэнэ шалгуур болио! МХЗ9-ийн Төн Хо- рооны Товчооны тог тоолд: «..МХЗЭ-ийн гишүүннй бат илэр- хийлэх, бусад бичиг ! БАТ ИЛЭРХИЙЛЭХ СОЛИНО баримтын солилт явуулах болсон нь МХЗЭ-ийн байгуулла- гын дайчин чадварын улам өндөржүүлэн үл маар эвлэлийн эгнээ, бүрэлдэхүүй тэдгээ- рийн байршилт, наг- дэл нягтралыг бэх- хүүлэх. тоо бүртгэ- лийн хөтлөлтийн ажиллагааг улам нягт нямбай, боловсронгуй болгох улс төр, 30- хнон байгуулалтын чухал ач холбогдол- тей юм» гэлээ. Тэгвэл, МХь9-иїй бат илэрхийлэх, би- чиг баримт солихын учрр утга, 2Ч хөл- богдныг зөв ойлвох нь пионер, баг25уу- дын нэн тэргүүний үүрэг байх 8стой. Д. Сүхбаатарын нэ рэмжит мойголын пионерийн анхан шат ны байгууллагуул юу ны Өмнө пионерийн бүлгэм. бүлэг, салдз- ДЫН цуглаан хийж, өнНЭ ажлын ач холбог дол ,агуулгыг пионер сурагчдад өргөн ёуд- луулк, сурталчлах хэрэгтэй. Дараа нь. МХЗЭ- ийн дүрэм, түүхэн УНШИГЧДЫН БАГА ХУРАЛ 80108 Дорнод аймгийн төвийн 8 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн хэргэдэх МПБ-ын ЗалгаМжлагч анхдугаар чуулганы нэрэмжит ино- терийн 19 дүгээр бүлгэмийн зөвлөлөөс анх хэвлэгдэн гарсны 25 жилийн ой угтаж «Пионерийн үнэн» со- 25 дахь жилдээ . 1989 оны Гуравдугаар сарын 12 Лхагва Аж 11 1078) Үнэ 10 мө пемналыг системтой “судалбал зохино. Нам төрийн зүтгэл- тэн ахмад хувьсгал- чид, нам, эвлэлийн ахмад” ГИПР( үҮДЧЭЙ уулзалт хийж, ахмад үеИЙНХНИЙ хувьсгалч дайчин, хөдөлмөрч уламжлалаас шнуцалт- гүй суралдах хэрэг- тэй, МХЗЭ--ийн бэл илэрхийлэх бичит бө- римт солин зайл нь В.И, Лениний мэндэлсний 100 жил, Монгол Афдын Хувьс гал, МАХН, МХ3Э- ийн 50 жинийн ойг манай эх орон даяөр өрнүүн ТЭМДЭТЛЭХ гэж байгаа үед ,яваг- дах болсон иь МХЗЭ ийн амьдралд: 19- хнолдож буй тэмдэг лэлт сайхан үйл яв- дал билээ. Чухам ийм учраас МХЗЭ- ийн бат илэрхийлэх солилтын бэлтгэл яж лыг эртнээс сайн хан гах нь ерөнхий 09- ловсролын сургуулиу дын дэргэдэх МХЗЭ, пионерийн байгуулла гын тэргүүн зорилт болж байна. с «Пионерийн үнэн» | соннн ЧУВЬТАДТ ҮЕИЙН ШИНЭ ХҮҮ ГАР ӨРГӨН СОЛНО | Єалхан бид нийс лэлийн нэг дунд сургуу-- ямар ор- лоо. Өд» рийн 13 цаг 30 мя нут болж байв. цугларч Оройн зэлжиїйл хичээлтэй байв. Тэдний ихэнх нь хүзүүндээ улаан бүч зүү-- жээ, Тэд биднийг хааягаар ороход зам тавьж Өг оөн боловч экмад хүнийг хүндэтгэн гар өргөн ёс багачуул люк, нэг ч пионер гэрсалгүй. Сэтгэд нэгл . дун- дуурхан явж пионерийн танхимын үүд тогшвол хаалга нээгдэв. Цэвэрхэн хувцасласан, зургеду гаар авгийн болов уу гэмээр жаал хүү бидвий өмнө гөр өргөн ёслов. Сөтгэл минь төдхөн бая- раөр бялхав, Толийтол индүүдсэн улаан бүч тэр хүүгийн цог жавхааг илтгэн улалгаж бай- лаа, Манай нэг ахмад зохиолчийн бичсэн шүл« ГИЙН ..- ёс... Хувьсгалын улаан бүч нь ї Бяцхан цээжинд нь гоёмеоглоод: -. л Яэнгаж үеийн шинэ хүү» 5 эр өргөн ёсолно» ... гэсэн цогтой”. .-Мөруүд нүдний өмнө дурайв. : 2»08ү2 ДЭ Бас Зөвлөлтийн хүүхдийн сэтгүүлийн саяхны нэг дугаарт энэ тухай пионерийн. хөдөлгөөнийг үндэслэгчийн нэг Н. Н.Крупснаягийн бичеэн дурсамжийн нэг өгүүлбэр санаанд оров. Н.. Н. Нрупская нэг удаа сургуулиар ороод жижүүр хийж байгаа пионертэй гар барих гэхэд нь тэр пионер: ) «Пионер бид гар барьж мэндэлдэггүй. Гар өр гөн ёсолдог» гэж хэлээд гар өргөн ёсолжээ, Үү нийг сонсоод Н. КК. Крупская пионер хүн пионе- рийн дүрмээ сайн биелүүлж байгаад-маш нх баярлажээ. Аль ч сургууль дээр пионерийн танхим, пионе рийн бүлгийн ажил дээр ороход пионерүүд нэг хүн шиг зэрэг босож ярс хийтэл гар өргөл ёсолж байх нь үзсэн хүний бахархал төрүүлдэг юм. Гэтэл сургуулийн гудам, гадаа. гудамжинд пионерийн удирдагч, багш нар, найз нөхөд, ах- мад хүмүүстэй уулзахдаа гар өргөн ёсолсоор ирсэн манай ахмад пионерүүдийн уламжлалт сайхан заншил зарим сургууль дээр алга байгаа нин, «Залгамжлагч» сэтгүүл уншигчдын бага хурал хийлээ, Бүл- гэмийн зөвлөлийн дарга Ц. Цэрэнбат, «Бидний дотнын нөхөр, дай- чин туслагч» гэсэн илтгэл хийв, Пионер Ц. Цэрэнбат «Пионерийн үнэн» сонин нь пионер сурагч бидэнд өдөр бүр улс төрийн боловс- ролоо нэмэгдүүлэх, гоо сайхны хүмүүжлийг эзэмших, амжилттай сайн сурах, ахмад үеийн хувьсгалч дайчин хөдөлмөрч баатарлаг уламжлалаас суралцахад дотнын зөвлөгч болж өгдөг. «Пионерийн үнэн» сониноо сурагч бүр өргөн Захиалж дугаар бүрийг анхаарал- тай сайн уншиж, хэвлэгдсэн зүйлийг нь өөрийн ахуй амьдралд тус» гаж байхын тул бид тодорхой ажил зохионо гэж хэллээ, Энэ хурал дээр багш Цэрэннадмид, сурагч Жамьянжав, Жаргал, Түвдэнням, Уртнаст юарын олон хүн үг хэлж өөрсдийн саналд хүслээ илэрхинйл- лээ. 19 дүгээр бүлгэмийн зөвлөлийн дэргэд хүүхдийн хэвлэлийг пионер сурагчдад шуурхай хүргэж байх «Сурагч шуудан хөроо» байгуулаглаа. : : " Дорнод аймгийн төвийн 8 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн багш Х. МАЖИГСҮРЭН нь харамсалтай, Зарим пионер улаан бүчээ гамгүй эдэлж бай. на.Тэр ч байтугай ахлах ангийн зарим пионер улаан бүчээ зүүхээс дургүйцдаг байна. Пионер, чи зүүж яваа улаан бүчнийхээ утга агуулгыг сайн мэддэг үү? Пионерүүд та нарын «Бяцхан цээжинд гоёмсог лож» байгаа гал улаан бүч бол эрт дээр цагаас эхлэн эрх чөлөө, жаргалант амьдралын төлөөний тэмцэлд амиа өргөсөн олон зуун алдар гавьяат хүмүүсийн зориг золбоо, зүтгэл хичээлийн нан- дин чанарыг хүндэтгэн дурссан цусны Өнгөтэй тугийн нэг хэсэг юм. Ийм учраас пионер та аа- //рын хүсэл түмүүлэл чинь уулын оргил, ажлын бэрх шүү дээ! 2 ! - Пионерийн танхимд ороход минь гар өргөн ёсолж байсан төр хүүгээс би хэдэн зүйл асуухад ингэж хариулсан юм, -- Нэр чинь хэн бэ? 2, жалийн ои 4Өррггээүс-сацгнг(9 БЯЦХАН ТООЧИН «Од» багийн сурагч 20 очков-авч сурвуулийн- Оюун улс орон даяар яваг даж байгаа математикинн олимпиадад амжилттай оролцон .ангийнхаа тэргүү- ний тоочин болж улмаар сургуулийнхаа олимпиа8- дад шалгаран оролцож, юм. Цэнгэл сумын 8 жилийп гийв авсаны гэрэл зураг хаа тооны аварга болоод байна, Энэ бяцхан -тоочин Баян-өлгий аймгийн 1Т68- вийн 2 дугаар дунд СуУР- гуулийн нэгдүгээр ангид сайн сурч байна. ОЛ 5 Я. ХОРЛОО Баян-өлгий аймгийн Цэнгэл сумын Дунд сургуулийн 2ДЭнн «Вэ ангийн онц сурлагтан Мэдинээ сургууль дээрээ зохиогдож байгаа олоп нийтийн ажилд идэвхтэй оролцож, нөхөддөө тусалдаг манай сургуулийн тэргүүний дунд сургуулийн багш” сурлага султай пионерийн нэг Хавхай- -- Төгсжаргал. : ог- Чи таван онцын эзэн үү? -4Тийм. Хүний нягт нямбай няхуур мэриймтгвй чалар бол харахад илт байдаг. Тийм ч учраас зэр пиопе рийг би тэргүүний сурагч байх аа гэж таамаглаж байсан минь талаар болоогүй юм, : Пионер, чи ёсолгооныхоо агуулгыг мэдэх үү? Хэрэв тодорхой санахгүй байвал салааныхаа пно нерүүдээс асуу. Салааныхан чинь нарийн чанд мэдэхгүй байгаа бөл пийонерийн дүрэм, . инөпе- рийн товч толио дахин судалж, бяцхан ном хийж «Пионер бидний ёсолгоо» гэсэн сэдэвт салааны цуглаан хийж бояно шүү дээ. ФЖ.Х РЛОО п87414191 ОР” 5 Москва холын 500 дугаар сургууль дээрсдадлага хинж байх үе 1967 оны намар юмсан. Тус сургуулийн багш Р. Н. Астафьевагийн уДИРД сан 4 дүгээр ангийн пионер сурагчид “намайг инонерийн- хээ цуглаанд урьж монгол орны хүүхдийн амьдрал, їнбо нерийн байгууллагын ТУ- -хай ярьж өгөхийг хүссэн юм. Цуглааны дараа энз ангийн пнонерүүд монгол хүүхдүүдтэй захидлаар ха “АНД НӨХДИЙН рилцах хүсэл санаагаа илэр хийлж, хяяг шаардаж билээ, Тэднин хүсэл биелж тэд Улаанбаатар хотын . нэгдү- гээр дунд сургуулийн 4-нйн «А» ангийнхантай | захнд- лаар харилцдаг боллоо. Тэд өөрсдийн анд найз нартаа өөрийнхөө тухай, гэр орон, анги, сургууль, хотынхоо ту- хай тогтмол бичиж, байнга хариу гавч байдгаас Улаан- баатар хөтод үе тэнгийн олон найзтай болжээ. Тус ангийн сурагчид Мон- болон голоос ганцаарчилсан хамт олноороо бичсэн захи- дал олныг хүлээн авч, Ха- рнуг цаг тухайд нь бичиж байсны заримыг энд сий зүүлье. Монгол пионер Эинхжар гал, Зөвлөлтийн пионер Людатай захидлаар харил- цахдаа оросоор захиа явуулж »Людочка! хөхөхөвөлөньалэландбалол Үл вайавлал ов двөлөлөлазл бн: байв. «Здравствуй, дөрогая Я получила 01 тебя инсьмо, Спаснбо тебе, за пнсьмо. У нас семья большая, Мой старший брат учится в Советском Союсе в Вышей воённой школе, А я ёама учусь в 4 классе «А». Учусь я на «4» и «9». Я изучаю русский язык... До свидания, дорогая Люда. Жду ответ, |(МНР. г, Улан- Батор п я 208. Энх- жаргал» гэжээ, Тэгвэл сурагч Саша мон- гол найздаа ингэж | бичжээ. «Здравствуй, дорогой ДРруг, нз Монголин! Меня зовут Саша. Я живув Москве, Москва-эта столнца нашей Родины, Это очень большой город. Центр нашего города- Красная плошадь, На ней во время наших праздников проходит парад наших войск ин демонстрацин трудяших- ся, В. Александровском С4- ду открыт памятинк Ненз- вестному солдату, где горнит вечный огонь,,.До свидання Саша» гэсэн байна. Сурагчдын ийм хэлбэ- рийн захидал харилцан ..бн- чиж байгаа нь тэдний х00- рондын “нөхөрлөлийн төд гэрч болж, интернационалист хүмүүжил олгөх хамгийн 30- хистой хэлбэр юм. Хүүхдүү- дийн бие биендээ бичсэн захидлуудад өөрийн найз нараа хичнээн хүндэтгэж, халуун дотно харьцаж бай- гаа нь байнга илэрч байдаг. Тэд хоброндоо хамгийн х96- вор үнэтэй гэгдэх марк, нил захидал, гэрэл зураг, тэмдэг зэргээ харилцан солилцож байна. . Ингэж захидлаар харил- тах, илгээлт, цахилгаан утас явуулахад тэдний эцэг, эх төрөл төрөгсөд хүүхдүүдээ дэмжиж, нөхдөөс Нь ирж байгаа шинэ шинэ захидад бүхэнд талархлаа илэр- хийлж, хүүхэдтэйгээ хамт баяр хөөр болцгоодог. Пионер сурагчид анд найз нараасаа ирүүлсэн марк, нил захидал, энгэрийн тэмдэг, зураг, гэрэл зургуу- дыг эмхлэн цэгцэлж ангидаа үзэсгэлэн байгуулж, бусад ангийн пионер сурагчдад тайлбарлан таниулаад: «Ин- тернационалын сэдэвт» пно- нерийн цуглаан хийж байна. Энэ мэт захидал харил- цан бичилцсэнээр гадаад ор- ны урлаг, утга зохиол, соёл зэрэг үндэсний онцлогтой үсурагчид танилцдаг юм. Архангай аймгийлп Багшийн сургуулийн багш С. НАНСАЛ төсөцжсжхөлөлөлөлөгөлөйөгөлөлөдөгөйөөлөгөгөрөлөн Чхи цагдаагаа Эн ннарчииччилшинлирдэн Н . ЗАХИДАЛ | өожгөгжижсөыж өєөлөнөлөлөлөгөлөЛ өцөлөлөлөлөлхөгөгбиелэлжлэлэлэлөлалаиалөхөхөлөлөйөлөцөнөйөлжлөлөлөлөхөлөлөсөйтиөлөлөгөйөлөнөлөлөлөлөтөцөвөлөШөйө 0 өгөфөсөдөлө 5, : 4 3 дадаалалааалаадададааваададдаадалааладан 1аавичианн сэтгэлийг ихэд ХөН у, сэ81! -ж чанга хатуу зориг оруулж, хувьсга гын тухай бодох болгосон юм. Александр Ильич баатрын үхлээр иас цэгцөж, түүнин улаан цус . хувьсгалт гэмцлийн дөл туяа юм. шиг. Владимир Ильничийн замыг гэрэлтүүлж өгсөн юм. Золодяийн гимнас төгсдсг жил энэ аюул тохиолдсон хэрэг. Володя, гимназаа алтан гөгсгөсөн юм. Ийнхүү алтан медальтай төгссөн боловч ахынхаа адил зантай байх гэж хаант засаг сэжиглэн хард их сургуульд оруулахгүй болов уу гэж гэрийнхэн нь айж байлаа. Симбирскийн гимназын захирал т Ф.Керенский, Болодя: их тоодог байснаас эцэг Илья Николаевичид тупй сайн учраас ухаант шавийнхаа зам дээрхи бүх хар толбыг ( аль болохоор 3є улах гэж оролдлоо. Володяг Казанийн их сургуульд хуваа- рилж, бүх-бичиг баримты нь бэлэн бол 7 гож гарын үегээ зуржээ, 1887 опы ха- Ж.ХСАГАВ Э3ЛВС- вар оюутнуудын бүлэг, хааны амийг хор | 2231» ЗӨгБр мэл араанд бех лох оролдлого Петербург хотод гарсны ЭЛЭГ СОЛБВУН АН ВгИЙНТИЭГЭЛЛСУХЭ2 дараа хаант засаг оюутнуудыг хатуу чан () ДОГ, СОНННЫ С Бэ ээн цдуХал16 га харгислан хэрцгийгээр хянадаг болов. » Р9Л зүйл юм. Сонины билэгэй” ын цэс ҮД үцаэ3 23-25 0 аливаа зүйлийг үнэн зазанийл их сургуулийн оюутиууд ар : гэлд хоногштол яруу тод дүрслэн галелалаїалалалалд Гувааалалалалалалайалалалалалалалатөл, ЭЛ ИЙ медальтай ж ГЭРЭЛ. ЗУРАГ-- АМЬДРАЛЫН ТОЛЬ тохируулна. Энэ бүхний эцэст сайн зураг авч, сайн зургийг нягт нямбай “хийх хоёрдугаар шатны ажиллагаан- даа орно. ї ї : соЁрдуге ЖоиНоХЭ . 3 3, аа, Аециции эгч Анна Ильинич -«иИ хоёрдугаар сарын -нд хаант зас- гзүүлдгээрээ өнцло юэ? эхдэ отор" ? Ё на Ульянова-!Елизарова, Владимир Гийн байцаагчид улс төрийн шаардлага ! МЭЗБЭР Кхэн Зава ЧЭ8Г шэг Тэн Ур Мянай шиг ИЙЭ ХЭВЛЭГДДЭГ 4 Н Ильичийн тухай томоохон дурдатгал тавьсны учир Володяг их сургуулиас 1 СЭТБҮүЛЧ ЗУрЛРЛДЫ 23 Сү, шажЦнар тэрэл зургууд, доорхи үндсэн хэлбэ- ( ! эцчиж, нийтлүүлсэн юм. Түүний дур гаргаж Казаниас 40 модны зайтай Ко 288 ҮҮ Урагчны Бавьяа тадвар, рүүдэд багтдаг. Үүнд. ) датгалаас. нэгэн хэсгийг товчлоп ор .КУШКИНо тосгонд цөлжээ. Тэнд ээжийн дадлагаас шалтгаалдаг, л ос даасан бодит дан зураг 2 лж уншигч та нартаа толилууд (НЬ ӨВӨГ ЭЦЭГ Александр Дмнтриевич : ЭН : 45 22 2 3. Гэрэл зургийн сурвалжлага, най ! ї Бланко амьдран сууж байсан юм. Тэр Зов байрлуулж, тэрэл сүүдрийг руулал ь ? » үед тэнд Анна эгч нь мен л мөрдөл- 27 ТоХируулан, уран сайхантай буулга- З. Судалба 1 к. өвээлээсээнэ сан гэрэл зураг, хүний сэтгэлд мар- УД ар зураг. Эдгээр болно. төнд хавчигдан амьдарч байлаа. Сибирьт цөлөгдөх байсан Аннаг эх нь хөөцөлдөж байж энд ирүүлсэн байлаа. Эдлэн газ рыг эзэгнэж байсан хоёр. авга эгчийн Сонин хэвлэлд хүн болон ахуйн зур гаас. гадна. судалбар зураг чухал суурь эзэлнэ, Нэн ялангуяа орчин нөх (| цөлдөө тод томруун тусгасан « уран 4 сайхантай, байгалийн судалбар зураг чухал ач холбогдолтой. Ийм зураг Эх орон, байгалийн гоо сайхныг өсвө | рийн үеийнхэнд танин мэдүүлэх үлэмж нөлөөтэй юм. Сонины газар ирүүлэх зургаа хальсны хамт цэг хувь / хар цагаанаар буулгаж ” тайлбарын тагдашгүй хоногшин тогтдог. Сонины гэрэл зураг бол урлаг зохиомж сай тай, утга агуулга төгс, хар цагаан өн » Төөр тод ялгарсан байх шаардлагатай 0 байдаг. Зурагчин хүн аппарадаа бүрэн эзэмшиж зургийн элдэв тєхиик ажил ) лагаанд сайтар дадсан байхын хамт » УГ авах зургийн байрлал, гэрэл сүү дэр, орчин ахуйтай нь холбож, уран ИЛЬНЧИНН БАГА НАС Владимир Ильнинч сургуульд ормогц л сайн суралцаж анги дэвших тутам зэр гийн шагнал авч сайн сурагч гэгдэх бол жэ гэ өдагнин гх багынхаа анхаарал саш: нягт нямбай хүүхэд байсан бөгөөд хатуу, | зоримог боловч хүнд чин үнэнчээр ханд даг энэрэнгүй үзэлтэй учир дүү нарын сайхан зохиомжтой авахыг хичээдэг Хамт явуулиа. хаа хайрыг булаадаг байлаа. Володя оаях хэрэгтэй.) : ” Зурагчин (хүний анхаарвал зохих ахаасаа ямагт жишээ авч байлаа. Жишээ нь нэгэн тэргүүний пионер бас нэг зүйл бол зургийн тайлбар юм. Багш нарын иь тэмдэглэснээр «Во- сурагчийн зургийг авья гэж бодьё. Зургийн тайлбар нь хэт нуршин тооч лода хичээлийн үед анхааралтай хандаж чаддаг, оюун ухаан сайтай, ямарч шинэ хичээлийг саадгүй ойлгох чадвартай. "Тэгвэл эхлээд уул сурагчдийн тухай сайтар судлах ёстой. Тэр сурагч бус- даас юугаараа онцлог вэ? Онц сурдаг сон юмуу эсвэл нэгэнт зурагт үзүүл сэн зүйлийг давтан хэлсэт: байвал, со инны шаардлагыг хангаж, чадахгүйд Тиймээс гэртээ түүнээ дахин давтах ч шаардлагагүй байж болох юм» гэдэг байв. Дүү охин Олятөнгоо хамт цаг үргэлж тоглодог. Оля нь ч их оролдлоготой ням- бай тул Володя атаархдаг байв. Володя Оля шиг нямбай хичээнгүй болох гэж чармайн, зорьсондоо хүрсэн юм. Түүний ЕН сон й й й эцэж цуцашгүйг хэзээ хойно яаах тоод, гэрлийн тохиролцоог тааруул ХЕ Өвөлт хилинлиэ амьяваа үд гайхан биширсэп юм. Оролдлого, авь- на. Үүнд бодит байгалийн гэрлээр гэрэл НУ ЯГ ЭруУ ХОР хусхасанддсннн эн ”яас билгийнхээ- ачаар Володя сайн сай- авах уу? Эсвэл зохиомол (инфульс- рахынэ Мэ ндаднс Нууллн идэвхтэн 2. йдаж байна. хан үр дүнд хүрсэн нь дамжиггүй, Владимир Ильич өөрийн эрдэм боловс ролыг нөхдөөсөө нуудаггүй, хармалж: хайрладаггүй байв. Хэн нэг нь хэцүү тоо бодох, найруулан бичих, латин, грек хэлнээс орчуулга хийхдээ ядарч байвал туслан дэмждэг байлаа хөр болж байв. Казан 5 Ё х 1 й нас ном сонни за Пионер Бямбадорж өөрий єє т й Эн хэн : Цаг ) с ж рийн хариуц- 2 “Буд 1886 аах эцэг” НЭР "Нянаавсаач шониаг “авч авч уншдаг байлаа. Владимир сан «Дөл» багийн баатарчуудын сав Еєнн й НОДЖСЁС ХА аднсг ал шөгцлөө. ЖИЛ өндө ин чу: хаха мааны яанлог, САлдашиэн байлаа. Алс сурагчдын дүрэм, пиоперийн дүрмээр уу Жу сурагч ховорхоп болов. СУ. й бас нэгэн ташуудалт явдал 5 Баасгхлхархай, р «Бямбадорж бол Улаанбаатар ХО0- : : тохиолдлоо. Хааны амь насанд хор хүргэх сэдэлт гар тасан хэргээр хайрт ах-- Александр пь баривчлагдан 1887 оны тав най й 1 дугаар сарын Орос хэлнээс товчлон орчуулан. анги бүлгүүдэд иерах тэргүүний пиоперийн идэвхтэй ЮМ. заАЭг: ! : Ч Д тапих “тэмдэг, тууз, Л Эцрда Ар тлалдлаа. Тэр гашуудадт явдах Ц. ДАШДОРЖ / гутал, үзэг, бэх зэргийг шалгадаг Одоо Пионерийн ахлах! Д 3 3 » Н.МАНД: нэг нь тун хүнтэн сэтгэлтэй байв. Тэгтэл Володягийн Эх багачуултайгаа хамт Ко- кушкино тосгонд иржээ. Тэнд ахын минь номтой шүүгээ байсан нь бидэнд их нө байсан ч пом, сонин уншиж дүүдээ заан Володя маань уйтгараа сэргээдэг байлаа гэж бичжээ. 5) 2 Уу? Хэрэв онц- сурдаг бол хичээлээ хэрхэн давтдаг вэ? Ганцаарчилж уу? ) Эсвэл хамт олноороо юу? гэх зэр- ) Гниг. мэдэх хэрэгтэй, Энэ бүхнээс дүг ү Чэлт хийж зураг авах анхны зохниом- ЖИНГ зурагчин хүн бодох хэрэгтэй. Дараа нь байр орон зайг шилж ны) гэрэл хэрэглэх үү?гэдгийг бодож Пионерийн шалгалт авч бэлтгэлийг нь шалгав. Мон голын багш нарын өдрөөр баатарчууд нь пионерт элслээ Долоо хоног тутам хүрнэ, - Сонин хэвлэлд зургаа хэвлүүлнэ гэ дэг бол өндөр хариуцлагатай мөн, Ийм учраас -авах зургийн раа сайтар шилж сонгосон зохино. идэвхтэн тын -Найрамдлын гуулийн УТГА “Бямбадорж | 4-ийн «Б» ангид сурдаг зүйл баат байвал ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН районы 8 дугаар сург хо 1 2 ЗАЙ БӨХ ЭДНИЙ ДУНДААС ТӨРНӨ. нер сурагчдын үндэсний бөхийн сек цийнхэн ээлжит тэмцээнээ хийж бай гаа нь юм. Барилдааны дараа улсын арслан Мижиддорж өсвөрийн бөхчүүд Асуулт, хариулт «Пионерийн үнэн» сонины редакц, мон- гол “хэл бичгийг |20- хион байгуулах хо- роонд дараах асуул- тууд тавьж, дорхи хариултууд авлаа. АСУУЛТ: -Монгол пнадад, сурагч бүрийг 8-4 зүйлийн үзүүлэлтээр үнэлж мэдлэг чадварыг нь бүх талаас нь дүгнэх болно АСУУЛТ: Дээд амжилтыг зур- гаан баллаар тогтоосны учир юу вэ ХАРИУЛТ: Өдөр тутмын үйл ажиллагаанд монгол хэл бичгийн бичлэгээр сурагчдыг үнэлэхдээ б-аас ї Ж арга хэл бичгийн улсын ДЭЭШ алдвал «муу» гэсэн үнэлэлт өг тэй уулзаж сургаал үг хэлж, ар анхдугаар олимпна Дөг билээ, Энэ байдлыг харгалзан мэх зааж өгөв. Тэрээр .-Х дээ! Та нар “их сай- хан буталх аа байна. Өмсгөл хувцас. чинь “ч сайхан тохирчээ. Идэр бөх Ганболд, Дорждэрэм, Баттулга, Ган хүү нар өсөх ирээдүйтэй бөхчүүд айна гэлээ, Хашир арслан нэгийг мэдэж | ХЭЛ- дын даваа тус бү- Үнэлэх баллын дээд хэмжээг 6-аар рийн онцлог нь юу Тогтоосон юм, 6 алдаад «О» балл вэ? авч байгаа сурагчийг үүрэгтэй сурал ХАРИУЛТ, - Олимпиадын нэ- ЦАЖ байгаа гэж үзнэ. Харин хасах: гийн даваагаар сургууль бүхэн өө- (-) Тэмдэг бүхий баллаар үнэлэгдэ- рийн -тэргүүний бүлгээ шалгаруулж, ХЭ9А хүрч байгаа сурагчийг үүрэггүй, улмаар хоёрын даваанд оруулахаар ТЭж үзнэ, Ийм учраас: олимпиадын : аймаг хотынхоо салбар комисст сана лаа тавина. -- Хоёрын даваа бол аймаг,хотуу шалгалтаар «О»-оос «--б» балл авч байгаа сурагчдыг амжилттай сурал-: цал: байгаад тооцно. 44 тагдлыг (-) баллаар үнэлнэ.” дын тэргүүний бүлгийг шалгаруулж, 2 улмаар гурвын даваанд оруулахаар ДЭЭД тал нь хэдэн балл ОЗБ хороонд сайалаа тавила, ЦООТОЙ” ВЭ?” гт” Гурвын даваанд 4,8,10 дугаар. ХАРИУЛТ, “Олимпиадад оролцож ангиудаас улсын тэргүүн бүлгийг байгаа 4 дүгээр алгийнсурагч 418 шалгаруулиа, балл, 8.9.,10 дугаар ангийн сурагч АСУулт: -Сурагчдын хийсэн 24 балл авах бололцоотой юм бичгийн ажлыг олимпиадад баллын Бүлгийн сурагч бүр (-) тэмдэг- систем баримталж, үнэлдгийн учир тэй балл олныг авах нь улсын тэр- юу вэ? : гүүний бүлэг болж шалгарах їөхцөл : . ЭЯХЛТҮҮСЛЧ 4 бүрдүүли ХАРИУЛТ: Сурагч бүрийн сурла АСУУЛТ: Бүлгийн дундаж |бал- тын хир хэмжээг нарийвчлан тодор лын дүнг хэрхэн гаргах вэ? хойлохын тул баллын систем баримт ХАРИУЛТ" Бүлгү үдий БЭНҮЧОЭгар лан үнэлж: байгаа юм, гахдаа: сурагчдын. авсан. ба (1 Удын Амжилтыг нэмэх (4) баллаар. 30- нэгтгэн нэм к, шилбэрийг бүлгийн хих амжилтандаа хүрээгүй алдаа ду шалгагдсан сурагчдын тоонд хуваа» Олим- дундаж баллыг гаргаа н.0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-: авах болол- УЭО-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-2-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0 Говь-алтай аймийн Халиун сумын 8 жилийн дунд сур- туулцар орвол гудмын нэг ханыг эзэлсэн том самбар ха- рагдана. Энэ самбараас тус сургуулийн ханын соний, су- рагчдын зөвлөлийн «Ургашаа» сонин, «Тоншуул» хуудас үзэж болно. 2 «Тоншуул» хуудас нь цэвэр эдлэгдээгүй дэвтэр, буруу хэрэглэсэн зүйл зэрэг «Тоншуул» гуайн Хурц хараанд су- рагчдын сүүдэртэй талыг танилцуулдаг юм, Ийм болохоор манай сурагчид элдэв зөрчил, дутагдал тун ховор гаргадаг юм шүү. 2 слагчид Манай сайн ту В.АЛЗАХГҮЙ Ш.ТУЯА АСУУЛТ: Нэг сурагч олиминадад : “зовдөг шороодолгүй «Өнөө орой 16 цагаас алдар цуу стай хүчит, идэр 16 бөхийн барил- 2 даантай» гэсэн зарлал үзсэн хүмүүс, Ёцагаас өмнө цугларсан байлаа, Ба- їрилдаан эхэллээ. : -- Баттулга одоо 10 настай, бн- еийн жин 40 кг удаа даргагийн ї тэмцээнд үзүүр түрүү булаалдаж яв- “сан осч яваа хүчит бөх гэж ерөнхий «шүүгч танилцуулав. : Баттулга хүчээр аагласаар өрсөл їдөгчөө өргөнгүүт хавсарч хаяад тү- “рүүллээ, 1. Үзэгч олны хүсэлтээр хүчит 4 бөх тойргын журмаар барилдаж Ганболд түрүүллээ, Энэ -бол 7Канчивлангийн рашаан сувнил- їлын дэргэдэх бага сургуулийн иио- Шарын голын 10 жилийн сургуулийн 16-гийн «Б» ангийн сурагчдыг энэ хичээ вэ зэрэг зүйлийг зөвлөн ярьж,хичээлийн | їлийн жилийн эхнээс эхлэн Чүлтэмсүрэн аргатай уурхайн орон сууц хангамжийн їхэлтэс шефлэн авч ажиллав. Анх бүх «Сурагчдыг хүлээн авч уулзан өөрийн бай “гууллагын ажлын байдал, зорилго су Сургуульд тусалж байна сэм нь эргэлзээгүй бизээ, Манай сургууль дээр олон төрлийн дугуйлан хичээллэдэг. Түү- ний нзг Нь үндэсний бөхийн секц 8-12 насны 16 хүүхэдтэй 5. дахь жилдээ хичээллэж байна. Манай секцийнхэн улсын аварга Дамдин, Мөнхбат нартай уулзалт хийсэн юм. Манай секцээс өсөх ирээ дүйтэй бөхчүүд гарах найдвартай байна, Нийслэлд болсон 9 сургуу- лийн идэр бөхчүүдийн барилдаанд манай секцийн Сандуйжав түрүүлэв. “Энэ хичээлийн жилд амрагчдын өмнө 8 удаа тэмцээн хийж, 700 га- руй хүнд сонирхууллаа гэж багш Дашдондог ярилаа. Сувиллын биеийн тамирын бага эмч Чимэддорж энэ жил тэр секцийн, удирдаж, сургууль хийлгэж байна. Сайн бөх эдний дундаас төрнө. Г.ДАМБА 2545:23шсшлшёпо0шдоттё5шлихдшгсоёшдшдшашдшгидшжшдшдшги6олЖ рагчдын сурч хүмүүжихэд юу. анхаарах зарим бэлтгэл ажилд тусалсан юм. Энэ хугацаанд сурагчидтай 3-4 удаа уул заж, энэ байгууллагын тэргүүний ажил- тан бэлтгэл дэд хурандаа, Шарын го лын тосгоны насанд хүрээгүй хүүхдийн хэрэг эрхлэх комиссын дарга Готов гуай өөрийнхөө амьдралын туулсан зам, бэрх шээлийг хэрхэн давж байснаа ярьж үнэт зөвлөлгөө өгөв. : Шеф байгууллагын “удирдах нөхдөөс хичээлд сууж хоцрогдож яваа сурагчид тай, тэдний эцэг эх, гэр орны хүмүүстэй биечилэн уулзаж сурлага хүмүүжлийн - талаар тодорхой арга хэмжээ авлаа. Мөн ангн танхим тохижуулахад тус- лалцан хөнгөн засвар хийж өгөв. 2 Ингэж бидэнд чин сэтгэлийн туслал- цаа үзүүлдэг тус байгууллагын хамт олонд бид үргэлж талархаж байдаг. Багш Л. ДАВААЖАВ МАЛЧДЫН ДУНД ГӨРЭЛ ЗУРГИЙН СУРВАЛЖЛАГА, -1, Алан тэмээгээр аяллын замд гар лаа. 1 3. «Жаргалын зам» нэгдлийн гишүүн Т. Лувсандоо туайтай уулзахад мал сү рэг сайн, төл бүрэн гээд алс зүүн хяз гаарт (Халх голд) тулалдаж явсан тухай гаа ярилаа, ? 3. Аймаг, улсдаа алдартай хоньчин Б. Сүрэндуламаас ажлын сайхан зөвлөл гөө авлаа. 4. Хашааны чулуу 100 кубметрийг «Цахир боомны» бууцан дээр бэлтгэв. Л. БАЛДАНДОРЖИЙН 3 Б авсан гэрэл зураг, БААТАРЧУУЛ БА ЦЭЦЭРХЭГИЙН НАС! 1969 оны /М2 (51) 4 гуравдугаар сарын 12. “ТОГЛООМЫН ТАНХИМ В. И, Лениний нэрэмжит Мон голын пионерийн ордонг хүүхэд та нар юу эс андах билээ. В. И, Лениний нэрэмжит Монголын їпно нерийн ордонд олон арван анги тан хим бий, Бид саяхан пнонерийн ордны тоглоомын танхимаар ор- лоо, Пионерийн ордны тоглоомын танхимд монгол үндэсний хөлөгт болон шагайн төрлийн тоглоом, ширээний хөдөлгөөнт, барьж | эв- лүүлэх тоглоом Зэрэг Маш олон төрлийн тоглоом бий. Зөвхөн хөл лөгт тоглоом 50-над төрөл, (100 орчим ширхэг байгаа ажээ. Хүүхэд та нар шагайгаар яаж яаж тогло- догсон билээ, Тэр бүгдийг энд тог лодгоос гадна шагайгаар шинэ с0 нин агуулгатай тоглоом зохион тог лодог болжээ. Пионерийн ордны тоглоомын танхимд баатарчуудын булан хамт бий, Тэгээд ч баатар- чуудын дунд зохиогдох олон төр лийн ажлыг энэ танхим эрхлэн явуулдаг байна, Нийслэлийн 2, 8, 5, 17, 24 дүгээр сургуулнуд Энэ танхимтай ойр холбоотой ажил- лаж баатарчууд, пнонерийнхээ аж лыг энд зохион явуулсан нь сонир холтой болжээ, Нийслэлийн олон арван сургуу тийн хүүхдүүд Энд ингэж тоглож нааддагаас гадна өөрснөө шинэ со нин тоглоом зохион тоглоомын танхимын санг аривжуулж 0ай- даг сайхан зайшилтай бол-- жээ, Тоглоомын танхимын идэвх- тэн 50 сурагч бий гэнэ. Энэ идэвх тэн сурагчид шинэ сонин тоглоом зохиох, олох гадна сургуулиуд дээрээ тоглоом сурталчлах, тараах ажил хийдэг байна, Тоглоомын танхимын идэвх тэн нийслэлийн 17 дугаар сургуу- лийн сурагч Долгорсүрэн, Ёндон- жамц, 16 дугаар сургуулийн су рагч Амаржаргал, Рагчаасүрэн нар маш идэвх зүтгэлтэй ажиллаж байна. : --Манай тоглоомын “танхимд өдөрт дунджаар 100-гаад хүүхэд ирж тоглодог. Бид хүүхдүүдийг тог луулаад байх зорилготой төдийгүй тоглоомын ач холбогдлыг ойлгуу лах, түүнийг дэлгэрүүлэх ажил зохиодог. Тоглоомын идэвхтнүүд энэ талаар их ажил зохиож бай гаа юм. Манай идэвхтнуүд 7 х0- ногт 2 удаа цугларч юу хийсэн, юу хийх гэж байгаагаа ярилцдаг, Баатарчуудын штаб 7 хоногт 1 удаа цугларч ажлаа Явуулна. Бид тоглоомын танхимаа улам баяжуулж, тоглоомыг нь төрөл- жүүлэх Зорилт тавин ажиллаж бай на гэж тоглоомын танхимын Эру лэгч ярив. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | ТОГЛООМ БОЛ ХҮҮХЭД |ӨӨРСДИЙ НЬ. ОРШИЖ (БАЙГАА БӨГӨӨД ӨӨРЧ ЛӨН ХУВЬСГАХ ЗОРИЛ- (ГОТОЙ, ЭНЭ ЕРТӨНЦӨӨ шанНЫ МЭДЭХ ЗАМ НЬ | | АЖИЛ АЛБА ТОМЧУУ ДАД ХИЧНЭЭН. ИХ АЧ ХОЛБОГДОЛТОЙ БАЙДАГ БИЛЭЭ... ХҮҮХДҮҮДЭД БОЛ ТОГЛООМ МӨН Л ТЭР ЗЭРГИЙН ЧУХАЛ АЧ ХОЛБОГДОЛТОЙ .БАЙ- ДАГ ЮМ. А, С, Макаренко М, Горький » ӨЭЭЭбЭӨЭ бэээээээ ШУДАРГА... ШИОНЕР Саяхан нэг өдөр Тагс- жаргал нэг төгрөгөө эрээд хаалганы тэнд дчиход бөөн юм харагдав. Очоод автал олон төгрөг байлаа, Тоолж үзвэд 500 төгрөг байжээ. «Би одоо энэ их мөнгийг хаана аваачиж өгдөг билээ» гэж бодоод гэнэт ойрхон байдаг сэргийлэх ангийг са- налаа. Тзнд очоод жижүүр дээр мөнгийг нь оруулж өг- лөө. Сэргийлэгч түүнд баяр хүргэж сайнйаалаа. Түүний үеийн нөхөд багш, эцэг эх нь баяр хүргэж саяхан Төгс жаргалыг пионерийн ги- шүүнд злсүүллээ, Энэ үнэнч шударга охиныг 10 жилийн ажил эрхэлдэгээс | нэгдүгээр дунд сургуулийн 8-ын «8» ангид суралддаг Лувсанцэрэнгийн -Төгсжар- тал гэдэг юм. Пионерийн ахлах удирдагч Ц. БАЗАРГОЧОО нэ. Шооны нүх хэд л ! 2 нүх тоолж тэндээсээ буцаад 9 зүүдэлд тоолж | ухарч бууна. Энэ нь нөгөө ямаа нь гүүрийн голд |) байхад нэг нь ухарсаар гүүрийн захад ирэх бол- но. Тэр нь гүүрээ орхиж замыг нөгөөдөө лөө!ж өгсөнд тооцогдож хожитдлыг хүлээнэ. | Пионерийн ордны тоглоомын танхимын багш | : | Зөрүүд хоёр ямаа Энэ тоглоомоор хоёр өөр өнгийн хүү тоглоно. Тэгэхдээ 1,6 нүх бүхий шоо хэрэглэгдэнэ. Нэг нь харын төлөө, нөгөө нь цагааны төлөө тогло но. Тоглолт эхлэхэд 2 хүү нь гүүрийа 2 захын 1 улаан дугуйд тавигдсан байна, хаяж хэний нь шоо илүү буувал тэр эхэлж нүү буувал төдийг урагш нүүнэ. Тэгэхдээ эсрэг тоглогчийн талбай уруу орох ёсгүй. Хэрэв эсрэг тоглогчийн талбайд | хүрэх болбол өөрийн талбай уруу шооны үлдсэн - тоогоор ухарч нүүнэ, 7Кишээ нь: тоглогчид 2 буу дал үлдэж шооны нүх 5 буусан байвал Дараа нь шоо тоолж урагш Чө- Д. ШИЙТЭР. ГАЛИНА ЛЕБЕДЕВ шад ЗЭй/2, шездр | со 8рС- ЄУтүүү сг. сэг 2эшЖүҮ. » / сэ, 7"2 7, 4ЛС7С 1 иш сэ: ГЧУуүу 254224 " "УМ Сэ 0 СЧН ив үзгэн П 1 Нэгэн удаа зааны тугал, анаа4- шийн унага, имжний зулзага гурав театрт очжээ. - Биднийг бүжигчнээр ё2вахгүй юу? Бид бүжиглэхийг хүсч байна. гэж тэр гурав дуу нийлүүлэн өгүүл сэнд - Болноо гэж театрын Захи- рал өгүүлснээ, тэгэхдээ та нар ху- руун дээрээ зогсож чадвал чинь бүр ч дуртайяа авах болно гэ нэмж хэлжээ, Зааны тугал, ана2- шийн унага, имжний зулзага гу- рав хуруун Дээрээ зогсох Гэж оролдсон боловч ёрдөө бүтсэнгүй. -За даа, за нарт ямар ч авьяас алга даа гэж захирал гунигтайхан санаа алджээ, : Зааны тугал, анаашийн унага, имжний зулзага гурав уйлж: --Одоо тэгэхээр бид гурав энэ дэлхий дээр юугаа Хийж, амьдрах болж байна даа. Бидний л эргэн тойрны амьтад цөм авьяас билэг- тэй байхад бид гурав гэж ядахдаа хуруун дээрээ ч зогсчихож Дөн- гөдөггүй байна шүү гэжээ, Тэгээд гурвуулаа гудамжаар нгүүрс ал- дан. явж байжээ. Гэтэл түймэр гарч нохойн хороо шатан, сарав- чин Дээгүүр Нь улаан дөл манал- заж байв, Зааны тугал Устай торх руу бушуухан гүйн Очиж урт ХУ- шуугаа торх руу дүрж байгаад хамаг усыг нь ХОвх сорон авчээ. Тэгээд хушуугаа өргөн Өнөөх Ш4- таж буй нохойн хороо уруу гүйн ороод, гал түймрийн машин урт хоолойгоор годгодуулж байгаа юм шиг усаа шүршиж гарчээ. Түйм- рийн гал утаа үнс болсоор төдхөн А-41060 бүрмөсөн «унтарчээ. Гал унтрааг- чид хүрээд ирсэн чинь тэдний ач тус нэгэнт хэрэггүй болсон байв. Зааны тугал галыг унтраачихжээ. Тэгээд тэр унтраасан галынхаа Х4- жууханд эгэл даруу царайлан 80Г- сож байв. Бобик нохой зааны ту- талд талархаж, гөлөгнүүд нь баяр- ласандаа түүнийг тойрон . үсчиж цовхчиж байв, Гал унтраагчид Заз- ны тугалд ойртон очоод -Нааш ир! Зааны тугал минь! Бидэнд чам шиг шаламгай гал унтраагч тун их хэрэгтэй ,байна гэхэд зааны тугал их баярлажээ. Гялалзсан төмөр тугалд их зохиж, түймрийн маши- ны хонхны тэнд сууж явах байр- тайН ч болж авчээ. Тэгээд анаа- шийн унага, имжний зулзага хоёрт гар өргөн даллаад хонхоо ханги- нуулсаар давхин оджээ. Анаа- шийн унага, нмжний зулзага хоёр гудамжинд хоцорлоо. Мөн хачин юм, Зааныхаа тугалыг ердөө л нэг жирийн амьтан гэж боддог байсан маань ийм УЧиртай бдлдог байжээ гэж тэр хоёр ярилцаж ЯвВ- жээ, Тийнхүү хоёулан толгойгоо ганхууланхан, атаарханхан Яяв- саар эзгүй газар хүрч прэв, Хар- сан чинь туулайнууд байшин барьж байв. Өргөгч цамхаг нь эв- дэрчихээд тоосгоо нэг нэгээр нь тэврэн зөөж байв. Тэр нь их зов- лонтой харагджээ,- Анаашийн унага “тэдний байд- лыг удаан гэгч нь харж: зогссо- ноо: --Би чинь харин энэ цамхаг- тай их төстэй юм биш үү? гэснээ дэргэд нь зэрэгцэн зогсоод, алив байрнаасаа тоосгонуудаа нааш Нь ШиДЭЭД бай гэв. Туулайнуудын ажил тун бүтэмжтэй боллоо. Анаа- шийн унага Минь, чи бидэн дээр ир л дээ, Айдаа чи барилгачин болбол мөн ч догио гэж туулай- малгай, зааны! , шин айсуй нууд өгүүлэв. Имжний зулзага ганцаар үлдээд, дороо баахан дэвсэлж: цовхчсоноо гэртээ харив «Би л ганцаараа ажифгүй үлдэх шив дээ, Яая гэ- хэв дээ надад ямарч авьяас байх- гүй юм байхаа даа». гэж “бодов. Ердөө л тэгЖ бодоод харсан чинь гудамжаар шуудан, хүргэгч хөг- явдса. Түүний цүнх дүүрэн юмтай, бас тэгээд жигтэй хүнд. аятай харагджээ, (Шуудан хүргэгч хүнд тээшиндээ үүртэн, нуруугаа жигтэй бөхийлгөчихсөн явах ажээ, --Чи юугаа харан зогсном бэ? гэж шуудан хүргэгч асууснаа нас- тай ядарсан хүнд туслах хэрэг- тэй шүү дээ гэв. Имжний зулзага шуудан хүргэгч өвгөний бүх со- нин, захиа сэтгүүлий нь авч Өө- рийчхөө гэдсэн дэх уутандаа ХИй- чихээд шатаар бүх давхруудад харайн цоройн гарч бууж хаалга- наас каалганд дүүлэн орж гаран хагасхан цагийн дотор бүх юмыг тараагаад гүйцэж орхижээ. ШУуу- дан хүргэгч өвгөн имжийн зулза- гыг харж инээмсэглэснээ хошуу хүзүүгий нь илж, со 5 --Айдаа надад, чам шиг авьяас чадал байсан ч болоосой. Зуун жил тэтгэвэрт гарахгүй ажиллах- сан...Чи. манай шууданд орж ми- -ний хийдгийг хийвэл чинь манай- хан цөмөөр чамд яаж баярлахсан бол доо гэв. Имжний зулзаганд энэ ажил «ихэд таалагдахад нэгэн адил баярлав, Хэсэг цаг өнгөрс- ний дараа зааны тугал, анаашны унага, имжний зулзага гурав да- хин уулзжээ, Гурван найв анх бү- жигчин болох гэж яаж |хөглөснөө дурсан ярьж элгээ хөштлөө инзэн ХӨГЖИЛДСӨН ГЭНЭ ЛЭЭ:, Б. ОЮУНБИЛЭГ . “сорнуулав. гашвоктсшижлишлжэгсирпсившоссишиышйдоголонн Хариуцлагатай эрхлэгчийг ! гс,Ц: ГАЙТАВ Д. Сүхбаатарын. нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс -14140 “Монгол Ардын Хувьсгалт На мын Төв Хорооны ээлжит ҮГ! бүгд хурал 1969 оны гуравдугаар са- рын 18-нд Улаанбаатар хотод ХУ- ралдав, Бүгд хурал «Улсын мал аж ахуйн машинт станцийг хөдөө аж ахуйн хоршооллын системд шилжүүлэн, засварынх нь баазыг бэхжүүлэх тухай» БНМАУ-ын Хө дөө Аж Ахуйн Яамны сайд нөхөр М. Дашийн илтгэлийг сонсож хэлэл цэв. «, Бүгд хурал хэлэлцсэн асуудлаа раа тогтоол гаргалаа. Тус бүгд хурал дээр, МА ХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр на рийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга нөхөр Ю. Цэдэнбал үг хэлэв. МАХН-ын Чөв Хорооны бүгд ху рал өвс хадах станцуудыг бан- гуулж хөгжүүлэн бэхжүүлсэн нь “МАХН--ын Төв Хороо арилгах тэмцэл өрнүүлэх, мад аж ахуйг хөгжүүлэхэд боловсон арга ажиллагаа дэлгэрүүлэх, хөдөө аж ахуйд шинэ техник нэвтрүүлэх, мал аж ахуйд тэжээлийн бааз бай туулах, зорилтыг шийдвэрлэх, ар дын хувийн аж ахуйтанд социалист хамтын том аж ахуйн давуу талыг харуулах зэрэг ажилд асар нх. ач холбогдолтой болсон юм. Хоршооллын хөдөлгөөн хөдөө ну тагт хурднаар өрнөн. хөгжсөнтэй холбогдуулан 1950-над оны сүүл- чийн хагасад өвс хадах машинт станцын олонхийг мал аж ахуйн машинт станц болгож өөрчлөн бай гуулж, тэдгээрт хөдөө аж ахуйн нэгдэлд зөвхөл өвс хадлан бэлтгэх төдийгүй, бас тариалан хөгжүүлж, малын тэжээл тариалах, даршлах, хонь хяргалтыг механикжуулах, "А-амах «авж айл л. ААД Хан 1 ны У! бүгд хурал хуралдав - мадын үүлдэр угсаа сайжруулах, малын хашаа саравч, барнлга. бай шин барих, хөдөө аж ахуйн багаж хэрэгсэл засварлах, ачаа тээш зөөж тээвэрлэх зэрэг ажилд тус лалцуулах үүрэг ногдуулсан юм. 1960-аад оны эхээр нам, засгийн шийдвэрээр инлээд олон станцын эд хогшлыг нэгдлүүдэд буцалтгүй шилжүүлсэний гадна тариалан хөг жүүлж, малын тэжээл бэлтгэх та- лаар нэгдлүүдийг үйлчилж байх үүргийг үлдсэн мал аж ахуйн ма шинт станцад тохоож, мал аж ахуйн машинт станцын гүйцэтгэж байсан зарим ажлыг өөр байгуул- лагад, тухайлбал шинээр байгуу- лагдсан улсын үржлийн станцад шилжүүлсэн билээ. Хөдөө аж ахуйн техникийн хан- гамж нь байнга сайжирч байгаа одоо үед хөдөө аж ахуйн нэгдлүүд үүний өм!ө мал аж ахуйн машинт тариа лангийн болон тэжээл бэлтгэлийн үндсэн бүх ажлыг өөрсдөө биеэ давж хийх бололцоотой болжээ. Нөгөө талаар одоо аймгийн нэгдэл дундын үйлдвэрүүд улам бэхжиж, хийж гүйцэтгэх үүрэг нь сүүлийн жилүүдэд нилээд өргөжиж байгаа учраас мал аж ахуйн машинт станцын . матерналын баазыг ашиглан, нэгдлийн хөдөө аж ахуйн болон бусад машин байна, Дээр дурдсанаас үндэслэн, өвс хадах машинт станц болон мал аж ахуйн машннт станцуудын түүхэн зорилтыг үндсэндээ хэрэгжин биел лээ гэж үзээд Монгол Ардын Хувьс гал Намын Төв Хорооны бүгд ху рал мал аж ахуйн машинт станцуу дыг хөдөө аж ахуйн хоршооллын системд шилжүүлэх нь зүйтэй гэж үзжээ. ! техникийг | засч, сэлбээд байж чадахуйц болж мал аж ахуйн хоцрогдмол байдлыг станцаар хийлтэдэг байсан "бҮХВАЗТАРАН-ХЭ6 “ НОНЕРИЙН байгауллагын Төв: Зөвлөхийн сонин 25 дакь жилдээ Гуравдугаар сарын 1969 оны 197: Лхагва М 12 1074) Үнэ 10 мө цэргийн үлдэгдэл Барон Унгерид ны империалистууд тусалж 1920 манай хилийг давуулан довтолгов дын цэрэг, 1921 АНХНЫ ЯЛАЛТ ї 1921 оны гуравдугаар сарын 18-нд ! 1(65:911:3 жанжин Сүхбаатараар удирдуулсан манай 400 орчим хүнтэй ардын жу ” рамт цэрэг 10-аад мянган гэ-мин цэр гийг Хиагт хотоос хөөж чөлөөлсөн тэр ялаж тын өдрийг манай ард тїмэн ар дын армийн баяр, бүх ард түмний бая рын өдөр болгож, бүр ёслон тэм дэглэдэг заншилтай билээ, : ЦАГААНТНЫ ЭСРЭГ ЯВУУЛСАН БАЙЛДААН Улаан армид бут цохигдсон цагаан 122: Ч й ран довтолсон хэвээр 1989 оны 5 дугаар Японы империалистууд халхын 1) моор манай улсын дээрмийн дайн явуулж есдүгээр: мн гитлерийн дээрэмчдийг бут. хайрыг хүлээсэн юм. “Тэмцэл тулалдаанЕ! талын Ш., Гонгор, Л Дандар, С. Да Данзанваанчиг, Л Аюуш “нєр багачууд та нар: сайн мэднэ нэг хэсэг нь эхорныхоо дархан хязгаарыг манаж, өгөө хэсэг н оны хавар Бароны ихэнх хүчийг Хиагт хотын орчим бут цохиж, улмаар нийслэл хүрээг эзлэч авчээ, Мөн 1932 онд дотоодын -эсэр- 4 гүү нарын бослого гарч түүнийг бут ЯПОНЫ ЭЗЭРХЭГ ТҮРЭМҮЙ НАРЫГ БУТ ЦОХИСОН НЬ сарын 1 хилийг збрчиж : рын нэгэнд -Япончууд Монгол-Зөвлөл Оуо38 7 тийн армид бут цохигдов. Хэдийгээр Японы: империалистууд бут -цохигд- сон боловч манай дархан хил рүү дай байв, Зөвлөл- тийн ард түмэн, түүний ялгуулсан ар охис ны империалист Ялонд шудрагасдайн зарлахад 1945 онд манай засгийн га зар японы империалибтуудын эсрэг нэ гэн адил шударга дайн зардаж,-|Мон : голын ардын арми, Зөвлөлтийн улаан армийн хамт 1000 шахам км:ийн бэрх шээлт зам туулан Дайсныг дарж, дар” хан цолоо мандуулж ард түмнийхээ! : ш,Ц ОЛлЗНОЛ ча срын олон баатар төрж гарсныг пино- орныхоо социалист бүтээн байгуулалт дээр хөдөлмөрлөж байна, : Эх орноо батлан хамгаалах, хөдөл мөрөлх, сурах ариун үүргээ нэр төр- тэй биелүүлж байгаа ардын адмийн Шивээ Хиагтыг авахад Шилэн дэнлүү хэрэггүй, Шийдэж ирсэн гэ-минг Ширмэн бөмбөгөөр сөнөөв. Дөрвөлжин сүмийн үүдэнд Дөрвөн пулемёт зоолоо. Дүрвээд ирсэн гэ--минг Дөтийн замаар тонилгов. Баруун уулын орой дээр Баахан цэрэг жагсаагаад Бас түүний цаана Баатар жанжин баталлаа, ” “Ухаа хонгор морьтой Улсын их жанжин даа Учир бүгдийг ухуулсан Ухаан ихтэй хүн дээ, Япо онд . Ар 22 ЭГ2 2 Өндөр уулын орой дээр Үхэр: буугаа зоогоод - Үелээд ирсэн гэ--минг Үнсэн товрог болгов, | 41-нд 271 эгж 1---. Авралт нөхдийн ачаар чих ШД Ї дай Айта булаг хөлөд лан 707777 7 са 7777797240А627777 Анх удаа мандуулав. 222772 5 Ардын намыг байгуулж Ахуу цохилтыг тунхаглаад Алимад дайсныг дараад Ард түмнийг амаржуулав. байлдагч ах эгч нартаа:Ардын армийн 48 жилийн ойг тохиолдуулад монго- лын бүх пионер багачуудых:.цогтой халуун баяр хүргэе! . 122) ард дөлмөрч уламжлалаар срилгоор-П.. армийн” зал Дд , Нэргүй ахлагчтай ШНВЭЭ ХЮМААНТ.. 2 : 25 2 22 Луу халаа Отряд» “байгуулжээ. 1 22079 Энэ отрядынхан «Ангидаа ахмадын дай- Одоо манай армид албан хаагчдын : “ачуулах лс : Эв муу "УмумумуумиумууууууууууммиумуулуллллллллллААААААА “ Нийслэлийн 10 жилийн 30 дугаар дунд Сургууль дээр залуу үеийг нам, түмэн, армийн хувьсгалч дайчин,хө хүмүүжүүлэх зо- ї «Ардын “чин уламжлалаас сурцгаая» гэсэн-булан хил байгуулан ажиллаж байна, БЭХ Гэрэл: зургийг Ц, Самдан авав, Пионер, баатарчууд аа! Бид шинж лэх ухаан, техник хурдан хөгжиж бай гаа хорьдугаар зуун буюу огторгуйн зууны үед амьдарч байгаа газ заяатай хүмүүс юм. Гэвч бидний амьдарч бай гаа энэ гарнг дээр соцнализм, »капнта лизм гэсэн өдөр шөнө шиг эсрэг тэсрэг хоёр ертөнц зэрэгцэн оршиж байна. Соцнализм- ахан дүүсийн найрамдал тэгш эрхт ёс, эрх чөлөө, тусгаар тогт нол, аз жаргал, бүтээлч хөдөлмөр бн- лээ. Гэтэл капитализм бол дайн үхэл хага цал, арьс өнгө үндэсний дээрэнгүй үзэл, ажилгүйдэл, үгүйрэл, хоосрол юм. Та нар өдөр тутмын соинн хэвлэлээс Вьет намд болж байгаа дайны хор ушгийг сайп мэдэж байгаа. Өнөөдөр Өмнөт Африкийн Бүгд Най рамдах Улс, Өмнөт Родез, Америкийн Нэгдсэн Улсад арьс өнгөөр гадуурхах үзэл хүчтэй ноёрхсон хэвээр байна . Дэлхийн сайн боксчны нэг Касснус Клей олон улсын олимпнадад амжилт- тай оролцож гэртээ нрээд Новый Ор- леан дахь цайны газар ороход нь цай ны газрын эзэн үйлчлэхээс татгалзжээ. Тэгэхлээр нь Касснус Клей: --Би арван долоон настай би олимпийн алтан ме даль авчирлаа гэж хэлэв. Цайны газ рын эзэн: ? --Хэн алтан медаль авчирах нь над хамаагүй. Чи хар арьстан. Эндээс одоо хон тонил! гэж хөөжээ. Хүүхдүүд ээ! Хөрөнгөтөн орнуудад хэдэн арван сая хүн ажчлгүйдэн өлсч байна. Ялангуяа АНУ ажилгүйдлээрээ нь юм. тоо Тэд толгой ажилгүйчүүдийн байдаг. хөлс ца линг нх хэмжээгээр хороодог байна. хөрөнгөтөн орнуудын, Хөрөнгөтөнгүүдэд 11 олшрох тусам ашигтай ажилчин хүнийг хавчиж ажлын Одоо Испанид генерал Франкогийн фашист дэглэмийн эсрэг ажилчид, уур хайчид ажил хаян тэмцэж байна. Японд Америкийн цэргийн баазыг нутаг ДЭВС- гэр дээрээ байлгахгүйн төлөө 352 хотын сая шахам хүн гудамжинд гарч жагсаал цуглаанд оролцож байна .АНУ--д зэв сэглэлээр хөөцөлдөх, химийн болон бак териологийн дайнд бэлтгэхийн эсрэг АНУ--ын эрдэмтэд нэг өдрийн ажил хаялт зарлажээ. Бид, ахмад үеийнхнийхээ цус асга- руулан,байлдаж олсон эрх чөлөөг эдэлж «Өргөн уудам путгийнхаа өвчүүн дээр нь» аз Жаргалтай амьдарч байна. Бид- ний энэ сайхан амьдралыг хараад дай сан үзэн ядаж байна, Тийм учраас өсвө рийн Сүхбаатарчууд бид цэрэг эх оронч үзлээр хүмүүжиж, эх орныхоо атга шо рооны төлөө амь насаа зориулахад Хэ зээд бэлхэн байх ёстой. Үүний тул бид бага наснаасаа эхлэн манай Ардын ар мийн дайчдын амьдралтай ойр дотно танилцаж, тэднээс ихийг сурч байдаг. нийслэлийн, Баатар хот нэрэмжит 88 дугаар дунд сургууль дээр очлоо. Энэ сургууль дээр «Ардын армийн залуу халаа от ряд»э, «Ардын армийн холбоочдын 3а луу отряд» хоёр ажиллаж байна. Ардын армийн залуу халаа отрядын пионер Ё. Алтанцэцэг гэдэг “цовоо їшар охинтой уулзахад: -Би «Ардын армийн Саяхан бид Москвагийн сооосоооо0000000002 ИХЭР ГУРАВ ТӨРЛӨӨ Өвөрхангай аймгийн төвийн 10 жи лийн дунд сургуулийн 10-ын «А» 10“-ын «Б», 7-гийн «Б» зэрэг соёлч нөхөрлөлийн ангиуд саяхан нэг өдөр цол мандатаа авлаа. Нөхөрлөлийн хугацаанд энэ ангиуд 100 хувь Су ралцаж сурагчдын (60 хувь нь онц сайн суралцжээ. Энэ ангиуд оройн давтлагыг чанартай хийж, сул сурлагатай сурагчдад тусалж |чадса ны үрээр сул сурлагатангүй болжээ. Хичээлийн хэрэглэл, хичээлд бэлт гэх талаар сурагчдын ар гэрээр явж, тогтмол шалган зөвлөдөг учир Су рагчдын хичээлийн хэрэглэл бүрэн жигдэрсэн байна. 7--44 хоногт «Су рагч хүний хэвшин мөрдөх дүрэм» тэсэн сэдвүүдээр маргаан 4--8 удаа хийж, орос хэл дээр чадмаг уншиж орчуулж сурцгааж байна. Аймгийн төвийн цахилгаан станц, артель, хүнсний комбинат “зэрэг газ раар экскурс зохиож, гишүүн бүр үүргийн хугацаанд 20 хэвлэлийн хуу дас ном уншиж тэмдэглэл хөтөлжэЭ. Захиалсан хэвлэлүүдтэй холбогдсон номын маргаан 6 уншлагын бага ху рал 11 удаа хийж, 7 хоног бүрийг тоо орос хэл уран зохиолын, нэрэм жит 7 хоног болгон явуулснаас гад на сурагчдыг хооронд нь сурлагын уралдаантай ажиллуулж байр эзлүүл дэг болсон байна “ХБХБ тэмдгийн нормыг ангиуд цөм хангажээ. Ц. Нэр гүй, Ц. Шийлэгпагам, А. Цэрэнно ров ахлагчтай соёлч нөхөрлөлийн ан гиудын араас энэ сургууль дээр ихэр нөхөрлөл олон төрөх нь дамжиггүй. Өвөрхангай аймгийн МХЗЭ -ийн хо рооны ажилтан Ч. ДЭГДМАА шилштшдшдшлы 522222 тиэёшдштшгтшгшэлиїлшлитшлдыш дчлилилчту ол Ё тишш тшчлшгшгштшш ФУХОЁШЕСЛЫЛЫШ-ос38 сУлэЛл В2ш258ш228:222ш5п22п222гш522шг2шгштшдштдштшгшгдшгштштө2х:2::2х2::2::7::7::7л:25:2х:7:27::2ш 2 дугаар сургуу Эрдэнэчулуун, таван онцын эзэн С. Х. Наран жаргал, салааны дарга Г, Энхтуяа Зургийг М. ЦЭНД Д, Сүхбаатарын нэрэмжит лийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Д. Амгалан, бүлгийн дарга нар нийслэ лийн 10) жилийн залуу халуу отрядад» З дахь жилдээ с хугацаанд бид Монгол галт Армийн туулж ирсэн түүхэн зам налыг судалж, амьдралтай ойр танилцсан. Би, Чэж морзын цагаан толгой тогтоо айгаа. 5 Энэ хавар шалгалт өгөөд ирэх жилээс, холбоочдын залуу отрядад сурах хүсэл тэй байна. Халхын голд аялан ЗХУ--ын баатар, Яковлевын хөшөө, зөвлөлт монголын ерэн: баатрын хөшөө, монголчуудын ХӨ шөөнд цэцэг тавьж сумны хонгио, япо ны онгоцны сэг олж үзсэнээ их сойнр холтой ярьж өгсөн, Өнгөрсөн зун Ховд, Увс, Говь-алтай аймгийн нутгаар Хав- таг Байтагийн чиглэлээр аялж Ховд аймгийн Алтай сумын төвд байга”. ван баатрын хөшөө, Бор цонжнд байгаа нэргүй хорин баатрын тавьж, Баатарчуудын шовгор, гийн өндөрлөг, гарч явснаа бидэнд ярьсан Хүүхэндэй багш энэ зун армийн залуу халаа ОТ рядаасаа хүүхэд авч явна гэсэн. Бид цөм манай ахмад дайчдын алдраа мандуулж явсан түүх дурсгалт газраар явах хүсэлтэй гэж ярилаа. Би пионер Алтанцэцэгээс: “ТэгшээЭэ- -Чи арван баатрыг нэрлээдэх гэлээ. Тэгшээ, Дан Хаянхир- Ра Алтанцэцэг, Даваадорж, дархайдав, Гиваан, Пэлжээ, ваа, Баян, Гончигзэвгээ, Чойжин, хайд гэж түгдрэлгүй хариулав. . Тойрон аяллынхны сэтгэгэдлийн ДЭВТ рийг сөхөн үзвэл: «БНМАУ--ын дархан хил хязгаарыг хамгаалж байгаа... ДУ- гаар салбарын байлдагч Балжинням би нийслэл. Улаанбаатар хотын 88 дугаар сургуулийн тойрон аялагч та нар манай ахмад дайчдын цусаа урсгаж ялалтаа мандуулж явсан түүхт газраар аялж явёад их баярлаж байна» гэж хилийн заставын байлдагч Балжинням бичжээ. Манай өсвөрийн Сүхбаатарчууд энх рий хайрт эх орноо нүднийхээ цөцгий шиг хайрладаг. Тийм ч учраас манай пионер сурагчид, ахмад хувьсгалчид, ахмад дайчдынхаа эх оронч интерина ционалч сайхан уламжлалыг үргэлж- лүүлэхийн төлөө цог золбоотой тэмдэг чид болох зориг эрмэлзлэл лүүрэй бай даг юм. Ж. ХОРЛОО хсаоооотоооооооооосоолоосохоооооооососооосоооооососоооооооосоосооосоооооссооососооосоооо ХЭЖ байна. лЕНИНИЙ мэн ДЭЛСНИЙ 100 ЖИ лийн ойд 8. 1. ЛЕМН 8 ДНОВЁ Владимир Ильич Ульянов (Ленин) ро дился 22 апреля 1870 года в городе Симбирсне (ныне Ульяновсне) Отец Владимира Ильича был учите- лем, Мать его была дочерыо врача, Она была образованиым человеком Она хо- рошо знала французский, немецкий ин английский языки, любила музыку.Она проводила почти все время дома с Деть- ми, Дети очень любили и уважали её, В детстве Володя Ульяпиов часто игГ- рал с сестрой Олей, Мать иаучила чи- тать, Володю с пяти лет, БВ девять лет Володя поступил в первый класс гимпа- зии, Учился охотно и отлично. Влади- мир Ильич окончид гимпазию с золотой медалью, "Тайлбар: Энэ сэдвийг 6 дугаар ан- гийн хүүхдийн мэдвэл зохих зүйлийг: ба римжаалан бичив. Зурсан үгийг толь бичгээс олоод, дараа нь сэдвийг ун- шаад бичгээр орчуулж багш т лээрэй. даа үзүү Ответьте на волросы: 1, Когда и где родился Ульянов В.И.? 2. Кан его звалп в детстве! 3, Кем был отец Владимира Ильича?. 4. Нем была мать Ленина? 5, Накие языки знала опа7 хөшөөнд ЦЭЦЭГ: Командын шовгор дээр? тулалдаж ? Биаянхднгор аймгийн Баянцагаан су- 0-6 мын 8 жилийн сургуулийн дэргэдэх пид нерийн бүлгэмийн зөвлөлөөс «Пионе- рийн үнэн» сомины анхны дугаар гарсны 25 жилийн ой угтсан 2 сарын ажлын тө- лөвлөгөө зохион ажиллаж байна. Пионе рийн бүлгийн цуглаануудыг «Багш,зөв- лӨгчдөө барих бэлэг» гэсэн нэртэй хийж байна, Гуравдугаар сарын 5-ны өдөр. «Дайчин замнал» гэсэн уншигчдын бага хурал хийв. «Пионерийн үнэн» сонины анхны дугаарыг тусгай жаазанд аль ч талаас нь уншиж болохуйцаар хийж сур гуулийн тасаг байр, эцэг эхийн гэрээр 5! явуулан «Пионерийн үнэн» сонины түү. хэн хөгжлийг таниулж эхлэв. Сонины |. хоо 25 жилийн ойн өмнө тэргүүний ун- шигчдыг шалгаруулах, идэвхтэн бичиг-. чидтэй уулзаж, үдэшлэг өдөрлөг зохиож эхэллээ, 1969 оны суулийн хагас жи» лийн захиалга явуулж, тцонер, баатар. чууд бүрээр захиалшулах, хөдөлмөрч- дийн дунд «Пионерийн үнэн» сонин сур 8 талчлах, захиалуулах ажил хийхээр зэ Л, Балдандорж | ос 6. С кем играл Володя в детстве? 7. Ногда Володя поступил в гимиа. . зию. й 2 8. Как он окопчид гимпазию? др Даалгавар: Эпэ асуултын дагуу дээрх сэдвийг яриа болгон өөрчил, СОРОН Хэлний зүйн тайлбар Орос хэлний үйл үгс өнгөрсөн цагийн хэлбэртээ мужской род: Л 7 женский род--ЛА,средний род--10, олон тоондоо--ЛИ төгсгөлтэй байдгийр. санаж дараахи дасгалыг ажилла, Дасгал Ленин роди...ся в 1870 : : 225 ГО, : Отец его бы....учиртелем, Эн мэ еёго бы,.образованным человеком, . ать Владимир Нльича знал,,, несноль . ко иностранных язызов. Дети очень ува. жа... и люби.. родителей, 1 Мать научи,. читать Володю с їпятй. лет, В девять лет Володя поступил... 8 . гимназию. Он учи...ся отлично ин окон». чи,...ёв с золотой медалью, | Даалгавар, Шүлгийг тогтоож унш.. | с. Маршак | ЗНАМЯ ЛЕНИНА. У Кремля в гранитном мавзолее Он лежит меж флагов, недвижим, А над минром, как заря алея Плешет знамя, подиятое им, "Ш, сүх, Асуулт:-Нэг хүүхэд олим пиадад хэдэн ажил гүйцэт гэх вэ? Хариулт:-1Ү ангид нэг сурагч 4 асуултад хариу би чаж, бичгийн хэлбэр, утга, найруулга, зөв бичгийн дүр мийн мэдлэгээр тус бүр үнэ лэлт авна, -ҮШ ангид нэг сурагч хоёр төрлийн ажил гүйцэт- гээд зөв бичгийн дүрэм, бичгийн хэлбэр, хэл чайруулга, асуултад зөв тодорхой утга төгс бүрэн хариулсан эсэхээрээ тус тус үнэлэлт авна. 3 -Х ангил иЭЗг сурагч хоёр төрлийн ажил гүйцэтгээд зохион бичлэг, бичгийн хэлбэр, утга найруулга, хэл Зүйн задлан ялгал тус бүрд үнэлэлт авна. Асуулт:-Олимпиадад хувийнхаа ам жилтаар тэогүүн байранд шалгарах 10 дугаар ангийн сурагч хэдэч даваагаар шалгарах вэ? Хариулт.-Аравдугаар ангиас хувийн лаа амжилтаар тэргүүн байранд шалга- рах сурагчдын бичгийн ажлын сэдвийг аймаг. хотын олимпиадыг зохион бай ажилд лаа. хаар зөвлөлдөж байна гэв. Ангийн сурагчдынхаа сангачлагыг дэмжин ХАРИУЛТ АСУУЛТ, гуулах комиссуудаас олимпиадыг зохион ирүүлчэ. Уул материалыг 03 Б хорооноос шал ган үзэж хувийн амжилтаар тэргүүн байр эзлэгчдайг шалгаруулна. Асуулт:-Хэрэв өгөгдсөн сэдвийг ап гийн нийт сурагч бүгдээрээ нэг ижил заг вараар бичсэн байвал түүпийг яаж үнэ лэх вэ-? Хариулт:--Хэрэв оляупиадад оролц- сон ангийн сурагч бүр бие дааж өгөгдсөн асуултыг өөрсдөө хариулаагүй, цөм нэг маягийн хариулт бичсэа байвал улсын тэ гүүн бүлэг шалгаруулах болзолд авч хэ лэлцэхгүй. Хэрэв өгөгдсөн сэдвийг су рагч бүр бяе дааж гүйцэтгэсэн бол өвөр мөгц онцлоготой байх бстой. Асуулт:-Монгол хэл бичгийй олим пиадыг заавал төгсөх 4,8, 10 дугаар 4!- гиудад явуулж байгаагийн учир юу вэ? Хариулт: - Ерөнхлй боловсролын сур нэгїйр Давааны байгуулах хороонд гуулийн ТҮ, ҮШ, Х ангиудад мөнгол хэл" бичгийн олимпиад явуулж байгаа нь су рагчид 2-3 ээлийн турш үзсэн монгол хэлчий хичээлийн МЭДЛЭГЭЭ ТӨГСӨХ ангиуд ломэтеэлэХӨОӨОООӨрООООсОООС ос ооооооооосооооооо ооосоооооооооосоооосооооооооОооооОооОооОООоОоОоооОосОооососоосӨоООӨОӨООоООсОоОсСОООСООо ТҮМ гэх зэргээр ам булаалдан ПЭРЭЭСЭЭ: луулга бүлгээрээ ярилцаж байв. Бүлгийн | Баялаг сүргийн,минь Сүргийн манлай хонь дарга Шаравдоржоос асуу эзэн болсон гэж хонины тухай шүлэг вал:-Бид зэлжит бүлгийн Бахтай хөгжлийн минь уншлаа. Сурагч Саран- ажлаараа «Төлөөр мал тулгуур болсон туяа ийм нэгэн таавар өснө» гэдэг ажил явуула- Шилдэг тэргүүний таалгав. Миний дүү 2 Дду- багш Хандсүрэн зоригийг манай «Малчид» уриал зөвлөж, оролцохыг гэж лав. Малыг сэ: ТӨЛ малчин Шинэ монголын гэдэг дууг танхим дүүрэн цуурайтуу хашаажуула- Яаз дүгнүүлж байгаа юм, Асуулт: - Олимпиадад: ажиллах сэд вїй: урьдчилан танилцуулах уу? Хариуят:-Олимпиадын шалгалтын 5 сэдвийг урьдчилан нийтэд мэдэгдэнэ. Тэд: гээр сэдвээс аль нэг нь хэл бичгийн: олимпиадын 1, 2-ын даваалуудад сурагч: дыг шалгах сэдэв болон очио. Олимпиадын 8-ын даваанд шалгарсач бүлгийг 1,Зын давааны шалгалтын сэ- дэвтэй адил сэдвийг олямпиадыг зохион: байгуулах хорооноос боловсруулан шал: гана. Асуулт:-Анги удирдсан, хичээл заа: даг хүн хэрэв нэг багш байвал шагна! лыг яаж олгох вэ? , 5 Хариулт:-Улсын тэргүүн бүлгээр шал: гарсан ҮШ. Х ангиудыз анги удярдаж,! хичээл заадаг багш нь .нэг хүн байвал: шагналыг хичээл заасан багшаар нь бо? дож өгөх бөгөөд дипломд нь «Анги удир: дан хичээл заасан багш» гэж тэмдэглэ! нэ. Асуулт:--Нэг багшайн заадаг ҮШ, ангийн. хоёр бүлэг улсын тэргүүний бү лэг болж талгарвал шагналыг багшид їь яаж өлгөх вэ? Хариулт:- Хэрэв нэг багшийн Заадаг 8,10:д) апгийн хоёр бүлэг улсын: тэргүүн бүлгээр шалгарвал уул хоёр бүл? гийл багшид олгох шагналыг тэрхүү баг: шд нь давхар олгоно. : өажнөлэн нжцжиөлөааи П22 ГАНЦААСАА хийжээ. Сүү шим элбэгтэй гаар ангид сурдаг. Таван хошуу мал хэд насалдаг вэ? гэж надаас асуу лаа. Би түүнд адуу 30 жил, тэмээ 65 жил, үхэр 23 жил, хонь 15 жил, ямаа 15 жил гэж хариул- та нар хагжөөв МАХН-ын Төв Хорооны У бүгд хурлын шийдвэ- рийг пнонер сурагчид баяр тай хүлээж аваад, мал аж ахуйн талаар анхны мэдэг дэхүүнтэй болох, малчин ах эгч нарынхаа ариун ца гаан хөдөлмөрийн үнэ цэнэ, малчин хүний хөдөл мөрийг хүндэтгэж сурах зорилгоор нийслэлийн 832 орвол 16 дугаар бүлгийн пионерүүд нэг чухал зүйл ярилцан завгүй байв, Би төлийн нэмнээ хүргэж яваа жолооч болно, Би малын тухай таавар хэл- нэ. Бүгдээрээ «Малчид», Тэгээд бид бүлгийн дэвт ажлаа хийх өдөр нь очсон юм. МАХН-ын Төв Хорооны У бүгд хурлын тоо баримт материал сур- талчилсан зурагт хуудас. мал аж ахуйн холбогдол- той, мал маллах ажилла- гааны ном, ярианы цуг- луулга, хөдөө аж ахуйн нэгдэл, сангийн аж ахуй- дугаар бүлгэмийнхэн мал гаас төрж гарсан хөдөлмө аж ахуйн сэдэвт ажлыг рийн баатруудын зураг їдсалаал бүлгээрээ хийж байрлуулжээ. » байна. 8-ын «А» ангид Бас сурагчдын хийсэн бяцхан номууд, хатуу цаа саар хайчилсан таван Х0- шуу малын дүрс шеф нэгдлийн малчин ах, эгч нартаа бичсэн захианууд. мал аж ахуйтай холбогд- сон бодлогууд малын хол- Цогзол: хад пионер сурагчдын гүй цэтгэх үүрэг, тус сургуу- лийн хамт олон шеф нэг дэлдээ малын хашаа дөр- вийг барьж өгөхөөр үүрэг авсан тухай багш | Ханд- сүрэн зурагт хуудас үзүү лэн ярив. «Нэгдэл» гэдэг дууг сурагч Долгор цээл сайхан хоолойгоор Дуу: лав. Дараа нь мал аж ахуйн сэдэвтэй «Гарт баг- таад гэрт багтахгүй» (Уурга), «Өсдөг биетэй, үрждэг үндэстэй, орчлон ертөнцийн онцын .хэрэг- цээ» (Өвс) гэх оньсого таалцав. зэргээр Сурагч зантай ихтэй Номхон даруу Ноос нөөлуур Хөвөн зөөлөн үстэй лаа. Зөв үү? гэхэд сураг- чид, зөв гэж хариулав. Малаас гарах сүү Шши- мээр юу юу хийдэг тухай «Сүүн далай давалгаалж байна» гэсэн тайлбарт ярина явууллаа. Сурагч Шаравдорж төлийн бэлт- гэл шеф нэгдэлдээ хүр- гэж яваа жолооч болон малчидтай ярьж | байгаа- гаар шог гараа тоглосон нь сонин болов. Бүлгийн удирдагч салаа салаагаар хөдөө аж ахуйн нэгдлээс гарсан хөдөлмөрийн баат руудыг хэлүүлж зурагт заалгав. Нэгдүгээр салаа түрүүлж тэргүүн байр эз- лэв. 9 32 дугаар сургуулайн «Нэгдэл» гэдэг дуу сурна ИВАН КУПРИЯНОВ НАЙЗ Ї НАРТАА. Улаанбаатар хотып 23 Багачууд минь бидний Аз жаргалант үеийнхэн Бахтай сайхан цагт Аж төрж байна шүү! Урдах зам маань Саруул сайхан болж Ууланд бид саатахгүй Сансарт ннсч байнам, Хүелийн өндөрт тэмүүлсэн Хүүхэд байсан болохоор Бахархлыг чинь би мэднэ Баяслыг чинь би танина. Алеыг чиглэн тэмүүлэлгүй Амьдарч яасан ч болохгүй богдолтой Ооооооооосоо000оооосоО оооооосоооооОО маркийн цуг- ИЛГЭЭХ, ШҮЛЭГ дугаар сургуулийн пнонерүүдэд зориулав Ажиллах бүтээхийн тэмцэлгүй Ахин давшиж чадахгүй Алд биеийг гамналгүй Ажилд зүтгэж явахад л Амрахын учир ч байдаг Шүлгийн ганц мөрийг ч Шүүн олоход хэцүү ч- Ариун хөдөлмөрт бишрэлгүй Амьдарч би чадахгүй. Амьдын төдий явахад биш Олон Дархныг барихад бий Опц дүн авахад бий. Д. ПҮРЭВДОРЖ орчуулав. .. БОСЭГНГЭГН «Саяхны нэг өдөр би аав, зэж. хоёроо- СОО гурван төгрөг аваад сургууль дээрээ очлоо. Мэргэжлийн хичээл хийсний да раа өдрийн цайнд орохоор гуанзанд ор- лоо. Юм авахаар мөнгөө халаасандаа үзтэл алга байлаа, Би буцаж ангидаа ирээд, Энхцэцэгээс би мөнгөө хаячихлаа яанаа гэж асуусанд Энхцэцэг ингэж хэл- лээ. -Самдай гурван төгрөг олоод эзний нь гарвал өгнө гэсан гэв, Би. Самдан одаг юм, Ч ХҮҮ дээр очоод, мөнгөө асуутал Самдан на- даас мөнгө чинь хуучин уу шинэ үү гэж асуулаа, Би хаягдсан мөнгөнийхөө бүх шинж тэмдгийг хэллээ, Самдангийн олсон мөнгө миний мөнгө мөн байлаа, Би Самдангийн үнэнч шударга чанарт маш их баярдаж талархлаа илэрхийлсэн билээ. Энэ сурагч бол хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн З-ын «Вэ» ангид суралц Хөрслөг зузаан арьстай ” хОоооорОоосоосооссоооососооососсооссоососоосохо 2 Н | ТӨВ АЙМГИЙН ЖАРГАЛАН ТЫН САА-н 10 ЖИЛИЙН багш Б.БУЗМАА ф ДУНД СУРГУУЛЬ, 1--4 ДҮГЭЭР АНГИЙН СУРАГЧДЫН ДУНД УР ЛАГИЙН АВЬЯАСТАН ШАЛГА РУУЛАХ ТЭМЦЭЭН ЯВУУЛЖ Ч. ЦЭЦГЭЭ, А. САРУУЛСАЙХАН НАР (968 ФНЫ АВАРГА БҮЖИГ чин шилон ? ргалантын САА-н зурагчин М. ЦЭРЭНДОРЖИЙН авсан гэ. Рэл зураг ! НОМХОН БОР Нөмхөн бөрдоо 5 Ааваар өргүүлээд морддог Д96, Нөхөд ч боргосон Шувуу ч ниесэн үргэдэчүй дээ! . Аавтанаа байхгүйд «Арагаа тавиад морддог 100 Айлынхаа жаалтай Адуу хураагаад ирдэг дээ, гоод ороолгоод Номхон бор минь цогих л юм. Олон гуядвал Ондчоол бур «уурлах» юм 1 47 ЭЖИЙ ИРЭЭД З9МЛ9Х БОЛОВ УУ? Бөөн иулимс унагаад Ботгоо чичрээд байхаар нь Єөгдүүлж байж нэмнээд Шомбон «малгайг» нь өмсгөлөө. Хоёр нүд нь бүлтэгнээд Идэх » юм горьдоод байна. Хоолны давсы нь өгчихлөө Эжий ирээд зэмлэх болов уу Гэрийн гадаа, барааны дэргэд Эрх ишиг элдвийг ажин Мааждаг ззнээ сэм харж Нөгөө тасдан хааяа майлна, Ноолуур, нөөсы нь гүйцэх цагт л Найз нь сайн маажих байх даа 28902477 Д. ШААРИЙБУУ асошШСоОШСОШСОВСОНСОШСОНСОнНСоОНСоВ «МАНАЙ ЭХ ОРОН» МУЗЕЙ КАБИНЕТ Саяхны нэг орой нийслэлийн ара ван жилийн. 10 дугаар дунд сургуу» лийн 10 дугаар ангид баяр ёслолын байдалтай хувцасласан сурагчид. цуг- ларав. Тэд ахмад багш Хайнзангийн удирдлагаар сургуульдаа байгуулсан «Манай эх орон» гэдэг музей кабине таа хүлээлгэн өгөх гэж байгаа ажээ. Урьсан зочид, багш нар, ажилчин залуучуудын оройн сургуулийн сон- согчид жигдрэн цуглахад 10 дугаар ангийн МХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга опц сурлагатан Б. Хс- тапбаатар музей кабинетыг нээж: - Бид энэ музей-кабинетдаа тавь сан зүйлийп ихэнхийг эх орноо суд лах багш сурагчдын тойрон аялалд оролцон цуглуулсан юм. Энэ музей ” нөбилет нь манай эх орны тансаг сай хан. байгаль, үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн, түүх, манай сургуулийн хөг- жилт гэж хуваагдана. Бид хайрт сур гууль, хүндэт багш нарынхаа сурга- сан эрдэм ухаан, хүмүүжлийн ачаар эх орондоо бүтээлчээр хөдөлмөрлөж ШҮГЭЛ ( ирж хир зэрэг өргөжи тэлсэнийг бахдан зас соо вэ Ч Эх орны үйлдвэрийн дээжээс биет зүйлс тавьсан байна. Ургамал амь- тан, түүхийн дурсгалт ховор зүйл байраа эзэлжээ. Дашрамд хэлэхэд . "Бадам багшаар удирдуулсан | 10-ын «А» айпги сургуулийн урлагийн үз- лагт тэргүүн байр эзэлж, 100 хувь суралцжээ. Б. ДАШЗЭВЭГ гэд 5 24. 77Р27999::154 арБҮк сэл Ж с Т- 1 Со Б.БЭСЭРСНИЭГАН 2 БА Ч Түрүүч нь 8. 9. 10 дугаар сонинд ӨШӨӨГӨӨ АВАХ ГЭЭД БОЛИВ Алтай уулын мөнгөн хуяг мэт цагаан цасыг хаврын халуун нар урьхан салхи хоер зад татан хан- залж, хайлсан цасны ус - хотгор ховнлыг даган шоржнгнох болов. Айлууд хаваржаандаа бууж, ДУ лаан агаарт нялх төл дураар сэл гүүнэн төглөно. Далну эвэрт хараас басл бор тугал гарчээ. Далну эвэрт муухай зант хар, хар бухыг өнчин. өрөө сөп, нялх амьтан байхад яадаг баядаа заа, Юм л бол мөргөнө. Мөргөх мөргөхдөө зүгээр нэгайл гах төдий мөргөхгүй шүү. Бүр ухаан аядартал нь мөргөдөг байс ныг яана. Ялангуяа түүний зүггүй бор бяруу. хар тугалыг хичнээн нх дээрэлхдэг байлаа. Хар бух бируу байхдаа бор шүдлэнтэй хэд хэдэн удаа үзэлцсэн бөгөөд хүч тэнцүү тул хар бяруу бор шүд лэнгээс -санасандаа хүртэл харну гаа авч хараахан чадаагүй билээ. Харин хар бярууг бух тавигд сан жил бор шүдлэнг Наст гуай хэдэн эр үхрийн хамт туугаад явс наас хойш бор шүдлэн дахиад нрээгүй билээ, Чухам хааш нь яасныг бүү мэд, Хаврын урьхан салхн, шинэ ногооны таатай үнэр, түргэн урс- галт- голын шуугиан, зэллэн ни сэх усны шувууд энэ бүхэн юу тай сайхан. ч Хар бух бэлчээрт сэтгэл алдрах мэт налайн хэвтэнэ. Хар бухын эвэр далгай ч гэсэн нэг их. урт биш бахим ажээ, Түүний, хоёр гарын тэвэрт багтамгүй бүдүүн хү зүү. өндөр сэрвээ, өтгөн сахлаг савга, сартгар хамар, бүлтгэр том нүд, цээж нь өндөр их бие энэ ----с---:-шт--“-шс-“- “эш “штэ сэ- “тш “от Вьетнамын ард түмнийг дэмжих 7 хоногт : ВЬЕТНАМ ЭХ ҮРССҮҮР 3 ГАЛАН БАЙГ ЛХАН Нийслэлийн 5 дугаар” у- - тээл ийн сурагч Г: АНДРЮ йн зурсан зураг 25 м “Чинээ иимэ 1 1 А-41060 бүхэн үнэхээр сайхан зохицсон гэ хэд болно. 3 Холхоноос бол тэр бух нэгэ том хар майхан шиг харагдана. Харин хүмүүсийн ярьдгаар хар бу хад зохиогүй нэгэн юм бий є дэг. Юу вэ? гэвэл түүний эвэ юм. Хар бяруугаар анх бух тавь байхад хүмүүс, - Наст гуай дэмий юм хийж байна. Хэн эвэртэй бух тавьж бай сан юм, Тэгэхдээ сарлагийн бух шүү. Хавьтсан ойртсоныгоо хя- “дах амьтан гаргаж байна гэж өдий төдий юм ярьж байсан бо- ловч Наст гуай өнчин хардаа үнэ хээр хайртайн дээр, туп сайхан бнетэй бух болно гэж өөрөө өөр төө зөв өгсөн тул олны үг хэ лийг нэн тоогоогүй ажээ. Муухай зант далну харын нялх тугал ирж хар бухын дээр нь эрхлэн тоглож эхлэв, Хар бух ёр тоосонгүй. Тэгтэл бор тугал сүүл нийхээ үзүүрээр хар бухын нүд рүү шавхуурдчихав, Бухын нүд хорсон халуу оргиход хар бух “сандарсандаа сэжиж орхисон чинь бор тугал өртөн ойчив, Бор туга лын ингэж ойчиуыг хар бух. хар сангүй, Учир нь түүний нүднээс нулимс зай чөлөөгүй асгах ажээ. Тэгтэл гэнэт рэг үхэр хэвтэж байсан бухын сэрвээ рүү нь. хүч тэй гэгч мөргөөд авлаа. -- Хэн гэгч нь надад ийм айм шиггүй халдана вэ? гэсэн шиг хар бух санд мэнд босч харвал нөгөө л далну эвэрт хар байв. Далну эвэрт хар бухыг босч ирэн гүүт бор тугалаа дагуулан цааш ухаан зулаггүй зугатав. Хар бух муухай зант далиу эвэртийг араас нь үлдэн хөөж хэмхэртэл нь мөр- гөж чадах байсан боловч тэр яв сангүй. Дороо зогссоор байв. Хар бухын Зүүн нүднээс нь ну -яанмс асгарах бөгөөд баруун нүдээ -рээ далиу эвэрт харын хойноос гөлрөн ширтжээ. -- Далну эвэрт хар надаас ингэж айдаггүй байж билээ. Нам унатал минь мөргөж орхнод босч ирвэл дахин мөргөх гэсэн шиг зогсоод л байдагсан, Хөөрхий амьтан тугалдаа хайр- тай гэдэг нь жигтэйхэн юм билээ. Миний эх ч гэсэн ялгаагүй шүү дээ. Хээрийн араатнаас намайгаа хамгаалсаар байж амна алд- сан. Энэ амьтан үрийнхзэ төлөө ер нь юутай ч үзэлцэж чадах амь тан шүү. Хэрэв энэ далну миний эх байсан бол мөн л нин- гэж олон амьтанд «муухай зан- тын» хар тугал гэж нэрлэгдэх бай. сан байх даа. “Үрээ гэсэн сайхан сэтгэлт энэ амьтанд өс. хонзон санаж, хүчээ- рээ дээрэлхэн мөргөөд ч яах юм -бэ. дээ. “Түүнийг мөргөчихвөл “-Хашраад, дахий тугалаа хамгаалах “Гүй ч “болчихож болох юм. Яахав эвэрт. тнгэж л байг! гэсэн шиг хар бух таг зөгсож байснаа сая хөдөлж өвс хазав. МӨРГӨЛДӨӨН Нэг л мэдэхэд хавар, нэг л мэ дэхэд өвөл, байгаль алаг цэцгээ хичнзэн ч удаа хурааж авав ма дэхгүй. Харин хар бух л улам то морч алтайн тэр нутагт цуутай гэгч том бух болов. Нисэн одсон жилүүд хар бухад зовлон жаргал аль алиныг нь эдлүүлэхдээ хор воод амьдрана гэдэг чухам юу болохыг таниулсан гэлтэй. Хйр бух эдүгээ халуун нар, хүй тэн жавар, цасан шуурга, аадар бороо гэгч чухам юу болохыг мэд сэн төдийгүй өвс ургамлын аль нь амттай, ус цасны аль нь шим тэй, хэзээ ямар бэлчээр таатай болохыг сайн мэднэ. Түүгээр барахгүй адгуус малд тохиолдох зовлон гуннг, жаргал цэнгээг төсөөлөх болсон гэхэд хилсдэхгүй биз ээ. Бух мөргөлдөх гэгч үнэхээр гай халтай. Тэд өвс идэж ус уулгүй шахам долоо хоногоор хүчээ үзэл цэнэ. Товчоор хэлбэл хэн нэгийгээ дийлж байж л салдаг амьтан. Тэр ч байтугай хэд хэдэн бух нийлж нэгийгээ мөргөөд алчих н8 даа ч онц. Бухнууд мөргєлдөх- дөө арга ухаан аль алиныг нь хэ рэглэж байх шиг санагддаг. Сайн ажиглаад байвал -бүр дархан. мэх тэй бөх шиг. . дадамгай мөргөдөг бух ч бас бин. 1 Намрын эхэн сар гарч өвс но гооны шнм шүүс бүр бүрэлдэж, мал тарга тэвээргээ авч гүйцэх шахжээ. Наст гуайнх байнга на марждаг Ацын голдоо л байв, Уул наас эх авсан энэ урт голын сав газар олон айл, мал намрыг өнгө рөөдөг билээ. ) Намар цагт энэ гол мал хүн хоёроор естой л нэг багтаж ядна. Тарган бухнууд ийш тийш хэрэн хэсч биесийг хялайлцан өнгөрч, хэд хоносондоо сүүлдээ духаа хал цартал мергөлдөж эхлэв. Монгол хайнаг, сарлагийн бухнууд бяр чадлаа барж өвс усаа умартан бай хад Наст гуайн хар бух л зүгээр явна. Хар бух энэ голдоо хамгийн том нь болоод чтэр үү, хавьтсан ойртсонд муухай аашилдаггүй бо лоод ч тэр үү,, залуу бухнууд ом горхон дайрахад зайлан холддо- гоос ч тэр үү, нэг ч бух түүнтэй халз тулж байсан удаагүй билээ. Тэр ч битгий хэл орой болгон сүүн заводын айлуудын гадаа бол дог бухын мөргөлдөөний хөл үй мээн, Наст гуайнд ер болдоггүй байлаа. Нар уулын толгойд ойр тож байсан цагсан. Наст гуайн хот айлынхан үнээгээ сааж бай тал, хүчтэй мөргүүлснээс болоод өшрөхсөн хэдэн бух дагуулсан мон голын том хүрэн бух хүрч ирэв. Том хүрэн: бух шууд-ирж үхэр Стугад-үймүүлэн-хавьтсан ойртсон бүхнийг хурц эврээрээ сүлбэх ша : Дд. Сүхбаатарын “нэрэмжиг улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, - таадах аль аль. нь хам мөргөж, хүн амьтай . чулуу, модабр шидэхийг үл анзааран хөн. дөлсөж- эхлэв. Тэгснээ зэлний. адагт хэвтэж байсан хар бух руу чиглэн очив. Хар бух, хүрэн бухын улаан цагаанаар хослон эргэлдсэн нү, дийг хараад баахан сандарч, хэвт рээс босон холдоход хүрэн бух улам эрэмшив бололтой хойноос нь дайрлаа. Яг мөргөдгийн даваан дээр хар бух гэнэт бултав. Тэгтэл хүрэн бух хий явж улмаар хэв тэж байсан том шарын дээгүүр давж ойчив. Хүрэн бух нүсэр би еэ дааж ядан босч ирээд баахан зогсов. Бодвол толгой нь. эргэж байгаа бололтой. Хүрэн бухын да гуул бухнууд Хотоор дүүрэв. Хар бух тэд бүгдээс үхрээ хамгаалан нэг нэг хүчтэй сэжилтэр зайлуу. лаад байтал хүрэн бух өмнө. нь ирж хэрэв, Ингээд л мөргөлдөөн эхэлж гарав. Хар бухын нүд аймаар эргэл дэж газар сэжиж, хахирч эхлэв, Хүрэн бух хар бухыг тун амархан. болгочихноо гэж бодсон бололтой шууд л дайрав, Хар бух духанд нь духаа тулган, хүрэн бухыг түрж хөөсөөр хотноос зайлуулан хол аваачаад орхив, Тэгтэл хүрэн. бухын уур хилэн ёстой линэг ша тав бололтой. Хоёр том толгой мэт энэ хоёр бухыг шар,залуу бухууд тэр ч битгий хэл хүүхэд шуухадА тойрчээ. Хүрэн бух амьсгаагаа дарж нилээдгүй зогсов. Хар -Өух мөргөлдөхийг хүсээгүй мэт эргэн явах гэтэл хүрэн бух араас нь ухасхийв. Ер нь энэ хүрэн бух мөргөлдөх дөө тун дадамгай, энэ голд түү ний айдаг бух гэж байхгүй тул, хар бухыг ёстой л «бөөрий 1 нь гар гах» гэж хүсчээ, Хар бух ч эргэж мөргөлдөв. Юу тай сүртэй тулалдаан болсон гэж санана вэ? Эвэрнүүд нь тажигнан нүд нь улаанаар эргэлдэн том жи жиг хоёр сүүл тэнгэрт хадаж, ца гаан тоос манарна, Биесийг түрж бултан зайлах нь хавиргаа хугалж гүзээгээ хагалж, санаа амрах гэ сэн юм шиг санагдана. Хүрэн бух хар бухын чамархай руу хүчтэй хатгахад бар бухын дотор харан хуйлж байдаг л хүч чадал, зориг самбаагаа шавхан эврээс нь мул тарч, галзуурсан мэт нэвт шувт довтлов. Хар бух естой л сурсан «эрдэм» чадал юу байдгаа. гаргах хэрэгтэй болжээ. Хар бух ямар Ч том үхрийн цээж рүү шурган орж омруунд нь духаа тааруулан дээш өргөж, хаяхад, орсөлдөгч эт гээд ойчих буюу, өөр тийшээ даялахад нь хаа дуртай газраа мөргөж болдгийг бүр багаасаа сур сан ажээ, Бас түрж хөөгөөд гэ нэт бултаж хажуугаас нь мөргөх асар түргэн дайрч орох олон ян зын сайн мэхээ хийсээр хүрэн бу хыг эрхэндээ оруулж авсан 19- дийгүй хүрэн бухыг мөргөөд лбай лаа, мөргөөд: байлаа. Хар бух, бух болсноосоо хойш ийн тулал- даж байсангүй билээ. Улам л хүчтэй чанга мөргө, хийн мөн болсон ажээ. Хүн (ма- лын дуу,хүрэн бухын хүчтэй амьс 4, сонсогдохоо байсаар таг чиг болсон төдийгүй, нар, тэнгэр, газар аль алиныг нь. мартжээ. Нэг л мэдэхэд хээр хэв. тэж байв. Хажууд нь бас Хүрэн. бух хэвтэх ажээ. Хүрэн бухын нүд нь гөлөрсөн төдийгүй, дух чих- нээс нь цус гоожсон харагдана. . Хар бухын толгой нь дүйрч, нүд. нь эрээлжлэн, хамаг бие нь янги. нан өвдөж байгаа бололтой. СҮргэлжлэл бий). р “аариуцлагатай эрхлэгчийг 481, Ц. ГАЙТАВ “52:24:42 -ш Загас Индекс-14140 | л------3--1-1- 7 т---- сс сэн. Орон бүхний пролетари ----------с----шс-- -С-2 нар нэгдэгтүн! пионерийн бүлгэмээс Д. “рын нэрэмжит л-- ---2 -ш. Бэ йн эт инцииээхирээчлээиид МХЗЭ-ИЙН ГИШҮҮНИЙ БАТ ИЛЭРХИЙЛЭХ “МХЗЭ--ийн гишүүний бат илэр хийлэх бол зөвхөн энэ байгуулла- гын гишүүн гэдгийг илэрхийлэх төдийгүй, эвлэлийн гишүүдийг со циализм коммунизмын ялалт, МА ХН-ын үйл хэргийн төлөө амь бие хүч чадлаа зориулахад хэзээд бэл хэн байх ариун үйлст уриалан дуудсан баримт бичиг мөн. МХ ЗЭ, түүний олон мянган гишүүд, намын .удирдлагаар хувьсгалын үйл хэрэг, ард түмнийхээ зол жар- галант шинэ амьдралын төлөө цогтой тэмцэхэд нь зүрхэн талдаа хадгалсан. МХЗЭ-ийн нандигнан бат.илэрхийлэх, зүүн энгэртээ зүү сэн таван хошуу тэмдэг эрч хүч өгч байсныг МХЗЭ-ийн хувьсгалт тэмцлийн түүх харуулж байна. Эвлэлийн гишүүний цагаан хав тастай анхны бат илэрхийлэхийг 1923 онд хүлээн авсан МХЗЭ-ийн ууган гишүүн нэг ноймрын батлах тай Ж. Пунцаг гуай «Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн гишүүний 1 ноймерын бат илэрхийлэхийг хү Нэрэмжит ширээнд хэн суух вэ? Нийслэлийн 86 дугаар сургуулийн үхбаата- ширээний болзол лээн авсан маань миний амьдралд тохиолдсон огт мартагдашгүй баяр руудын нэг юм. МХЗЭ-ийн ажил хэрэгт хүч чадлаа дайчлан зүтгэ хэд амь нас, амьдралаа холбон өвөртөлсөн МХЗЭ-ийн батлах на- майг насан турш зоригжуулж ир- лээ» гэж партизан Пунцаг гуай ярьж байлаа. МХЗЭ--ийн гишүүний бат илэр хийлэх нь анхнаасаа эвлэлийн гн шүүн хүн зорилгондоо гүн бат ит гэсэн, үнэнч шударга үйл хэргийн төлөө бат зогсогч гэдгийг илтгэн харуулж, манай залуусын вэр тер, 2! 1! дэр) алдар гавьяаны билэг тэмдэг болж иржээ. МХЗЭ-ийн гишүүдийг эх орны- хоо цэцэглэл мандлын төлөө ариун шударга хөдөлмөр хичээл сурлагад зоригжуулагч энэхүү бат илэрхийлэх нь |МХЗЭ-ийн өсөлт бэхжилт, түүхэн үйл ЯВД- лын дагуу зургаан удаа шинэчлэг дэн өөрчлөгдсөн юм. Энэ нь МАХН--ын дөрвөн удаагийн про мдлАААААААЛАЛААААЛЛ2 грамм, манай орны нийгэм эдийн засгийн байгуулал, хөгжил цэцэг лэлтийн үе шатуудтай уялдсан юм. МХЗЭ-ийн тэмцэл ялалтын туг дээр гялалзаж байдаг дөрвөн одонт бат илэрхийлэхийг хүлээж авсан залуус бол ахмад үеийнхээ хувьсгалт дайчин, хөдөлмөрч уламжлалыг залгамжлан авч,тууш тай хөгжүүлэн баяжуулж, нэр төр тэй үргэлжлүүлэгчид мөн. Дотоод, гадаадын дайсны али- ваа довтолгооноос төр улсаа хам гаалан тэмцэж .. явсан МХЗЭ-ийн ууган гишүүд, ахмад үеийнхэн МХЗЭ-ийн батлахыг зэр зэвсэгтэй хамт хүлээж аваад, - хувьсгалын “шуурган гал дунд амь Өрсөлдөн эрэлхэг тэмцэж ялалт байгуулсны ачаар манай өнөөгийн эрх жарга лант энэ сайхан нийгэм байгуулаг “дан хөгжиж ирсэн билээ. ”. Өнөөдөр манай залуу үе МХЗЭ- сийн гишүүний бат илэрхийлэхийг алдар хүндтэй үйлсийг бүтээхээ МХЗЭ-ийн илгээлт, шавах мэн тэжлийн үнэмлэх, онц сурлагын аттестат, дээд, дунд мэргэжлийн дипломын хамт хүлээж аваад, со циалист бүтээн байгуулалтын өр нүүн хөдөлмөрийн аль ч сал- барт ард олныхоо бүтээн бай- гуулах үйлсийн манлайд хошууч лан явж байгаа нь бахдалтай Хэ рэг, МХЗЭ-ийн гишүүний бат илэр хийлэх: харахад жижиг, барихад нимгэн ч эрэлхэг хөвгүүдийн хү- чирхэг гавьяагаар баян, түүхт үйлсээр зузаан юм. МХЗЭ--ийн гишүүний дөрвөн одонт бат илэрхийлэх үй олон за луусынхаа золбоо хийморийг-бад руулан, МАХН--ын шинэ про- граммыг биелүүлж, улс эх орноо үйлдвэр, ХАА-н орон болгох тэм цэлд эвлэлийн гишүүд, залуучуу дын ялалт амжилтын дуудлага болж байна. дАААА Д. ВАНДАНДОРЖ “-Үзье гутлыг Тчэааэг-гээлыгг зан ны 27-иис сэнс нь ст сэ- стэь- тэвш сс солы-солаи- олс олл-лнишисооллааассолммасссөнидасон, МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! 25 дахь жилдээ 1969 оны Гуравдугаар сарын | 26 Лхагва : 36.13 (10783) Үнэ 10 мө АХМАДЫН ХАЛАА Өнгөрсөн хавар тус сонинд «Малч дын залуу халаа бүлэг» гэсэн жи жиг мэдээ гарсныг уншигч та нар , санаж байгаа байх. Саяхны нэг өдөр би Говь-алтай аймгийн Халнун су- ын залуу халаа» бүл танилцлаа. «Хөдөлмө- рийн алдар» танхимд эрэгтэй сураг чид хичээллэж байв. Тэдэнд «Малч дын залуу халаа» бүлгийн багш му жаан Пүрэв гуай чөдөр зангидах мон гол аргаас заагаад дадлага хийлгэж Чөдөр зангидаж суусан 7 дугаар сурагч Юра юу сурсан тухай гаа ярихдаа: --Бид тус бүлгийн хичээлд суус- ны үр дүнд чөдөр, ногт, хазаар зан гидаж сурлаа. Мөн арье шир элдэх, хөдөлмөрийн багаж зэвсэг хийх, унаа мал арчлах, эдлэх дуртай бо- лов. Зарим нь зуны амралтаар ха хонь ха- тохируулж ахуйн каби- нетээр ороход эмэгтэй сурагчид тэ- мээний ноосоор утас ээрч байлаа. Наймдугаар сурагч Я. Сэн- дэрмаа нөхдөө төлөөлөн: тор нэхэх, нэхмэл хатгамал хийх зэ чаддаг боллоо гэж зун мал сааж ца- гаан идээ боловсруулж, айраг эсгэж «Малчдын залуу халаа» бүлэг байгуулснаар сурагчдыг мал аж Идэвхтэн сурвалжлагч ! В. Алзахгүй БИ ЮМ СУРАХ ДУРТАЙ Би 18 улирал дараалан онц сайн суралцаж байна. Би анги, бүлгийн даргын сонгуульт ажил хавсран хийдэг. Би ёочин, шанз зэрэг хөгжимд ая оруулж, дуулж чаддаг боллоо. 5--6 төрлийн хоол хийж, үнээ, хонь, ямаа сааж тэрлэг дээл оёж сурлаа. Одоо чө лөө цагаараа хуучин бичгийн ца гаан толгой сурах гэж оролдож байна. . Хөвсгөл аймгийн Хатгалын 10 жилийн сургуулийн 5-ын «А» ангийн сурагч Р. НАРАНЦЭЦЭГ нийн ши гарган нийт анги бүлгийн дунд ажил дуулав. Болзлыг анх 4--ийн «Б» ангийн онц сайн сурлагатан | Шүрэнцэцэг, Цэрэнханд нар биелүүлж, жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит тусгай ши рээнд сууж хичээллэж байна. Энэ сурагчид таван онцын болзол хангаж олон зүйл санаачлан хийсэн тул энэ хүндэтгэл хүлээлээ. Энэ ширээний болзол хангахын тул нийт анги бүлгийн сурагчид Шам- дан хичээллэж байна. Энэ сурагч- дад хичээлийн хэрэглэлийг Хан- ган өгч байна. Энэ ширээнд СУУ- хыг хүүхэд бүхэн хүсэн сурч байна. Нийслэлийн 86 дугаар сургуулийн хичээлийн эрхлэгч Дуу хөгжим-манай пионер багачуудын баяр баясгалан билээ. Говь-ал-тай аймгийн Тонхил сумын 8 жилийн : айхны дугуйланд суралцдаг юм. ыг дунд сургуулийн онц сурлагатан Г.Янжин, Х.Раднаабазар нар уран с Л.БАТСУУРИЙН авсан гэрэл зураг. Х. ат 5 Хүүхдүүд ээ! Сайн сайхан хүн болж, аж төрөн амь- дарч сурахад аав ээжийн адил алтан сургаалаа хайрладаг соннн хэвлэл хүү- хэд та бүхний анд сайн нөхөр билээ, Залуу насны баяр баясгалан, аз жар- гал амьдрал тэмцлийг тольдон тусгаж залуучуудыг элбэг баян оюун ухаантай, цэвэр ариун ёс суртахуунтай, эрүүл чий рэг бие бялдартай болгон хүмүүжүүлэ- “хэд сонины гол анхаарал чиглэж байдаг юм. Хүүхэд багачууд та нар сурч соёлжи- ход тус болсон олон арван. матерналыг манай сонины хуудсанаас олж уншиж, сонииыхоо сайн нөхөр болж байдаг нь мэдээж «Тийм ч учраас «Залуучуудын үнэн» сонин 60 шахам мянган уйншиг- чаар эгнээгээ өргөжүүлж, жил дутам арваад мянган идэвхтэн бичигчтэй ха- рчлцай тэдний уран хурц үзгээр он. чегдсэн олон сайхан зүйлээр нийтлэлээ баяжуулж байна. 45 жилийн түүхэн хөгжилдөө маная сонин ардын хувьсгалын ололтыг амь бие хайрлахгүй хамгаалан тэмцэж бай- сан хатан зоригт Х., Дамба, Дамдинжав Бялзуухай Цэрэн, Т. Бор шиг олон ал- дартиаа хуудсандаа мөнхжүүлж, аж үйлдвэрийн ууган комбинатыг байгуула- хаас аваад, монгол эх орондоо ажилчин ансийг цоо шинээр цогцлон үүсэхэд урналан дуудаж улмаар хувийн өмчит рээ, са... . ав , нв. нв. нв с нв . 0в 6 Яв бэр оө Өвс ав , Өвь эг ав 8 ав ё ав сойр ё ав би ,нь бнь 6 өж| ардын аж ахуйтныг хоршөөллөон дуус гаж соцналист үйлдвэрлэлийн харил- цааг ялуулах тэмцлийн.тэргүүн шуга манд байлаа. 5 Атар газар эзэмшиж, атар сайхан --охинноо» хүмүүжүүлэхэд манай с0- нин залуучууд хүүхдийнхээ дайчин нндэр болж байв. Энэ бүх ололт ам жилтыг нам Засаг өндөр үнэлж тус сониныг Сүхбаатарын одон, хөдөлмө рийн гавьяаны улаан тугийн одон- тоор удаа дараалан шагнасан нь. ЮУ тай бахархалтай билээ. Сүүлийн жин лүүдэд тус сонин нам ард түмний хээ яруу алдарт хувьсгалт хөдөлмөрч дайчин уламжлал, орчин үеийн баа- тарлаг үйл явдлын үлгэр жишээг өндөрт өргөн нэр нь тодроогүй нэг ч баатарлаг үйлстэн үлдэх ёсгүй», «Хэнийг ч мартахгүй, юу ч мартах- гүй», «Бахархан дуурнах ахмад үе» зэрэг нүүр булан гаргаж эвлэлээсээ дэвшүүлсэн зорилтыг биелүүлэх тэм цэлд хуудсаа дэлгэж байна. «Лениний Комсомол бидний багш», «Удаан жилийн зузаан найрамдал» зэрэг гарчгийн лор та бүхэн интериа цноналч хүмүүжил олж авдаг. АХН-ын гэгээн гэрэлт заалтаар сонин олон түмний холбоо цаг мөч дутам бэхжиж, сонины үзэл суртал сайжирч хөгжлөөс хөгжилд ураг- шилж байна. Хайрт багачууд та нартаа «Залуу чуудын үнэн» сонины 45 жилийн ойг тохиолдуулан сурлага хөдөлмөртөө амжилт гаргахыг хүсэн ерөөе. «Залуучуудын сонины орлогч эрхлэгч р. цэвэгмМидД үнэн» тэр, сонин хэвлэл ховор байсан юм шүү дээ. «Пионерийн үнэн» сонин хэвлэгдэн гарч гэж дуулаад хичнээн их баярласан гэж санана! Удалгүй манай сургууль дэзр хэ дэн сонин ирэхэд салаа, салаагаа- раа ээлжлэн хамт олноороо амтар хан уншиж билээ Гэтэл одоо Багш, нөхөр, зөвлөгч болсон энэ сонингоо пионер, баа тарчууд бүхэн захиалан болжээ гэлээ. 10-ын «А» ангийн сурагч Д. Батбаатар-Би. «Пионерийн үнэн» сониноо арван жил унНшиж байна. Дүү нар-минь сониноо дугаа раар нь хадгалж, сурлага, хү мүүжлийнхээ ажилд хэрэглэж бай гаарай гэв. 7-гийн Эрдэнэцэцэг-Манай «Г» ангийн пнонер Х. ашгийнхан уншдаг. "аль, тал ла лал тас ла лА. тьс ла лЬ ль АЛЬ ЛА ла льлалальльлаласлылалальстасал ГЭЭ 3,3,3,2,3лЭлллммиосееесеееесссссгссч “дараачийн даваанд Биднийг хичээлдээ ирэхэд пионерийн бүлгэмийн зөвлөлөөс «Манай “онцчууд» гэ сэн хүндэт самбар гаргасан байв. Манай ангийнхан амбарын дэргэд оч- тол: жидын нь гарч Манай зураг шүү сан- хам- гээд гийн дээр 1 Дашвандан инээмсэглэв. -- Санжид аа! Баяр хүргэе! гэж хэлээд Баянтөгс | Санжидын гарыг атгалаа, Энэ яриа шинэ жи лийн орой болсон юм. Хэл бичгийн олимпиадын нэ гийн давааны дүнг багш уншлаа. Санжид маань хорин гурван оноо авч анг и сургуулиасаа шалгарч орох болсныг сонсоод манай ангийнхан цөм баяр хүргэв. Амжилтанд хэрхэн хүрс- нээ Санжид над ярив. -- Хичээл давтдаг цагаасаа олимпиадад бэлтгэх тусгай цаг гар галаа. Эхлээд 5--7 дугаар ангийн хэл бичгийн ном олж давтсан. Тус гай дэвтэр гаргаж, хичээнгүй би Ой угтсан Биднийг пионерийн танхимд оро ход нэг хоёрдугаар ангийн болов уу гэмээр хүүхдүүд дуу дуулж, бүжиг хийж, хөөр баяртай байлаа. Баатар- чуудын ажил явагдаж байгаа ажээ. Нийслэлийн 4 дүгээр сургуулийн баа тарчуудын болон. пионерийн ажил тогтмолжиж арга байна. Энэ бүлгэм В.И. Лениний мэн дэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж пионерийн аж- лаа анги танхимын хүрээнээс гаргаж үйлдвэр, соёлын газар, хөдөлмөрийн талбарт хийдэг болсон нь нэн сонир холтой байдаг ажээ. МАХН--ын 48 жилийн ой, Д. Сүхбаатарын мэндэл сэн өдөр, болон багш нарын баярын өдрийг тохиолдуулан партизан Даш зэвэг, Сүхбаатарын хүү Галсан нар тай уулзалт, өдөрлөг зохиожээ. Тэгэх дээ энэ ажлаа их удирдагч Д. Сүх- баатарын ажиллаж, амьдарч байсан газар- Улаанбаатар хотын түүх дурс галын музей, улсын хэвлэлийн комби хэлбэр нь баяжиж чиг хуулаад л байлаа. Холбогдох номуудыг сургуулийнхаа номын сангаас авсан, Харин 9 дүгээр ан гийн -«Уран зохиолын унших» но мыг Оюундэлгэрээс авсан гэв, Түүний өмнө нэгэн зузаан дэв- тэр байв. Санамсаргүй эхний хууд сыг сөхөхөд «Найз хоёр» гэсэн гарчиг нүдэнд өртөхөд нь цааш уншнв. Сурлагаар хоцорч яваа Туяа найзыгаа онцчуудын эг- нээнд хүргэж байгаа Цэцэгээ охин ны тухай бичсэн: жижиг Өгүүлэл байв. Цааш нь «Сансарт байгуулах станц», «Чи үл мартагдах ачтан» зэрэг хэд хэдэн өгүүллэг бичсэ- нийг нь амтархан уншаад, -- Аятайхан болжээ гэхэд минь -- Олимпиадад бэлтгэсэн юм. Найрлага л хэцүү санагдаад зөн дөө юм бичсэн, Бичгийн хэн за- сарч байна гэж Санжид хэлэв. Хн чээнгүй охин Санжид нийслэлийн арван жилийн 18 дугаар сургуу- лийн 10-ын «Б» ангид сурч бай- на. Нийслэлийн 18 дугаар сурсуу- лийн сурагч С. БАЗАРСАД мэллсэлсллллллӨлыслҮсэсллалалалалалалальлалалалалальлаль льлаль лал льлльлалалалалалалалалальлалалалалальлальль ажлын түрүүч лийп пиоперийн бүлгэм пионерийн- хээ танхимыг пионерийн шинэ дүр мийн дагуу шинэчлэн тохижуулснаас гадна ахмад үеийнхний баатарлаг, лалаас өсөх үеийг суралцуулах зорил гоор «Ахмадын дын дунд «Бидний хүсэл» гэсэн сэ- дэв бүхий гар урлалын уралдаан зар лаж, анги бүлгүүдийн дунд бүжиг сурах хөдөлгөөн өрнүүлжээ. Цэрэн- бат багштай (1 дүгээр ангийн «Б», бүлэг «БЁохор». «Хөдөлмөр», хөрлөл» , «Автобус», «Гацуурхан», «Цацал», «Жаалууд» зэрэг арав га: руй бүжиг сурч бусдаасаа тэргүүлнс явна. Энэ сургуулийн 4 дүгээр ан- гийн «Д» бүлгийн сурагч Энхбаа тар, В.И. Ленин, Д. Сүхбаатар на- рын холбогдолтой ном зохиол болон хүүхдийн шинэ гарсан зохиолыг ал- далгүй уншиж тэмдэглэл хөтөлдөг, уншсан ном зохиолоо нөхөддөө ярьж хувьсгалт. хөдөлмөрч дайчин уламж. ) танхим» байгуулж байна. Мөн их ойнууд угтаж сурагч «Нө-. хХХзххххэххххахэххэЭэээээээхлээээхэээхээхэээхэхэхээххэээхээхэхэхэхаэхихжхх МЭРИЙЛТ--АМЖИЛТ хэллээ лллсслллллслжлЭллэҮллчлллллслссжлхс Тээл хэллэллслэлсллслЕсЕтӨЛК1 Ч нат зэрэг газар зохиосон нь улам тайлбарлаж өгдөг сайхан заншил : 2 , БДО Верийн үнаВэ сониноо ДО- дэр нөлөөтэй сайн ажил болжээ. эзэмшсэн пионер юм. ? 5 лоон жил хувь захиалан. ун дугаар ангийн «ЛА» бүлгийн багш Пионер Энхбаатар, В.И. Лениний 21 ШОНЕ БИДНИЙ ХҮСЭЛТ шиж байна. Бид бүлгийн ажил ардын гэгээрлийн тэргүүний ажил- мэндэлсний (100 жилийн ой угтаж Ё 5 хийхдээ сонин дээр бичигдсэн пио тан Дашмаа, 8 дугаар ангийн «А» В.И. Лрииний тухай олон ном унши Нийслэлийн 20 дугаар ДУНД нерийн бүлгийн ажлын туршла- бүлгийн багш Должинсүрэн, 8 ду на гэж ярьж байна. . сургууль дээр саяхан ХПнонерийн -гаас санаа авч хийдэг. Манай ан маа шрулонс байтагчуулах шан, БЭРЧЛЭХННХ хаЛлЛЫЫГ 21 гнэн» сонины анхны дугаарын й дас : ом! “сан онууд угтаж хийх ажилдаа ү ду р ГИЙН ХЭН НЬ Ч гэсэн СсонинОоО. Ду лыг чанартай сайн зохиож байна. ийнхүү шамдан ороод байна. . жилийн ойд зориулсан уншигчдын бага хурал боллоо. Энэ бага хурал дээр манай пионерийн анхны удир гаарлан хадгалж заншсан юм. Пионер бидэнд нэг хүсэлт бай на. Бид сонинтойгоо долоо хоногт Нийслэлийн 4 дүгээр бага сургуу- Манай сурвалжлагч тТГтттглтгугэттїлтлОҮЛҮлЭлЛЛ0т Эл ХЛӨтчиЭЭүЭЭ2ГЭЛӨВЧ дагчдын нэг Аюушжав гуай «Пио х 2) йн м нерийн үнэн» сонины анхны Ду хан удаа МАШ хангаад Вгэж ГЭРИЙН ЛААЛГАВАР гаар уншсан тухай сэтгэгдлээ яри бүгдээрээ боддог. үнинС улам : лаа. жилж өгнө үү? гэлээ. 8577 - Тэр үед хичээлийн ном, дэв МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 90» .,0р., р, р? эбэ, арсэр 58». ».0»? 0? 4рӨ6»?0В.Йв,. өв» ө6»с»б эр», нв. ав з Євё ив, єв. Би гэрийн даалгаврыг өдөр өдөрт нь заавал хийж, түүнтэй холбон үз сэн хичээлүүдээ давтан сэргээж үз- дэг. Зарим хүүхэд өнөөдрийн өгсөн даалгаврыг маргааш орохгүй гээд 24 хийлгүй ориндог нь буруу юм. Хэд длуулр хоног өнгөрсөн хойно тэр даалгав- рыг хийх гэхэд өмнөхөө мартчихсан байдаг. Тэгээд жаахан оролдож бай гаад буруу хийдэг. Даалгавраа хий- хэд тэр өдрийн өгсөн даалгавар дээр нөхөн хийх хэрэгтэй болдог, Ингээд ажиллах цаг урд өдрөөс ихэсч дутуу хийх нэг шалтгаан болдог юм. Хичээлийг давтахдаа хөнгөнөөс хүн дэд нь шилжүүлэх замаар давтах хэ рэгтэй, Урьд заагдсан хичээлийг ойл гоогүй байж сүүлийн өгсөн даалгав- рыг хийх гэж хайран цагаа дэмий үрж болохгүй. Нэг л сэдвийг дутуу ойлговол тар хичээлээр хойшдоо заа вал дутуу мэдлэгтэй байдаг гэдгийг санаж явах хэрэгтэй, Онц сайн сурдаг хүүхэд бол зөв- хөн хичээлээрээ биш бүх талаараа сайжирдаг юм гэж Булган аймгийн Хангал сумын бага сургуулийн 4 дү гээр ангийн сурагч таван онцын эзэн пионер Бямбасүрэн ярьж байна. Булган аймгийн Хангал, сумын бага сургуулийн захирал 3 Д. Гомбосүрэн Математикийн олимпиадад «Пионерийн үнэн» сонины 1969 9эа» ! ху гаарт нийтлэгдсэн бодлогын хариу, оны нэгдүгээр сарын 15-ны 1 дүгээр бодлогын хариуг 1. 3. 8,-д үзүүлэв. т 2, дугаар бодлогын хариуг зураг Ховд аймгийн төвийн бага сургуу лийн 4-ийн«В» ангид 19 дүгээр бүл гэмийн зөвлөлийн дарга, онц сур- лагатан Ганьдмаа суралцдаг. Пнонер Ганьдмаа тооны 4/ олимпиадын 2-ын даваанд сургуулнасаа шалгарч, одоо анмгийн тооны олимпиадын 8-ын яа. ваанд оролцох гэж байна. Ц.БААТАРЫН авсан гэрэл зураг 4-д үзүүлэв. М. КОЛДАШЕВ Б.ДАВААСҮРЭН 3 3 3 : 3 : | | Шоннмн550000001712 7 Модод модноосоо өрсөн урга- даг шиг хүүхдүүд өдөр бүр шинэ ном сурч мэдэхийн төлөө тэмүүл нэ Мөрөн хотын дунд сургуу- лийн 6-гийн «В» ангийн пионе- рийн бүлгийнхэн улсын тэргүү- ний бүлэг соёлч нөхөрлөлийн анги болох зорилт тавин ажил- яаж буй ажээ. | Энэ бүлгийнхэн бүлэг салааны ажлаа олон янзын сонирхолтой хэлбэрээр явуула- хын тул инонер бүр санаачлага гаргадаг байна. Хүүхэд бүр са- наачлага гаргана гэдэг их сайхан хэрэг. Бүлгийн 83 пиенер 88 ян- зын ашигтай санал гаргавал энэ бүлгийн ажил ашигтай, сонирхол төй бололгүй яахав. " Хэрэв . хүүхэд бүр санаачлага гаргахгүй бүлэг салааныхаа ядар- гын амыг хараад хий гэснийг нь хийгээд байдаг бол бүтээлч биш үйл ажиллагаа болно. Энэ бүл- гийнхэн «Багшийн алдар», «Мат росов» зэрэг сэдэвт ажил явуулс ны дээр «Хүүхэд байгалийн нө- хөр» гэсэн аялал явуулжээ. Ийм ойрын аялал хүүхдүүдийн бү- тээлч ажиллагаанд ашигтай юм. Гэвч эд сонин хачин мод чулуу зэрэг олборын цуглуулга хийгээ- гүй нь дутагдалтай хэрэг юм. Эд кнно, жүжиг сзүзээд маргаан явуулж тэр кино жүжгийг улам гүнзгийрүүлэн ойлгодог байна. Энэ нх сайн хэрэг. Олон улсын эмэгтэйЧүүдийн баярт зориулсан «Эх үрсийн холбоо» сэдэвт аж- лыг нь сонирхов. Салаа бүр ха нын сонин гаргаж ажил явуулах ангиа чимжээ, Мөн хүүхдүүдийн . . «Дэлгэр Мөрөн» театрын гоцлон дуулагч Оюундалай. Энэ охнн 8 дугаар ангнас эхлэн сургуулийн аварга дуучни бол: жээ. Оюундалай дуучин төдийгүй зохион байгуулагч юм. Оюундалай бүлгийн ажилдаа бэлтгэж байна. үрж сонсо СО сонсо ” ПИОНЕР | Аранзал улаан бүч минь Ариун салхипд намирна. Асан дүрэлзсэн хүсэл минь. Амжилт сурлагыг мөрөөдөнө. " Тиймээ! би пионер Өөөөөөөөөөөөөөөөөөөөлөөөээлөөөөөлөэлөөөөэлээ, ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛГИЙН ТӨЛӨӨ хийсэн уран бүтээл нэхмэл" хат- гамал,! зураг зэргийг тавьсан нь сонирхолтой юм. | Ханын сонин- гийнхоо Материалыг нь томдуулж зураг чимэглэл багадаж, бас цөө хөн материал орсон байна гэж шүүн ярилцаж байгаа нь зүйтэй. «Эх үрсийн ходбоо» сэдэвт аж лыг үзэхэд энэ бүлгийн хүүхдүүд ХИЧНЭЭН нх авьяас чадвартайг гай хан бахдах сэтгэл төрнө. «Эхийн сэтгэл» шүлгийг инонер Гантө мөр уншиж, «Тогоруухай» дууг Гэ рэлчулуун дуулж. Сүнжидмаа биелгээ хийхэд тэр хүүхдүүдийн цог золбоо харагдаж байна. Аймгийн тэшүүрийн аварга Оюунчулуун тэшүүрийн спортын тухай, улсын тэмцээнд оролцсон тухайгаа сонирхолтой яриа хийв. «Эхийн сэтгэл элчээрээ Дайны мөсийг хайлуулна» гэж охидын чуулгаар дуулахад “эх үрсийн энхийн хүслэнг илтгэж байлаа. Энэ бүлэгт зураач Отгонбаяр, шүлэгч Намжилсүрэн, дуучин Гэрэлчулуун, шатарч | Готовдорж нарын зэрэг авьяаслаг хүүхэд олон юм. Энэ бүлгийнхэн тогтмол чанартай ажиллавал улсын тэр- гүүний бүлэг болох итгэлтэй,д0М. Бүлгийн уднрдагч |Л.Батням, бүлгийн дарга Даваажав, ангийн багш Очирпүрэв, Магсаржав нар сайн зохион байгуулж шнонерүү дийнхээ сурлага сахилгыг эрс дээшлүүлж, авьяас билгийг бад рааж байна. Ж.ШАГДАР Фооооооооооооооооооооооооо ЭХ ОРОН Өндөр сайхан дэнжээр Өнгийн цэцэг алаглаад Өтгөн ногоон ойд Өвөөлж хөхөө донгодоод Миний хайрт эх орон - Юутай сайхан юм бэ? Өмнө талд минь Өргөн голын ус мяралзаад Хажуу талд минь Хайрхан уулс сүндэрлээд Миний хайрт эх орон Юутай сайхан юм бэ? Хангай говь хосолсон Хад асга барсайсан Хайртай эх орноо Хайрлан хамгаалахад бэлхэн Мнний хайрт эх орон. Юутай сайхан юм бэ? Мөрөн 10 жилийн сургуулийн 7 «4В» ангийн сурагч Данааням ооооооооооооооооооооооооооо (ЇсэнсэнсэнсонсонсонсонсовсонсонсонсонсовсовсоасоасоЖсоВСоВсонСОЇСОВСОВСОВСОШСОВСОВСОВСОВСОВСОШСОНСОВСОВСОйСОйСОВСОШСОШСЭВСЭвС- ч КОМБАЙНЧ БҮСГҮЙ "Таван онцын эзэн. Ундрах ирээдүйгээ зөгнөж Уран барилгач болчо. Өлөр баян бүтээл” минь Өөдөө ямагт өндөрлөнө. Тиймээ! би цаонер | / Таван онцын эзэн. ш- ВЭ Манай бүлгэм, пионерийн 21 бүл гийн 602 пионер баатарчуудыг эг- нээндээ нэгтгэж байна. Манай бүлгэм өмнөх зорилтоо биелүүлэхэд МПТЗ- ийн П бүгд хурлын шийдвэрийг үн дэс болгож, салаадын ажлыг сайж- руулснаар бүлгийн ажил сайжирч, эцсийн эцэст бүлгэмийн ажил сай- жирна гэдэг зорилт тавмн ажиллаж байна. Салаадын зохион байгуулал- тыг нарийн судалгаатай зохион бай гуулж, хооронд нь болзолт уралдаан тай ажиллуулах, пиоперийн танхи- мыг хэн сайп мэдэх вэ?» аян зохиож дүнг гаргах, пионерийн дүрмийг суд луулж, ёс суртахууны эрхэм. дээд ча наруудыг олгох аян зохиож, маргаан явуулах, ахмад үеийнхний уламж- лалт зан заншлаас биечлэн сурах, ажил сурлагаараа түрүүлсэн нөхдөө сөө суралцах «Эх хэлээ хайрлан хүн дэтгэе», «Хэн хурдан сэтгэгч вэ? «Багшийн минь ач» «Өртөөчлөх урал даан», «Төлийн дуун түмний баяр» гэсэн цуваа зохион явуулах ажил тогтмолжилж байна .Цаашдаа хам- тарч ажиллах, суралиах, авьяас чад вараа нэмэгдүүлэх хөдөлгөөн сайн МАНАЙ БҮЛГЭМ хигээш БЭЭ сиитшиилилиэ ли Дурын үндсэн дээр зохион байгуулас даж пионерийн 6 бүлгийн сурагч, соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнд 305 пионерийг хамаарч, улсын тэргүүний бүлэг болох хөдөлгөөн өрнөж байна. 8-ын «А», 6--гийн «В» ангиудын бүлгүүд бусдаасаа онцгой сайн ажил лаж байна. «Пионерүүдийн сайн ду- рын байгууллага олширч, «Дэлгэрмө рөн» хүүхдийн театр, «Залгамжлагчь кино театр, «Өсвөрийн сэргийлэгч дийн бүлэг, «Улаан бүч радио станц «Сурагч» шуудан хороо ажиллаж, тус тусынхаа үндсэн зорилтыг сайн биелүүлж байна. Хөгжимчин Чулуунбаатар, дуучин Оюундалай, Оюунбэлэг, Уранчимэс бүжигчин Майбаяр, механикч Баяр- сайхан, Чулуунбаатар, өсвөрийн сэр, гийлэгч Аюурзана, Батням нарын олон сурагч авьяас билгээрээ тодорч байна. Биеийн тамирын 11 секн, су рагчдын 10: төрлийн дугуйланд 300 шэа сурагч хамаарагдан хичээллэн айна Мөрөн, 10 жилийн дунд сургуу лийн ийонерийн ахлах На, Д. МИШИНГЭЭ-: В, И. Лениний мэндэлсний 100 жил Ардын хувьсгалын 50 жилийн их ой нууд угтаж Хатгал хотын сургуулийн бүлгэмийн бүх бүлэг, салааны пионерүүд ахмад үеийнхний хувьс галч баатарлаг, хөдөлмөрч дайчин уламжлалаар бүтээлчээр сурч, эзэм шнх зорилгоор найман зүйл дээр су ралцаж байна. Үүнд: 1, Ахмадын сургаал алт 2. Манай ардын уламжилж сайхан зан заншлууд 8. Мэндчилгээний ёс горимууд, хүндлэх, хүндэтгэх эрхэм журам 4. Хөдөлмөрч уламжлал, хөдөлмө рийг эрхэмлэн хүндэтгэх 5. Мал аж ахуйн мэдлэг. эзэмших чөдөр, хазаар, ногт тушаа яаж занги даж хийдэг тухай 6. Оёдлын олон төрөл, нэр, 0ёх арга барилууд 7. Малын хүйс, насыг сайн мэдэх нь монгол хүний эрхэм зорилт мөн. ирсэн тэдгээрийн ЭРМЭЛЗЭХ НАЙМАН ЗҮЙЛ 8. Утас ээрэх, дээс томох, имхэрдэх, товч зангидаж сурах Бүлэг тус бүр тусгай багшийг эцэс эхийн дундаас сонгон 14 хоногт нэг удаа хичээл заалгана, Мөн бүлэг тус гай хевтас нээн түүндээ дээрх сэдэв тэй холбогдсон материал цуглуулан хичээлдээ хэрэглэж байна. Энэ хавтас материалыг тогтмол бая жуулан ашиглана. Энэ талаар бүлэг бүрд хичээлийн жилд 2-оос доошгүй. шалгалт хийж бүлэг, салаа, пионерүү дийг шалгаруулан дүгнэж байна. Су рагчдын биеэр өөрсдөө хийсэн хоя- богдох зүйлс ч дээрх хавтасаар ордог. Энэ ажлыг эхэлсэн 5 сарын хуса цаанд пионерүүд их зүйл сурч нилээд зүйл хийжээ. Пионерүүдийн сурсан хийсэн зүйлийг шалгаруулан үзэсгэ лэн гаргаж сурталчлах юм. Хөвсгөл аймгийн Хатгалын 10 ки лийн дунд сургуулийн пионерийн ак лах удирдагч Х. НАЙДАН шилбэ 2. Цас мөстэй газар цаа сайхан унаа.Мөрөн хотын 8 жилийн сургуулийн 6- гийн «Б» ангийн сурагч Аварга комбайн жолоодож Атрын хөрсийг сэрээсэн Аясын салхинд клбүүлж Алтан тариагаа хураасан Тиймээ! энэ бүсгүй Тэнүүн талын эзэн "44 Батцэнгэлийн зурсан зураг. Онгон саруул талдаа Нартай хамт ажилласан Одтой тэнгэрийн дор Сартай хамт аялсан Тиймээ| энэ бүсгүй Тэнүүн талын эзэн. Хөвсгөл. Мөрөн хотын 107 лийн сургуулийн 10-ын «А» | ТИЙН сурагч П..БАДАМСАЙХАН ! : - : шу ч 0 З 1:511:5) ЇЕ АР» ? “Төгсгөл, Түрүүч нь 8.9, 10, 12 дугаарт бий. й Г 2А-Шєтчэл 5 82 02: л аша 221: 27 --Хар бух, хүрэн бухтай мөргөл- дөж байснаа гэнэт санав, Яаран босвол цаадах нь ер хөдөлсөнгүй, --Үхчинхсэн юм биш «байгаадаа гэ- сэн шиг дэргэд нь очвол бас л ухаан алдсан бололтой хүндээр амьсгаадаж байв. 4 5 -- ХӨөӨрхийг арай ч хэтрүүлэн үү дээ. Нөгөө олон гуна, залуу бухнууд (хаа очсон юм бол хэмээх шиг алсыг харав. Голын усан дээр олон үхэр | єүрэг багтаж ядан байна. Хар бух ус толыг хараад ам нь хачин нх цан- гаж байгаагаа мэдэв. Тэгээд гол уруу -авав, Голд ойртож иртэл үхрүүд занлан үӨдож, ялангуяа бухнууд бүр ч айж “байгаа бололтой түргэн түргэн цааш- “ааана. --Эд, яагаад надаас зугатаж бай- фаа юм бол гэсэн Шйїг тэдний хой- оос хэсэг харснаа, голын цэнгэг тусанд хушуугаа дүрэв. Ус уух гэсэн боловч ус хоолой УРУУ нь орохгүн, хамраар нь эргэж гараад болсонгүй. Аргаа барахдаа усан дотор ороод хэвтэж орхив. Хар бухын ингэж цангах нь зөв билээ. Тэр бүтэн 4 өдөр хүрэн бухтай тулалдсан төдий- гүй замын хэрмэл хэд хэдэн бухыг үрэн таран хийх шахсан билээ, Гэвч хар бух улайрсан болохоор түүний- «тээ яаж мэдэх вэ дээ, Хар бух хүй- |! "тэн усанд ороод хэвтэхэд | хичнээн сайхан байсан гЭЖ санана. », мжалуу оргин янгинаж байсан ха- маг бие нь нэн сайхан болж, балга- сан ус сая л хоолой уруу нь сэнгэ- нэн орж, дотор биеийг сэрүү татуу- | аав, Хар бух хичнээн ч их ус уус- ныг бүү мэд, нэг л мэдэхэд босмоор санагдав. Голын уснаас босоод иртэл хүрэн бух айсуй харагдав. Хүрэн бух, хар бухыг харангуутаа гол уруу дан дөлж явав. --Хүрэн бух над шиг л болоо доо, : Надаас бүр шлүү ч цангаж, өвдсөн . байж болох юм, Тэр амьтан намайг Ї дахин мөргөх нь гэж байгаа юм байх даа. Олон жил энэ голын эвэртнүү- дийг айлгаж байсан хүрэн бух на-- даас ийн айж байхыг бодоход би хам гийн хүчтэй нь болсон юм болов уу? тэх шиг бушуухан л холдохын мөн болж яваа хүрэн бухын хойноос харж зогссон хар бух толгойгоо хэ- дэнтэй сэгсэрсэн нь: : --Үгүй надаас хүчтэн байгаа. Муй- хар чадалдаа эрдэж бусдыг дээрэл- хэх явдал хамгийн муухай, Би чам- тай мөргөлдөхгүй байж ч болох бай- сан. Хамгийн гол нь хэнтэй яаж, үзэлцэхээ санах хэрэгтэй юм даа.. Эхийг шинь барьсан тэр муухай саар- луудыг л ёстой хэмх мөргөж, хамх дарах ёстой гэсэн шиг Өөвөлжөөний-. хээ өндөр уулсын зүг ширтэв, ӨВЛИЙН ШӨНӨ. Хар бух тэр. өвөл эрт зошлоо. Учир юун гэвэл намар удаан үргэл- жилсэнгүй, өвөл эрт болжээ. Алтайн ноёлог уулсын орой, -онь хөтлөөр хүйтний будан, нүсэр том амьтан мэт мөлхөн гарч ирээд, хүйтэн жавраар юм бүхнийг хайран чимчигнүүлнэ. Өвөл цагийн битүү цас, мөсөн ХЭ-- лийг хар бух төрснөөсбө эхлээд өдий хүртэл үзэж дассан болохоор даарна гэж ер үгүй. Тэр юунаас ч үл айна. Харин ганцаараа уулын хяр зоо дам- А--40759 жин явж, ганцаар хээр хонож, хав- рын гашанан ирэх шувуу, дэлгэрэн ганхах яргуаг хүлээнэ. Ер нь ганц хар бух ч биш, алтайн уулдид жил бүр тошдог олон бух бүгд л адил билээ. Дүгрэг сартай, цэлмэг тэнгэр- тэй тунгалаг сайхан шөнөсөн, Хар бух өндөр уулын хярд тайван хивж хэвтэнэ. Энэ амьтанд бодож санах юм юу Ч алга. Тэр ч бүү хэл олон жилийн өмнө үхсэн эхийн хажууд торойтлоо зогсож байснаа ч мартсан янзтай. Шөнө дунд хэвийж байтал хээ- рийн амьтны хачин үнэр хамар дэл- сэхэд зүйрмэглэсэн хар бух цочин сэрлээ Чоно! дөрөв таван чоно айгуй, Хар бух чононуудыг үзсэн даруйдаа зүрх нь хүчтэй дэлсэж, амьсгал нь ихдэж, чих нь сортгоносон боловч төдхөн тайвшрав. Чононууд нь бухны яг өмнө ирж оцойн сууцгаав. Муу санаа- тай тэр амьтад тошсон бухыг төдий лг амархан зууш болгочихож чадах- гүйгээ мэдсэн бололтой хэл амаа долоож, араа шүдээ арзагануулан, гиншин ульж, зарим нь цасан дээр хөрвөөн тоглож байх нь сарын са- руулд тодоос тод харагдана, Тэр хар бухыг босговол л болох нь тэр. Яагаад гэвэл хар бухын хаанаас нь ч ноцоод хэрэггүй. Түүний төмөр мэт ширийг ямар ч Залуу чонын шүд даахгүй шүү дээ, Харин ним- гэн цавь, суганд нь л орвол гүйцэх ДОГ Ч. 1 ИЙН! г нь тэр гэдгийгээ чоно ч мэднэ, бас хар бух ч андахгүй ээ. Хар бухын нүд сүртэй эргэлдэн, чоновуудын хөдлөх бүрийг ажиглана. нарийн -Та нар дайрвал дайралдаа, на- майг бариад идтэлээ ч хол биз дээ гэсэн шиг хээввэг хэвтэнэ. Чоно, бухыг үргээж босгох санаа- тай нүүрлүү нь халз дарайв, Хар бух далгай эврээрээ ойртсоныг нь хүү сэжиж таг хэвтэнэ. Өртсөн нэг нь гаслан гангинаж хол очиж биеэ долоон хэвтэнэ. Эвэрт оногдоогүй нэг нь энд тэндээс нь зулгааж, дээгүүр нь харайж, элдвээр үзнэ, Гэлээ ч хар бух ер хөдлөхгүй тул араатнууд яаж ч үл чадна. Цөхөртлөө мөргүүлж горьдлого тасарсан гурав нь хол очиж оцойн суугсад - Аорьдлогогүй ээ! Явьяа гэж байгаа шиг муухай улилдав. Харин залуу хөгшин хоёр чоно хар бухыг оролдсоор байв. Ийн байсаар үүр цайх дөхөж, үүрийн харанхуй татав. Хар бухын эгц урд нь алхамын тө- дий зайтай хэвтэж байгаа хоёр чоно уруу хар бух гэнэт ухасхийв. Тэр бодвол энэ цагийг л хүлээж байсан бололтой. Ёстой л хэмх | мөргөж, хамх дарахыг хүссэн гэхэд болно. Зэрэгцэн хэвтэж байсан хоёр боохбй хоюул хар бухын хүчит эвэрт ашгүй тааралдав. Нэг нь тэр дороо ертөн- цөөс халив бололтой. Хэд матнганаж байснаа хөдөлгөөнгүй болов, Харин нэг нь хар бухын том эвэрт өлгөгдөн сарвалзана. Хар бух эвэртээ сүлбэгдсэн хөгшин чоныг, аваад талийж өгөв. Хар бух бараг. ухаан алджээ. Тэр хад чулуу, мод бут ер нь тааралдсан бүхэнд чоныг нухаж давхина. Ийнхүү явахдаа хар бух үүр цайсан, нар гарсан, тэр ч байтугай анхан өнчин хоцорсон ха- нан хадныхаа дэргэд ирсэнийг ч мэдсэнгүй. Нэг л мэдэхэд тамтаг болтлоо мөр- гүүлсэн чоно өмнө нь сэг болон хэв- тэхийг хараад хар бух сая сэхээ оров, ДУРСГАЛТ ГАЗАР Өвлөөсөө хавар нь гэгчээр, хүй- тэн салхи хавирга нэвт үлээсэн нэг өдөрсөн. Мах нь шуугдаж багахав турсан хар бух нөмөр газар эрж яваад санамсаргүй нөгөө ханан хад ныхаа дэргэд иржээ. Хар бухын амьд ралд энэ ханан хад үнэхээр дурс- галт газрын нэг билээ. Энд хар бухын эх нь үхсэн. Хар бух энд чоно алж, хамаг л өш хор- солоо тайлсан. : Хар бухад одоо энэ ертөнц. дээр өш хонзон санах юм огт байхгүй ээ. Хар бух ханан хадны дэргэд ирээд ийш тийн харвал хоёр хэсэг хөс- рийн яс цайрана. Хар бух хоёр хэсэг ясыг ээлжлэн харж зогсоно. Том яс нь олон жилийн өмнө үгүй болсон далгай эвэртийн яс, нөгөө жижиг яс нь өн гөрөгч өвөл хар бух эвэртээ сүлбэ ирсэн чонын яс ажээ. 2: Энэ зэгэл саарал араатныг Наст гуайн хар бух алсан тухай амнаас ам дамжин алтайн сав газраар тарж нэмэлт хачир нэмэгдсээр бараг до- мог болон тарсаныг хар бух яахан мэдэх билээ. Хар бух удаан зогсож байснаа тай ван явсаар том ясыг очиж үнэртэв. Энэ хэдийгээр адгуус амьтан боловч хайрт эхийнхээ ясыг таньж (байх шнг харагдана. Тэр ясыг эргүүлж тойруулж үнэртэж үзсэнээ хошуугаа үрж, хэлээрээ долоож, хоёр хөлөө- рөө газар малтаж, хүндээр амьсгаа- дан мөөрч эхлэв. Түүний .бүлтгэрхэн нүднээс тунгалаг нулимс сувдан хэл хээ адил бөмбөрч, ясан дээр дуслах бөгөөд, өгөр яс дусал нулимсыг хо ромхон зуур шингээнэ. -їЁстой л эхийн нь яс үрийнхээ гашуу, элэг зүрхний энэ, ну хавханд дэвтэж байх шиг болов. -Шуугин урсах усны өөд урууг мэдэхгүй, сугсран найгах өвсний амттай сайныг танихгүй, эргэж хөр вөх дөрвөн улирлын элч, хүйтнийг даах ийм л амьтан үлдэж |би- лээ: Ээжээ! үр чинь ийм том болсон шүү дээ. Энэ нутагтаа би чинь чЧа- дал, бялдраар хамгийн том нь бол сон шүү. Амьдралын хатуу хөтүү бүхэн үрийн чинь арьс цусанд шингэсэн шүү эх минь! : Нарт ертөнцийн өдөр хоног надад, олон юм сургаж, таниулсан шүү! : Үр чинь ингээд л явж байна. Эх! минь та хардаг ч болоосой гэсэн шиг , хар бух хэдэнтээ мөөрөв. Ханан хад. л тийм дээ гэсэн шиг цуурай ха-- дуулсанаа, эл байдалд илтэд уярах. шиг хүрлийж барайн харагдав. . Хар бух эхийнхээ ясны дэргэд нам, хэвтэв. Тэд хэдийгээр адгуус амьтан, боловч эхийн ясны дэргэд хэвтэх сай, ханч санагдсан байж болох юм. Ямар, ч гэсэн хар бух эхийнхээ ясны дэр-/ гэд л хэвтсэн билээ Ш. ШАЖИНБАЧТ , ОНЦ СУРЛАГАТАЙ. Мөрөн хотын 8 Жи-, лийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангид суралцдаг, Нэр нь Л.Чойжоохүү, 26 Энэ сурагч улирал дараалан “онц сайн суралц- жээ. Чойжоохүү ярихдаа: Багшийг хичээл зааж байхад анхаа ралтай сонсож. бүрэн тэмдэглэж аваад өдрийн хичээлийг өдөрт нь-ун шиж ойлгоцоо бататгадат. Цана давтахдаа цагийн хуваарь нарийн б5- римталж, -эхлээд бичих даалгавраа хийж дараа нь уншдаг, Чөлөө цагаараа шатар, хөдөлгөөнт тоРлоомоор тоглоно. Тэшүүрт дур- тай. Гэрийнхээ ажилд туслана. Хи- чээлтэй холбогдсон уран зохиолын но мууд уншдаг. Сурлагаар хоцорч бай сан Раднаабазарт туслаж, нөхрийн маань сурлага сайжрав. гэлээ. Аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны ажил тан А.БАТЦАГААН сонсо СОнСонСОШСоШСоШСОНСОШнСОНСОНСО СОВСОЁСОНСОНСОШСОВСОВСОНСО консовсожСОВСоЫСОЧсонКСОВСОНЕСОВ| жумжэд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн Таримал ургамал бүхнийг нэг зэ- рэг тарьж нэг зэрэг хураан авч бол Таримал ургамал суулгах үе эхэллээ доггүйг байгалийн нөхөр пионер су- рагч та нар сайн мэднэ. Ургамалуу- дын ургаж боловсрох хугацаа урт, бо гино харилцан адилгүй байдаг. Энэ нь манай орны уур амьсгал, цаг улир лын байдалтай холбоотой юм. ЖИ- шээ нь: Байцаа, улаан лоолийн бо- ровсролтын хугацаа олон хоногоор үргэлжилдэг учир эдгээрийг гуравду таар сарын дундуур буюу эхний 10 хоногт, зарим цэцгийн үүрийг хоёрду гаар сарын дундуураас эхлэн гэрэл сайнтай, дулаан байранд тусгай бэлт гэсэн саванд үрсүүлэн тарьж урвуул сны дараа агаарын болон харсний температур тогтмол. душаантай бол- сон үед гадаа ил задгай хөрсөнд буюу байшингийн тагт дээр шилжүүлэн суулгаж ургуулна. комбинатад хэвлэв, Үүнийг манай хүүхдүүд, сургууль дээрээ юм уу байшинд суудаг бол бай шингийнхаа наран талын цонхон дээр тарьж болно. Харин ногооны болон цэцгийн аж ахуйн газрууд бол тусгай лан бэлтгэсэн шилэн дарлаганд үр- сүүлдэг. «Нийслэлийн 8, 16 дугаар сургуулиуд шилэн дарлагатай шүү дээ. 2 Сургууль бүр ийм шилэн дарлагыг туршлагын талбайнхаа нэг хэсэгт бай гуулах нь чухал байна. Залуу Сбайгальчдын улсын төв станцын мэргэжилтэн . : А.СҮРЭН малын эн Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Ь Индекс-14140 1969 оны дөрөвдүгээр сарын 4. лэгэн Эх сур “эрд «Мөн ХИЙН ус» гэдэг тууж бичсэнд ми Би есөн нас хүрмэгц сайн нөхөртэй учирч билээ. Ё лээд би тэр нөхрөөсөө эрдэм Яв даг байв. Дараа нь сурсан | мээ нөхөртөө. шалгуулж Г-4 ний нөхөр эрхэм хуудсандаа ний тэлж түм буман хүүхдийн сонорт хүргэж билээ. Миний эрхэм тэр нөхөр бол над уран зохиолын мөн хийн уснаас амсуулсан «Пионе рийн үнэн» сонин юм. 11351117! ӨНГӨТЭЙ «Пионерийн үнэн» сонинд анх бичсэнээс хойш 25 жил өнгөрлөө. Би ч өслөө. Сонин маань ч өнгө лөг, ухаалаг болжээ. Хүүхэд бай тугай, томчуул бид уншмаар зүйл зөндөө гарах юм. Өсвөрийн хойч үеийнхнийг сургаж, хүмүүжүүлэх ажилд «Пионерийн үнэн» сонин улам их тус хүргэнэ гэдэгт итгэж байна. Сурган хүмүүжүүлэх ухааны дэд эрдэмтэн ҮУХТХХХХОХХХХХХХХХХАУУХХХХХХЖАХЖИЛ6Л22222 Би инонер! Надад «үнэн» “бий. Миний: «үнэн» Пионерийн үнэн! Миний «үнэн» Насаараа мөнх гавьяатай , Ч, 25 бїе 580? Тт2 9 (45566 6. ҮДЭХ ит П .. гэигий 32.3 є ялаад ай 5үуүул боэлбэ ЛА БА ЭГ Бу 2”, .. 7-4 ”, дАЗЗЭТҮЭ .. Баасан ММ» 14 (1074) зуг “Ю225 мумдллуллуллллмыа яламамуллудууллммуллмумумммуллЛЛмммУ уу 1 . : 5 11 исл 1 ХА 4 «Пионерийн үнэн» сонин 25 Ё : хум | хөгж" Н жилийн ойтойгоо золгож байгаа ЁЛИЙ эрийн үнэнэ Ы энэ баярт. өдөр хүүхэд бүхний ёсон шы илт бол хайрт нөхөр наа . сэтгэлээр ерөөл дэвшүүлье! Эрдэмтэн зохиолч. яг” “ 91, Хүүхдүүдээ! «Пионерийн үнэн» с0- нины анхны дугаарт хэвлэгдэн гарсан «Хургачин хүү» гэж нэг сурвалж лага бий шүү дээ. Түүний гарчгийг би зурсан юм. «Пионерийн үнэн» сонин эхлэн гарч байх үед би хэвлэх үйлдвэрийн нэгдсэн зургийн тасгийн даргаар ажиллаж байв. Ажлаа дуус магц л «Пионерийн үнэн» сонины газар очиж, сонины зураг зурна. Үнэ нийг хэлэхэд би орон тооны хүн шиг л ажиллаж байлаа. 5 Анхны зургуудыг минь уншигчид тай танилцуулсан сонингоо ямагт са наж явдаг юм би. Улсын хэвлэлийн комбинатын гүн хэвлэлийн ажилчин Миний «үнэн» Зүсээрээ өнгөлөг жавхаатай. Үнэн, бид хоёр Үргэлж нөхөрлөдөг «Үнэндээ» би хайртай. «Үнэн» ээрээ.би замнадаг. . Нийслэлийн 24 дүгээр дунд сургуу жийн 8-ын «А» ангийн сурагч пнонер БУУТ НэшэЦсНОИЦ ГЭ) 13 956-Х5үуү0221)77 0095 хүХЭЧ01 Ж.ОрОЭӨЛОДЭН 4 ор СОООЭН Бор | Агү2:7113 й болсон сониндоо үзэм “сониныхоо жээр сайхан, агуулгаар, баян, саёла цогтой байхын ЗЭН нэлэсөлтөхийчадгэр Д.ЭНХТУЯА. он байгуу чадлыг орны өсво эм боловс гүнзгий заны ор уудтай коммунист зарчмыг бат эх өрөн төгс байгуулах Өлөө тэмцэх “єє тьелогтиэрөрэ 0 0219: мүүжүү лизмыг сэг ЭЭ (5) халуун луулан бад өзөвөсөбэтэгөцөрөсо: (өгэцөгөсөсөР01ө10с01020:040с0:010:010:0:009:6:9:6 Ж. ШАГДАР «ПИОНЕ Александр Матросов Пулемётын ам таглаж Агаарын шонхор Мересьев Дайны онгоц шатааж «Олег Кошевойн Гвардууд Фашистын зүрхэнд орж Оросын баатар арми Дайсныг ухрааж байлаа, Ийм нэгэн хаврын Нарлаг сайхан үед Эрээн цэцэг дэлгэрсэн Найртай сайхан өдөр Талын монгол багачуул Өврийн сонинтой болсон юв Талархал хайрын үгээ Нам засагтаа өргөсөн юм. Түүний нэр-- «Инонерийн үнэн» “Түүний овог-- Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл Түүний эзэн-- хүүхэд багачууд Уултүлдар дулүмэллаллээллтуулллигсүүгэмүүгэллгллллгллолсиучлдс: 5 Түүний дам-- и 5 хүүхдийн зам. Энгэртээ Марксын сургаал ! гялалзуулан Элгэндээ пионерийн чэмдэг зүүсэн Энэ хөөрхөн сонинг Энд тэндгүй магтана Тэр хөөрхөн номыг | Тэнд эндгүй шагшина. Анх эхээс төрөхдөө Арван мянгуулаа гарсан гэнэ. Алтай хангай говь уруу «Ачааны хараар» 0 цах лал ална ааа Жа аялсан гэнэ. Хотоос аймаг уруу Аймгаас сум уруу Сумаас баг уруу Багаас айл-уруу- Машинаар Морнор Тэмээгээр калалалалдлааалалалллалалалллалалалладлаадааадаадададлжса салдалалалааалааалаааалалда РИЙН ҮНЭН» Тэргээр Аялсаар аялсаар Атралгүй эцэлгүй Аялсаар... Онц сайн пионер дээр Өөрөө давхнад өчсөн гэнэ. Онц сайн пнонер нь Олон нөхөддөө уншсан гэнэ. Сулхан сурдаг хүүхэд Сурлагаа сайн болгосон гэнэ Сахилгаар тааруухан жаал Сайн нэртэй болсон гэнэ, Алгксандр Матросоп Пулемётын ам таглаж Агаарын шонхор Мересьев Дайсны онгоц шатааж Олег Кошвойн Гвардууд Фашистын зүрхэнд орж Оросын баатар арми Дайсныг ухрааж байлаа. Эрхэм багачуул минь. Ийм л үед” сонинтой Вэ УерирлулөлгүгөйлгллсулөүлттүжүэтттттлжттэжэээРЭРЭРРСРРҮРЖЖРГРСРӨРОГРГҮЖҮРРГОРРҮРҮРЭГЭЭРҮҮ болсон юм. Энэ бол Элбэрэлт намын маань ач билээ Энэ бол | ї 4 | Их Зөвлөлтийн тус билээ. Сургуулийн номын санд сураг чид ном уншиж байв. Хамгийн эхний ширээнд сууж байсан хоёр хүүгийн нэг нь нөгөөдөө, -Миний пионерийн сонипы нэг дугаар алга болчихжээ гэхэд -Чи сонингоо хадгалдаг юм уу гэж нөгөө Нь асуув Ё: чг Тиймээ гэж тэр хүү хариу- лав. -Би түүнээс --Чипий нэрийг гэсэнд --Чулуунбаатар. - -- Хэд дүгээр анги вэ? Т-гийн «Б» анги. --Миний дүү хэзээнээс сонии- гоо хадгалах болсон бэ? гэж би асуув. : -Нодпин ас чаг ла. ча тас эь, "ас нь. Тас "АЛЬ. тал та лЬ, л 1агта ТВ. тала. та та ллала та тылы хэн гэдэг вэ? хагас жилээс Манай сонины ахмад ажилтны нэг рагчдад сониныхоо тухай ярьж бай Манай ндэвхтэн сурвалжлагчийн ав эхлэн хадгалах. болсон юм. Шинэ оны дугааруудаас ганцхан р, байхгүй... гэж харамссан янзтай 7 хэлэв. о: БОДО --Чи яагаад сонийгоо хадга лах болсон юм бэ? 7 Мапай аав. намын үнэн со пингоо хадгалаад үргэлж унш даг. Тэгээд л би хадгалах болсон: юм. 2 140 Чулуунбаатар сонийгоо ингэж хадгалдаг нь тун зүйтэй юм... Уншсан зүйлээ эргэж унших-хэ- рэг аль их гардгийг тэр гэхэв, 7. Сонингоо он дараалан. хадгална. гэдэг. чинь. пионерийнхээ түүхийг” хадгалж байна гэсэн үг. 577. ЁиГ2) Нийслэлийн 18 дугаар сургуу лийн сурагч С. БАЗАРС мэмссВссссссссеосссёс чьлльсль тат. сэтг на, сан гэрэл зураг үүлч А.Чойжилжав пнонер Фу 2 НЭГ БҮЛГИЙНХЭН «Пионерийн: үнэн» сонины 285 жилийн ой угтсан авил мапай орны жилийн болох зорилт тавин ажиллаж иржээ. о0й угтаж пэрэмжит бүлэг Энэ бүлэг апгидаа сурвалжлах хэ сэг байгуулж «Пионерийн үнэн» со олон суун сургууль, олон мян- цин, «Залгамжлагч» «Оюун түл- тан пиопер сурагчдын дунд орнон: хүү» сэтгүүлүүдэд мэдээ материал ирлээ. Тэдпий нэг нь нийслэлийн пийтлүүлснээс гадиа, «Пионерийн 10 жилийн 14 дүгээр Дунд сургуу- лийн 7 дугаар апгийп «Г» бүлгий хэн чөм, Цэцэгмаа даргатай энз бү- үнэн» сонинд өөрийн сургуулийн ту хай нийтлэгдсэн материалыг цуг луулага хийсэн нь сонирхолтой бол- п Мөн ангиараа «Пионерийн үнэн» сонин «Залгамжлагч» сэтгүү дийг 100 хувь захиалж «Бүрээн дуу» хуудсыг 2 долоо хоногт 1 удаа тогтмол гаргадаг байна. Бүлгийн дарга онц сурлагтан Цэ цэгмаа ярихдаа: --Манай анги «Пионерийн үнэн» социнг 7 жил 100 хувь захиалан уншсан том. - Их сургуульд орсон ч гэсэн со пнноосоо салахгүй гэж бид ярь-1| даг. Яагаад гэвэл «Пионерийи ёл үнэн» сонин хүүхэд бидний дох-1. нын цпөхөр, мэргэц багш болж ир сэн юм. Манай бүлгийнхэн сонн:| ныхоо 25 жилийн ойд сопиндоо/ нийтлэгдэж: байсан шүлэг уй, шиж, дуу дуулж бүжиг, бүжиис| хурц дайчин урна үгийг иь ярьж, багт наадам тоглох болсондоо “улам ч баяртай байна гэв, 4 -- Зүйтэй. Бид: «Москва» гэдэг галт тэрэгний буудлаас шууд хувьсгалын тал : Тэндээс. бай! руу очицгоосон. хоёр буудал лөлүүдэйн 8!дуг гаар,гудамжинд: бууцгаасан: -- Төтээд:хамшаа явлаа?! Бидний очих газа дугаар гудамжинд байдгийг урьдчилан сэн юм. Хувьсгалаас өмнө энэ гудамж р Зовлөлүүдийн 10. мэдсэн болохоор тийшээ явцгаасан, Буудлаас их холгүй гэдгийг бид бас мэд: Рождественскийн 10 дугаар гудамж гэж нэрлэгдэж байжээ. Ингэж сураглавал Ленинградынхан бүр ч андахгүй. Бид ний очих 17 дугаар байшинд хөтлөөд л хүргэчихнэ. Энэ нь хуучны барилгууд бүхий жирийн д нэгэн гудамж, гэсэн ч Невийн гудамжнаас дутахааргүй хөл- чэй байдаг. “Тонд: охүүкэд: (бүхэн: л нэг нэг дыдїнайзтай!болт,хаяншаха рилцан солилцсон: билээ: бүх: нээс түрүүнд: уулзсан: хүн бол шулайн ажилтан өвгөн: Тэр өвгөн хүүхэд бидэн “тэй гар барьж мэндэлсний дарав -- Та нар олуулаа иржээ. Би баяр тай байна. Ї: гцхүү манай шусейн байр жижигхэн болохоор та нарыг бүгдийг чинь нэг дор багтааж-чадахгүй нь ха рамсалтай байна гэж хэлсэн. Бид хорь хориороо хэсгүүд болон зээлж зэлжээр тузейд орцгоосон, сЖи тузей байрлаж байгаа энэ жиигхэн өрөөнд Владимир Ильнич 1917 оны 7 дугаар сарын 7-ноос 9-нийг хүртэл брзулах байсан юм гээд тайлбарлан, ухам яагаад энэ байранд ирэх бол сон юм бэ? гэж бид нэгэн зэрэг шахам асууцгаахад үүнийг хариулахад надад “хүн тэнд амь- насаа алдлаа, Ингэж хувьссалчдын эсрэг В.И.ЛЕНИНИЙ НУУЦ БАЙРАН лөх хэргийг ривчлах тухай т тэмцэж яваа хамгийн күндтэй энэ х шиг аллага таллага эхэллээ. Ленннийг газар сайгүй эрэн хайж байлаа. Зэвсэгт босло гыг зохион байгуулж, сасаг төрийг өөрч удирдсан учир Ленинийг ба ушаалыг ШПетрградын прокурорын газраас 1917 оны 7 дугаар сарын -нд гаргалаа. Чүр засгийн газ рын тагнуулууд хотоор дүүрсэн байв, Петроградын цэргийн тойргийн команд- лагч генерал Половцев Лепанийг одсон газар:ны. | 5 стуяашалын Т " “ул 4 Биг ги үүл оЖж рэгтэй:болдон Их удирдагчийнхаа хувь. рчин руу зу Ё, заяаны төлөөтарос" орон даяар совж. байлаа. Намын Төв орооны залигы ёсоор Ленинийг түр суулгах нууц бай рыг Петрградад бэлтгэлээ. Энэ нэ. ажинчин Аллилуёнийн байшин б юм.Бидний өчсөн Зөвлө, лүүдийн 10 дугаар гудамжин дахь му зейн байр тэр шүү дээ. Тэгэхээр Ленине радад ирсэн хүн болгон энэ мусейг үзэх гэж сэтгэл догдлон ирдэг нь аргагүй юм. Ленинийг энд байлгахад анхандаа аюул бага байв, ч сүүл сүүлдээ аюул тулгарч байв, Цаг мөч онгөрөх ту- там баривчлагдах аюул чйртож байв. Хүн төрөлхтний сайп сайхша төлөө. хамгаалах хэрэгтэй. Энэ лэжээс татгалзах тийт -1 ан 13 хувьсгалчид бай дуу аюул багатай бай. явахад бэлтгэлээ. (Хэн ч 4 Д Бичсэн тэ “сарын 10-нд үүр цайенаас хойш Разянв үнээ өвгөнд баярласнаа тааралдсан таннгдахааргүй зүсээ кувнл- | гах хэрэгтэй байв, Балжин Ильнч ха. | ячнмаг үс тавьж, сахалтай боллоо. Ё луевийн пальто, хар саарал өнгийн са. равчтай малгайг өмслөө. 1 Влади- тир Ильнч гэж хэн ч танихааргүй Ө9 болжээ. Ингээд 7 дугаар сарын 9-нд бүр ё орой болсон хойно нууц байрнаасаа гарч. явгаар. Тэнгисийн “эргийн төмөр замын. станц хүрэв. Ленннийг төинд Ёшмелья-. сийн сүүлчийн галт тэргээр, гарав. Хам гийн эцсийн вагонд бүх самын турш | хоёр хөл дээрээ явган сууж явав. Х : аюул тулгарвал галт тэрэгний явдал. дунд үсрэхэд бэлэн байнаа. Аяны зам мэнд “онгорлоог. 7 дугаар, : авцгаасан. зор аялалыг нэгэнт эндээс яа “байгаа бо Лохоор Лепиний Раздив станц хүрсэн зэр замаар аялалад, / ї тэй, Ингэж ш : илэрхийлэн галт тэ ин явцгаасан, Влади “рэгний буудлыг чиг. мир Ильич | алсагдсан: сум:юм: Бидтийг: су- ОМЫН төвд! ОЧИХкОД радио, Хоолой “хангинаж: : -- Анхаараарай) Анхаараарай! | «Сулинхөвэр»- хүүхдийн: срадно стянцаас ярьж: байна: гэсэн: цовоо байгууллагаас энэ онд болох, «Пио нериин үнэн» сонины 25 жилийн ойг угтаж сурагч бүкнийг кэвлэл- тэй болгох зорилт тавин ажиллаж бүх сурагчдыг 2-3 төрлийн хэв- лэл, бүрэн дүүрэн ашиглуулах зо яриаг сбисоно уу гэхэд --Бид сониныхоо ойг угааж рыг амтархан уншиж байв. уншигчдын бага хурал хийлээ. Пионерийн ахлах удирдагч. Уишигчдын бага хуралд бүханги Рагчаа: бүлгүүд хамрагдав. »Мөн сард 2 -- «Пионерийн үнэн» сонины радио нэвтрүүлэг бэлтгэж цаг үеийн зорилт? урлагийн кон- церт зэргийг программдаа орол- цуулан хийж байна гэв. 3 удаа Ой угтсан бас нэгэн томоохон” ажлын нэг бол «Өсвөрийн төл метр чулуу бэлтгэжээ. «БҮРЭЭН ДУУНЫ» ШИНЭХЭН ДУГААР Хичээл хэдийнээ тарсан боловч Пионерийн танхимд хүүхдүүд зөндөө байлаа, Тэдний: зарим нь “ рнлгоор сургууль дээрээ Сурагч тоглоомын буландаа хөлөгт тог шуудан хороо байгуулж ажиллаа лбомоор тоглож шагай атгаж, бас тээд шуудан “хорооны ахлагч зарим нь дөрвөн талт эргэдэг шуурхай түгээгч Даринчулууны самбар дээр гарсан «Бүрээн дуу» хуудасны шинэхэн дугаа- 25 жилийн ой угтсан манай урал- дааны болзолд анги тасаг бүхэн соёлжилтоор шат ахиж сурлагын чанарыг дээшлүүлж хэмжээгээр 2-2,5 баллаар ахну лах, «Бүрээн дуу» хуудсанд та- маас гаргав. Мз 8 гэж хичээнгүй лэн бичлээ. “ ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Ш. Туна, Д. Цэцэгээ нар, «Бүрээн дуу»- хуудас гаргаж байна. - Ц.ЭРДЭНЭБАТ сургуулийн. чид». цуваа юм. Өсвөрийн төлчид вигдсан бүхнийг сурагч бүхэн цуваагаар төлийн уут, нэмнээ мэддэг байх зорилт тавин ажил- 388, эмийн сан 4, зоодойн ха- ласан юм гэв. таамал “280 гээд л төлчин хүнд «Бүрээн дуу» хуудасны шинэ 8 5 2. ? шил хэрэгтэй бүхнийг бэлтгэж: дугаарыг хийж байгаа хоёр пио- : Ж шеф 3 дугаар бригаддаа тусал- нертэй уулзав. Эрэгтзи нь 5Зїнаагий Ясуусыхсан ЧӨХӨН! харья. охины цээлхэн Дуу угтсан юм. ЭЭ. Ш. Туяа бүлгийн зөвлөлийн дар- їуигоо: Н лт цөлийн: бүсэд .Радпо нэвтрүүлгийн шинэхэн ду- Мөн сурагчид шеф НЭГДЭЛДЭЭ га, 4 дүгээр анги, эмэгтэй нь Д. | орших. Хутаг уулаас баруун гаар «Пионерийн үнэн» сонины | УЛСЫН нэгдсэн зураг төслийн Да- Цэцэгээ бүлгэмийн зөвлөлийн єн- | тийш! хоёрхон: өртөөлгөлзр: ДЦорно- 25 жилийн ойд "зориулагдсан. ГУУ 500 бог малын багтаамжтай. шүүн 8 дугаар ангийн онц сур- :)) товь-аймгийн Сулинхоэресум: ор- ажээ. 1 к хашаа барьж өгөхөөр үүрэг авч, | лдагатан ажээ. Тэд «Бүрээн дуу» ! шино/. Энээ бол манай! зах: хязгаар 25 ЖИЛИЙН ойд хаврын амралтаар сонины 25 жи хуудас Сулнинхээр сушын бага ЇГ нутаг, аймгийнгтөкөөс ЗОйгаад км --Манай сургууль пионерийн лийн ойгоо угтаж 70 гаруй шоо сургуулийн пионерийн тамн 5 “гийн дээд “Герман Улсын тухай юу мэдэх вэ? гэсэн асуулт байна. Дор нь Гермац: - Ай! ГАЙДАРЫН БҮЛГЭМИЙНХЭН дийн ажлыг явуулах бөгөөд өөрсдөө Германы хүүхдүүдийн тухайн гу мэд: дэг бүхнээ тэр: буланд пэмэн тавьдаг ажээ. Ингэснээрээ энэ ажил бүх ний- тийг хамардаг байна. Хамгийн сүүлд бид Ленинич тан- химд орж үзэв. Круцская-гийн дурсамисхудаар инонс- рүүнв-Ояцхан номууд гарганс ГЭВ. байгаа Би ционерийн удирдагчаас Танай: интериационалын буланд Ардчилсан 1| Герман улсын дараа зиз 4 дүгээр сард ямар орны инонерийн байгуул- яагын танилцуулга явагдах вэ? гэхэд --ВНМАУ-ын Пионерийн байгуул | ( | -- Энэ газрын зураг доор Ильн- лагын тухай. Бид Монголд анд нох- Р ? к дэс? чийн | тухай материал цуглуулж дийцкоо амьдралыг ихэд сопирхдог. ЇГ с Зуны амралт арай дуусаагүй холбоо тогтоосон 22 хотын пноце- Одоо манай 5-ын «Б» ангийн пиоце зайлаа. Шөнө унасан хяруу өглөө рийн бүлэг эцэ ажилд голлон. бэлт- гэж байна. Бэлтгэл бараг гүйцсэн. Бид энэ ажлаа 4 дүгээр сарын 4-нд: монголын пионер-багачуудын улс тө рийн хэвлэл «Ппонерийн үнэн»-сө- ний наранд хайлж, хатсан иапчсан дээгүүргусан дусалчшүүдэртэн бөн | зєнгионо. Би аавынхаа хусан уур- гыг барьж адуугаа хураахаар» уу- лын хяр өөд халтар мориороо цо- рийн бүлгэмийг зааж үзүүлсэл. юм. Манай бүлгэм одоо зөвлөлт орон да- яар өөрийнхөө бүлгэмийн шуудаг аялуулж: байна. Манай сургуулийн пийт хүүүхдүүд Лениний тоглох дур- тай байсан тоглоомуудаар булай инцы 25 жилийн ой өдөр нээнэ. гэж аж хийж тоглоцгоож байна. хариуллаа. гиулж явав. Гэнэт морь -минь сой үнэнч нөхөр, гэргий Ч. БААСАНСҮРЭН 4| тусан-бусгаж санаандгүй явсан миг Ленипий ний хамаг бие зарсхийн- цүдций : үзүүрт- нэгэн бор-чом торсхийн өн- гөрлөө. Өрөосон хөд нь доголон . нэгэн туулай уруу газар өнхөрч-ту, сан арайхийн надаас зугатаж яве | на. Бц мориндоо-ташуур өгөн. дө : ХКӨМС ОЧИВ. "2 Бутанд хярсан бөр туулайг. би | уургаараа цохнхоор- далайсан: бог- . новч өрөөсөн холгүй-тэр: туулайг | аяжс зүрхэлсэнгүй. | Ноднин жил дүүгийн минь -хө- 2 лөнд хадаасны хугархай орчихоод, “ дөр-нь-аваагүйсээс хувилис мэс са» сал хийлгэснийхээ. дараа «Ахаа дүүгээ хөтлөөд яваач дээ» гэж на« Иркутск мужийн комсомолын ица- рийн бичгийп дарга намайг тус хө- тын 65 дугаар бүлгэмийн ажилла- гаатай танилцахыг зөвлөсөн юм. ХО- тын төв дэх тавай давхар сүрлэг сайхан барилга, хэзээний чихнээ тас “МиЛ ХОНХОН дуу, багачуудын хөгжил- стэй Яшуугианаар памайг угтлаа. Жус бүлгэмийн пиоперийн ахлах уднр- "дагч Ольга Георгиевча Марковад би зорын ирсэн хэргээ хэлэхэд дуртэн. цөвшөөрч пионерийн бүлгэмийнхээ ажлыг үзүүлж танилцуулсан юм. Онцлог нь гэвэл хийсэн юм бүхэн нь үлдэц материалтай, байгаа иь ажиг- лагдав. «Гар гараасаа чанга атгалцья» гэ сэй булан сонирхолд татлаа. Булан- “өнцөгт-«Чи Ардчилсан: | байсан-нь надад дүрсхийн-санагд-- улсын пионерийн байгууллагын хөг- жилт, тэдний хүүхдүүдийн амьдра- лыг харуулсан өнгөт гэрэл зургууд... Дурсгалын зүйлүүдийг тавьжээ. ФН- |. дээс Германы пионерийн байгуулла-. гын тухай тун олон зүйлийг мэдэж авч болох ажээ. Сопирхолтой инь энэ. булан бүтэн сар болдог гэнэ. Тэр хоо». ронд бүх бүлгүүд түүнийг үзэж, өөрс “ран хярж хэвтээд: «Өрөөсөн хөл «минь байсан бол ч дээ одоо өөрөө ” мэд» гэсэн шиг надаас. нүд сал« “ талгүй бүлтгэцэн ширтэнэ. Би ч. да. лайсан уургаа аяархан буулсана адууныхаа хойноос давхиж одов: Чулуунбаатар: 24 ЖЭЭйнХ: 2 2 2 “4 Аркадий Петрович Гайдарын цэрэмжит инонерийн 65 дугаар бүлгэмийн ппонерийн ахлах удир-дагч О.Г. Маркова, бүлгийн дарга. 2 Т. Илава, Р. Наташа Ч. Ира Б.Алецсадр, И. Сергей иар монго- “дын тноцерийн байгууллагын сарын ажилд бэлтгэн: байга, Зэж г, ЕЭХҮУТ-203 ! Бь. Зээаланн ” даас дандаа гуйн хазганан явдар | гглаа. Бяцхан бор туулай эргэнс “хая | сох СЭТГҮҮЛЧ ХҮ «Аялхүү» (аялагч хүүхдүүд) маань сониныхоо 25 жилийн ой болох гэж хөл "хөгжөөн нхтэй байгаа үед цугларч, «Пионерийн үнэн» сонины эрхлэгч нар болон ахмад сэтгүүлчидтэй сэтгүүлч хүү уулзахаар гарлаа «Пионерийн үнэн» сонины анхны эрх лэгч, эдүгзэ «Үнэн» сонины орлогч эрх- лэгч, дэд эрдэмтэн Г. Дэлэг, эмч Бат- сүх, нартай хамгийн түрүүнд уулзжээ. Дал эрдэмтэн Г. Дэлэг ярихдаа: --4 Тэгэхэд би «Залуучуудын үнэн» сонинд ажиллаж байлаа. Гэтэл «Пионе рийн үнэн» сонины туршлагын дугаар гаргах нэмэлт үүрэг оногдлоо.. Тэгээд өгсөн үүрэг, олонхийн саналаар хот хө- дөөгийн сургуулиар явж «Пионерийн үнэн» сонины анхны дугаарт оруулах матернал цуглуулав. Бид хот хөдөөгийн 20 гаруй материал, шүлэг зэргийг цуг-. луулж оруулсан билээ. Сониноо «Эрдэм тэй боловсон ард болж, эх орондоо аль болохоор их тус хүргэхийн тул эрдэм сурахыг шургуугаар мэрийн хичээх ёс- той» гэсэн гарчигаар эхэлж «Пиоис- рүүд.ээ! Энэ сонин та нарын сэтгэлд ямар болов? Та нар юу бичүүлэхийг со т внрхож байна. вэ?» гэсэн зүйлээр төгс юу. 9 -3720620 ар хар Хагам зэм) Ленен Тэжлөэс СҮхбатарь чо248Асан кл үх1а жэмгэйн төлө хэалд бэлхэн 7 111:111121) БИ. АЖИЛЧИН БАЙЛАА “р, ю9 Хүүхдүүд эз! Би-1944--1948 онуу содад улсын хэвлэх үйлдвэрийн өрөх цехэд линотип машин дээр ажиллаж байлаа. «Пионерийп » үнэн» .сонины . анхны дугаар гарч байх үед бид орос сургагч Аникееваар линотип дээр , үсэг өрөхийг заалгаж байв. Би пионе рийн гишүүн байгаад МХЗЭ-ийн ги. шүүнээр элссэн болохоор хүүхдийн тогтмол хэвлэл.бий болоход маш нх ҮГИЙН 2. АЯЛАЛ | гөлжс «Пионерийн үнэн» сонинг гаргавал ямар болох нь вэ? гэж туршиц узсэн анхдугаар бэлтгэгдэж билээ гэв, БАЯРЛАЖ ЯВДАГ Би «Ийонерийн үнэн» сонины анхны дугаарт «Хөгжимчин Баа- санхүү» гэдэг гарчигтай нийтлэгд єэн билээ. Үүнээс хойш 25 жил өнгөрлөө. Энэ хугацаанд би хөврж- мийн мөр хөөсөөр хөгжмийн 80- хиолч, хөгжмийн багш болов. Намайг дөнгөж 2 дугаар ангид | сурч байхад миний дур сонирхол авьяас билгийг зөв гярхай харж, өөрийн хуудсандаа нийтэлж бай- сан «Пионерийн үнэн» сонинд би сэтгэлийн угаас баярлаж явдаг юм «Пионерийн үнэн» сонингоо. улам өнгө жавхаатай байхыг хүсэн | ерөөе. Хөгжмийн зохиолч Л,БААСАНХҮҮХ баярлан : Г ихэд мэрийж хийнэ. 1945 он бол дай «Инонерийн үйзи» ны үе байлаа. Тийм учраас залуу ажилчин ид хөдөлмөрийн Фронт дээр хүчээ дайчлан ажиллаж байв, Би ажиллаж байх хугацаандаа толов лөгөөгөө 120--4150 хувь тогтмол биелүүлж байсан. Миний мэрийлтийг өндрөөр үнэлж, МХЗЭ-ийн 11 дүгээр их хуралд төлөөлөгчөөр сонгож би лээ. 1945 онд би пионер сурагчидтай уулзаж ажилчин болсондоо бахархаж яваагаа, юу хийдгээ ярьж тэднийг үйлдвэртээ ирэхийг урьдаг байлаа. Хэрэв” би дуунд дуртай байгаагүй бол одоо ч гэсэн «Пионерийн үнэл» сонин ныг хийлцэх байсан биз дээ, | БНМАУ-ын Гавьяат жүжигчин “Санамсаргүй тохиолдлоос болж «Пино шерийн үнэн» сонин миний дотнын зөвлөгч мэргэн багш болсон юм. Би анх 1961 ӨНД ардын сургуулийн алтан босгыг алхаад гурван сар орчим болж байлаа. Нэг өдөр манай багш өрж ирээд. -- «Хүүхдүүд ээ! Та нар одоо үсэглэ лээ дуусаад уншиж чаддаг болцгоож бай на. Удахгүй үсэглэлийн баяр хийнэ, Шинэ он гарна. Хүүхдүүд та Нарт 30- “риулсан олон хэвлэлүүд байдаг юм. а нар дуртайгаа захиалан унших хэрэг тэй. гуяа бага ангийн хүүхдүүд та нарт хамгийн тохиромжтой хэвлэл (бол «Инонерийн үнэн» гэдэг сонин байдаг. Тэр сонинд та нарт зориулж сар бүр вэг нүүр гаргадаг юм шүү дээ тэв, СОДОН ТЭМДЭГТ СОНИН Би тэр ярианы дараа «Пионерийн үнэн» сониныг л захиалсан юм, Өвлийн | амралтын дараа хичээл эхэлсний 8 дахь өдөр багш олон сонинууд авч ирээд би- дэнд тарааж байв, Нэгдүгээр нүүрний нь дээд хэсэгт изг одон байсан бөгөөд «Пионерийн үнэн» гэсэн үг томоор би чигдсэн байлаа, Тэгэхэд би тэр одонг хараад их гайхаж билээ. Одонгоор хүнийг боддог байлаа. Тэгээд багшаасаа: -- Багш аа! Энэ сонин дээр яагаад одон зурсан юм бэ? Сонинг бас одонгоор шагнадаг юм уу? Энэ ямар одон бэ? гэл: асуув. Тэгэхэд багш маань инээмсэглэж -« Тиймээ! Энэ одонгоор чинь «Пнио нерийн үнэн» сонинг 15 жилийнх нь ой. дуга Д, Сунбаатарын нэрэмжит улсын. - сонинг” «Инпонерийн үнэн»-сонины апхны ДУ- гаярыг бэлтгэл) -байсан- үе- бол зеглөл- тийн ард түмэн фашиестын германы эс- рэг эх орны их дайн хийж фашистын цэргийг өөрийн газар шорооноос хөөн зайлуулж байсан гайхамшигт үе бай- жээ. Ийм ч учраас анхны тэр дугаарт зөвлөлтийн улаан армийн давшилтын тухай дэлгэрэнгүй өгүүлэл оруулсан байна. Дэлэг гуай цааш ярихдаа, -- Хэвлэх үйлдвэрт одоо сонин боогч Марав, цайр зургийн тасагж ажиллаж байсан зөвлөлтийн мэргэжилтэн Федо- сеев, зохиолч эрдэмтэн П. Хорлоо, Ц. Уламбаяр, Б. Бааст, сэтгүүлч Р. Чу- луунцэрэн, зуваач агсан Маньбадар иар «Пионерийн үнэн» сонинг анх гарах үеэс нь эхлээд бидэнтэй ойр шадар ажиллаж байсан юм. «Пионерийн үнэн» сонины дараачийн эрхлэгчүүд гэвэл сэтгүүлч А. Чойжил- жав, орчуулагч Д. Даш, С. Наран, сэт гүүлч Р, Бадмаараг, багш Л. Сосорба- рам нар байлаа. Мөн сэтгүүлч агсан Цэенжав гуай анхны жилүүдэд эрхлэг- чээр нь ажиллаж байсан. Сэтгүүлч хүү чи эдгээр хүмүүстэй уулзаж ярилцмаар юм гэв. Сэтгүүлч хүү, сэтгүүлч Р, Бадмаараг тай уулзав, Бадмаараг, | ОНЦ хөн харвал нэгдүгээр мэдээ нийтэлжээ. юм, 1940 лийнхаа онцчуудын нэг болжээ. тай сайнаар хийж, давтаж байвал мэдээнд өгүүлжээ. дугаарт нийтлэгдсэн лаж амьдарч байна вэ? Шинжлэх Ухааны Химн-- физикийн ха алАсжасэАсалАА-ААА ЖА АА Ж-А ё-оАСА-28 а-АгА--А ёАЛА- 8 АА 89 эрдэмтэн Гунгаа болно. ойн өдөр ха. бяцхан уншигч нартаа юуг зөвлөх вэ? гэхэд 25 нас хүрч хөгчиу гч ерг--өгчр--р чин чусгэн үүсгэ чэгэнэрггж тугтэ эргэв тэн яэжэгатхэггн ТЭВсэг рийн гавьяаны улаан тугийн одон» ї9- дэг юм кэв. “Тар цагаас хойш «Пионе- рийн үнэн» сониноос би их зүйлийг ойлгон. мэдэж амьдрал ахуйдаа хэрэглэ- дэг болсны зөвхөн ганц нэг жишээ. бол «Орос хэлээр ярьцгаая» гэсэн буланг ашиглаж орос үгнүүд инлээдийг цээжил сэп минь сүүлд орос хэл заалгахад их тус болсноор барахгүй одоо би Зөвлөлт- Холбоот улс, Польш вэрэг орнуудын 8 л шагнадаг гэж би хүүхэдтэй орос хэл дээр захидлаар харил цаж байна, МПБ-ын зруу алдарт -40 жилийн ойг угтах ид ажлын өрнөлтийн үеэр «Пионерийн үнэн» сонин шионс- рийн байгууллагын баялаг туршлагыг нийтэлж байсан нь бүлэг дээрээ зохиох пнонерийн ажлын гол сэдэв болж бай- лаа, ГУНГАА - ЭРДЭМТЭН БОЛЛОО Өнөөдрөөс яг 25 жилийн өмнөх манай сонины анхны дугаарыг с9- нүүрэндээ онц Гунгаа гэсэн гарчигтай ояцхан 7 «...Гунгаа бол нийслэлийн гу- равдугаар бага сургуулийн сурагч оноос хойш улирал бүрд онц суралцсаар тэр сургуу. Гэрийнхээ даалгаврыг хувиар- хичээлээ сайн онц сурч болдог гэж онц Гунгаа ярилаа» гэл энэ Тэр, үеийн манай сонины анхны хүндэт хүн онц Гунгаа өнөөдөр хэрхэн ажил- Академийн хүрээлэнгийн биологийн тэнхимээр орвол эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан дэд гуайтай уулзаж -- «Пионерийн үнэн» сониныхоо ДҮҮ -- Миний нэр төр бол «Пионс-| рийн үнэн» сонины нэр төртэй хол боотой юм. Яагаад гэвэл өнөөдөр хорин таван жилийн турш мянга мянган уншигч бага чуудын маань дотнын зөвлөгч бол сон «Пионерийн үнэн» сонины анх ны дугаарт хэвлэгдсэн явдал юм. Сонинд бичигдэнэ: гэдэг бол алдар гавьяатай хэрэг, Тийм ч учраас би 10 дугаар ангиа төгстөл онц гэдэг - 1 зөєвөтэөстєцэєгөэж» эашэєтес» єг өєвөєсвөєээлэөлэеат увор шагнасан. юм. Энэ одонг «Хөдөлмө- - Намайг эрхлэгч байх үед «Иноне | рийн үйсон» сонины 15 жилийн өй бол-. сон юм. «Инонерийн үнэн» сонин 15 жи . лийнхээ ойгоор «Хөдөлмөрийн гавьяа- ны улаан тугийн» одонгоор шагнагдлаа, Энэ бол өсвөрийн үеийг хүмүүжүүлэх ажилдаа их амжилт гаргасныг нам засаг өндрөөр үнэлсэн хэрэг билээ гэж ярив, Сэтгүүлч хүү «Пионерийн үнэн»: сонин ны эрхлэгч байсан эдүгээ багш Л. Со- сорбарамтай уулзаж ярив. 2 «Пионерийн үнэн» сонин ямар ч үед пионер сурагчдын дунд өрнөсөн -олон талт ажлуудыг сонор соргогоор тусгаж ирсэн юм. Таван онцыг эзэмших «Соёлч» нөхөрлөлийн хөдөлгөөн, мэд- лэг чадварын үечилсэн дэвшил эзэмших | ажил, монголын пионерийн «Залгамж- лагч» 1, П чуулганыг зохион явуулах, МИБ--ын 40 жилийн ой угтсан ажил зэрэг чухал чухал үйл явдлыг хэрэгжүү лэхэд «Пионерийн үнэн» сонин үлэмж үүрэг гүйцэтгэсэн юм гэж ярив. Сэт- гүүлч хүү маань сониныхоо хуучин баат руудтай уулзав. «Шуурхай сурвалж- лагч»э, «Далдыг харагч», «Сонсголон» «Дуртайгаа асууцгаа» баатрууд бүгд 3 сониныхоо 25 жилийн ойд « үү» баатар шигээ ганзага дүүрэн билэгтэй ирцгээх гэж байгаагаа ярнв. г.СсэсСмээ нэрээ алдалгүй явсаар улмаар дээд боловсрол эзэмшиж эрдмийн зэрэг хүртлээ. Энэ бол сонины маань ач, хамт олны маань ач гэл энэ баярт өдөр нүүр бардам хэлэх байна. ! : Эрдэмд орой байдаггүй юм. (Хас: ны бага нарны -илчтэйд сурч мэдэ- хийн төлөө шантралгүй хичээллэх хэрэгтэй. Хайрт дүү нар минь өмнөх зам чинь саруулхан байна гэж «Пноне рийн үнэн» сониныхоо 325 жи- лийн ойн өдөр бяцхан уншигчид- даа захья гэв. 5 сэ Ц. САМДАН Э, 4”, Манай анги 7 дугаар ангидаа «Соёлч Ё3 нөхөрлөлийн цол мандат» авсан бөгөөд . энэ ажилд ч бидэнд «Пионерийн үнэн» 23 сонин цаг ямагх тусалдаг байсан. йн 10. дугвар ангна төгсөөД хадаад хэлний багш болно. : ( я/ Багш болоод ч «Пионерийн үнэн», со инноо Захналан уншиж, шавь нараа хү. мүүжүүлэхдээ ашиглана гэж | Нийслэ- Л лийн 22 дугаар дунд сургуулийн 8-ын Бо ангийн сурагч айгаль ярьж | байна... Ганц Байгальд ч биш, манай нийт өсвө- ЭЛ рийн Сүхбаатарчуудын сэтгэл “санааны | угт «Ппонерийн үнэн» сонип гүн шингэ. сэн байдаг юм. Д. МӨНХ--ОЧИН. ч 28 уэ ЕГ ---. Хариуцлагатай эрхлэгч - хэвлэлийв номбниатад хэвлэв. || Орон БИХНИЙ ГГРОЛЕТ- Р “НЯРЧЧЭГЛЭГТҮМ! (7 ХЭРГИЙН: ГЭЛӨӨ х ЁҮРЖ тун? МАХ ЗЭ:иб41өв Хогоо л Сухвлатарын нэрэнжит Лого лын 17777777 Баиг9аллагын Төв Зөвлөхийн СОНин “26 дахь жилдээ М15 (1075) | 1969 ОНЫ 4 САРЫН Ө9. | Лхагва Үнэ 10 мөн БАЯРЫН «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» Өсвөрийн үеийнхнийг марксч-ле иннч үзэлтэй, нам. ард түмний үйл “хэрэгт чин үнэнч, элбэг баян оюун билэг, цэвэр ариун 4с суртахуун, эрүүл чийрэг бие бялдартай болгон хүмүүжүүлэхэд хүндтэй үүрэг гүй цэтгэгч манай орны пионер сурагчид хүүхэд, багачуудын дуртай хэвлэл «Пионерийн үнэн» сонины анхны ду гаар хэвлэгдэн гарсны 25 жилийн ойг тохиолдуулан тус сонины . зөв- эт-лөл, түүний олон зуун ндэвхтэн би чигчдэд МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжнт | Монголын Пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөл цогтой халуун баяр хүргэж байна. с «Пионерийн үнэн» сонин, өөрийн дайчин хуудсаараа хүүхэд багачууд, пионер, сурагчдын дунд энхрий хайрт нам засгийнхаа зөв мэргэн бод логыг сурталчилж, тэднийг комму нист ёс суртахуунтай, эх оронч ин тернационалч үзэл санаатай, гэрэлт ирээдүйдээ дүүрэн итгэлтэй, бадран гуй хүсэл эрмэлзэлтэй, аливаа саад бэрхшээлийг тууштай ялан давагч, нам, ард түмний хувьсгалт дайчин хөдөлмөрч уламжлалаар замнагч бол гон хүмүүжүүлэхэд байнга анхаарч үр бүтээлтэй ажиллаж ирснийг баяр тай тэмдэглэж байна. «Пионерийн үнэн» сонины зөв лөл, түүннй ндэвхтнүүдийн өмнө ма най орны өсвөрийн үеийнхнийг үзэл суртлын хувьд хатуужилтай, эрдэм боловсрол сайтай, хийж бүтээх бад мрангуй хүсэл эрмэлзлэлтэй, ахмад Т2ХХХХХХХХ2ХХХХХХХХХ2УХЛХХХХХМХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХГХХХХОХХХХУХХЖХУХХТХЭЭООГО зуу Ционерийн үнэн со БИЧИГ сонины зөвлөлд хувьсгалчид коммунистуудын үйл хэргийг үнэнчээр залгамжлагчид бол гон хүмүүжүүлэхэд манай пнонер су рагчид, хүүхэд багачуудын хамтын ухуулагч суртал нэвтрүүлэгч зохион байгуулагч болсон тус сонины гүй цэтгэх үүргийг улам өндөржүүлэх эр хэм, хариуцлагатай зорилт зогсож байна. «Пионерийн үнэн» сонин, өөрийн гэрэлт хуудсаараа дамжуулан проле тарийн интернацнонализмын үзэл санаа, түүний нэг тодорхой бодит биелэл болох Монгол-Зөвлөлшйн ард түмний жинхэнэ ах дүү ёсны най рамдлын уламжлалаар пионер, су рагчдыг хүмүүжүүлэхэд цаг ямагт анхаарах ёстой. «Пионерийн үнэн» сонины зөвлөл, түүний олон зуун идэвхтэн бичигчид, манай намын программаар сонин, хэвлэлийн өмнө дэвшигдэн тавигд сан хүндтэй үүргийг нэр төртэй бие- лүүлж, сониныхоо үзэл суртлын хэм жээ, үзэмж, бичлэгийн чанарыг байн га сайжруулан, захиалан уншигчдын эгнээг цаашид өргөтгөж, хүмүүжүү лэх үр нөлөөг нь улам дээшлүүлнэ гэдэгт МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүх баатарын нэрэмжит Монголын Пионе рийн Байгууллагын Төв Зөвлөл ит гэл төгс байна. МХЗЭ-ийн Төв Хороо. Д. Сүхбаата рын нэрэмжит Монголын Пионс рийн Байгууллагын Төв Зөвлөл. Улаанбаатар хот. : 1969 оны 4 дүгээр сарыц 4. инны 25 жилийн ойд зорнулсан баярын чуулгын хэсэг С.ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг СТ СУББОТНИКИЙН 50 ЖИЛИЙН онд “АНХНЫ “КОММУНИСТ СУББОТНИКИЙН. ИХ---ЭХЛЭЛТ-:--,-2-25 Тэр дорхноо Иван Бураков депо доо хүрч ирлээ. Коммунистууд тҮҮ нийг хүлээж ядан байжээ. «За яав? Чи юу гэж биднийг дуудав? хэмээн тал талаас нь шалгааж гарлаа. -- Ильнч хэлсэн юм. Туслаач гэж гуйсан юм... 1919 оны дөрөв дүгээр сарын 48-нд Москвагийн зөв лөлийн онцгой бүгд хурал дээр В. И. Ленин гадаад дотоодын байдлын та лаар илтгэл тавьсан байна. Тэр үед Залуу Зөвлөлт улсын зүг бүрээс ин тервенцийн довтолгоон болж байлаа. Талх тариа, түлээ түлш хүрэлцэхгүй байлаа. Олон арван үйлдвэр завод хаагдлаа. Төмөр замын тээвэр яг зогсч байлаа. Гэтэл фронт ар тал хоёрыг холбох амин шижим нь тө мөр зам байлаа. В. И. Ленин эдгээр байдлыг таниулж хүнс тэжээл, зам харилцааны талаар арга хэмжээ ава хыг ухамсартай ажилчдад уриалсан байна. Москва -Сортировын депогийн слесарь, комиссар Иван Ефимович/Бу раков, ажилчдынхаа намын хурал дээр В. И. Лениний илтгэснийг та инлцуулав. Ажилчин- коммунистууд дөрөвдүгээр сарын 12-нд цуглара хаар шийдвэрлэв. Тэр өдөр Петрбур гийн ажилчид, балтийн усан цэргийн хоёр цуваа төмөр замаар дорнот фгонтын галын шугам уруу явж байв. Гэтэл засварлагдсан, уураар явагч ал га И. Бураков арван тавуул орой нь аргаас аллмалглвнлмлбалалллглдллл адлллллөлөрлөрөөөн мн гмимэн: 1 лөгч, хамтыг 5 Цахилгаан МЭДЭЭ : . Сэтгүүлч ну охаанг эрулагч билээ. Сосс4нс Монголын хүүхдүүдийн дуртай хэв лэл «Пионерийн үнэн» сонины 95 жи лийн ойг тохиолдуулан «Пнонерская правда» сонин болон түүний олон сан уншигчид чин сэтгэлийн халуун баяр хүргэж байна. «Пионерийй үнэн» соннн монголын инонечүүднйц сайн ,нөхөр, шээээн зөв ажлынхаа дараа дахин цугаарч «Бям ба (суббота) гаригийн шөнийн не- росин дэнгийн сүүмгэр гэрэлд ид хүйтний эрч зангирч, хаалга хатав чаар шуурга шуурсан шөнө турш ажиллан байж өглөө болоход гурван бух тэрэг босгож цэргийн цувааг фронт уруу явуулжээ. «Колчакад үх лийн цохилт» гэж дээр нь бичжээ. Н. Бураковын. энэ эхлэлтийг газар бүр дэмжин авлаа. Тавдугаар сарын 10-нд Москва-Назаны төмөр замын бүх ажилчид бүх пийтийн субботник хийлээ. Коммунистууд цэг хүн шиг зэрэг гарлаа. Ганцхан шөнийн дотор уураар явагч дөрвийг засварлаж 9300 пүү ачаа ачиж буулгасан байна. Дараа нь коммунист субботник бүх орон даяар тархлаа. БВ. И., Ленин энэ тухай «Их эхлэлт» гэдэг зохиол бичсэн юм. Учир нь: Коммунист суб ботникт хөдөлмөрийн бүтээмжийг дээшлүүлэхэд, хөдөлмөрийн шинэ са хилгад шилжихэд, амьдрал аж ахуйн соцналист үйл ажиллагаанд ажилчин ангийн зүгээс ухамсартай сайц ду раар хайдах хандлагыг их эхлэлт гэж үзсэн байна. Дөчин жилийн дараа ЭНЗ депогоос коммунист хөдөлмөрийн бригад гэдэг хөдөлгөөн гарсан түүх тэй. Үүнээс үндэслэж одоогоос 10 жи лийн өмнө манай элчит тэрэгний депо гийн МХЗЭ-ийн гишүүд ЭӨрхллан социалист хөдөлмөрийн бригадын хо дөлгөөнийг үүсгэсэн билээ. МААДАЛАААААААЛАААААГУАААЛВЛЛААГ ХУУ адААА! ЗАД ААААД болог! Үзэг улам хурц Та нарт болон монголын 6 н үх а түмний бүтээн байгуула, ! 22 шЭас уу. ах нх ажилд ам Зөвлөлт-Монголын ах найрамдал улам бэхжиг! 9758-2427 сур «ПИОНЕРСКАЯ ПРА зар, 1969 -Ш--81, “Литвийн «Литувос пи ранны «Юный т лэм буол» ВДА» соннны га Автономнт Бүгд Най сонины газраас, «Ппонеры он Хагын туралнист» «Болдарган» сэтгүү Үнэн» сонины 25 жи рын Чарнлтөөн улны үнэн 25 нас хүрлээ наос нрүүлсэн баярын бичгийт . «УҮнэнэсонины нэгдүгээр оүжтогч эрх 2 лэгч Г.Дэлэг, БНМАУ-ын Ардын Бо ловсролын Яамнаас ирүүлсэн баярын бичгийг Ардын.Боловсролын Яам- ны орлогч сайд Д. Галсан пар уншиж гардуулав. 2 Пионерийн «Пионерийн үнэн» сонипы газар, олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж бай гаа сонины зарим ажилтныг МХЗЭ- ийн Төв Хороо, МПБ--ын Төв Зөвлө лийн шагналаар шагнав . «Пионерийн үнэн» сонины 25 жи» лийн ойг тохиолдуулан «Пиоперскная правда» сонин, «Пионер» сэтгүүл 90 лон Украин, Казак, Киргиз, Литва зэ рэг бүгд пайрамдах улс, Якут, Татар зэрэг автономит бүгд пайрамдах ул- сын хүүхдийн хэвлэлийн газрууд, «Залуучуудын үнэн», «Хөдөлмөр», «Утга зохиол урлаг» сонин, «Отюуп түлхүүр», «Залгамжлагч» ёэтгүүл зэ рэг төв ороп нутгийн хэвлэл сонины газрууд, Дорнод, Дорпоговь, 4 Баян- хонгор, Говь-алтай, зэрэг. аймгийн тиоперийп зөвлөл, ппоперийп байгуул лага, хамт олоп, уншигч идэвхтэн би- 14. 29 дугаар сур- лэлийн 9, 20. 23. гуулийн пионер сурагчдаас бэлтгэсэн баярын чуулга эхэллээ. МХЗЭ--ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаа . «зарын пэрэмжит Монголын ТПиюне- -рийпн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн -кэвлол «Ппонерийт үйэн» солины 23 эшлийн ойг тэмдэглэх инонер су-- -ракмдын баярын чуулга энэ сарын 34-нд МХЗЭ--ийн Төв Хөрөоны хур чаын танхимд болов. «Ипоперийл үнэн» сонины 325 жи- -вийн ойд зориулсан ёслолын амжил- жилийнхээ турш өсвөрийн үе хүүхэд багачуудыг пам ард түмний хувьсС-- галч дайчин уламжлалаар хүмүүжүү лэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэснийг онц зоп тэмдэглэв. Дараа нь МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын пэрэм- жит МПБ--ын Төв Зөвлөлийн 047- рью бичгийг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч СЁ. Гэлэнхүү улн-- шиж, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны И8- Анх эхээс төрөхдөө арван мянгуу лаа гарсан, арван тавхай насандаа одол тэмдгээр шагиагдсан,, хори та- -вап насандаа ерөп мяпгуулаа болсон «Пионерийн үнэн» сониныхоо туулж прсэп: дайчип замналыг нпонер су- рагчдын чуулга үзүүллээ. «Ппопеирїин үнэн» сонины 29 жя- лийн ойд зориулсан баярын чуулгыг МХЗЭ--ийн Төв Хброоны нарийн чагааг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Х. Батаа бинрын чигчдээс баяр хүргэлтийн дахил- бичгийн дарга, Д. Сүхбаатарын нэ -юийн бичгийп дарга, Д. Сүхбаатарын бичгийг «Ппонершїи: үнэн» СӨНИНЫ гаад, баярын бичиг ирүүлснийг сони- рэмжит МИБ--ын Төв Зөвлөвийн миэрэмжит МПБ--ын Төв Зөвлөлийп хариуцлагатай эрхлэгч ҮН. Шагдарт цы хариуцлагатай эрхлэгч ЭМ. Шаг- дарга Д. Сүрэнжав үг хэлж хаалаа. Баярын чуулга бахдам-.сайхан боя-- БЭЛ гардуулав. «Пионерийн үнэнэ сөнц- си: Сүрэнжав хэлсэн үгэндээ: «Ппо НЫ 25 жилийн, ойд «Үлэнэ» соншцы га мөрийн үнэн» сонип туулж ирсэн 95 зар, Монголын сэтгүүлчдийн холбоо УУУЛУХГЭХХУХХХЭХХАХХУХХХХХХТУХЛХХЖЖХИАХЖУРУЖЛХРУХХУЖУУХЖУЛХХЖХУЖЖХУУЖЖХУУЖЖАХУХУЛХ «дарга Д. Сүрэнжав зээлээ. дар мэдэгдэв. Дараа нь «Пионерийн унэн» сони- . жилийн ойд зориулай өӨйс- МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 22777722 ҮХХХ22222Х2ХХХХХХЖЭХХХХХХХХХХХХХХХЖХЖАХОХУХХХХРУАРЖХХХХЭЭЭЭЭХРЭЭТХРХАХРЭХХХЭХАЖХЭРЭЖЭЖ ТӨЛ БИДНИЙ ХАРААНД | Баатар хоньчны охин Энгэртээ таван онцын эзэн тэмдэг гя Холь, ямаа. ид төллөж байна. Цо- | лалзуулсан бор охин тэмдэглэлийн дэв воо хөөрхөн хурга ишигиүүд цданги- тэртээ гэрийнхээ даалгаврыг нямбайлан нап майлалдаж гарлаа. “Түрүүчийн бичээд ангиас гарав. : төл бүрэн мэнд бойжиж, малчин хү- Бид хичээлийн завсарлагаар тэр охин ний сэтгэл хөхүүн, хөдөлмөр өрнүүн той уулзаж ярилцав. байна. Баянхонгор аймгийн Баянца ОГТОРГУЙН ТУХАЙ ЯРИА : Улаанбаатарын иЛчит тэрэгний буудал. Ганбат, Чимгээ хоёр хэдий тэрр нийслэлийн өөр өөр сургуулийн сурагчид боловч Пионерийн ордны инсэх загварын дугуйланд хамт су ралцдаг учир бие биеэ сайн танина. гй! --Чиний нэр хэн бэ? --Цогтгэрэлийн Янжинцэрэн, 1 Чимгээ, өртөөний олоп салаа зам гаан,сумын сургуулийн пионерүүд Баатар хоньчины охин байх нь ээ. гонуудыг хоо «Төл бидний хараанд» гэсэн сэдвээр --Чи тэгвэл мал маллагаанд сайн ронд нь холбож, салгаж байгаа ил цуглаан хийж төлийн бэлтгэл ажилд | биздээ гээд охиныг асуусан харцаар чит зүтгүүрийг хараад: хүүхдүүд эрвийх дэрвийхээрээ орол Ї 4 ! дээр сэлгээ хийж, 8 | ширтэхэд минь Янжинцэрэй ийЗэжсэг- 5 -- Ганбат заа! Вагонуудыг маш цож хурганы уут нэмнээ 200 гаруй |лэж ингэж над ярилаа. 1| Түргэн холбож салгаж байпа, тийм элгэвч 150, угж 35--ыг хийж, элдэв --Би сургуульд орохоосоо өмнө аав- 41 ээ? тэж асуув. тэжээл 980 кг--ыг бэлтгэж, «Жарга- | тайгаа алсын оторт гардаг байсан. Хо- Н --Энэ илчит зүтгүүрийг жолоо- лын зам» нэгдэлд туслав. Бас ойр |Нин сүрэг хариулах сайхан ажил шүү.. -дөж яваа жинхэнэ машинч нь ма- гэртэй хүүхдүүд хагас, бүтэн сайн Алсын соргог сэрмүүн бэлчээрт хонио най аав шүү дээ!Вагонуудыг холбож Увс саягах ч хялбархан байдаг юм. Зам : нь ийм сайхап.. холбоос пь бас авто -мат... Харин манай аав. сапсрын уу , дамд,энэ оны эхээр«чСоюз-4», «Союз- 5» хөлгүүдийг холбож, салгасныг л гайхал магтдаг юм даа. Ер нь суудлын нэг вагоноос нөгөөд тогтоож, хээр . хөдөөгийн цэнгэг агаа- раар цээж дүүрэн амьсгалах ямар. сай хан гэж санана! Аав минь мал маллах сайхан гэж ярьдаг. Би аавынхаа. захис наар эрдэм ном сайн сураад аав їнгээ хоньчин болох хүсэлтэй. 4 Ппионер Янжинцэрэн 18 улирал дара өдөр тэмээ, морнор давхин гэртээ харьж аав, ээжийнхээ төл бойжуула- хад нь туслалцаж байна. МАХН--ын Төв Хорооны У,У! бүгд хурлын шийдварийг баяртай хү лээн авсан пионер сурагчид нэгдлийн Гагс Ю. А. сансрын уудмыг хүч төрөлхтөн эзэм Ингэж анх рии гуай ших шинэ эрин үеийн үүд хаалгыг нээж, босгыг нь алхан сансрып эри- инй пионер болжээ. гэж багш ярьсан Түүнээс хойш жил бүрийн 4 дү 4 5 5, 22 йг с 2оосүүррүлллэ ш | лам. онцсайн. суралцаж ай | өрөхөд ч юухан байхав. Харин Ели ГЭЭр сарын 12-ны өдрийг сансрын ин. ү хээ. хашаа. барих ажилд , идэвхтэй шин охин “асурсүлсэдээрчүйагсд: 1| «вев Хрунов гуай хоёр,хуягаа өмсөөд сэгчдийн өдөр болгоп дэлхни шаНаг оролцохоор амлалт үүрэг аваад рын ө, р таван онцыг 5 шєгдаал Ч: «Союз-Зэ-аас сансрын уудамдгарч ба ёсЛОН тэмдэглэсээр байгаа юм гэж. | ажилааж байна. Цахир боом .Гэдэг | дэг марал цыг эзэмшигч тэм- ЇЇ раг бүтэн цог болоод нөгөө «Союз-4» Чимгээ охин дуржигиатал-ярив. ОВЕог сэрмархассүлэллд гЯ2аЦтЭДЭХ Ё Э. 3 11 2 Ө6 к3 3 “ҮтҮллчьах ууц дээр улаан бүчитний нэрэм БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баата 4| хөлөгтөө шилжин орж суусан пь үлэ 1961 опд би, дөнгөж 6 настай цэ захар, й рч жит тохилог ха гүй ас БЭ тусын раа юм. хасын шаЛйН на. Тэлийн б.ротээ эн мий сл - Түүнээс хойш нийт хүн лэ Бэээ- . 23 т Ё төп, зху. сансрын уудмыг шинжлэн | ТӨГ хавтай байна. Аранзал улаан бүч судлах, нар сар од, таригийн нууцыг | ТЭНИЙ ач тус өрнүүн оайна. тайлах талаар асар их амжилт олжээ || Зөвхөн сүүлийн шаэсаст нь дурда" | : Л. БАЛДАНДОРЖ хад ЗХУ, Сугар гариг уруу «Венера- үглэж 5», «Венера-6» гэдэг гариг «Космос- 3175» гэдэг хиймэл дагуулын амжилт | тай нислэг гээд олол зүйл байна. | --Манай сургууль, сансрын писэгч дийн өдөрт зорцулж, нх доё ханын сонин гаргасан. Тэр сонинд сансрын нисэгч Б. Волынов, Ё. Хрупов, А. ЕЁлисеев, В. Шаталов иарын хүү Андрей, Владимир, Игорь, өхин | Та- тьяна, Ёлена, бас Ёленагийн зургууд гарсан юм, Тэр жаалуудад баярын ца хилгаан явуулах гэсэн юм. -- Тэр хүүхдүүдийн тодорхой хая тийг мэдвэл би ч гэсэп захидлаар ха рилцах юмсан! Тапай сургууль гоё сөөпин гаргаж шүү. Тэргүүний заг вар шалгаруулах уралдаанд зориулж хоньчин Л. Цогтгэрэлийн Янжинцэрэн Ховд аймгийн Дарвн сумын 8 жилийн сургуулийн 5-ын «А» ангид суралцаж байна. Ховд аймгийн Дарви сумын сургуу- лийн багш Ч. ДАШЗЭВЭГ р Я| хэзр гайхамшигтай юм шүү!тгэж Ган “|| бат сэтгэл хөдлөн өгүүлэв. ї -- Өнөөдөр, мапай багш бидэнд Н| Оросын эрдэмтэй Н. Э. Циолковский | гэдэг хүн туужингийн тусламжтай Н| таар сансрын уудмыг шилжлэн су Д| далж болох тухай анх нээлт хийсан ---“шыш эт ттттттттэгштттж -шы- боловч хаант засаг огтхон (ч хэрэгс чи юу хийж өгсөн бэ? сэнгүй. - Би «Ч--З» гэдэг нисдэг тэрэг - Тэгээд Н.Э. Циоаковский, октяб- Өгсөн шүү дээ. Харин чи юу хийсэп бэ? Би «Ган-бв» гэдэг далавчит он гоц хийсэн. «Гап-З»-гаа айргийн тав дотор л горьдож байна шүү дээ - Би ч бас, «Ч--3»-ыгаа... Ийнхүү, хөёр хүүхдийн яриа пи лзэд үргэлжлэх төлөвтэй байтал рийн хувьсгал ялсиаас хойш өөрийн “нээлт, бүтээлээ Зөвлөлт засагт ту шаасап тэпэ. Эрдэмтэй, багш К. Э. Циолковский иас барснаас- хойш 26 3 жилийп дараа 1961 оны 4 дүгээр/са (рын 12-ны өдөр ЗХУ-ын иргэп ком чмупист Ю. А. Гагарин, «Востон» гэ- -дөг сансрын хүчирхэг хеягвер «огтор стуйн хязгааргүй уудамд, «Дархай-Улаанбаатар! тэдэг суудлын таят тэрэг тан замын урсгал дагай довтолгоон ирж зогсов. . Т. ТЭЛЭНҮУУҮУ --Налайхын 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн ДӨД Туслах цуваа гаргав. ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Алгаа, Л.Дулмаа, | мэммээ бэлтгэж ах эгч нартаа тусалмээ. «Б» ангийн. сурагчид төл -Д. Еантемер нар тус бүр 2--4 уут Зувгийг ЗУ. САМДАН шинипийт ити тн. ЁС СУРТАХУУНЫ СЭДВЭЭР ЗАХ ЭГЧЭЭ Энэ өгүүллээ бас л цэцэн мэргэн үг- нээс эхэлье. Ийм үгс бол үнэндээ манай ард түмний уламжлалт сургаг хүмүү- жүүлэх ухаан юм шүү дээ. Ё Хүн ахтай Дээл захтай. Аав нь бүгдийн хаал Ах нь дүүгийн хаан. Аавын үгүйд ах нь аав Ээжийн үгүйд эгч инь ээж, я Ах, эгч гэдэг аав ээж шиг ачтай улс. Тэд чамаас ах учир мэдлэг, туршлагаар чамаас их илүү. Ганц жилээр ах байлаа ч тэсэн чиний ах, чиний эгч, чамаас “өлөн юмаар давуу шүү. Чи ахтай томуу с муудаж буруу зан уруу өрдөг. эгчтэй бөлж төрсөндөө хязгааргүй баяр важ явах Єєтой. Ах, эгч чинь чамд их түшиг тулгуур, дотнын туслагч, үүрдийн завь, найз чинь мөн. Ах дүүтэй хүн тал мэт уужим Ах дүүгүй хүн алгын чинээ бачим. Та нар нэг эцэг эхийн хүүхэд, нэг гэр өрөнд өсч төм болсон учир нэг л хүн шинг салшгүй холбоотой, мах цусны ба- рилдлагаатай улс. Ах дүүсийг цусан төрлийн хүмүүс гэдэг. Адуунд алаг бай заас бит, ах дүүст алаг байдаггүй. Ий мээс та шарын хамгийн ойр дотнын хайртай нөхөд ах эгч нар чинь юм. Ах эгч бол бас л аав ээжийн адил тэр бол төн олддөг биш билээ. Ах згчээ хүндэтгэн хайрлаж, баяр- яуулж байх нь дүү хүний арпун нандин рэг, «Ахаа алд хүндэл. Дүүгээ дэлэм хүндэл» гэдэг үг бий. Энэ бол ах эгчий тээ их хүндэтгэн хайрла гэсэн сургаал юм. Энэ талаар энд дмөөн зүйл зөвлөө. “--Ах эгчийнхээ үг сургамжинд нь “өрж бай. Ахын сургаал ач Эгчийн сургаал элбэрэл, Ах нь хэлдэг Дүү нь сонсдөг гэдэг үгийг сайн са- наж яв. Ах эгч дуудах, юм. хэлэхэд нь «34» тээд тэр дор нь биелүүлж бай. Ах, ,эг чийнхээ хэлсэн үг, зэмлэл буруушлыг анхааралтай сонсож, тэсвэртэй хүлээж авч сур. Тийм хүүхдийг ухаантай, сайн хүүхэд гэдэг, Харин ах, эгчтэйгээ мар гаж хэрэлддэг үгэнд нь ордоггүй хүүх- дийт тэнэг, бүдүүлэг хүүхэд гэж болно. Ийш хүүхэд сүүл сүүлдээ бүр эвдрэн Ах эг- чийнхээ үгэнд ордоггүй хүүхэд бусад хү ний үгэнд өрөхдөо бас муу байдаг. Ах ХҮНДЭТГЭГТҮН эгчийнхээ үгэнд ордог хүүхдэд хүн бол гон хайртай. Аав.зэж маань ч баярлаж байдаг. --Ах эгчийгээ заавал «та» гэж ДУУ даж бай. «Чи» гэж дууддаг хүүхдийг харахад муухай байдаг. Би Налайх хо тын арван жилийн сургулийн Эрдэнэчу луун, Бөхчулуун гэдэг хоёр охиныг мэд нэ. Эрдэнэчулуун нь зэгчээсээ хоёрхон насаар дүү боловч Бөхчулуун эгчээ дандаа «Та» гэнэ. Ахыгаа тэд бас «Та» гэнэ. Энэ хоёр өхин аав ээж, ахыгаа их хүндэлдэг учир дүү нар нь бас энэ хир эгчээ их хүндэлдэг юм. Ах эгчийн аль нэг иь юм хэлбэл дүү нар нь бушуухан гэгч нь босч биелүүлж байх юм. Ийм сайн дүү нартаа ах эгч иар нь хэлээ ч гомдож үзээгүй гэнэ. -- Чи хичнээн тем боллоо ч гэсэн ах эгчийгээ улам их хүндэтгэх Єстөй гэд- гээ мартуузай. Чамд онцгой их ачтай гавьяатай ах эгч бий бол түүйнйг чи сайн мэдэж байх хэрэгтэй. Аав зэжийг чинь өрлөл ирсэн ах эгч ч байж магад гүй. Ач тусы иь заавал хариулиа шүү. --Ах эгчээсээ ямагт юм сурч, үлгэр дуриаллаар нь ажилла. «Ах сайтын Дүү мар цэцэн Ажил сайтын амьдрал сайн» гэдэг үг үнэн юм. Чиний ах эгч нарт чинь чамд байхгүй сайн тал заа вал бий, Түүнийг чи олж харах ёстой. 7 Тэгээд тэр сайн чачары нь өөртөө шин 2 гээж ав, Ах згчийнхээ сайн сИхныг дуурнадаг хүүхдийг бас ухаантай хүүхэд гэнэ. --Ах эгчийн дэргэд зөргоороо ааш- лах,муухайгаар дүрсгүйтэх, эвгүй үг хэл гаргах. харзал зүхэл тавих, бусдыг шоолох, нэр хоч өгөх, өөрсдий нь мууч лах зэрэг зөхнсгүй явдлыг гаргаж Ф0- лохгүй. Ер нь хэлээ ч, хаана ч тэр! Ялангуяа ах эгч, ахмад хүмүүсийн дэр гэд тун даруу томоотой байх ёстой. Ах эгчийнхээ дэргэд ямар ба лтай байгаа гаар нь тэр хүүхэд сайн хүүхэд үү, муу хүүхэд үү, хүмүүжилтэй хүүхэд үү. үгүй хүүхэд үү гэдгийг мэдэж болно. Хүн ахтай. бууммууллЛумумумууумммУмуумууммУумм 5 5 ї Дээл захтай». Ах нөхдөө хүндэтгэж, түүнээс айж эмээж сурах ёстой. Чи өвө- рөө аав зэж, ах эгчээ нх хүндэтгэвэл чиний дүү нар чннь чамайг бас төди чинээ их хүндэтгэнэ. “Ах эгчтэйгээ зв түнжин сайнтай, элэгсэг дотно байвал хичээл сурлага чинь ч тэр, гэр орны ажил чикь ч тэр бүтэмжтэй сайхан байна. Б.БОР Рвины БАЯРТ : Д. НАВААНСҮРЭН Улирал бүхэн сайхан. Улирал улир яын дотроос урин хавар бүр ч сай -- хая. Сэргэлэн цовоо хүүхэд багачуудын авхаалж самбаа, ухаан «бодол, уран гараар хийж бүтээгддэг,! хэрэгжиц биелдэг ажил үйлс тоогүй олон. Түү иий нэг чь жил бүрийн хавар болдог жигүүрсэн шувуудын баяр билээ. Тиймээс ч-жил бүрийн хавар-жигүүр тэй олон шувуу. манай орныг 20- риод, маш холоос ирдэг юм. Тэгэхээр одоо бүгдээрээ тэдэндээ. байшин барьцгаая тэж хоолой нийлүүлэн дуулж хотол даяар хөдөллө, Цайдам тал ,ой хөвчид цана чарга- ны зам мөр бүдгэрч өвөл өвөөгийн цагаан торгон хүрэм сэмрэх үеэс хүү ““Хэд багачууд. түмэн өнгийн дуу ХОО- ялойгоор жиргэн донгодож, хүн олны сэтгэд сэргээж баяр баясгалан нэм- дэг, хөөрхөн, хөгжилтэй шувуудаа угтал тосох энэ ажилд дуртайяа ор- ДОГ. 2: 3 1 Хүүхэд багачууд шувуунд хайр- тай. Өөрт нь элэрэлтэй халамжтай Хүү хэд багачуудын засаж бэлтгэсэн ая- ай тохитой үүр, байрайд шувууд ирж, суурьшихдаа дуртай. їйл жилд ирсээр ижил дасал болно. Айх аюулгүй амар жимэр зусаж үр алнгаа- хайгаа өсгөн торниулж, уян. сайхан жиргээгээрээ хүүхэд багачуудад ая эргөд тэднийг хаана л бол хаала да- гана. Тэдний тарьж ургуулж байгаа үр жимс, цэцэг навч, тариа, ногоо ой модыг хортон дайсан хорхой чпавь-- жаас хамгаалах гэж цуцалггүй хо дөлмөрлөнө. . Хавраас эхлээд залуу байгальч дын туршлагын талбайд гүн ой хөв- чид ч, талын бэлчээрт ч хаана л хүүхэд байна тэнд шувууд байна. Шувууд хүүхдийн толгой дээгүүр эр тэлдэн нисэж сайхан дуугаараа баяс- хөгжөөж, хөдөлмөрлөх бүтээхэд ган зориг хүл нэмлэ, Инопер сурагчид шувуудын «гуаяз» нээж ажиллуула- хад шувууд дуртай хооллодог. 2 Цог золбоот хүүхэд багачууд уйгагүй хө- дөлмөрөөрөө олон яцзын шувуудын амьдрал заншлыг танин мэдэж, мэ, лэгийнхээ санг арвижуулдаг. Зас- сан үүр байралдаа өсвл торлиж, өд сөд нь гүйцсэн шинэ шувууд цэлмэ! тэнгэрт халин дэвэн нинсэхлииг дүүд-бахдан харах дуртаи- хүүх- 2 имсээд явчихлаа. Хушууч Петр Ивано МалллиллллЛЛААЛЛААЛЛААЛТЛАЙЛАА хуллллгф винч Косниов хилийн цэргийн отрядын штабт хүч нэмэгдүүлэн «очихдөс, ажлагс татгалаж, шууд застав уруу очсон їом: байжээ. Түү нийг Дамапы лрал дээр хүрэлцэн очи хөд мөргөлдөөн дуусч, үдэш Фбөлж байв. Хятадууд дахин гад,иэзжээ... Аавыг пь эмнэлэгт хүргэсний шар гааш өдөр. Владик хүү зрт босчээ. Ангийн багш Анна Петрекна ,Вла дик, хүүд тохиолдсон хүнд байдлыг хараахан мэдээгүй байсан ёа хуу ч энэ тадаар үг дуугарсангүй. Багш хөёр удаа хүүг сашбарт дуудан зсуу жэ:. Энэ өдөр хүү өнц сайн дүн хоёр Удаа авлаа. Хичаал тараад врэхэл зэж ть гэртээ байсангүй. Тэрээр эм нэлэг тийш утасдахаар гпсан юм бай эвээ. хүү арга бузюу ганцаар дан, анх удаа айлаа. Азй юинь л түр тэн эдгэрээсэй гэж бодно. Хажуукний хандаа мэдэгдэхгүй гэж иам дуукаар шилний Тэгтэл хүүгийн найз Вовка 2 ҮН Зуев хүрч ирээд: 5 зэ гэжээ. Эзж нь уйлж банк. Ха ж Ёусглас: : Заг жилээ хүү, шүдээ чавга туул, шВыд Чамтай хамт байж болох ху? нулимсаа үл мэдэг дуслуулан зөгсө 2 3 ? ми . Жаал хүүгийн цамцны энгэр дээр гүа? эвшиатиуан алин аргэлр суух с Бухартүүдын тэнхэг харилааа, Тэр үүн, ДэмүҮйХ, гэнэ, халх авир үү эрсхэнээр: д 2-2 Бүх зүйл хэлсэн ёсөөр чинь ЯГМАН эь зом, сэжха. 2а38. болио аав минь. түргэн эдгээрэй гэв. ь, Гүүйааср 6 дугаар сургуулийн Нисдэг тэрэг эмнэдгийн газар тийт “9!!! “А» ангы «Пиюнерская тракда» сеөвиннедс авав. ДАР ДАМАН АРАЛ ДЭЭР Нисдэг тэрэгийй дэргэд асрагчид зогсцгоож байв. Владик хүү аав уруу гаа бөхийн ажиглав. Петр Иванович хүч гарган түдээ нээхдээ хүүгээ өлж хармагц ттээмсэглэн: - Зөригтөй байгаарай хүү минь! Одоөө чи гэртээ хамгийн том эр хүн УуммглггглггууулллуумуммулллулмуууулмулллАллыү гутаан Зуллуутоулолуулуллуулллул Уыл элч УТҮГ ЛАТ ЛАЛМЛҮЛЫЛ УУЛ ФРЛЧЛЛМРЛ УЛ Л ат ЛУЛОЛЛ ЛУУ УЛ ҮҮЛ ҮР л РЛРУГ Л УУЛ ЛАРМЛУУЛАРМУЛ өөө жи СЭ ыг ы Ї "Эл тн Ээ Сэ (Уу242) Манай их сохнолч Д. Нацагдорж утга төгөлдөр яруу сайхан зөхволоороо багачууд та иарыг хүмүүжүүлсээр ирсэн билзз. Д.Нацагдорж хувьсгалт шинэ утга сөхиолыг хөгдсүүлэхэд оюун билгээ дайчлан ажиллаж байсиы зэрэгцээ манай шиоперийн байгууллагыг үүсэж хөгжиход МХЗЭ-ийн Төв Хөроенд тио- терийн товчооны даргаар аясиллаж байсан нноверийн байгууллагыг үндэслэгч дийн изг гэдгийг та нар сайн мэднэ. Иймээс их зөхнөлчийн гандан бууршгүй сургаал бүхий «Сурцгаа таминь ээ» шүлгийг энэ дугаартаа нийтлэв Чээжлэн уншингаагварай! Зөвхөн ушинх биш утгыг тувгаан ойлгоорон ЭРДЭМ НОМЫГ СУР АХ ДҮҮ НАР МИНЬ ЭРХБИП! НЭГИЙГ ОРОЛДООД ЭХЭЛ. ЭХЭЛСЭН ТЭР НЭГ ЗҮЙЛЭЭ ЭЦСИЙ НЬ ХҮРТЭЛ ОРОЛДООД ҮЗ! ЭНЭНД Ч БЭРХШЭЭЛ ТОХиоЛДОН(О 2 ЭНЭ БҮГДИЙГ ДАВЖ БАЙЖ ЭРДМИЙГ СУРЧ ЭХЭЛДЭГ ЮМ ЭЭДЭЭ ХИЧЭЭЖ ҮЗЭЭРЭЙ ТА МИНЬ! ЭНЭ ҮГИЙГ ТА НАРТ ХЭЛЭХ ЭЦЭГ ЭХ ЧИНЬ БИ БИШ ЭГЧ ДҮҮ НАР ЧИНЬ Ч БИШ ЭГЭЛ НЭГ ХҮН ХҮСЭЖ БАЙНА. ОРОЛДООД Ч ОГТ ОЙЛГОХГҮЙ УНШААД Ч УЧРЫ НЬ ОЛОХГҮЙ УРАГШГҮЙ ЯВДАЛ ИХ ТОХИОЛДОНО УУРЛАЖ ОРХИЖ БОЛОХГҮЙ ТНҮҮ. УС ХЭДИЙ ТУНГАЛАГ БОЛОВЧ ХӨЛДӨХӨӨРӨӨ МӨС БОЛДОГ. УХААН ХЭДИЙ СЭРЭГЛЭН БОЛОВЧ УУРЛАХААРАА МУНХАГ БОЛДОГ. УУРЛАЖ УЦААРЛАХЫН ХЭРЭГГҮЙ УИГАГҮЙ ОРОЛДОЖ СУРААД “УЛС ОЛОНДОО ТУСТАЙ ЮМ ХИ УУДАМ МОНГОЛОО ХӨГЖҮҮЛЬЕ тА МИНЬ эг! Ш ХЭРЧУУГУЭ, 8-124-1 Хотон дотор ишнг хурга майлалдан, гэрийн гадуур хүүхэд багачуул шуугилд сан нэгэн өглөө билээ. Гүндэц гуай тар ган хар мориндоо мордож Бадгийн гол уруудан шогшуулав. Замын хоёр талаар налайтал билчсэн мал сүрэг зам огтлон гүйлдэх бор хулганууд хүртэл--хавар ирлээ өвгөн гуай гэх шиг бас л нэгийг бодогдуулна. --Атьд мэнд суусан хүнд ч цаг мөч амархан өнгөрөх юм даа, саяхан л уу- лын царам улайж, намрын дохно ороод хүүхэд багачууд сургуульдаа очих гэж хөл болж байсан шүү дээ. Гэтэл идэр есийн хүйтэн цааш хараад, хаварт ха- таагаа өгчээ гэж бодно. Хашир малчны ажигч нүд тогтуухан Ндээшилж байгаа хонин сүрэг дээр аргагүй тусчээ. --Энэ чинь байз Шашийнхны хонь уу Даа овоо сайхан бэлчээрлэж байна гэж бодоод хонинд хэн яваа юм бол гэж харж ядав, Эднийхний хонь мал төллөж байхад эзгүй явах учиргүй дээ.гэж бод соор цааш өнгөрчээ. . УЛ БХ 2охаыо авж-ссэж--слслнлаиииишетс-ооиитиититиессс---инжиир 8 гуай Төмөрбулаг сумын төв Гүндэн | Ко: хүүхдүүдтэйгээ. орж сургуульд суудаг їгээ уулзаад, цагаан сарын боов, ээжийнх нь явуулсан бэлгийг огч тэдэнтэйгээ шуугилдаж хоноод маргааш нь хэдэн мал горнгүй, хөгшин ганцаараа гээд Яаруу хан буцжээ. Өвгөн ширүүхэн шогшуул- саар Донхорын хөтөл давмагц л Ша« шийнхний хонь хаа явааг харж амжлаа. Хонь хүн хариулж яваа юм шиг голын өлөн өвстэй цэвдэг дов уруу орохгүйн байв. Гэсэн ч бас л хариулж яваа эзэн нь харагдсангүйд гайхав. “-Хонинд дөхөж очтол наад «Жалгат нь изг эмээлтэй морь идээшилж байгаа харагдлаа. Тэгтэл --Гүндэн ахаа! гэж дуудах шингэн дуу цангинаж хурганы том уут үүрсэн жаахан хүү хонины захаас гарч ирэв. Хөөрхий энэ чинь нөгөө Шашийн хүү Даваадорж шив дээ, нээрээ үүний чинь сүрхий малч хүүхэд гэж ярилцдаг шүу гэж өхөөрдөн бодсоор ойртон очвол - Ахаа та энэ дөрвөн хургыг замдаа манайд хүргээд өгчихгүй юу?, өдөрээж аав хоёрын нэг ирж авдаг юм. Өнөөдөр аав ууланд явчихсан гээд хэвлүүхэн нь аргагүй зогсоход: --Тэгьеэ хүү минь, Би дөхүүлж өгье гэсээр өвгөн мориноосоо буулаа. Дагва- дорж бол дөнгөж долоон настай. Хони- ноосоо ялгарч харагдахааргүй жижиг- хэн билээ, --За миний хүү хонио ик сайн ха- риулдаг.. тун ёайн хүү юм даа! Ах нь гээд Гүндэн гуай том ширэй богцоо ууУ- далж чихэр өгөв. : --Аав намайг Очир гуай шиг баатар хоньчин болно гэдэг юм. Тэгээд бас ном соннн уншиж өгдөг. Би хоннө ха-.. риулахдаа яг Я аавынхаа захиж -хэлс- нээр явдаг юм. Би саяхан аавтайгаа сум орж кино үзсэн. Аав нэгдлээс мөн- гө аваад надад гоё цамц, гутал авч ӨГ- Гүндэн гуай ч хургыг хүргэж өгөв Хүүгийн ээж Уртнасан хууч хөөрөхдөө хүүхдүүдийнхээ тухай яриа дэлгэж: --Манай Дагвадорж чинь одоо гурав байгаа ха- Ахыгаа сур- гуульд сууснаас хойш ажлынх нь халааг дахь жилдээ хонь хариулж шир малчин байхгүй юу. авсан юм. Аавтайгаа түлээнд явна, На- мар өвсөн дээр очиж бухал хийлцэнэ. Ер нь тэгээд манай гол ажлын хүн дээ. Түүннй чинь дүү энэ Даваасүрэн насны гээд зуухны хажууд зогсож байгаатав орчим бяцхан охиныг зааж надад бас хурга таятлцаж өгдөг юм. Хурга эх хоё рыг солино гэж огт байхгүй, овоо гяр- хай нүдтэй болохоор нь бузгай малч бө лох юм болон уу гэж баярладаг юм. “Энэ байтугай гээд Уртнасан ийш тийшээ харж... 3С: : : жижигхэн хүүг дуудаж авчираад.дөт гөж дөрөвхөн настай юм даа зайлуул. Тэгэхдээ бас хурга барихдаа их дуртай, ганц ганцаар нь эвтэйхэн тэврээд зөөж” гарна. Манайх чинь энэ -хэдийнхээ хү- чээр л дөрвөн. зуугаад хонь төллүүлж байгаа юм шүү дээ. д сөн гэж Дагвадорж сэтгэл их хөөртэй шулганан ярив. с Шаш маань суурийн ахлагч болохоор явах суух ажил мунддаггүй юм гэж Урт насангийн хуучлан ярьсныг өвгөн сэтгэл таатай нь аргагүй сонирхон сонсчээ. Гүндэн гуай, харих замдаа --Эд ч удахгүй манай-Хөвсгөл ай- маг даяар нэр цуутай малчин гарах нь дээ гэж бахархах сэтгэл төрж явлаа.Ус ны эх нь тунгалаг бол адаг нь тунгалаг гэж үнэн юм даа. Эднийхэн удмаараа их ажилсаг, ааш зан сайтай улсууд ют шүү дээ гэж элдвийг бодсоор нэг мэдэ хэд гэртээ иржээ, 328 : «алгамжлагч» ини гэмлэгийн ширээний тениноний 1969 оны зварга шалгаруулах тэмцээн саяхан бол- зоо. Тэмцээнд 8, 10 жилийн 20 сургуу: лийн 80 гаруй та- мирчин оролцож, ав- хаалж самбаа, уран арга техникээрээ тэм гэлдлээ. Охидын нэг шил Иии » | 2 бүрчилсэн тэмцээнд нийслэлийн 21 дү- гээр дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Мөнхцэцэг түрүүлж, «Залгамжлагч» нийгэм- лэгийн 1969 оны аврага боллоо. Нийслэлийн 2, 8 дугаар 10 жи- лийн дунд Оюунчимэг, Цэрэнтогоо нар П. Ш байр эзлэв. й Эрэгтэйчүүдийн нэг бүрчилсэн тэмцээнд нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн сурагч Хүрэлбаа тар түрүүлж, «Залгамжлагч ний гэмлэгийн 1969 оны аварга бол- : лоо. Дараахь байрыг нийслэлийн :-21 дүгээр дунд сургуулийн сурагч зишиииийшинишин Ши Х-г40338 сургуулийн сурагч | їниниййнцицйницийиниийннпнтцийниниииншцииииниэниэниэтицйниинниНиииииНииН- лийн сурагч Төмөртогоо нар эз-- лэв. Холимог хос тоглолтод нийс- лэлийн 21 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Батбилэг, Мөнхцэцэг нар түрүүлж, 10 жилийн П дунд сур- гуулийн Энхтайван, |Оюунчимэг нар П байр, 20 дугаар дунд сур- үулийн суаргч Төмөртогоо, Оюут чимэг нар Ш байр эзлэв. Тэмцээнд оролцсон 8 жилийн сургуулиудаас нийслэлийн 19 дү гээр сургууль 1 байр, 15, 23 ду- гаар сургуулиуд П байр 16, 34 дүгээр сургуулиуд Ш байр эзлэв. 10 жилийн сургуулнудаас нийслэ лийн 21 дүгээр дунд сургууль 1 байр, 38 дугаар дунд сургууль П байр, 2 дугаар дунд сургууль. Ш байр эзлэв. Тэмцээний явцад ура! арга техниктэй, ухаалаг сэргэлэн тоглосон 6 тамирчинд «Залгамж- лаг» сэтгүүл, «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит тусгай шагнал олгов. «Залгамжлагч» сэтгүүл, «Пио- нерийн үнэн» сонины тусгай шаг- налыг нийслэлийн 21 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Батбилэг, Мөнх цэцэг, 2 дугаар дунд сургуулийн сурагч Энхтайван, Оюунчимэг, 20 дугаар дунд сургуулийн сурагч Оюунчимэг, 8 дугаар дунд сур-- гуулийн сурагч Дорж нар авлаа. Тэмцээнд нийслэлийн ихэнх сур гуулиуд. амжилттай сайн оролц- сон боловч 1, 6, 10 дугаар сургуу лиуд нэг ч тамирчин оролцуулал- гүй «нүд балай, чих дүлий» өнгөр- сөн нь харамсалтай байна. БНМАУ-ын бөхийн чөлөөт «барилдааны идэрчүүдийн аварга шалгаруулах 1969 оны тэмцээн таван өдөр үргэлжилж дуу- сав. Эцсийн өдөр ндэр бөхчүүд маш шургуу өрсөлдөн бяр чадал авхаалж сам- баагаа дайчилж алт, мөнгө, хүрэл меда- шиш ЯХЭТоогох лийн Төлөө ТЭМЦэлДэвВ. Энэ тэмцээнд, оролцсон гучин нийгэмлэг зөвлөлөөс улсын баг- шийн дээд сургуулийн баг тэргүүн байр эзэлж 1969 оны бохийн чө- лөөт барилдааны идэрчүүдийн авар гын цом авлаа. »Дараахь байрт «Дархан», «Залгамжлагч» ний- гэмлэг орлоо. 48 кг-ын жинд «Баянхонгор», нийгэмлэгийн Лүндэнгарав, «Хө- дөлмөрийн» Мягмаржав, «Барил- гачны» Энэхтайван нар эхний гур ван байр эзлэв. жинд ӨВонГлоны ХЭамцан» гуулийн Мягмар, «Зам йЙ Й Н Ад , чин» ний- нийгэмлэгийн Ганбат, Улсын баг- . А р йн» нН шийн дээд сургуулийн Насантог- “ЭМЛЭГийн Дагвадорж, Улсын баг тох, «Сэлэнгэ» нийгэмлэгийн Бат сүх, 56 кг--ын жинд Увс аймгийн Дамдинсүрэн, «Залгамжлагч» ний гэмлэгийн Пүрэвдорж, «Ургац» нийгэмлэгийн Сүрэнжав, 60 кг- ын жинд «Залгамжлагч нийгЭмлэ- гийн Пүрэвдорж, «Ургац» нийгэм лэгийн Гантөмөр, Улсын багшийн дээд сургуулийн ШУ уул 65- кг--ын жинд улсын багшийн дээд сургуулийн Пунцагдулам, | Дор- Цэцгээ хоёр “нэг гийн цэвэр гоё дэвтрийг атаархана. шиишишинининиин Л, Сүхбаатарын чэрэмжиг улВын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Нэгдүгээр ангиас эхлэн Болд, ширээнд хамт хичээллэдэг байжээ, Болд, Цэцгээ хараад Болд Цэцгээгийн дэвтрийг-чер нилээр эрээчин муухай болгоход то Цэцгээ юу ч хэлж чадахгүй гомор цод аймгийн Цэрэндорж, Архангай зймгийн. Санжжав, 70 кг-ын яоаинд Улсын багшийн дээд сургуу лийн Батболд, хөдөө аж “ахуйн дээд сургуулийн Буянхишиг, ана гаах ухааны дээд сургуулийн Цул буур, 75 кг--ын жинд Улсын баг- шийн дээд сургуулийн Буян, Өвөр хангай аймгийн Дашдамба, «Дар- хан» нийгэмлэгийн Цэрэндорж, 81 кг--ын жинд Илсын их сургуу- лийн Даваасамбуу, «Замчин» ний» гэмлэгийн Батсуурь, «Ургац» ни гэмлэгийн Бэлбилэг, хасах 87 юм ын жинд хөдөө ёж ахуйн дээд сур ШИГ шийн дээд сургуулийн Юндэн, нэ мэх 87 кг--ын жинд «Залгамж- лагч» нийгэмлэгийн Батхуяг,«Зам чин» нийгэмлэгийн Санжаа, |Ар- хангай аймгийн Галиндэв нар эх- ний гурван байр эзэлж, 1969 оны бөхийн чөлөөт барилдааны идэрчүү дийн аварга шалгаруулах тэмцээ- ний алт, мөнгө, хүрэл медалиар шагнуулав. Ё 3 к МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ иниитиишниииин хоно. Завсарлах хонх жингэнэн дуугармагц. Болд дэвтрээ хаяад яаран гарахад Цэцгээ Болдын дэвт рийг хамт цүнхэндээ хямгадав, Да раагийн цагийн хичээл эхэлмэгц Цэцгээ дэвтрээ гаргахад багшийн нүд харуулдан Болд, Цэцгээгийн дэвтрийг бас л дахин эрээчив, Цэц гээ нүд нь том болж: -- Хүүеэ яаж байна аа! Өөрийн чинь дэвтэр шүү дээ гэжээ. Г. АМАРМЭНД Хариуцлагатай өрхлэгч -Ж. ШАГДАР Индекс-- 14140, шинийн --Хавачин өнөөх “Даваажав гээд нэг оо | ї х » ї 2 ! 27, 26 дахь жилдээ Жэ 7 Л: Лхагва Х16 | (1076) | ил СЭЛБЭ Үнэ 19 мөн хай 223 Янз бүрийн насны. . пионерийн Оүлэг Манай пионер сурагчдын дунд 30 ны пионерийн бүлгийг зохион хиох хүмүүжил, олон түмний ажлын байгуулснаар . хүүхэд багачуудын нэг төв нь В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгуул лагын ажлын туршлагаар, хот хө дөөд зохион байгуулагдсан янз бү рийн насны пионерийп бүлэг юм. 1968 оны ХП сард хуралдсан МПБТЗ-ийн П бүгд хуралд тавьсан “ФЧилтгэлд «..Зарим аймаг, хотын пио нерийн зөвлөл төвлөрсөн газруудад янз бүрийн насны пионерийн бүлгүү дийг ажиллуулдаггүй дутагдлыг за сах хэрэгтэй» гэсэн заалтад дүгнэлт хийж ажиллах нь эвлэл, пионерийн идэвхтэн, болон пионер, эвлэлийн ажилтнуудын чухал зорилт болж бай на. Архангай аймгийн. Их тамир су. мын төвд зохион байгуулагдсан янз бүрийн насны пионерийн бүлэг нь су мын төвийн хүүхдэд доорхи хэлбэ рийн ажил зохион явуулдаг байна. -- Хамтарч үлгэр, оньсого ярил “цах 2 : - Чөдөр ногт зангидах -- Олом жирэм сүлжих -- Ойрын аялал зохиох . -- Сум нэгдлийнхээ орчин газ рыг судлах : -- Биеийн гтэмцээн зохиох . -- Малын өвс тэжээл бэлтгэх -- Хашаа хороо барих. зэрэг аж лыг зохиож, хүүхдүүдийн. зуны ам гфалтын чөлөө цагийг үр дүнтэй өнгө” рөөсөн -байна. Явз бүрийн. нас- тамирын .уралдаан “Коммунист субботинкийн 50 «жи- лийн ойд зориулсан нийслэлийн 34-" суучуудын субботник саяхан: «Най- рамдал» цэцэрлэгт, хүрээлэнд болж нээлтийн цуглаанд тууль, Улсын багшийн дээд сургууль Анагаах ухааны дээд сургууль, Баг- шийн сургууль, Цэцэрлэгийн багш на “рыг бэлтгэх сургуулийн багш оюутан єурагчид мапай орны бүтээн бай “туулалтад туслахаар ирсэв Зөвлөл- тийн барилгачин залуус комсомол- -чид оролцов. Монгол-Зөвлөлтийн «Найрамдал» . субботникийн .нээл- тийн энэ цуглаан дээр Улаанбаатар “хотын хувьсгалт залуучуудын эвлэ, лийн хорооны нэгдүгээр нарийн бич гийн дарга П. Гунгаажав, 3СБНХУ- аас тус улсад суугаа Элчин Сайдын. -Яамны нарийн бичгийн дарга А. А. -Кондратенко нарын зэрэг хүмүүс үг “хэлэв, Цуглааны дараа Зөвлөлт Мон -толын залуус найрамдлын халуун дотно сэтгэл дүүрэн нийтийн суббот- нинийн ажилд улам зориг төгс шам- дан орлоо. Энэ жил «Найрамдал» цэ Улсын их сур-: залуучуудын - хамтарч бие даасан үйл ажиллагааг идэвхжүүлэн тэдний чөлөө цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэхэд чиглэгдэнэ. Янз бүрийн насны пионерийн, бү лэгт ерөнхий боловсролын сургуу лийн МХЗЭ-ийн гишүүд, пионер, су рагчид, баатарчууд зэрэг янз бүрийн насны хүүхдүүд хамрагдана. Энэ байдлаас тэдний дунд зохион явуу лах бүх төрлийн ажилд тэдний нас “биеийн онцлог, дур сонирхол, хүсэл эрмэлзэлд тохирч дүйхүйц зохиол байгуулах ур чадвар, авьяас билэг шаардагдана. Ч Энэхүү өгүүлэлд жишээ болгож зарим нэг ажлын талаар өгүүлье. Нэг орон сууцны дэргэдэх юм уу. 9с вэл сум нэгдлийн төв дэх янз бүрийн насны пионерийн бүлэг хүүхдүүдийн дунд биеийн тамирын тэмцээн 30 -хион явуулахаар болж гэж бодтьё! Энэ ажлыг эрхлэн явуулахын тулд юу хийж. яаж ажиллах хэрэг тэй вэ? гэвэл юуны өмнө пионерийн бүлгийн зөвлөл, добрхи асуудлуудыг шийдвэрлэнэ. -- Тэмцээнийг хэдийд хаана. явуу яах -. ХОДОВЭХСВ Г Їс -- Ямар, ямар төрлөөр .Зохиож,: ” шалгаруулах. Гэтэл, уг ажил зөвхөн. үүгээр хязгаарлагдахгүй зохиол бай. гуулалтын өдий.төдий- асуудал гар, на. Үүнд:--- : з от ОТэмцээнд өоролниох “бүх. хүүх. 3 ВА СУББОТНИКИ цэрлэгт хүрээлэнд 3000 мод трьжк, 4000 бут свөг шинээр суулгах юм.. Субботиикт оролцсон. нийслэлийн дунд дээд. “сургуулийнхан . мод» ны нүх ухаж байхад Зөвлөлтийв ба- рилгачин залуус зуны театрын -9р-, “гэн тойрныг болон зам.засч замын ха жуугийн бизон. чулуун хашилгыг. суулгаж байв. Энэ өдрийн субботии-. Окийг интернационалын гэж нэрлэж. болно. Энд Зөвлөлт орны өнцөг бу-. лан бүрээс шаха хүсүнЫ а. . “Субботникийн үеэр. МАХН-ын Төв хорооны нэгдүгээр на рийн бичгийн дарга БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэн- бал гэргийнхээ хамт ирж зөвлөлтийн барилгачин залуус . болон багшийн сургууль, анагаах ухааны дээд сур. гуулийн оюутан, сурагчдын ,ажил- -тай танилцав. ) субботникийн ажлын явцыг МХЭЭ- ийн Төв хорооны нарийн бичгийн дар га Д. Батаа Х, Батаа нар танилцуу- ) бүх үйл ажиллагаа ! “байгуулах м ирсэн, янз бүрийн Нөхөр, Ю. Цэдэнбалд” дийп тэрсийг төрөлт төрөл дээр гар гах : Тэмцээн явуулах газар, байр талбайг засах, : - Тэмцээнд уригдан оролцох хү мүүст хэл хүргэх, 3 - Тэмцээнд шалгарагсдад олгох урамшлын зүйл бэлтгэх. Энэ ажилд бүх хүүхдийг хамран оролцуулах з0 рилтыг бүлгийн зөвлөл зриуцана. Гэхдээ. чухам хэн хэнийг хэрхэн -- Утга зохиолын уншлага явуу лах -- Олон төрлийн дугуйлан ажил луулах -- Кино үзвэр, урлагийн зохиох -- Зурагт радио болон зориулсан нэвтрүүлэг сонсох -- Улсын бэлтгэлийн зүйл цуг луулах үзвэр хүүхдэд Байгалийн нөөц баялаг ашиг яаж оролцуулах вэ? гэдэг асуудал лах. д жич зүйл юм. Энэ юу гэсэн үг вэ гэ - Орчин тойрноо тохижуулах вэл тэмцээнд бэлтгэх бэлттэл ажлаас, -- Хамтран хичээллэх зөвлөлгөө эхлээд. тэмцээн явуулж |луустлах хийх зэрэг олон хэлбэрийн ажил еа хүүхэд бүрийн хийж гүйцэтгэх ажлын үүрэг харил цан адилгүй байх явдалд хамаг хэрэг оршино байр хүүх тэмцээний Тэмцээний талбай засах, бэлтгэх ажлыг ахлах ангийн дүүд хийе гэж бодоход шагпалын зүйлс бэлтгэх ханын со пин гаргах. урилга бичих зэрэг аж лыг дунд ангийн хүүхдүүд хариуцах, тэмцээнд оролцох хүүхдүүдэд хэл хүргэх, уригдан. оролцох хүмүүст урилга тараах, талбай цэвэрлэх зэ рэг ажилд бага ангийн: баатарчууд оролцох жишээтэй ажиллацгаана Биеийн тамирын тэмцээн зохион явуулах бэлтгэл ажилд үндсэндээ ийм хуваарьтай оролцлоо гэж бодьё. Одоо тэмцээнийг зөвхөн гүйлтээр явуулья гэвэл яаж зохион байгуулах вэ? Сургуулийн өмнөх насны хүүх дийн дунд 8 дугуйт буюу 20--30 метрийн зайнд туг шилжүүлэх. урал даан зохиож болпо. Сургуулийн 60-100 -- Сургуулийн дунд насныхны дунд 60--100 метрийн зайнд туг шилжүүлэх бухиа уралдаан -- Сургуулийн ахлах насныхны" дунд 100, 200 метрийн зайнд туг шилжүүлэх буухиа уралдаан зохиох жишээтэй ажиллаж .-болох юм. Энэ мэтчлэн хүүхэд хүүхдийн насны онц лог, чадвар, хир хэмжээг сайтар бо дож, аливаа ажлыг, зохион байгуулах нь нэн чухал зүйл юм. Дээр дурдсан: ялгавартайгаар хүүхдийн: дунд. 30- хнож болох.зарим ажлыг өгвүүлвэл: - -- Хүүхдийн ДУНД насныхны зайнд бага метрийн тоглоомын талбай-. -- Аялал, акекуре зохиох !. 6-0 Уран сайхны үзлэг явуулах -с- Урав зургийн уралдаан зарлах - г----Урансутилагын -тэмдээн -хийх. байгуулах ЙН “ӨДӨР лав. 1 “Зуны театрын шал тавьж байгаа мужааны бригадын дарга Б. И» Шаймухомедовтай уулзвал: : Өнөөдөр бидний ажил маш єайн явцтай байна. Энд ажилладаг бид- ний хэдэн мужаан дээр Зөвлөлтийн барилгын трест мөн дулааны цахил- гаан станцаас залуус ирж монгол нөхөд ч бидэнд тусалж хамтран ажил лаж байна гэлээ. : ” Авто цувааны ахлагч С. Ё..Василь КовВ. Ё -- Бид өглөө 8 цаг гэхэд эхний ээлжийн шороо авчирсан. “Өөрөө буулгагч «МАЗ» марнийн олон ма шина ажиллаж байна. Өнөөдөр 4 удаа рейс хийнэ. Ажлаа хугацаанд нь дуусгана гэж байв. Манай залуучуудын ажил ч. бас өөдрөг байгаа нь багшийн сургуу- лийн захирал Д. Нацагдоржтой уул- захад тодорхой байв. Д. Нацагдорж ярихдаа: --- Жугдү -авч ажиллана: Явз,: "Дутмын ажлыг “удирдах бүлгийн, штабыг-.3--5. хү .НИЙ бүрэддэхүүнтэй. байгуул, .- -Номын сан, уншлагын тазар - цэцэрлэгт хүрээлэнгийн анхны наачлан хийж болно. Янз бүрийн насны пионерийн бү лэг нь хүүхдийн чөлөө цагийг зөв эд хицуулах, дүү нараа асрах, эх эцэг, гэр орныхоо ажилд туслах, нийг мийн тустай хөдөлмөрт оролцох, соёлч боловсон аж төрөхөд бүх аж лаа чиглүүлнэ. Янз бүрийн насны хүүхдийн пионерийн бүлгээс зохиож байгаа ажил нь гэр орондоо өнгө рүүлж байгаа пионер сурагчдын ЧӨ- лөөт цагийг зөв зохистой ашиглагда хад чиглэгдэх ёстой. -- Янз бүрийн насны пионерийн бүлгийг байнгын болон түр хугацаа гаар зохион байгулж болно. Байн гын хугацаагаар бол төв суурин газ руудын орон сууц, хороолол, албан үйлдвэрийн газруудын дэргэд жи лийн турш ажиллуулна. Түр хуга цаагаар бол 6 дугаар сарын 1-нээс 8 дугаар сарын 25 9 дүгээр сарын сарын 1-нээс 5 дугаар сарын 1 хүр тэл хугацаанд байгуулж ажиллуулна. Янз бүрийн насны пионерийн бүл - гийг аймаг, хот, сум, нэгдэл, район, САА, үйлдвэр, аж ахуйн -газрууд,. бригадын төв, сүүний ..тасаг, ором. сууц, зуслан зэрэг хаа олон пионер, сурагчид” байгаа газар “байгуулна. Янз бүрийн насны Хүүхдийн пионе- рийн «булгийг орон нутгийн . МХЗЭ- ийн байгууллагууд зохион байгуулан- удирдах бөгөөд гудамж Орон сууцны. хүүхдийн зөвлөл, ахмадын Зөвлөл, үйлдвэр албан газрын дэргэдэх эцэт. эхийн зөвлөл, ёрон сууцны дэргэдэх байрын зөвлөл, эмэгтэйчүүдийн зөв. лөл зэрэг хүүхдийн хүмүүжилд туе лах "бусад байгууллагатай . хамтран ажиллаж тэдний дэмжлэг туслалцааг | бү ц ЯАёны. хүүхдийт: пионерийн :бүлгийн. өдөр сзохион “байгуулан. гийн даргаар МХЗЭ-ийн. гишүүн су. рагч буюу ахлах насны, инонерийг томилов, ажиллуулна... --00- Ээшохггсымг У.ЛУВСАНДЭНДЭВ: гч -- Манай сургууль «Найрамдал» мо- дыг суулгасан, түүнээс хойш жил бүр олов зуун модны нүх ухаж, мод суулгаж, хар шороо звөж буулгаж байсай удаатай. Энэ өдөр манай 600 гаруй сурагч энд олон зуун модны нүх ухаж байна. Мөн төгсөх ангийн 800 сурагч Туул голын далал дээр ажиллаж байгаа. гэж ярив. . Улсын их сургуулийнхан тоагоОр дөөн ,боловч ажлын хувьд багшийн -сургуулийнхнаас дутахгүй” байлаа. Субботникийн ажлын дүнг гарга- хад энэ хоёр сургуулийнхан бусдаас сайн ажилласан байв. Мөн В.А. Ку- “шакөв тэргүүтэй Зөвлөлтийн комсо- молчид гарамгай сайн ажиллалаа гэж үнэлэгдэв. Монгол Зөвлөлтийн залуу сын хамтран хийсэн субботиикийн дүнг гаргахад энэ өдөр нийтдээ 80 шахам мянган тө н ажил хїї сэн байлаа. : 8-Ж Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын «Найрамдал» субботник ийм үр ёүн стэй боллоо. ь МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ", ергэнжилнэ. ажлын туршлагаа ярилцаж, саналаа солилцоно, Монгоя- Зөвлөлтийн ард түмний үндэсний болоод орчин үенин соёл урлагийн тоглолтыг өлөн ний- тэд танилцуулна, Бас спортын төр- лүүдээр нөхөрсөг уулзалт хийж, уралдаан явуулах болно. Наадмын ажиллагаа: зөвхөн үүгээр дуусахгүй. БХЛЕЗЭ, МХЗЭ--ийн клубуудын ажиллагаа, номын арав хоног, Кино фестиваль, ах Дүү хоёр орны көв- »гүүд, охидын амьдрал үйл ажилла- ИХ НААДАМ БОЛНО Хүүкдүүд та нар дандаа л шинэ сайкан юм сөнсөк Луртай. Тв парт нэгэн сайканй мэдээ сөнсгоё. Зөв- лөлт--Мїонгонын ак эгч нарын чинь уламжлалт нк наадам Зөвлөлт Узбек улсын нийслэл Ташкент котнөө ик багш 8В..Н. Леннний мэндэлсний түүхт 100 жилийн ойд сорнулан ак дүү хоёр орны найрамдлын билэг тэмдэг болон шандак гэж байна. Зөвнөлт--ТМонголын залуучуудын Ш як наадмын ажиллагаа.10 коног Энд БНМАУ--ын улс ардын аж акуй, соёд, шинжнэх ухаа ны салбаруудад ажиллаж бойгаа тө | өөд бүрийн ажил мэргэжлийн 150 га руй төлөөлөгч сочиоор оролдох юм. Найрамдлын нк нааднын көтөнбөрт улс төр, уряаг, спортын өргөн нөл- сэр, узса төгөлдөр олон янзын 69- яирконтой зүйл оролцоно. 7 Манай хөёр орны залуучууд 8. Я. Яесниний сургааныг өөр өөрсдийн 5 амьдралд хэрэгжүүлж байгаа бүхээнч гааг сурталчилсан баримтат болон гэ рэл зургийн үзэсгэлэн ажиллана. Ер нь үзэж сонирхох зүйлс өдий төдий билээ. Баян тансаг Узбек орны амьд рал, ололт амжилт, комсомолчид, за луучуудын амьдралтай тапилцах бол но. Залуу токарьч, барилгачид, Ж0- лооч, механикжуулагч, нийтийн үйл- чилгээний ажилтан нарын дунд УУЛ залт уралдаан болио. Зөвлөлт-Мөн голын залуучуудын орчин үеийн кувцасны хэв. загварыг үзүүлэх юм. Ик наадмын анхаарлын төвд байх чу кал ажиллагааны нэг бөл шударга тэмцэлдээ ялалт байгуулж байгаа Вьетнамын ард түмэн, заяуучуудтай манай хоёр орны залуучууд эв санаа ны ган бат нэгдэл иягтралтай байя- гаа илэрхийлэх юм. Хүн төрөлхтөний эрк чөлөө, зол жаргал, энх танкны чөлөө амь насаа зорнуясан Зөвлөл- чийн яруу элдарт дайчдын тэгээн дурсгалыг хүндэтгэх ажлыг бслол тө- гөлдөр хийнэ. ) Энэ түүхт үйл явдлыг угтаж сур яага хүшүүжиндээ улан як ама гаргаж, хазрын шангалтандаа ов сайн сурлагын төлөө хүүхэд бүр «ам дацгаая. Ж. ДАШИЛОМБО. “ХҮҮХДИЙН -Манай клубын дэргэдэх хүүх дийн дуу а МАХН- ын Төв Хорооноос манай орны кө дөлмөрчид, эцэг экчүүд, бэгш нарт илгээсэн закидлын заалтыг биенүүлэх, пионер сурагчдад УР- лаг ураш сайхан, тоо зүйн мэдлэг олгоход анслаа чиглүүлдэг. 1968 онд хүүх “ чуулгаас “Ч. Лодойдембын «Манай сургуу- лийнхан» туужийг найруулан 2 удаа тоглож концерт боловеруу лан, 8 удаа тоглож, 9790 гаруй хөдөлмөрчдөд үйлчилжээ. Хүүхдийн дуу бүжгтийн чуул- гаас гадна, кино театр, ажилладаг 253 шэййвэээшэшлшшиэииж ЧУУЛГА , КИНО ТЕАТР 1966 онд 86 удаа «ино гарган, 4500 хүнд үйлчилснээс гадна |. идэвхтэн сурагчдын хүчээр ухуул | га яриа 12 удаа хийлээ. Манай 2: чуулга, кано театрын хүүкдүүд одоо Монсолын Пионерийн Төв(| Зөвлөлийн ЇЇ бүгд хурлын шийд- | вэр сурталчлах ажил хийж байна гэж клубийн эрхлэгч Ш|. Төмөрбаа- тар танилцууллаа. Өвөрхангай аймгийн Хайрхан- дулаан сумын Клубын дэргэдэх хүүхдийн «Идэр жавхлан чуулга,» «Идрийн ундраа» кино театр ин- гэж ажиллаж байна. Б, ЖАНЧИВ Хөвсгөл аймгийн гурван онц-чууд. ЗУРАГ ДЭЭР: Тариалан сумын 10 жилийн дунд сургуулийн (8-ын «А» ангийн сурагч Н. Сэрэглэн Л. Эрдэнэдалай, Их уул сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаарангийн онц сурлагатан Батсүрэн Р. ЛХАГВАЖАВ. Ж. ОРСОО сын “РТЭВТГЭҮоТТс ч 2 стштьг “Харин урдаас...гэсэн яриа Та нар эпэ ямаа тэжээж байгаа хүүхдүүдийг гуулий нь хүүхдүүд сайн танина. Энэ хүүхдүүд рын загасны үйлдвэрийн бага сургуульд өнгөрсөн намар нэгдлийнхэз.ядарч эцсэп !! лог хашаа барьж онд оруулжээ. Ишигнүүд бусдаас онцгой Э 1) даг, ямаа маллаж тэжээдэг тапихгүй бизээ. Харин сувр- Хөвсгөл аймгийн Цагаан чуу- суралцдаг юм. Энэ сургуулийн сурагчия- шиггүүдийг авч маллан тэжээж, төхи- (ээ тэжээж байгаа. энэ хоёр онц сур- хүүхдүүд юм Шагдарын авсан гэрэл зурас.. ҮҮРЭГ ,. УХАМСАР идэвхийн ТУХАЙ Пионер багачууд аа! «Пионерскан правда» сонин Зөвлөлтийн хүүхдийн сургууль, шнонер, гэр бүлийн амьд ралд гарч байгаа дутагдалтай талыг шүүмжлэн хэлэлцэхдээ сониныхоо хуудсанд «Унш, бод, хариул» гэсэн давхар гарчгийн дор ярилцдаг юм. Бид зөвлөлтийн хүүхдийн хэвлэлийн энэ туршлагыг сурлага хөдөлмөртөө анхааран ажиллах зорилгоор Лениний нэрэмжит пионерийн ордонд болсон нэгэн явдлыг НИЙТЛЭВ. Та нар ун шаад, хамт олноороо хэлэлцэн өө рийн салаа, бүлгийн ажлын туршла га, доголтой талыг бичиж ирүүлнэ үү? Үүргээ ойлговч автах нь зөв үү? Үүргээ ойлгоно гэдэг сэн хэрэг үү? --Өнөөдөр пионерийн ордны заах аргын танхимд танай бүлэг очно. муу нөлөөнд хэнхэглэ- --Манай анги энүүхэнд бий. Та. очоод зарлаад өгөхгүй юу? --Чи өөрөө зарлахгүй юу? Чи са- лаан дарга шүү дээ. : нь ч тийм а дээ. Тэгэх- дээ манайхан миний үгэнд орохгүй. нийслэ- лийн 3 дугаар 10 жилийн дунд сур гуулийн пионерийн танхимд боллоо. Харин урдаас эсэргүүцнэ, Дооглоно гэж хэлэх гээд больчихав уу гэж бо- догдлоо. Бат-очирт нөхдөө муучлах сэтгэл үгүй, хайрлан хүндэтгэж яв- алдсан амаа барь- Гэтэл тэр нөхөд нь түүний сэт: : гэлд бөэв хийсэн юм биш үү? БНМАУ-ын тарчуудад үлгэр жишээч байж чионе рийн арнун нэр чөрийг кэзээ ямагт өндөр өргөн явахыг эрмэлзэнэ тэж байдаг нгүү дээ. Энэ бол ннөнер күн бүхний заавал биелүүлэх кууль төн! Пионер байхдаа дүртээ ширхэгчлэн биелүүлнэ гэдэг МХЗЭ-ийн гишүү- ЭР ний нэр төрийг өндөрт өргөж улмаар МАХН-ын хүндтэНн ташүүн “болж иргэнийхээ үүргийг тэр төртэй бие дүүлэх ирээдүйн аяхмаа хийж бай- гаа хэрэг юм. : 1 Т-гийн «Б» ангийн 35 чнөонер цугларлнаа. Хөёр күүхэд улаан бүч- гүй. карагдав. Бүчээ яагаад зүүгээ- гүйн учрыг асуувал: ? --Энд бий гээд халааснаасаа үн- гэгдсэн улаан бүч гаргаж күндэтгэл тэй зүүхийг өгүүлж байна. 1839 оны 6 дугаар сарын 5-нд Парис хоөхноо Бүгд .Найрамдак Улсын талыг баримтлагчид. засгийн газрын харгис бодлогыг эсэргүүцэн босоход хотын нэгэн дүүргээс хилэн хар морьтой хүн хувьсгалын тэмдэг анкны улаан туг барьж гарч ирсэн түүхтэй, 1967. оны 3 дугаар .сарын 18-нд төрсөн Парисын К«оммун 72 хоногийн турш хувьсгалын улаан ту гаа хамгаалсан билээ. Октябр хувьсгал энэ л улаан тугийн до, ялсан, 1921 оны 8 дугаар сарын 18 нд Д. Сүхбатарын партизан цэрэг Хиагтыг дайрахдаа магнаг үсэгтэй улаан тугаа магнай дээрээ мандуулж явсан, Энэ тугны хэсэг нь та нарын хүзүүнд улалзаж байна. Энэ улаан бүчийг та нарын эцэг, эх, ах, эгч нар гутаалгүй хүндлэн дээдэлж сурч, кө дөлмөрлөж, хүмүүжиж эх орондоо социализм гардан байгуулагчид болц гоосныг санах хэрэгтэй! - Энэ бүлэг гурван салаатай юм. Идэвхтний ялгах тэмдэг зүүсэн хүн огт байсангүй. Яагаад тэр юм болоо? --Ганцаараа зүүхээр манайхан дооглоод байдаг юм. Хэнхэг гээд бай- даг юм. Нэг нь зүүе гэхэд нагөө нь зүүхгүй болохоор ийгэх юм гэж 6 ДУ гаар 10 жилийн дунд сургулунйн 9 дугаар зангийн «А» бүлгийн сурагч инВлрэн хэлж байсан үг санаанд в. Ялгах тэмдгийг зүүх эсэх нь сайн дурын хэрэг биш! Нэгэнт л олон ний тийн итгэл өвөрлөж сонгууль хүлээ-. сэн болохоор зүүх нь үүрэг! Нэгэнт. түүнээ зүүсэн болохоор идэгхтэ үүргийг гүйцэтгэх нь хууль болно. Пионерийн дүрмээ сайн мэдэхгүйг биелүүлж сураагүй пионер д бүлгийн хээ ажлыг хойш татдаг юм. - Пионерүүд зэ Энэ тухай та саяаа, бүлгээрээ шүүн Мєн хои77 С, ЖАШСВАНЖАВ. Үдэш орой болсон койно нэгд ХЭН ЮУ ЧАДДАГААЭХ ОРОНДОО ЗОРИУЛНА лийн даргын албан тасалгаанд дан Сургуулийн пионерийн ахлах --ЁЁэ гилай өнөө орой шннэ жү маань байнга тусалдаг. «Идэр ийн тэгэн ярина болжээ. ) хасч, Ганхуягтай уулзаж жиг төглөх нь. Манай Батдэлгэр чүүд» драмын театр 20 шахам ярилцвал: лав тоглөх байхдаа | гэсэн ярна | «жүжигчидтэй» 100 гаруй идэвх- --8а нөхдөө! Нэгдлийн харнуц : сонсоод тэнтэй . хичээлдэг гэв. Энэ үед», лагатан та нарыг цуглуулсан учир «Идэрчүүд» драмын театр гэж зэргэлдээ өрөөнөөс бөмбөрийн бол маргааш өглөө манай шеф төвийн 10 жилийн дунд сургуу- дийн хэсэг сурагч ирж тэмээ ноос яоно. Тэгэхээр бид өнөө шөнөдөө амжуулж бэлтгэл ажлы нь хангах хаана байдаг тэм бэ? гэж намайг асуухад --Жаал хүү чамайг нилээд гай хан харж байснаа Тэр гээд «Сайншанд хотын тогшилт нижигнэж -- Цохнураа сулхан барь! Зүй- тэй гараа тохойгоор нь дээшээ! гэ- сэн окины цовоо дуун сонсогдов. «Бөмбөрчдийн шлуб» хичээллэж байгаа нь энэ ажээ. хэрэгтэй болоод байна гэж: нэгд . төвийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн даргыг хэлэхэд МАХН-ын Төв Хорооны 5 гэсэн каягтай 2 давхар цагаан бай Удахгүй мөдхөн пионерт элсэ- --Даргаа! Хичнээн хүүхэд дугаар бүгд хурлын шийдвэр бие шинг заахад би ч учрыг ойлгож, хээр бэлтгэж байгаа Дөл батийн «рэк болж байнаа гэж аж “ахуйн | ХҮЛЭХЭД манай сурасч ппонерүүд «Идэрчүүд» драмын театрын баатарчуудад бөмбөрийн цохилт : Ё289 ажилтай танилцахаар 10 жинийн зааж байгаа клубын дарга Ө. Нина дарга яаран асуув. -- Ёрдөө л арван коёр гэж нэгд- лийн даргыг хэлэхэд зарим хүн дотроо дурамжханаар --За даа арван хоёрхон хүүхэд ч юу я базаагааж дээ сэж бодож суухад нөгөө зарим нь хүүхэд "ч адтай шүү чамлахааргүй кэдэн гэмээ ноослоно гэж дөтрөо баяр- ган суужээ. Маргаан: мслаөө нь мандахын гааан нарнаар Дорноговь айм- хөгжил» чэгдлийн албан конторын айн Сайхандулаан сумын «Говийн үүдэнд туг лоозон хадсан «ГАЗ 81» машнн давхин ирж нэгдлийн Ззїх зүйл хийх ёстой: «Хэн юу чад дагаа хийе» гэсэн. урианы дор-ма цай пнонер сурагчид залгамжлагч П чуулганаас гарсан «Таван жил» цуваандаа єаряаа, Үүнд: 4,5 дугаар ангийн бицхан. иноне рүүд бөтгоны уна. «эргүүлэг» хийж нэгдэлчиддээ “бэляэгнэнэ Зурсаа долдугаар зигийн «хашаа- шуулалтанд хадаас ч нэмэр» єз- сэн цуваанд гарна, Харин наймду саар ангийнхан зунынхаа амрал- таар хашаа барих ажилд биечиляэн тусяаяцахаар одооноос бэлтгэлээ хангаж байна гэ. «Өнөө өрой аймгайн соёлын ор донд Л. Бадарчийн зөхиөн 4Хү- Дунд сургуулиар орсон юм. Бүлнгэмийн зөвлөлийн Дашцоо дарга --Манай клуб 100 гаруй яно нер баатарчуудад бөмбөрийн цө- хилт зааж сургалаа. Бид олон ул- -Айтгийн соёлын ордныг тү шиглэн байгуулсан манай «Идэр- чүүд» драмын театрын «жүжиг- ЧИД»- Нь уяаан бүчтэн сурагч пїй9-- сын эв санааны нэгдлийн өдөр Майн баярРрын наана бүх баатар- чууддаа бөмбөрийн цөхилт сурга- на гэв. хэн ч баяр хөөртэй угтаж тэмээн | Хийн гал» гэдэг шинэ жүжиг тог исрүүд юм. Ийнхүү ажилсаг авьяаслаг : суурь орохоор хөдөлжээ. яоно. «Идэрчүүд» сдрамын театрт» Манай театр: «Алтан үст охин» говийн хүүкдүүд өнөөдөр «Хэн сэсэн зарлалыг уншсан Явуулын «Гуталчин хүү» «Гарын таван Ху юу чаддагаа. эх орондоо зө- Арван хоёр хүүхэд маань хоср чарны хооронд борив бохискийл “гүй ажиллаж орой нь дүн гарга- хад 186 тэмээ ноосолж 167,8 кг ноос авсан ажлын бахдам амжил хүн гайхах нь зүйн хэрэг, Гэвч үүний учрыг Сайншайд ко- тынхон бол андахгүй мэднэ. Зар- лалын самбарын дэргэд хоёр хүү- руу» «Хүжийн гал» зэрэг жүжиг найруулан тоглож давхардсан тоо гоор 8000 гаруй хүнд үйлчиллээ. Бидний ажилд соёлын ордны “риулья» сэсэн дайчин урнаны дөр “эрдмийн танхим, энхийн хөдөл- мөрт оюун билэг, оргилуун хөдөл- мөрөө зориулж байв. Ц. ЭРДЭНЭБАТ хэд уулзаад “СОЁЛЖИХ ТАНХИМ Чулуунцэцэг орой болтол хичээлээ давтаад хормогчоо индүүдэж амжил- гүй. сургуульдаа иржээ. Гэвч тэрээр -|2 дугаар цагийн хичээл орох хонх жингэнэн дуугарахад толийтол ин- Дүүдчихсэн хормогчтой эхний шМ- рээнд сууж байлаа. Энэ охин хормогчоо сольчихоод ирээ юу эсвэл хэн нэгнийхээ хормог чийг зүүгээ юу? үгүй тийм биш арван тавхан минутанд индүүдчихээд ирсэн юм. Хатанбулаг сумын бага сургууль (сургуулийн эрхлэгч нь С. Банди) соёлжих танхим байгуулжээ. Тохилог сайхан энэ танхимд хүүх дүү өөрөө өөртөө үйлчлэнэ. Гутлаа 1 тослох, гар нүүр угаах, хувцасаа ин дүүдэх, тэрч байтугай цоо шинэхэн оёдлын машинаар дуртай зүйлээ оё сон ч болно. Сургуулийн дүрэмт хувцасны хан цуйн дээр эвтэйхэн нөхөөс тавьж бай гаа охины тэрийг Дэлгэрмаа гэнэ. 3 дугаар ангид сурдаг энэ охин до- мэргэжлийн жүжигчнд ах эгч нар таар нэгэн өдрийн ажлын дүн гар Энэ хүүгийн нэрийг Л, Дагдан тЭДЭР. Таван онцын “эзэн сурагч Даг- дан Баянхонгор аймгийн Буу-ца- гаан сумын 8 жилийн дунд сургуу лийн 7 дугаар ангид сурдаг. Су- , агч Дагдан В. И. Лениний мэн- 4 Жээнн 99 жилийн ойн өмнө Д. Соёлжих танхимд хүүхдүүд өөрөө “өөртөө үйлчилснээр -үсчин, оёдолчин, болцгоож хөдөлмөрийн дадлагаа эзэм шиж байна. - "Хэрэв маргааш Чулуунцэцэг охин дүү нараа асарч, аав ээждээ тусал- саар хичээлээ давтсаар гутлаа тос- туур байранд суудаг хөвгүүддээ ту- ЛОЖ амжилгүй ирвэл хичээл эхлэхээс хэдхэн минутын өмнө . соёлжилтын салж байгаа нь энэ ажээ. ЯНацагдорж тэмдгийн болзлыг кан- є танхимаар орж гутлаа гялалзтал то тежээ ї 7 “Тусч энэ охипыг ангийнхан, нь 0? ,ОЛИНХООД хичээлдээ сууца. хэд т : ДОЛЧИН ОХИН ГЭНЭ. , : 590 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ: “9, ДАГВАДОРЖИЙН авсан гэ. !- : Ахаа цагийн хувнар боллоо хичээ | ЛЭэ давтьн гээд Удгансүрэн охиныг сурах бичгээ аваад ширээнд суухад. -- Тэгьеэ! Даалгавраа эртхэн хийчиэс хье гээд Банзрагч дэвтрээ аваад зэрэгцэш суулаа. Ах дүү хоёр өнц сурлагатай Хатанбулаг сулын бага сургуулийн 3.4 дүгээр ангид сурдаг юм. Цаа АААААААААААААААААЛААЛДАААЛАРЛАЛЛАЛДААААААВЛГЛЛАВРЛАА: “ААДААДАААААААААЛЛАА ф Г УУЛАН ДАХЬ зохиолчдод зөвлөлгөө өгөх 1969 оны ээлжит дӨ-1 7--ноос 12-ны өдрүүдэд Мон: ї зохиолч нөхдийн дунд хүүх-! УУЛЗАЛТ байна. Энэ өдрүүдэд УБДС-ийн, Жйд найзын чинь шүлэь. ТӨМӨР! “Лена Алекнмова (5 дугаар ангийн МОНГОЛ ХЭЛ БИЧГИЙН УЛСЫН | бЛНИПНАДЫН ?ЫН ДАВААНД 4 Нийслэлийн залуу “доо хоногийн ажил энэ дөрөвдүгээр сарын (фолын Зохиолчдын Хороонд боллоо. 4. Зохиол бүтээлээ хэлэлцүүлсэн залуу дан зохиол дагнан бичиж буй хүн нилээд ЧШ. Бадарч, УИС-ийн Д. Саманд, Д. Нанжидгүнтэв, Улаанбаатар (замын Н. Одонхүү, Д. Ваанчиг, Цүүлэв. “голын зохиолчдын хорооны нарийн бичгийн дарга С.яовсролын Яамны хүүхдийн зохиолын охяолч Ө. воАД яЭЛгө ллааллАЛААЛАААЛЛАЛАЛЛЛЛЛАААДААААЛ ХАЙРТАЙ Амьдралын минь замыг заасан " Ачит намдаа бид хайртай. Алд биеийг минь хүмүүжүүлсэн Аав ээждээ бид хайртай Х Орчлонд жаргалыг атгуулсан Ильич багшдаа бид хайртай Гаригт: замыг нээсэн Гагарин ахдаа бид хайртай Улсын хэвлэлийн комбина- тын гүн хэвлэлийн ажилчин Ч Ж. ЮРА УЛААН ТУГ Бяцхан улаан тугийг Аав хийсэн юм Баярт барь гэж Надад өгсөн юм Гал улаан тугаа Гамтай байлгана Баяр бүхэнд Бариад жагсана : | їЛ ОРОСЫН МААМУУ 1254 21755712 Н2 2Л7ЕЕСЛЕЭы ШОБЧ “БИД ХОЁР 5 Оросын маамуутай Тоглох би дуртай Оросын маамуу Тоглох надтай дуртай Бид хоёр Бие биеэ шоглодоггүй БЭХ хоёр е биенээсээ уйддаггүй Өдөр бүр Өнжин тоглодог ӨВӨӨ ААВ Өвөө аав Үлгэр домог зарива. Өдөр бүр Өөр өөрийг ярина Өвөө аавын Үлгэр домог дуусдаггүй Өдөр бүр сонсдог Өөрөө би уйддаггүй. Н. ОДОНХҮУ (Төмөр замын) у--40346 5 1) Ї сэргийлэгч (Вэрийн комбинатын Т. Баньдхүү нарын олон 5, Хүүхдийн зохиол бичигдэд Монголын зохиолчдын хорооны хүүхдийн, “зохиолын секцийн эрхлэгч Д. Мягмар, зохиолч эрдэмтэн П. Хорлоо, Баасанжав, Д. Гармаа, Д. Содномдо » Хөвч ойн гүнд Б. Ванданчимид, АЖ ҮЙЛД-! сурагч) хүн зохиол бүтээлээ 21289 Ханзарч нооройсон хувцастай Хархан нүдтэй хөл нүцгэн жаал Намуун зөөлнөөр дуу аяланхан Мон“ Нарийн зөргөөр алхалж явахдаа “ Тарва, Ардын бо» Хоосон сагсаа хий савлан тасгийн аДОа 4 Хорлоо зо-1 Тоосон шинжгүй дүрсгүйтэж наадна Харин тэр жаалын урьдаас » Харц урьхан сэргэлэн нүдтэй Хачин даруу энгийн хувцастай Харваас намхандуу чийрэг байрын хүн Зөөлөн салхи сөрөн алхалсаар Зөргөөр сажлах хүүтэй дайралдаад --Яагаад хоосон сагстай явна вэ? Ядахдаа мөөг түүхээ мартчихаа юу? гэ» Томоогүй тэр жаал хүүгээс Тоглоом болгон асуухад Жаал хүү саравчлан харж Залхуурсан янзтай толгой рж нар зөвлөлгөө өгөв усхалАлАЛ 2 ЭЭНїДЭЭ. БИ ХАЙРТАЙ Цагаан сүүгээрээ тэжээж Цайлган зангаараа өсгөсөн Энхрий хайрыг булаасан Ээждээ би хайртай «лимбылу Танихгүй тэр намхан хүнээс -Та Ленинийг үзсэн үү? гэлээ. --- Үгүй шүү хүү минь би ер нь: Үнэндээ Ленинийг үзээгүй юм. Үсийн нөхөл минь харин надыг Унтах нойроо хасаж Уйгагүй, намайг өсгөсөн Энхрий хайрыг булаасан Ээждээ би хайртай Суут сайхан сургаалаараа Сурган хүмүүжүүлж өсөгсөн Энхрий хайрыг булаасан Ээждээ би хайртай Эвлэл пнонер хоёрт Элсэхэд минь зөвлөсөн Энхрий хайрыг булаасан Ээждээ би хайртай Хүн хүнээс. онцгой Хүнлэг сайхан сэтгэлтэй Энхрий хайрыг булаасан Ээждээ би хайртай Үе зайгүй адилхан гэдэг юм. --4Ах минь танд єэлэм алга Арай з. бас намхандуу байна. Харваас ер нь төс алга Хайдаа Ленин ч бишээ Ленин, өтгөн хар сахалтай Ленин, өргөн хар нөмрөгтэй Хөгжилтэй болжмор жиргэнэ сэгсэрсэнээ Г Монгол хэл бичгийн улсын 1 олим пнадын зохион байгуулах хорооны ху ралдаан болж аймаг хотын сургуу- лиудаас шалгарсан хот, хөдөөгийн сургуулиудын 54 бүлгийн ажлыг дүг нэн үзэж, Монгол хэл бичгийн улсын 1 блимпнадыв П давааны дүнг гар- гаж Ш даваанд оролцох 15 бүлгийг “шалгаруулав. Улсых хэмжээгээр 4, 8, 10 анги тус бүрээс 18 бүлгийн ажил дүгнэс ний дотроос: ТҮ ангиудаас 1: Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн а 2, Нийслэлийн 1 дүгээр лийн 8-ын б З. Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 4-ын б 4. Өмнөговь аймгийн Ханхонгор сумын бага сургуулийн 4 дүгээр ан- ги 5. Нийслэлийн 1 дүгээр лийн 8-ын а, |, УШ дугаар ангиас 1, Нийслэлийн Ш сургуулийн 8- «Б» : 2. Булган аймгийн Хишиг-Өндөр сумын дунд сургуулийн 8 дугаар ан ги З3. Баянхонгор аймгийн төвийн Г9- жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» 4. Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар анги. 5. Нийслэлийн 23 дугаар сургуу лийн 8-ын «А» бүлгүүд шалгарав. Х дугаар ангнас 5 1 Ховд аймгийн төвийн дунд сур 1 -. суртуу- сургуу- ын 55 туулийн 10-ын «А» 2. Нийслэлийн 1 дунд еургуулийн 10-ын «А» 5 -3. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын дунд сургуулийн 10-ын «А» 1 4. Өвөрхангай аймгийн Хужиртын дунд сургуулийн 10-ын «А» 5. Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хө тын дунд еургуулийн 10-ын «А» бүл гүүд шалгарав, . : Эдтээр 15 бүлэг улсад шалгарч 3- . Найваа! Вьетнам чамдаа Энхрий хөөрхөн тэр шувуухайд Энэхэн сэтгэлээсээ би хайртай а42Жив жив» тэж дуугараад Жигүүртний яэлзэр тэр яри- ма Үг хэлий нь мэдэхсэв гэж Үнэхээр би хүсэх юм. 5 дугаар дунд сургуу- лийн еурагч И, ТУНГАЛАГ Вьетнам найздаа би захидал бичиж байна. Нарлаг Монголын найз чинь бичиж байна. Яруу алдарт та нарынхаа тахсан а: Яргачин харгис Америкчуудыг - ж Сүрэн би үзэг бариад үлэглэсэн захиа Эх оронд чинь халдсан ч Эрэлхэг те нарын зоригийг мохоож чадахгүй. Эрдэнэт сайлав нутагт чинь хор уршиг таривч Эцеийн эцэет тэд, далай руу химэ” гэж Түрэг би үзэг бариад үлэгдэсэн захиа бичиж байна. Нарлаг Вьетнам орон эрх чөлөөгөө олоход лэн 5071 Таван тивийн хүмүүс талархлаа та на гэнэ Тайван энхийн дуугаа эв шэ2Э1 яна Нийслэлийн 2 дугаар дунд БХокс лийн сурагч ЯС Уранчимэг Сүрлэг сайхан хотуудаа сүндэ! “Тооноороо анх харс - Хариулж адгуулж өссөн би. . Сүү шимийн орныхоо Алтан одов энгэртээ тялалзуулсан ын даваанд оролцох эрх олж авлаа. Аргагүй л баатар эр гэнэлээ шуу. За баяртай ах минь гээд 7Наал хүү зөргөөр гүйлээ. Худгийн ойролцоох парийн зөргөөр: Хувинтай ус дамнан явсан Авга эгч Маша нь харин Ажаггүй хүйх хүүгэс зогсоож : -- Хүүе сахилгагүй чэвхдуур |. минь Хүүрнэж Ленивтэй юугаа Бүрэг 31 Ь вэ? ҮӨЛӨД |. А Тер чивь Ленин гэж үү? хөмвэн т, ЧТэвдэж гайхан Уцульсон гХүс зүү ташгирчээ. ЇЛ Авгтриан 13 Бастал Рега рины су зийн багш | настайгаасаа, бэртэнгэ тахир дутуу Ж. Аииргадыан орчуулав ..болсон шувуунууд эмчилж Еолйо3-) Энэ хүүгийн суудаг байрных нь їа- , шаа жинхэнэ «цэрги эмнэлэг» " болж хувирчээ. Тэр хүүхэд, шархдаж төмтсэн шувууг олж авчраад, гэмтэж “ шархдсан. газрыг нь боож, |ха8- шаандаа тэжээдэг. Эмчлүүлж байгаа » шувуунууд өөрсдийн сайжирч бай тааг мэдчихээд, эдгэрснийхээ дараа эзнээсээ холдож явахыг хүсдэггүй. ажээ. Энэ шувууны эмнэлгийп БИ Их зургаан ханатын хойморт Эхэлж мөрөө гаргасан би Толин өнгөт тэнгэрийг сан би. : Тоолж баршгүй сүргийн дэргэд Шилбуур барьж өссөн би. . Толгой дээгүүрээ цалам эргүүлж шаанд Регийн, Тигр гэдэгн гЭй Эмнэг хангал бугуйлдсан би муур харуулын үүрэг гн Теөсийн голын унаганы Энэ муур бол шувуунуудаа эмх зам Эр чадалд эрдэж бараатай байлгахын гадна, өөр бу- Тэнхээт хүлгийн дэл дээгүүр Хангинатал гийнгоолж явлаа. Тэнуун уудам нутгийнхаа Гоо үзэмжинд бахархаж Таван хушуу малаа євд муурыг хашаан ууу даа оруулдаггүй Шиведийп багш Сванте Янссын хүү 5 настайдаа математинийн хүнд. бодлогууд боддог байжээ. 9 насан- даа их сургуулийн элсэлтийн шалгал тыг тоо, физин, биологоор онц сайн с дүнтэй өгчээ. Одоо Сванте 12 настай бөгөөд, атомын физик, биохимн Зэ рэг нарийн шинжлэх ухааныг судалж байна. БВ. ДАШЖАМЦ -. котпиушкпишйиээйлшстолжслЕХЦОХЕБХТВССЛНЖЖИНИЫВ хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Эрдмийн ариун танхимд Эрх дураар өсч Эвийн олон нөхөдтэйгөө Ижил дасал боллоо би. Хүү нь болж төрөөд Сур хүчинд нь баясан Зол заяандаа бахархдаг би. -Г. Далантай Дд. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлий» шомбинатад "хөвлөв, : : 3 -14140 4 эр Үгийг Ц. ГАЙТАВ Ён БҮРЭЭ БӨМБӨРИЙН ЭГШИГТЭЙ УРИА ДУУДЛАГЫН ЦУУРИАТАЙ УЛААН БҮЧИН ЖИГҮҮРТЭЙ УРАГШЛАХ МАНАЙ ЖАГСААЛ, БИД, ӨНӨӨДРИЙН ПИОНЕРҮҮД БИД, ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД САЙХАН БҮХНИЙГ ЛЕНИНЭЭС СУРЧ САРУУЛ ИРЭЭДҮЙГ ЛЕНИН ТЭЙ БАЙГУУЛНА. СЭРГЭЛЭН ЯРУУ ДУУТАЙ СЭТГЭЛ ДҮҮРЭН СУУТАЙ СУРАХ АЖИЛЛАХЫН с той 26 5 ж хит 0091 1969 оны дөрөвдүгээр сарын 22. 4М017 (1077) Үнэ 10 мөн ЗОЛБОО- шЭРММУМУМ 1 эм тэммммУУммУУЛАЛЛАЛЛЛААААЛААААААААЛДАДАДАААДААЛДАЛА/ - БРРОВ өнөө дө уд ал л АА лан Алла мМУмммуАл ас 4 “Мягмар Хөгжмийг ОД. ЛУВСАНШАРАВ САЙХАН БҮХНИЙГ ЛЕНИНЭЭС СУРЧ САРУУЛ ИРЭЭДҮЙГ ЛЕНИН- ТЭЙ БАЙГУУЛНА ХАНЬ НӨХДИЙН ОЛОНТОЙ ӨНӨ ҮҮРДИЙН ХОЛБООТОЙ АХМАД ҮЕИЙН УЛАМЖТАЙ АРДЫН НАМЫН ХАЛАМЖТАЙ БИД, ӨНӨӨДРИЙН ПИОНЕРҮҮД БИД, ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД САЙХАН БҮХНИЙГ ЛЕНИНЭЭС .. СУРЧ САРУУЛ ИРЭЭДҮЙГ ЛЕНИН- УАЛАЛЛАЛЛАЛАААЛАЛЛЛАЛАЛАЛЛАЛААЛААААЛЛАЛАЛААЛ2Й 3) « » Ї5 дУ 525) ХҮРЭХ “АЛСЫН ЗОРИЛГОТОЙ 5 5 : : ї 5 : 2 : В Ы БИД, ӨНӨӨДРИЙН ПИОНЕРҮҮД БИД, ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД ї! Саяхан нийслэлийн 20 дугаар дунд сургуулийн “Өоос хэлний дугуйлангийн пионер сурагчид, Улаан- баатар хотод байгаа Зөвлөлтийн хоёрдугаар дунд сур гуулийн ахлах ангийн пионер сурагчдын хамтарсан аялал Лениний нэрэмжит клубт боллоо. В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угт- сан гурван жилийн хөтөлбөрт ажлын хоёр дахь он «Лениний гэрээслэлд үнэнч байж, Ленин шиг сурч хүмүүжье» гэсэн жилийн ажилтай холбогдуулан явуулсан энэ аяллаа тэд «Ленинтэй танилцья» гэж нэрлэжээ. т Аяллынхан клубын дотор байгуулсан В. И. Лени- ний үйл амьдралыг харуулсан гэрэл зургийн үзэсгэ- умуумммммУуулллллууллллиуулиуммУммумуммлллллллАлллллллллАЛАЛАЛЛЛЛЛАЛАЛЛАЛ лллААЛЛЛАЛ ТЭЙ БАЙГУУЛНА “ Нотыг гуравдугаар нүүрнээс үз! мллллААЛАААЛАЛАЛЛААЛЛАЛААЛАЛААЛАЛААААЛЛААЛАААААААМААААААААААЛААААЛАЛААДАЛ/ 15:2:4:2:3:2 ААААЛААААРЛАЛАААААЖАААХАЛААРААЛЛАЛАЛАЖИЛ « х лэн, 25000 шахам номтой номын сан, биеийн тами- рын танхим зэргийг үзэж сонирхов. Зөвлөлтийн хоёрдугаар дунд сургуулийн шионе- рийн ахлах удирдагч Г.И.Иванов 1923 онд анх бай- гуулагдаад одоо эгнээндээ 22 сая гаруй пионерийг нэгтгэсэн В.И. Лениний нэрэмжит Зөвлөлтийн пноне рийн байгууллагын түүхээс сонирхолтой Яриа хий- лээ. Аялалд оролцсон орос монгол сурагчид хамтарсан концерт тоглож дараа нь В. И. Лениний үйл амьд- ралыг харуулсан баримтат кино үзэв, В. И, Лениний нэрэмжит клубын дарга С.Н. Воро наев аялалд оролцсон пионер су рагчдад сурлага хүмүүжилдээ улам их амжилт олохыг ерөөгөөд, 20-дугаар сургуулийн шинонер су » рагчдад В.И. Лениний амьд ралыг харуулсан альбом дурсгав. Б. ПҮРЭВ (НДС-ийн оюутан) ммммуулллх лийн дунд сургуулийн Дэмбээ багштай Т--гийн «Г» ангийн урзана дарга- тай бүлэг В. И. Леннний мэндэлсний 100 жилийн ойд зорнулан Лениний нэ рэмжнт танхнм 6 улсан нь зөвхөн энэ бүлгийн ажилд төдийгүй сургууль эвлэл, пнонерийн ажлын гол төвүү нэг болж байна. Бүлгийнхээ шнонерүү дийн дунд «Улаан бүч» кино театр, лекторын групп, хөгжмийн чуулга 30- хион байгуулан ажиллуулж байна. АБН : Тува улсын 15 дугаар дунд сургуулийн : туршлагаар баатарчуудыг Н авч хүмүүжлийн болон, баатарчуудын дүр мээр яриа таннулга » баатарчуу- дыг хүлйдэтгэлтэй элсүүлэх, тэмдэг үл- Мандалговь хотын төвийн 10 жи- гох зэрэг ажил Эдний В.И. Лениний мэндэлсний 99 жи- алийн ойг угтаж, 10 жилийн 5 дугаар сургууль Лениний тухай дуу шүлэг су “урах ажил зохиож, сурагчдын дунд В. И. Лениний тухай дуу сайхан дуулагчдыг шалгарууллаа. Энэ тэмцээнд 73 сурагч оролцсоноос багш Ороссүхийн удирдсан 2 дугаар ан тийн «Б» бүлгийн Оюунмаа, Оюун, Нансалмаа, Амаржаргал нарын хор-- , шинж дуулсан «Манай багш Лепин», гэ дэг дуу, «Ленин» шүлэг 1 дүгээр байр эзлэв. Мөн 4 дүгээр ангийн «Г», 5 дугаар ангийн «Вэ» бүлэг П, ШГ байр эзлэв. В. И. Лениний мэндэлсний 100 жи- лийн ойг угтаж Лениний сургаал үгийн цуглуулга хийх ажлыг 1969 оны 4 дү- гээр сарын 22--ноос 1970 оны 4 дүгээр сарын 22 хүртэл 1 жилийн хугацаагаар ов. юолоо Багш ИШБАЛДАН ИХ ЖОЛООДОГЧИЙН ОЙД.....««««өөлөэөлөсххэлэллсэлэлслсллслҮсүсҮснсл ы, лт г | хийж байна. бүлгийн нионерүүд өдөр ту-- там хийсэн ажлын тэмдэглэл, 8-4 тө- релжсөн цуглуулгатай болжээ. Малын им, тамгын цуглуулга хийсэн нь нх сонирхолтой болов. Бүлгийн хамт олон шил, зэс, гууль зэрэг 200 гаруй төгрө гийн хаягдал цуглуулж, төлийн бэлтгэл ажилд ндэвхтэй 0| оо. Одоо энэ бүлэгї Наваантал, Аюурэа- на, Насанбуян, зэрэг 6 сурагч таван он : БҮЛ 1 0136) , Батнасан, Батаа нарын 8 гүрагч Дд. агдо! дүрт тэмдгийн болзол хангаад Я Дундговь аймгийн төвийн 10 жи- зийд сургуулийн 1) багш А, ДОРЖСҮРЭН , альлалалалалыльсалаллылҮллҮлсысэ ЦЭНХЭР ДЭЛГЭЦЭЭС ЕРТӨНЦИЙГ ХАРНА Их жолоодогч В. И. Лениний мэндэлсний 99 жилийн түүхт ойн өмнөхөн сансрын нисэгчдийн бая- рын өдөр 4. дүгээр сарын 12-нд Мма- най орон даяар. давхар давхар бая рын өдөр боллоо. Зөвлөлтийн иргэн Ю. А. Гага- рин сансарт ниссэний баярын өдөр, ЗХУ-д анхны коммуннст суО ботинк зохиогдсоны 50 жилийн ойн. өдөртэй тохиолдон. манай оронд дэлхийн хиймэл дагуулаас зурагт радиогийн нэвтрүүлэг Хү- лээн авах «Орбнта» станцын суурь тавих баяр ёслол. боллоо, Ёслолын цуглааныг Улаанбаа- тар хотын намын хорооны нарийн | бичгийн дарга Н. Баасапжав цээж цуглаан дээр МАХН--ын Төв Хо- рооны Улс төрийн Товчооны єї- шүүн Намын Төв Хорооны на-- рийн. бичгийн дарга Д. Молом жамц, ЗСБНХУ--аас тус улсал суугаа Онц Бүрэн эрхт. Элчил сайд С. Н. Шетинин нар дэлгэрэн гүй үг хэлж энэ стандын барил- гыг хариуцан барих Зөвлөлтийн мэл! ! "влаласлаллалльллаль льлы ла лал ласласласласлалаЛАСЫЛАЛА заль, ла лалла, талаа. та тала ла талА ЛА 8оэ алалалальслалалалалальлалалальлалаг АЯНЫ ГАРААНД СЭ х эээ хэЭлсаллллсллсүлсүлсэлслүлсҮлллллүүллгэҮллт ї | Нийслэлийн 14 дүгээр-бүлгэмийн улаан бүчтэн-өсвөрийн Сүхбаатарчууд В.И.Лениний мэндэлсний 100 жилийн “ой угтсан «В.И. Леннний гэрээслэлд үнэнч байж, Ильнчийн үлгэр дуу. райллаар сурч хүмүүжнэ» гэсэн нэг жилийн аяны гараандаа сурлага, хү- мүүжил ажил хөдөлмөрийн өрнүүн билэгтэй жигдэрч байна.14 дүгээр бүл- гэмийн зөвлөлөөс «В. И,Лениний үл- гэр” дуурайллаар сурч хүмүүжье» гэ сэн цуврал уулсалт нээж, анхныхаа уулсалтыг урлагийн тайзнаа. Ленн- ний-дүрийг бүтэзсэн. улсын гавьяат шүлигчин: Ц,. Гайтимөртэй хийсэн нь анц: санирхалтий Овллоо. Хнчээлнин шилийн: улирал бүр тоо, хэл, орос хэлний хнчээлээр «Лениний нэрэм- жит шүүлэг» хийж дүгнэж 2байхаар шийдвэрлэн,саяхан 4,5,6,7 дугаар ан- гийн 19 бүлгийн пионер сурагчдыг ха- тарсан тоо, орос хэл, монгол хэл, бич- гийн хичээлийн Ленин ч шүүлэг оролцогч- дын дотроос 4 дүгээр ангийн «Б» бүлгийн сурагч онц сурлагатан С. Ал- танцэцэг, 6 дугаар ангийн «Бь» бүл- гийн сурагч 5 онцын эзэн Ц, Цэрэн- долгор.6 дугаар ангийн «Г» бүлгийн сурагч Б. Мэндбаяр, 7 дугаар ангийн «В» бүлгийн сурагч Д. Оюунчимэг, Ж,. Цогголмаа нар «Лениний нэрэм- жит» анхны шүүлгийн «аварга» цол хүртэцгээв. «В.И..Лешиний пэрэмжит шүүлэгт» 4 дүгээр ангийн «А» бүлгийн Цэрэн- явуулж дүгнэлээ. Үзлэгт їл:35::25--155-25:35-12-12-12-12-123 ї ! Ї ї 4 Ж шал 1 Булган аймгийн Сайхан с ын ! . Жилийн Дунд сургуулийн 6-гийн «Б» : сайгийн сурагч М. Мягма опп сурлагатав тэргүү " бүлгийн ) “дарга аймгийн хэл бичгийн олимпна / С дын аварга юм. 2 -аршиүрынэтчэгэхэсрчад оовь--эы- 5эши03ы гшшсонэшшолэиш Долгор даргатай «Комесомол-50 жи- лийн» нэрэмжит 6 дугаар апгийн сБ» бүлэг, Нэргүй даргатай . зургадугаар ангийн «Г» бүлэг, Нямсүрэн даргатай 7 дугаар ангийн «В» бүлэг хамт ол- ноороо амжилттай дүн үзүүлж шая- гарцгаалаа. Баатарчуудын Од Сар багуудын хооронд «Володя бидний дунд» сэдэвт ажлын үзлэг явуулж дүгнэлээ. Үзлэгийн дүнгээс үзэхэд 1 дүгээр ангийн «А» бүлгийн Од баг, хоёрдугаар ангийн «А» бүлгийн Сар багууд амжилттай бэлтгэж шалга- раад байна. Л. Шүрэнцэлэг даргатай 8 дугаар ангийн «Б» бүлэг, Г. Пүрэв сүрэн, 9 дүгээр ангийн «А» бүлгийн МХЗЭ-ийн зүүрүүд хамтарч, Хонхор дахь В.И. Лениний нэрэмжит радио » төвтэй танилцах ажил зохнож бяцхан ном бүтээж, зурагт самбар гаргалаа. 8-6 дугаар ангийн сурагчид «ИЛльи- чийн үйл амьдрал» гэсэн намтар суд лах дэвтэр нээж хөтөлж эхэллээ. Пио пнерийн бүлгүүд В.И. Лепиний 100 жилийн аяны гараанд зорнулан «Ле- нин ба хүүхдүүд» МХЗЭ-ийн үүрүүд «Ленин ба залуучууд» сэдвээр сэдэвт ажил онолын маргаан зохиохоор бэлт гзэд байна. Ингэж нийслэлийн 14 дүгээр: бүл- гэмийн пионерүүд нх жолоодогчийн ой угтсан сурлага хүмүүжил ажил хөдөлмөрийн аянад сэтгэл догдлон нхийг хийж бүтээх эрмэлзлэлээр эхэлж байна. НАНЗАД (Пионерийп удирдагч) « иислнэьисллэииссэнанс таш лтнш- ст--с С3н Сэ с-ыс сэ-- 7-7 сос-- стлэн- лж сл сэл сл лэии лэлт олны, В.И.ЛЕНИНИЙ ЖИШЭЭГЭЭР В.И. Ленин (Володя) бүр багаасаа эх орныхоо баялагийг нх сонирхож, хайрлан үздэг болжээ. Владимир Ильнич ан амьтдыг хам- гаалж тэжээвэр болгон асарч малла- даг хүүхдэд хайртай байлаа. Сургуу- ї лийн амьд амьтны буланд далавч нь | Сэмтсэн шувуу, хөл нь хугарсан туу: лайг тордож байгаа пионерүүдэд Ле- нин баяр хүргэдэг байв, . : Бладимир Ильнч бүр цөллөгөнд 1 байхдаа суудаг байшингийнхаа дэр- гэд жижиг ногооны газар худалдан авч өргөст хэмх, гуа, улаан лууван тарьсан нь сайхан ургаж байв, Бас ) ойгоос сэдэргэнэ авчирч суулган чө- реүрэн бол рлөө цагаараа ажилладаг байсан гэж Н.К. Крупская дурсан бичжээ, Манай пнонер сурагчид амьд бай- 1 галийн дотно нөхөр билээ, Тийм ч уч барилгын хоёрдугаар трестийн дар а А.Ф, Вереня, уг станцыг ба- ригдсаны дараа харнуцан ажил- лах Монголын зурагт радногийн төвийн радно-- инженер Юмжав нар үг хэллээ. Москвагийн радно, зурагт рд- дногийн нэвтрүүлгийг олон сув- гаар цацруулан дамжуулдаг «Мол ния--1Ї» сансрын хиймэл дагуу- лыг ЗХУ-анх 1965 онд хөөргөсөн юм. А « Энэ хиймэл дагуулаас цацруул сан долгионыг хүлээн аваад ,алс холын зайд зурагт радиогийн нэвтрүүлэг дамжуулах сансрын холбооны «Орбита» станц бол зөв лөлтийн эрдэмтдийн олсон шинж- лэх ухаан техникийн гайхамшигт нээлт ололтын нэг богөөд электро инкийн хосгүй техникээр тоног-- логджээ. Ийм станц ЗХУ-д 20 ажиллаж байгаа бөгөөд гадаадад анх удаа манай оронд Зөвлөлтийн инженер техникчдийн зураг төс- лөөр байгуулагдах юм. Энэ станцын нэгдүгээр ээлж 1970 оны нэгдүгээр улиралд бу 2 юу Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ойгоор ашиглалтанд орох юм. э Энэ үед Монголын зурагт ра- диогийн үзэгчид Москвагийн зу- рагт радногийн нэвтрүүлгийг шууд харах төдийгүй Москвагийн Э.Колзжчлэлсллальлсалгслслслслалсэлслыьжлллалслсьлал лал ээн в! Хүүхдүүд ээ найрамдлын шагпал бий болгон ул Элх тайвныг сахин хамгаалж, дэл-- ТҮМНИЙ эвжиайрамдлыг бэхжүүлэхэд. хийн шинэ дайны аюулын эсрэг тэмцэ ТУСЛах шилдэг сайн кинно»утга фохнол хийн тулд Бүх дэлхийн энх тайвны та- ба урлагийн бүтээлд жил бүр “олсон льшхны анхдугаар их хурал 1949 оны «байхаар тогтоосон байна. 5 дөрөвдүгээр сарын. 20-ны өдөр Прага Парис хотуудад хуралджээ. Энэ хуралд манай гаригийн энх тай- ванд дуртай 600 сая ард түмнийг гө-- лөөлсөн 72 орны төлөөлөгч оролцов. «- Их хурал «Н:їїрамдлыг хамгаалах нь улс түмэн бүх-ий зорилт мөн», «Ши нэ Дданныг өдөөг: империалистүүдийн эсрэг бат найрам ахын төлоөө»гэсэн дай чин уриан дор “хүч төрөлхтний амин чухал асуудлыг хэлэлцсэн юм. Их хур- лаас даяп дэлхийн улс түмэнд хандан гаргасан уриалгандаае «Цэргийн зард- ээхолхХллХХХ2ХХХХ2202ХХХХШХХХХХЛХХХХЭХХХХХХХХХХХЕКХХХХУЖҮҮХХХЕХККЕХХХХМЖХХХХУХХЖХ Хүүхэд , бүхэн цэцэрлэгч болцгооё раас-та нар сургуулийнхаа туршла- гын талбай дээр уралдан ажиллаж, анги танхим гэр орондоо цэцэг тарих дуртай байдаг. : Цогоон ургамал хүний эрүүл мэн- дэд их тустай. в.и. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ойг угтсан хөдөлмөрийн нэг хэ сэгт чинь сууж байгаа тэр орноосоо эхлэн сургууль, хот сууринаа цэцэр- лэгжүүлэн тохижуулах ажил орно. "Ер нь ургамал ногоогүй орчин бол уйтгар гунйгтай байдаг. Ургамал бол хэсэн сэтгэл санаа сэргээх төдий иш, хүний эрүүл мэн үүрэгтэй. наашаа тоос “уарШрэс жигнасан, утаа униар ихтэй газар но тоон ургамлын үүрэг маш их юм. Үйлдвэрээс гарах хий тоос шороог ой мод, ургамал ногоо шингээн авч, - , . н ОССК зьльльлаг хоч. лаээлВэл ль/ “алуучуудын холбоо, Дэлхийн ардчилсан | амт лж /льть,ль. тылы, "Аль. ль, Ль. ыла лал та лальлалльласлал зурагт радногоор дамжуулан ЁЕв- ропын социалист орпуудын зу- рагт радиогийн нэвтрүүлэг, чухал чухал үйл явдлуудыг гэртээ суу- гаад шууд харах юм. 1973 оноос «Орбита» станцыг өөрчлөн өргөтгөсний дараа манай зурагт радногийн нэвтрүүлгийг хилийн чанадад нэвтрүүлэх болж Москватай телефон, телеграфаар: цаг агаарын ямар ч нөхцөлд санс раар дамжуулан найдвартай харьцдаг болох юм. дараа -МАХН-ын - Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн.дарга. Ю. “Цэ дэнбал, БНМАУ-ын Ардын Их. Хурлын Тэргүүлэгчдийн. дарга Ж. Самбуу нар урган дэлгэрэх, урт удаан наслах мөнх найрамд- лын бэлэг тэмдэг болгож-цай, ха- даг, мөнгөн төгрөг, Зөвлөлтийн рубль, энэ өдринн. цуглааны ба- римт бичгийг ,тусгай хайрцагт. агуулж, сансрын холбооны «Орби та» станцын барилгын суурнид байрлуулаад түлхүүрийг нь Зөв- лөлтийн барилгачдад гардууллаа, Ёслолын цуглаан хийсэн энэ талбайд удахгүй Монгол, Зоөвлөл- тийн ард түмний найрамдал хам- тын ажиллагааны бэлэг тэмдэг болсон сансрын холбооны шинэ станцын цамхаг сүндэрлэх болно. (антен "эмт Зөн ил Цуглааны хээээээллсэллллэлсллэлсэллэлэльльлы хрвисүсрж усваниы 2 121 хэн» ! онийд, 13 БТС СсСЄсСсСссСЄиЛрЧсЛЧАЛЄАСКМАЬН..Д ХХ ХХ Эла Эьь? ЭНХ ТАЙВНЫ. ИХ ХУРАЛ. лыг нэмэгдүүлэхийг, атом болон хүнийг” үй олноор нь устгах химн, бактериоло- | гийн зэвсэг үйлдвэрлэхийг бид коринг-- | лож байна. Бид дайны тухай алив сур тал нэвтрүүлгийн эсрэг хүчээ нэгтгэн. түгдээрээ. найрамдахыг зорино» гэж бич... хээ (3, Их хурал «Найрамдлын төлөөний | тэмцэлд зорилгоо улам бадруулагтуш» гэн: тунхаглав ї « Их хурлаас энх тайвны дэлхий дахи. ны зовлөлийг байгуулж, алай . улсын. Өнөөдөр дэлхийн шударга. хүн 19-- ролхтний аз жаргал, энх тайвац,-ЭВ . найрамдлын гөлөө Дэлхий дахины энх тайвны зөвлөл, Дэлхийн ардчилсай 38». эмэгтэйчүүдийн холбоо зэрэг олон 1 гууллага ажиллаж тэд дэлхийн шинэ дайп дэгдээхийн эсрэг тэмцэж байна. Эпэ тэмцлийг дэлхийн коммуиист- 4 ажилчны памууд манлайлж байна: пий дотор монголын ард түмэн, освор үеийнхэн хувь нэмэр дуу Хоо/ гоо оруулж байна. ос оороөсөө анхилуун үнэрт элдэв бо гаргаж, өвчин үүсгэгч нян ,хорхо устгаж байдаг ачтай. Ургамал адгуусан амьтны хэрэгцээт хүчи рөгчийг байнга ялгаруулж ранд учир үүнийг амьд ертөнцийн «НО уушиг» гэх буюу хэрэггүй зү сорж авдаг тул «Тоос сорогч» урнаар зүйрлэн хэлсэн байдаг. М салхи шуурга хаах, дуу чимээг баг: гахаас эхлээд ой мод, цэцэг навч, ЗҮ? лэг ногооны ач тус их юм. 24 Иймээс хүүхэд бүхэн сууж бё орчиноо цэцэг-цэцэрлэгийн : орон болгож, ппопер бүхэн өсвө ичуринч болох зорилт өмнөө та! тарьсан нэг модоо Ч гэсэн хай хамгайлж, байгальд Ленин шиг Д тай байцгаая. 5 Москва, “Улаанбаатар, туулалгүй эзэнд нь хялбар ажил бишээ! Гэвч энэ бүгдэд сурагч шуудан хо рооныхон огтхон ч түүртдэггүй юм. Шуудан хорооны ажил гагцхүү за хидал цахилгаанаар хязгаарладаг гүй. Бас хэвлэл захиалга, тараалт, ашиглалт, марк, захидлын дугтуй, ил захидал бичүүлж борлуулахаас эх лээд ажил мупдахгүй. Шуудан хо роопы бүх ажлыг 15: сурагч гүйцэт гэж, даргаар нь сурагч Аюуш ажил ладаг. Шуудан хороопыхоо ажлын талаар Аюуш дарга ийнхүү ярьж бай на хүргэх тийм. ч Манай. шуудан агч» гэдэг нэртэйгээр 1964 онд байгуулагдсан юм. Гол зорилго нь өөрийн сургуулийн багш ажилчид су рагчдыг холбоогоор хөпгөн шуурхай үйлчлэх явдал юм Үйлчлүүлэгчид маань үүргээ сайп гүйцэтгэж, байна гэжс үнэлдэгт нь! бид тун баяртай байдаг. Шуудап хорооныхон ажлын тусгай хуваарьтай. “Захидал цахил гаан хэвлэл, гадаад. харилцаа гасэл гурван секцэд хуваагдан ажилладаг. Доорхи гурван секцийп ажиллагаа л манай ажиллагааг тод илтгэнэ дээ гэж ярилаа. Энэ шуудап хорооныхон В. И. Лениний мэндэлсний 99 жи лийн ойг угтан: Зөвлөлтийн хүүхдүүд тэй захидлаар харилцах сарын ажил зохиосон нь үр дүнтэй болжээ. Нэг. Захидал цахилгааны, секц. Энэ секц ирсэн захидал, цахилгаан бүрт карт хөтлөн тэр дор нь эзэнд хороо «су 4 РИАР дууУ- ДАЛ 9 2 нӨӨД . рийн Улиастай, Зуун мод, Варшав, Софи гээд гадаад дотоодын олон арван хотоос өдөр ду там алба амины хэдэн зуун захидал ирнэ. Тэр бүгдийг ганц мипут ч саа 4вилийн юФеооооооооо000000000Ф0000000000000Ф00000000-0280у000У0уУ0у04У00, Өсвөрийн Ленинчүүдийн дуу . Пиноне- РчуД ЛИЙН З ЖИЛИЙН ГООР ГАРГАЖ, МАХН, ДҮГНЭХ ЮМ. ИХ ОЙНУУД ЖИЛТ ОЛОХЫГ ХҮСЭН ЕРӨӨЕ! Жасоалотн Владимир Ильич Ульянов (Ленин) нь гардуулж өгөх, анги танхим, Д0-: (870 оны 4 дүгээр сарын 10 (22)-нд туур байраар явж захидал бичүүлэх! Оросын Ижил мөрний хөвөөн дэх Сним бичсэн захидал цахилгааныг ямар ч? бирск (одоогийн Ульяновск) хотод төр- явдал чирэгдэлгүй очиж аваад явуу жээ. Владимир Ильич бага залуу исгэж лах, марк, захидлын дугтуй зэрэг! даа Симбирск, Казань, Самар(одоо Т үнэт цаас борлуулах ажил хариуцдаг.! Куйбышев) хотуудад сууж “байжээ. У- Өнгөрөгч онд тус шуудан хо-! гуул нутаг нь Ижил мөрний уужим са- роогоор дамжиж 16 мянган захиа, руул хөндий юм. 600 цахилгаан ирж, 11 мянган за. Лениний эцэг Илья Николаевич Улья хиа, 400 ширхэг цахилгаан лвуулж:пов Астрахань хотын шөүдгэЭ чагчрын 290 гаруй урилга солилцжээ, Мөн: хүү байжээ. Илья “үзжцсвНн гагцхүү 5000 шахам төгрөгийн үнэт цаас бор сандаа гачигдал з0) Ү: билгийн 8шургуу хөдөлмөр, их авьяас , луулсан байна Хоёр, Хэвлэл Энэ сургуулийн 5 хээ л дээд боловсролтой. болжээ. захиалрын л ЛЕ ТэрэхрЖрХ Үүннийг гэгээрүүлэхийн тул ХЭВЛЭЛ захиалга! дх юм хийсэн, тэр цагийн тэргүүний хүн жилд амжилттай явагддаг. байжээ. 1968-1969 опы хэвлэл захиалга" Лениний эх Мария Александровна их урьдаас амжилттай боллоо. Шуудан” эмч хүний охин болон төрж, хүмүүжээд, хороо байгуулагдсапаас хойших та-г гэртээ боловсролтой болсон, гадаадын вап жилийн хугацаанд жилд дунд-3 хэд шинж шарга НЭЭ Цэнлэнс жас 2 "а й!| й 7618 гий ДЭГ, ХӨГЖИМД ., 3 ээ. рэоуугаанаг эхн МОЛЛ ЛЭЛаР хуулан "үг мир, Ольга, Й, Но арлад өалааана гаж гаан хүүхэдтэй айл байжээ. Эцэг, эх 5 5 хоёр нь хүүхдээ янз бүрийн боловсрол олоп арван пионер сурагчидтай ха-2год, хөдөлмөрт дуртай, үнэнч шудар рилцан захиа солилцон: пөхөрлүүлэгга, даруу зантай, ард олны гачигдалтай хэд шуудан хорооныхоп чармайлт байдлыг мэддэг болгон хүмүүжүүлэхийг тавьдаг. Энэ ч учраас опа сургуу- хичээдэг байжээ. Тэдний бүх хүүхэд лийн 200 гаруй пиопер сурагч ЗХУ, хувьсгалч болсон нь санамсаргүй хэрэг БНПАУ, БНБАУ, БНСЧУ зэрэг бишээ. Ульииовын Володя хүү багаасаа олоп орны 58 хот, өөрийн улсын ба нөхөрсөг, гэр бүлд хүмүүжжээ. Тэрээр раг бүх аймгийн сургуультай захид20баяр баясгалантай, цовоо сэрэглэн, хүү болон бойжиж, инжгэр, хөгжөөнтэй тоглоомыг эрхлэн, усанд сэлэх, найз нартайгаа алс кол зугаалан нвах, тэшүү рээс гулгахыг дурладаг байжээ. Воледл хүү таван настайдаа лаар харилцдаг байпа. Шуудан хороопыхны ажил зуныхаа амрал- таар ч гэсэн ийм байдлаар л ажил ладаг учир багш, ажилчин, сурагч: дынхаа талархеыг гойд татдаг АжэЭ. 5 цом уншиж сураад, есөн настайдаа Сим бичиг, Энэ шуудан хорооны ажилтай 8-2 бирск хотын дунд сургуулийн нэгдүгээр нилцахыг хүсвэл Говь-алтай айм-г ангид орсон байна. гийн төвийн 10 жилийн дунд сур-? Володя их шамдамгай сурч, гарамгай гуулийн «Сурагч» шуудан хороонд гэж: хаяглаарай. 5 Ч. АЛТАНГЭРЭЛ авьяас хийгээд сурлагад нэн хичээнгүй эрээ онц ялгаран жил бүр нэгдүгээр ргийн шагналтайгаар анги дэвшиж бай ээ. Болодя хэцүү хнчээлийг нөхөддөө тайлбарлан дуртайяа тусалдаг. Владимир Ульянов оросын аугаа их зохиолч А. С. Пушкин, М. Ю. Лермон- 3 тов,, Н. В. Гоголь, И.С. Тургенев на “рын зохиолыг их уншдаг, -сайн мэддэг 3байжээ. Залуу Лениний сан төрх, үзэл аас бүрэлдэн тогтжээ. Бүр дунд сургуулийн ахлах. аигийн урагч байхаас түүний хувьсгалч санаа мэдэгдэж байжээ. Нэг одөр сургуулийн ахирал нь Володягийн ” 2шуунаа тайлж чадаагүй байтал, З- ду ндр хааны амийг корлох гэ эн хэрэгт оролцсон учир “Александр льяпон баривчлагдан, цаазаар авхуул жээ. Ахы нь цаазалснаас В. имнрт г сэтгэгдэл төрж, Бын 15 мь насаа хувьсгалт ИХ ОЙНУУДЫГ УГТАЖ, МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, 179114: 64 - ТӨВ ЗӨВЛӨЛ СУРЛАГА, : ЛИЙГ ТИЙ АЯН ЯВУУЛЖЭЭ. 3 ДАХЬ ЖИЛИЙНХЭЭ ГАРААГ. ЛЕ: НИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ 99 ЖИЛИЙН ОЙГООР ГАРГАЖ БАЙНА. ГУРАВ илий НЫГ ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ “.ОИ- тООРЭХГ КМ АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 50 ЖИЛИЙН ОНООР НУУДЫН ХОЁР ДАХЬ-ГАРААНД Д. СҮХБААТАРЫН ХӨДӨЛМӨР, ХҮМҮҮС 100 ЖИЛИЙН УГТСАН СУРЛАГА ХӨДӨЛМӨР ХҮМҮҮЖИЛДЭЭ ИХАМ .-. ВИЛЕНИНИЙ БАГА ЗАЛУУ НАС гаар сард нх сургуулнас хөөгдөн цөлөгд жээ. Ийнхүү Ульяпов 17 пасандаа хэмжээгүй эрхт хаант засгийг эсэргүүц сэн хувьсгалт тэмцлийн замд орсон ют, Казанид тэр үед хэд хэдэн хупьсгалт дугуйлан байсан бөгөөд Владимир Ильич тэдгээр дугуйлангийнхантай га нилцаж, улмаар дугуйланд озолцож байв. . Владимнр Ильнч нх сургуулийн дөр вөн жилийн программыг бүтэн хагас жилд биеэ даан суралцсан байна. Влади мир Ильнч 1891 онд ГПетербургийн их сургуулийн хууль цаазны ангид шалгалт өгч тэргүүн зэргийн диплом авчээ. Ингээд 1892 оноос Самарын тойргын шүүхэд хэрэгтний өмгөөлөгчөөр ажил лаж, тэр ажил нь түүний хамаг бүхнээ зориулсан хувьсгалт үйл ажиллагаагы нь зөвлөх халхлах зүйл болж байжээ Владимир Нльнч Самар (одоогийн Куйбышевр) хотод марксист дугуйлан байгуулан удирдаж байснаас гадна доод Новгород, Москва, Петербург котын “марксистуудтай холбоотой ажиллаж бай сан байна. 1895 оны намар Ленин Петербургийн маркснст дугуйлангуудыг улс төрийн нэ. | сэн байгууллага болгон нэгтгэсэн нь хө жоанм «Ажилчин ангийн эрх чөлөөний тө лөө тэмцэх, эвдэл» гэдэг нэртэй болжээ. Энэхүү тэмцэх эвлэлийг В. И. Лепнни тэргүүтэй төвийн бүлэг удирдаж байсан байна. 9Оээд оны эхээр Владимир “Ильич, Маркс, Энгельс, нарын аугаа их сургаалыг орос орны нөхцөл байдалд то хируулан хэрэглэж чаддаг, боловсрол бүхий марксист болжээ. В.И. Лениний «тэмцэх эвлэлийг» хаант засаг хүчтэй цохиж 1895 оны 12 дугаар сард Ленин тэргүүтэй тус эвлэлийн зүтгэлтэн нарын нилээд хэсгийг баривчлав. | Хэмжээгүй эрхт хаант засгийг эсэр гүүцсэн, хувьсгалт тэмцлийг удирдан зохнон байгуулж байсан В. И. Ленинг хаант засгийн хатуу ширүүн төрдлө төөр шорон гянданд хорьж, алс бөглүү - "хязгаарт цөллөгт удаа дараа явуулжээ. Гэвч хаант засгийн шорон, гяндан, цол лөг, Лепинийг хувьсгалт хөдөлгөөнөөс салган хөндийрүүлж чадсангүй. Харин Ленин цөллөгөнд байх хугацаанлаа на мын, програмши руулж, 80 гаруй зохиолыг бичжээ. » И.Леннн хаант засгийн энэ ширүүн тэмцлийг түүхэнд шинэ үеийг нээсэн Октябрийн Социалист удирдаж, дэлхий зөвлөлт засгийг эрин их ажилчин-тариачны тэн байгуулжээ. Дэлхийн пролетари нар үүе ги, ажилчин ан зялмэна дарлалаас чөлөөлөх, Ээ срцарн лөө хувьсгалт зАгвар 5 ХогахЫа үх орь зориулсан хүн юм. оо 5 “6. ДЭМБЭРЭЛ х ... ВОЛОДЯ " Володя оросын түүхийн хичээлд звмш дуртай тул түүхт үйл явдал зэтдэглэлт он сарыг сэтгэлдээ да- яин давтан бодож, шалгалтад тун “урамтай бэлтгэж суулаа. Гартаа “ёвурах бичиг бариад тасалгаан дот -роо холхин явж, хааяа сурах бич. тээ харан, аль хүнд хэсгий нь аман дотроо давтан ярина. Гэтэл гудамжнаас гурав дахин югцом исгэрэх чимээ дуулдав. Во слодя цонх руугаа ойртон очлоо. Ха |, шаан дээр еууж байсан шантгар схамарт Колька Нефедов, Володяг " даллан дуудав. 1228 Хариуд нь Володя би завгүй бай на гэдгээ мэдэгдэж номоо үзүүл- «энд Колька нүдээ онийлгон буу Фуудаж байгаа дүр үзүүлж нүүр дарайгаа янз янз болгон гуйв. Тэ- тэхэд нь Володн тэсч чадсангүй цонхоо онгойлголоо. Колька байж ядсан янзаар -- Чи яагаад суугаад байнаа мэ “дэж байна уу? Буу авсан гэж хаш гиренаа. -4Бушуухан явцгаая! Миша биднийг хүлээж байгаа, буу маань тэднийд бий. Хоргоож хоргоож нэг муу харамчаас арайхийн арван мөнгө хасуулаад худалдаж авсан, 171 Хайрт хүүхдүүд ээ! Зөвлөлтийн «Пионерская правда» сонины сур тмгчиэг 22-28 --- валжлагч И. Гамаюнов, Ё. Литвинов нар Казань хотонд очиж 17 настай “ даа Владимир Ульяновын сурч бай БЕС энэвла сүхээ гэ 2-2 5. Д.222:321:5:3 сан Казанийн их сургууль, түүний сууж амьдарч байсан байшин, анх 1, “255: 22: ЄшайЦ Маха цөлөгдсөн Кокушкино тосгоноор орж «Хувьсгалын жимээр» Түүнийг 223 нийт гэсэн тэмдэглэл бичсэн байна. . С. Жамсранжавын орчуулгаар Бид їхазань ХОТЕТГ төв гудамжаар орлоо. Арилгаж овоолсон цас маши- наас өндөр харагдаж хотын зах той рон газар нэлэнхүй цасанд дарагдсан байлаа. Наян нэгэн жилийн тэртээ бидний яв» буй энэ замаар. нэгэн морин тэ рэг Казань хотыг ардаа үлдээн хан- тир жингэр дуу гарган явж байжээ. Хотын зах гартал, цагдаа чандлан харгалзаж явсан энэ тэргэнд Влади мир Ульянов анх удаа цөллөгөнд явж байжээ. Тэр чухам юу бодож явсан бол? Казанийн Кремлийн шоронд шөнө баривчлагдан хүргэгдэж байс: наа юм уу, Аль эсвэл «Залуу хүү чи юу гэж шуугиан үймээн дэгдээгээд “байна вэ? Урд чинь хэрэм байгаа шүү дээ» гэсэн болчимгүй байцаал танд «Тиймээ! Хэрэм бий. Чичихэд я бут үсрэх хэрэм бий» гэж хариулж байснаа бодож явсан биз. Магадгүй 1887 оны 12. дугаар сарын 4--ний Өдрийн хурал санагдаа бий. Тэр өдөр гол хаалганы шатан дээр бөөгнөрсөн оюутнууд байцаагч Нота повтай халз тулгарсан байжээ, Тэ рээр оюутнуудыг «Тарцгаа. Эсвэл би цагдаа дуудлав»- гэж зандарчээ,Оюут нууд түүнийг бүслэн авч ухруул- саар цагаан хаан болон түүний түнш хүмүүсийн зургийн хүндлэн та- хисан том танхимд шахан оруул- Мянланл ж-аяаг шаг оугдсн, 1У «эн өн ИБЧВОЛОДВА, Л.-РЕЗНИЧЕНКӨ УЛЬЯНОВ гэж дуу алдан ярыв ханвцуйгаараа нүүрээ арчив. -- Тэр чинь єүгзбэтэй зомуу тэж Володя асуулаа. -- Сүмбэтэй| Ёстой мундаг буу даа, Ийм! гээд Колька таргарав зангаж түүнээсээ болоод хашаан дээрээс ойчих шахав, Тэгснээ-Зв ” явья л Даа, очиж үзве! үэв. -- Үгүй ээ үгүй, би хичээл дэв таж байна. гэж Володя дурамж- хан хэллээ. -Тэртэй тэргүй чи бүгдийг мэддэг шүү дээ! -- Үгүй ээ, давгах хэрэгтэй бай на. -- Тав авах гээд л чээжлээд . хэвтэнэ үү? тэж Колька эгдүү- цэв. Володя дургүй нь хүрсэн бо лолтой нүдээ гялалзуулан. -- Чээжлээгүй би, ойлгож авч , байна. Авах үнэлэлтийг бодсон- доо ч биш, зүгээр надад өөрт минь хэрэгтэй юм. мэдэв үү? гэв. Маргааш сайн өдөр шүү дээ. Маргааш л уншина биз! Ин | гэж ярилцаж байтал гудамжнаас Та нар юу болоод байна? бушуулаач! гэж тэсч ядан хашки рах Миша Казаковын дуу дуул-. дав. “Со. ЗУ айнан хүлэвт бай Больна өөдөөс нь гараар, дохиод -- Ядаж хагас цаг ч болов яваад ирье л дээ, Володя? чи зэр бууг үз! Ямар гэж санана-гээД тагнай єашсанаа --- Ядахдаа хэмхэлчихэнэ гээд Мншка буунд тар ч хүргэхгүй айгаа юм. Битгий цэцэрхээд ай, гэж чин тэрүүнд хэлээрэй! За юу? гэв. -- Овоо хараа суулгасан юм уу? -« Суулгалгүй яах вэ! Дархны газар аваачаад гагнуулчихсан. Одоо явья л даа гэж Колька гуй “ёан харцаар Володяг ширтэн зог сов. 22: Колька ингэж шамдан гуйж байгаагаас гадна бас ч буу үзэх гэж хорхойтон Володя түр эргэл зэн зогсон. Түүхийн хичээлийг маргааш уншиж болох байлаа. Гэвч хичээлдээ бэлдээгүй бол түү нийгээ бодохоор хамаг сэтгэл гу тарч гүйцэдгийг Володя урьд нь хэд хэдэн удаа өөрийн биеэр үз жээ. 2 - Больё доо, Маргааш өглөө явья. Өнөөдөр уучлаарай! гэж маш эрс тэс хэлээд тэр, цонхоо хаалаа. Колька хаалттай цонх руу муу хай харж, аман дотроо үгэлсээр хашаанаас бууж явав. Уг нь Во Үс ХУВЬСГАЛЫН ЖИМЭЭР жээ. Энэ хурлын дуулиа маргааш нь болоход газар сайгүй таржээ. Сургууль дээр ч, гудамжинд ч, са ван, лааны завод дээр ч, 18 цагийн ажилтай Алафузовын үйлдвэр дээр Ч гэсэн: -- Тулган шаардах бичиг өгсөн. Эрх чөлөөг шаардсан, Москвагийн оюутнуудыг суллан тавихыг “шаард сан. Москвагийнхан бас л түйвээн гаргаад баригдсан юм гэнэ гэсэн яриа болжээ. : Бид цааш өнгөрч Конушкино тос гон хүрлээ. Замын хажуухан талд дүнзэн байшин байсан янзаараа бай лаа. Тасалгаа нь ч янзандаа. Буланд төмөр Ор, цонхон “тушаа ширээ, номнууд өрсөн тавиур байв. Энэ ширээн дээр шөнө дөл болтол утаат дэн асч цонхны цаанаас . сийгтэл үлээх явган шуурга чихнээ шуугиж байжээ. Владимир Ильич ном ша- гайн, зэмдэглэл хийж, бодлогошрон - ЭВ22 /449239 -- ыг, 26332. 26333... суусан билээ. Асар олон ном ших хэрэгтэй. Их сургуулийн хий л ангийг бие даан суралцах хэ рэгтэй байлаа. Бүхнийг танин мэдэх чухая байлаа. Бараг жил болсны дараа сая нэг ун бү буцах зөвшөөрөл өгчээ. Гэхдээ На- занийн их сургууль эргүүлэн авсан гүй. Казань хотын эртний олон гу дамжны нэгэнд гурван хус үүдэндээ тарьсан модон байшин “одоо бий. Энд Ульяновын гэр бүл амьдарч байжээ. Гал тогооны Хуучин ӨэлХл Владимир /Ильич суудаг байлаа. Түүний өрөөний цонхны дэргэд бөөн ном тавиур дээр байсны дотор Некрасовын ботиуд, «Эх орны тэм дэглэл» сэтгүүлүүдийн зэрэгцээ Марксын «Напитал» гэдэг зохиолын нэгдэх дэвтэр байна. “Ильичийн өрөөнд Анна эгч нь олонтаа ордог байлаа. Тэр тоолон Владимир Ильич түүнд Марксын сургаалыг тайлбар 2сэФ зөв гэдгийг тэр дотроо ” мэдэж байлаа. Тэр өөрөө ч гэеэн Володя шиг ном уншаад сууж " байхад дэхгүй л байв. Гэтэл “жзинхэнэ бууны кялалзсан гол төмрийг дөхни нэг илбэж, тос бууны хэрэгслэлийг “барьж үзэх, замагнаас нь дарийн утаа үнэрлэхсэн гэхээс туп тэ “сэж сууж чадахгүй байжээ. а юу болов юугаа яриад байсан юм бэ? гэж дамжинд хүлээж байсан Миша ут тан асуув: 2 Колька цөхөрсөн шинжээр гар дохнод: Номноосоо тун», завхарсан нөхөр байна. Чээжлэхийн хэнээтэн! гэв. Тэгэхэд нь Минша түүний үгийг ууртайгаар тасалж: Чээжилдэг хүн чинь харин чи шүү. Үнэнийг хэлэхэд Володя байгаагүй бол чи бид хоёр өдийд онц муу дүн аваад «маскулина генерис» гэж зуны турш хоосон чээжилж суух байсан даа, гэв. -о Тиймээ Володя ёстой эр хүн! Хамгийн хэцүү үед дандаа тус болно. Энэ тухан би үргэлж ярьдаг шүү дээ, тэж Колька дорхиоо зөвшөөрөв. ? «Лениний залуу нас» туужаас орчуулсан П, ЛУВСАНЦЭ РЭН ладаг, таниулдаг байв, хих, ширтэх харцанд ямар нэгэн шинэ зүйл тодордог болжээ. Их нтгэл ч юм уу? їКимээ олсон жинч ний баясалт ч юм уу? Тэрээр тасал- гаан дотуур цааш нааш холхино. Энд тэнд сууна. Аман дотроо шив нэнэ. Бүр өөрөө өөртэйгээ ярина. Заримдаа, Владимир Ильич за- луусын, оройн «цэнгээнд» оролцо- хоор гэрээсээ явчихдаг боллоо. Үү нийг сэжиглэсэн Казанийн тойргийн харгалзагч Масленников дээд удирд- лагадаа илтгэж байлаа. Харин Вла димир Ильич тэр «Цэнгээн» дээр нө хөдтэйгээ марксизмыг судалдаг бай жээ. Тэр үед энэхүү хүрэн нүдтэй хурц тогтуун харцтай залуу хархүү хожим нь хоёр зууны зааг дээр коммунист нам байгуулах юм гэж, зууралдсан салахгүй, гэдэг Түүний до- СЭ Орос дахь хамгийн хувьсгалч» ангаы. болох ажилчин ангийг Марксын оно лоор-зэвсэглэх юм гэж хэн тааж мэ дэх билээ. Өөрөө ч гэсэн яг тэрхэн балчир үедээ бүхнийг мэдэж чадаа гэж үү? Өдөржин ном уншина, тэм- дэглэнэ, дахин дахин эргэн уншина, Нөхөдтэйгөө маргана. Элээн өнгө- рүүлсэн энэ өдөр бүхэн нь түүний шилж авсан их. замын нэгэн алхаа болж байлаа. Их сургуулийн урт цагаан бай шин. Энд Ильичийн лекц сонсож: байсан том танхим хэвээрээ. Энд 81 жилийн өмнө байсан вандан ши рээ урт сандал байшин, индэр: хэ. вээрээ. Яг цохны тушаа хоёрдахь эгнээнд Ильич суудаг байжээ. Хүүхдүүд та нар » энэ суудалд, өөрсдөө суугаад бодож үз л дээ. Тэ гээд түүний идэр залуу цаг Ї ийн амь ралын үйлсийг санаад сагтэйгөр анд 2 дээ. Хийх юм их санагдах вий. Урсан- өнгөрөх өдө Е р бүхнээс хэВшассн авч үлддэг. Ильичийн замналаас өөр замнал та парт байх шоо санагдана. Яагаад гэвэл бид- ний элээн өнгөрүүлж буй өдөр- бү эн маань бидний шилж сопгосон их замын нэгэн алхаа юм. Ягл 81 жилийн өмнө Владимир Ильичийн шилсэн их замын алхаа юм. Хариуцлагатай эрхлэгч 214. ШАГДАР . Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Индене--14140 хүл үҮтэлсэлсчсэлөлОмбиүлмчллимАруллиучл л нмААААЛААААА 1 МАЙН / НЭГЭН Манай гудамжаар Аав хүү хоёр Алхалж явна. Аавын нь гарт Гал шиг улаан дарцаг! Хүүгийн нь гарт Хадган цэнхэр бөмбөлөг! Дарцаг Дарцаг-улаан! Бөмбөлөг Бөмбөлөг-цэнхэр! Улаантцэнхэр: Майн нэгэн! Төв талбайгаар Түмэн олны Жагсаал хөвөрнө. Түмний гарт Ув улаан далбаа! Түүний-дээр Цэв цэнхэр тагтаа! Дилбаа Далбаа-Улаан! Тагтаа Тагтаа-Цэнхэр! Улаан--Цэнхэр --Майм тэгээ Саран дээрээс “Саруул дэлхийг харах Сайхан үе ирнэ. Тэндээс үзэгдэх нь: Туг бүрхсэн дэлхий! Түүнийг тойрон Дуп цэнхэр тэнгэр! ЭлалблоглоуулллиуулллүлллгуллулуллуулулллуулАлАллААлуууллллд2ын хсУР-2 23. Дэлхий Дэлхий-улаан! Тэнгэр Тэнгэр-цэнхар! БЭрГ Улаан--цэлхар --Майн нэгэн! :5- Ж.ДАШДӨНДОГ ЗӨРМИлгЛӨЛЛГАЛАРЛАРЛАААААААААААБРРИАМАРБ6 ТУН! 1969 оны тавдугаар сарын Нүрэв аль ЯЬлЫЛЬ эь Алла алал л ------аж" ерсал 2 18 (1078) Үйлэ: 10 мөн үвсэь. тв. тв, тв 76, 6. 78.6. ла. 6, 76. “ла. та, 4.76: 78. 78: 78.78 766 ла лагльл 3 таглаа ла ль та лала лс МХЗЭ-цин өв Хоёоо “Х.СохБалАТАРЫН нэвЗижит /Цонголын Тионение байгууллагын Төв Зөвлөлийн сонин. жсжсьсЕстсьсьсьс ос лс. МАНАЙ ЦОГ ЖАВХЛАНТ ИРЭЭДҮЙ-- ӨСВӨРИЙН СУРАГЧИДАА! ХУцАНЫ МӨНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭ Ё 5 (МАХН-ын Төв Хаороомоок 1069 оны Майи нэгини баярт зориулан гаргасан урианаас ) 3 ХэээээээээллэхэслсЭлсэсллсжллӨлслсалллылылслнлллстҮслнсллслсӨлсӨслнҮлллалллллллсллллэлэлл лэл АЙ 3 : Г 26 дахь жилдээ СМ». Орон БҮХНИЙ ПРОЛЕТЛРИ ЯАР НЭГДЭГТҮ! с 2 шАлЧЛ ЦАЙ В8-2 бэчзэххээээээээсхээээхэхэхэээхса МАХН-ын Төв Хороо, : - чєвєрийн үридихнаа ажил- нх Лениний мэндэлений 39) яаж сурч бүтээхи! чиг 100 жилийн ойд бэлтгэх « НИН ПИГ сурч Эгэгэх бүшгэлаг бүр тухай чухал тогтоол гарга лаа. Их Лениний мэндэлс ний 100 жилийн ой бол зөвхөн ганц нэг улс орны хэрэг бус шударга хүн тө рөлхтний баяр болох юм. үзэл санаагаар хүмүүжицгээе! Монголын ард түмэн их зэвсэглэх Ленин шиг сурч хүмүүжих Лениний үзэл санаагаар зэвсэглэх Леииний: багын зан араншин, төрх сайхан чанараар хүмүүжихийн Иймээс ч их Лениний ойг дэлхий "дахин өргөн тэмдэг лэхээр бэлтгэж ихойг уг- тан Лениний үйл амьдра- лыг судлах, сургаалыг хэ рэгжүүлэх ажил дэлхий да хинаа өрнөж байна. Үү- ний дотор Монголын ард түмэн Лениний үйл амьд- ралтай улам гүнзгий та нилцах Лениний сургаа- лыг хэрэгжүүлэх /сенинч төлөвлөгөө гаргаж талаар ихээхэн ажил хийж байна. Д. Сүхбаатарын вэ рэхжит Монголын Пноне рийн Байгууллагын Төв Зөвлөл их Лениний мэн дэлсний 100 жилийн ойг угтсан нэг жилийн ажлын иноне- рийн нийт байгууллагууд аяныхаа гараанд гараад байна. Лениний ойг угтаж, ажил сурлагадаа өндөр амжилт гаргаж, улс орныхоо хөгж лийг хурдасгахын төлөө чармайж байхад манай пио нер сурагчид онц сурлага хүмүүжлээр угтахаа илэр хийлж сурч хүмүүжиж байна. “МАХН-ын Төв Хороо- ноос гаргасан тогтоол, бол манай ард түмэн түүний төлөө бүхий л оюун билэг хүч чадлаа дайчилж бай- на. : Пионер сурагчид аа! Их Лениний ойг угтсан нэг “жилийн аяндаа их ам- жилт олж Ленин шиг сурч хүмүүжиж социализм ком мунизмын үйл хэргийн тө лөө Ленин шиг оюун би- лэг хүч чадлаа дайчилн- гаая! хэххээхэээээсэээээсэЭЭсЭээээссүэлэүСэлСэсЭЭСЭЛЭССЄЛЬЛҮСЬСЛЄЛӨЛСЛЄЛЬСЛАСАСЛАЛЬСЛЬСЛАЛЬСть ла ла ТАСЛАС АСА ТА ТА АСЬСАСЛАСЛАСЛАСЛАЛАСЛА ТАС ТСЛА АСА ТАСЛАЛ ЛА ТЬТЬСЛАСТЫТТЬ СТ тьтьтсстстальх ИЛЬИЧИЙН 01 бөмбөрцгийн өнцөг булан бүрийн эгэл жирийн хүний зүрх сэтгэлд хоногшин Лениний гэгээн алдар ороп бүхний хө- дөлмөрчдийн эрх чөлөө, зол жаргал,хөг жил дэвшил, эзих тайвны төлөө тэмц- лийн бэлэг тэмдэг болжээ. Иймээс Вла- димир Ильич Лениний мэндэлсэн өлзийт өдрийг жил болгон бүх дэлхийн хөдол- мөрчид, дэвшилт олон нийт цог жавхлан тай тэмдэглэдэР юм. п) Дөрөвдүгээр сарын 22. В.И. Лени ний мэндэлсэн өдөр. Энэ өдөр дэлхийн хөдөлмөрчдийн жолоодогч багш, суут сэтгэгч, коммунизмын их онолч Влади мир Ильич Лениний мэндэлсний 99 жи лийн ойд зориулсан нийслэлийн нам, улс, олон нийтийн байгууллага, хөдөл мөрчдийн төлөөлөгчдийн баярын хурал Дуурь бүжгийн улсын театрт боллоо. Хурлын таргүүлэгчдийн байрны гүнд иролетарийн, хувьсгалын аугаа их жо явөдөгч, ЗХУКН, дэлхийн анхпы социа ТЭМДЭГЛЭСЭН НЬ лист төрийг үндэслэн байгуулагч их Ле- ниний том хөргийг байрлуулж, түүний барууп зүүн хоёр жигүүрт «1870-1969» гэсэн тоог тод томруун бичиж, амьд цэцгээр чимэглэжээ. Хурлын тэргүүлэгчдийн байранд нам засгийн удирдагч нөхөр Ц. Дүгэрсүрэн, Д. Майдар, Ж. Самбуу, Б. Лхамсүрэн, нар болон БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв лөлийп орлогч дарга Ц. Пунцагноров, Т. Рагчаа, Б. Дүгэрсүрэн, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн на рийн бичгийн дарга Ц. Готов, БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын" Тэргүүлэгч ги- шүүд, БНМАУ-ын сайд, тусгай газрын дарга парыг гарч ирэхэд цугларагсад суудлаасаа босч алга инжигнэтэл. та- шиж угтав. Баярын хуралд «Ленинизм бол манай ” ялгуусан туг мөн» гэсэн илтгэлнийг БН МАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц. Пунцагноров хийв, Хурлын дараа нийслэлийн урлагийн мастерууд том концерт тоглов. 3 ШМөн өдөр В.И. Лениний хөшөөнд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пио нерийн байгууллагын Төв Зөвлөл, нийс лэлийн пионер сурагчдын төлөөлөгчид цэцэг тавив.Цэцэг тавих ёслолд МПБ Төв Зөвлөлийн дарга Д. Сүрэнжав оролцов. ЁО ПВ.И. Ленипий нэрэмжит Монголын Пионерийн ордонд В.И. Лениний мэн- дэлсний 99 жилийн ойд зориулсан пно нер сурагчдын хүндэтгэлийн шугам жаг саал боллоо. 5 Дараа нь пнопер сурагчдын өдөрлөг болов. Өдөрлөгт ардын хувьсгалын пар тизан Тогтох, ардын жүжигчип Дамдин сүрэн, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Намсрай-нар оролцов. . Мөн энэ өдөр Владимир Ильич Лени ний мэндэлсний 99 жилийн ойд зориул сан пиопер сурагчдын цуглаан өдөрлөг, хүндэтгэлийп шугам жагсаал манай ор ны өлөн сургууль, соёлын газарт болов. -222 7 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ИХ бУРГУУЛИЙН ОЮУТАН ПИОНЕР Киев хотын их сургуулийн ник математикийп ангид шалгалтыг 12 настай Саша Диерөк сайн, онц сайн дүнтэй өгчээ Энэ хүү 7 настайдаа 2 дугаар ан- гид оржээ. 5 жилийн дараа Моєкна хотын 58 дугаар арван жилийн дунд меха элсэлтээ сургуулийг мөнгөн медальтай жээ. " ЗУРАГ ДЭЭР: Саша Дворок- их сургуулийн номын єанд -. ТАСС-ийн гэрэл зураг төҮүс --Ленниний нас нэр хоёр 27 жи лийн зөрөөтэй байдаг юм гэхэд хүүхдүүд гайхацгаалаа. Гэтэл Ц гэдэг цовоо охин Хүүхдүүдээ! ЛЕНИН гэдэг нэ- рийг төрснөөсөө 27 жил 1 сар хир тэй болсны дараа Ленин өөрөө өг- сөн юм. Лениний жинхэнэ нэр нь УЛЬЯНОВ | гэдэг юм гэхэд хүүх- дүүд ихэд сонирхож энэ тухай ярьж өгөөч гэж хүсцгээлээ. 1870 оны 4-р сарын 23-нд Уль- яноөв багтнийн гэрт нэгэн хүү төрсө нов хувьсгалт ажилд зөролцохын тулд өөрийн нэрийг нууцлан Ле- нин гэдэг нэрээр хувьсгалын үзэл санаатай зохиол бүтээлүүдээ туур виж, хувьсгалт ажиллагаанд идэвх тэй оролцож удирдаж байлаа. Ленин гэдэг нэр анх 1917 оны 5 дугаар сард Лениний намтрын бүдүүвчинд эхлэн бичигдсэн 06- гөөд тэр цагаас эхлэн Ленин гэдэг нэрээр олон арван зохиол бүтээлүү дээ бичсэн юм. Октябрийн хувьсгал яясны ДА- ний намтрыг бүрэн судлах түүний (9 зохиолуудыг бүрэн хэвлэж дууе- саны дараа л Лениний нууц нэрсүү дийн үнэн тоо гарах болно. Түүний нууц нэрүүдийн дотроос хамгийн нх дэлгэрсэн нэр нь Ле- нин бөгөөд энэ нэр нь түүний 800 гаруй зохиөл бүтээлүүдэд тэмдэг лэгдсэн байдаг юм. Энэ нэрийн да - раа орох нууц нэр нь «ИЛЬьИН» гэдэг нэр байх бөгөөд энэ нэрээрээ. барагцаалбал зуугаад зохиол бүтээ лээ бичсэн байдаг билээ. Тэрчлэн «ТУЛИН», «ПЕТРОН» зэрэг нэрүүдийг нилээд хэдэн удаж, хэрэглэж байжээ. Бас зарим нэв, нэрүүдээ зөвхөн ганц удаач хэрэв лэж байжээ. ЛЕНИН ГЭДЭГ НЭРИЙН ТУХАЙ нийг уламжлал ёсоороо ВЛАДИ- раач Ленин өөрийнхөө нууц нэ- к2/ ё2 2 10-25 ЗӨЭд ҮРЭЭ Зарим хүний нэр нас хоёр 20 гаруй жилээр зөрж байдаг ч явдал бий шүү дээ гэхэд хүүхдүүд их л гайхаж: | : "- -.Багшаа хэний нэр нас хөср 20 жилийн зөрөөтэй байдаг юм өө? Яагаад тэр вэ? гэж цэг нь. асуу- ЯНЫ В. И. ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ 100 ЖИЛИЙН ОЙ УГТСАН ЖИЛИЙН АЯНААР НИЙСЛЭЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧИД Юу» ГЭЖ БАЙГАА ТАЛААР ХОТЫН ПИОНЕРИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН П. НҮДЭНХҮҮ МАНАЙФУРВАЛЖЛАГЧИЙН АСУУЛТАНД ХАРИУЛЖ БАЙНА... -- Хэдэн улирлын дүн энэ аянд хамаарагдах вэ? --Энэ жилийн анги дэвшик, төссөх шалгалт буюу 4 дүгээр уливал, 1969--1970 оны хичээлийн жилийн 1, 2, 8 дугаар улирлын дүнс Лениний шүүлэгт оруулна. Лениний мэндэлс- ний 100 жилийн ой угтаж зохиосон ажлын цорын ганц шалгуур болсон сурлага бол гол үзүүлэлт байх ёстой. Тийм ч учраас энэ 4 дүгээр сарын 18-ид нийт 5 дугаар ангиуд дээр Ле ниний нэрэмжит тооны шүүлэг явуул яваа. Монгол хэл бичиг, Орос хэлний шүүлэг 6, 7 дугар ангид явуулна. Ирэх хичээлийн жилийн 2 дугаар улирлаар 8-10 дугаар ангиудад «Ленин бидний дунд» гэсэн сэдвээр зохион бичлэгийн уралдаан зохионо. Ер нь Лениний мэндэлсний 109 жи лийн ой угтан зохиох ажил бүхэн маань сурлага хичээлийн үр дүнг дээшлүүлэхэд чиглэж байна. х --Пионерийн дотоод ажлын талаар ямар ямар ажил хийгдэх вэ? 5- Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын уламжлалт сараар пионерийн анхан шатны байгууллагуудын ажлыг сайж руулах сарын ажил зохионо. Баатар чууд «Лениний бага нас», пионерүүд «Ленин бидний төлөө», эвлэлийн ги- шүүд «Хувьсгалын хэрэгт оролцсон нь» гэсэн өргөн сэдвээр сарын ажил явуулна. Зөвлөлтийн пионер, комсо молын туршлагаае бүлэг үүр бүхэн заавал нэвтрүүлнэ. Улсын тэргүүний үүр, пионерийн тэргүүний бүлэг бо0- лохын төлөө үүр, бүлэг бүхэн тэмцдэг уламжлал тогтооно. Пнонер сурагчдын бүтээлч идэвх авьяас чадварыг өрнүүлэх талаар юу ша НЭЭРЭН ЧЫрЗ уд ЭХ твлвар,гЭэ. 2210 СүЭ ГАРАА МИР ИЛЬИЧ УЛЬЯНОВ гэж эн- гийнх нь нэрээр нэрлэжээ. Улья- нов угаас сэрэглэн цовөо хүү бай сан болохоороо хаант засгийн хар гис ширүүн дарлалын эсрэг тэм- цэж. ард түмэнд одоогийн сайхан нийгмийг байгуулж өгөхийн төлөө та нар шиг байхдаа хувьсгалт хө- дөлгөөнд оролцож байсан шүү дээ. Тэр үед хувьсгалт ажлыг нууцаар хийхгүй бол хаант засгийн харги цагдаа нарт баригдаж амь насаа ч алдаж болох байлаа.Тэгэхээр Улья нэг Хийх ДАРГА хийхээр төлөвлөгдсөн бэ? -ОБид сая 14 хоногийг аяллыг Лениний нэромжит газру хийлээ. Одоо Лениний туслам? манай цийслэлийн цүүр нарай өнгө жин өөрчлөгдсөнийг судалж, мэдэх, суралцах зорилгоор анцыхаа хоёрдох шатанд явж байна, Аяллаар тэмдэг лэл хөтлөнө, илрэгдээгүй ! гавьяатныг илрүүлнэ. Гар зураг гэ- рэл зураг, өөрсдийн уран бүтээлээр үзэсгэлэн байгуулна. Сургууль бүхэн хүүхдийн нэг цэцэрлэгийг хөлөг хө, дөлгөөнт (өөрсдийн бүтээл) тоглоо моор хангана. Хувьсгалт дайчин уламжлалын / дууны 7 хоног, Лениний нэрэмжит, найрал дууны тэмцээн 1969--1970/ оны хичээлийн жилийн нэгдүгээр/ улирлын амралтаар пионерийн ордон( , тойро! аар ТөсВльлалальль льлаль талаа лалалаллы лаа. 16 аль 6.76 7676. “аСльл лал тала алалльллалнлаласлалаласльлальлальстытыс - дээр явуулна. : , --Эх орныхоо бүтээж босголтонд , ямар нэмэр хандив болох вэ? Й таш мВлайллй ши лаажнаны инвест ав нсҮй, Й 5 Й --Энэ талаар их юм хийнэ. 2 ду-/ гаар дунд сургууль хадаас цуглуу й цуваа гаргалаа. Эхний 7 хоногт 400 кг хадаас цугларсаныг хашаа барихад / зориулж байна. Энэ цуваанд нийт, сургууль хамрагдаж байна Хүүхэд бүхэн нэг нэг цэцэг тарина. 1--7 ду-/ гаар апгийнхан нэг наст, 8-10 ду-/ гаар ангийнхан олон наст цэцэг тари/ на. Сурагч бүр 2 кг-аас доошгүй яс” цуглуулж 1970 оны 83 дугаар сард/ пионерийн нэрэмжит вагон цуваа га- даадад гаргана.Сэлэнгэ аймгийн хүүх 7 дүүд нарсны үр түүж улсад тушааж, / үүрээр мод ургуулах ажил зохиосныг( бид дэмжиж байна. Бид ерхөг согоов/ рын, үр түүнэ. МАХН-ын 5 дугаар бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхийн тул 1000 сурагч хашаажуулах цуваанд/ гарах гэж байна гэв. 7 батлахан дээрч В.Ульянов НИН) гэж гарын үсгээ зурсан өай даг юм. уумллмллмум рэнд нэгэнт дасчихсан болохоороо албан баримт бичгүүд дээрч Улья нөв (ЛЕНИН) гэж олонтаа бичиж гарын үсгээ зурсан байдаг. Тэр ч байтугай Ленин намынхаа (ЛЕ- Ленин ганцхан нууц нэртэй бай гаагүй юм. Одоо эрдэмтдийн суд- лан олсноор Ленин 100-гаад нуун нэртэй байсан бөгөөд энэ нь бүрэн гүйцэд гарсан төө биш билээ.Леин ХАШАА Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн дунд сургуулийн хэсэг багш сурагчид Тэлмэн су мын «Жаргалын зам» нэгдэлд 600 бог мал багтах тохилог хашаа 2350--800 төл малын багтаамж бүхий байр тус бүр нэгийг барьж 8200 төгрөгийн ажил хийлээ, Энэ ажилд багш Самдан, Жамсран, Батсүх нарын удирдсан бригадын сурагч Очирбат, Чимидцэрэн, Дор дигсүрэн, Батбазар, Ванданбавуу, Цэен-Ойдов нар бусдаасаа илүү идэах чармайлттай ажиллан. Эд ажлын чөлөөгөөр 3 суурийн 13 АЙЛЫН ХОЁР ХҮҮ Налайхын 10 жилийн дунд сур- гууль сурагч ниөнерүүдийн дунд та ван онцын эзэн, Д. Нацагдорж тэм- тэн болох хөдөлгөөн өрнүүлж ажил ыг үрээр саяхан 14 сурагч таван Яагаад Ленин ингэж олон нууц нэр хэрэглэж нэг биендээ зуун нэр- тэй болов өө? гэвэл Суут удирдагт, мэргэн өнолч, анхны социалист хувьсгалыг өөрийн биеэр удирдан зохион байгуулагч тэр хүн та бий ний одоогийн сайхан авьдралын тө- лөө, амь насаа зориулан тэмнэж, явсны баталгаа баримт нь болон хэрэглэгдэж байгаа юм шүү дээ. Д. МӨНХ-ӨЧИР” БАРИВ хүнд ухуулга яриа хийж, суурийн сургуулийн хичээллэлт, хүмүүж- лийн ажилд биечилэн туслалцак, Цаашдаа манай сургуулийн хамт олон хашаажуулах ажилд өрсөн далайцтай дролцоно. Хашаа барихад хэрэглэгдэк хаягдал хадаас, төмөр утас, скон түүх сарын ажил манай пнонер сурагчдын дунд ид өрнөж байна. Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн дунд сур- гуулийн пионерийн: ахлах удирдагч П. ГАНХУЯ 2222344444443324225425524512235255322222124 онцын эзэн, 14 сурагч Д. Нацагдорж тэмдэгтэн боллоо. шон Налайхын хүнсний гуравдугаар дэй. гүүрийн ажилчин Чулууны хоёр хүү таван онцын эзэд болжээ. Багш Б.НАМСРАЙ Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ вумын бага сургуульд т: Й 4 мын багс уульд тэргүүний сураг чадан Энэ гурван сурагч бол пнонерийн ндэвхтнүүд оөгөөд онц Буранд : НУВАХ ДЭЭР: А-ийн «А» ангийн 4-ийн «Б» апгийн сурагч онц сурлагатан Д. Мягмар, З- ё сурлагатан П. Шинэбаяр нар. 2 : ма Ал Өлгийн цай МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг. минь. сурагч онц сурлагатан Л. Цэцэгмаа 79) 53 ! Увс аймгийн пионер сураг чид В.И. Лениний мэндэлсний 100 жил болон их ойнуудад сурлага хөдөлмөрийн өрнүүн ам жилтаар бэлэг барихаар зориг төгөлдөр ажиллаж байна . Сургууль сурагч бүр сурла- гын өндөр амжилтын төлөө хүч чармайн ажиллаж байгаагийн дүнд сурлагын чанар дээшиллээ. Их ойнууд угтаж уламжлал бол сон ажлуудыг цаашид арга хэл бзрий нь баяжуулан явуулахын хамт соёлч нөхөрлөл байгуулах, Д. Нацагдорж дүрт тэмдгийн болзол хангах, таван онц эзэм ших хөдөлгөөн эрчимтэй өрнөж байна. Үүний зэрэгцээ улсын тэргүү ний сургууль болох хөдөлгөөн амжилттай өрнөж, Түргэн су мыш бага сургууль, Улаангом хотын 8 жи дунд сургууль Өмнөговь сумын 8 жилийн дунд ойг угтаж Дундговь АЗНЫ ГАРА УВС АЙМГИЙН ТӨВИЙН 10 ДУНД СУРГУУЛИЙН 7--Р АНГИЙН. СУ РАГЧ ПИОНЕР Н, БАТТОГТОХ 286 РАЛ ДАРААЛАН ОНЦ САЙН СУРАЛДЖЭЭ 82 сургууль улсын тэргүүний сур- гууль болохын төлөө амлалт үү рэг аваад амжилттай ажиллаж байна. Улсын тэргүүний бүлэг, ерөн хий боловсролын сургуулиудын дэргэдэх ХЗЭ--ийн тэргүүний үүр шалгаруулах болзол бие- лүүлэхийн төлөө 3 бүлэг, 1 үүр амлалт үүрэг аваад шамдан ажиллаж байна . Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ--ын Төв Зөвлөлийн Ї бүгд хурлын шийдвэр биелүүлэ хийн төлөө сургуулиуд зун цагт инонер сурагчдын дунд зохиох хүмүүжлийн ажлын төлөвлөгөө гарган ажиллаж байгаагийн до тор төвийн 8 жилийн дунд сур тууль, Баруунтурууны 10 жи лийн дунд сургуулнуд харьяал сан нэгдэл, САА-г түшиглэн хө дөлмөр амралтын зуслан бай гуулж ажиллуулахаар бэлтгэж Жо ОоЖ оо. ЖИЛИЙН УЛИ Ёс : БРУТЛНХЛЛБЫИ, В.И., Лениний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жилийн и аймгийн тєвийн 10 жилийн дунд сур- гууль дзэр 5 онцыг эзэмших, Д.Нацагдорж тэмдэгтэн болох хө- дөлгөөн өрнүүлжээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Д. Нацагдоржийн дүрт тэмдгийн 5 4Г» ангийн хэсэг сурагчид. сан Эл урцйг авсан Л, НАМЖИЛ, болзол ДА. ДОРЖСҮРЭН АН байна. Аймгийн бүх ,“зургуулиудВ.И. Ле 2үтү тн лхла ниний мэндэлсний 100 жилийн ой Угтаж нэгэн зэрэг тойрон аялалд гаргах гэж бай- на. Саяхан аймгийн ХЗЭ-ийн хо рооны товчоо, пионерийн зөвлө лийн хурлаар «В.И, Ленин шиг ажиллаж амьдарч сурья» гэ- сэн нэг жилийн аян, Д. Сүхбаа тарын нэрэмжит МПБ--ын 45 жилийн ой угтах ажлын төлөв- лөгөөг баталж гаргалаа, Увс аймгийн сургуулиуд иио нер сурагчид их жолоодогчийн мэндэлсний 100 жилийн ой угт сан нэг жилийн аяныхаа гараанд амжилттай гарав, Увс аймгийн улаан бүчтэн пионер багачууд ийнхүү нх ой нуудаа сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар бэлэг барихын төлөө зориг эрмэлзэл оргилуун ажиллаж байна. Ч, ТҮДЭВ (Аймгийн пионерийн зөрлө лийн дарга) ТООЧИД Увс аймгийн төвийн 10 жи- лийн дунд сургуулийн сахирал Рагчаасүрэн, сургуулийнхаа ажил байдлаас, бидэнд танил цуулж ярихдаа: --Манайх тоочдын удамтай Анх 1964 онд сурагч Д.Батгом бо олон улсын математекийн опимпиадад амжилттай оролц Їсон юм. Түүнээс хойш манай “сургууль жил бүрийн математн ТИКЧДЫН улсын олимпиадад “тасралтгүй байр эзэлж байлаа. 5 Өнгөрсөн жил манай сургуулийн “сурагч Г. Батнасан улсад 1 дү /гээр байр эзэлсэн юм, Манай сур: ил бүр Улсын нх бсургууль, Улсын багшийн дээд сургуулийн тоо: физикийн ангиу дад олон хүүхэд элсэн ордог “лом, Тэд цөм. амжилттай сурал бцаж байгаад бид баярладаг. 6 Энэ жил аймаг, улсын мате бматигчдын олияпиадад оролцо хоор шалгарсан Г, Баатарбилэг, 5Б. Отгонбаяр, Б. Цэрэнпил, Н. “Баттогтох нарын зэрэг сурагч амжилттай бэлтгэж байна гэж , Ярьсан юм. Тооны багш МХЗЭ--ийн гн «шүүн Д. Буянхүү сургуулийн /захиргаа, эвлэлийн байгуулла “гын даалгавраар хичээлийн жи- ёлийн эхнээс тусгай хөтөлбөрөөр б математикийн сонгон суралцах 5 хичээл тасралтгүй явуулж, ма “тематикийн олимпиадад бэлтгэж базисилттай оролцлоо. 1 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ мэс Соёлч нөхөрлөл Тэс сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн «В» ангийн хамт олон, авсан үүргээ амжилт- тай биелүүлж, соёлч нөхөрлөлийн анги болов. Энэ анги-14 улирал дараалан 100 хувь сурал- цаж сайн, онцсайн сурлагатан 45--63 хувийг нь эзэлж байна. 20 шахам шүлэг чээжээр уншиж чаддаг 0бол- жээ. Ангийн багш Батнасан: -- Манай ангийн пионерүүд, олон. нийтийн байгууллагын ажилд үлгэр жишээч оролцдог. Нэг, хаёр дугаар ангийн баатарчуудад олон ши- нэ дуу зааж өгсөн юм, Нонцерт 2 удаа бэлтгэж сургуулийнхаа нийт сурагч, сумын төвийн хө- дөлмөрчдөд концерт тоглож сайшаал талархал хүлээсэн юм гэв, Үнэхээр ч энэ ангийн хүүхдүүд нь идэвхтэй Тус ангийн пионер сурагчид, зөвхөн энэ оны хичээлийн жилд «Миний сайхан өвөө», «Хан- гай шиг түшигтэй аав», «Бүх дэлхийн хүүх- ДҮҮД Д с байна» зэрэг 10 гаруй дуу сурч, лээжээ. сайн, багш нь санаачлага зүтгэлтэй учир соёлч нехөрлөлийн хамт олон гэдэг хүндтэй алдар хү А. БИНЬЕЭ 5 5 Чуулга байгуулагдав В, И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж Улаан- том хотын 9 жилийн дунд сургууль дээр 50 гаруй авьяастан сурагчдын бүрэлдүүнтэй «Од» чуулга байгуулагдлаа. Чуул- гын захирал, уран сайхны удирдаачаяр Улсын гавьяат жүжиг» чин 9. Цэрэв гуай ажиллаж байна, Чуулгын гишүүдэд тусгай батлагдсан хөтөлбөрөөр хичээл заах бөгөөд чуулгынхан улирал уран бүтээлийн дээжээрээ пио- нєр сурагчид хөдөлмөрчдийг үйлчлэх юм. Тус чуулгынхан анхныхаа уран бүтээлийг, аймгийн пио- нєр сурагчдын урлагийн П олимпиадыг тохиолдуулан МПБ-ын 44 жилийн ойгоор тоглохоор бэлтгэж байна. М. БАДАРЧ ОНОВЧТОЙ АЖИЛ Улаангом хотын 8 жилийн дунд сур лийн пионерийн бүлгэм, мал хашааж: лалтын ажилд туслах зорилгоор пионер,су рагчдын хүчээр хаягдал хадаас, төмөр утас цуглуулах шийдвэр гаргажээ. гу Пионерийн бүлгэм эхний ээлжинд цуг- ТЯсоЭн 50 кг хадаас, 2000 метр төмөр ут- с48 Чандмань сумын «Шинэ үе» шэгдэлд эгчээ. 1 :: мал . 5 : Т г ҮҮУ? " ЖАВАР-ЗУРААЧ ---.їеєєнөчөх Сайн дулаалаагүй цонх маань Хахир өвлийн хүйтэн 50741) 5 Но нш Сая л надад мэдүүлэв. Хайрлахгүй дааруулахаас Уран чамнн хээ зурчихна гэж / ! б" н Ч, ТАНСҮХ Урьд 5 би мэдэхгүй явлаа. (Улаангомын 8. жилийд Харин нэг өглөө цонхоо ажтал сургуулийн 7-ийн «Б» Хачин сонин хээ сийлчихжээ. анги) ХҮҮХДҮҮД. БИЙР БУДГААР Улгангом хо тын 10 жилийн дунд сургуу лийн уран зур- гийн дугуйлан 1968-1969 оны хичээлийн жилд 12 сурагчтай хи чээллэсэн юм. Долоо хоног ду тамд 2 цагаар 50 цагийн төлөвлөгөөтэй хичээл лэж байна. Манай дугуйлангийн зорилт бол хүүхдийн уран зур- гийн авьяасыг хөгжүүлэх, зу раг сонирхдог сурагчдын тоог олшруулан сонирхлыг нь улам нэмэгдүүлж, аймаг болон ул сын уралдаанд амжилттай орол цох явдал юм. Өнгөрсөн 1,2 3 дугаар улир луудад боднт байдлаас зурах, усан будгийн болон хар зураг, зохиол зураг, хуулбар шог зураг зэрэг 70 гаруй жижиг уран бү- тээл зурлаа. Өлзий--Орших Баарай, Цэрэнваанчиг, Мааг- шин нарын зэрэг сурагч идэвх тай сайн суралцаж байна, Тус дугуйлангийн сурагчид дугуйлангийнхаа зургийн кабин нетад өөрсдийн уран бүтээлээс бэлэглэнэ. Манай дугуйлангийн хамт олон, олон улсын хүүх дийн уран зургийн уралдаан, аймгийн ХЗЭ--ийн хороо, дүрс лэх урлагийн салбараас зарла- сан хүүхдийн зургийн уралдаанд Халх голын ялалтын 80 жи лийн ойн сэдэвт уран бүтээлүү дээ бэлтгэн оролцохоор шамдан ажиллаж байна , М БЯМБАЖАВ (7эгш) М 8 (52) 1969 оны тавдугаар сарын 1 “0 ТОН БААТАРЧУУДЫН | ХҮЧЭЭР Нийслэлийн арван жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн пио нерийн бүлгэм Лениний мэндэлс ний 99 жилийн ой, Халх голын түүхт 30 жилийн ойг угтаж пио нер баатарчуудын дунд олон хэлбэрийн ажил зохиож байна. Пионерийн ахлах удирдагч Х. Базаргочоо түүхт ойнуудыг угтсан ажлуудаа ярьж танил- цууллаа. Их Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойг угтаж «Ленин ба хүүхдүүд» гэдэг салааны сэдэвт . ажил явууллаа. Нийт салаад ам жилттай оролцсоны дотроос 5- ын «Б ангийн Ичинхорлоо, 6-- ын «Б» ангийн Болд даргатай салаад тэргүүн байранд орох "болзол хангалаа. Эдгээр салаа ны пионерүүд В.И. Лениний холбогдол бүхий марк, ил захн лын хуудас, зураг цуглуулж В.И. Лениний тухай шүлэг сур чээ. : Нийслэл дахь Зөвлөлтийн 2 дугаар 10 жилийн сургуулийн пнонерийн нэг бүлгийг урин ирж хамтарсан үдэшлэг уулзалт зохиосноос гадна эдний сур- гууль дээр их Лениний төрсөн өдрийн ойг угтсан ажлыг явуул даг туршлагыг нь судаллаа. Мөн “нийслэлийн 2 дугаар ар ван жилийн дунд сургуулийн пигсисрийн бүлгэмтэй, нийт пио 92, ШҮТЭН Ф | Саяхан нэг өдөр Булган айм гийн П. Е. Шетинкиний нэрэм- жит 10 жилийн дунд сургуу- нер баатарчуудын өргөн уул залт зохиож пионерийн ажлын талаар туршлага судлах гэж байна. Лениний ойг угтаж В.И. Ле- ниний нэрэмжит газрууд Мон- голын пионерийн ордон, Хонхо рын станц, Лениний өргөн чө- лөө, Улсын нийтийн номын сан зэрэг, түүх дурсгалт газруудаар аялав. Баатарчуудын дунд «В.И.Ле- ниний тухай чи юу мэдэх вэ?» гэдэг 10 минутын ажил явуулж дүнгий нь гаргалаа. В.И. Лени- ний үйл амьдралын үечлэлээр онолын бага хурал хийж, лекц уншуулна. Халх голын түүхт 30 жилийн ойг угтаж ахмад дайчдаас сурал цах пионерүүдийн чуулга уул- залтыг Ардын армийн ХЗЭ-ийн хороотой хамтран явуулна. Тус сургууль дээр хичээллэ дэг «Ардын армийн залуу халаа отряд», «Өсвөрийн танкчдын клубын» төгсөлт энэ жил бол- но. Г. ДАМБА (НДС-ийн оюутан) Арван хоёрхон настай бяцхан шү- лэгч охин Ж, Чимгээ Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуульд сурдаг. Энэ охин сүлд мод, ардын багш, улаан, бүч, ээж- дээ зэрэг олон шүлгүүд бичиж хэв лүүлжээ. Зургийг Ц. ЭРДЭНЭБАТ. лийн 5-ын «А», 5-ын «Г» ан- гиубын цуглаан боллоо. Тэд вьетнамд болж . байгаа дайныг эсэргүүцсэн дуу хоолой гоо өргөх гэж цуглажээ. /Цуг лаанд оролцогчдод хандаж пио нер Тунгалаг хэлэхдээ: -ү Бид, ах дүү Вьетнамын ард түмэн, тэдний гэрэлт ирээ- дуйг залгамжлах хувь заяатай хүүхэд багачуудтай эв санаа нэгтэй байна. , Америкийн империалистуу- дын үйлдэж байгаа дээрмийн аян дайныг жигшин эсэргүүцэж Майн: баяр Таван сарын изгний : Тавлаг сайхан өглөө. Манай хотын дээгүүр Мандах үүрийн гэгээгээр Улаан тугууд дэрвэн хийсэж Улс амьтан жагсаалд бэлтгэнэ. Эх”эцэг болсон ард түмэн минь Энэ өглөөний улаан нарнаар Энх тайвны төлөө Энгүй тэнүүн алхаж байна. ХАНГАЙН ЗУН Хангайн зун сайхан Хан хөхөө донгодоно. Хөөрхөн болжмор бас Хөгжилтэй жиргэнэ. Ой мод ногоорно. Олон бүхэн хөгжинө. Уул ус баясана Ургамал амьтад сэргэнэ. Урсах голын 10514:(0):011 Усны шувууд олуул Уяхан зуны улиралд Урсгал ЦЭННОЛЭГСГ2:63 Нийслэлийн 23 дугаар дунд сур гуулийн сурагч С.ОЮУНБИЛЭГ »ФФооооооФоооФОООФОФОООФООС “Эсэргүүцлийн дуу хоолой ЬЕТНАНЯ : Сурал байна. Манай бүлгийнхэн «Вьетнам хүухдууд ганцаардахгүй» гэ сэн сэдэвт багт наадмыг зохион явуулсан явдал, бидний сэтгэл санаа Вьетнам хуухдүүдтэй хэ зээд хамт байж, Эх оронч баа- тар Нгуен Ван Чой-гийн баатар лаг гавьяат уйлсийн үлгэр 0уу/ риал биднийг зоригжуулж бай-. на гэлээ. Булган аймгийн төвийн 10 килийн сургуулийн багш засал Үр х ЖАМСРАН Та нарын хилийн чанэдауь Ильичийн ач Баатарчууд аа! Та нарыг хи лийн чанадахь орны «Үсгий өнгө ялгаатай ч гэсэн үйл ажил- лагаа нэгтэй». үе чацуутан хань нөхөдтэй чинь танилцуулья. Та нарын чадуутныг ЗХУ-д Октябрята, Польшид-- Зухи, Чехословакт-- Искорчууд, Ун. гарт-- Кишдобош (бяцхан бөм бөрчид) гэж нэрлэдэг. 7 Одоо та нар Зөвлөлтийн баа тарчуудтай (Октябрьчууд) та- цацгаана уу? Зөвлөлтийн баатарчуудын баг 1--3 дугаар ангийн сурагчдыг нэгтгэн, сургуулийн дэргэдэх пионерийн бүлгэмийг түшиглэн байгуулагдана. Хүүхдүүд (Ок- тярьчуудын хэсэгт сайн дураар элсдэг. Октябрьчуудын баг нь тус бүр 5--6 хүнтэй «Од» багт хуваагдана. Октябрьчуудын хам гийн анхны баяр октябрийн бая рын өдрүүдэд болдог «Улаан одны» баяр юм. Энэ баяр дээр октябрьчуудад энгэрийн тэмдэг ТАНИЛЦДАГАА. НӨХӨРЛӨДГӨӨ ҮЕРХЦЭГЭЭ:. Бүгд Найрамдах Ардчилсан Герман улсын Торгау хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 4 ДҮ тээр ангид сурдаг сурагч Волф ганг Роригийн эцэг манай орны бүтээн байгуулах их үйл хэрэгт оролцож «байгаа бөгөөд хүү нь өөрийн эцгээр дамжуулан хүү. хэд та нарт энэ захидлыг хаягын хамт явуулжээ. Хүүхэд та нар энэ хүүтэй харилцаж анд найз болцгоогоорой! : Улаанбаатар хотын хайрт пио 9 ! нерүүд ээ! .. Чилсэн 4 дүгээр ангийн пионе Манай зурагт радиогийн рүүд, Хэммммшиимөн ииншинилинининиөнйиннинаианинынанашаанинннниашининнөнншинннниирнинннас ОУЭЕЛХ Өвлийн шөнө Асарлах тэнгэрийн мандалд: Анивчих одод мишилзэж Цайдам өргөн талд Цасан хэвнэг гялалзаж Хөхөө өвлийн шөнө ЯС. Хөвөлзтөл шууран агсаравч. Хөдөөх малчны сэтгэлийг А--40277 хань нөхөд нар--Зөвлөлтийн баатарчууд «Бяцхан таван хушуу» гардуул даг байна. Сургуулийн дэргэдэх |комсо молын хороо болон пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн 111411:014:53 рээр комсомолын гишүүд, ах- лах, дунд ангийн пионер сураг чид, баатарчуудын дунд зохиох тжлыг хариуцдаг. Октябрьчуудын удирдагчид баатарчуудад ном уншиж, агуул гыг нь ярьж өгөх, тэдэнд тог- лоом, дуу, бүжиг заах, хялбар загвар урлан бүтээхэд нь туслах нийгмийн туст хөдөлмөрт баа- тарчуудыг зохион байгуулах ажлыг удирдан зохиодог байна. нэвтрүүлэг, Улаанбаатарын ту- хай рүүлэгч, та нөхдийг бидэнтэй харилцах хүсэлтэй ” жуулсан юм. : : |Бид Эфнст Телманы нэрэм- жит пионерийн тар хотод ажиллаж байгаа бө- гөөд тэр бидний захидлыг та бүхэнд хүргэж өгөх болно. АМ 5 ОВЕВССНЇАЕ ТОВСАО КЦА58Е 407- 729 ТОЁСАО. 85ТВ.. рРЕ6 ЕРОЕПЕМб Бидэнд захиа хурдан бичи- хийг хүсье! Манай багш Хөргөж яав ч чадахгүй Үүрийн цагаан гэгээ Үнэгэн харанхуйг халахад Саруул өглөөтэйгээ малчид “Сайхан баяртай золгов. Хөвсгөл, Мөрөн 10 нэвтрүүлэг явууллаа. Нэвт гэж дам жи дад удирдагчид нь пионерийн байгууллагын тухай түүний дай чин замнал баатар пионерүүд, пионерийн баясгалант тангараг чин. эрмэлзлийг танилцуулж, тайлбарлах ажлыг зохион бай- гуулж түүнтэй танилцуулдаг. Октябрьчууд 4 дүгээр сард «Ок тябрьчууд Ильичийн ач нар» 5 дугаар сард «Бид ирээдүйн пионерүүд», «Зөвлөлтийн арми флотын өдөр», «Мартын най- ман» .зэрэг баяр ёслол, тэмдэг лэлт үйл явдлыг тэмдэглэдэг заншилтай болжээ. Октябрь- чууд, зуны амралтаараа пионе- рүүдийн хамт баясан цэнгэж тавтай сайхан амарцгаадаг. Ок Овгябрь- тябрьчуудын хэсэгт зохиох аж чууд (баа Хыг ахлах удирдагч хариуцан тарчууд) удирддаг байна. нрээдүйн Нийслэлийн 14 дүгээр ционерүүд дунд сургуулийн пионё ЖМ....Ок рийн ахлах удирдагч ЧЬ “ тябрьчуу НАНЗАД-. ХӨР ЛЭХ 15-18 Ахын минь авч өгсөн Аятай сайхан үзэг Түүний ачаар би Түргэн: сайхан бичдэг. Одоо дүүд минь бас Үзэг хэрэгтэй болов. . Онц сурч байгаарай гээд "Өөрийнхөө үзгийг өгнө. БООЛ ГО. Тугал хөөрхөн нүдтэн Миний хүрэн ботгыг Тун-ч хөөрхөн амьтан гэж Хүн” бүхэн хайрладаг. Ботго минь мөдхөн Борви сунган өсөөд Аян жингийн замд Алхуулж явах болно. Хүнсний техник мэргэж лийп. «ургуулийн сурагч Н. ЛХАГВАСҮРЭН ОРОО ИШИГ , Хулгар чихтэй ямаанаас минь ув.ишиг гарлаа. Хурдан гэдэг нь яггүй Ороо ишиг боллоо. Дэрсний бүжин туулай шиг Дэгдэж цовхродд баригдахгүй Дэггүй зан гаргаж . Хашаа тойрон зугтаана, Дэргэд нь хүн очвол Дэгдээд зугатаад явчихдаг ч Манай ээжийг харахаараа Майлаад ирдэг ишиг шүү. Мөрөн 10 жилийн сур »- туулийн 7-гийн «А» ан гийн сурагч Ж, АЮУШ. лийн сургуулийн 10 «А» өшшшшшишшшшшшогплттшоолшшийшшишошай ангийн сурагч . П. БАДАМСАЙХАН Ха лагатай эрхлэгч шэн ШАГДАР д4 Сүхбаатарын нарэмжиг улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, | Индекс-14140 Ц Р МАХН---ыт- Манай өйрөлцөө внэсэй модон бай : . шин шинээр барьсан юм. Нэг өдөр Төв Хорооны Ү зэр байшингийн дэргэд хоёр хүүжэд Бүгд хурлын ЮМ түүгээд байв. Гэтэл дүү маань. 25 Зэнаг, ГҮЙЖ ирээд: шиндвэр: сурага -Ах аа, тэр хоёр хүүхэд хадаае дын дунд түүж байна гэв. Ү: ш8:2 ин тэр хоёр дээр яаран өчив.Тэд манай сургуулийн хүүхдүүд байлаа. --Та хоёр хадаасаа түүж явна ? ЭГ -Ланж ээ! Энд шинэ хадаас зөн дөө хаячихсан байна гэж ярьж бай гаа хүүгийн нэрийг Батдэлгэр гэдэг юм. Хамт хадаас түүж байгаа охи. ныг нь Н. Энхтуяа гэдэг, Энэ хөёр : 6-гийн «А» ангийн сурагчид юм. элӨүөхөлөлөгөлөлөлөлөлөлөлодолөзодөдөөэөөлөлөхөлөӨЛӨРӨРҮЛӨӨРӨЛӨЛЭ Л ХӨ БӨБҮНҮБа Бө Бө Бө БӨ БӨӨ ГӨГӨ 19176614 6Хат рг г4141414141484 гад ва тйдөсөхүлнүөлөлөгөлалөүєөсөхєрөөичөхөгө1 Эдний ангийнхан бүгдээрээ хаягдал хадаас түүж яваа юм байна. МАЙН. БАЯР МАНАЙ ЭХ ОРОНД “26 дахь жилдээ 1969 оны тавдугаар еарын 7 Лхагва М19 (1079) Орон БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ 777:372/75/897:4 7...-42 7-2 -С77-77---58----тсүпилгс-----т-шоттуш АН-ын уйл хэргийн төлөө ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГЛУН/ РЭН УЛА ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ хэ3э9д БЭЛХЭН БАЙГЛУН МХЗЭ-и Төв Хаосо Д.Сухвалтарын нэрэмжит /онголын , ! Тионсрийн Гйгчуллагын Төв. Зөвлөлийн сонин. ЛХАДААС ТҮҮВ Үнэ 10 мөн лөнөлөгөлөлөгөлөлөрөлөлөрөлөлөлөлөлөгөлӨ19 --Бэтдэлгэр ээ, хэдий хир хадаас” Зуныг угтах, хаврыг үдэх зааг зүүв дээ гэхэд минь, дээр жил бүрийн 5 дугаар сарын -9 ЮГ болж байгаа байхаа үэж ярилцаад зогсож байтал Гүрноо нэгэн-Ороп бүхний хөдөлмөрчдийн эв санааны нэгдлийн өдөр Майн багш ангийнхаа хэдэн хүүхэдтэй нэгпий баярыг дэлхийн дэвшилт түмний хамт Монголын ард түмэн тэмдэглэн өнгөрүүлдэг сайхай зан шилтай. Бүр 19322 оны 5 дугаар сарын 1-нд Монгол оронд анх удаа Майп ны нийслэл, бусад хот, аймаг, су мын төв баярын “шїмгээ зүүж, хав рып наранд үзэсгэлэн төгөлдөр байлаа. Өглөөний нарнаас урьтан бос сон Улаанбаатар хотынхны наг саалын- цуваа. женжин Сүхбаата- рын талбайн зүг, тал бүрээс их морлий урсгал мэт хөврөн ирж байлаа. Тэдний тэргүүн дээр гал МАХН-ын Төв Хороөни Улс Төрийн Товчооны орлогч гишүүн, Намын Хяпан Шїалгах Хорооны дарга нөхөр Н. Лувсанравдан Майн нэгний баяр ёслолын ажил лагааг нээж үг хэллээ. Нөхөр Н, Лувсанравдан үг хэлж дууссаны дараа ХӨГЖИМмД «ТЇїнтеринационал» эгшиглэв. Баярын парад жагсаал эхэлж, ирж явлаа. танд, хуучин, бүлгийг хамарч байна. цуглуулсан хадаас шинэ шонд, дээвэрт хадагдах болно. - Тэд хүн бүр л сүүний лаазанд, уу шинэ том жижиг ха даас түүж барьцгаажээ. Ингэж ха. даас цуглуулах хөдөлгөөн бүх анги, Сурагчдын хашааны : : : : : Н : : : : Н : Нийслэлийн 18 дугаар лдулд сургуулийн сурагч й баярыг бслоп тэмдэглэсэн түүх улаап туг, тод цэнхэр далбаа на ардып армийпхны сүртэй жигд Ч 5 3 той юм. Тэр үед нөхөр Д. Сүхбаа мирч, гарт нь ХАРДАВ цэцгийн сайхан Үнээр явлаа. г С. “Вазарсад 1 тар, монгол оронд Майн баярыг баглаа алаглаж харагдана. Дараа нь манай жавхлант ирээ ”? ..........««--«««..«сө««аачөөөсс аллелаэчгдн : 5 тэмдэглэн өнгөрүүлэх тухай ту- К. Маркс, Ф. Энгоельс, В. И. дүй пионер багачуудын жагсаал : шаал. гаргаж түүндээ «..Нөхөд Лоепин, Д. Сүхбаатар нар болой | эхэлж, бүрээн дуу, бөмбөрийн эг Бид ямаа самнав : : Г сВчардын цэргүүд зэвсгээ бэх барьж, төмөр хүрээ мэт жагсагтун! Хувс галын туг улмаар дээш мандаж, МАХН-ын Төв Хорооны Улс Тө рийн Товчооны гишүүд, комму- нист ажилчин намуудын удирдагч шиг, цовоо сэргэлэн ура нь хос- лон цуурайтайж байлаа. Тэдний жагсаалыг манай яруу алдарт Ё Бид саяхан Халзан сумын х9- дөлмөр нэгдэл, Наран сумын Ор- гил нэгдэлд Өчиж 8 хоног малч- дад туслав. Бид ямаа самнаж луур авлаа. -- Манай сурагчид цөм сайн ажил ласан 7-гийн «Б» ангийн сурагч. Эрдэнэчимэг,7-гийн «А»-ангийн су рагч Хүрэл-Очир, 8-ын «А» ан- гийн сурагч Дуламсүрэн нар гойд сайн ажиллалаа гэж сурагчдын аялал удирдаж явсан Баруун-урт хотын 8 жилийн дунд сургуулийн -багш Д. Шагдарсүрэн ярив. Сурагч Б.Магсаржав г--шшшшшшшшшошэсэєшпвжшшшшшшшшшпОиоошшшшшшг өлөлөлөлөй 61,4 нг ноо. нь Г хаөлөлөлөлөнөрөлөлөлөлөлөла "ӨЛ! ФлөлөвөлөлөрөлөлөлөлөцөлөгөтөлөлөцөцөцӨЛӨЛӨлөЛөЛӨЛөЛӨЛӨлөЛөлөлөЛөл ховдог хөрөнгөтний боолчлох га- шуун дарлалыг сөнөөе! ..Олон улсын хоорондох аргын таван са рын шинийн нэгний баярын санч өдөр бат тунгалагаар бадран ор ших болтугай!» гэж “билэгдэн өгүүлж байжээ. Тэр өдрөөс хойш 47 жилийн турш Монгол оронд, дэлхийн хө дөлмөрчдийн их. баярын. өдрийг бат тунгалагаар бадраан гийгүүлж ирлээ. -1:1889 оны 5 дугаар сарын 1-нд Умарт Америкийн Чикаго хотод нэрээ анх гаргаж эхэлсэн Майн “нэгний 80 жилийн ойг энэ жил манай ард түмэн өөрийн орны хөгжлийн түүхэн үед үлэмж баяр бахдалтай тэмдэглэп өнгөрүүл. лээ. 1969 оны 5 дугаар сарын нэг ний цэлмэг сайхан өглөө эх ор- Маалал ла гаг аг лд гай лайн р рЭ0012222221222171711111112122ж72-227227122- 20 НИЙСЛЭЛИЙН Б.ҮгЛГ Манай бүлгэм МАХН-ын Төв Хөрөө ны У бүгд хурал, МПБ-ын Тев Зөв лөлийн П бүгд хурлын їнийдвэрүү- дийг биелүүлэхэд туслахын тул су- рагчдын дунд 1000 нг хаягдал ха- даае түүх цуваа зарлан явуулснаар өдөө 615 нг хадаае түүгээд. байна. дын хөрөг жагсаал дунд тод том- руун харагдаж. байлаа. Энх тайв- ны - цэнхэр тагтаа хөх тэнгэрт жигүүр дэвэн хальж, майн жаг- саалып хөл хөгжөөн дээр баяр жавхлан-нэмж байлаа. Өглөөний 10 цаг болоход Зас- гийн. газрын бунхант индэр дээр нам, засгийн удирдагч Ц,. Дү- гэрсүрэн, С. Лувсан, Д. Майдар, Д. Моломжамц, Ж. Самбуу, Ю Цэдэнбал, Н. Лувсанравдан, Б. Лхамсүрэн пар болоп. БНМАУ. ын Сайд нарын Зөвлөлийн “ор- логч дарга Д. Гомбожав, Б. Дүгэр сүрэн, Ц. ЧПунцагнеров, Т. Раг- чаа, төрийн яам, тусгай газрын сайд дарга нар, ардын армийп ге нералууд, тус улсад суугаа гадаа дын элчин сайдын яамдын тэр- гүүн нарыг гарч ирэхэд цуглараг сад халуун дотпо угтлаа. ХОЁРДУГААР Э МО ЭЭР Мөн сургууль дээрээ «Их өйн нуу- риа» гэдэг радно еєтанц шинээр изэж өдөр бүр «Ахмадын алтан сургаал» «Эрүүл энхийн төлөв» «Шинэхэн цоморлиг» зэрэг 4-5 сэдвээр төгтмөл мэвтрүүлэг хийж байна, Анги бүлгүүдийн тэргүүний турш . ажилчин анги залгаж авав. Манай. социалист бүтээн байгуулалтад туслалцаж байгаа ЗХУ тэргүүтэй ах дүү социалист орны мэргэжил тэн нарын жагсаал явлаа. Улаан баатарын төмөр зам, нийслэлийн соёлын ажилтнууд, Хөдөө аж ахуйн ажилчны төлөөлөгчид, их, дээд, тусгай мэргэжлийн сургуу» лийн: оюутан сурагчид, биеийн та мирчдын жагсаал дараа дараа- гаар явж өнгөрлөө. Майн нэгний наян жилийн өй- гоор Даян дэлхийн зэвх тайван, дэвшилт ёс, социализм, комму- пизмын үйлст чин үнэнчээ дахин тод харуулсан. Монголын .ард түм пий баярын энэ жагсаал тус Ф9р- ны бүх аймаг, хот, сум нэгдэл, сангийн ахуйн төвд маш сүр жавх | лантай болж өнгөрлөө. ( яагыг судлан нийтийн хүртээл бол- гох зорилгоор «Амжилтын дээжээе» тэсэн тусгай буухиа дэвтрийг ангн түрт 8 хоногийн хугацаатай аялуулж эхэллээ. Бүлэг салаадын ажлыг уралдаан- тай хийж 6-гийн «В», 6-гийн «Б» ан гиудын хооронд сургууль дээрээ ра- дно дуудлага явуулсан нь үр дүнгээ өглөө. Саяхан В.И.Лениний мэндолсний Ү00 жилийн ой, Хаяхын голын байл . яааны ялалтын 80 жилийн ойд 36- Заөлолойецонолополоцоловолололовоценололовололонолородолоцецолоцоцородонодололерохолохолопейелопелойопоролопололодололопойепойөлөлөлөлөлөлололодо1ӨЛӨЛ9ӨЛӨЛӨЛӨЛӨЛӨЛӨЛӨНӨГӨЛӨХӨДӨЛ0Л6 » виулан 9 хүний бүрэлдэхүүнтэй той- Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 5-ын «Б» ангийн сурагч Оюун (19 улирал да- раалан онц суралцаж байна. Гуравду гаар улирлын амралтаар «Малчдад туслах» цуваанд оролцож, үхрийн хөөвөр 6 нг авч нөхдөө манлайлав. Одоо нинонер Оюун «таван өнцн эзэмшигч» тэмдгийн болзол хангаад байна. Оюуи бүлгэмийн зөвлөлийн тишүүн, тэргүүний идэвхтэн юм. Зургийг авсан цнионерийн ахлах удирдагч, Яэриин рон аялал, тусгай штаб байгуулан В.И.Лениний нэрэмжит газруудаар аялал хийж, Леннний дүрд тоглосон жүжигчдийн бүртгэл, Лениний дҮ- рийг анх зурсан Марзан Шарав, анх хоннны нэхийгээр В.И.Лениний дү- рийг хайчлан урласан Дорноговь аймгийн Дэлгэрэх сумын харьяат Гүрдөржийн тухай олж мэдлээ, ) Нийслэлийн 10 энвдийн П дупд сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч - Г. Эесмэдэх Зазэвэлэвчавзлдлатаалеаалт 4 за шзаатэлөлилзатсл-ллжэвчиаахчгаасахтс ттааасаатл ааттаөчаиөэчөлиөэтөхжэасын ШИНЭ СОНГӨГДӨХ ПИОНЕРИЙН ИДЭВХТНҮҮДЭД АЖЛЫН АМЖИЛТ Хүсьр АмлАААЛААЛЛЛЛЛЛАЛЛААЛЛАГАЛ? 5.4: :4:4:4:4 42:54 уул» эллулдллу л РРРРЛЛРУУЛААЛЛАВАХЛЛААГ. Сүхбаатарын одонт Мон Пионер Сувдаа, Цэрэн хөёр ахмад инонер Сс06- лын яамны ажилтан Г. На санбуянтай уулзаж ярилц нерийн --Насанбуян гуай! Пио үед ямар нэртэй юм бэ? гэж Цэрэн асуув. Маргааш Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ.ын 44 жилийн "ойн өдөр ОДОНГИЙН УЧИР дийд жанжин Д. рын нэрэмжит билээ? гэхэд, -1965 байгууллага тэр байсан онд Монго голын Пионерийн Бай. гууллагын гишүүд юм. Ямар гоё вэ? гэв. Пнонер Сувдаа инээмсэглэн, --Миний дүү Баатар хоёрдугаар ангид сурдаг Сүхбаата юм. болгосон Тэр над «Эгчээ бушуу хан тань шиг улаан бүч жээ. Г. Насанбуян гуай Насанбуян гуай. бөдөл лын Пионерийн Байгуул- зүүх юмсан. Пионер 09 чэдэнд:-Пинонерийн бай. болж байснаа, лага 40 жилийнхээ ой бэ? : лоход яасан удаан юм бэ?» гууллага маань анх 1925 --Хойчийг залгамж- гоор Д. Сүхбаатарын нэ ГЭДЭГ ЮМ ГЭЛЭЭ. оны 5 дугаар сарын 8-нд лагч багачуудын холбоо. РЭМЖитТ болсон юм гэж Цэрэн --Одоо бид пно байгуулагдсан гэдгийг ТА гэсэн нэртэй байсан юм. Цэрэн хариулав. Ч бай уртай, нар сайн мэднэ ээ 1 --Сувдаа| Манай пно "ёрийнхээ бангуул: р сайн. мэднэ шүү ДЭЭ? Хүүхдүүд ээ! Ер -нь тэр хочМБоНсот 44 жилийн ойг тэмдэг Тэр өдөр Эвлэлийн Төв үед энэ байгууллагын НЄрийн байгууллага Д,. лэж байна. Ирэх жил бид Хорооны байшингийн үү маань зорилго өнөөгийн Сүхбаатарын одонгоор ви Лениний СМЭВДЭЖС дэнд хотын дунд СУРгуу- инонер та нарын зорилго Ямар учраас шагнагдсан үд (00 жилийн ойг тэм- ниудын 51 хүүхдийг инд той ижил утга санаатай билээ? гэж Цэрэн асуув. дэглэснийХэЭЭ дараахан нерт элсүүлэв. байсан. Харин тэр үед -- Монголын Пионе їїионерийн байгууллагын Тэгээд хоёр бүлэг бол. хүүхдийг шашны нөлөө- рийн ” байгууллага ӨСВӨ хаа 45 жилийн ойг бас гож К. Марксийн нэрэм. "ӨӨС ангижруулж сур- рийн үеийнхнийг нам, АрД тэмдэглэнэ гэв. Сувдаа: Ч на. ГУуУль, инонерийн зүгт та түмэндээ хязгааргүй 7 26 жит нэ Э бүлгийн 2: Үү и шаийлд ТАР на ээн ж, тах ажил «Хойчийг зал үнэнч, социализмын үйл (6 с соллч цөхөрлө аан Зэхыр ЧБУЧЭАН” Юнь гамжлагч багачуудын хөл Хэргийн төлөө мятрашгүй өл ид с ыйг Р ай гаяр) Т Го Мо 57 д ос, бооны» гол зорилго бай. тэмцэгчид болгон хүмүү ны үн ЛЭ-үсдг-: сэл рыг оуЛар р р сан юм шүү! гэж ярилаа. жүүлэх үйлсэд нх хувь р 7 Х А Сувдаа, Цэрэн хоёр На нэмэр оруулсныг үнэлэн --Тийм ээ. Бид бас тэр --АХ аа, Та анхны нӨ /нб чтай дөчин жилийнх нь ойгоо А й нер үү? гэж пнонер Сув- С8МНбуян гуайтай уулзчи ы Р гүүний бүлгийн болзол даа асуув УЁ? Хаад гэр үрүүгээ явлаа. Д.Сүхбаатарын ОДОН хангана гэж амлацгаасан шэонн Замдаа Сувдаа: гоор шагнасан юм гэж ХА шүү дээ гэж Цэрэн хэ -Тийм ээ. Би їноне- : - риулак. яэв рийн анхны бөмбөрчин --Цэрээн! Манай їно --Сувдаа, бид Д. Сүх : нерийн байгууллагыг хэ баатарын нэрэмжит, Д. Ж. ХОРЛОО ААААХЛААДААААААААХЛАУУУУУУУРРРАР ЗУНЫ ХҮМҮҮЖЛИЙН Г. ГЭЛЭНХҮҮ (МХЗЭ-ийн Төв Хө рооны иноөнерийн хэлт: сийн эрхлэгч) сургууль Урнн дулаан болж, нонер. сурагч, дын зун цагийн амралт эхлэх дөхөж байна. Сурагч бүр, хичээлийн жилийн эцсийн шалгалтаа амжилттай өгч, сур- туулна төгсч, анги дэвшихийг шамда- хын зэрэгцээ зуны амралтыг хөгжил зу гаатай сайхан өнгөрүүлэхийг бодож бай гаа нь мэдээж, Тэгэлгүй ч яахав, Зугаа тай сайхан амралт, ирэх хичээлийн жилд амжилттай сайн суралцахад хүч өгнө шүү дээ. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит, Монго- лын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөв лөлийн хоёрдугаар бүгд хурал пионер сурагчдын дунд зун цагт зохиох хүмүү жил, олон түмний ажлыг сайжруулах тухай асуудал хэлэлцэж тодорхой шийд вэр гаргасан билээ. МПБ-ын ТЗ-ийн П бүгд хурлын шийд 9--0-40-9-4-0-0-0-0-0-8-0-0-0-8-0-0-0-0--4-0--0 АхоаААТЫАЛЙАЛс улдллАААЛ АЖИ вэрийн үндсэн дээр ийонер Сурагч та нарын энэ зуны амралтыг улам сайн зөхиөн байгуулахад нам, улс, өлөн ний- тийн байгууллага, үйлдвэр, аж ахуйн газар үлэмж анхаарал тавьж байна. Мах, гурилын комбинат, Толгойтын цахилгаан станц, Тоосгоны хоёрдугаар завод хамтарч нийслэлийн 12 дугаар сургуулийн сурагчдад сориулж, пионе- рийн зуслан байгуулж байна. Мөн аж үйлдвэрийн комбинат, үйлдвэр хоршоол. лын төв зөвлөл, Улаанбаатарын төмөр зам зэрэг нилээд үйлдвэрийн газар ажилчдынхаа үр хүүхдэд зориулж, ино нерийн зуслан байгуулахаар “төлөвлөж байна. Завхан аймгийн Тосонцэнгэд хот, Нөмрөг сум, Баян-өлгий аймгийн Но- гоон нуур сум, Баяннуурын сангийн аж ахуй, Говьалтай аймгийн Бигэр, Цээл сум зэрэг хөдөө аж ахуйн олон сум- нэгдэл, сангийн аж ахуй | сурагч- дын хөдөлмөр-амралтын зуслан шинээр байгуулах гэж байна. Ахлах ангийн су 9-0-0-0-0-0-0-0-0-90-0-0-0-9-0-0-0-0-90-0-48-0--9-0- Булугэгш оын алллол ӨАЛУУурМЙАУУ Р РУчРЭч лэл Р аРуРыЛ Уур эмн Р ЭРмбэм эд мэмч мэ тийм УчрэлэдчРэгччлүгэлРэЛ гэж үг рагчид, нийслэлийн 26 дугаар сургуу- лийн.9-ийн «А» ангийн сурагчдын уриал гаар зуны амралтаараа малын хашаа ба рилцах ажил хийнэ.Одоо инонерийн зус: лангууд нээлтийнхээ ажиллагаанд бэлт гэж байна. Энэ зун ах дүү социалист ориуудын пнонерийн зусланд манай ор- ны шилдэг тэргүүний 200 їнахам їио- неєр, сурагч амрах болно. Хөвсгөл аймгийн Хатгал, Тарналан, Их-уул сум, Говь-алтай аймгийн Алтай хот, Төгрөг сум, Завхан аймгийн Ца- гаанхайрхан, Сантмаргац сум, сургуу- лийн зуны амралтаар янз бүрийн насны хүүхдийн бүлгүүд ажиллуулах зохион байгуулалтаа хийгээд байна. Олон газар пионер сурагчдын хол, ойрын тойрон ая лал зохиогдоно. Албан үйлдвэрийн газар, эвлэл, пно нерийн байгууллага ахмад үеийнхэн тань, пионер сурагчид та нарын зуны амралтыг улам хөхүүн сайхан болгох гэж ийнхүү мэрийж байна. Хүүхдүүд ээ! Зуны амралтаараа хэн яаж амрах, юу хийж бүтээх, шинээр юу сурах зэргээ одооноос төлөвлөцгөөе. Амралтын төлөвлөгөөгөө улам на- рийн боловсруулахын тул аав, ээж, багш, сургуулийнхаа эвлэл, пионерийн байгууллагын зөвлөлгөөг авах нь чухал шүү. Монголын Пионерийн Байгууллага В.И.Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж «Лениний гэрээст үнэнч байж, Ленин шиг сурч хүмүүжье!» гэдэг уриан дор жилийн сэдэвт ажил зохиож байгаа энэ үед пионер сурагч бүр их Ленин, Лениний эх орон, Лениний нэрэмжит пионерийн байгууллага, Лениний ач на рын тухай улам ихийг мэдэж, сурахыг мэрийх хэрэгтэй. Энэ бол манай орны їинонер, сурагч- даас зуны амралтаараа хийх ажлын нэг чухал хэсэг мөн, Зуны амралтаар но нер сурагч бүрийн улс нийгэмдээ хийж гүйцэтгэсэн ажил, сурч мэдсэн зүйлийг сургууль, эвлэл, пионерийн байгуулла- га ирэх оны хичээлийн жилийн эхээр дүг нэхэд хүүхэд бүр өндөр амжилт гарга хын төлөө одооноос шаргуу бэлтгэцгээе! СОНГУУЛИЙН ӨМНӨХ ЯРИА БҮЛГИЙН ДАРГААР ХЭНИЙГ СОНГОХ ВЭ? Энэ асуулт зүй ёсоор тавигдаж байна, Учир нь гэвэл энэ 5 дугар сарын :15-на наана манай орны бүх ерөнхий боловс ролын сургуулийн дэргэдэх МХЗЭ, Иїнө нерийн байгууллагын сонгууль " болно, МХЗЭ-ийн үүр, хороод, пионерийн бүлэг, бүлгэм өнгөрсөн хичээлийн жилд хий сэн ажлад Хамт олныхоо ӨМНӨ тавьж дүгнүүлэн, зун цагийн хүмүүжлийн ажи» ирэх хичээлийн жилд хийх ажлынхаа зорилтыг тодорхойлно. Пионерийн үндсэн байгууллагын нэг 5болох бүлэг, салааны ажлыг зохион бай фгуулах, бүлгэмийн ажлыг чанаржуулав Фгол шижим болдог юм. Тийм ч учраас бүлгэмийн зөвлөлийн даргаар хэнийг сон ёгосноос ажлын амжилт ихээхэн шалтгаан Энэ асуултанд хүн бүр хянуур хай “ -- 0 бна. даж, нухацтай хариулах нь зүйтэй. Дөор- д хэдэн пионерийн яриаг нийтлэв, рБайл” » “Сувдаа: Бүлгийн дарга хүн хамгий | 7гол нь сурлага, сахилгаар онц сайн байж ? хэрэгтэй, : » “Содов: Хааяа сайн дүнтэй гарчих яв» ”дал байдаг шүү дээ! Бүлгийн дарга хүй дсурлагаар тэргүүн байхаас гадна өөрөө... бямагт хийх бүтээхийн гал халуун хүс їлээр бадарч, бусдыгаа ажилд уриалан... 5 дуудаж чаддаг байх ёстой. : -х 7 Ганбаяр: Ийм байхын тул пионерийн » ф7алив ажилд үнэн сэтгэлээсээ дурладав байх ёстой.Яагаад гэвэл дургүйд- хүчеүё... бий. Байгаль: Гэвч үнэн санаанаасаа .ма- рийвч чадвар дутвал мөхөсдөнө шүү дээ. - Нарангэрэл: Бүлэгтээ төдийгүй-.бүфк- нийтэд нэр хүнд нь өндөр байх хэрэгтэйг - Ганбаяр, Сурлага сахилга, аань зай,- ажил зохион байгуулах чадвар, авьяае- чадвар юм бүхнээрээ тэргүүний байж ж сая нөхдийнхөө дунд нэр хүнд олид» Байгаль: Дарга гэсэн нэрээр бамбай- хийж сагсуурдаггүй төлөв даруу, твудар- га чанар бүлгийн даргыг чимнэ. Дуламжав, Асуудал бүхэнд хамт ояг ны ашиг сонирхлын үүднээс хандаж, хамтран шийдвэрлэдэг байх юм. Өөрөө чадамгүй зүйлийг нөхдөө дайчлан хийв гэж чаддаг байх хэрэгтэй. Содов: Гэхдээ заавал бүрээ бөмбөр цохидог байна шүү дээ. Байгаль, Их бүрэг ичимхий зап ажилж- садаатай байдаг. Сувдаа: Бас зарим нэг хүүхэд сой гуульд хайнга оролцчихоод хожим їе» бүлгийн даргын үгэнд орохгүй байх яв- дал байдаг. Пионер бүр сонгуулвд идэвр тэй оролцох хэрэгтэй. Нарангэрэл: Бүлгийн дарга хүн нд пер бүрийг пионерийн алив ажилд биеч- лэн дуртайяа оролцдог болтол идэвхий нь сэргээх ёстой. Дуламжав: Олны итгэл пайдварыг Л хүлээсэн бол олон нийтийн үйлст өөг рийн бүхий л авьяас чадварыг шавхан дайчилж: муу муухай бүхэнтэй эвлэрш- гүй тэмцэгч байх ёстой. Сувдаа, Тиймээ! Бүлгийн дарга хүйн зарчимч, үнэнч, шударгаараа: пиоперүү дэд үлгэр дууриал болох хэрэгтэй. Бид ийнхүү ярилцлаа, Бүлгийн дар гаар ямар хүнийг сонгох вэ? гэсэн асууя танд дүүрэн хариулт-боллоо гэж үзэхгүй боловч бүлгийн дарга хүнд байвал зо Хих чанарын зарим нэг зүйлийг энд гар ын хэллээ. Сотын Пионерийн штабын дарга Сув- даа, 22 дугаар сургуулийн бүлгэмийн зө лөлийн дарга Байгаль, 6 дугаар сургуу лийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Нарай- зөвлөлийн “ама Ё” Гоша, бүлгэмийн й ? арга Н. ярианд оролцов. арын эд ис” үлээж Тэмдэглэн хөтөлсөн С. ЖАМСРАНЖ (АВ Нийслэлийн 10 жилийн 91 дүгээр дунд сургуулий 100 ж Мөн « тухай бяцхан ном хийж х 3 ангиараа 100 хувийн хүнээ” ЭУАХ уйлж аваад байна. Саяхан О. Чулуунбаатар, цын эзэй болоод байна гэж ярилаа. - л ДХ. Ц. САМДАНГ илийн ой Ленин найрамдал» гэсэн. Чинээ н пнонерүүд бүлгэм, бү- » Монголын Пионерийн гараанд гараад байна. Энхтуяатай уулзаад, их ойнууд ” цуглуулга, ж тАНЯЛХУУЛДАГ: Манайх сургуулийн тэ ий б Баяраа Т Хи үлэг болох үүрэг ихтуяа нар таван ОН-. ИЙН авсан гэрэл зураг,” түүний багш дэв. Улсын тэргүүн бүлэг шалгаруулах гурвын давааг зохион байгуулах хөрөө эрхлэн 4 дүгээр сарын 16-ид явуулж дүнгий нь 4 дүгээр сарын 28-ны өдөр Улаанбаатар хотонд гаргав, Энэ: дүнгээс үзэхэд 4 дүгээр ангиу- даас Улаанбаатар хотын нэгдүгээр дунд МОНГОЛ ХЭЛ сургуулийн Ж.Үнэибат багшийн удирд сан З-ын «А» бүлэг дундаж 18,47 бал- лаар Улсын тэргүүн бүлэг болов. Мөн сурагчид оролцон тэмцэл- ОлЛИМПИАА Монгол хэл бичгийн улсын анхдугаар олимпнад ерөнхий боловсролын сур- гуульд 99 хоног шаргуу үргэлжилсрэр 4 дүгээр сарын 27-нд гурвын давааны дүнг гаргаж дууслаа. Энэ олимпиадад сурагчдыг алдаагүй зөн сайхан бичүү- С: ргуулийн Н.Цэвзэн багшийн удирдсан лэх, тэднээс хэл бичгийн болон бусад З-ын «Б» бүлэг дундаж 192,86 баллаар хичээлээр олж авсан мэдлэгээ өөрийн ХОёрдугаар байр,Завхан аймгийн Тосон- бичгийн ажилд хэрхэн яаж ашиглан хэ- рэглэж байгааг тооцоолон олох, сурагч- дын бичиг ярианы лний чадварыг сайжруулах, улмаар хэл бичгийн хичээ лээр сурагчдын гаргаж байгаа дутагдал цэнгэл хотын дунд сургуулийн Г.Ё жамц багшийн удирдсан 4-ийн « лэг 10,61 баллаар гуравдугаар б тус эзлэн 8 дугаар ангиудын бүлгээс анбаа- доголдлыг илрүүлэн засах замаар төг- Тар хотын 3 дугаар дуйд сургуулийн Ч. сөх ангийн дотроос сургууль, аймаг, Галсанжамц багшийн у ирдсан ба мөн улсын тэргүүн бүлэг рилготой юм. Олимпиадад 4 дүгээр ангийн 1000 ша хам бүлэг, түүний багш сурагчид, төг- сөх 7,8 дугаар ангийн 210 бүлэг, түүнд хэл бичгийн хичээл заадаг ба анги удирдсан багш, тэр бүлгийн сурагчид, мөн 10 дугаар ангн төгсөх 101 бүлэг хэл бичгийн хичээл ап: эг дундаж 16,7 балл а шалгаруулах зо- даг 8-ын «Б» бү вч улсын тэргүүн П.Ш. байранд сааж, зфтҮутт гт, сууж 18-ын хэл, улсын! Монгол бичгийн анхдугаар олны пинадад заасан: хичээлээрээ, удирдсан ангина! 10 дугаар ангиудын дөтрөөс Улаанбаа тар хотын нэгдүгээр дунд сургуулийн Д. Гомбодаш багш хэл бичиг заадаг, З. Нэр гүй багшийн удирдсан 10-ын «А» бүлэг 12,523 балл авч Улсын тэргүүн бүлэг болж шалгарлаа. Хөвсгөл аймгийн Мө- амжилттай сур-| рөнхотындунд сургуулийндД,. Сэрээтэр гаж, 8 дугаар ан, багш хэл бичиг зааж, Д. Цэрэннадмид гиудаас шал-! багшийн удирдсан 10-ын «А» бүлэг 11, 5 95 баллаар, Ховд аймгийн 1Каргалант ! гарч түрүүлсэн, й: 2, ооо СоЭЦЭЭ. хо! Хотын дунд сургуулийн Н. Жаргал баг- дээ Зан шэ ШАР, ! шийн хэл бичиг зааж, Н. Хандсүрэн баг дын 0 с-лумЛ3 шийн удирдсан 10-ын «А» бүлэг 9,06 Зо дугаар дунд, балл авч дараахь П.Ш байр эзлэв. дунд сургуу-4 3 єє лийн 8-ын «Б» ! ҮҮНИЙ зэрэгцээ нэгийн давааны шал- ж : Хийн ! галтаар аймаг хотдоо тэргүүн, 8.8 ду- анги удирдсан багш Ч. Галсанжамц,, ч гаар байр эзэлсэн 10 дугаар ангийн 63 су рагчийн бичсэн зохион бичлэгийг олим- пнадын зохион байгуулах хороо хүлээн аваад дотор иь дахин шалгалт хийж түү Багш Ч. Галсанжамц энэ хичээлийн! жилд 198 сурагчид хэл бичиг утга зо( хиолын хичээл зааж 96 хувийн амжилт | тай сургаж байна. Сурагчдын 55,4 хувь, нээс хувийн амжилтаар тэргүүлсэн су- нь сайн, онцсайн суралцжээ. Энэ багш! рагчдыг шигшив, 2: дэл сурагчдыг алдаагүй зөв бичүүлж сурга), “ааварт заасан ёсоор 1 дүгээр байр эзлэх 24 балл авсан сурагч гарсангүй, Улаанбаатар хотын 21 дүгээр дунд су сургуулийн 10-ын «В» бүлгийн Р. Дам- диндорж, мөн 18 дугаар сургуулийн 10 хын тул тэднээр ээдрээтэй үгсийн толь: тэмдэглүүлж, дүрэмтэй холбон тайлбар, лаж зөв бичүүлж хэвшүүлэв. 1 Багш Ч. Галсанжамц ангийн хүүхэд ( Эсуйхн Ж ын «Б» ангийн Л. Санжид тус бүр 22 бүртэй уйгагүй тодорхой ажиллаж, хам балл авч 2 дугаар байранд, тын давтлага тогтмол хийлгэсэн учир, | Сүхбаатар аймгийн Баруун уртын сурагчид жигд сайн шалгаджээ. дунд сургуулийн 10-ын «Б» бүлгийн Б, Звс эсгалнсчиэй ла 8 ЧїлэЭсний хэлБициГг | БОХААПБАА ЭРЛЭК УХААНЫГ СУРХ ЭХЭМШИХИЙЛ ОНЬС ОТТҮМҮҮГ МӨН Монгол хэлбичгийн улсын анкдугаар олимпиадад 8 дугаар ангнудаас шал- гарч нэгдүгээр байр эзэлсэн Улаанбаатар хотын 10 жилнин 4 дугаар дунд- сургуулийн 8-ын «Б».ангайн хамж олон . найруулж гаргах талаар зүгээр байгаа бө- ловч зөв бичих талаар нилээд- ДУТагдал- гаргажээ.Энэ даваанд орсон8.10“дугаар- аагийн сурагчдын бичгийн хэв загвар» сайн байлаа. Магсаржав, Булган аймгийн Булган хө- тын дунд сургууулийн 10-ын «А» бүл- гийн Даваасамбуу, Улаанбаата хотын нэгдүгээр сургуулийн 10-ын «А» бүл- гийн Ж. Энхбаяр нар тус бүр 20 балхя авч 3 дугаар байранд орлоо. 10 дугаар нгийн эл 5 сурагч дээд сургуульд хэл зохиолын х лээр шалгалтгүй орөх Гэтэл сэдвийн агуулгыг зөв гаржах болон найруулах чадвар зохих хир-Хэм- юм жээндээ хүрэхэд инлээд зай байгнаг ха БИЧГИЙН ХИЧЭЭЛИЙН. АНХДУГААР ОЛИМПИАДЫН ДҮН Олнминадын бичгийн ажлыг шалгаж үзэхэд Улаанбаатар хот, Дорноговь, Зав хан зэрэг аймаг энэ лыг сайн зохион байгуулалттай явуулжээ. й ) Эоа Эр Түүнчилэн Улаан тар хотын 1.3 ду РУУллаа. Ялангуяа 10 дугаар ҮҮЛЭН су гаар дунд сургууль ангиудаа шаргуу Рагчдын хэл зүйн мэдлэг дорой хэс обэлтгү к, сурагчдын дунд олон төр- Өвөрхангай аймгийн Хужирт сум, Сав» хан мгийн Тосонцэнгэл хотын дунд, сургуулийн сурагчид задлан ялгадын-та- лаар тун базаахгүй байлаа. Энэ олитмииад уламжла болж явагдах юм. Одоогийн 3, 7,9 дүгээр ангийн сурак- чид ирэх жил олимичадад орөх бонно» Ер-нь нэг сурагч суралцах хугацаандаа. З. удаа олиминадад оролцох юм-игүү дээ! амжилчтай.: лийн ажил сохиож, т - нарыг илтэд сайжру дад өлөн сурагчид с лээ. ий сурлагын ча . Энэ олим айхан амжилт үзүүл- олимпт, Улааибаатар хотын 1 дүгээр дунд сур гуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Цэрэн- доржийн Одончимэгийн бичгийн: ажилд- нэг ч алдаа гараагүй учир авбал сохих 18 баллаа бүрэн авчээ, Улаанбаатар-хө- тын 1 дүгээр сургуулийн 10-ын «А» бүл гийн сурагч Отгонбаярын Чимидцэрэн- Анхдугаар, олимпиадад сүүлийн 8 жил өөрийн сургуульдаа хэл оролцсон аймаг, сургууль багш. сурарч- бичгийн аварга болж байв. Энэ олимпиа. тд нарт халуун баяр-хүргэж, цаана. дад 24 балл авахаас 23-бала авч сургуу. амжилт хүсэн ерөөе. лийн 4 а Ч лс эргүүн- су- кун хҮБчииы боожээг! “2 гудавыл2н Ад Монгол хэл бичгийн Улсын анхажг 8-ын давааны дүнгээс үзэхэд 4 | дү. гаар олиминадын ОБХ-ны комиссын гээр ангийн сурагчдын бичгийн: хэв. заг- гишүүн, хэл бичгийн ухааны дэд. эр» зар, бичиж байгаа зүйлийн утга санааг дэмтэн Цц. ӨЛЗИЙХУТАР Монгол хэл бичгийн улсын анхдугаар олимпиадад 10 дугаар ангиудаас їнал- гарч тэргүүн байранд орсон У лаанбаа тар хотын 10 жилийн 1 сургуулийн 10-ын «А» ангийн хамтолон. дүгээр Дунд- Б.г--3г2--22 2 : Монгол хэлбичгийн улсын анкдугаар олиминадад 4 дүгээр анснудаас шалгарч түрүүлсэн. нийслэлийн 10 жилийн 1:дүгээр дунд сургуулийн 2. Хнэнбат бас шийн удчрдсан З4ын сА» ангийн сураг чнд. ТЧ .--- Хөөрхий ах минь! Над хнчнээн зайртай байсан гэж санана. Та нар шав миний ахыг таньдаг байсан байх аа. Үдшийн цагт өндөр өндөр барил гын дээвэр дээр өнгө ялгаран асч эхэлдэг гоё сайхан үсэг бүхэн ми тий ахын гараар өрөгдсөн юм. Би ахаасаа «Үсэгнүүд яагаад өөрөө асдаг вэ? Нэг үсэг байтлаа яагаад өнгө өнгөөр асдаг вэ? гэж асуудаг єан. Ах бүгдийг ярьж, зурж өгдөг байлаа. Гэлээ ч дээвэр дээр да- руулж гарах дургүй: Нэг өдөр Пүрэв найзтайгаа ахын хаа шилэн үсэг өрөхийг харж 0бн- лээ. Тэр өдөр гудамжаар явсан хүн бүхэн ахыг харсан даа. Зарим нь ямар нэг юм. ярьж ах тийш зааж байсан. Ахын өрсөн үсэгнүүд удаж төдөлгүй «МАШИНААС БОЛГООМЖИЛ!» гэсэн өгүүлбэр боллоо. Ах маань эцсийн «Л» үс тийг суулгаад олны дундаас бид тэсддггэгочсочгалсизсижи жижин жижиннживжеинни анж жижин г0ЭсЖ 74 БҮЛГИЙН СЭДЭВТ хоёрыг олж харах гэсэн мэт огт хөдлөлгүй хэсэг зөгссон нь Над яг л анхаарлын тэмдэг шиг харагд сан юм. --Найз аа, чи ахьн хараач гэж би яаран хэллээ. Е Энэ үед ах байрнаасаа хөдөлчих сөн тул Пүрэв найз маань тэр сонин тохиолдлыг харж чадсангүй Миний хөөрхий ах яг зогсож “байсан газраа өөр шингээ том ан- хаарлын тэмдэг хатгаад бууж ир- сэн юм. Тэгээд хэд хоногийн дараа хууч өвчин нь хөдлөөд эмнэлэгт хэвтсэн. Дахиад эргэж ирээгүй. “Би ахыгаа бүр байхгүй болсон гэд гийг мэднэ л дээ. Гэвч сургууль даа явах бүр өөр шиг нь том ан хаарлын тэмдгийг үргэлж харж явдаг шүү. Ах мннь амьд, таван давхар ба рилгын дээвэр дээрээс «МАШИ НААС БОЛГООМЖИЛ!» гээд зог сож байх шиг санагддаг юм. Би Пүрэв найзтайгаа давтлагаас та- раад харьж явлаа. Пүрэв: --Чи яагаа вэ? гэж гэнэт асуув. -- Яагаа ч үгүй. --Санаа алдаад л... Хоёул явган хүний замаас гарч нэгэн булан тойртол «ЗҮЛГЭН ДЭЭГҮҮР БИТГИЙ ЯВ!» гэсэн пайз хатгаатай байв. Хүний хөлөөр чийр гарч, зүлэгний хөрс бүр хал царчихсан байлаа .Туранхай, жи- жигхэн боловч дээрх үгсийн эцэст тавьсан анхаарлын тэмдэг миний нүдэнд тодхон харагдлаа. Аль нэг ах юм уу, эгч энэ. пайзыг хийж хатгасан байна гэж бодоод тойро- хоор эргэтэл, Пүрэв ер тоосон шинжгүй, пайзыг бараг л дайрч унагаах шахам алхаад өнгөрлөө. ЭРЭГЖСИЛ БҮХЭГ АЖИЛ 1) зев АНХААРЛЫН ТЭМДЭГ! з-Чи яаж байна аа? --Яагаав? --Муухай амьтан. Энэ чинь хүн байгаа юм. Харахгүй юу гэвэл Пү рэв ийш тийшээ сүрхий харж, --Хүн алга байхад.. гэж хэнэг ч үгүй хэлэв. Пүрэв анхаарлын тэмдгийг ерөө сөө ойлгохгүй байна гэж би бодлоо. Миний ахыг анхаарлын тэмдэг шиг зогсож байсныг. мэднэ шүү дээ. Дүү нь биш болоод л хүндлэх гүй байна уу гэхчилэн гомдлоо. “Тэгээд «Ахыг таньдаггүй хүүхдүүд л машины урдуур хамаагүй гүй- дэг байх» гэж над бодогдлоо. Бид хоёрыг Пүрэвийнд хүрч ирэ хэд гэр нь цоожтой байлаа. АЯ- лаас түлхүүр аваад орвол, ширээн дээр нь «МИНИЙ ХҮҮ ГАДУУР ТЭНЭЛГҮЙ, ГЭРИЙНХЭЭ ДААЛ ГАВРЫГ ХИЙЖ БАЙГААРАЙ!» гэсэн нэгэн бичиг байв. Би энэ бичгийн эцэст тавьсан юм анхаарлын тэмдэгний цаана хэн байгааг сайн мэдэж байсан юм. Харин Пүрэв, ер тоосон янзгүй эр гэнэг хавиар энэ тэр хувин сав дуугаргаж байснаа, орон дороосоо том бөмбөг өнхрүүлэн гаргаж ир- лээ. --Жаахан тоглох уу? -- Үгүй! Би Пүрэвт хичнээн гэж сананаа! Тэднийд асар удсангүй, нэгэнт орой болсныг мэдмэгцээ гэрийн зүг гүйлээ. Энэ үед гудамжны гэрэл ас их гомдсон єан байв. «МАШИНААС БОЛ ГООМЖИЛ!» гэсэн үгс, ах шиг минь том анхаарлын тэмдэг улаан лААДЛААААААААААААААА ЛАЛЛАХАХЛАРЙЧ ї Нийслэлийн 5 дугаардунд сургуулийн танхимд сургуулийн тэргүүний анги Ү-гийн «Гэ» бүлэг нпоперийн ажлын шугам жагсаалд жигдрээд байв. «Бүлэг дуулж бай| Номхон! Пионерийн ажлын нээлтийн шугам жагсаалд салааны дарга нар мэдээллээ» гэхэд бүх сурагч номхон болмогц салааны дар га нар мэдээллээ өгөв. ногооноор ээлжлэн ассаар л бай- лаа. С. НАДМИД «Пнонерийт үнэн» сонины эргэ дэх залуу зохиолчдын дугуйлангвйн | бүтээлээе (АМЬТДЫН / ХҮРЭЭЛЭНД Ангиараа бид Аялалд гарлаа, Амьтдын хүрээлэнид Ажиглалт хийлээ. Үзсэн амьтнаа Үнэн дүрсээр нь Хэн нь урлахаа Хэлэлцэн тохирлоо. Зааны тугал Загасны жараахайг Загдаа хүү зурлаа. Хандгайн хотол Хавтгайн ботгыг Хандаа охин өёлоө. Хулганын гөлчгий Хулангийн унагыг Хурцаа хүү сийллээ. Галууны дэгдээхэй Гахайн торойг Галдан хүү шцутгалаа. Үнэгний гавар Үхрийн тугалыг Үзмээ охин нэхлээ. Булганы зулзага Бугын илийг Бурмаа охин иаалаа, Хэн хэнийх Хир зэрэг Үнэн болсныг Үзэцгээ гэж Аяллын дүнгээ Ангидаа хадлаа, Аар ээждээ : Авчирч үзүүллээ. : Б. Алтангэрэл (АБЯ -ны ажил . тан) ” ХОРМОГЧ ӨГГсҮЛХ ЭЛ ЭЭЦ Туул, Энхээ хоёр бяцхан хүүхэл- дэйнүүддээ хормогч эсгэх болов. Туул эрээн даавуугаар хормогч эсгэх дээ өчнөөн дахин хэмжиж Энхээ хараад «Яасан ч удаан юм бэ?» гэж уцаарлангуй суужээ. Туулын удаан сууж, олон дахин хэмжиж байж эсгэсэн хормогч нь хүүхэлдэйд сайхан таарчээ. Энхээг хормогч эсгэхээр хайч авахад... Туул -- Сайн хэмжиж хайчлаарай гэв. Энхээ Туулынхаа хэлснийг хайхрал- гүй таамгаар эсгэж дор нь оёчихов. Хормогч ч бэлэн болов. Тэр хормогч нь хүүхэлдэйд багаДчихжээ. 3 Дахиад эсгэх гэтэл даавуу олох хэЭ- рэг гарлаа! Д. ДАВААНЯМ їхтагх эж сагиүж нгийн үнгэ гн гигхүн хүж рх мг хүж хүн гнүэ түүн их үэциуни явж, зарим нэг нь 8 дугаар япгид дэвшин суралцана. Бидний сурч хүмүүжих БОЛГАРЫН ПИОНЕРҮҮД зам урд минь саадгүй байна. Ийм учраас бүгдээрээ «Алтан шар зам» гэдэг дуугаа дуулцгаая үэж бүлгийн дарга Тунгалаг хэлээд,бүлгийн ажил нөөснийгї Өнгөрөгч 4 дүгээр сарын 7-9-нийг дуус мэдэгдэв. Өөрийнхөө мэргэжлийн тухай сурагч Цэцэгмаа ярихдаа: Б тал БНБАУ-ын инїїслэл Софи хотод Дин --Мэргэжил бүхэн сайхан юм. Түүний дотроос өөрийн сонгосон мэргэжил 8 МИТРовын шионсрдэн байгууллага Сеп- бүрч сайхан юм. Мэргэжил сонгоно гэдэг тийм чамар биш, наад зах нь хүний К хинриианан жилийн ой угтсан авьяас йхшаарддаг. Би бага наснаасаа жүжигчний мэргэжил их сонирхож ир 8 ҮНХЭСНиЙ эрдэм шинжилгээ, заах аргын сэн, одоо ч жүжигчин болно гэж боддог. Би цэцэрлэгт байхдаа хүүхэлдэйн жү-Д олон улсын бага хурал хуралдлаа, Бага жигт тоглодог байсан. “Энэ үеэс миний жүжигчин болох гэсэн хүсэл улам их ХУралд Сиема, Зөвлөлт, Монгол, Герман, бадарч байсан юм. Би 3 жилийн дараа 1Одугаар ангиа төгсөн. УБДС--ийн дра-Ы Польш Унгар болон Румыний їноне- мын ангид орж суралцаад, улмаар жүжигчин болно гэв. Б рийн байгууллагын төлөөлөгчид оролц- Сурагч Эрдэнэхүү ярихдаа: Болоо. Үүнээс гадна БНБАУ-ын өнцөг бу. Ёлан бүрээс ажил үйлсээрээ шалгарсан --Би урлал чимэглэлийн мэргэжилтэй болохыг хүсдэг. Би энэ мэргэжлийг 5 пионерийн тэргүүний ажилтан, | багш, бүр багаасаа сонгосон бөгөөд улмаар б дугаар ангиас эхлэн В.И. Лениний нэрэм- сурган хүмүүжүүлэгчдээе бүрдсэн 1000 ялт МП-ийн Ордны урлал чимэглэлийн дугуйланд орж суралцсан юм. Энэ ду- 8 төлөөлөгч оролцлоо. й --Бид одоо 7. дугаар анги төгсөөд зарим вь техникуи,янз бүрийн сургуульд 8 1! п гуйланг урлал-чимэглэлийн анхны мэдэгдэхүүнтэй болж төгсдөг юм. Би цааш Төлөөлөгчдийг очсон газар бүр даа энэ дугуйландаа тасралтгүй суралцаж урлал-Чимэглэлийн мэргэжилтэй болд маш элэгсэг дотно хүндэлж өсвөрийн но. Үүний зэрэгцээ спортоор оролдож тамирчин болно гэв, Бусад сурагч багш, д иненерүүд гал улаан бүчээ намнруулан вижепнер, техникч, геологич, эмч, жолооч, монтёр, уран гимнастикч, холбоочин, амьд цэцгийн баглаа барин угтаж байв. євтгүүлч зэрэг олон мэргэжил сонгожээ. 8 Ялангуяа Д. Сүхбаатарын нэрэмжит ч м 22 Тунгалаг даргатай энэ бүлэг 2 жил дараалан сургуулийн тэргүүний бүлэг 8.Монголын 8 р ага З Энн Ён алан а болж улмаар улсын тэргүүний бүлэг болох гэж сэтгэл зориг иэгтэй ажиллаж ї рүүд, биднээс өөрийн орны аль нэг сур- байна. гууль түүнд суралцагч чацуутан анд нөх Нийслэлийн 5 дугаар сургуулийн 7-гийн «Г» бүлгийн бурагч Ч, САРУУЛ дийн хаягийг бичиж өгөхийг хүеч Фдөрс- БАЯР ХҮРГЭЖ | “БАЙНА дийн хаягийг өгч байсан нь бидэнд сэт гэгдэл их төрүүллээ. Түүнчилэн сөцна- лизм гардан байгуулж байгаа Болгарын ард түмний цогтой хөдөлмөр, өсвөрийн үеийнхний аз жаргалтай амьдралыг нү- дээр үзсэн гадаадын төлөөлөгч бүр, сэт- гэл хангалуун баяр хөөртэй буцанцгаалаа. Хайрт хүүхдүүд ээ! » Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын пионерийн байгууллагын 44 жилийн ойг “тохиолдуулан В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой, МПБ-ын 45 жилийн-өй- доо хөдөлмөрийн гялалзсан амжилт гар- гахыг хүсэн ерөөж, Монголын бүх ниФ- яер сурагчдад БНБАУ-ын Пловднв Хх0- тын бүх пионер Димитровград хотын пионерийн заводад ажиллагч хүүхдүүд, Ямбул хотын нам, Эвлэлийн хороо, Їїнд нерийн зөвлөл, Бургас хотын пионерийн ордноос Болгарын шнонерүүдийг 16 лвөлж, биднээр дамжуулан, ах дүү ёсны чин сэтгэлийн халуун мэндчилгээ Дэв- л шүүлсэнийг та бүхэнд уламжлья. Мянгаа “жоаяаг 17955889: гү» 49/39- шан, 77574 2дугоонв, ордон ҮҮЭаРхар, Зйнас 26892 . 26388---2 77 Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Болкиг 22-12 х ла Үрээ 1лүсаг үл эдолЛЭ- Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. А-- 40315 байхыг | Мидеке--14140 5 шийдвэр сурагчдын дунд Хүүш гэдэг хоёр” уулын хооронд Их- кайрханы уурхайн тосгон оршдог билээ. Тэнд “уурхайчдын. үр хүүхдийг сурган хүмүүжүүлдэг/ долоон жилийн: сургууль бий. Их хайрханы уурхай гянт болд Гэ- дэс үнэт эрдэнэ гаргадаг болохоор бага чууд үүгээрээ бахархдаг юм. Уурхайн барилгын хажуугаар хоёр нэг зүйл оройжин түүв. Удалгүй хэй нэг нэг Төмөр хайрцаг дүүрэн хадааста ирлээ. Тэр хоёрыг долдугаар ангид сур даг Зандмаа, Нямсүрэн тэж сая л нэрий нь мэдэв. Харин хадаасаар яах гэж бай “Ү. бүгд хурлыг өхин ямар .- гаагий нь мэдсэнгүй. Маргааш нь Занд, таа, газар сайгүй хадаас түүж байв. Бас тэдний дунд өвгөд хөгшид, гэрийн ажил тай эмэгтэйчүүд ч харагдана. Хадаас түүхийн учир сая л тодорхой боллоо Зандмаа долдугаар ангийн пионерийн бүлгийн дарга ажээ. Эдний анги өнгөр сөн жил Баянбараат сумын кудсийн бүрд гэдэг газар 10 гаруй метр урт, 4 метр өргөн, нэг метр өндөр чу яуун хороо барьсан гэнэ. Энэ нь манай инонерүүд маяч ахэгч нартаа тусалж өөрсдөө хөдөлмөрийн дадлага олдог сайхан уламжлалтайнх юм. Эдний бүлэг энэ жил тус сумын Таван овоот гэдэг газар өөрсдийн хаяг бүхий саравчтай хашаа, пүнз барьж сур гууль төгсөхдөө дурсгал болгон үлдээ хээр шийдэцгээжээ, Саяхан хашааныхаа суурийг тавьсан гэнэ. Хашаа барихад кэрэглэх хадаасыг хаягдал ашиглаж олохоор тэд ийнхүү хадаасны аянд гар сан ажээ. Тэд бүтэн сайн өдөр бүр Та- ван овоотод очиж хашаагаа өндөрлөсөөр байна. Ингэж явахдаа тэд зөвхөн ха- шаа барнад ирдэггүй аялал у хийх эрдэнэсийн болон дурсгалт зүйлс цуглуулах, бүлгийн шугам жагсаал кийк зэрэг сонирхолтой ажил зохиодог ажээ. Р Таван овоотод мөдкөн шинэ хашаа босно. Өвөл хэнд нэг суурь мал өвөл- жине. Зандмаа даргатай - бүлгийнхний санаачлагатай, тусчийс малч ах эгч яар. нь шагшин бахдана. 1 с Ц. САНЖЖАВ. өалаглуллулддлаладлаллАРЛлЛЛАРЛа? УУЛ: ҮЧ х АХ аа Үүнийг авж бодох. вэ? Сайрын 5 экскурс, Нямсүрэн хоёрын адил хүүхдүүд | ААДАААЛАЛАЛДАРЛРЛАЛЛЛУУЛЛНЭГУААЛМАЛҮЛГ Хаврын шалгалт эшхлэкэд кэлкэн хоног үлдлээ. Хаврын шалгалт каал га тогшиход сурагч бүкний сэтгэлд онцсайн сурлагын амжилт үзүүлэ- хийн баяр хөөр бялхана. Манай ор- ны ерөнхий боловсролын сургуулиу. дад 1968-1969 оны хичээлийн жи лийн эцсийг айги дэвших, сургууль төгсгөх, боловсронын үнэмлэх олгок шалгаят З дугаар сарын 90-ны өг дөө 9 цаст эхлэнэ. “Хичээнийн шинэ жилийн изэл- тийн хонх жинсэнэж байсан цаг сая хан бодогдовч багш сурагчдын шур уу хөдөлмөрийн үр дүнг илтгэх нэ- эн хичээлийн жил дуусч, мэдлэгээ шалгуулах цас мөчийг зарлан тун- хаглах мөнгөн хонх жингэнэх цаг ийнхүү хаяанд иржээ, Сурагчид та пар хичээлийн жилийн ӨД рийн хичээлийг өдөрт пь давтан ба- эхиээс татгаж, мэдлэгэз байнга гүнзгий- рүүлж ирсэн болохоорсодоогийн шал галтанд итгэл -дүүрэк гаа. нь мэдээжээ! Хичээлээ эрэмбэ лараа- тай давтдаггүй, хайран сайхан ца гийг үр ашиг . багахай өнгөрөөдөс зарим хүүхэд шалгалтын үед сан- дарч .-мэдэк юм. Сурагч та нарын Өмнө хамгийн хариуцлагатай үе тул гараад байгааг юу эс андах билээ. Учир нь та нар дундаас нийлээд хэ- сэг нь 4, 8,:10 дугаар ангиа төгсгөж хэалдллууллулллллул2 Д. ЭРДЭНЭ-ОХИРЫН аман гэрэл зурав. Лхасва. Мь 20 (1080) зохих шатны сургуулиудад. дэвшин суралцах буюу улс ардын аж ахуйн салбарт очих болно. Ихэнх сурагч дараах шатны ангидаа дөвшин су- ралцах болно. Иймээс шалгалтын үед та нарын голчлон анхаарах зүйл бол цагийг хамгийн. үр ашиг- тай зарцуулах, хичээлээ эрэмбэ, да раатай давтах, пөхөдтэйгээ байлга зөвлөн ярилцахын хамт математи- кийн бодлого жишээг бодох, дасгал сайн хийх, хэл бичгийн хяналтын ашилд бүтээлчээр бэлтгэх, аман шалгалттай. хичээлд асуулт бүрийг нягт нямбай боловсруулж ХОЛбог- дох баримт, їкишээ практик яаборо- тарийн ажлыг биеэ даан үйлдэж ї өнд бэлтгэж байх үед, өдрийн дэглэмийг нарийн баримтла- хын хамт эрүүл ахуйн шаардлагыг ягжшгтая биелүүлж, хичээлэө давтаж, гэр ортыхоо ажилд туслах, эрүүл асварх явах, юм үзэх, тоглох наадак “зөрэг зүйлүүдийг зөв хослуулак нь хамгийн чухал бэйнаэ. Зарим хүүхэд “үргэлж ном їш8- гайж хөт ядралд орсноос шалгалтын “үед амжилт үзүүлж чадахгүй бт- сийн эрүүл мэндийн . хувьд тавгүй байдалд ордог. Зарим цөөн . тооны сурагч шалгалтанд эрэмбэ дараа- тай, уя суурьтай: бэлтгэкгүй хайран цагийг дэмий гарздах явдал-ч үзэгд дэг. ? : ..ож Ёсо Иймээс шалгалтандаа эрчимтэй сайн бэлтгэж анги дэвших, сургууль төгсөх, боловсролын үнэмлэх олгок шалгалтандаа анги нийтээрээ, сур- гуулиараа 100 хувь, сурлагын ам- иилт үзүүлэх сайн, онцсайн сурла- гатны тоог эрс нэмэгдүүлэх зорилт та бүхний өмпө чухлаар тавигдан “байна. Саяхан болж өнгөрсөн Мон- гоя хэл бичгийн болон математе- кийн улсын олимпиадад үзүүлсэн амжилтаа бататсан анги .,сургуулиа сурлагын. өндөр амжилтаар төгсгө- кийг сурагч пионер та нараас хүсье. СХУ-ны хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээни ажилтан - Т. ГОМБОСҮРЭ | косон мэргэжилдээ дурлаж чадвал тэд үнэхээр амжилтанд хүрнэ . чаддаг байх хэрэгтэй юм. б нивмх Ч Нийслэлийн 32 дугаар бүлгэмийн : пионер сурагчид Д. Сүхбаатарын НӨ. шиинхинВ рэмжит Монголын пионерийн бай 4 ч 1) 5 ї ф 2 3 гууллагын 44 жилийн ойг тохиолдуу | ) 7 ї || 5 9 лан В. И. Лениний мэндэлсний 100 7-7 : жилийн ойг угтсан нэг жилийн аж лын гараанд нийслэл хотоо тохижуу дах албан үйлдвэрийн гасрыг цэ- цэрлэгжүүлэхэд нийслэлийн пионер сурагчдыг уриалсан билээ. Пинонер сурагчид өөрийн хөдөлмөрийн үр шимээр нэг ба олон наст цэцэг тарьж Зөвлөлтийн тусламжаар бай гуулагдсан авто засварын заводад ажилладаг ажилчин ах эгч, нарын- хаа цех тасгийг цэцэгжүүлэх үүрэг авсан юм. Энэ зорилтоо биелүүлэ- хээр цэцэг тарих, ургуулах, арчлах төрөл бүрийн ажил зохион ургуул сан 150 сав алаг цэцгээ Монголын пионерийн байгууллагын 44 жн- лийн ойн энэ баярт өдөр Авто зас варын заводын хамт олонд гардуулж өглөө. «Өсвөрийн үеийнхэн та бүх- ний биДэнд гардуулан өгч байгаа цэ цэг бол манай үйлдвэрийн аж амьд рал энэ цэцэг шигээ дэлгэрч яваа- сай гэсэн зөн билэгт сайхан үйлс гэж бид маш баяртай байгаагаа илэр хийлэн манай хамт олон В. И. Ле ниний мэндэлсний 100 жилийн ойг хөдөлмөрийн өндөр бүтээлээр ши- нийг санаачлан ирмүүн амжилтаар угтана» гэж залуу ажилчин Отгон инженер Нацаг нар хамт олноо ТӨ- лөөлж үүрэг амлалт авлаа. Мөн пно нер сурагчид та бүхэн сурлага хө дөлмөртөө улам нх амжилт гар- гахыг хүсч, өөрсдийн хийж бүтээсэн зүйл, үйлдвэрлэлийнхээ ажиллагаа- тай танилцуулав. ЗА 8 2! р: Б! Б: Б! 81 Б! Б: 5! Б 5 с 8 , БҮЗМАА (Манай идэвхтэн сурвалжлагч) жвжнвгвживинжэинан ини наан аваа эжавнани нааж аажнВжажнжинжн 8 1. МЭРГЭЖЛЭЭ. УЛТАЙ СОНГООРОЙ Хаврын шалгалт хананд ирэв. Пнонёр сурагчид маань хаана л бол хаана ном дэвтрээс салахгүй болжээ. Шалгалт гэдэг сурагч хүний чухал ажил юм. Учир нь тэд юу сурснаа улсынхаа өмнө шалгуулж нэг хэсэг нь анги дэвшинэ, Нөгөө хэсэг нь сургууль тӨгсгөнө. Үүнд хамрагдахгүй сурагч гэж хаана ч үгүй. Бас сургуулиа төгсгөөд ямар мэргэжил эзэмших вэ? гэдэг асуудал төгсөх ан- гийн сурагчдын сэтгэл ДОГДЛуулна. Сүүлийн жилүүдэд 7,10 дугаар анги төгссөн хүүхдүүд. үйлдвэр, хөдөө аж кинини ахуйд олноор гарвах болжөэ .Энэ нь манай хүүхдүүд хөдөлмөрийн үнэ цэнийг сайн ойлгодог болсных юм. Саяхан бид, Төв аймгийн төвийн арван жилийн Дунд сургуулийн долдугаар ангийнхантай уулзлаа. Найдансүрэн Орвооз, Жамсран, Чулуунбаатар, Дашзэвэг, Галсандорж, Цэвээнравдан, Сүрэнжав гээд Л олон арван хүүхэд,биднийг барил тын техник мэргэжлийн сургуульд явуулж өгөөч бид өнгөрсөн жил барилга дээр ажилласан тун сайхан мэргэжил юм. Манай аав ээж, ах эгч барилгачин гэж ам амандаа шуугилдаж байна. Бас Оюунчулуун, Долгор нарын зэрэг охнд үйлдвэрт очиж ажиллахаар тохирсон аав ээж ч дэмжиж байгаа гэцгээнэ. Сон- Д. цоодол 62 2 ДУР т7| слм тэ мо: : ЭЗХ ӨВӨРРЛОАС арЭНЭ байв. нүү! будаж болохгүй!» гэж уухаа Гоголийн «Тарас Бульбагэ унш | Шаарддаг байв. Н Хүн бүхэн ялангуяа пнонер 64 саны дараа Володя шинэ тоглоом Володя амархан хожигдоход гачууд, Лениний үйл амьдрал- зөхион бүтээжээ. Володл хүү- дургүй тун их тэмцэлдэж эсрэт зай улам их гүнзгий танилцах хэд тус бүрт зохиолын баатруу тоглогчоо аргалшгүй байдалд хүсэлтэй байдаг билээ. дын ямар нэгэн дүрийг хуваан оруулахбуюу ялангуяа өөрөө Леинн ямар сурч байсан, У- өгч, өөрөө Тарас Бульбын ро- тийм байдалд орж, түүнээсээ га таар сонирхон оролддог, хэнтэй яийг авчээ. рах арга замыг сСсувэгчилэн оло БаЛААААЛАЖААЧ тэ СОНГ ) ) ЛЬ СОГРТВЕНА эчудий 152222 995Хэ. тэмдэглэл , ! : ТАГ Еслолын дүрэмт хувцсаа өмсч гал 2 улаан бүчээ намируулсан өсвөрийн Сүх баатарчууд хүндэтгэлийн шугам жаг- саалд жигдэрлээ. | Салаа дуулж бай! Нөөмхөн! 1968--1969 оны хичээлийн жи лийн тайлан илтгэх сонгуулийн хүндэт- гэлийн шугам жагсаалд бэлтгэ! гэсэн ко шанд орон даяар цуурайтлаа. Салаа бү вэг бүлгэм бүхэн нэг жилийн дотор хий сэн ажлаа дүгнэн ирэх жилд ажиллах бүлгийн зөвлөлөө сонгох сонгуулиа хийх гэж байгаа нь энэ билээ. Нийслэлийн 22 дугаар дунд сургуулийн ннонерийн нэгэн бүлгийн сонгуульд зориулсан шугам жаг саалын ажиллагаа дуусч тайлан сонгуу- лийн хурлын. ажиллагаа эхэллээ. Бүя- гийн. дарга Цэрэнпагма тайлангаа тавь лаа. Энэ бүлгийнхэн Лениний мэндэлс- вий 100 жил, болон их ойнуудыг угтсан 3 окилийн алны хөтөлбөр зөхиогөөд ажил заж байгаа бөгөөд уг төлөвлөгөөнөөс үндэслэн саяаадын 3 жилд хийх ажлын төлөвлөгөөг боловсруулсан байна. Бүл: тийн зөвлөлөөс энэ хичээлийн жилд «Дуучин бүжигчин болцгооё» | «Хувьє- талт үеийн шинэ хүү гар өргөн ёслоно» зэрэг сэдэвт ажил зохион явуулжээ. Бас сурагчдын болон пионерийн дүрэм судлуулан шалгалт авах ном уншлагын тзэмцээч явуулах, сурагчдаар богино ХУ гацаанд ярих ярианы сэдвүүд бэлтгүүлэх салаа бүлгийн аварга даамчин, дуучин, бүжигчин, хөгжимчин, уран уншигчдыг шалгаруулах зэрэг тодорхой ажлууд хийжээ. Бүлэг салаалаас зохиосон ажилд сурагч Алтангадас Бэлэгт, Батбаяр, Дэл гэрмаа, Батзаяа, Цэндмаа, Дэлгэрмаа нарын зэрэг олон сурагч идэвхтэй сайн оролцсныг дурдлаа. Тайлан дууссаны дараа сурагчид саналаа ярилцлаа. Су- рагч Эрдэнэцэцэг: --ПЇнпонерийн ажил бол бидний ажил узраас өөрсдөө санаачлан өлөн төрлийн сонирхолтой ажил хийх хэрэгтэй. | ГЭ- тэл манай бүлэг салаадын Дарга нар өөрсдөө ингэж ажил санаачлахын өрөнд багшийн амыг харж суудаг гэм бас бай ва. Ирэх хичээлийн жилд шинээр сөнгог ялох бүлэг салаадын дарга нар уг дутагд лыг давтахгүй байж багшаас зөвхөн зөв лөлгөө авч ажиллах нь зүйтэй байна гэв. Сурагч Лиза: --1970 өнд болох Лениний мэндэлс- тн 100 жилийн ой 1971 өнд болох ар-. дын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж авги ашнараа улсын тэргүүн аүлэг.. болох үүрэг амлалт аван ажиллах санал дэвтүүлтмээр байна. Миння энэ сайалыг шанай ангийнхан хүлзэн авч дэмжинэ гэ дэгт би итгэж байна гэлээ. Дараа нь сон тууль болж булгийн “даргаар сурагч АЯ- Завгаласыг сөнгөлөө. 1969-1970 оны хвчэээнин жилийн иионерийн идэвхтнүү дийг ийнхүү орОи даяар сонголоо. Д. МӨНХ-О9ЧИР яаж үерхдэг, хэрхэн суралцдаг, яаж тоглодог байсан зэрэг асууд лыг хүүхдүүд нх сонирхдог. Ер нь тоглоом хүүхдийн аюьд- ралд чухал байр суурь эзэлдэг байна. Володя Ульянов хөдөлгөөнтэй, дуу чимээт тоглоомд нх дурлаж түүндээ аль болох олон хүүхдийг хамран оруулахыг эрмэлздэг байв. Володя өөрөө янз бүрийн тог лоом зохион, бодож өвсруу- лан тоглодог байв. Ном сонин унш саны дараа шинэ сонирхолтой тог лоомыг Володя зохион боддог Бид, Улавнбаатар хотын уйлдвэрийн номбинатын фабринийн ажилчин Д. Зүйлээеэ..та.таятэаэиээзээлэтэааелл-ааат-лалтза сү... .ө. тай хоолойгоо засаж, --За, хүүхдүүд ээ! Би та нарт болсон нэг явдлын тухай? ярьж өгье!-гээд яриагаа эхлэв. -21939 оны долдугаар харыг 7-ны өдөр би салаан даргаас ти шаал авч хоёр нөхрийн хамт Эр- гүүлд гарсан юм. Бид гурав (Их уулын ар тал Хайлааст голын урд талд Элст мананы ойролцоо явж байтал алсад хэсэг хар юм хөдөлж харагдав. Би дурандаж харвал 5 морьтой япон цэрэг байлаа. Би. нэг цэрэгтээ 3 морио бариулж нө гөө цэрэгтэйгээ хоёул окоп ухаж байлдахад бэлтгэлээ. Бид бяцхан гувээн дээр байсан учир эндээс дайсантай байлдахад тохиромж- той байв. Ингээд 8 японыг ойр- тож ирэхэд 200-гаад метрийн ой- роос хамгийн түруүнд явсан хоёр хүнийг нөгөө цэрэгтэйгээ онь хоя- бон буудаж унагалаа. Япончууд БИ АДУУЧИН БОЛНО Би бүр дөрөвдүгээр ангид бай-: “хаасаа эхлэн эмнэг сургасан юм. Миний ах Уламбаяр Баянчандмань сумын адуучин. Ахын, морь сайн уургалж, эмнэг дор нь номхаотгодог нь надад ондгой санагддаг. Ах шиг адуучип болбол энэ яваа насы минь Тэр өөрийнхөө ролийг юм бүх- нээр нь дуурайн, морь гэж уна сан саваа модоо «Чөтгөр» гэж Тарас Бульбаг дуурайн нэрлэж сэлэм байв. Хүүхдүүд модоор хийн барьж, соннрхолтой зугаал гыг Володягийн удирдлагаар Ойр орчныхоо өй модонд хийдэг бай жээ. Володя янз бүрийн сворт тоглоом соннрхон оролддог байв. Симбирскийн. нийтийн гулгалтын газар цанаар ч буухааргүй өнд реес тэшүүрээр гулган бууж бай жээ. Володя 7--8 настайдаа ЭШ- гээрээ заалгаж шатар тоглож сурчээ. Тэр «Гар л хүрсэн юмаа БИДНИЙ ТӨЛӨӨ ТУЛАЛЛАЖ ЯВСАН ХҮН лж гутлын Зандраа- тай уулзаж, Халхын голын Өайнд мориноссоо. үсрэн бууж морцороо самгаалалт хийж буудалцаж эх- тэв. Гэтэл нэг япон цэрэг энэ чө- лөөнд морьтойгоо зугатан холдож байлдаж явсан тухайгаа ярьж байхыг хараад би буудсан боловч өгөөч гэж хүсэв. оөносонгүй, морины нь хондлойг Дашпунцагийн Зандраа гуай “бїэдэвээ. 1 цуёатажчявсамаяысос ацааги Завхан аймгийн Нөмрөг сумын чявбан слугат нд) | отүйцэгРдсэнчзүй. харьяат хүн юм. Зандраа гуай “Хөёцлаа(буо6 д:ррэгтэй!ны сбейєя- хїдрн эх эн6. ээммоууманжо бая хяэаан алны хүчэвр,давшанн байсан (6бө-. ловч! бид:хоёулч биеэ: сайн: далд лэг “буудалмаж ! байлаа. Хоёр: цаг ххаир- тэн» байлдаж. дай (7) оцээгаййг 0бу? цохилоо. Ингэвд »мөрь: бармач | хэрэг! бүтвэ:гээн!бигбөлдөг. Би: сүү- дийн Зсонилд Ү00 нвахам: эмнэг: сур- талаа. Элэгхавар/бигхөєр дахь эмтэ гээ сургахаар, ,барьж гаваад:байна. Би гдолдугааргангаатөгсөод эногзун адуучин болно. -Багнэгмар: чхамт/ сур даг пөхөдлааднь Чсүүний) оюныь дэм, звиж! байна. “Аав, надад шинэ гэмдэл төхөөрч, егнө гэсэн. “Ажуулип! болохо хөд хазаар, ногт, чөдөр. тушаанаас: ВОЛОДЯ ТОГЛОХ ДУРТАЙ БАЙСАН хыг нх соннн гэж үздэг байв. Эсрэг тоглогчийг нйм . байдлаас гарах нүүдэл олох нь | Володяд нх таатай байдаг байв. Харин хэн хожих буюу хожигдох нь Володяд сонин бит байдаг байжээ. Эцэг Илья Николаевич нь хүүх дүүдийнхээ тоглоомд биеэр орол цож тэдэнтэй яг хүүхдийн адил тоглодог байсан нь тэдний төг лоомыг ихсонирхолтой | болго. дог байжээ. Володя ямар нэг хүч шаардахгүй хялбархан тоглоомд дургүй байв. Энэ бүхнээс үзэхэд сэтгэн бодохыг шаардах буюу би сийн хүч чадлыг сорих тоглоом Володягийн сонирхлыг их татдаг байжээ. . Володя чадамгай сэтгэн бодогч зохион байгуулагч, | нөхөдтэйгөө хамтач нөхөрсөг, цовоо сэргэлэн хүүхэд байсан юм. АРСЛАН, ДАНЗАНДОРЖ цэргээ 8 дугаар заставт мэдээ хүр- гүуулж, араас хүч ирж япон цэр- гүүдийн савтай бичиг, үнэ бусад зүйлийг хорооны момиссар Цэвэгжав хурааж авсан юм. Энэ мэтээр бид дайсантай амь хайрлал гүй тэмцэж явлаа гэж .Зандраа гуай ярив. Зандраа гуай. Халхын голын хязгаарт Дотоод явдлын- хилийн долдугаар заставт (дарга нь Намбаяр), 1939 эрж 1939 оны 10 дугаар сар хүр ямаасттатааааааа затайа-. тэл цэрэгт алба хааж түрэмгий » японтой тулалджээ. Үүнийг нь ї үнэлж ийм нэгэн үнэмлэх гар- у диулжээ. 1. БНМАУ-ын Дотоод Явдлын хязгаарын 24 дугаар тусгай отряд дугаар 689, 1939-10-18-ны өдөр. Үүнийг үзүүлэгч. Зандраагийн бие нь нам засгийн тогтоол бодло- галан дагуу ардын хувьсгалт гийн гахбыг хааж байхдаа “Мөн “рлоган:29 сонд манай: Өврхеин: хяагварт халдаж:давталсон “ямөмы. /Лдайнчиуд лугаа! умаргашгүй удвөр, |. « ойр хомдгдор гэх рмыг төлөө. зүтс! гэгээн явсан багөврийн ,улсын түү: "хэнд! тэмдэглэлтэй ажилд! гар (бие: сюолцон гявсныг “тэмдэглээ тэмдэг: чаюсан үнэмлэх “хвдгалуулав. Ахмад: БАТ-ӨЧИР: Дивизоны. отрядын хомиссар ЦЭВЭГ?НАВ гэжээ. : Штабын: даргагллачээнгүйсахмад Зайчин: /Дашлунцагийн Замдраа! гуайг бидний: жаргаллан төлөө. ги: гэж тулалдаж явжээ: Сурагч Л.СХҮРЭЛБЯАЛТАР ё . 4 є ! : 4 эхлээд:бэлтгэл их-харэгтэй: (Би-энд бүхнийг: бүрдүүл л: байна: /Гөвгайм шин саргэлсн суун, Апдархаги Гдэл: Эмнэг сургасны гучир!тдж "майг удаа дараа шагнасан:!НЭРӨЛ жодааргэмнэг:сургуудах, вур “Ч нэгдлийн эмтэг сургах: "Төв: займгийн 10 онд .. цэрэгт Эф - гэ ЗУНЫ АЖЛЬ Д. ГОМБОСҮРЭН, (Аймгийн пионерийн зөвлөлийн дарга) Цагаан-хайрхан сумын бага сургууль зүс нэгт торьтны аялал зохиож, урим тын зусланд амарч байгаа Говь-алтай аймгийн пионерүүдийг Завханы нутгаар, Завхан аймгийн имоперүүдийг Говь- алтайн тутгаар аялуулна. Үүнээс гадна пионер сурагчид, багш, | МХЗЭ-ийн ажилтны хамтарсан тойрон аяллыг говь, хангайн хоёр чиглэлд зохиохоор бэлтгэж байна. Мөн Хуримтын шиояе- рийн зусланд аймгаасаа 300 гаруй їїнд иер сурагчдыг хамруулж зуслангийн Ї зЗэлжинд инонерийн идэвхтний зуны Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн П бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлэх тухай асуудлыг ерөнхий бо- ловсролын сургуулиудын захирал, эрх- лэгч, пионерийн ахлах удирдагчид,сум, хотын ХЗЭ-ийн үүр хорооны нарийн бичгийн дарга нарын хамТарсан зөвлөл төөнөөр хэлэлцэж Пионерийн Төв Зөвлө лийн бүгд хурлын шийдвэрийг бие- лүүлэн В. И. Лениний мэндэлсний 100 шилийн ойг угтаж зохиох ажлын нэг сургууль, ИЇ ээлжинд урлагийн үзлэг шилийн төлөвлөгөө гарган ажиллаж явуулахаас ТадНа зусланд зохиогдох байна. 7 р 2 7 22212220 Ф/ / 02:07) 4-Ж 74 т/ 28442777 Ы 8817: -ЭВЭ Эмили”... соёл хүмүүжлийн ажлыг улам «сайж- руулж зусланд хүүхдийн номын сан лагийн бригад очуулж үйлчлүүлнэ. Эрдэнэ-Очирын түрэвэР 10 жаал, сонцэнгэл хотын 10 жилийн сургуулнуд хөдөлмөр-амралтын зуслан байхуулж, сурагчдыг 8--4 зэлжээр ажихлуулж амруулна. Мал хашаажуулах ажилд 150 гаруй инонер сурагчид зуньшхаа вш таар 6 бригад болон гарч ашиллана. нгэж шнонер сурагчдын зуны аюрал- таар хөдөлмөр, хүмүүжил, амралтыг зөв хосолсон олон төрлийн ажмьд зохио. хоор Завхан аймгийн сургууль, швснэ- рийн байгуулла! шамдан ажиллаж байна. Сургууль хөврын шэдээллийн - өдрөөр зуй цагт шивэр сурагчдын душд . зохиох хүмүүжлийн ажлын « гарч намрын тэдээллийн өдрөөр бохнєө. өон ажлаа дүгнэх болно. р, Цагаан-хайрхан сумын бага сургуу- ийн туршлагаар сурагчдын амрах байр шилтын судалгааг гаргаж, зун цагт зө хмох ажлынхаа хэлбэрийг сойгон авах ажил зохиож байна. Сурагчид олноор амрах сум, хотын төв, сүүний завод, бригадын төв зэрэг төвлөрсөн газруу- дад янз бүрийн насны хүүхдийн нионе- рийн бүлэу, нөхөрлөл амралт байгуулах зохион байгуулалт хийж байна. Сур- гууль бур янз бүрийн насны хүүхдийн вионерийн бүлэг 2-оос доошгүйг бай- туулж ажиллуулна. Монголын залуучуу дын анхдугаар тойрон аяллыг угтаж сур тууль бүхэн имопер сурагчдын хол ой рын тойрон аяллыг өрөн нутагт зөхио- ПИОНЕР СУРАГЧДЫН АНХАН " Халхын толын 30 жилийн ой угтаж, МА-оры хотноо Элдэв-очирын нэрэм- жит ) жилийн дунд сургуулийн дэртэ Дэх МХЗЭ ийн хороо, Нионерийн бүл ГЭМИЙН ЗӨВЛӨЛӨӨС, тойрон аяллын анх- ны цувааг гаргалаа Аялагчид Улиак тай хотоороо аялж, ШАТНЫ ТОЙРОН АЯЛАЛ хувьсгалын дурсгаят газруудтай зивил цан, энэ талаар сайн. тадэв шартийын Вавуу гуай, эвлэлийн уугши гинтүүдийн нэг Гомбо гуай эзарэг хүмүүстэй заж Хатанбаатар Магсаржавын цөрг байрлаж байсан газар, цагааны ортодол Вандановыхиыг бут нохисон тазар, Ха гонбаатар Магсаржав гувйн хуввсэашын икил явуулж байсан байшин, зарвг эрт тий түүх дурсгалт газруудын тухай то- дорхой яриулан, дурсгалт хсезруудаар явж үзлээ. Мөн аялагчид Унмастай хо- тынхоо эртний ба одоо, ирэвдүйн байд- ЛЫН туха судалж »єджээ,. аймгийн сумын 10 жилийн -дунд сур- гуулийн «Гэрэль кино театр байгуулагдаад, 5 жил гаруй Завхан Нөмрөг “| ажиллахдаа сурагч, пноне- "рүүд, хөдөлмөрчин олонд уйлчилж тэдний хайр таларх лыг хүлээжээ. Гзрэл кине театрын дарга “Чойжилжав, ҮУАМрдсан. багш нар зрихдаа, Манай кино театрын хүүх дүүд нино аншарат моторын бие ангийг судалж, сурагч- дыг тэргэжүүлэх үеийн нө- хөд, хөдөлмөрчдөд инно ур- лаг ухуулгаар үйлчлэх зорил готой ажилласай юм. Ингэс- пэзр 7 хоногийн 2 өдөр су- рагэнд хөдөлмөрчдөд нэг мэг удаа үйлчилдэг болов. Тэ гэхдэз кино лекц, кино үдэн Хадбаатар лэг иинӨ асуулт хариулт кино урлаг гэх мэт олон хэлбэрээр ажлаа зөхнөдөг. Мөи амралтын үеэр хөдөө малчдын сургуулиудаар явж ажилд нь туслах, кино урлагаар үйлчлэх ажлыг хий дэг болсон иь манай кино театр эцэг эх хөдөлмөрчид- явуулах тэй-ажлаа холбон Хумасимжлчлсулллн л мал лалүлуйшлй «Гэрэл» кино театр сайхан эхлэл болов. Мөн эцэг, эх хөдөлмөрчдийн 0бо- лов сурагчдынхаа есанал хү- сэлтийг авч, ажилдаа тус- гам ажилладаг. Ажлаа жил, улирал, «сараар төлөвлөдөг болсны дээр онол, ирактик, хүмүүжлийн гэсэн 2 чиглэ- лээр төлөвлөдөг. /Ингэснээ- рээ 7 хоногт 1-2 удаа онолын хичээл заалгаж түүнээ нрак тик ажиллагаан дээр туртинх хийх дадлагын ажил хийдэг. Үүний дүнд энэ хичээлийн жилд хүүхдүүд кино авиарат моторын бие ангийг бүрэн су далж мэдлээ гэж ярилаа. Хэн нь ч кино тавих, мотор анпартын хялбар гэштлүү- дийг засах чадалтай болсны дээр кино тайлбарлах, ойл- гуулах уран авьяасыг эзэмш жээ. Энэ хичээлийн жилд су мын төв, хөдөөд киногоор 37 удаа 5670 гаруй хүнд үйл- Сурагч Б. ЗХУИВАТ миалөлдөлллл лө өө өххрртыхЭВхтггөэсэтэч чилж кино орлогын төлөвлө гөөгөө биелүүлэхэд үр н- тэй туслалцааг үзүүлжээ. гэснээр тус сумын инно орло гын төлөвлөгөө сар бур бэе лэгддэг болжээ. « » Ш- но теєаїр Өсвөрийн єэргий- лэгчдийн бүлэг, шуудан хө роо, рэдио станц зэрэг буеед: сайн байгууллагууд- тайгаа ажлаа нягт зовдбон бне биендээ харилцан үту«в- лах журмаар ажлаа явтуул- даг болсон нь сурагчдын хамт олонч хүмүүжлийг сайжруулах хэлбэр божтээ. Ийнхүү ажил бүхэн шү ав зоригтой урагшилж а «Гэрэл» кино театр нь В.И. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн өйг угтаж Лецивий ту- хай, “Зөвлөлтийн ард түм ний тухай сурагчдад гүн бат мэдлэг олгох зорилготой ажиллаж байна. Г, МАНАЛЖАВ бүлэг нэг төрж, соёлч нөхөр мий лөл нэт цол мандатаа авлаа. Ло инний мэндэлсний 100 »жялийн ойг угтсан сурлага хүмүүжлийн нэг жилийн гараанд сургуулна- раа гарч улсын тэргүүний нио- нерийн бүлгийн үүр 9 анги авч ажиллаж байгаа нь энэ идэвхт ний ажлын үр дүн билээ, Гэрэл зургийг Г. САНДАГ, шиш шиш цццицццтгцицицэичицили Г 5.ОЭНиэлииниШ 7, “ысссэшогшшшсш. (ЙГ ШИШ СУРВАЛЖЛАГА Ноднин хавар сургууль тарахад хэд хэн хоног үлдэж байлаа. Сүүлийн на гийн хас авг УЧАН: шАКшанх «А» ангийнхан. хининрийн үзэн» сонины шинэ дугаарыг авч ангидаа цугларч амтархан МэуроВэЬ 4 ас, ХРЧүГ --Найзуудаа ер ньэнэ. болзлын дагуу ажиллаад үзье. мад жигд жил дараалан 100 хувь сурсан, тэгээд чсурлагын саун Үе гүэсалүлыы муугүй. Сургуульдаа хэд хэдэн удаа ангиараа ралгарал, алс с ХҮ лэн л хичээвэл болох юм биш үү? гэж салааны дарга бяц: үн ван анал гаргахад нөхөд нь дэмжиж энэ саналаа улмаар сургуу гаанд дэвшүүлэн тавьжээ. аймгийн Төсонцэнгэл зотын 10 ж өнгөрлөө. Завхан н - ыд жилийн дунд сургуулийн Очирбал даргатай 4 нйв «А» авгийн шонерийн 13 дугаар бүлэг улсын тэргүүн бүлэг болохын төлөө автагтаа шалгарав. Энэ й лт гэвэл: Ү ЛьЦ гү дараалан ангцараа 100 хувь сурч авгийн бүх сурагчдын 81.3 хувь нь онц ба сайн сурч байна. Ө"”””” 7777 1 11111 10 УаУилмгүйлжүлүлүлй ймлилэлүлллмлилибилМбүЛ РУААЛЛУЛЛМЛММААЛӨЛЧЛЛИЛМУААААЛАААА шиинийнцанашинишинцанцинишииншининшинининининииинишиг талааааахаах.. адил аж й илаха« ал лааатаас аа а.х. МАНАЛЖАВ зипипнинитинийиннийтнинишийнишинтийинийнйшинииниииинни Хэл бичгийн улсын анхдугаар олимпиадад аймгаас шалгарч улсын хэм жээгээр 4 дүгээр ангнудын дундаас 3 дугаар байр эзэлж, математикийн олимпиадад сургуульдаа түрүүлжээ. Орчин тойрноо судлах өлөн арван. аялан экскурс зохиож цэцэгт ургам- лын 20 альбом, өнгөт металл чулуулгийн 16 төрлийн хайрцагт цуглуулга хийжээ. --Бүлгээрээ үечилсэн дэвшилийн нэг дүгээр шатны болалыг хангаж 6 сурагч 5 онцын эзэн болжээ. --Алдагдал хаягдал төөц баялгийг арвин ихээр эээмшиж 4840 төгрө- гийн цэвэр орлөгө сургуульдаа өруулак. --Ипоперийн тангараг, чин эрмэлзэл, болгож, бяцхан дүү нар баатарчууддаа тавиулж бүлгийн ажлаа тогтмол жуулж «Намын алдар», 4 баяр» «Номын ертөнц», «Лениний бага нас» зэрэг сэдэвт бүлгийн ажлууд явуулж, бяцхан номнууд хийжээ. --Хичээлээс гадуур явагддаг бүлгэм дугуйяанд ангиараа хамрагдаж 16 сурагч утсан ба хөөрөгт хөгжим тоглож чаддаг болж ангиараа З удаа кон- церт бэлтгэн тогложээ. Одоо туе бүлгэмийн бүх шионерүүд цана тэшүүрээ, гуяган сурч, 70 хувь нь шатар тоглодог болжээ. Тийм ч учраас сургуулийн биеийн та» ирын олимпиадад бага ангиудын аварга болов. 3 Ажил үйлс, авьяас сурлагаараа шалгарсан бүлгийнхэн В.И. Лениний мэндэлсний 100 жил, жилийп ой угтсан сурлага хєдөлмөрийн аяндаа гарч ангиа “дундгүй 100 хувь сурахын өндөр зөрилт дэвшүүлэн ажиллаж байв. ес: Ц.ЭРДЭНЭБАТ дүрмийг хүүхэд бүхэн мөрдлөг Л) 7 ГЖТ-ОУЛЖЄЖ р 9 "р тлайгж 3 ) ТЭТРГЭЭЭЬАРЫДӨНСГХ ЖЭЖЭЭ З.ВӨСКРЕСЕНСКАЯ НУУЦХАН “Коёрдугаар сарын сүүл чээрсэн. Ульяновын гэрт нэ- гэн сонин явдал болжээ. Тэднийд алхны тогших Ччи- мээ, оёдлын машины тажиг нах, хөрөөний шуугих, хаях нах дуу үл тасрах болов. “Хүүхдүүд гал тогооны өрөөнд эцэг эхээсээ хонроод ямар-нэг нууц зүйлийг ярил цан ,толгой холбон їиивнэлдэ нэ: Ижий нь тэднийс шаар -дахад хэн ч ямар ч гэм “хий”. сөзгүй юм шиг байр “байран даа дүнхийн сууцгаана. Аня, Саша, Володя, -Олл пар хоорондоо ярилцан өөрс дийнхээ нууцыг эцэг эхдээ мэдэгдэхгүйг хичээнэ. Эд нээс гадна бас Маняша, Мн- тя гаж: бий, Маняша хоёрхон. частай, харин Митя 6 настай бодовч зүгээр байж чадсан гүй. Тэгэх тусмаа нжсий нь тэдний нуудыг мэдэх ёсгүй байлаа: Митя орой тэссэнгүй ижийдээ очоод: Ижээ! бидэнд нэгэн нууц юм болоод байна, Тайд хэлэх үү? гэж шивнэхэд, т-Үгүй сонсохгүй! Нууцыг тууц хэвээр нь хадгалах хэ- рэгтэй. Хэлж болохгүй гэж ижий нь хариулав. Тэр орой ижий нь нууцад нь саад бо- лох байх гэж бодоод. Дд давхарт байгаа хүүхдүүд дээ рээ очилгүй хоолныхоо өрөөнд инээмсэглэн алхаж үе үе амран сууж байжээ. Тэгэхэд Аня: --Ижээ! Би хичээлийн үед өөртөө мөнгө «хадгалж байж болох уу гэж гуйлаа. Түүнд яагаад мөнгө хэрэгтэй болс ныг ижий нь асуусангүй. Мөн хоолны өрөөнөөс 0ёд- лын машиныг Аня яагаад өрөөндөө авчирсан тухай ч тэр дуугарсангүй. Аав нь өө- рийнхөө өрөөнд суугаад тэд ний нууцыг мэлэхгүй юмсан гэж чихээ «таглан» ажилла даг байлаа. Орой нь хоол идэх үед Но- лодын бужгар үсэнд зомгол орооцолдож, Олягийн хүзүүн дээр өнгийн утас мушгиагаа раа тавнатай байхыг, мөн Мн Ч НҮ улаглсач яги ЯУВРТЭВДАР 77: зэр глгЛллгсМНЫа шит гийг үзээд эцэг эх нь бас Я дуугарсангүй. Энэ орой аав нь Сашатай шатар тоглохыг хүссэнгүй... Зөвхөн цаг л энэ бүхнийг үл хайхран одоо Ун тах цаг боллоо гэж дохно өгөн араа дахин цохихкоо үл мартана. Илжийгийн төрсөн өдөр гур ван сарын зургаан ойртлоо. Энэ.баярт өдрийг угтан нууц минь доод өрөөнд буусан байх ёстой. Гэтэл аав нжий хоёр танилындаа очихоор “явцгаалаа. Саша, Володятай цуг гялгар тосоор тосолсон шалаа. арчин цэвэрлэж, бас эгчийнхээ ба өөрсдийнхөө ша гавчийг арчлаа. Шал ба ша гавчууд толь шиг гялалзана. Аня: Оля хоёр. өөрсднинхөө тууз ба ахынхаа цамцыг цар даж индүүдлээ.. Минтя төг лоомуудаа хайрцагтаа хийж аятайхан янзлав. Зөвхөн Ма- няша л уйдахгүйгээр зүгээр сууна. Оля түүнд өөрийнхөө нууцыг өгч тоглуулжээ. Бүх юм бэлэн болж тэд аав, ээ- жээ ирэхийг хүлээн мөч тоол но. Гэнэт гай тохиолдлоо, Оля, Аня дээр гүйж ирээд “--Хараач! Маняша үүнийс хайчилж орхисон байна. Яа- хав? гэж.сандарна. Аня шүүрс алдан түүнийг аваад “ахдаа -өчлөө. Володя Анягийн уйлахыг хараад: ха лааснаас алчуураа гаргаж ну. лнмсыг нь арчаад, “битгий уйлаарай одоохон аргалахыг бодье гэв. Саша үүнд гутар сангүй харин сүрхий гэмтсэн энэ нууцыг янзлах арга ол лоо. - -.Саша зурж эхэллээ. Аяя утас нийтгэлээ. .Володя түү нийг зүүнд сүвлэв. Оля сая л нүдээ арчаад ажилд ор лоо. Одоо Олягийн нууц бүүр ч гоё болжээ: Гурван сарын байхад байдлаар болчихоод ижий ердийнхээ тайван унтсаар, дөнгөж хүүх дүүдээ сургуульдаа явах үед л сая сэрлээ. Энэ өдрийн хнчээл ер би" зургаан шийн урт “үргэлжилж бай гаа юм шиг боллоо.- Хичээл дуусмагц Саша Володя хоёр эмэертэйчүүдийн сургуулийн дэргэд очиж, эгчтэйгээ уул заад гэр рүүгээ явцгаахад хаврын нар Туяаран гудам жааз баязын хяруу гялтгана на. Харич аластуу шиг дуулж байхыг .Володя олж “сонсжээ. Тэдний гэр баярын байдалтай,боллөоо.. Ижий хамгийн сайн “хувд саа өмсөөд аавтай нь уг: том өрөөндөө хүүхдээ хүлээ нэ, Хүүхэд нь дээд өрөөнөөс, их л хөгжөөнтэй шуугилдан айсуй. Тэд нар зургуулаа хос хосоор гурван хэсгээр ша таар: бууж өрөөнд орлоо. Тү рүүнд нь Маняша Митя хоёр дараа. нь Оля, Володя хоёр, тэгээд Аня, Саша хоёр явна. Тэд тус бүр өөрсдийнхөө нуу цыг хажуудаа барьжээ, Одоо тэд ээжийнхээ дэргэд Я энэ эх болно! Тасалгаанд ороод хөг ту- сай зурсаан хос цогтой яү турлаак дээр ээжээ нэвхт харцгаайнн. Ээжий яьв өнөөдөр яасан гоё болов оо! Тэр цагаан захтай хөх пла тя өмсөөд бас цан цагаая үс нь өндөр духанд нь хажлага адил псохижээ, Түүний сай хан уруул нь инээмсэглэн, нүднээс нь нарны өч бадер ма. Аав нь ёслолынхоо өмсгө лийг өмсөөд ижийтэй цус бая рын ширээний -цаана сууяа. Аня: урагшаа гараад Бид ний. хайрт нжээ! Таныхаа төрсөн өдрийг тохиолдуулан ямагт эрүүл энх, аз жаргал тай, баяр хөгжилтэй байхыг тандаа бид ерөөе! гэж. чанга дуугаар хэлэв. --Баярлалаа! Хайрт хүүх дүүд минь баярлалаа! гээд ижийн дуу нь зангирай Нү- ДЭНД нь нулимс гялтганак: --Аия 2 Моняш аа! нааш ир аяалхан дуудав. Маняша ижийдээ. очоод өөрөө жигнэсэн-бяцхан. бөө воо өгөөд ижээ! Үүнийг ам саж үзээч гээд өвдөг дээр нь авирхал ижий нь жаахан тас гэж даж амсаж үзээд оо яасан сайхан амттай юм бэ? гээд бусдыг нь Маняшагийн аманд хийв. 5 Метя өөрөө зурсан гоёмсог цэцэг ба амьтны зургийг дуг туйнд “хийгээд алган дээрээ тавнад уруулаа унжуулсаар ээждээ авчирч өгөв. Митя үү” нийг хамгийн сайхап тод өн гөөр өөрийнхөө оюун санааг дайчлан зурсан Мянай жаяг: хэвстэжэжэттэшгэжэхлтээ- т-ггтэ Огт т---- ол 2211-2222: Инас 26832..26333.-: 2 38:24 Х22-22-36:387 ЭДЭР ЯНдаЖчс Эл айн мэл Хаа нэгэн хуудсан дээр “Дорогая мөтөчка. Поздравляю! Митяе гэсэн 4 үгийг хөчээнгүйлэн бичжээ. Ижий нь түүнийг уй ашаад, -- 22 Хараач яасан гайхамшиг тай талархал вэ! гээд аавд нь өглөө, Аав нь Митлгийн бэлгийс маш их тааллаа. Оля ээжийнхээ өвдөг дээр жий түү тавилаа. Тэр ногоон жия түү дээр талын цэцгийг алаг луулан хатгаад дунд нь том улаан намуу цэцэг зуржээ... --Энэ яасан сайхан жин түү вэ-жинхэнэ хаврын нуга шиг ялангуяа энэ намууг “ятаргсайхан хийнэ вэ! дэлбээ нь салхинд найгаж байгаа амьд юм їшиг л хийжээ гээд ижий нь өхөөрдлөө. Маняшагийн хайчилчихсан нүхнээс болж санаа нь зовж байсая Олягийн санаа сая Я тэс амарлаа. Харин Манлша жинтүүг хараад би буруутан гэсэн шиг ижийнхээ чээжчнд толгойгоо наав. Володя, --Энэ жийтүү л .давлаа. Ижий түүнийг ях таалж бай- на даа гэж бодоод санаа ал- дав. Тэгээд тэр даруй цонх той жижигхэн цагаан ү үүрээ шал дээр тавиляа. --Ижээ энэ шувууны үү- рийг би гал тогооны дэргэ дэх хайлсанд өлгөе. Үүнд шувууд ирж суугаад танд сайхан дуулж өгөх болно. Тэд түргэн ирэх байх гэлээ. --Ямар сайхан юм бэ? гэж ижий нь баярлаад --Намайг багад манай цонхны урьд яг ийм үүр бай сан юмсан. Тэр үеэс хойш би шувуунд нх хайртай бол сон юм, Баярлалаа! Володя минь! гэлээ. Саша цаасанд боосон бяц хан банзаа гаргалаа. Үүнийг Саша эвийн хөрөөгөөр мод тєлх хүсдэг мод байна гийг гаргамагд л мэдлээ. На сан, яасан алтайхан хадгаяья гэлээ, Эцэст хэйн өд шиг зөөлөн, засчээ. Эжий нь түүнийг гэд дад ийм мод байхгүй юм хийсэн юм бэ. Харин үүе “Дээр талк зүсэхэд харамсал- гамтай ! вь Анягийн ээлж боллоо. Тэр нууцаа нээхэд хүрэн эдээр зах ба эмжээрийг нь хийсэн шар өнгийн гадартай дэгдээ дулаа хан ноосон цамц гарч ирлээ. Үүний даавууг тэр анхны ца лингаар аваад өөрөө эсгэж оёжээ, Ээж өмсөж үзээд Яг тохирсон учраас дахилс таяя- жээ. : Яагаад ч юм бэ нээгдэхэд Аав нь лээд С Эз! Эрхэм нууц минь га раад явчихлаа, тэр одоо энд байхгүй хэрэггүй болжээ гэ хэд хүүхэд нь тнээлдэн шуу гилдав. 3 тай. Би үүнийг тун хаалга инээмсэг Зургаан хүүхэд ширээ. той. ( рон суулаа. Мария Александ ровна халуун тогооны дэр гэдг суухад Илья Николаевич нөгөө талд нь суулаа, --Манай ээж хэний төрсөн өдрийг тохиолдуулан “өгөх бид бүхний билэг над” бий гээд аав нь дугтуй дотроос гэр бүлийнхээ хамт татуул сэн гэрэл зураг гаргалаа. Энэ зургийг Өвлийн нэгэн салхитай өдөр аав нь авсныг хүүхдүүд санацгаалаа. Тэ гэхэд их удаан амьсгалах гүй, нүдээ ирмэхгүйгээр сууц гааж билээ. Зургийн аппара тын толгойг хар даавуугаар бүхээхэд Маняша айж бай сан сан. : Аа! харин одоо тэдний урьд сайхан гэрэл зураг бэ лэн болжээ. Яасан сайхан хэрэг вэ. Орос хэлнээс АУДС- оюутан Д.БАЙГА : сайхан ХУЙ юм. Тэгээд ны навч шиг гоё хэлбэртэй өрчуулав. ? Ха| эгч | /84:39- йн, 77с94 ариуцаагатай эрхлэ , х-----. --. р го то. Д. Сүхбаатарын тэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэнлэв. : Индекс» 1409 А--40208 6 отож ХЭРГИЙН н ТӨЛӨВ Х3. “ХЭЗЭЭД Б? Б Э 7-7 байгтун) Эмжит//онга бий йл Лөа ХҮНДЭТ З0ЧИДД00 Зөвлөлт , Соцналист Бүгд Найрайлэх Холбоот Улсын Дээд Зөвлөлийн " Тэргүүлэгчдийн дарга, Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Нам, Зөвлөлт төрийн гарамгай удирдагч дын нэг, олон улсын ком- мунист ажилчны хөдөл- гөөний нэрт зүтгэлтэн Ни колай Викторович Подгор: сФ ный Бүгд Найрамдах Мон гол Ард Улсын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн дарга нөхөр Ж. Сам буугийн урилгаар манай оронд өнөөдөр албан ёсоор найрсагаар айлчлан ирж байна. - Николай Викторович Подгорный 1908 онд ган цутгагч укранн ажилчны гэр бүлд төрөөд, 15 нас- тайдаа механик засварын газрын слесарьч болжээ. Н. В. Подгорный Киевийн хүнсний үйлдвэрийн тех- нологийн дээд сургууль төгсөөд, сахарын заводын инженер, сахарын заво- дуудын трестийн ерөнхий нниженер, Зөвлөлт Соцниа- лист Бүгд Найрамдах Ук- ранн Улсын хүнсний үйлд вэрийн ардын комисса- сарын орлогч (орлогч сайд) Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Ул- сын хүнсний үйлдвэрийн 1950 онд Укрианы 20 Мягмар Намын Төв Хорооны нэг- на- ардын комиссарын орлогч МЫн томоохон байгуулла- дүгээр нарийн бичгийн Москвагийн хүнсний үйлд ТГЫН нэг Харьков му- даргаар сонгогдон 6 жил вэрийн технологийн Ийн намын хорооны нэг ажиллаад, 1963 онд дээд сургуулийн захи- үгээр нарийн бичгийн ЗХУКН-ын Төв Хорооны рал, Холбооны зас. даргаар сонгогдон гур- нарийн бичгийн даргаар гийн " газрын дэргэд Ван жил ажиллаад дараа сонгогджээ. Зөвлөлт Социалист Бүгд НЬ Уранны Коммунист На Николай Викторович Найрамдах Укриан Улсын мын Төв Хорооны хоёрду Подгорный 1965 оны ар- “Сайд нарын Зөвлөлөөс гаар нарийнбичгийн ДАР ван хоёрдугаар сард Зөв- суух байнгын төлөөлөг- гаар сонгогджээ. лөлт Социалист Бүгд чөөр тус тус ажиллаж 1957 онд Н.В, Подгор- Найрамдах Холбоот Ул- байжээ. Н. В. Подгорный ный Украины Коммунист сын Дээд Зөвлөлийн Тэр- 1969 оны тавдугаар сарын 38:21 (1081) Үнэ 10 мөн- В. И. шинитйнийииийнининшна ерөөе! , НИКОЛАЙ ВИКТОРОВИЧ “подгоРНЫЙ гүүлэгчдийн даргаар сон- гогдоод одоо хүртэл ажил лаж байна. Н. В. Подгорный 1952 оноос эхлэн ЗХУКН-ын Төв Шалган Байцаах ко- мнссын гишүүн, 1956 оноос ЗХУКН-ын Төв Хо- рооны гишүүн, 1958 онд ЗХУКН-ын Төв Хорооны орлогч тэргүүлэгч ги- шүүн, 1960 онд Төв Хо- рооны тэргүүлэгч гишүү- нээр тус тус сонгогдож байжээ. ЗХУКН-ын ХХШ Их Хурлаас Н. В ,Подгор ныйг ЗХУКН-ын Төв Хо- рооны тишүүнээр дахин сонгож, |Төв Хорооны Бүгд хурлаас ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүнээр сон- гожээ. Н. В. Подгорный, Ком мунист нам, Зөвлөлт тө- рийн өмнө их гавьяа бай- гуулсан учир | Социалист Хөдөлмөрийн баатар цол шагнагджээ. Манай эрхэм зочин, дотны анд. Н. В. Подгорный хүндэт нөхөр бол БНМАУ болон ЗСБНХУ-, ын уламжлалт найрамдал, бүх талын хамтын ажил- лагаа, интернационалч хэлхээ холбоо, ах дүүгийн барилдлагааг цаашид цу- цалтгүй хөгжүүлэн, 8у- заатгахын төлөө чармайн зүтгэгч хүн юм. БНМАУ-ын хөдөлмөр- чид, нөхөр Н.В. Подгор- ныйд баяр хүргэж, хүн төрөлхтний гэрэлт ирээ- дүй-коммунизмыг сүндэр- лэн байгуулж байгаа аугаа их Зөвлөлтийн ард түмэнд чин сэтгэлийн баяр талархлаа дэвшүүлж байна, МОСКВА ХОТ. -------БАЯРЫН цАХИЛГААН В.ИЛЁНИНИЙ НЭРЭМНИТ БҮХ ХОЛБООТЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛД Хайрт нөхөд өө! Лениний рийн Байгууллагын 47 лан, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Бай тууллагын Төв Зөвлөл, манай орны олон мянган йнонер - сурагчдын нэрийн өмнөөс В.Н.Лениний нэрэмжнт Бүх Холбоотын пнонерийн байгууллагын Төв Зөвлөл,Зөвлөлүү -дийн орны яруу алдарт өсвөрийн Ленинчүүдэд ах дүү- гийн халуун баяр хүргэж, Манай хоёр орны өсвөрийн үеийнхний ах дүүгийн най рамдал үүрт бэхжтүгэй. нэрэмжит Бүх Холбоотын пионе. жилийн ойг тохнолдуу- сайн сайхан бүхнийг хүсэн Д. бҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН. ТӨнН зӨөРлЛөл. 001:074 1 ЛЕНИНЧҮҮДИЙН БАЯР В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Хол- боотын Пионерийн Байгууллагын 47 жилийн ойг В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан сурлага, хөдөл- мөрийн нх өрнөлтийн үед тэмдэглэж байна. Зөвлөлтийн пионерийн байгууя- лага,өсвөрийн Ленннчүүд «Лениний гэ рээст чин үнэнч» гэсэн урван дор бүх холбоотын экспеци зохион явуулж бай- на, Зөвлөлтийн пионерүүд В. И. Лени- ний үйл амьдралаас судлан түүхт газ руудаар аялал зохиож,музей танхим байгуулж байна. Зөвлөлтийн пионерийн байгууллага өсвөрийн Ленинчүүд Нам, ард түмний үйл хэрэгт үнэнч байж, Зөвлөлтийн пионерийн тангараг, гэрээс лэлийг хэрэгжүүлэгчид болгон хүмүү- “жүүлэхэд ажлаа чиглүүлж байна. --Ленинградын пионерүүд” Леннний үйл амьдрал, ахмад хувьсгалчдын үйл амьдралтай холбогдол бүхий газруудыг судлан, ахмад хувьсгалчдын тухай 0 нирхолтой материал цуглуулж байна. Эх орны дайнд баатрын гавьяа бай- гуулж амь үрэгдэгсэд амьд үлдэгсдэд зориулан, пионерүүд өөрсдийнхөө хү чээр «Амьдралын цэцэг» хэмээх дурс галын хөшөө байгуулжээ. --Зөвлөлтийн пионерүүд их Лениний мэндэлсний ойд 100 мянган тракторын цуваагаар бэлэг барих ажил зохиож бай на. Белоруссын пионерүүдийн цуглуул сан хаягдал төмрөөр хийгдсэн анхны хэдэн зуун трактор Минск хотын трак торын үйлдвэрээс гарч, хамтрал, сангийн аж ахуйн тариалангийн талбарт шилж лээ. Манай орны пионерийн байгууллага пяонер сурагчид, Зөвлөлтийн пноне- рийн байгууллага, инонер сурагчидтай хамтач ажиллагаагаа улам бэхжүүлж, тэдний ажлын туршлагаас улам ихийг сурах болно. Энэ зун Артек зусланд ма най пионерийн төлөөлөгчид 150 гаруй хүүхэд явж Лениний ой угтсан Лениний пнонерийн байгууллага Өсвөрийн Ленин чүүдээс зохиож буй ажил байдалтай өр- гөн танилцана. Лениний нэрэмжит пнонерийн байгуул лагын ойг тохиолдуулан, өсвөрийн Ле- нинчүүдэд манай орны өсвөрийн Сүхбаа тарчууд сурлага хөдөлмөрийн их амжилт хүсэн ерөөж байна. Л.,ЦЭДЭНДОРЖ “БАЯРСАЙХАНЫ | ААВ Булган хотын саруул гудамжинд сүглийн бараантах цэцэрлэгийн за, хаар өвгөд хөгшид хөөрөддөн явах ажээ. Тэдний ярилцах нь: --Танай охин эзнэ улирлаар ямар дүнтэй гарсан бэ? --Сайн, танай хүү? --Онц гэхчилэн ярилцана. Му- хам энэ яриа яагаад үүссэнийг ха- жуугийн нөхрөөсөө асуувал: --Бага сургууль дээр «Багш эцэг эхийн холбоо» гэсэн сэдэвт үдэшлэг болж байна гэв. Хоёр дав хар цагаан. байшннд ормогц олон сайхан самбар, зурагт хуудас нүд" нээ тусаж, «Танай хүүгийн ань тар» гэсэк эмэгтэй багшийн Дуу сонсогдож: өвгөд хөгшдийг өрөө | “тасалгаанд сугадан бйуули байв. Алга, бүлсцүдийн богшнор бүдагч дын эцэг, эхийг хичээлийн танхим- даа цуглуулж, хүүхдийн сурлага хүмүүжлийн талаар ярьж тэдний санал хүсэлтийг авч байгаа нь энэ юм. Том цэлгэр танхимд эх, эцгээр Дүүрсэн байв. Сургуулийн захирал С. Дарьсүрэн тэдэнд хандаж: --Нэгийн «В» ангийн сурагч Баярсайханы аав Даваадорж БИМ АУ-ын газрын зургийг наамал банзан дээр зурж, аймаг бүрийг хи лээр салгаж, эвлүүлж өрөх тог- лоом санааачилж хийгээд иржээ. Энэ нь хүүхдүүд эх орноо танин мэдэхэд тустай зүйл болов. Хүндэт эцэг эхчүүд ээ! Та нөр хүүхдийнхээ төлөө Баяр “Файханы 8ав шнг санаа тавьж сур- 1-41-07 түсалж байгаарай тэн хэ- таа аймгайн У- 68-38 27 чаны ажилаа ЦОЛ ААН 87 "Манай орон даяар 1968-- в9 Гаад хнцрр,. 1 өвсийг дэвших ба төвсгөх хаврын шая 262 ООДНОМВАЛЖИРЫН өвсөн гэрэл зурар В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилий -юйр угсаж шатрын єнөр- тыг судлан хөгжүүлэх зөрилгоєр яаоперийн тэргүүний бүлэг шалга руулах уралдаан зарлаж: байна. УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ 1. Уран сийлбэртэй янз бүрийн хийцтэй “монгол шатрууд 32-оос двошгүйг олох. З. Орон путагт байсан алдартай сайп шатарчдын түүх памтар 10- зас доошгүйг үнэн зөв бичиж цуг луулах. 3. Монгол шатрын уран сайхан хөжлууд 20-оос доошгүйг бичиж ирүүлэх. 4. Урьд танай путаг болох харь “ХОПЫН ЧУУЛГАН Этэ өдөр хүүхэд залуучуудын «Най- рамдал» төв цэцэглэгт хүрээлэнд олон хүн цугларчээ. Ихэнхи нь улаан бүчтэй хүүхэд багачууд байсны учир нь гэвэл Д. Сүхбаатарын нэрэмжит | Монголын пионерийн байгууллагын жилийн ойг тэмдэглэх гэж байлаа. Хүүхдийн цэнгэлдэх хүрээлэнгийн суудал дүүрэн хүнтэй байлаа. Хотын пионерийн Зөвлөлийн тугийг байрлууллаа. Улаанбаатар хотын їпионе рийв штабын дарга сурагч Ж. Сувдаа нийслэлийн пнонер сурагчдын төлвөлөг- » чид чуулгандаа бэлэн ирсэн тухай ра- норт өгөв. Хотын ХЗЭ-ийн хорооны иг- рийн бичгийн дарга П.Нүдэнхүү нийслэ лийн пионерийн чуулганы төлвөлөгчид- зэВ -мэндэлж, чуулганы ажиллагааг нээв. Үлээвэр хөгжимд марш! згшиглэж жагсаал эхэллээ. Ажилчны районы їнонер сурагчдын төлөөлөгчид Монголын пнонерийн бай- уууллагын эхиий 10 жилийн түүхт зам- нолыг илтгэн явав. Тэд пионерийн анх- нь тээдэг улаан таван хошуу барьжанх ны йионерийн дүрэмт хувцас «өмєсєєн 1928 өны 6-р сарын 8-нд анхны нь ХУ таар хэвлэгдсэн «Залгамжлагч» |сэт түүл, йн байгууллагын гадаад харилцааны эхэн болсон пионерийн Тв- явөлөгчид 1930 өнд Германы Берлин жов хүртэл явсан тухай. 19830 анд гар са» «Сурган хүмүүжүүлэгч» сэтгүүл, 3931 өнд МХЗЭ анхиыхаа одон Байл- зааны гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагнуулсан тухай илтгэн жагсаж явна. Найрамдлын район 1935-45 оны түү- зэв замналаае, 1944 аны 4-дүгзэр са- рын 4ид анх хэвлэгдсэн «Пионерийн үнэн» сонин, 1944 онд байгуулагдсан Монгол улсын их сургууль Эх орны их салсав манай пионер сурагчдын «Монгол нионер» танкийн зургууд ёиц- зөв барьж зөгсав. 1942-1955 «оны түүхэн замналыг Өнтлбрийн районы жагсаал илчилеэн бел Сүхбаатарын районы жагсаал сүү- лийн 14 жилийн түүхэн замналыг ха делиөрийн гавьяаны улаан тугийн ёөдөв гвор шагнагдсан тухай 19632 онд «Оюун түлхүүр» сзтгүүл гарсан тухай Залгамж инад, Эвлэл шиноне: ажилтны улсын авхдугаар зөвлөлгөөн, ардын гэгзэрлийн ажилтай нөхөрлөл саалаас үзэл радио ховлөйгөөр түүхэн замналыг төвч тодорхой ярихыг сойсож ЖЭ 0ыыыесы" тэх эээ эн МлллллллАЛЛАЛЛАЛЛЛАЛЛЛЛААЛДАЛЛАЛЛААААЛАЛЛЛААЛААЛЛАЛЛЛАЛЛЛЛЛЛЛААЛАЛЛААЛАЛ яа газар барагцаалбал хэдэн эматар тоглож байсан ба өдөө хэд хичиюэл хүн шатар мэдэж байна. хүн 5. Шатрын тухай дємог зрна алдартай сайн шатарчдын тухай -домөг, шатар єрєөп үлгэр «ньесо үо 10-аас дөөшгүйг бичиж ирүүл сэн байх. 6. Тапай цутагт хувьсгалын жилд шатрын анхны тэмцээн хэ дийд болсон ба аймаг суманд бол сон тэмцээний хүслэгтүүд . 7. Бүлгийн бүх сурагчдын 70 хувь нь шатар сурсан байх ба бүл гийн тэмцээн явуулж дүнгийн хүс нэгтийг ирүүлсэн байх. 5 Ф Монголын Улаан загалмайн 8 ЁЗ нийгэмлэгийн 1Ү иж хувал 1969 оны б дугаар са рын 15, 16-ид хи Р Улаанбаатар хотноо болж өв 4» гөрөв. Тус их хуралд Мевгөол орны Улаан загалмайн нийгэмлэ гийн 143000 гишүүдийг төлөөл сөв 400 гаруй төлвөлөгч оөрөлцє ны гадна, Өлөн улсын Улаан за гаямайн холбооны ерөнхий на рийн бичгийн дарга поён Г. Беєр болон ЗХУ, БНБАУ, БНАЕУ, БН ПАУ, БНАСАУ. БНУАУ, БНСЧУ ын улаан загалмайн пийгэмдэгийн төлвөлөгчид орөлцөв. Тус: ях хур лаар Монголын Улаан загалмайн нийгэмлэгийн гүйдэтгэх харооны тайлан. шалган байцаах комиё сын тайлан. МУЗН-ийн дүрээд оруулах өөрчлөлт нэмэлтийн тухгїё авч хэлэлцэв. МУЗН-ийн гүйцэтгэх херөөвы дарга нөхөр Д.Түмэндэлгэр нам засгийн хайр халзмжийн үрээр Монголын Улаан завалмайн ний тэмлэг хөдөлмөрчдийн дунд элдэв өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх эх нялхсын зрүүл мэндийг сахин хам таалах, эмнэлэг ариун цэврийн суртал нзвтрүүлгийн ажлыг 39 хиөж ирезний үрээр хөдөлмөр ахуйд євёл өргөн нэвтэрч байгааг баримт дурьдан ярив. Сүүлийн үед цусны дөнорын хэмжээ өргө жиж авлагавүйгээр цусаа «көкч- дийн твө вєч ирснээр барахгүй Эдкзар зүйлүүдийг цуглуулж би чиг ирүүлсэн бүлэг бүрийн. аж- лыг ширхэгчлан үзэн Нэгдүгээр байр 1 Хоёрдугаар байр 2. Үу равдугаар байр 2-ыг тус тус шал гаруулж дөр дурьдсан ївагналыг өлгөнө. Ирүүлох зүйлийг 98-р «8 рьна 1-нээс 10-р сарын 1 хүртэн «Инбперийц үнзнэ «євины газар хүлсэж авах ба дүнг 10-р єарын »0-ид Улсын идэр шатарчдын ав арга шалгаруулах тэмцээниН үед гаргаж, шагналыг гардуулан. Дурьдсан болзлыг заавал бүгдийт бүрдүүлэхгүй ихонхийг биелүүл сон. байж болох юм. ШАГНАЛ НЬ: 1--Р БАЙРТ 1. Шатар 6 т : 2. Бөтинктой тэшүүр 4 »ж З3. Даам 4 ширхэг 4. Цапа 4 хос 5. «Пионерийн үлоэзэ сенийн бө ЭРҮҮЛ ЭНХИЙН ЧУУЛГАН рын хөдөлгөөн хєгжиж байгааг өнд зөв зэмлэглэв.Хүүхдэийк багаас вь арнуй- цзврийн мэдэгдэхүүнтэй бөлгөх зорилгоор ерөнхий белөвє волын сургуулиудад 500 гаруй эргүүл, 3000 идэвхтэнтэйгээр ажиллаж єурагчдын хувийн ариун цэвэрт тогтмол хяналт тавьж ба гачуудын зрүүлз ахуйн анх ны змэдэгдэхүүнийг дээшлүүлэх соёлч зашилыг нэвтрүүлэх ажлыг зөхиож байна. Манголын шивне рини «Залгамжлагч» П.Чуулга ваар арнуй цэврийн идэвхүний сєв дэзе иненер сурагчдын арвун нэ вэр зрүүл ахуйг сайжруулах тэд нийг эрүүл ахуйн свЄл түгээЕчид болгох тэдэнд тусч эпэрэнгүй хүн лэг чанар эзэмнгүүлэх зөрилгөөєр тусгай бөлзөлт уралдаан |зарлас ныг 53 ииенер сурагч биелүүлж туе чуулганд төлөөлөгчөөр өрөлдцєөн билээ. Ерөихий беөлөвдєролын сур ШАТРЫН ТЭРГҮҮНИЙ ПИОНЕРИЙН БҮЛЭГ ШАЛГАРУУЛАХ, УРАЛДААНЫ ЗАРЛАЛ «Залсамжлагч» тийгэмлогийн дурс галын бичиг 2-Р БАЙР 2273 8- хишин 4 ш 5 : м3ш Э анииний тэшүүр 3 жөв Злирнын ийн иснэ євиин би нерийн үйснэ 2 5. «Пио -: дурсгалын бичиг, 3--Р БАЙР. 3. Шатар 32 ш 3. Даам 2 ш, Э. Ботиннтой тэншгүүр 1 хөє 4. Цана 2 хос, 5. «Ипонерийп үнэн» сейин ба «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн дурсталын бичиг. «ПМИОНЕРИЙН ҮНЭН» сөни ны газар. Жүүхдийн биеийн тамирын 4ЗАЛГАМЖЛАГЧ» нийкэмлэ тийн зөвлөл. 13-) чуулганыг жил дутам явуулж хө дөвөгийн сургуулийн сурагчдыг өр төв хамрах нь зүйтэй байиа. В. И. Лениний мэндэлсний 100 жил Ар дын хувьсгалын 50 жилийн ёйд зориулан өсвөрийн Сүхбаатарчуу. дын арнун цэврийн нөхөрлөл, зэр. гүүлийн улсын анхдугаар зөвлөл. төөнийг зөхиөж явуулах , түүний ач холбогдлыг Монголын инөне рийн байгууллагын Төв Зев- лөлтэй хамтран хэлэлцэх нь зүйзЭэй байна» гэж зилэкэгч тэмдэглэв. Монголын улаав... засалмайн нийгэмлэгийн-ГҮ иж ху. рал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорвоны | нарийн бичгийн дарга Д. Сүрэн, жав үг хэлж баярын бичиг дурстэ . льш зүйл гардуулав. Их хурал зөхиөн байгуулал- тын асуудал хэлэлцэж МУЗН-ний гүйцэтгэх хөрөоны бүгд хурлын. гишүүнээр 83 хүнийг сонгож, МУЗН-ийн гүйцэтгэх хорооны дар таар Д. Түмэндэлгэрийг батлав. : Д. ДАШДЭНДЭВ шах З.ШаХдоснан х адг- ЭГ 52.4 4. Хашивчмарч хөгг ЦрГ-ал гсүхиин 2------2---2-2---5--2-0--01-0000 Н єнмАм Б Анчдын нийллэг Е рап ашиглах тухай БНМ орныхао ангийн баялгийг шүүдийг 55, шалган бай- АУ--ын Худалдаа бэлт. хайрлан хавтаалахыг ва цаах компссыг 5 хүвээр, үзлийн Яаяны өрлөгч тай ахмад үе євгсєд | дзэ шон сайд Ч. Чөйннлжавын дэс маань янаг» эрхээ ТУ. "УС Сонгов Төв Зөв- Монголын анчдын ший. тавьсан хавсралт “изтвэ лэн үзэж, эш авьтанд хүй үрээр) ТЭРГҮҮЛЭ хэнлЭгийн анхдуваар (вх хэлэлцэв. тэв |єзнэлзэр | хандан хүнээр євигож анчдын хуваа Улаанбаазар зєР Манай өрав үслэь бө зүй 8 агвадаг | хү "ЭВГЭНЛЭГийн Тев э нөө 1969 «ны 5 дугаар лєв дэлхийд хөвөр эв ань мүүсийг 9 хар гєв- “Өлийн даргаар Ж. Бүжү сарын 14, 15-ны еєдвүү тан маш элбэгтэйн дээр рбвчинэ кв цявь . : ЯВДО хуралдав. “Анчдын манай овєвийн елсвєр дав ЯВг байсан юэ». вь Манай сурвалжаа” ҮНЭТ АНГ ХАЙРЛАН ХАМГААЛЬЫ нэйгэмлэгийн анхдугаар хийн зах зээл дээр өндөр ан амьтанг хайрлан хаш хуралд төв врөн нут- гаас євикөгдєоөн 245 тө үнэлэлт авч байна. ховх, сл, ААалийлдлн 2-2 швад 1969 оны 2 дугаар сарын 15-наас 5 сарын 14-ныг дуустал туе ул- єын 467 ерөнхий дувд сургуулийн 196 мянга орчим сурагчдыг ханран явагдаж өнгөрлөө. Математе- нийц улсын олимпиадыг Ардын Боловс- Яамны Коллеги, МХЗЭ-ийн Тев Товчооны 1968 оны 6 дугаар сарын (11-ний өдрийн хавсарсан хур- дзар батлагдсан олимпиадыг зохион байгуулах хороо удирдан явуулжээ. Олимпиадын 1,2,8-ын давааг аймаг жотын салбар комисеууд эрхлэн явуул- лаа. с Айтаг хотын сургуулиуд олимпиадын 3, 2, 3-ын даваанд зориулж, бэлтгэл жи- чээл хийх, бодлогын уралдаан зарлан авуулах, математекийн єэдэвт үдэшлэг зохиох, орон нутгийн хэвлэл радиогвор математекийн тухай сурталчлах зэрэг ажлуудыг хийж иржээ. Үүний дотроос Завхан аймаг анги бүлгүүдийн хооронд олашинадын нэрэмжит “тэмцээн зохиох, тэргүүний тоочин сурагчндтай уулзалт хийх 7,8,9,10 дугаар авгиудаас шал- гарсан сурагчдыг аймгийн төв дээр 4 лопогийн өмнө цуглуулж, зөвлөлгөө "өгөх, үзвэр үйлчилгээний газруудаар явуулах зэрэг ажлуудыг зохиосон бай на. Увс аймаг олимпвадад зориулж оио- лын бага хурал хийх,математекийн єсэ- дэвтэй маргаан тэмцээнийг зохион явуу лах, тооны хичээлээр нээлттэй ба үзүү- лэх олимпиадтай ажлууд хийжээ. Сүхбаатар аймаг сургуулиудын уялдуулав явуулах тво- ОЮУН УХААНЫ Би алс холын Ховд аймгаас эх орныхоо нийслэлд ирж үе тэнгийн нөхдийн хамт ма тематекийп олим пнадад оролцсон доо балртай бай на Оюун ухааны авьяас, уран сэт Цавндан тиэннс “єүдөчг минь ач гэж би үзэж байна. 18:9-9-9-6-9-9-8:0-8-0-0:9-9-8-8-0:0-4-9:4-8-0-4:8-8-4-8-0-4-0-8-8-0-0-8-9-9-0-8:4:8-6:8:5:8:9:425-2 доо болох олон лсын олимпиада зал 2 .. Ч яг р! 2 . уралдаанд ЗЭР» цмжилттан сихшихэн хулж шамлан Пионер Батхишиг гаар хөцөрч явсан сурагч 7Маргас гүүн байр эзэл- цээртэй бэлтгэх чин эрмэлзлэлтэй бай-| 9 лыг сайн сурлагатан болгов. - 1 ЄэШ Шинь Мадад ца . Увс аймгийн Өлгий сумын бага «Марн», «Лепипий амьдрал», » давхар баяр боллоо,/Кил бүр зөхиөгдөж Өөрийн өрөнд математекийн уламж-| 9 Суруулийн 4 дүгээр апгид Батхи- «Шүдэнзний иүүр» зэрэг цуглуул ё байгаа математекийн олимпиад нь МЭАЛЭ хал? олимпиадыг зохион байгуулж бай | | ЭИйгсуралцдаг. га, хай”чилбар хийжээ. Тэр ЗХУ- 5 тээ дээшлүүлэхэд зөхих хувь нэмрээ өгч даг Ардын Бөлевсролын Яат, МХЗЭ. |» Энэ: тиөпєр улирал да-- ын Тува АССР-ийн Кызыл хотын » байгаагийн дээр математекийн шинжлэх ийн Төв Хороо, мэдлэг чадвараа цаг) " раалан онц сурч байна. Ииюне- сургуулийн пиөперүүдтэй төгт- " улааны арга барилд суралцаж, улам магт дайчлан цаг ямагт санаа тавьж | ? рийн бүлгэмийн зөвлөлийн ти- мөл харилцаж байна." “/ 3 эдэвхтэй оролцох, урам зоригийг тө- байдаг багш нартаа их базрлалаа « шүүн, таван опцын эзой опо хүү- с Увс аймгийн Өлгий сумын ба- - рүүлж байдаг. А. ХАЛТАР| 1 хэд номын сангийн. байпгын уй та сургуулийн батш 2) 5 - Би үүний урьд зохиогдож байсан ма (Ховд аймгийн тєвийн 10 жилийн 1 шигч болжээ. Батхишиг єурла- Т. БЯМБАА 2 зематекийн олимпнадуудад өөрийн бүх яунд сургуулийн сурагч) 1-6-6-6-6-6-6 66 4 є.............................. ..... мААААВААДААЛАДДААЛЛ УЛАА ЛЭ Уллглачяүлуллаллаллммв илчлэн бил маэа АалАЛАЛАЛЛААЛАААЛ халАЛААЛЛААЛАААААЛААААААААААААААААААААЛАААААААААААААААААДАЛААААААМЧААААЛСЛАЛЛАГЧАГ ЭЭС мэ 22224 МХЗЭ.ийп Төв Хороо, БНМА У--ын Ардын Боловсролын Яам, Урчуудын Эвлэлийп Хороо хамт ран4--12 насны хүүхдийн дунд харандаа, усан будгийн зураг, єийлбэр, наамал хатгамлын | төр лөөр зарласан «Хүүхдийп ертөнц» тэсэн уран бүтээлийн 7 дугаар үзэсгэлэвг Урчуудын Эвлэлийн Хөорөоны үзэсгэлэнгийн зайхимд 5 дугаар сарын (15-нд нээлээ. Үзэсгэлэнгийл: нээлтэнд БНМА У-ын АБЯ, МХЗЭ-ийн Төв Хероаны Товчооны үишүүд, Ур чуудыл эвлэлийн хорооны хариу, яагатай ажилтвууд Өролцов. Үзэс 91:51:77 1000 гаруй хүүхдийн 1300 гаруй бүтзэлээс шалгавсан! өлөн улсын болоп вөрийн орны хүүхдийн урапй бүтээлийн үзэс отолОнгийн . шагналыгР | Єөисвой, Баатарчулуун, үү. Нөгөө, Өдхүү нарын зорог 3209 таруй хүүхдэ8э ӨӨ заруй (үз- р лах ажлыг санаачлан хийсэн байна. тэөрзэс гадна зарим аймгууд дээр асуулт хариултын хайрцаг нээх, бодло гын цуглуулга хийх, бодлогын самбар гаргах, 3 дугаар улирлыг математекийн хичээлийн улирал болгох математекийн ач холбогдлыг зөвхөн сурагчдын дунд сурталчлах зэрэг ажлуудыг хийсэн байна. Эдгээрээс гадна зарим аймгууд дээр асуулт жарнултын хайрцаг нээх, бодлогын цуглуулга хийх, бодлогын самбар гаргах, З дугаар улирлыг мате матекийн хичээлийн улирал болгох, ма тематекийнй ач холбогдлыг сурагчдын дунд сурталчлах зэрэг ажлуудыг хийсэн байна. Улсын математекийн олимпиадад сур- туулийн хамт олноо сайн оролцуулдаг, тэргүүний ажиллагаатай сургуулийн тоо жилээс жилд олширсоор байна. Ийм сургуулийн тоонд Дорнот аймгийн Даш балбар сумын 8 жилийн дунд сургууль Булганы Хишиг-Өндөр сумын 8жил, Хөвсгөл аймгийн Мөрөнгийн 10 жил, Завхан аймгийн Улиастай хотын Элдэв- Очирын нэрэмжит 10 жилийн дунд сур гууль, Хойд аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль, Увс аймгийн төвийн 10 жил, Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жил, Улаанбаатар хотын 1,20., 238, 34 дүгээр дунд сургуулнуд орж байна. Уүнээс гадна татематекнин олиминадыг зөвхөн тэргүүний тоочин сурагчдыг шалгаруу лахад зорнулаад зогсоогүй инит сурагч- дын математекийн мэдлэгийг дээшлүүлэ хэд чиглүүлэн зохиодог сайхан туршил гууд гарч байгааг томдэглэх хорогтэй УРАН СЭТГЭЛГЭЭ яинь Хи хүчийг дайзлан оролцож байсан надад их юм мэдүүлсэн гэл: бєддог чээлийн тадуур математекийн дуууи- ланд тогтмолз суралцаж, эллэв төрлийн бодлого боддог. Хари инг бөдлогө бө дож байхад дзс лараатай, байнгын тэв- чээртэй ажиллагаа шаарддаг өм гэж санагддаг. Миний олсон өчүүхэн ажжилт бол на дад зааж сургасан багш нар, халамж лан асардаг эцэг эх хамт суралцдаг анд УР, ДҮЙ. АВЬЯАС морийпй зүйлийг. тавьжээ. Энэз үзэсгэлэн. уравз зураг, похмол хатгамал, сийлбэр, олов улсын болов өөрийн ориоос. зарласан уралдаалд шагпал хүртсой дий- лом, шагнал гэсэн 4 хэсгээс. бүрд жээ. Манай орны хүүхдүүд өлөн улсын хүүхдийн хооропдын" узэл сапаз, өөрийн өрпы хөгжилт, тээ. вэр хөлбөө, үйлдвэр хөдөө аж ахуйг өөрийнхөө бүтээлүүдэд ха руулан зурснаас гадна түүхт ой нуудыг харуулсай зурагт хуудас сийлбэрийг ураз гөё дүрслэн сийлж зуршэо. Та бүхэн оно. үзэс тэлэнгээс Дархаз хотын 13 нас тай , сурагч Ц. Эрдоцоцогтын Халхын олын 39 шиливч єйд зорвулан зурсан «Мөнгөл-Зөв лөлтөйн авиан», “Тємєр зэснын (33- Аймаг хөтөд (звагдсэвВ | өлимизадын дүнгэзє үзвхэд |Базихопгор айвтгийн 2Каргалантын: | 10 жилийн сургуулийн 7-гийн «Бэ» ангийр сурагч Датжаргал, Дөрнөт аймгийн Дашбалбар сутын 8 шилийн дунд Єургуулийн 7-гийн .А» гийн сурагч Балган, Булган аймгийн Хи шинт-Өндөр сумын 8 жилийн дунд сур- туулийн 7-гийн «А» амгийн сурагч Дорж изрэн, нийслэлийн 2 дугаар дунд єур- туулийн 7-гийн «Г» ангийн сурагч Туул Өвөрхангай аймгийн төвийн 10 шилийн сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн су, зэ, Уртиасан Увс аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 8-ийн «А» ан тийн сурагч /Цэрэнпэл, Мягмаржав, Нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 8 лу гаар ангийн сурагч Эрхтуяа нарын зэрэг 59 авьяаслаг идэр тоочид шалгарч ай маг хотын аварга болжээ. 1 дүрээр байранд Жөвд зёйвгийн те вийн 10 тлилийт дунд сургуулийн 10 н9, гаар ангийт сурагч Давмйын Халтар ав бал зөхих 36 өнөснөөс 28 оноо авч пэг дүгээр байрыг эзлэн Улсын татемате кийн 5 дугаар соличинадын аварга бо- лов. Улаанбаатар хотын шэгдүгээр 1) жилийн сурагч Сүхдорж, 18 өнөө авч 3 дугаар байр, Сүхбаатар аймгийн ТӨ- вийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10 ду гаар ангийн сурагч Батсүрэн, Дундгевь айшгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Бээжин, Улаан баатар хотын 20 дугаар дунд сургуулийн 10 дугаар авгийн сурагч Хулдсрж, Нийс- лзлийн нэгдүгээр дунд сургуулийн 10 ду. гаар ангийн сурагч Шагдарсүрэн зар 14,5-16 оноо авч дараахь байруудыг эз лэв. ив ЗУРАГ ДЭЭР: Математекийи Ү өлим ракчид. Математекийц улсын олимпиадын 4- ийн даваа Улаанбаатар хотноо 1969 оны Э дугаар сарын 10, 11-ны өдрүүдэд Мон голын инмонерийй ордонд аймаг хотын еренхий боловсролын сургуулиудаас | талгарсай 22 шилдэг тоочин оролцож оюун ухааны билэг авьтасаа сорилцов. Олиминнадын эцсийн даваанд НИЙТ 36 өнөөтөн 8 бөдлөгыг 2 өдөр дараа- лав бодуулж сурагч нэгбүрийн ажлыг зохион байгуулах хорооны гишүүдийн бүрэлдэхүүнтэй комисс шалгаж дараах байруудыг эзлүүлэхээр төгтөв, ХҮҮХДИЙН ҮЗЭСГЭЛЭНГИЙН ТАНХИМААС дугаар цэцэрлэгийн. 6 настай Д. Яруужингийн зурсан «Вьетиам ялиа» гэсэн усай будгийн зургууд Архангай аймгийг . Өндөрулаан сумын 16 пастай сурагч Бямбасү рэнгийй «Халх гол дахь Яковлев чуудын дурсгалын хөшөө» Зав- хан аймгийн 13 пнастай Л. Дэжид маа. «Ямар хүнээр мануулеснаа Эх өрөн минь мэдэг , Ямар хүү төрүүлснээ: “Эцэг ЭХ МИНь МЭДЭР» ГЭЖ | өп- гийн утсаар «иж хажууд нь алаг морьтой баатрын өнгө илгай 48- соп «Алаг морьтой баатар» гэсэн хатгамлууд үзэгчдийн -бахадлыг нх зөрүүлж байл» Нийслэлийн 23 АүсЭэр дупд сургуулийн 15 настай Ц. Бөлдсүхнїн «Баавгай» Сукбаазарьн Д. Норгүйн «Эвсэг су пиадын 4-ийн даваанд шалгарсан Су- (нгийн. хурал дээр өлимииадын 30 зхон, байгуулан хорооны дарга БИМАУ- ын Ардын Боловсролын Яамны сайд Гал сай олимпиадын тухай дэлгэрэнгүй үг хэлэв. “МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчоо, БН МАУ-ын Ардын Боловсролын Яамны коллегийй хамтарсан хурлын тогтоо- лоор олимпиадад шалгарсан тэргүүний тоочид сайн зохион байгуулсал багш сурган хүмүүжүүлэгчдыг шагнав. Ийнхүү уламжлалт 5 дугаар олим- янад амжилттай явагдлаа. 5 П. ЭРДЭНЭБАТ рав» Архалгай аймгийн Жаргалант . сумын 13 настай 5Б. Гуйвгаагийп «Пиоперийн үнэн» єонинд гар саа «Хар бух» тэсэн туужийн ту лалдаан гзсэп хоєгээс (Пь сэдэВ- лэн єийлсон «Тулалдаан» гэсэн сийлбэрүүд Дупдговь аймгийн 15 пастай Л. Цэгмэдийн «Навсай дамба» мөп аймгийп Доржпала- мын «Бага нас» гэсэн усал буд- гийп зураг зэрэг олоп сайхап зу раг наамал хатгамлыг та пар үзэс тэлэнгийн танхимаас үзэж, бол нө... Үзэсгэлэнд 1967 онд «Пнбопе рийп үной» сонины элжит шаг- налыг хүртсэн иийслолийн 5, ду таар дупд сургуулийп 10 “АУ гаар апгийл сурагч Апдрюшийн зурсан Марнє, Юрупесная, тэєоп зургууд, мөнны хөлтбес зониулан аах хийсээр «Ирвэс», «Буга» гэ сэв наамлыг тустай буяан өл. тєп тавьсан байва. «зар байгуулагджээ. Экайш хаашаа 10 орчим км ЇГ ТӨВИЙН Ф0ШЙН: ХАЧИН Манай орны их говь путгаар ая шан явахад дэлхийд ховордсоп ан амьтад сүрэг “сүргээрээ билчиж «онин хачин тогтоцтой хадан эрд- “нийн зүйлс хаа хаагүй тохполд- дог билээ. ? Өргөн уудам хөндийд зээрийн «сүрэг тархан идээшлэж, нүд ал- дам их говиор хулан тахь тоос та туулж. хавтгай тайвай билчиж, ал- тайгаас салбарласан хадархаг уу? ланд мазаалай, ирвас, шилүүс, ар гал, угалз, зэрэг ай амьтад сүл- жилдэн байх нь бас ч сопирхол- той. Аялагчдын сэтгэлийг сан говь путагт хүний инээд хү» рэм үйл явдалтай бяцхай амьт- дын хөгжилтэй амьдрал олонтой тохиолддогоос ажигласайг зарим зүйлийг бяцхан дүү нартаа сопи( Жуулья. Аргал хэмээх гайхамшиг- тай сүрлэг амьтан угалзиуудаа цаг ямагт дайснаас хамгаалах мэг явдаг. Тэр Аргал ямар нэгэн апир чимээ сонсох, цаа хамраарга бусдыгаа сэрэмжлүүлэн рийн оргил өөл тэмхсүлнэ ОЛ 3 Говь Гурвап сайхан гэж: дэлхийд алдартай гоо газар бий. Тэнд жуулчдад зориулсан бараа дүрс хармаг- зөөлөвтөр тургийн байц өнд Ёлын ам үз эсгэлэнт олон орны амралтын га Ёлын амнаас зайнд 89--40 градус халуун байхад Флын аманд нооль температур бу юу хасах градустай хэсэг байдгаас “үзэхэд нэн гайхамшигтай, Тэр ну- “ дагт тогтсон нэгэп гоёмсог хадны ї өвөр хонгилд арваад хулгапа хөсө хурааж өвлийн бэлтгэлээ байхыг бид алсаас дурандаж хар-. лаа. - Амандаа өвс ногоо, цэцэг навч хийж зуусан хулганууд цэргийн жаг-: саад, шиг. хойно хойноосоо цувсаар - “Хамгийн “түрүүний тэргүүлэгч . 1 А--40205 булаа-: хулгана хэдэн мипутын дараа ба- руун жигүүрээр гарч ирэхэд бусал хулганууд бас л жагсаалын жур- маар гарч ирэв. Тэд хадны үс дамжин явж цэцэг ногоо ургамал бүхий газар очлоо. Ийм байдлаар өвс погоо зөөж өвлийн бэлтгэлээ хийж байхад тэргүүлэгч буюу «хаан» гэж миний нэрлэсэн хул гана хамгийн түрүүнд явах жур. маа ер алдсангүй. Би тэдпий нэгд сэн 7 зохион байгуулалттай ажил- лагааг ойроос ажиглах буюу зу- раг авахаар дөхөж очихыг “чар- майн мөлхөх, гулгах, зэргаэр паас хад дамжиж байлаа. тээврийн ажиллагаа хир болсны Тэдний эхлээд «цаг дараа хаан хулгана буцах замаа өөрчилж хөеө хураа- даг хадныхаа доохонтой байгаа том ширээний хиртэй хавтгай хадан дээр гарч суухад бусад хулгапууд түүний дэргэдүүр зугаалах мэт хөөцөлдөж тоглов. Энэ ажлын их завсарлагаа. бололтой. Хулгапуу дын наршан ид өрнөж аварга арс лапгууд барилдах аятай шаваарал даж байтал хадны дээд үенээс нэг амьтан дүүлэн уналаа Ямар амьтай болохыг хулга нууд тариа надаас өмнө мэдэж хуурсан шиг зүг бүртээ бутран зугт лаа. Тэр үймгэний дундуур би ин лээд амжилттай ойртсон авч хул гагнуудын зураг авах явдал нэгэнт талаар болов, Хулгануудын бай- сап хад руу өпгийтөл өнөөх дүү лэгч амьтны сарвуунд нэг ЭН хул гана базагдсан байла ! алхамын зайд очоод, байгаа хулганыг сарвууйн идэхээр т чээлгээ. ӨНДИЙЛГӨЖ Газар хэвтэж байгаа ихэмсэг амьтныг дорго бо лохыг би танилаа. Тэр дорго мн ний анирыг авч над руу өндийн харснаа биеэ эвхрүүлэн сэрваээ- пийхээ үсийг арзайлгай босгож угалзын эвэр шиг махир соёогоо гарган архирлаа. Аймшигт махир соёопууд зөрөлдөж байснаа ниа- майг улам завүүнээр дайрах тө- лөвтэнН чээжээ гүрдиилгэн амаа улам ангайв. Энэ үед наран сөрөг ч гэлээ тодорхой зураг авахыг хичээн аппаратын тодролтыг шам дан тааруултал дорго өөрөөсөө айх гүй амьтныг үзэж улам уурсан амаа улам том ангайн архиртал азтай хулгана -амнаас пь газар унаж хавтгай хадны завс раар хөлбөрөн орж орхилоо, Нуувч хаднаасаа намайг | бостол дорго намайг хулганатай адил амьтан биш болохыг мэдэж агшин зуур хад дамжин дүүлж одлоо. Тэрээр алс хадны оройд гараад омгондоо болж олзоо гомдсон бололтой эргэн эргэн хар саар сажилж үзэгдэв. Азгүй доргын амнаас Азтай хулгана унаж байна ШЦООХОР ЦАРЦААХАЙ Говь Гу| вүн сайхавы бэлд ко- нож өдрийнхөө үзсэн харсныг тэм дэглэж. зарим зарим дүрсий нь хад алдсандаа” ДА. Сүкбаатарын нэрэмжиг улсын хэвлэнийн комбинатад дөвдэн, - зурцгааж байв, Бидний -8 хүн дун. даа нэг лаа асааж түүний гэрлийг гурван талаас нь ашиглаж суутал “тэнЭт гэрэл сүүмгэсхийн бүдгэрч бараг унтрах дөхсөнөө дахин тод ров. Ажилд саад болж хэн лаа тавтаж орхив гэсэн шиг бие биеэ харвал хэн ч гэрлийг давтсангүй. Харин хэрчээд тавьчихсан га- хайн мах шиг хөндлөн бор судал тай царцаа өөрийнхөө салхиар гэр лийг дэвж, лааны хайлаад тогт- соц тосон дээр суулаа, Тэр цар- цаахай антена мэт хос эврээ сол- биж лааны тосны хамгийн тунга лаг хэсгийг сонгон олж, тэр тосоо урт хөлөөрөө чанга тэвэрч сууриа бэхжүүлэв. Хөөрхий тэр царцаахай лааны тосыг амьдралдаа анх удаа үзэж байгаа биз, Бид царцаахайруу ан хаарч цаашид юу болохыг тэсгэл гүй хүлээв Царцаахай маань толгойгоо дээш өндийн гэдийлгэж хөлөө чар чар хавирч зугаатай мэт байдал гаргаснаа -хоёр эврээ чанх дээш оргөөд аниргүй болов. Эврий нь атепа гэж нэрлэв. Хагас хурмын дараа антена хойш урагшаа солвисон байдлаар чиг- лүүлж хэдэн удаа цар цар дуу- чарснаа нэг антина буулгаж, иө- гөөг чанх дээш эгцэлж лааны то- сонд толгойгоо наалдуулав. Энэ зуур нэг бэсрэгхэн. биетэй бор цоохор -царцаахай чар чар дуугарсаар орж ирээд түрүүчийн царцаахайны дэргэд шууд очиж. буулаа. Хоёр Царцаахай олзоо хуваахдаа түрүүчийн ахмад бай- рын царцаахай хоёр антенаа зүүн баруун тийш салгаж нум хэл- бэрээр байрлуулж. чээжээ дахин өндийлгөх нь тухтай хооллоход учирч болох аюулаас сэрэмжилж , байгаа гэлтэй.Сүүлийн бяцхан цар цаахай антенаа хурааж санаа ам раад хооллож байв. Тэр хоёр лаа ны тос буюу байгалаас цоо ши нээр нээсэн амтат зоогондоо сог тож, бид царцаахайг үргээчихэнэ гэж зовнихгүй бас л санаа амар- лаа. Согтуу царцаахайг томруу., лагч шилээр харвал царил адил. хушуугаа тосонд далд ортол шигт | гэсэн байхыг олж үзээд хошуугаа буцааж авч чадахгүй байна уу гэлцтэл хагас цагийн дараа согтуу царцаанууд сэргэж харанхуй дунд цэнгэг агаарт чар чар дуугаран од й, ХАМГИЙН ДОГШИН НЬ Говьд олон төрлийн гүрвэл бай! : даг. Гүрвэлүүд амьдрах нөгцөл " зан авирын хувьд эрс тэс ялгаа- тай юм. Түргэн шаламгай хөдөл»! к “төөнтэй жижигхэн цоохор толбо« олой урт, нарийхан хэлбэртэй гүр» | ,, Индекет-», 14140. . ХоААР А21-т сурвалжлагч хаг вүүлийг гүй. Сайр чулууны чөлөөгөөр усны урсгал адил мурилзан шарван гүйх замдаа тохиолдсон царцаа дэвхэргийг урт сүүлээрээ гэнэдүү лэн шарваж цохичихоод бут сөө- гийн үндэс рүү шурган орж, цаа на нь гармагцаа эргэн харж бар дам шинжтэй зогсдог. Могой гүрвэл царцааг гэнэдүүлэн цохичихоод ихэмсэгээр эргэн харж байна, Үүний ижил нөхцөлд амь рагч том цоохор толботой дугуй хошуу, хавтгай толгойтой цайвар өнгийн хонин гүрвүүлүүд олонтой байна. Хонин гүрвүүл нилээд номхон удаан хөдлөхийн гадна өвс, бут ны нөмөр бараадан зогсоно. Хопин гүрвүүлийн яг ч гүй агсан зан- тай болохыг хожим мэдсэн юм. Манай нөхөр тамхи татахдаа. мо- дон таансныхаа толгойг сугалж пойтон бохь тазар унагасан юм. Төдхөн хэдэн хонин гүрвүүл ирж “бохины ойролцоо шарвалзан өн- төрөхийг ашиглаж тэдний хүсэл эрмэлзлэлийг саадгүй биелүүлэ- хээр бид тэндээс холдож ажиг. лав. Хамгийн түрүүнд ирсэн гүр вүүл бохийг эрхий хуруу багт- маар том ам ангайж үмхэж ор- хив. Бусад нь нэгэнт хожимдсон учир алсуур өнгөрөв. Ховдог хү рэн цоохор гэж бид түрүүний гүр вүүлийг нэрлэлээ. Ховдог цоохор маань тэр агшиндаа хойт хөл дээрээ өндийн зогсож, гар мэт 5 сарвуутай урьд хөлөөрөө та шаагаа тулис ихэмсэгээр ханхал»« харахад даан ч сахилга» зав. Түүний догшин ширүүнээр хувирсан аашийг бид. шоолон инээлдвээс ховдог цоохор биднийг дуурайх мэт хавтгай амаа ангал зуулах нь бүр ч инээдэмтэй, Бид- ний инээдийг Дуурайх мэт амаа ангайх байдлаас санаа авч говийн гүрвүүл хүн дуурайдаг гэдэг яриаг санаж, түүний хуруу адил 5 сарвуунд өвс бариулав, Дараа чь нарийхан төмөр авч түүний. өөдөөс далайхад тэр бас миний өө дөөс өвсөө далайв. Энэ агшинд аппаратаа автал ховдог цоохорын амнаас бяцхан шар өнгөтэй шүүс лэг зүйл гарч, агсан согтуу гүр» вүүлийн маань догшин авир ху- вирч төдхөн бутны ёроолын элс рүү шургаад орчихов. Хайрт хүүхдүүд ээ! Их говийн адал явдалт ап амьтдын хамгийн бага биетний зан авир явуулын хүнд ингэж | мэдэгдлээ. Манай хангай, тал хээр нутгуудад ч ийм адал явдалт хангайн сонин амь« тад бий. Та нар зуныхаа амрал- таар ийм ажиглалт хийвэл эх ор ноо судалж мэдэхэд амжилт олох нь эргэлзээгүй шүү. , гы БОДООШ. «Барилгачин» ёї ОГЦОМ-... хоёр--- МАХН-ын Төв Хөрөөны Уяе Төрийн Товчооны гн- шүүн, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. Самбуугийн урил гаар манай оронд айлчил- сан манай хүндэт зочин Н. В. Подгорныйн айлчлалд албан ёсоор оролцсон ЗСБ НХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн орлогч дар- га, Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Казах . Улсын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгч дийн дарга С. Б. Ниязбеков, ЗСБНХУ-ын Гадаад Явдлын Яамны нэгдүгээр орлогч сайд В. В. Кузнецон, ЗСБН ХУ-аас БНМАУ-д суугаа Онц бүрэн эрхт элчин сайд С,Н. Дүлэнс Эрхүү му- жийн хөдөлмөрчдийн депу- татын зөвлөлийн гүйцэтгэх хорооны дарга Ю. А: Крав ченко нар нийслэлийн З3ду гаар дунд сургуульд зочилж пнонер сурагчидтай уулзлаа Баатар , хот нэрэмжит энэ тохилог сур- гууль бол “Зөвлөлтийн ард түмний Өгөөмөр тусламжаар баригдсан манай орны олон зуун сургуулийн дундаас хам гийн залуу сургуулийн нэг билээ. Тус сургууль сургал тын хамгийн орчин.үеийн төхөөрөмжөөр топоглогдсон Физик, хими, биологи, ца- хилгаан техник, дархан, му- жаан, биеийн тамир гэр ахуй зэрэг эрүүл ахуйн шаардлагыг хангасан олон сайхан анги танхнмтай юм. "сэн лозун, Москвагийн. хаалганы дээд талд «Мон- гол-Зөвлөлтийн ард түмний найрамдал мандтугай!» гэж монгол орос хэл дээр бич- хоёр талд нь Монгол Зөвлөлтийн төрийн далбаа байрлуулж, ёслолын Хувцсаа өмсөж, улаан бү- чээ намнруулсан олон зуун пионер сурагч хүндэт зочи- ноо угтахаар жигдрэн жаге сан байл. : Зочдыг “Хүрэлцэн ирэхэд БНМАУ-ын Ардын Боловс- ролын Яамны Сайд Д. Иш- цэрэн, МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны нарийн бичгийн дарга, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пнонерийн Бай гууллагын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Сүрэнжав, БНМА У-ын Ардын Боловсролын Яамны орлогч сайд Д. Гом босүрэн, 33 дугаар дунд сур гуулийн захирал Л. Бямба- жав нар угтаж тавтай саа- тан морилохыг хүсэн ерөөж захирлын өрөөнд урьж ах дүү хоёр орны найрамдлын бэлэг тэмдэг болсон сургуу лийнхаа тухай захирал та нилцуулав. Зочнд, тус сургуулийн гэр ахуй, мужаан, физик, биологи, шугам зургийн на бннет, ангн танхимуудаар орж пионер сурагчидтай уулзлаа. Зургийн кабинетаар оро ход 6 дугаар ангийн сурагч Ц. Дагвасүрэн, Д. Сэргэлэн нар хүндэт зочин Н.С. Под горныйн хөргийг зурж бай Сургуулийн Л.СухБААТАРЫН нэрэмжит /Конголын Їїсангййн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн Єоний. 7Нил жилийн 6 дугаар са- рын 1-нд олон улсын хүүх- дийн баяр болдог билээ. Энэ баярын өдөр зун хэдийнээ эхэлж, нар тааламжтай сайх наар ээж, хангай дэлхий цэц тэн хөнжлөө нөмөрч юутай дэлгэр сайхан болдог билээ Хүүхдийн баярын энэ өдөр нүдэндээ галтай, нүүрэндээ цогтой монгол хүүхдүүл баясан инээж байна. Ясль цэцэрлэгийн хүүх дүүд сурсан хөгжмөө хөг- жимдөж дуугаа дуулж, сур гуудийн сурагч пионерүүд онц дүнгээ бэлэг болгон барьж, улаан цэнхэр далбаа нууд намируулан, бөмбөгүү- дээ нисгэж байна. Манай вс вөрийн Сүхбаатарчууд энх- рий хайрт нам засгийнхаа ивээл хайрын дор ийнхүү эрүүл саруул өсөн торииж. баяр баясгалантай байна «Хувьсгалт монголын хой- чийг» залгамжлагчид ах дүү Зөвлөлтийн болоод бусад ор ны найз нөхөддөө халуун баяр хүргэж байна.Энэ өдөр манай пнонерүүд Амери нийн империалистүүдтэй эрэл ҮҮРД МӨНХ МАНДАЖ БАЙГ НАРАН ҮҮРД МӨНХ ! ҮҮРД ТцӨНХ АМЬДАРЧ БАЙГ ЭЭЖИЙ “ҮҮРД МӨНХ БАЙЖ БАЙГ БИ! байрны гол ХҮҮХДИЙН БАЯР-ЭНХИЙН БАЯР . .Орон:БихнийтРОЛЕТЛРИ НАР,ЛЭГДЭГТЙ2 Н.ҮЙЛ: ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН иь (28 хэг тэмцэл: буй Вьетнам тү. мэн богоод түүний үр хүүх дүүд-найз нөхдөө өмөөрөг дэмжиж байна. Манай хүү. дүүд Мохошгүй зоригт Вьетне мь! » Монгол түмэн өмөөрч бай ма гэж цангинуулан дуулж байна. Бас цэцэрлэгийн хүүхдийн нонцертооё --Аль ч газар оронд бай сав Аварга зоригт залуучууд Гайхамшигт чадал Гал халуун тэмцлээр Бат эгнээнд минь орцгоо Найрамдлын дууг дуулж - байна. Залуучууд залуучууд за луучууд Энэ дуулалыг хэн ч зог соож чадахгүй! чадахгүй! чадах гүй! гэсэн дайчин дуу цуу- райтаж байна. --Тиймээ манай пиноне рүүд, баатарчууд, ирээдүйн энхийн байлдагчид билээ. Манай хүүхдүүд инээн баясан дуулж байна. Анд нө хөдтэйгээ дуу хоолойгоо ний лүүлж байна. ЦЭЛМЭГ БАЙГ ТЭНГЭР яаа. Бяцхан хүүхүүдийн бү ханиинииййиээцшигааииййиийннийниинииниининн тээлийг зочид ихэд сонирхон зургийн доод өнцөгт хүндэт зочин Ниязбеков гарынхаа үегийг зурж үлдээв. Биологийн кабинетэд ороод хүндэт зочид төрөл бүрийн цуглуулга сонирхож сурагч Д. Даваасүрэнтэй ярилцав. -с-- Энэ юуны яс ва? гэж хүндэт зочдыг асуухад -- Баянхонгор аймгаас олдсон чулуужсан, эртний үлэг гүрвүүлийн яс, бид зу ныхаа амралтаар эх орноо судлах төрөл бүрийн той- рон аялалд оролцож бай- галь, түүхийн ховор нандин олзвор цуглуулж, сургууль- даа авчирдаг юм гэхэд хүн- дэт зочин Ниязбеков Маш сайн байна гэв. Анги танхимуудаар явс- ны дараа зочдыг саруул сай хан уужим танхимд ороход хөгжимд цоглог марш эгшиг лэж пнонерийн шугам жаг саалд жигдэрсэн олон зуун пионер сурагч алга ннжиг- нүүлэн ташиж угтлаа. Бүрээн дуудлагаар жигд- рэн жагссан .пнонерүүдэд бүлгэмийн зөвлөлийн дарга М. Мөнхбуянт «Ноомхон! Бүлгэмийн зөвлөлийн ту- гийг хүлээн авахад бэлтгэ!» гэсэн. команд өгөхөд бүлгэ- мийн зөвлөлийн тугийг тан- химд оруулж хүндэт бай- ранд байрлуулав. Бүлгэ- мийн зөвлөлийн дарга Мөнх бупнт рапорт өглөө. Манай эрхэм хүндэт зо чин ЗХУКН-ын Төв Хороо- 26 дахь жилдээ 1ИГУГУ, 19869 оны тавдугаар сарын 27 Яхаква эь-э2 (1082) Үнэ 10 мөн с - 3 знх Ёс тайбд н Ё ШОЧСҮссчлөс22 ХООЛ сэссоч холо ЁСЛ-Лы: Эшочж ны Улс Төрийн Товчооны гишүүн, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн дарга Н. В. Одгориыйг Нийслэлийн 83 дугаар бүл- тэмийн 21 дүгээр бүлгийн 1 дүгээр салааны хүндэт пионер болгосон тухай їнийд вэр уншсаны дараа зочдод пионерийн улаан бүч зүүж өгөв. Н. В. Подгорныйг хүн- дэт пионер болгосон бүлгэ- мийн зөвлөлийн шийдвэрийг нөхөр Ниялзбеков хүлээн аваад пионерүүдэд хандаж, -- Биднийг халуун дотио хүлээн авч, ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Тов- чооны гишүүн, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгч дийн дарга Н. В. Подгор- ныйг хүндэт пионер болго- сонд бид маш баяртай бай- на. Энэ шийдвэрийг бид өнөөдөр Н. 8. Подгорный гуайд хүлээлгэн өгнө. Пио- нер сурагчид та нарт хүн- дэт пионер Подгорный гуай болон бусад зочдын өмнөөс Зөвлөлтийн пионерүүдийн өмнөөс халуун баяр хүргэе. Та нарт аз жаргал сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе! -- Коммунизмын үйл хэр гийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! гэхэд - Хэзээд бэлхэн! гэж пионерүүд хариуллаа. Нөхөр Б. Подгорныйгоос тус сургуулийн хамт олонд дурс гал болгосон нарийн хальс- ны «Украйн» гэдэг кино аппратыг та нарт гардуулаа рай гэж даалгасан юм гэж нөхөр.Ниязбеков мэдэгдэв. Хүндэт зочдод сургуулийн хамт олноос Монгол Ардын Д. Сүхбаатарын дурегав. Зөчид сургуулийн сэтгэгд лийн дэвтэрт «Хайрт иннө- нер сурагчид аа! Хувьсгалт тэмцэл, эрэлхэг хөдөлмөрөө рөө та нарт аз жаргал ав- чирсан ахмад үеийнхнээ нэр төртэй залгамжлагч боло- хын тул онц суралцаж, эр- дэм мэдлэг хуримтлуулаг- тун! Аугаа их Лепип айм- шиггүй чин зоригт Сүхбаа- тар нарын гэрээсэлсэн :Зов- лөлт Монголын найрамдлын тугийг өндөрт өргөж яваг- туп. Социалист Монголын өсөх үеийг хүмүүжүүлж ариун хөдөлмөртөө их ам- жилт олохыг тус сургуу- лийн багш нар, хамт олонд хүсэн ерөөе. ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн Тэргүүлэгчдийн дар гын даалгавраар С, Б. Ниязбеков. 1969 оны 5 ду гаар сарын 96 гаж бичив Хүндэт зочдыг нийслэ- лийн 883 дугаар дунд сур- гуульд зочилход С. Лувсан, Д Моломжамц, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- лэгчдийн орлогч дарга С. Батаа, БНМАУ-ын Сайд на рын Зөвлөлийн орлогч дар- га Ц. Пунцагноров, Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. Готов, Гадаад явдлын Яам- ны нэгдүгээр орлогч сайд Б. Жаргалсайхан, БНМАУ- аас ЗСБНХУ-д суугаа Онц Бүрэн эрхт Элчин сайд Н. Лувсанчүлтэм хамт явав ц Эрхэм хүндэт зочиддоо пионер багачууд ээрүүл энх аз жаргал ерөөж үдэн мор- баримлыг нар шиииииииннинийниниииииииин Хувьсгалын их жолЛоодогч дуулав. Ц. ЭРДЭНЭБАТ шинниппиппинйнинийниийниийниинийиинитиййниэнийтйинйниийнишинийниинииннийннний! ХҮНДЭТ ЗОЧИД. МАНАЙ ЭХ ОРОНД х БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэг" дийн дарга ЖК.. Самбуу, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр тарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын, Сайд нарып Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбал. нар ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн дарга Н. В. Подгорныйтой тавдугаар сарын 21- нд уулзаж ярилцав. ,. ё 2 Чин сэтгэлийн пайрсаг дотно байдалд болсон эпэ ярианы явцад БНМАУ-ын болон 3СБНХУ-ын найрамдал бүх талын хамтын ажиллагааг-цаа шид хөгжүүлэн бэхисүүлэх асуудлаар саналаа. солилцов. Түүнчилэн социалист орнууд болон олон” улсын коммупист хөдөлгөөний нэгдэл ияг тарлыг бэхжүүлэх асуудал олон улсын тэ чу хал асуудлаар саналаа солилцсон нь бүрэн эв нэгдэлтэй үзэл бодол нэгтэй байгааг дахип пот лон харуулав. 28.2: ж Нөхөр Н. В. Цодгорлыйгмөн. өдөр Зайсан толгой дахь Зөвлөлтийн дайчдын дурсгалын гэ хөшөөнд цэцэг тавив. БХ Н.В. ОЛорцЫН МАХН-ын Төв. хороо “ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БИМАУ-- ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга. нөхөр Ю... Цэ дэнбалтай 5 дугаар сарын 22--нд уулзаж ярил цав. Яриа чип сэтгэлийн элэгсэг дотно.байдалд лоо. Є, Шуолэг зочид мөн өдрөө Улаанбаатар -хо тын байдалтай танилцав. 22 . ЭЗСБНХУ--ын Дээд Зөвлөлийн "Тэргүүлэгч дийн дарга нөхөр Н. В .Подгорныйд: МЗНН-- ийн төлөөлөгчид бараалхав. 5 . ФМанай эрхэм. хүндэт зочин. Ц, В. Нодгор ныйн айлчлалд албан ёсоор оролцож байгаа З3СБНХУ--ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн орлогч дарга С. В. Ниязбеков, “ЗСБНХУ -ын - Сайд нарын Зөвлөлийн "Гадаадтай эдийн зас гийп талаар харилцах Улсын Хорооны цэгдү ) гээр орлогч дарга И.В.Архипов, Эрхүү мужийн хөдөлмөрчдийн депутатын зөвлөлийн гүйцэтгэх хорооны дарга Ю. А. Кравченко нар Төв -айм гийн Баяндэлгэр сумын ,«Хэрлэнбаян» нэгдээд зочлов РРРРРРҮЧ - «ажлажлжшилэчэлжлэээжээээиэ эээиээээээээвэээээээлээлл зөввэөтжэхлэээээнэээээээээээээээээ сэээсжэжэээээлал, хөлөаажла. Үргэлжлэл нь 2 дугаар нүүр” Зэхиэ ЛД Л ЭЭВВИ р ГВрӨрЭХ Айл Ни ИЛД СН ВМ нара | Завзетээ тэ эт тэ л, тээ. лж. элслээ лал тэ-чулттжэжэ лж... | 0 . (7 завишааахс«ааашитимяияшинлмеааалтилэнэлжхиланээээа --.. Дайн гэдгийг би цомын хуудас, кино Дэлгэц ХОС роос төсөөлж явлаа. Ганц би ч биш «Залуу үе» сэт гүүлийн нэрэмжит дугуйн аяллынихан ч бас ийн хүү төсөөлж явлаа. Яагаад тийм билээ гэвэл бидний хэн маань ч дайны гал утаан дунд ороогүй, сум урьдаас шунгинаж ирэхийг үзээгүй билээ. Улаанбаа тараас Халх гол хүртэл аялахдаа бид дайн болсон газрыг үзнэ гэж сэтгэл яарч явав. 2 Бидэнтэй хамт явсан Хэнтийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Аривдахбаа тар, 9 дүгээр ангийн сурагч Наст, Банзрагч нар Ч биднээс илүү яарч явсан бизээ. Дугуйны дөрөөн дээр жийж яваа тэдний хөлийн эр чадлыг араас нь Төгсгөл түрүүч нь нэгдүгээр нүүрт. ФБНМАУ--ын Ардын Их Хурлын Тэргүү лэгчдийн дарга Ж. Самбуу, МАХН--ын Төв Хо рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМ АУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэ дэнбал 3СБНХУ--ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүү лэгчдийн дарга Н. В. Подгорный нар 5 дугаар сарын 23--нд төгсгөлиийн уулзалт яриа хийв. Уулзалт яриа ах дүүгийн найрсаг дотно бай далд боллоо. Манай эрхэм хүндэт зочин Н. В. Подгорпыйг шагнасан БНМАУ--ын төрийн дээд шагнал Сүх баатарын одонг БНМАУ-ын Ардын Их Хур. лын Тэргүүлэгчдийн дарга 2К. Самбуу Засгийн газрын ордонд гардуулан өгөв. Нөхөр Н. В. Подгорный хариу талархал илэрхийлж үг хэ. лээд, манай хоёр орны нам, парламентийн хам. тын ажиллагааны бэлэг тэмдэг болгож В. И. Лениний том хөргийг Октябрийн хувьсгалын 50 1 П П : ї ї П 1 П П П 1 3 П П П : : П П П П 1 : П 1 : ! 1 П П П П П ! 3 ! ї : : | 1 П П ! П П П П П 1 ї 1 П Ч : П «Залуу үе» сэтгүүлийн нэрэмжит дугуйн аялалын тэмдэглэлийн хуудаснаас харахад үнэхээр түүхт газар луу яарч яваа нь илэр ий " Туул! ус, уудам талыг туулсаар 30 жилийн : тэр- гээ дайны гал шатаж байсан Халх голд бид озжоон Хамгийн түрүүнд бид манай анги нэгтгэлийн Ё Е3 рүүч болж, 6-р морьт дивизийн хүрэлцэн у очсо : Хөх өндрийн овоонд хүрэв. Тэнд ногоо соёолж, яр гуй ДЭ? чэа . За ТЭГҮчШИиВЛийн тэртээ яг л Ийм ногоо соёлж, яр гуй дэлгэрсэн цагаар цэрэг эрс энэ овоон дээр Чин талын манханы зүг ширтан зогсож байсныг түү мартаагүй байна. Хөх өндрийн овоон дээрээс тулалдсан газраа шир тэн зогсож байсан цэрэг эрсийн нэг Ринчин гуай одоо бидпий хамт, дайны шарх сорви болсон СЭН газар луу ширтэн байв. Ринчин гуайн нүдэнд е. оны 5-р сарын үйл явдал, кино зураг шиг үзэрдэ буй бололтой. Нүднээ дүрслэгдсэн бүхнээ бидэнд ярьж байгаа юм шиг санагдана. Дайп болж байсан газар энэ хир нам гүм. Хөх өндрийн овоон дээр шувуу өӨндөглөжээ. Хамгийн нам тайван газар шувуу өндөглөдөгийг хүүхдүүд та нар сайн мэднэ шүү дээ! 1 Бид Халх голын цаад наад талаар байгаа нуувч, бөмбөгдүүлсэн газрыг нүд салгалгүй ширтэн явлаа. Баянцагаан, Хамардаваа, эндэхийн газар болгон өнгөрсөн дайны түүхийг хүүрнэх шиг болно. Бид тулалдаанд оролцож явсан олон арван"хүнтэй уулз сан. Тэдний яриаг, тулалдаан болсон газар дээр ургуулан бодоход цайн гэдэг үнэхээр нэг төсөөлөг дөнө. Бөмбөг дэлбэрэх шиг, урай хашгирах шиг, 422 ААААААА ААЛЛАРРФААЛАЛАРААЛ2 Цадамдалалллладлллалдааллдддллллладаадлаадалаааалаалла дагалаа лэл лд айн 2 эн ХҮНДЭТ 30ЧИД МАНАН ЭХ 0РОНД шилийн ойн дурсгалын медалийн хамт пөхөр Ж. Самбууд гардуулав. Манай эрхэм хүндэт зочин Н.В.Подгорныйд Сүхбаатарын одон гардуулсны дараа ЭГ.Самбуу, Ю.Цэдэнбал нар Н.В.ШЦодгор- ныйд монгол дээл малгай өмсгөж, мөнгөн хэрэг лэлтэй хэт хутга, цагаан чулуун соруултай ганс, тамхины хатгамал торгон савыг дурсган бэлэг- лэж амсар дүүрэн сүүтэй мөнгөн аяга, цэн хэр хадгын хамт өргөн барив. Дараа нь эрхэм хүндэт зочныг Засгийн газрын ордны гадаа урьж мөнгөн тоногтой эмээл хазаар бүхий хээр зүсмийн морийг Н.В.Подгорныйд нөхөр Ж.Сам буу бэлэг болгон гардуулав , ФМапай хүндэт зочин Н. В. Подгорныйн айлчлалд албан ёсоор оролцож байгаа хүмүүс сүм музей, нийслэ газарт зочлон мөн өдөр улсын төв музей, лийн 38 дугаар сургууль зэрэг. шмэ ЛАЙНЫ ТУХАЙ ТӨСӨӨЛӨЛ утаа бүрхэх шиг, пулемёт тачигнах шиг, 6-р морьт дивизийн 17 дугаар хорооны дайчин, бид- нийг замчилж яваа Ринчин гуай 5-р сарын тэр нэг шөнийн бүслэлтээс ангитайгаа хамт гарч ч байх шиг, энэ хир Халх гол суманд аж төрөн суугаа эмэгтэй Буяисайхан гуай, тэсрэх бөмбөгний утаан дундуур цэргийн хоол цай залгуулан гүйж явах шиг яг л кино шиг нүдний өмнүүр жирэлзэнэ, Чойбалсан хотод болсон дугуй ширээний. ярианд оролцсон Дамбын Дорж гуай бүрээч Вжгүхо юм. Энэ хүн давшилтанд орох бүрээг ч татаж байсан, Бас ялалтын бүрээг ч татсаан! 2 Надад «Барагдашгүй өшөө авагч» киноны роман тик баатрууд өөрийн эрхгүй санагдаж байсаан. Хэн тий аймагт хийсэн дугуй ширээний яриан дээр Гал- данТийн Наваанлувсан гэгч, Халх голын тулалдаанд оролцож явсан ахмад дайчин гарамгай- байлдсан цэ рэг Гуравтогтох, Бат-Очир, Дашдорж нарынхаа ту-. хай бидэнд дурсан ярьсан билээ. ! --Бат-Очир маань тулалдаанд нас барсан, Цу- санд нэвт будагдсан: эвлэлийн батлахы нь салаан дарга Очир гэгч хүн авч байсныг би харсан! гэж Наваанлувсан гуайн ярьсан энэ ярина, талын ман- хан, хуруу өндөрлөг рүү ширтэж байхад санаанд, оров. к, : Дайнаас үлдсэн сэг төмрийн завсраар яргуй ур- гасныг бн харсаан! Бас цоо буудуулсан Дуулганд цэцэг тарьмаар санагдсан! Энэ дайн манай цэрэг эрсийн эх оронч баатарлагийг үзүүлсээн! цусанд будагсан гийг бадраана. МХЗЗ-ийн батлах улаан бүчитний зори- Ж. ДАШДОНДОГ спортын төв ордонд монгол үндэсний хүчит бө хинн барилдаан үзлээ. ФЗХУНН--ын Төв Хорооны улс Төрийн Тов чооны гишүүн, 3СБНХУ-ын дээд -Зөвлөлийн Тэр гүүлэгчдийн дарга нөхөр Н.В.Подгорный БНМ АУ-д айлчилж байгаатай холбогдуулсан Монгол Зөвлөлтийн найрамдлын цуглаан 5 дугаар са- рын 23-нд Ардын Их Хурлын танхимд боллоо. Найрамдлын цуглаан дээр Ж. Самбуу, Н. В.. Подгорный пар дэлгэрэнгүй үг хэлэв. жФН. В. Подгорный тэргүүтэй төлөөлөгчид 1969 оны 5 дугаар сарын 24-нд эх орондоо буц лаа. : Н. В. Подгорный тэргүүтэй хүндэт зочид ма-. нь Монгол-Зөв най оронд найрсгаар зочилсон лөлтийн ард түмэн түүний өсвөрийн үеийнхний амьдралд мөнх дурсагдах түүхэн үйл явдал болж, манай хоёр орны ард түмний ган бат най” рамдлыг улам бэхжүүлэхэд үлэмжнийн их хувь нэмэр боллоо. жээлээээээлээжлээээээээ. жэжээжээжэжээлэээээээээээ ТЭРГҮҮНИЙ ЗҮЛГҮҮДИЙН сурагчдын ТУРШЛАГЫГ 9З9МШИЦГЭЭЕ лыг энэ оны хичээлийн жидд 7 үүр, 13 бүлэг нээс Баянхонгор ханган биелүүлс аймгийн Галуут сумын 8 жилийн дунд сургуулийн : ХААНАХЫН БҮЛЭГ, ҮҮР ШАЛГАРАВ В. И. Лениний мэндэлсний 100 жил, Ардын Хувьсгал, МАХН, МХ 89--ийн 50 жилийн ой угтаж, жил бүр тэргүүний ажиллагаатай эвлэлийн үүр, пионе рийн бүлэг шалгаруулж байх болз Т--тийн «А» ангийн Долгорсүрэн, Улаанбаатар хотын 28 дугаар дунд сургуулийн 8--ийн «А» ангийн Сарантуяа даргатай бүлгүүд, Дундговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 9--ийн «Б» ангийн Батмөнх даргатай, нийслэл ийн 20 дугаар дунд сур туулийн Сүхээ даргатай 9--ийн «А» ангийн сурагчдын Үүрүүд ул сын тэргүүний үүр, пинонерийн бүл гээр шалгарлаа. Шалгарсан үүр, бүлгүүдийн хамт олон цөм соёлч нөхөрлөлийн гишүүд бөгөөд 100 хувь суралцдаг, биеийн тамир спорт, урлаг уран сайхан, эвлэл нинонерийн ажлаараа аймаг хотын хоо хэмжээнд олон жил түрүүлж яваа, улсын тэргүүний үүр, бүл тийн болзлыг 2--3 удах хаяган биелүүлсэн хатгийн үлгэр жишээч сурагчид юм. Улсын тэргүүний үүр, пноне- рийн бүлэг төрүүлсэн сургуулну дын нам, захиргаа, эвлэл, рийн байгууллагуудад ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионе Байгууллагын Төв Зөвлөл баярын цахилгаан явууллаа. -у- Улсад шалгарсан үүр бүлгийн анги удирдсан багш нар, шиноие. рийн бүлгүүдийн бүх гишүүд, су рагчдын эвлэлийн үүрүүдийл па рийн бичгийн дарга нар тус. бүр тэргүүний 4 гишүүний хамт энэ зун Зөвдөлтийн олон улсын йи0 нерийн «Артек» зусланд амарна. нээлээ эээ. ( зтэээжэчжь шэвэшэээжхилээшээчи эээ хэстэжэф үүэє элээж єэє стэээеэүээжэүиэжшижжишинзэа. : 2 дүгнэн шүүж 15 бүлэ! Олимпиа АНХДУГААР ОЛИМПИ АД АМЖИЛТТАЙ- зал орох: ЭВХУрлгожаа. ваа байр эзэлсэн сууулай цэнгэн «ӨСӨХӨӨС СУРСАН ҮНДСЭН ХЭЛ МАРТАЖ БОЛШГҮЙ СО пионерийн ордонд Монгол хөл бичгийн улсын анхдугаар олимпнадын .дүнгийн хурал боллоо, Дүнгийн хуралд БНМА У логч сайд Д. Гомбосүрэн, МХЗЭ--ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Сүрэнжав нар болон кион байгуулах хорооны гишүүд, олим цчадад амжилттай лийн пионер сурагчдын оролцлоо. : МӨН» Д. Нацагдорж, В. И. Лениний нэрэмжит, Монголын сонсгол тавив. Мопгол хэл --ын Ардын Боловсролын Яамны ор олимпиадыг з0 рын хоёрын давааг оролцсон нийслэ төлөөлөгчид шалгарсан 56 Дүнгийн хуралд гаар олимпиадад нийт нерийн байгууллага сайн соны дүнд сурагчдын хэл бичгийн лаг зохих хэмжээгээр дээшилжээ. Анхдугаар олимпнад гурван тай явсан бөгөөд нэгийн давааг сургуу лийн аварга бүлэг шалгаруулах, : даваанд орох бүлгийг дэвшүүлэх, шалгаруулах, гуравын даваанд дэвшүү лэх зорилготой явуулж, аймаг Эцсийл даваа хоё аймгийн тэргүүн бүлэг хотоос бүлгийг дахин баллаар гууд нийслэлийн 1,3 дугаар дунд гууль зэрэг хот хөдөөгийн олон гууль олимпиадад сайтай оруулснаар хүрсэнийг тэмдэглээд, Монгол хэл бичгийн П олимпнадад ам жилттай урналан. даваанаас сур сур сурагчдыг бэлтгэл зохих амжилтанд ирэх жил болох оролцохыг нийт сурагчдад рагч Майцэцэг, 21 дүгээр. дунд сургуу лийн сурагч Дам монос Дамдиндорж цар үг хэлж, олиминадын зохион ны орлогч дарга, МХЗЭ руоны яаран бичгийн ав дүцгийн хурлыг хаа МАН Р! ер сурагчдыг БНМАУ--ын Ардын олимпиадын ЗОлгүүлэча 3 байгуулах хорооцы “Нивуай Мйллхүлэх хийн. байгуулах. хорооны комиссоос таваар: мин о1 27 тЭэХу нийслэлийн 107лкилийн нэгдүгээр дунд ДурлАлсай Товчооны. хамтарсан ХНМ бичгийн Улсын анхдуу ургуулийн 2 бүлэг, гуравдугаар ДУНД Ау-ын ул дын “БО ксролын” Яамны є Вн ЯН сургуулийг 1 бүлэг шалгарч улсын Ард Өлээ 1-1 аны Уу ргуул 5, аралд тэргүүний бүлэг болов. 1 8оАЭ) сайд Дд Гомбосүрэн гардуулав. Э 7 : с нь ни й ДУНД мэд Дорноговь, "Завхан, Хөвсгөл айм сургуулийн халуиан Буг Р хулан гийн сургууль гэгээрлийн байгуулла жамц, 1 ! дүгээр дунд сургуулийн су хэлбичгийн Улсын анхдугаар байгуулах хороо --ийн Төв Хо дарга Д. Сүрэн Г хэлэ. - АЙ СУРВ АГЧ х ОД 1 У2 | "аэлөлөйөлөйөвөөлөлөлөлөлөгөлөгөлөлөрөгөлөлөлөнөлөлөлөлөлөлөлөр Говь--Алтай аймгийн төвийн 10 жи лийп дунд сургууль, улсын тэргүүний сургууль болохын төлөө үүрэг аваад ажиллаж байна, Сургуулийн захирал Б. Гомботой уулзахад: -- Манай сургууль 8. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой, ардын хувьсгалын 50 жилийн ой, сургууль байгуулагдсаныхаа 80 жилийн ой уг таж, Улсын тэргүүний сургууль боло хоор үүрэг, амлалт авч ажиллаад, ни лээд зүйл санаачлан хийж байна. Бүх нийтийг хамран сургах та лаар тус сургууль Тайшир, Алтай сум дын --ЫН | гүйцэтгэх захиргаатай хамтран өөрийн сургуулийн үйлчлэх тойргийн 0--12 насны хүүхдийн нэр сийн жагсаалт гаргаж, 8--12 насны хүүхдийг сургуульд бүрэн хамруулах ажил зохиож байна. Ерөнхий эрдмийн хичээлүүдийг амьдрал, үйлдвэрлэлтэй холбож байна. Багш нарын үйл ажиллагаанд: Зөв лөлт Татарын багш нарын туршлага, ХНЧЭЭЛД ДЄДАКТНК матернал хэрэглэдэг аргыг нэвтрүүлж байна. Сургалтанд техник багажийг өргөн нэвтрүүлэх зорилгоор физик, техник хэрэгслэлийн кабинет байгуулах, га зар зүйн хнчээлд туршлагын тал бай, амьд амьтны буланс тохижуулж, сурагчдаар ажиглалт туршилт хийл гэж байна гэв. -- Сургуулийнхаа З0 жилийн ой уг таж, сургууль багш нарын ажилд ши нэ санаачлага тэргүүн туршлага хэр хэн нэвтрүүлэн ажиллаж байна вэ? гэ хэд: -- Сургууль байгуулагдсаны зо жилийн ой 1970 оны 5 дугаар сард болох юм. Энэ нь манай сургууль, ЁЭ учирсан МАНАЙ АЛЗАХГҮЙ билээ. Сонинд сайн захидал нөхөрлөлийн ахлагч | бөгөөд ирэхэд сонинцыхон бөөн баяр онц сурлагатан юм. Захирал болдгийг манай сэтгүүлчид бай нь “манай Алзахгүй нерүүд, эрдэмтэн мэргэд, андахгүй. Сүүлийн үед чинь зохион байгуулах ажилд Ї нэрт зохиолчид, гадаадын «нонерийн үнэн» Сонинд их сайн, хүүхдүүдийг сайн бяцхан уншигчдаас ирсэн сурагч байх аа эхлэн би- зохион байгуулдаг юм. байдаг, Захидлуудыг задлан чиж сэтгүүлч, зураачийн линн «Пионерийн үнэн» сонины газарт гэсэн захидүууд ма- най сонины захидал харил- цааны тасагт өдөр бүр олон арваараа ирдэг юм. Тэр за- хидлууд нь манай сонины хэзээний танил идэвхтэн би- ЧИГЧИД, Манай бяцхан пио- анх УЛСЫН ТЭГҮҮНИЙ СУРГУУЛЬ БОЛОХЫН ТӨЛӨӨ Говь-алтай аймаг Халиун су мын 8 жилийн дунд сургуу- сурагч гээс гэсэн захидал Малчдын зал гийн тухай бич: ДЭВ нь сонинд цаг үеэ олсон чухал зүйл байлаа. Алзахгүйн захидал рийн үнэн» сонинд үнэн» сонин идэвхтэн ирээдүйнхээ авьяаслаг хад багл нарын үйл ажиллагаанд тот үйл явдал болно. Тэргүүн туршлагыг ажилд нэвтрүүлэхийн тулд сургууль дээрээ хичээлийн эрхлэгч Цолмонгийн санаачилгаар багш нарын заах аргын кабинет байгуулж, Зөвлөлт болон ар дын ардчилсан орны сургууль багш нарын туршлага, өөрийн орны сургууль багш нарын ажлын арга туршлагаас су ралцах, сурч судалж ажилдаа нэвтрүү лэх булан ажидлуулж байна Сурагч згачуудын дунд хөдөлмөр сургалтын | хичээл амжилттай явагдаж багш 2Кам баа, Пүрэвжав нарын санаачилгаар су рагчдаар бие даалган гэрийн мод, їшал бусад хэрэглэлийг хийх хөдөлмөрийн бригад байгуулан. туршин ажилласан нь үр дүнтэй болж байна Эвлэл пинонерийн ажил нилээд молжииж байгаагнйн гүр дүнд 9--ийн «А» ангийн эвлэлийн үүр ажлаараа ай магтг гзргүүлэв Төвийн 0й угтаж цынхан 21 орны богино ЗУРАГ ДЭЭР: 10 жилийн дунд богино долгиночдын Өсвөрийн тогт | Ипоне агчдын дунд Лениний мэндэлснї 100 жилийн ой угтаж, бүлгэмийн зөвлөлөөс тодорхой төлөв лөгөө гарган ажи к байна. Тоо хэл бичгийн олимпнад амжилттай боллоо. | сургуулийн 8--ийн «Б» зангн хэл| импнадад аймагтаа түрүү | лэн, сайхан амжилт гаргаж байхад, | 4--ийн 4Б» ангийн хамт олон хэл бичгийн олимпнадын улсын 3--ын да | ваанд шалгаран оролцон. -- Сурагчдын дунд хичээлээс гадуур 11 төрлийн дугуйлан ажиллуулж бай на. Улсын тэргүүний сургууль болохоор үүрэг амлалт авснаас хойш тус сур гуулийн багш сурагчдын идэвх зүтгэл улам дээшилж улам зоригтой ажил лаж байна. Д. МАГВАН. цана ЛИЛбЭЛ000000000000000ооо277 гүүлчтэй айх нүүр үзэхэд яаралтай хэвлэмээр замд орж буй хүүхдүүд жи- 3 5 4 сонин. сайхан матернад бай- лээс жилд өсөж байгааш со 5 ту ЭЭ ий ЭЭГ -/ ЫЭ хын дээр учир дутагдалтай нины газар бахархдаг юм..ЗЭЛ 808) ургуул: 1 ч бас олон байдаг, 1968 онд Нийслэлийн 28 дугаар сур- хай биш бас малчдын тухай гуулийн сурагч Т, В. Алзахгү ирлээ. гуульд сурч, Түмэ у халаа бүл Зурагт радиогийн ээ. Энэ мэ- ажиллаж, Андрюш хаа үзэсг нг гарга. Пионер Манай захгүй энэ замаа- рийн үнэн» сонины хүндэт «Пионе- За итгэлтэй явбал “зорьсон- үнэмлэхээр шагнагдсан би- ийнхүү ДОО хүрч чадах найдвартай лээ. Манай захгүй сэт- нийтлэгдэж «Пионерийн ЮМ. гүүлч болох гэсэн замаараа нэгэн шинэ Саявтар Халиун сум орох бичигчтэй болж доо, өөрийн сонины шинэ сат- идэвхтэн пионер Алзахгүй- мам р нэн ини 00000000000002-2-00227 сүрэн Зөвлөлт Холбоот Ул- - сын сэтгүүлчийн дээд Надтай цэн суудаг намхандуу шар хүүг Содын Очирбат гэдэг бөгөөд Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн аварга төочин юм. Энэ зурагч 1--10 цусаар анги төгсөх хуга- андаа бүх хичээлдээ онц сайн сурал- цаж, тооны төрлийн хичээлүүдийг гон сонирхдог байв. Очирбат ярикдаа: -- Миний дуртай хичээл хамгийн тэй уулзав. Энэ хүү Соёлч захгүйг мэдэхгүй хүн энэ их бичдэг юм гэлээ. Алзахгүйг манай сонины- хоц«Манай Алзахгүй» гэдэг юм. Иймээс манай Алзахгүй «Пионерийн үнэн». сонины 25 жилийн ойгоор «Пионе- Баасан- сур- ндэлгэр, газар ргийн- айна. тэсвэртай, итгэлтэй явж чад вад алзахгүй ээ. Ж. ШАГДАР: сургууль В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн радно станц байгууллаа. Одоо энэ радио стан дДолгиочидтой харилцаа тогтоогоод байна, холбоочид хичээллэж байгаа нь Тоо бодох дуртай бол гурвалжны судлал төө бодлого їөм, Ялангуяа тодоркой хариутай боловч бдф ДӨХОД хялбар бус бодлогыг чухам яа- гаад ийм гарч вэ? гэдгийг олох гэж төө бодож суух шиг сонирхолтой зүйл байж гүй гэн, байна. Очирбат зөвхөг төд бодох талаар алдаршсан төдийгүй. олон нийтийн ажилд идэвхтэй оролцдог, эрэя. хэр охин Эрдэнээгийн нэрэмжит мөнк дурсгалын танхимд зохиорцож байгаа бүх ажлыг хариуцан хийдэг тэргүүний сурасч юм. Очирбат энэ жил тооны уламжлалт У олиминадад сургуулиасаа шалгарч уясад амниилттай оролцов. С. ДҮНТЭЭ мөн 12002227) “НАРЛАГ САЙХАН Их наадам! залуучуудын сэтгэл зүрхэнд халуун илч болсон хан үг вэ? 1966 онд Зөвлөлт их наадмын иаалмын дуу лэг Уонгол-зөвлөлтийн дын уламжлалт баяр болсон туг намирч, цуурна хадаж ард Зөвлөлт Узбекийн Мипмуксип бол Зөвлөлт дэд зориулж хэд хэдэн Монголын залуучуудын МИРМУКСИН ЯТУУ Аму-Дарья. мөрний эргээр цууналь. нугас, гургуул, тогоруу гээд л оло янзын шувуу байдаг юм гэйс манай аав ярьдаг юм. . Тийлээ өчих юмсан гэсэр миний өнийн хүсэл биелэгдэх болж: цэг өглөө аав намайг сэрээв. Бид, юм ху- маа түргэн төхөөрч «Нохойгүй ан, ан биш» гэж аав дандаа ярьдаг боло хоор Чуткий гэдэг апч нохойгоо да- гуулж гарав. ! Чуткий, үргэлж бидний өмнө шог аиино. Аав, гэнэт буугаа мөрнөөсөө авч шагайн буудтал нугас унах ха- рагдлаа. Чуткей тэр нугасыг олж авчрав. Өдөр дундын үед айхтар халуун матлаа. Бүр газрыг хуйхлах гэсэн Монгол-зөвлөлтийн гал хичнээн сай- Алтайн хяз- гаарын Манжерокт, 1967 онд Мон голын Сэлэнгэ нутгийн Хондод энэ энэ их би- залуучуу- энэ нх наадам 1969 оны зургадугаар нийслэл Уздекийн 5 “зэрт зохиолчийн нэг бөгөөд хүүхдүү ном зохно- жээ. Бид, өнөөдөр Узбект Зөвлөлт- уламжлалт хөлгийг нисгэж хоёр хөлгийг Холгын сестимээр залган Хруно гийн гадна гарч «Союз--4» хөлгөө дахин салгаж, эх дэ. рын огторгуйг шинжлэн су гуу. гариг хоорондын «Венера--5», томат станцыг Сугар гарнгийн зүг х хурдан «ТУ--144» гэдэг суудлын жилттай туршсан зэрэг Зөвлөлт: амжилтын мэдээг та нар өөрийнхөө уншсан ш «Венера-- буусан тух. тийн эрдэ 7 3»1-- УЗБ ЕК МАЙБАМДЛЫН НААЛАМ, лох гэж байна. В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулан хийх гэж бай гаа Зөвлөлт-Монголын залуучуу- дын Ш нх наадам 70 мянган хү ний багтаамжтай «Пахтакор» гэ- дэг цэнгэлдэх хүрээлэнд болно. Зөвлөлт-Монголшн залуучуудын иайрамдал бол Ленин, Сүхбаатар нар эх үүсгэврий нь тавьсан ма- ГУРАВДУГААР най хоёр ард түмний найрамдлын бат сэжим юм. Тус хоёр орны хүв гүүд охидын найрамдал, хамтын ажиллагаа бол социалист, комму- нист байгуулалтын чухал чухал зорилтыг амжилттай шийдвэрлэхэд өөр өөрийн ард түмэнд тусалж бай гаа лут их хүч мөн, Ташкентын их наадамд Монго лын залуучуудын төлөөлөгч 150 хүн оролцоно. Эдний дунд ажил чин. малчин сэхээтэн эвлэл пионерийн ажилтан, урлагийн зүт гэлтэн, биеийн тамир спортын сай чууд зэрэг яиз бүрийн ажил мэр- гэжлийи хүмүү өлөлцөнө Тэд өФөөөөөөө Аугаар их наадам эхаох гэж бай гаатай холбогдуулж Мирмукеиний «Хасан, Хусан хоёр» гэдэг номноос энэхүү бядхан өгүүл лан пийтэлж байна, ЭГИЙ нь брчуу юм шиг цар төөнөх нь амьсгалахад ч хэцүү ажээ. Нэг 4 өувуу үзэүлэх- гүйл --0 Хав аа, шувууд яачихаа . вэ? гэ чамайг асуухад урлагийн хэсэг, биеийн тамнрын ваагдана. . Их наадмын төлөөлөгчдийн бү- рэлдэхүүнд манай авьяас билэгт пнонер багачуудын төлөөлөгчид оролцож байна. Хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн сурагч Энхээ, Долгоржав, Энх-амгалан, Должин- сүрэн зэрэг дуулж хуурддаг хүү хэд олон бий. Их наадмын төлөө ИХ НААДАН лөгчдийн дунд Увс аймгийн Мал- чин сумын дунд сургуулийн пионе рийн ахлах удирдагч С. Цэнд зэ- рэг “нонер, эвлэлийн ажилтан бай гааг дурдаж болно. Ташкентын их наадам, Зөвлөлт- Монголын залуучуудын найрамд- лын түүхэнд шинэ тод хуудас нээж, тус хоёр орны. ах дүүгийн найрамдлын он дарааллын бичигт шинэ. шинэ хуудсууд нээх болно. уле төрийн хэсэг, гурван хэсэгт ху- Ташкентын их наадмын хүндэт ах эгч нар аа! Аян замдаа сайн явж, ахан дүүс Зөвлөлт пайз нөхөддөө Мон голын өсвөрийн үеийнхний халуун мэндчилгээг дамжуулж өгөөрэй! зөчин- Зөвлөлт-монголын залуучуудын Ш их наадамд оролцогч сурагчдын хэсэг Эвэ халуунаас нуугдаа л даа гэв Чутний ч мөн я өмлө шошлинхдоо хиугаснууд хааччихав даа» гэж вай хай .урам хугарсанп янзтай хараг- дана, Тэгтэл гэнэт, бууны дор ямар нэ гэн авувуу байх харагдав. 2 Аав аа, хараа"! гэж вамайг хо хэд аав хараад ! Ятуу байна! гэв. Тэр явуу бид- нийг ажиглаж, үргэмээр байвч ннє- сэнгүй 3 1Пархтаа юм болов уу? гэж гайхаад биднийг ойртон очиход ч нис- сэнгүй. Тэгтэл далавчных нь доороос инээд хүрмээр хоёр толгой цухуйж байхыг би олж харлаа. -- Аав аа, ангайхайгий нь хараа! гээд сайн ажиглах гэж бөхийхөд тэр ятуу шийхнан, их л тавгүй байвч газарт далавчаа бат наан, бас л хв- дөлсөнгүй. 2 Эна ялгаад пнсэхгуй байна ВФЭ үэ- ОРОНД ЭХЭЛНЭ , вэл энгийн ятуу биш, эх ятуу байна шүү дээ гэж аав хэлэв. Чуткий маань ятуу руу үсрэхийг завдахад аав, хүзүүвчнээс нь шүүрэн барык авав. Тэрээр архиран тэмүү- яэвч аавын бат гараас алдарсангүй. Бид, тэр ятуунаас бүр холдоод Чуткийг тавьтал харин эргээд дав- хичихав. Аав. -- Чутний, Чутний! эргэж иреэнгүй. Түүнийг хөөж,барих байлаа. Аав, дээшээ буудтал харин, Чуткий яг дороо зогссоноо шувуу буудаж унаглаа гэж бодоод Шшиннї- лэн ирэв. : Аав түүнрүү хүрч очоод, дахиад л хүзүүвчнээс нь барьж аваад хаашаа ч явуулсангүй. Харин нөгөөх ятуу, ангайхайнуу- даа халуун нарнаас сүүдэрлэн хэвт сээр л байлаа. Орос хэлнээс Г. ЛОВОР : орчуулав боломжгүй эаизиаигт ийШЕШШЕНЕЕНЄНБЄН НЛл Бид Зөвлөлтийн шин Хүүхдүүд ээ! Та нар ЗХУ сансрын уудмыг шинж- лэн судалж нар, сар, од гарнгийн нууцыг тайлах та- заар асар их амжилт олж буйг хэвлэл, Зөвхөн 1969 он гарсаар өдөр дутмын сонии радиогоос сонсч байдаг шүү дээ. л «Союз-4» «Союз--5» хооронд нь гар жолоо- в, Елнссев хоёр хөл- -Т шилжин сууж дараа нь лхийдээ буцаж ирсэн, санс длах программынхаа да- «Венера-6» ав өөргөсөн, дуунаас аварга хөлгийг ам ийн шинжлэх ухааны сониноос олж үү дээ. Тэгвэл одоо та нарт «Венера-5», 6» автомат станц Сугар гаригт амжилттай ай баярт мэдээ дуулгах гэж байна. Зөвлөл мтэн инженер техникчдиийн бүтээсэн «Вене ра--5» станц сансрын судалжээ. 4. «улбаагарын нэрэмжи!. улсын хэвлзлийн номОниа14д хгвади, | Миндснс--14140 жлэх ухаанд ОахарХда! алс зам туулж Лениний товгор дүрс, ЗСБНХУ-ын тө рийп сүлд бүхий хиурыг Сугар гаригт аваачлаа. «Венера--5», «Венера-6» станц Сугар зүг дөрвон сар гаруй аялахдаа гаригуудын дын огторгуй дахь физикийн үзэгдлүүдийг Физикийн янз бүрийн нөхцөл болох тулануудын урсгал, хэт буцламтгай халуун, тэн орчинг тэсвэртэйгээр даван туулсан эдгээр станц гариг хоорондын үзэгдлийн биологийн шинжийг танин мэдэхэд чухал дэм шинжилгээний мэдээ сэлтийг дамжуулж алс хо лын гариг ертөнцийн судлалыг баяжуулж, инсэн очих ирээдүйг ойртуулж байна. Зөвлөлтийн ард түмэн түүний бүтээлч эрдэмтэн ниженер техиикчдэд монголын ппонер сурагчид чин сэтгэлийн баяр хүргэж байна. : ертөнцөд 350 єая орчим км гаригийн хоорон шинжээ! радно ндэнх, эрс хүй найдвартаг физик химь хэрэгтэй эр тэнд хүн Еашаанасванан , Хариуцлагатай эрхлэгч Ж, ШАГДАР. сэж дуудавч . МХЗ9--ИЙН. ТӨВ.ХОРООНЫ үг БҮГД. ХУРАЛ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ээлжит ГУ 6 хурал 1969 оны тавдугаар сарын 28-ны өдөр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын танхимд хуралдав. Бүгд ху- ралд зарниы яам,. тусгай .газрын сайд дарга нар, нам олон нийтийн байгууллагын удир- дах хүмүүс Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн үүр, Хх0- роодын нарийн бичгийн дарга нар оролцов. Бүгд хурлыг ЗЭ ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бизгийн дарга Ч. Пүрэвжав нээлээ. Бүгд хурал «В. И. Лениний мэндэлсний 100 жн- лийн ойд бэлтгэх тухай» МАХН-ын Төв Хорооны тогтоолыг биелүүлэхэд МХЗЭ-ийн байгууллагуу- дын зорилтыа талаар МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бизгийн дарга Х. Батаагийн тавьсан илтгэ лийг хэлэлцэв. Илтгэлийн дараа В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж.. МХЗЭ-ийн: байгууллагуудаас зо хиох ажлын ерөнхий төлөвлөгөөг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчооны гишүүн, МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны эвлэлийн байгуулдагын хэлтсийн эрхлэгч С. Зундуй уншиж танилцуулав. Бүгд хуралд хэлэлцүүлсэн асуудалтай дуулж МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчооны гишүүн, Улаан0аатар хотын ХЗЭ-ийн хорооны нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга П. Гунгаажав, ардын хувьсгалын шцартнсан, БНМАУ-ын Ардын Их Хур холбөг- орлогч . ! Н Ц ї ! Ц Ц ! ї лын дєпутат П Тогтох, МХЗЭ-ийн Тов Хорооны ги ! шүүн Монголын зохиолчдын хорооны орлогч дарга ! Л. Түдэв, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчооны гн- : шүүн, МХЗЭ-нйн Төв Хорооны нарийн бичгийн ! хэрэ Д. Сүрэнжав нарын зэрэг олон ! уе бүгд хуралд МАХН-ын Төв орооны ги-! шүүн, МАХН-ын Төв Хорооны үзэл суртлын хэлт ! сийн эрхлэгч Г. Очирбат оролцож дэлгэрэнгүй үг ! хэлэв. ! Бугд хурал зохион байгуулалтын асуудал хэлэл ! ! үг хэлэв. цэж нөхөр Г. Мэндсайхан ЗХУ-д суралцаж байгаа болон нөхөр Ч. Очирбал өөр ажилд шнлжсэнтэй нь «холбогдуулан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчооны ги-:! шүүнээс тус тус чөлөөлж, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчооны гишүүнээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ги шүүн, МБТЇСЭ-ийн Төв Зөвлөлийн дарга Ш. Маг ван, МХЗЗ-ийн Төв Хорооны гишүүн, Монголын Зохиолчдын Хорооны орлогч дарга Л. Түдэв нарыг сонгон батлав. Бүгд хурал В.И. Лениний мэндэлсний 100 жи- лийн ой угтаж, МХЗЭ-ийн байгууллагуудаас 30- Хнох ажлын» ерөнхий төлөвлөгөөг баталсан тодор хой тогтоол гаргалаа, МОНГОЛЫН ТОЙРОН. АЯЛАЯД ГАРЦГАА! ТОХИТОЙ. САЙХАН АМАРЦ ГДАЯ!” тавээээла ааг ------г.ш-.со-с..... то.-.......нй.н......н.... 3 3 4 ! П 3 П П . П Г 1 Ц 1 вт , , , П 5 МХЗЭ-инйлЫ То Бонгтийн Байгулаагын. Гөв: Зєвдөхийн сонин: төлөлөлөлөлөлөлөлөлөлөлөлөлөлөлөтөзөгөйөтӨ ӨтөтөрӨ ӨЛ9 9790 - : Пинонер сурагчдын зуны кү мүүжлийн ажил нь сургууль, ино нерийн байгууллагаас өсвөрийн үеийг коммуннст ёсоор хүмүүжүү лэх талаар зохиож буй ажлын шууд үргэлжлэл байх ёстой, Зун цагийн олон талт ажилд, пионер сурагчдын тойрон аялал чухал байр эзэлдэг билээ. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит мон голын пионерийн байгууллага, МХ ЗЭ-ийн Төв .,Хорооны ЇЇ бүгд хур лын шийдвэрийн дагуу, эх орноо судлах, ахмад үеийнхний уламйж лалааФ суралцах, түүх соёлын дурс галтай танилцах, иненер еёурагч дын тойрон аялал зохиож ирлээ. 1967 оны зун, Монголын иноне рийн залгамжлагч | чуулганы үеэр «Октибрийн хувьсгалын ту алн дор ялж мандсан Хувьсгалт Монголын нийслэл Улаанбаатар» гэсэн тойрон аялал зохиож, чуулганы төлөөлөгчдийг эх орны хоо нийслэл хотын түүх дурсга- лын газрууд, үйлдвэр, соёлын газ- руудаар аялуулж, нийслэл ХОТЫН- хоо өнгөрсөн, одоо ирээдүйтэй та нилцуулж, хөшөө дурсгалд хүндэт гэн цэцэг тавьсан юм. Ардын Боловсролын Яамтай хамтран 1968 оны зун улсын хэмжээний бүсчилсэн тойрон ая лал Сэлэнгэ, Архангай, Завхан, Хэнтий, Өмнөговь, Увс аймгуудын ЗАЛУУЧУУДЫН АНХДУГААР ТОЙРОН АЯЛ мын ГАРААНД ПИОНЕРИЙН ЯВГАН АЯЛАЛ Д.Сухвалтарын нэээмхйт Монгс-ын .. СУРЛАГА. ХӨДӨЛМОРИЙГ Х06ЛУУЛЦГААЯ! СУРСАН. 9РДМЭ9 ТҮГЭЭЦГЭ2 ЭлчлвйллэлэвөлөлөрөвөлөлөрөдөлөцөвөлөдөцөлөлӨлөлолойолӨЛӨЛӨлөНӨ1ӨйөДӨйФӨрӨКӨ498910108919109408 91049109 000 91919Ц91929000989160216 ТОЙРОН АЯЛАЛ нутгаар зохиож, 7000 гаруй км аялан, түүх дурсгалт газрууд, эх орныхоо хөгжил цэцэглэлт, байга лийн" үзэсгэлэн, түүний баялгийг үзүүлж танилцуулсан явдал нь үр дүнтэй болсон билээ. орны хот хөдөөгийн нилээд гууль инонерийн байгууллага ах мад үенйихний улашжлалаас су ралцах тойрон аялал зохиож, аял лаар олж цуглуулсан зүйлсээр «Ахмадын болон дайчин алдрын танхий» пнонерийн түүхэн зам налын тузей, булан байгуулж, хө шөө дурсгалын самбар босгож байна. Улаанбаатар хотын 28, 83 ду гаар сургууль, Говь-алтай 5 гийн Цээл сумын дунд сургууль, Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жил, Галуут сумын 8 жилийн дунд сургууль зэрэг, пионер сурагчдын тойрон аяллыг сайн зохион бай- гуулж буй сургуулиудын эгнээ өр гөжиж байна. Тойрон аяллын зохион байгуу- лалт үзэл суртал, хүмүүжүүлэх нөлөөг улам чанаржуулах асуудал чухал зорилт мөн. сур тнпиинииинииниииииниииишиишииншинийниииииишиииишинший ипииинининзиннийнниннипнининншнин ин . Ш.ШИИ Манай” ипииииинииининиииииниииининининин Өндөрхаан хотын төв цэцэрлэгт Монгол-Зөвлөлтийн дайчдын дурс салд зориулсан хөшөө байдаг.Тэр хүү хөшөөн дээр улаан туг ман. дуулсан танкийн дүрс бий. Тэнд пионерийн шугам жагсаал эхлэж байхад «Залуу үе» сэтгүү лийн нэрэмжит дугуйн аяллынхан бид очлоо. 5 Үлээвэр хөгжим намуухан эг- шиглэнэ. Пионерийн төлөөлөгчид хөшөөнд цэцэг тавьж байв, Тевийн 10 жилийн дунд сур- гуулийн захирал Лувсангэндэн: - Манай орон даяар монголын залуучуудын анхдугаар аяллын ажил ид өрнөж байна. Мапай сургуулийн тойрон аялал хоёр чиглэлээр аян замдаа гарна. Нэг нь өнөөдөр аймгийн төвийн “ойр орчмын байгалийн үзэсгэлэнт байдалтай танилцахаар инонерийн тооо00077727772 227 7777 тойрон . төлөөлөгчид явган аялалд гарах гэж байна. Нөгөө нь маргааш «Залуу үе» сэтгүүлийн нэрэмжит дугуйн аяллынхантай хамт Хал- хын гол орж дайн болсон газраар анлаж, тулалдаанд оролцож явсан хүмүүстэй уулзаж учрах юм гэв. Аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны на рийг бичгийн дарга Ч. Чаминчу- луун уул цуглаан дээр,Монголын залуучуудын анхдугаар тойрон аялалд пионер сурагчид хэрхэн оролцох тухай яриад пионер су. рагчдын төлөөлөгчид аян замдаа сайн явж, үнэтэй сайхан мате- риал олж ирэхийг ерөөв, Маршийн аялгуу эгшиглэв. Бяцзан үүрэвчтэй ппонерүүд жаг сдалаараа алхалж, аян замдаа орлоо. Ж. ДАШДОНДОГ : (Зохиогчийл авсан гэрэл зураг) Бинипиииининииииииииииннинининииниин 3 26 дахь жилдээ т9в9 оны Зургадугаар сарын 4 Лхагва Мм 23 (1083) Үнэ 10 мөн өтөлөлөлөлөлєлөлөлөлӨБӨЛӨЛӨХӨЛӨЛӨЛӨХӨВӨЛӨЛӨХӨЛӨЛӨ1өлөй6дой Пионер сурагчдын дунд зохиох тойрон аяллыг урьдчилан сайн Тө лөвлөж бэлтгэх, аялал, маршру- тыг тогтоох аяллын эцэст ямар үр дүнд хүрсэн байх тодорхой зорил готой байвал зохино. Тойрон аял лыг заавал их хэмжээний хүч хө рөнгө зарцуулж байж, олон хоно гоор аялахад биш, харин хүүхдийн нас биений онцлогт зохицуулж, ойрын богино хугацаатай зохиож болно. Тойрон аяллыг хэтэрхий нэг тийш хэлтийлгэж, амралт зугаал гын байдалд оруулах, тодорхой зо рилго системгүй явуулдаг дутагд- лыг гаргахгүн байхад | сургууль, пнонерийн байгууллагууд анхаар- зал зохино. Зуны дэлгэр сайхан цагт, ойр холын 1--3 хоногийн ч юмуу янз бүрийн хэмжээний аяллыг эх ор ныхоо үзэсгэлэнт байгальтай нух гуудад, түүх дурсгалын газруудаар зохиож, үдшийн цэлмэг тэнгэрийн доор ,намуун урсах голын захад түүдэг галаа асааж, ардын хувьс галын ялалтын төлөө зүтгэгчид, хөдөлмөрийн сайчууд аялагч хүүх дүүдтэй уулзан ярилцаж, хүүх дүүд аяллын дүцгээ гаргацгаанэх орон, эрх жаргалант амьдарлаа магтсан сайхан дуу хоолой тү- рэн дуулах хичнээн тавтай сай- хан байдаг билээ. --Пионер сурагчдыг эх орны- хоо өнгөрсөн, одоогийн байдалтай тай танилцуулж, ингэснээрээ тэд- нийг эх орондоо халуун хайртай болгон хүмүүжүүлэхэд туслана. --Хүүхэд багачуудыг эрүүл чийрэг, тэсвэр хатуужилтай ав- хаалж самбаа эзэмшүүлэхэд сай- наар нөлөөлдөг. 1969 онд зохиог- дож буй манай орны шнонер су- рагчдын 8 дугаар тойрон аялал Монголын Залуучуудын анхду- гаар тойрон аяллын нэг хэсэг болж байна. Тойрон аялалд орон- цогч ннонер сурагчбүр нутаг ор ныхоо уул уены нэр, онцлог, бай- талийн баялаг, ашигт “малтмал, түүх дурсгалын зүйлс үйлдвэр ба- рилгын ажиллагаа Ардын Ху вьсгалын жилүүдэд, ЗХУ. ламжтайгаар олсон нх ололт ам- биечлэн танилцсан тухай таа замын тэмдэглэлд эрэмбэ да- раатай тэмдэглэл хийж өөрийн сэтгэгдэл гэрэл, гар зураг ахмад хүмүүснйн дурьтгал зэр- гээр баяжуулбал зохино. Аймаг хотуудаас шалгарсан ТЭВ гүүний аялагч пнонерүүдийн тө- лөөлөгчид Халхын голын ялаг тын 80 жилийн ойгоор зохиегдож, Монголын залуучуудын анхдугаар "тойрон . ӨВолЖоХ. Бид замдаа тун хөгжилтэй ЯВЦ гаасан бөлөхөөр Разлиз станцын хол ойрыг ч мэдээгүй билээ. Нэг л мэдэхэд Разлив станцад хүрээд ирчихсэн байв. Цаянлгаан тэрэкг- ний цонхоор Нева мөрний дээгүүр тавьсан аварга лут гүүрүүдийг харахад үнэхээр гайхамшигтай єв8- нагдсан.Тэнгис гэдгийг би анх удаа гаа харсан.Чухамдаа л бүхэл бүтэн хот тэнгис дотор хөвж яваа мэт са нагдаж билээ. Бидний явах замд бас нэг түүхт газар тааралдсан юм. «Бид Коронштадаас» гэдэг КНИ- но үзсэнээ цөм дурсан бодоцкоо- сон. Бид өтгөн ойгоор битүү бүр- хэгдсэн, тэнгэсийн эрэг дахь тэр түүхт газрыг өөрсдийн нүдээр хар- сандаа хичнээн их баярласан гээч. Замд ой мод, байшин барил- га, үйлдвэр завод тасралтгүй үр злэлэльлэльлалалзлылалалалалалулальлалалалшилэлалсалцчслалсальлальалсалсалалалаласасалаылальлылыласалаалалалалалалалалалалалалалала эүлаллалыслалалалалалала Гэрэлт эрдмийн шимийг хүртэж Гэгээн танхимаас холдон явахад Ижилдэн дассан анд нөхөд минь Эрхгүй нэгийг санан дурсанаа Аа аа аа Эрхгүй нэгийг санан дурсанаа гэж уянгалан дуулах охидын дуу 10» ын А» ангиас сонсогдоно, “Аравду- таар анги гэсэн тодхон хаяг, содхон дуу хэдхэн хоногийн дараа сургуу. ална төгсгөж «Үүрнээс ниссэн шувуу- хай шиг» эрдмийн танхим, арван жил ижилдэн Дассан сургуулиа Ор: хин оюутны ширээ, энхийн хөдөлмө рийг зорин мордох охид хөвгүүдийг дуу билээ. Мөнхдоржийн Нарантуяа бол нийс лэлийн 8--р дунд сургуулийн су- рагч, сургуулийн танхимд 10 жил сурч бойжсон эдгээр хүүхдүүдийн нэг билээ. : Энэ охины өгүүлэх нь, : -- Зургаа дугаар сарын 22. Энэ өдөр бол миний насан туршид мар тагдашгүй дурсгалт өдөр болно, Энэ өдрийг би сайн санаж байна. Энэ жил би арван найман нас хүрлээ. Арван найман насныхаа . арван жи- лий нь сургуулийн танхим сурагчийн ширээнд эрдэм шим хүртэж өнгөрөө дөө: Анх 1959 онд Булган аймгийн Ингэт толгойн сангийн, аж ахуйн ба ш . ш 4 4 1 й үтэлжилж байв. Лениний нэхэв ё6- нирхолтой баримлыг бид хаава лар лаа? , -- Цав цагаан өнгийн гантигаар хийсэн «ЛЕНИН РАЗЛИВТ» гэ- дэг баримал уу? -Тиймээ Разлив станцын тэнд байсан шүү дээ. Тэндээс нх хол явалгүй буудал дээр хүрсэн. Бууд- лаас урагш эргэж хоёр гурван буу дал тойроод эргэн тойрон модоор байсан узвр эвэ саравчинд зуеаж байжээ. Яг тэр үед Владимир Ильеч Петрградаас тэднийд иреэн юм. Ёмельяновых дөлөөн хүүхэд- тэй онөр гэр бүл. Бүгдээрээ л Ле- нинийг угтаж авахаар бэлтгэв. Емельянов Ленинийг урьд нь 2 үзжээ. Анх удаа 1905 оны намар Финляндад уулзжээ.Түүнээс хойш 12 жилийн дараа 1917 оны 4 дү тээр сарын 8-нд Ленинийг Швей- ЕИЕЛЬЯНОВЫНД БИ ЭН ТЭМДЭГЛЭЛ битүү хүрээлэгдсэн хуучны дав дүнзэн байшингууд бүхий гудам- жинд хүрч өчсөн. Хаанаас нь ч харсан тэндхийн бүх юмыг өймөд халхалжээ. Энэ нь тоёгоны хам- гийн захын гудамж байжээ. Жи- жигхэн цөөрмийн эрэг дээр ба- ригдсан дан дүнзэн байшингийн дэргэд бид өчсөн билээ. Түүний хажууханд жижигхэн модон є4- равч байв. Нүүрэн талд нь самбар дээр 1917 оны 7-дугаар сард В.И. Ленин энд байсан тухай бич- сэнийг бид бүгдээр уншиж, зур- гийг нь авцгаав. Тэгээд тэндхийн түүхийг тайлбарлагчаар яринулав. Энэ саравч бол Сестрорецкийн зэвсгийн заводын ажилчин Ёмель яновын байр байжээ. Николай Александрович Емельянов, түүний гэргий Надежда Кондратьевна иар коммуниет намын ахмад гишүүд бөгөөд, нууц ажиллахдаа турш- лагатай хүмүүс байжээ. Тиймээс ч Ленинийг хамгаалах үүргийг нам тэдэнд өгчээ. 1917 оны зун Емельяновынх байшингаа засаж аллаа тв ла ча. “нь ла. та. лал. та. “эь. Таь Та, Тнь ла. ча, та, нь. “ань Тв, та та Та Та та. та “нь нь ла. 1, “нь аны. 7. Тв “хьсТа, “та. а таь Л. тыа та, 6. аллаа л ва ла ль тыла. га сургуульд орж байсай минь сэт тэлд тодхон санагдана. Арван жи- лийн өмнө сургуульд орсон баяргэж нэг баяр тохиолдож байсан бол.өнөө дөр надад давхар баяр тохиолдож байна. Энэ бол арван жилээ төгссС- ний баяр, анхан сонгуульд оролцс- ны баяр билээ. Энэ жил 18 нас хүрч төрийн сонгуульд оролцох гэж байна. Өчигдөр би БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын сонгуулийн...дугаар тойр- гийн сонгогч гэсэн БНМАУ-ын Улаан хөх, улаан төрийн далбаат алтан соёмбот сонгогчийн үнэмлэхийг гардаж авлаа, К Энэ бол миний эрх чөлөөт БНМ АУ-ын иргэн эрх тэгш төр улсынхаа хэрэгт оролцох болсны гэрчилгээ би ээ. 3: Тэгэхдээ би ганцаараа бишээ! Миний ижил 18 насгнасалж, ар- дын төрийн сонгуульд оролцохоор баяр хөөртэй яваа олон мянган охид хөвгүүд бий. Би 10 жил дараалан онц сурлаа. Өнөөдөр. 10 жил сурч мэдсэнээ эх орон, нам засаг, эцэг, эх, хайрт багш нартаа үзүүлэх өндөр хариуцлага ми ний өмнө үлдлээ. Ко Нарантуяа мартагдашгүй «гэгээн дурсгалт сургуулийн өдрүүдээ санан Дурсана. , Түүний дурсамжийг нэг ангийн ос даг юм. Тайлбарлагчийн внарнас эргэж ирэхэд нь уулзеан байна. Тэгэхээр Ленинийг єайн та- них юм. Лениний шөрмөслөг нүүр, бага зэрэг жартгар нүд нь - нийг Фин маягаар хувцаслах юм бол фин хүнтэй төсөөтэй бөлгөноө гэд- гийг тэрээр сайн санаж байшээ. Ин тээд 1917 оны 7 дугаар сарын 10-ны үүрээр тэд хамгийн хүндтэй зочиноө хүлээж авлаа. «ЛЕНИН ИРЛЭЭ» гэдэг үгийг сонсуут тэд туйлын нх баярлацгаав. Ленинийг энд ирсэн гэдгийг хэнд Ч хэлж болохгүйг бид мэдэж байлаа. Ле- нин дорхноо л бидэнтэй танилцав. Владимир Ильич саравчны доорхи зайд байрлахаар шийдлээ. Тэнд жижиг вандан ширээ, сандал ХОё- рыг тавьж, орыг нь Өвсөн дээр засав. Урд нь тэнд хамгийн бяцхан Гоштагаас бусад хүүхэд унтдаг бай лаа. Саравч нь цонхгүй, гэрэл зөв хөн хаалганы завсраар нэвтрэн ордог байв. Тиймээс саравчны хаалга үргэлж хагас онгорхой бай ийнхүү ярихыг бид анхааралтай єонсоод цалчь л “наа ь лнь тв. “нь нь “нь нв. “нь 7 нь нь нь нь нь на “нь “нь “нь. “нь “нь “нь ь. “на “нь “нь “нь “нь “эь, чаг. та. та. ла. ла, ла ль ла ла заллалалалалалалалалаласалалаг дотны найз СЄаранцоцэгтэйгээ. хэд- хэн хоногийн өмнө уулзан ярилцсан ярианаас сонссоход ийм. --Саранцэцэгээ! Найзаа! үүнийг үзээч найз нь өнөөдөр сонгуулийн үнэмлэх авлаа . --Яасан гоё юм бэ? би ч гэсэн удахгүй авна. Долоон настай сур- гуульд орсон болохоор бас л нэг жил хүлээх байх даа. Тиймээ нэг жил гэ дэг чинь тун ч богинохон хугацаа юм даа. Чи бодолдоо. Анх сургуульдор- сон тэр өдөр өчигдөрхөн юм шиг са нагдах юм. Тэгэхэд өнөөдөр нэг ЁЛ мэдэхэд 10 жил өнгөрч шүү дээ. --Тиймээ (10 жил өнгөрчээ. Ар- өн жилд бид ч бас ачит багш на- р янхаа сургаалаар их зүйл сурч мэд- лээ. Ингэхэд чи чинь Физикийн олим яинадын сургуулийн аварга, тооны олимпиадын ангийн аварга болсон байхаа гэхэд Нарантуяа охин --Тиймээ, тэгэхдээ найз нь сэт- гүүлч болохсон гэж бодох юм гэхэд Саранцэцэг охин гайхаж, --Юу, чи ч тэгээд тоонд шүү дээ гэхэд, р 7 , , 8 4 Ч - » : Е Ё: . ХОС зосон лаг алала ч” ш.аХижчэээээээлэхээлжээээээээээ хллллсаллсалалллсалсаллалласлалсалрталсжчллм ОР СЄҮҮЛСЧччгтанчччэчгалжалбсалсалсалсн “алалалалалалалалалалалалалалаласалагасаль 7 “хүн үзчихэж болох юм. Удсангүй ” хэрэгт бид оролцох гэж байна. сайн эвээ саравчивд өрөов. 2Кижгэвтэр төмөр өр, тирээ, сандал, аяга, данх гээд нилээд зүйлүүд байв. Саравч- ны дээд талын хаалганы завсраар жижигхэн ширээ, єандал хаёр ха- рагдаж байв. Ленин тэнд «ТӨР БА ХУВЬСГАЛ» кэдэг ном «ЛО- ЗУНГУУДЫН ТУХАЙ» «ХА. РИУ» гэдэг өгүүлэлүүдээ бичиж байсан гэдгийг бид шэдэж авав, Долдугаар сарын бүгчим халуун өдрүүдэд харанхуй саравчны дээ- вэр дор ажиллах нь Ильнчид хич- нээн хүнд байсан нь мэдээж юм. Гэсэн ч тэрээр ганц ч удаа тэр тухай ярилгүй ажилласаар бай- жээ. Ильич ажлынхаа чөлөө ца- гаар Емельяновын хүүхдүүдтэй онц дотно ярилцдаг Хүүх- дүүд загас барьенаа, модон дотор юу юу үзсэнээ хэрхэн яаж тоглос- ноо Ильичид баяртай ярнна. Хам- гийн бага Гоша хүртэл өвөр дээр вь гарч сууна. Модоор зугаалахад нь Ильнчийн мөрөн дээр суучж хаад хамт явна. Ильич Петрград- тай байнгын харилцаатай байв. Өдөр бүр Нетрградаас хүн ирж, Ленинтэй уулзаж бүх явдлыг ЗӨВ- лөлдөнө. Владимир Ильич зид ин- гэж л сууж байсан юм. Удаан байх вь бас л аюултай байв. Етель , яновын байшингийн эргэн той- ронд зуслангийн байрууд дүүрэн байлаа. Ленинийг аль нэг цагт ь,ль, тө. та, та, “6, та, 1ь. та, та. та, та. та, тал та, за та. тал тал тьльь та. “нь, нь ча, ла, ла. ла лал льль тэд Разлив нуурын цаад талд га- рахаар явцгаав. в Ильяч өвсөн овоохойдоо очсон юм даа. Емельяновын саравчны ар талд өрших цөөрмӨөс цааш на- рийвтархан суваг байсныг та нар үзэцгээсэн. Тэр суваг, Ленинийг өвсөн овоохойд хүргэх зам вь бай- сан билээ. ї ТГАН.ЖАНЧИВ лвл газль»льхэрлсльльын- нь ьта-тьльльл --За яахав дээ нэг их сайн .нь ч юув! Гэхдээ сэтгүүлч хүн чинь бас тоонд ч сайн байх хэрэгтэй шүү дээ гэж Нарантуяа охин хариулжээ.Энэ үед ангийн ХЗЭ--ийн үүрийн хурал эхлэх. цаг хэдийнээ болжээ. : 18 нас хүрч төрийн сонгуульд оролцохоор сонгогчийн үнэмлэх Явсан найз нөхдүүддээ хамт олон нь баяр хүргэлээ . Залуу сонгогчдын өмнөөс ёурагч Нарантуяа босч, --Найзуудаа! Өнөөдөр юутай сай хан өдөр вэ? Бид анхныхаа шалгал- тыг уржигдархан өглөө. Хэдхэн хөно гийн дараа ардын төрөө сонгох хос : түүхт үйл явдлыг угтаж би үлдсэн 5 шалгалтаа онц сайн Дүнтэй өгч 1 » Дугаар ангиа алтан медальтай төгсгө" нө. Мэдээж хэрэг анд нөхөд та нар маань ч ийм зорилт тавьж байгаа ї9 с хэд ангийнхан нь алга ташив. Тиймээ! Өнөөдөр манай хүн бүхэн эрх тэгш, засаг төрийнхөө үйл хэрэтт оролцдог заяатай билээ. “Нарантуяа бол тэдний нэг бөгөөд БНМАУ--ын Ардын Их Хурлыг сонгох 7 дахь удаа тийн сонгуулийн мянга мянган өсвө рийн залуу сонгогчийн нэг билээ. Ц. ЭРДЭНЭБАТ Багачуулын сэтгэл Туг шиг дэрвэнэ Багачуулын жагсаал | | | Есёгхай Ётуулм ч ВЭ өү ЭХНИЙ « су Лалаль,хь часль,ь ла да. Ха, х ла халлаа лал ( л хХАЯХЫН РӨЛЫН ЯЛАУРЫН Э9 Жилийн Өд “ТамсаР булагийн 6 дугаар морьт дивизийн 17. дугаар морьт хорсовд жоргийн албан хааж буй хүү ЇЇ. Гонго- роос гэсэн халгтай захидал 1993 оны 9 дүгээр єард Жэвтий аймгийн Баянхутаг сумын ард ШЮюгдар өвгөнийд ирэв, Шаг- дар өвгөн цэрэгт мордсон хүүгийнхээ анхны захидлыг аваад хөл, хөөр болон баярлаж, бичиг мэддэг хүнзэр дуудуула хаар эмээлт мориндоо мордон давхив. Үүнээс хойш Баянбүрд, сүмийн хоолой, Булан дэрсний харуулаас гэсэн хаягтай зөхидлууд ирж Шагдар өвгөпийхпийг луулсаар л байлаа. 1986 оны 2 дугаар сард ирсэн тэр нэ- Би хоёр нөхрийн амт эї Би дархап хилийн тоот цэгийг эзлэв. игэр бүрхэг, тун хүйтэн, авар сэвгэнэтэл үлээж байв. їНенө дундаас хойш алсад машины дуу хүнгэнэж, гэрэл нь өөт үзэг дЭж нэг далд орж байв. Энэ бол дайсан тэдгийг бид гурав мэдэж Очирыгоо ар талтай холбоо бариулахаар явуулав.Цас малгайлан орж байснаа шуурч эхлэв. Ойрын бараа харагдахтай гүйтэй болов, үйрэв даргын хэлсэн үг дахин дахин бодогдоно. Гэтэл бид хоёрыг чиглээд мал болтой бөөн бараан юмє айсуй. Бид хоёр ч морио далдлан, тэр «малуудыг» анхааралтай ажиж байлаа. Эпэ бол дай гөв Захидал урдах захидлуудаас тун ч сан байсал юм. Тэгээдл хүү чинь сайн" Зузаан, олоп хуудас бичсэн байв . нөхөр Базарсадынхаа хамт арав гаруй ..Харуулын дарга. хушууч /Сүнрэв, дайсны өөдөөс тулалдсан юм. Чухам бад гуравт --Харуулын үүргийг сонор сэрэмжтэй түйцэгтэг! Цас шуургатай эвгүй шөнө болж магадгүй байна. Дайсан ийм л үеийг далимдуулдгийг санаарай! гэж үү рэт ӨГӨВ, ямар шиг тулалдаап болсныг та нартаа сонирхуулья гэж -бодож байна гэж тэр захидалд дурьдаад пааш бичжээ, Дайсан зуугаад метр ойртож ирээд таллалаа. Бид хоёр ч эсрэг гал нээв. Хэсэг тулалдсаны дараа морио ойртуу УРЛАГИЙН ҮЗЛЭГ БОЛОВ лахаар Базарсадытаа | явуулав. Энэ! хөөрөнд найснаас хэдий нь устгаж амж лаа. Тэд улайран дайрсаар л байв. Амь өрсөн тулалдаж буй энэ мөчид нэг сонин арга, ухаан єанаанд өрж ирлээ, Ямаан дахаа хүн шиг болгон тавиад! өөрөө байр сольж, дайснаас бас хоёрыг! нь устгав. Гурван дайсан үлджээ. Тэр! В.И, Лениний мэндэлсний (100 жи гурав ямаан дахтай маань тулалдсаар! лийн ойг угтаж, Увс аймгийн ХЗЭ-ийн дэргэд нь очоод хууртсанаа “мэдэж вад! хөроо, Ардын боловсролын хэлтэс хамт руу эргэн дайрлаа, Яг элэ мөчид ВИН-!ран аймгийнхаа пионер сурагчдын урла тов маань гацав. Гар буугаа шүүрч їгийн уламжлалт П олимпиадыг саяхан авуут нэгийг нь тонилгож орхитол ҮЛДСЭН ! у, Яүс хотноо зохион явууллаа. Үр хоёр нь мориндоо мордоод зугтав. Тэр! 1 Є д| лагийн олимпиадад 25 сургуулийн хоёр нөхдий маань ирж буйг Сагнль Хяргас Өнс харсан! байжээ. Харуулын дарга Сүнрэв бидэп баяр хүргэж, хацрыг минь үнсэв. Ам эжвлт таргаж нөхөд дарга нартаа үнэлэ ярх єайхан юм. тсурагчид оролцов. өгөвийн 8 жил Баруун туруун, төвийн 10 жилийн дунд сургуулиуд бүсээеээ сурагчдын түүрүүлж аймгийн нионер албан ! Өимиинадад өрөлцөх эрх өлж авсан юм. Энэ явдая одоогоор шиний , Хяргас сумын «Идэр жавхлавгийн дуу» зааж байгаа Булан дэрсний харуулд! мэгдүгээр байр эзэлж аймги їн 1996 оны Їдүгээр єгрын 28--пд боя-,МӨНЫЄ єөн юм.Хүү чиньэх өрвихөө адрха! ГАДХГЗ-ны хүндэт жуух бичиг, нэгдү хилийг зөрчиж ирсэн японы самууран!үзэр зэргийн динлем, баян хуур, үндэс верын өсрэр ийпхуүү баатарлагаар тэмд!ний нөмплент хөгжмөөр, Сагиль сумын зээ хэмөсэн үнэлэгдэж БНМАУ--ын зөо!«Найрамдлын дуу? концерт хоёрдугаар ригт баатар цол, байлдааны гавьяаны !байр эзэлж хоёрдугаар зэргийн диплом Мгүл тугийн өвийн шагнагдаад баяр! хүлээн авагч, үйдэсний комилект хөгж та явна, тун аяртай явна... тэхчилэЭ!! т бичсэн ба хидай байв. өөр Өмнөговь сумын«Шударга МиЛшн ы алдар» концерт гуравдугаар зэргийн Энэ захидал өлөн хүнийг баярлуул-! дийлом, үндэений комплект хөгжмөөр жээ. Гонгор баатар падад үзүүлж бай-! тус тус шагнагдав. Урлагвйн олимпиа сан захидлуудаа эмхэлж авах зуураа їнад амжилттай оролцсон Баруун туруу -Булан дэрсний харуулд байхдаа нх! ны сангийн аж ахуйн 10 жилийн дунд бага арав гаруй удаагийн тулалдаанд ! Сургуулийн сурагч Бадамдоржийг «Ур- орсон юм. Энэ бол Халх голын байлдаа ны эхлэл байлаа.Тэндээсээ Халх голын дайнд хурандаа цол хуягт бригадыг номандлан захирагчаар оролцсон гэ өгүүлэв. Хэдий жарай пасайд ойртож явсан ч пүд цоглог, үг хэл хурц, алхаж гишгэх нь хөнгөн шилгэй энэ баатар эр залуу ахуй, насандаа яасан. сэргэлэн Ц0- воо явсан бол гэх сэтгэл аргагүй төрүүл НЭ2-2 г.СэСМэЭэ ПИОНЕРИЙН ЗУСЛАНГУУД оо НЭЭГДЛЭЭ ЗУРАГ ДЭЭР: Єөгнөгөр дахь пнонерийн зуслангийн шинэ байр. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монго- яын Инонерийн Байгууллагын Төв Зөв лөнийн 2 дугаар бүгд хурал шнонер сурагчдын дунд зохиох | хүмүүжил, олон түмний ажлыг сайжруулах талаар чухал шийдвэр гаргасныг манай орны Пионерийн зуслангууд баяртай хүлээн авч, хүүхдүүдийг тохилог сайхан ам-- руулах. бэлтгэл ажлуудаа хийж дуусаад анхиыхаа ээлжийг хүлээн авлаа. Манай “оронд Архангай, Өвнөговь, Завхан, Увс зэрэг аймгууд болон Улаан баатар хотын орчим байдаг Сэлбэ, Сөг- яөгөр зэрэг 11 зусланд жил бүр 4 ээл- ээр олон мянган пионер Чиг тОохи- Лок сайхан амардаг билээ. 13-ийн 2 дугаар бүгд хурлын шийдвэр биелүү лэх зорилгоор Улаанбаатар хотын Мах, Хасчүүээ хэвээрээ, Толгойтын цахил- станц, Тоосгоны 2 дуг Аж үйлдвэрийн мвнлннгын Хоршооллын "өв Зөвлөл, рын төмөр зам, “Завхан, Говь-алтай, Баян-өлгий зэрэг аймаг болон үйлдвэр, аж ахуйн газрууд шионер багачуудад зориулан амралт зуслангууд байгуулан - ажиллуулах їзж байна. Энэ зун нио- неєрийн зуслангуудад зохиогдох гол аж- д нь В.И. Лениний мэндэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жи-- лийн ойд чиглэгдэх бөгөөд манай орны томоохон зуслангуудын нэг болох Сөг- нөгөрийн пионерийн зусланд зохиог- дох хүмүүжил олон түмний ажлын за- рнмаас нь танилцуулья. Сөгнөгөр дахь Цагаан вугын їйноне- рийн зуслан, жил бүр нэг ээлжиндээ 400 гаруй хүүхэд амруулдаг байсан бол энэ жил ээлж бүрдээ 600-650 хүү- хэд тохилог сайхан амраах шинэ байр- тай боллоо. Зуслангийн соёл хүмүүж- лийн ажлын төв болсон 800 хүний суу- далтай клуб, энд нино үзэх, жүжиг Концерт тоглох, хурал зөвлөлгөөн хийх, бүжиг үдэшлэг явуулах бүрэл болол- цоотойн дзэр номын сан, үзэсгэлэнгийн байр, худалдаа ажиллах бололцоотой юм. Мөн нэг зэлжээр 400 хүүхдийг хооллох тохилог сайхан хоолны газар- тай бөгөөд ирэх жилээс зуслангийн ба- өргөтгөсний рилга байгууламжуудыг дүнд 800-1000 хүүхдийг нэг ээлжээр Ямруулах чадалтай болох юм, |Шугам жагсаалын талбай, тоглоомын талбай- нуудыг шинзэр байгуулжээ. Зурала гаар сарын нэгнээс ороп даяар Лениний шэнд3леєний 100 жилийн ой угтсан нэг жилийн ажлын гараанд гарч Б. И. Лениний нэрэмжит пионерийн байгууллагын туршлагаас судлуулах, Лениний нэрэмжит үдэшлэг, өглөөлөг хийх, Лениний тухай киноны 8,5 хово- гуудыг зохнох, орос хэлний бузап бай- гуулах, Леннний үйл амьпраааар бяц- хая ном, бичмэл сэтгүүл гартах зэрэг ажил зохиох юм. х 4«Хаужалуай уралдаан», «Бэлэг олгох», «Индэр бу- лаацалдах» зэрэг хамт олпы хөгжвөнт тоглоомууд зохион байгуулна. Бүлэг салаадын хооронд богино хэмжээний хугацаатай уралдаан, тэмцээн зохно- хоос гадна ЗХУ болон ардчилсан ор-- нуудын ийонер сурагчдын амьдрал ахуйтай танилцуулах, тэдэнтэй хамт- ран ажиллаж, амрах, тэдний ажлын баялаг туршлагаас сурч судлах ажил өргөн зохионо. Хүүхэд бүр зусланд очихдоо цагаан цамц 2-3 ээлж, эрэгтэй хүүхдүүд хар глагийн гоц авьяастан» цол, аймгийн їтөвийн 8 жилийн сургуулийн сурагч | Бүрдээ, Сагиль сумын 8 жилийн сур- Їгуулийн сурагч Мягмаржав нарт Н толимпиадын урлагийн авьяастан цол їолгов. Аймгийн шионер сурагчдын урлагийн 5 олимпиадад урлаг, уран сайхан, сур "лага хүмүүжлээрээ шалгарсан Хяргас “сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч 1Дулаяжав, Сагиль сумын дунд сургуу. “лийн сурагч Бямбаа, Төвийн 8 жилийн : "сургуулийн сурагч Цэндээ, Өндөрхангай бсумын 8 жилийн сургуулийн сурагч | Хүрэлбаатар нарыг 1969 -онд ах дүү гсоциалист ориуудын инонёрийн зусланд Тамруулах ба зарим сурагчдыг Халхын га. Блын ялалтын 80 жилийн ойгоор болох 1 Монголын залуучуудын анх дугаар той Ероп аялалд оруулах болжээ. Урлагийн Түзлэгийнхэн Чандмань ууланд «В. И. “Ленин, 100» гэсэн дурсгалын үг ї бичжээ. Тэд «Мопгол--Зөвлөлтийн ард ттүмний мөнхийн найрамдалд чин өнгийн өмд, эмэгтэй хүүхдүүд "хар өн-: үнэнч» сэдэвт ажил явуулж, «Найрам- гийн банзал 2 ээлжийг заавал авч очнх бдал» өндөрлөгт цэцэг тавих ёслол хий шаардлагатай. Түүнээс гадна усны кУ-!еэн нь залуу үеийхнийг Монгол-Зөвлөл тал, цув, нарны малгай, гутал нусны ї, - шин алчуур, нүүр гарын алчуур ариун цэв-їїйЙН ард түмний найрамдалд Мэнэн ИЙН хэрэглэл 2 «үзэл санаагаар хүмүүжүүлэхэд р Ха ЛЛЭЛХҮДЭ ВЭ АХ нүвр Бүр дүнтэй ажил боллоо. Мөн «Володя- Бас унших ном, тэмдэглэлийн ДЭВ рийн бага нас» сэдэвт пиоперийн бүл тэр, цаас, харандаа, үзэг бэх, бийр будаг болон танилцсан найзууддаа дурс: їрийн ажил явуулав. гах ил захидал, марк, тэмдэг зэрэг! «Цэцэглэн хөгжиж буй Улаангом зүйл авч очихоо мартуузай! , хото сэдэвт пионер сурагчдын нэг ед Зуслангууд чинь та нарыгаа хүлээж їрийн тойрон аяллыг Жимс чацарганы байна. Зугаатай цэнгэлтэй амарцгааж !СТанш гурилын үйлдвэр, орон нутгийг ирэх хичээлийн жилдээ сурлага хөдөл-їсудлах кабинет зэрэг газруудаар зохиов мөрийн сайхан амжилт үзүүлдгээгэЭ-0: Аймгийн пиовер сурагчдын урлагийн рэй! Толимпи: Р : адыг 3 жнл дутамд нэг удаа Д. МӨНХ-ОЧИР зявуулж байх уламжлал тогтоов. БӨ СєгдэллсоОО ЛУИ СЭ ЛоЭСЛВ ос ЭХ, Ж. ЖАМБАЛСҮРЭН 70:4 1969 оны зургадугаар сарын 4. г«Хүүхдийн ертөнц» уралдааны дүн ! Зураг, сийлбэр,наамал хатгам тай Ц. Болдсүхийн сийлбэрүүд олын (төрлөөр зарласасн «Хүүх зэрэг 80-аад бүтээлд уралдаа дийн ертөнц» уран бүтээлийв ны комнсс шилдэг сайн бүтээ Ч дугаар үзэсгэлэн Урчуудын лийн. шагнал өлгохоор тогтоов. эвлэлийн хорооны үзэсгэлэн Мөн ний гийн танхимд нээгдэж дүгнэгд өн нийслэлийн 16 дугаар дээ. Энэ үзэсгэлэнд 200 гаруй БидклчаЛ үн 7 настай Ц. Арну- хүүхдийн ЗОО-гаад үзвэр та наагийн «Бид сургуульдаа», вигджээ. Манай “хүүхдүүдийн Хөвсгөл аймгийн төвийн дунд уран бүтээлийн гол сэдэв бол СУРГуулийн сурагч Ч. |Нямсү В. ИН. Лениний мэндэлсний 100 рэнгийн «Найрамдал», Завхан со шилийн ой, МАХН, Ардын аймгийн 15 настай Г. Бүтэдба ” жувьсгалын 50 жилийн ой угт лын «Энхийн тагтаа» зэрэг 80 сан ажлууд олон, улсын хүүх гаруй сийлбэр хатгамалд сайн дийн эв нэгдэл, эх орныхоо гэ- бүтээлийн шагнал олгохоор үзэс ” рэлт ирээдүйн хөгжлийг харуул гэлэнгийн уралдааны комисс сан уран бүтээл байв. Үзэсгэ шийдвэрлэжээ, лэнг олон зуун хүн үзэж сонир Манай сурвалжлагч “Хов. Туулайн бүжин Тун ч хөөрхөн Бүлтийж харна Бултайж хярна. Хүнээс айдаггүй Хүүхдээс зугаддаггүй Тэр бүжинг Тэврээд авсан чинь Бөмбөн бөмбөн Чичрээд байлаа Бүлтэн бүлтэн Ширтээд байлаа. Хүйтэн жаварт Даараа юм уу Хүүгсэн салхинд Бээрээ юм уу гээд Дулаалж дулаалж Аваад явлаа. Дулаан гэртээ Аваачаад тавилаа. . Л. БЯМБАЖЛВ “Энэ үзэсгэлэнд тавигдсан үз “эсуууууууээээүүүээүээлэтэттлллтлэлтлттттллллэ “вэрүүдээс нийслэлийн 18 ду гаяр сургуулийн 10 настай су- рагч С. Сосорбарамын «Хүүхэд тагтаа хоёр», Баянхонгор айм гийн төвийн 10 жилийн сургуу лийн сурагч 8 настай Ц. Дол жєннсүрэнгийн «Орос ахын бэ агчид «Чавдарчууд» БНБА Улсад 7-9 насны М.урагчнд, гэсэн бай лэглэсэн худаг», | Өвөрхангай ууллагад нэгдэцгээдэг аймгийн Н. Орхоны «Усчин» Зайна. 6 настай Д. Яруужингийн «Вьет Тэднийг ингэж ардын вам түмэн ялна» нийслэлийн 1 дүгээр дунд сургуулийн 15 нас шиииигиинийинининннинийнинииииииининиинини Үгийг. Г. СҮХБААТАР Аяыг 5Б.ЦОГОО БЯДХАВ ХҮҮГИЙН ДУУ? затар Чавдар жанжины ЇЁ эрээр нэрлэсэн нь жирийн ” Бөмбөгөө эрээд ольё доо Аавын авч өгсөн. |. “Алаг хөөрхөн бөмбөг дөө Бөмбөгөө дахнад хаяж Бүтэлгүй жаал болохгүй дээ. Аа аа аа аа . Бүтзлүй жаал болохгүй дээ. 2 Аавын авч өгсөн . 7 Алаг хөөрхөн бөмбөг дөө Өөрийн муугаас болоод “Хаяж орхнлоо яана даа би. Бүтэлгүй жаал байна ГЭЭД Хүүхдүүд намайг шоолно ДОО Бушуухан гэртээ харнад ашилшиинишииниииинишининииииинишииинь ХИЛИЙН ЧАНДАХЬ ТА НАРЫН Ё БОЛГАРЫН. БААТАРЧУУД “чууд хөдөлмөрт ХАНЬ НӨХӨД хэрэг биш юм. Чавдарчуудын домогт үйл явдлыг | болгарын хувьсгалт яруу найрагч Христо Ботев өөрийн шүл гүүдэд дүрсэлсэн байдаг. Туркийн дарлалын эсрэг 1876 оны 4 дүгээр сард Болгарын ард түмний тэмцэл эхэлсэн юм. Ий: мээс чадварчууд болохыг хүссэн сурагчдыг жил бү рийн 4 дүгээр сарын 20. ны тэмдэглэлт тэр өдрийг тохиолдуулан чавдарчуу- дын. байгууллагад элсүүл дэг байна. Чавдарчууд, эрх чөлөөт Болгарын а8м- галан "тэнгэрийн тунгалаг өнгийг бэлэгдсэн цэнхэр өнгийн бүч зүүнэ. Чавдарчууд манай баа. тарчууд шиг «Чавдар- дуртай, сайн сурдаг, ахмад хүмүү сийг хүндэтгэдэг, баяр баясгалантай, эрүүл Чий- рэг, зориг хатуужилтай болцгооно» гэсэн дүрэм: тэй. Чавдарчуудад шионер, комсомолчид тусалж бай. даг. Ш. НАНЗАД (Циоверийр удирдагч) м м їйГ21:ЛАЫН-1 ЯЛ Эрүүлийг Хамгаалах Яамны харьяа нийслэлийн 3 дугаар яс- ли ажилчны районы нутагт орш ДОГ. Энэ ясли 1964 онд 19 ажил чин, 115 ортой 60,000 төгрөг ний төсөвтэй ашиглалтанд ор сон бол одоо 150 ортой, 25 ажилчинтай, 255000 төгрөгийн төсөвтэй ажиллаж байна. Тус ясли 6 ангитай ажээ. Өлгийтэй анги. Энэ ангид 45 хоногтойгоос 8 сар хүртлэх хүүхэд асардаг, 45 хоногтой гоос нь б сар хүртэлх насны хүүхдэд, иллэг, усан арчилт, агааржилт зэргийг хийж, | бие ийн өсөлт хөгжилтөнд нь зориу лан янз бүрийн хөдөлгөөнт дас гал хийлгэж сургадаг Мөлхөө анги. Энэ ангид 8 са раас 1 нас 4 сартай. хүүхдүүд хамрагддаг Тус ангид бие бялд рын талын зүйлийг голчлон заадаг.Аяганд хоол унд идүүлж сургах, өөрийнх Нь хөдөлгөө нийг ашиглан янз бүрийн дасга Луул хийлгэдэг. ОРОХОЛ Дунд анги 1 нас 8 сараас 2 нас 4 сар хүртэлх насны хүү хэд энэ ангид хамрагддаг. Энэ ангид бие бялдрын талын 9 төр лийн гимнастик хийлгэж, оюун ухаанд нь зориулан өнгө, дүрс, бодит зүйл зааж, хоол унд идэ хэд халбага зөв бариулах, өөрс дөөр нь ам хамрыг нь арчуулж сургах зэргийг заадаг. Том анги, 2 нас 4 сараас 3 нас 4 сар хүртэлх насны хүү хэд асрагддаг. Энэ ангид дунд ангийн адил бие бялдар оюун 2 ухааны талын хичээл 8аахаас гадна сэдэвт тоглоом зааж сур гадаг. Худалдагч, НОГОоЧиИН, Жин чин, гуанз, эмч зэрэг тоглоом зааж өөрсдөөр нь тоглуулж бай на. Энэ нь хүүхдийг хөдөлмөрт Дуртай болгон хүмүүжүүлэх. хооронд нь үйлчлүүлэх, үйл чилэх ажиллагаанд соёлч байдал ойлгуулахад тус дөхөм болж байна. Яслийн дэргэдэх эцэг эхийн хороо, яслийн ажиллагаанд то ... хэхэхэ Элалалалалальльльлалалллальлалалаль члэллсы 4 ! Нийслэлийн 8 дугаар яслийнасрагч Батжаргал өөрийн ан "гийн хүүхдүүдэд сэтгэн бодох тоглоом олныг заан сургажээ. ЗУРАГ ДЭЭР: 3 дугаар яслийн хүүхдүүд «Гуанз», «Дэл гүүр» зэрэг тоглоом тоглож бай на. А-41805 ( П -Д. Сүхбаатарын нэрэмжат улсын хэвлэлийв кошбннагад хэвлэв, дорхой хяналт тавин үйлчил гээнд цэвэрч боловсон байдал нэвтрүүлэхэд нилээд зүйл хийж өгч байна. В, И. Лениний мэндэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж 8 өрөөнд «Аугаа их найрамдал» | гэсэн самбар хийж, яслийнхаа гадна талд 60 ширхэг мод, цэцгийн мандал хийж зүлэгжүүлэн, хүүхдийн тоглоомын талбай засч байгуулах зэрэг ажил хийж байна. 3 дугаар яслийнхан хүүхдэд 45 хоногтойгоос нь эхлэн янз бүрийн илэх, товших арчих дас гал хийлгэдэг. ЗУРАГ ДЭЭР: Асрагч Дарь сүрэн, 8848 28, нар, хүүХ- ДЭД дасгал хийлгэж байна. Ц, САМДАНГИЙН авсан гэрэл зургууд Р -------Ө4оний Хариуцлагатай эрхлэгч ЖоШ АГДАР Индекс-14140 ДЯАХ- 15 427171 Ш-ЕЮ айлгайнгайнлн БЕНРЭЕВ/Ч/ЛЖС ! НИЙ ГРО.Е 74РИ ПАР ЧЭГДЭГТҮЛ! КОММУНИСТ АЖИЛЧНЫ НАМУУДЫН ОЛОН УЛСЫН ЗӨВЛӨЛРБВБӨӨН 9 ЗУРГАДУГААР САРЫН 5-НД : МОСКВА ХОТНОО НРЕМЛИЙН сиИХ ОРДОНД КОММУНИСТ, АЖИЛЧНЫ НАМУУДЫН ОЛОН УЛСЫН ЗӨВЛӨЛГӨӨН НЭЭГ- ? ДЭВ. ЗӨВЛӨЛГӨӨНД, КОММУ- НИСТ, АЖИЛЧНЫ 75 НАМЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ХҮРЭЛЦЭН ИРЭВ. ЗХУНН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ЕРӨНХИЙ НАРИЙН | БИЧ- ГИЙН ДАРГА Л.И. БРЕЮМНЕВ ЗӨВЛӨЛГӨӨНД ОРОЛЦОГЧДОД ХАНДАЖ БАЯР ХҮРГЭН ҮГ ХЭЛЭВ. ЗӨВЛӨЛГӨӨНИЙ ХЭЛЭЛЦЭХ ХЭРГИЙН ДООРХИ ТӨЛӨВЛӨГӨӨГ САНАЛ НЭГТЭЙ ВАТ- ЯАВ. ҮҮНД: 1. ОДООГИЙН ШАТАНД ИМПЕРИАЛИЗМЫН ЭСРЭГ ХИЙХ ТЭМЦЛИЙН ЗОРИЛТУУД, КОМ- МУНИСТ, АЖИЛЧНЫ НАМУУД БОЛОН ИМПЕ- “РИАЛИЗМЫГ ЭСЭРГҮҮЦЭГЧ НИЙТ ХҮЧНИЙ УЙЛ, АЖИЛЛАГААНЫ ЭВ НЭГДЭЛ. 2. В. И. ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСПИЙ 100 ЖИ- ЛИЙН ОЙТОЙ ХОЛБОГДСОН БАРИМТ БИЧ- ГИЙН ТУХАЙ. ЗӨВЛӨЛГӨӨН УРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА. БиЦЛ02000020277011172-1212201227126 ИХ ОЙ УГТАЖ к/220Г ЫН уйл хэргийн төлөв ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН-БАЙГЛУН / КГ:222:::2-2-2---22-2:22852359 БЭМХЭНБАНГТУНУ “руүнтсжлэтгүүун ЛУВЭГ, 1969 оны МХЗЭ-ийн өв Хогоо: СухБААТАРЫН нэРэйжИт /ОнГОЛЫН “Гангийн Бингачлхагын: Төв “2 Зөвлөлийн сонин: | 34 24 (1084) Унэа 10 мөв мин шэг--шажэ! Мнны! . Я 555 Чи .. эшнийн Е « 2 3 х - 0 | Б ХНИЙ ПУТЛААН : багаасаа ном еёурч, номонд дур --Одоо бид тарлаа. Их ойгоо ладаг болсон юм. Ленин сурсан угтаж хийх ажил мэдэгдэж бай номоо ажил амьдралтай холбож на. МХЗЭ--ийн Төв Хорооны чаддагт Лениний гавьяа байгаа бүгд хурлын шийдвэртэй жол- юм. Ленин бол сурч бүтээхийн болж юу хийх.вэ? тэжэд вэг хүү тул эцэж дуцах, амрахыг мэд- хэд бөсож, дэггүй хүн байсан юм.Тэр хүн ! цаг мөч бүрийг ашигтай өнгө- т-Хийх юм их байна, ЭКи- рөөхийн төлөө тэмцдэг байлаа. ШЭЭ нь: Бид одоо нутаг нутаг Лениний бүхий л.сайн чанараас Таа очино, Тэнд очоод янз бү: рийн насны бүлэг байгуулж- өсвөрийн Ленинчүүд бид сурах ё ёстой. Иймээс бид их Лениний “Їниний үйл амьдралыг малчид ажилчдад таниулах ажил 8З0- эй угтсан нэг жилд юу сурч мэд Ё сэнээ шалгуулах юм. Энэ шал- ХИОЖ болох юм. Би «Ленипий намтар» гэдэг ном олсон. Энэ галтыр «Ленинч шүүлэг» гэж : нэрлэж байгаа юм. Энэ шүүлэ НӨМөөо уншаад эмээ, өвөө дүү нартаа ярьж өгнө. гийг пнонерүүд амжилттай өгө- Нэгэн нарлаг сайхан өдөр өнгө рев. Энэ едөр зургадугаар ан- ийнхан сүүлчийнхээ шалгалтыг өгчээ. Нар баруунаа хэвийн уу лын сүүдэр хүүшлэн байна. Бүл тийн дарга Цэцэгмаа инонерүү- дээ сургуулийнхаа зүлэгт тал- байд цуглуулаад өгүүлсэн Нь --Бид шалгалтаа амжилттай өгч авги дэвшлээ. Гэр гэртээ харьдгаах болно. Гол зүйл Ле 6, ниний мэндэлсний 100 жилийн ойд бэлтгэх тухай МАХН-ын Төв Хорооны тогтоолыг биелүү лэх тухай хуралдсан. МХЗЭ- ийн Төв Хорооны бүгд хурлын шийдвэрийг судлах, түүнийг бие ыс В. И. Леєниний мэн- : тосЫд 2 хийн тул онц сайн суралцах, гч : 5 дэлсний 100. жилийн лүүлэх явдал манай | бүлгийн сурлагыг хөдөлмөртэй холбож 5 ЦягЛевазаА сузал ил ЗАХНАЯЛ ой угтаж Говь-алтай тол зорилт болж байна. Энэ чаддаг болох, Леннний бүтээлч ураг, марк цуглуулсан. Түу- тээрээ самбар хийж вөгдлийн- хээ бригадад туслана. 2 Нутгийнхаа инонерүүдтэй- хам тарч уулын оргил булаалдах Ле ниний мэрэмжит тэмцээн явуул талаар бид гурван жилийн хөтөл бөрийн дагуу нилээд юм хийсэн бөгөөд нх Лениний мэндэлсний 99 жилийн ойгоор хоёр дахь жилийнхээ гараанд гараад бай- аймгийн Тонхил сумын дунд сургуулийн бүл- гэмийн зөвлөлөөс И. Лениний зохиолоор уншигчдын бага хурал үйл амьдралыг судлаж түүний жишээгээр сурч хүмүүжихийн тул биеэ дайчлах, Лениний ном зохиол уншиж судлах, Лениний тухай уран зохиол уншиж тэм хийх, В. Лениний .) нв. Манай ангийнхан хэл бичиг, дэглэл хөтлөх, Лениний тухай "М ТЭХЭд арын суудалд суусан үйл хаглүсий гэ ҮгОйд ») тооны олимпиадад амжилттай марк, зураг д тлуулах, кино Дулмаа гохин 7010 7 34 хан самбар, В оролцлоо. Шалгалтаа 100 хувь : У : --Би амралтаараа. Лениний гах, бурагчдын дунд В. И. Лениний зохиол судлах, уйших урал- лаан явагдав. ! ЗУРАГ ДЭЭР: Бүл гэмийн зөвлөлийн дар .(9, га хаван онцын ,эзэй, .2 М, Шинэхүү В. И. Ле- ниний зохиол . уншиж байна. Е Багш БАТСУУРИЙН авсан тэрэл зураг. үзэх зэрэг олон арван ажил 90- п ЁС ” 3 : й өглөө. Энэ бүхэн бол Лениний хиож болох юм. ойд зориулсан ажлын амжилт юм гэхэд тэндээс изг эрэгтэй хүүхэд гараа өргөсөн нь Гаиболд байв. Ганболд босож дүрийг нооёоор нэхэх гэж бай- : гаа гэв. зу т--Ганболдоо чи сайн мэдэж 8а “үг Бүлгийн хүүхдүүдийн єанаач сйгаа биз? с лага өрнөж, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны бүгд хурлын шийдвэр биелүүлэх тухай бүтээлч яриайд орлоо. Ч “7 “Матай гөєвөрийн Сүхбаатар- чууд бүгд хурлынхаа знийдвэ- рийг биелүүлж, их Ленивий ой уужсан - эжилдаа. эмжилт- олж байна . Ё 5-1 «Лениний гэрээст чин үнэнч байж, Лениний үлгэр дуурнал- лаар сурч, хүмүүжье» гэсэн агуулгын дор бүхий л. ажлаа явуулж байгаа шүү дээ гэлээ.” гост-Вүгд хурлын илтгэлд «ФЛєЄ иинч ёсоор еурч Левинч шүүлэг өгцгөөе» гэсэн байна тэхэд Цэ- дэгмаа --Ленинч ёєоор сурах явдал Хүүхдүүд. нэг хэсэг вам гүм бидний үүрэг мөн. Ленив, бүр ! болов. Нэгэн охзин боёож - лөн байдаг 10 »эилийн 5 дугаар "МАХН-ын Төв Хорооны У бүгд Хурлын | зийдвэр хүүхдүүдийн холАр 3 э 9 .. хөдлөв. 8 Б.ОВажоАЭДЭд 58 -- Баяртай сайн яваад ирээрэй! --Захидал бичиж байгаарай! у --Сайн ажилладаг юм шүү гэх 2 Уудам эх ориы маань хангай Тиймэо гэж д Й ! ) : “ст Тийтмрс яриа чих дэлдэж с энд тэндгүй сонсогдоно. Үдэг: товь хаа л бол хашаа саравч дунд сургуулийн таван давхар байлаа. . 2 о2 : ҮР Ц дгүн со д 10) сэд, явагсадын гар чөлөөгүй -да- лалсаар... Энэ зун нийслэл я0-- тын сургуулиудаас хашаажуулах аянд 3000-гаад багш сурагч орол- баригдаж, МАХН-ын Төв Хороо- ны У бүгд хурлын шийдвэр амьд- ралд хэрэгжин биелэгдэж буй энэ ягаай. байшингийн үүдэнд хөл хөг жөөн ихтэй байгааг харахад ямар нэгэн их хөлийн буудал газар МХЗЭ-ийн Төв Хорооны сур- тууль пионерийн хэлтсийн эрхлэгч үед манай орны олон зууп сур-- туулийн зун цагийн амралт эхэлж байна. Зупй цагийн амралтаа лаг- лайн сууж /тэдийп хэвтэлгүй хө- ДӨӨ ТИЙШ ХӨЛГИЙН ЖОЛОО залж. инионерийн лагерь, хөдөлмөр ам- ралтын зуслан, нэгдэл, сангийн аж. ахуйнуудад очиж бүхий л ажилд нь гар бие оролцон ажил- лаж амарч заншсан манай хот хө дөөгийп олон зуун сургуулийн багш сурагчид, эвлэл пионерийн “ажилтан нар энэ хашаажуулах их , ажнлын талбар тийш мөн л хөлгийн жолоо залсаар байна. ! Саяхны нэг өдөр нийслэл хо- | тын баруув хойт дүүрэгт сүндэр ёлэьы. “ДЭЭ? шиг санагдав. Туг, лозун-хадсан «ЗИЛ-130» гэдэг хүчит машинуу дад аян замын байдалтай хувцал сан охид, хөвгүүд, -би үлдчих вий гэсон шиг уралдан гарч сууцгаа- хад тэднийг хүргэж ирсэн эцэг эх, ах дүү, найз нөхөд нь хүрээ- лэн байв. --Бүгдээрээ 5 дугаар сургуу- лийнхан уу? 2 --Үгүй эз 3,.5, 11, 28 дугаар дунд сургуулийнхан гэнэ. с--Хаа хаана очих юм бол? -- Дундговь, )Хэнтий, Төв айм- гуудад 1 -- Хашаажуулах ажлаар биз Г, Гэлэнхүү, нийслэлийн 10 жи- лийн 28 дугаар дунд сургуулийн 9 дүгээр ангиИйн «А» . бүлгийн ХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийп дарга сурагч Лхасүрэн, барилгын цэргийн ХЗЭ-ийн хорооны нарийн бичгийн дарга Царэнноров, нийс- лэлийн 10 жилийн 5 дугаар дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн «А» бүлгийн сурагч Оюунгэрэлийн аав Дэлэг нар хашаажуулах аянд оролцож байгаа багш сурагчдад аян замдаа сайн явж, амалсан үүргээ нэр төртэй биелүүлж эрэ хийн ерөөл тавын, сургамж зөв- “дөлгөө өглөө. Хөгжимд цоглог ая эршиглэв.Машинууд цуван. аягуур цох бөгөөд эхний ээлж нь ийнхүү гарав. Эд зөвхөн хашаа хороо бариад зогсохгүй хөдөө нутгийн амьдрал ахуйг судлаж, ухуулга таниулга хийж, ард олны зан зан шил, нутаг усны онцлог байдал, үг яриа, оньсого таавар, зүйр цэ- цэн үгс, ном ёудар, Зүух дурсга- лытг зүйлс олж цуглуулж хичээлд заалгаснаа амьдрал ахуйтай хол- бох хүсэл эрмэлзлэлдэр дүүрэв явсан билээ. Хүүхдийн тус вх квэ- | дэг үзэн үг бий. “| Санаж бодсон бүхэн вь саадгүй биелэх болтукай! с, сэсмээ ыг та нар мэднэ, “номын сан, ном хэвлэлтэй дотно нөхөрлөжээ. Ленин бүр гим мын санд 200 гаруй номтой бай- жээ. Сибирийн нин, гийн харгис цагдаа нарын лөг, шорон гяндан алс.бөглүү хяз гаар цөллөг эдгээрийн аль нь даагүй юм. А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, ишлшдшдшлЛылылшдшлшгшлшлшлышдшёштшлштлллш УХУУЛАХ: БАЙР ХҮРЭХ ЗАМД охиныг баяр хөөртэй явж байтал пионер Оюунчимэг Сарантуяа гэрээсээ гараад Оюунчимэг тааралдав. охин --Эгчээ! Та хаачихнав гэж асуув. “Сарантуяа: --Өнөедөр би сонгогчийн үнэмлэх авсан. Сонгуулийн ухуулах байранд очихоор явж байна гэж хөгжилтэй хариулав. --Сонгуулийн ухуулах байр хаана байдаг юм бэ? --Сургууль дээр Тэгвэл хамт явья. Би ч бас сур гууль дээрээ очно. тээд Оюунчимэг, Сарантуяа хоёр сургуулийн зүг баяр Тай алхлав. Тэд замдаа ингэж ярилцлаа. --Эгчээ! Сонгуульд хэдэн нас хү рэхээр оролцдог юм бэ? ”-Арван найман нас. Энэ жил би 10 дугаар ангиа төгсөнө. Ардын сон- гуульд ч оролцоно гэж Сарантуяаг хариулахад . --Ямар гоё вэ? Тэгэхээр одоо би АЯНЫ ГАРАА Их ойнууд угтсан хуримтлалын аяны гараа гарч байна. Энэ ажилд Говь-алтай төвийн дунд сургуу- лийн пионер сурагчид 8514 нг яс, 81 кг техникийн тос цуглуулан ху далдаа бэлтгэлийн ангид тушаав. Мөн 40,5 шоо метр жижиг хайрга цуглуулан барилга ангид туслав. Тус сургуулийн пионер сураг чид сургуулийнхаа 80 жилийн ой угтаж, Тайшир сумын | Сүхбаата рын зам нэгдэлд 4 хашаа барих, барилга ангид 100000 тоосго цо хиж өгөх, сургуулийн орчноо зү- лэгжүүлэх, сургуулийнхаа туршла гын талбай зэрэгт зуны амралтаар сурагчдын янз бүрийн насны бүлэг ажиллуулах зэрэг ажилд эрчимтэй гарч байна. : м С. Гун-аажав Хүүхдүүд ээ! В. И. Ленин ном нх уншдаг эрдэм ухаантай хүн байс БВ. И. Ленин амьдралынхаа турш онц назнд сурч байхдаа гэрийнхээ но- цөллөгөнд байхдаа 9-мянгаад ном, олон төрлийн со- сэтгүүлтэй байв. Хаант зас- мөрд- ч В. И. Ленинийг номоос салгаж ча Ленин Оросын аугаа их зохиолч » В. Гоголь, И. С. Тургенев,Н.А В.И. Некрасов. М. Е, Салтыков-Цедрин Л. Н. Толстой нарын зохиолыг их уншдаг сайн мэддэг байжээ. Түүний уншсан зохиолд хувьс- галт ардчилсан үзэлтэн В. Г. Бе линский, А. И. Герцен, Н. Г. Чер нышевский, Н. А. Добролюбов, Д. И. Писарев нарын зохиол их байсны дотор тэр үед цаазтай бай сан зохиол ч байв. Ленин Н.Г. Чернышевскийн «Юу хийх вэ» гэдэг романыг онц сонирхон уншдаг байжээ. Хожим нь хаант засаг хамжилгат ёсыг эвлэршгүй эсэргүүцэгч том эрдэм тэн гэж Чернышевскийн үйл ажиллагааны ач холбогдлыг Ле- нин удаа дараа онцлон тэмдэглэж байв. В. И. Ленин Октябрийн соцна- лист их хувьсгалын Өмнө Петер- бург, Москва, Симбирск, Казань, Самар, Красноярск, Псков, Лон- дон, Парис, Берлин, Женев, Сток гольм, Хельсинк зэрэг дэлхийн 40 гаруй хотын томхон номын сан, олон мянган жижиг номын сан, уншилгын газарт ном уншиж явжээ. Владимир Ильич эдгээр “номын сангуудын номын фондод ямар ном байгааг сайн мэддэг байв. Ленин өөрөө англи, герман, франц, нтали хэл мэддэг, толь хэлээр уншиж чаддаг баруун ев- ропын сонгодог хүмүүсийн эх зо- хиолуудыг уншдаг байжээ, Ле-- нин, герман хэл сайн сураад Марксын жинхэнэ эх зохиол ун- Хдиа:лшлш8шлшлшлшлилшлшлиАшдэлшчдидэдэ Б5ш5ш35ш522ш3шлшлыёлшлшлшдшдилшдшлыд чинь 6 дугаар анги. дөрөвхөн жилийн дараа бас л тан шиг 10 дугаар ангиа төгсөж ардын сонгуульд оролцох нь ээ. --Тэгэлгүй «яахав нэг л мэдэхэд мөн л над шиг сонгогчийн үнэмлэх өвөртөлчихөөд. энэ л гудамжаараа алхаж: явна. Дөрвөн жил гэдэг чинь богинохон хугацаа шүү. Харин сур туулна амжилттай төгсгөж сонгууль даа баяртай оролцохын тул одооноос л хичээл сургуульдаа сайн суралцах хэрэгтэй гэхэд Оюунчимэг, --Эгчээ! Та энэ жил 10 дугаар ангиа алтан медальтай төгсчихөпө биз дээ. 2 --Миний | вол зорилго бол энэ. Ямар ч гэсэн алтан медальтай төгсө- хийн төлөө бүхий л хүч чадлаа: дай- В.И. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ой угтаж Говь-Алтай аймгийн Халнун сумын 8 жилийн Дунд сур гуулийн мн хэд пионерийн 14 дү гээр бүлгэ| зөвлөл 1000 модтой тэй “ГҮҮ тшгшаш ениний дотно нөхөр - ном бичиг хэрэглэн польш, чех, швед . БАЯНХОНГОР АЙМГИЙН СУМЫН 8 ЖИЛИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН 7 ДУГААР АНГИЙН СУРАГЧ А. ЦЭРЭН- ТОГОО УЛСЫН ШАЛГАЛТАА ОНЦ ДҮН- хэд ЦЭРЭМТОГЭХ АМЖИЛТТАЙ ТӨГС М. МЯНГАНБУУГИЙН авсан гэрэл зураг. Ь Н ї шиж судалсан бөгөөд орос хэл цийн чинлэл АУйнх Нэмэх... ./ ї дээр нь эргэн уншихдаа орчуулга болж, ес Ян зөв болсон эсэх талаар ихээхэн Тэнд оршин суукх 3 ЗЁС ! анхаарал хандуулдаг байжээ. /В. мүүстэй нь” шалаа: бнэн йЬ И. Ленин аливаа номыг уншаад хөр, мэргэн багш шин й өнгөрдөг биш, түүндээ тайлбар .В..И. Ленин жүлү гэхэ, дсэн 1 тэмдэглэл хийх зэргээр ном зүйн с а бусад шааел л, хани ! ажлыг гарамгай хийдэг хүн байс- өгөх заавал М.үрхэдаайсг: БУГЬ- ж р ныг доорхи жишээ нотлох юм. зөвлөх зэргээр нх шхаар оо ї 1886 оноос 1917 оны нэгдүгээр ламж тавьдаг Хүн. ягант Ег ! сар хүртлэх үеийг хамарч байгаа Английн олон ни зүтгэл- : В. И. Лениний зохиолуудын ОН тэн, НИЙТЛЭГЧ, булга: Өэрнэхс- ї дарааллын тэмдэглэлийн нэгдү- Лениний шагналт вор утас: Л гээр хэсэгт ном өгүүллийн талаар бичихдээ: «Тулалдааны хага ени Лениний хийсэн тэмдэглэл, ний бичсэн 3 бүхэн зэвсгийн сан )| шүүмж 300 орчим янз бүрийн болж түүний зохиолын хуудсыг | й б атакад орохын Өмнө | хэвлэлээс хийсэн хуулбар 500 га. сөхөх бүрд мээн ! руй, конспект 50 гаруй, элдэв -аргаай 3 йэшшэсо адил ! номын тайлбар тодорхойломж тоо олдог . бүртгэлийн хуумых зориулсан В. И. Лениний шимж: сур- ! дэвтэр 30 орчим байжээ. таах “бүр,вь шүүрэрэг-хгэн Поас 1 Аугаа их энэ хүн хэвлэлийг . бавг шалыг ашигладаг байсандаа л хүн яиЛа амьдралын толь болж бай. ! : төрөлхтний амьдралын өнгөрсөн, : : 3 бийг ирээдүйг» тольдон харж бай- Ардын бо ДЭМСЧНОЙ ! : жээ. Ленин ном хэвлэлээс ертөн- . ажилтан 3 ! : - т 1 Лениний гэрээслэлд бид үнэнч ! ын 8 жилийн нд «Идэр Ленинчүүд» бүлгийн пионер ! . БЭ саррсаыл гэрээслэлд Абид Гантөмөрийн Үммын Ха ЦЭЭ ин ыг 7 үнэнч» гэсэн сэдэвт цуглаан хийж, рамдал» бүлг дУрылшый төмж : 1 Т 4 баатарчуудыг пионерт элсүүлж улаан шийн дуулсан « цЭЛтүсэн өв сыл! ! р бүч зүүж өгөв. Пионер сурагчдын байна уу?» дуу «Хөд р ЇЕ рүүдийн» бүлгийн пнонерүүдээс дуул сан «Ленин багш» дуунууд онцгой таалагдлаа. 0 дунд В.И. Лениний амьдралаас сур ! ралцах сэдэвт өдөрлөг зохион явуулж өдөрлөгт бүлэг бүр уран сайхны шил дэг ноймер бэлтгэн сонирхуулав. Багш ЗАГДАА “-А.С. Пушкиний мэндэлсний 170 жилийн ойд Пушкиний үнэнч нөхөд Пушкин хүүхэд ахуйгаасаа яом | той нөхөрлөсөн юм. Тэр орой бол! тол эцгийнхээ номын санд суудаг байлаа. Оросоор, Францаар нэг! мыг дуусангуут нөгөөг залган унш даг байв. Хаашаа ч явсан түүний хагацашгүй хань бол ном. байсан юм. 3 чилж: байна. Эхний шалгалтуудыг цөм амжилттай өгсөн гэв. Хоёр охин явсаар сургуулийн дөрвөн давхар ягаан байшингийн үүдэнд ирлээ. Тэднийг «БНМАУ-ын Ардын Их Их Хурлыг сонгох Цэцэрлэгийн сон гуулийн 19 дүгээр тойргийн 22, дугаар хэсгийн ухуулах байр» гэсэн хаяг өг лөөний наранд гялалзан угтав. - Энэ хоёр охин бол нийслэлийн 10 жилийн 28 дугаар дунд сургуулийн сурагчид, 10-ийн «А» ангийн Н. Са рантуяа алтан медальтай сургуулиа төгсөх, ардын сонгуульд саналаа өгөх гээд баяртай явахад, зургаагийн «А» сийн С. Оюунчимэг зуны сайхан ам- ралтаа эхэлчихсэн зусландаа очин амрахаар бас л баяр хөөртэй явна. Ц. ЭРДЭНЭБАТ Тэр Нишенёв, Одессад цөлөг- дөөд байхдаа Шекспирээс хагацсан | “гүй, түүний зохиолыг эх хэлээр нь уншиж байжээ. Мөн Навказаар ая лахдаа Дантегийн «Тэнгэрлэг КО меди» пайраглалыг уншиж явжээ. Оросын их яруу пайрагч гэрийн" хээ номын санд онцгой анхаарал тавьж байсан юм. Өрөөгөөр нь нь дүүрэн тавиуртай ном байв. ЭД гээр пь оросоос гадна, гадаадын 14 хэлээр хэвлэгдсэн номоос бүр- дэж байсан бөгөөд эд бүгдийг цо” мийг нь Пушкин уншжээ. Тэр нэг хөсэг хэлийг онцгой сайн мэддэг, нөгөө хэсгийг сайн мэддэг, зарим хэлийг дөнгөж судлаж эхлэж байв. Пушкин орос хэл дээр орчуулах 30 хиолынхоо эх бичгийг нарийн. су далдаг байв. Пушиип дуэлийн да раагаар 3 хоног амьд байжээ. Тэр номын «сангийнхаа өрөөнд диван дээр шархны халууныг шүд зуун тэсвэрлэж байжээ. Яруу цайрагч тавиуртай номоо харсаар нас бар- жээ. Тэр нас барахынхаа өмнө ном нууддаа уруулаа дөпгөж хөдөлгөн «Баяртай ЦӨХӨД ӨӨ» гэн хэлжээ. Пушкиций энэ үгийг иас бара. Хад нь байсан оросын их зохиолч | , В. Даль сонсжээ... ьэнл ЁЭ. Ь| 2 цэцэрлэг байгуулах ажлынхаа нээл- тийг хийж, улсын тэргүүний бүлэг шалгаруулах болзол биелүүлж, аймаг таа шалгараад байгаа М. Нансалмаа даргатай пноперийн 8 дугаар бүлгийн хамт олон цэцэрлэгийн анхны модыг суулгалаа. Мод суулгах ёслолд сум нэгдлийн дарга БНМАУ--ын хөдөлмөрийн баа тар Г. Лодойхүү, Халиун сумын МХ ЗЭ--ийн үүрийн анхны дарга Ж. Дү гэр нарын зэрэг хүн оролцож нэрэм жит моднууд тарилцлаа. БАЯНЛИГ ИЙ ПИОНЕР (ОМ. , Эл Орчуулсан “Л..Хүрэл:” сэт “ хүчтэй тусч эмчийн зөвлөлгөө НАР-ЭМ Нарны ягаан цацрага хүннй биеийг Нар ашигтай бас хортой. Наранд хэ тэрхий нх ээвэл нарны туяа биед биеийн эсэргүүцлийг сэнээс халуун 89--40 хүрч ч болно. Ер нь бага насны хүүхэд нарайд удаан байж болохгүй. Хүүхэд та”нар наранд зэхдээ сайн хооллосон байх ёстой. Наранд толгой нүцгэн удаан байх нь нарны цохилт үүснэ. Наранд ээснийхээ дараахан хооллож болох- гүй. Наранд 10-12 цагийн хооронд риулж 20 гаруй ном бичсэнээс зарим нь онгол Араа шүд ээх нь ашигтай, Эхлээд цөөн мнну- хэл дээр хэвлэгдсэнийг та бүхэн уншсан бизээ. - ХЭЛгАМ”ЧИНЫ хуулислан, 4 таар гээж, “дасгах журмаар, мачу гэд х. Тусссонин өнөөдрийнхөө. дугаарт Циырен-Бэзар Хэзээний чоно хэвээрээ байна ахиулан ээнэ. Ахлах насны хүүхэд 45--60 минут хүртэл ээж болно. 4320-4325 удаа наранд Ээснийг нэг курс ээлт гэнэ. Наранд ээхдээ заавал цагаан өнгийн малгай өмсөх буюу цагаан даавуугаар толгойгоо ороовол зохино. Нүдээ хамгаалж саравч буюу , саравчтай малгай. өмссөн байх хэрэг тэй. Наранд биеэ ээж байхдаа унтаж: “Ханх тавин анхилаад болохгүй. харын Өмржэн мээн “Орон гэр маань тэр аяараа Дэрэвгэр хөөрхөн чуулай, чанда хэм астАЦӨ ин дараа 8886 г Хдусын УСАНД орох Ойн хөвчийг санагдууллаа Л шааЬсЭЦоил8 8 2250: Е- уаааилгай ЖА Эг р: “Анхилам гацуурын шовх үзүүр ЗЭС элдийтлээ гү Өс Бариын сирин Брвүжэ: сайн байдаг. Зохих- шаардлагын да зэвэл нар-эм болно. Ө, БАЛЖИР (Хүүхдийн их .эмч 1 ХОЁР МЭДЭЭ гуу наранд биеэ Манай орны нийт сургууль пнонерийн байгууллага, сурагч шнонерүүд ЗУНЫ ажлын 10 жилийн 98 дугаар дунд сургуулийн пионер сурагчдын зуны ажлын гараа- наас манай идэвхтэн Р. Чулуун доорхн мэдээг ирүүллээ. ЦЭЦЭГЧДИЙН ЦУВААНЫ АНХНЫ ЭЭЛЖЭЭР мсж жпжжтп2001ллжлэх хөлөЛөЛөлөлөлӨЛжиөсӨГӨЛөтөрӨЛӨГжиєЛӨлжижгагөнж гараандаа гарлаа. Нийслэлийн Саяхны хоёр өдөр их зохиолч Д. Нацагдоржийн хөшөөний өргөн байд хүүкэд бужигиан, күн олонтой байв. Аян замын байцаалтаа халаас” лаж чемодан, жижиг кайрцаг, аяны үүрэвч, гар тээш тэргүүтнийг барь. сан энэ олон охид көвгүүдийг цэнгэлтэй зуслан нь дууджээ. Цэнгэлтэй зусландаа очил амрахаар эхний ээлжинд явж буй энэ охид хөвгүүд ам- ралтынхаа тухай баяр көөртэй ярилцана. Нодиин жил каана кэдийд юу хийж, яаж амарсан, дуу бүжиг олныг сурч, зураг катгамал икийг урлаж эрвээхэй, цэцэг катааж, эмнэг хангал сургаж, сааль сүү авалцсан тукай. гаа дурсана. Зарим нь энэ жил яаж кэрхэн амрахаа ярина. , --Би энэ дэвтрийг дуустал тэмдэглэл хөтлөнө, --Би энэ дэвтрийг дуустал зураг зурна. --Энэ номуудыг уншина. 2 --Ууланд аялна, усанд сэлнэ ч гэх шиг яриа хөөрөө хөвөрсө Й Тэгтэл хүшүүс үймэлдэж эхлэв. Цоо шинэ «ЗИЛ 130» яинггуул хэлэ ирээд эгнэн зогслоо. Хүүхдүүд машинд тухлан сууцгаав, Сэлбэ, Сөгнөгө рийн пионерийн зусланд амрахаар эхний ээлжинд явж буй пионер сурагч дыг гаргах цуглааныг Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хорооны нарийн бич гийн дарга. Нүдэнхүү нээж үг хэлэв, Дараа нь амрахаар явж буй пно- чер сурагчдыг төлөөлж нийслэлийн 81 дүгээр бага сургуулийн 4 дүгээр ангий ї Буүдрнн «А» бүлгийн сурагч Оюунцэцэг үг хэлэв, Машинууд алгуурхан ор зартай, миний күү сайхан амраад ирээрэй! --Сайхан амраад их юм сураад ирээрэй! гэх дуу энд тэндгүй гарч гээ, охиноо, ачаа, зээгээ амралтанд үдэн гаргаж буй эцэг ЧМэсаг ёо хөөртэй үлдэв. Булбарай х ласаар 2 брлвнн, улбарай үрсийн улаан бүч, цагаан гар баяр хүргэн дал- Эхний ээлжинд Сэлбийн пионерийн зусланд амрахаар нийслэлий: , л н с Чиршүлнж 250-пнад хүүхэд, Сөгнөгөрийн шэсаЛлла8н зусланд иас шүл нэд хүүхэд ийнхүү баяр жавхлантай гарлаа. Энэ өдөр Дорноговь, ЕЫг элэнгэ, Булган гээд олон аймгаас энэ хоёр зусланг мөн олон арван ппопер сурагч зорьж байгаа Сэлбэ, Сөгнөгөрийн пионерийн зусланд энэ жил зөвхөн Улаанбаатар хотын сургуулиудаас 2400 хүүхэд амрах юм. Бас энэ өдрүүдэд айшмгуу, й уудын пионерийн зуслан ч ул хөвгүүдээ хүлээн авч байгаа билээ. : Хоол шэн ЭЭҮҮҮҮ Хог Хүүхдүүд эз! Тавтай сайхан амраарай! МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ хАЛХЫН ГОЛЫН 80 ЖИЛИЙН ОЙД НЭГ АШГИЙНХАН өөр нь довтлон орж дайсныг бут цохи сон юм гэж Будхүү гуай ярьж байв... Энэ бол Халхын голд тулалдан: явВ- сан ахмад дайчин Будхүү гуай нийслэ- дыг эрж сурвалжилж байна. : тал талаас иь бүсэлж дараа нь 2 өдөр, Сурагч Л. ХҮРЭЛБААТА нэг шөнө их буугаар буудан, цөмрөх Ё222 сулруулж ч болно. Хүүхэд шин оик наршвал толгой эргэж, 0не су- Манай сонины газар ах дүү орнуудаас олон з0- Тэр чоно эртийн эрт босоод ларч, хоолонд дургүй болж толгой чин: ирдэг билээ. Одоо манай оронд Зөвлөлт Авто- тэ Бхайшүйларсүййн танд хан өвдөж зүрх цохино, Мөн арьс түлэгд- номит буриад улсын нэрт зохиолч«Байгалийн толон» даж сэтгүүлийн орлогч эрхлэгч Цырен-Базар Бадмаев айлчилж байна. Цырен-Базар Бадмаев яруу найргаар утга зохио лын талбарт гарч ирээд сүүлдээ хүүхдийн зохиолч болсон юм. Цырен-Базар Бадмаев бяцхан уншигчиддаа 30- Бадмаевын «Мэнд амар» гэсэн хүүхдийн номноос хэдэн шүлгийг Г. Амарын хөрвүүлэлтээр хэвлэв. даад Энд тэндээс нь зүүн чимсэн Элдэв амьтад сүржин үзэгдлээ Гишүү мөчирт уясан араатан Гэтэх мэт аймаар ч . чЧИМЭГЛЭСЭН ГАЦУУР” Манай аавын чимсэй З Маш том гацуураас Хангай дэлхийн үнэр үртэй хараг - “Алдарт тугзал СҮРэрР Эй Р: Үдэш орой дэнлүүний гэрэлд Үлгэрийн оронд очсон мэт Ягаан улаан олон чийдэн Яасан ч сайхан асна вэ дээ? Ам томтой хүрэн баавгай Аймаар эвгүй харагдахад нь Баатар гэдэг миний дүү 6 д хулчийх бололтой Араатан чоно бүгдээрээ | Амьгүй цаас болохоороо Амаа хэдийн ангайсан ч Айх амьтан ердөө ч алга “ДЛУВСАН “Нүүрэндээ үстэй хөдөөгийн чоно хавиөвөвөхөцөлөнөйөнөлөнөлөйөгөцөйөийцөл З.нхөхэаөлөалалиөлэн 2 цэг бэлэглэж, үлдсэн 200 гаруй цэцгээ сургуульдаа дурсгал болгон үлдээв. Энэ ажилд Чилхаажав даргатай 10- ийн «Б» ангийнхан түрүүллээ. ХӨДӨЛМӨР АМРАЛТЫН ЗУСЛАНДАА ? Төв аймгийн Заамар сумын жигэ, ахь зунаа ажиллаж амрах багш дын 1 дүгээр ээлж гарлаа, Зуслангийн за Барниай: : -- Манай хөдөлмөр-ашралтын шигээ ШИШГЭЛИЙН УЯНГА -0 ЧУУЛГЫНХАН Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ Су мын бага сургууль В. И. Лениний мэн дэлсний 100 жил, Ардын Хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж сумын «Дархадын цуурай» клубийг түшиглэн «Шишгэдийн уянга» гэдэг хүүхдийн чуулгыг 100 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулан ажиллуулж байна. Энэ чуулга дуу, бү жиг, хөгжмийн секцүүдийг хичээл- лүүлж өсвөрийн залуу авьяастанг 19» рүүлж байна. Энэ чуулгаас М3ЗО-ны 8 дугаар нк наадмын хүндэт дипломт бү экигчин Ж. Өлзийтогтох, дуучин Л. Энх туяа, үндэсний хөгжстийн аварга Лувсан дорж нарын цуутан гарчээ, Чуулгынхны тоглолтоос шалгарагсад нийслэл Улаан- баатар, Найрамдлын Дархан зэрэг кот, Төв, Булган, Сэлэнгэ, өөрийн айшгийн инлээд газраар явж тоглон, өргөн ОЛ ноос нх үнэлэлт авлаа. Ж. ГУН-ААСҮРЭН с2220-0-0--0-0-0-011101-0-022022222020227177) йрэгж эг. На нөлөөгөө, : Бусны УАЛЫн боуисын захилаа - Дайсны гол-хүчинй нэг нь Эмээлт лийн 18 дугаар сургуулийн 9-ийн «А» сайжрана. Арьсны, бие мах бодийг 3 МАНХАНД байсан юм. Япопууд Эмээлт ангийнхантай уулзалт хийж байгаа Нь хамгаалах чадал сайжирна. Хэт ягаан хОВРЛсиНг шалациаа ухаадахОнгил 1 ӨэнЭхаээ, цацрагийн нөлөөгөөр биед хадгалаг- ихсан, зонд байлдацгааж байлаа. | Тус ангийн сурагчид Халхын голын даж байгаа внтамнн ндэвхжин, ясанд Тэд Эмээлт манханы эргэн тойронд урь ялалтын 80 жилийн ой угтаж |Халхын кальцийн давс хуралдана. Хэрэв каль даас сайтар бэлтгэсэн хамгаалалтын голд тулалдан явсан хүмүүстэй уулзах, цийн давсаар дутагдвал. яс хэврэг байртай байв. Энд дайсныг бут цохих сонин хэвлэлээс Халхын голын дайчдын Нийслэлийн 25 дугаар цэцэрлэгийн ах болж зөөлрөн хэлбэр дүрсээ алдана, үүргийг Матадын 8 дугаар дивиз авсан. тухай дурдатгал яриа, найруулал, ЗУР | лах ангийн Нямаагийн Ганбат өөрөө Сульдаа өвчний үед хүүхдийн Яс | Бид дайсныг шууд дайран . довтолбол гууд цуглуулж байна. Мөн түүгээр ч ба | сөө том ийм хөгжимд өнгө ая-ыг ХОС, “ зөөлрөх төдийгүй мэдрэлийн снстет өөрсдөө сүйрэхээр барахгүй бут цохиг- Рахгүй өөрсдөө Халхын голын | СЭДЭВТ | лон тоглож үеийн олон нөхдөө баясуул бусад эрхтнүүд өөрчлөгдөж гэмтэнэ. ! дох байлаа. Иймд бид Эмээлт манханы Зураг зурах, нэр нь тодроогүй | дайч-| даг нь үнэхээрийн авьяаслаг хүү юм. С. БОДООШИНН авсан гэрэл зураг. мсссс0111111000 эажлөлөлөлөлөсөрөлөгөгөрөгөвөлөлӨцөлӨЛӨйӨВӨрӨЛӨсӨВӨрөөөсөөөнөйөлөвөсө -- Булай чоно биш боллоо би -- Буянтай Лувсан гээч боллоо би. гэж гэнэ. Араатан чонын хэлсэн үгийг Аргат үнэг сонсож сууснаа: - Айдаа Лувсан минь гэж гэнэ, ТУГАЛ СҮҮЛДДЭГ ДАЛАЙХҮҮ Томоогүй жаал Далай хүү "Том гэгчийн тугал сүүлдээд Тоос манарган давхисан гэнэ Торж тогтолгүй зүүгдсэн гэнэ Хүүгийн хашгиран орилоход Хөөрхий тугал улам айгаад Бахаа ханатал явж гэнэ Түүнийг үзсэн улс, амьтан Жигшин загнаж сүйд болсон ч Өрөөсөн гартаа мод барьсан Өнөөх Далай больсонгүй гэнэ. Гэтэл харин бяцхан Жамсран Гэмгүй тугалыг өрөвдөх нь бай тугай Аятай юм харсан шиг Ангайтлаа инээж байсан гэнэ. Томоогүй Далайг хоригломоор Томхон хэдэн хүүхэд байсан Ч (9595984:6:4:88418:81949:4:93 ууусөхьлөсөсллөлөаөсөлөхөлөгөсөд020101010101019:0:91920201064019192000192916000190011101916 2 Н| Ё Энэ с лийн хүүхэд 6 Ленин : жгй Ч Д.Жйд Нутаг газраасаа хөөгдөн тууг аөлэлжлжийлалөлөлөлжлжлөлжлөлөлжлөлөлөлөдөлөлөлжлөгөлөлөгөлж ний 100 жилийн ой угтаж, х д бүр өвлийн цэцэг тарьж ургуулж Хүн айна. ажиллаж, хөдөө аж ахуйн АМЬд 5... : 1 дахдаа Цин Саяхан хүүхдийн балраараа 10. 7. 4 ДҮ рал байдалтай танилцана. Зуслан маань 2. Нэгэн сайхан арга олж " Татаж чацгаая: явбал 7-3 гээр ангнуд тарьсан цэцгээ-Октлбрийн төхилөг хүүхтүүл Маань рээ 5 “Нэрээ өөрчлөхөөр шийдэж гэнэ. Таатай байх уу дад, та минь? Ї 3» 52 3, 938.2-2259 эдэзээээ районы намын хороо, АДХГ захиөгаа, дөө Нутаг сайхан үү гэж захирал шеф 57 дугаар цэцэрлэгүүддээ 100 шэ- ээ. "ч ЭР ен “ эзэвэлэлэаэлэн! хаэлөлчлэлэлэллдэлэлэлэвэвөвэлэдэдээдээлэлэлэээээлэээлгвэлэдэлэлэээлэээвэлөлэээлглөлөээөчөэөР ээ! 12 -27 ЗУРИЙНЫ АРЬ-ҮНЭТ БАЯЛАГ . Зурамны арье нь манай орны эмс тоүтын чухал түүхий эд өм Иймд зурамны арьеньы төлөвлөгөөт -Фүрэн гүйцэд биелүүлбэл нэн их ашигтай нь тодорхой Сайна. Энэ ажилд боловсролын сургуу” лийн сурагчид идэвхийлэн оролцдот билээ. Энэ жил ерөнхий боловсро» лын бага дунд сургуулийн сурагч нэг бүр 4 ширхгээс доошгүй зурамны арьс бэлтгэвэл уйсын төлөвлөгөөг хапган биелүүлж өөрсдийн хэрэгцээт дэвтрийн заримыг худалдан авах бо- ляогркийг бүрдүүлнэ. Зурмыг хавар эрт, намар агнадаг, “Зурам агнах олон арга байдаг. Залуу анчдад үүний заримыг зөв лоөе. : УС ЦУТГАХ АРГА, Энэ арга бол зурам агналтын ни- лээд найдвартай аргын нэг юм, Ус цутгах арга нь зурмыг нүхэндээ орс- ны дараа ус гэнэт хийж. зурмыг тарч ирмэгц уутны аманд тосон ба: рих буюу цожиж агвава. Уевар зур” мыг өриөхдаө усны, ангийн гэсэн 2 бригад болон хуваагдаж зохион бай- туулалтаа зөв хийсэн байх ёстой. Уены бригадынхан усаа ертөөлөн зөөвөл ядаргаа багатай мөн усаар та- єалдахгүй байх боломж өгнө. Авгийт бригадынхан юуны өмнө ву рамтай нүхний хавь орчны том жи- жиг мүхийг бөглөхийн дээр зурам ер чихож болох хадны ангал модны жон- рилыг харгалзаж байна ИҮЙДЭХ ЧАВХДАХ АРГА. Энэ нь зурам агпах аргын нэгэн боловч ашиг багатай юмаа. Алдалгүй їйнддэг, мавхддаг хүүхэд байдаг. Хэдий тийм боловч зурам амь бөх тэй болохоор шархдавч нүхэндээ ор чихдог учраас вгналтад амжилт оло хоор бага байна. Нөгөө талаар осол зарах явдал тохиолддог. Харин энэ аргаар хөдөө аж ахуйн хортон огото- ныг устгахад их тохиромжтой юм. БУУДАЖ АГНАХ АРГА. Энэ арга бол зурам агпалтын хам ЗАНГИДАХАД ХЯЛБАР БА. ТАЙЛАГДАХ Багачууд аа! Та нар зуныхаа амралтаар пно нерийн зуслан, Хөдөлмөр зусланд амарч аялал жуулчиллаар явдаг, билээ. Тэгвэл танар зусланд очоод орон тайхнаа тогтоох уу ЮМ ЮМНААС ТОВЧХОН... юм ЮМНААС ТОВЧХОН... » УРГАЦ АРВИНТАЙ АЛИМЫН МОД. Зөвлөлт Дагестаны Ю| интерна- ционалын нэрэмжит сангийн аж ахуйд ургацаараа дэлхийд аварга амжилт гар гасан Цагаан Розмарин сортын алимын мод ургадаг 1965 онд түүний нэг иш нээс 1987 кг сайн чанарын алим ху раасан түүхтэй. х ХУВАНЦАР «СТАРТ» Зөвлөлт Ук рапны Северодонецк хотод хуванцраар хийсэн тэвштэй автобус хийгдэж эхлээд байна. Энэ машины онцлог нь бөх бат, хөнгөн, элдэв зэвэнд идэгдээгүйн дээр ямар нэг будаг хэрэглэх шаардлагагүй саж. «Стирт» нэртэй зэнз машнн аянд нэн тохиромжтой юм. ланд аяллаар явах эд бүгдэд олс зайлшгүй шаардагдаж. төрөл бү рийн зангилгаа гогцоо хийх бол дог. Иймээс та нварх тусламж бол гож хэд хэдэн гол зангилгаа, Гог цооны талаар зөвлөе. Эхлээд бид аялалд явахдаа олсоо яаж эвхэж явах тухай өгүүлье. Зураг 1-ийн А-д зааснаар өерс дийн хэрэгцээт олсоо эвхэнэ. Дээрх зургийг баримтлан эвхэс ний эцэст Б-д үзүүлсэн-шиг ороож эвхээд бэлэн болсон олсоо үүргэв чиндээ хийж хадгалан авч явна. Зураг 2-д үзүүлсэн зангилгаа бол олсыг тасархаас хамгаалж бөхлөж зангидсан зангилгаа юм. Уул зургийн А,Б үзүүлсэн шиг өөр нэг туслах олсоор олсоо бөх- лөж зангилана. А,Б байдлыг ба- римтлап хийсний эцэст В байдалд узүүлсэн шиг болно. Зураг 2-т үзүүлсэн зангилгаа бол тадаснаас платкийг уях зан- килгаа юм. Уул зургийн А--д үзүүлсэн шиг . эхний зангилгааг хийнэ. Үүний эцэст нөг богино “үзүүр гарч ир- нэ. Тэр гарч ирсэн богино үзүү рийг зураг Б-д үзүүлсэн шиг бу цааж эхний завгилгаанд үүссэн гогцоондоо хийнэ. Хэрвээ эдгэз рийн эцэст чангалвал зураг 8-д үзүүлсэн шиг завгилгаа үүснэ. халим тэж тодоржлойлогдож байсан юм. Гэтэл халимнаас урт амьтан гадаад Да лайд амьдардаг аж, Түүнийг латинаар «Линса лонгиеснмус» гэж нэрлэдэг бө гөөд 35 метр хүртэл урх ажээ, » дӨВтУй ДОТОР АМЬД ЗАГАС. Ямар тазраае нөгөө газарт усгүй- зазр аншд загас авчирч болох уу? Энэ асуултанд саяхан Английн эрдэмтэн Т. Равендейл хариу өгч чадлаа. Тэр эр дэмтэн саяхан өөрийн найздаа Жирийн дугтуйд нэгэн загас хийгээд өгүүлсэн байна. Тэр нь дугтуйнаас гаргаад УСАНД тавихад ямар ч гэмтэл олоогүйгээр ба рахгүй єэргэлэн цовоо єзлүүрдэж бай жээ. Чухам яагаад энэ вэ? Эрдэмтэн Р, » ХАМГИЙН УРТААРАА Дэлхий Равенсдейл «Проп эдэг Н » онент 7464» дээр хамгийн урт амьтан нь цэнхэр цоо шинэ эм Зай бүтээжээ. Шинжлэн - ын А-41646 -.Д. Сухбаазарын нэрэвжил улсын зэвлэлийв яомбаяатаВ амаа, вийн майдвартай арга юм. Гөвч буун. еу» Фурманд шүргэлэө л бол үйдэР бишээ. -зурмыг агвахдаа холоос МЯ- райж түхний эсрэг харахаар нь бөг- сий нь буудвэл нүхрүүгээ ордоггүй. “Зурамыг мүхнөэс нь холдуулж буу дахын тулд үнэг шиг шогшироход нүх ний эсрэг хардаг. Харин энэ үед заа вал тархи буюу дал хавсарч буудах хэрэгтэй. Ингэхэд нэг талаар урд хоёр хөл нь хөдөлгөөнгүй болдог учраас зу рам явж чадахаа больдог нөгөө. та- лавр зүрх тааралдвал дороо үхдэг билээ. Буудах арга хэдий сайн арга боловч сурагчдын хэрэглэх арга биш, учир нь осол эцдэл гарч болзошгүй Иймд энэ аргыг багш, насанд хүрэгч дийн хамт хүнээс зайдуу газарт хэ- рэглэнел зөв юмаа. ХАВХ ЗҮҮХ АРГА. Хавх зуух арга нь зурам агналтын аргуудын дотроос осол багатай олз ашиг сайнтай байдаг. Тарваганы хавх зүүсэнч болдог байна. Гэхдээ тарваганы ХАвхны улавчин дорхи їзороог сайн авч эрхийвчий нь ЗАНГИЛГААНУУД ма. Уул зургийн Г-д үзүүлсэн байдал бол уул зангилгаатаа тадсанд бөх лөж платнийг төгтөөж байдлыг . үзүүлсэн юм... : Зураэз 3-д үзүүлсен эшээр амьд загас тариад 48 цаг ус шаардахгүйгээр амьд байх болоножтой гэнэ. Эрдэмтний тооцоолж байгаагаар загас зөөвөрт энз арга тун нх ашиг тай гэнэ. » ХОРТ ЗӨГМИ. Бразил улсын про фиесор Элнас де Пассо амралтынхаа өдөр Сори хотоос төдий л холгүй орш дог өврийн фермд байдаг янзаараа Л байж байжээ. Гэнэт хаанаас ч ирсэн нь бүү мэт ноослог сүрэг зөгий түүний дэргэд ирж хатгажээ. Ингээд орчин үеийн янз бүрийн эм тос хэрэглэж эё- тийн хорыг шамтгах гэж оролдсон ловч тэр нь талаар Өнгөрч нас нөгц- жээ. Сайтар єудляан шинжилвэл тивээс хорт хатга зөгий Энэ жээ. 12 жилийн өмвө 25 эх зөгий ТӨНД Мидонс--19340 “2 2.М. ДОРЖ (УБДС-ийн оюутан) мөчид жзийвнэ, эєвөл улавчин дэд адууны хомоол тавих зөрэгтөй. зол зурам ухаж байгаад «орчихдог. эвч зурам бага, тарваганы хавх том ир зурам орохгүй хавх хий: үсэр тэх явдал олонтой тохиолддог. | УРХИДАХ АРГА Энэ арга бол хүүхдэд хамгийн осол Эндэлгүй -боломжтой сайн арга юм. Урихыг зурамны нүхний яг амны хэмжээгээр завина, Урихныхаа нөгөө үзүүрийг тадаслах юмуу мод чулуу- наас уяна. Чулуу модноос урих шув тарч болох тул гадаслах нь илүү найд вартай, Урхийг бүдүүн зүйлээр хий- вэл зурамны биед товчирч “чадахгүй- гүйгээс алддаг. Иймд адууны сүүл- ний хялгас гэх мэт нарийн зүйлээр хийх хэрэгтэй. Гэвч зэр нь. бөх биш бол зурам дор нь тас татаад явчихна. Тэдгээр аргыг бага, дунд сургуулийн агнал- тын гол арга болж хэрэглэнэ. Хүүхдүүд ээ! Арвип их зурам аг- паж улс орныхоо хөгжилтөд нэмэр. хандив өруулаарай. ЗАГДРАГЧАА (Хулалдааны техинкумын багш) БУРИАД м нэг олсны үзүүрийг яөгөө олсны үзүүртэй холбож зангидах завгил таа юм. Уул зангилгааг хийхдээ А байдалд үзүүлсэн шиг хийж олсоо хоёр тийш татаж чангална. Дээрхи зургийг баримтлан хийсэн зангилгаатай олсоор гүн жудаг ба өндөр хадны ёроолоос ус авахад уул зангилгаа яасан ч алдуурах гүй. Зураг 4-т үзүүлсэн зангилгаа бол майхны хаяаг гадсанд бэхлэх ба тэлж татахад зориулагдсан уяаны зангилгаа болно Уул зургийн «А» д үзүүлсэн шиг гогцоо зангилгаа үүснэ. Энэ үед нэг богино үзүүр тарч ирнэ. Гарч ирсэн богино үзүүрийг их бие болох олсондоо тогтоохдоо тусгай нарийн олс ба нарийн. утсаар бүрж, бөгжлөн ороож тогтооно Зураг 5-д үзүүл сэн гогцоо бол Өндөр модонд ави рах ба модноос гишүүг хугалаж авахад уул гогцоог хэрэглэнэ. Уул зургийн А-д үзүүлсэн байдал шиг олсныхоо нэг үзүүрт гогцоо гарга на. Уг зургийг Б. байдал бол уул гогцоохой олсыг хэрэглэж байгаа байдал болно. “Зураг 8-д үзүүлсэн эавнгилгаа бол ууланд аяллаар явахад зэрэглэг- дэх зангилгаа болно. Уул зангил «ааг хийхдээ Б-д.үзүүлсэн байдал бол уул зангилгаат олсыг хэрэг- яэж байгаа байдал болно. авчрагдеан эж, Бразилийн балт зөгий- тэй нийлүүлж үүлтэр сайжруулах эо- рилготой авчрагдсай тэр зөгийшүүд ТУР ших єтанцаасаа Сан-Паулн орчимд нисч очоод, улмаар газар сайгүй тархаж бай таа гэнэ, Ийнхүү Африкийн хорт 9ө гий Бразил нутагт өргөн тарж хүй, атьтанд үе үе бөөн бөөвөөрөө Ховтлон хатгаж гай гамшиг учруулсаар байна. 9 ЦАЙ УУЛТААР. Цай гэдэг нэг 70- рел ундаа. Энэ ундаа олон газар оронд дэлгэрсэн боловч хамгийн на цай Уудаг бо Улс орон Ирланд юм. Энэ орны нэг хүн жилдээ 5 кг шахам цай уудаг бөгөөд Англичүүдийн дээр гарч дэлхийд нӨгДү, тээр байр вөвлж байгаа аж. Орчуулсан її ДАШ Хорвуцлагатай “эрхлэгч ж. ШАГДАР, ЗУРГАДУГААР: САРЫН 22-НД МАНАЙ” НАМ ЗАСАГ АРАД ТҮМНИЙ ЭВЛЭРШГҮЙ ГАН-БАТНЭГДЛЭЛ-. МАНАЙ СОЦИАЛИСТ ад” СҮЇї.ЇЕСЗЧ 7 1! Ё 2 1969 оны зургадугаар сарын 22-ны өдөр-бүх ард түмний баярын өдөр билээ, Энэ өглөө монголын уудам сайхан нутаг дээгүүр ургахын улаан нар тмншээж амжаагүй байхад улс амьтан эртлэн босоод, төр ул- сынхаа сонгуульд саналаа өгөхөөр зэхнэ. Аав, ээж, ах ,эгч нартайгаа. цуг хүүхэд багачууд шахам хөгжөөн хамтран баясч, хөл газар хүрэхгүй цэнгэлд умбана. -- Аав аа! Бин хэзээ сонгуульд орох вэ? гэж арван настай бор хүү асуухад: -- Миний хүү одоо, найман жилийн дараа, том ах рээд сонгуульд орно гэж аав нь хариулна. асуухад: --2уульд орно гэж ээж нь хэлнэ. АРЛЧИЛЛЫН ИХ Я Гэсд:31л: ачаа ааа ил ал Баглаа Аса: ИШИНИНИЙЙГИНИГЦННЦээээзҮ тэ 110111 шигээ насанд хү- -- Ээж ээ! Би хэзээ сонгуульд орох вэ? гээс найман настай жаал охин -- Миний окин арван жилийн дараа арван найман нас хүрээд сон- Тийм ээ! манай сонгууль бол БНМАУ-ын хартяат, 18 нас хүрсэн ир- гэн, эрэгтэй, эмэгтэй, арьсны өнгө, ястан үндэстэн, цөм сонгуульд оролцоно. ялгаваргүйгээр... шашин шүтлэг, гарлын Манай сонгууль ардчилсан, тэгш, нууц байдгаараа хөрөнгөтний сон- гуулнас эрс ялгаатай билээ. Хүүкэд та нар 18 нас хүрээд ардчилсан төрийнхөө сонгуульд орох хүн дэт эрх олж авна. Та нарын дундаас тухайлбал энэ жил 10 дугаар анги төгсч байгаа зарим хүүхэд энэ жил сонгуульд оролцох баярт учралтай зол- гөж байна. Өөрийн засаг төрийн байгууллагыг сонгох насанд хүрч, сонгуулийн хүндэт эрхээ эдлэнэ гэдэг бол залуу иргэн бүрийн баяр баясгалангийн хэ- рэг, улс орноо удирдах үйлсэд гар биеэр оролцож байгаа хүндтэй чухал үйл явдал мөн. БНМАУ--ын Ардын Их Хурал, орон нутгийн засаг захиргааны бай- гууллагыг сонгох сонгууль 6 дугаар сарын 23-нд болно! Аав, ээж, ах, эгч нар тань энэ сонгуульд эх орныхоо хөгжил цэцэглэл, ард түмэн, алаг үрсийнхэээ: сайн сайхны төлөө, нам засаг ард түмний эв- дэршгүй ган бат нэгдэл, манай социалист ардчиллын их ялалтын төлөө са «Малаа өгнө. Манай хүндэт сонгогчдын яруу алдар бадартугай! Амараа, Төмөрөө хоёр жанжин Сүхийн талбайгаар баяртай алхла на. Тэд явсаар үзэмжит цэцэрлэ- гийн дундах бургасан төглийн дор байрлуулсан түшлэгт сандал дээр сууж саяхан худалдаж авсан С0- инны шинэхэн дугаар гаргаж ун лаа. Сонины нэгдүгээр нүүрэнд «Коммунист ажилчны намуудын олон улсын зөвлөлгөөн» гэсэн тодкон гарчиг нүдэнд нь тусна. Ашараа сонингоо хааж: -- Коммунист ажилчны намуу дын олон улсын зөвлөлгөөн кКэ- зээ эхлэснийг мэдэх үү? гэхэд Тө мөрөө, -- Мэдэлгүй яахав, 1969 оны зургадугаар сарын 5-ынд |ЗХУ- ын нийслэл Москва хотод эхэл- сэн. оролцсон бэ? -- Зөвлөлгөөнд коммунист ажилчны 75 намын төлөөлөгчид оролцсон юм байкгүй юу. -- Зүйтэй тэгвэл ямар асуу- дал хэлэлцсэнийг мэдэх үү? Төмөрөө хэсэг зуур бодсоноо: -- Мэднэ. За чи аан гэж бай. нипернализмын эсрэг кийх тэмц- лийн зорилтууд, | коммупист ажилчны намууд болон имперна- -- Хичнээн намын төлөөлөгчид Нэгдүгээрт: Одоогийн | шатанд. ЕРТӨНЦИЙН ХҮҮХДҮҮД ЭНХИЙГ ХҮСДЭГ лизмыг эсэргүүцэгч нийт хүчний эв нэгдлийн тухай. : Хоёрдугаарт: В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойтой холбогдсон баримт бичгүүдийн ту хай хэлэлцсэн юм гэв. -- Аа тэгвэл өнөөдрийн ду-- “таарт гэхэд Төмөрөө, : --Найз нь уншиж амжаагүй шүү. Харин хоёулаа одоо уншинс “тэмдэглэл хийх үү? гэхэд, Амараа ч дуртай зөвшөөрч хоёр хүү тэмдэглэлийнхээ дэвт- рийг гарган сониноо уншиж тэм Д-олзлзэ ХӨТӨЛЛӨӨ. Хүүхдүүд ээ! Амараа, Төмөрөө ЛАЛТЫН ӨДӨР БОЛНО 26 дакь жилдээ ! | 1969 оны Зургадугаар сарын 18 Лхагва 7ё25 (1085) Үнэ 10 мөн НАС ЭБИЛГ 2, Нийслэлийн 10 жилийн 21 дүгээр дунд сургуулийн 19-ын «Б» ангийн сурагч" Г. Нарантуяа, Н, Нала, Б, Батаа нар энэ жил 18 нөє хүрч сонгуульд орок эрхийн үнэмлэхээ аваад сонгуулийн дүрэм судалж байна. нуудын доторкн ажилчин ангийн тэмцэл юм. Үүнээс юу гэж дүгнэж болох вэ. -- Дэлхий дакнны өнөөгийн байдлыг бодитойгдор цэгнэн үзэх юм бол, нэг талаас империалнЗ- мын хөгжил, нөгөө талаас түүнийг эсэргүүцэгч бүк хүчин хоёрыг зэ- рэгцүүлээд үзэхэд дэлхий дахи- ны хөгжлийн гол чиг шугам урь- дын адил хувьсгал социализмын хүч, энх тайван, үндэсний чөлөө- лөх хөдөлгөөний хүчний идэвхж- лзэр тодорхойлогдож байна гэсэн “дүгнэлт гарч байна. Дэлхий дакн ны хүчний харьцаа өөрчлөгдөж хөрөнгөтөн орнуудад ангийн тэм цэл хурцдаж байгаа одоогийн нөх цөлд капитализм зайлшгүй мөх- Їоммуншт ажилчны Намуудын 0Л0Н улсын ЗӨВЛӨЛГӨӨН хоёр тэмдэглэлийн дэвтэртээ ин- гэж бичжээ. 2. -Хүн төрөлхтний эрх чөлөө энх тайван ардчиллыг төгс ялал танд хүргэх зайлшгүй түүхэн к9- дөлгөөний замд юу саад тотгор болж байна? -- Импернализи , 55 - Империализмын эсрзг Хх9- дөлгөөний түшиг тулгуур юу вэ? - Социелнст систем бол кувьс галт көдөлгөөний голлох хүчин мөн. Үүнээс гадил капптанист өр- “ дын пролетари нө. -- Зөвлөлгөөний гол урна юу вэ? «Социалист орнуудын ард тү- мэн, капиталын эрхшээлт орнуу- на,, ардчилсан бүх хүчни, чөлөөлөгдсөн болон дарлагдсан ард түмэн, имнерна- лизмын эсрэг, “энх тайван үндэс- ний эрх чөлөө, нийгмийн дэвшил, ардчилал, .Ссочналнамын -тэлөө нийтийн тэмцэлд йэгдэгтүн!» -- Дэлхийн өлөн улсын ролиу с на гэхэд Төмөрөө, Ц. САМДАНГИЙН авсан гэрэл зураг нист намуудын энэ уриаг хэн бие: лүүлэхгүй байна вэ? Хятадын коммунист нам. Мао чууд. Тэд олон улсын коммуниск ажилчны намуудыг төрөл бүрээр гүтгэн «сарннах бутаргах гэсэн | хортой үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Маочуудын хорлон сүйт- гэх сарниан бутаргах бүлэг одоо дэлхийн бараг 30--аад оронд бай -- Тэглээ ч гэсэн коммунис- тууд олон, Коммунист: намууд олон. Социалист систем асар нх хүчтэй гэхэд Амараа, о-- Тийм эз хүүхдүүд бид ч гэсэн ирээдүйн коммунист шүү дээ гэв. Хоёр хүү, Коммунист ажилчны намуудын олон улсын зөвлөлгөөн дээр. МАХНын төлөө- . лөгчдийн тэргүүн, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга нөхөр Юмжаагийн Цэдэнба- | лын хэлсэн үгийг тэмдэглэлийн дэв тэртээ үргэлжлүүлэн бичиж сони ныхо0 дараагийн дугаарт хэвлүүлэ хээр бэлтгэж байна. Эд цөм ертэойцийн хүүхдүүдийн адил эв! нэгдэлтэй энх тайвнаар амьдран жаргахыг хүсдэг. Тийм ч учраас. эв нэгдэл,энх тайвны төлөө урнан. дор болж байгаа олон улсын ком- муннст ажилчны намуудын түүхт зөвлөлгөөний тухай амтархан ун, шиж, тэмдэглэлээ бичиж байна. -Ц. ЭРДЭНЭБАТ - Нансалмаа, чи надад Ле- ниний зурагтай маркаа өгөөч. -- Тэгвэл чи над огторгуйн сэ дэвтэй марк өг л дөө... Нансалмаа чи, Даваажавт наад маркаа өгчих. Манай салаа- наас Даваажав л Леинний сэдэв тэй марк цуглуулах үүрэг авсан юм үзсэн ярианд би хөтлөгдөн, АААЛАЛАААААЛАЛАААААЛАААЛАААЛАЛАААААЛАЛАЛАААЛАААЛАЛАЛАЛАЛАЛАААААЛАЛАЛАЛАААЛАЛАААЛАААЛАААААЛАААААЛАЛАААААААААААД, Лениний дүртэй марк дэлгэлээ. Орон оронд хийгдсэн янз янзын хэлбэр дүрс, өөр ӨӨР өнгө будагтай боловч "их Ленн- ний мөнхийн дүрийг үүрд Ххад- галсан дөчөөд маркийг цоморлиг тоо нандигнан байрлуулжээ. Улаан ягаан дэвсгэр бүхий Ле ниний дүртэй, 40 мөнгөний үнэ тэй иэгэн маркны учрыг асуувал: - Даваажав -1960 оны 4 Хашаажуулах ажилд уриалга гаргасан ангийнханд 100 хадаас, төтөр утас цуглуулж нин бидний төлөө шүүлэгт» ам жилттай дүн авахын тул «Пионе рийн үнэн» сонин болон бусад материал ашиглаж, | -тэмдэглэл хийж ажиллана. Зөвлөлтийн 1- 2 пионертэй нэмж захидлаар харилцдаг болно. . Тэгээд бүлгээс хийх бүх ажилдаа идэвхтэй орол цоно гэв. явахаар 9-ийн «А» 80 метр өгнө. «Ле : нар хий Та бүхний шинэ танил Даваа жав бөл нийслэлийн 10 жилийн -- Салаан даргаа! Танай шпио : Ё нер бүр чинь Зах вөр сэдэвт марк дүгээр сарын 22--ид В. И. Лени -- Маркаа хэд болгох вэ? гэ цуглуулдаг юм уу? гэвэл, ний мэндэлсний 90 жилийн ой вэл : -- Үгүй ээ, Лениний мэндэлс- гөөр хийгдсэн марк. Зургийг нь -о 100 хүргэнэ гэв, ний 100 жилийн ой угтаж хийх зураач Доржханд зурсан юм. їИїнөнер багачууд аа! Та ажлын төлөвлөгөө ёсоор манан Унгар улсад хийгдсэн гэж тайл- өөрєдөө знвэ нэг жилд юу салааны пионер Даваажав Ле- барлаад инээвхийлэв.. т хээ төлөвлөн бодсөн биз? ниний амьдралтай танилцахын - Их Лениний мэндэлсний тул Лениний сэдэвт эгэл, 100 жилийн 2 унаж чи өөр луулга хийж байгаа юм. Ээ юу хийх гэж байна гэвэл 2 балулнэй салааныхан Даваа - 1970 оны 4 дүгээр са 28 дугаар зилү Өнзулаын 29 жавт туслахаар шийдсэн юм. рын 22 болтол 4 улирлын дүн РЭлмаа дарг дугаар үл Саяхан нэг өдөр хичээлийн Бүлтгэнэсэн бор нүдтэй, сэр гээр сайн суралцана. Тасалкаа- гийн нэгдүгээр салааны янонер завсарлагаар 5--ын «Е» айшнд кэлэн бор хүү Даваажав марк ны цэцэг нэгийг тарьж ургуулаад юм. РУЧУЛЕТ өрөхөд: ныхаа цоморлигийг миний өмнө шєф албан казартаа бэлэглэнэ. д Н. мө ТӨМӨР УТАС Манай хашааны Нэргүй охин баахан 16- мөр утас үүрчихсэн явж байна. Түүнэве би: --Миний дүү энэ нх төмөр утсаар зах вь вэ? тэж асуулаа. --Сургуульдаа өгье. Манай сургууль төмөр утас цуглуулж байгаа юм үэж ярил цаж байтал мєн я нэг хэсэг зөмөр утас чүүрсэл хүү ирж явлаа. Бидэнтэй зэрэгноэд ирэхэд нь --Чи аяь анки вэ? гэєэнд --8-гийн «Вэ анки, --Наад авч яваа утас чирь хөдэв метр бол? -0-- 0 заран метр кэв. Түрүүчийн охиноос чи аяь автн вэ? гөсэнд --8-кийн «Бэ» анги хэлвэ. Бид зурав 32 дугаар сургууль дээр юрэ Ууланд мөд хийв Архангай аймгийн Эрдэвэмандал сумын 30 шилийн єургуулийн хамт олон МАХН- ын Төв Хөорсовы У бүгд хурлын нийдвэ- рийг баяртай хүлээн авч, «...Хашга барих эжилд нэг ч бригад, нэг ч вэгдэл, сангийн ээ ахуй сүүл барьж болохгүй...» гзєэн ураан дөр ажиллаж байна. Тус еуркуу- лийн 9 дүгвэр ангийн 25 сурагч есазхан Байшинт гэдэг газар очиж хєёр хашганы мөд бэлтгэв, Тэнд уралдаантай ажилласан ФЄритэдуудаае 98-йн ФА» овгийн сурагч »Дориоговь аймгийн зевийн 10 энилийн АУНА сургуулийн хэмт өлөн саяхан єєрийн юиєФ Сайхандулаан сумын «Говийн Ххөг- эхил» нөгдэлд багш Цагаанхүү, Бааст на- рын удирдсан 28 єурагч очиж ,зуны гмрая Таар барих хашааныхаа бэлтгэлийг 8 хоно гийн хугацаатай гүйцэтгэж, 121 эвюо дөр- вөлжин ыетр чуяуу бэлтгэн, хата барвх тазраа звєм амласан уургээ хугаваанд нь мэтэлутай Єнелуүляээ, ЦУГЛУУЛАВ хэд ниопиерийн удирдагч хүүхдийн авчирсан төмөр утсыг авч яаа. Бүзмаа багш: --Манай сургууль МАХН-ын Төв Хө- реокы У бүгд хурлын инийдвэрийн дагуу Тєв аймгийн Мөнгөн морьт суманд малын хатаа барина. Хэрэглэх төмөр утсаа сураг чид цуглуужк байгаа ньэнэ дээ гэж лри- заа. Гомбосүрэн багштай 6-гийн «Н» ап ти 40406 метр. Нямхүү багштай (6-тгийн 4А» анги 1012 мєтр, Даваасамбуу баөкн- зай 5-ийн «єА» анги 2217 метр утас цуг- муулж, бусад анги бүлгээ. хошуучилсай байна. З-ийн «Бэ» ангийн сурагч Баяржар гая, З-эйн «А» ангийн | сурагч Ганболд вар тус бүр 50-60 мєр утас нуглуулс-- выг найз нөхөд баршт изр нь сайшаан ярын байна. Бүзмаа багш, бай- ЖЖувсавдорж ахлагчтай багууд 1.2,3 4ду- таар байранд ерөр. Мөн Чалхаалав, Бал- данцан нар зусгай шагввал | авчээ. Ачаа зөөсөн Го. Пүрэвдорж, Базар нар сайн ажиллав. Хоёр анги 5 өдөрт 18832 дүнз, 1600 шургааг бэлтгэж хашаа барих газарт зээвэрлэжээ. Иймд: «Нэг ч хүн, зэр дун- даас нэг ч залуу хүн мал еүргийг ташаа- муулах ашлаас хөцөрч болохгүй...» гзеэн нэгэн санаа өвөрлөж, уралдаавтай эхин лэж еурагч бид сайн авилласан юм. Архантай-эїнгийн Эрдэнэмандал сувын 10 яплийн єуруруяийн сурагч Н. ДЭМБЭРЭЛ сис-инчиж р 8вн----- Хашаачдын цуваа. Энэ ажилд 8-ийн «А» ангийн сурвгч Рэнчинибяимбэа, Цэвээнрэгзэн, Нэрэннөм- ил, Хадбаатар, 9-ийн «Б» ангийн «Соёлч чохөрлөнийн» гишүүн Нэргүй, Эр- АЕНЭбилэг, Тувкаа, Инмсүрэй нөр тойд сайн гжэллав. Євраёч ДАШИОӨ соо Өнт- 0 Чулуу бэлтгэв “Єүхбаатар аймгийн төвийн Ю жилийн зунд сургуулийн пионер сурагчид МАХГИ- ын Төв Хорооны У бүгд хурлын шийдвэ- рийг амьдралд хэрэгжүүлэх зорилгоор х8- дөө аж ахуйн нэгдлийн хашааны ажилд туслалцах 14 хоногийн «Залуу хашаачдын цуваа» гарган ажиллав. Үүнд зам, гу- яамж, хаваа, байшингийн гадуур жалкд- сан хаягдал ашигласнаар төмөр хадаас 36000 їнирхэг, төмөр узас 4760 метр, хавааны шон төмөр 120 гаруй, єноп 200 гаруйг цуглуулаад байна. Энэ ажилд ино- мер Х. Адьяа, Д. Сумьяа, Цөгзолмаа. 2Ка- дамбаа, Чогимаа, Магванжав даргатан висопиерийни бүлгүүд идэвхтэй оролцов. Ниөнерийн ахлах удирдагч Ч.ТУНГАЛЛГ ЗУРГААН Хөмүүл таанын үнэр Ханхалж байдаг көвь, Хүрэн улаан тэмээд Идээшилж бэлчдэг нутаг тэж алдаршсан Хүйсийн говийн хойт зах Булангийн Дэрс гэдэг тазар ширээ бөхтэй хүрэн 13- мээд идэзшилж яваа үзэгдэнэ. Алс тэртээх Сутайн өндөр уулс манан дунд сүүмэлзэх нь цас их орсны шинж ажээ. Зам дагууд зусаж байгаад ай- луудын өйрөолцөө хундан нагаан хурга тоглон бужигнана. Бид яв саар нэгэй худаг дээр очлоо. 2Наахан - өхин тэмээгээ услаж айв. -- Ядарч байна уу? Нэр хэн бэ? гэж асуувал -- Ядраагүй ээ. Намайг На- ранчимэг гэдэг гэж цөвво дуу- таар хариуллаа. Жаал охин--Манайх 200 га- рун тэмээ малладаг. Эпэ жил 50 ингэ ботголно. Өдөд ихэнх нь ботголж ботго бүрэп бөй- ахиж байна. Ус ууж зогсч байгаа ширээ шарагч ингэ 2--3 хоногоос бөг голох байх. Дэлнэн нь єзрийгээд НАСТАЙ Т9М9ЧИН байта.Инкэхээрээ удахгүй бөтгөл дог юм. Ингэ ботголохоос өмнө шилэрч явдаг. Өнөөдөр шарагч ,. иигээ тэмээнээс ялгана гэж хэв- лүүн өгүүлэв. Миний дүү тэмээгээ кган- цаараа усалдаг том уу? гэж бил асуулаа. Тийм зэ, Өдөрт 2 удаа усалдаг юм, Тором хариулна. Ээждээ ботго татаж өгч саалта даг, Манай тэмзэн дотор миний унаж чадахгүй тэмээ цөөхөн бий, Манай гэр тэр байна гэж дэрсэн дотор харагдаж байгаа цагаан гэрийг заалаа. Наранчимэг 6ол Говь-алтай аймгийн Баян-уул сумьт «Лениний зам» нэгдлийн тэмээчин Гэндэнсүрэнгийн 6 нас тай охип юм. Наранчимэг бид-, нийг худгийн дэргэдээс хөдлө хөд тэмээн сүргийнхээ араас то мүүлжс яваа харагдав. Наал охин унаж яваа тэмээнийхээ бөхнөөс ялгарахгүй шахам бай лаа. Ёстой л малч удамтай хүү хэд юм даа. Гөвь--алтай аймгийн Хөх--- морьт сумын бага сургуу лийн эрхлэгч Ш. МЯГМАР 9-8-8-0-0-8-4-8-0-8-0-0-8-0-8-0-4-8-6-48-08-08-4-0-0-8-0-8-0-0-0-0-8-0-0-0-0-0-0-0-8-44 Өвөрхангай аймгийн Хар хорины сангийн аж ахуйн 8 ахин! дуйд сургуулийн сурагч Ц. Наранцэцэг, нар 4 дүгээр ангиа амжилттай төгєгөж рийн үнэн» єонын уншиж байна. Н. Ганбат, Г. Даваасүрэ зуныхаа амралтаар «Пионе- 5. ЯНСАНЖАВЫН авсан гэрэл зураг. . У9) Би нэг удаа Дандар баатраас --Танай хөрөонд хамгийн сайн бууч нь хэн байсан бэ? гэж асуухад Дандар баатар --Жүгдэрнамжил гэж шууд хариулж билээ. Чоймбүрэнгийн 2Күгдэрнамжил гэл өвөглөхөө- соо эх өрөнч Жүгдэрнамжил гэж өлөнд овог- логдсон өргөн нүүртэй өндөр эр Дандар баатар тай хамт өлон удаа тагнуулд явж, атаканд өр » жээ. 6 дугаар дивизийн 17 дугаар морьт хөрөө ны еумангийн улс төрийн удирдагч энэ хүн мэр сэн бууддаг, ямагт бүхнийг хөшуучилан явд- гаараа Дандар баатрын «баруун кар» болжээ. 1939 оны 5 дугаар сарын 28. Дандарын хороо дайсны өөдөөс хориглон байлдах болов. -Нөхөр Жүгдэрнамжил! дайсны холбоочин болон гол цэгүүдийг устгах хэрэгтэй гэж хөрөө ны дарга Дандар тушаав, 2Күгдэрнамжил дайс Эмнэг дааганы нуруунаас жээ. эгээч өйчихөөӨ больсон эрэмгий Би сургуулна тарахаар ирж шин өрлөө. чадалтай энэ хүү эмнэг єсургаж урьдийнхаасаа улам өлөн эм Энэ хүүг эрдэм сурахын хамт нэгдэлдээ тусалдаг юм. иэг сургаж нэгдэлдээ өгнө гэж эмнэг хайгалын эзэн бөлөх хүү Эвэ хүү сүүлийн З жил да нэгдэлчдэд ярьсан энэ хүү бөл тэж нутгийн малчид ярилндаг раалан жил бүр 10 гаруй даага Хэнтий аймгийн Нөровлин ву бөлжээ: ! 2 нэгдэлдээ сургаж өгчээ. Энэ ха- мын нэгдүгээр бригадын Дам- Хэнтий аймгийн Нөрөвлин вар дөлөө хоногийнхооӨ амрал динбазарын Ганбаасан юм. Инд сумын Худалдаа бэлтгэлийн таар турван даага унаж: сурга нер Ранбаасан тавдугаар ангиа энгийн ня-бо Г. НАМСРАЙ, Ой. ХАМГААЛАГЧ “Эмнэг хангалын эзэн болох хүү АМЬТАД ЭХ ОРОНЧ ОВОГТОН ны өөдөөс дуран хараатаараа галласаар 20» нод дайсан, хэд хэдэн их буу, пулемет устга- жээ. Даргынхаа тушаалыг Жүгдэриамжил анх Удаа ингэж биелүүлжээ. Энэ тулалдааны дараа хан билээ. Гөлгөн нохой гасалхаар ха-- луу дүүгсэн тэр нэгэн өдөр улайссан хайрга элсэн дээгүүр гурван хүн гулсан мөлхөж явав. -»Яахаараа ийм халуун өдөр болдог байна вэ? гэж Жүгдэриамжилыг хэлэхэд --Халуун ч яахав «хэл» олзолж чадахгүй л муу байна гэж Дандар хэлэв. Тэд хонхор хөт тор даган мөлхсөөр нэгэн бяцхан довцог дээр гарч ирэв. --Түүнийг харж байна уу? --Тийм байна яах аргагүй хүн. --Та хоёр эндээ үлд! Би түүнийг зугтаалга чилгүй чадвал амьдаар нь олзлоно, Эе чадвал цааш харуулчихана, Хэрэв намайг дийлдэхээр бол тэр этгээдийг буудаж өрхиорой! гэж Дандар хэлэхэд даргынхаа занг сайн мэдэх хөёр нөхөр нь зөрєөнгүй. --Мэдлээ гүйцэтгэе! нөхөр даргаа! гээд үл- дэв. Дандар дайсны ар талаас мөлхсөөр явлаа. Япон цэргийн дарга, булиа бүдүүн хүн болох нь Дандарт танигдав. Модон хуйтай маузер буу тоног сэлт болсон урт єэлэм, түнхийтэл юм чих «сэн бичгийн сав нь хүртэл илхэн харагдаж байн Дайсан этгээд ямар ч сэжиг авалгүй зөвхөн ма най цэргийн ангийн зүг ширтэн тагнаж, газрын зураг дээр тэмдэглэн, уухилж хэвтэнэ. «Хэдий өдрийн цаг ч гэсэн дайсны хүч ойр бус тул амьд аар барьж болох байгаа. Их булиа золиг байна юмыг яаж мэдэх вэ?» гэж бөдоод Дан- төгсөөд зургадугаар ангид дэв лопвоО мэт амьтад ой сүйтгэгчийг устгадаг. Ой модыг хамгийн сайн хамгаалагч амьтан пь шөргөолж, дунд зэргийн үүрэн дэх улаап шоргоолж өдөрт 5009 хүр дар гар буугаа гаргаж шалгаад халаасандаа хийв, Тэрээр япон офицерт тулан очтол цаадах нь сэжиг авав бололтой эргэн харахаар займ чин хөдлөхөөр нь зэрэг давхийж босоод дарж авуут багалзуурыг нь шахтал мулт үсрээд алд чихав. Хоёул дээр доороо оролцон ноцолдов. Гэтэл Дандарын эрүү рүү япон офицер хүчтэй цохисонд ухаан нь балартмаар болж түүний дор ортол бууны дуу тасхийв. Тэнтгэр офицерийн бүх бие мэдээгүй болж хөсөр унав. Хоёр хүн дээр дороо орон ноцолдож байхад барагтай бууч бол өөрийнхийгээ буудчихвий гэж зүрхшээд буу даж чаддаггүй билээ. Жүгдэрнамжилд бөл энэ юу ч биш ажээ. Халхын голын дайнд өн- дийх толгой, өрвийх үсийг алдалгүй мэргэн буу даж дайсныг хиар цохиж байсан энэ хүн зөвхөн мэргэн бууч төдий биш бас улс төрийн сайн удирдагч байлаа. Жүгдэрнамжилын ам-- наас цэргүүд өдөр бүр шинэ шинэ зүйл өлж сонсоно.Окоп хэрхэн ухаж бэлтгэх, зэвсгээ хэр- хэн ашиглах болон байлдааны явцын тухай мэ дээ сэлт ярина. Энэ бүхэн дайчдын эр зоригийг чангалан шинэ ялалт өөд дуудсан уриа дуул- лага болдог байжээ. Халхын голын байлдаанд 28 наетай ореон энэ эр цэрэгт мөрдохын өмнө ямарч сургуульд яваагүй ядуу нэгэн гөрөөчин лвжээ. Цэрэгт ирээд бичиг үсэг сурч, цэргийн эрдэмд ухаажшиж МАХН-ын гишүүнд элсчээ.Халхын голын дайнд их гавьяа байгуулж эх оронч гэдэг сайхан алдар нэр өлж авсан энэ хүн одоо энх цагийн бүтээн байгуулах их үйлет хүчин зүтгэж явна. С. ГЭНДЭН вуу, начин шонхор, ууль, харцага Хаврын низг дулаан өдөр нийелэлийн 39 дугаар -дунд сургуулийн хашаанд төөлбол нас чануу, төөлбөл нуруу Ч2- чуу нэг ангийн сурагчид тойрон бөөк- нөрч--Би багшийн сургуульд орно--Би хүн эмнэлгийн техинкумд өрио.-Би 8 дугаар ангидаа сууна гэж ам амандаа зэлэв. Тэдний дундаас нэг нь Цэрэнду маа чи ямар мэргэжилд дуртай вэ?гэв Дунд зэргийн нуруутай, улаан ханар тай өннгөрдуу нүдтэй охин-Найз нь «ёдөлчин болно гэж боддог. Тэгэхдээ хүүхдийн хувцас өєх вамайг хүүхдийн зувцасны артельд ”еруулж өгнө гэсэн гээд баяртай инээм еэглэхэд нөхөд нь тосон авч зүйтэй их евйн байна, өрөөр Хүүхдүүд ээ! Бидний сайп мэдэх тоншуул, гоол бол ой хамгаалагчид төм. Ой сүйтгэгч элдэв төр лийн хорхой шавьжийг устгадаг юм. Тотиг бялзуу- зай, ятга шаазгай, хөхвө, сарьсан “өлөн төрлийн шувуу ойн пөхөр юм. Бас зулзган мод- ны үндсийг мэрж гэмтээдэг оготно, мэрэгчдийг шар шу зууд барык иддэг. Сохор нөмин, хэрэм, суусар, 60- АЛТАН. МЕДАЛЬТ хүсэлтэй. Багш сур шөр- багваахай мэт зэрэг махчин їзув - Манай Нэрэндумаа ер нь өгдөл- чин болох угийн авьяастай шүү. -- Жиймээ! Саявтар сургуулийн гар урлалын уралдаанд өёсөн зүйлээрээ шалгарсан, -- Дүү нартаа таарсан хувцас дан- даа өёж өгдөг юм. 5 -- Тэгвэл өёдолчин болоод миний дүүд хувцас хийж: өгч байгаарай гэх зэргээр ам булаалдан ярилцана. Цэрэндумаа өхин (7 дугаар ангиа төгєөөд үйлдвэрийн 45 /хөнөгийн түр гууль амжилттай төгсч хүүхдийн хув насны МХЗЭ-ийн Төв Хөрооны алтан медальт єсөблч артелийн нлатьены бри- гадад 1964 оны зунаас Эхлэн ажилла- тээ. Ийнхүү хүсэл болсон мэргэжлээ ЗАГАСНЫ ДЭГЭЭГ ИНГЭЖ БЭХЭЛНЭ Та вар зуныхаа амралтаар за гас барьж хөгжилтэй өнгөрүүл дэг билээ, Тэгвэл та нарт загас барихад чинь тусламж болгож дэтээгээ яаж утсандаа тогтоох тухай зөвлөе. Загасны дэгээ дот роо халбагатай ба халбагагүй гэж байдаг. Тэгвэл халбагагүй дэгээнүүдэүд 1-17 номерийн “дэгээнүүд ордог. Зурагт үзүүл- сэн байдлаар 5 янзаар Дэгээг ут санд зангидан бэхэлас болно. Н. ДОРЖ (УБДС-ын оюутан.) тэл хорхойг идэж устгана. Ойд улаан шоргоолц х9- дийчинээ олон байвал мод сүйтгэн идэгч хорхөн т0- дийчинээ цөөн байна. Дүү нар минь ойд шоргоолжны үүр битгий эвдэж сүйтгэ, Шоргоолж ойн үнэнч нөхөр шүү. Эх орныхоо үнэт боллаг болсон ой модыг гайтээрээ хайрлан хамгаалцгаал! Хөвсгөл аймгийн товийн 10 жилийн еургуулнйл 10-ийн «А» ангийн сурагч ҮЙЛДВЭРИЙН АЛТАН МЕДАЛИЙН Зүх Т. САМБУУ 98ЭН сөнгон авч ажилчин ангийн |эгиээнд орж ажилдаа амархан дадлагажиж үйлдвэрийн тэргүүний ажилчин бөлжээ Ажяилласап эхний 2 жилдээ хүүхдийн пальто, илатье, малгай, костюм, цамц зэрэг үйлдвэрийн 100 гаруй дамжла- кыг бие даан сурч, ажиллахын аэрэг- нээ оройн сургуульд өрж суралцан 1967 өнд 10 дугаар ангиа төгсчээ. Цо- рэндумаа өөрийн мэргэжилд (7 дугаар анги төгсөөд үйлдвэрт саналаараа ир- сэн Чогетав, Оюунбат нарыг дагалдан сургажээ. Тэд өдөө 2-3 дугаар зэргийн чин болсон байна. Мөн Цэрэндумаа- тийн жишээгээр ажилллахын хамт оройн сургуулиар 10 дугаар анги төгс сөн ажээ. МХЗЭ-ийн гишүүн Цэрэндумаа, ажил үйлсээрээ шалгарч МХЗЭ-ийн их хуралд төлөөлөгчөөр сонгогдсон юм. Мөн 1967 онд МХЗЭ-ийн Төв Хороөо- ны «Тэргүүнинй ажилчин залуу» алтан медалиар шагнагджээ, 1967 өнд болсон Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын их наадамд өролцсон бай на. Оёдолчин Цэрэндумаа 1968 оны нэг- дүгээр сараас хүүхдийн хувцасны 34- хна тасгийн бригадын даргаар дэвшин ажиллаж байна. -- Манай бригад 1968 өнд 83 зүйл шинээр сансачилж нэгийг нь үйлдвэрт нэвтрүүлээд байна гэж тэр ярив. . Оёдолчин Цэрэндумаа сар бүргйїхээ төлөвлөгөөг давуулан биелүүлдэг !0м шүү. й оёдол- Н. ПҮРЭВСҮРЭН. жэЭллэЭЭэчЭэЭЭЭЭЭЭэЭэЭээЭэЭЭээээх эв тьсльг тала льлталльллы ла. ла ла. ть та, льлль ль ль, ль лЬ лЬ ла тьЫ 1 1 3С87878 85788378 8318 18308888 3 8лалалальлллл ӨлллслсльлылстлылӨлалснлеллҮлҮллҮлтҮсҮ Халх гол: өнөөдөр “Кучин есөн өвы 1 дайны мєр ! Халнын гөлд өдөө ) Хаана нь ч үгүй болжээ. Эрэлхэг дайчин хүвгүүдийн Нусаа урсгасан газарт Эрээн цэцэг алаглан Энгийн хөдөлмөр өрнөөд Ухеэн нүх нуувчинд Усан үзэм бөндийж Уудам тал хөндийд нь Алтан тарна халнурч байна, Ялаат байгуулсан баатруудын Нэрийг мөнхжүүлсэн хөшөө, «Япөвлев» баатрын хөшөө л Огторгуйг баганадан сүндэрлэж байна. Нийслэлийп 18 дугаар сургуу, ийп 9-ийп «Вэ» энгийн с: Ү. ОЮУНДЭЛГЭЕР, Цэрэг цамц | Ардын армийп цэрэг цамц Аав мипь хадгалж явдаг. Халхып гөлөос аав ирэхдээ Харийн дайсныг ялаад ирэхдээ Энэ цамцаа өмсөж ирсэн. Эрх чөлөөгөө аваад ирсэн. Аа жаргал авчиралцсан цамцаа Аав цапдигнайп хадгалж байдак. Аз жаргал, аав хоёртой ирсэн Ардын цэргийн цамцыг би хайралдавк. Нийслэлийн 18 дугаар дунд є глийн сурагч угээ 2 БАЗАРСАД фниниййнцэииинииниййэиниэцшиннийнииннининнншиининиин ХҮҮГИЙН НЭР ХЭН БИЛЭЭ ӨГҮҮЛЛЭГ Энэ нвдал хэдэн жилийн Өм янзтай явж байв. Энэ үед «Муу нө бөлж билээ, Тэр цагт би пно- зэжийгээ бид ингэж л зовоодог нер байсан. Дөнгөж арван хоёр байкдаа. Ээж маань биднийг той байсан шиг санагдана. Аав иймэрхүү янзаар сугандаа хав минь хөдөө ажлаар яваад өгчих чуулж. энгэртээ тэвэрч хүн бол Ш11 1117 сөн, ах маань “ч бас тарианы годог байх даа» гэсэп бодол ажсилд сангийн аж ахуйд явчих төрж «Ээжээс минь ялгаа юу сан байж билээ. . байк вэ?» гэсэн сэтгэл төрөөд Гэнэт дүү маань халуурч, эмч Эмэгтэйн дэргэд очингуут: дуудан үзүүлээд, ээж) намайг -- Эгч ээ! Би таны юмнаас эмийн сангаас явуулав. Гэтэл гийн дэргэдүүр чинь барилцах уу? Би чадна шүү гэхэд тэр эгч миний хэлсэнийг сонсоод нх баярласан хир нь эм авахуулахаар манай байшин нэг эмэгтэй, хоёр Ё настай болов уу? гэмээр хүүхэд |айхсан янзтай Б нэг гартаа тэврээд, бас хоёр -- Зүгээр! Дүү мннь! Чин хаа хү Б күүкэд дагуулчихсан нөгөө гар рэх хүүхэд вэ? гэхэд нь 25 таа чемодантай юм, сар торон - Би дүүдээ эм авах гэж Е тээш барьчихсан тун түүртсэн яваа гэтэл, т Үгийг К. сэсмээ Аяыг Х. БААТАР ( 27 ХАЙГУУЛЧИД ЧТүнтгэр үүрэвчээ дааж ядаад Түншдэг алхаа тээж цөхөөд ХКоолой хүзүүгээ шутуулд хатгуулаад ХЖөнго татсан намаг гатлаад Бяцхан хайгуулчид алхаж байна Бөрхшээл саадыг давж явна, Үдийн наран дүүгтэл цоноогоод Өмссөн хувцас уугтал хална . Жолс нэвчиж хамар хатаад Жөл солбиж алжаал дарна Бяцхан хайгуулчид алхалж байна Бэрхшээл саадыг давж явна, Хайгуулч бидэн оргилд гарахад Хан тэнгэр хараанд ойртоно Улаан бүч минь сүртэй намирч Урсгал нүдэнд мчнь цог бадрана. Бяцхан хайгуулчид зорьсондоо хүрлээ 3 Бэрхшээл саад давсаар ирлээ. өвлийн лаад шодны хучаад байхад тэй. | хэн ЯАЖ УНТДАГ ВЭ? Багачууд аа! Ойд явах- даа чимээ гаргалгүй бол- гоомжтой явбал олон амь тад үзэж болно. үнэг цасан дээр цагираг- хамраа нуун унтаж байгааг эсвэл хан өтгөн сүүлээрээ биеэ хыг харж болно. Бас хар тотил, алаг тоншуул нэг хөл дээрээ зогсоод унтаж байгааг үзэж болно. Сарьсан багваахай, Ма лайн тоть хөлөөрөө доош дүүжигнэн нойрсоно.Баав- гай ичээндээ тавтай унтаж маш соргог зүүрмэглэн байх жишээ - 21НИЬИЮОПЦИЙННН НЦИЙН ПИН НИ! 11111111111111111111131113111111111111111 111755 -- Дүү шинь эмрүүгээ түрэг- хэн яв! Эгч нь гайгүн. харьчихаж дөнгөнө гэв. - -- Зүгээр зүгээр! Би хүүхдий чинь үүрье! Та над үүрүүлнээд аль! гээд тэвэрч явсан хүүхдийг нь үүрч явсаар гэрт нь очив. Чи юун сайн хүү вэ? Хүүгийн нэр хэн гэдэг вэ? гэ- хэд нь: -- Эгчээ! Та энэнд нэг их гай хак хэрэггүй, Пионер хүний үү рэг юм шүү дээ! Танд кэзээ нэг цагт тус хүр гэх хүн шаардагдвал та хүзүүн- дээ улаан бүчтэй хүүхдүүдийн хэнээс нь ч тусламж үзүүлэхийг хүсвэл тэд миний нэгэн адил танд туслахад цөм бэлэн! Намайг Одхүү гэдэг Баяртай! Эгчээ! гэв. Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ. шнинийнийннээйиэннлинйннцшэтий ини инийнинининг нийн ӨГҮҮЛЛЭГ Манай адуунд номхон халтар морь байсан юм, Дүү бид хоёр хал тар мориндоо сундалдаж явна. Хэ- дэн шуудай ноос тэгнээд явсан ч үр гэхгүй. Дүү минь аавыг халтар мо- рио адуундаа байлгаж байгаарай гэ дэгсэн, Хаврын нартай сайхан өдөр аав бид адуугаа хөөвөрлөж байтал ногт ганзагалсан хүн ирэв,Аавыг дуу даад: --Аюураа! Намайг хонь хариу- лах морь ав гэсэн юм, Номхон морь өгч үзээрэй гэв. Харин аав минь хал тар морийг барьж өгөхөд дүү бид хоёр ааваас битгий өгөөч гэж гуйц гаав. Аав, -Хонь хургалж байгаа үед бил- чээрт хонь хургална. Тэгэхээр уут тай хургаа тэгнэх номхон морь хэ “рэгтэй. Өөр өгчихмөөр номхон морь алга байна шүү дээ гэв. Нээрээ Ч адуугаа бодоод үзэхэд одоохондоо өөр номхон морь байхгүй байв. Дүү бид хоёр тэр ахад хайртай халтар морийг минь сайхан эдлээрэй, ту расж, нуруу туруугий нь авч болох гүй шүү гэж зөндөө захив. Тэр хүн их урналагхан -- За за гэв. Зун болов. Манайх зусланд гарч гүү барьж эхлэв. Цагаан гэрүүд үэзайж мал сүрэг тархан билчинэ, Би унага татаж адуу хураана. Харин нэгэн орой нөгөө халтар морийг авсан ах ирж билээ, Хөөрхий халтар морь минь,яс арьс болтлоо турж, нүд нь хонхойж ташаан толгойд нь ху: вин өлгөчихмөөр ёрдойж, хавирга нь УРГАМЛЫН “УРТ Цастай хүйтэнд зальт Эрдэмтдийн сүүлэндээ МОД тооцогддог. хонгилд хэрэм сай тавтай унтаж бай- даг . лэг дулаан уулын аргал-угалз сэрэмжтэй ажээ. П |4-41612 “4 Сүкдаазарын аэрэмжи улсын кэвлэдайн ЮМ ЮМНААС ЇЄ ТОВЧХ ҮНДЭС УУ? Ургамал бүхэн үндсээр РОПын олон улсын үзэсгэ дамжуулан хөрснөөс шим тэжээл авдаг. Тэгвэл дэс хир урт байдаг гэж та нар сонирхох биз Дээр төгөлдөр хуурч, судалснаар хамгийн урт үндэстэй ур- гамалд Африкийн Хуайс тоглож байв. Секвой бол үндэс газрын хөрснөө 68 ний өндөр 140 м бүдүү- м гүнзгий нэвтэрсэн бай- нээрээ 45 м хүрдэг ажээ. ХАМГИЙН ТОМ НАВЧ Бразилин орон бол чийг зохиогч БҮЖГИЙН ТАЛБАЙ уншиж болох аөжээ.. 8. маг : - о-тттт конбанагад «өшөэв, | Нядекс-14140 шилиишцццццццц ХАЛТАР... МОРЬ хэрзийжээ, Би дүүгээ дуудаж хал- тар морио харуулсанд танихгүй байв. Халтар морно тавьчихьяа! Адуундаа очно биз гэж бодлоо, Гэ- тэл тэр ах бас л аав шиг малчин хүн,морий нь тавьчихвал ХхоЧино ЯвВ- ган хариулна. Энэ ах буруугүй Ч байж болох юм. Халтар морь минь өвчин тусаа юм болуу? Тэгээд тзр ах эмчлүүлэх гэж яваа ч юмуу гэж бодлоо. Гэтэл нөгөө ах аавтай хамт гарч ирэв. Би Ахаа таныг халтар морийг минь аваачихад би юу гэж захилаа гэхэд тэр ахын нүүр чавга шиг улайв, : А. ЧУЛУУН (МУИС-ийн оюутан ГАНЦ ХОЖУУЛ Хэдэн жилийн өмнө Ёв- лэнд секвой хэмээх аварга үн - Том модны хожуул тавнгд вэ? жээ, Тэрхүү ганц хонгл4 хөгжимчин, 16 хос бүжиг чидтэй концерт чөлөөтэй Түүний нүсэр том мод юм. Түү- Өмнөд америк бол түү- ний төрөлх орон юм. Эрт ний Энэтхэгийн бичгийг бөгөөд омгийн орон билээ. удирдагч Секвойн нэрээр Тэндхийн дал модны ганц ийнхүү нэрлэгджээ. ширхэг навч заримдаа 22 м урт 12 м өргөн ургадаг байна. Тийм ганц навч ёр чийдэн» гэг. ван хүнийг борооноос хам монг зжсаг ОЛ, э- гаалах шүхэр болж чаддаг модны холтос Фосфор ик- ГЭРЭЛТ МОД Хойт Африк: «Амьд тэй тул түүний дор ном “Хариуцлагатай эрхлэгч Ж, ШАГДАР, хаш Ё Ё Ё Е | Ё Ё З 5 5 : Н Е 8 Н Ё 3 КОММУНИСТ АЖИЛЧНЫ НАМУУДЫН ОЛОН УЛСЫН. ЗӨВЛӨЛГӨӨ НЬ ИМПЕРИАЛИЗМЫГ ЭСЭРГҮҮЦСЭН МАНАЙ ХАМТЫН ТЭМЦЭЛ,. НИЙТИЙН АУГАА ИХ ЗОРИЛТЫН ТӨЛӨӨ ТЭМ ЦЭГЧ ОРОН БҮХНИЙ КОММУНИСТУУДЫН ХҮ ЧИН ЧАРМАЙЛТЫГ НЭГТГЭН НЯГТРУУЛАХАД ЧУХАЛ АЧ ХОЛБОГДОЛТОЙ ТҮҮХТ ҮЙЛ ЯВ ДАЛ. БОЛЛОО. шини! ититпиииигашиниииинипин ШШИИИШЛЧЛАЧЗТЛТЛЛЛСЛЛЛ Коммунист ажилчны : -- Энх мандаж, тэнгэр үүрд цэлмэг байвал та бүхэн энх амар, эрүүл чийрэг өсөн бой- жиж, эрдэм ном сурч, эх орон ард тү- шэйдээ үнэ цэлэтэй иргэд болон азжар- галтай амьдрана. Саяын зөвлөлгөөн бол танай дэлхийн хүүхэд багачуудыг ийн- хүү энх амар өсгөн бойжуулахын төлөв чуулж «Энк тайвныг камгаалах тухай урвалга» гаргалаа. Мөн В. И. Лениний , тэндэлсний 100 жилийн ойн тухай урна лал гаргалаа. Зөвлөлгөөнд оролцсон хөмшуннст, ажилчны намын төлөөлөгчид зөвлөлгөөний баримт бичгүүдийг санал нэгтэй батлан зөвшөөрсөн нь чүзээлэ: лизмын эсрэг бат бэх нэгдэлтэй ба - гаа илэрхийлж байна гэж хүүхэд бага- чууд та нар бакархаж байна. Дайн гэдэг намуудын УСНЭ.. ИНЭЭН ЛУ/АХЫ | жиснэ, Хүүхдүүд ээ! Та нар цэлмэг тэнгэр дор тунгалаг нарацд ээж инзэтсэглэж дуулахыг күсдэг билээ. Та нар нарыг көлконеат бараан хар үүлэнд бүр ч дургүй. "Тэгвэл саякан манай бөмбөрцөг дээр юу боллоо? гаж асуувал та нар цөм яралзтан гараа өргөж, -- Москва котод коммунист, ажилч. ны намуудын олон улсын зөвлөлгөөн болсон гэж вэгэн зэрэг хариулиа. -- Энэ зөвлөлгөөн юуны тулд болсон юм бэ? хичнээн нх Бвулхай, хортой болохыг та нар дэлхийн дайны тухай кино, Бом зохиолоос үзсэн билээ. Тэдгээр ном зо- хНолд гоё сайхан хотууд нуран шатаж сургуульдаа сурч, цэцэрлэгтээ тоглож байсан хүүхдүүд дарагдаж, шатаж, бөм- бөгөнд оногдож үхэж байдаг шүүдээ. Бас тариан талбай түймэрт сүйрч, бил- чиж явсан мал сүрэг хуйхлагдан үхд- гийг та нар харсан, Японы Хиросим ко- тод атомын бөмбөг дэлбэлж, иснрийн кү- түүс яаж сүйрснийг мэднэ, Энэ бүхэн бол дайны кор уршиг юм. Иймээс ч Аугаа нх Зөвлөлт Холбоот Улсын Ком- тунцаст Нам, коммунист ажилчны намуу яын олон улсын энэ зөвлөлгөөнийг Откя брийн өлгий нутагтаа бүх бололцоогоор хангач хийлгэж амжилттай дуусгалаа. Хүүхдүүд ээ! Энхийн тукай дуугаа улам сүр төгөлдөр дуулцгаа! Дэлхийн хүүхдүүд ээх нарыг күснэ, инээн дуулахыг хүснэ. м үм эШ23 Л 1Ф 26. (1086) Үнэ 10 мөн олон улсын зөвлөлгөөн” ээ. ЕРТӨНЦИЙН “ХҮҮХДҮҮД” ЭНХИЙГ ХҮбДЭГ г. Амараа Төмөрөө коёр тэмдэглэлээ үргэлтлүүлэн бичиж байна. Тэд, коммунист, ажилчны єамуудын олон улсын зөвлөлгөөн дээр МАХН-ын төлөөлөгчдийн төргүүн, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар та нөхөр Юмжаагийн Цэдэнбалын хэл- сэн үгийг тэмдэглэн авлаа. Тэдний бич сэн нь: ? МАХН-ын төнөөлөгчдийн тэргүүн, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга нөхөр Юмжаагийн Цэдэнбал гуай төлөөлөгчдөд баяр хүр- гээд,тус зөвлөлгөөн нь”ах дүү намуу- дын амьдралд, олон улсын коммунист хөдөлгөөний өрнөлтөд болж га-. рамгай үйл явдал гэж МАХН үзэж байна гэлээ. . Мөн зөвлөлгөөнөөр хэлэлцэж байгаа асуудал болон зөвлөлгөөний баримт бич гийн төслийг- МАХН, монголын комму нистууд бүрэн сайшааж дэмжин, тэдгээ рийг батлах саналтай байна гэжээ. - Нөхөр Ю. Цэдэнбал гуай орчич Хэвн дэлхий дахины гол шинж гэвэл: лон улсын хувьсгалт хөдөлгөөний хүч хэлбэрэлтгүй өсч, хүчний нийт харил- цаа хувьсгалт хөдөлгөөнд улам бүр ашигтайгаар өөрчлөгдөж байгаа явдал юм. Империализм ямар ч сөрөх арга хэмжээ аваад ч орчин үеийн дэлнкий да хины хөгжлийг ухрааж чадаагүй, чадак Ч үгүй юм. Импернализмын хүч дампуурч сөнөк тавилантайн хамгийн тод гэрч бол Вьет нам дакь дайнд АНУ-ын түрэмгий тө- лөвлөгөө балран унасан явдал мөн. Вьетнамын ард түмний түүхэн амшилт нь Вьетнамыч ард түмний шантран: зориг, тэсвэр хатуужил, баатарлаг үйл сийн үр дүн, түүний шударга тэмцэлд социалист орнууд эн тэргүүнээ Зөвлөлт Холбоот Улсаас Үзүүлж байгаа төрөл бүрийн тусламж, дэлхий дахины ард- чилсан дэвшилт бүх хүчний ах дүүгийн эв санааны нэгдлийн үр дүн юм гэжээ. Монголын күүкдүүд бид ч бас ах дүү Вьетнамын ард түмэн, тэдний хүүхдүүд тэй эв санааны нэгдэлтэй байдаг. Империализмыг. эсэргүүцэх тэмцлийн тухай, тэр тэмцлийг эрчимжүүлэх ту- хай, олон улсын коммунист хөдөнгөө- нийг нягтруулах талаар-хүч » хавсран ашиялах тухай өгүүлэхдээ, бидний тэм цэлд тээр болж, нмперианизм харгисна лын хүчинд ашиглагдаж байгва т “саад тотгорыг хөндөн: ярих нь бидн юм гээд Хятад дахь Мао-Зэ-дуний үлсийнхэн социализмын эсрэг ивуулшк байгаа элдэв сарниан бутаргах. бузар Он хорт ажиллагааны тухай нөхөр . Цэдэнбал дэлгэрэнгүй ярьюээ, Бээ- жингийн чиг шугамыг дагаагүй комму- наст аль ч цамыг, социалист аль Ч ор- ныг Мао-гийнхан «Ревизионист»/ «Марксизм-Ленинизм социализмын үйн хэргээс уравсань» гэж зарлаад үнэн ча- нартаа өөрсдөө Марксизм-Лениннзм сд циаянзмын үйл хэргээс уравсан бүкий я таяын корт ажиллагаагаа улам идэвх- жүүлн байна гэжээ. Гэвч дайн дэлхийд энк тайвныг күс дэг шударга түмний хүчин чадал улам өсөн нэмэгдэж байна. Ертөнцийн хүүк- дүүд цөмөөрөө энхийг хүсдэг. .Хүүх- дийн хүслэн биелдэг гэдэг. Бидний хү- сэл ч Онелэх нь дамжиггүй, Хэн ч бид ний энэ ариун хүслийг тасалж зогсоол чадахгүй. гАРАДУГААР АНГ ТӨГСГон. Х.БАЙГАХ ОХИД ХӨВГҮҮЛЭЛ Нам, засгийн кайр нвээл, эцэг эх, эрдэмтэн багш нарынхаа ка- ламж ачаар ардын сургуулийн ариун танхныд шинжлэх ухааны чшимийг хүртээд, аравдугаар ан- “ гиа амжилттай төгсгөн, ажил амьд ралын босгыг алхаж байгаа аз жар галт охид, хөвгүүд, та нарт МХЗЭ- ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Ар- дын Боловсролын Яам халуун баяр хүргэж байна. ...--- Манай орны хөдөлмөрчид МАХ Н-ын ХҮ их курлын түүхэн шийд , БНМАУ-ын ардын аж ахуй, Өрглых хөгжүүлэк 1У таван жн- лийн төлөвлөгөөг анзжкилттай Өнеө- лүүлэхийн төлөө улс төр, хөдөл- мөрийн идэвхээ өрнүүлж, цаг шмоч- тэй уралдан ажиллаж байгаа. үед, та нар аравдугаар анги төгсголс байна. Боловсролын үнэмлэх авч байгаа охид, хөвгүүд, ик дээд сургуулнудад дэвшин суралцахын зэрэгцээ улс ардын аж ахуйп ань ч салбарт үр бүтээлтэй ажиллах, хөдөлмөр сурлагыг хослуулах бү- рэн боломж, мэдлэг чадвар олж авдаг билээ, 2 Та нарыг их, дээд суркуулнуд, социалнест бүтээн байгуулалтын алдар гавьяаны талбар хүлээж байна. Та нарын наашдын ажил, амьдралд амжилт бүтээл, аз жар- гал сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО БНМАУ-ЫН АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН ЯАМ 19869 оны 6 дугаар сарын 35, Бол ЗЯРУУ МИРМУХСИН (Узбеннїн: зохиол ТАШКЕНТ- « 7 ЧИ МУЛОНЕДЗ Найрамдлын ну. наадмын Зөвлөлт | Монголын. залуучуудын .. нх. наадамд || 0ролцогчдод хоо МДАР БОРООНООР Эрхэм анд нөхөд 90! залуучуудтай найрамдал, ах дүү сайхан, гэрэлт ирээдүйн төлөө бат леучид уулзсан єэтгэл хөдлөм уул луу! дотно. байдалд үр ”" ӨГҮҮЛЛЭГ 2 Ургаа модыг үндсээр нь суга татав гэсэн мэт салхи шуугин исгэрэн, ГУ дашжинд тоос шороо босч, ,топгорт хар үүл нүүн, цахилгаан цахиллн аянга инжигиэнэ, Бороо дусалж эхэл хэд, хүүхдүүд гэр гэрээдээ.. гүйлгээ лээ. Есөп настай дугараг бор парай тай Алиджан ч гэр рүүгээ гүйлгээ. Аадар бороо асгарлаа. Голын ус, бялхаж урсгуурын хоолой хүйгэмэй, Модны мөчир ч хугарал. Гудамжаар пэгэй бүсгүй гүйж яв сан нь Алиджаны ээж байжээ. Хүү гээ. гэрийнхаэ. дэргэд байхыг хараад -- Алидиан дүү Чинь хаа... байна| вэ? Бушуу гүй! гэж айсандаа хайлги рав. Алиджан шалбааг дээгүүр үглэж | хүүхдүүд тоглодог сүүдрэвч, дүүлж! байдаг цэцэрлэг тийш гүйлээ. ч Алиджан, том мөөгөр хэдлбортэй модон сүүдрэнчийн дор хэдэн Жий, уйлалдан сууж байхыг харав, Тадин дунд Алиджаны дүү иь ч байжаа, 9 залтууд пь вьсгал" олморч явагдаж, өпгөрөв. 9 улайллад, ТүүХТ замналаа 5 АСУУЛТ, Зөвлөлт-Монголын зай ЦЭВ томоохон, сургууль бол- дуузуульн, Ш их наадмын гол үру лоо. Монголып залууч ӨЛӨӨ- лөгчид Зөвлөлт, абаад д Т Айс! ХҮ АРИУЛТ: Зөвлөлт-Молнгольт зай лэл Ташкепт хот болон олон мушуу луучуудын ШЇ нх наадмын . гол үрд дын үйлдвэр, боёл шинжлэх ухаа: дүн нь манай хоёр орны хувьсгалт пы төв, хамтрал, сангийц аж ахуй хогжлийн бүх үе шатад ях Леє- Н таар зочилж, узбекийн ард түмэн нин, Сүхбаатар нарын амьд ” ахуйу залуучуудын ах дүүгийн халуун цагтаа үндэслэн байгуулсан най5 ЗӨВЛӨЛТ-МОНГОЛЫН 8ЗА- зочлолт хүндэтгэлийг хүлээж хө рамдлыг хүлд хүчир шалгалт Сс0- шягт ЧУУДЫН Ш ИХ НААДМЫН ДӨлмөр сурлагадаа хуримтлуулсан рилтын дундуур нүдний цөцгийй тайрамдал, улс түмний хамтын дүүгийн барилдалгааг цааз Монгол-Зөвлөлтийн ард түм- луучуудын ш ИХ НААА2 ЭНД баялаг туршлага улс төр хөдөлмо- адил хайрлан хамгаалж хогжүүл/ ажиллагааны үйл хэргийн төлөө шид бэхжүүлэхэд тус дөхөм (00- ний найрамдал, манай хоёр орны : төлөөлөгч мхзэ-ийНн ТӨВ рийн өндөр идэвхжил, эх оронч ип- сэн тус жир орны ард шарна 1115 залуу тэмцэгчдийн эгнээнд гар лох нь эргэлзээгүй гэдэгт бат нт залуучуудын эв нэгдэл, ах ДҮҮ! орооны НАРИЙН БИЧГИЙН Бьүэгүр эн 42: ахмад үелйп- ний хойчийг зацгамжан олВалтүй Их наадамд оролцогчид Та бү- гийн барилдлагаа, хамтын ажил- оршин дэцэглэж байх хэнд болон Та бүхнийг зочлон лагаатай байдгаа өөрийн эх орны Найрамдлын нх наадамд өёрол- авч байгаа ах дүү Узбекийн хөдөл хөгжил цэцэглэлтийн гол эх сур цогч эрхэм Та нөхдөд манай хоёр » шөрчдөд чин зүрхний баяр хүргэж .налж баталгаа гэж үздэг юм. Ма- орны залуусын баярын нээлтийн 5 эрүүл онх, аз жаргалыг ерөөе. | най хоёр орны залуучуудын Таш- өдөр баяр хүргэж, социализм энх,2 Бүх дэлхийн хөдөлмөрчдийн ”кєнтийн их наадам аугаа нх Ле тайвны үйлсийн ялалтын | төлөө, аугаа их багш В, И, Лениний мэй шин, манай ард түмний баатар хүү шинэ нийгэм байгуулахын төлөө далсний 100 жилийн ойд зориул- Сүхбаатар нар үндсийг нь | Тавь хамтын тэмцэлдээ улам нх ам-1 сан зөвлөлт, монголын салуучуу- сан монгол зөвлөлтийн ард түм. жилт олохыг чин сэтгэлээсээ тү? дын энэ их наадам энх | тайваа, ний эвдэршгүй найрамдал, ах сэн ерөөе. дөаөлөөөнддөйдгөнөййөгөгээд, лвсальг тараасаа барилцан яваа манай гэж байгаагаа илэрхийлье. Манай гийн барилдалгаа цэцэглэн хєгжих: хзэ үйл хэргийг пэр төртэй залгамж үеийнхний хамтын гй Ф-Д . Б А МАНАЙ СО лай хэрэгжүүлж байгаа шлагаас улам зузаатган бэхжүүлэхэд чу-ё бар эх үявдал” "болж тг байна! Ж, БичД Эогорьоэн 24 Схүст Төв Хорооны нэ! 3 ниилын ЛАГЧИЙН их зүйлийг сурч мэдлээЛ0, хал хувь нэмэр оруулсанд, оршино. зуувсирин шитернационалнэ. -4 эн! ах ын ёс! чийн НИНЫ | СУВВАЛЖЛАГЧИЙН их наадмын ажиллагааны вөг АСУУЛТ: Их шын үзэл санаад вээ: Маг ГД оээглиРҮнн лсэн лладнр й парийн бичгийн дарга. БНЇ Асуултанд ИНГЭН( ХАРИУЛ ЗУхал арга хомжоэ болох улс то Узбекийн омсомолын | байгууллай 33336. .ЁР ду ДХ Усан вай- | МАУ-ын Сайд нарын Зовло-: рийц семниарууд явагдаж манай га, залуучууд их наадамд хэрхэн үнэнч монголын ард түмэн, түү рамдлыг дийлэх хүч энэ дэлхийд | лийл дарга Ю, ЦЭДЭНБАЛ! САН НЬ төлөөлөгчид идэвхтэй оролцов. Энэ бэлтгэсэн талаар ярьж өгнө үү? : ший залуу үеийнхэн өвлөлтийн байхгүй. Энэ найрамдал манай Улаанбаатар хот. 1 ус төрийн семинарууд нь их Лепи ХАРИУЛТ: ёл Зовлөлр вбохин ї л! 5 Ё 5 баатарлаг ард түмэн, зөвлөлтийн хоёр ард түмний аз жаргал сайн | 1969 оны зургадугаар сарын Ч, АСУУЛТ. Зовлөлт-Монголын 3а- хадгавслын өв сангаас хэрхэн су- Комсомолын туулл лу: Н түүнийг хэрэгжүүлж, бай чууд их паадамд эртнээс шаргуу - ї зуузуулыан Ш их шүөжхгүлүдлч гаа болол цаашид суралцан Явдалд сайп бэлтгэсэн байна. Манай наад тээлүсжл ыг онцгой ач холбогдолтой болсон юм. мын удирдах бүрэлдэхүүнийг Уз-д МОСКВА. РУУ) Ү Дэлхийн хөдөлмөрч Ташцелт хотын эрдэм мэдлэгийл бекийн цоммүннст памын Төв Хо-ё Ї дийн их багш В. И. Лениний ““мэр- ОРДОНД байгуулагдсан « Лепппий рооны: Улс, Төрийн Товчоо ОЛНЫ Коммунист, ажилчны намуудын олон улсын ЗӨВвлөлГӨӨНД! сний 100 жилийл ойд зориулал дэ ийн члуб, түүнд зуусан Хал Ба хурный 3 “ 0 Ш Ээ! 3 В. И. Лепиний мэндэлслий 100 жилийп ойД вап, ардчилал үндэсний тусгаар тогтиолын тө- звгоны рл Ли иЙӨЛЭЛ ялан хоёр орны ЗОН лы орлогч гишүүй Узбекийн Номму/ зориулсан найрамдлын Ш их наадмаа хийхээр лөө тэмцэлд улам НЭГТГЭХЭД тус дөхөм үзүүлнэ! цент хотод явагдсап “Зовлолт-Монго гүнзгий танилцууллаа. нист Намын Төв “Хорооны БЭЭ "Ташцент хотиоо хуран цугларсан Зөвлөлт-Моп- гаж бид хатуу итгэж байна. Бид тус зөвлөлгөө дьы залуучуудын уламжлалт ш төлөөлөгчид Таш гээд нарийн бичгийн дарга Ш.Р./ 1 ц - Ра л иллагааг” эда ү! Ш нгийн толый залуучуудын төлоологчид бид номму-- (ний ажилд чин сэтгэлээсээ амжилт хүсэхийй| их наадам программт үйл алт Овой, ОЛУЛЫЫ дайны дүгнэх үг хэлсэн юм. БХЛНЗЭ, МХ/ хувцастай тамирчид гарч ирлээ. Эдд ыг Фашистын зсрэг тэм 89--ээс амтрал” В, И.” Лениний” 27:19 дээрээ пионер сурагчид бай! . 1: 1 ха. СУ2Л5 32 “6003 27Ү ГАХАГ1А12 тэлэггүүд ла- н пист ажилчны намуудын олон улсын. зөвлөл- хамт Марксизм--Лениинзмийн туйлын зорил-2 гаагаа бүх талаар амжилттай яву төөнд оролцогчдод халуун баяр хүргэж: байна. тыш төлөө тэмцэлд Зөвлөлт--Монголын залуу ЭГОТ Сан эдээ мь үрэгдсэн Зөвлөлтийй баа мэлдэ/ 100 жилийп ойд: зорвуд хүүхдийн уран хөдөлгөөнт гимнастнк : здын дурсгалыг хүндэтгэх тосон Зөвлөлт-Монголын 9 хийлээ. Энх жрагалант амьдралаа ба- ОВЕГТ | П жилч ан- -ч өрийн бүх үйл ажиллагаагаа сорнулахза | цах, их Ленипий сургаалыг социа- бус довдалгаан шониунагТууЛЛархлдийн 54Дэнь (081 рну. лизм коммунизмын байгуулалтдаа хи, ардчилсан залуучууд хөдөлмөрчил олоп түм илэрхийлье. Ёл Ч ёслолын ажиллагаа, америкийн им учуудын уламжлалт Ш нхб Л, 2) хадсан утга төгс тэдинй тоглолт үй ний хамгийн өргөй давхаргааны хүчин чармайл Зөвлөлт--Монголын залуучуудын: АВ НАВЛлын ӨЛүУЛЕа17 50 периалнзмын эсрэг тэмцэж байгаа їаадмыг явуулах, талаар Зовлолт / 50989 5 ЧУХ- олон р ХлЫн үзэгчдийн хайр талархлыг тыг империализмын эсрэг социализм, энх тай- найрамдлын Ш их наадмын төлөөлөгчид 2 үү, залуучууд Э. Лепиний ком Вьетна: ард түмэн, залуучуу Узбекийл Коммунист Нам, засгийн ОЛ2Р хүлзэв/ 4, 2 ! дын шударга. тэмцлийг дэмжсэн цуг газар Лениний номсомол, нийт загайгтуламт Хү лэх “чухал ач Лаавууд пь мапай хоёр орлы залуу. хөдөлмөрчид, залуучууд онцгой анд 6 5 -- Хүүхэд бүхэн хилийн чана-! холбогдолтой болж: опгорөв. Элз МВХВАХҮдӨВГ” ЖуУогҮы 559) Нэрээр тавьж асар их бэлтгэсэн нь ! : аада! В: тай с: Ё алнс Л Д их наадмын үйл ажиллагааны Явц, Ф.Мамаджанова ярьж аина л “Бх Яаг Л-гйнйлнд хаүнвхинн илхэн манай ард 9р, илр эл, зих тайван үлС түйний зюуд толоологчдийн явсан газар бүхэлд ралыг : Э1Ь 5 гүн байдлыг сахин хамгаалж, пий- яруу т х 1 : шшүүтнэ” Узбек нутагт зочлох Дориотын пнонер сонин бол ма- яаар сонины зөвлөлөөс ямар ажил! ШЭРҮТЭЦҮЙНӨВҮҮЛГҮНВ тийн дайсан импернализмын эсрэг Ю ХХ одо харагдаж байлаа х доо Узбенийн хүүхдүүдийн ам най сонинтой Уочтлэ ойр ДОТ- зохиодог вэ? пайрамдал пзгдэл хамтын ажилла. тэмцэлд дэлхийн шударга дэвшилт Узбекийн ард түмэл- үнэхээр 6 тархан уншдаг гол хэвлэлийн нып холбоотой байдаг сонины |. цай «Цио нєр Восток» со! гааг бэхжүүлэн хөгжүүлэхэд зо Залуучуудтай үйл 2207-38 үзэл зочломтгой баяр баясгалантай, ДУУй тог «Инопер Ностона» сонины нэг билээ, Тийм учраас та 99 ти -тав!талхар ёс хий! ХИХ нэмэр хандив болов. СЗовлолт- сапаа эв цэгдэл пэгтэ! айгаагийл хуур, бүжиг найр хөгжмийн авь Их паадмын өдрүүдэд урлагийн олой тоглолт болсон, Үүнийг хүүхдүүд үзэж бас хүүхдүүд тоглож байлаа, Хүүхдүүд ээ! Би та иарыг энэ зураг дээр байгаа хөгжөөнт дорөвтэй танил- дуульт. Хойт талын хоср нь ах дүү Колл, Саша гэнэ. Урьд талын. хоёрын зүүн гшашлилшдшлшашгшдшлшлшлшгшлшлыгыгилшгшлшлш : с5шёшлшлшВшлшёс8шяшлшАшлшлшгшлыс/ нар энд байгаад бий. Би хариуцлагатай Ф, Ма. рийн сонины тухай товч ярьж 33 7 7 Ш тод илрэл болсон юм. яас билэгтэй ард түмэн юм. Ихд гар талынхыг Ванн, баруун гар талын та нарыг эрээд инж байн! т шаджановатай уулзаж ярилцсай 1258 үү? ын али элнн Ерэдүйд шунан Н ХУУХИНЕБСХГҮҮЛ ЦУӨГЛАЛИЛЫН ОВ ӨДШБНЭЦдонцэ хивээ7 Цан паадмып төлөөлөгчдийг элэгсэг дот-6 хыг Жеия гэнэ. Эд дэлхийн залуучууд БҮГГЫН5 улам РЭНЭтЭН 2 Ллид ” н л хам а урлагт , ! үгий Г7) их наадмын алтан тедаль зом. -- Узбекийн Коммунист Залуу р 3 арга хэмжээнүүд нь тус хоёр орны Хамтарсан Ур ин то-ах дүүгийн сэтгэлээр хүлээн авч утны ЇХ В, жая тэдиийг тайтгаруулан пус нулим. залуу үеийнхэн соцнализм цомму- бЛ!! тамнрын туршлага солилцох үндэсний хөгжмийн аялгуунд уз хүртсэн юм байна, Чухам юу тоглод- с- Мнонер Востока | буюу уудын Эвлэлийн Төв Хороо, В. дэг, Саяхан найрамдал их | наа!инзмын | байгуулалтын . хамгийн "ӨХОРСӨГ уулзалт, мэргэшил нэгт бек бүжиг бүжиж, дуу аялан, “ип/ тийг нь та нар сонирхож байгаа биз. аван шав, "Тэгээд жаахан Люу. хээээээлллжжлллжжлиаллаальадса ЙГ ЛӨЄНИНИЙ. Нэрэмжит Пионерийн дам болой Узбек Монголын соё-1 идэвхтэй ий болж тэмцэлд,ха- ний болон охидын уулзалтууд пь сэтгэлийн угаас харилцай ярилцаж 6 Тэр өглөө инсэх онгоцны буудал Эд бүгдээрээ гармон хөгжнм тоглоно. хиар би өдөө чамайг хүр эмс )Байгууллагын хэвлэл | «Ппопер лын арав хоногийг угтаж “Монго! туужий бойжсол Маркс Лейинч ӨРД түмнийхээ, соёлый ов Хөгжил йайзлан | нохорлосоп тор мөчүүдддээр сурнай бишгүүр хангинаж, дойра Тэгэхдээ бүр хамгийн том гармоноос 4 өгөөд ирье гээд гэр рүү нь Үүийг 2 Востона» сонин бол манай олон лын тухай чи юу мэдэх вэ?» /Ламуудаа бат иягтаар тойрон хү МШЭДЭГЛэЛтТЭН шүнхэ1 ёо биеэ- бид бүхлий сэтгэлд үүрд хопогшин4дүнгэрэгийн дүнгэнэх эгшиглэлд узбек хамгийн жижиг (та нарын тэмдэглэ. 8 ээж: нь харж 4 | фмлигап уншигчтай сонины нэг ЮМ. гэсэн асуулт хариултын уралдаан даан дам, “ард түмэн | ахмад сээ сурах, ах дүүгийн Өлэгсэг ха үлдсэн юм. Й өвөрмөц хөдөлгөөн бүхий бү лийн дэвтрээс жижиг) гармопоор ямар тэ? Дүүгээ одовгуу7/гаа: Манай сонин 7 хоногт тогтмол 2 явуулж дүгнэлээ. үеийнхнийхээ хувьсгалт, хөдөлмөрч хүвхчгнгэнөөөнөүчгүүүэчгүүнчэггиөийгиэчгэйөиөнөг УЖИГ, бүжин, төлөөлөгчдөд амьд цэцгийн ч дууг чадварлаг тоглоло, Тэгээд ч Зөв -- Олсоон : дайчип уламжлал болоп В.И, Ле- 9баглаа гардуулан угтсан хүүхдүүдийг лөлт бүгд найрамдах Эстони улсын энэ й будаа 2 өнгөөр хэвлэгддэг. Бид -- Уралдаанд өролцсой хүүх-!ИИн, Д. Сүхбаатар нарын үндэслэн Фсанаж байна. Тэд «Дружба» «Найрам «чуулга» ЗХУ-д өндөр үнэлэгдэж олон бюуны урьд хүүхдийн хүсэж | мө дүүдэд баяр хүргэе. Бядхан | ун! байгуулсан мөнх найрамдлыг алхүй хэсэцитэлгэжэҮүий 218 1 иийтлэхийг 5 й яаж ш7ь цуурнатуулж удаагийн нх иладамд оролцож чадвар бррөөдөж байгаа зүйлүүдийг сонип шигчдынхаа | мошолын | тухай! Нввсаүлэхс суралцаж, цаашид бал 1байлаа. Тув тунгалаг дөлгөөн хар мүд- даг тоглолтоороо гайхагджээ. Эд ЗХУ- доо нийт: зорилго болгодог. ирүүлсэн хариунаас хэлж. өгнө! Узлнаол олоОЛлол УРМан дор болж 2 1ЭВ, өтгөн хонсогтой, Урт харуу НЬ БЛааал тын 20828 1 -- Тэгээд хаа байна, тэр чинь? -- Ээж эз энэ Тулцуй (хамгийн жаахан нь юм. Би одоохон хүргэж өгчихөөд Валиджанаа авья гэжээ. Тэрээр төдхөн Валидшан болон 9 Жишээлбал, манай хүүхдүүд дээр үү? - Ба АСУУЛТ: фзан төрхтэй тэднийг харахад молгол цар бүгдээрцэцэг барьсиыг харж бай- 4 бусад хүүхэд дээр эргэж ирэн." Түеэсээ хөл бөмбөг маш нх | с0- - Олон янзын хариулт ирсэн! луучуудын Ш ГВНЭНЭН- ҮЭ, нь хүүхдийн царайнаас бараг ялгагдахаар- гаа биздээ! Ташкептаас холгүй Ахунба- Алиджанд аянгын эрЦЛ АН сүл Япирхдог. Тийм ч учраас жил бүр Жишээлбэл: хногдсон гол гол арга хэмжээнүү гүй нь сэтгэлд дотно нүдэнд дулаан... | баепын пэрэмжнт | хамтралын дарга аадар борооны аль нь ч аймшигтай | 5 р ) гү7240 сэн 7 Их наадмын эхний өдөр «Пахтакор» Мыразиз Розматовын зургаан настай 4 биш аажээ. й «Пиопер: Востона» сонины їнэрэм -о БНМАУ- й 7 дээс ярьж өгнө үү? р: ур! ат цаг байбагнйн ын нийслэл Улаан ХАРИУЛТ: Их наадамд уригдаж "гэдэг 70 мянган хүний цэшгэлдэх хүрэЭ охий тэдний сайхан тогдолтолнд нь талар Г.ЛОВОР орчуулав, || 148: Ву анал аииЛҮай, Энэ баатар. Улаанбаатарын төв Дунд! хүндэт зочноор оролцсон мапай хоёр блэн сул суудалгүй болжээ. хаж энэ цэцгийг гардуулахад зургийг Й эмцэ! уулдаг зайшнлтай. Энэ жанжин | Сүхбаатарын хөшөө: орны алдар цуут ахмад хүмүүстэй , Цэнгэлдэх хүрээлэнгийн индрийд эс- "Ь айсан Юм. тэхэд тэр охии: фуламжлалт тэмцээнд олон зуун байдаг. Монголын пнонерүүд моп м залуучуудын толөӨ- рэг талд багш В. И. Лепиний асар том Их наадам ганцхан Ташкент хотод “Ел Баярлалаа гэад Юм йЙ баг оролцож жилээс жилд өсон ГОЛ Ардын Хувьсгалт Намын үй. өвөвөцөнөөөөөүөөөөө хөргийг байрлуулсан нь их наадмын болсонгүй. Узбекстан далар болсоп би- бидэнд бас цэцэг Э07 88) өргөв ёсолль Илилуйлг- байна. Мөн узбекийн хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн! цҮүзэл сапааг илтгэх ажээ. лээ. Толоологчид олон газраар явж,тэй глоо, рип улаан бүч йЙ 3 эрэ, шатарчидтай хүүхдүүд | ма Тангараг өргөдөг. гэхчилэн ер мо) 3 Кремлийн оройн долоон цаг болс- дэхийц ходоо аж ахуй, үйлдвэр соёлын - Их банш Лениний тэндэлсний ёнай сопипоор дамжуулан эчизэ голын тухай хүүхдүүд маань иг йныг зарлав. амьдралтай танилцлаа. Бид Бухар хо- 100 жилийп ойд зориулсан хоёр орпы 9 Лепин, Сүхбаатарын том хөрөг, туг тод зочлохдоо Алишер Новойн пэрэм- залуучуудын нх наадам. азжилттай йдалбаа намируулсаар их паадмын төлөө жит дупд сургуулийн сурагч опц сурлаг дуусч толөөлөгчид эх иутагтаа буцах ”лөгчдийн жагсаал цэнгэлдэх хүрээлэн тан А, Саблгатай уулзсан. Тэр бидний болсон тэр мөчид бид бас л хүүхдүүдээр ёгийц асар том хаалгаар орж ирээд тал- өгсөн Улаанбаатарын тухай ил захид- хүрээлүүлсэн байв, Тэд Монголын бага 4 байн голд хүрэхэд хүүхдүүд мөн л цэ? лын хуудсыг ихэд сонирхон үзэж байс- чууд та парт сурлагын их ажгилт хүсч тцэг барин угтлаа. Ингэж нх наадам паа: анд нөхдийн /тэндчилгээг дамжуулж бэхэлсэн юм. Хүрээлэнгийн голын тал- |. сирхан хот байна. Энэ хотод очиж бїїЛЭНД цэцэг гардууллаа. Ингэж бид | ё тоглолт хийсэн нь амжилттай бол мэдлэгтэй нь харагдлаа. Цулүд -- Узбекийп хүүхдүүдийн ї Й -- Ийм зчизэ тоглолтыг Уз- гэн адил монголын олон арва: ЦЭВ монголын хүүхдүүдийн дунд шинонер багачууд «Пипонер Вост: ЗєхшЫл шїниИн болох уу? ка» соннпыг захиалан . уншда рд түмний оюун би-/ Бололгүй яахав. Хэрэв ийм юм. Сопиныхоо тухай ярьж өгсө! лэгт, уран үгсийн их мастер Алн-/тоглолт явуулбал манай хоё| й. й бай 70 м. йн ха| булаа- : р ядвалд талархлаа илэрхийлье. янган үзэгчдн! раа бу. " сан гэ. Хаа явсан газраа цэцэг хүүхэд хоёртоё шер Навдийг дэлхий дахин мэддэг/ орны ХХҮЕЛХиА Хуртай Берохцрво улуЛ: ПУШБИН/ (Манай (7 усан! йэь үзвэрийн тайз болон хувирлаа. |. дуул ан ин лигалоэн Уулаах юэв НӨ түртүэх уулгаж с хүүхэх харагдан ов, 22 тадэгт итгэж ба! Я лж В Д г - роо) явсан юм. ил Ь хурвалжимэу Чийгуа амттай тиймээ! тогхангинааг түй на саас СОРН суулнгүрчэнал ч? Ш.НЙХЭВ, “эн Ш, ЖАМЛИЙХАА 1 Утас дуугарав. Чагнавал нпэгэг ажины дуу гарч байга. Тэр --Багшаа| Энэ «Пионерийн үзэн» сөнин уу» Би. инонер Туяа байна. Өмнөт Вьетнам ялчнхаа юу? төв асуухад вь, : -Тиймээ Хувьсгалт Түр Зас тийн газар байгуулаглсан хаа ка ршултал / --Ээ гялай| Багшаа ик баяр... наа гээд утсаа тор хийтэл тавчниха:: Энэ асуулт энэ баяр бол ганцхаг Туяагийн баяр биш Монголын үй Өлон пионер багачуудын баяр юм Хүүхдүүд ээ! Туяагийн асууд- лыг тодруулан харнулья. Та иап Вьетнамын далдуу модон дундуус нуугдан гүйж, дайсны ар талд таг туул хийдэг, дайсныг тэнэдүүлэн барьдаг бяцхан байлдагчдыг сайн мэднэ. Тэдний тукай «Нионерийн үнэн» сониноосоо. мөн «Паонерскоан “«өнннөөс уншицгаасан биз хээ ЫН!!! “ТЭМЦЛИЙН ИХ АЛХАН --Тийн ээ Вьетнам түмэн амери єийн нмперналистуудэд эк нутз: свзөр шороогоо өгөөгүй ээ .. - Атерикийн эсрэг шаргуу тэ? цэл хийснийхээ үр дүнд 1969 ог» зургадугаар сарын 6,7,8-ны өдгї: ДЭД өмнөт бүх Вьетнамын Арлыа Ик Хурлын Тэргүүлэгчдийн хурсл болж Бүгд Найрамдах Өмнөт Вьет вам улсын Хувьсгалт Түр Засгийн сазар байгуулжээ. Энэ сайхан мэ дээг манай ард түмэн маш их бая» «айгаар хүлээн авлаа. Иймээс ч. яионер Туяа ээж аав ак эгч нарын . каа адил баяртай ., хүлээн авчээ Энэ баярт явдлыг тохиолдуулж. ӨВҮЧФ--оос манай улсад суугаа байнгын төлөөлөгчийн үүрэг гүй- цэтсэгч Чыонг Нгок хэвлэлийн ба Са курал хийлгэв. Мөн Бветнамын өрд түмнийг дэмжих Монголын Короо, Ази- Африкийн ард түм- ний эв санааны нэгдлийл тонго-( лын короо, Монгол Вьетнамын пай рамдлын нийгэмлэгээс эрхлэн нийс! лэлийн найрамдлын районы көдол мөрчдийн цуглаан хийлгэв. ЦУуг лаанд үг хэлсэн хүн бүр Вьетпаш, түмний энэ амжилтыг дэмислээ. тїэїїєЛ77 | 412 лийн зун, хангай говь х0- голсон тэнүүн уудам нут- Стаараа аялдаг хэзээний заншилтай, өсөж төрсөн єүтгийнхаа сэтгэл сэргэм зэмж төгөлдөр байгальд Захдан баярлаж явахдаа тулзаж учраагүй хүн тун ховор. Гэвч аяны алтан шар замыг хөөж, урт чдаан хугацаагаар аялж явахад нь гайхам сонин гүйлийн зэрэгцээ багагүй бэрхшээл тааралдсан гэ- (3 Үүнээс заримыг хүүх- луүд та нарт сонирхуулья АЯЛАЛ СААТСАН НЬ Аялхүүг замд гарахын рмнө эмээгийнк нь тэнхээ удаж, ламын өвчин гэсэн тул явахаа кэд хоногор хойш луулжээ. Аялагчдыг үдэ- хээр ирсэн Шинжээчхүү уч рыг сонсоод, утсанд хэл- хэж хатаасан нохойн ху- “Фтуу, мөн тэр чигээр нь ха таасан тэсийнН жимс үх- гийн нүд тэргүүтнийг ав- чирч тэнцүү. хэмжээгээр холын жижиглээд хоолны халбагаар нэгийг хоёр ая са буцалсан халуун усанд хийж хутгав. “Тэгээд би- түү саванд 45 минут ор чим дарж, сайн идээш- лээд дараа нь түүнийгээ марлиар шүүж, чихрээр амтлан дорхноо л нэг эм найруулж орхилоо. Шинжээчхүүгийн | эн» эмийг тэр эмээ өдөрт ха- 2 гас аягаар 9 удаа уугаал сарсүдалгүй тэнхэрч Аяя хүү Ч аяп замын аятан шар замд. оржээ. ГАЗАРЧ ӨВГӨНИЙ АРГА Аялхүү Алтайн вүрууг дапахдаа цал бүрал сахал Г 0 (11:15:51 88:1:1451 51:33) газарч луулав. Ууланд хопож "далрсных мар- ч ЮМУУ вшжилн л єш үИєнлйнєєєйєйєлєєєг Йшигнүүд минь Толын ширэг төвхгүй Гөлж шилдэг иншөгвүүд минь Дүнксэр авга хаданд (Дүүлэх дуртай шаглүүд минь Өнгөт мяндсан ноолууры 7 чинь Олон түмэндээ өгнө дөө. Ё || Өхөөрдөм хөөрхөн шиг чүүдээ Уяам олон болгоно доо. Ж ХОРЛОО Манай аялхүү жил жи-гаашнаас эхлэн эмч үзээд чийг - БА өвгөний үе үе бөг- шүүлэн ханиаж амьсгаа нь тэнхээ суларч давхцаж байлаа. Аялхүү ихэд сандарч богцноосоо эм гаргаж өгсөн боловч өвгөн уусангүй, Тэрбээр өгүүлэх нь: - Зүгээр хүүхээ, тун зоволтгүй ах нь ийм ар- хаг хуучтай юм. Дөнгөөд энэ хавцлыг шувтарч уу- лынхаа энгэрт очоод орхи. вол болох нь тэр гэв. Өв- гөний яриа Аялхүүд гаё- хах- сэтгэл төрүүллээ Орой” хон тчрд Алтайг давж нар шингэхийн үед хоног, лох газраа күрэхэд газарч өвгөн хоолоо ч кийлгүй хадны завсраас . улаан ягаан жимсгэнэтэй хатуув- тад цайвар ногоон урга- мал түүж, аяны жижигтд гоондоо. ус буцалгав. Түү- ний юу хийхийг Аялхүү нүд цавчилгүй харж тэм- дэглэл хөтөллөө. Газарч өвгөн түүсэн өвсөө хагас цаг болсны дараа марлиар шүүж, хоолны өмнө нэг халбагыг хөнтөрч кэд там шаалснаа овоо идээшиж шүү хэмээн амандаа бувт нав. Энэ маягаар өдөрт гурван удаа уухад өвгө- шиг 5 голти ДОрХК- НОО инедоосн өвгөн дисээ үүнийг зээргэнэ гэ- дэг юм. Хачиад шуухнна хүрсэн үед хамарт дусаа- Газарч дэг «Эфедрин» гэдэг эмийг зпз Өөвснөөс гзргаж асдаг юм гэж Аялхүүд ярьн: өгчээ. АШИГТАЙ БА ХОРТОЙ Аялхүүг сангийн аж ахуйн сайчуултай уулзаж байхад. ”--Агрономоо! Ми- ний хариуцсан тал-/9 бай хогийн гаймууд С багигдлаа. Туслах " хүн өгөөч гэсээр нэ- гэн авгай орж ирэв. Тэд энэ ургамлыг үнэнээсээ жигшиж байлаа. Гагцхүү Аял хүүд гайхах эргэл зэх сэтгэл илтэд ажээ Учир нь ердөө.л энэ. байв. 3 “Дандаа наранд йявн "цус хөөрснийк ч юмуу бүү мэд! Аялхүүгийн: хамраас, үе үе цус гоожиж тогтохоор нэг л муухан байсанд арга, ухаантай өнөөх өвгөн сая ны хүмүүст ад болсон хд- гийн гаймуугийн. навч найлзурыг авч жижиглээд барагцаалбал 10 гр орч- мыг буцалгасан усанд хийж 40 минут хүртэл идээшлүүлээд дараа нь ма раль байгаагүй учир хө9- вөн зунж шүүв. Ингэж, найруулсан эмийг юм идэ хээс хагас цагийн өмнө хоолны халбагаар өдөрт3 удаа Аялхүүд уулгаснаас хойш “цус тогтож Огт зү: гээр болсон билээ. Хогийг гаймуугийн хортой боловч ашигтай гэдгийг мэдэх хүн Аялхүүгээс өөр хэн ч энд байсангүй. Аялхүү замын ийнхүү сонгож, мэдсэн, ялангуяа байгальд бэлэн байдаг ургамлан эмийн тухай газарч өвгөнөөс сурч авснаа хүүхэд та нарт сонирхуулахын тулд эмхэтгэн бичиж байна. Аялхүүгийн тэмдэглэлийн дэвтэрт энэ талаар үнэ- хээр сонин зүйл бий. Өвгө ний ярьсан ийм нэгэн зүйл түүний аяллын ногоон дэвтэрт байгааг дор сий- рүүлбэл: ..Багвайхай. цэцгийг мэдэхгүй хүн огт үгүй Энэ чинь бас л хэрэгтэй өвс шүү дээ. Хүний бие Сданд яурамжхан туршид. муудаж ядрахад «хоол ун- болдог. Багваакайн үндсийг уканс хатаагаад авбал үүнд 39- вок юмгүй болно. !Хатаа- сан үндсийг нүдээд . цай- ны халбагаар нэгийг аяга усанд хийж хутгаж кагас цаг болсныг дараа нгүүнэ. Үүнийхээ дөрөвний нэгийг хоол идэхээс 30 минутын өмнө уудаг. Өдөрт 8-4 удаа угаад байхаар төдий я “удалгүй хоол боловс» руулак эрхтний үйл ажил- лагаа сайжирч хоол уй- данд дуртай болн: ирдэг гэжээ. ээ! Та нар Хүүхдүүд сонины дараачийн дугаарт манай орны каана урга- даг ямар ямар «ургамлыг эмийн үйлдвэрийн түүхий эд болгодог, эдгээрийг хэ дий үед ямар аргаар түүх. түүсэн ургамлыг хэрхэн хатааж худалдах тухай Аялхүүгийн зөвлөлгөөг уй шим болно. Ч. САНЧИР. (ШУА-ын эрдэм шин жилгээний ажилтан) иннизийийинний цинииининишиииининиииии гн ДҮҮ МИНЬ Дүү ечнь Дүрсгүд бор минь А үсэг зэдөэ. Арав хүртэц тоолно Хөөрхөн дүү иннь “Хөгжилтэй сэргэлэн Тойрон бүжиг хичнэ Түрлэг өргөн дуусна. Буурал эмзэтэйгэ? кобёу : лаа ЇШинийг цээнэ Бүлтгэр күүкхэлдэйгэйсээ. Дүү минь гурвуулаА Алдрайхай дүүгий минь Бүжиглэнэ. “Өмнөх зам нь 1Күжиглэнэ Өлзийтэй байна. Дүү минь Ч. АДЬЯА. Алдрайхан дүү мннь Сургуульд ороод Сурагч болоол Улзм ихийг мэдэж Ухаантай эрдэмтэн болто Туурьвиж бүтээгэ Туршиж шалгана Буурал багштайгаа зөвлөж Багын найзуудтайгаа хэл. Ихийг кийнэ Хариуцлагатай эрхлэгч 49239- шин 27/се9 “йнас:26882.. 26333. ЭЖ, ШАГДАР Т-шшээшшшэшш.Э2ЕТ ОгҮЧгүЭэНа Ц. Сүхбаатарын чэрэмжит улсын кэвлэлийн к«омбанатад кэнлэв А-41643 Ийдекс-14140 1. Манай цог жавхлант мрээдүй- | Ут, “өсвөрийн пионер сурагчид аа!Эр- дэм мэдлэгийг шамдан хөдөлмөрийг эрхэмлэн , суралцаж хүндэтгэг- түн! Монгол Ардын Хувьсгалт На- мын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! (МАХН-ын Төв Хорооноос Ардын Хувьсгалын 48 жилийп ойд зориулан гаргасан урнанаас) нийтлэл Илчит наран тааламжтайяа . зэж, үлээх | салхи намуухан агаад, | далан хэлийн болжмор хаяагүй жиргэж цэн- кэр тэнгэрийн мандалаар тураг шувууд элип халин ниснэ. Уул, тал хээр хөн дий амгалан, мал сүрэг талбиун билч сэн эрх чөлөөт Монголын эрдэнэт өл- гий нутгийн ерийн нэгэн өдөр байлаа. Өгөөмөр сайхан нутаг харц булаан, сэт сэл тэнийлгэн таатай байна, Талын бор туулай ногоо бутны ёроолд хярж, морь тургих чимээнээр бултан босож, дэгдэн зайлна. Энэ зуур: БАС “Аргалын утаа боргилсон Малчны гэрт төрсөн би Атар хээр нутгаа... Өлгий минь гэж боддог, Цэнхэр манан суунзгласан Алсын барааг ширтээд Цээл саруул талаа Сэтгэл харахад Үлээж байгаа салхи нь ” Рашаант бригад дээр хүрэлцэн гэрэл зураг МОНГОЛЫН АЗ ЖАРГАЛТАЙ ВАЯСГАЛАНТ ХҮҮХДҮҮД ҮНДСЭН. ХУУЛИЙН НАРАН ДОР Н. ДОРЖИЙН авсан ИНЭЭН БАЯСАЖ БАЙНА Үнсээд байгаа ч юм шиг Өршөөлт ээжийн минь гар Илээд байгаа ч юм шиг Ч Энэрэнгүй сайхан санагдахад Элэг зүрх минь догдлөж Хосгүй баярын нулимс 2 Ү Хоёр нүдий минь. бүрхдэх...» гэн: бичсэн яруу найрагч Ч. Чимидийн шү дэглэл тэр хэвээрээ амилан-нүдний Өм- нө тодрон үзэгдэх шиг болов. Зурайн туузрах морин замаар ураг лах бүр газар нутгийн байдал . сониб өөр болж, байгалийн түмэн үзэгдэл мөч бүхэнд анхаарал татна, |. к Эмээлт морин зорьсон зүг... хазаар даран тэмүүлнэ..Эзэн эр.нь наран дор агаар залгин тэлгүүлнэ. Сарууд, ухаа хэмээх тэгш талыг туулай малчны хот айлд дөтлөн ирэв. Үдийн, хонь хотолж хурга ишиг майлалдац, охид хүүхдүүд хувин сав барин, хонь ямаа саана, Саалийн хувингаар «сүү мэлтэлзүүлэн ган тулган дээр.тавьсан ширмэн “то гоонд дүүргэнэ. Цэрэв дүүрэн морьд ялаархаж, гүүний зэлэн дээр унага тат сан залуус цовоо цолгим дуугаар «Гу ры» уянгалуулна. Таван ханатай том цагаан гэрийн сүүдэрт хэдэн хүн тав лаг сууж “харагдана. «Сүү нь булаг шиг -ундарч сүрэг нь будаа-шиг бол тугай!» гэсэн бэлэгтэй ерөөлийг сааль чин бүсгүйчүүдэд дэвшүүлж, гэрийн зүг очиход тэд намайг угтан мэндлэв. Маргааш нь ургахын улаан нарнаар баруун хойш чиглэн, хөлгийн . жолоог залав. Тэгээд шинэ амьдрал нэгдлийн ирлээ. Бригадын өдөрлөг болж байна. Энэхүү Рашаант бригад: мал сүргээ “өсгөсний баярыг тэмдэглэж, ийнхүү наадам хийж байжээ. Төв асрын гол суудалд морин хуур барьсан азай буурал өвгөн тух лам, хоёр талд нь эрэгтэй эмэгтэй хоёр дуучин намбалан зогсоод | «Түм- “на 5 ээлы гв дахь жилдээ : 10969 оны Долоодугаар сарын 2 Лхагва | Мь27 (1087) | "Үнэ: 10 мөн 2Х2УХУУХХХХХХУХХУХХХХХХХАХХУХХХХЛУУУЛТУСХАЖЖХХХХУХЛХУХЖЖЖЛХ22)7УХЛЖАЖА29...2. зүүн бөхчүүд дээдгээж ний: Г гүүрэг ард ! олны сэтгэй зүрхийг баясуулна «Дууны ,сайхан эгшгэйнд« дуулим. хор р оо, уярана» гэсэн үг. гэрэлтэх шиг ы дов. ану - »-ийг аялахад баруун Жи-т----т--т-7- хүчит Энэ” бүхэн бол..эрх чөлөөт монголын мөнх хөк тэвгэрийн дор байж байгаг цэнгэлтэй амьдралын їїзгэн жишээ бай | зуун түмэн дэцэгсийг зурах гэж Бийр будгаа зэхлээ би | Зуны тухай зураг зурах «эж. |, Авьяас чадлаа сорилоо би Уулын модыг ногооноор яг Ургаа ом шиг зурлаа Бригадын залуус голын захад зүл- гэн-дээр. биеийн тамир спортын ..тэм цээн- явуулж, , уран сайханчид- -. «Ра: со ҮҮЭ өсил шаантын | сун» гэдэг | понцерт тогдов. охнв, хэггүрХлрчалчайд Оюутны ширээнд тогтвортой суун: шинж | “5 РСда.. юм. шиг буу лэх ухааны шимийг хүртсэн миний энэ ) Үдийн нарыг. шараар аялал хосгүй сайхан ! амралтын МӨХ- | Инээж байгаагаар “зурлаа ї цөл бүрэн хашоохооцун Ёл Миг!гл11) | Үүлэн сүүдрийг хараар - "хүчээр сэлбэгдэж эвнаА. нэ со нэг) д "Газа 2 4 2 4 минь амьдарч суугаа газар тул хөл- гийн нуруунаас эмээл минь хүртэл гэрт 1 Ургаа мод хар болчихно, орлоо. Урсгал Усан дээр зурюу гатэл “| Зуун түмэн байгалийн цог жавхлан: | Уудаг ус маань хар болчихоно. ! гийгүүлсэп зуны сайхан уянга, өргөн | АЛИМаа найс дээрээ зурюу БиХөүн! дэлгэр хөгжлийн минь манлай баян уян ЕЭ маань бас хар болчихоно га эх оронд мнинь, энэ биенд мннь шин -АлагХан цэцгэц дээр зурюу гэтэл | тээстэй байна. . : 5 Алагхан цэцэг ч хар болчихоно. 7 «..Өнөр сайхан монгол үндсээ .. | Бараан сүүдрийг. газарт | 1 : хөгжүүлж | Буулгаж зурж чадсангүй: би. : Өргөн сайхан эрх чөлөбгөө бадруулж | Хар өцгөөр дэлхийг ї Өтгөн сайхан мал сүргээ өсгөн ааж бүрхэхийг хүсэхгүй бн! Өн сайхан Нутаг усаа эзэмших...» гэж -яруу пайргийн.үгээр нэгэнтээ маг тан шүлэглэж байхад | 1 Яндаж болдоггүй далай шяг " Яасан баян нутаг вэ? Ямар их хувь заяагаар ! Бид нар эзэн болж төрөв...» гэж ! Инээж байгаа нарандаа тэндээс өргөн дуулна. Энэ бол молор 1 Алтан цацрал нэмлээ 413 р эрдэнийн, өлгий монголын сайхан орны : 5 минь манлай баярын уянга билээ. Ц. ЭРДЭНЭБАТ Уулын мод ногооноороо Урсгал ус цэнхэрээрээ Цэлмэг тэнгэр хөхөөрөө н | Цэцэг навчис өнгөөрөө байг! | Ингэж: би шийдээд Хар будгаа орхилоо. . ТЭС Ө. БААСАНЖАВ. Д. ДАШДОРЖ 1-4 1222-2221 Дорнот аймгийн олон пноперүүд ндэвхтэй нээр хийгдэж тавигджээ. гэзгээ самнаж гоёно, хуяг Дорнот аймгийн Б Д гуульд сурдаг. ХУЯГТЫН ЖОЛООЧ -- Нэр хэн бэ? -- Хаячхярваа. -- Жолооч болох сопирхол той тэхүү ын йм. -- "Тэгвэл жолоочийн курс хийх болно доо. Говь-алтай аймаг Тайшир сумын харьяат Хаянхярваа гэ». дэг залуу эр цэргийн албанд ирээд 6 дугаар морьт дивизийн хягт ангид хувиарлагдан удал- түй ит техпин эзэмших 00- лов. Халхын голоор японы са- мурай пар уулгалан довтолсоор байлаа. 1939 оны 5 дугаар са рын 28 хүртэл «Палиа» хуяг» тын жолооч Хаянхярваа саму- рай парыпн эсрэг 90-ээд удаа том жижиг тулалдаанд оролцож хашир дайчны нэг болсон байв. 1939 оны 5 дугаар сарын 28. Энэ өдөр самурай нар урьд урьдахаас илүү их хүчээр дай рав. Эдний эсрэг Хаянхярваа цэргийн тангараг ёсоор зх ор» ныхоо төлөөхүчит техиикээ жо- лоодоп довтолгоонд оров. Дайс- ны гол хүчний зүг 6 хуягт атак лаж байна. Энэ 6 хуягтын эзэд, эх орныхоо газар шороо- тоос самуурай парт төө ч өгөх гүй, дивизээ бүслэлтээс гаргах лболно гэж өөртөө өгүүлээд зориглон тулалдаж байв. Тэр зоригт хөвгүүдийп нэгбол Хаян- хярваа билээ. Хаянхярваа са» мурай нарын тол хүчийг бут цохихоор эргэж зугатсан 2 ма шин самуурайг хөөсөөр төдөл- гүй устгаж санасандаа хүрэв. Энэ удаа олоп самуурай нар ба ривчлагдал хуягтын өмпө гар өргөн алхаж явлаа. -- Нөхөр Ха. ! Та тэднийг цохих хэрэгтэй! гэж ди визийн дарга тушаал өгөв, 50 орчим машин самуурай втарып эсрэг Хаянхярваа бригадынхаа хоёр хулгтыг аваад довтлов. оролцож, хэлбэрээр явуулж байна. Зуслангийн рийн удирдагчийн амьдарл, ажил үйлсийг харуулсан самбарууд ши- Хаянхларваагийн 6 ИХ УДИРДАГЧИЙН ОЙД Хэнтий аймгийн Онон гурван нуурын ннонерийн 1 гийн захиргаа В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд зо риулсан тусгай ажлыг инонерүүдийн дунд тодорхой төлөвлөгөө тэргүүлж сайшаагджээ. Их удирдагчийн сэдэвт ажилд нэгдү-- тээр ээлжийн дээс 5 онцын ззэй Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын Д. Бадарч, Хэнтий аймгийн Мөнхжаргал, Батмөнх, аймгийн Сумьла зэрэг , инонерийн ажлыг олон арга Зоаи ин Зуслангийн хүүхдүүд голын эрэг дээр нүүр гараа угаана, үс Опон Гурнап нуурын пионерийн зуслангийн аварга бөх Очир-- сумын «Хөдөлмөр» нэгдлийн сур- Ж. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсан гэрэл зураг. Халх голын 30 жилийн ойд --Дайраад! гэсэн тушаалаар турван хуягт мөндөр шиг шаав- тих сумны өөдөөс дайрлаа. Дайсны машин техпїик манай хуягтын галт суманд ногдож бөөп хар утаа болно. Ойртож очоод сум шүүр буугаар гал- лав. Дайсан тал бүр тийшээ сандран мэгдэн зугтаж, зарим нь гар өргөв. Гэтэл «Цойлсон сум цохонд» гэгчээр хуягтын нь дотор утаа хярвас үнэртэж хамаг бие нь халуу оргих шиг болтол хажууд нь явсан дарга нь дуугаа хураав. Хаянхярваа- гийп уур омог улам оволзож дайсан руу шүд зуун довтолж заримыг нь хуягтаараа дайрч айв. «Эх оронч» гэж сайхан алдар олсон хошууч Хаянхярваа ар- дын цэргийн албанаа 30-аад жил хүчин зүтгэж буй бөгөөд түүний туулсан зам хүүхэд ба гачууд залуу үеийнхэнд үлгэр дууриалтай билээ. с. гэндэн Зуслангийн тэдээ Сөгнөгөрийн Цагаан тугын Ппонерийн зусланд нийелэлийн нуу удаа гадна Дорноговь элзигэ, Төв аймгууд, Дархан, Сүхбаатар хот, Төмөр замын 600 гаруй шинонер «урагчнд амарч байна. ДАРХАН ХОТЫН НЭГ ӨДӨР дүүдтэй уулзалт зохиож Дархан хотын тухай болон суР ллагын лзалт зохиолоо.Энэчилэн Төв бээгэнаэ, Дорноговь Сэлэнгэ аймгуудын нзг өдрийг явуула- байна. Слэж л байгаа бололтой байпа. Одоо тэ- холшг,Хүн хүндээ нөхөгсуүр Үрекэд тамлагдаж буй улс төрийн хоригдлуудын лаа. 100 хүүхдийг энэ зун өврийнхөө оронд --Жаалаа! Дүү чинь өлсөж цангаад ирж амраач! Бид бүх зардлы нь төлнө, байгаа юм биш эмчлэнэ, сувилана, үерхэе, нөхөрлөе гэ сэн захла Грекийн ерөнхий сайд ноён үриач! Георгиос Пападопулос-д явуулсан бай .--Би мэдэхгүй ютш аа! Тэгээд радно на. Хүй хүндээ нөхөр байхын сайхан гоор зарлуулаад хүлээж байна. жилээ. Энэ юм. --Юу чиний дүү биш юм уу? Тэгтэл тэр сониноос «Нударгандаа ба -Биш эз! Би төөрдөг байшингаар итгэнэ» тэсэн гарчигтайгаар Ангелийн Орж тоглоод халууцаж ам цангаад ком зохиолч Г. Хемблетт, Д. Деверсоп пна- МОД авах гэж дугаарлан зогсож байтал. рын хэвлүүлсэн Питер лэкохи гэдэг эрээн платьтай жаал уйлаад Ааваа! хүүхдийн санаа бодолыг уншлаа. Тэр гээд ийш тийшээ ухасхийж учир жаал ингэж бичжээ. гүй дуу хадаасан юм, Тэгээд аавы нь «Би том гялгар өнгийн товчтой сав шшсЭд шээг лал тараас нь хөтлөөд ын хит дээл өмсөх дуртай. Ийм дээл на- х иш ллүүллажти Элээси2 тайг сүр оруулж улат хүчтэй бяртай Уйлаад байсан. Лав пь ердөө олдохгүй болгох шиг болдог. Би сая шалгалтанд ЮМ. Одоо зарлуулаад хүлээж байна. уналаа. Муу авлаа. Ээж аав намайг зэм шивээ захи Яээцегчүс хант эь олго дөөс нүдээ! ухааны эмнэлэгт өргөн хэрэглэдэг хээр ухаан бодол дутсан болохоор хү- ШЛВадэрк НЯьслеир хөмаг 2 4400 гаруй ургамал Бэргэн билай чин чадлаар үзэх хэрэг! Хулгай зодоон аад жаалаа энд хүүхэд саатуу-фсамбай, ганга, тарваган шийр зэрэг я-с зэ хаггаххан баудхгаж сийжхэа хө, хэр шэнар оруулчихаад өөрөө. ТЭТЭЛ фөвсдөг ургамал, нохойн хушуу, мойл. ичсэн ба м. - 13 . 2 2 айр ав гННХ хөн ротор СЄРХӨНЦ ХҮ “Үгүй! Надаас салахаар улам уйл-ДолООГОНО, чацаргана, үхрийн нүд. «Хүн хүндээ чоно» гэсэн санаа ворт "Эд. ОДОО зав пь нрэх байх! Би өгөөд яв22ННС, нэрс, хад зорог шимс жишсгэ- нь хийж байна. на гэж тун шулуун итгэлтэй хэлэв. нээр янз бүрийд өвчнийг анагаах тө- -- Чин! т Э 1 т. Цэцэрлэгт хүрээлэн цэнгэлээр дүүрэн лонаалтын 209 рел бүрийн эм дотооддоо бэлтгэж бай байлаа. Алсыг харагч, дүүжин даажин, --Пипонер үү? 5 гаагаас гадна хупчир-чихэр өвс зэрэг олон тоглоом дээр их багагүй тоглоно. -Тийш эмийн үнэт ургамлыг энэ исилсэс га Бувххын Концерт тоглож байна. Ста ,гГ, дигн, Чин ТЭ үНгэчЕйу-н даадад нилээд хэмжээгээр гаргахаар дионд найраг, гоплол, цөөхүүл дуучдын |... Ы бэлтгэж байна. тэмцээн явагдаж байл. ЭЭгсүнн гүйлээ хуул” хэсцаа онд Ганцхүү хүрэн хилэн омд дамцтай --Аав Пэрэнлай хэвлэх | үйлднэрт жаал энэ цэнгэлийн аль алиныг амеаж ажилчин, Зэж Цэрэндэжид гэрийн ажил чадалгүй нилээн удлаа. Учир нь гэвэл тай, лүү Энхтуул... гэтэл дүү охин нь (3--4 орчим пасны) уйлаад --Тунгалаг аа! гэх дуунзар өвөө охин єр зогсохгүй байв. Чагнавал Ааваа! аанал! гэж дуу тавин. зэжээ! гээд байгаа бололтой. Жаал хүү | Тэмдэглэл шинь тогслоо. Хүн хүндээ. аргаа барж байв. Тэврэх л юм. зураг мөхөр байдгийн том биш ч гэсэн тодхон хөрөг лэах л юм. навч цэцэг авч ох Я жишээний лг энэ юмт. Манай орон эмийн ургамлаар асар баян бөгөөд ардын болон шинжлэх Түүнчлэн урьд өмнө ардын эмиэ лэгт хөрэглэж байсан зарим ургам- тыг ардууд амьдрал ахуйнхаа ойр зуу рын хэрэгцээнд Өргөн ашиглаж бай- гаа юм. И(Нишээлэхэд царвант шарил жаар идээшмэл бэлтгэж уух. ханд їхийж айпгина. ампы хбидийн эрхтэй Їїгэмтэхэд зайлах зэргээр ашигладаг “У20 3бол хэд хэдэн янзын арц, агь, ганга оо їтэргүүтчийг үнэртинй нэгэн адил уу їгиулж хэрэглэдэг билээ. Эдгээр ур- Їгамлын утаа аятайхан үнэртэй төдий 3гүй элдэв төрлийн цянгийн амьдрах 2чадварыг доройтуулдаг сайц үйлчил- гээтэй юм. Цаашид эмнйн үйлдвэрийн түүхий эдийг дотооддоо бэлтгэж га- даадад гаргах хомжээг ихэсгэхийн нөөц бололцоог түшиг нэгэн. СЭМИЙН УРГАМАЛ ТҮҮШГ2ЭН АНИС Зарим путагт Аянрс ї9х боловч мөйх цогоон цавчтай энэ жижиг сөө. гепцорийг танйхгүй хүн тун ховор. Манай орны гүн их тайгад өргөн т, сан тэхдээ ихэвчилэн уулын ар о| барьж ургадаг чийг сүүдэрт дуртай «хөвчийн ургамал юм.Мимсгэнэ нэт дороос хэд хэдээрээ гарч, гүйцэт бо- ловсорсон нь хүрэй улаан бигийг ол но, Атис ихончилэн 8 дугаар сары сүүлч 9 дүгээр сард гүйцэд боловс- “ропо, Алисны жимс тэр болгон цү- лэнд ил байдаггүй ианч болон бусад ургамалд далдлагдаж байдаг тул гэг дор удаан түүсан хүй богино хугацаанд их жимс олпо. Аинсанд тө рөл бүрийн шитампп нх байдаг уч- раас энэ чанарыг ашиглан эмийн үйлдвэрт яна бүрийн нитамтит Эм хийтэ. Түүсэн жимсийг паалалтай саванд хадгалж хөдөө орон нутагт бол эмийч санд, хотод бол эмийп за вод эмийн ургамлын трестэд шил тєүүлэх хэрэгтэй. БАМБЛН Манай орны ой хөвч бүхий ихэпхи нутагт тархсан. чийглэг хөрсний урга мал юм. Ойн зах, поорхой, шугуй ширэлгэ, чийглэг нугад нэт дор ол ноор ургасал байдаг Бамбайг 8 дугаар сард үрлэн дуусангуут түүний үнэдэслэг ишийг ухаж авах бөгөөл нь цагаал өпй гийц сарвуулж салаалсан махлаг зу заан зүйл болцо. Үндэслог ишийг үр боловсорсиы дараа түүх явдал нэг. талаар уг үрнэлс дахин шинэ ургамал ургах бблолцоог олгож, нөгөө та- лаар хэрэгтэй бүх зүйл үлдсэнд ху. мтлагдах нөхцөлийг хапгана. Хэр Э мэдэрлийн систем тайван бус бай далд өрж. цойр муудах, зүрх хоөрөх ходоод гэдэсний чочмог агшилтын ул маас эвгүй байдалд орвол цайны хал багаар цэг бамбайн жижиглэсэн үйд- соп дээр аяга буцалгасан. ус хийж гүйцэд хөргөөд хоолны халбагаар өдөрт 3-4 удаа уулгаж, "асанд хүр гэгчдийг эмчилдэг, Бамбайп үндсийг ухаж аваад усанд сайтар угааж цэвэр лэсний дараа сүүдэр газарт тавьж атаана. Гүйцэд хатсаны дарла сай- лаж авна Ч. САНЧИР МАНАЙ ШУУДАН ХОРОО Баянхонгор аймгийн Галуут сумын 8 жилийн үсгийг зуруулан тооцоотой ажилладаг байна. дунд сургуульд сурагчдын биеэ даасан олон бай-- Түүнчилэн сургууль дээрээ хэвлэл захиалга явуу гууллага бий. 7 лах, дугтуй, марк худалдах, үдэшлэг уулзалт 30-- "Гүүний нэг нь багш Цэдэвсүрэнгийп удирдсан су- хиох, ханын сонин гаргах, төрөл бүрийн цуваа явуу- УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛЭГ й прог- --Бүлгийн ажлыг чанартай лагат чиглүүлж дадлага хийх болж концертын тусга явуулахын тулд сайн бэлтгэл ДУНД сурлагатнуудыг дааж раммтай болжээ. пионер сурагчдын ажлын турш лагыг харилцан «олилцуулах зорилгоор аймаг хотуудын нэг өдрийг явуулж байна. Саяхан Найрамдлын Дархан хотынхны нэг өдөр зохиогдлоо. Элэ өдрөөр Дархан хотын пно иерүүд зуслангийн нийт хүүх- шииииининнииниииишиниишинн ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАН Арав хориороо Анги бүлгээрээ Ажиллаж амрах Аятай сайхан Зуны амралт Зугаатай сайхан Хөдөлмөр зуслан Хөгжөөнтэй сайхан Ашжилт бүтээлээрээ Авьяас чадлї Уралдаж ажиллах Урамтай сайхан . Зуны амралт Зугаатай сайхан Хөдөлмөр зуслан Хөгжөөнтэй сайхан . Ч. АДЬЯА шининници шиний Е дарга өгүүлнэ. тийн ажил явуулжээ. Түүний дотор МАХН, Огторгуйн баяр, төлийн дуу. Дуут жагсаалын сургууль, малчны сайн өдөр зэ рэг сэдэвт ажлууд нь гойд сайн болж сургуулийн хамт олонд үлгэр дууриалал болов.Тэд өөрс дийн зохчосоп ажилдаа эцэг. эх, багш пионер сурагчид, сум орны удирдах хүмүүсийг өргөн оролцуулж ажлаа явуулдагийн зэрэгцээ тэдний өд тутмын туслалцаа дэмжл: байнга авч байдаг юм. Бүлгийн ашлыг хичээл «сур хэрэгтэй байдаг гэж бүлгийн Үнэхээр бэлтгэл «сайн бол, ажил сайн бололгүй яахав.Өөрс дийн нас биений онцлогт тохир сон сонин хэлбэрийн ажлуудад пионер бүр сонирхон оролцдог болсноор ажил таслах, хожим- дөх явдал бүрэн арилав. Баян хонгор аймгийн Галуут сумын 8 жилийн дунд сургууийн Убүл гэмийн П бүлэг улсын тэргүүний бүлэг болтлоо, 1968--69 оны хичээлийн жилд 52 удаа бүл- авах, уралдаж унших зэрэг олон арга хэрэглэн ажиллас- наар 100 хувийн сурлагатай анги болж онц сайны хувийн жил 48,8 хувиар өсчээ. Д. Нацагдоржийн дүртэй тэмд гийн болзол биелүүлэх хөдөл» гөөн өрлуүхж сурагч С. Ган- дэлгэр, Д.Оросоо,Ц.Донж нарын зэрэг 6 сурагч Д. Нацагдорж дүрт тэмдэгтэн, Г. Ганбат, Д. Алгаа, М. Алгаа нар 5 опцын болзол биелүүлсэн байна. Пионер бүр гэрийн номын сантай болсны дээр сумын но- мын санд 7 хопогт 2 удаа тогт мол ном уншдаг ажээ. Уншсан номын тэмдэглэл, бүлгийн ажлын тэмдэглэл зэр- тийг тусгай дэвтэрт хөтлөж,пид лер бүр марк, ил захидал чих рийн цаас, шүдэнзний нүүр, за хианы дугтуй зэрэг төрөл бү- рийн 100 гаруй цуглуулгатай болжээ. Ангиараа дуу хөгжмийн чуулга байгуулан хичээллэж хүүхэд бүр хөгжимчин, дуучны тийг сургах фондод оруулж, өө рийн П бригадын 5 суурьт| очиж, 04 төл бойжуулан, «Улаал”хад» гэдэг газар тохи- лог сайхан хашаа барьж өгчээ. луут сумын 8 жилийн дунд сур туулийн Т. Долгорсүрэн дарга- тай П бүлгийнхний ажиллагаа наас тод харагдаж байна. уудан хороо нь ялгагч, тү- эр ажиллана. аан, албан бичгүүдийг зохих эздэд нь хүлээлгэн өгч хүлзэн авсан хүний гарын хөгөвглөнмамймнлэлдээлөлчллдллөнллэллвмалөлийлэлиээгидөнсмнаж. ОЛЖЭЭ. УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ ПИОНЕРИЙН БҮЛГИЙН ТЭРГҮҮНИЙ ДУУЧИН, ХӨГЖИМЧИН ЭНЭ ХОЁР ХҮҮХДИЙГ Г. ГАНСУВД, Г. ГАНБАТ ГЭДЭГ. Гэрэл зургийг авсан В. ДАШПУНЦАГ рагч шуудан хороо юм. Тэд захидал, лах зэргээр нарийн төлөвлөгөөтэй ажилладаг юм. Сурагч шуудан хорооныхон сумын харилцаа хол- бооны салбартай тогтмол холбоотой ажиллаж са- намж, зөвлөлгөө авч түүний дагуу ажлаа явуулдаг Ингэснээр хүүхүүд бие дааж ажил явуулах бүрэн Фолоцоотой болж багш, сурагчид хөдөлмөрчдийн та- лархлыг цаг ямагт хүлээж байна. С. ПУНЦАГ, (Галуут сумын 8 жилийн дуйл сургуулийн пионерийн удирдагч) Үгийг Б. АЛТАНГЭРЭЛ Аяыг Б. НАВААНЦЭРЭН “Хөрст, дэлхийгээс хөөрч Хөх тэпгэрт инслээ, Эх дэлхий минь балртай Ээж аав шинь баяртай. Огторгуйн уудамд хүрч Оддын хүрээлэнд орлоо. Хөлөг шинь бат найдвартай Хүүхэд бид зоригтой, Хүрээд очих гариг минь "Хараад эцүүхэлд /с-32х байна Буурал зх дэлхий шинь Буцаад иртэв балртай, “ ӨГҮҮЛЛЭГ Манайх, Шадивлин хэмээх уултай, модтой сайхан нутагт зусдаг боллоо, Наран шингэнэ. Үдшийн цагаан гэгээ татна. Харуй бүрий болно. Шөнийн бү дэг хар дэвсгэр аажмаар өтгөрөн хар- яана. Тас харанхуй шөнө болно. Зун цагийн зуслан газрын багачууд хүүх дийг орон гэрт нь оруулж унтуулах ГЭ дэг амаргүй ээ. Долдугаар сар гараад байсан сан. Хүүхдүүд маань цаад шөнө шин тойрон нэгэн хар амьтан нисч нил гаран, төдхөн хаагуур ч юм бэ далд орчихоод байхыг ажжээ. Тэр амьтныг сонирхон хөөцөлдөх гэтэл УНТтаж амрах цаг нь болжээ. Маргааш нь өнөөх хар амьтнаа юу болохыг хөдөө ажлаар яваад дөнгөж ирсэн падаас асуусанд: Сарьсан багваахай л бол уу даа! гэсэнд хүүхдийн зарнм нь тийм ямар амьтан байдаг юм бол доо гэж гайхан, тийм амьтан байдаг гэж дуулсан буюу нотоос зургий нь харсан, уншсан нь, Ай-ха, ої-ха, чамайг тэгвэл өнөө цаг бай СРЛҮЛАХ за орой барина даа гэхэд том охин маань, Санаа муут яван хатна, Сарьсан багваахай наранд хатна гэдэг биш үү. Дандаа шөнө гардаг муу золигийг заа вал барина даа гэв. Хүүхдүүдийн маань хүлээсэн шөнө боллоо. Тэдэнтэй хөө цөлдөж бужнгнах гэсэн юм шиг сарь сан багваахай ч жирэлзэж торолзон га раад ирлээ, -- Тэр нүх рүү орлоо! -- Энд саравчин Доогуур орчихлоо. -- Тэр дээвэр доороос гараад ирлээ, -- Чулууд| Алчуур шид! Хүүхдүүд дэмний аргал хоргол, ал чуур малгай нүүлгэж байтал ширүүн бороо ордод бас л цаад оройных Шши- гээ орж ирэв. Сарьсан багваахай улаан нүдгэн юм гэсэн байхаа гэж нэг охин маань эхлэн асуув. Ийнхүү тэд баахан асуулт тавьж, нх охин Мннь МЭэдэхийн Хнрээр хариулаад л байв. Тийм үлгэр ч бий нь бий шүү. Тэгэхдээ сарьсан багваахай огт нүцгэн амьтан биш. Сүрхий урт зөөлөн үстэй. Тэр мөртөө үсний нь өнгө гэдэг ялгаж л чадвал: жигтэй олон өнгө. туяатай юм гэнэ лээ... -» Тэгвэл түүнийг яагаад улаан нүц гэн гэсэн юм бол! Тэр үлгэрээ ярьж өгөөч! гэж нөгөө охин минь өгүүлсэнд хоёр бүстэй дүү нь: -« Тэгээч,тэгээч! гэж гуйв. Их охин минь үлгэр ярилаа. -- Сарьсан багваахай уг нь улаан нүцгэн амьтан байжээ, Гэтэл жигүүрт ний хаан бүргэд, сарьсан -багваахайг өрөвдөөд шувуу бүр нэг нэг ширхэг өд сөдөө сарьсан багваахайд өг гэжээ, Бүх жигүүртэн нэг нэг ширхэг сөдөө сарьсан багваахайд өгчээ, сан багваахай олон Янзын өд сӨДТЭйЙ болсон чинь шувуу шувуунаас. сонин шувуу болжээ. Тэгсэн чинь бусад ШУ вууны ач р урьд байгаагүй сай хан амьтан болсондоо баярлахгүй, өнөө муу сарьсан багваахай хамаг олон ШУ вуудаа зүсэн зүйлээр сайрхан доромж яох болжээ. Өөдгүй муу сарьсан баг ваахайн үн бүрийн дээрэнгүйлэл До ромжлолд бусад олон шувуу нь тэсч сууж ндаад жнүүртний хаан бүргэдэд аянваа учраа хэлж гэнэ, Бүргэд, сарь сан багваахайг дуудаж ирээд: Чи тийм сүрхий сайхан юм бол өд сөдөөр юугаа хийх юм бэ! Ь м чамд өгтхон ч сохил болсон гүй. бүхннй өөрт чинь бэлэглэ чэн өд сөдийг буцаан: өг! гэсэнд | бүх шувууд сарьсав багваахайгаас өд сөдөө авчээ. Ингээд өнөө муу сарь євн багваахай бас л урьдынхаа | адил үй туухай улаан нүцгэн амьтан гэнэ, Үүнээс хойш сарьсан баг фаакай бусад Олон шувуудаас ичээд, өдөр нисч, чадахгүй, харанхуй В-- 41621 өд Сарь- Л. Сүхбаатарын тарэмжитї улсын болж хамаг шувууд унтсан хойно и" сэн гарч ан гөрөө хийдэг болж -- Тэгвэл сарьсан багваахай улаан нүцгэн-нь үнэн юм шив дээ гэж бага охин мннь асуусанд: --Энэ чинь үлгэр байхгүй юу! Сарь- сан багваахай үстэй гэж би түрүүн хэлсэн шүү дээ гэж. том охинц минь өгүүллээ. . Маргааш орой нь бас л сарьсан баг ваахайтай хөөцөлдлөө, Гэвч тэр орой сарьсан багваахай бас баригдсангүй. Хүүхдүүд минь халуу цаж хөлрөн, ангаж чангачихсан орж ирэв. Бас л унтахаар хэвтлээ, Дахиад Л өнөө баригддаггүй чөтгөр шиг сарьсац багваахайн тухай яриа боллоо. -- Сарьсан багваахай шөнө юунд инсдэг юмбэ? гэж цулцгар хацарт хүү минь асуулаа. -- Шөнийн амьтан шөнөдөө л НинС- нэ шүү дээ... Яагаад шөнө, яаганд Мад най үүгээр нисээд байгаа юм бэ? гэвэл энэ хавиар идэх хоол элбэг байгаа хэр гээ.. Сс 277222 /7 2 -- Сарьсан багваахай тэгээд юу ИД дэг юм бэ? -- Зун цагт гардаг эрвээхэй, цох, бараг бүх хорхой шавьж тэр дундаас хорт ялаа шумуулаар хооллодог ЮМ... -- Пөөх тэгвэл ашигтай амьтан юм уу? : -- Чи ашиггүй гэж бодож байна уу? --Тэгэкгүй яахав, багачууд хүүх дийн чих авах, айлгах Л гэж шөнө гардаг байх гэж бодсон юм... -- Айх юм байхгүй! Ой мод урга- мал ногоог янз бүрийн хортноос хам Экггрул манай сайн найз л гэж мэдээ рэ - Өдөржин хоосон байна хойно шө- нө ч харин зөндөө иднэ дээ, Бүк би нө ч харин зөндөө иднэ дэө. Бүх бие нийхээ тав хуваасны нэгтэй тэнцэхээр нк иддэг юм гэнэ лээ... -- Шүдтэй юу? -- АМ дүүрэн арзайсан цагаан ШҮД тэй гээч. -- Хүн баривал хазах уу? -- Сээрний нь үснээс барихад ЭГ- зэгнэн чичрэх шиг болоод 8маа ангайн хүн рүү толгойгоо эргүүлж үздэг гэдэг шүү. -- Чихтэй юу? -» Дэлдэн том чихтэй... Манай оронд байдаг арваад янзын сарьсан багваа- хай голдуу л дэлдэн чихтэй байх шүү. Харин манай галаах сарьсан багваахай тийм том чихт нь шөн үү, биш үү? из- дэхгүй ээ. -о Чик нь нлжигнийхээс том уу? -- Болоод байхнаа том юм! -- Яагаад? -- Африк тивийн заан том амь- шөнө тан. Томынхоо хнпээр хамгийн том чих гэнэ... тэй юм тэнэ нээ. Энэ сарьсан , бэтваа: хай зааны дэргэд юухан байхав, Гэвч тэр жаахан биендээ хүн итгэх аргагүй том дэлдэн чихтэйн хувьд дэлхийн ба раг хамгийн Том ДЭЛДЭН Чихт амьтан болж байгаа юм шүү дээ! -- Тэгвэл шөнө яагаад тэр дэлдэн чих нь харагдахгүй байгаа ютм бэ? Манай гадаах сарьсан багваахай жинхэнэ том дэлдэн чихт нь мөн бу- сыг би мэдэхгүй гэж хэлсэн шүү! Сайн харж чадвал чнхнээс гадна далавч нь гэж бас хачин өргөн тэл мэл юм яваа юм шүү дээ? Сарьсан багваахайн хурдан хөдөлгөө- нөөр түүний дэлдэн чих том далавч жигтэй дуу чимээ үүсгэж байгаа юм. --Нүд нь том биш юм уу? -- Жоохон нүдтэй юм. Нэг хоёр мет рээс цааш юм харахгүй, Нисэх, буух, хооллоход нүднээсээ чих нь гол за луур болдог юм, - Шувуу шиг өндөглөх үү? -- Нэг хоёр зулзага гаргана. (Одоо гадаа нисч явахдаа зулзагаа Чээжин- дээ навчихсан яваа шүү дээ! Зургмйг Д.Тумжин, -. Имж шиг үү? -- Үгүй| ниж уутандаа хийнэ, Сарь сан багваахай чээжиндээ наачихсан яв- даг юм. -- Өдөр хаа байдаг юм бэ? -- Модны хонгил, хана туурганы ан цав, харанхуй хавцал, байшингийн ДЭЭ вэр дээр унтаж байдаг юм. -- Шувуу шиг суугаад л уу? ---Үгүй эз, Хурц хумсаараа хүрсэн юмнаасаа зууран, толгойгоо унжуулаад үхчихсэн юм шиг унтана. -- Өдөр манай байшингийн дор тэгээд л унтаж байх уу? --Яг тэгнэ! --Тэгээд л унтаж байкад нь барнад авч болох уу? --Тэгж болох л юм. Гэвч газар Л буувал буцаад ннсч чадахаа больчихдог амьтан чинь хүний гарт орвол бас Л унтаа чнгээрээ үхнэ гэсэн хэрэг болно шүү дээ... : --Өвөл шувуу шиг буцах уу ? --Үгүй. Хөлдөж үхэхгүй газар л да дээвэр давчаараа бнеэ ороогоод зуныхаа идэш. хоолны шүлт нүнжгээр амь залган мөн дүүжлээстэй өвлийг барна шүү дээ . --Сарьсан багваахай чинь тэгээд шу вуу юм уу? Араатан юм уу? : --Эгч нь бас л нэг үлгэр ярих уудаа! --Тэг тэг, яасан гоё вэ! : -Мөн л сарьсан багваахайн юу? --Тэгэлгүй яах вэ? Эрт урьд цагт энэ дэлхий дээр араат ны хаан, жигүүртний хаан хоёр байж гэнээ. Нэг удаа жигүүртний хаан бүх шувуунаасаа албан татвар хураах болж гэнэ, Тусгай татвар Хураах Шувуу гар- гаяд Л бүх шувуулаас албан татвар Ху раап цуглуулж | байв. Явсаар Явсаар тухай хэвлалийя комбннаїад хэвлэв, ажил дуусч, ва. одоо татвар өгөөгүй ямар шувуу үлдэн дээ гээд бүртгээд үзсэн чинь өнөө гайхал сарьсан багваахай ҮЛД чихсэн байна гэнэ. Тэр муу зальны хүҮ дий хаачиваа гээд эрсэн чинь ер олд- доггүй гэнэ. Татвар хурааж: Явсан їУ- зууд жигүүртний хаанд очиж «Тэр муу сарьсан багваахайг Эрээд эрээд 9 сонгүй тэр лав манай энэ ертөццөөс бүр мөсөн халин одсон шиг байна» 2 сэнд | жигүүртний хаан «Үгүй ҮГҮ Тэр муу сарьсан багваахай хаашаа “ харьж алга болоогүй. Цаадах чинь хара хад царай муутай боловч байх шЭВаон багтамгүй зальтан амьтан юм шүү. 12 нар түүнийг байж л болох газраар Ч дахин сайн нэгжээд үз» гэжээ. Татвар хураах шувууд дахин түүнийг эрээд л сураглаад Л хичнээн ч юм ДЭЭ удаан явж гэнэ. Явсаар . Явсаар нэгэн модны ховолд нуугдчихсан байсныг Олж, гэнэ «Айхтар муу зальтай золиг Вэ чи! Алив! Жигүүртний хааны зарилгаар бүк шувуудаас алба татвар хурааж байна. Бушуухан оногдолтой татвараа ӨГӨӨД орхи» тэсэнд мань Сарьсан багваахай «Юу гэсэн үг вэ? Би ямар жигүүртэй юм уу! Би жигүүртэн бишээ! Би араа- тан байхгүй юу! Манай араатан чинь бас өөрийн хаантай шүү дээ. Би алба татвар өгсөн ч өөрийнхөө хаанд өгїө. Та нар намайг юу мэдэж жигүүртэн гэж байгаа юм бэ? Харахгүй байна уу? Та нар. Миний ам дүүрэн арзгар цагаан шүдийг, Хэрэв та нар одоохон эндээс зайлахгүй бол би та нарыг цөмниг чинь тас хазаад хаяна шүү!» гэсэнд албан татвар хураах хэргээр явсан їшу- вууд, яах ч аргаа олохгүй буцаж, Жи- гүүртний хаанд очиж энэ учраа гарга- санд, жигүүртний хаан «За муу хар заль тай тэр гайхал намайг ингэж хуурсан ч араатны хааны атганаас яавч гарахгүй эз, Чамайг би араатны хааны атганд агтарч үхтэл чинь атгуулж орхиё!» гэ жээ. Асар удсангүй, араатны хаан бүх араатан амьтнаасаа алба татвар хурааж авах болж гэнэ. Бас л татвар хураах хэдэн амьтан гаргаж гэнэ, Тэд татвар хураагаад яваад л байж, яваад л байж гэнэ... Явсаар татвараа хурааж дуусаад за одоо ямар амьтан үлдээ. юм болдоо гээд шүүгээд үзсэн чинь өнөө гайхал Сарьсан багваахай бас үлдчихсэн байна, гэнэ. Жигүүртний хаан сарьсан багвай- хайнаас алба татвар заавал аваарай! Би араатан гээд надад алба татвар өгөө гүй юм гээд хэлүүлсэн ч байжээ. Тэр муу сарьсан багваахай тэгээд хаа орчи- хов доо гээд хайж гэнэ. Хайгаад хай- гаад олохгүй болохоороо араатны хаанд “очиж энэ учраа гаргасанд араатны хааш «Тэр муу сарьсан багваахай очиж очиж намайг залилах гэж үү! д яасан ч залилуулахгүй! Түүнийг заавал ол! Олоод! манай араатан амьтны ёс гурнт тай албанд ихээхэн төвөг чирэгдэл гар- гасны төлөө, түүний татварыг гуран ну галж ав» гэж тушааж гэнэ, Аяба татвар хураах амьтан өнөөх муу сарьсан багваахайг эрсээр яваад хадны агуйгаас олжээ. «Татвар гурав нугалж төлөөрэй! гэсэнд сарьсан багваахай «Юун татвар! яасан гурав нугалах вэ? Би ямар араатан юмуу?! Би жигүүртэн! - Би татвараа өгсөн ч та нарт өгөхгүй ээ! Би өөрийнхөө жигүүртнийхээ хаанд өгнө» гээд шувуу шиг нисээд япчихсанд араатан амьтад юу ч хэлж чадалгүй, амаа барин хоцорч гэнээ.. гэж том охин минь өгүүлсэнд дүү-.нар нь : ЗОМШЫрх амар зальтай амьтан бэ? --Тийм зальтай болоо, а хассэд юм байна, “Б5- уечалчынс --Сарьсан багваахай чинь тэгээд . араатан юм уу?, жигүүртэн юм уу эм Шл3 шаар нь асуусанд: сдэгээрээ тэр далавчитны багт багтдаг юм дээ! чювь хариулав! Ц2огэж том охин амар лж манайх Ш. 3 мээх уултай, модтой зуслан сайхан цэ : гаасаа нүүх боллоо. Сургуульд явдаг х Үүхэд бүр маань ч нэг сарьсан багваа хай барьж хатааж чадсан Юм Тэд са сан багваахайг яаж барьсан бэ? хиж СҮҮХЛҮҮД та нар надаас асууж болно. арьсан багваахайг барихад их ам : юм архай нэг айдаг нуувч газар тойрон Эг газар хоёрын нь хооронт сэ даавуун то сэржээ р татна. Эрвээхэй цох тэр даавуунд үй олноороо шавиа. Сарьсан багваахайн үүсгэдэг Дуу | чимээ ч тэр даавуунд саатахгүй нэвт- рэн гарна. Нэгэнт дуу чимээ нь саатаа- гүйгээс хойш имнний нэвтрэн гарахад саад алга гэж сарьсан багваахай өнөө сэржээ Даавуун дээр шавсан үй түтэй эрвээхэй цох бусад амьтныг барих гээд хөв: ,даахүунд ЗУ УрАНДАН орооцолдоно. Дд л сарьсан багваахай х өгөх нь тэр! Бааарт Зэшлшэлт яоасдалгтүтүуллшэгээсс-х Индекс-14140 Хариуцлагатай эрхлэгч 2Ж. ШАГДАР “МОНГОГ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН: ТӨВ ХОРООНЫ "Би -Р-Д .-Х.УСКАЛ (1069 ОНЫ ДОЛДУГААР САРЫН 3-НД МОНГОЛ "АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТӨВ ХӨРООНЫ Уй БҮГД ХУРАЛ ХУРАЛДАВ, МАХН-ЫН ТӨВ ХОРОО ны БҮГД ХУРАЛ «КОММУНИСТ АЖИЛЧНЫ НА МУУДЫН ОЛОН. УЛСЫН ЗӨВЛӨЛГӨӨНИЙ ДҮН ГИЙН ТУХАЙ» МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ НЭГДҮ ГЭЭР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА Ю. ЦЭДЭНБАЛЫН ИЛТГЭЛИЙГ СОНСЧ ХЭЛЭЛЦЭВ. МӨН. БҮГД ХУРАЛ "БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН 7 ДАХЬ УДАА ГИЙП СОНГУУЛИЙН АНХДУГААР -ЧУУЛГАН ХУ РАЛДУУЛАХТАЙ: Холвогдсон | АСУУДЛЫГ хэлэл ЦЭВ. ““МАХН- ЫН төв ХОРООНЫ БҮГД ХУРАЛ ХЭ “НАЛ НЭГТЭЙ БАТЛАВ. 20112271 АСУУДЛУУДААР ТОГТООЛ ГАРГАЖ” СА 028 (1088) Үнэ 10 мөн БНМАУ-ын Ардын Йх Хурлын чуулган 1960 оны до яводугаа св- рын 4, Эх орны дөрвөн зүг най ман . зовхисоос ард түмнээ тө нөөлж төрийн дээд өрхийг ба Ардын: Их дахь. удаагийн таар чуулганд 90 руй депутатууд Ардын Хурлын танхимд хуран цугларсан байлаа. Де путатуудын 69 нь ажилчин, нэгдлийн гишүүн, сэхээтэн, 65. нь. эмэгтэйчүүд байна, сонгуулийн анхду- хоор 290 га- Энэ тоо баримт нь төр улсын маань. эрхийг жинхэнэ хөдөлж ард тү- мэн барьж байгаа «шан аан ард 5 эвлэл мөнийг гэрчилж байна. : гирхар Ад! ын, Архан Их- Нэ, Хурим: дө “үс ЯН! Суанч Ярдын 1 ЙХ Хурлын дарга өрлөгч дарга нарыг сонгох, 2. БНМАУ--ын | Ардын Их Хур- лын мандатын комиссыг сонгох, 3. БНМАУ-ын ус ашиглалтын хуу “дийн, биелэлт цаашид тавих зорилтын туха 4” "БНМАУ--ын Ардын Их Хур- лын шандатын нөмиесын илтгэл, зыЛ, “Зохион байгуулалтын - асуудал, Үүн НО "БНМАУ--ын Ардын Их их Хур- байнгын комиссуудыг БНМАУ- в) НМАУ--ын С Сайд варын Зев- яелийг .байг 230) БНМА. Цол Дээд Шүүхийг сон 23) БНМАУ--ын Прокурорыг лох 8: БНМАУ--ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн за дыг батлуу- томи- лах тухай нлтгэл зэргийг авч. хэлэл вэв. 2 84 нь. 144 нь албан хаагч БНМАУ-ын Ардын. Их Хурлын лалтын чуулган зохион б дал хэлэлцэж ЕНМАУ хэн » Ардын ны Тэ лэгчдийг 9 хүннй бу Өлхэх! сонгож . Нөхөр Ж. Саш ууг В “Ута Ардын Их Хурлын БИМДУС лэг аргаар сонголоо, Мөн Д Ж.- ина нээнэ, шин Бүгнснн Өв, сын, байл” нарын . й, 2327: Манай нам рилт нь. улс орноо цэцэглүүлэн . эн жүүлж ард түмний материаллаг байдал, соёлын хэмжээг зай из 4-5 лүүлэхэд чиглэдэг. Ардын Их лын долоод дахь удаагийн т анхдугаа| лтанаар . “8.14 ас йк! БНМАУ-ын Ардын их “Хурдын Ба чинээ Биг 2: дал ч р талбайг усжуулах, хот єуу ринг. цэвэр усаар хангах асуудал 93 орондоо: соцнализмын материал--тєж бааз байгуулахад чухал . ач холбогдолтой юм. Иймээе туб гай усны хайгуул шинжилгээ, байгууламжийн байгууллагыг 2 Өргөх жүүлэн материаллаг баазыг нь нэ мэгдүүлэх, боловсон хүчнээр хангаж ажлыг нь сайжруу. чулал гаргалаа, лах шийдвэр “УЛСЫН ЇХ БАЯР НААДАМ нэий ХҮҮХДИЙН БАЯР БАЯСГАЛАН Манай хүүхдүүд зээл: байна. дуулж байна. Эд ниг зовлонгийн тухай дуу дуулаагүй, аз жаргалтай амьдарлынхаа тухай .дууг өргөн дуулж байна, Өндөр хангайн хургачин, өргөн го вийн тэмээчин, цаст алтайн ямаачин хүүхдүүд энэ дууг дуулж байна. Нэгдэлч ах эгч нарынхаа хашаа ба- рих, өвс хадах, хонь саахад тусалж буй пионер охид хөвгүүд энэ дууг дуулж байна. Урдын хүүхдүүд ийм врх тэгш аз жаргалтай амьдарч бай сан уу? Үгүй ээ! Тэд идэх уухаар дутаж, баяд ноёдын зарц болон шар наран, бор хоногийг өнгөрөөж Явсан билээ. Гэтэл манай өнөөдрийн хүүх дүүд аз жаргалтай амьдарч, сурч хү мүүжиж байна, Энэ хэний ач вэ? Энэ бол манай ардын эрхт төр Зас- гийн ач юм. Их жанжин Сүхбаатар тэргүүтэй манай ахмад үе октяб- рийн аугаа их хувьсгалын нөлөөгөөр ард түмэндээ аз жаргал олгох тэм- цэлд босож » ардын засаг тө- рийг байгуулсан билээ, Энэ их ялал тын ойг жил бүрийн 7 дугаар са- рын 11-нд улс даяар тэмдэглэдэг “ билээ. Эн9 баярыг манай ард түмэн улсын их баяр наадам гэж нэрлэдэг. Энэ баяравраа морио. уралдуулж, бө хөө барилдуулж, сураа харвал эрийн гурван наадмаа.хийж ард тү мэн маань магнай тэ баярладаР юм. Энэ жилийн баяр наадам бол онцгой сайхан үед болж байна. В, НИ. Лениний мэндэлсний 100 жи- лийн ойг угтсан ажил орон даяар өрнөж, улс ардын өж ахуй, соё- лын төлөвлөгөөт зүйлс өөдрөг сайн биелж байгаа үед болж байна. Манай өргөн уудам нутгийн хаа- на ч гэсэн ясли, цэцэрлэг, сургууз лийн үүд хаалга нээлттэй байдаг юм. Түүнд хэний ч хүүхэд орж сурч 3 х мүүжих эрх төгөлдөр байдаг Энэ бүх бололцоо бол манай нам засгийн ач гэж, пионер сурагчид ба хархан нам засгийн ач гавьяаг онц сурлага, бүтээлч хөдөлмөрөөр ха- рнулахаа илэрхийлдэг юм. Энэнлэр хийлэлтдээ ч эвэн нь болдог юм. Манай пионерүүд аав зэж, ах эгч нартаа туслан хашаа барилцаж, мал хариулж, -єр, сааж эмнэг хангал сургаж, энэ бүхнээ их заадаадда бэ лэг болгон барьж байна. Хүүхдүүд зэ! хдрдын төрийн алтан соёмбот далбаа” цэлмэг хөЖ тэнгэрт өндөр мандаж байна. Дуулцгаа! инээцгээ! баярлацгаа! БНМАУ-ЫН АРДЫН ҮН ХУРЛЫН ТӨРГҮҮ-. /ДЭГЧД БНМАУ-ын Ардын Их Хур- БНМАУ-ын Ардын Их Хур- БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч, нарийн пы лын Тэргүүлэгчдийн дарга лын Тэргүүлэгчдийн орлогч дарга 2"! ї (:318-2рслай р лын Тэргүүлэгч гишүүн 1 Ж.САМБУУ Н.ЛУРСАНРАРДАН ц. гоТОВ Б. АЛТӨНТӨРЭЛ БНМАУ-ын Ардын Их Хур. БНМАУ-ын Ардын Их Хур- БНМАУ-ын Ардын Их “НМАУ-ын Ардын Их Хур БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч гишүүн мэн Тэргүүлэгч гишүүн “Слын Тэргүүлэгч гишүүл ын Тэргүүлэгч гишүүн лын Тэргүүлэгч гишүүн .. ын АТАА, "С.ЕНДОНДҮНЧИР” Ч СУДВАЛ Ч.ПҮРЭВЖАВ Д.ЯДАМСҮРЭН БНМАУ-ЫН “ИЙД НАРЫН (| 7 ЗӨВЛӨЛИЙН | 22 ДАРГА, ОРЛОГЧ ДАРГА. ЮР шишин мын» ЗНМАУ-ын Сайд нарын БНМАУ-ын Сайд : 5 с 5 сяулыс ЛгүйР | лөлийн иэгдүгээ “Эрхогч дарга Ин Ь БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв. БНМАУ-ын сайд нарын Зөв- зөлийн орлогч дарга . “5.ДҮГЭРСҮРЭН лөдийн орлогч дарга -5ИМлу- Т.РАГЧАА ын Сайд зарын 21153575 2 Халхын голын тулалдаанд оролцож баатарлаг гавьяа байгуулсан монгол, зөвлөлтийн ахмад дай- чид, ардын армийн офицер, дайчид, нийслэлийн хө дөлмөрчдийн төлөөлөгчдийн чуулга уулзалт саяхан Ардын Их Хурлын танхимд боллоо. Монгол, Зөвлөлтийн ард түмний эвдэршгүй мөн- хийн найрамдлын эх суурийг анх тавьсан аугаа нх В. И. Ленин, монголын ард түмний гарамгай хүү Д. Сүхбаатар нарын баримал дүрийг амьд цэцгээр | чимэглэж, Халхын голын байлдааны тэмдгийг то- войлгон дүрсэлсэн хурлын тэргүүлэгчдийн байрнаа нам, засгийн удирдагч нөхөр Ж, Самбуу ,Б. Лхам сүрэн ,БНМАУ-ын Сайд чарын Зөвлөлийн орлогч дарга Т. Рагчаа, Ц. Пунцагноров, БНМАУ-ын Ар- " дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. Готов, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгч гишүүд, БНМАУ-ын хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтний хорооны дарга 7К. Цэнд-аюуш, БНМАУ-ын Батлан Хамгаалах Яамны сайд хуран даа генерал Б. Дорж, Ардын армийн улс төрийн газрын дарга хошууч генерал Д. Ёидондүйчир, Ар ммм АЙМАГ. ХОТУУЛЫН Бугат уул ногоорон дүнхийнэ Мөнх цаст-Асралт Хайрхан уул- наас эх авсан түргэн урсгалт гол шуугин урсах нь сэтгэлд яруухан. Түүний хөвөөн дээр үзэсгэлэнт сай хан нугын тохойд хүүхэд багачуу- дын дуу цангинаж, “хөгжил баяс- «лын гал. бадарсан бяцхан. тосгон байдаг Энэ бол Сөгнөгөрийн нио- нерийн зуслан юм. Уулын ард В.И.Лениний дүр «100» гэсэн тоо тодрон харагдана. Зусланд газар газрын үс чацуу- тангууд цугларч, танилцан нохор- лөн марташгүй сайхан анд най- зууд бололцдог билээ. Энд Сэлэн- гэ, Төв, Дорноговь аймгууд. Улаан баатар, Дархан, Сүхбаатар зэрэг манай орны томоохон хотуудаас олон арван хүүхдүүд, ирж “амар: даг юм. т Хот хөдөөгийн пионер сурагч- лын ажлын туршлагыг солилцуу- лах зорилгоор аймаггхотуудын нэг олрийг зохиосон нь ихээхэн үр дүн тэй ажил болж: байна. /КНишээ: нь Сэлэнгэ аймгийн нэг өдрөөр хүүх- дүүд: Сэлэнгэ нутгийнхны бахархдаг зүйлүүд «Сэлэнгэ нутаг ардын хувьсгалын өлгий». «Орхон үүлд- рийн хонийг анх бий-болгосон нь» Найрамдлын Дархан хотах дүү социалист орнуудын -тусламжаар сүндэрлүүлэн босч байна зарэг зүйлийг танилцаж, хувьсгалын өл- гий нутгийнхны нэрэмжит биеийн тамирын төрөл бүрийн тэмпээн ур лагийн: тоглолт. уулзалт үдэшлэг .,1 лвуулав. Дорпоговьчуулын нэг “Од- гоор манай-орны говийн хүүхдүү.- лийн сонирхолтой. бөгөөд санаачла сан «Сурагч» шуудан хороо.-урла гийн дугуйлан, секцүүд нефтийн уйлдвэр, шинэ Сайншанд хотын ту Улаанба лэнгэ, Дор зориулж өрөн. урлагийн ү сүрэн багш : дүгээр тай Сэл: багштай Ла багштай З лоо. Хуүргий лийн дүгээр сар, 33 лу Чимэг, « гүлиїч Ал 1 дүгээр 1 гуул болцго суралцаж б гас нас» ний пэээмл бүлгийн Хи 5 1ЇХ бүлгийн 5 гийн Пэнл» лллллиллллллллАлллАлАллллиЛЛиилилллллийн хай багагүй зүйлийг мэдлээ. Ардын хувьсгалын 50 жил, Лени- ний мэндэлсний 100 жилийн ууланд чулуугаар үг үсэг Спартаниад үзлэг, Зуслангийн зэлжийн спартакиад хүүхдүүд, Де бүлгийнхэн. багштай Дорноговийн хү лагийн үзлэгээр, Лхагвадорж багш Ээ дугаар бүлгийнхэн спар такнадын аварга бүлгүүд болцгоо- Орхоны 8-жилийн лийн сурагч нийслэлийн 38 ду сурагч :Нэргү ээлжийн яаварга,.б дуга їйн Базаррагча урлагийн үзлэгээр зуслангийн авар Бүлгүүлээс сонинд нийтлэгдсэн бичсэн тэмлэглэл» хай» зэрэг асуултуудаар 4 гийн-Долгорсуран : шалгагдлаа. » » дын армийн генералууд, Халхын голын тулалдаанд , баатарлаг гавьяа байгуулсан ахмад дайчид мөн : БНМАУ-ын Батлан хамгаалах Яамны урилгаар ма най оронд зочилж байгаа ЗХУ-ын баатар, чөлөөнд байгаа дэслэгч генерал И. М. Афонин тэргүүтэй Халхын голын тулалдаанд . оролцож гарамгай гавьяа байгуулсан зөвлөлтийн ахмад дайчдын төлөө лөгчид гарч ирэхэд чуулга уулзалтад оролцогсод алга нижигнүүлэн ташиж угтлаа, Чуулга уулзалтад ЗСБНХУ-аас тус улсад суугаа Онц, Бүрэн эрхт Элчин сайд С. Н. Шетинин, Эл- чин сайдын Яамны дэргэдэх цэрэг агаарын цэргийн атташе хурандаа А. И. Лазарев, мөн хошууч гене- рал Г. В. Малюга нар оролцлоо. БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц. Пупцагноров, «Дайчин алдар» чуулга. уулзалтыг нээв. Хөгжимд сүр жавхлант марш эгшиглэж, манай орны тусгаар тогтнол, ард түмний аз жаргалыг хам гаалах ариун үлсэд баатарлаг гавьяа байгуулсан монгол, зөвлөлтийн армийн ангнудын байлдааны улаан тугуудыг чуулга уулзалтын танхимд ёслол төгөлдөр ж, тэргүүлэгчдийн байрнаа байрлуулан хүндэт харуул зогсов. Ч БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга нөхөр Ц.ГПунпагноров чуулга уулзалтыг. тээж, хэл- сэн “үгэндээ: Халхын голын. ба монгол- зөвлөлтийн ард түмний түүхэнд, манай хоёр улсын зэвсэгт хүчний хамтын тэмцлийн түүхэнд” чухал байр суурь эзлэх томхон үйл явдал шөн. ЗХУ, БНМ АУ хоёр шинэ, соцналист ертөнцийг төлөөлж капи- тализмын дайсагнасан хүрээлэлд одон жидийн- турш оршин тогтнож ирсэн билээ. 2 Цо8 Октябрийн хувьсгалын өлгий ороц-Зөвлөлт. Хол БИМАУ-ыг устгахыг имперна: боот Улс, түүнчилэн листууд, юуны өмнө фашист Герман, шилита- рист Япон бүхий л ар- гаар оролдож" байв. АНУ, Англи, Францгзэ: НЭГ 0ДОР шист Герман, зїлита-. рист Японы энэ түрэм- гий бодлогыг элдвээр өөгшүүлэн дэмжиж бай- сан юм, Империалист Япон нь Фашист Гер- ман, Италитай ЗХУ-ын эсрэг чиглэсэн цэргийн холбоо байгуулж: дэл- хийн хоёрдугаар дайны гал дүрэлзэж эхэлсэн үед манай улсын зүүн атарчууд. ЦОГОВЬЧУУдД Дархан, Сэ- нэг одрөө ойд плэг явуулахад /хагва- тай Дархан, Сэлэнгийн адорчж: багштай 11 ХаЛарУоиААД рзг өрцөдийн улс фа-| - ЧУУЛГА УУЛЗАЛТ хилийг асар их Хссэн дайран довтолсон билээ. Халхын голд болсон байлдаан бол минлитарнст Японоос, ЗХУ, БНМАУ-ын “эсрэг албан есоор зар лаагүй хийсэн түрэмгий дайн байсан юм гэж японы цэргийн гэмт хэрэгтнийг шүүсэн олон улсын шүүх тодорхойлжээ, ? Халхын голын байлдааны ялал? нь их Ленин, Сүхбаатар нарын үндэслэн байгуулсан пролета- рийн интернацнонализмын зарчимд тулгуурласан монгол, зөвлөлтийн ард түмний эвдэршгүй найрамд лын аугаа их хүчин чадлыг дэлхий дахинд харуул- сан юм гээд нөхөр Ц. Пунцагноров үгийнхээ төгс гөлд он жил улирах тутам Халхын голын ялалтын түүхт ач холбогдол улам бүр дурайн тодорч, Хал- хын голын баатруудын гэгээн дүр монголын хөдөл мөрчдийн сэтгэл зүрхэнд мөнхөд оршиж, социализ мын төлөө тэмцэлд биднийг зоригжуулж байна гэв. Дараа нь Ардын армийн улс төрийн газрын дарга хошууч генерал Д. Ендондүйчир «Халхын голын байлдаанд гарамгай гавьяа байгуулсан монгол-зөв лөлтийн баатруудын яруу алдар мөнх» гэсэн илтгэл тавилаа. Чуулга-уулзалт дээр Халхын голын тулалдаанд оролцож явсан, монгол, зөвлөлтийн ахмад дайчид БНМАУ-ын баатар дэд хур «Зөвг андаа...Л.. Дандар. лөлтийн ахмал дайчдын ТОННЫН” ЗУЛЫН баатар дэслэгч генерал И, М. Афонин,” Халх байлдаанд Фронтын со | эрхлэгч бї генерал Ч (шссж ВХУ- н 20 бэлтгэл. генерал Н.И. Полянский, ши: эх аде мийн биологийн хүрээлэнгийн эрдэм Чїгцайыгй ажилтан. биологийн ухааны Дэд эрдэмтэй, зэ- ийн гишүүн Д. Баатар, Батлан хамгаалах Яамны «нэгдүгээр: орлогч, сайд ч генерал Б. Цог на- “рын олон хүн үг хэллээ, Зөвлөлтийн ахмад дайчдын төлөөлөгчдийн тэр- ггүүй “ЗХУ-ын: баатар И. ” Афонин үг хэлж сайн сайхны ерөөл “дэвшүүлээд дэлхийн хөдөлмөрчдийн “их багш В. И, Лениний чээж баримлыг ахиад ДАЙ лын «Дайчин алдар» лганыг удирдаж 6: БИМАУ-ын ЫГ арын” Зөвлөлийн..орлогч шэлж | 3 : | : Н Ч. Цунцагндровт тардуулав, 1 -38--3 195443 Дарэа нь илїїслэлийн иионерийн зал Р эх орныхоо тусгаар тогтполыг хамгаалж: голд тулалдаж үүрд дурсагдах гавьяа байгуулсан ахмад дэйчдад илэрхийлэлт өргөж алд цагаан хадгийг аягатай суүний хамт БНМАУ-ын Батлан хамгаалах, Яамны сайд хурандаа генерал Б. Дорж, Зөвлөлтийн. армийн ахмад дайчдын тэргүүн, ЗХУ-ын . баатар, бэлтгэл дэслэгч генерал Афонин нарт барив. 1 БНМАУ-ын Батлан хамгаалах Яамны сайд хурай даа генерал Б. Дорж инонерүүдэд хандаж «МАХН- ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэхэд пнонерүүд «Хэзээд бэлхэн!» гж хариулл 5 3 МАНАЙ риуллаа. СУРВАЛЖЛАГЧ” Рэнцэндори:с зах шэн үхдүүд ур аймгийнхан, Цоодол Артек Үрхан хотынхон Сэлнэн п амгсилтаар Сэлэнгийн дунд сургуу- Нармандах, Оюунчи- О“СУргуу» нар нэг артакиалын эгуулийп Маг- : глийн Эрдэнэ аргал, 31 дүгээр сур ттантуяа, 33 дугаар сур а. Зөвлөлтийн жилийн Сергей нар уулзан учирч, байгаагүй. 0 толоо. «Ппонерийн үнэн» «Емеляновын “Ленин хэрхэн бэ?» «Лениний «Леппп гэдэг нэрийн Лени “нт шүүлэг» авах Уу шигжатргал, -УП.-.. бул- нар онц сайн, Батишээгал, “УИГ бүл- изэ сгэЭйН дунтай Д.МӨНХ-ОЧИР айсан таа С.3 1 Тив бүхэнд бидний үе чацуутан анд найз маань байдаг гэдгийг би сайн мэднэ. Тэр олон найз нөхдүүд тэйгээ би үүнээс урд хэвлэл номоос захидлаар харилцан танилцаж байснаас бус нүүр учирч Артек зусланд би Раяа-тайгаа ч Энэ жил ЗХУ болон ах дүү сопиалнст 6 орны пинонерийн зуслангуудад 209 ша хам инонер сурагчид амрана. Зураг дээр: Дархан хотын 8 жилийн дунд сургуулийн 5 дугаар ангийн сурагч Нина, Улаанбаатар хотын зусланд андтайгаа уулзана уулзаж магадгүй. Тэр маань ӨХУ- ын Кубыншев хоход сурдаг. Бид хоёр захидлаар танилцсан юм. Раяа болон -ертөнцийн олон найзуудтай “гаа уулзах ямар гоё вэ? Л. Алтангадас Нийслэлийн 232 дугаар сургуу лийн 6 дугаар ангийн сурагч) сооолсосдссооссоооссорооооосоосасооооооооооооооооооосс»: дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч туулийн 7 дуг ангийн сурагч, Наш одинлхам, Завхан” аймгийн Баянхайрхан “сумын дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн 18 дугаар сурагч Ачмаа нар.. умэсаэсоосод Хандсүрэн, хөгжим бүжгийн Дунд. сур Эрийн гурван наадам вэхээр мон- Тол-хүний” цог хийморь.. сэргэдэг би- (8 488. Тэгэлгүй ч. яахав. Эр чадлаа ”от.тайХуулсан хүчтэн бяртангууд хан- то тарьд, | харцага. шонхрын . дэвэлтээр туг тойрч, зрэмгий хурдан хүлгүүд ху ”з “дангийн хурдаар” дүүлэн хурмаст тэн сс: төрт тоосоо ергөж, эрхий мэргэн хар с ваачид уухайн дуугаа уянгалуулан дар » хай цэцэн нумаа тэлэн? татаж хурц «- мэргэн сумаа өнилон завьж байгаа . нь юутай гайхамшигтай вэ? “Монголчууд эрийн гурван наадмыг -эрт--дэөр--үевс-хийж -ирсэн- түүхтэй- юм. Хүүхдүүд та нарын .өвөө, эмээ нарын аав ээжийг ч төрөөгүй байхад буюу 1641 оноос долоон хошуу, дан- шиг, арван засгийн гэж хоёр их наа- “ дам хийдэг болжээ. Наадамд 1088 хү- чиг бөх барилдаж, хурдан морьдын : тоо 2000-д хүрч байжээ, Эрхий мэр- гэн харваачид 40 алд газраас 20 сум тавьж тэмцэлддэг байжээ. Энэхүү гурван наадмын тухай та нарт сонир . хуулья. ХҮЧИТ БӨХ Ардын хувьсгал ялахын Өмнө үед Сай,, ноён хан аймгийн Вандан, Цэ- цэн хан аймгийн Гэлэгсэнгэ, Дугар Мөррэнцэн, Чүлтэм, Түшээт хан айм- гийн Намхай, Лувсанжамбаа, Буян- тогтох, Чин ван Ханддоржийн хошуу- ны Гомбо зэрэг олон арван алдарт аваргууд төрж гарчээ, Хамгийн шил- дэг бахчүүдийг Богд эзэн хааны шавь болгож «Ноёны бөх» гэж нар- -яэдэг байв. Зөвхөн Вандан аварга до- .доон хошуу даншиг болон арван зас-! тийн их наадамд 16 түрүүлж аймаг хошууныхаа наадамд түрүүлжээ. Ер нь манай ард түмэн сүүлийн 300 “таруй. жилийн дотор 200 гаруй авар- | туудыг төрүүлсэн байна. Хамгийн 0т- гтон аварга нь нодвин улсын их баяр ваадамд түрүүлсэн Увс аймгийн бөх, | УБДС--ийн оюутан Хорлоогийн Баян мөнх юм. 2 -. АРдын. хувьсталын жилүүдэд мон- - тЖОЛ үндэсний бөхийн барилдаан улам. боловсропгуй. соёлч болж. аядар.цуу- “ны Лхагваа дуулдаг юм. 3, ч» Зай ээвэртэ, сГеут заан. Начингууд- тай боллоо. ы т ү605 Булган аймгийн харьяат Б. Түвдэн дорж 1939 оноос. хойш улсад 7 зү-- рүүлж, 7 шөвгөрч Архангайн мгьян, Самдан, Чимид-очир, Завха ГгВг нар-хоёр түрүүлж хэд “хэд шөвгөрчээ: Сүүлийн үед Хөвсгөл" “аймгийн Дамдин, Төв аймгийн Мэөнх- “бат нар таван жил дараалан | гүрүүлсэн юм. Одоогоос улсад 10 жилийн өмнө дунд сургуульд сурагч байхдаа барилдах дуртай байсан Мөнхбат хүү “өнөөдөр дархан аварга, спортын: гавь яат мастер, болжээ. Ирээдүйн авар гууд хүүхэд та нарын дотроос төрөх юм. Єнөө жил үндэсний бөхийн идэр чүүдийн улсын аваргын тэмцээнээр Хөвсгөл аймгийн Даваасүрэн, Архан- гай аймгийн Гаяиндэв, Нанжид, Увс аймгийн Дамдинсүрэн, Говь--алтай аймгийн Дамдиндорж, Улаанбаата-- рын Мөнгөн,Булган аймгийн Чинбат, Өвөрхангай аймгийн Дашдамба нарын олон арван хүүхдүүд сайн бөх болж чадахаа харуулсан юм. Єүүлийн жилүүдэд бөхийн чөлөөт барилдаан, самбо барилдаан манай оронд амжилгтай хөгжиж дэлхийн бо лон олон улсын тэмцээний 30-аад ме далийг эх орондоо авчирлаа. ХУРДАН ХҮЛЭГ Зээ...Олон жагсаал агтын уяан дотроос Олж засахдаа илүү зохистой Үеэргээд ирэхийн цагт Үлэмжийн морин алин бэ? Зээ...Татаад одохын цагт ахин дахин тэмүүлээд « авхиад ирэхийн цагт асархай ганцаар түрүүлэгч Тэр олон түмний эх хэний морь вэ? . ингэж | «Түмний зэх» гэдэг дуунд Энэ дууны түүх гэвэл хол тасран 222РУУ-285- | тавин Ялгуулсан “твьсталын баяр “Ардын баяр Аз жаргалын баяр “МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зурагт. Ялалтын баяр магтан, «Түмний эх» .гөж «нөрлэсэ! байна. Түүнээс хойш .,ОдДооГ хүртэл түмэн өлөй «Түмний эх» төрж гар- ТУЛИЛҮЙЭ 381 : ! 7 Монголчууд хурдан морь шинжих- дээ гарамгай юм. Хүүхдүүд та мар 5 мэдээд авчихвал вэг эрдэм шүү дээ. Хурдан морины тавин нэгэн шинж, гэж. байдаг. 1, Арван , турван их” үэж байна, Ё Хүнд: Магнай, эрүү, Хөмсөг, бүгд яс, нуруу, гэдэс, хөх.мах, булчин,омруу, дөрвөн туурай орио. 2: Есөн урт гэж байна. -Үүнд: Хон шоор, хэл чих, сагалдрага, нуруу, дөр вөн шилбэ орно. ЮВ З. Зургаан бүдүүн твж бий. . Үүнд: Толгойн хэв, сүүлний уг, хоёр, ЧиХ- ний уг урд хойт хөлний уг өрнө. 4.Зургаан нарийн гэж байна. Үүнд: хүзүү, нарийн хоншоор, хоёр чихний мөөг, хоёр чихний үзүүр өрнө. -"5. Есөн агуу: гэж байна. Үүнд: Хамрын -нүх, салтаа, өмруу, хоёр чих . ний -хонхөр, дөрвөн туур«й орио.. -6. Тавап ахар гэж байна. Үүнд: сүүл, бугалаг, бэрэвхий, хазлуур баг- “тана. 7. Гурван өндөр гэж байна. Үүнд: овоо, мундаа, ,харгам орно. Эдгээр. нэгэн шинж нэг моринд бүгд байх нь туйлын ховор бөгөөд хэрэв байвал хөсгүй хурдан хүлгийн. шинж бүрэн: бүрджээ гэж үзнэ. ВЭ ҮР НДЭСНИЙ СУР Энэ бол манай уламжлалт спортын нэг билээ. Дэзр үеийн монголын байлдан дагуулагчдын гол зэвсэг НЬ нум сум байжээ. Одоо бол спорт тог- лоом болсон байна. Нумны хийц Ча- нарыг магтан: Балбын дархан балбаж хийсэн Баатар дархан давтаж хийсэн Ган төмрийг сийлж хийсэн Галууны тавгийг янзлуулж хийсэн, Тархинд ургасан эврээр эрчил- сэн Тахимд ургасан шандсаар арласан Эр үхрийн ширийг Эсгэж өвчөөд Элдэж нухаад Эрчилж мушгиж хийсэй хөвчтэй Харвахад мэргэн Ханилахад эелдэг Дайнд баатар Даллагын хишигтэй... гэж дээр үеэс дамжиж ирсэн ерөөл бий. Одоо манай оронд үндэсний сурын спор- тыг түшиглэн байт сурын спорт хөг- жиж өөрийн орны болоод олон улсын хэд хэдэн оны намар манай сурчид Америк тивд очиж дэлхийн аваргын тэмцээнд мэрэг сорих гэж байна. Эрийн гурван наадмын тухай товч танилцуулахад ийм байна. Ч Өө. тогоо С.“аиииниий 2-2 д» Мүхдаазарын соргмл1| удхын лорөовдэв 8иномцаад аовөов, звдкнс--34136 мастертай боллоо. Энэ Г: оосоосооссоссдоссосооосооэсособооо”” ооосоёосооооссосоосоосбосооссоооссосооссосооососоосососоос! С.МИХАЛКОВ БААШТАЙ. ТУУЛАЙ Нэг өдөр баавгай, туулайн хөндүүр эвэр лвэр, гишгичихсэнд: «Ёо ё0) Амь авраач! Үхлээ» гэж туулай орь дуу тавилаа. Сайн санаат баавгай айн єсан- дарч «Өршөөгөөрэй! Би санаатай тэг сэн юм биш!. Санамсаргүй гишгичих- лээ» гэхэд “Юуны чинь өршөөл! Наана чинь хөлгүй болчихоод, үсэрч харайх минь өнгөрөөд байхад!» гэж бархирчээ. Баавгай туулайг ичээндээ аваачиж орон дээрээ хэвтүүлээд х9- лий нь боотол «Ёо, ё01| Би одоо. л үхлээ» гэж үнэндээ тийм нх өвдөөгүй боловч урьдахаас чангаар ёолжээ. Баавгай тийнхүү туулайг эмчилж, хооллож ундлах болов. Өглөө нь. бд- єоод баавгай юмнаас түрүүнд я: За хөл чинь яаж байна, туулай? Эдгэж - байна. уу?» гэж асууяад тэр «Бүр өв-” дөх гэдэг нь.хэтэрлээ,. Өчигдөр овоо, гайгүй болох шиг болсон юм, Өнөд-. “дөр бүр янгинаж, босч тун ч болдог- “гүй” ээ!” т9в. Тэгээд баявгайг ойд эв. 1) ) ны дараа хөлний боолтыг авч хаяад ичээн дөтөр дэгдэн «давхиж байДгаа- раа: - : , бара? З 9Баавгай тамайг хооллоно. ундална.”. -Вас ч сайн дөвгөлөөдөө түүнийг Над ч санаа зовох юм алгаа: 2. ҮӨЖ дуулж байв. . їзэрэн ч зүйрлэх зомг даанч. үзуй» 3. "Туулай ажил «явдал “хийхзэ 0 р “болиод баавгайд урвалзан: хэлсэн НЬ “«Чи юунд Дандаа л”лууван өгдөг юм бэ?-Өчигдөр лууван, өнөөдөр дахнад. л лууван! Ингэж:намайг-тарчлаагаа, эцэст нь өлсгөж гүйцээнэ. үү! Амттай лийр, балтай идмээр: байна» гэх! Заг -мав, Бававгай бал, “Лийр”-эрж явтал. замд нь үнэг дайралдаж: «Миша! Чи уруу царайлаад хаачих нь вэ?» -гэй “асуухад баавгай! «Вал-дийр эрж. ав. : 2.2 511:542 14:52 : ч Р. на!» гээд түүнд бүх учир явдлаа ярь- жээ. «Чи дэмий юм эрж явахаар эмь- чинь хаана байдаг хэрэг вэ?» гэж баавгай асуулаа. «Эрэх юу байх вэ? Намайг 2 дахь сардаа эмнэлэгт ажил лаж байгааг мэдэхгүй гэж үү? Туулай руугаа намайг аваач! Би дор нь бос- гочихьё! гэж. үнэг хэлэхэд баавгай ичээндээ түүнийг дагуулсаар иржээ. Туулай үнэгийг хармагд чичирч гар- лаа. Харин үнэг түүнийг харчихаад: «Миша! Тусгүй юм болжээ! Чичирч байгааг нь харахгүй юү? Би эмнэлэг- тээ аваачихаас! Манайд хөлний өвчин анагаадаг мэргэжилтэн ажиллаж бай гаа» гэхэд туулай гялсхийн гарч одов, «Харахгүй юу! Эв эрүүл байж! Чи идэж орхисон л бол болох байсан юм стөж үнэг баавгайд хэлэхэд: 1«Урт иас- лаж, удаан жарга! Би туулай иддэг гүй!» гэж тэр хариулаад туулайг тэд нийд ирсэн цагаас хойш дандаа. ша- лан дээр унтдаг болсон болохоор бие нь амардаггүй байжээ. Одоо нэг 3Я8- ” Матлаа унтаж авахаар орон дээрээ савж ойчлоо. : , Б.ЛХАГВА орчуулав, сс ЄУБДС-ийн багш) 544117 27, 22, С » 21, Хориуцаанахай: эрхлэгч 28. ШАГДАР чид оч!» гэж үнэг хэлэхэд «Тэр эмт. Монгол Ардын Хувьсгалын яруу алдарт ойн өдөр долдугаар сарын арван нэгэн номин цэнхэр тэнгэрт. бөртийх ч үүлгүй цэлмэг сайхан өглөө- гөвр эхлэв. Энэ.өдрийн наран алтан цацраг туяагаараа эх орныг минь гийгүүлж, их баярын өглөөг зарлан мишээнэ. Гоёлын хувцсаа өмсөж, тэвэр дүүрэн алаг цэцгийн баглаа барьсан хүмүүс жанжин Сүхбаа тарын талбайд цугларлаа. Үүнээс 48 жилийн өмнө нх жанжин Сүхбаатар «Бидний улс эв са- налаа нэгтгэн, нийтийн нэгэн хүчийг нийлүүлэн, нэгэн зэргээр зориглон хөдөлбөл үл хүрэх газар гүй бөгөөд мэдэхгүй чадахгүй хэмээх явдал огт үгүй болж, цэнгэлийн манлайг олж болохыг дан ганц бидний сэтгэлийн чин зориг мэднэ» гэж тунхаглан хэлж байсан энэ талбай өнөөдөр ёстой л цэнгэлийн манлайг олсон монгол түмний баяр балсгалангаар цалгиж байна. Монгол гэдэг нэр ертөнцийн чихнээ дуурсаж, алтаа соёмбот төрийн маань далбаа бүрэн эрхт бүгд найрамдах улсынхаа сүр хүчийг илтгэн өн- дөрт намирч, монгол түмний дуу хоолой тив бүх “ний улс түмэнд сонсогдож байна. Хүн арднь жаргал цэнгэлтэй, энх түвшин эх орны маань тансаг арвин тал хөндий нь тариа будаа, таван. хошуу малаар дүүрч, шинэ үйлд- вэр, шинэ уурхай, өндөр барилга сүндэрлэн өмөөгийн.манай социалист монголын сүр жав- хааг илтгэнэ. Их жанжны нэрэмжит талбайн эргэн тойронд ма өцХЖ0222020000222222277 ї : дэлхийн хувьсгалын суут багш К. Маркс. Ф. Эн гельс, В.И. Ленин, манай ард түмний жолоо- догч Д. Сүхбаатар болон МАХН-ын Төв Хороо- ны Улс Төрийн Товчооны гишүүдийн хөргийг байрлуулж уриа лоосон зурагт дэлгэцээр чим- сэн байлаа. Өглөөний 9 цаг болоход Сүхбаатарын талбай, нийслэлийн цэлгэр сайхан гудамжуудаар, хөдөл мөрчдийн парад жагсаал жигдэрсэн байлаа. Индрийн баруун зүүн жигүүрт БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутатууд, МАХН-ын Төв Хорооны гишүүд, ардын хувьсгалын тартиза- нууд, ахмад дайчид, үйлдвэр, хөдөө аж. ахуйн тэргүүний сайчууд, хөдөлмөрийн баатар, . соёл урлагийн зүтгэлтнүүд болон Улаанбаатарт суу- гаа дипломат газрынхан байраа эзлэв. Нам засгийн удирдагч нөхөр Ц. Дүгэрсүрэн, Н. 2Кагварал, С. Лувсан, Д. Моломжамц, Самбуу, Ю. Цэдэнбал, Б. Лхамсүрэн нар болон БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дар га. Д. Гомбожав, Т. Рагчаа, Ц. Пунцагноров, БН МАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, Сайд нарын Зөвлөлийн гишүүд, БНМАУ-ын Ардын Армийн генералууд, манай оронд зочилж байгаа ЗХУ-ын баатар, одоо чөлөөнд байгаа дэслэгч ге нерал И.М. Афонин тэргүүтэй Халхын голын байлдаанд оролцож явсан зөвлөлтийн армийн ахмад дайчдын төлөөлөгчид, болон Ардын хувьс галын их баяр ёслолд оролцож байгаа зочид төлөөлөгчдийг засгийн газрын бунхант индэр дээр гарч ирэхэд талбайд цугларагсад алга та шин уриа цууриатуулан халуун дотноор угтав. БНМАУ-ын Батлан хамгаалах Яамны сайд Ардын армийн командлагч хурандаа генерал Б. Дорж задгай машинаар талбайд орж ирэхэд па рад командлагч дэслэгч генерал Б. Цог угтан очиж рапорт өглөө. БНМАУ-ын Батлан хамгаа- лах Яамны сайд Ардын армийн командлагч Б. Дорж жагсаалын өмнүүр явж ардын армийн " дайчдад баяр хүргэж мэндэлсний дараа бунхант индэр дээр гарч ардын армийн дайчид, хөдөл- мөрчдөд хандаж үг хэлэв. ) Ж.. цэргийн үлээвэр хөгжимд | 36 дахь жилдээ 10969 оны Долоодугаар сарын 16 Лхагва 29 (1089) Үнэ 10 мөн «баатарлаг марш эгшиглэхэд алтан манжлагат. жанжин тугаа өндөрт өргөн мандуулсаар ярс. ярс алхалж яваа жанжин штабын офицеруудын жагсаалаар ардын армийн сүр хүчийг илтгэсэн цэргийн парад эхэллээ. Морин цэргээс моторт оньст техник, орчин үеийн аварга. пуужингаар. зэвсэглэсэн хүчирхэг арми болтлоо хөгжсөн ма най армийн сүр хүчийг илтгэсэн энэ жагсаалын дараа хөдөлмөрчдийн жагсаал эхлэв. Энэ үед улаан бүчээ намируулсан пионер сурагчид -ин- дэр дээр-гарч нам засгийн удирдагчид, зочдод амьд цэцгийн баглаа барилаа. . Жагсаалын эхэнд. бүх дэлхийн хөдөлмөрч-. ДИЙН суут багш Маркс, Энгельс, Лениний том хөргийг зэрэгцүүлэн байрлуулжээ. Улаан хөх улаан төрийн далбаа цэлмэг тэнгэрт намирч, алаг, цэцгийн баглаа жигдэрсэн амгалан энхийн жагсаал дундаас-амжилт бүтээл, амьдрал жарга- лаа бахдан дуулсан уриа цууриатана. БНМАУ-ын спортын ууган гавьяат мастер, даяар дурсагдах далай «даян олныг баясуулагч түмнээс төгөлдөр, дархан аварга Б. Түвдэндорж төрийн далбаа бариад алхалж явна. Аваргын араас улсын аварга Мөнхбат, Цэрэн нарыг да- гаад хурц улаан, цайвар цэнхэр өнгийн нөмрөг- тэй бяцхан хүүхдүүд хумбан туурайт. хурдан хөлгөө унаад гийн гоолсоор гарч ирэв. Тамирч дын жагсаалын дараагаар пионерүүд бунхант индрийн өмнө очиж байраа эзлээд «Монгол Ар дын Хувьсгалт намдаа баяр хүргэе! Баяр хүргэе! Баяр хүргэе!» тэж нарийн цээл хоолой гоор зэрэг хэлээд уран хөдөлгөөнт гимнастик хийлээ. - : : Дараа нь. хоромхон зуур «Ленин 100 жилэ! гэсэн үг «48»-ын тоо болж нэгэн дуугаар «Арч дын хувьсгалын 48 жилийн ой мандтугай!» гэ- сэн урна цууриатуулав. : . Ийнхүү эх орны нийслэлд болсон их баярын парад жагсаал социализмын төгс ялалтын төлөө хүчин чармайлт сэтгэл зориг нэгтэй ард түмний | маань баяр. бахдал, хүчин чадлын илэркийлэл Лениний тудамжаар явах тусам уул гудамж уулын орой тийш хөтлөнө” Уулын орой дээр эртний нэгэн барил га сүндэрлэн харагдана. Энэ бол Во- лодягийн сурч агсан Гимназ юм. Энд одоо В. И. Лениний нэрэмжит сур- гууль байдаг бөгөөд нэг ангид нь та- внастай хуучин партнуудын нэг дээр «Энд Владимнр Ульянов сууж байн» үтэж бичээстэй байдаг, Эгц өндөр эрэг дээрээс нь Ижил мөрөн илхэн харагдана. Энэ газрыг эрт дээр үеэс Венец гэж шпэршжээ. Эндээс Бололи Ульянов, Ижил мөр- нийг харах их дуртай байсан байна. Ульяновск хотын ойролцоох, Ижил мөрөн өргөн болж тэлсэн тэр хавьд Зөвлөлтийн хүмүүсийн гараар бү- тээгдсэн Куйбышевийн тэнгэс орж ирсэн байдаг юм. Ульяновск хотын гудамжаар алхалж явах зуураа гимназын сурагч Володя Ульянов уулын энэ бэл замаар хэрхэн гүйж явсныг дүрслэн бодохыг хичээн гүйлэн явлаа. Харин тэгсэн эгц 09- дөөс минь одоогийн Ульяновск хотын И, СТРЕЛКОВА Ульяновск хот. Энэ хотыг чухам багачуул учран золгов. Тэдний дунд яагаад ингэж нэрлэдгийг та бүхэн Володя Ульяновтой адил, төстэй бага мэднэ. Энд 1870 оны дөрөвдүгээр чуул ч тааралдлаа. Үүнд гайхах зүйл сарын 22--нд Владимир Ильич Ле нин төрсөн юм, Тэр үед Симбирск нэртэй байсан энэ хот Ижил мөрний хамгийн эгц өндөр эргэн дээр оршино. Одоо Во- лодя Ульяновын хүүхэд ахуй үеийг бодвол, их өөрчлөгдөж том сайхан хот болжээ. Би, энэ хотод хүрч ирмэг- цээ хуучин Снмбирек чухам ямар байс Н огтхон ч үгүй юм. Володя Ульянов | 4 ныг ухаандаа шууд төсөөлөн бодов. жинхэнэ Ижил мөрний хүн байсан болохоор эндхийн багачуул ч Илжи- лийнхэн шүү дээ. - Володя! тэж мөсөн гулгуурын талбайн хавиас би дуудлаа. Дуудангуут л дөрвөн жаал хүү нэгэн зэрэг эргэн ирлээ. Володя хэ мээх нэр Ульяновск хотод хамгийн дуртай пэр нь юм. В. И. Лениний «Ордон-музей» ор- Володя Маричён есөн настай, жи- шин байгаа, Лепиний гудамжинд дүн рийн жаал байна, Бусдаас ялгарах зэн байшингууд байсан юм. Энэ гу- онцлог гэвэл дөрөвдүгээр «арын дамж эдүүгээ ч Ульяновынхны амь- 22-нд Володя Ульяповтой нэг өдөр дарч агсан тэр үеийн байдлыг хадгал саар ажээ. мм төржээ. Иймээс түүнд Болодя гэдэг нэр өгчээ. Анги удирдсан багш Рал- мумлллллАААЛААЛ ХАШААЖУУЛАГЧДЫН АЯН БАГЛАА ЦЭЦЭГТЭЙ УГТЛАА МХЗЭ-ийн Төв Хорооны үүднээ З удаа гаргаж, алаг цэцгийн баглаа барьсан хүүх- дүүд өглөө эртлэн ирж анд нөхдөө нийт 500 гаруй хүнд урлаг ухуулгаар үйлчиллээ. Үүнээс гадна малчин ардын “нөр хичээнгүй угтахаар хүлээж байлаа. бүтээлч хөдөлмөртэй биечлэн танил- Өглөөний 10 цаг болоход урна цаж мал маллагааны талаар өөрсдөө лоозон, туг хнураа намируулсан ши- зохих мэдлэг эзэмшлээ. Орон нутагт нэхэн «Зил» машинууд нрж зогслоо. зохиосон богино хэмжээний аяллаа Цэнгэг агаар хөдөлмөрийн амт, го- раа түүх дурсгалт газруудаар явсан вийн наранд хүрэл мэт эрүүлшин нь бидний мэдлэгийн хүрээг улам борогшсон охид хөвгүүд машинаас өргөтгөв гэв. буулаа.-Тэдний царайнд ажлын хүн- Хашаажуулагчдын анхны цувааг дэд алжааж ядарсан шинж огтхон ч хүлээн авах ёслол дээр МХЗЭ-ийн үгүй. Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Нийслэлийн 5, 11, 28 дугаар 4. хүрэнжан пнонер сурагчдын хө- дунд даас говь нв агт ха- дөлмөрийн ахдам амжилтыг сай- шаажуулах 4 Энма мордсон яр дүгээр шаан дүгнэж, нийслэлийн 28 дугаар ангийн сурагчдыг хүлээн авах нийс- ДУНД сургуулийн сурагч ХЗЭ-ийн үү лэлийн пионер сурагчдын цуглаан РИЙН нарийн бичгийн дарга Лхасү- дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн РЭНГ Монголын Пионерийн Төв Зөв- бичгийн дарга Д. Сүрэнжав, Улаан- ЛӨЛИЙйн шийдвэрээр БНА Герман ул- баатар хотын пионерийн зөвлөлийн б4д амруулах болсныг мэдэгдэв. дарга П. Нүдэнхүү нар үг хэлж ха Хашаажуулагч санд найз нартаа шаажуулагчдыг төлөөлж, нийслэлийн нийслэлийн пионер «сурагчдын 19- 5 дугаар дунд сургуулийн захирал Баатар, 28 дугаар дунд сургуулийн сурагч Лхасүрэн болон бусад су- рагч үг хэллээ. Сурагч Лхасүрэн хэлэхдээ: -- Сурагч бид энхрий хайрт на- мынхаа шийдвэрийг биелүүлэх үйл- сэд гар бие оролцон хүч чадлаа 30- риулахаар өөрсдийн үе тэнгийн охид хөвгүүдээ уриалан дуудаж хашаажуу лах анхныхаа аянд гарсан юм. Бид Дундговь аймгийн Хулд су? мын «Талын цэцэг» нэгдлийн Ц4- гаан чулуу бригадад очиж 2 бригад болон бүгд 400 бог малын багтаамж тай дулаалгатай хашаа 6,200 бодын багтаамжтай дулаалгатай хашаа нэ- гийг барьж авсан үүргээ 230 хувнар биелүүлэн улсдаа 168480 төгрөгийн ашигтай ажил хийлээ, Манай хашаажуулах анхны аяны-! хан нийт 26 хашаа барьж улсдаа 616344 төгрөгийн ажил . хийсэн би- лээ. Бид ажиллахын зэрэгцээ амрах сурахыг хослуулан, Хулдын брига- дын хүүхдүүдтэй 20 км-ийн явган ая зал 2 удаа зохнож, сурталчлах самбар лөөлөгчид алаг цэцгийн баглаа барив Сурагч Лхасүрэн хашааж сонирхуулж байгаа нь са Гавриловна «Маричёв чи яагаад баттай тав авдаггүй, гурав хүртэл авдаг юм бэ» гэж гайхан асуужээ. -- Од багийнхны ахлагчаар тавнх гэхэд чи татгалзсан гэдэг үнэн үү? гэж би асуув. Тиймээ, үнэн гэж Володя Ма- ричёв хэлснээ би тэргүүний сайн сурагч болж чадаагүй байж яаж удир дагч болж чадах юм бэ? гэв. Володя өөртөө тун няхуур ханд- даг хүүхэд. Түүний сайн юм бүхний талаар дүү Валерик нь надад ярьсан юм. Володя янз бүрийн шувууд, араатан амьтанд их хайртайгаас гад- на түүний байшингийн тагтан дээр шувуу хооллох зуушны газар байна, Зураач Николай Николаевич Жу- ков, Володя Ульяновын бага ахуй ца гийн хотын байдлыг зурахаар Улья- новск хотод ирэхэд нь түүн дээр Маричёвыг ирүүлжээ, «Алилхан» юм тэж зураач бодлогошрон хэлээд, Во лодяг цэцэрлэгт суулгаад түүнийг зурсан гэнэ. Владимир Ульяновын сурч байсан Леннний нэрэмжит сургуульд ямар хүүхдүүд суралцдагийг хайж эхэлсэн билээ. Володл Каменский ес дүгээр ангид сурдаг. “Сурруулийнхаа харайлтын Г.өрипиешелеэт |) УЛЬЯНОВСК ХОТЫН ВОЛОДЯ НАР шилдэг х үхдүүдийн нэг бөгөөд тав- дугаар анин эрэгтэй хүүхдийг.дас галжуулдаг. Ангидаа тэр төлөв зан- тай үнэнч гэгдэнэ. Нэг удаа түүний хоёр нөхрийг сахилга бат алдлаа гэж комсомолоос хөөх болоход «Хөөж хэ рэггүй, эдэнд бид итгэл хүлээлгэе» гэж. анх түрүүн нөхдөө хамгаалан Володя үг хэлжээ. Засрашгүй хүн гэж огт байхгүй гэж Володягийн үздэг нь тү мэн зөв юм. Бас Володя Стурман гэж. нэг жаал хүү бий. Стурман бүр ес дүгээр ангийн түмэн бодисын хнчээ- лийг мэддэг гэж Володя Езерский на дад ярьсан юм. Энэ хоёр Володя нх найз хүүхдүүд юм. Тэд, хамтран өө. рийн орноор аялал хийдэг юм. Одоо хондоо газрын зураг дээр шүү дээ. Дэлхийн байдлын тоглоомоор тоглоц, гООДдОГ ЮМ. Ер нь Ульяновскийн хүүхдүүд тун няцашгүй зоригтон хүмүүс. Ялангу- яа Лениний нэрэмжит сургуульд су- ралцаад, Лениний музейн зөвлөлд ажилладаг хүүхдүүд бүрч онцгой юм. Володя Ульяновын бага насны тухай эртний Симбирск хотын музей мате рналуудыг цуглуулангаа л музейд ав- чирцгаана. Та парт би бас нэг сониуч хүүх- дийн тухай ярья, - Сургуулийнхаа байгалийн кабине- тад зориулсан чихмэл хийж байдаг тэр хүүхэд бол үнэхээр сониуч хүү- хэд юм. Тэгэхдээ намайг эмээлгэх нэг зүйл бол тэр хүү, Володя биш, харин гвургадугаар ангийн сурагч Лё. ша Сытин юм Ер нь Ульяневскийд Лёша мэт сайн багачуул Миша, Коля бас Наташа, Света, Галя гээд л зөн дөө бий. Лениний өлгий Ульяновск хотод ийм л сайн хүүхдүүд амьдардаг юм. Энд эрэгтэй хүүхдийн хамгийн дур- тай нэр бол Володя юм. Орчуулсап С. НАНСАЛ (Архангай аймгийн багшийн | сургуулийн багш) Уулалтын үед хийсэн тэмдэглэлээ найзууддаа П 0 1) , : ХАШААН ДЭЭР ХИЙСЭН СУРВАЛЖЛАГА й Й ! Говь нутгийн тэпүүн талаар өөр цэг хүү ярианд оролцож 6 Тоос татуулан давхисаар Аман ус -- Дорноговь аймгийн “Өргөн Й шЭвДЭгЭЦЭР УмЦ2 очиход ши сумын за нэгдэл чипь манай хо буй хашаа харагдав. тын шеф юм шүү! гэж. то лж 4 Ойртон очвол тал талд нь хүүх- өглөө. иг до 9 дүүд элс, цемент хутган зуурч за 6 рим нь зөөж нэг хэсэг нь барь т- Та нар олуулаа ирсэн үү? 4 сан саравчныхаа дээвэр, ханыг -- Есдүгээр ангийн 87 сурагч ) шавж үзэгдэнэ. Хүүхдүүд дээр Чрсэн, Й 53 мэнд усаа мэдэлцээд т-- Хэдэн хашаа барьж байна Й -- Та нар хаанаас ирсэн | би даа? 4 лээ! гэхэд говийн наранд ган- -- Бид 14 хоногт Зүүн бу , даж оорлосон царайтай цэгэн лан, Аман Уус гэдэг хоёр газарт 4 хүү инээмсэглэн, 500--600 “бог малын багтаамж Й -- Бид.Налайх хотын 10 жи ТАЙ хоёр хашаа барьж байна гэж. 5 лийнсдунд сургуулнас ирж: ха Хариулж билээ. Бид биазууЛЭн 6 шаа барьж байгаа юм аа! гэхэд барьсан хашааг үзлээ. : бэлххэхээхххххэээхаххалхахххуаа Хүүхдийн бригадыг удирдаж яваа багш Цэвгээ -- Манай хүүхдүүд тун сайн ажиллаж байгаа шүү! Бид 2 ха шаа барьж нэгдлийн комисст хүлээлгэж өгөөд буцах юм. Сүүл чийн маань энэ хашаа оройхон Дуусна. Зүүн буланд барьсан анхныхаа хашааг бодвол үзэмж, чанараар ч илүү аятайхан болж ажилд 9--ийн. «Б» ан. жОЛСН бүр ч сайн ажиллаа сан юм. «Шинэ амьдрал» Заррлэнс,. лын уудам бэлчээрт энэ жил нээргбоссон 13 хашааны 9-ыг “уурхайчдын үр ач нар ийнхүү. бос гож өгсөн билээ. : Пс Хий с Нал хулс КАа эзэн гийн сурагч Ганхуяг, Тэ рбиш, Сарантуяа, 9--ийд «А» ангийн. Лхагвадорж, Чулуунбаатар, Бям, НЭГДЛИЙН, ма. нэээээээээээээээээээээээээээээээээээээээдэээээээээээээээЭ С лальлальлальлальльлальсалэ 1 ЭР 2 жээ. халэлэлллаллслэ жэл сьльс Елх ХҮҮХДҮҮДЭЭ! ТА БАЙНА УУ? ДӨЧИН ЗУРГААН ЗАМНАЛТАЙ АРДЫН АРМИЙН ТӨВ “УЛААН ОД» СОНИН, БЯЦХАН УНШИГЧ ЗҮХ БЭЛТГЭН ГАРГАЛАА. ГУЧИН, ЖИЛИЙН ӨМНӨ ХАЛХЫН ГОЛД НАРЫН ӨНӨӨГИЙН САЙН САЙХАН ТӨЛӨӨ ТУЛАЛДАЖ ЯВСАН МОНГОЛ--ЗӨВЛӨЛ ТИЙН ДАЙЧДЫН ГАВЬЯАГ ХЭЗЭЭД ДУРСАЖ ХҮНДЭТГЭЖ БАЙГААРАЙ. ТЭД, БҮХЭН ТАВТАЙ АМАРЧ НИЙГ ХАЛХЫН ГОЛЫН БААТАРЛАГ ЯЛАЛТ ТАЙ ТАНИЛЦУУЛАХ ЗОРИЛГООР НЭГ НАРЫН ТӨЛӨӨ АМЬ НАС, АРИУН. ЦУ : ЖИЛИЙН ДАЙЧИН ХАЙРЛАЛГҮЙ ТУЛАЛДСАН. ЮМ.ШҮХ” ДЭЭ. ХЭВЛЭЛ ХАЛХЫН ГОЛЫН ЯЛАЛТЫН 80. 3КИЛИЙН ОЙ / ТА 8 ДУГААР САРЫН 20-НД БОЛНО... : НҮҮР г2152 : 577 4 тАО 4 : БҮХНИЙ Ээ» : “338 Ч СОНИНЫ , САНАН , ТА зөвлөл. Хээээээээлсэлээсээсээлсэсэлсээсээсалаллалальсллалалалалалелелаллалалалалалалалалслсслалалсталсэ ХЭСӨЛСЛӨЛСҮЛСЛСЛСЛСллӨлАлчылсллӨлалаллллл ТА БҮХНИЙ ДУУРИАХ БААТРУУД Эх орны маань зүүн хил дээр Хал- хын гол мэлтэлзэн урсана. Тэнд японы өдүүлсэн дайн болоод 30 жил болж байна. Тэд 100 гаруй мянган цэрэгтэй бас их бэлтгэлтэй байж билээ, Монгол эх орныг өмгөөлөн хамгаалж, монгол зөвлөлтийн дайчид мөр зэрэгцэн тулалд лаа. Хамгийн эхлээд Сүмбэрийн заста вынхан тулалдаанд орж Японд цохилт өгч эхэлсэн юм, Тэр заставыг удирдаж байсан Пунцагийн Чогдон байна, Чог- донгийн заставынхан бараг 270 шахам хоног дайсантай тулалдаж гавьяат үйлс бүтээсэн юм, Тийм учраас застав нь бүх дайчидтайгаа хамт одонгоор шаг нагдаж, одонт застав гэж манай түүхэнд БҮРЭЭЧИН «Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгж мийн зохиолч Бирваа» гэхээр хүүхдүүд та нар андахгүй мэднэ. Хүүхэд та на рын тэр танил чинь багаасаа хөгжим их сонирхож явсаар цэргийн албаныг хөг- жимтэйгээ хамт хааж, Халхын голд хөг жимтэйгэЭ хамт байлдаж явсан дайчин эр юм. Харийн дайсан Япон, Халхын голоор довтолж байсан 1939 онд Бир ваа 6 дугаар дивизийн хөгжмийн са лаанд байлдагч байжээ. 1939 оны 5 дугаар сарын дундуурхи нэг өдөр байлдагч Мэндээ, |Норовсам буу бид гурвыг дивизийн-штабт дууд сан юм. Энэ үеэс би дивизийн штабын бүрээч болсон гэж Бирваа яриагаа эх лэв. Бирваа нөхдийнхөө хамт «Байл оржээ. Одоо тэр заставын хилчид эх ор ныхоо дархан хилийг сэрэмжлэн зогс- соор байна. 1939 оны 5 дугаар сараас эхлээд Япон, гол хүчээрээ довтолж түүний эс- рэг Монгол Зөвлөлтийн том том нэгтгэл ангиуд байлдаанд орлоо. Монгол Зөв- «лөлтийн дайчдыг одоо Зөвлөлт Холбоот Улсын маршал Г. К. Жуков, БНМАУ- ын маршал Х.Чойбалсан түүний ор-. логч: Ж, Лхагвасүрэн билээ. Энэ их хүнд ширүүн тулалдааны тал- барт дэслэгч Дандар болон түүний ко- мандалсан 17 дугаар морьт хороо, пуле мётчнн Олзвой, Самдан, улс төрийн замд нааш цааш хөндлөн гулд машины зам үнэхээр толгой байв. нар командалж тарсан эргэмээр , Бирваа шөнийн харанхуй, замыг бар тааг үл хайхран ганцхан даргынхаа ту- шаалыг биелүүлэх чин эрмэлзэлд хот лөгдөн явсаар холбоо барих чухал үүрэг гүйцэтгэжээ, Халхын голын байлдааны бараг эх- нээс нь дуусах хүртэл явсан Г. Бирваа энэ мэт олон чухал үүраг гүйцэтгэжээ. 2 Т. МИЖИДДОРЖ АллалЛАААЛЛАЛДВЛАЛЛААААДААЛЛАС ДЭЛГЭР АХ Талын бургас шиг аруу таруу сахал- даанд» гэсэн анхны дохио өгч бүхэл бү тай, манай хойт энгэрийн сархиаг шиг тэн дивизийг хөдөлгөжээ. Зургадугаар морьт дивиз 2 хоног нойргүй явж Халхын голд хүрчээ. 5 ду гаар сарын 28-ны өглөө үүрээр байл дагч Бирваа морьдоо услаад дивизийн штаб тийш ирж явтал буу пижигнэн хү мүүс хашгачин бөөн шуугиан үймээн болжээ. 4 Бирваа бушуухан давхиад штабт ирэ: хэд дайсан бүсэлчихсэн байлаа. Монгол 4 Ардын Хувьсгалт Цэргийн дайчин Бир, ваа дайсны бүслэлтээс үл шантран дов бгүн үрчлээт нүүртэй минь адилхан санагдана, ! 5орохгүй, харин” Халхын голд байлдаж энэ хүн Хүүхдүүд юун түрүү л түүний сэлэм далайгаад давхиж яваа морьтой хүнтэй «одонг» сонирхоно. Миний хувьд гэвэл аав маань ийм «одонтой» болохоор нэг их санаанд явсан түүхий нь сонсохсон гэж боддог байлаа. Дэлгэр ах тэр тухайгаа бидэнд ярьж бөгсєөн юм. Бидний, эргэн тойрон бөөн бургас, зөө лөн салхинаа шуугин, голын ус харгна- тан урсана. Дэлгэр ах голын хөвөөнд бодлогоширон суужээ. Голын ус, зөөлөн шуугих бургас түүнд ямар нэгэн юм хэ- толгон ирж дарга нартаа морийг нь зал дээд байгаа юм шиг санагдана. туулан үүргээ биелүүлжээ, Энэ өдрийн 4 ширүүн тулалдаанд байлдагч Бирваа бү рөэгээ үүрээд винтовын мэргэн галаар, Дэлгэр ах, Ж -- Хүү мннь! чн наашаа суу! Дайн муухай юу гэж надаас асуугаад на-- майг юу гэхнэв гэсэн шиг миний нүүр дайсантай тулалдаж Японы самурай на- (өөд ширтэв. рыг цохилцсоор бүслэлтээс гарсан юм. Бирваа үүнээс хойш дивизийн штабт морин холбоочин, ар талд чухал үүрэг гүйцэтгэхээр томилогдон өдөр шөнийг ялгалгүй ажиллаж явжээ. Халхын г0-4 лын байлдаанд байлдагч Бирваа олон Удаа чухал үүрэг гүйцэтгэсэн ажээ. Нэг шөнө Бирвааг дарга нь дуудаж давшиж яваа 17 дугаар хорооны штабтай холбоо бариулахаар явуулжээ. Хав харанхуй шөнө дайны талбарт холбоо залгуулах гэдэг тийм Ч. хялбар ажил биш байлаа. Цаанадаж дайсан ма- найхныг буудаж байгаа, наанадаж явах -- Муухай! Дайн хэрэггүй! -- Тийм ээ! хэрэггүй. Харин тэгэхдээ хэрэгтэй цаг тохиолдоход хэн ч . тэсэн эх орныхоо төлөв байлдах хэрэгтэй. Бидний эцэг өвгөд ч арнун цусаараа л аз жаргалаа хамгаалан тэмцэж явлаа, Дэлгэр ах уг нь Архангай аймгийн Их тамир сумын хүн. Түүнний бага нас унага дааганы нуруу, хурдан морьны үсэргээн дунд өнгөрчээ. Цэрэгт ирээд хоёр жил жагсаалын цэрэг явж дараа нь цэргийн ерөнхий сургуулийн сурагч болоод төгсдөг жил нь Халхын ГОЛЫН-Ттийг сэтлэх тушаал ирэв. Байлдаан эхлэхээс Тамсагийн 6 дугаар дунд хуяг- байлдаан болжээ, хоёрхон сарын өмнө дивизийн хуягт дивизноны УАААААААААЛ аавтай " удирдагч Жүгдэрнамжил, Хасбаатар, ба тарейн дарга Төрхүү, сумангийн дарга Баадай, Экээ, Хорлоо, Шарав, хуягтын дарга Хаянхярваа, хилчин Чогдон, Жам баа, Гаасүрэн, “Төмөрбаатар Нанзад, Гуулин, Зөвлөлтийн алдарт хүмүүс Г. К. Жуков (одоо Зөвлөлт Холбоот Ул сын маршал, ЗХУ-ын (4 удаагийн баа- тар) Халхын голын домогт баатар М. П. Яковлев (танкийн бригадын дарга) Ремнзов (149 дүгээр хорооны дарга) И. И. Федюнинский (0Доо Зөвлөлт Хол боот Улсын баатар, армийн генерал) Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар дэс- лэгч генерал И. М, Афонин зэрэг эрэл- хэг хөвгүүд мөнхөд дурсагдах баатар гавьяа байгуулсан билээ. Халхын голын районоор халдан дов- толсон Японы түрэмгийлэгчид 65 мян ган цэргээ гарзадсаны дотроос 25 мян- га нь алагджээ. Монгол Зөвлөлтийн дайчдын дотроос олон сайхан аав ах нар маань эх орон, эрх жаргал, эцэг эх, үр хүүхэд та нарынхаа төлөө тулал даж амь насаа зориулан ялалт байгуул сан юм, Монгол Зөвлөлтийн дайчдын хамтар- сан ялалтын үр дүнд манай эх орон тайван сайхан, хүүхэд дүү нар та бүгд минь аз жаргалтай сургуулилаж, эх орныхоо ирээдүйг догцлуулагч иргэд болон өсөж байна. Хүүхдүүд ээ! Халхын гол дахь ту- лалдааны эрэлхэг дайчид та бүхний да- ган дуурнах бахдам хүмүүс мөн, Ж, ЯДМАА «Улаан од» сонины хариуцлагатай эрхлэгч үллллдААДАЛАААХ2 тын сумангийн даргаар очиж байхдаа Дэлгэр гуай дайн болох юм гэж ер зүү- дэлсэнгүй, Гэсэн ч дайн гарчээ, Японууд манай дархан хил хязгаарт дайран дов- толжээ. Дэлгэр ах бүсээ чанга бүсэлж эмээлт морь шигээ эзэгнэсэн хуягтдаа бат сууж, эх орныхоо төлөө тулалдаанд орлоо. Тавдугаар сарын 28-ны тулалдаан боллоо. Дивизийн штаб дайсанд бүслэг- дэв. Хуягт дивизионд дайсны бүслэл-- Амгалан тэнгэр бүүдийж, газар тэр алараа хар бараан сүүдэрт автжээ, Бас аянга цахилгаан мэт их бага буун дуу ГАВЬЯАТ ШАГДАР 1939 оны 5 дугаар сараас эхлэн Японы имперниалистууд Халхын гол Дархан уул, Хулд уулуудаар агаарын болон техник, морин ангийн ихээхэн хүчээр удаа дараа дайрч, тус улсын дархан хил хязгаарт халдан довтло ход Хөвсгөл аймгийн Цагаан уул су мын Шагдар эх оронч Чогдон дарга тай заставт алба хааж байжээ. Шагдар хэзээний мэргэн буудагч учир чухал үүргийг удаа дараа га рамгай гүйцэтгэжээ. Нэг удаа саму- рийн нэг офицер хэд хэдэн самурайг устгажээ. Бас бүрэн зэвсэг бүхий япо ны фронтын холбоочин 4 хүнтэй халз тулгаран гуравы нь. устгаж, амьдаар олзолжээ. Шагдар ийнхүү эх орон, ард түм нийхээ төлөө Удаа дараа гавьяа бай гуулсан учир 1939 оны 10 дугаар са рын 17-нд Улсын Бага Хурлын Тэр гүүлэгчдийн 1114 дүгээр тогтоолоор Байлдааны гавьяаны 1 дүгээр зэр гийн одонгоор шагнагджээ. Тэр ца гаас хойш олон он өнгөрлөө. Шагдар өнөө 60 шахжээ. Нутгийнхан нь. түү нийг гавьяат Шагдар гэж хүндэтгэн нэрлэх бөгөөд тэр нэгдлийнхээ төл лөх хонь хариуцан маллаж ялалтын хаа ойг хөдөлмөр бүтээлийн өндөр дүнтэй угтаж байна. Жж.ОЛДОХх нэгийг аалаааааалдалллал ндл длэчнлЭлЭэ23 нүрэглэхэд газар тэнгэр доргин чичрэнэ. Дэлгэрийн суман, дайсны мөндөр шиг суман доогуур атаклан бүслэлтийг сэт татан гарав, Маргааш нь Халхын голын гүүрийг яаралтай эзлэх шинэ тушаал ирлээ. Сумангийн" дарга Дэлгэр 5 хуягт аваад Халхын голын гүүр лүү хөдлөв, Нойр хоолгүй утаа: шороонд явснаас Дэлгэрийн нүд улайж бөлцийжээ. Дэл- гэр, хуягтынхаа памхгаар, тоос босгоп одсон холбооны хуягтаа харж явтал цаа- дуул нь төдхөн эргээд ирэв. Шивэртийн жалга уруудаад тавь, жа- ран машинтай дайсны цуваа ирж явна гэсэн мэдээ авмагц хүч тэнцвэргүй ту- лалдаан болохоос ер айсангүй, дайсныг хүч задлахаас өмнө угтан очиж галлаж гарлаа. Юун түрүү машин дээрх их буунуудыг устгаж амжив, Дайсан шоргоолж шиг тал тал тийш үймэлдсэн боловч хуягтын мэргэн га-- лаас гарч чадсангүй. Дэлгэр өөрөө хөн- гөн пулемётаараа галлаж байлдагч Ер- нэт хүнд пулемётоор буудаж байлаа. Жалга уруудаж нрсэн тавь жаран машин хүчнээс юу ч үлдсэнгүй, Шатах нь шатаж, үхэх нь үхэж ёстой үнсэн товрог болжээ. Нэг машин 25-30 хүнтэй гээд бодоход тэр цуваанд 1800-аад хүн явсан байх нь,.. Тэндээс шууд Халхын голын гүүрийг эзэлж байлдааны үүргээ биелүүлэв. Голын эргээс бид орой болсон хойно буцаж явлаа. Бургасан шугуй намуухан шуугиж, голын ус харгиатан урссаар байна. Халхын голд одоо ийм л намуу- хан сайхан байгаадаа гэж бодогдоно. Дэлгэр ахын энгэрт олон олон тулал-- даанд гавьяа байгуулсны нь илэрхий- лэл болсон байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон гялалзан харагдана, Энэ бол тэр үеийн хамгийн дээд зэргийн одон, бараг блатар болох шахуу хүнд өг- дөг байсан одон юм даа, ДА. ДАМДИНДОРЖ Ч дугаар сарын 11: Сүх баатарын талбайд болсон баярын парад: жагсаал дууссан дараагаас -эхлэн наадамчид баярын гоёлоор "| чимэглэсэн Төв цэйгэлдэх | хүрээлэнгийн зүг цувж 5 байв. . : Л 14 цаг болоход Төв цэн- 7 тэядэх хүрээлэнд наадам- с чид суудлаа эзэлжээ. БНМАУ--ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга нөхөр Ж.Самбуу Ар дын хувьсгалын СҮН лийн ойн баяр нээж үг хэлэв. Нөхөр Ж. Самбуу сэн | үгэндээ: 3 лө хэл Монголын ЭВр наадмыг дага манан орны дөлмөрчдийн баатарлаг хө- дөлмөр, аугаа-нх ЗХУ бо лон социалист хамтын йө- хөрлөлийн орнуудтай тог- тоосон ах дүүгийн най- рамдал, бүх талын хамтын ажиллагааны үр дүн мөн. Өнөө жилийн манай үн- дэсний их баяр наадам В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг манай хөдөлмөрчид хө дөлмөр соёлын өрнүүн их амжилтаар угтахаар 830-- риг төгөлдөр хөдөлмөрлөж байгаа түүхэн чухал. үед Өсвөрийн бөхчүүдийн уралдаанд түрүүлсэн улсын хар- цага Г.ЭРДЭНЭБАТ Гэрэл зургуудыг ард түмэн үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнол цэ цэглэл мандлын саруул за мыг нээж .Өөгсөн Ардын кувьсгалынхаа 48 жилийн ойг улс төрийн өндөр идэвх хөдөлмөрийн сайхан ам- шсилтаар ёс төртэй угтан тэмдэглэж байна. Өнөөдөр монголын ард түмэн «-соцнализм бүрэн байгуулах замаар итгэл төгс замнаж улс түмний эйк тайван, ардчилал, с0- ёвиалнзмын төлөө мятарш- гүй тэмцэж байна. Ард гиүгций олсон энэ нх ололт "бол? МАХН--ын маркснст-| шан 3 хэргэм уээд 204 “даян, Ц. САМДАН. тохиолдож байгаа нь бид бүхний урам зоригийг улам бадруулж байна гэлээ, Нөхөр Ж. Самбуу баяр наадмын ажиллагааг нээс ний дараа хөгжимд БНМ АУ--ын төрийн дуулал эг- шиглэж, төрийн далбаа өн- дөрт мандав. БӨХ Ардын хувьсгалын 48 жилийн ойн баяр наадамд БНМАУ--ын даяар дуур- сах, далай даян, олныг баясуулагч, түмнээс төгөл- дөр дархан аварга Түвдэн- дорж, бууршгүй хүчит да- дархан аварга “Батсуурь, харьшгүй -30-- нийт КӨ . аварга. Дам- дин дархан аварга Мїөнх- бат, үнэн гарамгай хүчит аварга Цэрэн, аварга Баян мөнх, нарын .зэрэг 512 бөх, улсын харцага Эрдэнэ бат, Борхүү нарын сэрэг өсвөрийн 83 бөх барилдав. заяа ЯГ. Дэмүүл түрүүлж да- пар" дуурсах ай даян дар- зүү аварга Дд. длмдин үзүүр- гэв, СУР Кусьс,слын 48 баяр наадмаар вэ чө ригт дархан Ардын зин онн үндэсний сурын тэм лов. | Эрэгтэйчүүдийн сурын хар заанд дөчин сум тавьснаас улсын мэргэн харваач Д. Дэлгэржав:26 онож түрү лэв. . ? : Эмэгтэйчүүдийн -сурын харваанд:--19 тамирчин оролцож «Хөдөлмөр» ний гэмлэгийн Ш. Лхагвасүрэн түрүүлэв. Өсвөрийн сурчдын тэм- мер 311 хүүхэд, оролцс ноос авто тээврийн нэгдү гээр баазын жолооч Дөр- вөдийн гурван настай хүү Баттулга хорин сум тавьж. 12 онож нэгдүгээрт орлоо. Энэ хүү долдугаар сарын 13--нд дөрвөн ,насныхаа ойд хүрэх ажээ, Дараахь байрт нь Ц. Батбаяр ор- лоо. ХУРДАН МОРЬ Азрага. Ардын хувьсга- лын 48 жилийн ойн баяр наадамд 195 азрага урал дав. Энэ 195 азрагын тү рүүнд Төв аймгийн Баян цогтын сангийн аж ахуйг ажилчин Л. Цэнддоржийн зандан хүрэн азрага дав- хиж ирлээ. Аман хүзүүнд нь мөн аймгийн Сэргэлэн сумын «Авдархангай» нэгд лийн Д. Дашийн саарал,гу- равт нь мөн нэгдлийн Дам дины хүрэн, дараа нь Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нэгдлийн Ж. Найдангийн хүрэн орж, мөн сумын Гэ сэрваанийн зээрд азрага айрагдав. Их насны морь. Их нас ны 417 морь уралдаж 189-өөр тасалж барилаа. Айрагдсан тавын нэгэнд Төв аймгийн Баянцагаан сумын «Өрнөх амьдрал» нэгдлийн гишүүн Ганжуу- рын Сундуйн шарга тү- рүүлэв. Хоёрт мөн аймгийн Сэргэлэн сумын «Авдар- хангай» нэгдлийн Падын Ёндонжамцын хүрэн, -гу- равт, Борнуурын сангийн аж ахуйн үхэрчин М. Саяий-Нямбуугийн хонгор ирэв. Соёолон энэ насны 271 морь уралдаж, 71-ээр та8- салж барив. Айргийн та- вын нэгд Төв аймгийн Бор- нуурын сангийн аж ахуйн үхэрчин А. Балжиннямын хул соёолон, хоёрт Морин тойруулгын газрын хүрэн, гуравт Төв аймгийн Баян- цогтын сангийн аж ахуйн ажилтан А.. Гочоогийн зээрд ирэв. с.Хязаалан, Их мад, 191 хязаалан морь давхиж. “чий Их наадамд ,| 6З-аар . тавалж- Ё барив. Төв аймгийн Бориуурын сангийн. аж ахуйн ажил- “707, ГТэндэнжамцын адуун сүргийн нэртэй хур дны нэг бараан бор хязаа- лан гараанаасаа түрүүлж барианы газар ирэн иртлээ бусдаасаа: бараг 30-40 м зайд тасран түрүүллээ, Шүдлэн. Энэ насанд 221 хүрч мордоод 71-ээр тасалж барив. Айргийн та вын нэгдүгээрт Төв айм гийн 7Каргалантын саниийн аж ахуйн ажилчин Д. Чой жамцын хээр түрүүлэв. "Даага. Их наадмын урал дааны хурдан хөлгийн от- гон морь--даага 170 хүрч 56-гаар тасалж барив. Ай- рагдсан тавын нэгдүгээрт Төв аймгийн Баянцагаан су мын Ж. Өлзийбаярын сар- тай хүрэн даага түрүүл- лээ. БИЕИНН ТАМИР СпОРТ Ардын хувьсгалын ойн баярын хөл ,хөгжөөнд улам сүр нэмэн, баясан цэнгэгч олны анхаарлыг татсан би- еийн тамирын төрөл бү: рийн уралдаан, тэмцээн нийслэлийн төв болоп бага цэнгэлдэх хүрээлэнд болж 600 шахам тамирчин охид, хөвгүүд хүч тамир, ур дү-. 0вё оо самбаагаа сорьж эхэллээ. Хүнд, хөнгөн атле тицийн хорь шахам төр- лийн уралдаан тэмцээн болж эхний өдрийн байд- лаар эрэгтэйчүүдийн 100 метрийн гүйлтэд Улсын их 8 : Хурдан хөлгийн дуудуулав. сургуулийн тамирчин Ой- мандах, БНМАУ-ын спор- тын мастерын зэргийг хан галаа. Эмэгтэйчүүдийн 100 метрийн гүйлтэд Ул- сын багшийн дээд сургуу- лийн тамирчин Лхагва тү- рүүлж улсын рекорд ам- жилтыг давтав. Эрэгтэйчүүдийн 400 метр, 1500 метрийн урал даанд «Алдар» нийгэмлэ- гийн тамирчин Зэсбат, Чу луунбаатар нар түрүүлж, эмэгтэйчүүдийн 400 мет- рийн уралдаанд Улсын баг- шийн дээд сургуулийн та- мирчин Алдааниш тэргүүн байр эзлэв. “Эрэгтэйчүү- дийн 110 метрийн халхалт тай гүйлтийн эхний гурван байранд Улсын багшийн дээд сургуулийн тамирчин Гунгаа, «Замчин» нийгэм- лэгийн тамирчин Лхагвасү- рэн, «хоршоолол» нийгэм- лэгийн тамирчин Дорж нар оров, Эрэгтэйчүүдийн зээ- манлай түмэн рилгачин» , нийгэмлэгийн тамирчин Хасбаатар, Дон- гор, Даш нар тэргүүн байр. эзлэв. Эмэгтэйчүүдийн 80 метрийн уралдаанд «Хор- шоолол» нийгэмлэгийн та- мирчин Сэрчмаа нэгдүгээр байр, «Хөдөлмөр» нингэм- лэгийн тамирчин Цэцэгээ хоёрдугаар байр эзлэв. Урт, өндрийн харайлт, бөө рөнцөг түлхэлт, жад ши- дэлтийн тэмцээнд улсын Фагшийн дээд сургууль, «Хөдөлмөр», «Хоршоо- лол» «Барилгачин» .ний- гэмлэгүүдийн тамирчин Нямсүрэн, Хишигт, (Нам- жилмаа, Пүрэвсүрэн нар тэргүүн байр эзэллээ, Эрэгтэйчүүдийн 200 мет рийн уралдаанд «Алдар» нийгэмлэгийн тамирчин Амарсанаа түрүүлж, 4х100 метрийн буухиа уралдаанд улсын багшийн дээд сур- гуулийн тамирчин Алдаа- ниш ахлагчтай эмэгтэйчүү “дийн улсын шигшээ баг өх ний байр эзлэв. Волейбо- лын тэмцээнд «Алдар» ний гэмлэгийн-тамирчин Дэмбэ рэлсайхан ахлагчтай эрэг- тэйчүүдийн “баг хожиж, «Хоршоолол» нийгэмлэ- гийн Дангаа ахлагчтай баг удаахь байр эзлэв. ШҮХЭРЧИД Б Их наадмын анхны өдөр Буянт ухаад шүхэрчдийн үзүүлэх. тоглолт боллоо. Цэлмэг хөх тэнгэрт «АН-2» онгоцууд нисэн гарч ир- лээ, Эхний: ээлжинд мян- ог) 2222 эх асрын өмнө цолоо ган метрийн өндрөөс 27 шүхэрчин «цэгт» ,/йрхож буух тоглолт үзүүлэв. За- луу шүхэрч Ганбат буух цэгээсээ 18,7 м зайд бууж тэргүүн байр эзлэв, Бат- тулга 19, эмэгтэй шүхэрч Батжаргал 28,5 м зайд бууж дараахь байрыг эз- лэв. г5 Бас 1600 метрийн өнд- рөөс хоёр шүхэрч буулаа. Буух цэгээсээ есхөн м зайд амжилттай буусан багш залуу Хадбаатар энэ. өдрийн шүхэрчдийн тэм- цээний тэргүүн нь болов. 23100 метрийн өндрөөс буусан багш Лхамсүрэн хэ дийгээр буух цэгээсээ ялин түй зайдуу буусан авч спортын техникийн хувьд гойд сайн болсонд нь наа дамчнд ихэ таларх байв. 3 537 Ийнхүү улс хувьсгалын 48 жилийн ойн баяр наа- дам ёслол төгөлдөр амжилт тай сайхан болж өнгөрлөө. 20520. СЭСМЭЭ. 27 Карирлагатай эрхлэгч | Ж, ШАГДАВ.. . ӨӨ 444441251 УХБАКЛАРЫН тэРэйжиТ 10816238: “Дуонгийн Майгавладгын, ТӨВ Г-. 7- Зөвлөлийн сонс Намаас сүүлийн жилүүдэд мэргэ жилтэй залуу ажилчдаар үйлдвэрийг хангах зорилгоор олон арван техник мэргэжлийн сургууль байгууллаа. . “Мянга мянган пионер сурагч чех ник мэргэжлийн сургуульд суралцаж үйлдвэр, барилга, хөдөө аж ахуйн тө рөл бүрийн мэргэжил эзэмшиж, хө дөлмөрийн талбарт алдраа мандуулиш байна. Нийслэл хотын цэлгэр сайхан гу дамшаар баяр хөөртэй алхалж ян сан хоёр охин ингэж ярилцав. т Оюунаа! Хараач хоёрхон жин нийн өмнө биднийг сургуульд ороход хоосон байсан энэ газар есөн давхар барилга боссон байк юм. --Нээрээ сайхан байна шүү. Бид ч гэсэн хэдхэн хоногийн дараа сур гуулиа төгсгөөд, ийм сайхан барилга “Фарьдаг барилгачид болио доо . Гэв. Энэ хоёр охин бол “техник мэргэж нийн сургууль төгсөн: байгаа манай орны зуу зуун мэргэжилтэй залуу ажилчдын хэвэг билээ. Эд, хоёрхон жилийн өмнө. хүзүүн цээ пионерийн аранзал улаан бүчээ намируулж, улаан бүчнийхэз дэр вэлт шиг, дэврүүн хүсэл зоригоор цал гиж явсан охид юм. 5 “Өнөөдөр эд шинэ хох цогцлон бай- сал -» Девочкн, работайте честнө Рабо- тайте аккуургтно!-гэх Данара Марковна- гийн шингэн дуу будагчин охидын ЧИХ» нээ сонсогдох шиг болно. Багсаа гаргаа барих бүр Цэрэндулам охины сэтгэлд төрсөн эгчээс өөрцгүй хазайхад түшиж халамжлан сургамжилж байсан хайрт багш орос мастер эмэгтэйн нь дүр буу- на. : -- АДьяа, найз аа цонхны дотор та лын хүрээг.нэг үеэр биш хоёр үеэр буд даг шүү дээ гэж Цэрэндуламын хэлэхэд Адьяа хичээл дээр заалгасанаа мартса-:! наа ухаарч -- Баярлалаа найзаа, Нээрээ “л дээ-гээд цагаан будгаар хоёр үе бу- даж гарав. Саяханы нэг өдөр Цэрэндулам ца- вуун будгаар хана будахдаа хэмжээнээс 229 нь хэтрүүлж байхыг үзсэн Франтиск гэ дэг чех мэргэжилтэн: -- Церендулам, сакра! гэж хуруугаа- раа заан яаж будахы нь хэлж өгчээ. Цэрэндулам та нөр шиг пионер байх- даа нийспэлийн 15 дугаар дунд сургуу лийн долдугаар анги төгсөөд Зөвлөлт Казахстаны Жамбул хотод барилгын є тийм ? гуулагч гэсэн хүндтэй ариун алдар, өндөр мэргэжил эзэмшсэн залуу ажилчид болж байна. Ф Улаанбаатар хотын барилгын тех ник мэргэжлийн сургуулийн Оюунцэ- цэг ахлагчтай бетон арматурын хоёр дугаар ангийнхан, Лхамрагчаа ахлагч тай шавар будгийн төгсөх ангийнхан сургуулна төгсөхийн боссон дээр «Соёлч нөхөрлөлийн анги» цол ман техник мэргэжлийн хоёр жилийн сур- гуульд очиж сайн суралцжээ. Цэрэндулам охин сургуулна төгсөж ирээд, гахайн фермийн барилга засвар лаж оёдлын үйлдвэрт ажилласан юм. Цэрэндулам охин Болгар, Унгар мэргэ-, жилтнүүдтэй ажиллаж явахдаа сайн гэдэг үс олонтаа сонсжээ. Одоо чех мэр гэжилтэн Франтискийн амнаас «Добри» гэдэг үг сонсох боллоо. Одоо Цэрэнду- лам охин хамт суралцаж ижилдэн дас- сан Мөнхбулган, Дуламжав, Адьяа, Баасанжав нартайгаа 240 ортой больни цын барилга дээр Дондогмаа даргатай шавар будгийн бригадад ажиллаж байна Цэрэндулам нөхөддөө ч тусалдаг, нөхдөөсөө ч туслалцаа авдаг юм, Эдний бригадын хамт олон Буянбадрах дарга- тай бригадын хамт олонтой уралдахаар үүрэг аваад ажиллаж байна. Цэрэндуламынкан гэр бүлээрээ ажил чин гэхэд хилсдэхгүй. Эцэг Гүр нь На- лайхын чулуун нүүрсний уурхайд он удаан жил ажиллаж хүн. Дүү Ядамжав политехникумд суралцаж байна. дүү-нь цэцэрлэгт явдаг нэг дүү нь пио- нер, Дүү нар нь эгц шигээ ажилчин бол- НО ГЭЦГЭЭДЭГ ЮМ. Найдан шавар буд гийн бригадын техник сургуульд сурч 5 даа энэ барилга солна төгсгөхийнхээ өмнөхөн байгаа уурхайчин? нь Дархан хотын5 Отгон? 2 гурван.сар сайн ажил-/ ласин юм. Тэд сургуу) ангиа--( раа соёлч нөхөрлөлийн хамт олон болж) цол мандат авсан, Одоо бид социалист) хөдөлмөрийн төлөө бригад болж ажил-/ лахаар шийдээд байна. Ш, Цэвэлмаа, : Ж. Дуламсүрэн, М. Батбаяр гээд гойд сайн ажилласан хүүхдүүд бий. Хорин » .1969 өны . Долдугаар сарын 23 -. Ажшаа 1630 (1090). Үлэ 10 мөв дах авч, сургууль төгсөх шалгалтаа 100 хүвийн амжилттай өгч б0 хувь нь сайнаас-онц-дүнтэй суралцисээ. Соёач нөхөрлөлийн ахлагч Оюунцэ цэг: - 2 Шинэ -- Би одоогоос 2. жилийн өмнө нийслэлийн 30 дугаар дунд сургуу лийн долдугаар анги төгсөж, энэ сур гуульд саналаараа орсон юм. Надад бүрэн дунд сургуулиа төгсгөж, цааш чавуулаа л ажил хийхдээ гар нийлдэг залуус даа, Манай бригадад ГУ зэрэг- тэй ажилчин 7, бусад нь гуравдугаар зэрэгтэй дээ гэв. Би түүнээс, -- Эд шалгалтаа урьдчилж өгөөд ир- сэн гэв үү? гэж асуув -- Тийм ээ. Манай хүүхдүүд МАХН- ын Төв Хорооны У бүгд хурлын шийд- вэр хүлээж аваад амьдралд хэрэгжүү: лэх гэж яарцгаасан юм байх гээд инээм сэглэв, «Эвт шаазгай буга барина» гэ- дэг. Хүүхдүүд маань хоорондоо эвтэй, ажилдаа шаламгай хойно алзахгүй дэз гож бригадын дарга эмэгтэй Найдан дотроо бодсон бизээ. Уурхайчны охин Цэрэндуламыг хаашаа ч харсан хөдөл- мөрлөх сурахын гал цог бадарсан залуу. ажилчны хамт олон хүрээлж байна. : Ж, ХОРЛОО МЭРГЭЖЛИЙН “АЖИЛЧДЫГ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ” ТЭЙГЭЭР БЭЛТГЭХ ҮНДСЭН ХЭЛБЭР БОЛСОН. ТЕХНИК МЭРГЭЖЛИЙН СУРГАЛТЫН СИСТЕ-. МИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХИЙН ТУЛД ОДОО. БАЯГАА : ТЕХНИК МЭРГЭЖЛИЙН СУРГУУЛИУДЫГ БЭХ-: ЖҮҮЛЭХ, ШИНЭ СУРГУУЛЬ ТЭДГЭЭРИЙН ДО.: ТУУР БАЙР, ДАДЛАГЫН ГАЗРЫН -БАРИЛГЫГ ТҮРГЭТГЭХ, СУРАХ БИЧИГ, ҮЗҮҮЛЭН ТАНИУ-! ЛАХ ЗҮЙЛ БЭЛТГЭН НИЙТЛЭХ, ЭДГЭЭР СУР-: ГУУЛИЙГ ӨНДӨР МЭРГЭЖИЛТЭЙ БАГШ, МАС- 1 ТЕРААР ХАНГАХ, СУРАГЧДЫН ДУНД ЗОХИӨХ.. ХҮМҮҮЖЛИЙН АЖЛЫГ. ЯААР ТӨДОРХОЙ" АРГА ЯАН АВАХ НЬ ЧУХАЛ БАЙНА. . (МАХН-ын Төв Хорооны Ү бүгд хурлын тогтоолоооф й » х»эслээсасалалалалалалалалальлалж, а.Ламлалаль лал ль ла ла ла лалльлаГлаллалала ла Зан эь чалла ь САЙЖРУУЛАХ ТАа- ХЭМЖЭЭ БОЛОВСРУР-.. вь сурах бүрэн бололцоо байсан бө” ловч идэр залуу насандаа -мэргэжин . эзомшин барилгачин болох хүсэлдээ хөтлөгдөн зорьсон зорилгодоо хүрлээ гэхэд -с Бид ангиараа нийслэлийн 240 ортой больницын барилга дээр ажил яах болсон. Манай соёлч нөхөрлө дийнхөн хөдөлмөрийн талбарт гарсан дихны өдрөөсөө эхлэн социалист хө дөлмөрийн бригадын үүрэг авч ажил яахаар зорьж байна гэж нөхөрлө лийн ахлагч сурагч Лхамрагчаа ярьж байна. : Мэргэжил эзэмшсэн залуу ажин: чид маань цөмөөрөө эдний-нэгон адил хүсэн золригоор жигүүрлэнс, ихийг бү гээх -идрийн золоор бялхам байна. Энэ жил эдний халааг авч ирээдүйн | мэргэншитэй ажилчид болохоор:5000: саруй хүүхэд дотоод гадаадын төрөл бүрийн мэргэжлийн, техник .мэргэж “иийн сургуульд суралцахаар саналаа өглөө. Тэд -бол өнөөдрийн :ицонер- маргаашийн мэргэжилтэй залуу ажил чид, эх орныхоо ирээдүйг - цогцлон байгуулах хувьтай төрсөн аз заяа. тай хүмүүс, ган көнөг оньсон технє кийн эзэд билээ. Ц. ЭРДЭНЭБАТ: цөдладгүллоллн булаяг АААЛРАЛААРРАААААААААРАЛААААДААРААРАРАРРРӨФАРААМАРРАЛБАЛААРУУЛЛЛАРЛАРААААААЛГЛАЛЛАРЛЛЙ ВАРИЛГАЧИН БОЛНО :, Ган үзгээ нийвийгээр сольж Гал шаргал тоосго өрж їШинэ хот барихаар. Шижгэр хөдөлмөрт зорьж Барилгачин боллоо би. " Барилга барилаа би, Өндөр өндөр барилгыг Өөрсдөө бид барьсан юм: гэнс Хойч үедээ хэлэхээр Хотол олондоо барихаар Барилгачин боллоо би Барилга барилаа би, (Барилгачин эмэгтэй) НАЙДАН УААЛАААААЛАААЛАЛАААААААААЛААЛАРААААЛЛЛАААААЛАЛААААЛЛААААААААЛААЛАЛААЛААЛАААЛАААЛАЛ-- ? лийн 240 ортой больницын. варчин Ш. Цэвэлмаа, Я. Онон нар амжилттай оролцов, Хэдхэн хоногийн өмнө техник мэр гэжлийн Найдан ахлагчтай шавардлагын орнгад лаж авсан үүргээ 4 Хо ногт Дандий уү3 Янжин. лхам, сургууль төгсгөөд Нийслэ барилга дээр: саналаараа. ирж ажилласан Д. МХЗЭ-ийн нэрэмжит 8 хоногийн багтаан хийжээ, Энэ ажилд ша- Ш. Үзмээ, Ж. Дуламсүрэн, Б. Ц. САМДАНГИЙН авсан гэрэл зураг Їй НАС ХҮРТЛЭЭ ЭНД БАЙЛАА - сон, Сибирийн.иэг бөглүү нутаг бай жээ. Тэр үед Симбирск Оросын их Ижил мөрнийг уйтгарт нүдээр шир- горим журмаа гимназид сурсан й Ж - 85 тэж, Ижил мөрөн, Симбирск -хотыг илд яв цав даган биелүүлсэн юм өрөө, зуушны өр нагйн : “Энн гэсэн сурагч болгон рия Александр » элэг дүүрэн гунигтайгаар санаа ал- дан хөвөөлж байжээ. Тийм нөхцөлд Володя Ульянов (Ленин) энд мэн- дэлж хаврын урь орсон Сибирь нут гийн салхиар амьсгалж, газрын нь хөрсөн дээр нярайлжээ. Бид -Уль- новскт: байх хугацаандаа В.И. Ле- ниний ордон музей, Лениний сурч байсан. гимнази сургууль, Володя Ульяновын багын дурсгал, эцэг Илья Николаевичийн дурсгалын Хө- шөө, Лениний сүрлэг өндөр хөшөө, Ижил мөрний нарлаг сайхан. хөвөө, Ульяповск хотын ерөнхий байдал зэ рэгтэй танилцаж хүн ард хүүхэд багачуудтай уулзан ярилцаж, шүлэг зохиол: уншиж, ном хэвлэл, тэмдэг, марк, ил захидлын хуудас солилцож явлаа. Бид, Володя Ульяновын 1879-- 1887 онд сурч байсан гимнази сур- мисс мУлА ГҮҮ. гуулиар орсон ом, Одоо тэр сур цэх лчинн тэмдэглэл гууль В. И. Лениний нэрэмжит юм. Москвагаас «ИЛ--18» онгоцоор Сургуулийн гол хаалгаар ормогц ба тарч 1 цаг хагас орчим нисээд Ижил мөрний хөвөөнд байдаг Ульяновск хотын нисэх онгоцны буудал дээр яр лээ. Онгоцноос гарахад нимгэвтэр үүл ний дор байгаа тал газрын дээгүүр үл мэдэг манантай, цаг агаар ДУ" Лаан ажээ. Нисэх онгоцны буудлаас гадаадын олон зочидтой цуг машинд сууж, хотын зүг хөдлөхөд Ульяновск руун гар талд хананд «Манай сур- гууль төгсөгчид» гэсэн. гэрэл зур- гийн самбар байна. Тэр самбарт, тус сургуулийг төгссөн хувьсгалчдыг голлон оруулжээ: Долоо.юм уу түү нээс дээш ангийн биш баймаар ОХИН сургуулиа тайлбарлахынхаа ахэнд юун түрүүн Володя Ульянов манай сургуульд сурч, алтан медаль тай төгсөөд, хувьсгалт их ажлынхаа хотын бараа харагдаж, зах сэжүүр замд орсон гэж бахархсан билээ. нь “дайраядан өнгөрсөөр удаж тед- Тэндээс бид байшингийн 2 дугаар сонгүй төвд нь хүрч ирлээ. давхарт тарч, Володя | Ульяновын Бид «Волга» гэдэг зочид буудалд байрлаж, тэнд байх богино хуга- цаанд их юм үзэж. нүд тайлж, сэт- гэл баясч билээ. Ульяновсн хот бол зөвлөлтийн болон дэвшилт бүх хүч- ний эрхэмлэн хайрладаг эрхэм тан- дин гүн хүндэтгэл хүлээсэн хот би лээ. Юу гэвэл эвэ хотод дэлхийн хө дөлмөрчдийн аугаа их жолоодогч багш В. И. Ленин 1870 онд мэндэл сэн түүхтэй юм. Үнэхээр ч олны манлай их хүнийг алтан | дэлхийд анх түрүүн өлгийдөж авсан энэ хо- тоор бахархах хэн бүхний түмэн зүй билээ, : "Урьд өмнө Ульяновск хотыг Сим бирск гэж нэрлэж байлаа. Ситбирск бол хаант засгийн үед их хоцрогд- сурч байсан танхим, сууж байсан сандал ширээ тэргүүтнийг сонирхон үзлээ. Одоо тэр бүхнийг маш их нан дигнан хадгалсаар байна. Володя Ульянов 9 наснаасаа 17 нас хүртлээ Снмбирскийн Клас- син гимназид суралцжээ. Энэ үеэ сээ эхэлж, Володягийн зан төлөвт гэртээ хүмүүжиж чадсан хувийн са хилга бат, эмх цэгц тодорч байсан байна. Тэрээр өглөө бүр 7 цагт хз- нээр ч дуудуулахгүй босч, чээжээ хүртэл хүйтэн усаар арчаад, ор дэвс гэрээ засдаг байжээ. Өглөөний цай гаа уухаас өмнө хичээлээ уншиж ам жаад, хэд хэдэн гудамжны цаана бай даг сургуульдаа 9 цаг 39 минут гэ хэд заавал бэлэн байдаг байжээ. Энэ яриа сонсоод ийм байвал үнэхээр сайхан юм даа гэж бодож явлаа. Гимназид сурч байх үед нь Володягийн хөдөлмөрт дуртай авьяас чадалтай нь тодорчээ. Сэргэлэн цовоо Ухаантай, хичээлээ анхааралтай үздэг Володя, хамгийн сайн сурагч болж анги дэвших бол тондоо тэргүүн зэргийн шагнал авч байсан гэнэ. Володя, өсвөрийн нөх- дийнхээ дунд сайн үсчин сайн ша- тарч, сайн тэшүүрч гэгдэж байснаас үзэхэд ч энэ нь тодорхой юм. Бид, Лениний ордон музейг их анхаарал- тай үзлээ. Биднийг тэнд очиход хүмүүс, ИХ жолоодогчийнхоо “амьдрал ахуйтай танилцахаар пиг байлаа. дүүрэн цугласан Арваад тасалгаатай, хоёр давхар дүнзэн байшинд арван зүгийн түмэн, нэгэн зэрэг хэрхэн яаж багтах би- лээ? Хүн бүр л их 8105)1910)1(3) 42311112 үйл амьдралыг хурдхан үзэхсэн гэж яарах нь аргагүй шүү дээ. Гэхдээ гадаадын дөчөөд орны төлөөлөгч би дэнд тэд найр тавьж, зай олгосон нь сайхан юм. Биднийг музейд ороход тайлбар- лагч хүн эхлээд, 223 В. И. Лениний энэ ордон му зайг байгуулагдсанаас нь нааш 5 сая хүн үзээд байгаа юм. Та бүхэн бол 6 дахь сая хүний эхний хэсэг 8 Лениний эцэг Ильия гэж нүгэл зориг лодя Ульяновын салгаатай юм. Тэр бүхэнд хүн болго ны эдэлж хэрэглэж байсан эд агуурс уншиж байсан ном, бичиж байсан тар бичмэл зэргийг тавьсан байна. В. И. Лениний ордон музей бол нх жолоодогчийн эцэг эх, ах, дүү нар болон өөрийн нь. үйл амьд ралыг тодруулах нэгэн ёсны толь юм гэж бид ухаарлаа. Ульяновынхан бол элэгсэг дотно, бие биедээ хайртай өнөр сайхан гэр бүл байжээ. Тэднийх Анна, Алек- сандр, Владимир, (Ольга Дмитрий, Мария гэдэг зургаан хүүхэдтэй бай- жээ. Эцэг эх хоёр эдгээр үр хүүх- ДҮҮДДЭЭ ОЛОН Талын боловсрол олго- хыг хичээж, тэднийг үнэнч шудрага, | ажилч хичээнгүй, хүп арддаа элгэн халуун ханддаг болгож өсгөсөн бай- на. Иймээс ч энэ өнөр сайхан гэр бүлийн хүүхдүүд цөм “хувьсгалч. хү- мүүс болжээ. Ульяновынхан 1887 оны 6 ду гаар сарын эцсээр Симбирскээс На- зань тийш нүүж, Ленин 17 нас хүр- тэл оршин суусан эх хотоо орхин явж хувьсгалт тэмцлийн замд ор-, жээ. - Лениний тэр зам түмэн өлзийтэй алтан шар зам байжээ. ! Ц. ГАЙТАВ Ульяновск хот. 1969. ХӨГЖӨӨСӨН үг хэлж билээ. Музей, зочдын өрөө,. өрөө, Лениний ах Александр Ульяневын өрөө түүнчи- лэн эгч дүү нарын нь өрөө зэрэг та ЭГЧ, э- орчим, ангиасаа 8 дахин давуу хүчтэй : тул ооэВВВаэээллалааааслЭ лс, тазраас буудалцаж Сануу 4 рай нар хүч давуутайдаа бардамнасан Ё ЦА Й : на, Мэргэн буудагчдад нарийн чанга Н үүрэг өгөгдөв, Бууны дууны зэрэгцээ 9 ЦЭНГЭЛ : самуурайнууд үл ойлгогдох үгзэр хашги : : мэдэхээс банзай» гзл- Р цан тонгойн гүйж, хэвтэх маягаар дав , “үоУНЫ нарлаг сайхан нэг өглөө дийн секц байгуулж өдөр бүр / шин ойртсоны дараа галаа узаш 9 “НОГООН нуур»-ын хойт ширгэн 2-6 цагийн хугацаатай хүмүү: / ширүүсгэж байв. Мэргэн бууч Дөобуу- / ЯЭЭР Майхан асар ярайж туг дал жил олон түмний ажил явуулж / ныхаа хараанд ертсөв бүхнийг унагааж 5 баа намиран хийсч хөл хөгжөөн байхаар тогтжээ. Энэ клубийн : байлаа. Бууны гол төмөр нь улайсч, 9 НХТЭй байлаа. дэргэд 17, З1, 85, 37 дугаар сур / барихын аргагүй болох үеэр хажууд , | Сүхбаатарын районы МХЗЭ-ийн гуулийн пионерийн янз бүрийн нас байсан манай нэг цэрэг хүнд шархдаж, / єс-8-3 Чингэлтэйн клубийн захир- ны бүлгүүд ажиллаж зуны амрал : зинэлгийнхэн зүүн --, дамнаад явахад їг амтарч дунд 30- таар Чингэлтэйн дэвсгэр нутагт / » бууг авч үлдэн хоёр зэлжийн 2 х зуны ажлын нээлт хийхээр байгаа хүүхдүүдийг энэ : уугаар сэлгэн че14ггөЦрэн гүнээ : цугласан нь энэ байжээ. хамруулан зугаа цэнгэлтэй амруу й Ч мэргэн 3 голын бийр тамын дунд гарч байсан «Эх орны тө, ». УЛАЛГүй нээлтийн ажиллагаа эх ЛаХаар ажиллаж байна, ( дааны нд үед Төв аймгийн Баян сумын “99” СОНННД бичигдэж, дайны дараа / лэв. Өсвөрийн 16 бөхийн барил- Хүүхдүүд ээ! Та нар манай энэ : Тамжавын Доо гуай Тамсагбулагийн 6 “СёЛТЫН медалиуд хүртжээ. » даанаар наадам эхэлж биеийн та ажлыг сонирхохыг хүсвэл «Чи , дугаар днвнзийн 15 дугаар морьт хо- Доо гуай одоо Налайх хотын авто мжлүү Машин гэсс тэмцээн ЯВАГ тийн клуб»-ээр очиж чөлөөтэй цэн 4 Султүм рвэчахгчйн амаа. Бүрж, овоо, Баяв- шинэнэн Оны, шиээни бана. Н : Өиэ дэвлүвд райены ”ОСГ-ны Хаөнамгэарэй мас Тэнд ардын гэ : дагаан, Хатар даваа, лайх а 9 8,9, 10, 15, 16, 17 ргүүний ажилтан ахмад 9 шалаа Бүү лалар ирлүүлссэ! оцд нэр гарчээ. оролцлоо. Кл, зэр авьяас 1ӨЗ9 оны (5 дугаар сарын 88ны 28 И8гонн нэ» яриулдаг юм. : вєр сургчлалсынн зьл оэлыд чадлаа гарган ажиллаж байдагюм, / өдөр Доо гуай 5 рын удирдсан єэ- “УУРХАЙЧИН» СОНИНЫ ажилтан 7 чиглэгдэж . дэргэд хүүх- П. РЭНЖИН. : хэмт салаанд явж 3 Д өх өндрийн овооны Б. ХАЯНХЯРВАА 122355 сагс зо сэичци “ЗУСЛАНГИЙН ГАЗАР ЗУГААТАЙ САЙХАН! "Ч зуслангийн ӨМ ММ НЭГ. ӨДӨР СЭЛБИЙН /ПИОНЕРИЙН ЗУСЛАН Сэлбийн пионерийн зуслан... На- ран уулын орой дээгүүр мандаж тун талаг сайхан өдрийг зарлаад Хөв- чийн мод униартаж хөхөө шувуу ДОН годох нь өглөөний мэндийг дамжуу- лах шиг бодогдоно. Уяхан бүрээннй урьхан эгшиг хангинаж анир чимээ багатай байсан энэхэн газар хүүх- дийн дуугаар солигдон зуслангийн нэг өдөр эхэллээ. Гимнастик, шугам Жагсаал хоол нд бүлгийн ажнл уулзалт тонрон үжиг тоглоом наадам аялал экскурс тээд зуслангийн нэг өдрийн ажил тасралтгүй ундариа. Сэлбийн зус ланд В., И. Лениний мэндэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жил. Хал хын голын ялалтын З0 жидийн ойд зориулагдсан нилээд ажил зохиогд жээ, Готов багштай 10 дугаар бүл гийнхэн Разливд В. И, Лениний амь дарч байсан өвсөн овоохойн загва- рыг босгосон нь энэ зуслангийн хүй дэтгэлтэй газрын -нэг болжээ. «В.И.Ленин шиг сурч амьдарья» «В. И. Лениний бага нас сургуу- лийн жилүүд» гэсэн сэдвээр цуглаа нууд зохиогдсон байна. В, И Лени нийг хэн сайн мэдэх вэ? гэсэн лт хариултын уралдаан яваг, 1925 оны ууган пионер Лениний бүл гийн дарга байсан Доржсүрэн гуан- авхны бүлгүүдийн ажлын тухан С0- нирхолтой зүйл ярьж, «Лениний ту- хай сурагчийн бодол» гэсэн өөрийн шүлгээ уншлаа. Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд зориулан | “Домогт эрсийн долоон хонхор» «Гүнжийн бал гас» зэрэг газраар аялал, өдөржин гийн хээрийн зугаалга хэд хэдэн улаа зохиож аяллаа. Оройхон боллоо. Урьхан бүрээний дуудлагаар зуслангийн ИНД рийн ажлаа дүгнэж, дежур багш нь илүүтэй идэвхтэй оролцсон хүүхдүүд дээ баяр хүргэлээ. Монгол Ардын Хувьсгалт намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байг тун! гэсэн дуудлагын хариуд ой мод, газар тэнгэрт «Хэзээд бэл- хэн!» гэсэн дуун инрхийтэл цуурант лаа. Ж. ГОМБОСҮРЭН Б, БҮЗМАА шининишнишинийн ини Польшийн үндсэний баярт (тэмдэглэл) Хөтөл даван зурайсан алтан шар замаар тоос дэрвүүлсэн урт цуваа гарч ирлээ. Машин дээр дүүрэн хүү татан удалгүй улаан туг хэд суужээ, Нэг машин дээрээс Нараа нараа наашаа Сүүдэр сүүдэр цаашаа Найзаа найзаа нааш ир Нартай хоюулаа тоглоё Найртай хоюулаа тоглоё гэж дуулах хүүх дүүдийн цовоо цолгин дууны ал холдож амжаа гүй байтал Урин салхинд намирсан Улаан бүч минь сүртэй уун залган авна балсгалант явна. Энэ хү хэн билээ Битүү модтой хадан хясаа уулын бэлд В..И., Лениний дүр «100» гэсэн тоо :трагдаж удалгүй пиоперийн зуслангийн тохилог сайхан барилгууд өнгө алаглан ярайв голрон » Зуслангийн захирал Даш, - Манай зуслан жилдээ 2400 гаруй инонер сурагчдыг тохилог сайхан амруулах бүрэн чадал цэ | гуравдугаар 319 гаруй пионер сурагчдыг хүлээн ав пай зусланд Улаанбаатар, , Дархан, тай бөгөөд өнөөдөр бид хот. Сэлэнгэ санхан амарч байгааг явж үзэцгээе гэв. оргил тарлаа. Тэд Лениний сэн дурсгалтан танилцахаар хийж мэддэг нь мэддэггү йдээ зааж зарим нь одон бөмбөг тоглож голын усанд шум бан наадна. Орос монгол хэсэг хүүхэд лон ярилцана. Чухам юун тухай яриа бол? Онц гарснаа орос хэл сурснаа юу сонирхдогоо. нутаг орноо анд нөхдөө дурсан ярина. Наран хэвийх үед мөнгөн бүрээний шингэн дуугаар пионер сурагчид шугам жагсаалын тал барт жигдэрлээ. Тэд цөм сэтгэл өег, зкаргалтай байх ажээ. -- Богинын аялал газар ойр ч өгсүүр билээ -- Тойрон бүжгээ хийцгээе. Тун ч хөгжилтэй наадацгаая. -- Шинэ танилууд зураг дээр: Л. А. Шурика (Улан-Үдэ), Отгонсүрэн (Сэ лэнгэ) Д. Ирина (Улан-Үдэ), ПИШИЛЦИЦШЦЦЦЦЦЦЦЦЦЦШЦ01100113 шиниииииининипин ЛЮБАВААС ИРСЭН ХАРЦЕР Хүүхдүүд ээ! Та нар энэ зургаас БНПАУ--ын Любава хотоос “Мон голд амарч байгаа пионер (Хар- цер) Марян 1Куховски болон түү ний төрөлх хотыг харж байна. Марян 7Куховски Любава хотын дунд сургуулийн долдугаар анги төгсөөд байгаа пионер. Энэ пионер, таван нөхдийнхээ хамт Любава хо тоос анх иржээ, Марян 2Жуховски ба түүний таван нөхөд дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Любава хо тод фашистын зандалчдын бай- туулсан хүүхдийн төв хорих лаге рийг эрэн сурвалжлах аянд оролп сон ерэн пионер дундаас ажил үйл сээрзэ шалгарсан юм. Энэ харце рууд олон чухал материал олж, гэрэл зураг авчээ. Марян нөхдийн хээ хамт Сэлбийн пионерийн зус- ланд тавтай сайхан амарч байна Тэд энэ зуслангийн Б. Бүзмаа баг шийн удирдсан пионерийн дөрөв- дүгээр бүлгийнхэнтэй ойр дотно нөхөрлөжээ. Польшийн харцерүүд энэ дөрөвдүгээр бүлгийн пионе рүүдтэй уулзалт хийв. Уулзалтан їїдээр харцер Марян Жуховсни: дээ Эд цөм хдүүд бол Сөгнөгөрийн пионерийн зусланд амраад буцаж яваа хоёрдугаар ээлжийн ороож Төв, Дорноговь аймгуудаас кээр пионерүүд ирж амарч байна. Мөн энэ ээл жинд Сэлэнгэ аймгийн урилгаар БАССР--ийн өөд 100 жилийн лан, зусланд амарсан пионер сурагчдын явна. нь чогоон зүлгэн дээр хөгжөөнт тойрон бүжиг Манай сурвалжлагч Мөнх--Эрдэнэ (Дархан) К. Татьяана (Улан-- Үдэ) Дэнсмаа (Ор хоны) нар нутаг нутгийн сонин хүүрнэнэ. 28 , , є ! Улаан--Үдэ хотоос 20 гаруй иионерүүд хаар ирлээ. Хүүхдүүд маань хир зэрэг тохилог Хэсэг хүүхдүүд уулын | машины гэж дуулах баяртай тарахад ээлжийн . Ма Сүхбаатар 1 ээл амра аялалд зориу бүтээ Нөгөө хэсэг ойд зургаж, бас дотноч ЦЭНГЭЛ-- зүүн гараас -- Бидний үе тэнгийн охид, хөв гүүд, булбарай бяцхан жаалуудыг хүний ёсноос гадуур тамлан зЗо- воож байсан Фашистуудын төв хо рих лагерь байрлаж байсан газ- рыг бид эрэн сурвалжилж олоод хөшөө дурсгал босгосон, Бид жил бүр энэ газраар аялал зохиож тэр үед амьдарч тэмцэж явсан Өвгөд настангуудтай уулзаж ярилцаад материалаа улам баяжуулж бай- даг. Бид дөрвөн удаагийн ийм ая лалд оролцоод байна. Польшийн эрх чөлөөний төлөө тэмцэж явсан нэргүй баатруудыг илрүүлэх ажилд бид идэвхтэй оролцдог. Нэр гүй баатар илрүүлсэн харцерт тус гай тэмдэг олгодог юм. Бид тэр хүндтэй тэмдгийг энгэртээ хадахын төлөө мэрийж байна гэж ярилаа. Монголын пионерүүд Польш нө хөддөө В. И, Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтан хийх ажлаа ярьж танилцууллаа. Пионер Д. Цэцэгээ, Ч, Ичинхор- лоо нар «Голын хөндийгөөр», «Но хойтой дөрвөн таннчин» зэрэг дуу нуудыг Польш хэл дээр дуулахад эх орноосоо хэдэн мянган бээрийн цаана өөрийн үндэсний дууг Мон- гол охид дуулахыг сонсоод тэд их баярлаж байв. Тэд «Польшийн партизаны магтуу» дуулав. Уул залтынхаа эхэнд «Наран үүрд ман даг» гэдэг бүх дэлхийн хүүхдийн Дууг монгол польш хэл дээр цө- мөөрөө дуулав. Цөөхөн хоног хамт байхдаа Польшийн харцерууд мон голын пионерүүдэд хоёр тойрон бүжиг «Хөтөч» гэдэг хөдөлгөөнт тоглоом зааж өгчээ. Дөрөвдүгээр бүлгийн пионерүүд польш нөхөдД- дөө «Та битгий уурлаарай!» гэдэг хөлөгт тоглоом, «Шагайгаар морь уралдах», «Бөгцөг няёлахыг» зааж өгчээ. Марян Жуховски их- овсгоотой хүүхэд. Тэр хөгжим тоглож, бүжиг Орос хэл сайн мэднэ. Тийм болохоор Зөвлөлт, Болгарын но нерүүдтэй чөлөөтэй ярилцаж тэдэн тэй нөхөрлөж байна. Сэлбэ дэх пионерийн зуслан олон улсын шионерүүдийн интериацио нал бяцхан төв штаб болж байна. ШиИПИИИЛШИИЛиНЦЦЦЦ0Ц1010Ц010010101101101101101010010011001 ин Бяцхан хүү аавыгаа юу хийж байгааг гайхан, 9) : Э- -- Аав аа, та юу хийгээв? гэж Ы Б -»- Чиний цоохор дааганд гуурс ! гэв. Хүү даагандаа гуурс хийх со- - -- Хэзээ, нисгэх юм бэ? гэв. чь хэлэв. Хүү цоохор даага хэзээ лөө босоход.нь хөөрхөн цоохор даа асуув. хийж нисгэх гэж дарх хийж сууна чин үг дуулсандаа бүр гайхан: -. Мөдхөөн, хүү минь гэн( аав я нисчих бол гэнс айна. Нэгэн өг- Га нь алга гэнэ. чиссэан. С эл Одоо хаа хүрч яваа бол? Өзэд байгаа байх, нэг л мэдэхэд ир -- Аав аа, миний даага ниссэн »- Ангариг (улаан нүдэн) хү- чихсэн байна. Зоволтгүй хүү минь гээд аав нь хүүгийнхээ. толгойг чяэц өхөөрдөв. Хүү гүн нойрондоо даага эрхэс гаригийн шинэ зураг авч, хачин сонин мэдээ дамжуулж байна гэн: зүүдлээд давхийн сэрж оркив. Одод шингэрч үүр тэмдгэр- ” чээ, Хүү босоод гадагш гарав. Даа- та Нь нуүлээн дотроо сортолзон зог- сож байв. Урьд үдэн аав нь нисдэг : күлгийн тухай гайхалтай сонин үл- гэр-ярын өгч байсныг санав. Зүү- үрдгэр гэдэстэй царцаахаг, Цэнхэр далавчтай царцаахай, Сэрэвхийгээд нисдэг царцаахай, 3, Шөнөдөө хаана. хонодог вэ чи? -- Ногооны завсарт хонодог Наран орохоор амардаг Паран мандан гарахаар Нисэж байраа сольдог Уул талын царцаахай Урт хөлтэй царцаахай Ус байхгүй талд Ундаа юунаас авдаг вэ чи) --Ногоо амтлахын зэрэгцээ Нойтон. ундаагаа бэлтгэнэ Хөнжлөн далавчаараа хучаад ” хөшсөн цогцсоо амраана, А--88198 с ЖИГҮҮРТЭЙ ДААГА өгхүллэг Мянга ж-аяиг: ШИН эж ордон ҮҮ Эс хал Зїас 268982 2633 4. Сүхбаатарын зэрэнжил тасыд кэвдэлдйд Бонбийдхэд аввадл, дөлж гэдгээ хүү сая мэдэв: Даага надаас түрүүнд нисдэг ч арай л юу бол, харин. бн хонсмын , нэгэн Чагг одоп гарагт, даагатайгав зор- чиж зун магад гож бодогдов. Тэ гээд хүү: Ї "Тоодон цагаан дааганд мннь Жигүүр ургадаг ч болоосой! Тонмгүй олон одөд дунд 3Кирэлзүүлж явах юм сан шүлэг бичив. гэж Ж. ГУН--ААСҮРЭН (Хөвсгөл аймгийн Ринчинлхүм бө сумын сургуулийн багш). Эрвээхэй, эрвээхэй, эрвээхэй Өнгийн цэцэгт тэмүүлнэ, Хөөрхөн далавчтай эрвээхэй Хөндийрэн, нисэж одно. Барихаар сэдсэн намайг Бас л наадам болгов. Хайгаад хойноос нь хөөхөөр Харагдахгүй нисэн одов. Бидкан хөөрхөн эрвээхэйнүүд Биеэ амрааж суучихна Би чамайг барина шүү , Байр сольж нисээрэй. Эрвээкэй, эрвээхэй, чи! Өөрийнхөө баригдахыг мэдэх , биш дээ. Хөөжн: яваагий минь ч гэсэн Хөөрхөн эрвээхэй мэдэх биш “дэд, Э. ВАНДУЙ Халх аялгуунд хөрвүүлэв- Фцавидэгчвгү, /84239-- шїїн, “ЛЕНИН ШИГ БОЛНО. Хүүхдэд Ленин хайртай байсан юм Хүүхдүүд Яецпинд хайртай бай- даг юм Хүндэт багчи Лений гээд. Хүүхэд болгон таньдаг юм Багш Лениний бага насыг Бөгачууд бүхэн таалдаг юм А, Н.ТОЛСТОЙ Ах дүү Вася, Катя. хоёрт нэгэн эмэгчин муур байжээ. Нэгэн хавар тэр муур сураггүй алга болжээ. Хүүхдүүд түүнийг газар сайгүй эрээд ер олсонгүй. Ног удаа хүүхдүүд пйн чоглож байтал тэдний дээр аяархан дуугарахыг сопсчээ. Вася” хүү пин түшүүлжс тавьсан шатаар өөд авирч пйн дээр гарав. Харин Катя охин дор зогсож: Олов уу? байна уу? гэж асуу саар а байв. Вася хариу ер дуу. гарсангүй. Тэгснээ. Вася хүү, Ня- тяд хашгаран хэлсэн нь: Оллоо! Манай муур байна Муур маань гайхалтай хөөрхөн зуя зэгацуудтай болжээ. Хурдан. нааш “нр төв. Качя гэртээ гүйж очоод сүү авчирч муурайндаа өгөв. Муур нь таван зулзага гаргажээ. Зулза- гачууд төдий я удалгүй торниж, цїий тийш тэнэдэг болов. Хүүхдүүд сагаан савруутай саарал зулзага їёеилэн авч гэртээ авчирчээ. Ээж нь ч тэр зулзгыг нь хүүхдүүддээ үлдээгээд бусдыг нь хүмүүст та-- раан өгчээ. дотор муур Хүүхдүүд тор зулзагаа тэжээж, түүнтэй тоглож бас, өвөртөлж унт- даг байв. Хүүхдүүд нэг удаа зулза гаа аваад гадаа тоглохоор гарчээ. Замын дагуу хөглөрөн хэвтсэн сүрлийг салхин сэвэлзүүлэн хөдөл- гөхөд муурхан түүнтэй тоглоно. Хүүхдүүд түүнд нь баясана. Тэд замын дагуу хурган чих түүсээр БЭРАЛТА УЛС Би ангийнхаа сурагчидтайгаа эх нут гаа судлах тойрон аялалд явж байлаа. Бид явсаар тарган баатар Вангийн «хф- рээний балгас дээр очсон юм. Би цагааны оросууд тарган баатар Вангийн хүрээ гэдэг үгийг сонсоод Ха- танбаатар Магсаржавын хүрээ гэж ан» дуурч ойлгоод тэнд байсан энгийн ном- хон хүмүүс, лам нарыг хүйс тэмтрэн хяд сан эмгэцэлт домгийг ярьж өгөөд одоо тарган Баатар Ван ноёны хүрээ зөвхөн балгас болжээ тэж яриагаа дуусгасан юм. Гэтэл манай ангийн учир ологч гэж нэрд гарсан Гончиг ингэж асуулаа. Багшаа! балгас гэж юу гэсэн үг вэ? га хэд аманцар охин Ханд . ,.Яахав хуучин хүрээ хот газрын үл дэгдэл гэсэн л үг байхгүй юу гэв. Тиймээ! тийм. гэж би зөвшөөрсөн боловч манай нутагт түүхч гэж алдарш« сан Жанчив гуайн ярьсан нэгэн яриа са» наанд минь гэнэт орж ирлээ, Манай энэ нутгаас асар хол зүүн өм- нө зүгт Говь гурван сайхан гэдэг өндөр сүрлэг уултай, ан амьтнаар маш баялаг газар байдаг юм, Тэр уулнаас зүүн тийш тэгш талын дунд Хан уул гэж нэг дэв тэгшхэн оройтой асар том уул бий, Эрт урьд цагт Хангарьд гэдэг асар том шувуу манай энэ ертөнц дээр амьд. рах гэж нисэж нрээд тэр уулан дээр 2-ү 2сед Н Ленин їниг болно гэж 8-0 с Залуу ленинүүд болно гээд Гараа өргөн : юм Ленин хүүхэд хоёр ( Хэзээд хамт болохоор Хүүхдүүд күсдэс юм. " Г.ВААТАРЧУЛУУН муурхнаа ор мартаж орхнжээ..Гэ- нэт хэн нэгэн хүн «буцаад, бу- цаад!» хэмээн чанга хашгарахыг хүүхдүүд сонсоод хартал анчин эр давхиж явав. Анчны хоёр нохой муурхныг нь үзээд барих гэж /тэ9- мүүлэн байв. Харин гэнэн муурхан байр дуугаа зугатахын оронд ажиг гүй ээ, хөлөө эвхрэн, нуруугаа хүс дийлгаад нохойг ууртай харж байв. Катя охин нохдоос айн, бахиран зам буруулж гүйжээ. Харин ФВасл зориг гарган муурхан руугаа гүй- сээр нохойтой дээрээ хүрчээ. Ноход муурханыг нь барихыг завдахад Вася муурханы- хаа дээрээс халхлая дарж уналаа. Энэхэн хоромд, анчин давхин ирж, нохдоо зандчин хөөв. Вася хүү муурханаа аваад гэртээ харив, Энэ явдлаас хойш муурханыг гадагш авч гарахаа больжээ. Г. СЭСМЭЭ орчуулав. буужээ. Тэр цагт Хан уул маш өндөр шовх оройтой уул байжээ. Хангарьд шу вууг буухад тэр уул даалгүй хавтайсай юм гэдэг. Тэр хангарьд сүүлээ нэг уулан дээр тавьсныг нь сүүл толгой гэж нэрлэ жээ. Ингээд Хангарьд шувуу Хан уулын өмнө байдаг нуурын усыг нэг балгаад хүсэх Тэгээд тэр шувуу энэ дэл» хий дээрх уул нь суухад даахгүй юм. Ус нь уухад балга хүрэхгүй юм гээд буцаад нисчээ. Тэр цагаас хойш Хан- гарьд гэдэг шувуу манай ертөнц дээр буухаа байсан юм гэнэ билээ. Энэ нуурын баруун эрэг дээр нэгэн хийд байж байгаад хожим хойно нь хүйн байхаа больжээ, Тэр хийдийн үлдэгд- лийг «Балга усны» хийд гэж нэрлэдэг юм. «Балга ус» гэдэг үс олон жил ам дам жин яригдаж сунжирсаар «балгус» гэдэг үг болж хэлний хөгжлийн явцад «У» нь «А» болон ижилсээд «балгас» гэдэг үр үүссэн юм гэнэ билээ, , «Валгас» гэдэг үг бол «Балга ус» гэ- сэн үг байгаа юм гэж Жанчив өвгөний ярьсныг би ярилаа. Нэөрээ ч тэгсэн байж болох юм. Гэвч хойчийг шинжлэн судлах хувь тавилантай багачууд та бүхэн энэ зүйлийг судлан шийдэх билээ, їай: Б.Алтангэрэл Харнуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР, / Шндекс--14140 нэгэн зэрэг мууран |. - амьтан, байгаль ертөнцийн 81) ” үрэн барималч, сжил юутай сайхан! “ивгийн эгнээнд орж иржээ. жил төрийн шагнал хүртсэн “түүхтэй юм. с цээл: Зүтгэй, МЭДЛЭР Ад. Сүхоаатарын втэрэмшит Монвко- яын Пионерийн Байгууллагаас нвө вер батачуудын дунд зохиох хүмүүж лийн ажлыг улам еайлсрруулж багш. сурган хүмүүжүүлэгч пионерийн бай кууллагыв нэгдмэл ажиллагааг цаа- шид бэхжүүлэх зорилгоор МАХН- ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд яа рын Зөвлөл саяхан тогтоол гаргалаа. Уг тогтоолд 401-ээс дээш инонер, баатарчуудтай бүрэн ба бүрэн бус дунд болон бага сургуульд |шоне- “рийн ахлах удирдагчийн орон (700г баталсны дээр 150-нас 401 хүртэл пионер, баатарчуудтай бага,дунд сур туульд орон тооны буе ахлах удир- дагч нэгийг ажиллуулж сард 50 зө1- рөгийн тэмэгдэл цалыны өлгөж бай хаар тогтоожээ. й Ерөнхий боловеролын сургуульд мөрдөж байгаа багш нарын цалин хан тгамжийг пионерийн орон тооны удирдагч нарт нэгэн адил эдлүүлж зэв эт їтиэнт тийн эээ їнэ ээтцэөэ8пийнээцттэ иннинэ тэиниинин 2: 28 дахь жилдээ Б Ё эь зааг ээ “ЭВЗг (1091). МАХН-ЫН ТӨВ ХОРОО, БНМАУ-ЫН САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛД долоо хөнөгт мэргэжлийн дагуу зур- гаагаас дээшгүй цагийн хичээл заал гуулж байхыг уг тогтоолд заажээ. Мөн пионерийн ажлын шинжлэх ухааны үндэслэлийг бэхжүүлэх 30- рилгоор иионерийн хөдөлгөөннй асуу дал хариуцах эрдэм шинжилгээний ажилтан нэгийн.борон тоог сурган хү мүүжүүлэх ухааны хүрээлэнд бий болгожээ. --Пнопер багачуудын дунд зо хнох соёл хүмүүжлийн. ажилд МХЗ 9-ийн байгууллагыг идэвхтэй орол цуулах зорилгоор В.И. Лениний нэ рэмжит Монголын ипонерийн ордонг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны мэдэлдшил ядукаар сарын э0 хайг--шшжллШиытушсоилдМшышшолШэоєлилүлгШЛыШЛЭЄХО-0ишиШЛЛИШЫО-2ЛМЖОЖЛГЖИХИ3: “Аливаа” хүний дүрийг тайзан-дрэр амьдруулан тоглодог їтєүжигчин, хөгж мийг. хөл. оруулагч хөгжимчин, аял гуу сайхан-дуугаараа алтай куртал “дайн. хоолойг санагдуулагч дуучин, уран налархай хөдөлгөөнөөрөө усны долгион санагдуулагч бүжигчин, хүй түмэн тайхамшгийг нүднээ- толидуулаг! уран зураач, гадаад байдлыг. дотоод «эчгэлтэй нь хослон илэрхийлэг" утас зүүгээр увалз хээ, уран гайхамшиг урлагч хатга- малч, зааны яс, зандан модоор га “рын ураа гаргаж харуулдаг сийлбэрч зэрэг урлагийн яплз бүрийн .мэргэ- Ояны баясал төрүүлж, түмний сэт тэя зориг хөгжөөгч ийм авьяаслаг хүмүүсээр манай урлагийн сан баян бөгөөд тэд цөм-та нар шиг хүүхэд, сурагч, пионер байлаа. .- Ардын жүжигчин Ичинхорлоо, тө рийн шауналт зураач Намхайцарэв зэрэг нөхөд монголын анхны нионер байлаа... Улсын гевьяат жүжигчин, “төрийн шагналт. Чулууя гавьяат. Жү жигчин, хөгжмийн ЗОХИОЛЧ, ”Уудир: даач Намсрайжав зэрэг нөхөд .бүр хар багаасаа урлагтай амьдралав холбосон билээ. Ардын зураач 76- рийн шегналт Ядамсүрэн, төрийн шавналтз, уран барималч Санжаа Зэ рэг нөхөд мөн л залуу наснеасаа ур Энэ нино уран зурвач намтар найруулагч Жигжид, Амгалан нар ч бае л ийм «Хүн болох бөгаөсөв, хүлэг. бо- яох унаганаасаа» гэж манай. ардын зүйр үг бий. Төрөлхийн авьяасыг хи ! боловсролтой бв. ж таасаа” хоёлуулж чөдсөн доэрх хү 3 Яй7 34727 2 Т5 27 248420 4 С-7», мүүсийн жишээ бол хүүхэд: та вэрт сайхан: сургамж болж өгнө. Хүүхэд та нарын дунд манай ур лагийн ирээдүйн их авьяастнууд өсөж бойжиж байна. Тэдний зарим нь одоогоос ӨД сөдөө цухуйлгаж, ирээ- Ддүйд дэлгэх урлагийн хан . бүргэд мэт ханхар жигүүрээ дэвэхөэр Э8- хэж байпа. Хот, хөдөөгийн ёаяь ч сургууль дээр очоод, пионер сурагч дын нонцерт үзэхэд ч, нионерийн байгууллагаас гаргасан хялын сони- ны зургийг харахад ч,, сургуулийн үзмэрт тавьсан баримал, хатгамлыг сонирхоход ч, “пионер багачуудын цээя хоолой .уяхан хөдөлгөөн, уран гар, ур дүй газар сайгүй баяр бах дал төрүүлдэг. Үүнийг манай урла рийн «ирээдүйн авьяастан та на рын дунд байгаагийн төрч гэж үзэх “ёстой. : Ё 5 - Чеснөрын зарим,ны хөгжимд, эв рим нь дуунд, зарим нь бүжиг», эа рим нь баримал, хатгамалд . дуртай биз дээ. Энд бол тув-сайхан. хүсэл ТАвлададалалдАААААААА ЛА САЛААААДААЛАЛАААААААААААААААРААААЛАА ЛА ААЛАААЛЛЛЛЛА ЛАЛАА 5 ЯМ, г 47, ЭСЭЭ "эсаЖМОХАШХ ХҮ дэүЖ мэ мэ58 «байгаа хэрэг мөн. жуүлж багш, сурган хүмүүжүүлэгтч- дийг бэлтгэн гаргадаг сургууль төх- есөгчдийн дөтроое шнонерийн ажилд дур сонирхолтой хүмүүсийг шнөне- рийн удирдагчаар ажиллуулж бай- хын дөэр сурган хүмүүжүүлэх ухаа ны хичээлийн төлөвлөгөөнд эвлэл инонерийн байгууллагын ажлын єэд вийн пагийг нэмэгдүүлж заалтын ча нарыг еайжруулан оюутнуудыг сур гууль пионерийн ажлын дадлавка,кур сийн ажил хийлгэж байхыг БНМАУ- ат Ардын Бөлөвсрохив Тамэвд даалгасан байна. ! Мөн тогтоолд яам, томоохон үйлд вэр, аж ахуйн байгууллага, нэгдэл сангийн аж ахуйгаас өөрсдийнл хүз -. яөрөнгөөр ажилчдынхаа үр хүүхдэд зорнулж пионерийн зуслан байгуу- лан ажиллаж байгаа санаачлагыг дэмжсэнээс гадна пионер сурагчдын зехлик шинжлэх ухааны авьлас чад- варыг хөгжүүлэх зорилгоор Монго- “лын Үїнонерийн Ордон техинкийн ДУ гуйлан, хүүхэд залуучуудын «Най- рамдал» парнийн техник набилетыг вэгтүэн.. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харьяа залуу техникчдийн єтанш бэй куулгхыг заажээ. хХхжЖ0Жжжжжаажыфүт 7 малд, рээр алланаг зо "ЗУРАГ "ДЭЭР: ЭешЛЕДЛӨЭВ сшжүйш2ох-0-2Й2-ЖсюолшлшохиШс 817:4-2, Р171:77 ГЭ7:2 1 5, 2 АР 25577. 5 20: ү1:-2.71 СО 2сэв эрмэлзлэл юм. Ваваасва.иВгЭЖ Лү сэж тэмүүлсэн .зүйлдээ “авьяасаа сорьж, үнэхээрийн х. авьяасаа мэдлэг, мэрийлтээр дэвэргэн Хөг- жөөж, сайн хөгжимчин, дуучин, бү жигчин, барималч, хазгамалч. болж болно. Уүний тул сургуульд бУРЧ байх хугацаагаа үр дүнтэй ашиглаж урлагийн төрөл бүрийн дугуйланд идэвхтэй явж сурэлцэх, хичээлийн чөлөө цаг, зуны амрантаараа.унга- гүй оролдож хичээллэх, урлагийн ахмад зүтгэлтнүүдийн бүтээлээс цу цалтгүй суралцах хэрэгтэй. Аливаа юмыг багаас ихэд, | ХӨН гөнөөс хүндэд шилжүүлэх замаар сурдагчлан урлагийн яна бүрийн мөр гэжилд мөн я ийм дэс дараа ба римтлех нь зүй. Мандолин хөглөх, “будаг найруулв- : зэас аваад, НЄт харж тоглож сурах, үзэгдэл юмсын Өнгө дүрсийг зөв гаргаж чаддаг болох зэрэг нь авь авс: мэдлэүээ ёлхөм-алхмаар ажнвужлн: 1 «Урлагийн: терел няовер сурактдын. авааын зөеөв.- со: Н. БАТЫН авсан төрэл-эурак, ЭЭГ ЁлжгллЛЛЭҮлт - шо, “ сайхан амралт болдог байна. | - Энэ нь бага насны хүүхэд бага чуудад бүрч хэрэгтэй бөгөөд тө нарын сэтгэлийг эзэмдэх чухал хү чин зүйл юм. Зуны дэлгэр цагт нид | черийп зусланд амарч байгаа хүүж. дүүд лагерийнхаа урлагийн үзлэгт дуу, хөгжим, бүжгийн уран авьяасаа нөхөд, баян нар, хавь ойрынховдоо үзүүлж, хөдөө амарч буй хүүхдүүд «Эр борын» ая барын «42 Ковон 8 рын» эмшннг дарж, ээж, аав, эмкөн буурлаа уяруулан хөгжөөж, .урлэ. гийн авьЯ8баа гейхуулах єайхан!... Хадлангийн талбай, сүүний тасав, таривн завбар зэрэг хүн олны хөх хөгжөөн, хөдөлмөр бүтээл нхтой Үд зар урлагийн авьяастай пионер Уу, рагчид уран авьяасаа гаргаж, түмэн олны єэтгэл баясгаж, буман олны зоригийг бадрвацгаая! . ЁДӨХ, Одоо болж байгаа монголын юмо нер сурагчдын урлагийн а»хдууаар үвлэг нь хүүхэд багачуудын дундаас урлагийн їйшлдэг авьяастан олноор тодруулан тэргах зорилготой юм. Иймээс энэ үзлэгт хүүхэд бүр уран авьяасаа їтаргаж үзүүлэхийн төлөө бүх чармайлтаа тавьцгаал! Хайрт багачууд аа! Удахгүй «ур- гууль цуглана. Та нарыг 1969-« 1970 оны хичээлийн жил, сурлага - хөдөлмөрийн их амжилт хүсэн . Жү лээж байгаагийн зэрэгцээ урла», суран сайхны шинэ шивнэ зүйл зү яээж байна. ї сх ан? Урлагийн авьяастнууд За Залаа төрнө. Та нар урлаг, эрд ц: айт нимэийг сургуу. сс ЭВРЭЖ “Өв авна. б206" СЭТГҮҮЛЧИЙН ТЭМДЭГЛЭЛ тө итаииллидин Ульяновск хотын нарлаг сайхан өд- рийн үд хэвийж байлаа. Ижил мөрини зүгээс сэрүүн салхи сэвэлзэж, хотын та римал ногоон моддын мөчринг үл мэдэг найгуулна. Гадаадын зочид бид тус тусын ма- шинд сууж «Волга» зочид буудлын үүд нээс В.И, Лениний ордон музей үзэхээр хөдлөв, Их багшийн ордон Музен үзнэ гэхээс сэтгэл яарч, хурдлан яваа машин хүртэл удаан юм шиг санагдана. Хотын цардмал сайхан гудамжуудаар явж, янз янзын сайхан барилга, хөшөө дурсгал, талбай, цэцэрлэг зэргээр нүд хужирлан явсаар зорьсон газраа хүрч ирлээ.. Хоёр давхар хүрэн дүнзэн байшин- гийн ҮҮДЭНД с дугаарлан зогсчээ. Музей үзэж улс гарч байхад дараахн ээлж орж байлаа.. 7даж төд бид, шузейд орох ээлж боллоо. Баф газар дорхн дав харт орж, гутлынхаа гадуур даавуу зөв лөвч өмсөөд байшингийн 2 дугаар дав харт гарлаа. ( ДУНД зэргийн насны тайлбарлагч хүн, заагч савк модоо барин ирж биднийг угтаад -- Морилон орно уу гэж нэгэн та- салгаанд урнлаа. ” нэ Ульяновынхны өрөө юм гэж тайлбарлагч хэлэв. Тэр өрөөнд Цаг ширээ, сандлууд рояль хөгжий йх бөгөөд нарийхан урт кинвс дэвсчээ. Дараагийнх нь Лениний эцэг /Илья Николаенпчийн өрөө ажээ. Тэнд бич- сочлын гийн ширээ, сандал, диваан зэрэг эд агуурс байна, Ширээн дээр нь Илья Нияколаевичийн зүүж байсан цаг, тар бичшмэл, тамга, тамганы тос зэрэг зүйлс байна. Ияья Николаевич бол ардын гэгээр- лийн ажилд шахран зүтгэж, тосгонд ши нэ сургууль нээгдэх бүрд их баярладаг байжээ. Тэрээр Астархань хотын ядуу борчуудаас гаралтай бөгөөд шургуу хө дөлшмөр, нк авьяас билгийн ачаар амьд ралын хүнд бэрхийг даван туулж Каза- ны нх гууль төгсөөд тоо, фисикийп банш хийжээ. 1869 өнд багшаасаа сур- гуулийн байцаагч, улмаар захирал бол- муүууумлллмАлмилллиллумуулуулмлилллиллиуммлиллимлилый Налайх хотын төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн су рагч Х. Эрдэнэбат зуныхаа амрал тавв гармонь хөгжим тоглож еурлаа. ЧЭ. САНЖААГОНЧИГИЙН авсан гэпая зураг. В. И. ЛЕНИНИЙ ОРДОН МУЗЕЙД жээ, «Ульяповчууд» гэж алдаршсан ар- дын олон тэргүүний багшийг Илья НН- колаевич хүмүүжүүлсэн байна. Николаевич бол тэр үедээ тэр хүн байсан бөгөөд үзэл санаа нь ХЇХ зууны 60-аад оны оросын тэгээрүүлэгчдийн үзэл санаанд ойртсон хүн байжээ. Дараагийн өрөө нь гуанз юм. Тэнд хананд нь цаг, газрын зураг, -42у-н: тээлэгтэй урт ширээн дээр шатар ө) тэй байналн Лениний эх Марья Александровна- гийн ө| орвол бичгийн ширээ, өр, жаазтай зураг, ном зэрэг зүйлс эмх цэгч тэй байна. Е, -- ПЛенипий ээж бол эмч хүний охил бөгөөд ердөө л бие дааж боловсрол ол жээ. Тэрээр бне дааж бэлтгээд багшийн цол авах шалгалт шууд өгчээ. Нөхрийн- хээ адил ардын гэгээрлийн ажилд сонир хол нь татагдсан боловч олон ам бүлээ харж хандах, хүүхдүүдээ сургаж хү мүүжүүлэх, гэрийн ажил хийх зэргээс болж сургуульд багшлах аргагүй бай- жээ гэж тайлбарлагч хэлэв. 2 Володя Ульяновын Өрөө хамгийн гэрэлтэй бөгөөд энд хичээл давтаж, ном уншнж, их юм сурч мэджээ. Володя Ульянов 11 наснаасаа улс төрийн асуу дал сонирхож эхэлсэн бөгөөд бүр бага наснаас нь түүний хайр хүндэтгэл хүлээ сэн ах Александр нь түүнд их пөлөө үзүүлжээ. Ах Александрын нь өрөө бичгийн ши рээ, ханандаа номын тавиуртай, уншиж байсан номууд нь байна. Александр Ульянов бол их авьяаслаг, зориг шийдэмгий, сайн чанартай хүүхэд байжээ. Тэрээр гимназид сурч байх- даа «Хүн, нийгэмд ашигтай байн гэвэл үнэнч бөгөөд шургуу хөдөлмөрлөж сур сан байх ёстой. Хүр хөдөлмөрөө их үр дүнтэй болгоё гэвэл оюун ухаантай, аж лаа сайн мэддэг байх хэрэгтэй. Орчип тойрны хүмүүсийн талаар өөрийн хү- лээх үүрэг хариуцлагаа зөв ухаарч, үнэнч байх үзлийг бага залуу наснаас нь хүнд шингээх ёстой» гэж «Улс ний- гэмд ашигтай байя гэвэл яах ёстой вэ?» Бороо татарч, чийг даасан харанхуй шөнө боллоо. Шонийн тэнгэрт үе үе шүдэнз зурах мэт гэрэл гяласхийснээ төдөлгүй өд харвах адил бүүдийн замхрана. Хаа нэг хөнгөн пулемётоор буудах чимээ тасалдан сонсдоно. Бараг хоёр хоног нүдний хор гаргаагүй |Ц8- рэг эрс ус тунасан окоп, харилцах шуу дуу дотор буугаа түшип суугаагаараа зүүрмэглэж байлаа. Мөр мөрөө тү шин алгай доороо тамхи татаж суусан хоёр цэрэг толгой өргөн харапхуйд ийш тийш харснаа: -а Манай Цетя юу? -- Тийм байна. Ф9цэж ядрахыг мэ дахгүй сэргэлэн Жүн өэҮд гэж ярилца- па. Зөвлөлтийн 7 дугаар дивизийн 127 дугаар буудлагын хорооны цэрэг даргагүй Петя хүүг, «Манай хорооны дууч бялзуухай» гэж өхөөрдөн нэрлэх: хайрлан энхрийлдэг байлаа. Петя жинхэнэ цэрэг эр, айж эмээ- хийг мэдэхгүй начин шонхор шиг бай хыг хүсдэг учир «Бялзуухай» гэж нэрлүүлэхдээ дотрөо дургүй байжээ. Олон удаа удирдах дарга нараасаа Ту лалдаанд хамт авч явахыг хүсч бай. сан боловч: - Петя! хүүхэд дайралтанд орж болохгүй. “Чи хөгжмийн салааны нөх дийнхөө хамт хөгжимдөж дайчин нөх дөө тулалдаанд зоригжуулах үүрэгтэй хүн гэдэг байлаа. Петя дуулгавартай даруу хүүхэд тул дарга нартайгаа мар гадаггүй байжээ. Харин өчигдөр орой л хороон гатайгаа анх удаа маргажээ. Учир нь шийдвэрлэх ширүүн тулаан болох гэж байгаа тухай цэргүүд хоорондоо сэт- гэл догдлон шивэр авир ярилцаж, хо роо даяар хөл хөдөлгөөн болжээ. Нөх дийнхөө нэг адил сэтгэл нь ДОГДОЛСОН Петя хүү тэсч чадсангүй даргадаа очиж самуурай нартай “тулалдах хүс лээ хэлжээ. Гэтэл бас зөвшөөрсөн- гүй. Петя өөрийгөө «Эх орныхоо төлөө дар тангараг өргөсөн пионер, цаашилбал байлдагч хүн» гэдгээ илтгэж гуйсан боловч «Тэр тусмаа удирдах дарга Ес үрөнын тушаал шийдвэрийг үг Дуу дагах ёстой» гэзд халгаасангүй. Үүр цайж эхэллээ. Төдөлгүй (ї84- зар тэпгэр нижигнэн допсолж алсад ик бууны сум дэлбэрч, агаарт дайрагч бөмбөгдөгч онгопүүд (дайсны жорнг- гэсэн сэдэв бүхий зохион бичлэгт бичиж уунучанций, музейд эгч, дүү нарын ордон ч, “нь өрөө бас бий. Лениний идэр насны эхэн үед гэр бүлийн хүмүүжил, эх эц гийн үлгэр жишээний нөлөө, хувьсгалт ардчилсан утга зохиол, ард түмний аж амьдралтай ойр дотио байсан зэрэг нь түүний үзэл санаанд их ач Тус хүргэ- жээ. гэг! эд » х уу , 1 1 Д. И. Инсарев нарын зохиолын хувьд- ганч үзэл санааг Ленин өөртөө тусгаж байлаа. гэр бүлд бараалхаж, өрөө тасалгаагаар нь орсон хэрэг юм. Ульянонынхны гэр бүлээс биднийг га ї ... Б. И., Лениний өрдон-музейг “үүдэн талаас нь харахад ийм байдаг. Владимяр Ильич, сэтгэл хөдөлгөсөн сонирхолтой асуудлууддаа харну авахын тул маш олон ном уншиж байжээ. А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, Н. В. Гоголь, И. С. Тургенев, Н. А. Некра- сов, Е. Салтыков-ҮЦедрин, Л.ЧЇН. Толстой нарын зохнолд Ленип дуртай байжээ. В.Г. Белинекий, А, И. Герцен, Н. Г. Чернишевский, Н.А, Дөобролюбов, лолтыг зүглэн сүрэг сүргээрээ довт лон орлоо. Их бууны галын бэлтгэл дайралтын дараа явган ангиуд «Ура» хашгиран бас дайралтанд орлоо. Их элсний зүүн хойт- биед байрлаж бай- сан 127 дугаар буудлагын хорооныхон ч заасап чиглэлд дайсны өөдөөс давшилт хийлээ. Гэнэтийн дайралтанд баямагд сан японы тал агшин зуур хориглоя- тын эхний шугамаа-алдаж үхрав. 127 дугаар хороопыхон богито хугацаанд командлалаас өгсөн охний даалгаврыг нэр төртэй биелүүллээ. Дайсны тал их хохирол үзсэн боловч зсэргүүцсэн хэвээр байлаа. Шинэ даалгавар ирлээ, Дайсны гол хориглолтыг бүслэн га- лын цэгүүдийг урьдчилан устгах Ту. шаал ёсоор 127 дугаар хороо бусад цэргийн айгийн хамт түргэн хугац мацевар хийн японы үлэмж их хүч бүсэллээ. Бүслэлт гүйцмэгц гал нээ лээ, 127 дугаар хороопы чиглэлд дай сан хүчтэй зсэргүүцэж толгой өндийл гөх зав өгөхгүй байлаа. Цэргүүд зай гавсар ашиглан бууныхаа гол төм- рийг улайстал гал нээв. Дайсны Хөд хэдэн галып цэгийг устгасан боловч 127 дугаар хорооны байдал дэрлээ. Сум хэрэглэл бага үлдлээ. тийт холбоочин явуулсан боловч замдаа амь үрэгджээ. Бас л явууллаа. Дайсны су ман мөндөр дороос амьд эргэж ирсэн гүй, Энэ байдлыг мэдсэн самуурай нар омогшин, галзуурсан мэт гал нээ нэ. -- Сум! Сум! гэж хашгирах чимээ- гээр цэргүүд бүгд эргэж харлаа. Ал- сын гүвээний хотгор даган хэдэн бараан дүрс бүртгэнэн айсуй, Дарга нар дДу- рандаж «Манайхан сум авчирч явна» гэлээ. Дайсны анхаарал ч бас тэр зүгт хандлаа. Сумтай хайрцаг нуруун дэз- рээ тавнад мөлхөн: байгаа тэдний эр гэн тойрон суманд сийчүүлсэн газар: шороо буцлах мэт оволзоно. Ирж яваа Хүнүүсэн тоо цөөрсөөр 127 дугаар буудлагын хорооны дарга нар үлдсэн бүх сумаа мэргэн буудагч Дад хуваарилан өгч дайсан дээр рая нээлгэлээ. Нэг мэдэхэд сум авчирч яв- сан долоон хүнээс сайм шиггүй урагшлана. эн болииг” танихад бэрх байнаа. Учир нь . н царай нь шавар шороо, көз торхит халтзэтшээ, 5 “цо ял байлаа... рахад тэнд морилон орохоор ирсэн кү- мүүс пиг дүүрэн байлаа, нэ нь гэнтийп тохиолдол биш, үр- гэлж өнөр өтгөн хүнээр бялхаж байдаг уламжлалтай ажээ... ...-- тэн Лениний ордон музей баяртай! Дараа дахин ирж саатахын ерөөл бат Булгүн Ц, ГАЙТАВ Ульяновск хот мөя- Түүнийг хоёр байлдагч хөж очлоо! Цетя! гэж тэд баярнан хаш угтан гирлаа. Петя хүү хайрцагтай сумаа мөрөн дээрээс буулгаад эргэн: явахыг завдлаа. -- Петя чин эндээ үлд! Дайсан ча майг алчихна шүү дээ! гэж нөхө, нь зэрэг зэрэг санууллаа. Петягийн «үд цогтой гялалзан: -- Үгүй Самуурайнууд «амайг онож буудахгүй, Алагдсан нөхдийнхөө авчирч амтаагүй сумыг дохүүлье гээд тэр буцаад мөлхжээ, Ингэж Петя хүү дайсны гал дор амь хайргүй. тэм цэн нааш цааш мөлхөж цэргүүдийг сум хэрэглэлээр хангаж ялалтанд тус хүргэжээ. 127 дугаар буудлагын хо- рооныхон сум хэрэглэлтэй залгамагц дайсан дээр аянга буулгаж сүрлэг үу- хай хашгиран дайралтанд оров. Петя хүү ч ядарч цуцаснаа Ч мартаж цэр гүүдтэй мөр зэрэгцэн давшин: явлаа. зэс хойш хороо даяар 18 | нас тай Петя энхрийлэн хайрлахын зэрэгцээ хүндлэн сайшаах болов. Петя , хүүхдийн асрам -- өгжимд авь - нялх байхдаа өичи жийн баа өрчинөл, яастай төр хүү сайн дураараа цэргийн гжимчин болж широрилтээ сант ТОЛД ирсэн нь энэ байжээ. ИЙГ «1 ТҮҮЦГЭЭЕ ЧИХЭР ӨВС Тал хээрийн бүсэнд өргөн тархсан ургамал боловч говь хээрийн гол мөр- ний эрэг хөвөө дагасал элсэрхэг хөр- сөнд бөөпөөр: тохиолдоно, Ойт хээрт бол өнд тэнд-алаг цоог ургацтай бай- даг Чихэр өвс цэр ховхлох төрөл бүрийн эмпий найрлаганд орно. Чихэр өвс зэллэ сэн урт үндэстэй тул нэг дор ургасан чи хэр өвспий бүх бут хоорондоо холбоотой. Иймээс үндсийг нь нэг бутнаас хөөж ухах явдал хамгийн ашигтай. .Үндсийг таслахдаа эх ургамлын үндэслэг ишнээс сөөм шахам зайтай огтолж: үндэслэг иш бүхий хэсгийг пар салхинд удааж үл бол но. Үндсийг мөн л үр боловсорсны да- раа ухан авч хулчирын пэгэн адил цэвэр лэн хатаайа. ГАНГА " Соёл Үүнд нилээд хэмжээний эфирийг тос агуулагддаг тул маш сайхан үнэртэй бө гөөд нхэвчилэн газраар улан, мөлхөж: ургадаг тачирхан ургамал. Манай оронд ганга ургадаггүй нутаг туц ховор фм. Хад чулуу, хайрга бүхий хажуу бэл, эн сэрхэг хээрт элбэг тохиолдоно. Эмийа сайд худалддаг «Пертуссин» хэмээх чи хэрлэг амттай хүрэл эмийг гангаг)э хийж хапнад памдааж, цэр ховхлох, окурмаар өвчтөнд өгнө. Гангыг цэцэглэх үед нь буюу 7, 8 дугаар сард түүж сүүдэрт ха таах замаар эмийн санд тушаахад бэлтгэ- нэ ТАРВАГАН ШИЙР. Бусад ургамалаас өвөрмөц нэг опцлог гэвэл яг цэцэглэж байхад нь түүж сүү- дэрт хатаах явдал юм. Гурвалсан навч хий шар цэцэгтэй Энэ ургамлаар таб- леткаар уух ханиадны эм хийдэг. Хүүх- дүүд та нар энэ ургамлыг лав сайн та них байх. Тарваган шийрийг түүхдээ 1 кавтгай дөрвөлжин метр талбайд хэл кэдэн ургамал үлдээх хэрэгтэй. Үрлэхээс нь өмпө түүдэг учир нөөц нөхөн ургал- танд ийнхүү анхаарах шаардлага гарч ирдэг. Бусад чацаргана, үхрийн нүд, нэрс, ашис, хад. долоогоно зэрэг жимс нєимсгэнийг боловсрох үед нь түүж тэр чаруйд зохих газар нь тушаавал зохи- но. Чацарганыг нэрэх замаар тос гар- гаж эмчилгээнд хэрэглэхээс гадна внта -- Ирина охин Зөвлөлт Буриа8- дын Улаан-Үд хотын 22 дугаар дунд сургуулийн 6 дугаар ангид сурдаг. Тэрээр нарлаг монгол оронд анх удаа ирж, монгол найз нөхдийн хамт тохилог сайхан амарч байна. Ирина Дрохина -- Би Монголд ирээд олон найз нөхөдтэй боллоо. Тэдний нэг маань Соёлзул юм. Зүүнхараа ход тын 1 дүгээр 10 жилийн дунд сур гуульд сурдаг. В. И. Лениний мэн дэлсний 100 жил, Монгол Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж Соёлзул орос хэл, би монгол ё юан Зоэч “захиддаар харилцаж эч- -5) иролцсон юм гэв. Ёоо ОХНАЙ” л биелэж нь лэв ЗУРАГ. “-(Зүү ) ШҮР, ЭЗЕ-н, (Зүүн гараас) Ман сурвалжлагч. “үү: мээд ь 99 мины -шүүс-бэлтгэж нийтэд худалддаг. Үхрийн йүдээр тусгай идээшмэл бэлт- гэж, хялбархан эмчилгээ хийж болио. Хэрвээ витамин дутагдах овчинд нэр- вэгдсэн хүн байвал үхрийн нүдийг (хоолпы халбагаар) буцалгасан аяга усанд хийж сайн хутгаад 40 мипут байлгана. Бэлтгэсэн идэшмэлийнхээ та- лыг хоолны өмнө ууна Үхрийн нүд бол витамни нхтэй. Ядангуяа «С» «Р» витаминаар асар баялаг юм. Нохойн ху шуу, мойл мэт иимсгэнийг боловсрох үед нь түүж сүүдэр газар хатаапа Мой лыг эмийп санд ердийп байдлаар сав- лаж худалддаг. Мойл бол анагаагч эм мөн Хэрвээ та нарын хэ! нэгний гэдэс ДО тор эвгүйтэхэд хүрвэл мойлыг өлгөөр буюу. түүнийг цэрстэй 9:2 харьцаагаар хольж: хоолны халбагаар хоёрыг аяга буцалгасац усанд 40 мипут идээшлүүлж дараа "ь шүүгээд үунз Ус идээшмэлийн гуравны нэгийг өдөрт З-удаа уух замаар хэрэглэвэл 20- хип, Ч, САНЧИР. (ШУА-ын Э.Ш ажил- тан) СУРАГЧИД АМРАЛТААРАА , Дэлгэр зуны улирал ирж, пни0- нер сурагчид амралтаараа аав, ээш, ах дүү нарынхаа ажилд тус лахын зэрэгцээ танхимд олсон мэд лэгээ практик амьдралтай холбон үзэж их зүйл сурдаг. Ялангуяа эх орныхоо байгалийн баялаг, ан амьтад, ургамлын амьдралтай та пнилцах бүрэн боломжтой юм. Ту- хайлбал сурагчид эх орноо судлах тойрон аялал зохиохын зэрэгцэз эх ипутгийнхаа байгалийг судлах, судалгаа шинжилгээний олон төр лийн экспедицэд оролцож мэргэж лийн хүмүүсээс багагүй зүйл сурч болно. Дорпогонь аймгийн. Чойрын 8 жилийн дунд сургуулийн 8 ду гаар ацгийн сурагч Ч. Даваасү- рэп, 2 Кавзанхорлоо, Батбэлэг, ЦЭ- рэнпадмид, б дугаар ангийн су- рагч Ягаан, Шараа, Самбуу, Лхаг васүрэн парын олон сурагч Шинж лэх ухааны академиас Чойр ор- ЧИМД ЗОХИОСОН амьтай ургамал судлах хээрийн судалгааны ажилд удаа дараалап идэвхт эй сайн орол цож иржээ . Тэд оорийн сумын нутагт ур- гаж, байгаа ургамал амьтдаас йин- лэзэдийг зөв тапьж пэрлэдэг болс пы гадна ургамал амьтны цуг- луулга хийх аргаас сурч сургууль даа ургамал амьтны олон ЦУГ- луулга өөрсдийн гараар хийж өг- чээ, Амьд байгалийн ээдрээтэй гдэл, элдэв сонин НуУу- к танихын тул юуны өм рийц амь, байдлыг үзэх нь чухал. Д. АВИРМЭД (Эрдэм шинжилгээний ажилтан) алын төлөв АХсС-Н (25 И2 А ТОХИЖУУЛАВ Ганболд, Сүхбат хоёр өдоо 18 настай. Тэд 5 дугаар ангна төгс лөө. Энэ хоёр өөрсдөө санаачлан аицгийнхаа ханыг шавардаж бас шохойдлоо. Анги нь улам саруул уужим болжээ. Шавар шохойны энэ ажилд 2 өдөр зориулсан бай на. Уулзан: ярилцахад: Өвлийн амралтаар нэг шаварчин ах анги шавардаж, шохойдож байхыг хар сан. Болмоор юм байна гэж са: нагдсаг Ингэж тэд санаачлан бодсоноо биечлон хийжээ. Дандаа цэвэрч байхыг эрхэмлэдэг ангийпл нехөд нь хөөр болон талархаж, сургууль ч хоёр хүүг урамшуулжээ. Ажил саг хоёр пиопер Булган аймгийн төвийн П. 8, Шетинкиний нэрэм- жит 10 жилийн сургуулийн 5-ын «її» анги төгсөөд байгаа юм. Багш МАНДАХСАН У! МАЛЫН ИМ ТАМГА Малай монголчууд хэзээцээс ижил төсөөтэй малуудыг ялгахад им тамга хэрэглэж ирсэн түүхтэй юм.. Одоо ч нэг нэгдлийн мал сүрэг пө гө нэгдлийнхээс ялгагдах тамга тэм дэгтэй, шэгдэлчдийнН амины мал ч басхүү өөр өөр им тамгатай байгааг хүүхэд та пар ажиглаж байгаа билээ Алдуул мал эрж яваа хүмүүс тийм зүстэй, тийм тамгатай гэж сурагла- даг шүү- дээ! . Хүүхдүүд та нарын мал аж ахуйн мэдлэгийг дээшлүүлэхэд тус" ламж болгож ихэд дэлгэрсэн зарим нэг им тамгуудыг энд дурьдя. ДАН САРАН ТАМ- ГА ДАВХАР САРАН ТАМГА НАР БУЮУ ОН. ГИН ТАМГА ОСсС (29 ЧАНДМАНА- ТАМ ГА 9 9 ” ШИРЭЭТЭЙ ЧАНД “МАНА ТАМГА | 7 БУЙЛАН ТАМГА ТОВХТОЙ БУЙЛАН ТАМГА УЙЛ БУЮУ ГҮЛ ТАМГА СЭРЭЭ ТАМГА ХАЙЧНЫ БА- РИУЛ ТАМГА )-44 5-1 ТҮГЭЭМЭЛ ЗАРИМ ИМҮҮД Имийг гол төлөв бог малд хэрэг лэдэг. : Зураг дээр малын зүүн талын чи хийг имнэсэн байдлыг узуулэх Ү ЗҮҮРЭЭСЭЭ УХАМ ИМ Уу РДААСАА УХАМ ИМ АРДААСАА УХАМ ИМ ҮЗҮҮРЭЭСЭЭ ЦУУЛБАР ИМ УРДААСАА ЦУУЛ БАР ИМ АРДААСАА ЦУУЛ БАР ИМ. : ГАНЗАГА ИМ цэцэг им ХОЁР ТАЛААСАА УХАМ БУЮУ ШОР гоолжин им 090000000 Та нарын оршин сууж байгаа орон нутагт хичнээн янзын им тамга байдгийг ахмад малчид,. аав. ээжс, “ах эгч нараасаа асууж МНЭЭрЭЛ Г. ГЭЛЭНХҮҮ, М.АЛН АЙН Наран ахкни гэгээн дүр Наатаа мөнхөд тольдох мэ? Шинжлэх эрдмийн чадлаар гэрэлтсэн Шилдэг тэргүүний манай нам. Хөрт могой шиг дайсны ороосон Хоср зуугаад жилийн гинжийг Зал энилгээсэн. баатар юм Зайлуул топилгосон дайчин нам. : Уүмний засаг мандсаны дараахан -. Түүхэн. дэвшилтийн урагшлах замд .Їйүдээ хүртэл хурцалсан дайснууд Нїүлсээ. хүртэл хордуулсан Дахин дахин өнгөлзөж байсан ч Дархан номын минь очинд этгээдүүд дараа дараалан дайрч дөвтөлсөн 9 НАМ айчин олны минь хүчинд үйрч балраад тоннлж билээ. Сүүлзэ хавчаад зугтаж билээ, Эрхийн төлөө, жаргалын төлөө Эхсийн төлөө, үрсийн төлөө Амьдралын төлөө, алсын төлөө Аюулгүйн төлөө, ариуны төлөө Зол жаргалаа холбосон нам Зориг хүчээ хөвчилсөн нам Эхэн цагаае замаа заваж Эрэн цагт хөгжил авчирч Энх тайванд тулгуур болсо. Эв хамтад суурь босгосон Жаргалант амьдралын зувшлагат пар Жавулант Монголын дайчин нам! Ж.. БАНЗРАГЧ “Ганхуяг хөрөөнийхөө бариулыг тавьж хөлсөө арчих зуур, --Одоо ч зуу татахад энэ мод Өнөөдөр Сандагийн үзүүртээ хоёр ацтай тулгуур, мо доо авчираад өөдөө харав. Тэгас- нээ Хууе Доржоо! сонийг- гээд модны орой өөд зааж хашгирав. Би гайхаж өөдөө хар лаа. Тээр дээр модны оройд шувуу ны “үүр байлаа. Үүрийн дэргэдүур, -айж бочимдсан бяцхан шувуухай хараач түү- ван, “Өврухул 2-6 БИ ТУУЛЖЬ МАЛЛАХ ДУРТАЙ. Манай ээж 6 жил дараалан туулай Грог замд хиймэл дагуул, автомат єтанц малласан, Харин энэ жилээс “єє | эрэмбэ дараатай их ажил хий» “змөчир дамжин: шулганан жиргэнөэ. Тэр шувуухай ойртож байгаа “аюулаас бяцхан үрсээ аврахаар "аах ч ухаанаа блохгүй тэвдэж бай- “гаа НЬ їїлт байв. Ганхуяг, бид хоёр “модны орой өөд нэ2 хэсэг харж зогслоо. Хэрвээ хөрөөдсөн модоо унагаавал хөөрхий бяцхан "ву ны өндөгнүүд юу ч үлдэхгүй бяц гєрэнэ. Мөдоо тэр чигээр нь орхи зол нэгэнт талаасаа хэтэртэл хө- рөӨдөгдсөн мөд хэзээ нэгэн /цө?т.- євлхинд унаж орхино. Ганхуяг маань ийм санал гарга буДэлхий дахишил шинжлэх. ухааны манлай Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан санс рын уудмыг эзэмших Талаар нарийн байна. 1 Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан дэлхийн той ЭХЛЭН | оруулах асуудлыг шийдвэрлээд одоо сар булга маллаж байна. Би зэжийнхээ |болон хөрш гариг, бусад одоп ертөнцөд ажилд ил болгон туеладаг. Би 5-р ангийнхаа зуны амралтаар: нарийн төвөгтэй асуудлыг 200 таруй бүжин авч , малласан. Бүжил янз бүрийн -өнгөтэй. Үүнээс надад цагаан бүжин их таалагддаг. “Бүжин 10-аад хоносны дараа нүдээ нээчихсэн, үс пь сагсайж тун. Ч өхөөрдмөөр амьтан болчихсоп байна. Туулай өвс, овьёос, хивэг, байцаа б0- лон бусад янз бүрийн ургамал иддэг. | Сар орчмын огторгуйг судлах » Би, урьд ах, эгч нарынхаа. маллаж |15» автомат станцын шинэ : буй булганд хоол тэжээлий нь хийлц- | туршиж. ажиллуулах программыг 1969 хүмвүсийн жуулчлан очих тэнд буух, хүмүүсийн эх дэлхийд эргэн ирэх зэрэг Шинйдвэрлэх ажлыг эхлээд байна. Энэ ажилд энэ 7 дугаар сарын дун дуур ЗХУ--ын хөөрөгсөн «Луна--15» гэдэг автомат станц бүхий зөөгч пуужин чухал үүрэг гүйцэтгэв. Автомат энэ стан цыг дэлхийн хиймэл датуулын завсрын тойрог замаас сарны зүг хөөрөгсөн юм. «Лува-- системийг 3 ДЭР байсан. Булга ч бас янз бүрийн |0ны 7 дугаар сарын 21--нд дуусгав. өлгөтэй, Хар нь бүр ч гоёхон харагд- даг. Булгыг бол мах усаар тэжээдэг. Булга маллах сайхан, Гэвч би туулай г205 БЬ | маллах “илүү дуртай... 2” СФУРАРЧ ИОМИДЕЛХААН! Тооромсогны хөдөлгүүрийн | төхөөрөм жийг ажиллуулсны дарва уул стаиц той рог замаас гарч сарны тедарга лээр тов логдсон районд буужээ. Нислэгийн явцад уул станцтай 86 Удаа родно”холбоо-барын сзйнцөт -шйнэ “аргамжны үзүүрээс. “амжилтаар угтсан байна. 47 2 ГАГНУУРЧИН Ухсаа шуудуу Урт шугам шиг оджээ. Төмөр хоолой . : Түүнийг дагав сунажээ. Гартаа гагнууртай Гапцхан эр Энэ бүхлийг араасаа Эзэн хүн їг дагуулжээ. 5ььльла ла. тамалль. нь тала ла лаа таылаыльлльыла.лаглаы тала тала ла льлалаллылалалалал”» Лаа. -- Модныхоо хөрөөдөөгүй юшас тулгуур модоо түшуүлж, авирч гараад өндгийг аваад ирье гэв. --Тэр болохгүй багш биднийг болгоомжтой ажиллаарай гэсэн Хэрвээ чамайг авирч явахад мод уйлавал яах юм бэ? гэж би татгал зав. Маргаан удаан үргэлжиллээ. Ашгуй бид хоёрт долоон алдын ирт суран гаргамж байсан явдал энэ маргааныг таслав. Хөрөөдсөн модны хажууд зэрэгцэн ургасан саглагар будүуүн улиасны: -мөчирт олсоо далуулж, нэг нь аргамжны узүүрийг барыж хөрвөдсөн модон до0 авирах нөгөө нь газар “үлдэж татаж” бай- Тта- би ууртэй нь хаар” удхаров. гү дээ сда на | Банхуяг авирлаа: “Ралаасаа хэ- тэртэл хөрөөдөгдсөн.саглагар-бү-- дуун мдд салхины аясаар аяарха! найгана. Ганхуяг явсаар и/в)ууїны ” үурэнд хүрч - ї “--Үүртэй нь мөчиртэй. нь авч аяархан бууж ирлээ, Үрээн-гэсэн бяцхан “аувцуу бүр хунээс: ч айхаа! больж бид хоёр: луу байн. байн снєтемийн ажлыг шалгаж даяллын хөдөл төөний параметрийг хэмжиж, эрдэм шил жилгээлий ажил хийв, Уул станц сарны дагуулын тойрог замаар нисэх хугацаан даа сар орчмын огторгуйд хэд хэдэн удаа эрдэм шинжилгээний ажил хийж, єтапцын бүтэц болон түүний системийн ажиллагааны тухай туршлагын чухэл зүйл өлж авчээ. - ы, (СуЛолышийн хөдөлмөрчид эх орныхоо сэргон-мандсаны 25 жилийн ойг энэ дол дугаар сарын 22--нд тэмдэглэв. Бүгд Найрамдах Полыт Ард Улс энэхүү ойгоо хөдөө аж ахуй, улс төр, олон нийтийн үйл ажиллагааны салбарт июїнэ шинэ Нюльш улс Эдийн засгийн харилцан туслах зөвлөлд идэвхтэй оролцож, социа лиам байгуулж байгаа улс түмэнтэй бүх талын нягт хамтын ажиллагаагаа хөг жүүлж, аж үйлдвэр, хөдөө аж. ахуйгаа хурдаг хөгжүүлж, шинжлэх ухаан, есоде лын хувьсгалынг ололтыг амжилттай. хэ рэгжүүлж байпа. Су Саяхан Вьетвамын тухай 1954 оны ЭКеневийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурены 15 жилийн ой боллоо. Ах дүү намуудын үйл ажиллагаа. олон улсын номмунист ажилчны хөдөл гөөний хөгжилд чухал үйл явдал болсон Москвагийн саяын Зөвлөлгөөнд оролцог чид дэлхийн бүх улс түмэнд хандаж «Вьетнамд тусгаар-тогтнол, эрх чөлөө, олгож, энх тайван байдал тогтооё!» гэ сэн уриа гаргасан нь тив дэлхийн хүн ар лын халуун талархал, өргөн дэмжлэг хү лээж байна. Вьетнамын ард түмэнтэй эв нэгдэлтэй. байгаагаа, дехин илэрхийяж, Вьетнамын. тухай 1854 СО ЕСЬ хэлэштрэрд зээ жинэд, бүнөй 167: гЬ УУусэл “хэй Цдтал мнулванан” “Хөөрхий аувуухай” налх--ояцхан "өндөгиүүдээ эсэн мөнд: байсанд “согдож, гэрэлт ертөнцтэй дөнгөж... эучран ”-зож харагдав. -Ц.ЭРДЭНЭБАТ бүїүүтлсүл ,3У:144м44 ТОГОРУУН Навчис хийссэн Намрын орой Тоонон дээгүүр г Тогорууд цуваа өнгөрлөө. “с Тэр шувуудын АДИЛ 27. “Тэртээ алсад “Эрдмийн мөр хөөж Ингэж одөхоо би саналаа. : вужэн, аймгийн төвийн арва» жил лийн сурагч ин дунд сУРГУУД ОЮУНАА: ЦУВАА дайрч хойгуур урдуур шулганан жиргэнэ. Шувууны үүрийг хаана байрлуулах вэ? гэж бид хоёр ни- лээд маргалдав. --Сайхан өвстэй газар тавь- цихья гэж намайг хэлэхэд Тэр ярихгүй. Үүрээ газар барыьж болдогсон бол энэ шувуу хаанаас модон дээр:бариа вэ? Тэ- гээд ч ойд араатан, жигуүртэн олон амьтан байдаг болохоор шу. вууны үүрийг харахгүй гишгэчих- нэ шүү дээ гэж зөрөв. -- Ганхуягийн саналаар сагла- гар будүун улиасны мөчир дээр гаувууны үүрийг аваачиж тавив. Нөгөөх бяцхан шувуу үүрэндээ - нисэн ирж суугаад тонгос... томгос “анирэавг- “бяйхан.... баярлаа: биз. “Хэд. хоногийн дараа. үүр тавьсан газраа буцаж ирэхэд тэртээ дээрээс эив тв гэж иулЗа нангжиргэх дуун тосралтгуй-! сон- “аолгосон. ангаахайнуудын гурван хөөрхөн зиар толгой зновол: тор манай орон даяар .өргөн дэлгэр зо ХНОГДОВ. 2 Өмнөд вьетнамын, ард түмэн зориг баатарлаг тэмцлийнхээ ялалтаар БНӨВ У--ыг зарлан тупхаглаж,,, Хувьсгалт Түр засгийн газраа байгуулсан явдалд дэлхий дахины улс түмэн гүн талархал илэрхийлж байна, ! 5 Өмнөд Вьетнамын нутаг дэвсгэрийн тавны дөрвөн хувь нь чөлөөлөгдлөө. Че лөөлөгдсөн энэ нутаг дэвсгэрт хүн амын 75 хувь нь оршин єууж байна. . СуЭнэ долдугаар сарын дундуур Аме ринийн саперын нисэгч Н. Армстрову, Э. Олдрин, М. Коллинз гэдэг гурвал нм сэгчийг суулгасан ёвнсрын «Алполлон-- 11» хөлөг сарны зүг хөөрсөн юм. Ниелэ гийн зорилго нь сансрын нисэгч Армет- ролг, Олдрин. хоёрыг свран дээр буулгаж дараа нь сансрын ийсэгчдийг дэлхийд бунааж ирүүлэх явдал байв. Энө зорил тыг амжилттай хэрэгжүүлжээ. /Амери кийп еёнсрын нисэгчид саран дээр байх хугацаандав төлөвлөсөн ёсоор хийвэл »о хих, бүх зүйлээ хийж гүйцэтгэжээ. Арметронг, Олдрин нар свперын мыг судлах үйлсэд өмь насаа зориулса зөвлөлтийн сансрын нисэгч Юрий Гага рин, Владимир Номеров, Америкийн сансрын нисэгч Виржил Гриссом, Рожер Чаффи, Эдвард Уайт нарын медалийу дэлхийн заяаны дагуулын уадарга дээр Одүлыг : ансрын мисэгчид ёа дДЭвр АНУ-» ын үндэсний далбааг аггилаа” “Сансрын. инсэгч (Н. Арметронг, 9. Олдрин хоёр серан дээр барег 29 цөг байжээ... ! : шөсн 1921 онд В. И. Ленин, Д. Сүхбаа төр нар ундсий нь тавьсан монгол- зөвлөлтийн ард түмний . найрамдал бол дайн тулалдаан, хөдөлмөр бүтээл дээр манай хоёр ард түмний шилдэг хөвгүүд охидын асгаруулсан цус, урс гасан хөлсөөр гагнагдан бэхжсэн болд шиг бат, болор шиг тунгалаг юм. Энэ найрамдлын хичнээн бат бэх, хүч чадалтайг 1939 онд Халхын го- лын Буоныд японы түрэмгийлэгчид- тэй хийсэн дайн даян дэлхийд шалган яөруулсан билээ. Төр үед хүүхэд тө вар эхээс төрөө- гүй, энэ орчлонтой мэндлээгүй бай- сан болохоор Халхын голын дайны ту хай ном хэвлэл, ахмад хүмүүсийн ярианаас л сонсож мэдсэн шүү дээ. Та нар эх нутгийнхаа газрын зу раг дээрээс монголын дорнод хязгаа рыг харцгаа. Тэнд Халхын голыг на рийхан хөх шугамаар зурсан бий. Тэнд одоогоос 30 жилийн өмнө 1939 онд 4 сар гаруй үргэлжилсэн ха- туу ширүүн байлдаан болсон юм. Япончууд явган болон морин цэрэг, ях буу, хуягт танкийн ангиуд, нисэх онгоц зэрэг олон төрлийн мэгтгэл Орон БҮХНИЙ-ГРОЛЕТ:ГРИ НАР-ЧЭГДЭГТҮЙ! ӨЛӨ0 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГЛУН 1 т5Э2 БЭЛХЭН БИЙГЭУН/, Н1ӨВ Хэгсо Х.СухБахтарын кээзмжит Ж.онгольн Тхонбрийн БдйгзуддАгын ТӨВ” 27: 1 2 Э Эл25-д /ЗӨВХӨАЙИЙН СОНИН: ЕбЛОГ ШИГ ТШГАЛАГ ША ШШГДАШ 123 БААА анги оролцсон олон мянган цэрэгтэй их хэмжээний хүч бэлтгэжээ. Тэр их хүчний эсрэг Монгол Ардын Хувьсгалт цэрэг, нам засгийнхаа ту шаал даалгаврыг биелүүлж, эх ор ноо хамгаалах ариун шударга үйл- сийн төлөө байлдаанд орохдоо Зөв- лөлтийн баатарлаг армитай хүч хавс ран нэгэн эгнээнд явж, дайсныг бут цохин, мөнх дурсагдах гавьяа бай- гуулсан юм. Халхын голын байлдаанд Зөвлөл тийн армиас моторжуулсан буудла- гын дивиз 3, моторжуулсан норпус 1, танкийн бригад 2, моторжуулсан хуягт бригад 3, их бууны хороо 4, висэх хүчний бригад 2, сөнөөгч лон бөмбөгдөгч нисэх хүчний хороо 6 зэврэг олон том аягн нэгтгэл орол- цож, БНМАУ-ын төрийн тусгаар чогтнол, тезар нутгийн бүрэн бүтэн байдлын төлөө тулалдат,. эх орны шинь аварсан билээ. эЛХ Халхын -голын бэйядаанд. Зөряөл лийн олон мянган дайчид баётарлаг тавьяа байгуулж, манай эх орны тө лвеө алтан амна аядсан юм. Нисэх онгоцны дарга, ЗХУ-ын хошой бая- тар С. И. Грицевич, буудлагын 36 дугаар дивизийн 14 дүгээр хорооны дарга, ЗХУ-ын баатар И. М. Ремк- зов, танкийн 11 дүгээр бригадын дарга М. П. Яновлев зэрэг өдий тө : : Дий дайчин эрсийг дурдаж болно. 1069 оны. зөймдугэар өөрыа 6 | (Ё ЛХАГВА 128 дайнд гавьяа байгуулсан 70 Г : 3 Ун 10 мөн !хүвд ЗСБНХУ-ын - Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн зарлигаар ЗХУ-ын баатар цол, 903 хүнийг одон меда» лиар япагнажээ, 5 Монгол Ардын Хувьсгалт цэргийн дайчдаас Л. Дандар, Ц. Олзвой нарт БНМАУ-ын баатар цол шагнаж, Хал хын голын байлдааны ялалтын 25 жилийн ойгоор Л,:Гэлэгбаатарт БН МАУ-ын баатар цол нэхэн | шагна- жээ. 2353 Бас энэ дайнд гарамгай гавьяа байгуулсан монголын "726 хүнийг Зөвлөлтийн 828 хүнийг. манай одон гоор шагнажээ..- Монгол--Зөвлөлтийн армийн хам бо тын ялалт нь тус хоёр орны ард түм иүүдийн эвдрэшгүй. гран-бат.найрамд лыг дэлхий дөхинд яруу төд харуул сан билээ. Ё 29) «Зовох цөгт нөхрийн чанар таниг дана» үзэж мёнай ард түмний зов-” лонг. хуваалцаж, эх. орныг минь ө6- рийя. гавар нутаг. мэт. авран. хамгааж .. сөн Хаяхын үолын байлдааны ялал - тын түүхт 30 жилийн ой эвэ 8 ду- гаар сарын 20-нд болно." Энэ алдарт ойг манай орны хөдөл мөрчид, ардын армийн дайчид, хүү» хэд багачууд, зөвлөлтийн ард түг мэн, түүний арми, улаан бүчтэн найз нөхдийнхээ хамт Фёслол төгс тэмдэг лэнэ. Болд шиг бат, болор шиг тунга- лэг найрамдлын яруу ёайхан батал гаа-ыих ялалтын 90 жилийн ойд өргөн бэлтгэцгээе! 5 Наймдугаар сарын нэгний цэл мэг сайхан өглөө их жанжин Сүх : баатарын тал- : байд нийслэл хо тын залуучууд, пионер сурагч- дын төлөөлөгчид мандах нартай уралдан цугла- рав. баяр баясгалангийн Одоогоос 30. жилийн Тэдний царайд гэрэл тодроно. тэртээ Тонголын Дорнод хязгаар Халхын голд японы түрэмгийлэгчдийг монгол-зөвлөлтийн эрэлхэг ДӨЙЧИД бут ниргэсэн билээ. Энэ түүхт ялал тын 830 жилийн ой В. И. Лениний мэн дэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж зохиосон (Монго лын залуучуудын анхдугаар тойрон аялал, чуулуа уулзалтанд оролцохоор манай эх орны өнцөг булан бүхнээс шалгарсан залуучуудын төлөөлөгч- дийг үдэн мордуулахаар чийслэлийн хэн өглөө эртлэн баяр хөөртэй хуран цугларсан нь энэ билээ, Залуучуудын энэ тойрон аялал чуулга уулзалтанд улаан -бүчтэн їио нер сурагчдын дундаас Дорноговийн Ч, Хандмаа, Баян--Өлгийн Ц. Оюун цэцэг, Төв аймгийн Ж. Билэгдэмбэрэл Булганы Раднааханд, Сэлэнгийн Бат цэнгэл нарын зэрэг 30 шахам пионер сурагч ажил үйлс, авьяас сурлагаараа шалгаран төлөөлөгчөөр оролцохоор сэт гэл дүүрэн баяр хөвртэй явна, Төлөө ЛӨГЧДИЙГ үдэн мордуулах улааныг Улаанбаатар ” хотын ХЗЭ--ийн хороо ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга П, Гунгаажав нээж нийслэлийн 38- луучуудыг төлөөлж ажилчин эмэгтэй Цэнджав, Аялагчдыг төлөөлж Дор ноговь аймгийн ХЗЭ--ийн хорооны на рийн бичгийн дарга Я. Мөнхбат, Хал хын голын байлдаанд оролцож явсан БНМАУ--ын баатар Л. Дандар нар. гүг хэлж, МХЗЭ--ийн Төв Хорооны на рийн бичгийн дарга Д, Цэрэндорж дэлгэрэнгүй үг хэлэв, Халхын галд хийх Монголын луучуудын анхдугаар тойрон .аялал, 8 чуулга уулзалт бол залуу үеийг нам ард түмний хувьсгалт лалаас сурах, Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний найрамдлыг улам бэхжүүлэх, эх орныхоо хөгжил цэцэглэл, байга- лийн үзэсгэлэнт сайхантай танилцуу- лах юм, Энэ чанараараа манай луу үеийнхнийг коммунист үвэл са- нааны гүн бат итгэл, ангийн ухам- сар, социалист эх оронч интернацио- налист үзлээр хүмүүжүүлэх, хү- мүүжлийн сургууль аян болох юм. Анхдугаар тойрон аялал, чуулга уул за дайчин уламж за! залтыв төлөөлөгчид 39 жилийн тэр тээ манай “ахмад дайчид, Зөвлөлт Холбоот улсын баатарлаг улаан ар мийн тусламжтайгаар харийн дайсан зах ”Жэрэв зургийг Ц. САМДАН. авар, ХАЛХЫН ГОЛДЗАЛУУС ЧУУЛНА. чей амь өрсөн ширүүн тэмцэл явуулж дарийн "утаа манарч, эрэлхэг »хөвгүү дийн цус асгарч байсан тэр газар өнөөдрийн залуусын энх цагийн бү- тээн босгох хөдөлмөр. ЗХУ. болон ах дүү орнуудын ,тусламжтайгаар сүн- дэрлэн боссон, шинэ үйлдвэр, шинэ хот, Дорнод талын хөдөлмөрч мал чид, залуусын ажил амьдралтай та Мөн энэ тойрон аялал чуул га уулзалтанд зөвлөлтийн . баатарлаг ард түмэн түүний залуу үеийг тө лөөлж Лениний комсомолын стөлөөлөг чид оролцох юм. х Тойрон: аялал чуулга уулзалтын тө лөөлөгчид өглөөний нарыг угтсан сэтгэл дүүрэн баяр бахдалтай Дорно- нилцана, дын алтан шар замд гарлаа. Ц, ЭРДЭНЭБАТ, ТОЙРОН АЯЛАГЧИД Саяхан, Өвөрхангай аймгийн төвийн. 10 жилийн сургуулийн багш Бямбасүрэн ахлагчтай сурагчдын тойрон аялалынхан ахмадын баатарлаг, дайчин түүхэн зам- | налаас суралцах, түүхт газруудтай танил . цах, хөд малчдад соёл ээх 80- ринлгоор Зүйл, Өнд бригад, Батхаан, Бүрд зэрэг газраар аялж, Баян-өндөр суманд ирлээ. Тойрон аялагчдад МАХН- ын хоёрдугаар үүр тус суманд. байгуу- лагдсан тухай тус сумын намын хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Цоодол ярьж, сум орныхоо байдалтай танилцуулсны дараа Сүхбаатарын цэрэгт явж байсан ахмад дайчин Намжил гуайтай уулзлаа. Тойрон аялагчид концерт тоглов. Өвөрхангай аймгийн Ваян-өндөр сумын 8 жилийн сургуулийн багш Д.НАРАНМАНДАХ » Пин “зусланд Болгар, Ард- улсын пионе- Бид Сэлбэ дэх пионерийн амарч байгаа Зөвлөлт, чилсан Герман, Румын на рүүдтэй дзаж В. И. Лениний шмэн- дэнсний 100 жилийн ой угтаж хийсэн тэдний ажлын Зах зухтай танилцав. Улс, улсын пйонерүүдийн хийсэн ажлыг тэд өөрсдөө та Нарг товч ярьж өгнө, Тэдний яриаг эр нийтлэв. ИЛЬИЧИЙН ЗААСАН ЗАМААР лөлт Холбоот Улс, Новоснбирек ? хотын 60 дугаа туулийн 7 дугаар ангийн сурагч Н“Н. Нелов. Пионер Коля пнонерийн бүлгийн ханын сонины эрх- лэгч, ле "төрийн сонсгол хариуцдаг юм. - Пионерийн бүлгэм маань энэ жил бү. дунд «Ильнчийн заасан з4- маар» гэсэн сэдэвт алдаан зарлав. Манай б дӨлДУГ ашнуд дотроо тэргүүн эзэлсэп юм. Тэгээд л бид энд ирсэн юм. бид 5 тонн төм- рийн хаягдал цуглуулсан. Бид Новоси- "ангийн сурагч пионер Б. АХ ДҮҮ ОРНУУДЫН ПИОНЕРҮҮД В.Н.ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ 1 МИЛИЙН 0Й УГТАЖ ХИЙСЭН АИЛАА. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИД ЯРЬСАН НЬ бирск хотын музейд ажиллаж байгаа ахмад хувьегалчидтай уулзаж Ояцхан ном хийв, Бяцхан номнуудаа 8 дугаар ангийн шеф баатарчууддаа бэлэглэж сур талчиллаа. Би онгоцны буудлын ойролцоо амь- дардаг. Манайхаас холгүй орших Тол- мачево тосгонд амьдарч хөдөлмөрлөж байгаа Лениний одонгоор шагнагдсан хү мүүснйт бид эрэн сурвалжилж зурагт самбар хэд хэдэн удаа гаргалаа. Бид мөнгө хуримтлуулж Вьетнамын хүүхдүү дэд хичээлийн хэрэглэл илгээв. "Манай бүлэг Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар тнсэгч И, М. Шилнпенкогийн нэрэм- жит юм. Бид түүний эхтэй үргэлж 32- хиагаар харилцаж байдаг. Бид Улья- новек хотын ниионеүүдтэй захиагаар ха- рилцаж тэндхийн Лениний музейд юу юу байдгийг андахгүй мэддэг болсон юм. Монголоос хариад манай сургуулиас хэ дэн хүүхэд Владимир Ильичийн цөлөг- дөж байсан Шушенск тосгонд очно. Бид гэрэл зураг, материал олж ирж сургуу лийнхаа Леинний йг бааж: музейг уулца. В.И. ЛЕНИНИЙ ТУХАЙ ЧИ ЮУ МЭДЭХ ВЭ? Болгар улс, Видинский мужийн Бре- сово тосгоны сургуулийн бүлгэмийн интаернанионал цлубийн Ле чнний булангийн эрхлэгч юм, Бид тавдугаар ангнасаа “эхлээд орос хэд үзсэн. Ноднин жилээс эхлээд манай сургуулиудад туравдугаар ангиас орос хал үздэг боллоо. Манан нноне- рийн бүлгэм зөвлөлтийн Ровно хотын ппонерүүдтэй захиа харилцдаг. Ма най бүлгийн пионер бүхэн сард 2-3 захидал гадаадаас авдаг. Манай бүлэг Лениний дуртэй марк цуглуулж, байгаа. Одоо бидний маркийн тоо 200 орчим болоод байна. Өнгөрсөн хавар манай бүлгэмийн хэмжээгээр Лениний гар зур гийн уралдаан боллоо. Бид орос, бол- гар хэл дээр Лениний тухай зохиол, товхимол их уншдаг. Бяцхан нөм хийж баатарчууддаа бэлэглэдэг. Бид В и. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угт сан ажлаа одоогоос гурван жилийн өмнө эхэлсэн. Ирэх есдүгээр сарын 28-нд Болгарын бүх димитровчуудын чуулга уулзалт болно. Үүнийг угтаж «В.М, Ле- НИНИЙ тухай чн юу мэдэх вэ?» гэсэн болзолт уралдаан пионерүүдийн дунд зарласан билээ. Одоо бид энэ уралдаанд эрчимтэй бэлтгэж байна. ЛЕНИН ШИГ СУРЧ АЖИЛЛАЦГААЯ! Герман улс Шверино хотын дунд сургуулийн сурагч Гералд Кассубе бол ) ялы Эрнест Тельменовчуудын нэг й -4 Манай хичээлийн шинэ жил бүр ямар нэг лоозонгоор эхэлдэг заншил- бол тай. Ирэх хичээлийн шинэ жил маань «Ленин шиг сурч ажиллацгаая!» гэсэн лоозонгийн дор эхэлнэ. “Хичээлийн жи- лийн турш бид энэ лоозонгоор замна- даг, Манай эвлэл, пионерийн байгуулла гууд өсвөрийн үеийнхнийг ажилчин ан- гийн түүхэн самиалаас сургах, хүмүү- глэхэд их анхаардаг. Долдугаар ан- єн ЭН сурагчид В. И. Ленинээс БХКЗЭ- ийн НЇ их хурал дээр залуучуудад Хан даж хэлсэн үгийг судалж тэмдэглэл хө- төлсөн байдаг. Манай аль ч бүлгийн пионерээс Германы коммунист Нам, ажилчин ангийн түүх, зөвлөлтийн ком- муннст нам, ажилчин ангийн түүхээс «суухад зохих хариулт өгч чадна. Бид энэ зун Вьетнамын ХҮҮХДҮҮДЭД туслах долоо хоногийн ажил зохиож сайн оролц сон учир монголд амрахаар ирцгээсэн юм, В.И. ЛЕНИН БА МАНАИ ХУВЬСГАЛЧИД Румын улс, Сэчэле хотын 6 дугаар сургуулийн 7 дугаар ангийн пионер /Нис тор Раду. 5 5 Бид Лениний амьдарч байсан .гав- раар газрын зураг дээр аялал ЗОХИОДОГ. Маркс, Энгельс Ленин . нарын хувье. галт үйл ажиллагааг манай пионерүүд судалдаг. Тэдний тухай Румын, өрөс хэл дээр олон ном уншдаг юм. «В. Й, Леннии ба манай хувьссалчид», «В. И. Ленин ба Румыны хувьсгалт тэмцэл» гэсэн зурагт самбар, бичмэл сэтгүүл гаргадаг Манай пнонерүү 1999 онд бичсэн зөвлөлтийн зохиолч /А. Сахиягийн «ЗХУ өнөөдөр» гэдэг номыг андахгүй. Ирэх хичээлийн жилд В, . Лениний тухай зохиосон Дуу, Шүлэг, өгүүллэг, гар зургийн уралдаан болио. Манай пионерүүдийн энэ ажилд ЭЖ, эцэг нь сайн тусалж, бололцоогоор хан гадаг юм. ЗУСЛАНГИЙН ХҮҮХДҮҮД ӨӨР БОЛОВ Ханггүй найруулал Өглөө. Эх эцэг нь ажилдаа аль эрт яваад: өгчээ. ,Ихэнх хүүхэд эх эцгийнхээ явахыг ер мэдэлгүй унтаж хоцордог байв. Өглөө: бүр долооп цагт босдог нэг жаал: бий. Тэр хүүг Баяраа гэнэ, Энэ зуслангийн хүүхдүүдээс «Та нарын хэн чипь зуны нар мандахыг үзсэн бэ? э- вэл биегбиесээ гайхан харигаана. раа өглөө хоёр дүүгээ цэцэрлэгт хүргэн: өг Хөг. Энэ зуслангийн айлын багачуудаас камгийн цовоо сэргэлэн, ажилсаг нь “юм. Баяраа ирэх намар тавдугаар ангид ррно. Энэ хи зусланд гарснаас хойш ик уйджээ, Үеийн хүүхдүүд босож, цай бчєү: уршан санал бага үд болдог. өр-болтоя раа гэр орныхоо ажлыг шин тан бблгоно. Ингээд гэрээсээ гара кад одон бөмбөгний ирээ, ё дүүжин зийн ойролцоо хэдэн өлбөгөр хүүхэд бие биесээ нойрмог нүдээр хөвн: зогсоно. Баяраа тэднийг «Урд уулапд хэн тү- рүүлш: гарсан нь туг хатгал.Ї» гэж урна лэХЯД-ТЭД «Тоглох їомаа ч олж дээ. Хє зөрг тоглоё» гэлцэнэ. .)-. е є Баяраа уд уйтгарт зуслангаа орхиод хөдөө эмээ, өвөөгийн дээрээ гар чээ, Доной өвгөнийк нэгдлийн эм хоньдаг нан: маяладаг. Баяраа айлын хүүхдүүл тэй зэлжээр хонь хариулна. Эмээдээ копь холболцож өгнө. Явахынхаа өмнө конь сааж сурчээ. Энэ суурьт хоёр ай лмп сургуульд явдаг тавач хүүхэл бий. Баяраа тэдэнтэй нийлж: хийсэн ажил бүхэнд нь идэвхтэй Оо 3 Тэд өдөрт л нэг шинэ зүйл сурна. Нэг бол сонсоно. Баяраа хөдөөгийн сайхныг гайхаж ханахгүй байв, Төрсиөөсөө хойш хотоос гарч үзээ- гүй” нэ .0доо мал малын зах мэдэх тэй болов. морь унаад давхиж чадна. Малын нм, тамга, нас, шүд зэрэг өлөн зүйлийг малчдын эс мэ дэж авав. Саахалтын нэг айлд Дамдин ГЭДӨГ өвгөн . Баяраа тэр-өвгөний зургийг авч сурвалжлан би чээд тэдний хоягүй суурцас. орших сүүний тасаг дээр тэр хүний тухай бич сэн материал, гэрэл зургаараа самбзр гаргаад «Ардын Хувьсгалын 50 жи- лийн ойд зориулав» гэж дээр нь хар ор гэрэл зураг. жээ. Хүүхдүүд гэр орондоо байгаа бүх л сэтгүүл, сонины зураг, материал ашиг лаад В. И. Лепний үйл амьдрал харуул сан эвхмэл самбар гаргаж эхлээд суу рийнхандаа үзүүлж тайлбарлав. "Дараа нь бригадын даргатай ярилцаж ТӨки- роод, сүүний. тасаг дээр урлагтай ухуу- га хийв, Энэ ажилд сайн оролнёон : Баяраад болон түүний нөхдөд нэгдлийн захиргаанаас баярын бичиг дурсгажээ. Төр таван хүүхэд суурийн- хаа насанд хүрэгсдийг завгүй байгааг үзээд тэднээс бур авч ногт, чөдөр нэк- ГӨЭДИЙГ зангидаж өгөв, Малчид үүх дүүдэд хичнээн их баярласан гэж еёана на! Ингээд хөдөөгийн жаалуудтай көг- жилтэй идэвхтэй сайхан амарч байтал аав нь ирээд Баярааг наадам үзүүлэ- хээр аваад явав. . . в. Наадмын дараа зуслангийн жаалууд урьдын адил л хөл хөгжвөн муутай байв Манай зусланд хонь мал байхгүй ч го сэн бидэнд хийх ажил сонирхолтой | тоглоом олдохгүй гэж үү?» гэж өөрөө өөрөөсөө асуухад ямар нэг үл үзэгдэх хүн «олдоно». нарт дутаад байна» гэх шиг Баяраа урьдын адил өглөө эрт босож | тан -үсэгтэй баярын 4 Стар /бичмэл матервал. ур гамлын хатаамал гарлаа. Хүүхдүүд «Эпэ чинь-юу ва? Юун тухай бичсэн өм бэ» (байгууллагын санаачлага та|. болно. дотрдос бичиг, олон тооны | гэх зэргээр дор бүрээ асууж шалгаав. Хүүхдүүд энэ өдөр дор бүрээ том бод сон янзтай тарцгаав. Маргааш нь хүүхдүүд цугларахад «Зуслан дээрээ янз бүрийн насны хүүх дүүдийн бүлэг байгуулцгаая» гэж Баяраа хэлэв. «Хэнхэг аяраа» гэм: Нэг дэг- гүй хүүхдийн хэлснийг өс тооцвол хүүх дүүд цөм Баяраагийн саналыг дэмжив, Ингээд хүн бүр ажлаа хуваарилан авав. -ВЇИ. Лениний дүртэй. марк, Д. Сүхбаа- тарын дүртэй марк цуглуулдаг Хоёр хүүхэд солгов. Биеийн тамир, спорт ха риуцдаг хүнээр Баярааг сонгоз. Урлаг, уран сайхныг дуучин Цэцгээ охин харну цав: Ханын сонины эрклэгч Төмөр бол лош. Ингоэд Хүүхдүүд “Тус бүрийнхээ ашилд өндөр сэтгэгдэлтэй орцгоолоо. Манай зуслангийн хүүхдүүд юу юу хий санаачлан Нонцертын хөтөлбөрт Лепин, Сүхбаа тар нарын тухай шүлэг, дуу олон орсон байна. Энэ концертын дараа зуслан- гийнхан хүүхдүүд идэвхтэй амарч эхэл: лээ ГЭДГИЙГ МЭДДЭГ боллоо. Хүүхдүүл зуслангийнхаа өндөр пастангуудтай уул заж партизан, 1989 оны Халхын голын дайнд оролцож явсан хүмүүс, хӨДӨлМӨ рийн цуутай сайчуулыг эрэн сурвааж . лих суслалтийн төвд зурагт самбар, яёт нын сопин, «Зөгий» сонип /тардаг !бо- лов. «Зөгий» сонин дээр өнөөх Бай» рааг «Хэнхэг» гэж хочилж байсан жаа зураад дор нь: лыг шоглон «Уралдаан тэмцээн болоход Оролцох дургүй Цэвээн: анж чихэр гэхээр нөө оруулдаггүй Цэвээн» бичжээ. Баяраа, «Хүүхдүүд за. Жонг нар мандахыг цөмөөрөө харцгаая, үү?» гэхэ : : рярлцлаа д «Тэгье» гож тэд (5ё- Хүүхдүүд эз! Та пар зуй цагийнкай амралтыг хэн, хаана, хэрхэй идэвхтэй онгөрүүлж байгаагаа бичиж манай сови ны тазар ирүүлээрэй. ХОРЛОО ндэсний 0 ө-Дэсн-и-0-4-фэн--ий--8-фн--6-4-4-4эе---4-4-4--26-4 Э р-н -1-049--0404---1 Д4009-4 р МОНГОЛЫН ПИОНЕРҮҮД РУМЫНИД АМАРЧ БАЙНА Бүх орны пионерүүдийг амраахын төлөө манай “үйдэсний тавтай пионерийн зөвлөл их ажил зохиодог юм. Монголын цпио/е рүүд социалист Румын улсын олон улсын пионерийн зуслан Костинеш рын 325-наас Сеная хото, орших лын зусланд 10 хоног эммөэр тэх. амрах хугацаандаа 2 сая гарүй хүй | ам и! ! 2 олныы її саулаг Бухарест хотыг Манай пионерийн төлөөлөгчид. : өөлө дэх олоп улсын ипонерийн . амарч, монгол орны байгаль, 1 ГЭ --Дарамзагдын хөгжиж анхаарал татав. инцнийнининитиниглиитинилиииитииилициттии ид «Най- рамдлын ая барья» пионер сурагч дын найраг дуучид хөгжмийн хэсэг тэй дуулна гэсэн цовоо дуу бүхний Хилэн хөшиг ал- гуур нээгдэхэд таазны гүнд улаан тусан дэвсгэр дээр В. И. Лелиний дүрийг зурж түүний дөр 100 гэсэн тӨ0, ДЭЭД Энгээр нь Лениний заа- сан замаар гэж хичээнгүй төм үс- сээр бичиж, доод энгээр нь дуулж, хөгжимдөж, бүжиж буй хүүхдүү- дийн зураг баруун буланд нь хар, шар, цагаан арьстан гурван хүү- хэд Дуулж буй аравч хийж хадсан нь урлагийн үзлэгийн утга санааг харуулжээ. Булган аймгийн Жаргалант дахь л Зуслангийн шионер еурагчдын урла т гийн үзлэг ингэж эхэллээ. Урлагийн үзлэгт Булган, Хөвсгөл аймгийн 60 гаруй авьластан Дуу, хөгжим, бүжиг, уран уишлагаар . Оролцож авьяас чадлаа сорин алт, мөнгө, хүрэл медалийн төлөө тэм цэлДэв. Удалгүй урлагийн энэ дөр вөн төрлөөр тэмцэлдэгчдийг талга руулж дүн гарав, Монголын инонер сурагчдын ур лагийн анхдугаар олимпииадад ам жилттай бэлтгэж, авьяас чадвараа раа шалгарсан ипонер сурагчдад МХЗЭ-ийн Төв Хөроо, Д. Сүхбаата рын нэрэмжит Монголын Пионе- рийн Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хү рэл медаль диилом гардуулав. ДУУ Хөвсгөл айтшгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Н. Оюундалай, Булган аймгийн т9- вийн 10 жилийн дунд сургуулайн ииииинииншиийпиниинийнийинниниининипйнцинишцийнинцииинииниь цн иннинэ “ЖАРГАЛАНТЫН ЗУСЛАНГИЙН ҮЗЛЭГ сурагч А. Дагвасүндэр нар гоцлол дуугаар тэргүүн байр эзэлж алтан медаль, дипломоор шагнуулав Хөвсгөл аймтийн их уул сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Б. Содонбаяр ИЙ байр эзэлж мөнгөн медаль, дишлемсор шагнуулав. хөгжим Булган аймгийн. төвийн 10 жн- лийн дунд єургуулийн сурагч Ш. Одонтунгалаг бёөчин хөгжмөөр ар- дын хӨёр дуу тоглож нэгдүгээр байр, Хөвсгөл аймгийн Их уул су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн су рагч О. Бямбажав баянхуур ХӨгж- мөөр, Хөвсгөл аймгийн мөрөн ХО- тын 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Б. Нүрэвдалай калернит хөгжмөөр П.ЇИЙ байр эзэлж |алт, мөнгө, хүрэл медаль, Дийлдмбор шагнуулав. БҮЖИГ «Бурнад», «Орос», сБөтго» бү жиг бүжсэн хам олон намба төрх, уран хөнгөн хөдөлт! -буе- даас шалгаран алт, мөнгө хүрэл не даль, дишлом хүртэв. УРАН УНШЛАГА Сэлэнгэ байгал хөёрөөс Цэцгийн сайхан дэлтэриэ- СССР Монгол хоёроос Сэтгэлийн сайхан бадрана, Ангар Туул хоёроос Алтан цэцэг дэлгэрнэ. Ахан дүүгийн холбооноос Аз жаргал бадрана гэж эрдүү хоолойгоор Зөвлөлт Бурнадын 30- хиолч Хоц Намсрайн «Алтан цэцэг дэлгэрнэ» шүлэг уншиж буй охн ныг Г. нлхам гэнэ. Цэрэн- лхам охин уншлагын тэмцээнд мөнгөн медалБ хүртэв |Ш байрт Булган аймгийн төвийн бага сур- гуулийн сурагч Д. Сайнжаргал орлоо. Мөн урлагийн үзлэгт амжилт тай оролцсон олон инонер сурагч дипломоор шагнуулав. В. И: Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан жилийн ажлын нэг бүрэлдүүн хэсэг бөлсон пиО нер сурагчдын урлагийн үзлэг 2Маргалантын пнонерийн зусланд ийнхүү амжилттай сайхан боллоо. Энэ үзлэгээр пионер сурагчид И. Ленин, Д: Сүхбаатарын тухай болон Монгөл--Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн найрамдал, нам ард түмний хувьсгалт баатар ини олныг сурч өөрсдийн авьяас чад варыг хөгжүүлэв, г, сэсмээ ПпииицццццтццццццШЦООГООШЦШГГЦЛЦШЭЦЙН иг ин ти итиийнийнинн ишний ШИНИ 11011111 22 ЗУСЛАНД БОЛСОН УРЛАГИЙН |. Саяхны нэг өдөр сэрүүн Сэлбийн зусланд, дуу хуурын эгшиг ханги- наж ёслолын хувцас өмссөн пионер сурагчид цэцгийн мандал шиг үеэл- зэж байлаа. 5 бж Энэ өдөр зуслангийн пионер су: рагчдын урлагийг үзлэг болж Улаан баатар, Налайх хот, Дундговь, Төв аймгуудын 100-гаад авьяастан пиО нер сурагч өролцов. Дуу, хөгжим бүшиг, уран нипт дөрвөн төрлөөр алт, мөнгө, хү- рэл медалийн төлөө өрсөлдөж буй энэ авьяастнуудын дундаас шалгараг сад МХЗЭ-ийн Төв Хөроө, Д. Сүх- баатарын нэрэмжит Монголын Пио нерийн Байгууллагын Төв Зөвлө- ийн алт, мөнгө, хүрэл медаль, дНП лм хүртэв. Дуугаар нийслэлийн 88 дугаар дунд сургуулийн | сурагч Мөнхбуянт, Налайхын (10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Галавар нар нэгдүгээр байр эзлэж, алтан медаль днплом, нийслэлийн 19 дүгээр ДУНД сургуулийн сурагч Эрдэнэбилэг, 18 дусаар дунд сургуулийн сурагч Эрдэ нэцэцэг нар мөнгөн медаль диплом, Төв аймгийн 2Каргалантын сангийн эж ахуйн дунд сургуулийн сурагч Отгонсүрэн, төмөр замын Чойр зан- гилгааны 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Төмөрбаатар нар хүрэл ме даль диплом хүртэв. Хөгжмөөр Төв аймгийн Жаргалан тын дунд сургуулийн сурагч Оюунсү рзн алжтан шедаль диплом, нийслдэ- Бийн 18 дугаар дунд сургуулийн су уншлага ХӨГЖИМД “ДУРТАЙ ОХИН ҮЗЛЭГ рагч Алтмаа. 14 дүгээр дунд сургу лийн сурагч Цэцэгмаа нар мөшгөн! медаль, диплом, Төв аймгийн Бор! нуурын сангийн аж ахуйн дунд сур! гуулийн сурагч Болд, нийслэлийн 14 дүгээр уднд сургуулийн сурагч Бат сүх нар хүрэл медаль диплом авлаа. й нийслэлийн 28 дугаар Дунд сургуулийн сурагч Наранцэцэг мөнгөн медаль, диплом, 88 дугаар дунд сургуулийн сурагч Маналжав хүрэл медаль, дипломеор шагнуулав. Уран уншлатаар Дориоговьаймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Гүрбазар алтан медаль, дип лом, нийслэлийн 14 дүгээр дунд сур гуулийн сурагч Адилцэцэг, 28 ду гаар дунд сургуулийн сурагч Баасан нар П,Ш дугаар байр эзлэж мөнгө, хүрэл медаль, дияломоор шагнуу- лав. - В.И. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ой угтсан нэг їшшлийн ажлын хэ сэг болон явагдаж байгаа . пионер сурагчдын зуслангийн үзлэгт оролц сон олон авьяастан сурагч дипломоор шагнууллаа. Төв аймгийн Жаргалантын сан гийн аж ахуйн дунд сургууль, Н8- лайх, нийслэлийн 98, 24, 18, 14 дү гээр дунд сургуулиуд урлагийн үз лэгт амжилттай бэлтгэснээс алт, мөн гө, хүрэл медаль олныг авч сайхан амжилт үзүүлэв. Манай сурвалжлагч: Зүүнхараа хотын цөгдүгээр Дунд сургуулийн 98-ийн «А»- ан гийн сурагч, залгамжлагч Ц чуул ганы мөнгөн медальт, Р, Лайхүү улсын урлагийч анхдугаар үзлэгт хөгжмийн төрлөөр алтан медаль хүртлээ. »--Ни анк 1964 оноос эхэлж: сургуулийнхаа хөгжмийн Дугуй Ланд суралцсан юм. Мипий хам -04-. кэ . 1, Архангай аймгийн Иїнвэрт Дэ пионерийн зуслан дээр урлагийн үз- лэг болов. Урлагийн үзлэгт 110 хүү хэд оролцлоо. Тэдний 14 нь алт, мөн гө, хүрэл медаль, дипломоор шагнагд лаа. Хөгжимд Өндөрүлаан сумын Яжм- жин хүрэл медаль Батцэйнтэл сумын Намчин мөнгөн медаль, Өндөр-улаан сумын Долгоржав алтан мєдаль тө вийн 10 жилийн сургуулийн Мөнхзэ сэм дишломоор шагнуулав. Гоцлол дуунд Тайхир сумын Энх- жаргал алтан медаль, Хотонт сумын ЗЗаяа алтан медаль, Чулуут сумын Оюунчимэг мөнгөн медаль, Батцэн- гэл сумын Энхжаргал хүрэл медаль, төвийн 10 жилийн Оюунчимэг ДИП ломоор шагнуулав. Бүжигт Мандал сумын Шинэхүү мөнгө, төвийн -10 жилийн Дарьсүрэн хүрэл, уран унш лаганд Төвшрүүлэхийн САА-н Эрдэ нэцогт алт, Өндөр-улааны Сумьяа мөнгө, Төвшрүүлэхийн САА-н Мэ вээн хүрэл медаль хүртэв. Аймгийн ХЗЭ--ийн хороо, пионе рийн зөвлөл, ардын боловсролын хэл тэс бүх сургуулийн сурагчдын 80 ху вийг хамруулан урьдчилсан. үзлэг хийж унсын үздэгт 110 пиопер су рагч оруулжээ. Үзлэгийг 9 баллын гийн дуртай хөгжим бол шайрас баянхуур. Анх удаа энэ хөгжмөө- рөө би 1967 онд Залгамжлагч ТЇ чуулганд оролцож тоглоод мөн гөн медаль авсан юм. “Би, Өөрийн сургуулийн сурагч Сод-Эрдэнэ. Отгонбаатар нарын зургаан хүүх дийг өөрөө дааж аваад хөгжимд сургасан. Одоо би бие дааж хөгж мийн өнөлд суралцаж байна. М- мөрөөдөл ний өөрийн чин хүсэл АВЬЯАСЛАГ ПИОНЕРҮҮД сиезтемээр шалгаруулав. Тариат су- миш 10 шил, Хангай сумын 8 жил, төвийн 8 жилийн сургуулийн сураг чид үзлэгт цөөн орж, бэлтгэл муж байв. Өндөр-улаан сумын сургуул лийн захиргаа, багш, эцэг эх, пионе рийн байгууллага сайн бэлтгүүлжээ. ТҮзлэгийн явцаас үзэхэд Дуу, ХөӨгГ- жим, бүжиг, шүлэгт ардын хувьс тал, ахмад В.И, Ленин, Д, Сүхбаатар тухай болон хүүхдийн | амьдралыг тусгасан сэдэв их ховор байна, Ши нээр гарч байгаа дуу, шүлэг Орон нутагт муу тарж байна. Энэ талаар сургууль, пионерийн байгууллагууд сул анхааюч байгааг тэмдэглэх хэрэг тэй байна. 2. ӨвӨрхангай аймаг дахь Цагаан залаагийн зуслан дээр урлагийн үз лэг боллоо. Пионер сурагчдын урла гийн үзлэгийн концертыг В.И, Леин ний мэндэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой уттаж пио нер сурагчдыг нам, ард түмний хувьсгалт дайчин хөдөлмөрч уламж лал, монгол-зөвлөлтийн ард түмний мөнх--найрамдлын үзэл санаагаар хүмүүжүүлэх зорилготой бэлтгэжээ. «Манай Ленцн», «Эсэн энхийн дуу», «Монгол түмний дуу», «Ленин үүрд бидэнтэй» Гэдэг” үзлэгийн бэлтгэл үед заажээ. рлагийн үз лэгт шалгарсан 13 пионерийн 4 нь нарын алс, 4 нь мөнгө, 4 нь хүрэл медадь” хүртлээ. ТҮҮЛЭЛҮҮҮЛҮТЛҮЛЛҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЛҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮүҮүҮүт !ҮҮҮҮҮҮҮҮҮЛҮ ҮҮҮҮҮҮРҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЖҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮТҮҮТҮҮҮЧҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЛҮҮҮҮ бол урлагийн ажил юм. Сургуу, яиа төгсөөд урлагийн сургуульд орох хүсэлтэй гэж Лайхүү ярилаа, үг” Манай Лайхүүгийн хөгц» тэйгээ дуулахыг хүүхдүүд хичнээй- ч үзсэн хададаггүй юм. Дор хаа- хад гурваас доошгүй .дахнулдаг гэж хөгжмийн багш Пүрэвждвбас ярь! билээ. Т. Баасансүрэн үеийн баатарлаг тэмцэл, . “ХАЛХЫН ГОЛЫН ХАТАН ЗОРИГТНУУД 1935, 1936, 1939 онуудад тай гавьяа байгуулж, Фрон врд түмнийхээ 225 . 3 4БВНМАУ-ЫН БААТАР НИСЭГЧ Ч ШАГДАРСҮРЭН, 1926 онд ардын армид ирж улмаар ЗХУ--д суралдан, нисэгч болжээ. уудам монгол орвы дэлмэг төнгэрээр зүг бүрт алсын ая- лал хийж Нэцэрлэг, ливстай, Ховд Өндөрхаан, Баян--түмэн, Замын-үүд, ЧТамсагбулаг: чигвэлийн агаарын | 98- мыг нээж ард түмэндээ монголын ни сэгчдийн нд бахыг илтїөн харуулж байв, Шагдарсүрэн баруун дөрвөн ай маг, Төгсбүянт, “Үенч эрэг. тазарг ардын хувьсгалыг зсэргүүцсэй фео дал-яам нарын босвогыг дарахад идэвх тэй оролцож байлаа. .1985-41 -ӨНД Булан дэрс, Адаг дузааны чиглэлээр марай эх оронд халдсан япон--ман- жуурьш цэргийг бут? цохиход арав те руй удаа байлдаж дайсны амьд хүч тлехиинийг сүйрэлд учруулж алдраа цууриатуулсан юм. » 1965 ёнд Чойнболын Шагдарсүрэ! мойголын Элсэх хүчний ойгоор РАНМА У--ын баатар цол нэхэн шагнасан юм. Шагдарсүрэн ч.ВАЙЛДАГЧ ОЛЗВОЙ талбайд шантрэшгүй эх оронч рамгай тагнуулч гоц мэргэн буудагч Боож дайчин түмэндээ тод харуул н юм. дайны та Олзвойгоор удирдуулсан манай 1а- ван цэрэг дайсны тавь гаруй хүнтэй хилийн салбарыг бүслэн хүйс тэм- тэрч байжээ. Пулеметчин Олзвой нэг нөхөртэйгээ тагнуулд явж байгаад дайсныг хоёр машинд дүүрэн суусан цэргүүдтэй халз тулгаран байлдаж олоплхий аь устгаад үлдсэнийг нь ол золжээ. Байлдагч Өлзвойн баатарлаг ялалт бүр нь анги, салбар, хамт ол» ны байлдааны үйл ажиллагааны ам- жилт ялалтанд үнэлж баршгүй хувь нэмэр болдог байв, Халхын голын байлдааны эрэлхэг байлдагч- Ховд айм гийн Манхан сумын харьяат Цэндийн Олзвойд, БНМАУ-ын бага хурлын “тэр гүүлэгчдийн 1939 оны аравдугаар са рьт нэгний, өдрийн арван нэгдүгээр тогтоодоор БНМАУ-ын баатар дол нэ шэн шагнажээ, харийн БНМАУ-ын баа тар төлөө амь биеэ хайрлахгүй тулалдай мөнхийн . цол » Д.ДЭМБЭРЭЛ. 1921 оны ар дын хувьсгалын шуурган гал дүнд нар тнзапы эгнээнд өрж харийн дайесан- чвй зулалдан үүрдийн алндрыинхаа эх суурийг тавынээ, “Энэ дайчнн зр тэр үеэс эхлэн насан эцэслэтлээ цэрэг шине яэЭ чайлгагүй юм, 1936 опы хаврын нэг өдөр, японы євмуурай вар манай эх орны хилийг . Тамсагбулагийн чиг яөлээр авто машины цуваа гурван ин” сэх онгод бүхий үлэмж хүчээр зөр чин зэвд орол нутгийн шиэржтэй (н- руүүн тулалдаан боллоо. Элэ тулалдаанд Д. Дэмбэрэя бадран гуй эх оронч, баатар зориїт уран авь явслаг өпсэгч болохоо үзүүлсээ Дамчайн Дэмбэрэлд БНМАУ--ын баатар цол хүртээсэн улсын дага зурлын тэргүүлэгчдийн 1989 оны дө рөвдүгээр сарын долооны Өдрийн 189 дугаар тогтоолд «...Аугаа баатарлаг 20 рнит таргаж дайсны омог хүчийг мо доон, ардын хувьсгалт цэрэг, эх ор- ноо батлан хамгаалж чадах хуч мв8- нийг товойлгон үзүүлсэн вь «євйшээл- твй? үэж өгүүлжээ БНМАУ--ын БААТАР Л. ДАН- ДАР, Халхын гол дахь. тулалдаанд анх морьт хороо дараа нь морьт Дивиз намандалж мам улс цэргийн дээд К0- мандлалын даалгавар тушаалыг хам гийн алдар хүндтэй биелүүлжээ. Тэр дайсны давуу хүчний ӨӨДӨӨС олон Удаа сэлэм далайж «Эх орны төлөө! миний хойноос ура!» гээд мянга тү мэн дэргээ дагуулан дайрч дайсныг хиартал цохиж явжээ. Булган аймгийн Бүрэгхангай мын харьяат Лодонгийн Дандарын гавьяа зүтгэлийг яам улс өндөр үнэлж түүнд БНМАУ-ын баатар цол хүртээ жээ, Манай ард түмний дунд Улсын баатар Дандарын тухай «Алаг морьт баатар», «Гарамвай баатар» гэх зэ рэг өдий төдий домог ярина төржээ. -04, ГЭЛЭГБААТАРЫН төрсөн нутаг бол Хөвсгөл аймгийн Ханх сум юм, Гөлэгбаатар эх орныхоо төлөв амиа зориулж, намын хүний үг, үйл хөрэгт зөрөө байх ёсгүйг үзүүлжээ, су- дайсны өнгөлслөг довтолгооноос хайртэх орноо хамгаалах тулалдаанд гард хүртсэн энэ зургаан хүй болзалуу сайхан насандаа там, гавьяа байгуулсан юм. - -- Ш, ГОНГОР. гээр «арын 28--ны та тавыж тэй шөнө салааны. туслах Ш хилийн хоёр цэргийн хамт зогсож байхад яполы манай эх орны хилийг дарга Гонгор «эг туулахаар явуулж,. үиилдэг эх оронч Гонгор турван дахаа хүн шиү рандаа. тавын орхиод, дайсныг хажуугаас нь дэв. Гонгор дайсныг махам ирүүлж байгаад гэнэт буудаж сум бүрээр дайсныг Ардьиг цэргийн аас айх удаа төрсөн БНМАУ-ын у ган баазар Хэнтий аймг їагдарын товчдоо яөөж эхэллээ. сумын харьяат түүхэн үйл явдал 1989 оны тавдугаар сон раг мянгаад самуурай чНөхөд өө! зоригтой бай! мэргэн бууд! маань биднийг хар: нам улс, эх орон байна. МанайХан ирнэ» рийн удирдагчийн тод цэргүүдийн чихэнд сонсогдож тэдни нэмэгдүүлнэ. хохирол үл хайхран урагшаа зориг хүчийг тэмүүлж хүч тэнцүүгүй нунд бүрт ширүүсч эрвыг нөмрөвч тэд бараг бүтэн сөөм иртэл вөн цаг болоход гүй гол хүчээ барьж байжээ. Энэ тулалдаанд Л. лэгбаатар эх амь үдэгджээ. Эх орны экийн оронч, зоригт Гэлэгбаатарт Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн за лигаар БНМАУ--ын баатар цол хэн шагнажээ, 1986 оны өдөр цасан "уу нүд алдуулсан тэсгэм х цэргээ салбартаа мэ дээ хүргэхээр, ивгөо цэргээ морьд ой өөрөө дайсалтай " туландаж ер бусын их зориг самбватай болохоо хвсорондоо нийлээд зайтай ба сарын 28-нд бол хэргээ. Манай арван дайчдыг аюул үхэл май улс, Эх яэгдү Гонго харуулд самуурай ша зөрчжээ. Ба: Эв. уз йга хэвтэж тэндээс зайя дцохнхоор ший бүр дэргэдэа хажуугаас 8 «єв жагса ийн ийм ажээ. 6 эгїэн дайрлаа тайван Дайса: улайра! тулалдаан сеё- дөр газарч үхрв? эзэлсэн газра Гэ, хүүгийн ёсоо) хүү Лувсандо, БНМАУ--ы ”” мөрийг хөөж АНЧИН ХҮҮ. Хүүхдүүд ээ! Та нар зув.. цагийн ажлын тэг нь ан гэдгийг андахгүй мэднэ, Зуны даалгаварт чинь ч ангийн тухай бай гаа, Тэгээд би та нарт нэг сайн анч хүүгийн тухай сонирхуулах гэсэн юм. Мэс 2 л анч шүү. Тэрээр энэ жил 700 зурам агнаад байгаа юм. Баянхонгор аймгийн Галуут сумын анч хүүгийн изрийг Баасангийн Мят марсүрэн гэдэг, Малгмарсүрэвтэй өнгөрсөн зургаду гаар сард нийслэл хотод уулзсан юм, Тэр бөйдийсэн бор хүү улсын тэргүү ний анчдын анхдугаар их хуралд оролцсон хамгийн бага, хамгийн эв- “нуу төлөөлөгч байлаа. Тэгээд ч хүн бүхэн өхөөрдөн энхрийлж, Толгойг нь илж, «Сайн анчин болоорой» »э . мээн ерөөж байв, Мягмарсүрэн 13 настайгаасаа ан--/ гийн ажилд гарч, тэр жилээ хавхаар 12 зурам агнажээ, Энэ бол дөрөвдү гээр ангна төгссөний зун шүү дөө, Ингээд Мягмарсүрэн тэр намраа ан чин болохоор саналаа илэрхийлж, єургуулийн захиргаа ч сайшаан Дом жиж, найз нар нь --Сайн малчин, шилдэг өнчин 06- жлоорой! хэмээн үдэж өгчээ, Тэгээд тэр цагаас хойш дөрөвхөн зил өнө реөхөд Мягмарсүрэн єайн » тилдэг анчин болсон зөрөнгүй эж сын аварга ашчздын . эгшэрнд өрж, туршлага нь яригдах болжэв. -Миний зурам агналтын зөм- тийн єайхан үе 1967 онд зймгийн ХЗЭ-ийн хорооноос зарласан зурам агралтын болзолд шалгарч, 790 эу- рам агнасан жил юм ярьж байна, тээж авч хүү Өгдөө нарнаар үхэр сүргээ. уул цармын хяр соргог бэлчээрт гар- гаад, өөрөө ангаа эхэлдэг. Нэг үгээр - хэлбэл хаврын өглөөний 7 цагаас зурамны ахний гараа болох тул анч хүү хэдийнээ отолтонд сууж, гарч нр,- сэн зурамыг шугшруулан байгаад”. бууддаг. Ер нь зурам шугшрах, эсгэ рэхэд тун Дуртай амьтан болохоор Мягмарсүрэн ийм аялгууг гойд сайн сурч авсан нь анчны бас нэг сайн арга болсон байна, --Өдөр нүхнэасээ алс идшнаж байгаа зурам ч хэсэн аятайхан шугш "| л рахад дороо л зогсч тогтвер ордог, Ингэж тогтоож авахгүй бол зурам буудаж болдоггүй гэж Мягмарсүрэн | аягийн аргаа ярив. Мягмарсүрэн ийм аргаар өдөрт 70-90 зурам Тэгээд жилдээ 900 хүргэж агнасан Удаа ч бий гэнэ, хан. хүүг анчдын нийгэмлэгийн анх ны-их хуралд төлөөлөгчөөр орол- агнадаг. .- Чухам иймээс бяд | цуулсан бөгөөд тэр их хурлын хүн- дэт индрээс бяцхан анчдаа төлөөлөн үг хэлсэн юм. ! Мягмарсүрэн одоо зурам |агнал-! тынхаа хажуугаар 500 тарвага агнах гэрээг сумын худалдаа 6 ангитай хийж, милгшүэх Хуримт, Үхэгийн г0-- лын сэргэг бэлчзэрт үхэр сүргээ от- роор гарган маллахын хамт, хөдөө- гийн уул тал, ин яваа гэнэ... Д., ЖИГЖИДСҮРЭН соянны ажилтан) ин иннн 3 34 с Үе нугачаагаар энгийн («Хөдөлмөр» Билигт Хариуцлагатай цлколЛ -------------ттэттэтэээт-эттээээтээээээээээиэиннээээээаэлээжэээлээхслэнжит-ииитиииилжиииаиит -2080 Сүхбоатарыв: шөрөэмннз зөввлийв нөмбиватад зөвлөв, ЭЬ А--40610 Ивденс--14140 ГЕ. "зарим чинь дотоод гадаадын ниөне-- “ амарцгааж байгаа билээ. 38 дахь жилдээ Е.СӨРсситдАлуэгд 1969 оны М 33 (1093) яайтдугаар сарын 13. Үнэ 10 мөн Дэлгэр зупы сайхан улирал шувт- | Энэ жил ЗХУ болон ардын ард- рах дөхөж, хүүхэд бүхний хүсэн хү- чилсан орны пионерийн зуслангуу лээсэн 9 дүтээр сарын иэгэн хаяанд дад 200 гаруй хүүхэд эх ЗАР: орны пионерийн зуслангуу-- “үлай дэвших, сургууль төгсөх дад олон мянган пионер сурагчид шалгалтаа амжилттай өгсөн хүүхэд амарлаа. Тэгэхдээ сурагч бүхний ху бүхэн хичээлийн шинэ жилий баяр баясгалант тэр өдрийг сэтгэл яаран хүлээж байхад эпэ жил дөнгөж най ман нас хүрч байгаа бяцхан дүү нар чипь хэдийнээ сурах бичих сургуу-- лийн дүрэмт хувцас, помын саваа зэх чихээд 9 дүгээр сарын нэгний баясга | ляант тэр өдрийг мөч тоолон хүлээж 8 байгаа. Хүсэн хүлээсэн баярт өдрөө ирэхэд бяцхан дүү нар чинь-урьд өм ? нө хэзээ ч байгаагүй шив шинэхэн сургуулийн дүрэмт хувцсаа өмсөж ха рандаа үзэгний мөр гараагүй пимгэн й дэвтэр, сурах бичгийн номоо, будаг- Ю ны үнэр ханхалсан номын савандаа 1222 хийж өглөөний наранд гялтагануулап 28 эрдмийн танхим сургуулийн зүг баяр Ё хөөртэй алхална. | Энэ бол дүү нарын чинь зуны даалгавар. Гэхдээ ийм даалгаврыг чи ний дүү нарт хэн ч өгөөгүй. Гагц- хүү -эрдэм ном сурах гэсэн чин эр-- “мэлэлэл, хусэл мөрөөдлийн зь илрэл билээ. 2--5- 1 12 ТАХ: |. Зуп цаг зоутай «сайхан. Та зарьн сэлд зуны даалгавраа зуун хувиар да вуулахсан гэсэн нэгэн хүсэл бий биз дээ.. Та парьпь зарим чинь «сургууль цугларахад бас ч хэдэн хөнөгийн зай байна. Тэр, болтол даалгавраа хийчи хэж амжина» гэж.тайвширч байж ма гадгүй. Тэгвэл тэргсурагч «цаг хуга цаа харавсан сумнаас ч хурдан юм» гэж, нэгэн мэргэй хүний хэлсэн үгийг санаарай. рийн: зуслангуудад тохитой сайхан амарч, зарим чинь үйлдвэр, нөгдэл сангийн аж ахуйд очиж аав, зэж, ах," эгч, нарынхаа ажил төрөлд. тусалж, уудам сайхан эх нутгаараа аялал, экс- нурс зохиох зэргээр тухтай |сайхай Зуны даалгаврыг та нарын амарч байгаа газар орны байдалд чинь тохи ““ДААЛГАВАР ЗУУН. ХУВЬ Наран цэцгийн хүрээлэнд бид явж орлоо. Энд сонгино, улаан лооль, төмс, байцаа зэрэг ИДЭШНИЙ цОогОоОнОоос Гадна сонихон үнэртэй өн- гийн цэцэг өнгө булаалдан байв. Цэцэрлэгийн сонин сайханд нүд алдан явахад 2 зээрийн янзага гүн тайгадаа өвсний соргогийг “сонгон байгаа шиг шинэхэн ургасан ногоогоо арчилж байгаа багачуудыг харахад өхөөрдмөөр. Наран цэцгээс өндөргүй нэгэн өхинтой уулзав. Энэ-охин одоо 3 дугаар ангид орно. 2 жил дараа лан онц суралцжээ. Тэр охин Сэлбэ дахь нионе- рийн зусланд саяхан амарч тэнд социалист ор- ны ахан дүү пионеруудтай нэгэн эхийн хүүх- дүүд шиг нэгдэн нөхөрлөөд найрамдлын ая дуу гаа өргөж олон бүжиг заалган, сургууль хаягаа 9, солилцсон байна. ЦС Энэ охины нэр Сүрэндоржийн Энхбуян гэдэг юм. Сурагч” Энхбуян: амралтаараа өөртөө 1. юпик оёж, 3 дэвтэр хуулан бичлэг хийж, 1 дэв- тэр зүйр цэцэг үг, 1 дэвтэр оньсого цуглуул- жээ. Ингэж чөлөөт цагаа ашиглахын зэрэгцээ- гээр олон эрвээхэй хатааж, олон төрлийн ургам лын цуглуулга хийсэн байна... Энхбуян охин їйнгэж зуныхаа амралтын даал- гаврыг зуун хувь биелүүлээд хичээлийн шинэ жилтэйгээ золгохоор бүх сурах бичгээ бэлтгэсэн “ажээ. Энэ” охинлпийслэлийн 10 жилийч.20. Ду- гаар дунд сургуулийн 3 дугаар ангид сурдаг юм. :27 | -027 Б.Ливсандорж (20 дугаар:динд єургїу лийн цомын сангийн эрхлэгч) -о-- Цайлаа би тооны ном авлаа гэж Туяа охины хэлэхэд -- 48 ч гэсэн-авсан. Хичээл эхлэ хэд бэлэн гэж өх ӨнӨМйг өураглД. Цэндсүрэн-хөллөө, --0--- т-- ,С7Вь- снлжуг алдан гээс - Слйваыс лаа, сэнс лт глааа,- сл саа сллииы соён эй лэйдоеггайас лан ойдьиглй- 2 9ММ ЦМЛАВР БЕН БН Индөртийн колд зусч буй хот айлын өмнө талын гэрт орвол хоёр жир зурам хуулан суув. Энэ хөёр хүүгийн нэрийг Д. Баатар, Мягмар гэдэж Ї Тэд Говь-алтай аймгийн Бигэр сумын дунд сургуулийн 3, 5 дугаар ангиу Ї дад суралцдаг. Ах дүү хоёр энэ хүү зуныхаа амралтаар хөдөө гарч эцэр Ї эхийнхээ ажилд тусалж байгаагийн зэрэгцээ тус бүрдээ 20 зурам агнаад байгаа ажээ. Мөн уран зохиолын 80-авд ном уншаад тэмдэглэл хөтөлж шинээр шүлэг дуу нилээдийг сурчөв. Ах Вватер нь төрөл бүрийн ургамлын | цуглуулга, дүү Мягмар нь амьтны чихмэл хийгээд байгаа юм байна. Зувш даалгавраа. сайн “биелүүлж байгаа ах дүү хоёрын “амралт тавтай байнө. | 2: Ровь-алтай аймгийн төвийн 10 от ! зийн сурагч М. АЧИТ .-.-.с-сэш-----сэлэєллэйс ард смийгөөслэөмндд Хас нөднгнланжэнЯвогчидгласүлллглсн и- жилийн судгуулийн 9-ийн «МА» руулан говь хангай, хот хөдөөгийн -- Энэ жил зургадугаар ангид ор сурагчдад өөр өөрөөр өгдөг. учраас дааж давшгүй биелүүлж болшгүй хүнд хүчир зүйлүүд биш билээ. “Цэцэгт хөндийн дундуур хоёр охин тугал хариулж явна. Төд тунгалаг булгийн уснаас лаа. усалчихаад ногоон ширгэн но. ”--Ном их уйшиж байна уу? -- Зургаан ном уншсан. Миний дүү Цагаан энэ жил бас гуравдугаар ангид орно. Уншсан номынхоо тухай дүү: нартаа. ярьж өгдөг гэж. баяр хөөртэй ярьж байна. : туга дээр 142653 Манай орны мянга мянган пионер багачууд энэ охины ижил намар ирээд хайрт багш, найз -нөхдүүддээ хэлж ярих, үзүүлж харуулах арвин бэлэгтэй «билээ. ЇГОЕ Хичээлийн шинэ жилд В. И. Лени- ний мэпдэлспий 100 жил" Ардын хувьсгалын түүхт 50 жилийн ойг угт сапгих ажил сургууль, пионерийн “байгууллага бүр | дээр өрнөнө. Энэ түүхт ойнуудад хүүхэд бүхэн юу хийж бүтээхээ дүгнэн цэгнэж, анд нөхөдтэй гээ учран золгох тэр өдөр бэлэг бол- “топ авчрахаар сэтгэл яаран. хүлээж байгаа бизээ. ҮйЧ2 5 “ . Хичээлийн шинэ жил! эхлэхэд: хэд хэн хоног үйдлээ. Багачууд бүхний баяр цэнгэлийн тэр өдөр есдүгээр єа рын нэгэн хаяанд ирлээ. мж сууж байв. Тэдэнтэй очиж уулзвал: Бид ийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуульд сурдаг. Зуныхаа амралтаар аав ээждээ тусалж тугал хариулж, бас үнээ сааж сурсаан: гэж баяр хөөр тэй ярина. Ё Налгар намрын баярт чэр өдөр даалгавраа биелүүлсэн, тавтай амар сан мянга мянган ийонер: сурагчид эрдмийн уурхай сургуульдаа баяр хөөртэй -хуран цугларна. сэЦиЭРДЭНЭБАТ | Нэр чинь хэн бэ? гэхэд: Лэгцэгийп Цэндсүрэн -- Хэддүгээр анги вэ? 14 дугээр” сургуулийн 6. дугаар нийслэмНйн : Самдангийн-авсан гэрэл: Э9Раө . гс ёсцат дртотсглттотгҮгүт “-С, С.ЗЕНКОВИЧ ЁРЛЭЛТТэГГЭ ХУМ........... Васькагийн эцэр хөрөнгөтөн бай сан юм. Түүнийг манай хашааны хан цөм үздэггүйсэн. Васька, хүүх дүүдэд харуулж байгаад амттай сайхан нарийн талх идэж, бараа гүй үлдсэн хэсгээ газар хаяж, гут лаараа дээр нь гишгэчихээд «Май, гударцгаа» гэж бидэн рүү хандан гараараа заана. ЭГЭХЭД нь бид, шүлсээ залги- саар хорсон зайлцгаана. Ваьсгатай хэн ч үл нөхөрлөнө. Тэр, бид бүг дээс том, насаар ч ахмад нь байж билээ. Би түүчийг ганцхан дэлсээд л салам унагадаг болохсон гэж хувьдаа бэлтгэл нилээд хийнэ, Тэ Ч 3 1 3 П Ч П Ч 1 Г ! | ававашиаашамшаанэиыы! нэг бойж, Васькаг шавхайд унагачихаад, би гээд, тэр цаг маань ч хажууд нь бардам зогсч байлаа. Гэтэл, харин аав намайг цэрэг су ран бүсээр ороолгодог байна шүү. Өвдсөн, гомдсон гэдэг ч учиргүй. Ленин, үг хэлэх, «Трёхгорка» гэ- дэг клубт аавтайгаа би маргааш оч но гэж явахдаа хүүхдүүдэд сайр хаад ярьчихсаныг яана. Намайт өглөө эрт сэрэхэд, аав байхгүй байв. Ээж, тасалгаанд орж ирээд: -з За бушуулш үз! гэв. Клубт олон хүн цугласан болохоор би, лав. нэвтрэн орж чадахгүй болов уу? тэж гонсойж (байв, Миний найз нар ч хэдийнээ ирцгээжээ. Тэд цөм, нүүр гараа сайхан угааж, үеээ самнаж янзалсан, бас гоёлын хувцсаа өмссөн байв. Олоп хүмүүс дундаас Ившнка: -- Серёга| Хөрш минь! Тэнд байр байна. Чи яагаад юу ч хара. маа больчихоо вэ? Би, ээжтэйгээ БЭТГРЛХЭРЭНТ20229Г2222239 муттиоштгжтжэЖэЭгЄүЭйгшэг201-7-5848и8---н энд байна шүү дээ! гэж хашгирав. “Хурал ч төгслөө. Владимир Ильич үг хэлсэн бололтой, танхим дүүрэн дуу чимээ болж «ура!» хашгирцгаана. Би тэр даруй Ленинийг олж харлаа. | Манай аавтай зэрэтцэн , байгаа Лєнин, аав тийш ялим гүй хазайж, ямар нэг юм хэлнэ. Аав толгойгоо дохиж инээмсэглэ- нэ. Би тайз уруу шууд гүйв. Над руу хүмүүс шуугилдаж, хэн нэг нь гараас барьж авахад нь би мулт раи тараад «Аав аа!» гэж хашти- рав- Ленин эргэж над руу эЕц ха-- рав. Би, намайг одоо хөөж гаргах байх гэж бодоод дахин «Аав аа!» гэж хашгираад уйлчихав. Харин Владимир Ильич тайзнаас бууж, намайг гараас татан авч тайтга- руулан: -»| Би, чамайг залуу эр хүн гэж боддог юм. Гэтэл, чиний байж бай гаа царайг гэж хэлэв. Миний зүрх хэрхэн цохилж бай МАЛ МАЛЛАХ САЙХАН Төв аймгийн Заамар сум пэгдэлд гу яаВцахь зунаа ажиллаж буй нийслэлийн дугаар дунд сургуулийн хөдөлмөр амралтын зусланд очиход уншигчидтай хуваалцмаар сопип сайхан их байна. ҮНЭЭН ЗЭЛЭН ДЭЭР Биднийг очиход хүүхдүүд оройн “аамандса тарчихсан тун Ч завгүй бай- лаа. Наймын «в» ангийн сурагч.Бум-эрдэ нэ хүү үнээ саах сууна. зол - 5, Бум-эрдэнээ? Үнээ сүүтэй бай на уу? гэж би аль болох төв байдлаар асуухад: - Ви үхэр хариулдаг л даа. Хариц НЭЭ, өнөөдөр өвчтэй хүүхдийн оронд сааж байгаа юм гэхэд нэгэн охин Бум- эрдэнэ чи их сүү саагаа биздээ. Би “үнээ саавал ямар ч байсан төлөвлөгөө биелүүлнэ. Та нар чангахан їнувтраад түргэн саа! гээд. байдаг шүү дээ! гэж ам асуусан янзтай хэлэв. Бум-эрдэнийн нэг үнээнээс саасан т хэмжиж үзвэл 900 грамм байлаа. Дд хэсэг инээлдсэнээ:-100 грамм сүүгий нь чи уучихаа юу? гэж шуугилд заа, Бум-эрдэнэ: -- Үнээ саахад үнэндээ хүч чадлаас гадна эв дүй, арга ухаан их хэрэгтэ юм байна шүү. Би мал агаа хүүхдүү дээс хамгийн ТОМ Нь. Тэгээд эрэгтэй. Өөрөө бодохдоо охндыг удаан сааж бай на гэж боддог байсан. Тэр ч буруу байж, Манай ангийн Отгонбаяр, Сумьяа, Уртнасан, ? дугаар ангийн | Хишигт, аранхүү, тэр ч байтугай 5 дугаар ан гийн Нямцэрэн, Гүнсэлмаа нар өдөр бүр төлөвлөгөөгөө 1 С ДЭЭШ хувиар биелүүлээд байдагР юм шүү тэлээ, Вагш Цэрэнбумаа: уллллллллллллллллллллллллАЛллЛлллААЛЛАлиуллллллллллАЛУЛЛЛЛАЛААЛААЛАААААААААА Нүд тайлж А : З Уу Н Хтур лимбийн шоний Тийчиээ Зугаатай аялал-- Зуны сайханд Алта й Й ТОХИЛОР нөхөрлөл сайхан дүрэлзсэн х Сэтгэл баясган: Р б бахтай байна. . УСАА й юм ШИР услан Цүнх Ё: Клоп басан Бадмалсан гал шиг Бүлээн “Хиралт МҮБшло -710348 багалууд, олны багачуудын “чээжинд- Зуур замын ашид сайхан || 5 7-88-аа 42-44 тлалзаш байна. Зэсгэлэн бүхэн баяртай байна. “770 ӨР болоод є Уяхан эгшиг - зоригийг бадраана. Бид нэг хоёрдугаар зэлжшинд, эзэлж бүрт 110 үнээ саая: хариулж, мөн зуун арван тугал маллах: байна. Нэг дэлд 10000-аад литр сүү тушаагаад айна. Хүүхдүүддээ тараг бүрж өгдөг. Хүүхдүүд маань үнээ сааж сурцгаалза. Нэгдүгээр ээлжинд 7--гийн «А» ан гийн сурагч Сэлэнгэ ээлжийн аварга саальчин болсон. Энэ хоёрдугаар эзэл жинд. 8--ын «Вэ» ангийн Отгонбаяр 58 литр сүү илүү сааж зэлжийн аварга саальчин болж байна. Хүүхэд бүр таваас долоон үнээтэй. Бусад цагт нь шатар даам тоглох, дуу сурах, ном унших, цагаан мод тоглох, бодлого бодох, орос үг өгүүлбэр чээжлэх зэргээр үр дүн” ажиллаж амарч байна гав. - ҮХЭРЧИН ХҮҮГИЙН ЯРИА Саальчин хүүхдүүдтэй ярилцаж бай- хад үнээг сайн хариулсан өдөр их сүү гардаг, муу хариулсан өдөр бага сүү гардаг гэж ярьцгааж байсан болохоор үхэрчин хүү Түмэнбаатартай уулзахад ингэж ярилаа! -- Бум-эрдэнэ бид хоёр үхэрчин Дан дар гуайн зөвлөлгөөгөөр үхрээ хариул даг, Бид хоёрт нэг их сургамжтай явдал болсон, Нэг өдөр Дандар гуай үхрээ уу ланд хариулж бид голд хариулсан юм. й Маргааш нь бид үхрээ ууланд. хариулаад ирсэн чинь мангй үхэр саалгахгүй гол уруу цуваад байсан. Тэгсэн чинь Дан ДЭР гуай бороотой өдөр ууланд үхрээ хариулсан учраас үхэр нь цангаагүй. Бид нартай өдөр ууланд хариулчихсан байсан. Үүнээс хойш үнээгээ хаана ха риулахаа ндар гуайтай зөвлөж үргэлт сайн хариулдаг болсон гэв, Ё - ЗЭЛЭН ДЭЭРХ УТАА Биднийг очиход тугалын хашаа вэ хүндлэн угтаад Айлчлалт сайхан, лзэн тойруулан аргал түлж Болдбаатараас асуувал: -- Утаатай газраас ялаа ялаагүй бол үнээ саалгахдаа иИк сүү өгдөг юм гэлээ. ГҮҮН ЗЭЛЭН ДЭЭР Гүүн зэлэн дээр очмогц өнгөрсөн жи аварга лийн сургуулийн хөдөлмөрийн Даваасүрэн гүү саал: байлаа. -- Би энэ жил 7--гийп «4б» ангийн Дариймаатай гүү сааж байгаа. Дарий маа ирсэц дороо гүү сааж сурсан шүү гэж найзыгаа заалга. Дариймаа вргагүй татаж л шалмаг сааж байлаа. Унага байсан Найманжин: -- Цэндсүрэн, Гоошөейхүү, Омбоодой, ТКадамбаа, Батхүү бид зургаг!хоёр хоё- оороо адуугаа манаж дөрөв дөрвөөрөө унагаа татдаг. Одоо ямарч ярдаг уна гатай эмнэг гүүг саалгаад байж чадна гэж бардам хэлэв. Хөдөлмөр амралтын гаад хөрсий нь сийрэгжүүлжээ, лага дутаж хөдөлмө цуулж бага амарч ОЛОН Ца? сонирхолтой болсон нд рик болчихдог юм байна. бүр явах гэж: төмүүлдэг ажээ. Р: ЧУЛУУН хапгинаж байна. дүүрэн биелүүлэх шэлээвхээллээээнээехэлээеэиллчилливрлтлииаттитаа лэаЗржэлаалал л лжаатээласж мэй тавь сан байлаа. Яагаад ийнхдү май давьс ныг Ч дугаар ангийн сурагч тугал ин холдож, номхон, зуслангийнхан дөрвөн га газар хүнсний төрөл бүрийн ногоо тарьж, зэрлэг ургамлы нь Булгаа ал дээр ажилласан хүүхдүүд эхний арваа хоногтоо малтай харьцах дадлага Бур й б Хугацах сан бол цаа ны дундаас эхлэн ажилдаа дадаж, дур үедээ гэртээ ха Ийм ч учраас дараа жилийн зун хөдөө нутагт байдаг хөдөлмөр--амралтын зусландаа хүүхэд Багшийнхаа даалгаврыг ».тЭчгтэ тааг чагнах мэт нх танхим чив чи гй болов. “хэмЭнн Ильич намайг өргөн аваачиж, тайзан дээр тавиад, яриа гаа үргэлжлүүлж байгаа юм шиг: -- Энэ бол манай ирээдүй, зу хамхүү хэний төлөө та бид амь-- дарч байнав гэдэг л энэ дээ! гэв. Ленин над руу хандан: -- За. жаал аа, том болоод юу хийх вэ?--гэж асуув. Би, бүрэг зангаа гэнэт орхиж, огт сандарсан- гүй: -« Улаан цэрэг, большевик бол- но!--сэж хашгирчихаад, 828 уруу харж: 2 -- Хөрөигөтнүүдийг бут цокино! гэж нэмж хїЭлэв. Танхим дүүрэн инээмсэглэцгээв. Тэгэхэд енин, өөрөө бүхнээс чанга инээсэн юм. Лений явамдаа, надад ямар нэг юм хэлэх гэсэн шиг, гараа өргөн өргөсөөр танхимаас гарч билээ. Би Ленинийг анх ингэж харсан хүн ! дээ. ҮГ, ГЭЛЭНХҮҮ орчуулав : ш ЭМНЭГ СУРГАХАД УЧИР БИЙ Ихэс нуур бригадын төвд биднийг байхад Манжийн хүү ч даагаар ша? нуулах нь байна шүү гэж хэсэг хүй ярьсан том. Ч Гэтэл Манжийн Жамбалдорж: нэ- гэн даагатай давхиж ирлээ. с- За Жамбалдорж сайхан амарч байна уу? Юу хий байна гэснээр бид ний яриа эхэлж 7Камбалдори хүч ингэж ярилаа. -- Сайхан амарч байна, Би зуны амралтаар нэгдэлдээ эмнэг. сургаж байгаа. Манай нэгдэл хүүхдүүдийг даага, шүдлэн, чадвал хязаалан, со ёолон ч хамаагүй сурга гэсэн юм. 15 эмнэг сургавал ногт чөдөртэй цэг даагаар шагнах юм. Би үрээ, бай Дас, Даага нийлээд 123--ыг сургаад байна. Сургууль цуглартал 15 хүргэх зорилготой. Бас зурам агнана. Ном уншина. Аавдаа тусална, Зав муутай л байна даа гээд инээвхийллээ. Чи эмнэгээ ямар аргаар хир зэрэг номх- руулж байна вэ? гэвэл, - Эмнэг сургахад учир бий, Аав адууг битгий зод, зөөлөн оролд гэдэг. Би барьж авсан өдрөөсөө эхлэн зээ лөн барыж, маажиж дасгадаг. Бууж мордохдоо зөөлөн, түргэн амсдаг. ээлээ хойхон тохдог, Өөд гасар ши рүүн давхидатгүй. Нэг хоёр өдөр унаад аргая ганзгалдаг, дүүгээ сун далдаг. Тэгээд цөөн ц хоногоор тавиад, цөөн цөөн зовогээн унадаг гэж хэзээний хашир адуучин ши? Пионерүүд ээ! Та на танил, эмнэг сургадаг Үхүрэндмбан дорж Говь--алтай аймгийн Дарви еу мын Ундрал нэгдлийн Ихэс бригадад тэртээ амарч байгаа юм. Мөн айм- х иншиншишиишнийннииинин 111:171717171111010121110110101010122:1 Би Цэрэнлхам охинтой Булган аймгийн, 2Каргалантын пионерийн зуслан дээр уулзсан юм. Энэ охин Жаргалантын пионерийн зуслан- гийн урлагийн үзлэг явуулахад концерт хөтлөж цовоо цолгин дуу а.цгаад тужтай 297/7213723 гэер авьнаснат бөвөөд нүүрэмгий зөрлөаж Гэтэл зарлагч охин маань нөє хөрахэд шүлэг уншиж байв. Цэ- рэнлхам Зөвлөлт Бурнадын 30- хиолч Хоц Намсрайн «Алтан цэ- цэг дэлгэрнэ» шүлгийг уран яруу уншиж зуслангийн үзлэгээр мөн- гөнц медаль диплом хүртсэн юм. Тэр бас дуулна, утсан хөржим тог лоно, бүжиглэнэ. -- Манай Царанлхам урлагийн ааь ч төрөлд авьяаслаг шүү, Бид энэ зусланд ирэхийнхээ өмпцөхөн Зөвлөлт Буриадын Монд муж орж хилийн уулзалт зохиосон юм. Тэгэхэд Цэрэнлхам маань дуулж, хөгжимдөж, бүжиглэж, шүлэг ун шиж явсан гэж багш нь ярив. Цэрэнлхамыг «Шар хад» Дуу: гаа дуулж, өөрөө мандалин хөгж- мөөр тоглохыг үзсэн хүн бүхэн аргагүйн пүдний нулимс дуслуул- на. «Би монгол хүй», «Хэзээд бэл хэн», «Алтан цэцэг дэлгэрнэ» зэ рэг олон арван шүлгийг уран яруу унших нь сэтгэлд: пэгийг бодог- дуулна. -- Ирээдүйд чи ямар маргэжил эзэмших хүсэлтэй вэ? --Урлагийн төрлийн мэргэжил эзэмших хүсэлтэй. Тэгэхдээ бүр Гомбосүрэн гуай шиг сайхан ун- ан Л222222222777217121:1020022202-2-- 2: аа ин шигч болохсон гэж хүсдөк. --Шүлэг бичдэг үү? -Ганц хоёрхон шүлэг үзсэн. --Түүнээсээ уншихгүй юу? Цэрэнлхам бичсэн шүлгүүдээ уншлаа. Түүний ирээдүйг би одоо гоор тааж мэдэхгүй байна. Гэвч хүнийг хүсэл сэтгэл нь хөтөлдөг хойно Гомбосүрэн гуай шиг сайн жүжигчин, уран уншигч болохыг хэн байг гэхэв. Авьяас сурлагаараа тэгшхэн энэ охин бас сайн зохион байгуу лагч билээ. Тэрээр бүлгэмийн зөв лөлийн гишүүн юм. Шинэ сонин ажил сэдэж, түүнийхээ эцсийг хүртэл ажилладаг сайхан заншил энэ охинд ТОГТЖЭЭ. Энэ авьяаслаг охин «Ариун цэврийн хамгаалалтанд бэлхэн» тэмдгийн норм биелүүлж, уг тэмд гийг авсиы гадна Д. Нацагдор- жийн дүрт тэмдгийн норм биелүүл жээ. Сэлэнгэ “байгаль хоёроос Цэцгийн сайхан дэлгэрнэ СССР Монгол хоёроос Сэтгэлийн сайхан бадрана гэж унших дуртай энэ авьяаслаг охин Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 7 Ду гаар ангид суралцаж байна. Г, СЭСМЭЭ | бичиж | УРЛАГИЙН ҮЗЛЭГ ЯВАГДАВ. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаа тарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөв- лөлөөс зохион явуулж байгаа їно- нерийн зуслангийн урлагийн үЗ-- лэгт Баянхонгор аймгийн сур- гууль-їїнонерийн байгууллагууд амжилттай бэлтгэн 8000 гаруй пионер сурагчийг хамарч, шалгар- сан инонер сурагчид урлагийн үз-.- лэгт оролцлоо. Урлагийн дөрвөн төрөлд амжилт тай бэлтгэсний үрээр Галуут су-- мын 8 жилийн дунд сургуулийн р дугаар ангийн сурагч Б. Нанжидсү рэн, Ш. Баасансүрэн, Баянцагаа- ны 8 жилийн дунд сургуулийн 5 дугаар ангийн сурагч Б. Баярса-- наа, төвийн 8 жилийн дунд сУРГУУ- лийн 8 дугаар ангийн сурагч г Лхамжав, нар 1 дүгээр байр эзлэн алтан медаль, дийломоор шагнаг- дав. : Мөн сурагч Б. Мандах, Т. Цэцэг рам, Г. Цэрэн, Н. Цэенсүрэн нар 2 дугаар байранд орж мөнгөн медаль, Д. Мягмар, М. Цэцгээ, Б. Заяа, С. Энхтуяа нар Ш байранд орж хүрэл медаль авлаа. Б. Дашпунцаг (Баянхонгор айм гийн ХЗЭ-ийн хорооны сур-- гууль-пионерийн зааварлагч) СӨГНӨ ГӨРТ БОЛСОН Сөгнөгөр-Цагаан нугын пионе-- рийн зу! пионерүүд урла- тийн үзлэгт сайн бэлтгэжээ. Бүтэн хоёр өдөр алаглан жигдрэх өнгийн цэцэг, еэржигнэн найгах ой хөвч багачуудын аз жаргалын дуу, хөгж мийн эгшгэнд уярлаа. Энэ дуунд Монгол охины цээл хоолой, Герман жаалын гитарын эгшиг, Румын хүүгийн цангинасан дуу түрэн нийлж нөхөрлөл най-- рамдлын бат холбоог илтгэв. Зус- үу--- ОЛаНгийн улаан буланд хоёр өдрийн турш пнонерүүдийн хөл татарсан- гүй! Тэндээс ардын дууны уянгалаг ая, уран шүлгийн яруу бадаг, хөгж мийн сэтгэл сэргэм эгшиг, алга та- шилтын нижигнэх чимээ цуурайт- “саар байлаа. Дорноговь, Сэлэнгэ, Дархан, Зүүнхараа, Төв, Улаан- баатар хотын Сүхбаатарын районы бүх сургууль зэрэг аймаг хотуудын мянга мянган улаан бүчтнээс шал» гаран ирсэн зуу гаруй авьяастны хэдэн арван үзүүлэх тоглолт болж байгаа болохоор ийнхүү хөл хөдөл- гөөнтэй ч байлгүй яах вэ? Мөн зуслангийн тоглолтонд оролцсон ВНАГУ.БНРАУ-Зөвлөлт автономнт Бурнад улсын пнонерүү- дийн тоглолт хүүхдүүдийн сонирх- лыг гойд татаж байлаа. Ийнхүү улсын урлагийн анхду- гаар үзлэгийн алт, мөнгө, хүрэл медальтнууд тодорлоо. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, “МПБ-ын Төв Зөвлө-- лийн диплом алт, мөнгө, хүрэл ме- далийг манай анхны пионерүүд, төрийн шагналт зохиолч Д. Нам даг, ардын жүжигчин Ичинхорлоо, Дамдинсүрэн, ахмад сийлбэрч Гүр- дорж, ахмад пионер Дэмбэрэл, хөгжмийн зохиолч Дагважамц на- рын алдар цуутай ахмадууд пие- нерүүдэд гардуулав. Энэхүү урла- гийн анхдугаар үзлэгийн хүндтэн шагналыг нийт хорь гаруй пионер хүртлээ. Дуунд Баруун хараагийн сургуулийн 6-гийн «А» ангийн су- рагч Ганбаатар, Улаанбаатарын 80 : дугаар сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн сурагч Бямба нар алтан ме- даль, Зүүнхараагийн 8-ын «А» ангийн сурагч Нарман- дах, мөн ангийн Цэрмаа нар мөн- гөн медаль, ХБД сургуулийн 6--- гийн «А» ангийн сурагч Цэцэгмаа хүрэл медаль тус тус хүртэв. Уран уншлагаар 28 дугаар сур- гуулийн 5-ын «Б» ангийн сурагч Эрдэнэтуяа алтан медаль, 24 дү гээр сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Даваадулам мөнгө, Дархан хотын төвийн сургуу 7-гийн сургуулийн ї «Б» ангийн Сэлэнгэ хүрэл медаль авч, уран бүжгэнд Зүүнхараа хо-- тын сургуулийн 9-ийн «А» анлийн сурагч Цэгмэд алт, мөн сургуу-- лийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Соёлзул мөнгө, нийслэлийн 12 ду- гаар сургуулийн 6-гийн «А» ан-- гийн сурагч Наранцэцэг хүрэл медаль авав. Хөгжимд Зүүнхараагийн сургуу- лийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Лайхүү, нийслэлийн 14 дүгээр сур мэюцӨлтоЫг Арын эгнээнд: Вямбаа, Дашзэгвэ Өвөр эгнээнд: Эрдэнэтуяа баатар Цэгмэд пар- Отын дунд сургуулийн Гай УРЛАГЫН ҮЗЛЭГ гуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Дашзэвэг нар алтан медаль, нийс- лэлийн 5 дугаар сургуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Тунгалаг, 3 Ду гаар сургуулийн 9-ийн- «А» ан-- гийн сурагч Цогтхүү нар мөнгөн ме даль, 16 дугаар сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Одонбилэг, ХБД сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Баяраа нар хүрэл медалиар тус тус шагнагдлаа. Урлагийн үзлэгийн комиссын шийдвэрээр ЗХУ, Герман, Румы- ны пионерүүдийн хэсгийг алтан медаль дипломаар, Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн сурагч Дашдэм- бэрэл, 16 дугаар сургуулийн Алтан цэцэг, 3 дугаар сургуулийн Наран цэцэг нарыг 1 дүгээр зэргийн дип ломоор шагнав. Урлагийн үзлэгт Лхагвадорж багштай Зүүнхараа хо пиенерүүд сайн бэлтгэж амжилттай оролцсо- ныг комисс онцлон тэмдэглэлээ. Ингэж Сөгнөгөрийн пионерийн зус лангийнхан 9 алтан медаль, 6 мөн- з гөн медаль, 5 хүрэл медаль нийт 20 медаль, 8 дипломоор шагнаг- даж, улсад зуслангаараа тэргүүн байр эзлэв. шь ицшиициициицашиннннгниинниини! Ши циицининиинини аншинининийииииниииинишиниий Т. БААСАНСҮРЭН ицинициниииинини ини ол Эг Шсссолинаа! АХДАА ирнэ гэж морион барьж ииииинининипиниишиншинииинийий - СУРАГЧИД ХАШАА БАРИВ ое Дорнод аймгийн Цагаан-овоо Ссу- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 1968 оны хөдөлмөрийн аварга анги Б. Намсрай багштай 8 дугаар апгийн схамт олон соёлч нөхөрлөлийн анги “болохоор авсан хүргээ амжилттай “аарлүүлж байна. Тэд МАХН-ын Төв :Хорооны У бүгд хурлын шийдвэрийг Эвий хөөрхий ах минь дүүгээ Июпл мянгай сүргээсээ загал Эцгийп бэлдэж өгсөн эмээл хазаар юугаан Эрх танхил дүүдээ гэж: хувь болгон тавиа дав. ирсап дүүгийн сураг асууж - Холбоо толгойн шилийг хөхөртлөө ширтэж Хомбон туурайтай загалаа уяан дээрээ сойж Хоюос ирэх дүүдээ гэж айраг бэлдэж, суугаа дав. Сурагчийн о! тай хоёр пүнз бүхий хашаа нэгийг ажлын 6 хоногийн | дотор чанар үзэмж сайтай барык дуусгаад, нэгд: лийн зөвлөлийн хашааЖилтын К0- мисст хүлээлгэн өглөө. Богино хуга- цаанд бог малын тохилог дулаан ха шаа барьж өгсөн пионер сурагчдад ширээг орхин: оюутны ширээнд шилжээд: - ахуйн 3 дугаар бригадын сежэрэгсүүлэн биелүүлэхэд өөрсдийн шонВчч баяртай гүүр шлан Сумын төвөө орхиж гурвантай зуныг үзлээ. 35 -о Хувь нэмрийг оруулах зорилгоор оо Суудал зэрэгцэй суух хувьтай өдрийг санаж -. 9 2Ээү дурын үндсэн дээр сум-иэгдэл . Дорнод аймгийн Цагаан овоо су. . Сүрэг чимээ болгон, ахдаа шүлэг бичлээ. 2228 Эн "дээ 800--1000 бог малын багтаан: мын засагч Д. ЛОЧИН| Б. БУЖНОВ (УНС оюутаа 5 хл-- Дарга комиссар хоёр тэр хүнийг ху лээх завсраа --Ээ дзэ мөн ч урамгүй жаал байж билээ хөөрхий пэг л бяцхан хуу орж ирэх юм санаанд оров. Төдий удалгүй үүд тогшин, ногоон цувтай, саарал малгайтай шаравтар ца ЭКИЖИГХЭН минь гэхэд райтай махлагдуу, дунд зэргийн нуруу тай хүн орж ирээд дарга комиссар хоёр той дотносогоор мэндлэв. -Цэрэгт байсан үнэмлэх чинь бий юу гэж тэд асуув. Би ч бас дутсангүй. --Хэдүйд цэрэг байсан хэрэг вэ? Нас хэд хүрч байна? гэж асуув. --1938, 1939 оны Халхын голын дайны үед! Үнэмлэх пь энэ байпа гэ єээр нугалаасаараа элэгдэж хуучирсан уйгаржин усгээр бичсэн үнэмлэх гар гав. «80-1--18 Л98 үүнийг үзүүлэгч нө хөр Доржпаламын бие нь хувьсгалт цэр гийн хатуу сахилга бат журмыг онц сай наар баримталдаг бөгөөд тус улсын халдашгүй дархан хил хязгаар Уруу зүй бусаар довтлон түрэмгийлж ирсэн японы галзуу самуурай нарыг бут нир гэх явдалд онц зүтгэн, сайнаар байлдан тэмцэж явсан нөхөр болох тул үнэмлэх нэгэн хувийг хадгалуулав. Дивизийн дарга Нянтайсүрэн, комиссар, (хороо- ны комиесар) Дандгай, » штабын дарга ахлах дэслэгч Дашдорж» гэжээ. --Та тэгэхэд хэдэн Настай байлдагч байв даа гэж би нөгөө хүнээс асуув.. “-Авх арван гурван настай цэрэ! ороод дайпы үед арван дөрвөн настай л байсан Фм даа. Өмссөн хувцас элбэгдээн хасуулсан, үүрсэн буу уртдаж оосры чь богиносгосон тийм л амьтан байсан юм гээд бодолд орсон янзтай болов. Дарга номиссар хоёр ч бяцхан хөөрхөн байл дагч байсан юм гээд түүний царай өөд ширтэн чимээгүйхэн болов, Ногоо ид соёолж, усны шувуу ганга налдсан зуны дунд сарын үед билээ. Бяруут сумын төвөөс гурван хун суулга сан морин тэрэг алгуурхан холдох бө гөөд хойно үйлдсэн дөрвөн ханатай бяц хан бор гэр, гадна нь идээлтлэж байгаа БЯЦХАН. .БАЙЛДАГЧ .. саалийн дөрөв таван ямааны бараа улем улам жижигрэн торойсоор хоцров, Гопчиг эхээсээ өичин үлдсэн хоёр хүү гээ ширтэн цаашдын нь хувь заяаг дот роо тунгаан бодсоор хэсэг? чимээгүй Яя8с паа, --Миний хоёр хүү Матадын цэргийн наадам үзнэ. Цэргийн морин сургууль гэж ямар гайхалтай юм байдаг гож сана на гээд хоёр хүүгээ ширтэн Өгүүлтэл өөрий нь арай ядан байж хийж өгсөн ур дүй муутайхан. даалимбан тэрлэг мүдэнд нь тусав. Гэтэл хүүхдүүд нь --Аав аа Матадад зэд хоноод хүрэх вэ? гэж асуухад : Ё -Хол яваа ХуН ХОНОГ ХЭМЖДЭгГүй юм. Сайн явбал гурав дөрөв хоноод ху рэх байх гээд морно гуядав. Өндөр хө төл өргөн тал туулж, бороо хуртай уч-- рап аялсаар гуравдахь хоног дээрээ аав хүү гурав Матадын төвд орж ирлээ, Цэрэг энгийнгүй наадмын хөл хөгжөөнд орсон ажээ. Гурвуулаа наадам үзэж ол- ны цэнгээ наргианд сэтгэлээ тэнийлгэн хэдэн өдөр өнгөрөөв, Гэтэл пэг өдөр Гончиг туун дээр цурларч сэтгэлий нь зовооно. Мөн а хэд хоног өнгөрсний хойно «олон нийтийн хонхорт» танц бүжиг явагдаж болж хөгжимчид өчих боллоо, Доржпа- яам Санкаад -- Жарсаалын дарга аа! Би ая зоглож чаддаг болтлой явахаа байя. Олон ах эгч нар ирж чагнаад намайг зовоогоод байх юм гэв. Гэтэл Санжаа туүний тоя гойг нлэснээ --Заавал явж байх дэрэгтэй. Харин ая үлээж түргэн сурахгүй бол болохгүй, Єурахаас чинь наана ирж шөхборохсон -ах эгч нарынхаа чих руу нь бүрээний хээ амыг тааруулж байггад л муухай ч хамаагүй орилуулчихаж бай! тэж зааж өгөв, Энэ ахын заасан алиалалтыг хэд хэдэн удаа хийж үзлээ, Өдөр шөнөгүй оролдож байж «хүмүүл зөрөлхтөн» зэрэг яэд хэдэн марш сурч нуур улайх гүй болж иржээ, ) 1939 оны зуны нэг өдөр билээ, Дорж палам буугаа арчиж суух зуураа диви зийн тагнуул ангийн дарга Дарьсүрэн гээр бариулж, винтовоор буудаж сурсан хөгтэй явдлаа санаж өөрийгөө шоолсоор --Хөрнмийн-удирдаачийн мевр байлдагч Доржпалам товхийн ёсолтол --й)Сул зөгс! За бяцхан байлдахч минь вх. нар. нь -одоо дайнд явлаа. Чи эндээ үлдэж, эр талд ажиллана гэх нь тэр, --Би хамт явья гэж гуйвал : «-Болохгүй хүү минь! Чи дааич бал чирхан, байна шүү дээ. . Арван дөрвөн нас дөнгөж Хурч явна. Дайн гэдэг тов лоом” биш! х52-0 --Би буудаж чадна, еум зөөж чадна, холбоо барьж чадна дээ! -- Доржпалам аа! Чи ар талд үлд, сэн хумүүст ухуулга яриа хийж, дивиз зийнхээ байрыг хамгаалж, хөгжмийн- хээ байрны тоосго цохиж байна гэдэй чинь бидэнтэй хамт байлдаж явахтай эгээ ижил шүү дээ. Харин чи ах иартаа захидал бичих, ав гэрээс ивВсон захид лыг түргэн явуулж байна шү. Цэргийн хүнд тушаал бол тушаал, Мэдлээ?! гээд дуугаргасангүй, Бур арга барахдаа --Мэдлээ! Ёсоор гүйцэтгэе гэж Дөрж АУУАСЬ- ирлээ! гэж --За хоёр хүү минь гурвуулаа М8р- суув, Гэтэл газар тэнгэр нүрэглэх чи ЛӨЛАМ харну өгчээ. Дивизийн бух апги гийн энэ ангийг бараадаж амьдранд мэзэ гарч түргэн жагсаалын бүрээ тав нэгтгэлийн цуваа тасралтгүй үргэлжлэн байгаа даа. Аав нь эдний. угаалгандД хийлээ, Зэвсгээ аваад гартал аяс тэртээг чиглэн хөвөрлөө, Арван дөр ажиллахаар дарга нартай нь ярилцаж то : вөн настай бяцхан байлдагч торомгор хирлоо. Миний хоёр хүү дуртай юу --Дайсны онгоц! Анги пэгтгэлүүд тө- ХӨӨРХӨН Нүдэндээ хайрын нулимс бөн гэж асуув, Хоёр хүү нь ралтанд! гэсэн команд ирж дайчид тэр 2Жигнүүлэн ах нарынхаа хойпоос харуул --Тэгвэл ямар сайхан бэ! гэж ам даруйхнаа нуувчинд орж| үзэгдэх юмгүй Лал зогсохдоо 1 булаацалдан баяр хөөр болов. Тэр дорх ноо Бяруутаас гэр бараагаа авчирч Гон чигийнх Матадад төвхнөжээ, Арван хэд хэн пастай хоёр хүү нь аавынхаа ажилд туслалцана. Нэг өдөр Гончиг, гэртээ баяртай нь аргагүй орж ирснээ, - --Доржпалам аа! Миний хүү цэргийн болов. Доржпалам Ч нэг нуувчинд оров. Дайсны онгоц дахин дахин доош орж ирснээ бөмбөг хаяж пулемётоор шүр шиж байв, Нэг доош орж ирэхийг Нь анаж байгаад винтовынхаа оосрыг хөл дөө жийгээд хэд буудаад тавьчихав. Хаагуур нь ч гарсныг бүү мэд дайсны онгоц ямар ч гэмтэл ололгүй эргэн одов, --Ви ах партайгаа адил том болсон бол ингээд л явах байсай даа, Гомбосү рэн ахынхаа хэлснийг заавал биелүүл нэ, Үүнийг биелүүлбэл намайг өөрсөд- тэйгээ хамт байлдаж байгаатай.лг адил-- үзсэн шүү дээ гэж өөртөө хатуу. үүрэг тавьж бодор болон хоцорсон бөгөөд үугр тээ бүрэн биелүүлж хөгжимд дуртай юу? Аав нь чамайР Үүлний дараахнаар дивиз Халхын голын царай зүс нь гандаж боролгой мана оруулахаар тохирчихлоо гэсэн баярт Чиглэлд хөдлөх боллоо. Доржлалам Ч гаа бяцхан байлдагч ДОН сон ах ҮрЭВ- мэдээ авчирч бага хүүгийнхээ магнайг биеэ үгүйлэлгүй зэвсэг . хэрэглэлээ зэ ор АЛАЛТЫН ӨДӨрТЭН ржпалам баяр» тэнийлгэв. Үүнээс хойш хэд хонотол, хэв. Доржлалам хөгжмийн . удирдаач хавч Р.УнРан ххївэнээ:лан «өвгөн Гончиг өөрийн эх орноо батлан Гомбосүрэн дээр дуудагдан очлоо..- Н..ТҮДЭВ хамгаалах үйлсийн төлөө ихээхэн єа фон, паачлага гаргаж арван гурван настай бага хүүгээ ардын цэрэгт сайн дураар нь өруулж, өөрөө фом хүүтэйгээ мөн цэргийн ангийн аж ахуйн ажилд хүчин зүтгэхээ илэрхийлэв» жэж «Улаан одон сониид нийтлэгджээ. Үүгээр арван равхан настай бяцхан хүү Доржиолам Матадын паймдугаар дивизийн хөгж мийн салааны бүрээчин болов. Бяцхан хүү армийн жагсаалд ингэж ормогц цэр тийн сахилга бат дэглэмийг нарийн чанд сихиж түргэн жагсаал, хөл гарын «сур гууль, буудлага зэрэгт Насанд хүрсэн цэрэг эр шиг оролцох болов. Айх ордод удаагүй байтал «Дивизийн нлубт олон нийттэй. Хөгжмийн салааныхан бэлэн байгаарай» тэсэн тушаал аваад Дорж налам салааныхаптайгаа хамт очив, Гэтэл түүний бүрээ үлээхийг сопирхо хоос гадиа өөрийг нь өхөөрдсөп хүмүүс ту. ӨМНӨТ ВЬЕТНАМЫН ЭХ ОРОН ЧИД ИНГЭЖ ТЭМЦЭЖ БАЙНА. ЭРЭЛХЭГ БАЙЛДАГЧ хон Үүрээр байлдагч Дыонг Ван Хон 118 дугаар өндөрлөгт тагпуул хийх даалгавар авлаа. Хон ууланд дөн- гөж хүрч очтол «Б--52» бөмбөг- дөгч онгоцууд энэ өндөрлөг -үрүү дайрчээ. Ургаа модны мөчир шажиг наж их чимээ гарган газар унана. Агаарт шороо тоос, утаа униар бос чээ. Хон тийм ч их сачдарсангүй. Дөн- төж сая ухагдсан газар орж амь хоргодов. Бөмбөг дэлбэрч дуусмагц бушуухан хонхроос гарч зорьсон газартаа цагаасаа өмнө ирэв. 718 дугаар өндөрлөгийг тагнах ажлаа дуусгаад буцаж явтал нь дор но зүгээс тагнуулын нэг онгоц, байл дааны дөрвөн нисдэг тэрэг гарч ирээд 718 дугаар өндөрлөг дээгүүр, эргэлдэв. Дайсны онгоцууд чөлөө- лөх армийн байдлыг тагнах гэж га зар шүргэн алдаж байв. 5 Хон, окопт зогсож байгаад тол гойлж явсан нисдэг тэрэг уруу авто: матаа чиглүүлж байгаад гохы нь да рав Автомат тачигнаж: удалгүй нис дэг тэрэг утаа манаруулсаар Хоноос 50 метрийн зайтай газар унав. -Бу сад нь бараагүй алга болов. Тэгс- 5 : : Ы, Ї нээ дахиад дөрвөн нисдэг тэрэг тий У НэЄлний НУчАРЭ бурам гал бралионаэн Дионерүүд Э8! : : рэлтэт хөдөлгүүр бүхий сөнөөгч он 3234-0 Хэд зунд, с Эзэж эг, туна Бид та бүхнээс олон захиа гоцны араас гарч ирлээ. Дайсан да- 2УУ8-. 5 д 1, хиад бөмбөгдөж эхэллээ ” Окопт Хон ер айж тэвдсонгүй. Вьетнам зЭММОПИИНИЙПН ШИНИЙН ШИНИЙН эх оронч эцсээ хүртэл дайсантай үзэлцэхээр шийдсэн байлаа. Нэг нис шатаж дэг тэрэг бусдаасаа тасарч дээр амжиж очоод айж балмагдсан нисэгч, хамт сууж явагсдыг бут нир гэжээ. 8 чин хүүхэдтэй учраас бид бус Улангассан дайсны онгоцпууд ды нь зэргэлдээ ангийн хүүх- дуртай газраа бөмбөг хаяж. байлаа. дүүдэд тарааж өгсөн. Бид энд Тэгэвч эрэлхэг байлдагч Хоны суралцаж байгаа їэг монгол зоригийг мохоож чадсангүй. | Тэр, оюутнаар: захиануудаа орчуу суугаад аятай тохиолдлыг хү лээж байв. Удсан ч үгүй америкийн нэг нисдэг тэрэг Хоны суманд өртөж Дактогийн битүү шугуй дээр дүрэлз сэн улаан тол болоп эргэлдлээ. гэж Дыонг Ван Хөп гучин минутын гаа нөхөр Рориг дээр очиж хүч тэпцүүргүй тулалдаанд .цор байгаарай. Тэр та нарт дур- ганцаараа дайсантай баатарлагаар тайяа туслах болно. . тулалдаж -америкинй зэрэг. устгажээ. “Эх орон, ард түмэн нь хоны Ип гурвн. нисдэг энэ АНД НӨХДИЙН ЗАХИДАЛ" Улаанбаатар хотын хайрт пин авсандаа. маш баяртай байна. Бид 100 шахам захиа авсан, Манай анги маань дөнгөж гу- луулж байна. Бид ил захидал, шуудангийн марк цуглуулдаг. Та нар захиагаа уншиж чадах гүй байвал Улаанбаатар хотын мах камбинат барилцаж бай- Ирж байгаа хичээлийн шинэ жилд Өндөр амжилт гаргахыг ши та бүхнээс .хүсье! : Гүнээ хүндэтгэн мэндчилсэн та нарын Торгау дахь герман тавьяагий нь өндөр үнэлж «Дайсны онгоцыг аймшиггүй сөнөөгч» цо- лын тэргүүн зэргээр шагнав... Хоп гурван жил цэргийн албан хаах ЕЭ БоНрХА хинЬ. аа жил бүр тэмцээнд «шалгарч инппиипиташийтнииииини «Гавьяаны “төлөө» одонгоор” - лмаг ! нуулж явжээ. 2:129 22172052 Зимл: 1 орчуулсан Ж. ХОӨРЛОО. хайс: мээн Сүхбаазарын нэрэмжит хэвлээнни комоннатад хэвлэв. | 22222072 000 Ё 4-2 Хариуцлагатай эрхлэгчийг Уу, , : Ц. гАйЙТАВ л------. “Индеке--14140 БНМАУ-ЫН АРДЫН ЇЇХ.. ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН З538АРЛЇГ Зөвлөлт Холбоот Улсын маршал Г, КК. Жуковт БНМАУ-ын баатар цол олгох тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- лэгчдээс ТОГТООХ НЬ: Монголын ард түмний эрх чөлөө, тусгаар, төгтволыг хамгаалан бататгахад гарамгай их гавьяа байгуулж нийтийн дайсны эсрэг хамтран тулалдахад эрэлхэг баатар хатан зориг гаргаж 4939 онд Халхын голд мили тарист японы 6 дугаар армийг бүрэн бүс- ялэж, эре шийдэмгий бут пиргэхэд.монгол- зөвлөлтийн цэргийг маш чадамгай удирдса ныг тэмдэглэж, Халхын голын ялалтын. 30 жилийн Ойг тохнолдуулан, монгол-зөвлөл- тийн цэргийн номандлагч байсан Зөвлөлт Холбоот Улсын маршал Георгий Константи нович ЖУКОВТ Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын баатар цол олгож Сүхбаатарын одон, “Алтан таван хошуу» медалиар їнаг- насуГ БНМАУ-ын А --ын Ардын Их Хурлын Тэ, гүүлэгчдийн дарга Ж.САМБ БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр гүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга 1969 оны най Ж цэн наймдугаар сарын 12. Узаанлантар сээр ЯРУУ ЯЛАЛТ к жэлэй БЭЭ эссег Ж чсасасасыса “7 Зөвлөлтийн армиас мөторжуулсан буудлагын жль ыла ытьль лалала 26 дахь жилдээ 1969 оны наймдугаар сарын 2) ЛХАГВА Мь. 34 (1094) Үнэ 10 мөн рПєссссссссссСС Элс ШЭЭСлслслллсаллалсалсалсллслӨлӨлөтөллытыы х... 2 ? Эргэн эргэн байдаг хуанлийн хуудас, бидэнд нэгэн ялалтын өдөр авчирлаа. Энэ ялалт одоогоос 30 жи- лийн өмнө Монголын дорнод хил-Халхын голын орчим болж 1939 оны 8 дугаар сарын 20-ны намрын шар цартай цуг мандсан билээ. Агаараар онгоц, нисч, бөмбөг мултлан, танк, хуягт морнн цэрэг давшиж, их буу, нулемет, минемёт, нижигнэн, сэлэм жад зөрөлцөж, дарь хүх- рийн хар утаа баагнж, дайны гал түймэр дүрэлзэж бай сан эх орны дорнод хил дээгүүр ялалтын наран алта! туяагаа тусгасан тэр өдрөөс хойш 30 жил боллоо. Тэр үед дайн тулалдаан болж суманд сийчүүлж, бөмбөгөнд ухуулж, эрүүл бие нь энэлэн шаналж бай- сан хязгаар путаг, өнөөдөр энх амгалангийн хөх тэнгэр дор тариан далай бялхуулж, окимс амттан бөнжиг нүүлж, хүн ард, хүүхэд багачуудын хөл дураар тавь- сан, гар чөлөөтэй хаялсан тэнүүн сайхан өлгий бол- жээ. Тэпд дайны ул мөр үгүй болж, Монгол-Зөвлөл- тийн дайчин баатруудын дурсгалын хөшөөнүүд, ээх амгалангийн гэгээн наранд гялалзан харагдах нь эх орны сүрлэг манаа адил сапагдана. Халхын голын байлдааны. ялалтын түүхт 80 жши- яийн ойн өдрүүдэд зэйд монголын залуучуудын анх" дугаар тойрон аялал, чуулга уулзалтын төлөөлөгчид, иионерийн тойрон аяллынхан өчиж, хүндэтгэл ёслол -хийж, цэлгийн баглаа алаглуулан тавьсан нь түүхт газраар “ хөшөө дурегалын дор-цнойрсч байгаа баатар дайчдын мөнхийн алдрыг үеийн үед санан дурсахын билэг болж байна. : Таннийн мөрийг тракторын мөрөөр солихын төлөө энэ газар дээгүүр Монгоя-Зөвлөлтийн эрэлхэг дайчид алтан амиа хайрлалгүй, ариун цусаа урсган тулал- даж, Халхын голын дайны түүхэн ялалт авчирсныг манай хойч үе өнөөдөр улам ч яруу тод дурсч байна. Тэмцэл тулалдааны гал дундуур мөр зэрэгцэн явж, дайсныг онь холбон буудаж, дуу пийлүүлэн уухайлан дайрч байсан энэ газар шороо, Монгол-Зөвлөлтийн яруу алдарт армийнхныг андахгүй. мэднэ. Хэрэв энэ газар шороо хэл мэддэг бол ингэж хэлэх байлаа: --01989 оны Халхын голын байлдаанд Мопгол Ар- дын Хувьсгалт цэргээс морьт дивиз тав, моторчилсой хуягт бригад нэг, нисэх хүчний бригад нэг, их буу хуягтын олон дивизион, холбоо химийн ан- ти, салбар, хилийн цэргийн хэд хэдэн отряд эх ориоо хамгаалах тулалдаанд оролцсон юм. Дин виз гурав, моторжуулесан корпус нэг, таннийн өри- гад хоёр, моторжуулсан хуягт бригад гурав, их буулы хороо дөрөв, ииеэх хүчний бригад хоёр, сөнөөгч бо- Энэ хоёр өхин ая- лалд гарахын өмнө тэмдэглэлээ хөтөлж байна, ЗУРАГ ДЭЭР: Сэ- лэнгэ аймгийн Зүүн хараагийн 10 жилийн дунд сургуулийн /су- вюагч Р. Лайгүй, Дар хан хотын (8 жилийн 8 дугаар сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч » Батжаргал нар, Өр рг Ё5 ! лоп бөмбөгдөгч ийсэх хүчиий хороо зургаа зэрэг өлөн том нэгтгэл анги ссолцож, БНМАУ--ын төрийн ?уе- гаар тогтнолыг хамгаалсан билээ. Монгол-зөвлөлтийн цэргийн командлал, Халхын голын өрчим дайсны бүх цэргийг бүслэн авч, гэнэтийн цохилтоор хэсэгчлэн тасалж, бүрмөсөн бутдохияхөор давших төлөвлөгөө боловсруулсан юм. 1939 оны 8 дугаар сарын 20-ны өглөө Мопгол-зөв лөлтийн 510 гаруй їсэх ойгоцоор дайслыг дайран бөмбөгдөж, 800 тахам их буугаар галлаж, Монгол-зөв лөлтийн цэргийл хамтарсан их давшилт эхэлжээ, Японы цэргийн бүх хохирлыг .Хамгийн багаар т06- цоолж үзэхэд 1939 оны 5 дугаар сараас 9 дүгээр са- рын 15 хүртлбх хугацаанд нийтдээ 52--55 | мянган цэрэг офицероо алдсаны 25 мянга гаруй нь. алагдаж, 660 гаруй нисэх опгоц, 200 гаруй их буу зэрэг байл даалы гол зэвсэг техникээ устгуулжээ. Японы түрэмгийчүүд, монгол-зөвлөлтийн хамтарсан хүчинд ялагдсанаа хүлээж, бууж өгөх актад 19389 оны 9 дүгээр сарын 16--нд гарын үсэг зуржээ... Халхын голын. байлдааны ялалт нь БНМАУ-ын тусгаар тогтнол, ард түмний эрх чөлөө, жаргалант амьдралыг авран хамгаалж, бэхжүүлсэн бөгөөд мон- гол-зөвлөлтийн ард түмний найрамдлын түүхэнд мөнх дурсагдах ялалт болж, алтан үсгээр бичигдсэн билээ. Хайрт хүүхдүүд ээ! Өнөөдөр их ялалтын өдөр! Энэ их ялалт байгуулахад Зөвлөлтийн ялгуулсан баатар арми шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэснийг бахархан тэм- дэүлэцгээе! ч Халхын голд яноны түрэмгийчүүдийг бутцохисны түүхт 30 жилийн ойн өдөр бид, манай ялалт амжил тыг зоригжуулан зохион байгуулагч МАХН, манай. өмөг түшиг их Зөвлөлтийн ард түмэнд чин сэтгэлийн халуун баяр дэвшүүлж байна. : Түүхт ялалтын өдрийн түмөн өлэнй бэт ориугугай! . МУЗЕЙД --Манай энд ирсэн зочид Влади- мир Ильнчийн амьдрал үйлстэй хдл зваад буц эхлээд боотой олон зүйл мэдэж даг юм. Азай буурлуудаас өнөөгийн багачууд хүртэл өөрийн тосгонд болсон түүхт үй лвдлыг андахгүй мэдплэ. Сонирхсол хүнд бүр ч тодорхой ярьж өгнө. Хаана ямар дурсгалт газар байдгийг да гуулж очоод тайлбарлах х болно. Ленин одоо ч бидэнтэй хамт Ра: лив тосгонд амьдарсаар байгаа би лээ. Ингэж хэлэхэд хэн Ч эргэлзэх гүй. “Эндээс холгүй орших өвсөн овоохойд очих хүмүүс үүгээр заавал ирнэ. Бидэнд зочиддоо үзүүлэх юм их бий, Хүүхдүүд та иар ЕЁмельяно вынхоос манайд очицгоогоорой. Хөо- риодхон алхмын цаана манайх бай даг юм гэж нэгэн охин хэлэв. Бид тэидээсээ цоөрмийн эрэг дээр шахам барьсан жижгэвтэр дүнзэг байшинд орцгоов. Үнэнийг хэл бидний хэн нь ч тэр байшилд музей байдаг гэж бодоогүй билээ. Үүдэ» дээрх хаягийг пь хараад бид бүгдээ рээ гайхацгаав. Гайхах хэрэггүй иайзуудаа, мо найх гэдэг чинь эпэ музей шүү дээ Хүүхэд бид өсорсдийн байрыг Леин- нийх гэж боддог. Леннций байсай байрыг Ч бид өөрсдийн байр гэй үздэг. Тэгээд л энэ мулейг би ма «найх гэж хэлсэл лом. За орцгоо найз иар аа! Манай музей жинжигхан. Ердөө хоёр хаахан тасалгаанд байрладаг юм.. Гэлээ ч түүдээсээ илүү зүйлийг та нарт мэдүүлж болно. Та нарын эхлээд сонирхож байгаа энэ зура! бол бүхэл бүтон түүхийн бари юм. 1917 оны 7 дугаар сарын 4-ид Петрград хотод ямар явдал болсныг БИЧСЭН сонсож мэдсэн байх. Түр засгийн газар, ажилчид цэргүүдийп жагсага ыг тар өдөр буудсан юм Энэ зураг бол тэр явдлыг харуул зураг. Хамгийн сонирхолтой үз мэрийц нэг бол Владимир Ильичийн Петрградаас Разливт ирсэн аян за мын зураг. ГРождестиелскийн 10 ду дугаар гудамжаы 17 дугаар байшин гаас гараад Разлис хүртэл хэрхэй ямар үзүүлнэ. Ленин ны эдөр «Улс өгүүллийг . бичжээ. гар бичмэлийн гэрэл замаар явж ирснийг энэ зураг аих Расливт ачрсэн төрийп байдал» г Уг бар энэ байна. Та иар том болоод Лениний эаэ өгүүллийг заавал уе шаарай. Манай музейд тэр болгон тааралддаггүй ховор баримтууд Ч бий, Та нарын сонирхой байгаа 24- амьдрал» - Р» Я 3 ААААААРАГДААВДААРДАРЛАЛЛРРААВЛРАрРРРЛӨМРУРУРРАРРЛА Алд хсаВддАдадаВААЭВ :д ТЭМДЭГЛЭЛ «Ажилчны зам» зэрэг С0- бичиж байсан юм. Мөн бусад харилцаж байсан захидлууд ч бий. Жинхэнэ гар бичмэлийн эхүүд яь Москва дахь “Лениний төв МУ- зейд тавигдсан юм. Энэ байгаа нь түүний хуулбарууд ЮМ. Владимир Нльич Раазливт байхдаа «лоозунгуу дын тухай» гэдэг. номоО бичсэн ,би- лээ. Кронштатад уг номыг анх хэв лэжээ. Түүний чэг хувь нь бий. Лениний тухай зураг, барималууд мулейд олон бий. Лениаий том хөр- гийн өмнө тавьсан энэ сайхан барн- малыг урал барималч Томский гэдэг хүн бүтээсэн юм «В.Н.Лении Раз зирт» гэдэг тэр зургийг Кукрыннк- сууд зуржээ. Лепинийг. Разливт: бай хад Ф.Э.Дзержинск й, Г.К.Орджоли цидзе... Я.М.Спер, пар байл байг ирж уулздаг ба Тэдний-зураг та нарын өмнө хадаатай байна, Влад! мир Ильич энэ сонннуудыг уншдаг байсан юм. Түүнд Петрградаас одөр болгоп сонип ирдэг байжээ. Олон ар ван жидийн омлөх сонннууд ОДОО болтол хадгалагдана гэдэг сонин шүү- Ажилчны хувцас омссөн тар эмэг 1 байна пинд тай тэйн зургийг та нар таныж уу? -- Юруийская Тийм Хувьсгалчид тэр үед пууц байдалд орсон юм. Ёмельяцов өөрийн хамаатан Агафья Атамано- загийн чарээр Крупскаяг Разливг байв. Агафьыя ЛАтамапова Сестрорецкийн зэвсгийн за- ажиллаж, Райвол сууринд сууж байжээ. Ленин, Крупская хоёр нэг дор байхад аюултай байв. Тий- мээс Ленипийг финляидад өчсон хой нө Крупская Разливт иржээ. Крупс пар олонтой сонссон байх. Тодины хээр саяхан зочилсон шүү дээ.Одоо тэр хүнийхээ зургийг сопирхоцгоо Хажуу дахь эмэгтэй нь гүүний гэр- гий Н.К.Емельянова. нь В.И.Зоф. Элэшнэрийг та нар со. соогүй байж болио Сестрорециийн зэвсгийн заводын намын байгуулла- гын нарийн бичгийн дарга байса! хүн дээ гэж өнөо охин ярив. Бидэнд музейнхээ тухай сайхан тайлбарлаж өгсөад их баярлалаа. Лении үнэхээр байна гэдэгт бид ит- гэлээ гэж бид нэгэн зэрэг хэлээд тэндээс гарцгаав. Музейн сэтгэгд- лийн дэвтэрт сэтгэгдлээ бичиж, тайл баряагч охинд «Монгол» гэдэг тэмд гийг дурсгав.Тэгээд я бид дөрөв дөр зоөрөө завинд суун. Раслив пуурын Нөгөө талынх | ү.. кая-Агафья Атамапова гэдэг пэрээр Хельсинкт 3 удаа. очиж Лениатэй ансээ. Ммельяпов гэдэг нэрийг та зүг хөэдөлцгөөсөн билээ. 18 ТАН, ЖАНЧИЕВ анд пайз та нар манай орны түүх. Ё хидлуудыг БВаадимир Ильич Расли ном зохиол, бас хүмүүсийл ярианаас ваас тэр үед гарч байсай «Шинэ ЯЛАЛТЫН ЗАМААР ЗАМНАГЧ ХҮҮХДҮҮД зовсролын Яамны орлогч сайд Д. Гал- зохиож байгаа эпэ аялад ох оройч, ий- тэмцлийн талбар болсоп Халхын голыг сан, Д. Гомбосүрэл, "Соёл гэгээрлийн териационалист үзэл, иргэний өндөр нүдээр үзэх болсондоо би хязгааргүй ажилтны үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Хо ухамсар, эх орондоо хязгааргүй үнэнч, баяртай байна. Би зуныхаа амралтаар- рооны парайн бичгийн дарга Балчин- халуун элгэн хайртай байх чшэл санаа Эрнест Тельманы пэрэмжит Бориуурын дорж нар оролцон и, Балчиндорж цуг гаар залуу үеийг хүмүүжүүлэхэд-Чүхал сангайн аж ахуйд очиж хөдөлмөр ЗУС- лааныг нээж, БНМА ын Ардын Бо- ач холбогдолтой болно гэв. ландаа тохитой сайхан ажиллаж амар- ловсролын Яамны орлогч сайд Д, Гомбо сүрэн үг хэллээ. маан Аялалд оролцогчдын өмнөөс Өвөрхан гай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сур гуулийн багш Дорж. пийслэлийн 10 жи лийн 17 дугаар дунд сургуулийн су- дын пнонер сурагчид, багш, эвлэл иноне.. РЭГ" М. Санжмятав нар уг хэлэв. Хал- вийн ажилтны энэ тойрон аялал бол ма. ХЯН ГолыЧ түүхт ялалтын 30 жилийн цай залуу үеийг нам ард түмний хувьс Ой Угтсан тойрон аялал манай орон да- алт дайчин Уламжлалаас сургах, хайрт. яар явагдаж одон мянган хүүхэд хам эх ориыхоо» хө! ийн түүхийг. судлан рагдлаа.Тухайлбаа Өвөрхаагай. аймгийн сацгалийн үзэсгэлэн, эх орныхоо баялаг 99 сургуулийп 5000 шахам пйионер- Ссу- тай танилцуулах чухал ал холбогдолтой юм. рагч энэ зун эх орноо судлах тойрон Бид энэ аялалаараа одоогоос 80 жи- ФЯАаЛД оролцсон юм гэж бапагс лын алийн хэрхвэ манай ахмад үе монгол- шВИЛКТЬ зөвлөлтлйн дайчид мөр зэрэгцэн Халхьн) юэ гарга. йхан 3 голын районд эх оркоо харийп дайснаас фая Зэвөа ен үн ажэн вий цсалнг- “ань хамгаалал бүлээп цусаа урсгаж, халуун хайргүй тэмцэж байсан ахмад үеийнхээ амиа алдаж байсан тэр газар очиж Хувьсгаят тамнлийн баатарлаг үйл явд. лын түүхийг уг дайнд оролцож явсан. баатар дайчдаар зааяган газар дээр нь- үзэж яриулах, бидний өнөөдрийн энэ сайхан эрх чөлөө тусгаар тогтнол, хөг- жил, аз жаргалтай энх амгалан амьдра лын төлөө тэр ширүүн дайнд тэмцэж тулалдаж баатарлагаар амь үрэгдсэн монгол--зөвдөлтийн баатар дайчдаа Халхын голын тойрон аялалаас бу цаж ирээд найз нөхөддөө үзсэн харсан түүхт зүйлсээ ярьж өгпө. Залуу үе, хүү хэд багачууд биднийг эрдэм боловсрол той, соцнадист соёлыг эзэмшсэн социа- лизмын үеийн экинхэнэ иргэд болгон хүмүүжүүлэхийн төлөө байцгын анхаа. рал халамж тавьж бүх талын бололцод- гоор хангаж байдаг энхрий хайрт пам засагтаа хязгааргүй баярааж байна гэж. сурагч Сашкмятав ярив. Тойрон аялагчдын суусан манииаа нүваа Дорно Зүг хөдөллөө. Н. ЭРДЭНЭБАТ Манай вурваажлагч -й. Гомбосүрэн хэдсэн үгэндээ: Халхын голд явуулах гож байгаа манай орны ерөнхий боловсролын .сургуулиу --Аялалын цуваа хөдөллөө. 1939 онд Мошол--Зөвлөятийн эрэл хэ? дайчид нмпериалист японы бузар өн гөлзлөгийг Халхын голд бут цохиж эх орныхоо тусгаар тогчнол, эрх чөлөөг хамгаалсан юм. Ахмад үеийнхний дай- чин гавьяаг өнөөгийп залуу үе, үүрд дурсан хүндэлж, тэдний баатарлаг үйл сийн замаар аялахаар Халхын голын байлдааны ялалтын 80 жилийн ой угт- сан тойрон аялал тус орны өнцөг булан бүрд болж олон мянган улаан бүчтэн СЗНАН дурсаж дурсгалы нь хүндэтгэн їнонер сурагч оролцлоо. ёслол хийх юм. Манай орны ерөнхий боловсролын | Мөн энэ аялалаар 30 жилийн тэртээ манай ахмад дайчид харийн дайсны ө9- дөөс ширүүн тэмцэл явуулж дарайн утаа манарч, цус, нулимс асгарч байсан тэр газар өнөөдөр Халхын голын дай- чид, тэдний үр ач нарын энх цагийн бу тээл босгох хөдөлмөр, ах дүү. Зөвлөлт Холбоот улс болон социалист | бусад орны интернацноналист тусламжтайгаар цэцэглэн хөгжиж байгаа эх орныхоо дор нод нутгийн амьдрал хөгжилтэй танил сургуулзудын аялагч хүүхдүүдээс шал тарсан 200 шахам пионер сурагч, багш, эвлэл ппонерийн ажилтнууд хоёр чиг- лэл болж, баатарлаг ялалтын өлгий бол сон Халхын голын түүхт нутгаар аяла- хаар мордсон билээ. Аялагч хүүхдүүдийг үдэж мордуулах, нийслэлийн хөдөлмөрчид багш сурагч- дын цуглаан Дашдоржийн . Нацагдор- цах юм. --Аялагч хүүхдүүд ний з4 сургуулийн Эрдэнэцэ тийн хөндөний дэргэд боллоо. : : 17 дугаар сургуулийн сурагч я тав, Баянхонгор аймгийн твн 8 ал : В.Н. Лениний мэндэлсний 100 жил, лийн дунд сургуулийн сура . ЕХ дугаёр євөгдүлийн (усан Цуглаанд БНМАУ--ын Ардын Бо- Ардын хувьсгалын 90 жалийн ой угзан “Мядагнаа нэр, - -» тойро, “ЛЕНИНИЙ Би, Халхын голын дайнд явж: байсан зөвлөл- тийн ахмад дай чид монголд ирж гэж дуу- лаад «Улаан, тар» зочид бууд льн:) хаалган дээ! очиход тэд тэнд байв. Би, дай ны үед хамгийн залуу нь байсан болов уу гэж таамаглаад хоп гор шар үстэй, өндөр туранхай хүйгэн уулаас ярилцлаа. Энэ хүй Халхын голын дайнд оролцож явах- даа цэл залуу хорин дөрөвтэй бай- жээ, Ахиулж сайн харвал энгэр дээр нь ярайсан олон одон, медалийнх нь хамгийн түрүүнд Лениний одоц Ггя залзаж байв УЛААН ЦЭРГИЙН ЧИН ХҮСЭЛ Алексей Митрофанович гучин жи лийн тэртээх дайны шүүр царайг из їдч сапаж байгаа бололтой духаа үр чийлгэн бодол юм. -Би тар үед Чита мужийн Стре- тинск гэдэг жижиг хотод цэргийн алба кааж байлаа. Гэтэд шэг өдөр японы түрэмгийлэн эзлэгчид монголын дар хаи хил хязгаар уруу оряоо гэсэн түг түүүрийн дохно зарлалаа. болоод ингэж ярьсан Бид тэр дороо түргэн жагсаал авч дайнд мордсол юм. Монголын төлөө байлдахдаа би халуун амь, бүлээн цусаа хайрлахгүк гэж өөртөө тангарагласан билээ, Мон тол улс манай улс хоёр тэр үед дэл- хий дээр хоёулхнаа социалист шинэ ертөнцийн төлөөлөгчид байлаа. Ах нь дүүгээ хамгаалах ёстой “шүү дээ. Бид Баянтүмэн, /Матадаар дам жин явсаар Тамсагбулагт | ирлээ, Намайг эмнэлгийц тэрэгчий жолооч болгочив о0, Энэ ажил чухал ажил гэж мэдэвч над пэг л чамлалттай С8- нагдаад болдоггүй шүү. Тэр цагт ком сомолын гишүүн бидний өврийн тэр бол Н. Островскийн хатаагдсан нь» гэдэг ном яаж фронтын дэв «Болд хэрхэн байлаа. Би галын шугаман дээр Монголын зазуучуудын анхдугаар н аялал, чуулган уулзалтанд оролцогсод энэ хөшөөг тай ахан дүүс, сэтгэл нэгүэй тэмцэж алсны билэг төмдөг болгон сүндэр ЮФОЛл ОДОНТОЙ ОРОС очьё доо гэж өдрийн бодол, шөнийн зүүд болж явлаа. Ингээд би хорооны комиссар шөхөр Денисовт энэ хүслээ хэлтэл ашгүй зөв шөөрлөө, Ингээд би буудлагын 2 Ду- гаар батальоны (8 дугаар ротын жаг саалын цэрэг болсон юм! САМУУРАЙГ БУТ НИРГЭВ Наймдугаар дайсныг лаа, Энэ сарын 20-нд бид бүсэлж устгах тушаал ав үед Халхын голыг дайсан эзэлсэн. байсан учир ус байхгүй хэ цүү байв, Дөчид градусын халуунд цангана гэдэг амаргүй. Ийм үед мон гол нөхөд маань чанасан мах, цай өгч бидэнд тэнхал оруулдагсан, | Дайс- нхууд аль ашигтай, далдлавч сайтай газар эзлээд авчихсан, Бид нүцгэн талд окоп ухаж хоргодож байлдсан, Эхпий” өдрийн тулалдаанд Орос мон гол олон сайн эрчүүдээ, бид алдсан юм, Миний зүүн гар шархтав. Би эм нэлэгт очсоцгүй. Цамцнаасаа урж шар хаа боочихоод тулалдаанд дахин ор лоо, “Зургаан хоног бид талх ч үгүй, ус ч үгүй байлдсан билээ. Ингээд ту. лалдаан дуусах тийшээ хандаж байхад батальоны дарга ахнах дэслэгч |Скрав цов: -- Тоо ць тодорхойгүй байгаа ны хэсэг самуурайг устгахаар дураараа хэн явахыг гэж: биднээс асуулаа. -- Би гэж хэлээд урагшаа нэг аях яав. яцо "Би--гээд миний нутгийн залуу Петр Саянско бас ураг шаа нэг алхав, Ингээд сайн дураар үл мэдэгдэх дайсантай тулалдахаар х туу шийдсэн бидний 15 хүц урагшаа давшлаа, Бид цөөхүүлээ Ч гэсэн буу зэвсэг, гранатаар зэвсэглэсэн явсан юм даг. Дайсны 150 хүнтэй бид арван вуулаа тулалдах болсон юм. За гэ вэд богүй гэдэг хойно доо, Бид энэ/ хүч тэнцвэргүй тулалдаанд ялалтан-4 даа итгэсэн зөвлөлт иргэний эрэлхэг зориг, байлдааны ур раа гайхуулсан юм. устгаад үлдсэн цөөн иөхөд маань сэгтээ буцаж Петр бид хоёр хэ хаар явав. Тэгтэл дайсны гүнд «хол Ч, ЛХАМСҮРЭН (Төрийн шагнаач, яруу найрагч) Баянцагааны нуруу зураг шиг содхон Байлдаан тулалдааны чимээ чихэнд тодхон » Баазар нөхдийн меєэь» хөшөө дурсгай тэнд биш Байгуулсан газэьяа нь андар нэртэй гэв түүхэнд бий. «Хаах гол шуугнын урссаар» гэдэг шүлгээс : 5 2 С. ДАШЦДЭНДЭВ (Д. Нецагдоржийн шагналт зохиолч) Дандар дарга дайр! гөэд я тушааж Дайчин эрс нь дав гээд л мордов. Дааган цагийн хурдан морьдын Давхихын сайныг хэлэх үү Далайж барьсан хурц сэлмийн Даахын сайныг хэлэх үү . 4 , найз, Украинд 5 ын дорнот 9 1988 онд бүт цохигдсон боловч ё голоор довтлох бэлтгэл хүчээ хуримт мөлхсөөр д бузгай й тайны ерөнхий Я ШИГ БАТ ЧӨХӨРГЛӨЛ,. 15124Х147:377774 АХ бооны дамжуулагч утас байхыг олж үзэв, Тэгээд хутгаар холбоогий НЬ тасалж тазар байрны үүдэнд байсан манаачийг тонилгов.. Ингээд биднийг ирэхэд салаан дарга маань алагл- сан байв, Би дайн дуустал салаагаа удирдсан даа. Хохлов гуай над ИН- гэж ярнад Лениний одонгоо харсан юм. ЭНХИЙГ ХҮСНЭ ! Эцэг маань дэлхийн нэгдүгээр дайнд амь үрэгдсэн юм, | Долоотойдоо би эхээсээ хагацлаа. 1922 онд шүү дээ, Тэгээд хоёр жил хүүхэд асрах газар байв. Дарад нь олон хүүхэдтэй нагац ах дээрээ хүмүүжив, ургуульд Яв- сан жил цөөн, хожим |Марксизм Ле- ниниазмийн их сургуул ь төгссөн хүн. Цэрэгт мордотлоо хамтралд ажилла- сан. Одоо би таван хүүхэдтэй, Тэд цөм өсөж том болжээ. Хамгийн том 4Ч хүү мннь энэ намар сургуульд орно. Энх цагт сайхан амьдарч байна гэж намтраа товч яриад инээмсэглэв, Би түүнээс: - Таны хамгийн их хүсдэг вээ гэн: асуув, юм юу -- Эхийг хүснэ. Энхийг..гэж оро соор хэлснээ нэмж--Дайн хараггүй! Нх муу гэж монголоор хэлэв. Ж, ХОРЛОО. Г2:1:/12:7213 ХХ Монголын залуучуудын анхдугаар тойрон аялал, чуулга уулзалтанд орол цогсод энэ ханан хөшөөт Баянцагаа. ны Дд босголоо, Энд Монгол-Зөв лөлт баатарлаг дайчид японы, Ч рэмгийлэгчдийг эндээс дотогш нэгч алхуулалгүй бут цохисон юм, сайн 0 аль ьльлтальльлалалныг “ть,ль льльльЛЬ. “ьЛь л льсла льль- “ав льла.лала.ла.лль ла. ла, та. “6, а.а ЛьсЛЬ ла. лала. ла. ть ла лан. “нь та, ла. “вл. аль 1 7 ь л. хүсэж байна? -БИ ДАЙНЫГ БИЕЭРЭЭ ТУУЛСАН ХҮН “Японы түрэмгийлэгчид ЗХУ-- хия Хасан нуурын орчим Халх луулан манай улсын хил шаан, Хандгайт Амгалан, /Хошуу сум зэрэг газраар довтлох гэж 25 КМ орчимд байрлаж байсан, Тэр үед япо- сайд агсан То--зуй, Г6- Халуун ра нерал Рахтанов нар:- - Монгол улсыг эзлэхэд нэгээ0 хоёр сар хэрэгтэй. Монгол улс бид ёсоор ё ний гарт орлоо гэж дур мэдэн хашги чадлаа 9 Самуурайнуудыг 9 дугаар сарын 15--ны 8 цагт Халхын бтолын отрядын Сүмбэр цагаан Д самуу- 4 дахь манай застав уруу довтолж дай рай цөм үхэж үү. Үгүй юу гэж шалга / Й , чих боллоо. Ингээд тэд (1989 оны. 5 нуур ны галыг шатаасан юм. Зургаан хоногийн турш ширүүн ту “байсан эх лалдсаар дайсанд авталгүй. манай застав тол хүчтэйгээ нийлсэн ЮМ. Халхын голын дайны эхнэөс эцэо- хүртэл оролцож явсны учир би Тонно хотод болсон олон улсын шүүхийн хуралд өөрийн улсын нэ рийн өмнөөс гэрчийн этгээдээр оролц сон юм. Би, японы самуурай дахинд үзүүлсэн хор хөнөөлийн Ту» хай тэдний нүгэлийг илчилж 8. цаг шахуу ярьсан юмдаг, Бид дайн гэнс юутай бузар булай юм болохыг биеэ рээ туулж, нүдээрээ үзсэн. Бууны сум, бөмбөгийн дэлбэрэлтэд буцалж орны маань хөрс шорооч дээр өнөөдөр арвай буудай халиурч алим жимс бөнжийж байна. Дэд хурандаа Ч, ЧОГДОН, нарын Ази Дайрч орсон дарга цэргүүд Дайралдсан бүхнээ цавчиж гарлаа. «Морини дивнээ гэдэг найрагРлалаед Д. ТАРВА 5 Баянцагавчны нурууг Багаасаа би мэддэг юм. Түүхэн язаяттай хамт Түгсэн нэрэнд нь бахархан ч Онгон шар зоон дээр нь Одоо ч би зогсож байна. Чиний дзэр хөшөө босжээ. Чи өөрөө ч “ТУЛАПДААН Дайсны онгоц : Далавчит зөгий шиг хүнгэнэлдөн Тэрхэн үедээ Тэнгэрийн нарыг хааж Дайсны Давуу хүчтэй дайтан тулахаар Дайрагч шонхорууд мннь нисэн : хөөрлөө. Манай хатан зоригт бүргэдүүд Манхан тэнгэрт өндөр аван. Дөөшөө дүхлэн, доошоо шумбаж байлаа. хөнөө.болшоо ? «Баатрын хөшөө» гэдэг шүлгөэс. 4 єє... Д. ПҮРЭВДОРЖ Цэцэг навчгүй тэрхэн газрыг Цээнавч дороо хэмт тэвэрч | Цэл залуухан амиараа бүтээн Цэргийн ёсоор тулсан юмсан: Олон: жилийн хойно ч гэсэн Одоо чи минь хаана ч гэсэн Нэртэй хүний зүстэй хөвгүүн Нээрэн чи баатар хүн юм. шүү. «Нээрэн Чи баатар хүн шүү» гэдэг шүлгээс зэвэжээжэгэээ.э!-езэээ-ш?-2-2-1-Г-Г21-102-10111112123 Дайсныг утаан дунд төөрүүлж, Дэргэдээс нь, араас нь мэргэн галаар устгаж, Тэнгэрт, амь өрсөлдсөн : Тэнцвэргүй тулалдаан болж байхад, Тэсрэх бөмбөг, нсгэрэх сумнаас Ё айлгүй --Тэр! манайхан дийлж байна гэж Тулалдаан харсан “зарим маань нуувчнаасаа өндийж Тэнгэрийн зүг ширтэж байсан юм Тэнхээ мэдэн хашгирч байсан юм. Сиклза хавчсан чоно шиг дайсан Сөөргөө эргэн зугатаж байлаа. Овоо зоригтой, үзэлцсэн зарим нь Онгоцтойгоо шатаж байлаа. Дайсны онгоц хар утаа сүвлэн Дайрч ирсэн шангаа авч байсац юм... Хонгинон ёнгинон хөсөр унахдаа тэр Хотны чинээ газрыг эргүүлж байсан юм. Арслан барын тулалдаан шиг Манай шонхорууд яллаа, дийллээ: Аймшигт энэ агаарын тулалдаагд Маш хүчтэйгээ үзүүллээ, харууллаа. Ц. БАТАА ципинчэгацаа ийн 70 8) ю : 0 (2) --Сандаг аа! Нионерийн зуслан дээр амарч байсан Румыны нинө- нєр, өндөр еэргэлэн хүүхдийг чи сапаж байна уу? 2 --Ниетор уу? 5 -/Тийм зэ. Хоёулаа .нийлээд найздаа цахилгаан утас илгээх ? ми “Захиа бичвэл сайнсан. --Захиагаа дараа больё, Ру- мыны чөлөөлөгдсөний 25 жилийн ой энэ сарын 28-нд болно, Чи мэ дээгүй байгаа юм уу? р -- Би болоогүй юм л санаж бай лаа. Гэхдээ би пайзынхаа нутгийн ту хай бага сага мэднэ шүү. Румынд сүүлийн 10 жилд ерөнхий боловс ролын сургууль, техийн, тусгай мэргэжлийн сургуулийн хичээ- лийп тасалгаа 35 мянгаар нэмэг- дэж, одоо 83 мянган тасалгаа дүүрэн хүүхэд хичээллэх гэж бай на шишпиницин эээ -.Сургуулийн сурагчдын тоо ч гэсэн 1938 оныхтой өдөөгийн- хыг харьцуулбал 14 дахин нэмэгд сэн шүү дээ. . 4 : 1938-1989 овы хичээлийн жилүүдэд 54 мянган хөвгүүд охид техийк, тусгай мэргэжлийн сур- гуулиудын, ширээнд сууж байсан бол.одөө өдрийн болон оройн еур гуулиудад, 375 мянган єурагч єу- ралцаж байна... Дөндөг 00! Ру мынд Өюутнууд аль хир олон їиипинпининипни ни Румын улс чөлөөлөгдсөний 25 жилийн ойд ЦАХИЛГААН. УТАС ИЛГЭЭЕ хүн тутмаас 1988 онд 15 хүн сурч байсан бол өдоо 75 хүн сурч байна. -Румынд 10 жилийн одоо бүх нийтээр - боловсролтой болох | гэж зориод ирэх гурван жилд сургууль, . лаборатори, нийтийн 5 байр маш олныг шинээр байгуул- на гэж соинйнд бичсэн байна лээ. 53 -- Зөвхөн энэ онд л гурван мян- - ган шинэ анги танхим, гурван 5 мянга долоон зуун хүн суух сур 5 туулийн дотуур байр хүлээж - аваад байна. Ё --Сургуулиуд дээр математик, 2 хими, физик, гадаад хэл зонхилж 2 үздэг ангнуд байдаг. Энд хүүх- дүүдийн сонирхол, мэдлэг чадвар харгалзаж сургадаг гэж Нистор ярьж байсан. --Ниетор ямар хичээлд их с0- нирхолтой юм бол? Хоёулаа 3За- хиандаа” заавал бичиж асууна шүү. Чи бид хоёр шиг тоо сонирх з ЕЭ дөг бол мөн гоёо! 3752-3 с--Румын хэл сурах юмеай. Ї Тэгвэл франц хэл сурахад дөхөм-5 тэй болно. -эЯагаад? В --Румын хэлний аялгуу франц “хэлнийхтэй их төстэй гэж ах над ярьсан. Манай ах нөдинн Румынд ажлаар явж ирсэн юм. -эСандаг аа, авья. Шуудан- тийн салбар дээр өчиж имахилгаан шилииннийн Дгоо далд оруулах, УСААР ХИЧЭЭЛЛЭХ ТУХАЙ Хүний эрүүл мэнд ялангуяа уу- шигны багтаамж, амьсгалын эрхт9- ний ажиллагааг сайжруулах төдий- үй эмчилгээний ач холбогдол бүхий үйлийн нэг бол усан дасгал юм. Иймээс хүүхэд та нар усан спор- оор оролдьё гэвэл гэртээ . нойтон алчуураар биеэ арчих, усанд ордог газраа юм уу том саванд ус хийгээд дотор нь орж суух, толгой амьсгаагаа авч гаргах зэрэг хамгийн энгийн ласга луудаас эхлэх пь зүйтэй. 1, УСАНД СУУХ Том саванд ус хийгээд хөлөө өвд гөөр нь нугалж өлмийгээ шулуун болгон усанд суугаад өвдөг дээрээ араа тавьсан байна. Толгойгоо ус- 5 наас ил байлгах болон 10-15 єекун. Шлын хугацаагаар амьсгаагаа гүй т Ар 3 ХИ 2: 3 оавч гаргах дасгалыг 4-5 удаа давт. 4.0 удаа давтан марый Бечхс 5 Дараа нь толгойгоо усанд далд Оруу усны Єрөөлд юм тавьж түүнийгээ лан 5-10 секундийн хугацаагаар й ? “Р олох, цуглуулах дасгал хий. зайх дасгалыг 8-4 удаа давтөж хий. цуглуулах Д ЗЭ. АМЬСГААГАА. ГАРГАХ "3. УСАНД НҮДЭЭ АНИЛГҮЙГЭЭР СУУХ 1 бөл? утас илгээчихье Уса: Ойг ї Ё : с с э Ё : : 5 Зи санд толгойгоо ил гарган суу- 5 зҮн эд сургуул мянга! - Е ! 5, ї 3 1 | нээ. : оо Дээд сургуульд 10 мянган |- За, Тэгье! “Усанд толгойтоө далд оруулан Ёёад амьсгаагаа гүн авч чихээ хүр, шинийн инэНэээ 618 эрээн эээ Бд0г эл үнэ хэлэн хээгээлэгэлимнйй1 5 СУУхдаа.” цүдээг анилгүйгээр г эргэц. ЗЭЛ нүүрээ. -усанд, оруулан амьсгаа: 5 , гаа. аажим” гаргах дасгалыг 8-10 азаХахаааааазаахазахазаззэээааллллллзалзллэллаалалалзазлалал хэ сЭЭЭлээллэлллҮллсэллллсэлллллллэлл, удаа” давт. Ь е : , 7 ВИТАЛИЙ КОСТЫЛЕВ “ӨГҮҮЛЛЭГ Ердийн ажилдаа ядар- сан томчуул, морьдыг шө явах вэ? тэж лах шиг өвдлөө. Тэгээд босч чадал, гүй, газар сууж орхилоо. Тэгтэл морь маань урд хоёр хө- лөө өвдгөөрөө пугалан сөхрөв. Эх- лээд би түүнийг яахнав? гэж айлаа. Гэтэз Мишна над уруу хараад мөр- дохыг минь хүлзэж байв. зальльльль Нээрээ миний төлөө ингэж сөгдөж байгаа гэж үү? Гайхамшигтай хэрэг байна даа! гэж бодлоо. ““Би Фолийнхөө өвчнийг мартаж ор хнод, Мишнагийн нуруун дээр үсрэн гарвал тэр болгоомжтой гэгч босов, Их сайр байна! Чухам хаашаа ф аль ль та ть лат тала лльльльсн льльсьльла вийн байранд нь аваачи- хыг бидэнд даалтав. зан дээр төм хавдар буй болсноос 9 Морь-унаж хар гүй- гадна тохойноос минь цус шүүрч хээр нь давхнулахад ХиЧ ё байлаа. . 1 : й тюэн “зугаатай. еайхай. би- “Гэртээ яаж харих бийээ? Й би бодов. Миний. ду-дй “4, АМЬСГААГАА (СЭЛЭХ МАЯГААР) АВАХ, ГАРГАХ Усанд толгойгоо оруулах баруун лээ! Салхи исгэрэн чих тийн эргүүлж сэлэх Ч х маяга, ЗХОНЧЭХ Тэгэхэд Мишна бүхэл шөлөшиин-9төвшнөөс нүүрээ хагас харган Алс Морьдноос тоногий өс: зал эвүлчэл зогсож хуурай)гаагаа гүн аваад толгойгоо усанд хрээ ши адсэгаанд эн яах 55 сэ» 29 Ээ дэргэд 96 ЁЭЬ Цучда эг рєхарй? таргах дасга- мордонгоодогсон! Ганцхан 28-58 с -18, "Дараа нь “бэлчээрт: явлаа. Тэндб нү, онхигл дориун о ҮҮН тийш хөгшин Мишка, гэдэг морийг хэн/ч | Яах вэ дээ би мишкна гэдэг туран ХҮҮХДҮҮДтэй тааралдаж, тэд намайгд 7 вьг ЭЭЦЦИМГ эрх унах дургүй байв. "хай морь унасандаа гоморхон мөч. ГЭРТ Минь хүргэж ирэв. Би ТЭДЭНД Т реөр морио гуядаж явлаа, 2 Мишнаг:-дэлсүүлэхгүйн |туя хам-/ эр морь яс, арьс болтлоо /турсан 87575 :22 таалж явлаа. 1 , ажээ. Тэгэхээр тэр морийг.эмээлгүй Мишна хөлөөрөө цавчих шиг бол Гэртээ энэ бүхний тухай ярихад/ унаж яахан болох: билээ. Зам ой до 00! Би ч гэнэдэн түүний толгой аав маань, ? туур явсан байв. Тэр ой мод балар дээгүүр сүлгэнэтэл давж унав. : Ч 4 харанхуй, хэрэв зальт этгээд нуугд Хайрга чулуутай хатуу зам | --/Гайхах юмгүй! Мишка хоёр/ вал долоо хоног” эрсэн Ч олохгүй Дээр унасандаа ухаан балартжээ. Жил партизаны өтрядод байлаа. 4 аза билээ. : 2 4 : Мишнар : хВХЖЧН ОН бан ЗОВ: Нэг мэдэхнээ нойтон алчуур шиг ”-Тэгэхдээ шархтнуудыг зөөж бай-/ ЧЭ ЭАЛ сн наг мэраүаас ЭЖ-юмаар-нүүрийг-минь арчих мэт болж сан. билээ. Аврагч нар түүнийг сур-/ өгөх хэнн эл. 1 ч т Ч Үү ур-утах Э 3 Й х й ээлж болохыг хоорондоо байв, Нүдээ -цээвэл миний дэргэд гасан юм. Алт шиг морь байгаа ТМ НӨХЦӨЛД шэг мЭтЭЛЛЭН тэрийн маргалдаж байгаад памайг явуула- р хаар їйийдэцгээв. ас ХЭВЛИРЭРХ Мишка зогсож байлаа. Тэр уруулаа 4 Тэд үг ч хэлэх бололцоо өгөлгүй Раа Миний: нүүрийг арчсан байжээ. «Крестьянка» сэтгүүлийн 7 ду! мориндоо мордоцгоон замын тоос бу Хаяад давхичихсангүй шүү. Бо- гаараас Ж. ДАМДИНДОРЖ / жигпуулан давхилдав. сох гэтэл хөл минь хутгаар Фгтлуу- монголчлов. , хаах ло, адгаар 22 Эн ЭХ-аянг: А--40777 2Х.сармднаибгү» //(9:59-- йн, 260 ч 342хар Чзс 26882. 28333. НА. Сүхбаатарын шэрэмжвт хавлэлийн комбинатад хэвлэв, болох дасгал аа тогтмол хичээллэх нь цаашид усан спортын арга техниг эзэмшихэд чу хал ач холбогдолтой. С. ПҮРЭВДОРЖ Хариуцлагатай эрхлэгчийг Ц.ГАНТАВ ювлльлслылылн Индене-- 14140 26 дахь Жилдээ )М535 (1095) 1969 оны 8 дугаар сарын 25 | ДАВАА 1 Үнэ 10 мө БНМАУ-ЫН БААТРУУД БНМАУ-ын баатар Д. Хаянхярваа БНМАУ-ын Ардын. Их Хурдын Тэргүүлэгчдийн 1969 оны паймду гаар сарын 18-ны өдрийн зарлигаар БНМАУ--ын төрийн тусгаар тогтио- лыг эрэлхэгээр хамгаалахын төлөө 1939 онд Халх голд японы халдан түрэмгийлэгчдиїй ї бутцохих туаал даанд баатарлаг зориг гаргаж гарам- гай гавьяа байгуулсан Учир хөнгөн БНМАУ --ын баатар Ч. Дугаржав хуягтын жолоооч байсан. Даржаагийн Хаянхярваа, ардын армийн 8 дугаар дивизийн 23 дугаас морьт хорооны дарга байсан Чейн Дугаржав арт Халх голын ялалтын 30 жилийн ойг тохиолдуулан Бүгд Найрамдах Мон гол -Ард Улсын баатар цол олгож, Сүхбаатарын одон, «Алтан таван хо0- шуу» медалнар шагтажээ тыл 5 «Молголын ХЭЭэ гэж бичсэн үеэт той наран єацрал бүхнй тэмдэг, Сүх баатарын хоёр» одон, яөдөлмөрийня гавьяаны болон байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон бүхий /ХЗЭ-ийн гишүүний батлахыг мапай орны 90 Таруй мянган хөвгүүд охыд энгэртээ эрфмээс нандигнан хадгалж явна Эрхэм хүндэт энэ бат илэрхийяа- хийг пэр жуидтэй хадгалж, насан үүр дийн хувь заяагаа намтайгаа холбог- чид бол МХЗЭ--ийн гишүүд билээ МХЗЭ--ийн дүрэмд «МХЭЭ-ийн дүр мийг зөвшөөрч, түүнийг биелүүлэ- хийн төлөө махран тэмцэгч, МХЗЭ ийн нэг байгууллагад багтан ажилла даг, МХЗЭ-ийн байгууллагуудын тог тоол шийдвэрийг ндэвхтэй. биелүүл- дэг, МХЗЭ--ийн гишүүний татварыг тогтоосон журмаар хураалгадаг 15- 98 насны заяуучууд МХЗЭ-ийн ги- түүн байж болно» гэж заажээ МХЗЭ бол Монголын залуучуудын гэргүүний хэсгийг Эгнээндээ НЭГТГэ сэн олон түмний биеэ даасан бай- гууллага бөгөөд МАХН--ын дайчин гүслагч, бэлтгэл хүчин юм. Ийм ч учраас МХЗЭ--ийн тишүүн Хүн, МАХН--ын тишүүнд элсэхийг нэр гөр, алдар тавьяаны хэрэг гээж ҮЗДЭГ оилээ Нас биеэ неөмтайгаа бат холбохын үүднээс. МХЗЭ-ийн гишүүн хун, ар дын жувьсгалын бүх үе шатайд ар- дын залуучуудын тэргүүн 8)315217) лмагт явж, эх орноо хамгаалах ДӨЙН тулалдаан ,өнз цагийн бутээн бай» гуулалт, ёл гэгээрэтл, шилжлэх ухаан техник, урлаг, утга. зохиолын бүх ёалбарт цаг үргэлж үлгэр “9И- шээч байж, зорьсон зорилгоо. бие- лЛүүлж ирсэн улажлталалтай юм МХЗӨ9-ийн, эгнээнээс улсын баатар Олзвой, Гонгор, Дандар, Гэлагбаа- тар, Тэгшээ, Лхагвадорж, Даваа» дорж, Дампил, Данзанванчиг, ВНМА У-ын хөдөлмөрийн баатар Цэрэн очир, Ойдовням, Озгонцагаан, Бямба цогт, Сандагдалай. Ваттөр, Намсрай, Эрдэмтэн вохиолч Д, Цэвэгмид, Л. Түдэв, төрийн шагналт зураач Амга лан, дэд эрдэмтэн Чадраа нарын зэрэг хойчдоо үлгэртэй хозолдоо тэр тэй шидэт тэргүүний хүн олон торж гарсан билээ мМХаА9--ыйн сндцүүн бол нам, ард түмний хувьсгалт у. лал, орчин үеийн баатарлаг ҮН | жишээгээр хүмүүжсэн, үзэл сүуртлыт гүн нтгэл тэй, эх орондоо хязгааргүй хайртай тас зүмтий найрамдал, пролетарийт интериапионалиэмтын зарчимд чин үнэнч, хөдөлмөрийт эрхэмлэн хүндэл гэдэг, оюуны болон бие бялдрын өв тэгш хөгжилтэй, зориг хатуужилтай тЭмтцэгчдийн яруу сайхан жишээ юм. Үнэнч тудрата, төлөв дарум, хамт олонч, нөхөрсөг тусч байх Юь МКЗЭ--иыйн гишүүт хүний эрхэм нөндин занар мөн МХЗЭ--ийн гишүүн бол бүтээлч санаачлага, хөдөлмөр сурлагын идэвх хосолсон ган бат сахилга бат, зарчимч байдал, тэсвэр хатуужилтай дайхын хамаг сайныг биедээ шингээ сэт хүн юм МХЗЭ--ийн гишүун хүн эвлэлийн нэгдэл, нягтралыг соргог хамгаалж, эвлэлийн даалгаврыг түргэн чанар- гай биелүүлж, нам, засаг, МХЗЭ- ийн дээд байгууллагын шийдвэрийг үг дуугүй биелүүлдэг билээ МХЗӨЭ нь өөрийн эгнээнд ийм тэр гүүний залуучуудыг нэгтгэж, улмаар МАХН-д бэлтгэж өгдөг эх уурхай болдог юм МХЗӨЭ-д элсэхийг өөрийн хүндэт үүрэг, тавьяат уйлс гэж үздэг нь пиопер хуний бахархал билээ Манай пионерүуд хичээл сурлага, сөхилга бат, хүмүүжил, ажил үйлсээ рээ шалгарч, МХЭЭ-д элсэн ордог юм. ЭЯХЭЭ-д гишүүнээр »асэн. орсон гүүхт мөчөө насан турш бахархан санаж, эвлэлийн Өдонт батлахыг эурх шигээ хайрлан яадгааж, ахмад үеийнхээ» хувьсгалч Дайчин, хөдөл мөрч сайхан уламжлал дээр сурч хө дөлмөрлөхийн ариун жишээг ажил үйлсээрээ харуулах иг сайхан тавь яа байхгүй. Хайрт пионер сурагчид өг! МХЭд- ийн алдарт 48 жилийн ойр. баяраар ТОХИОЛДУУЛЖ, Үй Нартаа ирж байгаа хичээлийн шинэ нил, В.М. Лениний мэндэлсний 100 жил, Ардын Хувье галын 50 жилийн ойд сурлага, хөдөл мөрийн өндөр амжилт хүсэн ерөөе! МАХН--ын дайчин туслагч, бол гэд хүч-МХЗЭ-ид) яруу алдар боло? гугай! ““ИЛЬИЧИ Ильнч Леннний мэн- дэлсний 100 жилийн ой угтаж чи юу хийж байна вэ? гэсэн ЗВАРТ танд хүүхдүүд ингэж хариуллаа. Г Нэүүлтгийн Орхон. (Хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн 8 Ду- гаар анги, пионерийн 6 дугаар бүл гийн дарга) : Их багшийнхаа 100. жилийн ойн наана би нилээд зүйл хийнэ гэж бодож байна. Юуны өмнө мэргэжлийн хичээл, ерөнхий эрдмийн хичээлд амжилт гаргахын тул нарийн хуваарнар ажиллана, Бүлэг дээрээ «В. ИЙ. Ленинийг хэн нлүү мэдэх вэ?» гэ сэн уралдаан зарлахаар төлөвлөж: байна: Би францын хөгжмийн нэрт зохиолч Моцарт, Бетховен, поль- шийн хөгжмийн алдарт зохиолч Шопены зохиолуудыг төгөлдөр хуураар тоглож чаддаг. Манай пионерийн бүлэг. өөрийн сургуулийн Цэндмаа багштай 4-ийн «А» ангийн пионерийн бүл- гийг өнгөрсөн жил дааж авч ажил ласан юм. Энэ жил Ч ажиллана. Би өөрөө пионер Ононг дааж ажил лаж байгаа. Өнгөрсөн жилийн нийс лэлийн сургуулнудын сурагчдын тойрон бүжгийн уралдаанд манай пионерийн бүлэг 2 дугаа байр эзэлсэн, Энэ жил улам бататгана гэж Орхон охин ярив. :2 Цээхүүгийн Мөнхбат (Нийс- лэлийн 6 дугаар сургуулийн 7 Дду- гаар ангийн пнонерийн 2 дугаар бүлгийн дарга) -- Сурагч хүний гол хөдөлмөр- сурлага мөн, Би зургаан жил онц сурлаа. Энэ 1969-70 онд онц сурлагаа улам бататгана. Энэ бол ЙН ОЙД Ильнчийн ойд бэлэглэх миний хам тийн том бэлэг. Би өөрөө эмч б0- лохыг хүсдэг, улаан загалмай ннн гэмлэгийн гишүүн. Өнгөрсөн жил манай бүлэг өөрийн районыхоо сур гуулиудын улаан загалмай нийгэм лэгийн анхны мэдэгдэхүүн эзэм- ших уралдаанд 8 дугаар байр эзэл сэн юм. Энэ жил улам сайн бэлт- гэж оролцоно. Өөрийнхөө бүлэг дээр «Бид ӨС- вөрийн Ленинчүүд» гэдэг пирне- рийн сэдэвт ажил зохионо. /Мөн уран зураг, утга зохнол, гар урлал тэсэн самбарууд гаргана. Энэ бү хэн миний өөрийн барих бэлэг гэж Мөнхбат хариуллаа, 8, Бухаагийн Знна. (Нийслэ- лийн 88 дугаар сургуулийн 7 Ду- тын ангийн 2 дугаар бүлгийн дар га -- Би энэ зуны амралтыг Поль- шийн олон улсын пнонерийн «Мальта» зусланд найз нөхдийн- хөө хамт найрсаг сайхан өнгөрөө- гөөд ирлээ. Олон улсын пионерийн зусланд олон орны үе тэнгийн найз нартайгаа үерхэн тоглож тэднээс их зүйл сурч мэдэж ав- лав. Би Польш, Орос, Голландын хүүхдүүдийн 7 дуу, 5 тойрон бү- жиг сурав. Түүнийгээ бүлгийнхэн- дээ, сургуулийнхандаа зааж сурга- на. «Олон орны пионерүүд» гэсэн үзэсгэлэн гаргаж хилийн чанадах анд нөхдийнхөө амьдралаас нөхөд дөө ярьж өгнө. Би бүлгийн даргын хувьд «Вьет нам түмэн ялна» гэдэг сэдэвт ажил зохнохоор олон хоног бодож байна. Бид бүлгээрээ Вьетнамын хүүхдүүдэд цахилгаан илгээж тэ- дэнтэй нэгэн адил хүсэл эрмэлз3- лэлтэй байгагтаа илэрхийлнэ. Мөн Ильичийн орны газрын зураг дээр аялал хийж Лениний амьдарч, ажиллаж байсан хот тосгонтой НЬ танилцахаар, пионерийн | бүлгүү- Дэд нь захидал бичихээр төлөв- лөөд байна. Ильичийн мэндэлсний 100 жилийн ойн наана соёлч НӨ- хөрлөлийнхөө цол мандат авна гэж бүлгийн дарга Знна хэлэв. Ийнхүү манай орны сургуулну- дын улаан бүчтэн бүр Владимир Ильичийн Мэндэлсний 100 жи- лийн ойд дор бүрнээ өөрсдийн бэлгийг зэхэцгээж байна. Т, Баасансүрэн БАРИЛГАЧИН ОХИНЫ ЯРИА Би та нартай адил улаан бүч зүүгээд сургууль гэр хоёрын хооронд дэгдэж яв- сан юм. Улаан бүч минь сурахад ухаац ажиллахад хүч нэмэх шиг болдог байж: он Өгаад та тэр хайртай нандин бүчээ тайлан вэ? гэж надаас асууна байх. Энэ нг? -4 тэгэхэд нийслэлийн 12 дугаар сургуулийн долдугаар ангид сурдаг бай лаа. Манай ангийнхан цөм пионер. Ар- ван дөрвөн нас гэдэг МХЗЭ-д элсэх нас шүү дээ. Бидний хэсэг хүүхэд ХЗЭ-д элсэх бэлтгэл ХИНЖ эвлэлийн дүрэм да хин дахин уншицгаадаг байлаа. Төдол- гүй бид өргөдлөө бичиж МХЗЭ-ийн тги- шүүн боллоо. Гэвч би одоо ч гэсэн пио нерийн улаан бүчээ хадгалсаар байдаг юм. Эвлэлд элсэнэ гэдэг хүүхэд залуу чууд бидний амьдралд тохиолдох: тэм- дэглэлт том үйл явдал билээ. Та иар мэдэж байгаа. Пионерийн улаан бүчний ар талын гурвалжныг нам, урд талын | хоёр үзүүрийн уртыг эвлэл, богины нь пионер гээд дунд талын зангилгааг нам, эвлэл, пионер гуравбат холбоотой гэсэн | санаа юм. Пионерээс эвлэлд элсэх эвлэ- | лээс намд элсэх гэдэг нэр төр, алдар | гавьяаны хэрэг билээ... 5 МХЗЭ-ийп 48 жилийн ойн баяраар пионер багачууд та нарт эвлэлд анх өлс- | сэн тухайгаа дурсан ярьж байгаадаа би | баяртай байна. 1966 онд долдугаар анги амжилттай төгслөө. Үүнээс бүр гурван жилийн өмнөөс эхлэн барил гачин болох хүсэл намайг эзэмдсэн юм. | Бага байхад аав минь баюилга өрж барь даг даалуун тоглоом авч өгсөн билээ. | Түүгээр л янз бүрийн байшин өрж барьж | өдөржин тоглодог байлаа. Анхандаа дан байшин барихдаа хүртэл аргы ньБ олох- гүй будилдаг байснаа сүүлдээ арав. ша- хам давхар байшинг янз бүрээр барьдаг болж билээ. Энэ маань намайг барилгын мэргэ- жилд дурлахад хүргэсэн байж ч болок юм. Тэр жил эвлэлийн гишүүн хэдэн м хүүхдийг ЗХУ-д барилгын техник мэар- 2 С гэжлийн сургуульд явууллаа. Тэдний бэхэлдэг. Тийм хадуураар хадахад || нэгэнд би орсон юм. 2Жамбул хотод хоёр биенд амар, даац сайн байх юм. Хэрэв || Жил суралцаж сургуулиа амжилттай төг гар нь бүслэхээс: дээш юм уу доор 1 сөж ирээд Улаанбаатар хотын 240 ортой | ! өндрий нь бүсэлхийгээрээ тааруулж эь Х шҮЭЛЭН 2 5 больницын барилга дээр ажил. бай шулсх шан нх аргаж ямархан,эциих БначлэЭнэ хугацаанд, төмөр замнил ЧВн Дд ургуульдаа очихдоо арвин их | лын орон сууц, Үйлдвэрчний Эвлэлийн хадлан.өвс авсан гэж баяртай очно ! Төв Зөвлөлийн харьяа тэтгэвэр авагч гэж Агийванчиг хүү ярилаа. Хадланч ! дын барилга зэргийг барилцсан Манай ” хүү Архангай аймгийн 2Каргалант су || бригадынхан одоо МХЗЭ-ийн 48 жилийн мын 8 жилийн дунд сургуулийн су- || н баяр угтаж өндөр бүтээлийн урал- рагч ЇЇ. Агийванчиг юм шүү, | даантай ажиллаж . байна гэж ярьсан Архангай аймгийн Жаргалант || энз. охин бол нийслэлийн 240 ортой сум, сургуулийн багш | больницын барилгачин Ж, Бадамсүрэн | : ! | Д.ГҮРРАГЧАА | билээ. БУДВЛГХ Манай эх орны эрх чөлөө, тус- гэр тогтнолын төлөө алтан амна алдсан зөвлөлтийн дайчин дын хөшөөнүүд энх масгуэны тэгээн наранд гялалзан Халх го- лын хөвөөнд мөнх сүндэрлэж бай. Монголын залуучуудын анхду- Цэлмэг тэнгэрийн мандлаас халуун нар зулай нэвт төөнөж, цэнхэр огтор- гуйд дураараа жиргэгч бяцхан болж- мор хүртэл аагим тэр халуунаас хал- -- Арван хоёр настай гээд ажилла саар байв. -- Аль сургуулийн хэддүгээр зё- їнд сурдат вэ? 1 -- Жаргалант сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 4 дүггэр ангид энэ намар орно. --Аав, ээж чинь ямар анилтай вэ? -- Манай аав ээдэмцрийн тасгийн эрхлэгчээр эжинлладаг. Ээж маань ст лаєтнн саальчин, - зуныхаа амралтаар хэдланд вараад байгаа юм уу. - -- Тийм ээ Бид нэгдэлдээ ажил Хаар тойрон аялал, чуулга уулзал хийх даалгавартай. Энэ зуя би зэж, Э22 | танд оролцсон ахмад дайчин БН вавынхаа ажилд овоо тусалсан. Үхэр, : 3 МАУ--ын баатар Л. Дандар, Ш тугал хариулсан. Эрвээхэй ! : : Гонгор, хошууч генерал Ц,. Сам- хатаамаа ХНЙЖ, зурам агнасан. Хичээ дангэлэг нар гучин жилийн өмнө. дийн хэрэглэлээ зэхсэн. Бас олон ном буун дуу тачигнаж, дарийн утаа уншсан. Хадлан авахдаа би их дургай суунаглаж байсан тэр дайны ул Өөртөө тохирсон хадууртай, түүгээрээ мөр үгүй болж энх амьдрал цэцэг сайн хаддаг. Тохироогүй хадуураар бол өвс хадаж болдоггүй. Би хадуу- шаг шан : рынхав ишинд гарыг.нь бэхлүүлэхдээ |. Гэрэл зургийг Д. ПУШКИН ГАЛТ ТЭРГЭЭР | ээ 6 Суудлын галт тэргэнд алаа гөүнээ Аав ээжтэйгээ би суулав, Хэрйн өш лэн г Сунагар урт замаараа. "Аав ээж бид гурав: Алгуурхан галт тэрэг хөдөллөө Өнэ бүгдийг сонирхон явахад уяна дохиогоо өгсөөр Эелдэг зантай үйячлэгч эгч лам хурдаа нэмлээ. "Амтат сайхан цайгаараа. Бигүү шигүүн ой Аян замын туршид дайлиа Бэлчээрт налайсан еүрээ Яг л гэргээ байгаа юм шив Өргөн гол мөрөн Ядарч алжаалгүй явсаар ом нө хорс Зорьсон гезраа ирлээ 9 м тал цасан лтуцхлоо Зорчигч олон баяртай! Хурдан галт тэрэгний Н.ОДОНХҮҮ (Төмөр зөм, лено), ширсан байхад харин 2Каргалантын дэнжид хадланчдын ажил ид өрнөж тэд хадуураа амраах завгүй ажиллаж байна. Тэр хадланчдын дунд арав гаг руйхан настай нэг жаал хүү бий. Түү ний хөнгөн шалмаг хөдөлгөөн, хичээн гүй ажиллагаа нь харсан хүнд бахар хал төрүүлнэ. : с-- Энэ жаал хүү бидэнд их юм. хийж өгч байгеа. юм. Жи бүхэн д хадланд явсаар байгаад одоо бур туршлататай хадланч болжээ. Өвс ха дах талаараа хэнд ч хувиа өгөхгүй дээ. Бухал тєвнх, чирэх, өвс эр-- гүүлж тойруулах, арчлах талаарва гарамгай хүү байгаа юм тэж хадлан- чид тэр жаал хүүг магтацгааж бай-- зан, Өвс хадаж яваа тэр жаалтай уул зав. 9 -- Заал аа хөдөэн настай вэ? лэж байгаа өнөөдрийн туха. хангалуун яриачбайвагн мйхлэс- ХООУХс Хо иь-ан ПИОНЕРҮҮД, МХЗЭ-ИЙНХЭЭ ОЙД САЙРЫН ! Хөдөө нутаг сайхан байна. Хөвч | ойг эмжих шахам хөвөөлсөн төв за- маар хөнгөн тэрэг хурд мэдэн жирийл гэж явахад замын хоёр талд өнгийн цэцэг алаглан ганхаж балын амтанд шумбан наадсан цэцгийн зэрвээхэй | цэцгээс цэцэг дамжин дарцаглан ии- сэх нь нэгийг амтлаж нөгөөг мэдэх- “ САЙХНЫ ХҮҮХДҮҮД АМАНД илүү сайн ажиллаж байна. Ахлах ангийн энэ хүүхдүүд бусад даа дуу шүлэг заах, уралдаан тэм- цээн зохион явуулдаг гэж энэ жил 5 дугаар ангид орох Ганболд ярьлаа. ОЙН ЦООРХОЙД 4 (Сурвалжлага) Зуны цэлмэг тэнгэрт оддын түрүүч хилэн торгон дээр хадсан сувдан шигт гээ адил гялалзаж үзэгдэнэ. Битүү ойн захад хэсэг сурагч түү- дэг гал тойрон сууж оройн хоол идэх зуураа өдрийнхээ ажлын дүнг хүүрнэл дэнэ. -- Төмөрбат багшаа, Манай түрүүлсэн биз дээ. бригад гүй чинхүү хүслээр жигүүрлэж явнаа ї -о Тиймээ. Та пиарын барьсан ха- даа гэж санагдмаар. Бид Балигийн | шааг чанарын талаар тун сайн болж | тол гарч, Хэцүүгийн даваагаар даван ї| гэж Гончиг гуай дүгнээд явсан шүү | бухал-ярайж, хүүхэд бужигнасан хад ї| дээ. ! | лангийн талбайд очлоо. -- Мөнхдэлгэр багшийн бригад Ха- | -- Манайд Сайхап сумын ,дуинд 1| гиаагала юу болгож байгаа бол? | сургуулийн 18 хүүхэд ирж хадлан | -- Барнад дуусчихсан гэнэ билээ. г дээр тун шургуу ажиллаж байна. Тэд Ш. Жинхүү, 6 дугаар ангийн Д. Бат сайхан, 5 дугаар ангийн -Д.Дамдин- Ї ё3 кал ! тэн тусалж байна. М.УХНАА (Намын дээд Сувдаа Өнөөдөр манай удирдсан нэг хэсэг сумын төвд бийшин барилцаж байгаа даа. Бид 56 сурагчаа 8 бриуад болгон хуваасан юм. /Өнөө- ч сайн" дын дарга Гончиг тосон авч, -- Хүүхдүүд гэдэг чинь пөр их юм рэмжит нийслэлийн 88 дугаар өдөр бүр 100-гаад бухал хийж норм ажиллалаа шүү. Одоо л булуу халж бай- | төлөвлөгөө тун сайн биелүүлдэг шүү гаа юм байлгүй гэсэн яриа өрнөж бай- гэж Булган аймгийн Баян агт сумын гаа сурагчдын цогтой нүд оч адил үл Их ирээдүй нэгдлийн дарга Цогжав лалзата. бүтээж өглөө гэв танилцуулж явсан нь энэ ажээ. ШИШ 45 3 26 5 5 : 3, Биднийг очиход хол ойрын сонин Энд цийслэл хотын 88 дугаар дунд -- Манайхан ирлээ, Манайхан ир» | сонсох гэсэн янзтай хэсэг хүүхэд цуг- 43 сургуулиас 7,8 дугаар ангийн сурагчид лээ гэсэн дуу сонсогдсон нь пөгөө ларав. Наранд нүүр нь нилээн борло ”д багш нарынхаа хамт тавин зургуулаа Хоёр бригадынхан нь хуран цугларч, СОН ХҮҮХЭД бүгдийн царайд баярыг б ирээд Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан су ойн цоорхойд хүүхдийн хөхүүн Дуу ! МИШЭЭЛТ “ИЛХЭН. Сэргэлэн хангайн мын нутагт гурван бригад болон ажилд уул хад дамжин цууриатав. | эрүүл "агаарт чадах ажлаа хамт олноо тгарцгаасны нэгээр чь орвол ийм сонин роо хийх нь тэдэнд идрийн ХҮЧ эрэм той ажээ. Эдний хашаа барьж байгаа -- Та нарын дупдаас онц бүтээлч гий зориг, хийж бүтээхийн” хүсэл Ийнхүү ярилцаж суутал бидний дэр || Тазрыг Даагатын хушуу гэнэ. Энд тэд Ө8жилласан Сурагч Ц. Саранцэцэг, До. мөрөөдөл билээ гэдүүр бухал чирсэн хэдэп охин онго- | 26 Хонохїоо 56 цубеметр чулуу куб- Цэцэгмаа, Д. Сувдаа, Батхүү, Галсан» : 2 рөв. Тэр таван охип 60 кг-ын 20 || ЛЭН, түүнийгэз (8 км зөөж, 1200 бог Б Й Бө -- Бид ирээд арваад хоног ажил ГЕВрдөрс ЭВЭ СӨВгЭЛсэВ тү ваад || мал багтах хашааны хана ерчихөөд бай ЦЭДЭН, Баярсайхан, Батцэцэг, Ганхуяг, | лав. Ажлын зав чөлөө өглөө оройн Эсэн э Бол р ди Зэнахэ ЭЭ, 33 ЭД | таа нь энэ ажээ, Багш Төмөрбаттай уул Зэусгг1097 Бөөрөнхий нарт үнэмлэх : цагаар өвс түүх, зурам агнах, ном нис ХЭН ЭС сонирхон, ажилдаа зан ярилцвал тус бүр 100 төгрөгөөр шагнал болгоё унших байгалийн ургамалтай танил- мдан:яваажнн ЭНЭ ЭЭ. 5871 -- Мөнхдэлгэр багштай нэг айгийн ГЭЖ НЭГДЛИЙН удирдлага хэлэхэд алга цах зэрэг ажил хийж: байна. Манай- Хөдөө нутгаар явахад сургуулийн хан Даагатын шовх гэдэг газар хашаа ӨНЖИГнүүлэн ташлаа. ханд 8 дугаар ангийн 78. Долгордулам | ОХид хөвгүүд энэ мэт хэд хэдээрээ барьж байгаа. Магсаржанцан багшийн б : 1 Э нэгдэл, сангийн аж ахунд үр бүтээл- : йг нэ М. Өөлд, 7 дугаар ангийн Г. Сувд, у б Ийнхүү Баатар хот Москвагийн дунд сургуулийн 7.8 дугаар ангийн сурагчид энэ зуныхаа амралтаа үр бүтээлч өнгө рүүлж, хичээлийн шипэ жилдээ өргөх бэлэгтэй ирсэн нь үнэхээр баяр бахдал төрүүллээ, дөр халаагаа хүлээлгэж өгөөд байна. Бид нийтдээ 3 хашаа барьж 6000 га- руй төгрөгний ажил хийлээ. (Сум нэгд лийн захиргаа биднийг ажиллах болом сүрэн, Л. Пүрэвсүрэн нар бусдаасаа сургуулийн оюутан) 825:-25- 3огтвэыс 3 -- Найм, : : - ийг үх -- Өдөрт хэдэй литр сүү са8ж бай Моод НШЭЭтфВЭЭРЛВАНГ БаВыЖ, Л. СОРОНЗОНБОЛД. хөн - 25855262 Үгаө8гнн хол Эсрахад (88 дугаар сургуулийн багш) - Далаа таван литр. эн хоног ажиллав? хоног. : -- Тэгэхлээр нийтдээ хэдэй литр сүү с д байгаа вэ? Р -»- 309 литр ае л болсон сайх гэхэд Бадарчийл ах, саальчин Долгор тосон авч . - Миний охин, ээжийнхээ. ажилд сайн тусалдаг. Лав амайг амралтаа авахад дангаараа 18 эг 14 хоног саа таа. 4000 дээр нэмэх нь 32500 гэснээ саалийн бүртгэлээс аваарай л даа гэж билээ. Бид удалгүй Лувсан гуайп гэрт очиж сурагч Бадарчийн зуны амралтын хугацаанд саасан бүх сүүг тооцоолбол 6750 литр болсныг харж суусан пиїо- нер Л. Бадарч өгүүлсэн нь: --« Хүүе ах аа, Манай онд чинь ганц бя ч биш, манай сургуулийн олон су- рагч үнээ сааж, их сүү авч байгаа шүү ӨӨ. ГЭ 2 -- Тэд чинь цөмөөрөө чам шиг сайн ажилласан гэж үү? Тэгэлгүй яахав. Пионер Н. Чу- луунлцэцэг, Р. Оюунчимэг, Э. Бапзрагч, Хар тарлан голдуу хоёр зуу орчим “үнээ зэл рүүгээ ирж явна. Түүнийг шарга морь унаж гартаа урт гэгч” шил бүүр барьсан бүдүүн эр тууж явна. Цав таан халаадтай саальчид зэлэн дээр цугларч, хувин саваа барьжээ. Тэдний Д. Мала, Ї. Хумбага, Ц. Долгорсүрэн Манай: хүүхдүүд зуны амралтаарааах (ч 2213 ИВыА дүнд хэсэг охид бас байв, Оройн саам дог л саальчид элий, эгч нартаа байн лог сайхан аварлаа. дүү орны рийн-зусланд тохш эхлэв. Бид пнонер Бадарч аль нь юм гд туслаж 92500--4950 литр сүү са8- ЗУРАГ Ал-д (Зүүн гараас) Оюунчимэг, (Нийслэлийн 27 дугаар дунд сур бол доо гэж ярилцсаар зэлэн дээр хүрч гаад байна. Эднийг бага ажил хийсэн Г гууль) Н. алаг, (23 дугаар дундсургууль), Ш. Эрдэнэцэцэг (Завхан айм очив. Тэр охин хар үнзэ сааж суув. .гахвүй биз дээ гэлээ. тийн Идэр сумын 8 жилийн дунд СУР гууль) -Энэ охин ч эзэжийгээсээ дутуугүй х, гэнэн, Манай сурвалжлагчийн авсан гэрэл зураг. сааж: байна шүү! Гар хурууны пь уяш хатан хөдөлгөөн тиалмаг, цаанаа л нэг хурдан ажилласаг төрх байна. Нөгөө Бадарч маань энэ л болов уу даа гэж бодсоор хэдэн мөч зогстол: Дэргэд Нь үнээ сааж байсан махлагдуу авган ам нээж: гө, лахад: Э. ов. Бадарч аа. Охин минь ямар үнээ э сааж байна 7 гэхэд --«Сарт хар»-ыгаа гэж охины харну х нь: тТ. -- Дараа нь «Өндөр» харьваа саана биз дээ. Охин нь: сс Тэгье дээ гэв. Эрж явсан пионер Л. Вадарчтай зө Өвс, ус жигдэрмэл байгалийн үзэс тэлэнт Хунцал нутаг, жилийн ЖИЛД зуншлага сайтай байдаг билээ. Энэ жил ч малчны сэтгэлд хангалуун сай хан ажээ. Голын эргээр эгнүүлэн барьсан, та нан цагаан гэрүүдийн гадаа утаа СУУ наглаж, оройн саам болж байгааг илт гэнэ. Ернгадын дарга Цэрэнбадам энэ жилийн төлөвлөгөөт сүү амжилт тай биелэгдэж байгааг баяртай мэдэг ХУНЦАЛЫН ГОЛЫН заншилтай ажээ. Энэ жил 6 дугаар сараас харнуцан авсан 15 үнээгээ тэжэ: нь тохн руулж, үнээ бүрийн онцлогийг судалс наараа сүүний гарцыг нэмэгдүүлж чаджээ. Одоо өдөр тутмын төлөвлө- гвөг 105-109 хувиар биелүүлж өдөрт 125-135 литр сүү тушааж байна. Дорждулам хэзээний туршлагатай саальчин шиг үнээнийхээ дэлэнг, угаах, илэлт хийх, нэрээр нь байнга Батсүмбэрийн САА-н 8 жилийн дунд сургуулийн Хандсүрэн даргатай «Комсомол 50 жил» шуудан хорооны түгээгч Б. Цэрэнханд зуны амралтаа” раа сургуулийн туршлагын талбайд ажиллаж 10 гаруй нэр төрлийн 0,3 га газрын ногооны зэрлэг ургамал түүжээ. Мөн сумын төвд амрагч багш нар, сургуулн Улээвмжүү” хаөвыр су рагчид шахам хүнд гаруй нэ төрлийн 400-гаад сонин хэвлэл, 40 явн дээр ингэж уулзлаа, Төв аймгийн | дээд одоо бараг жилийн төлөвлөгөө- гаруй захидал түгээлээ. Гачууртын САА--н бага сургуулийн 4 ний 80 биелүүлээд байна гэж дуудаж хахдрус ас 5. хьхоа ҮЙМранн Одоо Цэрэнханд дараах ээлжийн дүгээр ашги төгссөн. Энэ жил (12 нас-| ярив. Тэргүүний саальчин олширч сана» АЛЬ сайхан үлэг Г пнонерт ажлаа хүлээлгэж өгөөд Ца- Тай. Нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн | байгаагийн дотор эгч нараасаа дутах- Эл! | таргалуулсан нь түүний |гаан нугын пнонерийн зусланд идэвх увсангийн охин Ч зуныхаа амралтаар хо бүхэн бахархам ажил хийсэн Э ма дарчаас: Дугаар ангид дэвшин ёуралцах ажээ. пио- гэж айл саахалтаараа шагшин гтаж байцгаав. Энэ тухай пионер Ба -- Чи хэдэн үнэг саадаг вэ? гүй амжилттай яваа хэд хэдэн охиныр танилцуулаад 6 дугаар ангийн бяц- хан охин Д.Дорждуламыг онцлов. 3 дахь жилдээ 15 үнээ хариуцан аваад ажиллаж байгаа энэ охин жил бүр нормоо давуулан биелүүлдэг сайхан малд нүдтэй ажилч хичээнгүйг илт- тэнэ. Дорждулам одоо сургууль эх- лэх хугацаанд улам өндөр бүтээлтэй ажиллаж, сургууль багш нартаа хө- дөлмөрийн их бэлэгтэй очихоор шам даж байна. - тэй амарч байна. Энэ хоёр охин Төй аймгийн Бат- сүмбэрийн сангийн аж ахуйн дунд сургуульд сурдаг юм. Батсүмбэрийн сургуулийн багш Л.БАТСҮХ Ёс УЕЛДТДГУ71 2.2ВА22Ү--УЛЖЛЛЭГ ҮЛГЭР цээл сон” 2 МХЗЭ. ПИОНЕР “БААТАРЧУУД Багачууд аа! Монголын Хувьсгалт залуу чуудын Эвлэл 1921 оны наймдугаар са- "рын 25-нд «Бошгыг халах залуучуудын эв лэл» нэртэй анх байтуулагдсан билээ. Багачууд аа! Та нар эвлэл ах чинь юуны учир дөрвөн одонгоор шагнуулсныг мэдэх үү? Ардын засгийн анхны жилүүдэд хувьсга лын эсэргүү ил, далдын дайснуудтай тэм- цэж ардын хувьсгалын ялалтыг бэхжүүлэх үйл хэрэгт байгуулсан гавьяагий нь үнэлж МХЗЭ--ийн 10 жилийн нь ойгоор байлдаа ны гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагна- жээ. Улс ардын аж ахуйг социалист ёсоор өөрчлөн байгуулах хэрэгт МХВЭ-ийн гишүү дийн санаачлагатай, гавшгай хөдөлмөрийг үнэлж, хөдөлмөрийн гавьяаны улаан їу-- тийн одонгоор шагнажээ, ! саа зориулсан эх орончид, анхдугаар та- ван жилийн төлөвлөгөөг “биелүүлэхэд Х0- шуучилж явсан МХЗЭ-ийн гишүүд, залуу- чуудаараа бид бахархдаг. Үүний төлөө МХ ЗЭ 30 жилийнхээ ойгоор Сүхбаатарын одонгоор шагнуулсан юм. Манай эх орны хаана ч, үйлдвэр, хөдөө аж ахуйв аль ч салаа мөчирт МХЗЭ-ийн илгээлт өвөрлөн явж атар газар, эзэмшиж орд харш сүндэрлүүлж социалист байгуу- лалтанд идэвхтэй оролцсоны учир 1961 онд МХЗЭ 40 илийн хэз ойгоор Сүхбаатарын одонгоор хоёр дахь удаагаа шагнуул- жлэ 25: Дөрвөн одонт МХЗЭ--ийн хойчийг залгамжлагч нь ӨНӨӨД- рийн пионерүүд юм. : Монголын пионерийн.байгууллага 1925 оны тавдугаар С4- рын 8-нд «Хойчийг залгамжлагч багачуудын холбоо» нэртэй анх байгуулагдсан билээ 5 5 СЛ00р МПБ өсвөрийн үеийнхнийг нам, ард түмэндээ «хязгааргүй үнанч, социализмын үйл хэргийн төлөө мятаршгүй тэмцэгчид болгон хүмүүжүүлэх үйлсэд их хувь нэмэр оруулсны учир 22 жилийнхээ ойгоор 1965 онд-Д. Сүхбаатарын нэрэмжит болж, Сүхбаатарын оДОНГОоО шагнуулсан. юм. 3 2 2 Өсвөрийн баатарчууд аа! Ах нарын чинь товч- намтар, ийм байга. Баатарчууд та нар бол маргаашийн пионер, ярээдүйн МХЗЗ--ийн гишүүд юм. ү4 2 Баатарчууд аа! Ирээдүйн жинхэнэ пионер, жинхэнэ МХЗЭ- ИЙН гишүүн байхын тул одооноос эхлэн ямар ч бэрхшээлийг да ван туулж эх орондоо социализм бүрэн төгс ялуулах их цаст, гар бие оролцож хатан зоригтой, хатуужил тэвчээртэй сурч 201 дөлмөрлөж сурцгаа! 1 Эх орныхоо төлөө халуун амь, бүлээн цу |, иншиншшминнгиин : Е 3 АЛТАН | САЦРАЛТ ТЭМДЭГ --Эгч ээ, эгч ээ! Эвлэлийн тэмдгэн дээр” Таван хошуу байдгийн Тайлбар нь юу билээ? --Таван тэвийн залуус Тангараг нэгтэй юм шүү, дүү минь Ву аЫ ко эгч ээ! 1:3)5331:1:4:08:-1Ү011.-7:09-1 Улаав туг байдгийн 12 Учир нь юу билээ? - Урагш тэмүүлж байхын Уриа дуудлага юм шүү дүү минь! --Эгч эз, эгч зэ! "Эвлэлийн тэмдгэн дээр Нар сар байдгийн Нарийн учир яь юу вэ? -Манай хамаг зорилго Мандахын тэмдэг шүү дээ, дүү минь! --Эгч ээ, эгч ээ! Эвлэлийн -ТЭМДГЭН дээ Цэнхэр тэнгэр байдгийв Цэцэн” утга нь юу вэ? о-- Мөнхийн цэнхэр өнгө Энхийн билэгдэл шүү дээ. дүү 11:1:13) “Ж.ДАШДОНДОГ ШИЛ ами Е БААТАРЧУУДАА ХИЧӨЭЛИЙН ШИН) ЖИЛДЭЭ ОЭЛӨХ ҮҮ? Б.СОШИИГЭЛЭЛШИИ Л Ээж сургуульд Орохын өм нөх жилээс эхлээд л над: -4Миний охин ирэх жил сургуульд орно. Их эрдэмтэй хүн болно доо гэдэг байв. Сургуульд орон ортлоо би хэд ХОНООД Л, --Ээж ээ, сургуульдаа хэззэ явах вэ? гэж асуудаг байлаа Мойлын идээ ид хүрэнтэж байх үеэр юмсан. Нэг өдөр айлын хүүхдүүдтэй шугуйд орж мойл улаалзгана зөндөө түү гээд гэртээ иртэл ээж намай! их үгүйлсэн бололтой. --Чимгээ, чи хэл улгүй ямар удаан явдаг хүн бэ? Сур гуульд явах болчихоод байхад гэлээ. Гэтэл аав над дотроо нэг их хүнд юмтай хар цүнх өглөө. Би «Энд ааруул. бясла! байна.» гэж бодлоо. Онгойл гооОд үзсэн чинь цоо шинэ ном, дэвтэр, үзэг харандаа байна. Миний урам хугарав. Аав над уруу хараад. --Охин минь ном, дэтрээ номхон бор морь шигээ хайр лаж, гамтай эдэлж яваарай! Аав, ээж хоёр нь охиноо байнга эргэж тойрч байна гэлээ. Ингэж би нутгаасаа анх мордож сургуульд орсон юм Манайх нэгдлийн олон адуутай байсан болохоор аав гэртээ үлдэж ээж намайг аймгийн төв үрүү авч явлаа. Нэгдүгээр улирлаар би ганц хан хичээлд сайн гарчихлаа Намайг пионер хүүхдүүд: --Од багийн Чимгээ гэж дууддаг боллоо. | Гуравдугаар 9 | тол 00/099 р гавдугаар 28 манай баатар їрөэд ПИО байнга ярьж, ангид байхад гийн пионерүүд чуудын ажил дээр нер хүний тухай улаан бүч, пионерийн тэмдэг. туг, далбаа, бүрээ, бөмбөр. ёсолгооны учир утгыг тайл барладаг боллоо Ингээд дөрөвдүгээр ангид ороод удалгүй би пионер бол сов юм. Зун амралтаараа гэр тээ очиход ээж намайг хараад, --Миний охин улаан бүчээ дахин нэг зүүгээч. Хацар чинь гуяараад л улам хөөрхөн бол Ч 233 бух МАРГААШ ТЭНГЭР ЯМАР БАЙХ ВЭ Нар, сар, оддын өөрчлөлтөөр маргааш ямар өдөр болохыг мэдэж болно, Өдөр нь хүйтэрч, нар мө- сөрхөг мөнгөн униарын цаанаас илчгүйхэн ёлтойж байшин барил га ой мод сүүмэлзэн үзэгдэж бай вад дараагийн өдөр нь хүйтрэ- хийн тэмдэг. Мөн нарны шингэх байдлаар дараагийн өдөр тасхийм хүйтрэхайг мэдэж | болно. Нар улаан ягаан өнгөтэй болж шингэ А-40698 вэл, маргааш нь цасгүй хүйтэрнэ Тасхийм хүйтэн хэдэн хоног үр- гэлжлэхээр байвал шингэх.нарыг тойрон том том цагаан хүрээ, 3С- вэл босоо шонгууд үүсдэг. Зарим даа хэд хэдэн хуурмаг нар ч үзэг дэнэ. Өөрийнхөө өдрийн ажиглал тын зөв бурууг нар шингэсний да раа шалгаж болно. Гудамжаар аяархан алхаж хөл доороо цас хяхтнахыг чагнаарай! Сүх Матарын нэрэмжит хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, . дуудаж байна. | /7нь зэж намайг үнсээд, (ӨГҮҮЛЛЭэ) чих юм. Наад улаан ид шидтэй юм байна. гээ зүүхээрээ хийсэн гүйж харайж хурдав шалмаг. хийжам, байх юм гэж їамшин гайхдагсан. Долдугаар ангид байхад маа нь ахлах ангийн Эвлэлийн ги шүүд ирж бидэнд «МХЗЭ-ийн гишүүн хүн ямар байх ёстой вэ?, «МХЗЭ-ийн бат илэрхий лэхэ. «Дөрвөн одонт МХЗЭ» гээд л сэдэвт яриа. зурагт сам бар, үдэшлэг уулзалт зохиодот боллоо. Энэ үеэр би эвлэлийн гишүүн болохсон! Элсэхэд маш их юм асуудаг гэнэлээ. “а риулж чадах болов уу? Хөдөл мөрийн баатар алдар цуутай эвлэлийн гишүүд зөндөө бай даг юм... билээ. Би тэдэн шит байж чадах болов уу? гэж ат санаа зовон өөрөө өөрөөсөө асуудаг байлаа. Манай ангийнхан наймдугаар ангид байхдаа ангиараа соёлч нөхөрлөлийн хамт олон болчи хОоД цөмөөрөө МХЗЭ-ийн ги шүүнээр элссэн юм: Эвлэлд элснээ гэдэг амар хэрэг биш. Араас маань баатарчууд, пиФ бүч чинь Чи эний ямар ч юм “снерүүд бүлтийтэл харж байхад чинь дунд дүн явдал гаргаж яаж болохов дээ. Би энэ үеэс эхлээд юмыг их л эрэгцүүлж боддог болсон доо Хичээлдээ ч няхуур хандах болсон Эвлэлийн гишүүн, го вийн хатан зоригт баатар эм5т тэй Түвдэнгийн Борыг бидний дууриах хүн гэж. бодож явдаг Бид наймдугаар анги төгсөөд ангиараа аймгийн төвийн ба рилга дээр саналаараа өчиж ажилласан юм. Нэг өдөрэзэж «өдөөнөвс яваад иржээ. Би өрлөгчин бол чихоод байсан юм. Дөрвөн давх рын хана өрж байсан чинь ээж тэр дороос, --Чимгээ! авч, дэггүй Охин минь| гэж Тэгээд очсок ” --Миний охин том болжээ! Байшин барьдаг болжээ! гэж өгүүлэв. Ж.Хорлоо ча Нохой хуцах, хаалга тогших. алсад хүмүүсийн ярилцахыг нь хажууханд юм шиг тод байвал хүйтрэхийн дохио мөн. Мөн сарыт ч ашиглаж болно. Хүйтрэхийн өм- нө сарны гэрэл хурц цагаан бай на, Саран дээрх уулс "нь хүртэл харагддаг. Бинжииииииииииизш 13 Хариуцлагатай эрхлэгчийг Ц.ГАЙТАВ млээээ“э.шишиэн 1969 оны есдүгээр:сарын 1. | 26 дахь жилдээ 79:39 (1095) ДАВАА 1 Үнэ 10 тө гүй газар байхгүй. Яа-- эд бүхэн сурагч, хүн бүр й холбоотойд байдаг.Усны шу дулаан орон сорьж, зэл татан ганга. Ч (дэ йн адил, сургуулийн ан багачуул дуу ая- с байца, Тэд «сурагч» гэдэг эрднээс. тод онгөөр гял-- ) суучин СУ-- байна. гаад гэв зэ, Энэ Х руй хүүхэд «Сурагч» гэдэг эрхэм нэр шинээр Хү-- ж авна, Энэ жил 87 сургууль шннээр агдаж, эрдэм мэдлэгийн их дДа-- лайд аялах их хөлгийн цуваанд шинээр нэмэгдэнэ. Энэ онд 176500 гаруй сурагч хичээ- лийн хуваариа шинэчлэн, шинэ шинэ су- рах бичгээр номынхоо санг баяжуулан, анги дэвших, төгсөх «палгалт өгөхөөр ши нэ хичээлийн жилээ эхэлж байна, 1969-1970 ОНЫ ХИЧЭЭЛИЙН шинэ жил эхэллээ “Энэ үгийн цаана тэмдэглэлт, түүхт, үйл явдал баяр бахдал, хөдөлмөр-сурла гын амжилт дүүрэн бий. -- Энэ үгийн цаана Б. И. Ленин баг- шийн мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан их ажил өрнөнө. -- Энэ үгийн цаана Ардын хувьсга П. ЖҮРМЭДИЙН ая лын 50 жилийн ой, МАХИ, МХЗЭ--ийн 50 жилийн алдарт ойнууд угтсан их ажил өрнөнө. 1969-1970 оны х лийн нээлтийн тэмдэг рийн ажилчин, нэг, ажилтан нар «А»-үсэг саасан багшийг, алтан босгыг нь алх хаа сургуулийг санан дурсацга. илт сс? сураг гээж, хөдөлмөрийнхсө ал сургуульдаа анги дэвшиж, шинэ орж .бг хүсч байна. Ингэ: бол бүх нийтийн мо Өнөөдрийн ажилчин, малчин, тэн цөм өчигдрийн сурагч пио: лаа, “Одоо тэд, сурч мэдсэнээ ард түмэн, нам сасагтаа шал жинхэнэ шалгалтанд гарцгаа? өнөөдөр, манай эх орны бүтээн байгуулах нх хөдөлмөр, хичээнгүй сайн сурла-- гад хошуучилж байна. Энэ бүхний ач тусыг сурагч бүхэй ха« рнулахдаа эх орон, энхрий хайрт пам 84 сагтаа «Онц сайн» сурлага, сахилга ба--- тын дүнгээр харнуд гэж, хичээлийн шн- нэ жилийн хонх, багш, эцэг, эх чинь дуу даж байна. МХЗЭ--ийн Төв Хорооны сургуул пионерийн хэлтсийн эрхлэгч - Ч.ЛУВСАНДЭНДЭВ 999-099909009090909т090ө99өө?ө09?9?ФФ099Ф004 С. ГАНЖАВЫН шүлэг ЁСДҮГЭЭР САРЫН нэгэй - А-гаас эхлэн гучин таван үсэг Амар эрэн мэндчилж байна Багачуудаа! Ааваас эхлэн гурван биеийн төрөл Намар болоод Амжилт хүсэн үдэж байна хүүхдүүд ээ! Сайхан байна. Итгэл найдварын бадарсан очы нь Найм хүрлэа Сургуульдаа явна. Ааваа баяртай Ээжээ баяртай, Ахаа баяртай, » Эгчээ. баяртай! Шинэ дээлээ Сольж өмслөө х Шинэхэн номоо Цүнхэндээ хийлээ ХАаваа баяртай Ээжээ баяртай. Ахаа баяртай. Эгчээ баяртай! Сургуульд очно Сурагч болно Олон нөхөдтэй Онц сурна. Ааваа баяртай Ээжээ баяртай. Ахаа баяртай, Эгчээ баяртай! Их эрдмийн дөл болгон явцгаая. Багшаас эхлэн эрдмийн баян сан Баяр хөөртэй угтан золгоно найзуудаа! Байрнаас эхлэн энэрэлт намын хайр Бүлээ оргин ээжийн өвөр шиг тосно хүүхдав -- Их эрдмийн дөл болгон явцгаая! О0. ХИШИГСҮРЭН 1939 онд японы түрэмгийлэгчдийг Халхын голд бутцохисон байлдаан бол Монгол--Зөвлөлтийн ард түмэн. түүний зэвсэгт хүчний дайчдын най- рамдлыг улам гүн бат болгож өгсөн тэрэл цогтой хуудсаар баялаг юм. Монгол--Зөвлөлтийн армийн хамтын их хүчний ялалтын 30 жилийн түүхт ойг нийт ард түмнийхээ хамт манай орны өсвөрийн үеийнхэ4 саяхан ёс- лол төгөлдөр тэмдэглэн өнгөрүүллээ, АХМАДЫН АЛТАН ЗАМААР Монголын залуучуудын анхдугаар тойрон аялал, чуулга уулзалтынхан, алдарт ялалтын түүхт замаар аялаж ахмадынхаа алтан сургаалыг созс- лоо. Ё Наймдугаар сарын 5. Энэ өдөр Халх гол пэгдэлд Зөвлөлт Узбекийн Номсомолын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Р. Р, Алимов тэргүү- тэй БХЛКЗЭ-ийн төлөөлөгчид хүрэл- цэн ирж Монголын залуучуудыз анх дугаар тойрон аялалынхантай хамт- раи алдарт ойг тэмдэглэсэн юм. Орой нь тус сум нэгдлийн цэнгэлдэх хүрээ лэнд монголын залуучуудын анхду- гаар чуулга уулзалтын ёслолын ажил лагаа нээгдлээ. Чуулга уулзалтын штабын дарга хошууч генерал Ц. Самдангэлэг, МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичрий! дарга Ч. Пүрэвжавт рапорт өгсний дараа нөхөр Ч. Пүрэв- жав чуулга уулзалтыг нээж үг хэлсэн юм. -Дараа нь Монгол--Зөвлөлтийн төрийн “далбааг манай хоёр орны ах мад дайчдын төлөөлөгчид номин хөх тэнгэрт, гачдан бууршгүй ган бат найрамдлын бэлэг тэмдэг болгон ман дуулжээ. Тус чуулга уулзалтанд манай ор- ны аймаг хотоос шалгарсан 200-га- руй залуучууд, Халхын голын байл- дааны ахмад дайчид Л. Дандар, Ш. Тонгор, Ч. Дугаржав, Ч Жүгдэрнам- жил, Ц. Самдачгэлэг, Жамбал нар болон БХЛНЗЭ-ийн төлвөлөгчид, Хал хын голын байлдаанд оролцож яв- сан зөвлөлтийн ахмад дайчид А. М. Хохлов, В. ИУ Лысок, ко (27 Лертөван: В. М. Витязов, Г. Ц. Очиров тэргүү тэй зочид оролцлоо. Аялагчид мар- тааш нь Халхын голын дайн тулалдаа ны талбар болох Хөх-өндрийн овоо, Энейн булш, Яковлевчуудын хөшөө, Ерэн баатрын хөшөө зэрэг газраар аялаж, дайчин баатар эрсийнхээ ал- Дар гавьяат үйлсийг нь, мөнхжүү- лэн, алтан замыг нь тодруулж яв- лаа. Тэд аян замдаа Баянцагааны их ту лалшаан -болсон газап лупсгалыа ха- хошой баатар Грицевец, нарын хөрөг «Баатарлаг ми», «Эх орны төлөө» валжлагчдын үйл ажиллагаа, манхны төлөө ту баатруудын тухай тийн зохиолчдын туурвисан лүүдээс тавьжээ. “ ТҮҮХТ ЯЛАЛТЫН ЦУУРИА нан хөшөө босгож, бас ерэн баатрын хөшөөнөөс холгүй газар Халхын го- лын ялалтын 30 жилийн ойд зорнул- сан хувьсгалт баатарлаг кино гурав -хоног явуулж «Халх голыз байлдаа ны түүхэн сургамж» тэсэн төрөлжсөн семинар зохиолоо, Тойрон аялалын- хан наймдугаар сарын 8-ны өдөр баа тарлаг Вьетнамын ард түмчий тэмц- лийг дэмжсэн цуглаан хийж, Вьетна мын ард түмэн залуучуудад илгээлт явуулсан юм, Монголын залуучуудын анхдугаар тойрон аялал чуулга уулзалтад оролц сон Молгол--зөвлөлтийн залуучуул Халх гол сумын төвд мөнх алдрын дурсгалын хөшөө босгов. Энэ хөшөө- ний суурин дээр: «Хамт атгасан тэмц лийн илд, мөнх бадрах ялалтын сүлд» Монголын залуучуудын анхдуг” тойрон аялал, чуулга уулзалтанд оролцогчид. 1969 оны 8 дугаар са4- рын 6--10 гэж бичжээ. ҮЗЭСГЭЛЭН Монгол--зөвлөлтийн цэрэг, японы империалистуудыг Халхын голд бут цохисон ялалтын 30 жилийн ойд 30- риулсаа уран бүтээлийн үзэсгэлэн нийслэлийн үзэсгэлэн чимэглэлийн танхимд нээгдэв. Үзэсгэлэнд Баянца . гааны тулалдаан, дайны үед ар 18- лаас үзүүлж байсан тусламжийг ха- руулсан гэрэл зураг, самбар, мочгол зөвлөлтийн цэргийп 1939 оны на! дугаар сарын их давшилтын ерөнхий байдал, энх тайвныг эрхэмлэгч монго лын ард түмний эрх чөлөө, тусгаар тогтлолын төлөө Халхын голд амь үрэгдсэн Зөвлөлтийн дайчдад зориулж босгосон дурсгалын хөшөө- ний гэрэл зураг, БНМАУ-ын баа тар Л. Дандар, Ш. Гонгор, Л. Гэлэг баатар, Ц. Олзвой, ЗХУ-ын баатар ГЭСК. Жуков, Н. П. Яковлев, И. И. Федюнинсний, Г. Я. Борисенко Б .А. Смирнов нарын хөргийг тавь- жээ. Түүнчилэз 1989 оны тавдугаар сарын 29-нд ЗХУ--ын баатар М. И. Ремизовын командалсан 149 дүгээр хороо Халхын голд хүрэлцэн ирж байгаа болон 1939 оны тавдугаар са- рын 28, 29--пний-байлдааз, ЗХУ-ын () шаишЫ Ё-Ж | Оо эЕО 8 ЖВОо Ф.1с : сО мМ-285 Ф д БЭ 1: ЁЕ В р Б: я45 л Ёо ш « ЁБЭ 8 25-18-| 22 хо» да 8 56 Д 2 832 ЕЭ 2 ёклсоН “34 8 оно Оо | Бэхэээс-элэн--ш 2: 18-31) В. Завалуев улаан ар- сонины сур- Элст лалдааныггхаруулсан зургууд, Халхыа голд тулалдаж ян сан баатар, эх орончдын хэрэглэж байсан зэр зэвсэг, Халхын голын монгол--зөвлөлЛ- бүтээ- ТҮҮХТ НУТАГТ. 30 жилийн тэртээ дарийн утаа бүр хэж дайсны суманд сийчүүлж, мон- гол орос дайчин эрс амь насаа зо цэулж явсан тэр газар өнөөдөр цоо нэ хот сууринтай, хүн ард нь аз жаргалтай өгөөмөр шанд 823 Тэр түүхт нутагт наймдугаар са. Үчад Халхын голд нх ялалт хийсний баярыг өргөн тэмдэглэв, Түүхт нутагт болсон энэ баярт ахмад дайчид, мөн зэргэлдээ орших Хэнтий, Сүхбаатар аймгийн хөдөл- мөрчдийн төлөөлөгчид, Дорнод айм- магтай хил залгаа Чит мужийн зочид зэрэг олон зууз хүн хүрэлцэн иржээ, Их ялалтын баярт Ю. Цэдэнбал, Ж. Самбуу тэргүүтэй нам засгийн удир- дагчид болон төлөөлөгч зочид МӨН зөвлөлтийн эрхэм хүндэт зочид орол цов. Халхын голын ялалтын баяр ма най тусгаар тогтзол, аз жаргалыл т лөө тулалдаж яваад амь үрэгдсэн баатруудын хөшөөнд цэцэг тавих ёс- лолоор эхлэв. Энд пионер сурагчид хүндэтгэлийн шугам жагсаал хийж Я9 дараа нь түүхт ялалтын ойд зориул Тёлаар х сан том цуглаан болов. Цуглааныг ТУРШЛагыг МАХН--ыал Төв Хорооны Улс төрийн Ф8ИЛ Ы2-1Ы8 Сэнд Товчооны орлогч гишүүн, Намын | Мөн аялалынх Р Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга байлдааны 30 жилийн тий хувьсгалч баатарлаг, хөдөлмөрч йчин уламжлалаар хүмүүжүүлэх ийж байгаа ажлынхаа “арга ярилцсан нь үр дүнтэй Халхын голын ойн “баярын Б. Лхамсүрэн нээв. Цуглаан дэ: “ажиллагаанд оролцож, пионер сураг МАХН-ын Төв Хорооны Улс тө. Чид хүндэтгэлийн шугам жагсаал рийз Товчооны гишүүн, БНМАУ-ын ХИЙВ. Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дар Багш, сурагчдын энэ тойрон ая га Д. Майдар, Зөвлөлтийн цэргийн дал 30 жилийн өмнө монгол зөвлөл- төлөөлөгчдийн тэргүүн армийн гене- тийн баатар хөвгүүд харийн дайсны рал И.И. Федюнинский, Халх гол эсрэг мөр зэрэгцэн тулалдаж явсан сум нэгдлийял дарга Ц. Баярманготов тэр газар орныг, тэр баатар эрсийн нар үг хэлэв. : тухай өсвөр залуу үеийнхэнд танил Энэ баяраар ахмад дайчин Г. Эрэн цуулж өгснөөрөө ихээхэн ач холбог доо, С. Төмөрбаатар, Ч. 7Күгдэрнам- долтой болсон юм. жил, ЗХУ-ын баатар армийн гене- БАЯРЫН ХУРАЛ рал И. дон Федюнинский, дэслэгч генерал Н. И. Левченко, А. С. По» Я эд Түүхт ялалтын гучин жилийн ойд зориулсан нийслэлийн нам улс, олон ский, ЗХУ-ын баатар бэлтгэл дэслэгч генерал Т. Ф. Нуцевалов, төрийн П : шагаалт зохиолч Н. Симонов, Халхын НИЙтийн байгуулага, ахмад дайчид, голд сувилагч байсан Э. Н. Никишо- ардын цэрэг, хөдөлмөрчдийн төлөө ва нар гучин жилийн өмнө мөр зэрэг лөгчдийн баярын хурал 1969 оны нутагтаа Наймдугаарсарын 20-ны өдөр улсын дуурь бүжгийн театрт болов. цэн тулалдаж явсан түүхт дахин уулзлаа. Халхын голын тулалдаанд орол- цож явсан зөвлөлтийн эрхэм хүндэт БАГШ. СУРАГЧДЫН зочид баярын хуралд хүрэлцэн ирсэн . байлаа. ТОЙРОН АЯЛАЛ "Нөхөр Ю.Цэдэнбал, Ж.Самбуу тэр - гүүтэй манай нам, засгийн удирдаг чид болон зөвлөлтийн хүндэт зочид, ахмад дайчдыг хурлын тэргүүлэгч | дийн байранд гарч ирэхэд хуралд цугларагсад суудлаас босож алга ни жигнүүлэн ташиж угтлаа. Баярын хурлыг МАХН-ын Төв Хо рооны Улс Төрийн Товчооны гишүүн БНМАУ-чан сайд нарын зөвлөлийн орлогч дарга нөхөр Д. Майдар нээж үг хэлэв. Энэ өдрүүдэд Халхын голын байл дааны ялалтын 30 жилийн ойг то- хиолдуулж Ардын боловсролын яам, Соёл гэгээрлийн ажилтны үйлдвэрч ний Эвлэлийн Төв Хорооноос эрхлэн багш, сурагчдын тойрон аялалыг хал хын голын районд зохион явуулсан юм. Энэ тойрон аялалд (18 аймаг. Улаанбаатар, Налайх, Дархан хотын тэргүүний багш, сурагчид ардын гэ- тээрлийн ажилтан 200 гаруй хүн БНМАУ-ын Батлан Хамгаалах оролцлоо. Яамны сай ! Тойрон аялагчид Халхын голын САНА Хурандаа сенсваханы Дорж баярын. хурлын илтгэл тавив. Тус хуралд зөвлөлтийн цэргийн төлөө лөгчдийн тэргүүн ЗХУ-ын баатар, ар мийн генерал И. И. Федюнинский, Зөвлөлтийн зөхиолчдын төлөөлөгч дийн тэргүүн төрийн шагналт зохиолч К.Симонов нар баяр хүргэж үг хэлэв. рын хурлын дараа монгол-зов районд монгол-зөвлөлтийн арми самуу рай нарын эсрэг баатарлагаар тэм- цэж байсан газар нутгаар аялаж, тэнд босгогдсон монгол-зөвлөлтийн баатар хөвгүүдийн хөшөө дурсгалд хүндэтгэлийн цэцэг тавьж, шугам хигцын хийж, тэр баатар эрсийн үйл амьдралтай танилцаж явлаа. : 5) Энэ багш. сурагчдын тойрон аяла Жлгэн жүжигчдийн нэгдсэн нон- лынхан аялах зам зуураа Хэнтий Е ан аймгийн «Хөгжил», «Алтан тал» нэг Жо л ч : дэл, Дорнод аймгийн «Энх тайван», Халхын голд японы түрэмгийчүү- Халх гол сум нэгдлийн байдалтай та АМЙГ бут цохисны 30 жилийн ойн нилцаж, Халхын голын байлдаанд баяр ёслолыг хүндэтгэн тэмдэглэж, явж байсан ахмад дайчидтай уул- МАНАЙ эх орны нийслэлд ёслолын ал, үдэшлэг зохиож байв. буудлага боллоо. 2 рнод аймгийн бүх багш, ардын Аймаг хот, төв с тэгээрлийн ажилтан нартай аялалд ИХ ялалтын ойг өргөн ззирисллйын оролцсон багш нар уулзалт хийж, гөрүүллээ. ? өсвөр залуу үеийнхнийг нам ард түм Манай сурвалжлагчид рын хонины ХҮҮГИЙН БАЯР-- ЭХИЙН БАЯР Би Норовцэдэнгээ хэзээ том болж эсоэ нэг айлын хүүхдүүд шиг сур гуульд явах бол доо гэж бодож суудаг сан, Нэг мэдэхнээ хүү минь сургуульд орох болчихлоо. За миний хүү аль сургуульд орох вэ? гэж асуухад альч сургуульд хамаагүй, хурдан оруулж аль гэж билээ. х Миний хүү ном сурах их дуртай юм байна. гэж баярласан шүү. Ингээд Нийслэлийн 15 дугаар сургууль дээр хүүтэйгээ очив, Өндөр залуу, биднийг хүлээж аваад 8 дугаар сарын 25-ны өглөө хүрээд ирээрэй гэхээр миний сэтгэл бас сайхан болж билээ. Өглөө эрт эх эцгүүд хүүхдүүдтэйгээ цуглар чээ, Хүү минь баярлаад хөл газар хүрэхгүй явсан, Би сургуулиар яваа гүй хүн хир нь хүүтэйгээ цуг сэтгэл хөөрчихсөн. Миний хүү ажилчин бол но гэж -дандаа ярьдаг юм, “Мипий хүү гийн хүсэл сэтгэлчилэн бүтнэ. эх цэнд САЙХАН АМРАВ УУ? Есон сарын нэгэн, Налгар намрын сар. Монгол орны дорно зүгээс шаргал туяа тодрон. тодорсоор үүр цайж яар мандлаа. Энэ өглөө найман нас хүрч буй бяцхан жаалууд хүртэл шинэхэн авсан цүнхгэй ном дэвтрээ барин эцэг эхийнхээ хамт сургуулийн зүг яаран явна. Бид бне биетэйгээ уулзаад --Сайхан амрав уу? “тв --Сайхан амарлаа гэлцэн -гар ба рилцана. Хөдөлмөр зусланд амарсан тухайгаа, хөдөө нутагт мал маллаж явсан тухайгаа, барилга дээр ажилла сан тухайгаа, амралтаараа тохиолдсон сонин хачин явдлуудын тухай бие бие дээ өрсөн ярьцгааж хөхөн баясцгаана. Олон шавь нарынхаа төлөө | онол мэд нэг, оюун сэтгэлээ зориулан яваа эр дэмтэн багш нар ч гэсэн сурагчидтач гаа уулзан биднийхээ баяраас хуваалца на. Энэ өглөө сөтгэлд хоногшсон хонх НЫ дуу жингэнэн дуугарч хүүхэд ба Тачуудыг эрдэм номд уриалан дуудаж шинэ хичээлийн жил эхэлнэ. Сурагчидаа! Хичээлийн шинэ жил Өө Урлагын өндөр амжилт гаргац “Говь-алтай лийн СУрагч аймгийн төвийн 10 жи сургуулийн 10 дугаар ангийн М. АЧИТ! гоо нэгэн суурь тууж байгалийн түүх дурсгалт дунд сургуулийн тоо-- ТУУВАРЧИН ПИОНЕР Сургуульд орсон цагаасаа хойш 7Куяар охин анги дэвших шалгалтаа амжилттай өгчи-- хөӨӨД эцэг, эх хоёртойгоо | улсын л дараалан эцэг, болон улсын бэлтгэлийн мал гоо үзэсгэлэнт” нутаг, газруудыг нүдээр хариулга эх хоёртой хослуулж чад сурагчдын хө- н--уул сумын 8 жилийн физикийн багш Д.СбҮХЭЭ эцэ! Туналзан урсах Идэрийн голын хө вөөн дээр ой шугуй хүглийнэ. Сураг чидаа аятайхан амраах гэсэн нэгэн бодол захирал ”Туваанжавт төржээ. Ингээд хамт олны хүчээр 8 өрөө бүхий 2 барилгыг Идэрийн эрэг дээр байгалийн сайхантай өнгө сүр ижил сүүлэн барьжээ. Энэ бол Завхан айм гийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн дунд сургуулийн шинэхэн байгуулагд сан хөдөлмөр -амралтын зуслан би лээ. Амралт зуслан анх удаагаа ногоо ны талбай дээр төмс тарих ажлыг туршин хөдөлмөр амралтыг хослуу- лав. Энэ жил 2 га газар төмс тарь жээ. Амралт зуслан 7 ээлж ажил лаад 81 сурагч амруулж, хөдөлмө рийн зохих дадлага олгожээ. Ахлах ангийн сурагчид б цаг, 5,6 дугаар ангийн сурагчид 4 цагаар ажиллав. Мөн ном сонин унших, радио сонсох, орчин үеийн олон улсын байдлын тойм тогтмол судлах, шинэ дуу, бү жиг, шүлэг сурах, хүмүүжлийн ажил тогтмол зохиожээ, Үүний зэрэгцээ тэнд амарч байгаа сурагчдаар уул усны нэр тогтоолгох, ургасан модны ургац, тэжээллэг ча нар зэргийг мэдүүлэх зэргээр орчин тойрноо таниулах аялал экскурс 14 удаа зохиожээ. Төмсний талбай дээр тогтмол ажиллаж маналтууд бүрэн хийснээр 5100 гаруй бутыг бүрэн ар чилж сайн ургуулжээ. Хөдөлмөр амралтын зусланд саа лийн 10 үнээ саалгаж, цагаан идээ гээр сурагчдыг бүрэн хангасны дээр ФТөв аймгийн Батсүмбэ- Агваан рийн баа жилийн дунд лийн 7 дугаар ангийн НЯМ Д. Оч, Д. Энхтайван нар зуны амралтаараа. хад- ланчдад туслаж байна. Тэд сэн өвс варлах лалцаж АЖИЛСАГ ХҮҮХДҮҮД механикжсан салаанд преслэ бусад хадлангийн техник зас уарыг минь ганзганд хөлийг минь, дөрөөнд хүргэсэн хайрт нам засгийн хаа тогтоол шийдвэрийг биелүүлэх хэрэгт эохих хувь нэмрээ оруулья гэж зуныхаа амралтаар их бодсон юм, Малаа өсгөөд өвс хадлан нх бэлтгэвэл өвөл хаврын хатуу бэрх цагт малчин ах, эгч нар минь тав тай сайхан өвөлждөг, Тарган мал тал бүрийн ашигтай байдаг гэж ра “| дногоор сонсч сонин хэвлэлээс ун шаад би одоо 5 кг шимтэй ногоон өвс түүж хатаан турсан ядарсан малд өгөхөөр хадгалаад байна. Одоо сургууль эхэлтэл дахиад 5 иг өвє үнээ саалгах цагаан идээ лах арга дадлагыг эзэмшүүлэх ажил хийжээ. Амралт зусланд БНМАУ-ын гавьяат багш Уртнасан, багш Дорж, сүрэн нар ажиллав. Багш нар ярих даа: --Одоогоор нэг бутанд 10-20 га-4 энэ үү? 1 лийн ЇС, ЦЭЦЭРЛЭГ боловсруу 7 ӨВС ТҮҮЖ МАЛ ТЭЖЭЭЕ! түүнэ, Нийслэлийн бүх шнонер, баа тарчууд жил бүр миний нэгэн адил энэ ажилд оролцохыг хүсэж уриалж байна. Цуглуулсан өвсөө машин маши наар нь ачаад шеф нэгдэлдээ өгвөл малчид их баярлана даа..Би Туу лын хөвөөгөөр явж хоёр өдрийн Ло тор шуудай өве зулгаасан юм. Зуны сүүлчээр янз бүрийн насны хүүх дийн бүлгээрээ юм уу, салаагаараа, ангиараа эсвэл гудамж, байрныхаа хэдэн хүүхэдтэй өвсөө уралдаантай түүвэл ямар сайхан бэ? Ганцаар түүхэд нэг л урамгүй юм. Олуулаа ажиллавал өвс их түүж болмоор бай на. Найз нар аа! Саналаа Ционе рийн үнэн» сониноор дамжуулан хэл нийслэлийн 14 дүгээр сургуу 6 дугаар ангийн сурагч Хэнтий аймгийн Дархан сумын бага сургуулийн сурагчид зуны амралтаа раа хашаа барих, мал саах, мал хариу ф лах, угаах, хадлан авах ажилд идэвх Ф2тэй туслав. Улаанбаатар хотын 8-ду 2 гаар дунд сургуулийн энд ирж 9 хашаа барив. Одцоо багшаар удирдуулсан 10 гаруй сурагч саалийн ? тасаг дээр очиж 32 үнээ сааж 24 хо » лүүлэв. Тэд багш «сурагчид. 0ногт сүүний төлөвлөгөөг давуулан бие тасаг дээр байх хугацаан руй төмс ургаж байна. Бидний урьддаа 2 удаа концерт тоглож саальчдад чилсан тооцоогоор 10 гаруй тонн төмс хураана. Ингэвэл энэ жил хө дөлмөр амралтын зуслан алдагдал гүй ажиллах юм. Манай жинд 7-10 хоног амардаг. Бид цааш даа төмсний ургац жуулж амрах хүүхдийн тоог олш руулж өргөжүүлэх юм гэв. Хөдөлмөр 9 1! дээр 7 дугаар анд гийн сурагч Рэнчинсамбуу, Пүрэв-9 амралтын зуслан жав, 6 дугаар ангийн сурагч Баатар хүү, Цэцэгдэмбэрэл, Дулмаа нар бус5 даасаа сайн ажиллав. “Хөдөлмөр амралтын зуслангийн үйл ажилалгааны өдөр дутмын тэм дэглэл хөтөлдөг болсны «Өдөр бү рийн ажлын хуваарь», «Ажлын тэм дэглэл»э, «Амрагч сурагчдын бүрт гэл» гэсэн дэвтрүүд нээсэн нь зус лангийн он дарааллын бичиг болох. юм. Тус сургууль МПБ-ын: Төв Зөвлө лийн П бүгд хурлын шийдвэр хэрэг жүүлэх талаар ийнхүү амжилттай ажиллаж эхлэв. - Г. МАНАЛЖАВ даргатай Бургалтайн агч эгч ачих, тармуур болон ажилд идэвхтэй тус ХОО ажилд сайн байна, Эд 26 тонн хүүхдүүд зусландаа амрах их дуртай. Нэг ээл сайн бол хөдөл-д мөр амралтын зуслангаа бүрэн тохид өвс ачиж буулгаад, ч л зэрэг техник засварлалцлын. эе рөжлөөсуд 232 23 ФМөн САА-н дунд су лийн 6,7 дугаар З-лЦолЬ ” дүү Алтантуяа, амшир хоёр зуны амралтаа раа ногоочин ээж аав хоёрын Тэд нийтдээ 8 га газрын зэр ?сонирхуулсан байна. Тус сургуулийн хэсэг сурагч хадлан авах ажилд тусалж 100 гаруй тонн өвс хадаж нуруулдав. 5 ? 0 ? Хэнтий аймгийн Батширдэт сумын. «Батжил» нэгдлийн 8 сургуулийн. Ч.Чимид-очир зуны . жилийн дунд 4 дүгээр ангийн сурагч амралтаараа өвс Э. РЭНЦЭНДОРЖ Цэээтээ хадлангийн ажилд идэвхтэй оролцож 80 тонн. даа баяртай иржээ, Ж.ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсан зураг г9 газар техник услагаа хийлц жээ. Тэд 2 га газрын байцаа шд хорт шавьж устгах ажил Батсүмбэрийн дунд сур гуулийн багш Ё Л. БАТСҮХ туслалцав. өвс тармаж өгөөд, сургууль гэрэл Г сонсч байна. Ааваа дууриасан Хүү Адуучин Саялхамыг «эмнэг сур” гахын төлөө төрсөн хүн» гэж нутаг усныхан нь ярилцдаг. Нээрэн ч нас гүйцсэн хангалын сэ хээ өгөхгүй булгиан дунд дээл хувц саа тайлж, дахин өмсөхөөс эхлээд түүний үзүүлдэг «илбэ» үнэндээ олон. Булган хангайгаар зочилсон харь нутгийн хань нөхдийн дундаас Ч олон -хүн, түүний энэ «илбийг» үзэж сонирхон, Өндөр үнэлэлт өг- сөн удаа цөөнгүй. Л, Саялхамынх өнөр өтгөн айл. Саялхамын нэг хүү Өлзийсайхан, одоо Булган аймгийн Ойрхон сумын бага сургуулийн хоёрдугаар ангид суралцдаг. Өлзийсайхан «Ааваа дууриасан хүү» гэж «Чойбалсанч» нэгдлийнхэн хэлэлцдэг болжээ. Арван настай энэ хүү, зөвхөн 1969 онд 14 даага сургажээ. Тэгэх- дээ “Өлзийсайхан, даагыг чухам чДаахин дор байхад нь давтаж , ав даг» тийм хүү ч биш, өвс ногоонд цадаж, үс хөөврөө гуужаад, бондой тол таргалж, борви нь чангарсан хой но сургадаг цовоо Хүү юм. Дааган цагаас нь номхруулсан эдгээр сүрэг, нас гүйцсэн хойноо уналга эдэлгээнд хэрэглэхэд өчүүхэн ч төвөггүй болж, хөдөлмөрийн бүтээмж нэмэгдүүлэ жЭдДд Ч их тус хүргэдэг гэж томчуул ярьж байна. Одоо Өлзийсайхан, сургасан унага няасаа Дуртайгаа хөлөглөөд ба-- руун, зүүн Могойн гол, Их зөөхийн ам, ер нь Орхон голын сав нутгаар шийгүүлж, хадлангийн бригёдуудаар дамжин бухалчин гэдэг хүндтэй ал- дар давхар хүлээж. Явна. - » НДС-ийн оюутан х А. ДАВААНЯМ, БНАВУ-аас ирсэн гэрэл зураг. : Н : : 9 : БНАВУ-ын сургуулнудад ХИЧЭЭ дийг амьдрал-практиктай нягт хол Н бон явуулж байна, : : 1967-1969 оны хичээлийн жилд сурагчдын төө дайны ӨМНӨХ : он 1964-1965 оны хнчээлийн жилийнхээс | хоёр дахин нэмэгд- 3 жээ. 1968-1969 оны хичээлийн Жилд Умард Вьетнамд 6 сая хүн 3 ямар нэгэн сургуульд суралцаж байгаагийн дотор хүүхдийн цэцэр- : лэг, бага сургуулийн нэгдүгээр ан гид 1,6 сая хүүхэд сурч байна 2 ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагчид, аме-рикийн нисэх онгоцыг хэрхэн сө : нөөж, нисэгчдийг нь яаж олзлон авдаг тухай байлдагчдын яриаг ё : эе Бат хөдөө очсон оройгоо, -- Танай энд солонго татдаг уу гэж хүүхдүүдээс асуухад, Естой гоё солонго татдаг аа! -- Солонго олон өнгөтэй байдаг тийм ээ! -- Тийм Ёстой гоё улван, ягаан, цэнхэр, ногоон, шар, -- Солонго танайхаас ход татдаг уу? 5 -- Ойрхоон! Тэр манай үнээ 1у- гал бэлчиж яваа хар хошууны наа- гуур л татдаг гэж хөдөөгийн Туяа охиныг хэлэхэд Бат бүрч олзуур- хан, -- Тэгвэл солонго татвал Хх08ёу- лаа очиж барьж үзэх үү? -- Ээ! Чи чинь солонго үзээгүй юм уу? тэр чинь баригддаг юм уу гэ хэд нь «Энэ намайг хуурч хөдөө ну- тагт татдаг тэр сайхан өнгөтэй солон гоо бариулахгүй гэж бодож байна» гэж дотроо бодсоноо, -- Манай хотын солонгыг бид барьж үздэг. Нартай бороо орсон үед өндөр байшингийн наагуур татахаар: нь бид очдог. Солонго өндөр 0ай- шин давж чаддаггүй тэгэхээр нь би барьж үзсэн гэж «Хөдөө гоё солон- го татдаг Өндөр уулын наагуур тат сан солонго уул давж чаддаггүй юм. Тэгээд л би барьж үзсэн. Зургаан өн гийн, нийлэг эд шиг нимгэн зөөлхөн бараг гарт баригдамгүй тийм гоё юм билээ. Солозго барьж үзэхэд их гоё үнэртэй байдаг» гэж Сүх хүүгийн хэлсэнд итгэсэн Бат хэлэв. Тэгээд тэр хоёр жаахан маргаснаа солонго татахаар нь үнэч худал хоёроо шал гахаар тохирчээ, Бат өдөр бүхэн нартай бороо оро хыг хүсэж тэнгэр ажихдаа зуслан- БИАВУ-ЫГ ТУНХАГЛАСНЫ (2 ВИЛИЙН (0Д Моддын хоорондуур нэгэн ХҮН бүртэлзэн гарч ирэв.Бэхлэлт дээрх дайчид хараа тавилаа. Гэтэл нэгэн байлдагч 3 21 : »-- Энэ чинь Нам хүү байна!гэж « ШИ ) баяртай хашгирлаа. Жаал хүү. - и аахилаж, уухилсаар гүйж ирэв. Ч Түүний царай нь гэрэлтэн Ё ху -- Манайхнаас та нарт бэлэг ав 557 чирлаа гэв, Тэрээр үүрч явсан шуудайгаа буулгаад автомат буу авч үзэн : --Би ийм буутайсан бол янкуу дад ёстой үзүүлээд өгөхсөн гэж бахдангуй хашгирлаа. Дайчид инээмсэглэв, Ойролцоохон газар хүнд пулемёт галзуу мэт тачиг- наж, дайсны сум засмал замыг онгилно, Бэхлэлтийнхэн тутал- даанд зэхлээ. Гэнэт дээрээс цан- гинасан дуун сонсдож --Америкчууд эмийн сан уруу цөмөрч орлоо! Пулемётоо зоож бай на, Дайсны танк та нарыг чиглээд ирж явна гэлээ, Байлдагчид эр гэн харвал жаал хүү хажуугий НЬ | хоёр давхар байшингийн тагт. ДЭЭР гарчихсан байлаа. --Тагтан дээрээс буу! гэж дар | та хашгирав, ТКаал хүүг хариу | хэлж завдаагүй байтал хажуугаар | сум шунгинан байшингийн цонх ны шил хагарч хангинан унав. -85 цаадуул чинь чамайг ал" чихна! гэж бэ лтээс дахин ту: шаалаа: Гэвч залуу эх оронч аюу лыг таг мартчихсан юм шиг бай- лаа, Эргэн тойрондоо нүдэндээ өрт сөн бүгдийг доош мэдээлэв --Танк ирж явна, араас нь яв ган цэрэг дэмжжээ, Буудаарай! Буудаарай! Дайсан, ажиглагч уруу пулемё М ШПШШ Шттльа гийн айлуудын үнээ тугал бэлчдэг зүүн өндрийн Хар хошууг олж хар- даг болжээ. : Хивс шиг ногоон зүлгэн дээр цон хон дээр тарьсан юм шиг өнгийн цэ цэг алаглан ургасан хөдөө нутгийн сайхан, тараг айргаар бялхсан мал- чин айлын амьдралын сайхныг ам тархан зусаж байсан Бат хонь Ха- риулж сурчээ. Түүнийг нэг өдөр хо нио хариулж явтал толгой дээр. нь бөөн хар үүл гарч тэнгэр нижигнэж, ширүүн бороо асгав. Тэр, хонио. хот уруугаа эргүүлж явтал бороо нам- : даж, нар гийж байснаа НЭГ Мэдэхэд зуслангийн зүүнтээх хар хошууны наагуур солонго татжээ. Бат солон-- гыг үзэж баярлан мориндоо ташуур өгч давхихдаа «Улаан, ягаан, НО- гоон, шар цэнхэр» гэж өнгө ялган тоолон явснаа, хоёр өнгийн дунд бас нэг өнгө байх шиг санагдаад зур гаан өнгийг ялгаж чадсангүй.. Батыг хар хошууны наана хүрч явахад Ту яа охин солонгонд хүрчихсэн уул өөд өгсөж харагдав. Бат морио ташуурдан уул өөд зүт гүүлж Туяагийн дэргэд ирэхэд ТУ- яа юу ч бариагүй явснаа -- Чи солонго барьж үзэх нь үү? . гэхэд тын гал нээв. 7Каал хүүгийн гар нь санжчихлаа, Дайчид түүнд тус лахаар ухасхийх гэтэл яг ОДООХОН нэг бэхлэлтийг няц дайрах нь дээ гэж санагдана. Их буугаар буу- дан танкийг зогсоолоо, Танкны гинжин дороос галын дөл оөрвөс- хийн танкны араас нь даган ДОВ- толгоонд орж явсан янкууд 48Мь зулбан зугтав. Дайнчдын нэг нь тагт өөд гарч баатарлаг хүүг аваад бууж ирлээ. Түүний шархыг боов. Хэдэн хоно гийн дараа жаал хүү ахин тулал- даанд оржээ, Орос хэлнээс орчуулсан Г, АКИМ 29423929999994994999499994999990999999999990999499999099999999909999999909049999994990:99999299999999499999000999999992699999499499490999999999049449999909929490949099000:004 “ Өгумллэг -- Чи солонго барьж үзээд тав: сан уу гэж Бат эргэлзэн асуув. Хо ёул явж уулын хяр дээр гарвал со долтО алсын уулын наанаа тодорсоор айв. 5 т- Одоо яах вэ? юу ч барьсангүй шүү гэхэд нь Туяа, -- Чи Л барьж үзсэн гэсэн биз дээ гэхэд нь Бат уруу царайлан тол". гойгоо илээд зогсож байснаа | хоёу. лаа буцав. : Есдүгээр сарын нэгний өглөө” сургуулийн үүд сурагчдаар дүүрсэн. байв. Нар, агаарт борлосон Бат ан . гийнхаа сурагчидтай уулзан хөдөө гийн сайхны тухай ярихдаа Сүх шиг худал ярихгүй юмсан гэж хичээв.Тэр бас солонго барихаар хөөснөө яри-.. хаас ичихдээ Сүхэд уур нь хүрнэ.. “Сүх цүнхээ үүрсээр ирэв. Ангийн. сурагчид Сүх. дээр очиж шавахад. Бат ирж, 3 -- Чи солонго барьж үзэж бол-: дог гэн ноднин худал ярьсан шигэЭ- битгий худлаа яриарай гэхэд нь Сүх багшдаа зэмлүүлсэн юм шиг дуу гарч чадалгүй толгойгоо маажин доош харав. - 5 Н. БАТБАЯР, 5003 Оркбамарын нэрэмжит хэвлаанйн комоннатад аар” 209239-144 нг 26382, 25483. МА. тамы? д хэвлэв. 1) БАЯРЫН ЦАХИЛГААН МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо ЗСБНХУ-ын баатар ЗХУ-ын маршал Г. К. Жуковт энэ найм дугаар сарын 27-нд баярын цахилгаан илгээв. удаагийн Уг цахилгаан утсанд ЗХУ-ын дөрвөн баатар, ЗХУ-ын маршал Г. К. Жуковыг Халх голын байлдааны ялалтын 80 жилийн ойг тохиол дуулан, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү лэгчдийн зарлигаар БНМАУ-ын баатар цолоор Монголын бүх залуучууд, пионер сурагчдын нэрийн өм- нөөс. чин сэтгэрийн халуун баяр хүргэжээ, шагнагдсанд МХЗЭ-ийнТөв Хороо, Мөн Улаанбаатар хотын Москвагийн нэрэм жит 338 дугаар сургуулийн 83 дугаар бүлгэмийн 21 дүгээр салааны хүндэт пионер болгож, МХЗ -9Э-нйн дээд шагнал, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны «Тэргүүний ажилтан залуу» алтан медаль шаг насныг уламжлан аз жаргал, сайн сайхан, урт удаан наслахыг ерөөжээ. окшшисгллттлүлльыг ллоЦитэүлчооШтЛЛгглвиллттШгээнэн “ШИОНЕР ЦЭЦЭРЛЭГИЙН САНААЧЛАГА 12 Хүүхдүү гаргажээ. ээ! Пнонер Цэцэрлэг нэгэн санаачлага ал сүрэг маань онд тавтай орж, өсөж үржиж байвал хүүхэд багачууд та нарын сурах 00- ломж сайжирч амьдрал улам баян тансаг байх бол- но, Иймээс ч 11! дүгээр сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч С. Цэцэрлэг малын. Тэжээл бэлтгэхэд тусла- хаар шимт өвс түүх санаачлага гаргасан нь сайн хэ- рэг. Энэ санаачлагыг дэмжин зүйл бүрийн витамин бүхий шим тэжээлтэй өвс түүж, даршлах, элдэв мн- нералын зүйлтэй хольж зоодой хийх хэвээр нь ха таах зэрэг ажлыг хүүхэд, пионер, баатарчууд бүр хийвэл өвөл хаврын тарчиг цагт малчдад их тус бо- лох билээ Жишээ нь манай малд хэрэг болох вэ? Ингэхээр пнонер Цэцэрлэгийн санаачлагыг хЭ-- лэлцэж ярилцан ажил болгох талаар саналаа «Пио- нерийн үнэн» сонины газар ирүүлнэ үү, “-МХЗЭ-хикТөв Хообо Х.СухБААТАРЫН нэрэжжит онголын ИунЕрнин Баягууллагын Төв Зөвлөлийн сонин ГҮН ЭМГЭНЭЛ-. Вьетнамын Хөдөлмөрчдийн Намын Төв Хорооны дарга, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Вьетиам Улсын ерөнхий- лөгч, олон улсын коммунист, ажилчны хөдөлгөөний га-- рамгай зүтгэлтэн, монголын ард түмний дотнын нөхөр Хө Ши Мин энэ оны есдүгээр сарын 8-ны өдөр зуурдаар нас нөгцсөнийг МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ--ын Ар- дын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, БНМАУ--ын Сайд. на- рын Зөплөл монголын бүх ард түмэнд гүн эмгэнэлтэй- гээр мэдэгдэж байна. 5 Ханой, ВвБХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА НӨХӨР ЛЕ ЗУАН, БНАВУ--ЫН ҮНДЭСНИЙ ХУРЛЫН БАЙНГЫН ХОРООНЫ ДАРГА НӨХӨР ЧЬОНГ. ТИНЬ БНАВУ-ЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ЕРӨНХИЙ САЙД НӨХӨР ФАМ ВАН ДОНГ шэн ТАНАА Вьетнамын Хөдөлмөрчдийн Намын Төв Хорооны дар : га, цогтой хувьсгалч, БНАВУ-ын ерөнхийлөгч, олон ул сыа коммунист ажилчны хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн, Энэтхэг-хятадын Коммунист Намыг үндэслэн байгуулагч дын цэг, вьетнамын баатарлаг ард түмний өх хүү, мон голын ард түмний дотнын анд, хайрт нохөр Хо Ши Ми ний нас нөгцсөн явдалд монголын бүх ард түмэн, манан намын өмнөөс Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хо- роо, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, БНМАУ-ын Сайд нарын, Зөвлөл Вьетнамын Хөдөлмөрчдийн- Намын Төв Хороо, БНАВУ ын Үндэсний Хурлын Байнгын Хороо, Засгийн газарт гүн эмгэнэлээ илэрхийлж байна Е Нөхөр Хо Ши Мөн нь социалиамын үйл хэрэг, хөдөл мөрчин ард түмний төлөө ухамсарт бүхий л амьдрал, ор” тилсон хүч чадлаа зориулсан хувьсгалч тэмцэгч боло хыг монголын ард түмэн мэддэг юм. аг Нөхөр Хо Ши Мин бол улс түмний эих тайван, най- рамдлын төлөө цуцалтгүй зүтгэгч, Вьетнам-Монголын найрамдлын төлөө цогтой тэмцэгч мөнийг бид мэддэг юм... - Ах дүү вьетнамын ардтүмэнд тохиолдсон энэ хүнд гарз хохирол Гүн уй гашууг монголын хөдөлмөрчид чин зүрхнээсээ хуваалцаж байна, 5 “ Вьетнамын Хөдөлмөрчдийн Намын удирдлагын эх орноо авран .хамгаалахын төлөө америкийн нмпериа- листуудын эсрэг вьетпамын баатарлаг ард түмний явуулж бий шударга тэмцэл зайлшгүй бүрэн ялалтаар төгсөнө гэдэгт бид гүнээ итгэж байна. 92 Нөхөр Хо Ши Миний гэгээн дурсгал монголын бүх коммунистууд ба Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын хөдөлмөрчдийн сэтгэл зүрхнээ үүрд мөнх .хадгалагдан 1! хАНОЙ ХОТ ! ВЬЕТНАМЫН: ХӨДӨЛМӨРЧИН дор--- пнонер, баатарчууд бүр энэ ажилд оролцож тус бүр нэг кг-өвс түүж даршилоал 100000 гаруй кг болох бус уу? Тэгвэл хичнээн олон үлдэх болно Улаанбаатар 17 ДУГААР БҮЛЭГ «Орос хэл коммунизмын хэл мөн»! гэсэн сэдвээр бүлгийн ажил явуулна гэсэн том зарлал гарснаас хойш Наранжаргалын бүлэг сур » гууль дээрээ дахин дахин цуглар даг болов. Төлөвлөсөн бүхнээ гүй цэтгэсээр хүсэн хүлээж байсан өдөртэйгээ уулзав. «Орос хэл ком мунизмын хэл мөн» сэдвээр явуул сан бүлгийн үзүүлэх ажлаар 17 дугаар бүлэг сургуулийнхаа 24 бүлгийн дотроос шалгарч 1 дүгээр байр эзэлжээ. Дараа нь нийслэлийн 10 жилийн 1, 17 дугаар дунд сургууль дээр очиж энэ ажлаа явуулж үзүүлсэн нь амжилттай болов. Дараа нь «Ле | чин ба хүүхэд» гэсэн бүлгийн сэдэвт яжил бас явагдах “болов. Энэ “ажилд Наранжаргалын бүлэг урда хаасаа-улдм сайн бэлхгэж, мөн 4 тэргүүн байр эзэлжээ, Энэчлэн В. И. Лениний мэндэлс ний 100 жилийн ойг угтсан ажил нийслэлийн 2 дугаар дунд сур гууль дээр өрнөсөөр байлаа. Тэр бүрт 17 дугаар бүлгийнхэн“амжилт тай оролцоно. Энэ бүлгийнхэн сур гуулийнхаа 3 дугаар ангийн «Г» бүлгийн баатарчуудыг шефлэн авч тэдний дунд олон хэлбэрийн ажил зохиосноос сурлага, хүмүүжилд нь сайн нөлөө үзүүлж, 28 сурагч нь пнонерт элсжээ. Сургуулийн хэм жээгээр «Володя гэдэг хэн бэ» гэ сэн баатарчуудын ажил явуулахад шеф анги нь тэргүүн байр эзэлсэн снь 17 дугаар бүлгийнхний ажил тай яах аргагүй холбоотой ажээ." Нэгэн өдөр нийслэлийн сургуулиу -.даас шалгарсан олон анги бүлэг орос хэл дээр концерт тоглож:урал”: “Дахад мөнөөх 8 дугаар сургуулийн . 517. дугаар бүлэг тэргүүн байр эзэл сэн байна. 5 753554 : МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, Зөвлөлийн дарга БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч дийн дарга БНМАУ-ын Сайд нарын Ю. ЦЭДЭНБАЛ Ж. САМБУУ 1969 оны есдүгээр сарын 4 Ийнхүү 17 дугаар бүлгийнхэн уралдаан тэмцээнд олон түрүүлж нэр алдраа гаргаж байснаас гадна В. И. Лениний мэндэлсний 100 жи лийн ойг угтаж байгуулсан сур-- гуулийнхаа «Их ойн цуурай». ра дно станцаар 2 удаа. концерт тог. . байна. . лож, нэвтрүүлэг хийсэн Мөн ахмад зохиолч П, Хорлоогийн «Миний баяр» хүүхдийн зохиолч Д. Содномдоржийн «Навсайдамба түүний нөхөд» зохиолоор уншигч дын бага хурал хийж, В. И. Лени ний мэндэлсний 100 жилцїйн ойг угтаж сургуулиасаа зохиосон гар зургийн уралдаанд 18 бүтээл өгч идэвхтэй “оролсон зэрэг олон аж лууд “явуулжээ. 17 А4ду- гаар бүлгийнхэн Бор нуурын сан. “тийн” аж ахуйн дэргэд байгуулсан 4Октябрь» гэдэг сургуулийнхаа хө “дөлмөр-амралтын зусланд үр бү тээлтэй ажиллажээ, Ь г: сэсмээ шининийшинийййнйнн 26 дахь жилдээ з 1969 оны есдүгээр сарын 1) ЛХАГВА Е мз7 (1097) 5 Ши иицишиниииншциниини Үнэ 10 мө ! тиииишиниининииниииий Ши ( 1 “ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРООНД “Олон улсын коммунист ажилчны хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн, Вьетна:” мын баатарлаг ард түмний их хүү. Монголын ард түмний дотгын анд, хайрт нөхөр Хо Ши Мин нас нөгцсөн явдалд Монголын Хувьсгалт Залуу: чуудын Эвлэлийн Төв Хороо, Монго- лын олон мянган залуучуудын өМ-- иөөс Бүгд Найрамдах Ардчилсан Вьетнам Улсын Хөдөлмөрчин Залуу- чуудын Эвлэлийн Төв Хороо, Вьетна. мын олон мянган залуучуудад гүн г эмгэнэлээ илэрхийлж байна. Ах дүү Вьетнамын ард түмэнд то» хиолдсон энэ хүнд гарз хохирол, уй гашууг Монголын бүх залуучууд чин зүрхнээсээ хуваалцаж байна. Нөхөр ! Хо Ши Миний гэгээн дурсгал манай орны бүх залуучуудын сэтгэл зүр”-- хэнд үүрд мөнх үлдэх болно. МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗА- ЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО... - хүл Улаанбаатар хот ссЫЛ -1989: оны есдүгээр сарын 5. “Цахимаан: утас илгээв. “- Вьетнамын Хөдөлмөрчдийн Намыа” (Төв Хорооны дарга БНАВУ-ын ерөнхийлөгч, олон улсын, коммунист, ... » хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн, Вьет- | мын ард түмний хайрт жолоодогч, “Монголын ард түмний дотнын анд, сохайрт нөхөр Хо Ши Миний нас нөгц сөн явдалд гүн эмгэнэл илэрхийлж БНМАУ-ын Гадаад явдлын Яамны ! сайд Л. Тойв, Монголын: Үйлдвэрч- "ний Эвлэлийн Төв Зөвлөл, БНМАУ- "ын Батлан Хамгаалах,Яамны сайд хуран ( даа генерал Б. Дорж, Монголын эмэг “тэйчүүдийн хороо, Монголын Энх Тайван Найрамдлын Байгууллагуу- Дын Холбооны Гүйцэтгэх хороо, Энх “Тайвныг хамгаалах монголын хороо, Монголын зохиолчдын хороо, БНА ВУ-ын зохих байгууллагуудад ! тус цахилгаан утас илгээжээ, тус, Н. К. КРУПСКАЯ БАГАЧУУДТАЙ «Пионерүүд, сургуулийн өмнөх нас ны багачууд, бага ангийн хүүхэд-бал чир дүү партаа пиопер ёсны халамж үзүүлэх хэрэгтэй» Хайрт багачууд аа| Саяхан иэг ажилчин сургууль дээр хүүгээ хүлээх завсар ахмад ангийн сурагчид бага Дүү нараа гомдоох, шоглох, айлгах зэрэг сүрдүүлсэн байдал гаргаж бай лыг үзсэнээ надад дургүйцэн ярилаа. Багачууд аа ингэж байж болно тэж үү? Пионер аль нэг газар бяцхан хүүхдүүдийг гомдоох буюу ангиас нь хэн вэг нь бага ангийн хүүхдүүдийг гомдоож байхад зүгээр харж зогсож болох уу?. Урьд ийм байдал байгаа гүй. Энэ бол ганц нэг тохиолдол. Пио инерүүд хаана ч тэр ийм байдлыг тэв чиж болохгүй гэж би бодож байна. Энэ зөв үү. буруу юу багачууд аа? Пионерүүд, сургуулийн өмнөх нас ны багачууд, бага ангийн хүүхэд-бал чир дүү нартаа пионер есны халамж үзүүлэх естой. Энэ юү гэсэн үг вэ? тэвэл бяцхан эрэгтэй буюу эмэгтэй дүүтэй бол тэднийгээ «холдЇ», «ор- хи», «битгий саад бол!», «бүү хөдөл гө» гэж хашгирах хэрэггүй. Бидний дүү нар бол биднийг залгамжлагч гэдгийг пибнер хүн ойлгох ёстой. Өс вөрийн пионерийн дүрмэнд зан байд лын талаар үлгэр болно» гэж заадаг: «Пионер-бүх хүүхдэд Пионер, пионерийн байгууллагадаа ажиллаж, | | | 1 | “"юуг-эвгчүггтэагчулэн чэтчигидтчги 1 8 8-8 А -А Ас-А А. ЗА А.А АСА АСА АСА Аса АА АСААЦАА4 Ш. ЦЭЦГЭӨ9 БОЛГАРТ ЗОЧИЛСОН ЮМ Тэр жил Цэцгээ охин БН БАУ-ын пионерийн зусланд амарчээ. Цэцэгээд харж үзсэн бүхэн гайхалтай сайхан, Болга- рын бяцхан пионерүүдийн ах дүүсэг сайхан харьцаа Цэцгээ- гийн сэтгэлийг татна. 1969 оны 9 дүгээр сарын 9-нд БНБАУ байгуулагдсаны 25 жилийн ой болж байна. Энэ баярын өдөр Цэцгээ Болгар ул сад анх явж, хүүхэд багачуу- Дын нь аз жаргалтай амьдрал, улс орны бахдам хөгжлийг үзсэ нэа эргэн санаж байна. Хар далайн гүн цэнгэг ус, тааламжтайяа ээх наран, алим жимсний ногоон талбай, сурч хүмүүжих сургуулийн гоё сай- хан байшингууд, пионерийн орд, цэцэглэлт хүрээлэн Цэцгээгийн нүдэнд тусна. Эзэн хаант фашистын даран гуйлалыг түлхэн унагааж, ар- дын ардчилсан засгийг тогтоос ноор Болгар орон социализмын замд эргэлтгүй орон ИНЖЭ: 20 10 АЖИЛЛ Пионерүүд баатарчууд дүү нараа асрамжлагтүн! 3 Пионерүүд бол дүү нар баатарчуу дад ямагт туслах ёстой. 2 , зохион байгуулалт тэсвэр хатуужлын үлгэрийг үзүүлэх естой. Биеэ барьж чаддаг байх хэрэгтэй, Хир чадлаараа ахмад хүмүүст тусалсан, олон нийтэч жишээг харуулж бүх амьдралаа аль болохоор өөдрөг зохиохоор ажиллах ёстой. 7Наахан хүүхдүүд ах эгч нарынхаа сайп муу аль ч талыг дуурайдгийг та нар мэднэ. Ах нь эмзэтэйгээ бү-- дүүлгээр харилцан хэрэлддэг бол дүү нь эмээгийнхээ өөдөөс хэлээ гарган хэрэлдэж эхэлдэг эгч нь ялихгүй юм наас уйлж зөрүүдэлдэг бол дүү нь мөн ийм олиггүй зан гаргаж бүх өрөө гөөр цурхиртал уйлна. Ах эгч нь бяц” хан дуү нартаа үлгэрлэгч болохыг ойлгон биеэ хянаж явах ёстой, Бас нэг зүйл байна. Эн тэй, эмэгтэй жаахан дүү нє нүүрээ угаасан, цасласан, тогт хий нь харж х нь ажилд яваад багачууд , рамжлах хүнгүй хоцрох явдал ас бай даг. Пионерүү дүү нартаа санаа тавья: эцэг Шээ туслах хэрэгтэй. Энэ бол пионерүүд бага хүүхдийг ас- | БНБАУ-ын 25 жилийн ойд Цэцгээ ийм сайхан аз жаргал тай орны пионерүүдтэй хамт амарч, их юм үзэж: сурсандаа ямагт бахархаж явдаг аж. Дэл- хийн 2 дугаар дайны өмнө тус улс 5 дээд сургуультай байсан бол одоо 26 болон өсөж, түүнд Болгарын хөдөлмөрчдийн үр хүүхэд эрх төгөлдөр сурч бай- та. Одоо Болгарын 10000 хүн тутмаас 173 хүн дээд сургуульд сурч байна. | ОДоо Болгарын үйлдвэрүүд 1939 оны турш үйлдвэрлэн гаргаж байсан бүх бүтээгдэхүүнийг зөвхөн 10 хо- нөгт үйлдвэрлэдэг болжээ. Өд- рөөс өдөрт цэцэглэн. хөгжиж байгаа Болгар брны өнгө ца- э-ээгэжгээггтэгэхэгтэгтэгэг-ж элэг эл-жаглчгэр-4 рай, хүчирхэг үйлдвэрийг Ха- раад Цэцгээ ах. дүү орныхоо ирээдүйд итгэх итгэл нь ор- гилж явжээ. Тїнонерээс МХЗЭ-д шилжсэн охин Цэцгээ өнөөдөр ах дүү Болгар түмний их баярыг то. Амүльгаь ай ан 4 Амгдь Ан-- 8. А-- Өд иучуин эг-элэ-илгээ эггээчутэж ссеД ОУДАРҮ2 22:23) 3 га гү 5) Л 8: Г (22 5523 21-32 А25-12243Р-4 шэ ЛЭГ 7517 :42 32524 -524220-2444 зэл ЫГ СЭЛЭЛ ЯВУ ХАРИУЛНА йн орны 9 пионерийн хамт ЇЕч "уны амралтаар БНУАУ-д явя й амарлаа. тавтай сайхан өнг 4-3. АХ ТУХАЙ рагч болио гэсэн хэрэг бус пионерүүд гэвгрхэй хувцаслаад сургуульдаа, явах, хичээлд бэлтгэх, олон юм УН ших, заавал боловсрох үүрэгтэн. Пиой перүүд бол өөрийн байгууллагын 80- рилтыг биелүүлэх, нийтийн ажлыг хийдэг байх ёстой олон нийтэч хүн зэ Пионерүүд агаарт явах, гүйж харайх тоглох, дуулах, хөгжимдөх зэргээр гаруй ДУУ «Капусто», амрах хэрэгтэй. Ингэлгүйгээр эрүүл «Галт тэрэгэ, мйчдөд-эн Замын чий ча гй. Гэвч эрэг тоглоом чийрэг хүн болж чадахгүй. Гэвч эрэг 10 хн Цанахс л хн бүри 1! тэй эмэгтэй бяцхан дүү нарынхаа төд онолын Пяонер шар 310 лөө санаа тавихаа орхиж болохгүй ийн дахь |хавраа үдье» зэрэг олон дуу анд найз Эцэг эхийнхээ ажилд тусалж амжих нөхөддөө зааж сургасан юм. Бид дээрх бөгөөд ямар аргаар яаж хийхээ Л сурч мэдсэн зүйлээ өөрийн орны олон зуун пионер баатарчууддаа зааж сур нөхөд нөхдийн жагсаалын дуу, Лада зэрэг 10 Утаа 27 Ёл шийдвэрлэх хэрэгтэй юм. Багачууг ла. энэ талаар юу гэж бодож байна? гах зорнг эрмэлзлэл дүүрэн байна, цэн р Бид Унгар улсад амрахдаа «Но Эцэст нь бас нэг зүйл хэлье. За Оянрагэнчаүгүй «Шомодь» зэрэг ай 5 3 түй тЛООт їжс, зу маг, Эгейр алготориан зэрэг хот римдаа, багачуудад тоглоом хийж, Зу 5 5 НЭЭ лон тосгон. Шомошхо, Шолгу, Шо, раг зурж, хөгжилтэй “тоглоом төнь бар: Добо. Иштваны цайх зоос Зай юм ярьж өгч тэдэнтэй наадаж байх аЦ, хэрмүүд, шашны сүм ХийдҮүн хэрэгтэй. Олонхи пионерүүд багачууд тай тоглох гэж дурлах боловч ичдэг. Харин ингэж ичих нь ичгэвтэр явдал. музей, зоопарк зэрэг эртний ба эрин юм, Мөн «Унгарын далай» гэж алдарш Үүнд үпэндээ ичих юм алга. Нөхөр ЗХУ 1 НэлдУН с17 л нуурын дэргэд Ленип эрэгтэй дүү Митя эмэгтэй дүү: ХУ, Австри, Англи, франц, | Швед, Маня нартаа үргэлж санаа тавьж | Дань.,Италн, Белги, финландн Бол Аан Охордан ҮрГЭЭаан МЬ гар, Румын, Чех. Ардчилсан Герман, гэдлээ том болсоп байхад нь ч хамт Баруун Берлин, Полын зэрэг 15/ орны тоглож сурлагад нь тусалж байсныг чнонерүүдтэй хамт 13 хоног амарч та нар мэднэ. тотпо сайхан танилцлаа, БОЛ са? Амрах хугацаандаа зуслангаас зо Пиоперүүд бяцхан дүү нараа үлгэг асралцаж тэдэндээ байс хиосон 3 удаагийн багт наадам, Наран үүрд мандаж байг», «Ярьдаг дээл»,.. | «Далайн дагина» зэрэг сэдвээр 8 удаа . лэж, халамжлан тоглоом хамтран тоглож зааж, паараа гэр орныхоо боловсон амьд байр, тооны цифр унших, саадтай ралыг өөдрөг болгоход эцэг эхдээ гу ТтЭМцээн зэрэг бусад олон тэмцээнд силж чадна бид тогтмол эхний байрыг эзэлж:,бай сс |сан юм. Хайрт хүүхдүүд минь, ои сэдсэн Мөн 4 удаагийн галын наадамд мөн асуудлаараа олон зүйлийг хэлэхийг 290Л лЛүу бүжгээрээ амжилттай орол бодсон юм Та пар миний захидлыг 90Ж байв, 197 хэлэлцэн надад саналаа бичихийг Үр хүүхэд биднийхээ төлөө байн- хүсье. | гын халамж тавьж ийнхүү тавтай Лениний, үйл хэргийн төлөөний тэмцэлд өсвөрийн пионер хэзээд бэл хэн байгтун! | | оогоор хангаж байдаг ачит нам засаг тТаа нх баярлалаа. ! | Ач хайрыг чинь ажил сурлагаараа Ё хариулж чадахаа илэрхийлье, Өмнөговь аймгийн Баяндалай су- мын дунд сургуулийн орос хэлний АГВААН орчуулав. БНУАУ-д амарсан Монголын Пноне . | рийн бүлгийн дарга : Д. ЭРДЭНЭЧУЛУУН Эвлэл инонерийн ажил эхэллээ. үеийн сонин сайхан зүйл олныг үзсэн 4. | 23) лийн 24 дүгээр дунд сургуулийн Пионерийн СУ! азаа на йсаг нан Энхболд пинонерийнндэвхтнүүдтэйгээ ажил төрлөө зөв : 1 йсас 3ЕЧВЭХ 26512ылг2:2223 ДА. ПУШКИНЫ авсан гэрэл 1 байна. хөгжиж .Хиолдуулан найз нөхөддөө бая- Бас рын цахилгаан илгээжээ. 1 лийн дарга Д. ашиниииниийинииннинф -. Москва хот 1969 оны 8 дугаар сарын 13, 14-ний өдөр, ЗХУ- ын, нийслэлийн өсвөрийн пионерүүдийн цэнгэлдэх хүрээлэнд 10 ул Фиппитиппипипинийнин НАЙРАМДАЛТ ТЭМШЭЭН л хөл таарсангүй. 3 дахь харайлтаа раа 5 метр 92 см-т хүрсэн нь ёстой ниссэн хэрэг болов. ЇЮу гэвэл түүний энэ амжилтад хэн ч хүрсэнгүй. Одоо түүнийг тэмцээнд оролцсон 130-аад тамирчдаас гадна, тэмцээнийг Арте- нээс сонирхсон 20 гаруй орны мян- гаад хүүхэд, Москвагийнхан мэдэх болж «Найрамдал» дөрвөн төрөлтийн «Аварга» гэж нэрлэх боллоо. Сурагч Д. Цэндмаагийн тэмдэглэн бичсэ- нээр «Энэ бол цоо шинэ сонин түүх» болсон юм. Яагаад гэвэл дөрвөн тө- рөлтийн тэмцээнд, харайлтаар мон- тол хүүхэд урьд өмнө алтан медаль авч байсангүй ээ, Ингэж Сүхээ, олон улсын тэмцээнд монголын өсвөрийн тамирчдын түүхэнд нэгэн шинэ хуу дас нээлээ. ЯМАР БАГ ХЭДЭН МЕДАЛЬ АВАВ Дөрвөн төрөлтийп дүнгийн хурал «Юность» хэмээх гоёмсог зочид бууд лын хурлын танхимд боллоо. Тэмцээ ний дүнг, ерөнхий шүүгч Б» роль танилцуулж, шагналыг «Пионерсная правда» сонины ерөнхий эрхлэгч Н. Чернова гардуулав. Зөвлөлт Холбоот Улсын Одесс хотын 57 дугаар ДУНД сургуулийн баг 4 алтан медаль үү! дээр багаараа түрүүлсэн учир 12 ал- тан медаль нэмэгдэж бүгд 16 меда- лиар нэгдүгээр байр, Болгарын Сви- шев хотын Дмитрий Блдгоевын нэ- ахмад нь болохыг дүүтэй хамгийн билээ дээ, Тэр 7 дотор хэн мэдэх билээ. БАГА ХУГАЦАА-ХОЛ ЗАЙ Энэ хөнгөн атлетинийн тэмцээний зарим төрлийн амжилт ахиж байна, Ноднин, хөвгүүдээс мбөг 77 метр хол шидсэн Ц, Энхбаатар тү рүүлж, алтан медаль авч | байсан бол энэ жил 77,50 метр шидсэн хүүхэд чүү чай (3 дугаар байр эзэлж, манай 72,228 метр шид-- сэн 28 дугаар сургуулийн су рагч Г. Дамдинсүрэн дөнгөж 8 ду гаар байр эзэллээ. Ноднингийн тэр гүүн амжилттай жишихэд энэ жил бөмбөг шидэлт 5 м 68 см-ээр ахи жээ. Ноднин, 60 метрийн зайн уралдаанд хөвгүүдээс 7,4 секуйд гүйсэн Эрдэнэ-очир түрүүлж байса бол, энэ жил. ийм амжилт үзүүлсэн Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч сын төрийн далбаа намирч, найрамдал нөхөрлөлийн уриан дор олон рэмжит дунд сургуулийн баг 2, Поль улсын хүүхдийн хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлт уралдааны 13 шийн Варшав хотын 83 дугаар дунд дугаар шигшээ тоглолт явагдлаа. Энэ тэмцээнд монголын пионер сургуулийн баг 2, Монголын 21 дү: сурагчдын төлөөлөгч 12 охид хөвгүүд оролцож МОНЦАМЭ-гийн ээр дунд сургуулийн баг 2, Унга- тусгай сурвалжлагч Г. Ловорын сурвалжилспыг дор нийтлэв. 3 рын Надьбатон суурины дунд сургуу Е 3 лийн баг, Чехословакийн Пльзень хо їишииииипиинпииннн иннишин 2 с А пи! өФ фЭИППИППППИИИИИНИЙНИН дын 24 дүгээр дунд сургуулийн баг, 4 Д. ГАНБАТЫН АМЖИЛТ хүч ухаанаа дайчилж, уралдсанд түү РУМыны Иаши хотын 8 дугаар дунд ы : 1-41-28 ний амжилтын нууц байгаа юм. Тэр СУргуулийн баг тус бүр нэг нэг"алтан 5 Манай Ганбат 60 метрийн зайн өдөр, аль ч улсын баг бүхэл бүтнээ Мёдаль авч, Ардчилсан Герман, фин- уралдаанд 3 дугаар гараанд гүйхбо Зил СНД, ГҮНХМд рээ 8 секундын хязгаарыг давж ча- ЛАНД, франц улсын өсвөрийн тамирч лов. Буу тасхийлээ. Ганбат, хүүХ- даагүй бол манай хөбүүд б-уулаа га ДЫН баг алтан медаль хуваалцаж чад сЄДЦУМиОНЄЛЭН хуулж, ҮЭ сйудын бөгүй 5 и арсан байв. ра- ”тор гүйсэн нь тэр өдрийн бахарха рианд ч тэр эрчээрээ түрүүлэн, оро АВЫН ЭМРЛВ НЬ яНХ ийн бахархал БЯЦХАН ГАНЦЭНДИЙН ход эргэн тойрон суусан, үзэгд Г8- «ДАЛАВЧГҮЙ БҮРГЭД» ШАГНАЛ зар газрын хүүхдүүд : Монголын дөрвөн төрөлтийн 0б4- Шалгарсан охид хөвгүүдэд шаг- 9 -- трМонголна, монголна! гийнхан, Г. Сүхээ хүүг «Далавчгүй нал гардуулсны дараа -о-с Найрамдал, Ганбат гэж зэрэг байлаа. баяр хүргэлтийн энэ үг, олон улсын хүүхдийн хөнгөн атлетикийн «Найрамдал» дөрвөн тТө- рөлт уралдааны 13 дугаар шигшээ тоглолтын нээлт дээр СЕМИА (хүү олон дэд ерөнхийдөгч : зэрэг хэлэн алга ташиж Хөөрсөн сэтгэлийн Эхэд залуучуудын хөдөлгөөний улсын хороо)-ны Проклис Меркуриу: -- Хүүхдүүд та нар ган мэт санагдаж байв. Хүүхдүүд Ганбатыг тийм хурдан гүйдэг гэж огт санасангүй. Ганбат бэлтгэлийн үед 60 метрийн зайд 7,9 секунд л хурдалдаг байжээ. Тэгээд Ч сурагч Г. Ганцэнд, өдрийнхөө тэм- дэглэлд «Огт зүүдлээгүй хүүхэд. ТҮ- рүүлсэнд би гайхаж байна» гэж бич сэн нь аргагүй юм. Тэгтэл Ганбат, энэ тэмцээнд 7,3 секундын амжил таар түрүүлсэн нь (1 секундэд 8.8 метр хурдалсан хэрэг болжээ. 10 орны 60-аад шилдэг тамирчин пи0- нер сурагчдыг ардаа орхисон 13 нас тай энэ жаал хүү, ийм бахдам ам: жилт гаргаснаа, бал Бэлтгэл сургууль сайн хийс- ний үр дүн юм. Үдээс өмнө манай охидын баг даан ч тааруу уралдсан Л даа, Тэгэхээр бид л хүч чадал, сэт тэлээ дайчилж уралдах хэрэгтэйг би ойлгосон гэж ярив. йм ээ, тамирчин хүнд уйгагүй тогтмол бэлтгэл дасгалаас гадна сэт зэл санааны өндөр итгэл эрмэлзэл хэ Й ажээ. Ганбат хүү, энд улсэх Орїїмхоо нэр төрийг бодож,.хамаг бат -най рамдаж нөхөрлөхийн тулд бие биенээ сайн ойлгож мэдэх нь энэ тэмцээпий гол зорилт мөн. Хаана нөхөрлөл най рамдал байна, тэнд бэрхшээл саад байдаггүй юм гэж хэлснийг батлах бүргэд» гэж нэрлэнэ .Далавчгүй бүр гэд гэхлээр та нарт эрэмгий зориг, авхаалж самбаалаг хүн санаанд орж болох юм. Тийм зэ, Манай Сүхээ да лавчтай юм шиг хол харайхдаа, та- мирчин хүнд байвал зөхих энэ шин жийг эзэмшиж байна. Олон улсын «Найрамдал» дөрвөн төрөлтийн уралдааны эхний өдөр хев гүүдийн уртын харайлтын тэмцээн явагдаж байлаа. Хүүхдүүд: -- Зөвлөлтийн Васнлий л түрүү- лэх байх. 5 метр хол давж байна шүү. Владимир ч гэсэндээ 5 метр 73 см харайж байна. -- Үгүй, Румыны Ночу чинь энэ хоёртой ана мана байна шү үдээ гэл цэнэ. Монгол хүүхдүүд, Сүхээдээ Л найдаж байлаа. Сүхээ гүйлээ Ха- райлт баруун хөлөвс таарч 5м 50 см харайв. |Тэр: : -- Хөл таарч өгөхгүй байна. Хөл таарвал ч нисчихмээр л байна гэж хэлснээ хоёрдахь удаагаа гүйлээ. Бас -- Гомбосүрэнгийн Ганцэнд гэж Нина Чернова гуай нэр цохон дуу: дав. Гайхасхийж, ичингүйрхсэн Ган- цэндийг тайзны тавцан дээр очиход, модон зормол эмгэн өвгөн хоёрын дүрс бэлэглэв. Юу гэвэл Ганцэнд маань олон улсын энэ тэмцээнд оролцсон тамирчдын хамгийн балчи- рын тоонд орж, тусгай шагнал хүр- тэж байгаа хэрэг ажээ. Ганцэнд үнэ- хээр биеэр бага боловч, тэмцээнд бүх хүчээ дайчлан идэвхтэй оролцсон юм, Жишээлэхэд тэр 1 м 34 см өндөр боловч 1 м 40 см дээгүүр дүүлсэн нь (Энэ тэмцээний монгол хөвүүдийн дээд амжилт) өөрөөсөө 6 см дээгүүр ниссэн хэрэг болжээ. Гэвч тэмцээнд оролцсон «Ах нарынх нь нэг болох-Болгарын Петрев Петр, түүний амжилтаас 27 см ахиу ха- райж түрүүлсэн юм. -4Тийм ээ, Ганцэнд үнэхээр бие, насаар бага. Гэвч төрсөн гэрийнхээ Олон улсын хүүхдийн «Най- рамдал» дөрвөн төрөлт тэмцээ- ний 18. дугаар шигшээ тоглол- тын тугийг ах дүү 10 улсын өсвөрийн та- мирчдын 6 ахлагч нар хүн дэтгэлтэйгээр өр гөж яваа нь. Гэрэл зур гийг Г, Ловор “Олон улсын хүүхдийн... «Найрам дал» дөрвөн төрөлт тэмцээний 13 дугаар шигшээ тоглолтод оролцсон тамирчин сурагчид, Баруун гараас 23 дугаар сургуулийн сурагч З. Эр дэнэсайхан, уртын харайлтад алтай медаль хүртсэн 3 дугаар сургуулийн сурагч Г. Сүхээ, 28 ар сургуу- лийн сурагч Г. Дамдинсүрэн иар. М. Хишигсайхан дөнгөж хүрэл ме даль хүртлээ. Охидын 60 метрийн зайн уралдаанд түрүүлсэн Зөвлөл тийн Б. Татьяна, Болгарын Х. Нвав на, Чехословакийн Б. Вера нар 8,1 секундын амжилтаар тэргүүн байр эзлэхэд, сурагч Отгонцагаан, тэндээс ганцхан хувь (доль) сүүлДээд 4-6 дугаар байранд орж байгаа юм. Ин гэхлээр секундын 10 хуваасны нэгт хувь (доль) маш бага хугацаа мэт санагдавч, уралдаан тэмцээн дээр ихээхэн холын зай болох нь мэ дэгдэж байна. Энэ жил дөрвөн төрөлтийн тэм цээнд оролцсон монголын багийн ам жилтын урьд Өмнөх тэмцээнүүдэд олсон манай дээд амжилттай харь цуулахад ганцхан хөвгүүдийн уртын харайлт 28 єм ахижээ. Харин охи дын уртын харайлтад урьдах дээд амжилт 4 метр 44 см-ээ давтсанаас хэтэрсэнгүй бөгөөд зпэ нь олон ул сын саяын тэмцээнд 25 дугаар бай ранд орж байна. Үүнээс үзэхэд ма най тамирчин сурагчдын спортын бэлтгэл сургуулнлаят жигд сайн биш, ялангуяа охид, спортын арга техник ззэмшилтээрээ хангалтгүй байгааг авхаарч ёжиллах нь зүйтэй байна, МОСНВА ХОТ 1-3 вэ ВААТАРЧУУДДАА.. ПИОНЕРҮҮД ТУСЛАНА Өсвөрийн баатарчууд, найман нас хүрч, ардын сургуульд орсон хүүхэд бүхэн баатарчуудын Од багийн гишүүд болдог. Бавтарчууд од. сар, дөл гэсэн 3 багт хамрагдана. Баатарчуудын багийг зохион байгуулахад шугам жагсаал хийж баатарчуудад энгэрийн тэмдэг зүүж өдөрлөг хийж пноне- Рүүдээс дүү нартаа баяр хүргэнэ. Од, Сар, Дөл багийн баатар- чууд цөм нэгэн чин «эрмэлзлийг Даган биелүүлнэ. Үүнд: 1.,Бавтарчууд бол ирээдүйн пнонерүүд мөн. :2: Баатарчууд сургууль хичээлдээ цаж ахмад хүмүүс дүү нараа цаг ямагт хүндэтгэнэ. 3. Хэн хөдөлмөрт дуртай бол тэр баатарчууд гэж нэрлэгдэнэ. 4. Баатарчууд бол нөхөрсөг хамтач, тусч зан чанарыг эзэмш сэн байх ёстой. Баатарчуудын багаас зохиогдох бүхий л ажил нь эдгээр үнд сэн зорилтыг биелүүлэхэд чиглэгдсэн байх ёстой. : ! Баатарчуудын ажил нь олон хэлбэрээр зохиогддог. Цуглаан, хичээл, тоглоом, хамтын хөдөлмөр, уралдаан тэмцээн явуулах, аялал экскурс зохнох зэрэг хүүх- БЛАТДРУУУД БААТАРУУУД БА ЦЭЦЭРХЭГИЙН НАСНЫ ХҮУХХЭЛ, ЗОРИУЛАВ. 1969 оны есдүгээр сарын 10... Н -у 48 -хАахмйөв- ВА- дуртан,ойц сайн сурал баяр ёслол тэмдэглэсэн дийн хүсэл сонирхолд тохирсон ажил бүхэн баатарчуудын ажил болно. Ёс Ї ““Баатарчууд та нарын ажилд чинь хэн туслах вэ? Та на-- “рын зовлөгч хэн бэ? Энэ бол пионерүүд билээ, Өчигдөр тэд та 1 варын шүү. шийг биелүүлцгээ! н адил баатарчуудын байгууллагаар хүмүүжиж өнөө зал улаан бүч зүүсэн пнонерүүд болцгоолоо. Тэгэхлээр ян хамгийн шадар туслагч, зөвлөгч чинь пионерүүд юм нонер ах эгч нарынхаа үгэнд орж баатарчуудынхаа дүр- Ц., ЭРДЭНЭНБАТ БААТАРЧУУДАД ХАНДАЖ ХЭЛЭХ ҮГ МИНЬ. Ардын сургуулийн алтан бос: гыг анх алхаж,байгаа нэгдүгээр ангийн бяцхан охид хөвгүүд її нарыг баатарчууд гэж нэрлэдэг Баатарчууд ямагт сайн сурч, хү- түүжил сахилга |батаар тэргүү- ний байх ёстой, Иймд найм, ёс, арван настай бядхан иргэд та нар хнчээл эхэлсэн анхны өд-- рөөс эхлээд л багшийн сургаа- лыг алдалгүй тэрто Яо Х лэн шамдаж сурваас тэргүүцчи сурагч болж чадны.,Сайн сура- хын тул гэрийн даалсаврыг цагт нь хийж бай. Пионер ах эгчна- рынхаа туслалцааг ямагт авч бай. Бага.дунд сургуульд сайн сурч, сайн хүмүүжвэл ирээдүйд сайн хүн болно., Шинжлэх ухаа ны оргилд хүрэхэд одоогоос эх- лээд л гагдхүү чиний зориг Ха- туужил, хичээнгүй нөр нх хө- дөлмөр мэднэ...“ - БНМАУ-ын гавьяат багш "Б. ДЭЖИДМАА - Польш ард улсын пионерийн байгууллага-Харцерүүдийн хол боо» гэдгийг хүүхдүүд та нар сайн мэднэ. Харцерүүдийн бай- гууллагад 8-18 насны хүүхдийг элсүүлэн, авдаг, 8-11. насны хүүхдүүдийг багачуудын хэсэг буюу. «Зухами» тэж нэрлэнэ. Вага ангийн хүүхдүүд «Зух» ! (зоригтон) болохыг хүсэцгээдэг. Зоригтнуудын хэсэгт элсэн оро- хыг хүссэн бяцхан охид хөвгүү- дийг багачуудын хэсгийн ажилд татан оруулж дараа нь тусгай даалгавар өгч «Зоригтнуудын» дүрэмтэй танилцуулах зэрэг бэлтгэл ажил хийсний дараа эл- “сүүлж авдаг байна. Зоригтнуудын дүрэмд: «Зоригтон Польшдоо хайртай байх ёстой. :Зоригтон хэзээ ч үнэн ярьдаг 2344 А Зоригтон, нийгэм, .өөртөө сайн сайхныг ямагт хүснэ. Зоригтон тэргүүний хүн боло- хын тул ямагт эрмэлзэнэ» гэж бичсэн байдаг. Зоригтнуудын хэ сэгт элсүүлэн авах ажлыг цуг-! лаан хийж гүйцэтгэнэ. Зоригт- ны хэсэгт элсэгчид «Зоригтны дүрмийг хэзээ ч биелүүлнэ. Тэр гүүний зоригтон байхаа амлаж байна» гэж тангараглана. 30-- ригтнууд цуглаан дээрээ дуу дуулж, тоглоом тоглож, спорт оролдон, бүжиглэж, үлгэр до-- мог ярьдаг. Польш ард улсын багачуудын хэсэг, «зоригтнуу- дад» зориулсан тустай зуслан байдаг. : Зоригтнууд зуныхаа амрал- тыг энэ зусландаа зугаатай сай- хан, өнгөрүүлдэг байна. Тэдэнд зусланд зохиогдох ажлыг төлөв Хилийн чанадахь та нарын хань нөхөд 223 у “ПОЛЬШИЙН «ЗУХИ». лөн бичсэн тусгай: үнэмлэх (дэв- тэр) олгодог ажээ: 2 Мөн «Зоригтнуудын амралт гэсэн бяцхан ном хэвлэн гаргаж түүндээ зоригтнуудын “амрал-” дагаж хнчээнгүй- . ? тын хугацаанд биелүүлэх даал- гаврыг, нь, бичдэг. байна. Ч Польшийн Харцерүүд "болон зоригтнууд бусад орны хүүх--, дийн байгууллагуудтай. өргөв холбоотой байдаг юм. Польшийн харцерүүдийн хол- боо, зоригтнуудын, хэсгийн .30- рилго нь Польшийн ёвсвөрийн иргэдийг социализмын үзэл с2- наагаар хүмүүжүүлж, эх орны- хоо тусгаар тогтнол, цэцэглэлт,. мандалт болон даян дэлхийн. энх тайвны. төлөө” шударгаар, тэмцэгч иргэд болсон-хүмүүжүү лэх явдал юм. ., ЖСОЭрЭХЛЭ 2221 Дд, О.Тэндэв (.мушОройд ХЭЛ ЗҮГШРҮҮЛЭХ ҮГС -(Эдгээр үгсийг харилцан ярил цаж, уралдан уншицгаа) ий Тэр цэргийн Илд сэлэм Хир зэргийн Ир хурцтай Илд сэлэм бэ? ж Эмээгийн эмээлийн Оломцогны оромцогийг Олуулаад оруулаарай, то Далнбан эвэртэй Мөргөдөг алаг үнээний Далбан чихтэй : Мөөрдөг алаг бяруу. эл Нарлаг налгар намраар Нарийн хээр морио » Хөлөргөж хайлгалгүй унаарай. л Дун цагаан Хун шувуу! Тун хар Хон хэрээ! х Өөрийнхөө хөрөөгөө Тэр хурц хуурайгаар Өөрөө. хурдан үрээд Ирлэх юм уу? Нөхрөөрөс түргэн нийлүүлж: Ирлүүлэх юм уу? л Аавын хүрэн торгон Тэрлэг дээлний Дөрвөн улаан Шүрэн товч). 1 Ахын :улаан торгон Тэрлэг дээлний Долоон хүрэн Шилэн товч! Ж Тэр эргийн ирмэг дээь Эргэж хөрвөж, шөргөөж Мөргөлдөөд байгаа Бор эрээн тарлан “Эр хоёр бярууны сс Сүүлийнх нь 15 Эргэж хөрвөж, шөргөөж | : Мөргөлдөөд байгаа Би Бор эрээн тарлан : 4 гүйлэн өнгө ялгаж зурсан " воажээ. Эрлийз эр бяруу нь Манай мөлгөр эвэртэй - Бор эрээн тарлан “Эрлийз эр бяруу! 1 “2 ЭТ ЖАМЬЯНСҮРЭН ТөЧҮТЛН " 5 .Юм юманд авьяаслаг өнэ охины вэрийг Тогооборын Алтанцэцэг гэ дэг.Долоон настай энэ охин нийслэ ” дийн 57. дугаар цэцэрлэгийн Бямба сүрэн! багштай ахлах ангид байдаг “юм. Бяцхан охин Алтанцэцэг ажигч-гярхай нүд, ухаан бодлын шалгуур болсон уран зургийг юу ! юунаас:гойд сонирхдог юм., Түүнд зузаан нимгэн їийлсэн зургаан - дэвтэр дүүрэн зураг бий,Алаг, цэц “5 тийн гоёхон өнгө уул ус, ой мод, янз -бүрийн тоглоом “наадам тэр “бүхнийг Алтацнэцэг тун их хичээн байх э. Бяцхан охиныг хүрээлэн "5 байгаа орчин нь түүний уран зур тийн сэдэв болжээ. Нэг зурагтаа сзамын голд дохионыхоо: алаг мо дьц барьсан цагдаа машинуудыг зохих чиглэлд нь зохицуулж бай гааг зураад энэ зургаа «Миний 2. Би эгчийгээ дуурайж | 0ё- олчин болно. Ээрэл зураг с хаа (аав нь жолооч юм),өдөр ду: там дайралддаг нэг үйл явдлыг дүрсэлсэн байна. й Өөр нэг зураг миний анхаар лыг гойд татлаа, Алсад уулс дүн- хийж, өргөн хөндийд цагаан гэр, гэрийн гадаа малын хашаа хашаа ны наахна талд морьдын уяа, тэр тээд хонин сүрэг, хонин сүргийн цаагуур. машин хурдалж яваа Хө дөө нутгийн амьдрал бас Алтанцэц гийн зургийн сэдэв болжээ. Алтанцэцэг ээ! Чи зу- рагнаас өөр юу их сонирхдог вэ? гэж. би түүнээс асуухад . --Дааманд гэж тэр хариулав. Миний өмнө даамын хөлөг, цагаан ба бор өнгийн хэсэг жижиг чулуу. авчирч тавилаа. Энэ бол Алтанцэ цэгийн өөрийнх нь хийсэн хөлөг, дуртай тоглоом нь ажээ. Бид тог лож эхэллээ. Үнэнийг нь ХЭЛЭХЭД би даамыг дандаа тоглодоггүй. Гэ лээ хэдий ч 7 настай хүүхдийг мэ : рийн сэдэвт тоглоомуудаа С. БОДООШИЙИН авсан. БАЯСГАЛАНТ ҮРСИЙН ОРДОНД Нийслэлийн 9 дүгээр цэцэрлэ . гийн тоглоомын танхимд ороход хүүхдүүд тус бүрдээ мэргэжил сонгох тоглоомоор тоглож бай- лаа. Манай авьяаслаг хүүхдүүд ирээдүйг зөгнөсөн, хөдөлмө-- тог лож дээл, оёж, байшин барьж тэр ч байтугай мөхөөлдөс ч хүр тэл хийдэг гэж цэцэрлэгийн эрх лэгч Пил ярьсан юм. 4. Уран барилга зохиогч бод, во, С «АЛТАНЦЭЦЭГ-» хэлчих нүүдэлтэйдээ гэж бодолгүй яах вэ, Гэтэл нүүсээр байгаад яах ч аргагүй хожигдож орхив. Энэ удаа би бяцхан охиныг бүр гайхан харж билээ, Тэр үнэхээр, ухаалаг, бодолтой нүүж байсныг тэмдэглэх хэрэгтэй. Энэ явдлаас хойш хэд хоног өнгөрлөө. Гэтэл санамсаргүй би Алтанцэцэгтэй ахин уулзав, Тэгэхдээ зурагт р диогийн дэлгэц дээр учирсан юм. Миний хуучин танил нөгөө зураг чин бас даамчин жаалхан охин маань энэ удаа мандолин хөгжмөөр « Маамуу нааш ир», «Наран өөд» гэдэг дуунуудыг чадмаг тоглож байв. Би тэр удаа түүний авьяасыг" гүйцэд олж харалгүй өнгөрчээ. Алтанцэцэг лав дуулдаг байх. Ёс той л юм юманд авьяаслаг “охин гэж Алтанцэцэгийг хэлнэ дээ. | Москва хотын Улсын их сургуу лийн сэтгүүлчийн факультетийн оюутан Т. БААСАНСҮРЭН Харнуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР, 2 Ат--89000 Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвдэдийн БонОннАТад хэвлэв Индерсле:14140 » х ! : шил ШИШ Ци ЛЕНИНИЙ ҮЙЛ ХЭРЭГТ ЧИН. Г ҮНЭНЧ БАЙЖ, ЛЕНИНЧ ЁСООР ”“ АЖИЛЛАЖ, “АМЬДАРЧ, СУРЧ ХҮМҮҮЖЬЕ! ШиИИИиИИЦЦЦЦЦГ- ИНПНШННТҮЙПНПТТТТҮГНТНГТҮТТҮН ҮНТГҮТТҮТТНҮНИ ИН ини Ши шШ - з Е3 3 з 2) 2- 5 2 ЕЁ “2 2 2 5 - М-Э-4-1-2:1 Пионер багачууд аа. Та нар өсвөрийя Сүхбаа “тарчууд идэр Ленинчүүд, Та нар их Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойг угтаж, сурлага хө “дөлмөртөө нэн их шамдаж байна. Та нар Лелинч ёсоор сурч, Ленинч ёсоор хүмүүжиж, Ленинч ёсоор ажиллахын тул их Лениний шүүлэгт бэлт гэж байна. . В. И. Ленин комсомолынз гуравдугаар их рал дээр зөвлөлтийн залуучууд, коммунист луучуудад хандаж үг хэлсэн билээ. Энэ үг бол коммунист залуучуудын эвлэлийн зорилтыг тодорхойлсон юм. Лениний «Залуучуудын эвлэлийл зорилт» гэсэн номд пионер багачуудын эрхэмлэвэл зохих олон сургаал бий. Тэр сургаалуудын гүн гүнз- гий учир утгыг хэрхэн ойлгож, хэрэгжүүлж бай гаагаараа та бүхэн Ленизч шүүлэг өгөх юм. Энэ номд: Ч ! «Хүн төрөлхтөний боловсруулсан бүх баялаг мэдлэгээр оюунаа баяжуулбал коммунист болж сая чадна» гэжээ. 5 --Энэ юу гэсэн үг вэ? : --Энэ пионер та бүхэчд хамаатай юу? -- Хамаатай, онц хамаатай. Та бүхэн ирээдүйн коммунистууд. Тиймээс их Лениний сургаснаар хүн төрөлхтө ний боловсруулсан мэдлэгээр оюун ухаанаа бая жуулах хэрэгтэй, Эрдэм мэдлөггүйгээр ард түмэчдээ үнэ цэн- тэй сайн үйл бүтээж хэрхэвч чадахгүй. Чи огтор гуйн нисгэгч юм жолооч болохыг хүсэж бол но, Бүр ЗИЛ--130 бариад давхихыг хүсэж бол но. Тэгвэл тоо, физик мэдэх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол огторгуйн хөлгөөр саранд хүрч чадахгүй. ЗИЛ--180-аа ч засаж чадахгүй хамт суучихаад гаа. Тэгвэл бага наснаасаа хөдөө аж ахуйд мэд ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ЗОРИЛТ Хүн төрөлхтөний боловсруулсах бүх. баялаг хөдөлмөргүйгээр Амьдрахын үндэс хөдөлмөр. Сайн хөдөлмөрлө Хүн Загхөхийн сонин агуу их хүний мэндэлсний 100 жилийн ойг бүх дэлхийд хөдөлмөрчид 1970 оны дөрөвдүгээр сард тэмдэглэнэ. Их багш “Ч В.И. Ленипий мэндэлсний түүхт ойг уг- таж өсвөрийн Сүхбаатарчууд бүхэн Ххн- чээл сурлагадаа амжилт гаргасан байх ёстой. «Сур, сур бас дахин сур» гэсэн Лениний гэрээслэлийг бид үргэлж санаж явдаг. Ийм учраас их Лениний ойн жилд би- дэнд маш өндөр хариуцлага тултарч бай на. Лениний гэрээслэлийн дагуу пионер сурагч бүхэц ихийг сурч мэдэхийн үлгэр ижсиишээг Лениний амьдралын зам, түүний бата ба идэр насгы ам” ралаас шамдан | суралцах ёстой. Энэ оны хичээлийн ЖИ» | лийн Эвлэл, пионер, баатарчуудын аж- | лын нээлтийг (есдүгээр сарын 15-ны өдөр) орон даяар Лениний тухай сэд- вээр хийлээ. Ерөнхий боловсролын сур» | гуулиудын МХЗЭ, пионерийн байгуулла | гууд Лениний ойг угтаж дор дурдсан | ажлуудыг төлөвлөгөөтэйгээр явуулах бол “но. Үүнд: р --Пяонерийн бүлгэм бүхэн пиюне- | рийн танхимдаа Лениний булан байгуул, (на. ! - Сургууль бүхэн бүлгэмийнхээ хэм- жээгээр «Ленин ба Сүхбаатарчууд» гэ- сэц пионерийн бүлгийн сэдэвт ажлын уралдааныг энэ оны арван нэгдүгээр | сард зохион явуулахаар бэлтгэх хэрэг- тэй | Пионер сурагчдын дунд В.И.Ле- бниний үйл амьдралыг дэс дараатай суд- ах талаар аймаг хотын пионерийн элүүд, тусгай төлөвлөгөө таргах хэ- гтэй. Энэ ажилд баатарчуудыг нэгэн адил хамран оролцуулах-нь зүйтэй. Ле- инний үйл амьдралыг пионерийн бүлэг, | салаадын ажил. пионер сурагчдад бие | даалгах, даалгаврын журмаар «Ленинч | хичээл» гэдэг нэрийн дор судлуулна. Үүнд: 1-3 дугаар ангийн “баатарчуудад Лениний бага нас, 4.5.6,7 дугаар ан- | тийн пионерүүдэд Лениний идэр цас 18,9,10 дугаар ангийн пионер, эвлэлийн амьдарч --чадахгүй, хийн тул их юм мэдэх, хөдөлмөрлөх арга сурах хэрэгтэй. Хөдөлмөрлөх арга сурна гэдэг маань өргөн мэдлэгтэй байна гэсэн үг. Баатар Очир гуай яагаад баатар болсол бэ? Тэр хүн монго- лын малчин ардын уламжилсан арга ухааныг эзэмшсэн түүнийгээ хөдөлмөр болгож чадсан учир баатар болсон. : » Нацагдорж яагаад алдартай сайн зохиолч болсон бэ? Тэр хүн багаасаа монгол зом сурч монголын түүх, утга зохиолыг уншиж эзэмшсэн. Гадаадад сурч харийн хэл сайн сурч дэлхий да ХИпЫ дэвшилт соёлтой танилцсан. Ард түмний хээ зовлоа жаргалыг төрсөн хүүгийн ёсоор ойл госон. Иймээс тэр хүн алдарт зохиолч болсон билээ, Коммунист удирдагч коммунист малчин, ком мупист ажилчин, коммунист эрдэмтэн гэж бай- даг. Иймээсаль нь ч боллоо ГЭСЭН МЭДЛЭГТЭЙ, МЭД лэгээ амьдрал хөдөлмөргэй холбодог байх хэрэг “тай, мунгинах болно, Чи адуучин болохыг хүсэж бай. /Вагачууд ав! Лениний мэдлэгтэй байх тухай сургаалыг лэг малчдын арга туршлага эзэмших хэрэгтэй. гүнзгий сайн ойлгож,ажил Үйлс: болгогтун! ! ангийн сурагч Ч, цуглуулдаг 2 Биээийэийлхийнхилнйл ин эмийн бит, дүртэй ил захидлын хуудас олон 1) 26 дахь жилдээ - 18 ЛХАГВА т 1969 оны есдүгээр сарын ХМ38 (1098) ЧүХЭЭрт сар Үнэ 10 мө (Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн дарга: Ч, ХУНЖАВ) Рэыд | Ционер, баатарчууд аа! Энэ хичээлийн гишүүн сурагчдад Лениний үйл амьд- жил бол Лепиний жил юм. Володя Улья -ралаас гадна, Ленинээс комсомолын ЇН | нон бид... бүхний хамгийн сайн мэддэг, ихгхурал дээр хэлсэн ҮГИЙГ тус тус суд- | хамгийн хайртай, хүндтэй хүн билээ. Энэ: луулна. Дээрх программын дагуу сургуулиу- «дын пионерийн бүлгэмийн зөвлөлүүд нийт пионер сурагчдад ЛЄнинц Хичээ- лийн талаар 10, 11 12 дугаар саруудад зовлөлгөө өгвөл зохино. 13 дугаар сард төгсгөлийн хичээлийг бүлэг бүр хийнэ. "Төгсгөлийн хичээлийг Лениний үйл амьд ралтай холбогдсон Тодорхой асуудлаар явуулна: 1970 оны-1, 2, дугаар саруу-” дад дор дурдсан сэдвүүдээр Ленинч -уши лагыр. явуулахдаа өдөрлөг, өглөөлөе, үдэшлэгийн хэлбэрээр явуулна. Үүнд: Нэгдүгээр еард Л суралц | Хоёрдугаар сард Ленинч ёсоор 5 амьдар! Гуравдугаар сард Ленинч ёсоор г- 3 ажиллал! - Эдгээр сэдвээр Ленинч уншлага яваг дах бөгөөд уул сэдвийн дагуу гарын ав- лагыг Нионерийн байгууллагын Төв Зөв яөлөөс боловсруулан гаргана. 1970 оны 5 дугаар сарын 20-ноос 4 дүгээр сарын 10 хүртэлх хугацаанд пионерийн салаа бүлгүүд пионерийн бүлгэмийн зөвлөлд, пионерийн бүлгэмүүд, аймаг хотын пПи0- нерийн зөвлөлүүдэд, аймаг хотын пионе- рийн зөвлөлүүд МПИБТЗ-д Ленинч шүүл гийнхээ дүнг мэдээлнэ. Ленинч шүүл- гээр шалгарсан пионерүүд ба салаадад пионерийн бүлгэмийн дурсгалын хуудас, шалгарсан бүлэг, бүлгэмүүдэд аймаг. хо- тын пионерийн зөвлөлийн дурсгалын хуу дас, шалгарсан бүлгэм аймаг, хотын пионерийн зөвлөлүүдэд МПБТЗ-аяйн дурсгалын хуудсуудыг олгоно. Ленинч шүүлгийг амжилттай өгсөн тэргүүний пионерийн бүлгийг уламжлалт болзлын дагуу улсын хэмжээгээр, шалгаруулах учир аймаг, хотын пионерийн зөвлөлүүд тус бүр пионерийн нэг бүлэг шалгаруулж МПБТЗ-д тодорхойлно. Эдгээр бүлгийг Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБТЗ-ын он дараалалын бичигт бичиж, улсын хэм- жээгээр шалгарсан тэргүүний пионерийн бүлгийг В, И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд нэрэмжит болгоно Нийслэлийн 28 дугаар дунд сургуулийн 9-А Чимид марк ил захидлын хуудас цуглуулганд В. И. Лениний Бан нийн | : 2 | ЧШОНЕРИЙН АШИЛ | | ШУГАМ ЖАГСААЛ, РАПОРТ їНил жилийн есдүгээр сарын нэ” гэн бол ерөнхий боловсролын сургуу лиудын дэргэдэх МХЗЭ, пионерийн ажилтнууд болоод идэвхтнүүд бүх пионерүүдийн баярын өдөр. ажлын эхлэлийн өдөр болдог билээ. Өнгөрсөн Ням гаригт В.И. Лени ний нэрэмжит пионерийн ордонд нийслэлийн сургуулиудын эвлэл, пионерийн ажлын нээлт боллоо. .Бүрээ хангинан, шугам жагсаал жигдрэн Улаанбаатарын пионерийн зөвлөлийн тугийг өргөлөө. Нээл- тийн ажилд МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны нарийн бичгийн дарга Д. Сүхбаа тарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөв- лөлийн дарга Ч. Хунжав, МХЗэ- ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Цэрэндорж, Улаанбаатар хотын АДХГЗ-ны орлогч дарга Цэнд нар оролцож нөхөр Цэнд хотын пио нерүүдийн хийж гүйцэтгэсэн ажил ба цаашдын зорилтын талаар үг хэ лэв. Бүх районуудын пионерийн шта- бын дарга нар хотын пионерийн зөв лөлийн даргад рапорт өглөө. Рапор танд их Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж, юу сурч бүтээсэн ба зуныхаа амралтыг хир зэрэг үр ашигтай өнгөрүүлснээ илтгэлээ. СҮХБААТРЫН РАЙОН --МХЗЭ, пионерийн идэвхтэнүү- дэд 14 хоногт тогтмол семинар өгч ажлыг шалган зааварлажээ. --Зургадугаар сургуулийн пионе рийн бүлгэмээс явуулсан НЭЭН: Нрупскаягийн ойд зориулсан цуг- лаан, 2 дугаар сургуулийн пионерүү Дийн хийсэн, «МАХН-ын дайчин зам нал»ь 5 дугаар сургуулийн бүлгэ- мийн хийсэн «Намын хойч» 1 Дү- тээр сургуулийн бүлгэмийн хийсэн «Манай район» «Улаан таван ХО- оёны эь 28вь шуу» зэрэг ажлууд амжилттай бол жээ. 1,24,6 дугаар сургуулиуд нх ой нууд угтаж тэргүүн сургууль болох үүрэг аваад ажиллаж байна. --Ахлах ангийн 273 сурагч Дунд говь, Хэнтий, Төв аймагт 20 гаруй хашаа барьжээ. ОКТЯБРЫН РАЙОН -8В. И. Лениний нэрэмжит газар, Халх голоор багш сурагчдын тойрон аялал зохиожээ. -- Цэцэгжүүлэх тойрон аялалаар 500 гаруй цэцэг тарьж албан газруу дад бэлэїлэжээ. --28 дугаар сургуулийн |Саран- туяа даргатай пионерийн бүлэг 20 дугаар, сургуулийн Сүхээ даргатай ХЗЭ-ийн үүр улсын тэргүүний үүр бүлэг болж Артекэд амарлаа. --28 дугаар сургуулийн 9-а ан гийн ХЗЭ-ийн тишүүд хашаа барьж улсад 168000 төгрөгийн орлого оруулжээ. --Хөдөлмөр зусланд 700 гаруй сурагч 18 багш ажиллаж, үнээ гүү нээс 12850 литр сүү сааж, давхард сан тоогоор 64000 хонь угааж, 500 тонн өвс нуруулдаж 600-га тал байн өвс бухалджээ. --Сургуулийн талбайд төрөл бү- рийн идэшний ногоо туршин тарьж, сургуулийн байр танхим засаж 38183 төгрөгний ашиг оруулжээ. НАЙРАМДЛЫН | РАЙОН --Налайх, Улаанбаатарын чиглэ- лээр тойрон аялалд 323 сурагч 26 багш, Төв, Өвөрхангай, Сэлэнгэ, Хөвсгөлийн чиглэлээр 432 су- рагч, 8 багш хөдөлмөр зусланд 17 багш, 298 сурагч оролцжээ. /0ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЛ ШТАБЫН | ДАРГА НАР ЮУ БОДОЖ БАЙНА. 89? “Цэг “їь -5-, 722 учирыг “Уг хоЛын МХЗЭ. пнонерийн ажлын нээлтийн рийн С зов-г-г | Ниилэниэги" сонинд... Д.ЭРДЭНЭ-ЧУЛУУН (Сүхбаатарын районы --Манай район их ойнууд угтаж ерөн хий төлөвлөгөөгөөр ажиллана. Гэхдээ ма най штабын пионерүүд баатарчуудыг даан авч Ленинч шүүлэгт сайн бэлт гүүлнэ. Баатарчуудыг пионерт элсүүлэ- хэд туслана, Ж. НАРАНЦЭЦЭГ, (Ажилчны район) -- Манай штаб янз бүрийн насны пио нерийн бүлэг байгуулж байгаа. Энэ аж? лыг улам сайжруулж. бусад районд үл гэрлэхүйц болгоход ажлаа чиглүүлнэ. С. ГЭРЭЛ. (Октябрийн район Нам ард түмэн, ахмад үеийнхний хувьсгалт дайчин хөдөлмөрч уламжла- лаас сурах тухай ажлыг ернүүлж бай на. Бүлгэм бүрд ахмадын зөвлөл бай туулж, танхим байгуулж ажиллана. АЛИЇЛЦЭЦЭГ, (Найрамдлын райоп) Нам эх орон, Лениний тухай дуу су Сөөвьлээньстэс. өдөр нийслэлийн районуудын пионе штабын дарга нартай манай сонины сурвалжлагч уулзаж, Лениний мэндэлсний 100 жил, ба нх ойнууд угтаж өнцгой юу хийхтэж байна вэ гэ сэн асуултад хариулсныг доор нийтлэв. рах ажил зохиож фестиваль намын баяраар дүгнэнэ. ОЮУНХҮҮ (Налайхын район) Их Лениний дуу хоолойг соронзон хальсанд бичиж бух пионерүүдэд сур талчлах. мөн Лениний тухай дууг сорон зон хальсанд бичиж монгол, орос дээр сурах ажил зохиогоод сүүлд нь хороо хорьдод Лениний дуу хоолой Лениний тухай дууг сурталчилна. Нийслэлийн районуудын пионерийн штаб ийм ажил хийх гэж байгаа юм. Энэ бол ерөнхий төлөвлөгөөнөөс гадна онцгойлон зохиох нийтэд нөлөөтэй ажил юм. Пионерийн нийт идэвхтэнүүдээ! В.И. Лениний болон их ойнууд угтсан ажлын хаа дотор нийтэд нөлөө үлгэр жишээ болох ашигтай ажил зохиож туршлагаа «Пионерийн үнэн» сонин болон «Зал- тамжлагч» сэтгүүлээрэз дамжуулан со лилцоцгооё, явуулж ПИОНЕРИЙН ИДЭВХТӨН НАРАА! 1809-1970 ОНЫ ХИЧЭЭЛИЙН ЖИЛИЙН ЭвЛэд УЛАМЖЛАЛ Ёс00Р НЭЭГДЛЭЭ НХ ОЙНУУДАА УГТСАН -- Янз бүрийн насны бүлэг 25 ажиллажээ. |, --Туршлагын талбай, лалтад 20 багш, 8678 рагч оролцжээ. ) --Пионер сурагчид зуныхаа даал хашаажуу- пионер, су- гавраар тарваганы арьс 561 гурам ны арьс 813, яс 16 тонн, хадаас 1100 кг-ийг улсад оруулжээ. Мөп га салгааны цэцэг 678 ширхэгийг албан газар бэлэглэжээ. АЖИЛЧНЫ... РАЙОН --18, 82 дугаар сургуулийн 360 пионер сурагч хөдөлмөр зуслан, туршлагын талбай, нэгдэлд ажилла жээ. Пионер сурагчид 420 хонь ямаанаас 1500 литр сүү сааж, орло го оруулан хөдөлмөрт даджээ. --10,34 дүгээр сургуулийн багш, сурагчид 7000 нм аялал хийж түүх дурсгалын болон, байгалийн олдво- роороо үзэсгэлэн байгуулжээ. --Янз бүрийн насны лиопер су рагчдын бүлэгт 800 гаруй бага- чуул хамарчээ. --Районы бүлгэмүүд үйлдвэр ал- бан газруудтай холбоо тогтоон ажил лаж байна. Районы пионерийн штабууд ийн хүү ололт амжилтаа энэ ажлын нээлт баярын өдөр рапорталлаа. Рапор- тын хариуд хотын пионерийн зөв- лөлийн дарга П. Нүдэнхүү пионер сурагчдад хандаж үг хэллээ. Шугам жагсаалын дараа гадаадын пионерийн зусланд амарсан пионе- рүүдийн бэлгийн зүйлээр байгуулсан үзэсгэлэнг сонирхож, мөн гадаадад амарсан пионерүүдийн концертыг үзэв. Нийслэлийн пионерүүд их Лени ний мэндэлсний 100 жилийн ойд сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилт гаргахаа илэрхийлэв. Ё ХҮНДЭТГЭЛИЙН ловсролын чээлийн | | | авс - --22---22---2--- ин өн ли или эрэлчэг Жи ЭӨаниилриилииилхилтийлшийнн . 16:18:13 ТАВИВ Манай орой даяар ерөнхий 0бо- сургууллудын дэргэ- гэдэх эвлэл, пионерийн ажлын хи шинэ жилийн нээлтийн ажиллагаа болж байна. В. И Ле ниний мэндэлсний 100 жир, Мон гол Ардын хувьсгалын 50 илийн ойдоо мянга мянган улаан бүчтэн, пионер багачууд хөдөлмөр сурла"” 2 гын өндөр амжилтаар бэлэг бариедд хаар баяр хөөртэй хичээллэж бай! 23 на. 1 Их жанжин Сүхбаатарын тал! байд алаг цэцгийн баглаа бары сан зуу зуун улаан бүчтэн пионе рүүд нийслэл хотын тал бүрээс хуран цугларлаа. -0-06-0 9-Ф 8 0-0 Ф 6 0 8 ө Ф-0-0-0-0-0-0-0-04 Эд бол манай орны мянга мян ган өсвөрийн Сүхбаатарчуудыг тө Їлөөлж, В. И. Ленин. их жанжин 4 Сүхбаатарын хөшөө, Сүхбаатар 4 Чойбалсангийн 9 лийн цэцгийн баглаа тавихаар цуг бунханд хүндэтгэ ларсан ажээ. Пионер сурагчид их жолоодог- чийн шарилын өмнө гар өргөн ёс- лож нийслэлийн бүх сургууль, пио ч! нерийн бүлгэмийн өмнөөс цэцгийн баглаа тавилаа. . МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 2 --0-40-0-0- ш--ш--ш-иии-ииишии---и-шшишииииишиииишши-ииииииии-т ЛЕНИНЧЭЭР СУРЧ ХҮМҮҮЖИНЭ Есдүгээр сарын 15. Энэ өдөр манай Өргөн уудам эх орны өнцөг булан бүрд пионер хас53 шинэ хичээлийн ЖИЛЭЙН пионерийн ажлынхаа нээлтэнд оролцож байна. Улаанбаатарын цагаар драЛ” 13 Баргын, шээг сонин к ийслэлийн дугаар дунд сургууль дээр. Саруул танхимд жигдрэн Ман пионерүүд радио хоолойгоор эвлэл, пино нерийн өвөл цагийн ажлыг В.И. Ле ниний мэндэлсний 100 жилийн ой,ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд зориулан нээж байгаа Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ- ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Хунжавын үгийг сонслоо. Дараа нь В. И, Лениний мэндэлсний 100-жилийн ойг угтаж 5- ын «А» ангийн дэргэдэх пионерийн бүл гийн ционерүүд нэг жилийн хугацаа- тайгаар бүлгэмийн бүх пионерүүдийн хан, тэргүүний бүлэг болохоор үүрэг 5-ын «А» ангийн дэргэдэх пионе бүлэг В. И. Лениний мэндэлсний ЁС жилийн ойн өмнө амласан үүргийнхээ 70 хувийг биелүүлсэн байх юм. Пионер бүтэн сурлагынхаа чанарыг лнэ, Ленинчээр хүмүүжн орноо судалж, ЦУгхуллан хийгээд 2 лийн газар зүйн набинетыг ирэх хичээ хяна жилд ба лсан байна. Бүлгийн ЗЄХС-ажь дор бүрээ ажил хариуцаж Аймаг “бүрийг нэг СОҮЕГННЧ тїЧХаг, НЭГ пнонер, чийслэ албан газар, соёл шинжлэх ухааны .төвүүдийг бас пионер тус тус хариуцаж аваад судлах, сурвалж лах ажлаа эхлэх гэж байна. Энэ бүл- гийн пионерүүд «Юмхнаар юм хийх». хөдөлгөөн өрнүүлж хүүхдийн хувцасны артельтай ярилцан даавууны өөдөс цуг луулж бээлий хийх, цэргийн хэвлэлийн газартай холбоо тогтоож хаягдал цаас ашиглан тэмдэглэлийн дэвтэр хийх 30 рилготой байна. Төлийн бэлтгэлд зориу лан хүүхдүүд гэр фрондоо байгаа лад- вууны өөдсийг зүйж төлийн уут, НЭМ нээ, бээлий хийж сургуулийнхаа Шшеф Дундговь аймгийн Өлзийт сум нэг лийн малчдад илгээх ажээ. «Пионери үнэн» сонины саяхны дугаарт зурагтай таа гарсан пионер Цэцэрлэгийн санаач- лагыг дэмжиж тус бүлгийн пионерүүй . ирэх хичээлийн жилд сургуульдаа ИРЭХ дээ малын шимт өвс, хүчит тэжээл бэл" гэж авчрана гэж амлаж байна. Энэ бүл тийн пионерүүд дээрх ажилдаа 1-7иЙй «А» ангийн рчуу, ефлэн авч татан о сэвэн Хаусн хоёр талчилна. : Бүлгэмийн ын ноор айлчилсан 8-ын «Вэ» ангийн нер Нандинлхам сэтгэгдлээ ярилаа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ т”Тттжэ эр”гтгээ эө-- хувьсгалт ёсоор ЛЕНИНИЙ ҮЙЛ ҮНЭНЧ БАЙЖ, ХҮМҮҮЖЬЕ! зинитийпиээтэолт ийн Ө Ленинч шүүлэг хагас жил үргэлж- лэнэ. Энэ хугацаанд «Ленинч ки- чээл», «Ленинч уншлага»-ын хэлбо рүүдээр Владимир Ильичийн үйл амьдралын үлгэр дууриаллаас сурал цах нх ажил өрнөнө. Энэ бол «Ленип шиг байгтун». «Ленин шиг амьдраг- тун» гэсэн уриаг хэрэгжүүлэх ажлин эхлэл болно В. И. Лениний амьдралаас сурал- цана гэдэг бол хэзээч дуусашгүй, төгсгөлгүй агуу их ажил юм. Бүх үйл амьдралаа хөдөлмөрчдийн сайн сай- хан амьдрал, тэдний ирээдүйн сайн сайхны төлөө зориулж, нийгмийг шинэчлэн өөрчлөх гайхамшигт үйлсийг оинхэнэ ажил шишийн шишшиишиий т пипптппптттппитипитини ЇЇ! АЖИЛЛАЖ, АМЬДАРЧ, СУРЧ ХЭРЭГТ ЧИН ЛЕНИНЧ ЁСООР ини фэцп ппт т иппэниийннтни2 т үйлээр харуулсан энэ аугаа их хү- ний амьдралаас суралцах явдал бид- бүхний ариун үйл хэрэг юм. Владимир Ильичийн амьдралаас суралцахад бидэнд «Леннинч хичээл», «Ленинч уншлага»-ын хэлбэрийн аж- лууд туслана. Ленинч хичээл бол ерийн бидний өдөр тутмын хичээллэдэг хичээлээс пилээд ялгаатай өвөрмөц онцлогууд тай. Гол онцлог нь энэ хичээлд сурал цагчид бие дааж хичээллэнэ. Пионер сурагчид бие дааж «Ле ниний бага ба идэр нас», «Ленинээс Номсомолын ШЇ их хурал дээр хэл- сэн үгийг «бие дааж судлан. уншиц- гааж товч тэмдэглэл хийж, ойлгогдох гүй зүйл, магадлах зүйлээ тусгай тэмдэглэнэ Пионер сурагчид дээрх зохиол, намтрыг бие дааж судалж байх явцад сар тутам нэгээс доошгүй удаа уул зүйлтэй холбогдуулан зөвлөлгөө байн га өгнө, «Ленинч хичээлийн төгсго- лийн хичээлийг уул намтар зохиолыг судалж гүйцс: гөлийн хичг зохион гуурлалж: явуулна дээр : тул- бүлгээрээ «Ленинч їлэгээ өөрс Төгсгөлийн ) лээрээ хичээлээр» дийн өнөөгийн л, амьдралтай халбон шүүн ярилцаж, «Ленинч ёсоор амьдарч, суралцсм, ажиллахад хэнд чухам юу хэрэгтэй болохыг хамт олноороо шийдэж тогтооно. Энэ учраас төгсгөлийг хичээлийг үзэл суртал, зохион байгуулалтын өндөр хэмжээнд явуулахыг онцгой анхаарвал зохино Ч.Лувсандэндэв 814):4:101:38) ! гаад ажиллаж байна. лөлгөө өгч байна. 3-2--77--77--осттныс сттль-стттлаєсстлыссотЛВиссстэаиссгтэттисссглтииссгэнмиасссслтиасстмиасииасгэнассллаиллна гн сг --- 77-- 5шс 2 БОДЛОГО Голын нэг цэгийг дайрсан шу- гамуудын цэгэнд 1-ээс 25 хүртэлх тоог давхардуулахгүйгээр 25 цэ гэнд тавьж нэг захаас нөгөө нэг захын эцсийн цэг хүртэл. нэмэхэд хааш хаашаагаа 100 гарах ба ца- гираг тус бүрт тойруулан нэмэхэд бас 100 гарахаар бичиж, уртаа- шаа ба тойруулан нэмж гарсан аль нэг тооноос нь хасахад голын цэг 0 (нойлтой) тэнцүү байхаар хариуг гаргана уу. С.ДАМБА Нийслэлийн 22 дугаар дунд дэх МХЗЭ-ийн үүр МХЗЭийн гишүүний бат илэрхий лэх солилтын бэлтгэл ажлын нарийн төлөвлөгөө гар ЗУРАГ ДЭЭР: ХЗЭ-ийн үүрийн гийн дарга Н. Есөнцагаантовчооны Гэрэл зургийг Д. Пугшкин сургуулийн дэргэ нарийн бич гишүүддээ Зөв тэн Долдугаар ангийн пионерийн бүлгийл хэн хичээлийн дараа ангидаа цугларчээ. Ангийн багш орж ирээд -- Өнөөдөр МХЗЭ, пионерийн ажлын нээлтийн өдөр. Та нар бол ХЗЭ-ийн хойчийг залгамжлагч пионерүүд. Одоо та нар долдугаар ангид орлоо. Пинонерээс МХЗЭ-д элсэх нас боллоо. Энэ бол аз завшаантай, яруу алдартай хэрэг. Та гарын МХЗЭ-д элсэх энэ он бол хамгийн ях түүхт жил юм. МХЗЭ-ийн амьдралд ямар түүхт үйл явдал болох билээ, Хэн хэлэхэв гэхэд бүгд гар өргөв. Ч -- Тиймээ та нар сайн мэдэж байна. Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэ- лийн батлах, баримт бичгүүдийг солино шүү. Тийм үү? гэхэд Хүүхдүүд цөм гар өргөв. Ангийн багш ийнхүү ярилцсаны дараа таар бүлгийн дарга Цэвэлмаа энэ оройн бүлгийн ажлыг удирдан явуулав, Цэвэл таа босож: Манай өнөөдрийн бүлгийн ажил «“Пионерүүд бол МХЗЭ-ийн хойчийг зал тамжлагч» гэсэн сэдэвтэйг та бүхэн Мэ- ДЭЖ байгаа. Цөм энэ ажилд бэлдэцгээсэн тэлээ, Дээрх сэдвээр бүлгийн ажил явуулна ТЭЖ зарласан болохоос биш тэр пионер ют хийнэ гэж төлөвлө гөө гаргаагүй аж. Энэ нь пионер бүр ЗЭ-ийн талаар ямар мэдлэгтэй бай- Даг. Эвлэлд элсэхийн тул бнеэ хэрхэн бэлдэж байгаа хийгээд МХЗЭ-ийн бат- Яах, баримт бичиг солилтын ач холбогд- ЧЫг ойлгож буй эсэхийг мэдэх шалгуур - зостэлтээшэиилкань | 2 ҮР 2-522552025 гүр 2 2 52 “та 022 Ц байжээ. Бүлгийн дарга, -2 Зоригт босоорой МХЗЭ-ийн бат- лах солилт хэдэн сарын хэдийнээс эхэлж явагдах юм бэ? Яагаад солих болсон юм бэ? Зоригт бослоо. Тзр асуултанд тул- гамдсан янзтай доош харж, 3 -- МХЗЭ-ийн батлах баримт бичгийн солилт яагаад явагдах болсон вэ? гэвэл, Манай орны хөгжил, намын программ шинзчлэгдсэнтэй холбоотой юм гэхэд ангийнхныхаа жагсаалын хамгийн сүүлд ордог хүү гараа өргөж шовсхийтэл бо- соод, : - -- Батлахыг нь гадаадад нх гоё хийл гэсэн юм гэнэлээ. Эгч надад ингэж хэл- сэн, Намайг намхан «пацаан» гэдэг би намхан ч гэсэн знэ жил эвлэлд элсэнэ гэхэд хүүхдүүд нирхийтэл инээлдээд нам гүм болов. Өндөр бор охин гараа өргөв. Тэр хэлсэн нь - Ганаа чн намхан гэж зоволтгүй, эвлэлд элсэхэд өндөр нам хамаагүй. Чи сайн сурдаг. Сахилга баттай пионер, Иймээс чи эвлэлд бидэнтэй хамт элсэнэ. Би нэг юм засаж хэлье. Батлах баримт бичиг солилт явуулж буй явдал бол ши- нэ батлах сайхан боловч гоё сайхан бат лах хийсэндээ гол нь биш МХЗЭ-ийн ажлыг улам сайн болгох, гишүүний ман- дайллыг улам дээшлүүлэх зорилготой юм. Зоригт зөв ярьсан л даа гэхэд бүл- гийн дарга - Л Зүйтэй цөт идэвхтэй оролцож бай на. Батлахыг хэднээс эхэлж солих би- лээ? эхэлж солино. 1969 оны 10 дугаар сарын 1-нээе -- Зүйтэй. Багш -- МХЗЭ-ийн батлах баримт бичиг солилт бол МХЗЭ-ийн амьдралд болж байгаа улс төрийн чухал үйл явдал юм, Энэ жил МХЗЭ-ийн дөрвөн одонт батла» хыг авч тэмдгийг нь бяцхан чээжиндэЭ гялалзуулан зүүх гэж байгаа та чар бол хамгийн их азтай улс, Ирэх жил Лени- ний мэндэлсний 100 жилийн ой болно. Тэр үед та нар МХЗЭ-ийн гишүүн бол» чнХсон байна. Пионер та нар МХЗЭ-ийн хойчийг залгамжлагч бол МХЗЭ-ийн гй шүүд МАХН-ын хойчийг салгамжы лагч шүү дээ. Эвлэлийн гинтүү-- нээс намд шалгаран элсэж, улмаар наш төрийн үйл хэргийн төлөө тэмцэгч гавь яат хүмүүс болцгооно. Түүнд та нар орож нь зайлшгүй гэлээ. Пионерүүд МХЗЭ« “ийн түүхт замналын тухай ярилцаж, МХЗЭ-ийн тухай дуу дуулж, шүлэг ун« шицгаалаа. Хөдөөгийн нэгэн сургуульд ийм нэв бүлгийн ажил явагдлаа. Энэ бол цагт үеэ олсон чухал ажил юм. МХЗЭ-ийн батлах баримт бичгийн солилтыг сур» гуулийн дэргэдэх ХЗЭ-ийн байгууллаг гууд бэлтгэл сайтай, явуулах, үеэр пнонерээс эвлэлд элсэх ажлыг. өргөШ зохиох нь пионерийн ндэвхтнүүдийн ай хааралд байх ёстой. яр Ж. ШАГДАР | Манайд нэгэн сайхаг гунх сан цагаан хус Тэр хус ногооны ургасан богөөд миний кэд ахуйн цагийн болж байлаа Есөн сарын нэгний бороотой “байдгийг байсан юм хашаанд хүү сахиус” өдөр би мэ дэхгүй.. Дандаа нартай дан даа баяртай өдөр болдог шиг санагдана Хөдөө тос тоны хүмүүсийн сэтгэлд жилийн турш хурах гийн жин дурсамж есөн сарын нэгний өдрөөс эхэлдэг бол уу гэж би бодиог Тэр өдөр юм бүхэн чухаг байна..- Сурах шинэ, хичээлийн шинэ Бид үсээ засуулаад, нингийнхоос нэг илүү шинэ гутал шинэ танхимд лээ. Гэтэл миний ордог хувьд ЗХУ-ын «Юный Натура лист» сэтгүүлийн хариуцла гатай нарийн бичгийн дёрга Б.А, Чашарин «ПИнонерийн үнэн» сонины хрилгаан ма най эх оронд зочилж байна. Зөвлөлтийн сэтгүүлч Б.А. Чашарнны бичсэн «Хөх 19 гөл» Гэдэг өгүүллэгийг НИЙТ еёсөн бичиг хэрэглэл шинэ, шинэ багш орж ирнэ нод хэмжээгээр өмсөөд би баяр баясга бай ха чиг ха ээ хайя нэгний лан дандаа дундуурхан даг билзэ. Манай айлын ралган Гарик ер тийм муу хүүхэд биш Түүний раа муу. ЭЦЭГ ЭХИЙН шаардлагаар хамгий ширээнд сууна, Гэтэл Хцге дина Ивановна намайг яа гаад ч юм эхний ширээнээ түүний хажууд суулгажээ Ай даа, анхны хичээл дээр би их зовдогсон. Гари! бусад цагт огт дугуй хүүх” атал эхний хичээл дээр зу! гэрийнхэнтэйгээ зөндөөн арын аялсанаа яриад огт салах гүй. Багш жаахан холдохын төдий үгийг мөндөр мэт ур гана шүү! эхтэйгээ хөвөө Зинтари орсон Хүн хүршгүй цунду он Г дала гэид гын хай үзсэн гэнэ! Ї гөөр зугаалсан гэнэ. Май! Чамд авчирсан амралтын газрын гон зйн шүр юм да: миний ЧыГ атаарх бодол то лдгийг зэр яахин мэдэх Нэг удаа хүүхдийн. Ясан тоглоом шиг жингэнэсэн Дуу тай хоёр . ширхэг эрих өгө хөд чь би тоосонгүй буцааж өгөөд, --Манай ногооны ха шаанд гунхсан сайхан хус бий л дээ. Цонхоор гар хү рэхүйц, ойрхон. Мөн ч сай хан шүү гэж би хэлжээ. Гарик тэр даруй дугай болчихлоо. Цэцэрлэгийн сар. най цэцгийг дандаа цонхоор харж суух дуртай Гарик энэ удаа надад бас атаархжээ, Би баярлав, Хөөрхий цагаа хан Хус минь би чамдаа баярлалаа! .гэж бодохоос миний нүдний өмнө англи үг бичээстэй хар самбар биш, гүн ногоон навч найл зуур нь салхины аясаар наадсан энхрий сайхан ца гаахан хус мннь харагдаж билээ, би Тэгэж амьдралдаа Д. Сүхбаатарын нэрэагжат ганц удаа өөрийн аахиус болсон дуртай зүйлээрээ сайрхах сэтгэл төрөв, Залуу бага байхад хөг шин хүний явдал дандаа санагдана. Борооны х гарахтай миний зэрэг эмэг эх радноныхоо залгуурыг салгаж, « дэнгийнХхээ ши лийг мултлан боон явдал болно. Би аянга зайлуулагч бүхий төв нийс їд суудаг болохоор эмэг эхийн тийн хүү сандарч байхыг үзээд инээд хүрдэг байжээ Гэтэл маргааш өглөө чь босч байшингийн товжоон дээрээс урд шөнийн аянга цахилгаантай бороо орсон нойтон газар үсрэн буутал мини ухаан балартах шиг болжээ. Нүднээ гүн хөх төнгэр цийлийн, нөгөө павч найлзуур пэг бүрийг нь. мэ їэх болсон хус модны но гоон дүрс хуучин газраа байсангүй Шөнө байшин гийн дээр буух аянгыг тэр аймшиггүй өөр. дээрээ та таад төмс тарьсай эгиээг дамиац ногооны газар уна сан байлаа, Цагаахан бие ийг нь шүүдрийн тайхан нулимс рагдана. Миний тоглоомыг хүүхэд эвдчихэд би огт хайран юм эж санадаггүй байлаа Байшингийн дэзг хэлэх булингар бүрхсэн ха өндөр шургийг орон сууц ны захиргаа хураан авч явахад би юм санадаггүй бай лаа, Гэтэл миний цагаахан хус тэнгэрт ниргүүлсэн нь нэг ёсондоо миний балчир ахуйдаа үзсэн хамгийн том гарз байлаа. Эмэг эх минь орж ирээд. : --Аксеновыч хүүхдүүд Хөх төгөлд очиж сагс ДҮҮ: -рэн мөөг түүж ирсэн байна гэлээ, Тийм үг би дуулдаг байв. Би эмэг.эхээ сонирхон хар- лва. Миний хувьд гавэл Хөх төгөл бол хөл хорчотой. Га зар байв, Манай эцэг ЭХ явахдаа: «Ойд явж төоөрчив, партизаны нэртэй их-ой Хөх -төгөлөөс эхэлдэг юм гэж 38 хиж билээ. Гэвч би хэв нэг байдлаар, Яагаад Хөх төгөл гэсэн Улсын хэвлэдийн юм бэ? гэв, - --Очоод л үзээрэй л дээ гэж эмэг эх минь хэлээд ОН доо тийш харж инээмсэглэ- жээ. Мичий баярласныг ХЭ лэх үү. Гэвч би баярласнаа далд нууж, юу ч болоогүй юм ши : 3 --Тэгвэл маргааш л явж дээ! тэлээ, Намайг хоосон сагс СсЭН- жигнүүлэн хар хурдаар гүйж явахад хар будааны түрүүнээс хачин сайхан үнэр анхялан, зучы дулаан цагийг хэлах үү, түмэн янз дэвхрэг үсчээд хачин сайхан санаг- даж байлаа, Эмэг эх. минь гэнэт ухаараад хойноос ДУУ дах вий гэж би ихэд эмээ жээ, Гавч эргэн харвал ма най Шилово тосгон тэртээ ард хоцорсон байлаа, Сая санааамарч сэтгэл дотор жигтэй баяр ургав. Бас ай- дас ч хүрэх шиг, Би ер гэ рээс тийм хол гарч үзээгүй байжээ. Гэтэл хөлийн ДОР зэрлэг лишийч гал улаан дэлбэ үргэлжлээд, толгой дээр енгө бүрийн жигүүртэн допгодоод намайг улам бүр уриалан дуудаж байв. Нэгэн том гэгчийн Царс харагдав, Тэр царсыг үзвэл Хөх төгөлийн эзэн гарч ирээд намайг «Морилон орог тун» гэж урьж байгаа юм шиг санагдана. Ойч захад оров, Хөх тө- “элд модны навч найлзуур ч »ю хөдлөн, хуурай мөчир хугарах ч чимээ эс гарахад дүлий юм. шиг нойрсох их дуган сүмийн өндөр. жавх- лант багануудын хооронду явж байгаа адил сүртэй ай- маар санагдана. | Ширэнгэй дотор ойч бялзуухай хааяа часхийх чимээ гарах боловч дорхноо намдкад, бас л анар чимээгүй болно... Гэвч ойн амьдрал ид ӨР нөж байв, Надаас өндөр, тийм том шоргоолжийн бут тааралдана. Гацуурын өргөс мэт. хатанги хүрэн шилмүүс гүвэдзэн хөдлөөд түүний доогуур олон шоргоолж ШУр галан шургалач ирвэгцэх нь мэдэгдэж, ямар нэг самрын ногоон. иш ийш тийш залхуу- гүй зөөх нь үзэгдэнэ, Модны оройд соосгор хэрэм хөх тэн гэрийг зуран зуран дүүлнэ. Тэр бүхнийг сонирхсоор цаг нилээн өлгөрсөн 8тал » минай сагсны ёроолд ялзарч хөхөрсөн хоёрхон ширхэг Улаан мөөг өнхрөнө, Тэрхэн үес би эмэг эх минь сэтгэл зовж байгаа бол уу гэж б0- дов, Гэтэл мөөг тааралдсан- гүй, Аксеновын хүүхдүүд хаанаас түүсэн юм бол? Ма гад байдаг газры нь Мэддэг биз. Би газарт бараг наалдан сууж гацуурын паухан НШ, өвс ногоо яран яран Харавч ганц ч мөөг олж эс үзэв, Ичих мэт болж . явсаар урьд мэдэх нэгэн халзан дээр хэрхэн гарч ирснээ 9и өөрөө боловч мэдсэнгүй, Гэ- тэд сонин учрал болов. ЕР- дөө аравхан алхам зайтай нэгэч туулай надаас айж бүл тийн хяржээ, Бид хоёр биё биеийг яг шїртэв, Тэгэж учирсандаа бид хоёрын нь илүү гайхсаныг би үл мэднэ, Гэвч туулай. рүүлж, чихээ дэлдийлгэн гэ нэт эргэн зугтав. Би хой комбиаатад хэвлэв “раад түүний дотор ноос Нь элдэх гэтэл нэг ТОМ цагаан мөөгөнд золтой торж унасангүй. Бөөн мөөгөн дээр орчих- жээ, Эмэг эхийн бяцхан тон горогийг гаргаж, нэг мөөг чий ишийг аяархан огтлох зуур ондоо тайш . харахад бас л мөөг харагдаж байв. Би сагс дүүрэн мөөг түү гээд дотроо баярлаж байгаа гэдэг учиргүй, Баярлахдаа нэг царсны ёроолд сууж жаа Хач амрах зуур түүсэн мөө гөө харвал энэ нь барагтай хан юм гэж ялгах мөөг Ганц Ч алга, Тэгэвч дахиад бас нэг том гэгчийн мөөг Олох юмсан, тэгвэд болох нь тэр гэж бодогдоно, Тэгээд суу- сан газраас босч хэд алхаж ч амжаагүй явтал нэг маш том далбан мөөгтэй тааралд лаа. Нэг том царсны ёроолд ургасан байхгүй юу? Би түү нийг өглөө яагаад олж Хар- сачгүй вэ? Нэг өдрийн хугар хайд хүн бүдрэм том ургач лаа гэж үү? Тийм том мөөг бариад тосгоны дундуур ява хад ч нүүр бардам даа! Эмэг эх намайг тийм Ч их хүлээ сэн янзгүй тосч, --Аль хир түүв? гээд-Цээ! гэж дуу алдан мөнөөхөн том цагаан мөөгийг минь бишрэх мат шүүрэн авлаа, Ба алжаагаад моөг ч. са нах чадалгүй, оройн хоол Ч идэх чадалгүй болж орочдоо орж хэвтмэгц ямар Нэг жар галант хоосон ахуйд умбан оржээ, -. - Хус ч хөх, гацуур ч КӨХ, улиангар ч хөх өнгөтэй Ха- рагдана, Бас хөгжим хаягн- чаж байна, Хөх төгөд марга дын хөх ягаан Өнгөөр туяа- цагаан мөөг улаач зүсэн зүйлийн « үзэгдэнэ...Тэр өдрөөс хойш би ийм жаргалтай зүүд олон таа зүүдэлжээ. Гэтэл өнөөдөр бас л есөн сарын нэгэн болов, Би бас Л Гарикийн хамт хамгийн эх- ний ширээнээ суув. Гэтэл Гарик энэ удаа аян замын бэлэг гэж: ямар Нэг сочян юм ширээний доогуур нууж өгсөнгүй, Харин ширээн. дээр бөхийж, -«Чиний хус мод Ямар болжив дээ? гэж асуулаа. -4Би одоо МЯНГа Мянган тийм хустай болсон, Бүхэл Хөх төгөл найгаж буй гэж би хэлэв. --Яагаад хох гэж? гэж Гарик гайхахдаа нүдээ бүл- тийлгэв --Очоод л үзээрэй л дээ! гэж эмэг эхийн хэлсэнийг хэлж зээв, Энэхэн үе бол бидний Хувьд хамгийн галтай үе байлаа. ! Би бас -Хөх төгөл, мөөг зүүдэл дэг байв, «Мөөг зүүдэлвэл амархан хөгширдөг» гөж эмэг эхийн хэлдэг огт худал! Би хөгширсөнгүй, харин нас бие бялдар гүйцээд улам Ч ухаантай, улам ч цагаан сэт гэлтэй болжээ, Намайг ийм зан төлөвийг олоход МННЗЙ хус мод, Хөх төгөл их тус болсон юм даа! 5 Гунхсач сайхан, цагаанХан сандаа мэхийн ёсольё нгийнхаа багшид мэхийн. ёсолтьё! “Зохиогчилон 0| лсан С. РАА шөнөөмөнрчэлөреээн хэнӨӨөөөөөөөөөөөөӨӨдӨМӨөӨӨӨөөөөөө өөө өөдөө ӨөэӨээлнөч х “ЛЕНИНИЙ” “ҮЙЛ “ХЭРЭГТ ЧИН. 20 “ҮНЭНЧ БАЙЖ, ЛЁНИНЧ ЁСООР: Г: “АЖИЛЛАЖ, АМЬДАРЧ, СУРЧ мЛс2222Т" 2 “ХҮМҮҮЖ ЫН Ёг 1 Н1а3 24: яих өв Хоёос “ОЧСГ22: Лбухвалтсвын кээзжаэнт Монголын Їївинерийн Баягчулдагын Тбв Зөвлөхийн (01011171: зөөнө дөөө өөөөөөөөөөнөөөдЧлөлөө Ө. к и Р её....... уна өөө үнөөөөөөөө, - “ПЕНИНЧ: “УНШЛАГА Эл --(7 3 Энн “хянадаг Зол Лєнинз ёєоөр- эльт таргаан буюу бэгш хуртын ар 2639 (10989) жиллэж, -амьдарч: еурч: хүмүүжихэд: тнр Шарцоаыа: үгээ аг лргжнсүй 5с2 : є2 Ша2222:067 1 95 мадаг Чесрр лөөлөгийн хэлбэрээр, 1У-УП завгыд “ Жевтиич: гумтлава ”ь Левивч шүүл өдөрлөгийн хэлбэрээр, УЙ!-Х. ангид тийн. нэг. “хэлбэрийн : эжнил. Мениич, гүдэтлэг, уулзажтын. зэлборбор:а зөлиө уншлага, нийт хүүхдийн идэвх ба: :мо: Д ваачлагыг өрвүүлэхэд чиглэгдеэн, "Нийт анги бүлэгт? зЛбпинч уяна- үүхдийн сэтгэн бүзээх. их авьяас би- Лау»-ыг «Леринч , Жєоор ямьдартын» , мөг, -зохион байгуулах уран Задварыг «Лепинч Єєөөр суралцья”, «Леппич үзэх шалгуур болно. Ёбоор-ажиллал», «Лепин амьдарч бай Ленинч мүүлэг. үргэлжлэх зургаан, САМ?» ЦВснг хмлдаржн сун «Ле “арын турш «Леннинч узиэлага» яваг. хн шМРДНЭА олно» үзсэИ сэдвүүдээр ава. Пионпер сурагчид «Ленинч “унш, 28 УУЛНА. Ё га»-ын хэлбэрийн а уудаар, өөрс үү. «Ленинч уишлаг,-ыг явуулахад Эдийн бие Дэасан үйл ажиллагааг Ддиайфильм шанда, соронзон: бичлэгийн Б идэвхжүүлэн сайн үйл явдлыг єэтгэн хальёг нинО,. эгшигт. хайрцаг, чанга з 5 бодох, бүтээн байгуул лдаж авьяас яригч,зэрэг: суртал нэвтрүүлгийн янз Б билгээ нээгдүүлэн Лениний аугаа үнх бүрийн төрлийг еєргөнөер ашиглах хэ Б үзэл санаа, үйл хэрэгт чин үнэнч бө рэгтэй. Концерт, жүжиг төглөх, багт ВБолехоо илтгэнэ. 22 5 наадам зохиох үзэсгэлэн байгуулах. “тоРАҮДАРЛАГ Ё уншлаг»-ыг 18119817 музеэг үзэх, уран ушшлага. уран зур УЛ, УЮШ-Х анги-тэж З хэсэгт. аягилан Вон “Элан зарлах, ханын сонин, 5 3 Ё этгүүл гаргах, зохион бичлэг сард нэг удаа ӨрАВЛНЧЫГ хийх, асуу ЭМ, ЭүилНэЖ хуудас та «Ленинч уншлаг»-ыг бага ангид раах буюу асуултанд хариулт өгөх ярилцлагааны аргаар, дунд ангид зөв. зэрэг төрөл бүрийн хэлбэрий!: өргөн лөлгөөний аргаар, ахлах ангид оно- хэмжээгээр ашигдах нь зүйтэй. 1 тээн йнээцээитэнтэ рээ тээнээтэтээиййиээиэйннээтэнинээнийн ЭНХТУЯА ЭВЛЭЛД ЭЛСЭНЭ (СУРВАЛЖВАРА) “отөр өдөр”та марьп дундаас хичээл сурлага бу Энэзуяа өхинтой би хо-ЛИЙ 7 талаараа шалгарсап хэн хүсэлтэй тэргүү тын” нэуэн гэрол зургийн шэ сурагчийг МХЭЭ--д олсүүлиэ гэхэд л зол газар уулзса8 юм. То ОМ Л Ои гээд гараа. өргөчихөөгүй шүү. Би ч рээр зургийн тасалбар дээ эвлэлийн дүрэм “ирограмм дайчин замналын ту рээ: Яодиндын - Эрхтуяа зай. сайн л уншиж судВрэн байгаа. даа гэж ан нийс їйн 298) За дугаар : шийн панз нь хэлэв. ДУНД “сургуулийн, -Э-ийй : Тэрэлгүй Яахав би ч гэсэн ЦЄО67 Солна ин -сВь эмрийн | єурагч БэШ майз нь энэ жэил. 7--ий б» Ы3 : ОВНЭЙ авар лалссд зуран змйл, бүлгийн” ийн . «0» ангийн пиоие- ЗарЖларын ї. удирдагчаар” сөвгөгдсөн. 2 1--4Анаг та 2,8х3: гийн сл Хөхээд эвлэлд элкэхийн өмнө МХЗЭ-ийн УсЛТ: хэмтээтэй зураг татаас дайчин зампал бат илэржийлэх”. тээн бяцхан б-15 ! өгөөрой. БИЙ 4 Оном хийж! "бүлгийнхэндээ тэнйулэх зорилго- Э той” байна. тэв. Би? ЭвлӨрД: элсэнэ. Эвл: ЗэйНЫн шинэ батла с 7 хан дээр йааж.гэеэн юм гэбд цэнхэр хөшөгний. Тэр хоёр” батлаж солиллын залсар Яривцааа. урд суув. " Эихтуяа баяртайгаар: : с33 суАХЧ Эвхтуяа зургаа татуулчихаад гэрэлд, зургийн ”--Манай бвег аанд эвдэлийнх эь батлах бай өрөөнөөс. ицээмсоглэсэвр: жарч ирэжэд. нь. түү. Лаг ОМ: Өвөг, аавыг эрлэлийн байгууллагад зүт--- ший. . галстугийг | бариад: хүлэзэлгэний өрөөид ГЭЛ бүтээлтэй ажилласан тэж намд элсэхэд нь зогсож байсан. Маралмаа охиноо : эвлэлийн батлахы пь дурсгай . болгон хадга- --За яав найзаа зургаа сайхан татуулав уу? "УУЛЖ Л дээ./Тэр, батлах нь гайнжхан -Өдолтөй, аа Ё 2 ! гэж, инээмсэглэв | гэтэл завших бол 3 одонтой, харин,одоо бол : : у7: мхзэ дөрвөн одонгоор шагнуулсан тэгэхлээр “Энхтуяа | : : бид, чинь дөрвөн одонтой МХЗЭ-ийн батлах --Сайхат бололгүй. яахав, Хэрвээ сайхан бо өвөртлөнө.шүү дээ гэн, ЛООРүй бол дахиад татуулаа, Төр сайхапл бэтла- Ийнхүү хоёр охян хөгжилдөн ярьсаар сур--- хан дээр чинь сайхан Зураг л наах хэрзүтэй гуульдаа ирлээ, Ёсийн «б» ангийнхан хэдийнээ шүү дээ гээд талетугаа: авч хүзүүндээ. НӨН- цурларчээ: Тэд өнөөдөр «МХЗЭ- энх хөдөлмө- дигнан зүүлээ. Удалгүй МХЗЭ-д олсох ҮЭЭД рийн талбарт» тэсэн сэдвээр” “бүлгийн ажил хаярЬХӨчрХЭн яваа энэ хоёр охины ярилцахыг хийх ажээ. х сонс : . МХЗЭ--ийн энхийн хөдөлмөрт байгуулсан. т-0 Тэр цэрэн намар | Өнтабрийй баяраар баяд гавтяаны тухай хүүхэд бүхэн , ярина. Тэдний ангиараа пиоперт олсэх:гээд улаан бүч зүүх, дундаас Энхтуяа охип затар ба Эвлэл». гэдэг баярт “мөчийг тэсч ядай хүлээж байж билээ. сэдвээр ярина. Тэр цагаас хойш өнөөдөр 8 жил өнгөрч одоо 1232 МХЗЭ--ийн тишүүн болох гээд зургаа татуулж ЭЛ Лшн уугрылгэйй дВлх- ХӨШ хээд агдаж “527 г “үх ын Л Унш ЭВлл Сс Вилны би Хаа байгуулсан "Дайчин тавьяанаас хуваалцаж, чиг солих тэр өдөр бид эвлэлд элсэнэ. Тэгээр байруулах их үйлсэд нь авьяас билэг хүч чад цоо шинэхэн МХЗЭ--ийн дөрвөн одонт .батла- лаа зориулах болно. Тэр дөрвөн одойт МХЗЭ хыг өвөртлөнө шүү дээ гэж Энхтуяарг хэлэхэд, ийн гишүүний цоо шинэхэн гал улаан. батлах, гардап авна. 1 Ы --ЭЖиймээ найз нь эртээд Зундуй багшийг : 5267 авлөдийн батла» солилтын зузай , “ярын. өгсөн 0 жа2 : Ч Өрдөнйыг| О250: лэ? Кк ГА: - цн БА 1 . .. слүшрыг сзоЁлс ХН ї 8. шишийн ийн ЛЕНИНИЙ ХАМТ СУРАЛЦДА ЗҮТГЭГЧ, ТӨРӨЛ САДАН, ХАНЬ НӨХДИЙН НЬ ДУРДАТГАЛААС ЭОРВКЧ, ЗОХИОН-- БИЧЛЭГ ДЭЭР АЖИЛЛАДАГ НЬ Владимир Ильич багадаа гэртээ 30- хион бичнх даалгавар аваад гимназид хамт сурдаг ихэнх нөхдийнхөө адил цагийг нь тулгаад ганцхан шөнө сууж хийдэг хүүхэд огт бус байсан юм. Сэд- вийг нь мэдэж хугацааг нь дуусмагц, үүнд голдуу хоёр долоо хоногийн ХУГа- цаатай даалгавар өгдөг байсан юм. Тэр өдрөөс нь эхлэн оролддог байж билээ. Нэг хуудас цаас авч дөрөв нугалаад түүн дээр төлөвлөгөө гаргаж, | оршил ба төгсгөлийн үгийг тэмдэглэнэ. Тэ- гээд бас нэг хуудас цаас авч уртааш нь голоор нь нугалаад нэг талд Нь мөнөө- хөн төлөвлөгөө ёсоор орох тоо баримт өгүүлбэрийг тэмдэглэж, нөгөө талд бу- юу арай өргөн талыг цэвэр хэвээр үл- дээж байгаад дараа дараагийн өдрүүдэд ишииигииншининшинининининиининнииинни ин ини Манай Володя номыг тун төвөггүй сурдаг байсан юм, Анх сургуульд орс ноос хойш анги дэвших болгондоо шагнуулдаг байж билээ. Үүнд: гол цуу ямар нэг номоор шагнуулдаг бай сан бөгөөд тэрхүү номын хавтсан дээр, «Хичээлдээ сайн, томоотойн учир шагнав» гэж бичээстэй байдаг сан. Бас сайшаалын хуудас дагалда НОМТОЙ АЖИЛЛАДАГ НЬ Владимир Ильич зохион бичлэг хийх- дээ зөвхөн сурах бичиг, багшийн заасан шиниийшигишишиннииининнишиннииниииииинншНГ түүн дээр нэмэлт, тайлбар зүүлт, зас- вар зэргийг цэвэрхэн тэмдэглэж, бас тийм номын тэддүгээр хуудаснаас авай гэж ишлэлийн эхийг зааж бичдэгсэн, Хэд хоноод үзэхэд нөгөө | нугалсан цаасны баруун гар талын зайд өдий төдий тэмдэглэл, засвар, ишлэл дүүрэн бичсэн байдаг билээ. Тэгээд зохион бич лэгээ хураалгах хугацаа болохоос өмнө бас нэг цэвэр цаас авч янз бүрийн ном зохиолоос бэлэн тэмдэглэн авсан мате- рналаа харж сая зохион бичлэг хийнэ, Ингэж сайтар бэлтгэн аваад ганцхан сууж дэвтэр дээр хуулан бичихдээ төгс боловсорсон зохнон бичлэг хийдэг бай- сан юм даа. Д.УЛЬЯНОВ на. Володя опц авьяастайн дээр али: ваа ажил хөдөлмөрт үнэнхүү хичээл тавьдаг учир ямагт сайн сурагч гэг дэж байсан юм. Манай эцэг Володын ах эгч нарыг бүр багаас нь биеэрээ хянаж зааж сургадаг байсан шигээ Володяг бас тийнхүү сургасан юм. Манай эцэг эх үргэлж ажил хөдөл мөр оролдон байдаг баялангуяа Хам- гийн том ах Саша мөн тийм сайн хү мүүжилтэй байсан нь бяцхан Володяд маш-их үлгэр дууриал болсон юм Володя хэзээ ч үймүүлж дүрсгүй тэж байсан нь үгүй бөгөөд аливаа ажилд үнэн сэтгэлээс ханддаг сайхан зуршилтай болсон учир хичээл дээр маш анхааралтай суудаг байсан би лээ. ЗУ7:2118:1729 ! Володя бол хичээл зааж байхад ямагт маш анхааралтай сонсдог бай сан юм гэж багш нь ярьдагсан. Угийн онц ойтой хүүхэд учир шинэ хичээл заахад сайтар тогтоож аваад гэртээ бол бага сага давтаад л гүйцэх нь тэ 5: 4, И,УЛЬЯНОВА иинлиинйниипининиииншинн руулан бичдэг байв. Ахлах ангид үгсийн сангийн хичээд заадаг гимназийн захи- завиэшэээгишэшжэтээт МАТЕМАТИКИЙН ХИЧЭЭЛД их ДУРТАЙ ХҮҮХЭД БАЙСАН ЮМ Владимир Ильнч багадан математ- тикийн хичээлд нх дуртай, тэр үеийн төгсөх ангид үздэг бодлогын хураам- жийн номноос ямарч бодлогыг түвэггүй боддог байсан юм. Владимир Ильнчийн ачаар математик сонирхогчдын Дугуй- лан байгуулагдаж, амжиттай хичээллэ- дэг байв. Харин математикийн багш Федотченко баахан тоомсоргүй хүн бай- Оєян учир бидний тэр дугуйланг тэр “бүрий сонирхдоггүй байжээ. Тэр багш дан онол заахаас биш . бодлого их 00- ду байсан юм. Бид гагцхүү Владимнр Ильнчийн удирдлагаар өдий төдий олон хүнд бодлого боддог байв. Үүний дүнд 1887 онд гимпази төгсгөг- чид, шалгалтанд Казаны хошууны там- гын газраас бичиж ирүүлсэн бодлогыг цөм сайн бодож төгссөн билээ. М.Ф.Кузнецов “ВОЛОДЯ ульянОВ ХЭРХЭН. БАЙСАН БЭ? ЦАГИЙН ХУВИАР Володя өглөө тогтмол Цагт босдог,» Гимпаэнд байхдаа өглөө яг найм хагас» хнчээлдээ очсон байх учиртай бай---- лаа, Володяг хэн ч сэрээхгүй, тэр өө рөө яг дФлоон цагт сэрнэ, Сэрээд-орөн- доо дэмий хэвтэхгүй шууд үсрэн -босч- шүдээ сойздон, гар нүүрнйг сайтар, угааж чээжин биеэ сайтар арчина. Бэ- лодя ор дэрээ өөрөө хураадаг. байв, Ма- най гэрэйн дотор хүүхдүүд өөрсдийнхөө юмыг өөрснөө хийдэг зуршилтай байсат- юм, Эмэгтэй хүүхэд бол өөрсиийхөө бу юу ах дүү нарыч хувцасыг бүрэн бүтэн байна уу гэж үргэлж хянаж шалгаж яв- даг байж билээ. Тэгээд Володя өчигдөр оройн давтсан хичээлийг өглөө бас ДАХИН Давтдаг бай- сац юм, А.И, УЛЬЯНОВА ӨҮҮҮҮҮҮҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮТҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЭЭЭҮЭЭ ЭЭ Үнээ гээ тээ үй В .И, ЛЕНИН ГИМНАЗАД " 77 /09) “ТОИМПИМ | ! гуХ ї) НӨХӨДДӨӨ ЯМАГТ ТУСАЛДАГ БАЙВ Володя ангийнхаа нөхдөд ямагт сей наар хандаж, нөхдийнхөө-ойлгоогүй зүй лийг тайлбарлан орчуулга юм уу 80-- хион бичлэгийг нь засч өгч, заримдаа зохион бичиж өх нь бий, Гэхдээ, би ин гэж нөхөддөө туслахдаа тэднийг сайн дүн аваасай гэж бодно, Харин | дандаа хүнээр ялангуяа надаар туслуулан тийм дүн авч байхыг би хүсэхгүй юм гэж, надад нэг удаа ярьж билээ. АН.УЛЬЯНОВА НЮМ УНШИХ ИХ ДАДЛАГА Володя номыг ер бусын сайнаар уч- рыг олж уншдаг байв, Энэ бол тэдний гэр бүлд тогтсон нэг Дадал юм. Эцэг эх нь сайн ном | сонгон авч өөрснөө удирдан хүүхдээрээ уншуулдаг байв, Владимир Ильичийн ном унших шунал нь хэзээ Ч буураагүй юм, Ульяновын хүүхдүүд хар багаас ном уншиж янз бүрийн их мэдлэг олж авсан бөгөөд бүх талын боловсролтой ХИЧЭЭНГҮЙ, НЯМБАЙ ЗАН Түүний суудаг тасалгаа ямагт цэвэр» хэн, номыг дандаа сониноор хавтаслан, дэвтрээ үргэлж цэвэр нямбай авч явна. Володя хэрэв дэвтэртээ бэх дусаавал маш их тэвд7ж, тэр хуудсыг авч ондоо “?”- хуудас үдээд хоёр гурван хуудас эхнээс нь дахин хуулан бичдэг байлаа, Хичээл хийж байх үедээ ондоо юу Ч эс анхаар- на. Хичээлээ хийж дуусаад хэрэгтэй ном дэвтрээ цүнхэндээ ширээндээ юм уу тавнур дээр тавих эс гүүл хувийн номын сандаа хадгална, Түүний номын сангийн жагсаалт дэвтэр дээр цэвэрхэн бичигдсэн байдаг билээ. : В.Бонч-Бруевич МАААЛЛИЛЛЛААЛЛААЛАААЛЛЛАЛУЛИРЛЖЛАЛЛЛЛАЛЛИАЙАЙ ТИЙМ ЯВДАЛ БАЙГААГҮЙ, БАЙХ Ч ҮГҮЙ Володя Симбирскийн гимназид ороод франц, герман хэл үзсэн бөгөөд угийн гоц ухаантай хүүхэд тул онцын бэрх- хоёроор хязгаарлахгүй номын сангаас РЗл иь Володягийн ХИЙСЭН билээ, ОН ДЛлт ЗОХИОЛ бичлэг юь нх ууга ТЭГӨЛДӨР б8.. дүн тислаг байан аш, АН Ульдаана лал ааинннс Оихалчийн 77 тэрийн ШЕШСЛХЭГ. БудХчурха, зөгөлж ги үн т 81 ом 558. У3алөн агш) ван. сартийлал тавгын он тэЛЭоЛЭн Гимпазид орох Тэж хоёр үзсэн Филгайан аан ярээд өвөл бэлдсэн бөгөөд эхлээд нэг эрэгтэй багшаар, дараа нь хотын сургуулийн нэг этэгтэй багшаар гэртээ хн чээл заалгаж , дХичээл номдоо Дуртай тул амархан сурна. Воло дын оюун ухаал онц сэргэ лэн, бас манай эцэг ак эгч нарыг сургасны нэг адил түүнийг тогтвортой, даалга сан зүйлийг яг цагт нь сай тар биелүүлдэг болгон сурга сан байлаа. Володын онц сур даг нь хичээл дээр шаш ан кааралтай суудгийн нь ач асуултанд юу гэж харнулснаа эцэгтээ заавал ярииа. Тийнхүү ярих болгондоо дандаа сайн ха рнулж, сайг дүн авсанаа илтгэдэг билээ Заримдаа өөрийн өрөөнд өрох гэж эц гийн өрөөний үүдээр гарах- даа явуут, «Өнөөдөр грек хэлэнд тав, герман хэлэнд тав» авсан шүү!» гэж цог той хэлж өнгөрдөг байж би лээ. Тийм үед Володя гимна зийн хөх шинель Өмсөж, са равчин малгайч дороос хон шар үс буржийлган цу хуйлгасан харагдах бөгөөд тэгж хэлээд үүдээр өнгөрө хөд нь манай эцэг хойноос нь харж инзэмсэглэн байд гийг би эцгийн өрөөнд сууж байгаад олонтаа хар сан -гэй одоо тээ нл хэн аг юм. Тийнхүү илт гэхэд нь хичээлийн нэр өөрч төгдөхеөс биш үнэлэлт нь өөрчлөгддөггүй билээ. Жи шээ нь зарнмдаа, «Латин хэ ЛЭНД Тав, тоггьёоны ухаанд тав» гэж ӨНгөрөх жишээтэй. Манай Володя юмыг даанч хялбархан сурах тул хөдөлмөрт хөнгөн хүүхэд болох вий гэж би зовох юм гэж манай эцэг манай эхэд ярьж байхыг би сонссон юм. Тийнхүү сэтгэл зовох нь та лаар хэрэг байжээ. Болодл туйлын няхуур хө, мөрч хүн болсон бна билээ. А. Н. УЛЬЯНОВА. шээлгүй сурдаг байв, Гимназийн тухай ярьж байгаад надад ингэж ярьж билээ, Шинэ хэл үзэх нэг хичээл дээр үндсэн анги зэрэгцээ ацгн хоёуланг нэг ангид оруулжээ, Зэрэгцээ ангийн тэргүүн су- рагч (тэр нь Пьеро бололтой) герман хэлний орчуулгыг хуулуулаач гэж ВО- лодягаас гуйсан гэнэ. --Тэгээд чи х Маск уулуулсан уу? гэж --Хуулуулсан! Гэвч тэр ямар тэрч ТҮҮН харагч бах билээ .дээ! --Хичээлдээ бэлт Удаа чамд байхгүй гэм. 10 Винг1-27 -4Тийм явдал байгаагүй, байх Ч ҮГҮЙ болио гэж, Володя эрс хэлж билээ, Володя хэдий бага байсан боловч 8М ажил хоёр нь огт зөрж байгаагүй бөгөөд лээ ямагт онц сурч анги дэвших болгой ДОО шагнал авдаг байсан юм. " “Н.Веретениикой гимназийн нэгдүгээр ангиас тогсох хүрт - ХОЁРДУГААР ХИЧЭЭЛ К 100--летию со дния рождения В. И: Ленина Мы пойдем другим путём, (Бид өөр замаар явна) В 1887 году Владимир Ульянов учился-8 последнем классе гимназий, Ёго брат Александр учился на пятом курее Нетербургского университета, “ПервоРо марта 1887 года Алек- сачдр: был арестован, Его обвин ли в подготовВке покушения на царя. ВО- лодя, услыхав 06 аресте брата, долго молчаж затөм нахмуонн. брови, ска- хая: Это- дело. очень серьезное. Може пяохо: кончиться для Санни... Мария. Александровна: ц а в Петербург. В. доме оставался Болон Он Ся о младших сестрах и брате. готовился в экзаменам, 8-0 мая 1887 года Алексан казинли. Мать вернулась домой. Во- лодя сказал матери: «Нет, мы той дем зё таким путём. Не таким путём иадо идти...» Ужө тогда Владимир Ильич стал понимать. что только революция мо- шет свергнуть царское поавительство, Даалгавар. Доогуур нь зурсан үг- сийг толь бичгээс олж . орчуулаад, өөрсдөө уншиж, бичгээр орчуулаад багшдаа үзүүлээрэй. Ярнаны дасгал Дараах асуултнуудад хариулт би- чиж яриа болго| --В каком классе гимназий учился ладимиэ Ульяновв 1887 году! -- На каком курсе учиверси: учился.его брат? 2, и Оолнож Когда сандр?: --БВ чем ёго обвизилн? -- Кто поехал в Петербург? -- Кто оставался дома с дөтьмн? -- Что-делал Володя дома? Хэлний зүйн тайлбар, Бидний тэнд-энд ажилладаг .«ду- гаар анги, курсэд сурдаг гэхийг орос хэлэнд өмнөө-в, на гэсэн угтвар үгтэй 6 дахь тийн ялгал (пре, НЫй па- дөж)--ааэ нлэрхийлдэг, Жишээ зь: Я учусь в седьмом калссо. Мой младший брат учится в пятом цлассе. Старшая сестра учится в Пө- дагогическом нинституте, на третьем курсе. Ёго отец раборает в обьедине- нин. Раньше он работал на почте гэх мэт. Ямар үгийн өмнө В. алины зь урд На угтвар үг хэрэглэгддэгийг был арестован Алек- тогтоож ав. Өгөгдсөн үгсийг оруулан өгүүлбээ Работаю в аптеке на заводө- Работаешь вбольнице на фабрике Работает в магазине на почте Работаем в музее: на станции Работаете в библиотеке на вокзале. Работают в учреждении на стройме в обьединений на ферме в ГоСХОЗё: Учиться Учусь в8 школе на первом курсе Учишгься 8.восьмом классе на кур сах руссково : языка Учнгед | ваянститутө на курсах шофёров 2 Шагэйнн в. университете Будем в худоне нагсобраний чнтвсь икумө Ж Учатся үггьньн, Будетө » городо на комцерте Жить Будут в нлубе на лекций Живу в городө на Ээ) Был в цирке на уроке « » Была в театэө на занятияк Живёшь в Улан-Баторө за Алтав 5 ? Живёт в худонё 54 Х--ан- Выла в кино на вокзалӨ ҮУНивём в Сибири на Кавказе Ё Жи в Криму ЄВЦЭӨХ цэг ыг магазинө : ча почто М Ё иний тукай шинэ зүйр, Шизухг нВмНы ца зацада ЧЭЦЭН үс тогтоож ав. на востокё 1) Ленинский завет-на тысячу лет, Быть ) От Ленинской чауки крепн Буду в лесу НА СТАДНОНё разум и руки. орд Будешь в саду на родине Будетө в парке за спектакло Ш. Сүхээ линипиниииниинишиннинииининиинийининиишинииинининииниишииинииншинин ининишинийциншинийтин иннинэ РМРРРРРЭРРЧРӨЧ ! ШйМАШ! Ш Тэ УҮЛ 58) 7 ОД с Ё 2) "8 зай! 2 їнэт цтинтийн пин 1 "ааль анаь аль аль ААА аа, АЛ жлжа АХ. | Атпарат бийрээ агсаж үү рээд, нийслэлийн нэгэн шинэ хорооллын зүг бидэн хоёр анхныхаа аялалд гарлаа. Манай эх орны өнцөг бу Лан-бүрд шинэ хот, суурин сүндэрлэн босч байна. Улаан баатар хот өдрөөс өдөрт улам өнгөжин залуужиж бай на. Ах дүү Зөвлөлтийн ба рилгачдын ариун гараар бү тийн тээгдсэн арван хоёрдугаар хорооллын 81 дүгээр бай шингаар орлоо. Энэ бай шинд олон арван пионер бга тарчууд, МХЗЭ-ийн гишүүн сурагчид амьдарч байна. Эх ний хаалгаар орох гэтэл цонх нь хагархай дараа чийнх нь бас, цааш нь ахиу лан харвал энэ байшингийн гаднах найман хаалганы до лоогийнх нь шилийг яйртал хагалсан байлаа, Бид хоёр гайхахын ихээр гайхаж энэ байшинг тойрч үзвэл газар лоорхи- давхарын дєч гаруй шоо дөрвөлжин жижиг цонх гя шилийг хагалж нүхээр нь, элс шороо хийжээ. Хаал тгар ороход нэгээс таван дав " УРО хүртлэх шатны хоёр та лын тосон будагтай ханан лээр балын харандаа, өн "11111111 1111 11111111 00 00010:0:0:5021П015101 010 ! ! 1 ! ! ! | 1 9 шавраар хурц үзүүртэй юмаар зарим тазар сийчсэн байна. Шогч бийр дүү маань ха рандаа цаасаа яаран гаргаж тэдгээр зургуудыг буулгаж авлаа. Цэцэрлэгийн той бяцхан охин шат уруу даж ирэхэд -- Хэн ингэж зурсан юм бол мизий дүү? мэдэх үү гэж асуув тэр охин нилээд бодож байснаа: -- Аа өчигдөр дээд давхрын ах зурсан гэв. -- Сургуульд явдаг уу? -- Тиймээ 8 дугаар ангид сурдаг юм гэв. Хүүхдүүд ээ! Ингэж болох уу? Болохгүй! 81 дүгээр бай шингийн хүүхдүүд ээ! Байр ныхаа хүүхдийн секцийг ажиллуулж, хүүхдийн" ботникийг зохион байгуулж байрны туургыг хир буртаг, эрээчсэн зүйлээс цэвэрлэж авцгаа Зөгт л гаргасан хүүх шог гагц шт ХУРЦ ХАРАА, БИЙРИЙН АНХНЫ АЯЛАЛ Энэ хоёр баатар бол нодинн жил манай явагдсан «Сайныг дагая, саарыг жигшье» гэдэг сонины бата хурлын мөрөөр явж байна, Хурц хараа хүүгийн зургийн аппарат нь алсыг татдаг дурантай учраас хэдэн уулын цаанаас ч төтдөг,шогч бийр дүү нь хэдхэн хоромын дотор шоглон зурдаг болохоор ак дүү хоёр дутагдал бүхнийг уудлан илрүүлэх болно, Хүүхүүд ээ! Сайныг дагая, саарыг жигшье( (амийн. ан--8й, аь---8. ан 8, ав 86, 8ь-- ий ь--8а Өвс, дийг байрныхаа хүүхдийн секцээр хэлэлцэж дутагдлыг харандаа, барималын элдвийг эрээчиж, нь засацгаа! газрын хойт болол барилгын тийм энэ зургийг нэг суб: Хүүхдүүдээ! Манай сонины «Хурц хараа, Шогч бийр» нхар хоёр хүү зургийн аппарад бийрээ үүрээд аянд гар лаа. Энэ хоёр хот хөдөө хол ойргүй хэрэн аялаж, аялах замдаа тохиолдсон, улс нийгмийн омч хөрөнгийг хайрла даггүй, дэвтэр номоо хямгаддаггүй, ахмад хүмүүс, дүү нараа хүндэлдэггүй, олон нийтийн газар биеэ зөв авч яв даггүй, хотын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчдөг дүрсгүй за рим хүүхдийн.зургийг авч, шоглон зурж, нэртэй устай нь сонинд нийтлэх болно. сониноор Бид хоёрыг буцаж ява хад Улаанбаатар буурчийн талын орон сууцны дөрвөн давхар, шил толь нь гялалзсан шинэхэн дэргэд хэсэг хүү Нь ньд нь нь нь ны эээгггжээс-ы жггт эж гжэж сээжгсжэгг хэвээ гт гэ тггилул-н лгитггж Үг үгн хэд тоглож байлаа. Тэд ха нан дээр зурсан хэн нэгэн хүний дүрсийг чулуугаар шидэж байв. Чулуу тусах бүрдээ ханын шохойг өм өм авч байлаа. Ойртон очиж ярилцвал тэд цөм дув дуу гүй зогсож буруугаа хүлээж гэмших ажээ. Ханан дээрх хүнийг хэн зурсан бэ? гэхэд хамгийн ард зогссон нэгэн жаалын зүг хүүхэд бүхэн зэрэг ша хам эргэж харав. Тэр хүү нэрээ хэлж буруугаа хүлээв. Тэр ч байтугай нийслэлийн нэгэн дунд сургуулийн 2 ду гаар ангид сурдаг гэж нэмж хэллээ. Дахин хэзээ ч бай шин барилга дээр зрээчих гүй энэ бол манай гэр гээд бүх хүүхэд буруугаа хүлээ- гээд. тарж одов. Хурц ирмэг тэй чулуугаар өм өм цохиул сан ханан дээр, хар нүүр сээр зурсан нөгөө хүний дүрс л үлдэв. Тэр дүрс бай саар л байх болно, Танай байрны хажуугаар гарсан хэн нэгэн дүрсгүй жаалууд бас л та нар шиг чулуугаар шиднэ. Чулуу тусах бүхэнд чиний гэр танай байшингаас атга атга шороо ойчих бол “ШОГЧ но. Тэгвэл шил толь нь гя лалзсан тэр сайхан байшин чинь яах вэ? Зургий нь ав лаа. Тэгэхдээ тэдгээр хүүх дүүд дутагдлаа хүлээсэн уч раас энэ удаа хүүхдүүдийнх нь зургийг авч нэрий нь дурд сангүй. Ийм дүрсгүй зарим хүүхдийн тухай хурц хараа, шогч бийр бидэн хоёр бядан явж, эрэн сурвалжилж ол сон материалаа сониндоО нийтлэх болно, ХУРЦ ХАРАА, ШОГЧ БИЙР ХОЁР 24:20:1:12 2 Па илт ИРЛЭЭ йн .4 9Р.22 АУУОВА. ь Жо ХҮГ ХЧАРАН 2-00-4Ы-. 2222 Э2 5 Д0оэа өхссиилилсииит дСлАЖ 4123... ПҮҮҮҮТҮҮ111111111111171111111111111111111111111111111111111111171111111111717) Биш ши шиш шиш шишишишиншиншиншшШши ФРГҮУЛЛЭГ) ” Їїйөнер Сувдаагийнх мөдтөй өндөр уулын ард зусаж байв. Сургуульдаа удахгүй очно кэж яарсан хүүхдүүд уулзаад «Чи зуны даалгавраа хийсэн Үү?» “гэлцэнө. Сувдаа охин зуны дөвлтавраа аль хэдийнээ хийчихЄэн боловч мэг-л сэт тэл дундуур байлаа. Өнгөрсөн хавар том ах вь хөдөө Яваад хашаа барьчи- жэад ирсэн, Эгч нь хөдөлмөр амрал- тын зусла»д яваэд үнээ сааж чаддаг болтээ, Хавар, СувдааРийн зэмгийн хан зөндөө их »эда2е, төмөр утас цуу хуулж энеф нэгдэлдээ илгээсэн бай эмээ. Е Зувы нэгэн өдөр хойг уулын эв- уэрт хүүхдүүдтэй гарч зӨглөхөд: тэг зүүхэд «Таана байнаг. Үнийн зинь ядарсан мэтд өгөхөд их” сайн гэж ярьж байсмыг евиэв. Чухам ямар ур хамал байсныг тэр үед иь таньсангүй. Тэр хүүхдээс асууя гэтэл изэнээ. Сувдаа иэг өдөр жүүдий аваад-гэ- :ээ гарав. Шаравтар өнгөтэй, дээ- мий товч шиг хэлбэртэй буурцак өлж үзээд «Таана байна» гэж бодоод үнэрлэж үзтэл эхүүн үнэр хамар бор- тив. Сувдаа энэ өвсийг амархан түүж Үүдэн хоймрын газраас: хүүдийгээ дүүргэчихээд харив. Ээж нь Сувдаа- тийн түүсэн өвсийг үзээд, 2ол- Миний -охин нарван түүгээ юу? Энэний "инь сайн хатаагаад Далд хий чихье» гэхэд Сувдаа, й Ч 1 - ФӨэжээ, би сургуульдаа авч 0ч- но. Манай сургууль шеф. нэгдэлдээ явуулна гэв: Ээж иь гайхаж, ї Охин минь, хоолой. өвдөхөөр энэ өвсийг хандалж зайлахад их сайн. Нэгдэл үүгээр яах юм бол доо гэв. Маргааш нь Сувдаа гол уруудаж явлаа. Тэгтэл айлын буурин дээр өн- дөр ургасан жижигхэн жижигхэн буурцагтай ногоон өвс байна. Үнэр- .. швнээолоы 5 ---0 АНДЫН ТУРШЛАГА АЖЛЫН ЖИГҮҮР Биднийг өглөө эрт Луяа сууринг з0- рин явах замд саяжапн тариагий нь хурааж авсан хэсэг сүрлийн нэг за- хаас зуу гаруй нионер сурагчид юм түүж байгаа харагдав. Удээс жойш өргЭэс ирэхэд тарианы сүрэл дотор виДд тэндгүй шуудайтай юм бий бол чихсоп байлаа. Нарны дэлбэгэр мал гай өмсөж энгэртээ жижигхэн уут зүүсэн хүүхдүүд хурдан шалмаг нь вргагүй топголзон юм түүж уутаа дүүрмэги гүйлдэн ирж шуудайд хийж байв. Учрыг сая мэдлээ. Хүүхдүүд тариан түрүү, «толгой» түүж байгаа юм байна. Их ч сонин санагдлаа. Манай Сэлэнгэ нутагт ин 40735. лээод үзсэн чинь өчигдрийн царвая- таас арай өөр үнэртэй юм. «Таапын толгой нам газар ургадаг байх. нь» гэж Сувдаа бодов. Зөндөө. түүлээ, Орой эсээ, - Энэ таана мөн үү? гэж асуув - Биш. Хөгийн өвс-шарилл байг на-гээд таана гэж ямар янзын урга- мал болохыг охолж ӨГӨВ. Маргаан! нь Сувдаа айлсчхаа уу- Гиймаа” Охиныг дагуулаад хойт гээн тариг Ш15) юм. Би зүүдэг Шууд хураалт, апгилан , хураалт, тэрч байтугай гар хадуур, морип ма шины аль тариа хураахад ялангуяа хот боловсорсо! гаписн талбайд тарианы ИХ үээРДДОГ юм. Өдөр өдөрт явж түүгээд 11:82) дэхэд учиргуй П баярладагсан. Түрүү ч багадаа байсан алинаар толгой их будаатай болж Тэнд 120-нод хүүхэд | байв. “Тод шеф хоршоололдов туслахаар ажил лаж байгаа нь энэ байжээ. Бид өнө! дөр-20 шуудай үр Зариа түүх юм. Дөлөө хөопог ажиллана. Үүнийг ма най тионерийн байгууллага зохиож байгаа юм. Ийм ажил сургууль бүр дээр хийгддэг гэж гпиолерийн судир- дагч сэргэлэн өхий хийж байгаа аж лаа товч тодорхой танилцуулав. Хулгана орддоо тарианы толгой зөн Дөө жураасан байдаг юм гэхэд хүүх- дүүд зорэг ээрэг : ”-Тийм тийм. Хулганы ордтой та зар. андашгүй, явж байхад газар цө мөрдөг юм: гэж, зарим нь өпөөдөр хулганы хэдэн өрд олсноо хөсвр баяр болон ярив. Энз талбайн тариаг комбайиаар шууд хурааж авсан юм байна, Гэвч дөрвөн цагийн дотор 16 шуудай үрта риа түүгээд одоо нэг цагийн дотор 4 шуудай түүнэ, Одоо удахгүй бидний түүсэн тариаг ачиж аваачих тэрэг ирнэ гэж ахлагч нь хэлээд хүүхдүүд ажилдаа шамдав, Вагачуудын тусаар баялаг ингэж хуримтлагдаж байна. Румыны 111719711:5 рууд ганц ч ширхэг ур тариа гара- дахгүйг жичээдэг ажээ, Д. НАВААНСҮРЭН (Румынд зочилсон єэтгүүлч) 2939- түүдэг” бойсанг Уулын орой өөд явах ту хавтгай. ягаан буурцаг- тай өвс их байв. Унэрлэж: амтлахад" сопгииорхуу боловч нялуун амттай байв. Хобулаа тус тусынхаа хүудийд түнтийтэл түүгээд. уул өөд мацав Ингээд уулын оройд гарц иртэл тэр хоёрын түүснээс нарийхан, бөөрөн хийдүү хэлбэртэй, барихад хатуу мөү төс бас яагаан буурцагтай ургамал дайралдлаа. Увэрлээд, амтлаад уз- “лаид тарив сам зузаан ЗКИМСЧДИЙН М Сэлэнго” аймгийн. Баруупбүрэп су- м»ьн 7 жилийн дунд. сургуулийн пио--- эр сурагчид В.И. Лениний мэндэлс-- лий 100 жилнин, ой. Ардын хувьсга- лын, 50: жилийн. ойпуудыг угтан жимс дийн. морьт. цувааг зөхион, байгуулан йиопер сурагчдын шугам” жагсаалаар баяр ёслолын байдалтай үдэн гаргав 3Иимсчин: хуухдууд: 60 иг төойл : раад хэнд... хэр “эцгийн сурагч Идэөриүрэв,- тэл євтгипо тэит байв. ?Таава тялж байгаа нь энэ доо! гэж хөбулаа таа- ирлан ярилцаад өмсөж явсан цагаан малгандаа. дүүрэн түүв. Ингээд хоёр төрлийн . Ургамалтай” гэртээ ирлээ. Ээн! нь хониноос ирээд, , -- Ашгүй. миний охин мангир түү гээ: юу? Бүдүүрчихсэн болохоор. амт нь базанхгүй байх. Яахав хоолонд хийхэд гэмгүй гэв: Сувдаа гайхаж, Ээжээ энэ чинь таана биш үү гэж урам хугарсан янатай асуухад, Бит ээ! Таанын төрлийн урга мал шүү дээ. Энэ хавтгай .иогаоёпыг чинь мангир, тэр нарийвтар ширхэг- зэйгий нь-хөмүүл гэдэг юм... Нутагт шувууны хөл гэж .голцуу..ярьдак. Ядарсан малд хатаагаад ӨГӨХӨД их зөпжэрдэг-юм.. Манай энэ хавьд таа-. “Вагбайжгүй том оїїлэн, хэжсЭХ эв, трив. Єувдаа хуүдийний амсрыг оёх тэтЭл эзэн рьЬ: : : гс й 85 Сувлаа. минь! тээн нариид: хатаа. Тэгэхгүй. /бөл ял. тааш нь Сувдаагийн түүсэн. “мангир, хөмүүлийг татаж. ээж. нь буузанд мийн... ) Сайхан ,амттай бууз бөлсөн -байв: Эзэн 26 Ян р 225: ) Сувдаа! Байгаль ман байн. «Ганцхан тараа сунгах яг хэрэгтэй, Ирошний ногооиууд цөм зэрлэг өвөг удамшилтай амуу дээ гээж тайлбарлан. , ярьж" өгөв: Ч : т- Ээж-ээ, би с ур,гу) гэртээ..м хөмүүл их түүе. Хойтон жил Гий маа бид. хоёр «ораас нь. таана “заавал олж түү нэ гэж Сувдаа баяртай хэлэв. Ж. ХОРЛОО Хоошоол ОРЬТ ЦУВАА -үй болно гэв. Мар- Наадахмгаа-- Дөж хаа байгаа. таз- 65 нү нэрс түүж борлуулж бүх ний» тийг ,сургах фопдонд 504 төгрөг орууллаа. Уул цуваанд 18, сурагчид оролцсон бөгөөд 7-гийн «да» ангийй сурагч Амгалан, Хишигт, Ө-гийн «а» Энхтуяа бар бусдаасаа их экимс түүж тэргүүн байранд орлоо. : ЦЭНД-АЮУШ! : Сэлэнгэ Баруунбүрэн єхм багш! Манай дэлхий 149,3 сая хавтгай дөрвөлжин нм талбайтай бөгөөд хүн ам нь: Т800 онд 885 сая, 1850. онд 1098 сая, 1900 онд 1551 єая, 1950 онд 2517 сая, 1966 онд 3310 сая байлаа. Үүний дотроос Европ тив 10,0 сая “жавтвай дөрвөлжин нм ну- тагтай, хүн ам нь: 1800 онд 187 сая, . 1850 онд 266 сая, 1900 онд. 401 сая, 1950 онд 525 сая, 1966 онд 626 сая: Ази тив 43,5 сая хавтгай дөрвөлжин км нутагтай, хүн ам. нь 1800 онд 522 сая,1850 онд 671 сая 1900 өнд 859 сая, 1950 овд 1428 сая, 1966 өнд 19930 сая: Африн тив 80.3 сал хавтгай дөрвөлжин им пу- тагтай. жүн ам нь: 1800 өнд 100 сал, " ЯМнас, 26832. 26383... 1850 овд 100 сая, 1900 онд 141 сая. 1950 онд 223 сая, .1966 онд 450 велжин им нутагтай. хүн ам:нь: 180 онд 24 сая, 1850 онд 59 сая, 1900 “онд 144-сая, 1950 “өнД. 329: сая, 1966 онд 450 сая, Австраль тив ба далайнууд 8,9 єая. хавтгай. дөрвөл- жин км нутагтай, хүн аминь 1800 онд 2 сая, 1850 онд 2 сая, 1900 онд 6 сая, 1950 өнд 13 сая, 1966 онд 19 сал байлаа. : “КОММУНИСТ ВА. АЖИЛЧНЫ 2 НАМУУД с 1917 оны 10 дугаар сард комму- нист нам нэгэд 400 гишүүн байсан -бол 1939 онд 43 намд 4200, 1945 онд 76 намд 20000, 1960 оны 11 сард 87 намд 36000, 1966 оны 1 дүгээр сард 88 намд 50000 орчим ришүүдтэй болсон байлаа. 45-25 . Социалист орнууд дээхийн үйлд: вэрийн бүтээгдэхүүний З илүү ху- вийг 1917 онд гаргаж байсан. бол -1987 онд 10 илүү хувийг, 1950 онд барагцаалбал 20 хунийг, 1955 онд 27 орчим хувийг, 1965 онд бараг- цаалвал 38 орчим хувийг эзолж байс ны дөтор Зовлөлт Холбоот Улс ба- раг лаа АД. Мөнх-очир завны нэ» хунийг пь гаргаж бай-. "сал, Америк тив 42.5 еал тавтай дар : 2) шон МОНГОЛ--308Л0) ИХ НААДМЫН ТУХАЙ АСУУЛТ, “ХАРИУЛТ Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг, утга зохиолын нх наадмыг хэрхэн явуулах тухай Зөвлөлтийн утга зохиолын нх наадмыг зохион байгуулах хорбоны дарга Ардын ВБо- ловсролын Яамны орлогч сайд Д.Гомбосүрэнтэй манай сонины сурвалжлагч ярилцсан хүүхдийн урлаг, ярилцлага. Асуулт: Та, их наадмын үеэр хүүхдийн дунд зохиогдох соёл хүмүүжлийн ажлын та- лаар товч ярьж өгнө үү? Хариулт: Их наадмын өдрүүдэд манай орны хот хєдөөгийн олон сургууль, цэцэрлэ- гүүдэд «Энх тайван», «Найрамдал» гэсэн сэ- дэвт өглөөлөг, өдөрлөгүүд болж, биеийн тами- рын төрөл бүрийн тэмцээнүүд зохиогдоно. Но- мын сан, уншлагын газруудад Зөвлөлтийн хүүхдийн номын үзэсгэлэн, уншлагын танхи мууд нэгдэж,сурагч багачууд зөвлөлтийн хүүх ДиИйн зохиолоор, уншигчдын зөвлөлгөөн, мар- гаан явуулах юм. Пионер сурагчид «В. И. Ле- нин хүүхдийн дунд» гэдэг сэдэвт уран зургийн цуглуулга хийцгээж хэн олон зураг цуглуулж, түүнийгээ яаж нандигнан хадгалдгаараа уряал- дана. Их наадмын үеэр, хүүхдүүд, зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолыг орчуулагч, зураач, хөг- жимч сэтгүүлч, ах, эгч нартайгаа уулзаж, зөв лөлтийн анд найз нөхдийнхөө баясгалант амьд ралтай танилцан, тэднээс их зүйлийг сурч мэ- дэх болно. Асуулт: Та их наадмын үеэр хүүхдийн дунд зохиогдох урлаг, утга зохиол, үзвэрийн талаар товч хэлж өгнө үү? Хариулт: Их наадмын үеэр Кино театр, соёлын орднуудад Зөвлөлтийн хүүхдийн кино ны өдрүүд болно. Зөвлөлтийн хүүхдийн жарга лант амьдралыг, харуулсан өнгөт, өргөн дэл- гэцийн, уран сайхны, баримтат төрөл бүрийн 3 өэ21Л20755Ц2 ама-йгчьн “эь, гол тэлээ Мен Сээднэ “счэанч “Ч кинонууд гарна. Хүүхдийн ба хүүхэлдэйн Ф театрт зөвлөлтийн хүүхдийн ба хүүхэлдэйн жүжгүүдийг багачуудад үзүүлнэ. Зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолын чуулга уулзалт болж, пио- | нер сурагчид зөвлөлтийн . Хүүхдийн зохиолч ! С.Маршак, Корней Чуковский, Н.Носов, А. Гайдар, С. Михалков А. Барто нарын зохиолын дуртай баатруудтай багт наадам явуулах юм. Хүүхдүүд, Зөвлөлтийн хүүхдийн хөгжмийн 30- хиолчдын бүтээлийг радиогоор сонсож, зарим зохиолчидтай зурагт радногийн дэлгэцээр нүүр учран золгож мөн өөрсдөө найз нөхдийнхөө Дууг дуулж хөгжимдөх болно. “Асуулт: Энэ их наадмын гол зорилт юу. вэ? Хариулт, Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг, утга зохиолын их наадмыг Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн эвдэршгүй найрамдлыг үн- дэслэгч В.И.Лениний мэндэлсний 100 жи- лийн ой угтаж, монгол зөвлөлтийн улам: лалт найрамдлын сарын ажлыг тохиолдуулан явуулж байгаа юм. Энэ наадам нь Монгол-Зөв лөлтийн ард түмний мөнхийн уламжлалт най- рамдлыг улам бэхжүүлж коммунизм байгуулж байгаа ард түмний цовоо сэргэлэн хүүхдүү- дийн баясгалант амьдрал, урлаг, утга зохиол- той манай орны өсвөрийн үеийнхнийг танил» цуулна. Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг, утба 30- хиолын их наадмыг явуулснаар манай орны олон мянган багачууд анд найз нөхдөөсөө ик зүйлийг сурч өөрсдийн сурлагандаа их амжилт гаргах юм, рмРЧЭИРЭГЧ ДЭС сУшлсоал савах осархНгы! МАРК ЦУГЛУУЛДАГ ОХИН Завсарлагаанаар хэсэг сурагч дөӨ- рийн ангийн сурагчдаас хэн нь их марк цуглуулдаг тухай маргалдаж байв. Гэтэл сурагч ГанчимэРээс нлүү марк цуглуулсан хүүхэд байхгүй гэл цэн ам амандаа шуугилдав. Маргаанд хэн ялахыг ганцхан Ганчимэг шийд- вэрлэх байлаа, Тэгээд Ганчимэгийн маркыг үзэхэд хүрлээ. Сурагч Ган чимэг 1962 оноос эхлэн марк цуг- луулшээ, Одоо түүнд 12 сери марк байгаагаас В. И, Лениний тухай марк нилээд хэсгий нь эзлэж байна. Энэ бол сурагч Ганчимэгийн В,И. Лени ний мэндэлсний 100 жилийн ой уг. таж хийж байгаа ажлын нэг юм. Су- рагч Ганчимэг марк цуглуулахыг ихээхэн сонирхон өөрийн орны болон тїадаадын орны маркуудаас цуглуул- вээ. Энэ охин 10 жилийн 1. дүгээр ДУНД сургуулийн 8-гийн «Б» ангид суралцдаг юм шүү. Ц.БҮРЭНЦЭЦЭГ “ВӨВЛӨЛТМЙН ЫН 4-НД 9Х9Л19 ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД АА! | ХҮҮХДИЙН ХАЙ: НӨМ:УННГЬЯ.- НАЙР : МДДЫН ТУ ХАЙ-ДУУГАА-ДУУЛЬЯ. БҮЖИГ ЛЭЕ,- ЗУРГАА ЗУРЬЯ! ИЛЬИЧДЭЭ ЗОН ду Ж: ШҮЛГЭЭ БИ ЧБЕ!” «Пионерийн үнэн» сонины га- зар Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг утга зохиолын 14 хоногоор « НАР БИДНИЙГ ТАНЬЖ БАЙ НА УУ? гэсэн асуулт, хариул- тын уралдаан зарлаж байна. 1.Зөвлөлтийн хүүхдийн ямар зохиолчийг талархан хүндэлж зохиолыг нь уншдаг вэ? 2. Зөвлөлтийн хүүхдийн ямар зохиолын баатрын дууриаллаар сурн, хүмүүжиж байна? 8. Гэрийн номын санд чинь зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолч- дын ямар ямар ном зохиол бай- даг вэ? 4. Номын санд чинь В.И. Лениний тухай ямар ямар ном зохиол байна? 2 Хүүхдүүд ээ! Хариултаа гар- гацтай бичиж манай сонины захидал харилцааны хэлтэст хаяглан ирүүлнэ үү? «КҮН ФӨРӨЛЖТӨННЙ НОЛОВОРУУНФАМ ЯАХ БАЯЛАГ МЭДЛЭГЭЭР. ОЮУНАА БАЯЖУУЛБАЛ КОММУНИОТ нөлж сая чАДНА» В.И. Ленин Өсвөрийн сүхбаатарчууд аа| Энэ үгийг В,И.Ленин хэзээ, хаана хэллээ? Энэ үгийг одоогоос 49 жилийн өмнө 1920 оны аравдугаар сарын 2-ны өдөр В.И.Ленин Оросын коммунист за луучуудын эвлэлийн бүх оросын Ш их хурал дээр залуучуудын эвлэлийн зорилтуудын тухай ярихдаа хэлсэн юм. Өсвөрийн сүхбаатарчууд та нар бол ирээдүйн коммуннстууд юм, Их мэдлэг, өндөр соёл боловсролгүй хүн социалнет эх ор- ныхоо бүтээн босголтонд их тус хүргэж чадахгүйд хүрнэ. Пїнонерүүд ээ! Та нарын гол хөдөлмөр бол сурлага, Эх орон чинь чамайг бичиг үсгийн соёлтой, эрдэм боловсролтой хүн бол сох бүх! бололцбогоор хангажээ. Тийм учраас чиний ямар хүн болохыг чинь сурахын төлөө хүч чадлаа дайчилж байна уу. үгүй юу хөдөлмөрт хир хандаж байна? Нөхөддөө яаж тусалж байна? Сургууль пионерийн ажилдаа идэв: оролцож байна уу, үгүй юу гэдгээр мэдэж болно. Пнонер хүн пионерийн дүрэм, сурагчдын дүрмээ дэс дугаа раар цээжлэн тогтоох биш амьдрал дээр хэрэгжүүлэн, биелүүл дэг байх хэрэгтэй, Пионер хүн нийгмийн алив үзэгдэл, үйл яв далд ангийн үүднээс шүүмжилтэй хандаж сурах ёстой, нонерүүд эз! Зөвлөлтийн анд нөхөд Өсвөрийн Леннв- чүүд чинь В.И.Лениний 100 жилийн ойг угтаж их жил хийж байна. Зөвлөлтийн 28 сая пнонер, «Лениний гэрээслэлд үнэнч гэдэг экспедицэд оролцож байна, Пионерүүд ЭХ орныхоо хувьсгалт дайчин, | хөдөл- мөрч баатарлаг уламжлалын замаар эрэн сурвалжилж бай- на. Пионерийн олон мянган бүлгэм хаягдал цаас цуглуулж хуримтлалаа Чукоткийн хойгт пнонерийн ордон хо аржгам а хүнс өгч байгаа юм, Пионер бүхэн мод тарьж, жимсний гч ба р бүх д тарьж, үр 6 -3 ВЭ 2 Р ЯМАР ЦУГЛУУЛГА Хүүхэд та нар багш Лениний мэн" дэлсний 100 жилийн ойг угтаж, Ле ниний шүүлэгт бэлтгэж байна. Та нар Лениний үйл амьдралтай танилцаж ленинч ёсоор сурч хүмүүжихэд Лени ний тухай төрөл бүрийн цуглуулга үлэмж тустай учир Лениний тухай юу юу яаж цуглуулах талаар хэдэн зүйлийг зөвлөе. Лениний холбогдолтой марк Энэ ажилд та нарт туслах гол ма териал бол 1969 онд ЗХУ--аас хэвлүүлсэн. Лениний маркуудын на толиг юм. Уг натолигт” В, И. Ленин иинд зорнулан дэлхнй дахин хийсэн Лениний холбогдолтой бүх марнуу дыг зургий нь хамт хэвлэн гаргасан байдаг юм. Ёр нь Лениний хөлбог долтой марканд юу юу орох вэ? гэ вэл Лениний ойд зориулсан маркууд, Лениний зурагтай бүх марнууд, Ле инпий үйл амьдралтай холбогдсон байшин барилга, хот гудамж ном з0 хнолд нь зориулсан марк зэрэг Ле пиний тухай бүх л марнууд орно. Шуудангийн марк нь тамгатай буюу тамгагүй байж болох бөгөөд шүд ху шуудангийн гараагүй, зураг нь балраагүй, элдэв юм асгаагүй цэвэр үзэмжтэй байна. Ил захидал, зураг, зурагт хуудас Лениний үйл амьдралыг харуул- сан төрөл бүрийн ил захидал, улс орон бүхний хэвлэлд гаргасан янз бүрийн зураг, зурагт хуудсууд байж болно. Эдгээрийг түсгай дэвтэрт нааж- хадгална, Тэгэхдээ ар талыг нь үр- гэлжээр нь цавуудан нааж болохгүй. Маркны захын цавуутай цаас юм уу эмнэлгийн шарханд наадаг лент, эс- вэл цахилгаан цэнхэр лент зэргээр үзэмжтэй сайхан нааж аль ч тал нь харагдаж байхаар тогтоох хэрэгтэй. Ном зохиолын цуглуулга Лениний үйл амьдралтай холбогд сон янз бүрийн номууд (ялангуяа хүүхдүүдэд зориулсан) байж болох бөгөөд номын хуудаснууд нь бүрэн бүтэн байх. Цуглуулсан номоо тус- тай тавиур буюу саванд хийж хадга лахын дээр ном бүрд тэмдэглэл заа вал хөтөлсөн байхын гадна номд бичигдсэн үйл явдлын сайхан жишээг өөрийнхөө ажил амьдралд хэрэгжүү лэн биелүүлдэг байвал зохино. Бас цуглуулсан номынхоо тухай хүмүүст В. И.ЛЕНИНИЙ ОЙД.. ЗОРИУЛЖ ХИЙХ ВЭ? ярьж таниулдаг, номын дэс бүртгэл тэй байх хэрэгтэй. Тэгээд цуглуулгаа үргэлж шинэ шинэ номнуудаар бая жуулдаг байх шаардлагатайг мар- таж болохгүй ээ. Сонин хэвлэлийн материалын цуглуулга Ийм цуглуулгыг хүүхэд бүр Заза- вал хийх шаардлагатай. Ямар нэг со ин хэвлэлд Нийтлэгдсэн Лениний үйл амьдралтай холбогдсон бүх төр- лийн материалуудыг цуглуулж бол- но. Ийм цуглуулгыг он оноор нь тус гай хавтсанд хийж хадгална. Хавт санд хадгалахдаа уг хэвлэгдсэн мате риалын урд талд нь 2 см орчны гаргаж хайчлан авна. Тэгээд уг зай гаар нь цавуудаж хавтсандаа наана. Нэгэнт ингэж цуглуулсан мтаериа луудынхаа гарчиг, хэдийд ямар хэв лэлд, хэд дүгээрт хэвлэгдсэн, хэн гэ дэг хүн бичсэн буюу орчуулсан зэр гийг наагдсан дэс дугаарын дагуу гарчиг болгон хавтасныхаа дотор та лын нүүрэнд нь бичиж тэмдэглэж байна. Уг сэдэв материал бүрийг заа вал уншиж тэмдэглэсэн амьдрал ахуйдаа хэрэглэсэн байвал зохино, . Энэ мэтээр чүдэнзний нүүр, энгэрийн тэмдэг, Лениний тухай киноны нэрс, Лениний дүрд тоглосон жүжигчид зэ рэг элдэв сонин зүйлүүдийг цуг луулж болно. Хамгийн гол нь чиний цуглуулсан зүйл чинь бага ч бай, цөөхөн ч бай, тэр бүгдийн учир утга, ач холбогд» лыг л заавал мэддэг байвал зохино, ЗЫ НОМ БИДНИЙ НӨХӨР -Алтаннавч аа. Чи «Вова, арс- лан хоёр» гэдэг ном уншсан уу? гэж Дөл багийн баатарчуудын нэг Энх болд ангийнхаа нэг охиноос асуув- Намхан, хэвлуүн бор охин: -4Би тэр номыг уншаагүй.- Гэвч би С. Маршакийн «Муурын байшин» А. Гайдарын «Төмөр ба түүний КоО- манд», Н. Носовын «Үл мэдэх ба түү ний нөхөд» А. Бартогийн «Өөрөө зс гагчийн бяцхан түүх», В. Осеевагийн «Шидэт үг», 1. Макрушенкогийн «Сурагчид», В. И. Лениний тухай дуратгалууд зэрэг зөвлөлтийн хүүх- дийн зохиол олныг уншсан. Энхболд: --Би чиний уншсан номын ихэн- хийг уншиж тэмдэглэл хөтөлсөн. Ха рин «Төмөр ба түүний команд»--ыг уншаагүй. Их гоё уу? Чи над ярьж багш Любова Афанасьевна Волосенто хэдхэн хоногийн Ц. АГВААНРЭНЦЭНГИЙН авсан гэрэл зураг НУТГИЙН ЭРДЭНЭ Өвөрхангай аймгийн мын 8 жилийн сургуулийн багш жээ. сурагчид сумын олдворт газраар той рон аялав. Энэ аяллаар өөрийн маасаа зүүн хойш 25 км зайтай бай гаа Сэрвэнгийн цагаан толгойгоос гоёл чимэглэлд хэрэглэдэг өнгөт ца таан хад, алтан харгана, зүүн баруун Хатангаас хужир, шүү. давс авав. Бардан цаваас барилгын үнэт мате- риал каликн, жугна, цемент шав- рууд. Халтар цаваас цахиеО гантиг чулуу, Хөөврөөс яст мэлхийн чулууж АВРАГЫН ТӨЛӨӨ Сургуулийн зүг шуудай сонгино, 4 кг жимс, 7 тай юм үүрсэн, боодолтой ноостой ирсэн байхад 6 юм барьсан хүүхдүүд тас даян ангийн “ч ОН. ралтгүй аатар 80 гаруй зурам зогсоцгоож харагдана. Тэд хэн юу хийснээ бие биендээ сонирхуулан ав чирсан зүйлээ сургууль Даа тушаацгааж байна, Хүүхдүүд юм бүгдэд урал даж ажил бүгдэд урнал лан гээд л сум орны ажилд ндэвхтэй оролцон 120 хөв дөлмөр өдрийн ажил хий сэн М. Лодойхүү нарын Зу Нийслэлийн 10 жилийн 23 дугаар дунд сургуулийн 1--гийн «Б» Гучин ус су сан чөмөгний яс, боргил чулуу ол- Н. ДАВААСАМБУУ ангийн өмнө сургуулийн ал- тан босгыг алхсан бяцхан хүүхдүүдэдхичээл зааж байна, өгөөч. Алтаннавч цовоо шингэн дуугаар: Эх орны их. дайны үед Ольга Женя хоёр амьдарч байлаа. Эцэг нь Фронт дээр германы |фашистуудтай тулалдаж байсан. Энэ үеэр Төмөр гэ (дэг хүүхэд гудамжиндаа команд бай туулж хүмүүст тус хүргэдэг болсон. Ольга, Женя хоёр ч энэ ажилд идэвх тэй оролцдог юм. су Овоотоос будгийн хар шороо, Ха Чи над зэр номоо өгөөрэй. виргаас шаазангийн шавар, Аргалан тын өврөөс нүүрс, Шавар цаваас эрт ний далайн ёроолын чулуужсан шүд,|ШИЖ бая. Чи номын санд очиж бай шатдаг занар, жонш зэрэг 80 гаруй|На УУ? төрлийн цуглуулга хийж өөрийн сур гуулийн дайчин алдрын орон нутагт судлах булан байгуул-|цно оо. , --За. Хоёулаа номоо сольж ун- --Үгүй, Картныхаа дугаарыг ма ТАНХИМД | чихаад ичээд очиж чадаагүй. био --Энхболд оо Чи Н. Носовын «Үл мэдэх ба түүний нөхөд» гэдэг мын сургулийн хамт олон сургасны гээд л албан бай нийтдээ 2184 зурам, 140 гууллагын тодорхойлолт тарвага агнаж, | хаягдал авчирцгаажээ. ноос 51 кг, жимс жимс Хичээл эхэлснээс хойш гэнэ 5,8 кг, зэрлэг сонги В.И. Лениний мэндэлсний но 50 кг, дэрсэн шүүр 100 жилийн ой угтаж ар- 1483 ширхэг, тогооны угаа гуур 54 ширхэг, мөөг 10,2 кг, эмийн ургамал 8,5 кг тонн хадлан ха, 2 ийг сургуульдаа тушаав. чим мянган тоосго цочнон Сурагч бүр хөдөлмөр өдөр байгаа ажээ. ном уншсан биз дээ. Үл мэдэх юм мэдэхгүй мөртөө даруу биш занатай хүүхэд шүү. Тийм ээ? -Тийм. Их мэдэх шиг их юм мэд. дэг, бүтээлч хүн болохсон гэж бодож явдаг. Би «Үл мэдэх нарны хотод оч сон нь» гэдгийг бас уншсан. Чи Ми- халковын «Гучин зургаа хагас» гэд гийг уншсан уу? --Үгүй. Юу гардаг юм бэ? Яриач. --Зүггүй хүү Саша гэдэг хүүхэд гардаг. Тэр сайрхуу боловч аймхай хүүхэд. Хүүхдүүд бид зоригтой, ха туужилтай, даруу зантай байх ёстой гэж би энэ номыг уншаад ойлгосон. Ч --Энхболд оо, Чи сургуульд орс ноосоо хойш хэдэн ном уншаад байна? 0 --Би орос, монголын -зохиолчдын 90 гаруй ном уншсан. Дөч гаруй нь зөвлөлтийн хүүхдийн зохиол, Чи хэ дийг уншаад байна? --Миний уншсан ном ер арай хүрэхгүй. Зөвлөлтийн х з0 хиол гуч гаруйг уншсан. --Чиний дуртай зөвлөлтийн хүүх дийн зохиолчид хэн бэ? ут--А. Барто, Н. Носов, А. Гайдар, С. Маршакс: тээд түгдрэхэд ЭНХ- --С. Михалков, К. Чуковский, В. Маяковский, А. Пушкин, А. Толс той гээд олон зохиолч байна шүү дээ! Би Лениний тухай дурдатгалууд уншсан. Чи Лениний тухай юу ун хан байна? гэж Алтаннавчийг асуу Д --Би «Лениний бага нас» гэсэн улаан хавтастай ном уншсан. Одоо Бонч--Бруевичийн . --Энхболд оо. Ерөөсөө ангийнхан Юонэ саналаа хэлье. Тэд бас мэдэж уншихаа гэр. тээ, ганцаараа байсан ч авнаггүй ээ. Мэдлэгийн эх булаг--ном билээ. Баатарчуудын Дөл багийн сурагч » Алтаннавч, Ц, Энхболд хоёр онц зохио. Эг-4-: анаа л их уншдаг, уншсанаа ойлгодог энэ хоёр хүүхэд нийслэлийн г та нэгдүгээр дунд сургуулийн -ын зГ» сурагчид юм. Ё ЗК,. ХӨРЛӨО , Энэ явдал олон жилийн өмнө болсон юм. Эрдэнэ авгай элсэнд шигдсэн хай- заасны булцгар хожуул “дээр зогсоод хязгааргүй үр зэлжилсэн Ундайн голыг ширтэн -- Ээ баян хангай минь халуун гангаа тайлж, шимт хураа хайрлаач гэж шив- нээд тэнгэр харан зогстол хормойноос нь нэг юм чан гаав. Цочин харвал бяцхан хүү Батмөнх нүцгэн хөлөө ээлжлэн өргөөд: -- Ээжээ! Энэ элс чинь гишгэж болохгүй халуун байна гэж уйлагнав: -- Говь нутаг ийм ха- луун дулаан байдаг юм. Энэ жил ган болоод газ- рын хөрс улайсч байна. Миний хүү энэ хожуул дээр суу гээд толгойгоо ороосон хуучин алчуураа хүүгийнхээ, наранд түлэг- дэж халцарсан мөрөн дээр нь нөмөргөөд ээж нь хүү- дээ нэг үлгэр ярьж өгье гэв. Батмөнх баярлан ээ- эрэ Энүэс ЦОХ Аль ед юм с Манай Галбын говьд, тан болж гэнээ. Хамаг айл ма- лаа туугаад өөр хошууны нутагт очиж зусахаар нүү- дэллэн явжээ. Нэг баян айлын хаяа сахиж малы нь хариулж аж төрөн амьдарч байсан ганц бие эмгэн буу рин дээрээ үлдэж гэнээ. Баян сайхан хангай минь хур бороо оруулж байлгуйтых баЛЭОХ гэрийн хээ тооноор жаргах нарны алтан шаргал туяаг шир- тэн, Хан хурмаст минь төр- сөн бид чинь нутаг орноо- с00 холдож чадахгүй нь Багш, зохиолч, ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан М. Чи- мэдийн зохиосон нэгдүгээр ангийн тоо, унших номуудыг 20 таруй жилийн турш олон мянган хүүхэд багачууд уншиж эрд- 5 мийн хаалгаар алхсан билээ, : Зохнолч М.Чимэдийн тавин насны ойг тохиолдуулан «Ган» гэдэг бяцхан өгүүллэгийг нь нийтэллээ, ппиииииниинииншийниинииинишиннинииишиинэнииии өгөх. - шинпишилиинийнншин ийн Хүүхдүүд ээ! «Насанхүү», «Шар цамцат», «Са мастер» «Ойн зүүд» зэрэг та нарын унших дуртай олон сайхан ном зохиосон хүүхдийн зохиолч Мөнгөний Чимэд гуайн тань 50 нас хүрлээ. Зохиолч М. Чимэд бол манай сонины дийн нэг бөгөөд «Пионерийн үнэн» сонинд 25 жил үргэлжлэн бичиж олон сайхан өгүүллэг тууж, нийтлүүлсэн юм. анхны идэвхтэн бичигч- гэж санаашират байснаа нам унтжээ. Нойрон дунд нь бороо ороод л байж, ороод л байж Дусаал дусаад л байж. Бог малын хамар шуухнтнан дуугаралдаж, шигэж овоо- роод ч байх шиг байж. Өг- лөө сэрээд бостол, далан нөхөөс болсон бүрээстэй хар гэрийн цоорхойгоор ду саал гоожиж хамаг юм. нь норсон байжээ. Гарч харвал, долоон бор ямаа ишгээ бөөрөндөө аваад бороонд дагжин чич ) рээд зогсож байжээ. Эм- : гэн баярлаад, зэлэн дээрээ очтол ингэ нь ивэлж сүү нь гоожих шахаж бай на гэнэ. “Эмгэн сэржээ. Гэтэл ган тайлагдаагүй бай жээ. Эмгэн өөртөө гомдсон 2: 81) мг рот, ш- тгорлляг. доо ч уйлж гэнэ гэхэд Батмонх хүү. Ё -- Ээжээ тэр эмээ яа- таа бол гэж асуув. тэрүү цурхиран -- Хөөрхий тэр эмгэн хойтон хавар нь айлууд нүүгээд ирэхэд таалал төгс сөн байсан юм гэнэ билээ гэв. - Энэ газрын хөрсөн дор ус их байдаг гэнээ. Га зар шинжилгээний эрдэм» тэн хүмүүс хаана ус бай- на. Хэдий хир гүн ухвал ус гарах вэ гэдгийг мэддэг гэсэн. Та нарын хэн нэг нь худаг усны инженер бо- лоод алтан шаргал говьдоо цэнгэг ус урсуулж, болно гэж манай багш ярьсан юм. Би сургуулиа төгсөөд том эрдэмтэн болоод энэ Намрын өглөө. Баян хошууны хөн дийд манан татжээ, Тэртээ зүүн өмнө барайн харагдах уулсын бэлээс адуу хөөсөн хоёр хүн айсуй яваа нь тодрон үзэгдэнэ. Хөндийд хоноглосон үүл манан ургах наран туссан уулсын орой өөд алгуур хөөрөхийг ажиглан хангай нутгийн өглөөний үзэсгэлэнт байдал нам гүмд нүд баясан, сэтгэл уужран зогсож байтал гүүн зэлэн дээр жар орчим адуу ирлээ. Тэдний түрүүнд хур дэлээ намируулан яваа сайхан халиун азарга, хүүхдийн г8- раар номхорсон халиун, шаргал буу- рал, хээр, хонгор зүсмийн унаганууд гарч ирлээ. Хөдөлмөр амралтын зуслангийн модон байшингаас х жаал хөвгүүн тосон гарч унагадыг барьж чагтлав. Адуу манаад ирсэн жин хиүүлэн тосон уулзахад нэг нь талантын сангийн аж ахуйн 10 жил сургуу- лийн 7-гийн «Б» ангийн пионер Н. Жүгдэр байлаа. Жүгдэр зусланд ир- сээр адууны манаанд дөрвөн удаа гарч байна. . -- Адуу манах их сонин. Ялангу- яа сартай шөнө их сайхан. Адуу бараг унтахгүй юм. Үүр цайж ирэх үед за- рим нь зогеоогоор, голдуу унаганууд хэвтээгээр нэг цаг хир унтах юм. Өд- рийн цагаар бид унага татах, услах, айраг бүлж эсгэх, унаганы ногт занги ЁУогээх загт хийж завгүй байдаг. эмнэг хангал сургадаг гэж Жүгдэр хүү ярилаа. Мал бригад ха- риуцсан залуу багш Цэрэнбалжир: -- Манай Жүгдэр өнгөрсөн жил идэшний ногооны зэрлэг авах ажил сайн хийж байсан. Энэ жил сурагч- дын мал бригадын дарга. Бас адуу- чин болоод байгаа юм. Адуу маллах- даа чадамгай морь унаж малд явах даа их дурхай, Ирэх жил адуу мал- лана. шүү! гээд л байгаа хөвгүүн дээ гэж хэллээ. Гүүн зэлний хажууд байгаа том ца таан хувингийн дунд хирээр сүү хөөс рен харагдана, Унага татсан хөвгүү- ний дэргэд очвол хажууд нь монгол тэрлэгтэй охин баруун өвдгөөрөө сөх рен, зүүн өвдөг дээрээ хувингаа та- вин гурий гурий гурий гэж дуудан зурамгай маягаар бор зүсмийн гүү ивэлгэн сааж байлаа. Энэ охин бол 7Күгдэрийн ангийн сурагч С. Баасан- , хүү байв. Хорин таван гүүг өдөрт 8. удаа сааж дунджаар 120 литр айраг эсгэдэг байна. Баасанхүүгийн эсгэсэн айргийн сайныг сурагчид мэднэ. -- Гүү саах сайхан. Сайн хариул | сан өдөр гүүний саам их. гарах товио усжуулдаг хүн бол- но. Тиймээ ээжээ гээд Бат мөнх хүү инээмсэглэн өгүү лэв. НОГООЧИН БАГАЧУУД Буурал тэргүүнтэй намбалаг өё ЮМ «гөн, багачуулын дунд сууж байхыг гэж Баасанхүү ярих нь түүний ажил | хараад би тэдэн дээр очив, Өвгөний саг малч байдлыг илтгэнэ. “дэргэдэх хүү: Өвөө нөгөө бөхийнхээ Үнээ сааж байгаа охинтой уулзвал эдний сургуулийн 6-гийн «В» ангийн | Ц. Сүх-өөдгүй байлаа. Үнээгээ сааж | тугалаа хариулах, сүүгээ хөөрүүлэх, тогоочид туслах зэрэг ажил хийдэг. -- Ирэх жил би зусланд гарахдаа үнээ л саана гэж Сүх-өөдгүй хэлж байна. Ногоочин хүү Мандах. Өвсний. чийг хатаад ирэх үед хөдөлмөр ам-. ралтын зуслангийн ногоо. бригадын- | хан гар гаапуу барьцгааж идэшний но | гооны хариуцсан талбайнхаа зэрлэг | авах ажилдаа гарцгаалаа. Ногоо бри гадын зэгсэн ажилтай ногоочин П. Мандах гэдэг хүүхэдтэй уулзаж | ярилцлаа. 5 --Танай бригад аль хир газар ямар | ногоо тарьж арчилж байгаа юм бэ? --Жаргалантын сангийн аж ахуйн наймдугаар ногоо бригадын хартяа | хорин нэгэн га газар шар лууван ман | жин, байцаа тарьж | арчилж байна.. Энэ жил манай зуслан сангийн. аж ахуйд 25 мянган төгрөгийн ургац авах найдвартай байна гэж Мандах ажилч хүний сэтгэлээр хэв нэг хэлэв. Сурган хумүүжүүлэх ухааны дэд миэдөх Ц, НЯНДАГ ХА тухай ярнарай гэхэд өвгөн зөвшөөрч, -- Урьд Дайчин вангийн хєїз Уны (одоогийн Булган аймаг) бүрх сон дэв гэгч бөх мон ч бяртай хүн байсав даа. Дэндэв барилдахаар гарч ирэж үес наадамчин олон: - Манай Дэндэв гуай мөн ч сай хан биетэй шүү! Тэр дэвж байгааг нь хараач! гэж шуугидагсан, Тэр хүний хоёр гартаа нэг нэг шуудай улаан буудай бариад чулуудаж байхыг үзээд би мөн ч их гайхаж билээ гэж ярилаа. Нэг хүүхэд би ч Дэндэв гуай шиг чадалтай болно гэхэд өөр нэ? хүүхэд: - Яаж гэж сонирхон асуув. - Манай ангийнхан наогоогоо у8 лахдаа дандаа 10-ын .хувингаар ув зөөдөг, Гэртээ ч гэсэн. би бас л уе зөөж өгдөг гэв. Энэ хүүтэй би ярил цав, - Миний нэрийг Д. Баяржар гал гэдэг. Энз зуныхаа амрал» таар сургуулийнхаа туршлагын тал- байг хариуцан авч идэшний ногоо тарьсан гэж яриад анги даасан багш Хандсүрэнтэй уулзуулав. -- Баяржаргал сонгино хариуц даг. Өлзийбаатар, Отгонгэрэл, Х4 шигжаргал гээд манай 30 сурагч сар мис, сонгино, эрдэнэ шиш, төмс, мань (жин зэргийн ногоо тордон үрг: ссан. Сурагч бүр хариуцсан ногоогод сайн ургуулах гэж хоорондоо | услах, зэрлэг түүх зэрэгтээ урал- | даантай ажилласан. Манай СБаяр- ( жаргал 10-ын хувин хоёрыг бариад | хамгийн түрүүнд ногоогоо усладаг гэж хэлээд инзэмсэглэв. | Эд бол нийслэлийн 82 дугаар сур гуулийн 4-ийн А бүлгийн сурагчид юм. Тэд тарьсан ногоогоо хурааж ур тацын үззсгэлэн хн сэ 2/113 24 ГАМ Ном гэж юу вэ? Ном гэдэг бол-хүн төрөлхтөний олон мянган жилийн түүхийн толь билээ. Нимгэн” | зузаан, зурагтай, зураггүй ямар ч ном байлаа гэ сэн тэр номонд, тэр үеийн нийгмийн амьдралын нэг хэсэг заавал тусч үлддэг. Хайрт ХҮҮХДИЙН саатарлууд аа| «Номтой хүн мэр эн, номгүй хүн сохор» гэж манай ардын цэцэн “үгэнд байдаг. Үнэхээр номгүй хүн бол сохоотой гадил. Тэр хүн хэдэн зуун жилийн тэртээх ӨВГӨД 3 сийнхээ намтар түүх, хэдэн.арван жилийн тэр тээх ирээдүйгээ юунаас олж харах билээ. Тийм учЧ- заас багаасаа номтой нөхөрлөж номын амт шимтэнд дурлаж сурах хэрэгтэй. Орчин үеийн соёлч хүнд байвал зохих хамгийн гол зүйлийн цэг бол ном. Ном уншдаг хүн хуримтлуулсан асар нх мэдлэгтэй байх ёстой. Өнөөдөр хөдөө аж ахуй, үйлдвэр, соёл нийгмийн аль ч салбарт шинж лэх ухаан асар ихээр нэвтэрлээ, Иймээс ямар ч хүн ном зохиол ашиг лахгүй дан ганц ажиглалтаар сурч эзэмшиж чадахгүй. Ертөнц дээр түм буман ном бий. Тэр номыг нэг хүн нэг насандаа уншиж барахгүй нь мэ дээж юм. Гагцхүү өөртөө хэрэгтэй номыг зөв сонгөн унших, аль бөло хоор их ном уншихын тулд. номын түлхүүр болсон хэл сурах хэрэгтэй. Нэн ялангуяа коммунизмын хэл--Их Лениний хэл болсон орос хэлийг багаасаа эхлэн сурах хэрэгтэй: Хайрт хүүхдүүд ээ! Ном бол чиний хамгийн дотнын зөвлөгч, үнэнч нөхөр алсыг харах дуран гэдгийг цаг ямагт санаж яваарай: 27 ч9 Ү0лалчлллл,. 2сэ»СЭ Эл Эгсаайл2с. жим 4 2 4Ч9/1119 081 тгд С,гсеч Т 244227242 22/4441244 Єгургёсын 26 1 5 7727229:4 27222222 Сокєбаё, (боюжхосхжё. (| др82122222 Фс ахєолтэсооС олоёс схбосакф, Оахалд 2ё6. Єурусвлствөд, бэ жцсээ с22/97, жээеёгис | асэгж (266), шугЧ жсэнд ӨӨРӨӨ тол 722222 гулсгасталэсс60 | иусЭХс2066/4А зєллуулла Соожсх, Р 1223 долсуФт» тєєсээегЭдозо, »сє«сээУС..й| 2усуулсслёдр СеуоснХ. | 57:72 дэл, 22227 77222222) Жагаа. 4аллуу, ЖУ 22212222222-522 х гэсэхс, 26өсссөло, 22221 ЭТТ 22АХЛЫГ г ” ”уд 72275222 : 9 (аж, уУсарстэд, :2228222222 гадг даган ЭЭ ” дёлСо26бг тг». фуслудФ 6 ” СЕРГЕН МИтАПЛКОВ 2) | ї Г “"Зэрнэг гахай ой дотор тэнэж яваад г| нэг буулга олжээ. Энэ хачин зүйлээ » | чухам юу. -болохыг : мэдэхгүй юм байж, За-байз хэнээс “асууя даа! А тийм, шулга. шаазгайнаас” асууя. ТЦаазгай бүхнийг мэднэ гэж бодоод: --Шваагай| Шаазгай! Энэ юу юм бэ? гэв. Т : --Наадахы чинь буулга гэдэг юм. -- Буулгаар юу хийдэг юм? Буулгаар уу. Түүнийг ямар нэг амьтны хүзүүнд углачихвал чамд хөтлөгдөн, чамайг тээж явах болно гэлээ. Би бүр явган явсаар байгаад залхчихлаа. За даа энэ ч ёстой нэг ар га гэгч байна даа гэж гахай баярла жээ. Би одоохон нугасыг хөллөнө. Тэр намайг чирч яваг гэж... бодоод буул гаа авч зэгэст нуурын зүг явлаа. Хэ- рэг явдал ямар шүү болсныг одоо с0- нирхоцгооё. Нугас үргэж нисэн одтол гахай усанд унаж эгээ л живж үх- сэнгүй. Гахай буулгаа барин цаашаа. Явж байтал үнэгтэй тааралджээ. За одоо намайг хэн зугаацуулахыг би мэдлээ гэж баярлажээ. Очиж очиж гахай за --Бүдүүн минь чи хуулайлуудыг хөлИөх гэж их мэргэн арга оловоо, -019 “Биднээс арай тэнэгийг ОЛЖ,-авсан чинь дээр байхаа гэж тохуурхаш даж. жигнажээ.. | ХСгуу103” ҮХфэж Гахай бага зэрэг амарснаа. даг хнад Яя өй-дотуур явлаа. Тэгээд хэн - надад хөнлүүлж намайг тээх юм бэ? Буулга олсон маань талаар өнгөрөк рэн, үү? За байз хэнийг олж хөллөв- дөө гэж үглэн явлаа. Гэнэт бутан дотор нэг юм хөдлөК шиг болжээ. Гахай нэг их удаан бод сонгүй гэтэж яваад буулгаа өргөж өргөж тавьсан чинь баавгайн хүзүүнд угалчихжээ. ї Баавгай босч ирснээ -За энэ чинь ямар шинэ сонин зүйл болж байгаа нь энэ гээч вэ? гэж ууртай жүрхэрлээ. Ойн амьта- дын дотор. хамгийн хүч тэнхээ- тэй нь баавгай гэдгийг гахай. мэддэг учраас ухаан алдатлаа айжээ. Ер нь ч тэгээд баавгайтай ингэж тоглох нь сайнгүй хэрэг. Гахай -- Уучлаарай! Баавгай гуайн. Би бодохдоо гэтэл... Баавгай ууртай льт шарыг хуурч чадна гэж үү? Ар- гат шар үнэг хүзүүндээ буулга хий- сэн гахайнд хөллүүлэх нь байтугай харин түүний хоншоороос нь хазаж амжжээ. Гахай цаашаагаа урамгүй- хэн явж байтал, туулайнууд байхыг хараад за би чгэднийгээ нэг дөнгөх юм байлгүй. Туулайнууд одоохоп миний буулганд. орж гуравлан давхих болно. гэж боджээ. : Бас л санасан ёсоор нь болсонгүй. Хоёр туулайн араас гүйсэн . боловч нэгий нь ч барьж чадалгүй хоцорчээ. Зэрлэг гахай амьсгаагаа дарж -амс- хийхээр бутны ёроолд хэвтэхэд нь туулайнууд холоос . гэгч --Чи энэ буулгийг хаанаас олсон бэ? --Ой дотроос олсон --Тэгээд энэ буулгаар гэсэн юм бэ? --Ямар нэг амьтныг хөллөн өөрий- гөө ачуулан тээлгэх гэсэн юм гэж үнэнээ хэлжээ, ст Буулга хийлгэж тэргэнд хөллүү: лэх ямар байдгийг эхлээд өөрөө тур- шаад үз. Дараа нь бусдыг хөллө гэж" баавгай ууртай гэгч хэлээд гахайг өөрий нь хөллөн дээр нь суугаад ой дундуур явжээ. . Орос хэлнээс Г. ГОМБО орчуулав. юм юу хийх авахаалж самбаатайг цаж байна. Ё Ё Ё Ё Ё Ё | Ё Ё ЗУРАМЧИН ХҮУ Ганболдыг -харсан хүн түүний гайхна: Зу» рам агнадаг хүүхэд: гэж нутгийн хан ёь андахгүй Ганболд зурманд » урхи тавьж агнана. Агнасан зурам | ныхаа арьсыг бузгай сайн торддог: Зурамчин хүү “Ганболд Говь-- 777) алтай аймгийн Дэлгэр сумын бага сургуулийн 4 дүгээр ангид сурал сурагч М. АЧИТ - “Хариуцлагатай эрхлэгч Ч ОЖ, ШАГДАР В.И.Ленин 1920 оны 7 дугаар са рын 19-нд Коминтерний дээр пнинтити Манай эрнн үеийн агуу.их хүн, дэлхийн хөдөлмөрчдийн суут багш В. И, Ленин, монголын ард түмний жолоодогч чин зоригт Сүхбаатар на-- рын үүсгэн байгуулсан Тонгол-зөв-- лөлтийн найрамдлын уламжлалт С4- рын ажлын нээлтэд зориулсан нийс- лэлийн нам улс олон Н бай-- гууллага хөдөлмөрчдийн төлөөлөгч- дийн баярын хурал дуурь бүжгийн улсын театрт боллоо. Монгол-зөвлөлтийн найрамдлын ту- хай илтгэлийг БНМАУ-ын Ардын бо- ловсролын Яамны сайд Д. Ингцэрэн тавив, Баярын хурлын дараа Монгол-зөв- лөлтийн урлагийн авьяастан 500 хүүх ууусгай шинийн Налайн суугаа буурал өвөө Хэрэг болгон дуудаж ирээд, Тооны аргаар та нар гарга. Өчнөөн их бодсон боловч тэд --Хүүхдүүд минь Зөвлөлт улс Хүч хөрөнгөөрөө барьж өгсөн Ганцхан барилгынх нь хэмжээг Гаргаж чадахгүй сууж байна Он дараалан бидэнд тусалсан Олон олон барилга үйлдвэрийн --Тэгвэл одоо гурвуулаа бас 8ьлчь ль ла. ча ла. тальлчагта та, "ь та лыг та, ла, ть ла ла ль ла ль ЗЬлалльлалаласалалы 5::3:555:3:5:3:355:3:3555:3:5:3нөэнЭлээ: ! | р иининийиицийннншмийииниицйнии ийн циэцэитэиэттэийннн эээ тэтэтэн Баярын хурал, . багачуудын «концерт. Хичээлээс буцаж яваа хоёр пионерий” --Гурвуулаа тоо бодьё хүүхдүүд ээ, Гудамжны хоёр талаар эгнүүлэн барьсан Олон давхар» байшишгийь эрөөний тоог Орж суух айлын нь тоотой хамт ! Толгойдоо бодоод би нэг гаргая гэлээ. Хөгшин залуу гурав тоо бодож эхэллээ. Хөндлөн дагуу зураг гаргаж ч үзлээ Өрөөний нь тоог ч гаргаж эс чадлаа, Өрөө тасалгаа, үнэ цэний нь бодох гэвэл Өчнөөн төчнөөн тоо гарах нь гээд, өвгөн Төр жишээний нэг «тоо» бодьё П их хурал АПН--ын гэрэл зураг дийн концерт тоглов, Пнонер еурагч- дын концертыг нам засгийн удирдаг- чид, зочид, төлөөлөгчид үзэж сонирх- ”лоо. Сэлэнгэ аймгийн, Зүүн хараагнйн | 10 жилийн дунд. сургуулийн сурагч Лайгуу ,Баянхонгорын Галуутын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Нан- жидцэрэн, Улаанбаатар хот дахь Зөв- дөлтийн З. дугаар, дунд сургуулийн су- рагч Софанова.нарын тоглолт болон хамтран. дуулсан «Ленин бидэнтэй хамт», «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд», «Наран үүрд мандаг» зэрэг дуунууд үзэгчдийн талархлыг татлаа, Баярын хурал, багачуудын хоцор манай гав. Ирамдлын илрэл болов, ху Ли МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ИИпИНЙНйННИЙЦИШИэ ээг ат ийн 11111111111111013 ЗӨВЛӨЛТИНН ХҮҮХДИЙН “ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАВ Хэнтий аймгийн. Өмнөдэлгэр сумын зунд сургуулийн багш, югчид В.И. Ле мэндэлсний 100 жилийн ой уг- таж, Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг, утга зохиолын 14 хоногоор Зөвлөлтийн Тоөгт- мол хэвлэл иш захналав, Тэд олон төрлийн 1 варуй төгрөгийн хэвлэл захиалав. Пионер, баатарчууд «Пнонере- ная правда» фонин, «Весёлные картин-- ин», «Мурзилка», «Вожаты», «Йнонер», «Костёрэ, «Юный технин», «Юный натуралиет» сэтгүүлүүд, Белорус, Узбек, Киргиз, Уираин, олдав, зербайжан зэрэг Зөвлөлтийн Б “Найрамдах уя- суудын пннонерийн байгууллагын хэв-- зэл захиалжээ. . ын :-5-ын вА», 1--тийн. «А» амгийн су рагчид хамгийн өлөн хэвлэл авгнараа захиалсан байна. . : бусдыгаа туучлав, Л.ЦЭРЭНСАМБУУ 1Оунаас юуг хасаж Юун дээр юу нэмснийг Тооны аргаар та хоёр бод Толгойдоо бодож би нэг гаргая гэв. « Хөгшин залуу: гуравт Ах зөвлөлтийн ариун Хамаг ардын хүч Хань зөвлөлтийн бидэнд Нийгэм журамт улс болсон гэсэп ? Нэг хариуг гурвуулаа гаргалаа. ч бид й б туган Залуу хөгшин гурав бодлогоо бодчихоод Манай сайхан засаг төр Мандан, бадрахдаа чухам Хүндхэр «тоо» таарсан аололтой бодож т-Эх орноосоо харгис засгийг хасаад Эрх чөлөөнийхөө тэмцэл дээр Ардын засаг байгуулагдсан. хөдөлмөр дээр тусламжийг нэмээд Зам замдаа явах зуураа --Манай орны ололт амжилтын Магадлан үзэх ямар ч бодлогод Зөвлөлтийн тусламж гэдгийг нэмэхгүй дол дөв хариу ердөо гарахгүйг Саяын бодлогоороо батал Санал нэгтэй тарцгаалаа. “ОРОЙ ББйгүй ТРОЛЫҮЛРИУЛР нэдэглэл МЙЛ-ынүйл хэргийн төлдд- хэзээд ВЭлхэн БЛЙГЛУН 7 617.-2 МХЗЭ-динїөв Хогбо Д.Сухвалтарын нэгэнжит- Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв : Зөвлөхийн сонин 28 дахь жилдээ | “Мах (1101) | 19869 оны аравдугаар сарын 8. Лхагва Үнэ 10 мөн. СУРВАЛЖЛАГА дуүүзэйгээ хоёул зогсож, байгаа гэрэл Пионерийн ахлах уд ага 6-гийн «Гэ» ангїїд орж мирвэд Лена Волонпсотой хэн танилцах вэ? гээд нэгэн захна үзүүлэв. Бүх хүүхэд Нэгэн ээрэг гар өргөв. Ахлах удирдагч, -- За би энэ захидлыг Цэнд:аюушид огье, Та нар бүгдээрээ уншаарай гэв. Хүүхдүүд хичээл завсарламагц Цэнд-аюуш аа, захиагаа задлаарай Уншаарай! Урагшаа гараад чангаар уи- ”таарай. гэцгээв. Цэнд-аюуш уншлаа. Түүний бичсэн яь: : - Нэргүл мэдэх монгол-найз чиний амрыг эрж Зовлөлт Укранны Николаев хотын 26 дугаар дунд сургуулийн 6-гийн Г» ангийн сурагч Лена мэндчилж байна. Би өөрийн үе чацуутан хэц нэгэн монгол найзтай захидлаар харилцаж та- нилцах гэсэн юм, Бидний энэ танилная үерхэл бол найрамдал билээ. Хэн дуртай нь падад захиа бичээрэй гээд Лепа охип зуныхаа амралтыг хэр- хэн өнгөрүүлсэн тухай, найз нөхдийнхөө тухай, еургуулийхаа тухай бичжээ. Мэнд аюун ч хариугий нь дорнь бичлээ. Тэ- гэхдээ” монголоор бичлээ: “Хагас сарын дараа хариу ч ирлээ. Сайн байна уу? Цэнд-аюутаа. Чиний захиаг авч маш их баярлалаа. Чиний захианаас монгол нутгийн євїхан үнэр, монгол пайзын ариун єэтгэл мэдрэх шиг боллоо. Даан ч би монгол хэл мэдэхгүй маань харамсалтай. Гэвч би юуны тухай бичсэнийг чинь сэтгэлээрээ ойлгоёон. Найзаа! Бололцоо байвал дараагийн .за- хиагаа оросоор бичээрэй, даатай бу- руу болов уу тэж зовох хэрэггүй шүү. Баяртай гэжээ. Тэр захиатай хоёр ӨГ иржээ. Нэг нь Лена өхий зуны. є8 өглөө. байшингийнхаа цолхыг овгойлгоол ”: Пнонер Дашзэвэг, аргаа нар олон 2) | : . төрлийн хэвлэл захиалж хө... ГЭ? Ё 9, Ж : мэлээээээхэээээээээгэлэсээссэлльсэээльлэлЬ зсасаласасасасала чСтылалаальсаль тыльлаласаталальласн аль ч хлалалалалалалалалалагалэ чсвлы. тьльлльлльл та, тв, та лалла. тв, та лал ль, та. тьслагчас та лал ль, хална. ть та. чьла.ль льлла. та льльталлалалн БОДЛОГО. БОДСОН НЬ Наранд зэвэр сайхай цэцэрлэгийн дунд ер нь. байснаа тусламжийг нэмээд 14 Жамцын ШАГДАР НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ НАЙРАГ. зураг, Нөгөө нь дэлгэж - тавьсан хоёр улаал бүч дор вь Цэлд-аюуш ЛеєпаФТаАй- рамдал гэсэн зураг ажээ. Түүнээс хойш хоёр жил өшоөрчээ. Унрайн Мопгол хоёр охины. пайрамдал чөхөрлөл улам бэхли,. тэдиий хөорөнд үл ойлголцох зүйлгүй боллоо. Цэнд- аюуш анхныхаа захианы хариу авснаас хойт орос хэл амдан суралцаж толь бичиг хэрэглэн. оросоор захиагаа бичлээ, Лена түүнд нь баяр хүргэж алдаагий нь зассаар өдоо хүссэл санаснаа торолгүй бичдэг болжээ.. Ч Хоёр охин хэн хэн нь цуглуулгатай. Молнгол-зөвлөлтийн шуудангийн марк, ил захидлын хуудас харилцан солилцож цуглуулгынхаа санг улам баяжуулна. Тэд эхний үед хамгийн энгийн сургууль, гэр орныхоо тухай бичдэг байсал Фол Одоо хэн хэн нь 8 дугаар ангид хүрч, удахгүй сургуулиа төгсөнө, Ямар мэргэ- жилтэй болохоо хуртэл.зөвшир ярилц- даг болжээ. . 2 й -- Лена бид хоёрын нөхөрлөл захид- яаар эхэлсэн юм. Би Ленаг хэзээний”га- нил юм шиг санаж явдаг, Хэрэв би Лена - тай уулзах юм гэхэд зуун хүний, /члааё ч ялгаж танина. 7 Энэ оны хичээлийн жил эхэлеээр 2 захиа явуулсан маргааш монгол-зөвлөл- тийн найрамдлын сарын тухай бичиж элэ. оны 3 дахь захиаг Ленадаа явуулнаа үэж нийслэлийн 16 дугаар дунд сургуу. лийн 8-ийн «Бэ» ангийн сурагч 3. Цэнд- аюуш ярьж байна. Тиймдээ Мопгол-Зөв- лөлтийн найрамдлын сазиар Цэнд-аюу- шийн нэгэн адил олон зуун хүүхэд ЯрНД найздаа захидал цахилгаан бичих болио, мэгггэггггт170 «ЛЕНИНЧ ШҮҮЛГИЙН» ГАРАА їэсвөрийн сүхбаатарчууд, дэлхийн хөдөлмөрчдийн аугаа их багш В.И.Лө нивий мэндэлсний 100 жилийн түүхт рйг угтан «Ленинч шүүлэгийн» Ёё” раанд гарч эхлэлээ. «Гараа сайн бол бариа сайн» гэдэг манай ардын мэргэн үг бий. Баатарчууд, пионер, залуучуудын эвлэлийн гишүүн сурагч нэг бүрийг гєЛенинч шүүлгийн» гараанд бэлтгэл сайтай, зохион байгуулалттай эхлүү лэх нь ерөнхий боловсролын сургуу лиудын дэргэдэх залуучуудын эвлэл пионерийн байгууллагуудын хойш- луулшгүй зорилт болж байна. Иймээс «Ленийч шүүлгийн» гараа ны ажлыг чухам юунаас эхлэх вэ? гэ сэн асуудал сонирхол татаж байна. Энэ асуудалд-хариу болгож доорхи зүйлийг зөвлөе! Нөн түрүүнд дарааХи ажлуудыг дэс дараалан гүйцэтгэвэл зохино. Үүнд: юооооооооӨоосоосоООООооооооООсОоОоОООООООООООООС НАЙРАМДАЛ ИНГЭЖ --Нийт баатарчууд, пионерүүдэд «Пионерийн үнэн» сонины 1969 оны 88,39,40 дүгээрүүд, ХЗЭ-ийн гишүүн сурагчдад «Залуучуудын үнэн» сони ны 1969 оны 1065,106 дугааруудад нийтлэгдсэн «Ленинч шүүлэг» гэсэн удирдамж материалуудыг бие дааж уншуулж судлуулах, Дараа нь, баатарчуудын аравт, ба гууд, пионерийн салаа, бүлэг бүлгэ- мийн цуглаан, ,Өвлэлийн үүр, хороо дын хурлуудыг зохион байгуулж «Ле нинч шүүлгийн» тухай асуудал хөэлэл цүүлбэл зохино. Уг асуудлыг хэлэл цүүлэхдээ дараахи үндсэн гурван зүй лийг хамрана. Үүнд: а) «Ленинч шүүлгийнь» сорилго, түүнийг хэрхэн яаж явуулах журам. тухайн анги, бүлэг үүр, сургуулийн АНДЫН ТУРШЛАГА АЖЛЫН ЖИГҮҮР НОГООН ДЭНЛҮҮНИЙ ГЭРЭЛД Бид, нийслэл Улаанбаатарт байгаа зовлөлтийн гуравдугаар сургуулиар орлоо, Хоёрдугаар давхрын хананд «Шинжлэх ухааны ертөнцөд» гэсэн ханын сонин байлаа. Сонины тэргүүн байранд «В.И.Лениний үед амьдарч байсан хүмүүс» гэсэн гарчигтай мате рнал нүдэнд туслаа. Энэ сургуулийн хан «Пионерская правда» «Комсо- мольвская правда» сонинуудын шинэ хэн дугаарыг хаддаг тусгай самбар- гай юм байна, Пнонер сурагчид ЭН- дээс ппонер комсомолын тэргүүй туршлага олж уншиж, пионерийн бүл гийп ажил, ханын сонин хийхдээ ши нэ санаа авдаг ажээ, Зөвлөлтийн сур гуулийн улаан бүчтэнгүүд В.И.Леня ний мэндэлсний 100 жилийн ой уг таж олон сайхан ажил хийж байна. Тус сургуулийн сурагч бүр сурлага- даа шат ахих, амлалт авчээ. Лениний тухай зөвлөлт эх орны тухай дуу. шүлэг, гар зургийн. уралдаан зарла нээг Зөвлөлтийн пноперүүд баатар кот Моснвагийн нэрэхиййт, манай нийслэлийн 833 дугаар сургуулийн чионерүүдтэй-нөхөрлөж тэдэнд Лени ний-тухай дуу зааж өгдөг ажээ. Зөвлөлтийн Бүгд Найрамдах Ул, суудыг анги ангиараа дааж аваад 6 судлав. Анги бүр тэр улсынхаа амьд 7 той ажил хийх гэж байна. «Тэмцэл, хөдөлмөрийн дунд төрсөн найрамдал» «Монголчуудын зан, заншил» гэсэн лекц сонсож БНМАУ-ын төрийн шаг налт зохиолч Ч. Лодойдамбатай уул залт хийх ажээ. Нийслэлийн 38 Ду гаар сургуулийн сурагчидтай хам- тарч Монголын тухай аман сэтгүүл гаргаж, үдэшлэг уулзалт, хийнэ, Сур гууль дээрээ «Бид Монголд аж төрж байна», «Монголын тухай хийсэн мї ний цуглуулга» гэсэн үзэсгэлэн бай гуулахаар зэхэж байна. Бид 8-ын «Б» ангийн пионер А. Аксенов, Даваасүрэн нартай уулзав. Орос монгол энэ хоёр хүү дотно үерх дэг юм байна. Хоёулаа ангийн ханын сониныг эрхлэн гаргадаг ажээ. Б.И.Лениний тухан. «Монголын хүүхдүүд В. И. Лениний ойг ингэж угтаж байна» гэсэй ханын сониннгууд гаргажээ. Хоёр найз марк, тэмдэг цуг луулдаг. Лениний марк, тэмдэг энэ хоёрт олон бий. Пионер Даваасүрэн монголын тухай ном зохиол олис аа чирч бидний ажилд тусалдаг сэнс пио нерийн ахлах удирдагч нь яриагаа. МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧ ралыг харуулсан зурагт самбар хийж 3. «Энэ улсын вэ?» гэсэн бүлгийн сэдэвт ажил явуул сап нь багачуудад их таашаагдав. Энэ маягаар пноперийн бүлэг бүр «В.И.2 Ленин хаана амьдарч байв?» гэсэн сэ 8 тухай хэн сайн мэдэх дэвт ажил зохиов. Одоо дөрөвдүгээр 9 2 ангийн пионерүүд гуравдугаар ангийн 8 октябрьчуудад «Ногоон дэнлүүний гэ? рэлд» тэсэн бүлгийн сэдэвт ажил хий 8 хээр бэлтгэж байна. Яагаад ингэж нэр 8 гэвэл Владимир Ильнч: лэсэн. бэ Кремльд ажиллаж байхдаа ногоон бүрхүүлтэй чийдэнгийн гэрэлд бичиж уншдаг байжээ. Бүлгийн цуглаан дээ 9 рээ Лепиний дуртай уран зохиол, 4. көгжмийн зохиолын тухай ярьж, сонс 8 дуулж Лениний тухай шүлэг зүв : РОНО. Хувьсгалын тухай яэг уран уншина. «Ленинч уншлагад»зөвлөлтийн пио 2 шерүүд цөм хамрагдаж байна. Тавдугаар ангийн пионе Лени 8 ний тухай ном хэн их ОвЗаН бикэ дэг бүлгийн цуглаан хийх гэж байна. «Ильичийн 3 дуртай дуунууд» гэсэн бүлгийн ажил Зургадугаар ангийнхан кийнэ. Монгол-Зөвлөлтийн ламжлалт сарын ажлаар зөвлөлтийн 8 сургуулийн сурагчид олан сонирхол найра: : рамдлын Зсурагц А. Баяраа, Д. Цэрэндолгор хоёр зуны амралтаараа 292 булга маллаж, ЭХЭЛНЭ өмнө зогсож байгаа зорилт, 24-34 лийн дэргэдэх баатарчууд, ), холугчуллан эвлэлийн байгууллагуу дын ажлыг чанаржуулах талаар сонс гол тавьж хэлэлцүүлэх. , б) Баатарчууд, пионер, сурагч бүр өөр, өөрсдийн сурлага сахилга бат, хүм , соёлжилт, авьяас ! мэдлэг, боловсролоо дээшлүүлэх та лаар хүн бүр тодорхой үүрэг авах. в) “«Ленинц шүүлгийг» үзэл сур тал, сохион байгуулалтын өндөр хэм эцээнд явуулах ажлыг удирдан зо- хион байгуулах тусгай комиссыг ЭЖ ги, бүлэг, үүрүүдөд байгуулах. «Ленинч шүүлгийг» зохион бай- гуулж явуулах комиссыг анги Удирдсан дийн бүрэлдэхүүнээр байгуулж ажид багш баг, бүлэг, үүрүүдийн дарга, Эцэг, эхийн хорооны төлөөлөгч харь яа газар буюу шеф байгууллагын газ дуулах нь зүйтэй юм. ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ МХЗЭ-ИЙН ГИШҮҮН ХЭН БА «.,МХЗЭ-ийн дүрмийг зөвшөөрч түү нийг биелүүлэхийн төлөө махран тэм- цэгч,МХЗЭ-ийн нэг байгууллагад багтай ажилладаг, МХЗЭ-ийн байгууллагуудын тогтоол шийдвэрийг идэвхтэй биелүүлдэг МХЗЭ-ийн гишүүний татварыг тогтоо- сон журмаар хураалгадаг 15--28 насны залуучууд, МХЗЭ-ийн гишүүн байж бол но» гэж! МХЗЭ-ийн дүрэмд саасан бай- даг, Пиопер, баатарчууд 88! Та нар бол МХЗЭ-ийн ирээдүйн гишүүд, МХЗЭ-ийн эгнээг өргөтгөх үр Үндэс шүү дээ. Ямар хүнийг МХЗЭ-ийн гишүүн гэх вэ? МХЗЭ ийн дүрэм гэдэг юу юм гэдгийг юуны өмнө ойлгох хэрэгтэй. Ямар хүнийг МХ 59-01: нц гишүүн гэх вэ гэвэл: Социализмын” үйл хэрэгт үнэнч, хам- гийн ухамсартай, тэргүүний. БНМАУ-ын харьяат ажилчин, хөдөө аж ахуйн нэгд- лийн гишүүд, сэхээтэн, залуучууд пионе рүүдээс яс үндэс, эрэгтэй, эмэгтэй гэж ялгалгүй МХЗЭ-д элсүүлэн свна гэж МХЗЭ-ийн дүрэмд заасан бий, МХЗЭ--ийн гишүүн агсан БНМАУ- ын баатар Х. Даваадорж, хүч тэнцвэргүй дайсны ширүүн тулалдаанд эрэлхэг байлдсаныг дурсан санацгаая, Эрэлхэг хилчин Даваадорж галын шугам Даэр сум дуусч, хүнд шархдаад байхдаа МХ ЗЭ-ийп гишүүний бат илэрхийлэхээ олз дууяахгүйг хичээн бат илэрхийлэхээ їгү дээрээ урж тасчин ндсэвр Үлдсэн хэс- гийг нь эх орныхоо. араун хөрсөнд ихун амнсаад сүүлчийнхээ гранатаар дайсныг устсан алтан ампа өлдсан билээ, Даваа-| дорн шиє олон зуун халууц эх оронч, РУЭА хуоооооооорооо00000000000000000000000060000000000000000000000С02000006л47-: Төр хурахын сангийн аж ахуйн 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн 2 ах эгч нартаа тусалжээ, Д, ПУШКИНИЙ авсан гэрэд зураг ЙХ ВЭ? хөдөлмөрийн алдар цуутанг МХЗЭ хү- мүүжүүлж байна. Эд бол МХЗЭ-ийн бат илэрхийлэхийн эзэд юм. Чухам ийм Л чэргүүний залуус МХЗЭ-ийв гишүүй байх ёетой. “МХЗЭ-ийн дүрэм гэдэг бол МХЗЭ-. ийц гишүүн бүрийн дагаж мөрдөх- хууль мөн. Эвлэлийн дүрмийг цэгэнт зөвшөө” рөц хүлээсэн тэр гишүүн бол дүрмийй- зааят бүрийг звирхэгчлэн: биелүүлэх» хүндэч үүрэгтэй. Дүрмийн заалтыг амьдрая, нракїнк дээр бүтээлчээр баенүүлэх: нь. сайн Дух рын хэрэг бин, заавал биелүүлэх-албан: ёсны үүрэг бөсөөд тэр гишүүний: мөн ча. нарыг шалгах шалгуур-юм, МХЗЭ--ийн гишүүн байхын нэг бой зол нь ХЗЭ-ийн нэг байгууллагад багтай ажилладаг, эвлэлийц байгууллагын тогг. тоол шийдвэрийг идэвхтэй биелүүл сайх явдал мөн. Хамгийн ТАЛ 3 сурагч МХЗЭ-ийн гишүүдээс багш нарынхаа даалгаврыг ширхэгчлэн биелүүлж, су? рагчдын эвлэлийн үүрээс зохиож бай- таа ажилд хамгийн үнэнч, шударга, ажил хэрэгч оролцож, аливаа ажил, асуудлыг шийдвэрлэхдээ гишүүний ёсоор хандахыг шаардаж байгаа юм. Сурагч. эвлэлийн гишүүд бол сурлагын дээд ам жилт гаргасай байвал зохино. МХЗЭ-ийн гишүүн байхын бас нэг бол зол нь МХЗЭ-ийн гишүүний татварыг тогтоосон журмаар хураалгадаг байх яв- татвар нь олон тё- дал том, МХЗЭ-ийн ЛЫН ач “холбогдолтой, - МХЗЭ-ийц мөнгөн хөрөнгийг бүрэл дүүлэхэд тублана. -- МХЗЭ-ийн гишүүдийн сахилга: бат манлай мхЗэ- ллын хэмжүүр болж байдаг юм. ийн гишүүнд элсэхийг хүссэн ханы сурагчид дүрмээ судалж гишүүн йк болзлынхоо учир утгыг сайтар МЭДЭЖ, түүнийгээ ширхэгчлэн биелүүл» хөөс эхлэх ёстой. х, гэнэн ТЭнсчхүд лээр элдбэрөмөл ллэлэхэглалвөэс “4 3 Э | ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДИЙН УРЛАГ- УТГА ЗОХИОЛЫН 14 ХОНОГООР АНГИЙН СУРАГЧДЫН УНШИХ НОМЫН НЭРС 2-6 ДУГААР СД АНГИ 1, Богденов Н, Ильичийн инээм- рэглэл 2, Верейская Ё, Хувьсгалч охин Таня. З, Фузик Ю, Снлова В. Холбооны рван үсэгт, 4, Гайдар А, Дөрөв дэх нууц цоо- шог. 5, Гайдар А. Чук, Гек хоё 6, Пришвин М. Зараа шав 7, Распэ Э. Мянгуужинд тохполд: сон ЯВДЛУУД () Толстой А. Алтан түлхүүр буюу Буратиногийн адал явдал 9, Маршак С, 2Кекийн барьсан бай шиш. : 10, Гайдар А, Халуун чулуу 11, Мамин--Сибиряк, лепуш- инны үлгэрүүд 12, Ершөв П, Бөхтэй морьхон 13, Андерсен Х, Нугасны муухай дэгдээхэй 14. Андерсен Х. Ямх охиц 15. Гауф В. Бяцхан Мук 16, Ах дүү Гримм нар. оёдолчин Ш АНГИ 1, Бонч-- Бруевнч, Леинип ба хүүх Зоригт дүүд. 2, Кононов А.Лениний тухай өгүүл лэгүү 8, Улоанога А, Ильичийн бага нас, сургуулийн жилүүд 4.Лермонтов Ю.М. Бородлчо 5. Чехов А. Ванька 6. Всеволожекий И. Эрэлхэг най- ман будёнинчууд Ч. Гайдар-А, Х,Ц,.С. 8. Пантелеев Л. Үнэн үг” 9. Губарев В. Павлик Морозов- 14. Гюго В. Гаврош 11. Сенкевич Г. Гурван хүүхдийн» хувь заяа. 12. Бианкн В. Анхны ан, Алины зүү илүү вэ? 18, Маршак С, Та хэрхэн хэвлэдэг ВЭ? 14, Ершөв П, Бөхтэй морьхон 15. Энэтхэг үлгэрүүд нарын номыг 16. Родари Ж. Чиполнчод учирсан явдал ГУ АНГИ 1, Веретенников Н. Болодя улья- нов. 2. Твардовский А, Ленин, їїнийшин- чий хоёр. 3, Шторм Г. Куликовын талд 4. Григорьевич Д. Үегүй хүүхэд 5. Серафимович А. Өгүүллэгүүд 6. Толстой А. Кавказад олзлогд- соц хүн 1. Тургенев И. Муму 28. Пантелеев Л, Дугтуйтай бичиг 9, Катаев В, Хорооны хүү 10, Кошевая К, Повесть о сыне (хүүгийн тухай туул). 11, Гайдар А, Төмөр ба түүний ко манд 12. Носов Н. Битя Малеев гэртээ ба сургуульд мөмөөөмөөлөөлдөлэлөөлллээлөээээээ 13. Архангельский В. Дусал усны аян 14. Верн Ж. Нууцат арал 15, Дефо Д. Робипзон Крузо 16, Киплинг Р, Маугали 17. Носов Н. Үл мэдэх иарны хот хонд 18, Свифт Д. уфГулливерийн аялсан 23 7 Твен М. Томас Сойерын хөг- тэй явдал 20. Чандр К. Уруугаа ургасан мод 921, Пушкин А. С, Үлгэрүүд 32. Андерсен Х. Үлгэрүүд 23. Маршак С., Хүүхдийн шүлэг. үлгэр. Уу АНГИ 1, Катаев В., Хөлгийн дарвуул ай цаар. цайрна 2, Осеева В. түүцил нөхөд Васек Трубачев ба З. Гайдар А. Цэргийн цууц. Бом- бөрчний хувь заяа. 4. Сетон- Томпсон 9. Чин зо- ригт баатарлаг биет адуусан амьтны үлгэр, 5. Гоголь Н, Диканькийн ойролцоо гацааны үдшүүд 6. Крылов И, Їїгт үлгэр 7. Лермонтон М. Банди 8. Пушкин А. Руслан, Людмила хоёр. Ахмадын охни 9, Чехов А. Цагаан магиаит 10, Бичер--стоу Г. Том авгын овоо хой 11, Верн Ж. Арвай таван наст ка- цөзээлллээээээээээээээээээээлээлэээээээээээээээээээээлээээээ, питан 12. Дюма А. Шадар гурван цэрэг 13, Гривуд Д. Ноорхой жаалын үнэн түүх 2 14. Лондон Д. Цагаан соёо 15, Рид М. Морь унасан толгой- гүй хүн 16: Твен М. Жоноп, гуйлгачин хоёр ҮГ АНГИ 1. Гиль С. Лепинтэй хамт зургаан жил ажиллав. 2. Стасова Е, Д. Владимир Ияьич Леипиип ийм хүц байсан 8, Гайдар А. Сургууль 4. Фурманов Д. Домогт баатар Ча- паев. 5, Журба П. Александр Матросов 6. Полевой Б. їїинхэнэ хүний туул. Т. Ян В. Батхаан 8. Хейердал Т. Коп--тикээр аял саа чь 9. Гоголь Н, В. Тарас Бульба 10, Крылов И. Їгт үлгэрүүд 11, Тургенев И. С. Ася 12. Джованьоли Р, Спартак 18, Ирасек А. Чехийн эртний. үл- гэр домог 14. Конан--Дойль А, Шаерлок-- Холмс 15, Беляев Газар уснаа явагч хүн 16. Рыбаков А, Чичлүүр хутга 17, Стивеписон Р, Хар-сум 18. УУэлс Г. Үл үзэгдэгч хүн. Монголын геологийн албаны 80 Хүүхдүүд ээ/ Гоё сай» сайхан зурагтай ном хүүхдүү 597 илийн ойд Ц, ГАЙТАВ ХАЙГУУЛЧ БИД Баялаг бүхний дээд болсон Ноёлог сайхан хангай минь, “Эрдэнэ болгоны дээж болсон Энгүй саруул тал минь, Ховор бүхний ээж болсон -Хонгор шаргал говь минь! Эрэл хайгуулч бидний Эх болсон өлгий! Алхаараа бид” Алгаараа бид Шинжиж олсон бүхнээ Шинэ нийгэмдээ зориулиа, Бороо мөндөр шаагиж, Орсон ч Шороо салхи шуугиж ирсэн Ч седагим халуун дүүгийс гарсан ч Сийгэм сэрүүн сэрүү татсан Ч Зорьсон минь үүнээс хэцүү Зориг минь түүнээс ч хатуу. Эрэл хайгуулч бидний “ Эх болсон өлгий! Аяхаараа бид Алгаараа бїї Шинжиж олсон бүхнээ. » ТНинэ пийгэмдээ зориулна. Ховор нандин баян олзвороо Хавар цагийн цэцэг адил Тэвэр- дүүрэн барьж ирээд Цэвэр тунгалагий нь харж олоод “Дахнад бид замдаа гарна. Ахиад бас хамдаа ирнэ. Эрэл хайгуулч бидний Эх белсон өлгий! Алхаарай бид Алгаараа бид инжнж олсон бүхнээ Шинэ нийгэмдээ зориулна. зураг, угалз хээгээр чимэглЛэ сэн, өнгө будаг нь алаглан зохицсон, уран хошин хэЛ- лэг, инээд хүрмээр сонин үйл явдал, эр зориг | баатарлаг үйлсийн тухай бичсэн зураг тай номыг хэн бүтээдэг ВЭ гэж асуувал та нар бие биеэ сээ уралдан зөвлөлтийн 30- хнолч А, Толстой, А. Гай- дар,,С. Маршак, С. Михал- ков, Н. Носов, К. Чуковский, нарыг мэднэ, танина гээд «Муурын байшин»-гаас эх- лээд л ярих байх. Уран зохио лын баатруудыг урлан бүтээх гэдэг уран зураач хүний авь яас хөдөлмөрийг шаарддаг юм. Та нар ном уншихгаг гийг нь хэн зурсныг сонирх- Дог биз дээ,Зөвлөлтийн хүүх дийн номын зураачид Өйгө үзэсгэлэнт гоё сайхан НОМЫГ олон зуугаар нь хүүхэд бага чууддаа бэлэг бгрьж байдаг. Холбоот Орос Улсын ар- дын зураач Ю,Васнецов олон үйлдвэр сургалтын рэн дунд сургуулийн нер Петри «Бяцхан | даруу» гиасаа хамгийн юм. лэн, түүний Петри Хамнел бол Штранебергийн гуравдугаар Сү- Т--гийн «Ц» бүлгийн тэргүүний пиопер юм. Иипо- бөмбөрчин» гэ дэг пионерийн найрамдал баагуулла тын тэргүүлэгч гишүүн -Петри эелдэг ажилч хичээнгүй сурагч 0Н- лээ. Тэр хүүхэд олон нийтийн ажилд | үлгэр жишээч оролцдогийн гадна ан | сайн суралцдаг нь Петри ам болоц бичгийн лийн даалгаврыг үргэлж цэвэр пиям- бай. алдаа мадаггүй хийж ирдэг. Тэр сурагч бүхэнтэй боловсон зөв харил цаж сурлагаар хоцорч яваа нөхөддөө үргэлж тусладаг. Тийм болохоор ст риг ангийнх нь бүх сурагч ихэд хүнд хэлсэн. зөвлөсөн бүх- нийг-нь- дуртай хүлээж авдаг- Петри найрамдлын. байгууллагын ажлыг үнэн сэтгэлээсээ сайн хийдэг, Аливаа хурал цуглаанд хожимдолгүй дэд бэлэглэсэн Зураач ЮМ. Ю,. Васнецов та нарын мэдэх С, Маршакийн «Муурын оаишин», Английн «ардын дуунууд», монголыг ардын үл гэр «Эрх ишиг» гэх мэт олол орны ардын аман зохнолд зу раг зуржээ. А. Коневскин, А, Толстойн «Алтан түл- хүүр» В. Лосин, А.Гайдарын «Цэргийн нууц». Холбоот Орос Улсын ардын зураач, төрийн шагналт, /Зөвлөлт Холбоот Улсын уран зургийн академнйн жинхэнэ гишүүн А, Пахомов С. Маршакийн «Сургуулийн нөхөд», Е.Чару- шин М. Горькийн «Богшо9- дой», В. Бианкийн «Анхны ан» зэрэг олон номын чимэг зургийг хийж хүүхэд та На- рын сэтгэл санаанд шингэсэн уран дүрүүдийг урласан юм. Хүүхдүүд ЭЭ! Та Нар «Весёлые Картинкн», «Мур зилка», «Пионер», «Костёр», сэтгүүлүүд мөн хүүхдийн зу рагт номуудаас Холбоот Орос Улсын урлагийн гавьяат зүт гэлтэн К. Рачев, Л, Такма- ков, В..Пивоваров, Т.Маври на, Ф. Лемкуль, М, Мятурич нарын зэрэг зөвлөлтийн ах- мад болон орчин үеийн зураа чидтай тацил болсон Шүү дээ. Зөвлөлт--Монголын най- рамдлын сарын өдрүүдэд нээгдэх үзэсгэлэнгээс уншсан зохиолынхоо баатруудын дү- хоОоосоооооооооОосоооосооорооооооооосооооооО юдододсооооосооооо ” рийг бүтээсэн олон зураачид. тайгаа дахин уулзаарай, Ха- рин П. Амантунийн «Ед шид тэнийг ялагч Чао» зэрэг хүүк дийн Номын зураг зурсан хүүхдийн зураач Л, Влади, мирский гуай манай оронд зочлон ирж, Зөвлөлтийн хүүк дийн утга зохиол урлагийн 14 хоногт оролцож хүүхэд та нарын уран бүтээл амьд ралтай танилцаж байна. Зураач Д.САНДАГДОРЖ “ТЭРГҮҮНИЙ ПИОНЕР: рандаа сар. бүр ханын сонин. гаргаж, үйгэр дуурнал болдог тэргүүний чь хаддаг. -Петри, ингэж: хичээл сурлага, бүх- ажил үйлсээрээ бусад. цөхөддөө”- Герман хэлнээс- хачээ- ал ажил хэрэгчээр биечлэн оролцдог. чээл номыг давтуулж ээждээ гэрийн | Гэртээ хариад дүү нарынхаа хи- тусалдаг. Цетри бай ажилд нь сайн Багш нарын өдрийг тохиолДу гэж мэндчилэн, сайн сайхныг нер- юм. хүсэнерэөж ба улан пионер сурагчид багшдаа баяр хүр йца. Ардчилсан Герман улсаас ирүүл сэц гэрэл зурай (ӨГҮҮЛЛЭГ) Хотоос ирсэн гоёхон улаан цамцтай жаалтай зүү гуйжээ. Гэтэл нөгөө жаал нь Одхүүг харж, Фэгсрэн, . -Яршиг даа ийм муухай түйлхжээ --Яагаад гэж Өдхүү асуух гэсэн боловч хоолой нь зангирч, бас нүдий нь ч нулимс бүрхсэн байлаа. Одхүү гэртээ гүйн ороод, -4Би яаж хөөрхөн зкаал болох вэ? гэж бодов. Одхүү гутлын- зав халцайсан саарал хамрыг арчиж суухдаа саядаа тослоогүйл бохимдав. Гэвч эжийнхээ эзгүй байгааг гэнэт санаж, шинэ гу?” ава гарган өмсөж гэрээсээ. гарав. Одоо ч яав хөөрхөн жаал бол єон доо гэж Одхүү бодож явав: Гэтэл төгөө|аал бас л. “толгой оо сэүсэрч, | : --Ийм муухай. жаал...гэж нөгөө үгээ давтан ВАВчЧиХхЛав. 2 : --Одоо яаж хөөрхөн жаал болох вэ гэж Одхүү дахин бодлоо. Тэр, төртээ орж торгон дээлээ өмсөөд гарч ирэв. Одхүү ипээмсэг эн тэр жаалд дөхөж очоод: --Ёстой хөөрхөн жаал. болж уу? гэж яваал бяцхан гараа сарвалзуулж, --ЇЁЭеэ, бөө вөе торго өмсөхөөр хөөрхөг жаал болдог юм уу? зөх нь тэрээ. Одхүү зэвүү нь хүрсэн | боловч юу ч хэлсэнгүй бу- цаад гүйв. Олхүү гэртээ ороод, миний юу нь муухай байгаа юм Ёёэ? гэж гайхан суутал, саравч нь хугарсан малгай нь санаанд -0ь бууж. толины өмнө гүйн өчиж харвал. нүүр нь. хачин муу хай харагджээ. Одхүүгийн нүд нь орой дээрээ карах шиг болов Түүний нүүр бэхэнд будагдаж халтар сарман болсон байлаа Ол шүү нүүр гараа угааж суутал нөгөө жаал орж ирэв. --Одоо би хөөрхөн жаал болж байна уу? гээс Одхүү асуухад: --Ёстой догы! Хөөрхөн зиаалаа хоёулаа тоглоё гэв. Тэгээд тэр Бийр яа» тоглохоо ярилцав. төглөё гэж ОД- харж, толгойгоо жаалтай яаж тоглох вэ гэж лдур- хэлээд зэргээл асуулаа: Гэтэл өгөө ДА. ЦОЛМОН (эмэгтэй сурагч) Гэ ”ОЛЖЛсЖЧЛЧЧОЛЧШжЖиВЭЙЭЭаТтШПЁЕЮПйтчүШттТтПЮТҮтИт”ттжтжтулу”«”«у"ч"У"Учи«««шэээээээээ Өмнө зүгийн салхи Өөдөөс урьхан үлээхдээ Уудам саруул хорвоогийн “Ус нь тунгалаг гэлээ. Баруун зүгийв «салхи Байн байн шивнэхдэа Алтан дэлхийн хүүхдүүд : ї Монгол нутгийг салхи Мипий дээрээс илбэхдээ 29. ! 6). зуг бүрийн хүүхэдтэй. Жайт зүгийн єаяхи 200 : : Хойгуур: урдуур-Өиївнэхдээ..2222.22 : Аяь ч орны хүүхэд їй ЇТ: ! ! «Сфиаар тайван тэлээ. -. Зүүв зүгийн салхи Зеөлөн зөөлөн шивнэхдээ Манай нутгийн жаалууд Мандах /наравд дуртай гэлээ ЭХЭЭ . Ёо 0Л323, -2774 Өвдц чухал есөн дүрмийг ш5, | Онш ойлж чамд бичлээ би “ЗОЖИГ .ЯМАА |тїнэх бтоод едайж яв южиг ямаа түрүүлээл , дөө өндөрт аслаа Ча, гэж хашгирлаа Цаашаа улам аслаа Өндөр халны хонгилодос Өглөөдөө, сєэрмэгцээ бос | Өндийхдөө бүү залхуур! 21:22 шд ш Шамдаж, цагтаа явж бай! Үнэг босоод давхилаа. Хар ямаа үргээд Хашгирсан эзнээ зорилоо . олны Хриун агаарт дуртай гэлзЭ... Цуу зөрлө ТЭЛЭ9. 5 -220-02 ХээлаэээахахзаалаааззжазааззэээлслэлэллээҮЭЭЭээЭЭЭлЭЭэсхххэлээээээээээээээээээээээээээээ їашиисиндс 250013 24 Куддие МУХАММАДИ (Узбекийн зохиолч) ОНЦ ЧУХАЛ ЕСӨН ДҮРЭМ! Ї Тунгааж бөдөөд, санаж явзарай. эцгийн дэлбээг шүүдэр угаадаг эвэрхэн чамайг еаван ӨНГӨЛДӨГ! аардлага хүлээлгүй, сургуульдаа мсалальлалалалалалалальльлалалалалалалалалалалалалалэлэл, (ҮЛГЭР) Нэг Ишиг гэртээ. ганцаараа, орж гарч тоглож өнждөг байжээ. Үүнийг нь нэг чоно мэдчихээд барьж идэхээр отдог бай- жээ. Чоно нэг өдөр ишгийг гэрийнхээ гадна тоглож байхад нь хүрээд иртэл, ишиг ал- га байжээ. --Ишгэн хүү! гээд дуудтал дуугарч гэнэ. Гэрт пь ороод «Ишгэн “хүү!» гэтэл гэрийн гадаа дуугарч гэнэ. Ингэж хэд хэд хууртжээ. Чөпо босгон дор Нь ицүх ухаж нууг- даад отов. Тэгээд ишгийг орж, ирмэгц үм хэж орхив, Уул өөдөө буцаад давхитал, нөгөө ийг гэнэт дугарах шиг болмогц «Ишгэп хүү!» гэтэл гэдсэн дөтор нь дуу- гарч, гэнэ, Одоо яадар билээ: гэж! аядас ц» хурч гол-иь харлав. Хоолойд нь бөөн юм тээглээд цааш явж чадсангуй. Чопо ухаан алдаж. хөсөр унав. Ишиг, чөпын хоолойноос сугарап гараад гэрийн зүг хар хурдаараа гүйв. Ингээд ишгэн хүү самуун дайсайгүй санаа амар амьдарчээ. Ж. ДАШДОРЖ гэр дотор хооооосооооооосооооооодоодоо: Өл, Сар. Дөл бакийнханд ЗЭН 5 ҮСХ “50 ай эн ед сжЖ ёл бех Минии тарьсан цэнэг Мөнч сайхан ургаж байна... Хопог сардаа ахисаар Хачин өпнөр бөлж байн» Найган ганхах цэдгэндээ Намнраа хурыг цаная даа Нарны. дулаан гэрэлд Нэгэн хэсэг гаргая даа "Гарьсал ЭНэ цэцэг. Талын нэгэн цэцэг дэ: Хоёул бид цэцэглэж, : Хосгүй-гоё байна шүү,. .олаыы, зоо-Д, БААТАРСҮРЭН (Сэлэнгэ, багш): ь Харагдеан хөгийг шүүрдэж бай. “Хаа ч гэсэн хөг бүү тарь! Халаасандаа шохой бүү хий Хамгийн адгийн ЮМ ТЗр! Т Өмссөн хувцсандаа гамтай бай Өм цөм урж, өнгий нь халтартуулав! 8 Гэрээ ойртоход, муухай загнаж Гэнэн жаалуудыг зодов, өрөвд! 9 Нүүр бардам явахын тул Нөр хичээнгүй байх нь зүй, Орос хэлнээс орчуулсан “Г ЛОВОР.- -3- ОЛТЛТЭЛӨУМҮ | 4,4, 1244114ЧЦ44 УС УУ Усвдь ЭЭЖ Ариун цагаан сүүгээ Шимүүлэн өсгөсөн ээж минь “Амьдрах ирээдүйн сайхныг Зөгнөн бүүвэйлсэн ээж минь Хөлд орон алхахад минь. Ойччих вий гэж эвийлсэн “Хөтөл даван мордоход минь Сүүн дээжээ өргөсөн : Миний ээж таны ээж Минжин буурал сайхан ээж Буурал хорвоог бүхлээр, нь- . Буувэйлж байдаг ачит ээж. Д.АЛТАНЦЭЦЭГ ЁРЭГ Ая зохиогчдөд ҮСЭГЛЭЛИЙН “БАЯРЫН ДУУ. А--гаар нээсэн үсэглэлээ Я--гаар хаасан үсэглэлээ Анхны ном үсэглэлээ Ангнараа цөм узлээ. Сайн шүү, сайн шүү, бид нар Харалгүй бичиж дадсан даа Сайхнаа, сайхнаа бид нар Төоролгүй уншиж чадсан даа. Баяртай, баяртай үсэглэл минь Чамайг дүүдээ бэлэглэе. Баярлалаа. баярлалаа багш : ! “минь Таныг дандаа дурсая даа. Бичиг үсэг сураад Билэг оюунаа нээлээ дээ. Намын үзлээр хүмүүжээд Номын бодлоор ухаажина. ЛХ. ГОМБОЖАВ. (Увс, бө руун турцуны 10 жилийн сургуу лийн багш) ЗУРАГ " ЗУРСАН НЬ Нам гүм тасалгаан дотор Сүх хоёр их л чармайн зураг суугаа харагдана. Болд: 2 -Би зургаан зурчихлаа гээд ДЭВ рээ Сүхэд харуулахад толгой томтой хөл нь бүдүүдсэн морины -дүрс байв. Сүх бас -Миний зурсан. энэ гээд зургаан Болдод өгөхөд -.. --- : --Энэ чинь юу юм бэ? Болд, зурж . --Бэх асгасаа дэвтэр байхгүй юу! --Хэзээ ийм зураг байсан юм бэ? гэж Болдыг дооглонгуй хэлэхэд Сүх --Чиний тооны дэвтрийг л ха- раад зурчиХсан шүу дээ гэлээ, Эпэ зурган дээр нь нэр, хаягаа тавьчих вал яг л Болдын дэвтэр байлаа. Болд Сүхээс ичсэндээ дэвтрээ авч бушуухан далд хийсэн гэдэг, А, ОДОНХҮҮ Мял ж-аяаг: Здуэволсв, оуддон, ҮҮ Э«СРхао 2Э5С22 ЖА. Сүхоаагарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн номоннатад хэвлэв, 44039-ыйн, 2тсөд 26332, 26333... Харнуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Индекс--14140 3 цэрэн, : Л. В. Владимирский Орон БИХНИЙ/ТРЭЛЕҮ ВИ НАР ЯЭГДЭГТҮл! М11-ын и МХЗЭ:иийнТөг Хогоо Д.СухБААТАРЫН нэрэмжит “онголын Пионнийн БуйгууллАгын Төв Зөвлөлийн сонин 26 дахь жилдээ Мь 43 (1102) эдэ В. И. Лениний нэрэмжит, Мон голын пионерийн ордон багачуу- дын хөл хөдөлгөөнөөр бялхав. -- Найз аа чн «Муурын бай- шинг» уншсан уу? - Уншилгүй яахав, Мөн ч сай хан зурагтай ном шүү. Зөвлөл-- тийн хүүхдийн утга зохиол урла- - Зөвлөлтийн хүүхдийн Вляадимирский хүүхдийн дунд. гийц нх наадмаар найз нь энэ нө : муудыг унших гэж байгаа гээд 5 Дулмаа охин тэвэр дүүрэн өнгийн 5 зурагтай номоо Цэцгээд үзүүлэв. 3 Энэ үед их танхимын хонх жингэ 3 нэж хүүхдүүд танхимын хаалгаар 8 цувран орлоо. 5 Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг, ут 3 га зохиолын их наадмын нээлтийн ажиллагаанд МАХН--ын Төв Хо 5 рооны Улс төрийн Товчооны ор- Ёллогч гишүүн МАХН-ын Төв 5 Хорооны нарийн бичгийн дар Ёта Б. Лхамсүрэн МХЗЭ--ийн 5 Төв Хорооны нарийн бичгийн 8 дарга Д. Сүхбаатарын нэрэмжьт МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга 5 Хунжав, БНМАУ--ын Ардын 5 Боловсролын Яамны сайд Д. Иш ЭТНБ--ын Гүйцэтгэх Хо рооны дарга Д. Адилбиш нар бо- лон нх наадамд оролцохоор ирсэн тэргүүтэй зөвлөлтийн хүүхдийн ном урлаа- чид, урлаг судлагчдын төлөөлөг- чид оролцов. : Баярын. хурлыг МХЗЭ-ийн 5 Төв Хорооны нарийн бичгийн дар | 1069 оны аравдугаар сарын 15 Ї ИХ НААДАМ ХЭРГИЙН ТӨЛӨ ХЭЗЭЭД:БЭЛХЭН БАЙГЛУН ? Лхагва га Ч. Хунжав нээж үг хэлэв, н, Ч. Хунжав хэлэхдээ: Аугаа нх Октябрийн социалнест хувьсга- лын 532 жилийн ой угтан, Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сараар явагдаж байгаа зөвлөлтийн хүүх- дийн урлаг утга зохиолын их наа дам нь манай хоёр орны хүүхэд зургийн үзэсгэлэнгийн дэргэд зураач Ямарс айхан зураг вэ? багачуудын үерхэл, улам бэхжүүлж, зөвлөлт хүүхдүүдийн амьдрал, лыг цаашид үргэлжлүүлэн хэд зөвлөлтийн хүүхдийн холбогдолтой юм гэж тэмдэглээд, энэ нх наадмыг тохнолдуулан, ма- 1 най өсвөрийн Сүхбаатарчуудын өм 9 нөөс коммунизмын найдвартай ха- С Леннн 2 чүүдэд ах дүүгийн цогтой халуун / лаа болсон өсвөрийн баяр хүргэе гэв. Төлөөлөгчдийн өмнөөс Зөвлөл- тийн зураач Л, Б. Владимирский, Н. Н. Кофман, В. В. Медведев, Т. И. Карышева, нар үг хэлэв. Баярын хурлын дараа Зөвлөл- : тийн хүүхдийн уран зураг, урлаг, номын үзэсгэлэнг хүүхдүүд, лөөлөгчид үзэж сонирхов. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Үнэ. 10 мөн. эээ нөхөрлөлийг 2 орны 8 тэмцлийн 9 баялаг жишээнээс суралцах чухал 2 ач холбогдолтой юм. Манай хоёр 2 орны ард түмний ган бат найрамд 5 хөг- 3 жүүлэх хувь тавилантай өсвөрийн 2 үеийнхнийг ах дүүгийн интернанио 6 налч үзэл санаагаар хүмүүжүүлэ- 9 урлаг, ? утга зохиолын их наадам чухал ач 7 тө- 1 ЗӨВЛӨЛТИЙН ШИНЖЛЭХ УХААН ТЕХНИКИЙН ГАЙХАМШИГ: о «Союз--бэ», «Союз-1», «СоюЗ--8» хөлгүүд санса Зөвлөлт Холбоот улс аравдугаар сарын 11-нд «Союз-6» гэдэг сансрын хөлөг бүхин зөөгч пуужин хөөргөв, «Союз--6» сансрын Хөлгийг ДЭД хурандаа Георгий Шонин, хөлгийн инженер, техникийн шинжлэх УХаа- ны дэд эрдэмтэн Валерий Кубасов нар жолоодож Явна, Сансрын хоёр нисэгч Энэ нислэ- гийнхээ хугацаанд хөлгийн систем бо лон «Союль маягийн пуужинт хөл- гийн боловсронгуй болгосон бүтцийг шалган турших, гар жолоодлогын снс тепийг цаашид боловсронгуй болгох, нарийн төвөгтэй нислэгийн үед СӨНС рын “хөлгийн чиглэлийг зохицуулан тогтворжуулах, хөлгийн зам ба байр лалыг тодорхойлох хэрэгслийг Шшал- гах, дэлхийн геологи газар зүйн ЗУ? раг авч, эрдэм шинжилгээний тОМОО хон ажиглалт хийх, тэрчлэн авсан мэдээ сэлтээ улс ардын аж ахуйд ашиглах аргыг боловсруулах зорил- гоор дэлхийн агаар мандлыг Шинж- лэн судлах, дэлхий орчмын сансрын огторгуйн бодис зүйн шинж чанарыг шинжлэх, хүний бие махбодид санс рын нислэгийн нөлөөлөх. Хүчин зүй- лүүдийг судалж үзэх үүднээс эмнэлэг- биологийн шинжилгээ судалгаа ХИЙХ зэрэг өргөн программыг хэрэгжүүл- нэ. «Союз-6» хөлгийн дарга дэ, рандаа, 34 настай Георгий онин сацсрын хөлгийн бүтцийг гарамгай эзэмшин сансрын нислэгийн прог- раммт бэлтгэлийг амжилттай Хийжээ. «Союв-б» хөлгийн инженер, санс- рын ннеэгч 84 настай Валерий Куба сов эрдмийн зэрэг хамгаалж, техин- кийн шинжлэх ухзаны дэд эрдэмтэн болжээ. Зөвлөлт Холбоот улс сарын 12-нд бас «Союз-Т» хөөргөлөө, «Союз--7» хөлгийг дэд хурандаа Анатолий Филипченко, хөлгийн ИНЖе нер Владислав Волков, судлан шинж лэгч инжепер, дэд хурандаа Виктор Горбатко нар жолоодож явна, Сансрын «Союз-Т» хөлөг дэлхий орчмын сансрын огторгуйд шинжлэк ухаан, техникийн хэд Хэдэн сорилт, туршилт хийх юм. Үүнд «Союз-б» ху 10 дугаар хөлөг «Союв-7» хөлгийн хамтарсан ННСЛЭ гийг ажиглах, тойрог замд хөлгийн зүг чигийг өөрчлөх, тэнгэрийн эрхэс болон дэлхийн хаяаг ажиглах, оддын жинхэнэ гэрлийг тодорхойлох, нарны бий болгож байгаа гэрэлтүүлгийг хэм жих зэрэг Хэд хэдэн.төрлийн судал гаа шинжилгээний үүрэг гүйцэтгэх юм, 3 «Союз-Т» хөлгийг Жолоодож Яваа дэд хурандаа 41 настай Анатолий Филипченко цэргийн нисэх хүчний академи төгссөн бөгөөд сансрын НН- сэгч болсныхоо дараа. «Восток», «Восход» «Союз» хөлгүүдийг Эзэм: шин нислэгийн болон эмнэлэг:биоло гийн бэлтгэлийн программыг бүрэн дүүрэн биелүүлжээ. Зөвлөлт Холбоот Улс аравдугаар сарын 18-нд сансрын «Союз-8» гэ дэг 8 дахь хөлгийг дэлхий орчмын тойрог замд орууллаа, Энэ оны нэгдүгээр сард «Союз-4», «Союз-б» хөлгийн нислэг хийхэд оролцсон хөлгийн дарга, ЗХУ-ын баатар, ЗСБНХУ-ын сансрын нисэгч Владимир Шаталов, хөлгийн инже нер, ЗХУ-ын баатар ЗСБНХУ-ын сансрын нисэгч, техникийн ухааны дэд эрдэмтэн Алексей Елисеев на рын бүрэлдэхүүнтэй. баг сансрын «Союз-8» хөлгийг жолоодож явна. Хэсэгчилсэн инслэгийн явцад шинжлэх ухаан-техникийн нилээд хЭ дэн чухал зорилт биелүүлэхээр тө лөвлөж байна. Үүнд: Дэлхийн орч мын сансрын огторгуйд эрдэм шин жилгээний өргөн хэмжээний ажлыг нэгэн зэрэг хийж гүйцэтгэх, санс рын гурван хөлгийн хэсэгчилсэн зэ рэг нислэгийг удирдах нарийн түвэг тэй системийг боловсруулах, сансрын жолоодлогот систе мийг боловсруулах, тадын хэд хэдэн асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор той рог замд хөлгүүдийн зүг чигийг ха рилцан солнулах юм. Зөвлөлтийн сансрын «Союз-б» «Союз-Т» «Союз-Ө8» хөлгийн ннсэгч ах нартаа монголын өсвөрийн пионер сурагчид чин сэтгэлийн баяр хүргэж, тэдгээр хөлгийнхний аялал амжилт , тай болохыг ерөөж байна, Б5Л0000000000000001110110011010172001201011701000101110101101010112212212121222212 ЗӨВЛӨЛИЙН ХҮҮ ХДИЙН УРЛАГ УТГА ЗОХИОЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД, ЯРЬЖ "БИ ХОЁР БӨХ ЗУРЛАА. (Төлөө- лөгчдийн тэргүүн) Хайэт хүүхдүүд ээ! Та нар Улаанбаатарын пионерийн ордонд зөвлөлтийн хүүхдийн уран зургийн үзэсгэлэн Нээгдсэнийг мэ- дэж байгаа. Энд хүүхдийн номыз зураг зурдаг зөвлөлтийн олон зу- раачийн бүтээлийг үзэж: болно. Ми- ний зурсан үлгэрийн номын зургууд ч энд бий, Би. Улаанбаатаэт ирмэг- БАЙНА цээ үндэсний бөхийн барилдаан үзлээ, Тэгээд барилдаж байгаа хоёр хүүхэд зурлаа. Пионер, баатарчууд аа, та чарт зориулсан үзэсгэлэнд бүтээлээ ирүүлсэн бүх зураач нөхдийнхээ өм- нөөс чин саагэлийн халуун баяр хүр- гэж, олон улсын, хүүхдийн гар зур" гийн үзэегэлэнд олон сайхан зура ирүүлж байхыг та нвраас хүсье. Дөрөвдүгээр бүлгийнхэм Во лодя» гэдэг сэдвээр ажлаа явууллаа. Сэдэвт ажлыг пионерийн ахлах уднр дагч, бүлгэмийн зөвлөлийн дарга нар үзэж аятайхан ажил боллоо гэж үнэлэв, Хүүхдүүд Лениний дүртэй: гээгүй тэмдэгнүүд цуглуулжээ. Ил захид лын хуудас, номнууд бас цуглуулсан байна. Зэгсэн үзмэртэй үзсэгэлэн байгуулсан байв. В. И. Лениний ту хай дуртгалаар бичмэл сэтгүүл гаргажээ. - Володя 8 нас 6 сартайдаа Гим пазад оржээ. Тэрээр ямагт онцсайн сурч байв. Онц сайн сурдгийн учир юунд байсан тухай багш нь дурсан ярихдаа хичээл дээр бүх анхаарлаа багшийн заасан зүйлд бүрэн чиг лүүлж чаддаг байсан гэсэн байна тэж нэг жаал ярилаа. Өөр нэг хүүхэд: - Бид энэ чанарыг эзэмших хэ рэгтэй. Манай ангид хичээл дэзр тэвчээртэй анхааралтай суудаг хүү хэд өлөн бий тээд нэр цохож жишээ яурдав. - Велодя цагийн хуваарийг ягш Мн л лринииииилииилхиллииилхий ВОЛОДЯ тал баримталдаг байжээ. Хэн ч сэрээ байхад долоон цагт босдог. Ор дэрээ хураадаг. Хичээлээ дахин нэг уншдаг байжээ гэв. : - Бид цөм цагийн хуваарьтан. Түүнээ яв цав баримталж сурна гэв. - Володя ангийнхаа нөхдөд ямагт сайнаар хандаж нөхдийнхөө ойлгоогүй зүйлийг тайлбарлан өгдөг байлаа. Гэхдээ би ингэж нөхөддөө туслах тэднийг сайн дүн аваасай гэж боддог. Харин дандаа хүнээр туслуу лан тийм дүн авч байхыг би хүсэх гүй гэж ярьж билээ гэж, эгч А. И. Ульянова дурсан ярьсан байна. Володл тооны хичээлд гойд сайн байснаар барахгүй тоо сонирхогч дын дугуйлан байгуулж байжээ. Энэ тухай хүүхдүүд ярилцлаа. Ном той хэрхэн нөхөрлөдөг тухай, зохион бичлэг дээр хэрхэн ажилладаг тухай. Володлгийн хичээнгүй нямбай зан чанарын тухай ярив. санаат гэниссгли- ан 73 ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДИЙН УРЛАГ УТГА ЗОХИОЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД " ЯРЬЖ БИ МОНГОЛД БАЙСАН. -- Сайн байна уу? Жүүхдүүд ээ! (монголоор) Яагаад монголоор мэндлэв гэж та пар гайхаж байна уу? Би дөчөөд оны эхээр монголд Баянтүмэнд хэдэн жил байсан. Монгол орон намайг гэртээ хариад ирэх зуур үлгэрийн юм шиг сайхан болж хувирчээ, Би хүүхдэд зориулж үлгээ бичдэг хүн. «Баранкин, чи хүн бөлооч» гэдэг НАРАН ҮҮРД МАНДАГ..--Хөг- нм хүүхдэд гүн сэтгэгдэл төрүүлж, їүдАРНА. --Манай ирээдүй болсон | ихийг бодуулж ухааныг нь өргөжүүл-| багачууд аа! Бид зололох дэг юм, Хөгжим эх орон, түүчий үзэс тэлэнт сайхан байгаль, зориг баатар- лагийн тухай өгүүлж баяр жавхлан, уйтгар төрүүлдэг. Хүүхдүүд хөгжимд Хамт дуулж, хөгжим сонсохдоо нийт, хамтач үзэл санаа төрж, хамтын бү тээлээрээ бахархдаг юм. Дуугаар дам жуулан дэлхийн олон орны хүүхдүүд үерхэн нөхөэлөж байна. Л. Ошаниний үгэнд А. Островскийн ая оруулсан «Наран үүрд мандаг» гэдэг дууг дэлхийн өнцөг булан бүрд янз бүрийн хэл дээр дуулж байдаг шүү дээ. Танайд ч би тэр дууг олон- той сонслоо. Олон сайхан дуу мон- гол, зөвлөлтийн хүүхдүүдийг өндөр уул давач, олон мөрнийг гатлан нө- хөрлүүлэг! Зөвлөлтийн хүүхдүүд яаж дуулж, хөгжимддөгийг өөрийнхөө пионерийн асдонд байгуулсан гэрэл зургийн |хамаарча. үзэсгэлэнгээс үзээрэй. Үзэсгэлэнгийн нээлтэд 7 СУЭЭРРГЭ2Л ЭР РЭ БАЙНА ном минь дэлхийн хорин орны хэл дээр нийтлэгдсэз. Монголын бяцхан уншигчид энэ номтой удахгүй эх хэл дээрээ учирна гэдэгт би итгэж бай на. Хүүхдийн зохиолч байпа гэдэг бол үргэлж сурагч байхын нэр. СУ- агч хүних юм мэддэг байх ёстой. | ийм учраас сурагч та нартаа шинж- лэх ухааны шинэ шинэ ололт амжил- таас тассалтгүй суралцаж байхыг хүсье. ИРЭЭДҮЙ ТА НАРААС ХА» сайхан оронд ирмэгцээ монгол--зөвлөлтийн | 18 дахь уламжлалт сарын ажлын | нээлтэнд зориулач тоглосон монгол, зөвлөлтийн 500 пионер сурагчдын концерт үзлээ. Монголын авьяаслаг багачуудыг хараад над монголын ирээдүй ямар сайхан. юм бэ гэж са | нагдлаа. Сургуулнудаар озоход сурах мэдэхийн тэмүүлэлтэй монгол хүүх- дүүд зөвлөлтийн багачуудын амьдра- лыг сонирхож олон юм асуулаа, Бид нийслэлийн хорьдугаар сургуулийн зургийн дугуйлангаар орлоо. Тэд най рамдлын сэдвээр сайхан зураг олныг зурж бидэнд үзүүлсэн. Та нар авь- яастай хүүхдүүд юм. Их мэдлэг, өндөр соёл та нарыг танай сайхан орны тэргүүний иргэд болгоно. Монголын ирээдүй та нараас Нийтээр «Артенийн тангараг» гэ дэг дуу дуулж, «Медисон?, «Авто бус» зэрэг бүжиг хийж пионер, загас чин зэрэг тоглоомоор наадав. Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сараар зохиосон 8-ын «В» бүлгийн энэ ажлаар хүүхдүүд нилээд зүйл мэдэж сурч авлаа. Энэ ангн нийелэ лийн 5 дугаар сургууль дээрээ тэр гүүний гэгддэг учраас үзүүлэх аж лын уралдаан «Володя ба хүүхдүүд» гэсэн сэдвээр оролцлоо. Сэдэвт аж лыг үзээд хүмүүс санал, шүүмжлэл тавнлаа. Пионерийн салаа, бүлгийн сэдэвт ажил бүхэн нийт олныг хамар сан байна. Хэлбэр сонирхолтой, ут га агуулгын хувьд гүнзгий хүүхдинн авьяас чадварыг хөгжүүлж, идэв хийг дайчилсан байна. Сэдэвт аж лаар шинэ зүйл мэдэл сурч авна. Эсвэл хичээлээр олсон мэдлэгээ ба татгаж авна. Тэгснээр пионерийн аж лыг хичээлийн үр дүнтэй холбож буй хэрэг юм. Сэдэвт ажил явагдаад өнгөрөхөд ямар нэгэн бүтээл үлдэ хээр хийгдеэн байна. Эдгээр шаардлагуудыг хангаж байж сая сэдэвт ажил үр дүнтэй бөл но гэж багт нар ярилцав. С. ЖАМСРАНЖАВ Зишсээшиээишллтиисллшлсгэлэисллэшс лэлт -л-1-шслэшлэ--7--1-1--7-зс-с оооооооохоооооооооосоосоосооооООООоЖ Ооосо0000000000000000: «Харалгүй бичиж дадсандаа Торолгүй уншиж чадсандаа» ЗУРАГ ДЭЭР: Налайхын жилийн дунд сургуулийн 1 дүгээр ангийн сурагч Ж. Баярмагнай, О0. СЭРЭЭНЭНГИЙН авсан гэ | вэл зураг. Ф Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар хо тын Бумцэндийн нэрэмжит 10 жи- лийн сургууль дээр саяхан пионерийн 27) А2сур-хаяс оролцсон иионерүүд тоглоомын танхимд бүлгэмийн хүндэтгэлийн шугам жаг- саал болж В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийнойд зориулсан Лениний. танхим нээлээ. Өсвөрийн Сүхбаатар- чууд, В. И. Лениний бага ба идэр нас «В.И. Лениний хувьсгалт үйл ажил- лагаа» гэсэн үзэсгэлэн, дуугүй кино үзэв. Нионерүүд дараа нь «Зөвлөлт засаг гэж юу вэ?» гэж Лениний хэл- сэн өөрийнх нь дуу хоолойг эгшигт хайрцгаар сонсов. Сэлэнгэ аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны ажилтан Н.ТОВУУ Ф Дархан хотын нэгдүгээр арван жилийн сургуулийн 10-ын «А» ан- гийн сурагчид арав дахь намраа үдэх дээ пионер баатарчууд дүү нартаа Лениний танхим байгуулж өгчээ. Одоо энэ танхимд пионер баатарчууд пионерийн хамгийн хүндэтгэлтэй аж- лаа явуулдаг боллоо. Тэд ах, эгч нарынхаа өгсөн танхимын үзмэрийг улам баяжуулж байна. Дархан хотын нэгдүгээр арван жилийн сургуулийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч Д.НЯМДОРЖ Ф Сүхбаатар аймгийн Дариганга сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид «Лениний бага нас», «Ленин гимназад» гэдэг сэдвээр пио нер, баатарчуудын ажил хийж байна, ыг МАНАЙ БЯЦХАН УНШИГЧИД Лениний мэндэлсний 100 жилий! ой, Монгол-зөвлөлтийн найрамдлыг сар, зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг-утга зохиолын их наадмын үеэр нийслэ лийн олон сургуулийн хүүхдүүд анги бүлгээрээ улсын нийтийн номын сан- гийн хүүхдийн уншлагын танХимд 30 хиоп байгуулалттай ирж ном уншиж 5 байна. Нийслэлийн арван жилийн нэгдү: 3 гээр дунд сургуулийн бага, дунд авн- 5 гиуд хуухдийн уншлагын 5 ном унших гурван хоног зохиож нийт 5 400 гаруй хүүхэд шинээр уншигчийн 5 карт чээлгэж 500 шахам нэр 5 лийн ном уншлаа. Бяцхан уншигчид 5 Зөвлөлтийн 1 5 Горький, В. Маяковский, С. Маршан, 2 А. Гайдар, С. Михалков, ЫН. Чуков- 3 ский, Н. Носов, А. Барто, В. Бианки танхимд төр хүүхдийн зохиолч М 5 нарын зэрэг олон зохиолчийн НОМ 5 уншлаа. Багш Изинхорлоогийн удирдсан 3 З-ын «Вэ» ангийнхан бусдаас ИЛҮҮ 5 олон ном уншжээ. Зөвлөлтийн хүүхдийн ном ЗОХИОЛ унших хүүхдийн тоо ӨДрөөс ӨДӨрт нэмэгдэж байна. Н. ЦАГААЧ йны2! 12003 Пионерүүд В. И. Лениний хувьсгалт үйл амьдрал харуулсан бяцхан ном хийж баатарчууддаа өгч байна. Д.ЦЭЕЭ-ОЙДОВ Ф Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль дээр инонер Линда ахлагчтай «Өсвөрийн Ленинч нөхөрлөл» байгуулагдаад ажиллаж байна. Тэд аймгийн соёлын ордон дээр кино. концерт, ал болохын өмнө 10-15 минут В. И. Лениний ту- хай сонирхолтой яриа, урлагийн үзүү лэлт хийж, радио нэвтрүүлэг явуул- даг боллоо. Тэд хуу ай банат- гэ сэн сэдэвт өдөрлөг хийж Лениний ту хай үзэсгэлэн байгуулж тайлбарлаж кино гаргав. Нөхөрлөлийн гишүүд таван төрлийн цуглуулга хийж В. И- Лениний булангаа баяжуулж байна. Тэд иионер баатарчуудад Ленин тухай шинэ дуу, шүлэг зааж ФӨгдӨг боллоо. Пионерийн ахлах : мах ий РунгАЛАВ -ИХ НААДМЫН ӨДРҮҮДЭД эсЗөвлөолтийн Хүүхдийн кино наа- дам «Ард» кино театрт нээгдлээ. эоМ. Горькийн нэрэмжит | нийслэ- лийн нэгдүгээр номын санд 600-гаад ном бүхий зөвлөлтийн хүүхдийн но мын үзэсгэлэн нээгдэв. жМонголын пионерийн ордонд зөвлөлтийн хүүхдийн ном, гэрэл ЗУ- раг, тоглоомын үзэсгэлэн нээгдлээ. тсӨмнөговь аймгийн пионерүүд монгол-зөвлөлтийн уламжлалт 18 дахь сараар «Ленин багш», «Нарап үүрд мандаг| «Ленин бидэнтэй» «Зөвлолтийн пионерийн дуу», «Ман жерок» гэдэг ДУУНУуудыг орос хэл дээр дуулж сурч байна. чхЗөвлөлтийн хүүхдийн зураач Л. В. Владимирский, Москва хотын уран зургийн дунд сургуулийн захирал Н. Н. Кофман нар төмөр замын соё яын ордны дэргэдэх 20 дугаар сур- гуулийн гар зургийн дугуйлангийн «сурагчидтай уулзаж, мэргэжлийн зөв зөлгөө Єгөв. Тэд сурагчдын «Мөнх найрамдал» сэдвээр зурсан ЗУРГУУ- дыг байр эзлүүлж урамшуулав. 10-ын «А» ангийн сурагч С. Цог, 10-ын «Б» ангийн сурагч Б. Гэлэн хүү, б-гийн «Бэ» ангийн сурагч Б. Болд нар эхний гурван байранд ОР жээ. : АГЬ ТҮҮВ Хэнтий аймгийн пионерүүд 8.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтсан нэг жилийн аянд жигдрэн гараад байна. Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сар угтаж нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн пионер С. Цэцэрлэгийн гарга сан санаачлагыг дэмжин Өндөрхаач хотын төвийн 10 жилийн дунд СУР гуулийн нэгдүгээр бүлгэм малын 19- жээл агь түүх нэг өдрийн аян гарга лаа. Нэг өдрийн аянд 20 бүлэг орол “цов. Тэд 10 гаруй тонн агь түүж, Баянхутаг сумын Тэмцэл нэгдэлд ХҮ лээлгэж өглөө. 14 дүгээр бүлгийн Оюунчимэг даргатай салааны пионё- рүүд 129 гаруй кг агь түүж бусдаа саа түрүүлэв. Энэ ажилд пионер Баясгалан, Өнөрцэцэг, Баатарчу- луун, Оюунбилэг, Чанцалсүрэн, Хад баатар нар гойд сайн оролцов. Пионерүүд МАХН-ын Төв Хороо- ны У бүгд хурлын шийдвэрийг ингэж биелүүлж байна. Хэнтий аймгийн ХЗЭ-ийн ХОРООНЫ ажилтай Т, МАГСАРЖАВ ДААГААР. ШАГНУУЛАВ Эмнэг дааганы булгихыг юман чи нээ санахгүй байгаа хүүхдийг харж зогссон хүмүүсийн нэг нь: --Эдний сургууль, манай НӨТД- лийн зөвлөлтэй хамтарч, нэгдэлжих хөдөлгөөн ялсны 10 жилийн ой УГ таж даага сургалтын уралдаан ХҮҮХ дийн дунд Зарласан юм. --Шалгаруулж дуусаа Юу? --Саяхан сургасан дааганых НЬ хурдыг шалгаж уралдуулсан. Хүүх- дүүд 120 даага нэгдэлд сургаж ӨГ- чээ, Нэгдүгээр бригадын Пэрэнлэйн энэ Хүү гучин даага сургаж суман даа түрүүлсэн. Энэ хүү чинь НэТД- лийн зөвлөлөөс баярын бичиг, даага нэгээр шагнуулаад байгаа юм гэж дэргэдэх хүндээ сэтгэл хөдлөн ЯРИВ- Даага номхруулдаг сурагч П Цэ- дэнжав Төв.аймтийн Өнжүүл еёумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч юм. тавны сыл сыл лс 71-7-7-277-) УРАН ОХИН Өмнөговь аймгийн төвийн 10. жи- лийн дунд сургуулийн 7-гийн «Вэ» ан гийн сурагч Бямбасүрэн жаран настай эмээгээрээ үндЭсний хээ угалз хатга- хыг заалгав. Энэ охин дэрний уутны булан, аяганы саванд үндэсний хээг “Утасны өнгө ялгаруулан чадварлаг :, хатгадаг болжээ. Сурагч Н. Вямбасү 4 МЭНДЭЛСНИЙ НЬ 155 ЖИЛИЙН ОЙД М. Ю. «..Хөх далайн цэнхэр каз», «Гурван дал мод» тээд өдий төдий сайхан шү лэг, зохиол багачуудын та нил болжээ. Ялангуяа «Манай үеийн баатар» гэ дэг сайхан романыг ун шаагүй хүн энэ дэлхийд ховор юм. Энэолонсайхан зохиолыг зохиогч нь хэн билээ? «Михаил Юрьевич Лер- монтов» гэж Нэгэн дуу- гаар хариулах байх, зүй- тэй| Пушкиний үед байсан оросын алдарт зохиолчдын нэг. Энэ сарын 15-нд төрс ний нь 155 жилийн ОЙ мандалд хөлгийн далбаа ганцаар цайрч...» ГЭЭД болж байна. эхэлдэг сайхан шүлгийг М.Лермонтов хорин до- чээжээр уншишк чаддаггүй лоохон наслахдаа олон сай- хүүнэд бараг байдаггүй хан зохиол | бичсэн юм. юм. Тэрчлэн «Хоёр авар- Авьяас чадвар нь тун ба- та», «Бороднно», «Утааг гаасаа тодорсон учраас л даагүй өрос орон», «Кав тийм богинохоп хугацаанд төчнөөн их зохиод бичсэй гэж зарим хүмүүс үздэг нь ортой ч байж болно. Арван ЛЕРМОНТОВ дөрвөн настайдаа «Черне- сүүд» гэдэг анхныхаа най- раглалыг бичиж 16 настай даа Москвагийн нх сур гуульд орж байжээ. Лер- монтов тун багаасаа зураг сайхан зурдаг, шүлэг хөөр хөн бичдэг, орос ардын эрт ний үлгэр домог, аман 30- хиол чагнах дуртай бай- жээ. Түүнийг, ямар ч ажил хийсэн үнэн сэтгэ- лээсээ ханддаг. туйлыгп хичээнгүй, туйлбартай хуу хэд байсал гэж ах дуү нар нь дурсан бичсэн байдаг. Багаасаа эзэмшсэн нэг гол чанар нь маш нямбай хүү- хэд байжээ. Хэд хэдээр нь давхарлаж үзээд хавт- сыг нь өнгө өнгийн цаа- саар бүрэн гоёод дотор нь дандаа өөрийнхээ зохиосон шүлэг бичиж зураг зурсай 16 дэвтэр нь Одоо байдаг байна. Энэ дэвтрийг хэн ч хар - сан эзэн нь хичнээн 9 иямбай хүн байж ва? гэж заавал боддог юм. 1 Лермонтов багаасаа ни царга биш явдлыг жигший” зоригтой шүүмжилдэг бай. жээ. «Тийм ч учраас иж сургуулна төгсөлгүй гарч, Петербургийн морин эр” тийн сургуулиасаа инавна- зад бараг цөлөгдсөн байна, «Шүлэгчийн үхэл», «Угаагдаагүй орос орон» зэрэг олон зохиолд нь нөг дүгээр Николай хааны удирдан захирсан Оросын хаант засгийн харгис бу- рангүй ёсыг зоригтой, Ха- туу шүүмжилсэн байдаг юм. М.Ю:Лермонтов өөрийн- хээ зохиол бүтээлээрээ хү- ний сайп сайхан амьдрал, өрөс орны "аз жаргалапт байдлыг мөрөөдөн зорьж байсан хүн.юм. Ц.СУГАР 5 ЭХЭЭ ДУУРИАСАН ОХИН Сөгнөгөрийн голын намуухан урс- гал баян байгалийн хөг болон урсана. Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн но- гооны нэгдүгээр бригадын бяцхан суу рингийн жижигхэн цагаан байшин- гууд ургах наринд алсаас гялалзан ха рагдана. Бригадын төвийн Өмнөх нарлаг энгэрт эгнүүлэн тарьсан байцааны тал байд нэг охин тонголзон байцааны зэр лэг ургамал түүж явна. Энэ охин ээ- жийнхээ хариуцсан ногооны талбайд 3 дахь жилдээ ажиллаж байгаа. юм. Охины ээж, Должинжав БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатрын болзлыг 3 жил дараалан хангаад байна. “- Энэ жил энэ талбайн зэрлэг ур гамалыг ээж бид хоёр олон удаа зул- гааж усалсан болохоор ургац сайн гар лаа: Манай байцаа дунджаар нэг нь 10 нг хүрч байна. Энэ талбайн ургац миний ээжийг баатар болгож магад гүй гэж баяртай өгүүллээ. - Төв аймгийн хөдөлмөрийн дөрвөн удаагийн аварга, Ардын Их Хурлын депутат Дол жав гуайн охин Хи- шигжаргал ажилсаг хичээнгүй чана- раараа анги сургууль дээрээ гайхаг- даж, энэ зуны ажил дүгнэхэд сургуу лийн хөдөлмөрийн аварга боллоо. Та нар хэрэв түүнтэй танилцая гэ- вэл Төв аймгийн Сөгнөгөрийн бага сургуулийн 4 дүгээр ангийн онц сур- лагатан П. Хишигжаргалд гэж захиа бичээрэй. “УБДС-ийн оюутан Н.ПҮРЭВСҮРЭН онь“) рэн уран учир үерхдэг охид) нь «Чи Лениний дүр хатгаач. Чи лав чадна» гэцгээдэг юм. -.. Бямбасүрэн эмээгээсээ сурснаа үе тэнгийн охиддоо зааж өгч байна. Өмнөговь аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны ажилтан . 4-8-8-0-8-0-8-8-0-8-0-08-08-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-4-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0- Урлаг утга зохиолын нээлтийн хурлын танхимд Ї Ц. Самдангийн авсан гэрэллураг. СОРС ХИЙВ Саяхан Дорноговь аймгийн Чой- рын 8 жилийн дунд сургуулийн пио- нер, сурагчид малын тэжээлд 30- риулж таанын сорс 982 кг-ийг хийж Сүмбэр сум сангийн аж ахуйд тушаа- лаа. Ангиудын дотроос Бат-очир багш тай 5-ын «А» ангийнхан бусдаасаа их сорс хийж түрүүллээ. Дорноговь. Чойрын 8 дунд сургуулийн багш жилийн Л.НАЯНБААТАР /Їхүсэн ерөөв. аллалалалалалалалалалалльлаллалалльльла.ла.лаллалльлль тала. тал та таслал ла лал лалалльлаллалла.лаллаллалта.лаллальльльлальлальлалальлалальлалалалылн СУГАР ИНГЭЖ ХАРИУЛАВ Өвөрхангай аймгийн Өлзийт сумын бага сургуулийн 4-ийн «Б» ангийн сурагч Сугараас, -- Номыг яаж уншвал бат гоцтой болох вэ? гэхэд -- Би уншсан номоо өөрийн бол- гонс авахын тулд гол гол үйл явдлуу дыг зургаар дүрслэн үзүүлэх, гойд их сэтгэл хөдөлгөсөн үед шүлэг зохиох зэргээр мартагдашгүй ойлголт олж авдаг гэж пионер Сугар хариулсан юм. | ойл- Багш Н.СЭРЭЭНЭНДОРЖ Д.ДАВААДЭРЭМ шининиициий нийн Жэн Э ҮН шинэ хиЧчээлиИлГ сагшинч зааж байх үед бүрэн ойлгож. авахыг хичээдэг. Гэртээ ирж, даалгавраа заа вал хийж, шинэ сэдэвтэй холбогдсон нэмэлт материалууд олж үздэг. Юм. Д.СҮХБААТАР, Ер нь сурлагын амжилт нь цагийн на ХҮҮХДИЙН ЗОХИОЛЧ ОРЧУУЛАГЧ, УНШИГЧИД УУЛЗЛАА Зөвлөлийн хүүхдийн. урлаг, утга зохиолын их заадмыг зохион байгуу лах хорооноос эрхлэн саявтархан уншигчид ба орчуулагчдын “бага ху рал хийлгэв. Бага хурлын ажиллагааг БНМАУ- ын торийн шагналт зохиолч С. Эрдэ нэ нээж, зохиолч Л. Түдэв «бовлөл тийн хүүхдийн утга зохиолын ач хол богдол» гэсэн илтгэл,.хүүлдийн уїга зохиолын ажилтан Ц. Сандаг, «Зов” лөлтийн хүүхдийп зохиол монгол хол дээр орчуулагдсан пь» гэсэн илтгэл тавилаа. Бага хуралд хүүхдийн зохиолч Дд, Содномдорж, Д. Гармаа, Д. Даржаа, Өө. Баасанжав, С. Дашдооров перын зэрэг нохөд оролцож үг хэлэв. Бага хурал дээр манай хүндэт 39 чин Леонид Викторович Влалимир ский, ипїїслэлийн 1 дүгээр сургуу: лийп сурагч Ганбаатар, 3 дугаарсур гуулийп сурагч Цэнд:аюуш нарын зургийг сурж гарынхаа Үсэг сурж дурсгав. Хүүхдийн зохиолч Валерий Влади- мирович Медведев хэрхэн зохиолч болсон тухайгаа. ярьж төлөөлөгч НӨХ дөө төлөөлөн манай орны пионер -Су рагчид, хүүхэд багачууд болон багш» сурган... хүмүүжүүлэгчдэд | хуралд оролцсон нөхдөөр дамжуулан баяр хүргэж сурлага хөдөлмөрийн амжилт 48« Бэ Ч УЛАМЖЛАЛТ ТЭМЦЭЭН 3 Налайх хотын 10 жилийн дунд сургууль намрын уламжлалт хөл бөм бөгийн аварга шалгаруулах тэмцээй явуулав. Тэмцээнд анги бүлгүүдээс шалгарсан. 110 тамирчин сурагч оролцлоо. Тэрбиш ахлагчтай 10-ын «Б». ангийн баг тэргүүн байранд орж шилжин явах цом.авав. 10-ын «А» ангийн Гапбалсан, 9-ийн «А» ангийн Цэдэвсүрэн ахлагчтай багууд хоёр, гэ равдугаар байранд оров. Налайх хотын 8 жилийн сургуулийн багш Ч.ДАМБАЯ шинининннииэиницицоци рийн хуваарьтай байхаас шалтгаална гэж Баян-өлгий аймгийн Булган су“ мын 8 жилийн дунд сургуулийн 9- ийн «А» ангийн онц сурлагатан Уази ра ярилаа. Уазира таван онцын эзэн юм. Сүүлийн гурван жилд. 120 ном уншиж тэмдэглэл хөтлөн Д. Нацагдор жийн тэмдгээр энгэрээ мплаажээ. Энэ сурагч суряагыг спорттой: хослуулж шатар, одон бөмбөгөөр сайн тоглодог юм. Монгол хэлэнд шамдан. суралцаж одоо ямар Ч монгол ном УуНнШИЛ, ЧӨө лөөтэй ойлгодог болоод байна. Сурагч Уазнра В.И.Лениний ту- хай олон ном монгол хэл дээр уншиж байна. : Булган аймгийн сургуулийн багш Ж.БАЙЛАУ . 8 жилийн 9д:ЭЭ11554 41:11! 2ЦООР. ЗАХ Тэр өдөр Өндөрхаан "0 тын төвийн 10 асилнг! сургууль дээр хүүхдий сэтгэл хөдөлгөсөн үйл Яв- дал боллоо. Энэ бол «Со шин ба хүүхэд» гэсэн СЭ Дэвт ажил юм. Тогтмол с6 ини, сэтгүүлийн захиалга эхэлж байгаатай холбог- дуулан энэ ажлыг явуулж буй ажээ, Гурван зуу ас руй пионерүүд сургуу: лийн биеийн тамирын туя галаг сайхан танхимд ШУ гам жагсаалд бэлэн болж, бүлэг бүлгэмийн мэдээ- лэл өгөв. Сэдэвт ажил нээмэгц, «Їшонерийн үнэн» |гзсэн цагаан үсэгтэй улаан тууз энгэртээ хадаж «Пионе- рийн үнэн» сонины толгой бүхий ханын сонины цаас барьсан охин нонерүү: дийн дунд орж ирэв. Тэр охин Пионерийн сониныг төлөөлж мэндлээд «Со инн ба хүүхэд» гэсэн ажил явуулж бай-- гаад. баяр хүргэн Со ннны толгой бүхий цад- сыг хананд хадахад Ахлях удирдагч Ичинхорлоо” «Пионерийн үнэн» сони- ны түүхт замналын ТУ: хий ярина хийж түүнийг С0 ияны тэргүүн болгож наав. Мөн Бодьгэрэл, Алтан- цэцэг нарын олон хүүх- дүүд сонины тухай сэтгэгд лээ ярьсныг ханын сонин ны өгүүлэл болгов, Бас хүүхдүүдийн дуулсан ДХУу шүлгүүдийг цэвэрхэн би- чиж наасаар «Пионерийн үнэн» гэсэн ханын сонин болдог байна, Энэ нь хүүхдүүдийн сонирхлыг ихэд татав, Ёр нь Ханын сойиныг ингэж Хийх са- наачлага гарсан нь үр гоингтай юм. Хүүхдүүд хэлсэн үгэн- дээ «Пионерийн үнэн» С0- нин бол бидний дотиын нө хөр мэргэн зөвлөгч бол- соор ирсэн ба болж байна. Бид сониныхоо хуудса- -цаас Их Лениний үйл амьд рал, түүний суут онол сур гаалыг мэдэж сурч: байна. Бас «Шогч бийр» «хурц хараа» гэсэн аялал Он- дэнд нх хүмүүжил өгч бай на гээд бүлгийн ажлын туршлага, сайхан зохиол дуу нийтэлж байхыг хүсэв. Бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрээр Бодьгэрэл дар гатай пнонерийн үнэн 00- чины сурвалжлах хэсэг байгуулав . 19 дүгээр бүлгийн ПнО перүүд «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч»-сэт гүүлийг хүүхэд бүр захиа лан унших үүрэг авч НИЙТ пионерүүдэд Уриалга гар- гав, ! | | ! 3 | | | бя- Хүүхдүүд зэ! Сонины идэвхтэн чигч болж мэдээ материал бичих нь сум өроч, сургууль орчноо сурталчлах Ч9- дийгүй монгол хэл бичгийн мэдлэг 0б0- ловсрол, зөв бичгийн дүрэм, цэвэр бич гийн хэв чадвараа дээшлүүлэхэд онцгой ач холбогдолтой юм, Сонзны идэвхтэн бичигч болно гэдэг бол асар их хариуцла гатай ансил юм, Нэгэн онц сурлагатны тухай бичье гэж саная. Юуны өмнө бичих зүйлийнхээ гол эзэн онц сурлагаталтай уулзаж ажлын арга туршлагатай нь 14- тилцап Хичээл хамтран Давтгна, Сур- тууль дээрээ хэрхэн байдаг, гэр орон чөлөөт цагаараа юу Хийдэг талаар 8ь ажиглалт хийгээд тэр сурагчийнхга НӨ- көддөө хэрхэн тусалдаг, Нөхөд нь КЭр- Хэв хүндэтгэн үздэг хамт олондоо цэр күндээр ямар зэргий нь тодорхой мэдсэ ний үндсэн дээр уншигчдад чухам (0У гаараа нөлөөлөх Нь ВЭ гэдгийг тунгаан бодож бичях зүйлээ боловсруулна, Түүнээс биш зөвхөн бүх хичээлдээ он: сурдгаар нь онц сурлагатан гэвэл нх алдах юм. Би чэгэн онц суртагатан СУ рагчийн тухай Сичээд бараг л Шууданд БОЛШХО хийх гэж явтад нөгөө хүүХДнын маань тухай хоёр охин ярьж явахыг анхаарвал «Ц. өчигдөр надэд дээрлэхээд бодсон тооныхоо аргыг хөлж| Єгсөнгүй Хїрин чи ч хүн, бич хүн Би бодож байхад чи муудаа л тэр гэхгүй юу» гэж ярих нь сонсогдлоо, Энэ ярианаас санаа авч ахин ажиглаж: нөхөдтэй нь уулзаж яралцвал сурагч Ц. хувиа боддог, ялан гуяа мэдсэн сурснаа буседдаа ярих дур гүй сурагч байсан нь илэрлээ, Энэ зүйл над маш их сургамж болж нэг хүний ту хай бичье гэвэл магтах биш ажлын арга туршлагы нь гүнд ор гэж хэлэх шиг болж билээ, Бичсэн материалаа цэвэрхэн, алдаа- гүй хэн. хүн гаргахаар бичих хэрэгтэй. Нөгөө талаар идэвхтэн бичигчид бол со аиноо сурталчлах, уншигч сонин ХОё- рын холбоог сайжруулахад анхаарах хэ рэгтэй. Хүүхэд бүхэн сониныхоо ядэвхтэн би чигчид болцгооё, В, АЛЗАХГҮЙ (Манай идэвхтэн сурвалжлагч, инонер) , Мянгаа жаяг: УРИАЛЖ БАЙНА. Өсвөрийн инонер сурагчид аа| Онз шил МИБ-ын түүхэнд болсон нэг ТОМОО хоц үйл явдал бол «Пионерийн үнэн» соншы 25 жилийн ой болсон явдал юм. «Ииочерийн үнэн» соннин бол бидний дотнын нөхөр, үнэнц туслагч мөн 6и- лээ, Баяд «Пнонерийн -үцэнН» сониноор дамжуулал эрдэм мэдлэгийнхээ ”сАНГ байнга нэмэгдүүлж түүнээс асар их зүй лийг мэдэж авдаг сайхан заншилтай бн лээ, Энэ учраас бид бүлгээрээ «Пионе- рийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» 031- гүүлийг 100 хувь захиалан уншихаар бэлтгээд байгаагийн гадиа В.И. Ленинин мэндэлснид 100 жилийн ой угтаж Орос хэлнийхээ мэдлэгийг нэмэгдүүлэхлйл тулд «Пионерская правда» сониныг уй шина, Эдгээрийг зөвхөн захиалаад 20Г сохгүй түүний ашиглалтыг сайжруулс«х нь пнонёр бидний зорилт учраас бид 00: нины материалаар тодорхой сэдэвт ажал зохиох, төрөлжсөн хайчилбар үЛе ивний тухай) бяцхан ном, зурагт хуудас хийхээс гадна «Лениний үйл Амьдра- лаас сурцгаая» гэсэн булан байгуулж 500-гаас доошгүй сурагчдад сурталчлах ажлыг тогтмолжуулна, Бид бүхний ДОТ нын нөхөр болсон «Пионерийн үнэн» со няныг жил дараалан захиалж, дээд ЗЭР гээр ашиглаж, өөрсдийнхөө МЭДЛЭГИЙН санг аривжуулахыг нийт паонерүүдэд урналья, Хэнтий аймгийн төвийн 10 Жин лийн дунд сургуулийн дэргэдэх 1 дүгээр бүлгэмийн 15 Дугаар бүлгийг төлөөлсөн 7-В ангийн багш Пагам-Орлом, бүлгийн ЗӨВ лолийн дарга Цогзолмаа, Бүлхэ- мийн зөвлөлийн гишүүн Бинзлой болон бүлгийн бүх їїнонер, | ТА БҮХНИЙГ. | ордон, » “СЭТГҮҮЛ ШИНЭ ОНД Хүүхдүүд ээ! Та нарын дотнын зөвлөгч, багш болсон «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэт. гүүл шинэ 1970 онд уншигч бага- | чууддаа. зориулж, олон матернал нийтлэх гэж байна, Ирж байгаа 1970 он бол түүкт үйл явдлуудаар баян он билээ. "Ма | най сонин сэтгүүл шинэ онд Б.Н. Леинний мэндэлсний 100 жилийн ойд байнгын булан зориулж . энэ буландаа Лениний тухай Дур самж , дуртгал, В. И. Лениний бага насны амьдралыг харуулсан огүүллэг, найруулал, бусад мате- ринал нийтэлнэ. Мөн их жолоодог- чийн ой угтаж, сургууль пиноне-- рийн байгууллагуудаас өрнөсөн шинэ ажлын талаар бичиж байх болно. Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж: тусгай булан нээж «Хувьсгал бидэнд юу өгөв?» гэсэн уншигчдын бага хурал нээж явуул | | Ахмад үеийнхний хувьсгалч дай ) чин уламжлалын сэдвээр дурсамж дуртгал сурвалжлага тэмдэглэл нийгэлнэ. Уран зохиолынхоо хуудсаар хүүхдийн зохиолч Б. Бааст, М, Чи мид, Д. Гармаа, Д. Содномдорж, нар болон зөвлөлтийн зохиолч С.| Маршак, С. Михалков ,К. Чуковс- | тмвлиин, кий, Н. Носов, Л. Касснль нар бо лон тадаадын бусад зохиолчдын зохиол бүтээлээс нийтлэх болно. Сэтгүүлийнхээ идэвхтний индэр булайд пионер, баатарчуудын бай- гууллагын нийтэлнэ, «Мөн сар тутам бяцхан уншигч, баатарчууддаа зориулж “тусгай нүүр гаргана, ! Шинжлэх ухаан-техникийн Эр- дэмтэд, сурган хүмүүжүүлэгч-- дийн зөвлөлгөө, зохиол, бүтээлээс нийтэлнэ. Биеийн тамир, спортын булан- даа өсвөрийн тамирчдад зориул- сан ахмад тамирчид мастеруудын зөвлөлгөө, материалууд хэвлэхээс гадна, нитернацноналын буландаа хилийн чанадахь анд нөхдийн чинь тухай материалууд нийтлэх болно. Шинэ өнд «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүлээ хүүхэд бүр захиалан уншицгаая, туршлага, зөвлөлгөө. эг л---- --003-00-оэ- 7-7 исий Сэлэнгэ аймгийн Бумцэндийн нэрэм- жит 10 жилийн дунд сургуулийн 7 ХУ гаар ангийн маныи соёлч нөхөрлөлийн ахлагч Ш, Мөнгөнсар, В.И, Лепнний мэндэлсний 100 жил, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж, бүлгээрээ улсын тэргүүний бүлэг болох үүрэг аваад ажиллаж бийна, Сурагч Мөнгөнсар өн- гөрсөн зун олон улсын пнонерийн зус" ланд амарч урлагийн үзлэгт 1 дүгээр байр эзэлсэн юм, Ц. НАЦАГДОРЖИЙН авсан гэ рэл зураг, замшиванссшдал0г:л жэл аллаймаланэдшлгшиншсланы Хариуцлагатай эрхлэгч Ж., ШАГДАР Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад кэвлэв, Индеке»--14140 | - 20322 Одод мишээх тэртээ сансрын уудам хязгаарт Олсон цахаан саран мэлтнин байх алст Союз хөлгийн цуваа дэлхийг тойрон аялж Соёл хогжлийн түүхнээ шингхэн хуудас нээж байна, Таван тивийн түмэн хөгжлийг гайхан бишкрч Талын монгол хүүхдүүд, баплрын дуугаа түрж байна. Зөвлөлт түмний үйлдсэн аварга хөлгүүдийн цуваа Зөн билгийн биелэл болж изгэл найдвар хөгжөөнө, Аварга хөлгийн бүхээгээс нисэгчдийн дуу ж байна” Амжилт бүтээлзэ мэдээлэн газартайгаа ярьж байна. Эв хамтын орны эрэлхэг зоригт хөвгүүд - Эрхэм нандин бьхнээ газар-ээждээ хэлж байна, Газар ээж өмнөөс нь баярын мэнд хүргэж Гал цогтой с"мфонийн яруу эгшиг хангинана " Баярын энэ эгшиг эгэл хүмсийг хөгжөөж, Бадран мандах амьдралын саруул замыг нээнэ. Эв хамтыг цогцлоох сугаа их үйлсийн 47 Эрхэм нэгэн жишээ Союз зүлгүүдэрд цуваанд 2 Талын малчян Морин дэл дээрээсээ баяр хүргэж байаа. Хранторын хана алуур дээрээсээ бая ргэж байна.. Өсвөрийн ОаврундЖ гн : Улаан бүчээ намарууланхан баяр хүргэж “байна. . Өргөн монгол Өнөр трээдүйдээ бахданхан баяр хүргэж, бадаг. «СОЮЗ» ХӨЛГИЙН ЦУВАА: х м ЭХ3Э. ЯН Хогоо “Д.СохБхлтаРын нэрэмжит Монголын Їїсонгрийн Байгууллагын Төв 77“ Зөвхөлийн сонин Цө дахь жилдээ “Эм азүттоз ) (1989 оны аравдугаар сарын 23. | Лхагва 400108» ХӨЛГ ҮҮД БУУВ Хүн төрөлхтөн, сансрын уудамд хүрэхсэн, одон ертөнцөд очихсон гэж олон үе мөрөөдөж иржээ. Тэр мөрөөдлөө гуурастай морь, нисдэг хивсээр үлгэр домогт оруулж, үе улируулан ирсэн уламжлал бий. Хязгааргүй уудам, хэмжээгүй цэлгэр агаад, түм буман од ярайл гаж, дугараг нар, төгрөг сар гий гүүлсэн сансар огторгуйд хүрэх шинжлэх ухааны үндэслэлийг оро сын их эрдэмтэн К. Циолковский гаргаж билээ. Их эрдэмтний зөгнөн харсан тэр замаар хамгийн анх зөвлөлтийн ир гэн Юрий Гагарин 1961 оны 4 дүгээр сарын 12-нд цойлон нисч, хүн төрөлхтөн сансарт гарахын эх үүсвэр тавьсан юм. Түүнээс хойш Зөвлөлтийн олон нисэгч сан сарт хөөрч, сансрын нисэгчдийн эгнээг өргөтгөж ирлээ. Дөнгөж- саяхан Зөвлөлт Хол-- боот Улс сансрын «Союз-6», «Союз--Т», «Союз-8» хөлгүүд хөөргөсөн тухай баярт мэдээ даян дэлхийд тарж, түм буман хүний "сэтгэлийг хөдөлгөж, итгэлийн дээ- дийг хүлээж билээ. Зөвлөлтийн сансрын”нисэгч Геор гий Шонин, Валерий Кубасов, Анатолий Филипченко, Владислав Волков, Виктор Горбатко, Влади- мир Шаталов, Алексей Елисеев пар «Союз-б».«Союз-Т»,«Союз-8» хөлгөөр сансрын уудамд нисч, чи сэлгээ! амжилттай биелүүлээд, эх дэлхийдээ эсэх мэнд бууж ирлээ. “ОХУ-ын «Союз» хөлгүүд санс рын: уудамд гурваараа дүүлэн гарч, өргөн программаар туршилт. шичижилгээний ажил хийхдээ шин жилгээний ажлыл хүрээ, оролцож байгаа хөлгүүд болоч хүмүүсийн тоогоор урьд өмнө байгаагүй ихийн.. дээр “сансрын. техникийг улам боловсронгуй болгож, шинж: лэх ухЗай, улс ардын аж ахуйн со жооттгтт-гт-- рилгод ашиглах асуудлыг судалж байгаагаараа опцлог юм. Зөвлөлтийч «Союз» хөлгүүдийлА зоригт шонхрууд сансрын уудД-- маас эх дэлхийгээ тольдон харж, ажич нягтлах, зураг авах, нарны гэрлийн талаар цаашид судлах, сансрын цаг уурый шинжилгээчд шичэ шинэ нээлт хийх зэрэг гай хамшигт сайхан үйлс бүтээжээ. Тэд, сансрын- асар “хол зайнаас эх дэлхийнхээ ноёлог Өчдөр уулс, номияа цэнхэр далай тэнгис, арвин уудам тал газрыг алган дээрээ їдил харж тэр бүхнийгээ үр хүү хэд, ээж аав, элгэн садач, эх орон, дэлхийдээ дуулгах гэж зүрх нь догдолж, сэтгэл нь хөөрч явжээ. Австрали тивд тарсан түймэр, Америкийч эргийн далайн. хар шуургыг үзсэн тухайгаа тэд саас раас мэдээлж билээ, Бзгачууд аа! Звөлөлтийн «Союз» хөлгүүдийн нисэгч, эрэл хэг зоригт долоон ах нарын маачь хараанд Сибирийн гүн зузаан хөвч Африкийн алгач шар элс, Ат лаатын цэлгэр их далай юутай сэй хан, юутай гоё харагдаа бол! Цаст, өндөр Алтай, Хазгайтай, цайдам өргөч Дорнод талтай, цал- гилах Өргөн Сэлэнгэ, Хэрлэнтэй монгол. нутаг тэдний зүдэнд ямар үзэсгэлэнтэй үзэгдээ бол! Тэд, ех орны минь хараад элэг зүрхэндээ ээж, аавыг чиль энхрий та нартай цуг баярыч сэтгэлээр багтааж яв сАн шүүдээ. Та нарч бас хүндэт ах нараа. хаа яваа бол гэж, үүрийч їчингэлр-” үдийн нарнаар, үдшийн бүрийгээр - одтой тэагэрийс 0чтой нүдээрээ ширтээд, бушуухан буугаад ирээ- сэй гэж бужигналдаа хүсээд, сайч сайхны ерөөлөө дэвшүүлж байсан шүү дээ. Буугаад ирлээ, тэр ах хар! Та пар, Өргөй:тал нутгаасаа-таларх-- лын дээдээ дэвшүүлж, хүн ард, хүж дэлхийтэйгээ цуг баярлан ма шээцгээж байна. САНСАРТ АЯЛАХ САЙХАН АА --Оюунчимэг ээ, би өчигдөр орой цэнхэр дэлгэцээр «Союз-б»., «Союз-Т», «Союз-8» .хөлгүүдийг жолоодож яваа зовлолтийн долоон эрэлхэг нисэгчийг харлаа. Тэд цөм бидний үеийн, биднээс ч-ах хүүхэдтэй юм. байна лээ. Ямар 4и: олай | хүүхдүүд", вэ? » Хишигээ, манай эх -оров сацсрын удмаас ямар харагдаж байгаа-бол? -Зөвлөлтийн хүүхдүүл: тэй бүжиглэж байхы маань - зяр сан.ч їом билүү? -75 --227- И. Ленсний мэндэлсаий шанчиВ :109 9 шилийн ой. угтаж: Октабрийг Е социалист их хувьсгалыг 52 жи-- лийн ойн өмпөхөн, монгол-зөнлөл- тийн уламжлалт сарын ажлын үеэр зөвлөлтийн зоригт шопхрууд сан- сарт- олуулаа аялна гэдэг мөч сай хан аа! Бид Октябрийп. баярыг бүлгээрээ -онцоос: єайц сурлагын гамжилтаар угтаХаадо мерийж, бай: ца. Зөвлөлтийн салсрын баатар ин” сэгчдэд Өсвөрийн Сүхбатарчуудын цогтой халгуп “баяр хүргэе! Нийслэлийн 87 дугаар бүлтгэ-. мийн шчонер Үнэ 10 мөн. хишигээ, ОЮУНЧИМЭГ нар, 58498: 4-08-4 08 6 494 68 4 88 408 4 884 88 4 48 4 ар а ара 0в « 0В 6 ав сар «ав 4 ав «ав 4 ӨВ сар сар «ар 4 4р 548 ч 4р ч. «ЛЕ ШИНЧ ШҮҮЛ9»-ИЙГ ЭРХЛЭН ЯВУУЛАХ КОМИСС ХЭРХЭН АЖИЛЛАХ ВЭ? Баатарчуудын баг, пионерийн бүлэг, эвлэлийн үүрүүдэд «Ленинч шүүлэг»-ийг эрхлэх комиссууд да раах чиглэлээр зохион байгуулаг- дана. Үүнд: р 1--Ш ангийн Од, Сар, Дөл ба- туудад зохион байгуулагдах шүүл тийн комиссын бүрэлдэхүүнд ангн Удирдсан багш, эх эцгийн төлөө- лөгч, пионерийн бүлгэмийн зөвлө- лийн тэргүүлэгчид, пионерийн ах- лах удирдагчид оролцоно. ТУ--УЙ ангийн инонерийн бүл "гүүдэд зохион байгуулагдах шүүл гийн комнинесын бүрэлдэхүүн анги удирдсан багш, пионерийн бүлэг, бүлгэмийн удирдагч, эх, эцгийн төлөөлөгч, шеф газрын байгуулла тын төлөөлөгч, сургуулийн эвлэ- лийн хорооны товчооны гишүүн эв- лэлийн хорооны нарийн бичгийн дарга, сургуулийн хичээл хүмүү- жил эрхэлсэн удирдах хүмүүс оролцоно. : УШ--Х ангийн звлэлийн үү- рүүдэд зохион байгуулагдах Кко- мисс анги удирдсан багш, эвлэ- лийн үүрийн нарийн бичгийн дар гс, эх, эцгийн төлөөлөгч сургууль дахь намын байгууллагын төлөӨ6Ө- лөгч, намын үүрийн товчооны гн- шүүд, харьяа.газар буюу шеф байгууллагын удирдах хүмүүс, бу сад олоп. нийтийн байгууллагын төлөөлөгчдөөс бүрдэнэ. Дээрх бү- рэлдэхүүнээр зохион байгуулагд- сан «Ленинч шүүлэг»-ийг эрхлэн явуулах комнес нь өөр өөрсдний чиглэлээр ажлын төлөвлөгөө 39- хиож ажиллана. «Леннинч шүүлэг»-ийг эрхлэх ко мисс иь «Ленинч уншлага», «Ле- инич хичээлийн» хэлбэрүүдээр 30 968 4489-5684 8, арьс 29 7 Бо Єв с Євь о Єр о єв с 8р с 6р о 0р ов ро өр о ар о айр оро ар сав нар нар бар о ар ар о ар бар о ар о р 0 ар нар о ар бар х ар с Єв сав» н ар» гар орь о ар 0 4 х хөдөлгөөн ялсны нь 2 2 СЭУСВБ ЇО жилийн Гө)7,9:Ч :Багачууд ва! Улс оронд маань нэг- дэлжих хөдөлгөөн ялсны арван жи-- лийн ойг энэ оны сүүлчээр тэмдэглэх гэж байна. Энэ их ойгоо хөдөлмөр бү- тээлийн өндөр амжилтаар угтах гэж нэгдэлчид маань зав зай багатай бай- гаа билээ. Нэгдэл гэдэг хөдөө нутТ-- гийн малчин ардууд нэг нь нийтийн- хээ төлөө, нийт нь нэгийнхээ төлөө гэдэг уриан дор нэгэн санаа, нэгэн зорилгод нэгдэн гжиллаж амьдрахын нэр юм. Ганц хоёр гэрээрээ жалга жалгын мухарт хувийн аж ахуй хөөж байсан ардууд нэгдэл байгуулья гэж хүч хөрөнгөө нэгтгэн нийтийг хамар- сан тэр цагаас хойш бүтэн арван жил өнгөрчээ. Манай оронд өнөөдөр 300 шахам нэгдэл байна. Нэгдэлчин гэж хэн бэ? Хөвсгөл аймгийн Галт сумын Идэр- ундрал нэгдлийн саальчин БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын депутат Маг- сарын Балдирмаа шиг нэр мөрий нь хөдөлмөр өргөсөн жирийн ардыг хэл- нэ. Нэгдлээ л гэсэн сэтгэлээсээ тэр, үүрийн гэгээнээс үдшийн бүрий хүр- тэл хувин хувингаар бялхсан сүү сааж байна. Саах саахдаа саалийн хуга-- цаанд нутгийн сарлаг үнээнээс мянга шахам явтр -сүү саалаа. Нэгдэлчэн БЭРЭРЭэРЭРЭРЖЫТсЭЧЙАНЦГ ДТГ ЛЫГ ТТТСЭҮГЭРЛЭ 2223 мо хсХуу сү ХАДГАЛ МХЗЭ-ийн гишүүн сурагчид аа! Малай залуусын амьдрал тэмцлнийн баагарлаг үйл ажиллегааг зоригжуулагч ШТГТРЛРЛТТТЭХЭГЗТТГЭГЭГТЭТЭЭЭҮЭҮЭ2Г- МХЗЭ-ийн бат илэрхэйлэх нь МХЗЭ- ийн гишүүн бүрийн инандигиан хадгалж явбал зохих хамгийн хүндтэй баримт би чиг мөн, Өндөр хүндэтгэл эрхэм итгэ- лийн билэг тэмдэг болсон МХЗЭ-ийн бат илэрхийлэхээ зов журамтай хадга- лаж явах нь МХЗЭ-айл гишүүний сахил га. бат, манлайлалын шалгуур юм. -МХЗЭ-ийн батлахаа МАХН-ын бет лахаас өөр үнэмлэх, бичиг баримт, Зу- раг, мөнгө төгрөгтэй, холилдуулахгүй гээр, ус нэвтрэхгүй нимгэн: зүйлээр хав таслал тусгай саванд хийж Дотуур ХувВ- цасны эггэрийн дотор талын халаасанд буюу бэх бат оосортой саванд хийж “зүүгээд үргэлж биедээ авч явбал ЗОХИ- ЦОЛ --МАХН, МХЗЭ-ийн удирдах ажил- танд ажлын шаардлагаар шалгуулах 04 зэ. Өөр хүнд өгөх, үзүүлэх, тасалгаандга түр 00- хиогдох бүх ажлыг зохион байгуу лах, бэлтгэл сайтай явуулах үүрэг хүлээнэ. Уг комиссын анхаарлын төвд байнга байх зүйл бол баатар чуудын аравт, баг, пионерийн са- лаа, бүлэг, үүрүүд -авсан үүргийн биелэлтэд хяналт тавьж ажиллах явдал юм. албай гэр байр, ловч орхих, гадуур, дотуур хувцасны ил : : ! ! : : ! 1 , , ї д Г ї Иймээс тэдгээр комиссууд дД0- лоо хоног бүр ажлыг нь дүгнэн халаас чемодан сав, гар цүнхэнд хай- хүн бүрд тодорхой үүрэг, даалга- хийг: хориглоно, вар өгч ажиллах хэрэгтэн. МХЗЭ-ийн бат илэрхийлэх дээр би- чигдсэп зүйлд өчүүхэп ч засвар оруу- лах, өөр тамга даруулах, зураг хуулах, наах зэрэг зөрчил гаргаж болохгүй, МХЗЭ-ийн бат илэрхийлэх дээрээ сар бүр хураалгасан татвараа сурагч бэ хээр бичүүлж «хураасач» тэмдгийг хүс- нэгтийи зай дагуу даруулна. Хөндлөн даруулж болохгүй. Шүүлгийг эрхлэн явуулах Кко- миссын ажлын агуулга бол пнопер сурагчдын нийгэм улс төрийн идэв хийг өрнүүлэн ажиллахад чиглэг- дэнэ. Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ СЭГС ТРЛРЭГХЭХЭ НЭГДЭЛЧИН гэж Өмнөговь аймгийн Баяндалай су- мын «Гурван сайхан» нэгдлийн ямаа чин, МХЗЭ-ийн алтан медальт Аюу- шийн Халтар шиг ажлаараа алдраа мандуулсан малчин ардыг хэлнэ.Нэгд Архангай аймгийн Төвшрүүлэх су- мын 8 жилийн дунд сургууль пионер сурагчдынхаа зуны ажлыг дүгнэв. Пионер сурагчид зуны амралтаараа 180 эмнэг хангалыг эдэлгээнд сур гаж, 10 гаруй тонип өвс ногоон тэжээл лээ гэсэн сэтгэлзэсээ зудын хүйтэн, бухалдаж, шрСУВЫ тарвага, 2450 4 зурам агиаж нг хаягдал оос, зуны хал шантралгүй зургаан 1 ) У УУД ралгүй: Зур 45 нг мөөг жимс түүж, байгалийн зуу шахам ямааг ганцаараа маллаж байна. Маллах маллахдаа зуун эхээс 128 ншиг бойжууллаа. Эдэп шиг эцэж цуцахыг мэдэхгүй хөдөлмөрч хүмүүс нэгдлийг хөгжүүлж байна. нөөц баялаг ашиглажээ. Энэ бүхэн нь пионер сурагчдаас нэгдэлжих хөдөлгөөний 10 жилийн ойд барьсан бэлэг юм. Хөдөлмөр соёлын чуулганы дараа пионер сурагчдын хөдөлгөөнт гимнас Нэгдэлчид маань нэгдлээ амь нас Шшик явагдаж, дөрвөн төрөлт уралдаа- шигээ хайрлаж хамгаалж явдаг юм. Яагаад вэ? нэгдэл гэдэг маань ний- тийнх шүү дээ? Нэг нь нийтийн тө-- лөө гэдэг үгийн учир энэ. Тийм чуч- раас нэгдлийнхээ мал сүргийг цасан шуурганд алдахгүй гэж тэмцэж амь насаа алдсан нэгдэлчин Сойзмаа, Цэнджав нарыг та нар санаж байгаа биз дээ. Нэгдлийн маань маргаашийн хувь заяа хүүхэд багачууд та нарын гарт байна. Өнөөгийн нэгдэлч аав ээж, ах эгч нар чинь хэдхэн жилийн дараа өсвөр залуу үедээ өөрсдийн ажлын халааг өгнө. Үр хүүхэд нь үе залгамжлана гэдэг амьдралын жам ёс. Малчин ажилчин, тарначин аав ээж, ах эгч нар чинь цөмтанар шиг хүүхэд байсан хожим нь бас л аав ээж, ах эгч нараасаа ажил амьдра-- лын нь халааг авсан. Тийм болохоор Алтай, Хангайн адуучин эрийн уурга хуйвийг, Орхойя, Сэлэнгийн саальчин бүсгүй” саалийн хувинг та нар барих хувьтай хүүхэд Та нар өнөөдрийн сурагч инонер, маргаа-- шийн малч ажилч нэгдэлчид билээ. НХЗ3-ИН БАТ ИЛЭРХНИЛЭ13) ЯАЖ 471 8:32 МХЗЭ-ийн татварын тэмдэглэлийн хүснэгт дуусвал батлахаа солиулахгүй зөвхөн нэмэлт хуудас (хавсралт) авиа. МХЗЭ-айн батлахыг пропуск, Пас- порт, үнэмлэх, бичиг баримтын оролд барьцаанд өгөхийг хориглодог, Нэрээ соливол паспорт үнэмлэхээ авсны дораа өрөгдлөө таргаж МХЗЭ- ийн үүрийн бүх | гишүүдийн хуралд уламжлан улмаар аймаг, ХОТЫН МХЗэ- ийп хороогоор эцсийн шийдвэр гаргуу- лап МХЗЭ-ийн батлахаа солиулна, Зөвлөлт Холбоот Улсад явбал МХЗЭ- ийн батлахаа биедээ авч явж болно, Бу сад ямар ч оронд 6 сардас доошгүй ху- гацаагаар явбал аймаг, хотын МХЗЭ- айн хороонд, түүнээс дээш хугацаагаар явахдаа МХЗЭ-ийн Төв Хороочд хадга- луулж МХЗЭ-ийд батлехын оронд ца- гаан хуудас авч яваад эргэж ирмэгц батлахаа буцааж авна. МХЗЭ-ийн гишүүн нь МАХН-д эл- сэх, нас хэтэрч хєсасдах үедээ МХЗЭ, ийн зохих байгууллагын тогтоолоор МХ ЗЭ-ийн үндсэн үүртээ хураалгах ёстой. МХЗЭ-ийл гїшүүн бүр “МХЗЭ-ийн батлахынхаа дугаар, элссэн он, сар, ӨдД- рөө сайн мэддэг байхын дээр, МїХЗЭ- ийн бат илэрхийлэхээ гүнгэж гэмтээх, бо хирдуулгхаас цаг «ямагт болгоомжлол хадгалж чадвал хэдэн арван жал хадгал сан нь ямар ч гэмтэлгүй байх болно. 2 х, гэнэн ОЙД БАРЬСАН БЭЛЭГ ны сургуулийн аварга баг шалгаруу- лах тэмцээнд сурагчид хүчээ сорив. Тэмцээний талбайд байгуулсан «ПиО нер сурагчдын зуны даалгаврын үзэс гэлэнг сурагчид, эцэг, эхчүүд сонир- хов. Мөн сурагчдын сургасан даа-- тапы уралдаан болж, 2-ын «А» ан- гийн сурагч Эрдэнэ-- Байгалийн хээр даага түрүүлж, Эрдэнэ-Балын зээрд даага удаа нь ирэв, Ийнхүү ннонер сурагчид зуны ам ралтаараа хийсэн ажлаа ДҮГНЭЖ, баяр ёслол хийсэн нь. сурагчдын Урам зоригийг бадраалаа. Н. ЛУНДАА (Пионерийн ахлах удирдагч) З хээээээЭэээлээсээлссэлссээлссэлслсэслсэслслслэслээлхлэллэлэсэлэслэлэлэлэлүлүлчслчллслҮллҮлүслҮлҮлэл СЭТГЭЛ ХӨГЖӨӨН Найрамдал үүрд мөнх байг! Наран үүрд мөнх байг! Хаврын цэнэг шиг жавхаатай Хүүхэд бид нар ч мөнх байг! гэж Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг утга 30- хиолын их наадмын үеэр нэгэн сур- гуульд болсон Найрамдлын өдөрлөг дээ р монгол орос хэсэг хүүхэд гар тараасаа барин дуулан бүжиглэж бай сан юм. Хаврын цэцэг шиг жавхаа- тай өсөх ирээдүй үе маань юу хүсч мөрөөдөж байна вэ? Тэд энх тайван, эв найрамдал ,цэлмэг тэнгэр, тунга- лаг нар аз жаргалыг хүсч байна. «нөхрийн сайныг ханилж мэддэг, морины сайныг унаж мэддэг» гэж ма- нан ардын цэцэн үгэнд байдаг. Хүн хүндээ анд, улс улсдаа нөхөр болсон жинхэнэ ах дүүгийн барилдалгааг монгол-зөвлөлтийн ард түмэн тогтоо- сон билээ. Энэ жилийн уламжлалт найрамдлын сарын өдрүүдэд манай ороп даяар өсвөрийн пионер сурагч- дын дунд зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг утга зохиолын их наадмыг амжилттай явуулж дүгнэлээ. Манай идэвхтэн би- чигч М. Бадарч, Увс аймгаас мэдээ- тэхдээ Улаангом хотын пионерүүд Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг улга 30- хиолын наадмыг «Найрамдал» өдөр- лөгөөр эхэллээ. Хүүхдүүд их наадмын өдрүүдэд Зөвлөлтийн дуу бүжиг сурч ном уншиж уулзалт өдөрлөг зохиож, концерт тоглон, зөвлөлтийн хүүхдийн нино наадам явууллаа гэжээ. Энэ мэтчилэн орон даяар зөвлөл- тийн хүүхдийн урлаг утга зохиолын их наадам амжилттай боллоо. Их наадмын өдрүүдэд В. И. Лениний нэ- рэмжит Монголын пионерийн ордонд монгол зөвлөлтийн сургуулнудын пно нер сурагчдын уулзалт өдөрлөг бол- лоо. Энэ өдөрлөгт Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн 1, 2 дугаар дунд сургуулийн багш сурагчид оролцож концерт тоглон, утга зохиолын багт наадам хийж, биеийн тамирын тэм-- цээнүүд явуулав. Өдөрлөгийн үеэр хонгор шаргал үстэй цовоо сэргэлэн ааштай нэгэн орос охинтой уулзаж ярилцвал: Тэрээр өөрийгөө зөвлөл-- тийн 2 дугаар дунд сургуулийн бду- гаар ангийн сурагч Ольга гэж танил- цуулаад, -- Би олон монгол найзтай. Бидний үерхэл нөхөрлөл бол болоршниг тунга- лаг, болд шиг бат юм. Үе чацуутан монгол найз нөхөд маань уламжлалт нанрамдлын сараараа Зөвлөлтийн хүүхдийн урлаг утга зохиолын их наа дам хийж байгаад бид туйлын баяр- тай байна гэв. Улаанбаатар хотын төмөр замын сүрэн бянхан хүүгийн хүсэлтээр «Ле ниний бага нас» гэдэг 548 дахь ушлигчаар бүртгэн авлаа. Хүүгийн нэрийг Гансүх гэнэ. Нийслэ- чийн 20 дугаар дунд сургуулийн 38- ийн «В» ангийн онц сурлагатан ажээ. Тэр хүү «Пионерийн үнэн» сонины газраас зарласан Зөвлөлтийн хүүх-- дийн утга зохиолыг хэн сайн мэдэх зэ? “гэсэн асуулт хариултын урал-- даанд, оролцох ажээ. Их наадмын өдрүүдэд хүүхэд бү: хэн анд нөхдийнхөө баялаг туршла-- гаас улам ихийг сурч мэдэх, уншиж танилцах, үзэх харахыг эрмэлзэж байлаа. В. И. Лениний нэрэмжит Монго-- лын. пионерийн ордонд болсон их наадмын хаалтад зориулсап чуулга уулзалтанд Владимирсний тэргүүтэй зөвлөлтийн хүүхдийн ном урлаачид, урлаг судлагчдын төлөөлөгчид оролц сон юм. Төлөөлөгчдийг 1, 20,383, Хөгжим бүжгийн дунд сургуулиуд хүндэт пио нерт элсүүлж, пионерийн улаан бүч ном олгож АВЬЯАС УНДРААСАН ӨДРҮҮДЭД соёлыл ордны хүүхдийн уншлагын танХимаар орвол саруул сайхан тан- Химд чив чимээгүй суудал дүүрэн ун- шигчидтай ажвэ. Номын санч Ц. Лхам тэмдэг зүүж өгөв. Чуулга уулзалтанд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц. Пунцагноров, ЭТНБ-ын Гүйцэтгэх хорооны дарга Д. Адилбиш, МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Ч. Хупжав пар оролцож, монго лын зохиолчдын хорооны нарийн бич гийн дарга эрдэмтэн зохиолч Ц.Дам- динсүрэн пионер сурагчдад хандаж үг хэлэв. Мөн утга зохиолын багт наадам болж «Төмөр ба түүний команд», «Ай юу доктор», «Муурын байшин», «Үл мэдэх ба түүний. нөхөд» зорэг дуртай номынхоо баатруудаар хүүх- дүүд үзүүлэх тоглолт хийж сонирлуу- лав. Чуулга уулзалт Лениний тухай дуугаар эхлэж, монгол зөвлөлгийн пионер сурагчид тойрон бүжиг бү-- жиж, Зөвлөлтийн хүүхдийн зохио-- лоос уншиж дуулж хөгжимдөж наа- дав. Чуулга уулзалтын төгсгөлд хүүх дүүд «Наран үүрд мандаг!» гэдэг дууг, нийтээр дуулав. Манай хоёр орны ард түмний өсвө- рийн үеийнхний ах дүүгийн интерна- ционалч үзлээр хүмүүжүүлэх, нөхөр- лөл хамтын ажиллагааг улам бэхжүү лэх, анд нөхдийнхөө ажил амьдралын баялаг туршлагаас суралцахад В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж: явуулсан Зөвлөлтийн хүүх-- дийн урлаг, утга зохиолын их наадам чухал ач холбогдолтой боллоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Шийшжчччшсилшшшшшшшшшшжшишшшширрримммцосцлцлдгн ЗӨВЛӨЛТИЙН ПИОНЕРҮҮДТЭЙ БҮЖИГЛЭВ Найрамдлыа районы 80 ду- таар сургуудиар ороход бэгш, сур оэлд гоёлын хувцсаа өмсч ямар нэгэн баяр ёслолд бэлтгэ сэн нь нүднээ тусав, пиозерийч танхимаар ороход шинээр за- саж тохижуулсан танхим нь гял цал болон зочид хүлээз авах ши рээний ард пионерийн ахлах Удирдагч Мачдах ямар эгэн ЮМ хичээнгүйлэн бичиж сууна. --Танайхаар ямар сония үйл явдал болох гэж | байна гэхэд Зөвлөлтийн їэгдүгээр дунд сур гуулийа бэгш, сурагчдын төлөө лөгчдийг хүлээн авч шеф хол- боо тогтоох хүндэтгэлийя шугам жагсаал хийх гэж байча гэлээ. Удсан ч үгүй сургуулийн улаан буланд пионерүүд жигдрэн жагс лаа. Зөвлөлтийн нэгдүгээр дуад гавьяат сургуулийн захирал багш П. К. Белаш багш, сурагчдын төлөөлөгчид хүрэлцэа ирлээ. Шугам жагсаа лын дараа «Мөчх найрамдал» сэдэвт өглөөлөг боллоо. Зөвлөл тийч пионерүүд «Катюша» мон гол пионерүүд «БЁохор» тойрон бүжиг харилцан бие биечдоо заалаа. Тэдчийг хээр нэгэн гэр бүлийн хүүхдүүд шиг аүдэнд дулзач харагдлаа. Э. ЯДАМСҮРЭН ЭМНЭГ СУРГАДАГ ХҮҮ Дорноговь аймгийн Айраг су мын «Оч» нэгдлийн бага сургуу лийн 4 дүгээр ачгийн сурагч Надмидын Бортогтох зуны ам ралтзараа нэгдэлдээ 12 эмачэг сургадаг туршлагаасаа ярих- даа: --Даага сургахын тул эмээл лээд хэсэг газар хөтөлж яви4. Ингэвэл анх эмээл тохож бай таа дааганы цачх нь гардаг юм. “Элс ихтэй газар дааганы бул- гих нь бага байдаг учир эхлээд элстэй газар морддог. Тэгээд - амыг нь зүгшрүүлж ирээд эЭс- харахад үнэ | гийгээр нэмнээд уячихдаг. И1- гэж нэмнэх «аь дааганд юм то- хон ганзгАлахыч бэлтгэл дог. Сая сургасан даагаар хонь ямаа эргүүлж амы чь зүгшрүүл дэг юм. Харин ам зчь зүгшрээ- гүй даагаар адуунд явах, адуу эргүүлэн, буцаахад даага ижил дээ хоргодож улмаар авч ха- дуурдаг хоргодоо гардаг, Иймээс даагыг сургаж амыг нь зүгширг/ адуунд учадаггүй гэж ярык баг. на. . Д.-“МӨНХ-ОЧИР бүрэ! бол- болдог тал| | О0000ФФОоО0ФФФФФОФФОФ ЮФоОо00Фо00000Ф000000Ф Зэргүүтэй НАЙРАМДЛЫН ДУУ “9096606060060:2000 ДУУЛЖ БАЙНА Сурагч Л. ӨЛЗИЙБАТ зурав, ї гын єєїтгєхл, Би эх орны дайны үеийн сурагч. сэү2Эстэршэгрхгэ) торниж байна. Гайхамшигт дүрээрээ хүсэл бодлы нь холып холд аваачсан С Маршакн, Н. иосов, Б. Цолевой, В. Катаев нарын зэрэг зөвлөлтийн хэдэн арван зохиолч манай хүүхдүү- дийн хайрыг булаасан Догно Хү чүүс нь болсоц юм. «Болд хэрхэн хатаагдсан нь» 80- хиолыг уншаагүй ахлах ангийн су-- рагч байхгүй. Павел Корчагин бол манай хүүхдүүдийг амьдралаараа, Бид хамтаараа ямар нэг сайн үйд, бүтээхээр бодож сургуулийн ха- паанд хураалгаатай түлээг нэг орой рцгээж хөрөөдөв. Улаан таван хд-- шуутай цааснаа «Төмөр ба түүний сомандынхан» гэж бичээд ирсэн бай- гаа. Манаач Молом гуай «Юун хүүх- “хүүд вэ?» гэхэд «Төмөр ба түүний зомандынхан» г л бид хэллээ. Энэ үг санаанаас гардаг. үй юм. Манай орчин үеийн ээж аавд зөв- Бидний үед зөвлөлтийн олон зохиол орчуулагдаж байсны дотор «Төмөр ба түүний команд» байж билээ. Энэ ном манай ангийнхны дунд дамжигдсаар нуруугүй болж билээ.Намайг багшилс- наас хойш А. Гайдар маань 60 хүр- лээ. Булган хотын арван жилийн сур гууль дээр. «Төмөр ба түүний ко-- манд» гэсэн бяцхан улаан таван хо- шуу энгэртээ хадсан гишүүдээс бүрд- сэн штаб байгуулагдав. Тэдний. ворил го нь хүүхэд бүрийг их зохиолчийн уран бүтээлтэй танилцуулахад бай-- яаа. «Төмөр ба түүний команд» нэр» эй уншигчдын бага хурал хийлээ. Иймээс сайхныг гэдэг. зохиолын ТЕ ЛЖ ТЛРЕН ьсА! Ул БОЛЛХОМОР Эрүү цагаан болжморын Үүрийн жиргээнд сэрлээ. Борхон хөөрхөн болжмор Богино утаснаас уяатай юм шиг Босгон дээр зогсоосон Юм шиг Босон суун жиргэж байна. Яргуйн ганган дэлбээг Ялдам урнаараа гайхаг гэж Яруухан урсгалт горхийг Долгион урнаараа дуудаг гэж Уул, Мөрнийхөө савд Уязтай юм шиг жиргэнэм Адуучин эртэй үүрээр уулзаж Аргалчин хүүд өглөөгүүр баярлаж Уярсан бодлоо.хэлэх гэж Уринаар ингэж жиргэдэг юм. Д. БАЯНБИЛЭГ (Анагаах ухаа- ны хүрээлэн Э ТЇї ажилтан! ТАНЬЖ, БАЙНА Манай сонины асуултанд Хөвс гөл аймгийн сурагч Н. Ганзоригт Сүхбаатар аймгийн сурагч Д.Чу- лууцнбаатар, Хэнтий аймгийн су рагч Н.Ням-очир, Говь-алтай айм гийн сурагч М.Ачит, Улаанбаатар хотын сурагч Г. Гомбосүрэн, А. Чулуунцэцэг, Х.Дашцэрэн, Б.Бат баяр, 01, Уядрах, Ч. Энхбаатар наэ хариулжээ. Мана4 хүүхдүүд зөвлөлтийн зохиолч А.Толстой, В.Маяковский, А.Пушкип А.Горький С.Маршак Н.Носов, А. Барто, К.Чуковский. Н. Островский, А.Гайдар, А.Фа десч, С. Михалков, ВБ.Осеёева на рыг “талархан хүндэтгэдэг ажээ Багачууд зөвлөлтийн хүүхдийн | зохиолын баатрууд: Володя Улья нов, Олег: Кошевой, “Зол Космөо- демьянскан, Төмөр, Их мэдэх па рын дуурпаллаар сурч хүмүүжиж байна. Ї Манай соннны уралдаанд идэвх тэй оролдсон хүүхдүүдэд баяр хүргэе! лөлтийн хүүхдийн зохиолыг уншаа-- гүй ,түүгээр хүмүүжээгүй хүн үгүй. бид хүүхдүүдээ сэтгэлийн өвөрлөсөн гэвэл идэвхтэй зарчмыг нотолсон 30- хиолчдын уран бүтээлийг судлан унш Бидний хүсэл бол хүүхэд бүрээ «ариун улаан цусандаа, ардын хувьс галыг шингээсэн, ариун уураг тархин даа ашдын боловсролыг иргэн болгоход оршдог. А. Гайдарын баатрууд шиг хүүхдүүд маань эх орон ард түмэндээ ач тустай үйл бүтээх хүслээр жигүүрлэн өсөн үзэл бодлоороо, идэвх зүтгэлээрээ өөрийнхөө хойноос дуу аялуулан да- гуулсан баатар. Манай хүүхдүүд залуу гвардийнхан шиг, Алексей Ме- ресьев шиг эх орныхоо нэр төрниг даян дэлхийд дуурсгасан гайхамшигт Данко байх бадрангуй сэтгэлээр баян улс аа! Зөвлөлтийн утга зохиол бол эр 30- риг, хүнч сэтгэл ,интернационалч, эх оронч үзлээр төгс цог хийморьтой за- луучуудын баян дүртэй уран зохиол учир үүгээр залуу үеэ хүмүүжүүлэх нь бид бүхний үүрэг мөн. Ц. ДАШНЯМ (Нийслэлийн 5 дугаар сургуулийн багш) сайн хүн больё тогтоосон» Энэ охиныг С. Эрдэнэ- чулуун гэдэг. Нийслэлийн 10 жилийн 5 дугаар дунд сургуулийн 6-гийн «Д» ан гид суралцдаг. Бид ӨНӨӨД рийнхээ дугаарт энэ охи- ны хоёр шүлгийг дор ний- тэллээ. Гэрэл зургийг С.ДАШЗЭВЭГ 5 Н::А- 6 Энхээ дүү минь нэг настай Энэ жил би есөн настай Аав минь гучин настай Айлын өвөө жаран настай Нэмэгд үзэхэд дөрвүүлээ Ленин багшийн зуун настай ЛЕНИН БАГШ Ленин багш Ленин багш Миний багш Бүгд олны багш Лепин багш Ленин багш Бидний багш Бүх дэлхийн батши! ОГТОРГУЙН. ДОЛООН. БҮРГЭД-. Союз хөлөг огторгуйд хөөрлөө хөөрлөө хөөрлөө! Сод гайхамшиг орчлонд түглээ түглээ түглээ! Агаараар, радиогоор алсаас бичигчийн туузнаас Оросын долоон бүргэд, огторгуйн долоон баатар Одлын гэрлийг тогтоохоор, орчлонгийн замыг засал : цахаар Газар бшө тэгэрт Ганг ширээлж хатайхаар. Хөөрлөө, хөөрлөө, хөөрлөө! Хөх тэнгэрт: цойллоо з Союа хөлгүүд, огторгуйн баатрууд газарт /- 0-0: : буулаа буулаа буулаа! Алсад дүүлсэн хөлгүүд ядарсандаа цуцсандаа 08Ш Амласнаа,зорьсоноо, туршсанаа,сорьсноо биелүүлж Аврорын ороп, Ильичийн орон, Алтан дэлхийгээ к? зоросоор Сод гайхамшигт, Союз хөлгүүд эх дэлхийдээ буулаа, буулаа, буулаа! Угтлаа! Угтлаа! Улаан туг, баглаа. цэцэг, хөөр бая- ? сал, хүүхдийн їйнэгд Угчтлаа угглаа! Орчлон бүхлээрээ, мөрөн голоо Х8- ) “Даг шиг дэлгэж, угтлаа, угтлаа. ЗОЭга 4, 5 29 Ц. ЭРДЭНЭБАТ | АГНИЯ БАРТӨ (Зөвлөлтийн күүе | дийн зохиолч) : (3 БИ ТОМ БОЛЛ Үсэг бичиг үзэж с Өсөж том боллоо. 1 5 Өөрийн тоглоомоо цуглуул: ЁХсо Өгье дээ. Сереж даа. Модон хувин үүнийгээ ч Одоохондоо бол-ё. 2: Доголон боловч туулай минь Дараа бас хэрэгтэй. Хөөрхий муу баавгай минь Тос мос болчихож дээ. 5 Хүүхэлдэйгээ өгөхөд Даанч хайран юм уу даа. Бүстэй хүүхэд болсон хойно. Бүрэлгэж эвдлээд хаячих биз. Орон дороо орхиод Ор тас мартчих биз Бух тэргээ яая даа Бүх дугуй нь эвдэрхий... : Хагас цаг ч болтугай нь 7 Хааяа тоглож байя уу. (7 Үсэг бичиг үзээд : Өсөж том боллоо. с Тэглээ ч Сережид тоглоомоо Тэвчиж өгч чадахгүй нь ээ НЭГЭН САМОСВАЛЫН ЯВДАЛ Өргөн энэ дэхлий дээр. Нэгэн самосвал байлаа, 3 Өглөө эрт барилгын Үүдэн дээр ирнэ. Сахиул хаалгай цаанаасаа. : Хэн бэ? гэхэд нь (1 Сайн чанарын хучлага к Ж Самосвал би авчирлаа гэнэ. Яваагүй газар байхгүй Ямар сайн самосвал гээ. Сайхан тоосго зөөвөрлөнө .- Шавар шуудуунд ч суучихна. Зүтгэж зүтгэж шуудуунаас 2 Арай гэж нэг юм гараад ---Зөндөөн засвар гарлаа Намайг бүү хөдөлгө. Рам гулзайж орхижээ гэж Айхавтар самосвал хэлнээ. -- Алексей гэж түүнийг Ё Ээж нь гэруээс дуудлаа. Амжиж өнөө шуудуунаас Гарав уу хүү минь гэлээ. Алив дээ таминь: 2 : Айхавтар өнөө самосвал маань Алеша хөвгүүн байж шүү дээ. --. Хэдэн настай юм бэ дээ? -- Хэлэхэд дөнгөж зургаа. . --Өнөө би засвартай Өглөө эрт явна. гэж Чанга гэгчэээ чагцаалдаж 2 дэ Самосвал хариу хөллээ. -- Чэг дээ тэг хүү минь Тэгэхдээ харин одоо Алеша хэвээрээ байж Аяга сүү ууж, | Амарч жаахан унт даа. Ээдээ тэгэхээс ч яахав дээ 2 Ээжийн нь түмэн зөв шүү Дөө. Алеша тэгээд хаа байна? Аль хэдий нь унтсаан, | мскхесоосомМососомусоосоооооообмйдбогооддооссоодобсооооомсбоорообосооосоооососоосоососоосовосооооосоооовоёоосохеооб Г НАМЫН “УРИА-БИДНИЙ БАЯР! | : Манай цог жавхлант ирээдүй--өсвөрийн | пионер, сурагчидаа! Ахмад үеийнхээ хөдөл- мөрч, хувьсгалт, лалаас. улам бүр РАМ: Арлын хэзээд бэлхэн 592 жилийн өйд зориулан гаргасан у “ё Хул төрөлхтөний түүхэнд ергөн- цийг хувьсгалт ёсоор шинэчлэн өөр- чилж капитализмаас социализмд шилжих шичэ ерин үеийг нээсэн Аугах их Октябрийн социалист хувьс галыг 52 жилийч ойд зориулал гар гасан. МАХН-ын Төв Хороолы уриаг мапаїг орны нийт пионер сурагчид баяр баясгалантай хүлээл авч байна. ххсос Олон улсыч ажилчич аагийн гүн хүндэтгэлт багш В.И.Лениний мэн дэлспний 100 жилийч ой, Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг угтаж өр яөвөч, мачай орны ард түмэн өсїө- рийн үеийнхний бүтээлч хөдөлмөрт энхрий хайрг замын мзань энэ цогт урна улам их эрч хүч өгч байна. МАХН-ын Төв Хороо, эчэ урнач даа марксизм-лезинизмийн гандан бууршгүй сургаалд хязгааргүй үнэнч байгаагийч билэг тэмдэг болгож, Октлбрийн социалист их хувьсгалын үзэл санааны туг, нмпернализмын эсрэг, социализм, коммунизмын ялал тын төлөө, орон бүхний хөдөлмөрч дийн тэмцлийн замыг заагч од болсон аугаа их интернационалист сургаал маркензм-ленииизм мандтугай гэж ерөөжээ . Манай зам уриандаа, ажилчин ач ги бүх хөдөлмөрчдийн марксист-ле нинист дайчин манлай, коммунист, ажилччы чамууд болоч империализ мын эсрэг тэмцлийн шийдвэрлэх хү- чич-дэлхийн социалист систем, мөч эрх чөлөө, үндэснийхээ тусгаар тогт нол, дэвшлийн төлөө тэмцэж байгаа улс орны ард түмэнд халуун баяр хүргэсэн байна. Энэ урианд зоригжсон манай орчы мянга мянган пионер сурагчид На- мычхаа зааснаар В.И.Лечизий мэн дэлсний 100 жилийн ой, Ардын хувьсгалыч 50 жилийн ой угтаж сур лага, хөдөлмөртөө улам өндөр 8М- жилт гаргахын төлөө хүч чадлаа дайч лан ажиллаж байна. : хөвьоо нв авс 8йВ с 8в авс арьс 9Вь о арьс нь с ав 8 ӨВь со ӨВР 0 эй с йвь с бвь ос ӨВ ос Өвбс авс Өвөө євс Өв о 83 0 8 68 ав "Ёурагч Г.Өюун-Эрдэнз, В.Дашдаваа дунд сургуульд сурдаг. Энэ хоёр оУрагч Октябрийн гаргасан намынхаа уриаг баяртан бэлэг барихааршамдан ажиллаж байна. Манай сурвалжлагчийн авсан гэрэл 53 жилийн онд зориулан баяртаа онц сурлагын сурал: гГгалт Намын баатарлаг дайчин уламж- Монгол үйл хэргийн төлбө агтун! байг үн! (МАХН-ын Төв Хөрөонөөс Аугаа Их Онтлбрийн сонималист ХУРЬСГгР»ЫН риамаае) НАРАН ҮҮР Уудам нутгийн нь дээгүүр цагаан үүл буусан шиг нарлаг Узбек ороп цай ран харагдана. Тэр нь үнэндээ үүл биш, үүлэн цагаан дүрстэй хөвөнгийн их тал бай. ажээ, Өвсний шүүдэр мэт Усан ХУ- сал намрын сайхан цагаар газар сайгүй бөнжигнөн харагдах нь єэтгэлд үнэхээр зохимжтой, Тэр нь үнэндээ усан тусал биш усан үзмийн ургац ажээ, Шугам татсан мэт тарианы суваг шуудуу зурайж, трактор комбайн эгнэн явахын сацуу мал сүрэг энд тэндгүй харагдах нь Монгол нутгийг санаанд оруулна, С Үйлдвэрийн өндөр яндангаас. цэнхэр утаа єавсаж, хүчит моторын дуу хүнгэ- нэх нь энэ орны хүч тэнхэл мэт санаг дана. с Узбек орөон-үнэхээр сайхан өрон юм. 1958 оны дэлгэр сайхан намар цаг би лээ. Нарлаг сайхан Узбек орныг үзэх аз жавшаан над олдсон юм. : Узбекийн нийслэл Ташкент хотноо Ази-Афрнкийн зохиолчдын анхдугаар бага хурал боллоо. Тэр хуралд хоёр их тивийн зохиолчдын төлөөлөгчид хуран чуулж, хоёр тивийн зохиолчид энх тай ван, дэвшил хөгжлийн ХОЛбогдол бүхий амин чухал асуудлыг таваи ӨДөр турш хэлэлцсэн билээ. Хурлын үе болон хур лын чөлөө цагаар зохиолч нөхөд Узбек орны амьдралыг нүдээр харж хүн ард, хүүхэд багачуудтай нь найрсаг ДОТНО ярьж Узбекийн ард түмний эртний уламжлалт, өнөөгийн цэцэглэл мандал бадарсан соёл урлагтай танилцсан юм. Узбекийн ард түмэн хэзээ язааны дуу, хөгжим. бүжигт дуртай ажээ. Тэр сайхан уламжлал нь хойч өсвөрийн үе дээ үе залгамжлагдаж, хүүхэд багачууд нь уран хөгжмийн эгшгэнд усны долгно шиг бүжиглэж, уянгат хоолойгоор ая- лан дуулах нь нэн сайхан, Алаг эрээн тоорцог, өнгийн судалтай үндэснийхээ хувцас өмссөн, хав хар нүдтэй, тас хар үстэй Узбек хөвгүүд охид монгол хүнд үнэхээр элэгсэг ДОТ но билээ. Ташкент хотын нэгэн сур- гууль дээр биднийг өчиход: --Танай монгол хүүхдүүд моринд их сайн гэлүү? Тав зургаан наснаасаа уралдааны хурдан морь унаж, нум сум харавдаг гэлүү гэж бяцхан хүү, надаас асууж билээ. х нар Төв аймгийн Баян сумын 7 жилий Социалист хүлзэн анч их зураг мРЭЯРЛТТЭХГГЭЙЭИ2ТЫЫЦЫННГЭ5Н Г ! 4 9 их хувьсгалын. ! 1 717:8Ц:177597:72)77: Е 727487 “рислиаигэунуарлалллцдалшаилилэгашөооои АИХ-ын үйл хэргийн төлөо хэзээд Бэлхэн БЛЙГЛУН/ ЭД, МАНДАГ! НАЙРАМДАЛ ҮҮРД БЭХЖИГ! 26 дахь жилдээ 44 (1104) -4Тиймээ! Чи яаж мэддэг юм бэ гэж намайг асуухад: эдэлгүй ! яахав, Манай Узбек хүүх- дүүд монголыг их сонирхдог ЮМ. Монго лын тухай ном єоннинооё уншиж, мон гол найз нартайгаа захидлаар харил- цаж, монголд Явсан ах ЭРЧ нартайгаа уулзаж, бас монгол ах эгч нараа урьж танай орны тухай, танай хүүхдүүдийн тухай мэдэж авдаг. Монгол їянд, мон- гол марк, ил захидал бидэнд онц ёо- нин байдаг гэсэн билээ. Энэ жаалын хэлсэн хэдхэн Үүгнэзс . Үзэхэд ч Узбек анд найз нөхөд чинь та нарын сурлага хичээл, ажил амьдралыг хичиэзэн их є0 нирхож, та нартай хичнээн ойр Дотно байдгийг харуулж байна. Узбек бол Зөвлөлт орны хөвөнгийн дийлэнхийг ургуулж хураадаг орон учир «Цагаан алтны орон» гэж нэрлэгд дэг билээ, Бае усан үзэм, алим зэрэг та нарын тун хорхойтой сайхан жимс ар вин нх тариалдаг юм, Манайд ирж, та нарын өмсч эдэлдэг хувцае, амтархан иддэг алим жимсэнд Узбек орноос ир- сэн юм зөндөөн бий дээ. Тэр бүхэнд Узбек анд найз нөхдийн чинь ариун гар, хүч хөделмөр орсон зүйл их бий. Яагаад гэвэл Узбек анд найз нар чинь та нарын нэг адил сурлага хичээлээ амьдралтай холбож, хөвөн, алим, жимс хураах ажилд эрвийх дэрвийхээрээ орөлждог зайшилтай юм, Энз оны 6 дугаар сард Узбекийн нийслэл Ташкент ХОТОД Зөвлөлт-Мон- голын залуучуудын ШЇ их наадам бол- сон шүү дээ. Тэр наадамд манай 150 төлөөлөгч оролцож, сурагч Энхээ, Дол горжав, Энх-амгалан, Должинсүрэн зэ рэг авьяастнууд Узбек анд нөхөддөө авьяасаа үзүүлсэн билээ, Тэгэхэд ч мөн Узбек нөхөд чинь та нарын тухай сайн мэдэж, сайхан сэтгэлийнхээ үгийг дэвшүүлж байсан юм. Манай орон даяар Монгол-Узбекийн соёл урлагийн Өдрүүд эхэлж байгаа баярт учралтай энэ жавшаанаар бид нарлаг Узбек орны найз нөхөддөө хам гийн сайн сайхныг хүсэн ерөөж байна. Нарлаг монгол, нарлаг Узбек орны найз нөхдийн найрамдал үүрд манда!! Ц. ГАЙТАВ Ухагва Үнэ 10 юөн. ахааллаллллллалллаллллллсллсллсллллллслллэллээлллЭлл Л Та нар «Пионер востока» гэсэн энэ нэрийг мэдэх үү? Энэ бол соёл урлагийн 10 хоног нь Улаанбаатар хотноо болж буй Зөвлөлт Узбекийн- идэр Ленинчүүдийн сонины нэр юмаа, Энэ сонин орос хэл дээр 7. хоногт 2 удаа хэвлэгдэн гарч байна. Энэ сони- Ж0000000000000000000000000000006 МЭДЭЭНИЙ 7 Говь-Алтай аймгийн Тонхил су- мын 8 жилийн сургуулийл хамт олон В.И.Лениний булан байгуулав. Энэ буландаа В.И.Лениний үйл амьдра- лыг харуулсан өнгөт зургийн самбар В.И.Лениний хүүхэд залуучуудад хандаж хэлсэн сургаал, үг, В.ИЛе- ниний зохиолын ба Ильичийн “тухай ном зохиолоос бүрдсэн номын сан цанн ЗӨННиН шүүлэгт бэлтгэй сурагч А3 2 л Яазсхсанзачдан хийсэн зүйлүүд байр- 2 842 Сурагч НЯМЖАВ н, Владимир Ильич Лениний ба га ба идэр насны амьдралтай танил- цаж сурагч ахуйн амьдралаас үлгэр ДУУуриал авч, сурч хүмүүжинэ. Лепи- нээс комсомолын гуравдугаар их ху- -ны Х Дсан дээр монголын улаан бүч тэн багачуудын тухай өгүүллэг май- руулал зургууд гардаг юм. Өнгөрсөн зун болсон монгол-зөвлөлтийн залуу чуудын их наадмын үеэр энэ сонин монголын хүүхэд залуучуудын амьдД- алыг өргөн сурталчилсан билээ. Мөн өвлөлт Узбекийн хүүхдэд зориулагд сан «Ленин учкунн» гэдэг сонины Уз- бек хэл дээр гаргадаг юм, . Зөвлөлт Узбекийн хүүхдүүдэд 30- риулсан ийм олон сонин сэтгүүл бай Даг юм. “оо ЦОМОРЛИГ рал дээр хэлсэн «Залуучуудын эвлэ- лийн зорилтыг» бие даан судалж | Ун- шиж товчлол тэмдэглэл хийнэ. «Ле- нянч хичээлийн» дэвтэртээ лепипчаэр яаж амьдарч сурч . байгаагаа бичнэ гэж Говь-Алтай аймгийн Халиун су» мын сургуулийн 8-ийн «А» аигийн сурагч Т. Алексей цванерийн " бүлгэ- 1 гдаан дээр хэ, лээ, ГЖ В, АЛЗАХГҮЙ " Архангай аймгийн төвийн бага сургуулийн пионерийн бүлгэм «Бид Лениний дүрийг хаала ч байсан тани- на» гэсэн долоо хоногийн ажил 30-: хиов. Ленигий дүртэй 120 тарүй төрт лийн зураг цуглуулж танхимаа баяжуу х: Д. ЦҮРВЭЭ 4793 Володя Ульянов хичээл зааж лова Т. байх үед маш анхааралтай суу- даг байжээ. Ленин багадаа хи- чээл дэээ үймүүлэх явдлыг гэмт хэрэг гэж үздэг байна. Нээрээ бид ангидаа. огт үй- мүүлдэггүй хичээлийн үед баг- Леёнинч хичээл ингэж ИЛЬИЧИЙН ДУУРИАЛЛААР хийж байна. Лихотель ” ШАРЕ. ЗЕМНОМ Музына А. Александрова НАС МНОГО НА д 1, МАНАЙ ЛЕНИН Лепинч шүүлэг нь ленинч хя- чээл, леннич уншлагын хэлбэрээр нин» хаав, тэдэг оленийч уншлага гэдэг дуу дуулж төгсгөлийн шу- гам жагсаал хийв, лгудинан. НОМ УНШИХ САЙХАН шийн заасныг бүрэн анхаарч 5 Дөл багийн баатарчууд бүр Од 20 дугаар сургүулийч 8-ын “Анги дотор чив чимээгүй. Гагц чадвал Лепин 211 тэмбӨрсө жэлэээээхэээс-0ф ө ЗосаЙАС явагдана гэж сурагч Ч, Батмөнх багт байхаасаа эхлэн А.И.Ульяно «Б» ангийн дэргэдэх 23 дугаар хүү нэгэн охины шүлэг унших цо САНИТСҮ байхлшүү лэн хэнд Н завод, дуугаар хэлэв. Дараа ць вагийн «Лениний бага нас, сургуу. бүлгийн пионерүүд орос хэлд шам воо. цуурайтна, Энд Од ба- сайн сурах байх шүү. Хүүхдүүд ээ! «Пионерийн үнэн» сонины газар МРЗР- аатарчууд нийтээрээ «Манач Ле лийн жилүүд» номыг уншжээ. Өч дан суралцаж байгаа нь Ленпич гийн баатарчуудад тэ гүүний ун: 9 дүгээр сарын 27. Бямба Улсын Хорооны сургууль хүүхдийн редакц хантан В.И инээ», ТОАДЫ таа дууллаа, Су- гөрсөн зуны хуулсн (бичлэгийн уншлггын явцаас илт байна. шингтч Сарантуяа “Муурын ай» : гариг, Өнөөдөр Володя Ульяно Лениний мэндэлсний 100 жилт мтран В.И. рагч С.Должинсүрэн Ильичийн даалгаварт энэ ном өгөгджээ. шин» зохиол ушшиж байв. Энэ вын Гимпазын үеийг уншлаа. н ой угтаж та нарын заа эл Эв? (6: Н Ё 9 гэл 3 3, лж цэвэр нямбай авч явна Немало ссть друзей Припев: шаш уурнлн шин --н бүлгийн хайын сонин, ухуулах Хэрэв дэвтэртээ бэх дусаачих їитаем буквари мы ийн 92 зураачийн бүтээлээр | АД, хуудас хийнэ. Д.Нацагдорж тэмд “Бэвь-эс Припев: Т зураачийн бүтээлээр хий . гийн болзол хангана. Зуун өрос вал-оронд | нь цэвэр хуудас Наран ЁУЛТ-х сэн «Леннн»- гэдэг ПОМыг сураг. үг шинзэр сурна. Улс, олон ний Чы дахин хуулдаг ажээ. Ху И белых, и черных, н желтых Но вместе полетим мы чиддаг үргэлж үлүүлж тайлбар- тийн өмч хөрөцгийг нүднийхээ --Зураг дээр сурагч М.Энхтуяа, | Лепинч хичээл хийж байгаа нь | БИЙ НХАа номын санг ямагт бал ребят Я лаж өгдөг ажээ. Ленинч шүүлэгт | цөцгий шиг хайрлан хамгаалпа Ч Зохиогчийн авсап гэрэл зургт 7 ахыг хичээл, номын жаг На авеадных кораблях сайн бэлтгэж байгаа эма баатар- гэж үүрэг ємлалт авсан байлаа, у саалтыг парийч хөтөлнө. Би ч ша много на шаре земном Припев: чууд нийслэлийн 38 дугаар дулд Хүүхэд бүхний үүрэг дээр Эс: са Зере д альмы Ч З- 0 2 Эе 3 «Володл Ульянов хэрхэн су ний хуудсай дээр таван иастай гэсэн номын сангаа одооноос : Бересы иль пальмы 5 Н.танн сайн сургуулийн З-ын«Ё» ангид сурал эх, ЭЦЭГ НЬ гарын | үсгээ Я 3 Уу. лэн Володя Ульянов шиг ээ над памн шумат Ч Шэн! са цаж байна. Ту б П 7 Ч ралцаж байсан бэ?» гэдэг сэДд бяцхан Володл Ульяповын ой звхҮцэгцлэг!! Номин сандаа Ла" ЭтоГаэцр всв, бавно Растем”нэ 2 Да год зуржээ. Тус бүлгийн санаач- воэр болох.. бүлгийн өдөрлөг «гот гэрэл зураг гарч ирлээ, яр син » даа Г 5 3 2 Д.Гинжбаатар, Д.Бурмаа, 3,Цэ 2, ЛЕНИН БА ХҮҮХЭД ХА нг аар даашилаал өн 5 Сэ Т нипий тухай шипэ мууд ав? Зи Хол : гсть Дружба вчїссте 5 цэгмаа, аа на уулахы дээр Энхтуяа, фашйыг игшнт Хүүхдүүд” Зургийг “шохоор ин анха ай нэ НОМУУД 88 ле жат меж нами дали Пусть друэна вуссте с намн: Ё ЦЭГИЙА... ух АНЛАШ УЛ ОЛ Нийслэлийп 90 дугаар сур- луулга хийж эхэлжээ. Пиопер Д. хичээл хархан хийж. байгаагаа хоно. Энхтуяа, Ленинч хичээлд 223 2 28): 0 отож не беда, 1 крепиет и растет! бадгаар нь уншив. Бүгдээрээ «Ле туулийн 8-5 ангийн дэр. Дашдулам сүрэл овс, баримлын 2 ноходдоо ярьж огно үү? гэж бүл хэрхэн бэлтгэдэгээ ярилаа. саалт гарган өгч. шинэ помууд 1 : ПбЕДЭНХЭНЭГ ХАМТЖ ээг ДУУГ тэдэх 23 дугаар бүлэг «Ленин | шаараар Леиипий өвсөн овоохой 8 тийн дарга хүсчээ. “Би Лениний сухай “дуг” захьл байз гэж бичжээ ! дээр дуулж тойрон бу ба хүүхад» сэдэртай Лепнич унш дүрслэй хийж, бас толины хагар П 110, 5227 Пп 4.ЭЯГЛБОН УНЭ у 1 БиНээ д 4 : хийв. Анги үдирдсал багш С. лага хийв. Пноперүүд яриа, тайл. хай ашиглий цары нь арилгаж Цуглуулгын хоёр дэвтрээ луулгаа «Ленин багадаа», Ийнхүү Энхтуяа охий Ло ! дамханд «В.И.Ленпн цагийн ху дар, дуу, шүлгээ Ильичийн эх Лепиний дүр гаргажээ. Пионер ! барьсаар Энхтуяа хий гарч «Ленин ингэж сурч байв», «Ле- нинч хичээл хэрхэн хийдгээ 9 ь на! ч баримталдаг хүй хэл-орос хэл дээр хийлээ. ШОНГЦНС Разлив нуурын эрэг ! ирээд пин гэ орондоо», «Ленип яЛГаСАЛГҮЙ Ж- рӨсДЭН Ес байсан» гэж яриад сурагч бүхэнд с, Е) ГР дэх Лепиний өвсөн овоохойг хийх -»| Носовын «Үл мэдэх, түү ! Хухисталын үйл Гхэрэгт» гэсэн хэрэВэөой л шусэны зөв ! жо- ско- нэг өдөрт мордвол «зохих цагийн ХиЦ анд халаад шахртүнр ЛӨ | тэжсих ухаан заржээ. Ногоой Цаас 1 ший нөхөдө, Ц. рэн, Д. --8В И. Лениний мэндэлс үндсэн дөрвөн хэсэгт ангилан « зХаШЭур уд лу | хуваарь тарааж өгөв ронаон бичлэгийн хальснасс хүүх цацаглаад огоохой хийчихэж. ДО ф.СПэнгээ парын шүлгэнд дуртай, ний 100 жилийн ойгоор лваг хийж аваад, өдөр бүр 45 мин- Лениний тухай өөрийн мэдцээр ! БЕ--ЕЭ 1-ийн, «Е» апгийн Од битийн баа дүүд анхааралтай сонсов, «Пес- тор нь ногоо дэвсчэа, : нь сайхай зохиол их байна, Сар дах Леипич шүүлэгт ОН“тайВУ117 цув хинзэллэж” байшаг зургийнхаа утга санаатай хол 1 ш-Ж-14-8-3 тарчууд дүү нартаа В.И.Леициий | "Яо Лечине» гэдэг Дууг цөм ДУУ- Овоохойн аман дээр сел жүлж, ! Цйежоүггүй За1ын ҮЗГХҮН рынхаа алил бэлтгэж байна, Э ш60 Лениний | богдсон зохион бичлэг хийдэг 1 Монос вєз-до нь сає- тєлнє. 000) масло зураг дуу, шүлэг бүхий эвхмэл | Л38. зэс утсаар хэц татаад түүнээсээ | туяа одоо найз нөхөд бяцхан баа Ёсдү зарын 15-наас эх- үданхы АМцьэ хадачдын ажээ. | 5 бяцхан пом гардуулав. Дүү нар Пионер С. Оюун, Бонч-Бруеви- МӨНГӨН цаасаар хийсэн хувин дүү 1 тарчуудыг номонд дуртай болгож | Өсдүгээр саРН, 5 нэг ЭЛ тухай дурсамж дурдатгал тэм- ажг ! Ё “Бэст, шовс ш--1 нь ах, эгч нартаа «Баярлалаг!» СӨГЧЦРОРЭЭТӨН шҮүсэЛЭН жилжээ. Галаас зайдуу том, жи- байна “лэл бие дааж, ТӨНиЙЧ ХИЧЭЭЛ. дэглэлүүдийг уншиж гол утга -- Манай бүлэг долоо хоног 1 20 ХОЙ зэрэг хэлэв. Ц.Энхтуяа «Лени ноос Владимир Ильич хүүхдэд | “ӨГ, ХООР хожуул баримлын шал «Муурын байшинг» уншиж буй хийж байна. “«Саалиа бэлтЭ., санааг”НЬ ИНГЭЖ, ТЗМДЭГЛЭЖ-аН-.. тутам”Ленинч у ї ! бин цэр» тэдэг Шүлэг улшиж «Ле. дуртай байсан тухай оросоор ярив. Бойл,х"ЧгЭЭД. ТОМ хожуул дээр нь Сарантулагийн зүг хүүхдүүд бүл- хээс саваа бэлтэг!» төж мэлэй Дас тээд 2088 л4х59дэвтроө үзүү утам Ленинч уншлага хийдэг. 9 ссть дру- зай мо Бесолых цо чав-ных, ЖА гс тых яс гвятнас чин с тобой» гэдэг Дуу цөм ДУУ- "Л ухан Орогоририн бядхан цаас дэлгээстэй бом їг тийн зширтэж инээдтэй ЯВДАЛ тарж” ардын цэцэн үгэнд байдаг. Би ЛэВЧин л Лепинч хичээл, Ленинч уншла 1 дав, «Лепцпий бага мас, сургуу- | нааж байрлуулжээ. Үүчийг фвсэн хад нь йй инээж байв. Са ), Эв. Н лийн жилүүд»-ийн хай 8- т иипий ай цуглуулга хий ” лийн үүд ту ди хэн бүхэнд Разливын эрэгт игө- Шин Бог сэн эн Хүүхдүүд ээ! Энхтуяа охины | Ої Чалартай сайн хийспээр бид 9 ар Лешний үйл амьдралын ту. фильм үзэж байхад бүлгэмийн . рүүлсэн Б.Н.Ленший амьдралын НэнБН, Өучуүс шинэ хээс Лепинч ХудӨХД эхэлсг У Ильичийн мэндэлсний 100 жи ф хүВрАлрЭ 21 гурван Ви уВар зөвлөлийн гишүүн С.Гэрлээ «Во өдрүүд төсөөлөгдөп бодогдоно.Энэ ! бахуааж уншиж 80 БҮВЗГЭЭ! Ээ: 3 Н 2Л (Л. үргэй, сан » гээд дэвтрээ үзүү: и «Ленин хэрхэн суралцаж бай- лийп ойн өдөр Ленинч шүүлэгт ф урглдаан зарлахад сурагч С.Дол Барон цилСлы хяснарл н Б.НЭЛаинний Ш.Күвьталт ! хвх ара Эн өсөх: зэргээр Хо88ган Нүүрэн дээрээ «Төв аймгийн | сан бэ?»гэдэг сэдвээр бие даа амжилттай оролцоно гэж Энхту 4 жинсүрэн дөрвөн минут бичиж | соор ярилаа. «Имя Лении» гэ, үйл амьдралыг сайн мэддэг юм ф ЗУУДАД Лениич Ёсоор тусалж бай Баян сумын 7 шилийн- дунд сур. Хийсэн. Лепинч хичээлийн тэм- яа ярьж байна. ! тэргүүл байр, удаах байруудыг су ЭНДЭХ орос хэл дээр хуул 74 байна. Хүслээр жигүүрлэсэн энэ Юн гуулийн 6-гийн «Б» ангийн су ,дэглэлээс нь тацпилцуулал. ! рх Д.Баяраа Ц.Эзхтуяа нар Э8- Цэвэлмаа уншив. Дараа нь пиоцё " бүлгийн камт олон үүрэг шємлал Сарантуяа . найз ХЭРГЭЭ рагч М. Эихтуяа» (гэсэн хаяг 9 дүгээр сарын 96. Баасан га- Ц, ЭРДЭНЭБАТ БХЁН| рүүд «В.И.Леиипий хувьсгалт | таа биелүүлж чадах нь лавтай. уншсан номныхоо тухай ярьж ба тай зузаан дэвтрийг нээхэд, эх. Риг (Манай тусгай сурвалжлагч) «Наран үүрд мандаг» гэдэг | үйл ажиллгтаа» гэсэн диафильм 9лиглаг 8 “Лепинч хичээл бол Леницч шүү гийн бүрэлдэхүүн хэсгийн нэг юм. Ле-8 нинч хичээлийн гол зорилт бод өсвө- В.И.Лениний бага, идэр цасны амьд СУЛЛУУЛНА/ рал, хувьсгалт үйл ажиллагаатай тапил «Лениич хичээлд» суралцагч бү лэлцэж, бие дааж судлах зохиолуудын тухай таниулна. Үүн хомисстй 2 ажлаа «Ленпич шүүлгийн» танилцуулиа, Ленинч шүүлгийн исс пионер, сурагч бүрийн лецинч хи, аад зах нь хийгдсэн байвал зохино. рд Үүнд: хноп 5 Хүмүүст эрэмбэ МЭДЛЭГ өгөх ач холбогдолтой бичлэг хийлгэх. гуулш, хариулт бэлтгүүлэх төрсөн үеийн тухай, сурагч Д.Бая дуу бүгдээрээ дуулж« Манай Ле асуулт | гар зэрэг хэл дараатай тодорхой болно. 8 сурч 3бал зохих садвүүдийг жагсаавал: 9 969 оны Х-сард, Ленипч уншла --ЛЇеничч ёсоор ажиллаж амьдарч, хүмүүжих гэдэг Хүүхдүүд дэвтэртээ цэвэр, алдаа үзээд, бүгдээрээ «Ленин с тобой» юу вэ гэдэг --«Долдугаар 3 кило үзүүлэх. тар» найраглалаас унших --Лениний үйл амьдралыа тухай Саяхац манай оронд айлчилсан нэг хөгжим тоглож суриа. Айпги, Ж, “ХОРЛОО сарын -6-» гэдэг8 эвсэж сан гаж лав сав са х вх в х ав гав тв сав х өв са сн 1 нв 1 8в харав сав 5 вх вх с- -..-..й..йн. аймгийн топийн 10 : : 2 , 4 , 5 ф 1 лал сурах дууны жагсаалтуудыг гаргаж байна. У! : рав бага насны нь тухай зөвлөлтийп хүүхдийн зураач Л. 2223 3. бол! Волод Л їД 77 , эр 53, Уу : Ү айна, Уг жаг баг, бага насны ухай, сурагч гүй хуулаад ил захидал, Лени- дтийп хүүхдийн зураач Л. жилийн сургууль сон хэ- БЕН 5 шын 5 2 СЛНОНЭ а БҮХ 1 Ссаалганд орсон дуунуудын заримаас нь радиогоор Заах, Й С.Цэнд-аюуш Володя Ульянов гим ин гЧ, ЗУцралт наг холбоотой Владимирский энэ бүлгийн хүн тйцлд шенсь їэс сургуулийн гт ВаЛНЭ хэвэнд 7 «Пионерийн үнэн» сонинд иотны нь хамт хэ) болно. 7 назад сурч байсан тухай, сурагч зургууд нааж үйл яадлыг тодруул . ДЭТ Пиопер болсон ажээ. Зовлол- долдугаар впгид суралцдаг ажээ. зын 1 дүгээр ангид оржээ. Гим тЭКс дэх 2-0 С.Оюунцэцэг Ульяшовын тэр бү- | сан байв. Хүүхдүүдийнхээ Ленцич | ТИЙН зураач (23 дугаар бүлгийн Тэрээр зовхон бөөрөө ном уншиж назад орох гэж 2 жил гэртээ 1 Сургууль бүлэг ,салаагаараа.: эдгээр дуунуудыг сурах аж : лийнхний тухай тус тус ярьсан иь шүүлэгт бэлтгэхэд Эх, эцэг иар | П!ОМерүүдэд оврийн зурсан зураг тэмдэглэж ввах биш, уншсан ном бэлтгэжээ. Хичээлээсээ ирүүт 1 олыг эвлэл, пнонер, баатарчуудынхаа ажлаар зохион бай / хүүхдүүдэд таалагдлаа. сайн тусалж байна. Сурагч Чулуун бүхий доршон номоо бэлэглэжээ, зохиолоо нөхөддөө, бага пигийн эцгийнхээ өрөөний. үүдээр хөг 9 гуулаарай! 3 й баатарын аав Н.Оточ хүүгийлхээ Эдний бүлгийн уран зургтт хор- баатарчууд, пионерүүдэд ярьж ог жилтэйгээр гарахдаа явуут дуй 2 Гай 5 Ч : апгийн сурагчдад зөвлөлтийн 20 хойтой Ч.Даш-эрдэнэ, Баасанжав дөг сайп охий юм. Сарайтула зов даа «Өнөөдөр Грек хэлэнд тав! : Ц. Гайтавын үг, Д.Лувсаншаравын хогжим «Өсвөрийн 7 таруй сурагчийн бүтээлээс бүрд | нарын олоп пионер Л.Владимпир хөн энэ онд 69 пом уншиж тэм- Герман хэлэнд тав!» гээд өп , Ленинчүүд» гэдэг дууг радиогоор заасан бөгөөд «Өсвө е сэн «Ленин» гэдэг ном монгол-зөр скийд зах анээ. дэглэд хотлон Д.Нацагдорж тэмд гордөг байжээ. Нээрээ опц авах 5 рийн Лепинчүүд» гэдэг дууны үг, нотыг манай сонины / лөлтийн найрамдлын сараар бэлэг ЭД оЗанж ат мнээ. тийп болзол хангажээ. Номонд ч аав Ээждээ ХВЛЭХ., ЮМТАЙ 9 1969 оны 17 дугаарт хэвлэсэн бї 5 : Дахэв, шиЛЭЭ хэцжсиа чрэн хэ Тус бүлэг В.Н.Лепипий мэн- ахын 1:4:-184 2-0- бэ?-гэж Үү рдам. байдагс хау : : , Й ариймаа «Владимир Нльич Ле- дэлсний 100 жилийн ой, Ардын асуухад 5 нүүр бардам байдагсап даа гэ- 6 Өнөөдрийнхөө дугаарт «Орчлонд бид олуулаа» гэдэг инн» гэсэн зурагтий. бяцхан ном хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж -0АХ минь их тусалсан, На- Жээ. 5 “дууны үг, нотыг орос хэл дээр нийтэллээ. , огөв. Сурагч Цэрэнбатын зэ Цэ улсын тэргүүний бүлэг шалгаруу майг жаахан байхад миний ах 9 дүгээр сарын 29. Даваа га Й ё рэнхүү В.И.Лениний тухай бяц- лах болзол хангахаар үүрэг ёваад маш олон цом ушидаг, Надад риг. жэээхэхэххээх-9 0----1010------ Хан Ом үлгэр ийшээ хийж ир- ажиллаж байна. /Зургийп дугуй- ярьж өгдөг байсан, Тэгээд л би Пусть ветры песню этх Что мын не видали дээ . лангийн сурагч пионер Ч.Даш-ар Үсэг холбож чаддаг бохмогаоо л Володя Ульянов номоо дан Пе а Ч 2 вида: м. 5 5 дэнэ: Гэрийн даалгаврал чанар» ах шигээ ном уншгья гэж бодсон. Э 3 Оодхватлят поскорей Друг- дру гОгД/ --Манай хүүхдүүд Лениа тэсэн р) --Ямар зохи й даа хавтасласал, дэвтрээ үр У”нас веаде па НӨ руг дружку инйкогла үгтэй л ном үзвэл олж ирдэг юм тєй сайн хийж сайн сурна. Ямар 229 ар зохиод унших дурта! Ш, ЖАНЧИВ »: сэдвээр ярил : 2 бэрийн ажлыг зохиох жишээтэй. ёгын нээлт «Лепипч ёсоор ажиллаж, (1) --Лениний үйл амьдралын тухай Нэр Н ав гохигиг л л лалын ЮШ ангид «Леишпий бага нась хАйАТГүйн Бгэлишилбан а. 85-01) 3 Лопиач уншлага чь Лениич шүү 4оМЬдарч, сурч, хүмүүжье» гэсэн сэд Үлмин хол цадах УРШРЭҮ: | лиафильмийн 7,8 дугаарыг үзүүлэх. санаа, ополыг өдөр тутмын ажил амьд- 1У-УЦ ангид «Лениний идэр нас» бал оагэ аэггани харах ТУ ан: | ЛЭГ үргэлжлэх зургаач сарын турд 8"! Доор зохиогдоно. --«Ленинч ёсоор ажиллая» гэдэг8 Ба арнн нарЭлнг илр ралдаа удирдлага болгож чаддаг болго- УП-Х азид «Залуучуудын -влө. ийн аль пэг бүлэгт «Лениний ын З8ВЫ тодорхой сэдвүүдээр цуврал хэл --Ленияч уцшлагыг нээж үг хэ сэдвээр лекц 28 ЛЭД үзүүлэх. д оршино. лийн зорилт» гэдэг зохиолыг тус тус Чарцурыг сэдвээр Ледилихилаалэй 1бэрээр явагдана. Эпэхүү чачараараа Ёлэх Ц. Гайтавын «Дамдичы Сүхбай482 --«Идэр-Ленинчүүд» гэсэз кино 4 Үзүүлэх, 1970 опы Ш сард: Леиизч уншла тыч хаалт, иь «Бид-Лениний үйл хэ рэг үзэл ополд чин үчэнч» гэсэн сэд ївийн дор явагдала сэдвээр яриа. --В.Маяковскийн «Ленин» найраг цан, түүний бичсэн зохиолыг бие даан судлах явдал бол «Ленинч хичээлийн» дэвтэр нээж хөтлүүлэх, уг дэвтэрт хүү диафильм 3,4 дүгээрийг үзүүлэх. сэдвээр 3 Лелинч уншлагыг зохиол явуулах хэд бүр өөр өөрсдийн бие дааж судал «Лениний бага нас» гэсэй даа апги бүрийл сэдэв бүрд тохир 411 ангид ангид багш яриа хийж ЗУр --«Өглөө» кичо үзүүлэх. нхны бэлтгэл болж өгнө. ёсан зохиол намтартай холбогдуулж тэм28 ГИЙН цуглуулгаар цоморлиг бан 4сон хэлбэрүүдийг сочгоч явуулбал 8лалзас унших БУУНЫ 1970 оны 1 сард сэдэв нь: «Ленийч7 3 т --«Идэр Ленинчүүд, өсвөрийн эсэн байхад 111-1У ангид «Ленинийд зохино, --«В.И.Ленич» гэдэг пянз ёсоор амьдарья» хбаатарчууд» гэсэн сэдвээр яриа. Ленинч хичээлд оролцогч бүхэн оөрдЯХЭГЛЭЛ Хөтолнө, Тэрхүү тэмдэглэлийг бага нас» гэсэн сэдвээр чанга уншла-8 3 шасэж 1969 оны ХЇсард, Сэдэв нь: 2 Е 3 Нирглн үйл Ха оЫГ тухай өрсдийн оршин амьдарч байгаа анги, ийхдээ В. И. Ленипий цамтар буюу) га зохиож, хапын сонин буюу булай БОЕэшлдсрловсолын сунган «Леннич ёсоор сурэл» Бу Леннач 6с00р:” Вмэдарвлэ анод диафильмийн 9,10 дугаарыг үзүүлэх. зохиолоос юу ю): олж Й - 32"9 5 Е пҮ19 52 . 5 анхим, сургууль дахь элдэв дутагд- Э юуг Олж зунздсан тухай аДЫч дэргэдэх баатарчууд, пионер, эв сэдвээр яриа айгуулж болно. --Лечин, нам хувьсгалыа сэдэв таа болон тэр зүйлтэй уялдуулан өө 8 тэй дууны тэмцээн хийх зэргээр баа с 5 лэли їгу г ? 225) ёсоо) тя» ГЭДЭГ СЭ, лыг засах талаар тодорхой ажил сэдэн ийнхөө болон бусдын төлөө злэлийн байгууллагууд В.И.Летиний «Ленинч ёсоор сур дэг сэД яма, --Лениний үйл амьдралын тухай 3 : У-У! ангид «Лениний бага, идэр йас8 8 мэндэлс) й 7 Ё тарч 3 ГИ санаачилж, байгуулсан байх ёстой үйл, юу хийж болох талаар нэгднэ- ай холбогдсоп сотиц хэвлэлд нийтлэгд-8 6 оЭин тыг зэО шрэхоэлд ёс у3Ын хээрцярнагдийх давинльмнан, Б.Б дугаарыг Үехүнах Нүүл тон арнн эвийн «Ленийч хичээлийг» хэрхэн | явуу энгүй бичнэ. Лениний шилдэг сайн ч: эн хайчилбар хийх, эсвэл | амьдарч 3 н үлгэрчилсэн гөлөвлөгөөни -- «Ленинч ёсоор сурахын тул бид2 4. єЛенип Польшид» кияо үзүүлэх, 3 лац лечинч тиозер сурагчдын санаачлага, идэв хийг өрнүүлэн зохиож явуулна. Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ дагуу Ленинч уншлзгыг 1969 оны 10 дугаар сараас 1970 очы 8 дугаар ар Дуустал сар тутам нэг удаа тус: 2Гай хөтөлбөрийч дагуу зохион явуул 5. 4 1ах тухай од, сар, Дөл багийн лаан, пноперийн бүлгүүдийн цуглаан, эвлэлийн үүрүүдийн хурлаар авч хэ 2: байсан хот, газар орноор нь. газрын зураг дээр аялал зохиох, УШ-Х ангид Лениний «Залуулуудыз эвлэлийн зорилт» тэдэг зохиолоос нь ишлэл түүлгэх, 80-59 4. аруудад суралцаж өөрийн ямар Д агдлыг хэрхэн засаж байгаагаа тодор. ой бичсэн байна. Бичиж | төлөвлөсөг 8. юу хийх ёстой вэ? --Лениний үйл амьдралыз тухай диафельмийн 1,2 дугаарыг үзүүлэх 6. 5 1970 оны П сард, Сэдэв нь: «Лед “нинч ёсоор хүмүүжье. : --Лечинч ёсоор хүмүүжье гэдэг (2111171:5 ИМ» 17Ү077712 ЯАЖ ЯВАГДАХ 8! 4-, Ёсм АХМУЛОВ 2154:1:54 кийн зохиолч) ( Тэнгэрт тэртээ дээр хэрзэнүүд Дү- лий юм шиг чанга гуаглан иснэ. Тэд хамар хашаан дахь самрын мод ны дээгүүр эргэлдэнэ. Эзэд нь бүх самрыг авалгүй, хэрээнд бага зэргийг үлдээсэнд ингэж найрлаж байгаа ажээ 3 Хамар хашааны эзэд болох өндөр эр, цайвар үстэй жижигхэн эмэгтэй Ї жа/?2 1 хоёр энд бараг суудаггүй байлаа. Байшинд эмгэн үлдсэн байв..Рахмат энэ эмгэн өндөр эрийн эх гэнэ. Эрэгтэй эмэгтэй хоёр томилол, төор явсан юм шиг байлаа. - Тэд геологчид байх . т- Мөрөндөө үүргэвч үүрч уул, цөл, тайгаар хэсүүчлэн явж нефть, янз бүрийн төмөрлөг эрж, олдог гео лөгчид байх гэж тэр хэлэв. Геологчдийн амьдрал сонин байх. Рахмат ! | Ї ( ( | | | | ярихдаа | 1 | ї | | Хэн ч атаархаж болох юм. (Еэ 2ВВсэнэ2э пал Энн ишиэиийэиээиэилээниээшилэий Хүүхдүүд ээ! Манай сонин өнөөдД- рийнхөө дугаарт «Бор бор болжмо- рын аялал» гэсэн өгүүлэл нийтлэв. Борхон хөөрхөн өнгөтэй, бүлтгэр хоёр нүдтэй, элэн халин инсэж, энд тэндгүй жиргэн явдаг энэ хөөр- хөн шувуухайг та нар сайн мэднэ, Энэ бяцхан шувуухай хангай говь хаана ч нисэн суун жиргэж явдаг хүнд гэм хоргүй хүүхдийн дотно лөхөр болсон шувуухай юм. Энэ хөөрхөн шувуу өвсний буур- баг будаа. бас хортон шавьж идэж борхон гэдсээ тэжээж манай орны ган зудын аль алинд тэсвэртэй амьдрана, Энэ шувуухай хүүхэд та нарын ололт дутагдлыг андахгүй мэд нэ. Онц сурдаг. аав ээж ах эгч па рынхаа хийсэн бүтээсэн хөдөлмөрийг эрхэмлэж хүндэлдэг хүүхдэд маш дуртай, тийм хүүхдэд баяр хүргэн жиб жиб жиргэнэ. Хөдөлмөр хүндэт гэдэггүй, улс нийгмийн хөрөнгийг эв дэж сүйтгэдэг. сахилгагүй” хүүхдэд вэн ч дургүй дээ. Тийм хүүхдийн Мянаы БУТНЫ ордон 1У Л» (51122 2 Зургимг Д.Лушкин бид хоёр геологч болчихвол сайхнаа! Тэгвэл бид байгаа бүгдийг л олох- "сон ... Намайг ингэж бодож байтал, -оЭй Мурад гэх сонсогдлоо. Энэ яриангүй Рахмат, Түүний дууг би нойрондоо ч танина. Би дургүй эргэв. Тэр хашаачы хаалгаар чэзэжээ цухуйлгаж, намайг сэмхэн дохин ДУУ даж байв. зо - Чамд юу хэрэгтэй юм бэ? гэж би байрнаасаа хашгирлаа. Наранд ялигүй бүлээдсэн , чулуун дзэр сууж байх иь надад сайхан 24 нагдана. Босох ч дур хүрсэнгүй. Рах мат ямар нэг дохио өгч дөооглонгуй инээж байв 3 -- Хурдан ирээч, хурдал .. Цирк үзэх үү? Тэнд жинхэнэ цирк төглож байна. За алив үзүүлээч чи юу бо- За явья. чи одоо УНЭ, Вид зөдний хашаанд орлоо. - Хүлээж бай гэж Рахмат намайг өрхин, саравчинд орлоо. Тэндээс шат авч шөтны хүндээс болж тэр маань бүр бөхийж орхисон байв. Рахмат чанга шуухитнан, Уу- хилсаар шатаа чирч дээвэр түшүүлэн тавнад нуудцгай байдлаар дээш авирч герав. Дээвэр дээр Рахмат суун, тоорцог малгайгаа гэдрэг нь тавьж, -- Эй гуа сайхан бүсгүй минь гэж ориллоо, Тэр хамар хашаа налан, маяглаж, гус бүсгүй. минь чамайг хэн гэдэг ВЭ?-гэж байна. -- Энэ арай дэндэж байна! Рах- мат надаар тоглох-гэж шийдсэн б0- лолтой. Энэ ч арай бүтэхгүй. Геолог эхнэртэйгээ явж, тэнд ганц хөгшнөөс өөр хэн ч үлдээгүй ямар ч «гуа бүс гүй тэнд байхгүй. Яриангүй Рахмат надаар тоглох гэсэн .. бололтой. За яах вэ өөрөө баларч л байг гэж би бодлоо. - 5 - Гуа бүсгүй минь намайг лха- раач. Чиний ганц удаагийн харцанд чинь хөмсөг будах усьма ногоог ат- гаар нь өгье гэв, Рахмат дээврийн шаварнаас хэсэг хэнийг таслан авч хамар хашаа руу шидлээ. Тэгээд урамтай гэгч нь ХӨ хөрлөө. Намайг чагнахад хэн Нэг НЬ нарийхан хоолойгоор Рахмат руу ин тэж хашгирлаа. -« Одоохон болиоч! Рахмат над руу нүдээрээ золооо- яог ирмэж, Бугд л үнэн байсан юм. Чи үнэмшихгүй байсан тэв. Би маш гайхаж түүн рүү хар лаа. Хамар хашаанд эмэгтэй хүүхэд хаапаас гараад ирсэн юм бол Рах мат үнэхээр охидуудыг үзэж чаддаг гүй. юм. - Мурад, хурдхан гараад ир чи түүнийг харж баясаач, улиангар шиг гоолиг нуруутай, сар шиг сай- хан царайтай юм гэв. Би түүний өв мэхээс болгоомжлоогүйсэн бол аль хэдийнээ дээвэрт нисээд шахам тарчихсан байхсан. Би яаралгүй ша таар өгслөө. Хашаа руу өнгийж ха рахдаа хуурагдаж орхисондоо арай л доошоо тонгороод уначихсангүй. Тэнд ямар ч эмэгтэй хүүхэд байсан- гүй. Цирк ч байсангүй, Харин тэнд бөөн хогны дэргэд нэгэн эрэгтэй хүү хэд юм хийж байв. - Чи хэнтэй ярьсан юм бэ Рах- мат гэж би гайхан асууж, Чи хэнийг надад харуулах гэ- сэн юм бэ гэвэл -о Тийм ээ энэ охиныг өөр хэн байдаг юм бэ? тэж Рахмат хэлж бас дахин жижиг шавар авч хүүх дийн зүг шидэв. --Чи Хар лдаа, Хичнээн сүрхий шүүр дэж байна вэ? Рахмат нүдээ ирмээ нүүр амаа мурилзуулсаар байв, Эрэг тэй хүүхэд хувин авчирч түүндээ хө гоо хийв. Хамаг сонирхол маань алга болж орхилоо. Тэр жаалыг шүүрээ мод тү шүүлэн тавьж, аажимхан, дургүй Ч юм шиг нааш дөхөх үед би доош буу хаар завдлаа. Тэр тун туранхай, тэ- гээд ч нарийхан гозгор харагдлаа Түүний урт нарийхан хамар дээр нь дугуй төмөр хүрээтэй шил суулгачих сан юм шиг харагдана. Тэр ойртон зогсож, биднийг гуниг тай том нүдээрээ харж байлаа. На- дад яагаад Ч юм бэ дэмий санагдаж байв. Төгсгөл нь дараагийн дугаарт тарчлаан ЭЭ ммм нэ илхийтгий ЖӨЛӨЛМӨРИЙН ҮНЭ. ЦЭНГ ГҮН ОЙЛГОЁ- 98 0РНЫХ00 БАЯЛАГ, АРД ОЛНЫХОО БҮТЭЭЛИЙГ ХАЙРЛАН ТАМНАЯ бол толгой дээр хурц хошуугаараа тонших дуртайг нь яана. Хүүхдүүд ээ! Та нар бол манай эх орон-соцналист улсынхаа ирээ- дүйн хөдөлмөрч иргэн. Тийм ч уч раас та нар МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байдаг, Манай өндөр сайхан барилга хөшөө. дурс- сал, тарьсан мод, суулгасан зүлэг та нарын эдэлж буй ном дэвтэр, хувцас хунар, цөм та нарын «хөрөнгө, ул- сын өмч, шүү дээ. Иймээс улсын эд хөрөнгийг хайрлан гамнаж | сураг- "тун, : Улс нийгмийн | хөрөнгөнд хайр тамгүй ханддаг муу хүүхэд та На- рын дунд байна. Ийм хүүхдийг ма- най сонины баатар «Бор бор болж мор» илрүүлж, дутагдлыг нь шүүм- жилж, ололтыг бахдахаар өнөөдрөөс эхлэн аялалд гарлаа. Бор бор болж морын аяны замд юу тохиолдох НЬ рэ? үзэцгээ! Борхон хөөрхөн өнгөтэй, бүлтгэр хоёр нүдтэй, эрүүндээ цагаантай, энэ хөөрхөн шувуухай «Пионерийн үнэн» сонины өндөр тагт дээрээс элэн халин нислээ. Бор бор болжмор хаа хүрэх нь вэ? Тэр шувуухай ни- сэн суун явсаар Лепиний комсомол чилтой манай залуучуудын хамтран барьж байгуулж сайхнаар тоногло- сон хүүхэд залуучуудын паркад 0ч- лоо. Бяцхан шувуухай нэгэн бургас ны мөчир дээр суун ийш тийш харан хэдэнтээ «жиб жиб» жиргэв. Шилэн. үзэсгэлэнгийн тэндээс та ван хүүхэд айсуй нь бор бор болж морын нүдэнд өртөв, Тэдний хү- зүүнд улаан бүч намиран харагдДа- на Бяцхан шувуухай бодсон Нь - Энэ лав онц сурдаг пионерүүд байх. Бас энэ гоё паркийг барихад субботник хийлцээ дээ. Эд амралтаа зөв сайхан өнгөрөөх нь гэж бодов. Гэтэл нөгөө хүүхдүүд шууд ирж, Ле ниний комсомол-МХЗЭ-ийн гишүү- дийн. барьж байгуулсан паркийн нэ лтийн бэлэг тэмдэг болгон босго сон чулуун самбарын бичгийг орол- дож эхлэв. «1969 он» гэсэн үсгийн «Н» үсгийг пионер Сүхбаатар га- раар оролдон санжигнууллаа. Сайхансамбуу: хүчтэй татаж бэхэл гээнээс нь салган унагав, Энэ таван пионерийн хоёр нь ингэж бүтээж босгосон зүйлийг эвдэлж гэмт хэрэг үйлдэж байгааг борхон хөөрхөн болж мор харж харамсахдаа урт сүүлээ хөдөлгөн хэдэнтээ «Жиб жиб» жир- гэв. Хүүхдүүд огтхон ч тоосонгүй. Сайхансамбуу, алтан боронзтой «Н» үсгийг атгасаар байв. Гэтэл манаач эмээ айсуйд Сайхансамбуу сандарч хаях гэтэл Г. Эрдэнэчимэг --Над хэрэгтэй, би авна гээд шууд авсан боловч манаач дөхөхөд Сайхансамбуу авч шидэв. | Манаач ирээд. -с-Юу хэмхэлсэн бэ? Юу авсан бэ? гэхэд У, Бумцэнд, Сайхансамбуу гийн хаясан «Н» үсгийг манаач эмээд олж өгөв, Тав дахь хүүхэд Лхагва энэ үс- гэнд гар хүрээгүй боловч ангийнхаа бусад хүүхдийг Шатар багшийн хэл- сэнгэр үзэсгэлэн үзээд гэрлүүгээ буцсан атал мангасын амаар гарч тоглоё гэж бусдыг уриалсан учир бу руутай. Энэ бүхнийг Борхон болж- мор харан урт үзгээрээ тэмдэглэж, уран бийрээрээ зурж авлаа. Борхон болжмор аль сургуулийн Мнас тэний Зєйман. Ч. Сүхбдагарын нэрэмжит Улсын шар 14459 44н, 259 йагс 26332. 2633 эт Э-- хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, х хэн хэн гэдэг хүүхдүүд улс нийг- мийн Өмч хөрөнгө, хүний бүтээсэн тэр дундаа Зөвлөлт монголын 88- луучуудын бүтээсэн найрамдал пар кийн дурсгалын хөшөөг эвдэнэ вэ гэдгийг мэдэв. Энэ хүүхдүүд нийслэ- лийн 22 дугаар дунд сургуулийн 4 -ийн В ангийн пионер (Шинэ- самбуугийн Сайхансамбуу, Лувсангэн дэнгийн Сүхбаатар, Г. Эрдэнэчимэг Д. Лхагва, У, Бумцэнд нар юм. Борхон болжмор эд бүгдийг ил- рүүлэв. Захирал багш эцэг эх, пио- нерийн удирдагч нарыгаа, Сахилга баттай бай! улсын эд хөрөнгийг хай- ла. Хөдөлмөрт дадлагаж» гэсээр бай- тал ийм гэмт хэрэг гаргасан нь хэ- ний буруу вэ? -- Хүүхдүүдийн буруу!! өөр ямарч хариулт байж таарахгүй.. «Пионерийн үнэн» сонины элч Борхон болжмор гэмт хэрэг хийсэн энэ Хүүхдийн сургууль дээрнь очиж захирал багш эцэг эхтэй нь уулзсан юм. Хүүхдүүд гэмээ ойлгож байна. Гэвч тэд «ойлгож байна» «Гэмшиж байна» гэж хэлэхдээ биш сурлага хө дөлмөр хүмүүжлээрээ бусад нөхөд дөө үлгэрлэж үнэмшигдэх хэрэгтэй. шилэх уншигчид аа! дэнд ямар арга хэмжээ авбал зохих вэ? т- Та нар энэ таван хүүхдийн тухай юу бодож байгаагаа манай со нины газар ирүүлнэ үү? -- Бас ийм сахилгагүй хүүхдүү- ДИйн талаар манай сонинд б ичицгээ- гээрэй, ХЭВ шлавал элч Борхон болжмор ч та- най анги бүлгээр аялан очих болно, Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Индекс-14140 ч Ч Н Ч Н Н 4 4 3 5 4 3 3 2 3 Орон БИХНИЙ ЛРОЛЕТ РИ ЛНАРНЭГДЭГТ 0! 3 Л -ын үйл хэРГИйН ТӨЛӨО: ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН ВАЙГТУЛУ/ 26 дахь жилдээ 1969 оны арван нэгдүгээр сарын 7 Баасан ХМ 45 (1105) є4 ЭМХЗЭ-никївь Хогоо “А.Соквблтарын нэдэмжит онголын шоВиуЛЫЖ СТ онөүйн ББйгауллагын Төв: ““Зөвхбиййн Сонин. Үнэ 10 мө. тн цан дун ан лал Алан л АлАЛАНАН АНАН АЛ АА ААА ААТАЙ МАчАААААААААААЛААААЛАЛЛААААА ЛЛААЧААХАААААААААА | ОКТЯБРИЙН НАРНЫ ЭЛЧ ГЭРЭЛ Багачууд аа! Улиран: өлгө рех цаг мөч бүхэн утга учиртай үйл хэргээр дүүрэч байдаг би- лээ. Элэ бүхчий дотроос тоц тойд тэмдэглэлт өдөр бий. Ар- ван нэгдүгээр сарын 7. 7Кил бүрийн энэ өдөр дэлхий дахипы ариун сазаат хүн бүр өөрийн хийж бүтээсэн ажлаа цэгнэж, сэтгэл чь баяраар бял хач байдаг. Энэ баярт өдрийг хэн бий болгосон билээ? Эргэп саная. Одоогоос 52 жилийн өмнө Их Лезиний амьдарч, ажиллаж бай Д. ДАГВАДОРЖ (МУИС-ийн багш,гүн ухааны дэд эрдэмтэн) зар сопсдож, тар жин Сүхбаатар эмээллэп үй түмэн цэлд дуудсач билээ. Их Лепиний: тавьсал эчэ буу! дуунаар монгол түмэн аз жарга лза олж авсан билээ. Өнөөдөр хүүхэд та чар баян лаж байпа. Бүх ертөнц дах" ныг боолчлолын гинж ороож хав харачхуй байхал, Октал дуунаар жап ухаа хозгороо ардаа тэм фрэад аз жаргалтай амьдарч, сурч байна. Манай пийгмий!. амьдралын баясїл, цог золбоот үр хүүхэд та нар. 45 хочогтойгоосоо Хүү хэд саатуулах газарт, 3-нас хү рээд цэцэрлэгт, 8 нас хүрээд ардын. сургуульд орж хүмүүж дэг Энэ: бол Онтлбрийп хувьс галыч ач аа! Ийм учрэас. пионерүүд тас чар зол жаргалаит амьдралыг олгосон Октябрийн их хувьсга лын тугч зөвлөлтийн ард түмэй дээ, мазай амжилт лалт бүх пийг зоригжуулан зохиол бай гуулагч монгол ардын ХУвВьС" їт намдаа хэзээ ямагт баяр» лалархлаа. лэвшүүлж, гал ха лууч зүрхиэасээ. гар өргөл ёсол дог билээ. - Багачууд аа! Их баярын гэнэ өдөр хөх чоми4 тэзгэртээ цэчхэр тагтлагал аисгэе, тодхон бөмбө лөгөө хөөргөж улаан дарнгаа мандуулья. Та нар өпөөдөр эх Лечипий 100 экилпйч ой угтсан сан орос орноос «Октябрийн хувьсгал» гэдэг дотчо сайхан" үг цуурайтаж,хүн төрөлхтөний өөдлөх замыг соён гийгүүлсэн юм. Эчэ их хувьсгалыг В.И.Ленин удирдан зохион байгуулсаа би лээ. 1917 оны 11 дүгээр сарын 7. Энэ өдөр ертөнцийг дочсло госоч өдөр. Аугаа их Лепипий лдохиогоор Аврорын дуу пир 4 " д. г хийж, боолчилол дарлалын гич рийз их хувьсгал мандаж. хүй хүнээ дарлах ёсыг устгаж, үй олоп сая хөдөлмөрчдөлд эрх ЧӨ? лөө олгосон, 2 17:465 Хүүхэд “багачууд Та парыл гэрэлт ирээдүйн” төлөө халуун. амь, бүлээн цусаа хайрлалгүй тэмцэж явсан баатар” гївьяат ахмад үеийнхачий маань гэрээс лал баттай биелэгдэж, монго лын үр ач та зарий ариун Ч улаан цус, оюуч ухсан, хүсэл: жийг тас цохьсоч том, Аврорын тэмүүлэлд чиль гүйн шингасээа!. шүүлэгтээ. онц дүч авна гэдгээ “дууны сүрт нүргээн мочгол га Бид Онтябрийч наргы илч гэ гар өргөп ёслбү баталж байна. 486, сэн ар 60 -..-.. ж ? - мМРГЭХ2Р2РР ЭХ ТР2 22 23 22 22 23. Хийнн айн 20 дэ, 20. 2-3 авар, авар 4 ар , 4 о ара ар о ар о ар оир с ар о арг ар сс ив сэв сэн эг эв гэв онь х є- сс и-..й........ 4 ? ЕЭ --Энхийн цэнхэр тагтааг бидэнд Ї “122 Ильич бан -бэлэглэсэн гэнэ. Д.НАНМАНЖЭН, И л Ь И Ч О КТЯБ Р Ь Х О Е Р Эрдэм сурах сайхан танхимыг . Ильич бидэнд бэлтгэсэн гэнэ. ! Өнтабрь Ильич хоёрыг: мэдэхгүй “Орчлонгийн хүүхэд хаа ч байхгүй Ильич Октябрь хоёрыг хайрлахгүй. Идэр үеийнхэн хана ч байхгүй Балрын өглөө хүүхэд бүхэн Бахдал дүүрэн сүртэй асагсал, Октабрь Лепин хоёрт ура гэж Оркилсон сэтгэлээр цогтой өгүү. Өктлбрийн өглөс-хүүхдүүдийн цар Орчлонгийн нар шиг тунгалаг байна. Интгэл төгс бахдан хэлнэ. ? Орчлонгийн нар шиг-Октябрийн туяа Єэүгэл тэнүүн Єслөн зөгсөнө. Орон бүхнийг гийгүүлсээр байна. -х НмРЧГЭРЭГЭСЭЛаЛСЭСЫХ ТУХ, 23 23 23 Айн дэд БЭР ЫЄ Зургийг .А.Пушкин, Орөс монгол полын чех Олон үндэстинй хүүхэд өнөөдөр Түмэн ардтайгаа баярт жагеахаар Төрөлх хөтынхоо гудамжинд гарлаа. Гарт чинь байгаа улаан далбааг Хэн та нарт өгсөн юм бэ гэхэд Гарцаагүй тэд нэгэн дуугаар --Октябрь гэж бахтай хэлнэ, --Ильичийг-та нар таних уу гэхэд Ильичийн хүүхэд бид нар гэж “Сүх жанжны талбай цэлийж .. Сүр бадрам тугууд намирч |,» Өнгийн гэрэл борооны єөлөнгө мэт Өвч хотыг гийгүүлж ярайхад Хүүхэд бүр гоёлоо өмсөж Хөгжил цэнгэлтэй гудамнаа жагсаж, Октабрь октябрь октябрь гэж Олуулаа тэд. ура хашгирна. 5 Цэнхэр далбаа гарт нь дэрвэж хо. Цэгээн тагтаа огторгуйд хөөрч Хүзүүнд нь улаан бүч намирч Хүүхэд бүхэн баяртай алхана. БЭРЭРЭРЭРЭРЭРВЧТГЧГЫЧЫГЧТТЗТГЗТХТЭЗТХЭХГЭЖЖЧЭХЭЖЧЛНДЙИЕ 2ГЭТГЭ ХХ 25 Э53..24..26.54 , 1 ! ! Ч ! Ё 3 4 8 : , 5 ИЛБИЧИЙН ТУХАЙ ДУРДАТГАЛ КАЗАНЬД АМЬДАРСАН ТУХАЙД Орлова гэдэг айлын байшинг хөлс лөн Сууж байлаа, Бидний байрны Доод Давхарт яагаад ч юм бэ, гал зуухтайгаа нийлээд хоёр өрөө байсны нэгийг Володя эзэмшин, зом сонин уншиж гэрээс гарахгүй байдаг бай- лаа. К. Марксын «Капиталын» нэгдү гээр ботийг Володя тэпд уцшиж эхэл сэн юм. Оройз цагаар элдэв юм арилца- хаар Володягийн өрөөнд. ороход Марксын сургаалын үндсэн гол зүйл сийн” тухай, тэр сургаал асар их юм нээсэн тухай хөгжилтэйгээр ярьдаг байсчыг би илхэн санаж байна, Энэ ярианыхаа үед хэнийг ч Өөртөө бү- рэн итгүүлж чаддаг байлаа, Манай гэр бүлийг тагнах тагнуул бидний хойноос илгээгдсэн тул Хү- мүүс мачзайд төдий л ордоггүй бай- сан боловч марксизм судалж байгаа залуусын цугладаг газар Володя оч Суэннтэжалтэлгэйг үр тар олг” цулмлмлмглмм Багт шилийн Хүүхдүүд ээ! Манай сонин үүний өмнө В.И.Лениний эгч Анна Ильни |шичнэ Ульянова-ЕЁлизаровагийн дурдатгалын эхний хэсгийг товчлон ний | тэлсэн билээ. Одоо уншигч та нартааүргэлжлэлийг нь толилуулья! Назанийг бодвол бөглүү Самарт Ильпч их сургуулийн шалгалтачд бэлтгэж эхэллээ. САМАРТ БАЙХДАА Владимир Йльнчийг их сургууль- даа дахин орох гэхэд нь. огт авсан- гүй. Гэлээ ч их сургуулийн бүх шал галтыг нэг дор өгвөл өг гэсэн зөвшөө рөл олдлоо. Ингээд Володя өдөр шө нөгүй сууж 1891 озд Петербургийн нх сургуульд бүх шалгалтыг нэг дор өгч төгслөө. | Хэний ч тусламжгүй, ганц ч шалгалт өроөгүй байж байгаад бусдаас давуу дүнтэй шалгалт өГС- нийг хүмүүс гайхдаг байсан юм, -Энэ нь оюуз Ухааны хажуугаар ажилч, тэмцэгч чанар нь Ильичид тУсалсан хэрэг биз! 3 Со Самарт хувьсгалч үзэл бодолтой залуучууд нХ сургуулийн хот--Наза- нниас арай цөөн боловч байсан юм. Бас цөлөгдөж байгаад Сибирээс ир» сэн настайвтар хүмүүс ч байлаа. Тэ- дэнтэй Володя уулзан ярилцаж, амьд рал ахуйн болот хувьсгалч чанартай ажилд оролцдог байлаа, Энэ үед уйш сан, шинжлэн судалсан зүйл нь Х0- жим «Өмнө зүгийт “орос тариачны аж ахуй» гэдэг ПостайкорРрын номын тухай «Тариачиы байдал дахь аж ахуйн шинэ Хөдөлгөөн» гэдэг зохиол болж гарсаа юм. Народиикуудтай уулзаж ярилцах үед их маргаан бол дог байлаа. Володл Цародилйкуудын дунлаас Александр Иванович Ливапов той хамгийн олон уулздаг, их ч үлэл Дэг байлаа. Түүнээс их зүйл сонсож мэджээ. Владимир Ильич Самарт байхдаа й ЖИНХЭНЭ Та- ДОГ байлаа. Тэнд цугладаг залуучууд надад ба авар ТИЙШЭЭ юм улам Ч болон уншдаг номын туха Й хархан ярьдаг байв. хувьсгалт дугуйлазгийн ажил онол судлаад зогссонгү риачны аж амьдрал нь хожим биднийг гай алж чадсаїт хад хүргэсэн Владимир Ильич хэнийг ч голол гүй ярилцан, сонирхох юмаа мэддэг идэвхжиж, Володя орой-болгон Г9- байв. Тухайлбал Самойлов рээсээ явдаг боллоо. Тэр үед КазаньД түүний нарий1 бичг дарга Скля хэд хэдэн дугуйлан байжээ.. ренко, миний нөхөр Марк “Тимофее ..1889 оны долдугаар зард НКа- вєч ТБэнзаөснын аг бєлч тариачин заньд, хувьсгалт, дугуйланги бут цохигдож ч баригдлаа. 1889 очы сард Самар яс Нийслэлийн 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн Ш. Оюунбилэг даргатай 4 ийн «Гэ» ацпгийн пионер сурагчид нинг- мийн тустай хөдөлмөрөөр Цэрэнлхам эрхлэгчтэй 6 дугаар цэцэрлэгт 4 шоо метр түлээ хөрөөдөж өглөө, Нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн су рагч Л, ГАНТУЛГА НЭГ БҮЛГИЙН АЖИЛ Хичээлийн дараа хэсэг инонерүүд бүлгийн ажлыг хэрхэн явуулах ТуУ- хай ярилцахаар цугларсан байлаа. Салаан дарга Баярсайхан одоо болох бүлгийн ажлыг манай салаа удирдаж явуулах ёстой юм. Тэхээр Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажил ид явагдаж байгаа учир «Мөнх най рамдал» гэдэг сэдвээр зохионо гэв. Харин пнонер бүхэн оролцох ёстой шүү гэж хэлэхэд. Түүний хажууд сууж байсан нэг пионер Мөнхбаярын зохиосон шүлгээр эхлүүлье гэлээ. Үүнийг бусад нь дэмжихэд Мөнх- баяр босч, бичсэн шүлгээ уншлаа, гишүүл Федосеев баривчлагдаж дугуйлан нь Владимир Иьичийн оролцдог дугуйлангийн зарим гишүүд тавдугаар мужид манайхан нүүж на. очсон нь Ильичийг аварсан байх аа! Павел. Тимофеевин: Елнзаров: зэрэг олон хүчтэй уулзаж ярилцсан билээ. Иингаж л өөртоө хэээгтэйг Мэдэж чаддаг чадвар нь ард олноос, бодит амьдралаас тасардаггүй болгосон бай Хувьсгалч шинж чанар нь эзэ үед тс Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр су: мын дунд сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн Дуламсүрэн ахлагчтай Соёлч -нө- хөрлөлийнхдн, авсан үүргээ амжилттай биелүүлж байна. Тэд үүргийн хуга- цаанд улирал бүр 100 хувь суралцаж, сайн онцсайн, сурлагатны тоог 20 ху- виар ахнулж 2 сурагч таван Онцын эзэн, 6 сурагч Д. Нацагдорж тэмдгийн болзол хангажээ, Гишүүн бүр нэг мод тарьж, -20--50 помтой гэрийн номын сантай болжээ. Сурлагын чанарыг сайж руулахад чиглэгдсэн «Баллын- систем, «Сөнөөгч» самбар, «Салаадын буланг» санаачилж ажилдаа нэвтрүүлжээ. Одоо В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулсан тусгай булан ажиллуулж байна. Л, ЦЭРЭНСАМБУУ Сүхбаатар Ленин хоёр Сүрлэг Кремльд уулзаж Халуун гараа атгалцан Эвтэй бат нөхөрлөхдөө Ялалтын улаан тугаа Яруу алдарт нэрээ Үргэлж дээр мандуулсан юм. Үеийн үед цуурайтуулсан юм гэж уншихад Хүүхдүүд аятайхан шүлэг болж, үүгэвр эхлүүлэх нь зүй тэй гэлээ. Дараа нь хүүхэд бүр өөрс дийн сурсан дуу, шүлэг бүжиг дор бүрнээ авч, Лениний эх орныг хэн сайн мэдэх вэ? гэдэг асуулт хариул тын сугалаа явуулахаар тохирлоо. Энэ бод нийслэлийн 8 жилийн 16 дугаар дунд сургуулийн 5-ын «В» бүлгийн 8 дугаар салааны сурагчид юм, Н. МЯГМАРСҮРЭН 2 | --лг- тт- тт-- тш иллэг : л бүрэлдэн биейжсэн юм, САМАРААС ПЕїЕРБУРГ ХҮРТЭЛ Хувьсгалт ажилд оролцох зорилго тойгоор Владимир Ильнч 1893 оны намар Самараас Петербургт ирсэн юм. Их сургуулна бүр 1891 онд төгс- сөн боловч 1892 онд Самараас яЯваа- гүй учир нь эхийнхээ сэтгэлийг бод сон хэрэг. Бид эхээ их хүндэлдэг бай сан, Бидний эх, өөртөө тохиолдсон зовлонг хир зэрэг хатуу зоригтой давдаг байсныг таних хүмүүс, бид ч гайхдаг байлаа, Хамгийн том хүүгээ алдсан нь асар их гашуудал гарч байсан авч өөрийн пулимсыг нуун, үлдсэн. хүүхдүүдээ. ихэд халамжлай анхаардаг байлаа. Эхийнхээ энэ их ха ламж анхааралд хүүхдүүд нь баясч, уйтгар гашуудлы нь хуваалцан сэт гэлий нь тайван байлгахыг боддог байлаа. Үүний дээр Владимир Ильни- чийг их сургууль төгссөн тэр жил манайд шинэ аюул тохиолдлоо. ГэЭ- дэсний хижиг өвчнөөр охин Оля минь Петербургт нас пөгцлөо. Яг энэ үеэр хавар, их сургуульд шалгалт өгөхөөр Владимир Ильич Петербургт очсон байв. Дүү нь асар их мууд- санд эхдээ цахилгаан бичиж дуудсан юм, Энэ хүнд үед Владимир Ильич эхтэйгээ хоёулхнаа байлаа. Ольга маань эелдэг зантай, сэргэ- лэн цовоо, их зоригтой охин байса юм. “Тийнхүү хоёр үрээ алдсан эх маань бусад хүүхдийнхээ хамт байзал уйтгар нь арай багасах байв. Тий- мээс Володя маань нэг жил Самарт байлаа. 5: Гэвч тэр урт өвөл дуусах үед олон зуун хүнтэй, хувьсгалт ажил хийх өр” гөн боломжтой нх хотын зүг Володя тэмүүлдэг боллоо. Ингээд Самараас ирэх намар явна гэж эрс шийдлээ. ШИНЭ ТАНИЛУУД Владимир Ильич, Петербургт ирээд танилыг яаралгүй, болгоомжтой олж эхэлсэн билээ, Элдэв хүмүүстэй нө- хөрлөлгүй өөрийн нь санаа | бодлыг зөвшөөрдөг хүмүүсийг л олж танил- цахыг чухалчилдаг байлаа, Хувьсгалт үзэлтэй хүмүүсийн ихэнх нь народ- ник үзэл баримталдаг байсан бөгөөд тэд бут цохигдсон учир хий шуугил- дап маргахаас цаашгүй байв. Үүнээс Владмир Ильрч аль болохоор зайлан , ЛЕНИНЧ ХИЧЭЭЛ В. И. Лениний үйл амьдралыг дэс дараатай судлуулах ажил Сэлэн- гэ аймгийн Түнхэл хорооны 7 жи- лийн дунд сургууль дээр өрнөж бай на. : 1-8 дугаар ангийн баатарчууд бие дааж «Лепиний бага нас» 4, 5, 6,7 дугаар ангийн пиоперүүд «Ле ниний идэр нас»-ыг судлаж, 7 хоно гийн 4 дэх өдөр бүр Лепинч хичээл Ленинч уншлагын хэлбэрээр Ильи- чийн үйл амьдралын үлгэр дууриал лаас суралцах тусгай Хичээл хийж эхэллээ. . Одоо пионер сурагчдын рс ай. арьс ар евро авь , Өв ө ив сав са социал--демократуудтай нийлдэг бай лаа. Энэ үед хаант засгийнхан Ч Гэ- сэн социал--демократуудыг үл Тоом- сорлон элдвээр мөрддөггүй байлаа... Цаг цагаараа байдаггүй болохоор Орост эдийн засгийн талаар өөрчлөлт гарч эхлэв, Баруун зүгийн орнуу- дын адид ХӨГЖИЛ ХӨДӨЛГӨӨН ИХСЭЖ, ажилчин ангийн манлайлал өсч бай- гаа нь харагдаж эхэлсэн билээ. На- питализмыг дамжилгүйгээр тариач- дын хүчээр социалист хувьсгал хийж болох юм гэж народникийн хуучин үзэл баримтлагч Воронцов, Южжаков болон бусад хүмүүс хэлдэг байв. Үү нийг Владимир Ильич үг хэлэхдээ Ч, бичиг зохиолдоо Ч дооглон тохуурх- даг байлаа. : д Петербургт байсан анхны өвлийн дараагийн зуныг Владимир Ильич Москва орчим Кузьминкэ, Курскийн төмөр замын Люблино станцаас хол- гүй бидэнтэй хамт өнгөрөөлөө, Энд хүнтэй уулзахгүй шахам байсан авч, их ажилладаг байлаа. Дүү шартай- гаа гадуур амран зугаалахдаа со-, цил--демогратын сургаалаас ярьдаг айлаа. 174) » » » ..Влаадимпр Ильич бүр анхнаасаа улс торийн зөв чиглэл барьж авсан юм. Тэр нь Марксын сургаалыг зөв ойлгосноос тодрон гарч улмаар оро- сын социал--демократын эх үүсгэвэр бологч «Хөдөлмөрийг эрх чөлөөтэй болгох бүлгийн» үндэс суурийг та-- вигч Плехаповын номыг уншиж үзэл бодол нь бүрэн нийлж байгааг ойл- гож байв. 1895 онд хилийн цаана очихдоо Плехановтой танилцан санал бодлоо солилцсон юм. Мөн хилийн цаанаас ирэхдээ Пле хановоос гадна Аксельродтой бүр дот- но танилцсанаа ярьж байлаа. Тэр хоёрын саналыг Владимир Ильич өн дөр үнэлдэг байлаа. Хожим нь цөллө гөнд байхдаа «Орос дахь социал--Де мократуудын зорилтууд» гэдэг Юю- моо хэвлүүлэхээр тэдэнд өгүүлсэн байна, Тэд зохиолы нь магтан бичи- хэд: «Мипий зохиолын тухай тэдний магтаал надад юунаас ч илүү үнэтэй юм» гэж бичиж байв, Тэдэнтэй уулз- саны дараа орост соцнал--демокра- тын улс төрийн нам байгуулах ажилд шууд орсон юм. Хилийн цаанаас ирээд Владимир Ильич Москвад, манайд байж өөрийн хөө гадаад орноор явсан тухай тун хөгжилтэй ярьсан “юм, Ялангуяа нууц ном зохиол хил давахдаа саад гүй авч гарсандаа тун их баярлаж байж билээ. : Товчлон орчуулсан Ц. ДАШДОРЭ ХИЙЖ БАЙНА дунд ил захидал, В. И. Лениний мар кийнц цуглуулга хийж байгаагийн зэ-. рэгцээ «Ильичдээ зориулж шүлгээ бичье», «Урлан зурья» гэсэн сэдзэ уралдаан зарлажээ. Пионер сураг- чид Ленинч хичээлээр олж авсан мэдлэгээ өөрсдийн ажил амьдралтай холбон ярилцаж, Ленинч ёсоор су- ралцаж, амьдарч, ажиллахад хэнд чухам юу хэрэгтэйг хамт олноороо шийдэж, пионер бүхэн Ленинч шүү лэгт эрчимтэй бэлтгэж байна, «Сүхбаатарын туг» сонины сур валжлагч багш Д, БААТАРСҮРЭН майл нил ЦЭРЭГ” «Баянгийн цууриа» чуулгын утсан хгөжмийн хэсэг МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг. НИЙГМИЙН ТУСТАЙ . ХӨДӨЛМӨРӨӨС АНГИД ЗАЛУУ НАС БОЛ СОХОР ЗООСНЫ Ч ҮНЭГҮЙ ЮМ. Уус Хо ХЭЭЛ мг, САХ Од 22, 929 6У87803:: ? ХОсОВ тг, ХӨДӨЛМӨРИЙН ТУХАЙ МЭРГЭДИЙН СУРГААЛ «Хөдөлмөр хүнийг бий болгосон» Ф. «Хүн бол орчныг өөрчилсөн ЭНГЕЛЬС. бөгөөд өөрийгөө ч өөрчилнө. Тэр хүчин зүйл нь хөдөлмөр юм» К, МАРКС, «Коммунист хөдөлмөр» гэдэг бол хам гийн нарийн утгандаа сайн дурын Х9- дөлмөр, хэм хэмжээнээс ангид ХӨДӨЛ- мөр, хөхүүлэн шагнах гэсэн болзолгүй олгож байгаа хөдөлмөр, тусын тулд хөдөлмөрлөх дадал нийтийн ашиг зурш- лаар, нийтийн ашиг Тусын тулд хөдөл мөрлөхийн чухалд ухамсартайгаар (да дал зуршил болсон) хандах хөдөлмөр, эрүүл мах бодийн шаардлага мэт хөдөл мөр мөн», «Чухам ажил хөдөлмөрөөр, В, И, ЛЕНИН зөвхөн ажил хөДөлмөрөөр хүн агуу нх юм» ... ГОРЬКИЙ «Хөдөлмөргүйгээр баяр баясгаланта!: саруул “амьдрал байж болохгүй» А, П, ЧЕХОВ НИЙСЛЭЛИЙН Ж.САМБУУ аслсалсал ПИОНЕР СУРАГЧДЫН БАХТАЙ ХӨДӨЛМӨР Манай орны бүх сургуулнудад в.и. Лениний мэндэлсний 100 жилийн Ой угтсан сурлага хөдөлмөрийн бахдам: сайхан амжнлт ид ӨРНӨЖ байна, Уламжлал ёсоор олон арван мянган пионер сурагчид зун цагийнхаа амрал- тыг зугаатай сайхан өнгөрүүлж чөлөөт цагаа сурч мэдэхэд зориулан. үйлдвэр, барилга, хот тохижуулалт, нийгм! тустай хөдөлмөрт идэвхтэй оролцлоо. Пионер сурагчид хашаажуулах ажилд онц идэвхтэй оролцлоо, Нийслэлийн арван хоёр сургуулийн 2 мянга 500 гаруй сурагч хөдөлмөр 3усС ланд ажиллаж, 424 га талбайд 4--12 төрлийн тарна ногоог агротехиикийн шаардлагын дагуу тарьж арчилж 6726 тонн ургац улсад хурааж тушаалаа. Тэд бас 20 гаруй мянган мал хариуцан маллаж 64000 гаруй литр сүү сааж, 8,3 тонн ноос хөөвөр авч, 60 гаруй ТОНН өвс хадаж 10 гаруй мянган малд эмч- лэн сэргийлэх тарилга угаалга Хийсэн байна. МАХН-ын Төв Хорооны 5 дугаар бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлж мал сүргийг хашаажуулах ажилд хамт олноо роо оролцох эх оронч сайхан санаачла- гыг 10 жилийн 28 дугаар сургуулийн 9 дүгээр ангийн ХЗЭ-ийн үүрийнхэн (дарга нь Лхасүрэн) гаргаж Дундговь аймагт хашаажуулах ажил хийв, Хашаажуулах ажилд нийслэлийн 665 сурагч оролцож, 40 гаруй мянган мал багтах 71 хашааг чанар үзэмж сайтай барьжээ. Барилга үйлдвэрийн салбарт хоёр мянгаад сурагчид оролцож 80 га руй мянган төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж 20 гаруй мянган хүн ӨД- рийн ажил хийжээ, Ийнхүү нийслэлийн пионер сурагчид чөлөөт цагаараа улс ардын аж ахуйн хөгжилд туслах халуун сэтгэлийг өвөрлөн ажиллаж улсдаа сая гаруй төгрөгийн ажил хийж бүтээ- сэн хөдөлмөрийнхөө дээжийг их багш В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд бэлэг болгон барьж байна. . Нийслэлийн 9, 8, 5, 6, 12, 17, 18, 21 28, 82, 33 дугаар сургуулнуд ниЙГ- мийн тустай хөдөлмөрт сурагчдаа сайн зохион байгуулж хашаажуулах ба хө- дөө аж ахуйн нэгдэл сангийн аж ахуйн ургац хураалт, ардчилалт, саалийн фер мийн ажилд сайн тусалжээ, 10 жилийн 23 дугаар Дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн сурагч Н. Энхтуяа сэтгэгдлээ ярихдаа: -- Надад хөдөлмөр зусланд ажиллах хамгийн сайхан санагддаг. Найз нөхөд тэйгөө хамт хөдөлмөрийн талбайд ажил лах нь хнчнээн урам зоригтой, хөгжил тэй бие хөнгөн хөдөлмөрийн хамаг сайн сайхан бүхнийг сурч эзэмшихэд ЧӨЛӨӨ тэй байдаг. Бид мэдэхгүй чадахгүй бүх нээ ажилч ах эгч нараасаа байнга сурч байдаг гэж ярьж байна. Ийнхүү нийслэлийн сургуулиудаас ажил хөдөлмөрөөрөө шалгарсан нийслэ лийн 14 дүгээр сургуулийн сурагч Д. Чулуунхүү, 23 дугаар сургуулийн су- рагч Д. Цэрэнлхам, 2 дугаар сургуу лийн сурагч Ц, Бадамжунай, 18 Ду гаар сургуулийн сурагч Н, Баасанжав 5 дугаар сургуулийн сурагч Ж. Миш ка, 3 дугаар сургуулийн сурагч Д. Цэ- рэндолгор нарын олон арван сурагчид хөдөлмөрийн уламжлалт 12 дугаар чуулгандаа шалгаран оролцож байна, Ж: НАЦАГДОРЛ: Танхим дүүрэн хурсн цугласан ОЛ ны дунд хоёр охин хоорондоо. шивэр авир ярилцаж байгаа харагдав. --Сэлэнгэ эгч ээ, тэр наашаа ха раад зогсож байгаа буурел толгойтой Хүн Мирза Мусаханов гуай мөн ҮҮ?- тэж пионер охич ахлах ангийн - Уу рагчаас асуув. --Тиймээ. Мөн байна, ЗХУКН--ын Төв Хорооны орлогч гїшүүн, Узбекийн Коммунист Намын Зо Хорооны товчооны гишүүн, 3С5 ХУ-ын Дээд Зөвлөлийн депутел, ЗСБНХУ--ын «Сайд нарын Зөвлө- лийн нэгдүгээр орлогч дарга М. Муса Ханов тэргүүтэн Зөвлөлт Узбекийн олон нийтийн төлөөлөгчид монгол зөв лөлтийн ард түмний найрамдлын уламжлалт сар, Зөвлөлт Узбекийн ӨД бЭЛДЭД оролцохоор манай оронд ирээд ҮЗЭСГЭЛЭНГИЙН ТАНХИМД -Үнэн, «Еш гвардия» гэдэг Уул- сын драмын тегтрын жүжигчин, 3С5 НХУ--ын гавьяат жүжигчин Т.Ред жиметов гэдэг хүц, Тэр зогсож байна гэж өтгөн Хар хөмсөгтэй өндөр Хү нийг зааж Өгөв, Туул охин тэр хүнийг ажиглан хара хад кинонд гарсая Исламбектэй их төс тэй санагджээ. -- Зөвлөлт Узбекийн өдрүүдээр уз бекийн жүжигчдайн концерт тоглох гэнэ, Алишер Навойн нэрэмжит Узбе кийн дуурийн их театрын гоцлон дуу лагч, ЗСБНХУ--ын ардын нзєүжигчин С. Кабулова, ЗСБНХУ-ын ардын жүжигчин, төрийл шагналт М., Тур- гумбаева зэрэг алдартай олон Дуу- чин, бүжигчин ирсэн байна, -- Узбекийн жүжигчдийн концер- тыг ангиараа үзэжсэн...Ингэж ярилц- саєр хоёр охин Зөвлөлт. Узбекийн дүрслэх урлагийн үзэсгэлэн үзлээ. --Туул аа, энэ «Баатруудын Дурс галд» гэдэг сайхан зураг байна шүү. Над «Дутарчиа бүсгүй» гэдэг ЗУ раг л гойд сэтгэгдэл төрүүллээ. «Жимсчин бүсгүй» гэдэг ч бас сай хан зураг, --Мєнай ангийн С, Ганбат, Г. Сүх баатар, Г, Цогоо нар энд үзэсгэлэн үзэж яваа. Малай сургуулайн аравду гаар! ангиас ч хүүхдүүд байна, Бид зургийн ангийн Сурагчид болохоор энд нээгдсэн үзэсгэлэн бүхнийг єлдал гүй үзэхийг хнцээдэг Юм ТэЭВ, “ Пнозер Туул:-Би хөгжмийн ангид сурдаг, Уран зураг үзэх нь хөгжим ардын зураач Р.А, Ахмадов, Л, Аб дуллаев нар болон ЗСБНХУ--ын уран сейхны академчйн жинхэнэ си- шүүн, ЗХУ-ын ардын зураач У, Тач сыкбаев, Хамзын нэрэмжит төрийн шагналт 3СБНХУ--ын ардын 8у- раач Ч.Г, Ахмаров, В.И, Лениний ТУ хай олон цуврал зураг бүтээсэн,3С5 НХУ--ын ардын зураач 8В.Ё.Кай далов нарын уран бүтээл өндөр сэтгэг дэл төрүүллээ, Энэ үзэсгэлэчг үзсэн хүн нарлаг Узбек орны үзэсгэлэнт сайхан бай галь, хүн ардынх нь өвөрмөц зан бай дал, үйлдвэр, барилга, хөвөн тариё лангийн талбай дээр узбек хүмүүсийн бүтээлч хөдөлмөр оргилж байгааг НҮ дээр үзэж, сэтгэлээр баясах ажээ. Үзэсгэлэн үзэж яваа хоёр охин бол пийслэлийн хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн 9--ийл «В» ангийн СУ рагч Д. Сэлэнгэ, 6-гийн «В» ангийн сурагч янонер Б, Туул нар юм. Ж, ХОРЛОО «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СЭН НИЙСЛЭЛИЙН.14 СОНИНЫ 86 ДУГААРТ НИЙТЛЭГД ДҮГЭЭР ДУНД СУРГУУЛИЙН СУ “РАГЧ С. ЦЭЦЭРЛЭГИЙН САНААЧЛАГААР ХЭНТИЙ АЙМГИЙН тоглоход сайн Нөлөө үзүүлдэг, Би дүрслэх урлагийн үзэсгэлэн, музей үзэх дуртай тэж ярьлаа. - | 5503 КГ ХҮЧИТ ТЭЖЭЭЛ ТҮҮЖ МАЛЧДАД ТУСЛАВ. СУРАГЧ Манай хүүхдүүдэд ЗСБНХУ-ын | Ю. ЖАРГАЛСАЙХАН 9 КГ ХҮЧИТ ТЭЖЭЭЛ ТҮҮЖ БУСДААС “ТҮРҮҮЛЭВ, /” СЭРЭЛ ЗУРГИЙГ Д. ПУШКНЫ хул бэлэнгэ эгч ээ, Өнөөх 426 дахь: ХҮЧийг битгий бууд» тэдэг Кинонд | Зүй жүжчгчин ирсэч гэж. үнэн ЖАРГАЛТХААН СУМЫН БАГА СУРГУУЛИЙН СУРАГЧИД “їгшсээны. --шииииийлииллииын “ А.МАХМУДОВ (Эвалалт, уз є:кийн зохиолч) Төгсгөл түрүүч нь 44 дүгээрт За юу болоод са: захгүй ширтсэн юм бэ? Хүн үзээгүй юм уу? гэж Рахмат сөөнгө хоолойгоор хашгирав. Тэр окаал: энлээд, өөр болж жижиг Ч харагдах шиг, 2 Харсангүй. Ийм улсыг: хараагүй гэж аяархан хариуллаа. Нэг хэсэг дуугүй байснаа гоморхуу. янзаар ич гээ асуув - Ё Та чзр яагаад надаар оролдоод байгаа юм бэ? Би та царт саад болсон бїтш гэв. Бид хариулсангүй. Харвэаа хэрэгтэй -бол та Нар дур тай цагтаа манайд ирээрэй. --Ханар дээгүүр бүйдыг дайсан -Л харуулддаг юм. гэв Намэйг да гэмс хэлж байгааг чи солсохгүй д 1! --Ми юу ярьж байгаа юм бэ? Тэр чамайг хэлеэнгү й. Зүгээр жишээ бол гөж ярьж байна. гэж би: 13 --Чи намайг хориглоогүй оол би түүнд үзүүлэх байсан юм гэж хэлэн Рахмат баргар нярай гаргай. лоош аньгуллааьл аньс “эв. “эс Сайн “ль27-5маи2 Чи 2чь2 “эвыы “Эь “9чжс ӨТмс “эвШ -эвьс эь Аяыг ЯЛ. БАТАА БӨМБӨЛӨГ БӨМБӨЛӨГ ХӨӨРӨӨРЭЙ 7123 2 4) зургийг ХА. Пушкие 222533 21 їТо2Р буув. Гигд шатыг байранд нь тавилаа. Би Рахматаас энэ хөн бэ гэж Зү- гээр асууж орхив. Уг Нь ч "ү дний шилт маань геолог чийн хүү гэж би тааж байсан юм Рахмат-цулимж би эмэгтэй “хүүхдийг “мэдэх алга хя ржит дар, сав суулга угааж, өчигдөр төмс ариг 1гаяс байхыг би хяр сан, Өнөөдөр халгаа цэвэрлэж байгааг чиг өөрөө харла шүү дээ! -- За яах вэ? Гудамжинд тарсан нь дээр. Наранд биеэ шарцгаая. Нам рын пар биенд сайн. гэх юм гэж би түүнийг, энэ муу ч хүсэл хэлэв --Ха гэж: Рахмат шооллоо. За битгий тургиад бай 5 завыг хүлэе...Мат: бид! гийг машиндаа авч явна байх. Тэнд тэр Хав хоолоо ндэхээр ирэх ёстой гэв. Миний в жолооч хүн, Заримдаа хоолоо ил гэртээ ирдэг байв.Тэр үеэр нь бид ( тн үзэртсэн набипд нь сүуж ээлжлэн жолоог нь эртгүүл- дэг юм Үунйг Ж. БӨлмБӨЛӨГ БӨМ6БӨЛӨ! Хеөө-төө - рэй Бөм-сөрчөг дЭЛ-хийг Цөнхөр гогтаагаа б60д Цэгээн бөмбөлөгтөө уяад Цэлмэг тэнгэртээ хвөргөлөө. Бөмбөлөг, бөмбөлөг, хөөрөөр-ї Бөмбөрцөг дэлхийг төйроөрой! Бөмбөлөг бөмбөрцөг хөөрөөрэй Бөмбөрцөг: дэлхийг тойроорой! Мөнтөн загтаагаа урлаад Хөвгөр бөмбөлөгтөө холбоод Мөнхийн тэнгэртээ дэвүүллэа. А-41402 ! тол- төӨ-- Бөмбөлөг, бөмбөлөг, хөөрөөрөй Бөмбөрцөг дэлхийг төйрөорой! Бөмбөлөг бөмбөлөг хөөрөөөрэй Бөмбөрцөг дэлхийг тойроорой! Тайвны тагтаагаа зураад Тодхөн бөмбөлөгтөө зүүгээд Тэпүүн тэйгэртээ нисэглээ. Бөмбөлөг, бөмбөлөг, хөөрөөрэй Бөмбөрцөг дэлхийг тойроорой! Бөмбөлөг бөмбөлөг хөөрөөөрэй Бөмбөрцөг дэлхийг тойроорой! ХӨРЛӨӨ ГЭРЭЛ ЫАЭЛЭЭХЛТЭЛНЭ “Аав яараагүй цагтаа биднийг их дэлгүүр хүргэж тэндээс бид гэртээ эргэж явган ирдэг. Бид хоёр гонзгой чулуун дээр сууж . хэрээнүүдийн зодолдохыг харж, аа4- выг хүлээж байв. Хэрвээ нэг нь сам раа унагаавал нөгөөх нь агаарт За- маас нь газар унагалгүй шүүрэн авч, зайлан одно. Самаргүй болсон хэрээ уурандаа «Карр, ка-рр- Нарр! гэж хашгирна. «Хар» тэдэг бол “Узбенээр дүлий! гэсэн үг. Дүлий харээ гэж бай даг ик-үү дээ гэж бид хоёр инэал- дэнэ. Энх үед бидний хєжуугаар нуд чий шинлт өнгөрөв. Зам бүрхсэн пав чин дундуур тэр нүцвэй хөлөөрөө зөөлөн. гишгасээр одов. Рахмат над руу эртэн гоо лохиж: Эд хашгичиж байна гаэв.Аав ирээ гүй-л байпа.Нар алим самрьт модны араар нуугдаж, зодолдсондад залхуу нь хүрсэн байртай хэрээпүүд Ч анир чимээгүй болов. 2: Сонсооч! Их дэлгүүрийн зүг явья. Аав чинь үргэлж түүний хажуугаар гардаг тнүү дээ, Бид аавын- чинь хамт гэртээ эргээд ирье гэв. Тахэд за явья, нар ч алга гэж би хэллээ. л Бид бүгдийг харж машин их “дэлгүүри! на «Тамхи» гэсэн грсзогсож байв. Хэрэаний зүг толгой харж, амжлаа. Аавын булапгийн цаа жижиг мухлагийн Аав дугүй цойх ны дэргэд зогсож, хэн нэгэнтэй «нь ярьж байлаа. Бид гэнэт машин хө- дєлж, кабинаае нь эрэгтэй “хүүхдүүд сандран: зүг бүр зугтаж гарч байгааг, харав. Машин сувгийн зүг уены ШУ СЕРГЕЙ БАРУЗЛЫН. МАШ Маш их хичээвэл, Маш их хүевэл Тэнгэрт хөөрч болно. Наранд хүрч чадна. Саран авхайнд айлчлаад Саатан хэсэг зугаалья гэж Үнэн голоосоо хүсвэл Үгүй гэх газаргүй их Энэ тэр үзсэнээ Нарны толбо хайснаа Сарны голонд орсноо Хачин шавьж харснаа Хамба шарилжтай таарснаа Сонирхуулж хэрэв, ярьвал Сонсоод баршгүй сониндоо Тэгэхэд гэрийнхэн чинь гайхна Тэнгэрт нисэхийг бодно. Тэгэг нисэн! Гагцхүү хичээ! Маш их хичээ РЭӨРЭГЭГЭРЭГЛГЧТГЧЫАЧ ТЭ ЗЭХТЭХЭЭХГТГ ЭС 2 1 2 25. 28.48. Үгийн эхний хэсэг нь» Үндэс урт модны Вэр. “Харин сүүлчийн хэевг нь “Хамтрахын нэг дагавар Хэсэг бүрээ нийлүүлбэл Хэзээний түүхт хот. 2 з » 2 Үгийн эхний үе нь. Үндсэн эгшгийн. нэт Үүний дараах үе нь Үхэр хөтлөх зүйл. Аль аль иь нийлээд Арвач хоёр цагийн зэр . з . Анх байгаагаар нь харахад «Алябавы хоёр элчтэй Сүхбаатарын нэрэмжит: Улсын хэвлэлийн комбинатад хэлэв. Эргэж гэртээ ирээд 7 Тэмүүлэл зөриг л хүнд хэрэгтэй -7-0» Орь танц «Дэ» үсгийг -эвжсонтэс- мын ын ын ыг там тавигчдын зүг хөдөллөө. Төд вж лаа хийж хэрхэн том машин тэдпий зуг хурдалж байгааг харахгүй Сайв. Дахиад л, арван алхам өнгөрсөн бол машин сувагт унаж, усны шугам. за сагчдыг дайрах байв. Би хашгирах гэсэн боловч аймшигт явдлаас болж дуу Ч гарсангүй. Яг тэр үед их дэлгүүрээс хэн нэг нь гүйн гарч кабинд үсрэн оров. Машип тормозоо дуугарган гэнэт зогслоо.Ус ны шугам тавигчид гайхсан янзаар толгойгоо Өргөн харж, тэдэнд аюул хэрхэн заналхийлж байсныг сая л ойлгов. Аав машин руугаа гүйн очлоо. Тэр үед машин зогсоосон хүн маань наби наас гарч цугларсан олны дунд 4 лга болсон байлаа. Аав тэр хүнээ нүдээ рээ эрэвч олсонгүй бололтой.Дараа нь цагдаад ямар нэг юм тайлбарлан На- ярь тэндээс ХӨДЛӨӨД явчихав. майг гэртээ ирэхэд аав хоолоо идОЖ байв. Ээж тү хумхиж зогсчээ. --Би зовхөн янжуур авах гэж Л лзогсо!! юм гэж аав сэтгэл НЬ ДОГД лон ярьж! -- Хэрвээ дэлгүүрээс гүйн. гарсан тэр жаал байгаагүй сан бол..гэж байв. Ай гаж ээж айсан янзаар дуу.ал-, даж, ямар ч хөдөлгөөнгүй доош суун. --Аав хурдан босч ээжид ус ӨГЧ, Тайвширч үз! бугд сайн сайхнаар өн герлөө гэж би чамд ярьсан йгүү Дэд.. Тэр манай Муратын орчим нас тай жаал, машиныг минь зогсоохдоо, гар болон хөлийн ажиллуулж яг я нэгдүгээр 2128:11) хөдөлсөн байна. --Бурхан өршөөг бүгд аятай өнгөр лөө гэж зэж санаа алдаж-- Тэр чиль хэний хүүхэд вэ? Хаанахынх вэ гэж асуув. --Аав дуугүй болж, мөрөө хавчив. -- Мэдэхгүй. Маминыг.азогсоочи- хоод алга болчихсон банїїа билээ. Би царайг. нь ч ажиглаагүй хэрвээ дай - ралдвал танихгүй-байх гэв. Би толгойгоо гудайлгасаар, эргээд байслыг мэдэж тормозыг зэргийн Жо? гарч явлаа. Тэр хэн байсан. юм. Рахмат ч -бас түүнийг харсан "Тэр бол нүдний шилт, манай шинэ хөрш байлаа. Орос хэлнээс товчлон ол НОН у онон. Маш их хүс! Орос хэлснээс орчуулсан Ч, ЛХАКВА ҮГИЙН ТААВАР Арван хоёр өртөөт» шиү Араас нь эргүүлэн уншихаар Алжиллахаа бөлилоо гэсэн үг. Өёхөд хэрэглэдэг төмрийн нэрэнд 1716) 531 Уг үгийн утга солигдож Унтах нойропд зөгнөгдөх болдот- Б. АЛТАНГЭРЭЛ Гэниииииилиииииилиллний Хариуцлагатай ЗЁҮҮ : Ж. ШАГДАР Индекс-14140: ! | | | | | | | | | | ) | ний эсрэг талд тараа | ! ! ! ! Л | | 1 1 2| 1 ! ! | ! | | ! | ! ! ! Ё 200000ОФ000000000оо) ОУЫГ 3 Чүлэый О08 Ло 56 86 дахь жилдээ 16. 48 (1108) В «Или: 1969 оныарван нэгдүгээр сарын 12 Ё Лхагва :3 "Үнэ 10 мө, ОКТЯБРЬ-БИДНИЙ БАЯР Их баярын өглөө. Долгорсүрэн охин эртлэн босож, толийтол индүү дэж зэхсэн сурагчийн дүрэмт хувц саа өмсөж улаан цэнхэр дарцагаа дэрвүүлсээр хөөр баяртай сургуу- лийн зүг яаран алхлав. Долгорсүрэн онц сайн сурсан учир аугаа их октябрийн соцналист кувьсгалын 52 жилийн ойн баярыг бунхант индрийн жигүүрээс үзэх урилгын билет авсан ажээ. Өглөөний 10 цаг болоход нийслэ лийн хөдөлмөрчид, ардын армийн дайчид сурагч пионерүүдийн жаг- саал хэдийнээ байраа эзэлжээ, Хүн бүхний царайд баярын мишээл 10- дорч, тэнгэр хүртэл баярын өнгөө дагаад цэв цэлмэг, тун тунгалаг, намрын алтан шар нарны гэгээн цацрал юугаа өнгө жавхаат нийслэл хотын түм буман шил тольноо гял балзуулан тусгана. Их Сүхбаатарын талбайн төв дундах аймшиггүй чин зоригт жанж ны хөшөөний хоймор талд -алх ха- дуурт зөвлөлтийн далбаа, алтан соёмбот монголын далбааг хүндэт- гэлтэй байрлуулжээ. Талбайн эр- гэн тойронд дэлхийн хөдөлмөрч- дийд их багш К. Маркс, Ф. Эн- гельс, В. И. Лениний хөрөг, Мон голын ард түмний их хүү Д. Сүх баатар нар болон МАХН--ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гГи- шүүдайн хөргийг байрлуулжээ. . Гогийн зүү арвын тоог заалаа. Нам засгийн удирдагчид БНМАУ ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэг- чид, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн гишүүд, |Яам, тусгай газрын сайд дарга нар, Монгол Ар дын армийн генералууд, гадаадын ЗОЧИД ТӨЛӨӨЛӨГЧИД, элчин сайдын яамны тэргүүн, хариуцлагатай ажилтнууд, засгийн газрын индэр дээр гарч ирэхэд хөдөлмөрчид ал- га нижигнүүлэн ташиж ура цуурай туулан баяр хүргэв. БНМАУ--ын Сайд нарын Зөв- лөлийн орлогч дарга Б. Дүгэрсүрэн баяр ёслолын ажиллагаанд орол- цож байгаа хөдөлмөерчдөд хандаж үг хэлсний дараа 3СБНХУ, БНМА У--ын төрийн дуулал сүр жавхлан тай эгшиглэн, баярын жагсаал эхэл лээ. Ардын армийн дайчдын жагсаа- лын дараа пионер сурагчид бүрээ бөмбөрөө дуугарган цог хийморлог маршийнхаа айзмаар хөл нийлүү- лэн ёалхалсаар бунхант индрийн өм нүүр орж ирлээ. Хорин мянгуулаа жагсаж яваа пионер сурагчдын дундаас амьд цэцгийн баглаа барьсан хэсэг Хүү: хэд индэр өөд гарч нам засгийн удирдагчдад анхилуун үнэрт алаг цэцгийн баглаа барив. Сургуу-- лийнхан нь ниндрийн урдуур орж нрдээ. Жагсаалын эхэнд даян дэл хийн хүүхдийн аз жаргалыг Хх8- руулсан том” зурагт самбар, аугаа НХ багш В. И. Ленин хүүхдийн дунд байгааг дүрсэлсэн зураг 00- лон Октябрийн орноос бидэнд барьж байгуулж өгсөн манай сургуулийн байшингийн загвар зэрэг утга төгс” урна лоозон бариад жавхлантай алхалж яваа нь Долгорсүрэнд баяр бахдал төрүүллээ. Одоо ерөнхий боловсролын 467 сургуульд 196 мянга гаруй охид хөвгүүд суралцан, (19 техникумд 64 мэргэжлээр 9500 гаруй сурагч суралцаж байгаа ажээ. Пионер сурагчдын . жагсаал бү- хэлдээ «МАХН--ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн» байхын гүн гүнзгий утга агуулгыг илтгэн ха- руулжэз. - Манай цог жавхлант ирээдүй 9с- вөрийн. пионер сурагчнд аа! Ахмад үеийнхээ хөдөлмөрч хувьсгалт, баа тарлаг дайчин . уламжлалаас улам бүр суралцагтун! Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн 10- лөө хэзээд бэлхэн байгтун! гэсэн урианы хариуд мянга мянган пнонер сурагч уриа цуурайтуулан энхрий хайрт нам ард түмэндээ үнэнчээ илтгэж байлаа, Пионер сурагчдын жагсаалын дараа яруу алдарт ажилчин анги хөдөлмөрчдийн жагсаал үерийн урс гал мэт хөврөн орж нрэв. В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой, Ардын Хувьсгалын 50 жилийн Ой угтсан ажил хөдөлмөртөө бах- дам амжилтын бэлэг барихаа илтгэ сэн уриа лоозон зурагт хуудас ба рин жагсчээ. Баярын жагсаалын дараа Долгор сүрэн охин гэртээ хариад зурагт ра диогоо асаалаа, Бас нэг баяр- Ху- гаа-их Октябрийн орноос бэлгэлсэн «Орбит» станцын шинэ нэвтрүүл- гээр Москвагийн Улаан талбайд бол сон баярын жагсаалыг харлаа. Дол торсүрэн шиг мянга мянган пио- нер багачууд аугаа их октябрийн баярт онц сурлагын .бэлэг барьж баярыг үзэн сэтгэл зориг нь улам бадарлаа. : Манай сурпалжлагч "99999929995Ф рэн ЗХУКН--ын Төв Хорооны орлогч гишүүн, Узбекийн Коммунист На- мын Төв Хорооны Товчооны їи- шүүн, ЗСБНХУ--ын Дээд Зөвлө- лийн депутат, 3СБНХУУ--ын Сайд Сайд нарын дЗөвлөлийн нэгдүгээр ор логч дарга М. Мусаханов тэргүүтэй Зөвлөлт Узбекийн олон нийтийн тө« лөөлөгчид В. И. Лениний нэрэмжит Монголын Пионерийн Ордон үзэж та нилцлаа, Төлөөлөгчдийн тэргүүн М. Муса- ханавыг нийслэлийн иионерийн Ту- равдугаар бүлгэмийн 17 дугаар бүл- гийн нэгдүгээр салааны хүндэт пиО- нер болгох ёслол Пионерийн “Ордны танхимд боллоо. Салааны дарга Ц. Шүрэнцэцэг нө хөр М. Мусахандрт улаан бүч зүүж өглөө. Нөхөр М. МусаханоБ монголын пионер багачуудад чин сэтгэлийн ха- луун баяр хүргэж үг хэллээ. Дараа нь пионерүүд хүндэт зочид- доо монгол үндэсний ая дуу барьж, монгол үндэсний бүжиг бүжиж, үн- АВЬЯАСЫГ дэсний бөхийн. идэрчүүдийн барил- даан сонирхуулав. : БНМАУ-ын шонхор БНМАУ--ын харцага Эрдэнэбат рын зэрэг улсын идэрчүүдийн хийн зэрэгтэй тамирчин сурагчид рилдав. Засуулчид үндэсний хувцсаа сөөд тус тусын бөхөө цоллохыг чид нх сонирхож байлаа. Хүндэт зочид В. И. Лениний оийг монголд анх удаа хатгаж тээсэн уран хатгамалчин Б. Нооол- хоогийн удирдсан оёдол, хатгама- лын дугуйлангаар орлоо. Зочид, энд дөрөв дэх жилдээ суралцаж байгаа хатгамалчин эрэгтэй сурагч таасүрэнгийн хатгаж байгаа Лениний Ганболд, на- ис нэн сэьшх сэньи Сэньишг Стнишы2 тэн СЭнВьс “нилыг Сэмысо тээш С5эыг 2-мый Снивь ЭМиьс 7Эндьт “ЭВшды “Мэн” ““йихьг ““чцрыг ЛЭ “на лэл “эны лмирал ныг ХӨГЖӨӨГЧ Дан” -Д, Пушвиний авсан гэрэд уежанжесаалжАЖиАХ: 99900090 29000ФФФО00Ф0Ф00000ФФ9ФФОО9О ФФФФОООООФООО0000Ф00Ф0Ф2ФФФ ЮоФддооФо000000000000000ОФ00000000, “БАГШИЙН. АРИУН . СУРТАЛ» АЖИЛЧИН “АРДЫН ХАЛУУН ГАРААР БҮТСЭН. ОКТЯБРИЙН ХУВЬСГАЛ... дүрийг үзэж сайшаан бахадлаа,. Хүүхэлдэйн дугуйлангаар зочдыг ороход сурагч Н. Эрдэнэтуяа «Хоөр. хөн», «Багш минь» гэдэг үпүлгийг сайхан уншлаа. Төлөөлөгчид иионерийн оодны уран зураг, авиа .моделийн дугуйг лан, тоглоомын танхим, интернацФ 0» нал болон Лениний танхим үзэв, ОРДОНД Инонерүүд өөрсдийн зурсан зураг, гар урлалын” бүтээлээ хүндэт зочид- доо бэлэглэв. эь г-ын сэндс сүииэлслы- СОН лын С9ын. С75эс СЭньсО9Ын СЭныс оэаыш Ол 79нвы Слаис “ыиыстэнисго7Мыг Жин ин лын лг “нь Зөвлөлт Узбекийн сохиолч Турай Тула нийслэлийн 328 дугаар сургуу лийн 6--гийн «А» ангийн сурагч пионер Н. Эрдэнэтүяад өөэийн 00- номоо бэлэглэлээ, Хүндэт 50 бас ягаан цэцгэн) Узбек үндэсний 4 хиосон чид энэ пионерт хээ угалд хатгасан тоорцог бэлэглэн. Энэ бол Узбекийн ард түмэн мо толын хүүхэд багачуудад хичнээн хайртай, элэгсэг дотно байдгийн илэр хийлэл юм. Мопгол охин, Эрдэнэтүяад тоорцог сайхан зохиж: байна. Узбек зураг, тэмэлэиссэшсээстчмиллэигээтөйн 2 ил эииллэиалл2 шуцАХ 8 | ї ТтИХЗЭ--ИЙН ТЭРГҮҮНИЙ | | : з, Ахаа! Танд би өчигдөрхөн за 4| |. хиа бичсэн боловч өнөөдөр дахиад | бичихээр шийдлээ. Хүний амьд- ралд сэтгэлээс гаршгүй баярт үйл “ явдал бишгүйдээ л тохиолддог биз Тийм баярт явдлаа ах дүү анд нө (а-аасахсаа-аа-аа-аа-алаасау-ал-аа-ал-ка-ка-ал-ал-клсаа-ААсад-аж-ёк-АЖ-ААскк-8ё-8л- 86фа-8 ҮЗЭСГЭЛЭН БАЙГУУЛАВ Найрамдлын районы харьяа Төрхура хын 8 жилийп дунд сургууль В. И. Ле 8-ын «А» 5-ын «А» ниний мндэлсний 100 жилийн -ой уг таж пионер сурагчдын . дунд ном унш лагын 14 хоног, ЗХУ-ын пионер сураг чидтай захидлаар харилцаж тэдний сур лага, хүмүүжлийн арга туршлага, амьд ралаас суралцах марк, ил захидал, В. И. Лениний үйл амьдралтай холбогд сон дурдатгал, өгүүллэг, зураг цуглуу- яах, бядхан ном бүтээх, багт наадам тог лох ззрэг уралдаант ажлуудьц зохион явуулж, саяхан дүнгий нь гаргаж цуг луулгын бүтээлүүдээр пионерийнхээ танхимд үзэсгэлэн байгууллаа. БҮЛГЭМЭЭРЭЭ:” Манай бүлгэм нх багш ний харилвэсний 100 жил, 52 Зэн хэ лийн ой угтаж, пнонер баатар Д пионерийн хэвлэлүүдийг хамт ол Бохал бүтэн жилээр 00 хувь за- хиа байна. Бид хэвлэлүүдээс мэдээ НУ н зүйлээ олж мэдэхээс гадна Зэр заалгасанаа бататгах өөрийн ЛЭЭ үүллээлэнлнөрдмйнөнннммөлөхиөнаняө хаад иидий 1 ХҮЛЭЭН АВААД УРИАЛГЫГ Ч Хэнтий аймгийн Баянхутаг сумын жилийн Дунд сургуулийн пионер сурагчид аймгийн төвийн 10 жилийн Дунд сургуулийн 7-гийн «В» ангийнх ны уриалгыг хүлээн аваад «Пионе рийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүлээ өргөн захиалах хөдөлгөөн өрнүүлэв. | Үүний дотроос 2,3 4 Дүгээр ангиуд «Пионерийн үнэн» со- » «Залгамжлагч» сэтгүүлээ бү АЖИЛТАН ТЭМДЭГТ АНХНЫ СУРАГЧ дов гаг БатөлҮУЛЛЭҮХСТ ЧУЛУУН ХҮҮ сэтгэл ЗОВЖ явдагсан, Зур рийн бичгийн даргаар ажиллаж байна. 3 Намайг олон “нийтийн. Дд сайн оролцож, хамт олноо сайн хөддөө сонсгох гэж яардаг ч биз. ямагт ЭЙ 2 ёСМ : Дүү чинь өнөөдөр түмэн баяртай |гаан жил дараалан Бан дү йн Зохион байгуулдаг гэж энэ өдөр байна. Өнөөдөр би «МХЗЭ-ийн суралцаж сургууль пионери өндөр шагналаар шагнажээ. ажилд идэвхтэй оролцдог гэж зун Чухам л энэ бол эвсэг бүтээлч тэргүүний ажилтан» тэмдгээр шаг 2 йЙ ахь шицис : нь памайг БНСЧУ-ын Сечи д Ё ЭГ Агнасан Ан Юу хийсэндээ би ийм “өндөр олоп улсын пионерийн зусланд манай хамл ИМ” «ННӨнЕриий “ҮНЭГ” шагнал хүртдэг билээ, Үнэндээ 0! явуулсныг та санаж байгаа байх. До швхэыыг сагүүн Зооахуй СУЛ ЭВыл ал Э СОНӨНӨЛЙГГЭ Л луу ТӨВ аРҮрЭт шУсҮН Зудын үнэн» сониноо өдөр тутам | Э П ч тэй Ч 9 гуулийп гэрэлт саруул танхимд ЭР. рийц байгууллагадаа Өр Д.Хеишлүнс нг, дэмтэн багш нараасаа ном заал- гаж сурахаас цаашгүй л байв шүү дээ. Анх Амгалангийн бага сур- гуулийн 1 дүгээр ангид аавтайгаа хоюул очиж бүртгүүлээд, анд нөх дийн хамт эрдмийн ширээнд сууж байсан минь өчигдөрхөн їюм шиг санагдаж байна Бага сургуульдаа улирал дараа лан онц сайп сурч яагаад ч юм бэ нэгдүгээр ангид байхдаа ПиО- нерт элсэж салаан даргаар сонгог дож орой нь гэртээ ирээд, аав, ЭэЖ,-ах дуу та нартаа нэг л мун- гэдгээ ойлгосон юм. Амарч байх- даа «Сечийн Дуу хоолой» сонинд Монголын Пиоперийн Байгуулла- га өсвөрийн Сүхбаатарчуудынхаа тухай хэд хэдэн өгүүлэл бичив. Тэ гээд тэнд амарч байсан тэр ОЛОН орны пиопнерүүд манай пионерийн байгууллагын талаар сонирхож да хин дахин асууж шалгааж, би Ч эвлэл пионерийн ажилд сонирхдо- гийнхоо хирээр өөрийнхөө мэд- цээр ярьж өгдөг байв. Хойтон намар НЬ сургуулийн пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн секн- уншиж бол миний хоёрдугаар багш юм. Одоо манай сургуулийнхан В. ИЙ. Лениний мэндэлсний 100 жил. Ар дын Хувьсгалын 50 жилийн ой уг- таж их зүйл хийхээр төлөвлөж байна, Би эвлэл пионерийн бай- гууллагадаа их зүйл хийх өртэй хүн, Хамт олныхоо найдварыг ямагт биелүүлэх Фстой! ахаа! Таныг хүндэтгэн ёсолсон ШД: Чулуунхүү гэж бичээд захиагаа дугтуйлж Дорноговь Сулин хээ- рийн заставын ... дугаар салба- рын хилчин Д. Эрдэнэчулуунд тэж захиагаа хаяглав, Нийслэлийн даг дарга болчихсон юм шиг ярык гишүүн, интернационалын байж билээ, Дөрөвдүгээр ангиа цийн эрхлэгчээр сонгогдов. 8 ДУ: 14 дүгээр дунд сургуулийн 10-ын төгсгөөд пийслэлийн (14 дүгээр гаар ангид байхдаа өөрийнхөө 0У7 «Б» ангийн сурагч Далайн Чу- дунд сургуулийл 5 дугаар ангид шилжин суралцаж У бүлгийн дар га, ангийн даргаар сонгогдлоо. Хойтоп жил ньбүлгэмийн зөвлө- лийн гишүүп, сургуулийн пионе- рийн танхимын эрхлэгч болов. Тэ- гэхдээ би нөхдийнхөө итгэл найд лэгт «Октябрь, хүүхэд» гэдэг бүл- гийн сэдэвт ажил хийсэн маань бу сад бүлгүүдэд дууриал болж, одоо манай сургуульд бүлгийн сэдэвт ажил хийх явдал ердийн боллоо. Нодиин МХЗЭ-д элсэж, одоо сур туулийн ХЗЭ-ийн хорооны товчоо ны гишүүн, эвлэлийн үүрийн на- луунхүү бол манай орны мянга мянган сурагч пионерийн дундаас эн тэргүүн «МХЗЭ-ийн тэргүүний ажилтан». тэмдгээр шагнагдсан юм. Тэр удахгүй 10 дугаар ангна төгсгөнө. Түүний өмнө алтан шар зам зурайж байна. Ц, ЭРДЭНЭБАТ Тиймээ Жсаа-аасал аасажАсаа аа аа аасаа АА 1 заан үа-аа-аг Цэ-аа-аа-ал-аа-аёа-ёа-Ажсахсаа-аасаасааса варыг хөсөрдүүлэхгүй юмсан гэж ррФЧгттэтэтэттэтгттэтгрэтэтээттэ эрэ ж-эа. Хөдөлмөрийн үнэ цэнг гүн ойлгоё УЛ, НИЙГМИЙН ХӨРӨНГӨ СХоРЖОНРЫЫН | БОЛ ЧИНИЙ ХӨРӨНГӨ сургуулийн дэргэдэх пионерийн бүлтэ Борхон хөөрхөн өнөтэй, бүлтгэ мийн зөвлөлөөс өдөрлөг явуулж дараз| хоёр нүдтэй эрүүндээ цагаантай энэ нь 8-ын «А» анги, 7-ын «А» ангийн! хөөрхөн шувуухай эзлэн халин нинсесээр сурагчдын Н. Носовын зохиол «Үл мэ|ТУУлЛын хөвөө дахь 82 дугаар сургууль дэх ба түүний нөхөд «Багвгайн бамба- хир Катар Нэгэн өндөр шон дээр суун рууш» зэрэг номоор багт наадам тоглуу ноололдсон хүүхэд Ч алга”, ХЭС лав, хувцсаа зөв сайхан өмсөж, зүлгэн дээ ж түүр ч гишгэлгүй замаараа томоотой чойжил | шах явна. Ангиудад орвол ширээ |сандлаа хадаля: засах, асгасан бах цэ вэрлэх, шалаа угаах зэрэг ажлууд хийц гээж байна ЫН ө Ном уншлагын уралдаант ажилд ангнуд идэвхтэй оролцож 8-ын «Азангийн сурагч Эрдэ нэчимэг, Д, Гомбогарав, 8--ын 4А» ан гийн сурагч З. Гантөмөр нар тэргүүн байр эзэллээ, ! Борхон хөөрхөн болжмо багш на тай уулзвал, МАХН-ын Төв Хөрийвос “хүүхдийн хүмүүжлийн талаар таргасан захидлыг хэрэгжүүлэх, «Пионерийн | Үнэн» сонинд бичигдсэн «Бор бор болж морын аялалаар гарсан шүүмлэлийн мөрөөр хэрхэн ажиллах тухай багш на эж зөвлөлгөөний хурлаар хэлэлцжээ. орхон болжмор хүүхэд бүрийн эрхэм лэх зүйлсийг үзвээсэ... ч...Эвдэрхий зүйлийг Эвлүүлж сурцгаая, Улсын өмчийг хайрлахыг хшжсэргүй хүүхдэд ойлгуулая, ил цонхоо тунгалаг байлгая, Ширээ сандлаа бүрэн бейлгая...» хэмэЗ8н уншаад энэ зүйтэй, энэ зүйтэй ниссээр урд өмнө очсон 223 шин дээр очив. Хүүхдийн паркад зөр гаргасан хэн хэн байдгийг та нар дугаар сур 10095 ЗАХИАЛАВ болон соцнали дийн ст бусад орны мэднэ. Сурагч уулзав. УВарЖ Сайхансамбуу «Би маш муухай хЭ Ш. Сайхансамбуутай хүүх сайн талт үйл ажиллагаагаар ЭМ нахад чухал туслагч болдог болохыг | гэж нисэн й д чу суун хэдэнтэй жиргэв Бор- РЭГ Хийж цинонер х : болшгүй хэвэлны, ойлгож, лиоперийн хэвдэ- | Хон хөөрхон болжмор тэндээс нисэн 16 дутагдал гаргасан. Дагах”ээ: ийм зүүд үлгэнэ рэз бүтэн жилээр 100| угаар сургууль дээр ирэн. Б орхон дутагдал гаргахгүй гэдгээ нөхцийнҮй, Нийслэлийн пноне болжмор сонор чихээрээ СухЖАДЭҮ аль 5 олж: сонсон ч шилангАДЫ гэмийн пвоверүүд рийн 4 дүгээр бүл | нүдээрээ харж эндэх зарим ангийн хэн аа сэр, чаэрхийнжээ. ЛЛОРЭН дүүд хичээл дээр «онгоц» хийх, цаас . ЗОРХОН болжмор энэ үгийг сонсоод хаях зэргээр сахилгагүйтэдгийг мэдэв. Ингэснээр зөвхөн хоё 1 р ангийн хүүхэ гара дэвтэр урж байгааг 29141 одож, шодны мөчир дээр суун ингэж болохгүйг сануулан хэ дэНтэЭ жиб жиб жиргэв. Энэ сургуулийн багш нарын зүйтэй, зүйтэй өө нлэрхийлж, болно. рий: хилгаараа б 5 н дутагдлыг үгээр ххх, ширэн сурлага са лгэрлэх гийн хивсацж жиб жиб жиргэв. Бусан х дутагдлаа ухамсарлаж 6 ажээ. Гэвч тэд яаж дутагдлаа засаж тэн жилээр 100 2 онц сурдаг онц хувь захиаллаа. Мөн их багш В. И. Ленин хурал хуралдаж, нийгмий! : 58:5 ий мэндэлс | гамгүй хан Ч н өмчинд ариг раа илт сахилгатай болсноо да ний 100 жилийн ой угтаж пионер | жилээд 11 ЗлЭН сар хортүээн шүүн рийн тв бу үүнийг, БЬ ч Шүтэн нийл 11 нины д орхон болж сурагчид орос хэлнийхээ мэдлэгийг нэмэгдүүлэх зорилгоор «Пионерская правда», «Веселые картинки», «Мур зилка» зэрэг 6 нэр төрлийн орос хэв лэл хагас бүтэн жилээр захиалцгаав, О0. ГЭНДЭНЖАВ Пионерийн ах лах удирдагч. , гэр шинэ жилийн өмнө сурвглжилж Б илгээх болно. гартал хэд уЖмОр дараагийц сонин їнэ, ХӨДӨӨГИийн сургуулиудаар аялж Асэн сонссон зүйлээ бичих болно. өмчийг хамггалах сар болго од цаашнд Үргэлжлүүлэхзэр шийдвэр тэргажэн, Борхон болжмор тэн Сүх б 9: рын талбай дээгүүр яг го3 Зэнэхлч т-----с-сс-ү-ү--! ФФӨФФФӨФӨф. эж Ленинч хичээл хийж байна. ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД БИД Аранзал улаан бүч бяцхан чээжинд нь гоёмсоглосон хоёр жаалтай бид ярилцлаа Хоёулаа сайн суралцдаг. Хоёулаа гэртгэгэлуулаа..гг -7 Та хоёр нөдвин ямар сурч бай єан ба? шад сн -- Дунд гэж зэрэг хариулав. Чи хичээлдээ яаж сайлрав? гэж пйнонер Балжиннямаас 8суу- лаа Би хоёрдугаар анги төгсөөд, “зуны амралтаар номоо нэг ч сөхөж хараагүй. Гуравдугаар ангид ороод сар л хийвэл гудамжныхаа хүүхдүүд тэй бөмбөг тоглож, гэртээ орохоо мэд дэггүй байсан. Тэгээд гэрийн даал гавраа ор нэр хийгээд сургуульд явна. Дандаа дунд авна. Ингэж, бай тал өвөл манай ангиас сайн, онц сурдаг, сахилга баттай зургаан баа тарчууд пионер болов. Пионер хүүх дүүдийн энгэрт улаан бүч намираад тун сайхан харагддаг байлаа. Тэгээд би «Сайн сурья. Тэгвэл намайг пионерт элсүүлэх байх». гэж бодоод хичээж эхэлсэн. Ингээд гурав дугаар улирлаар цөөхөн дундтай гар аа. В.И Лепиний: мэндэлсний 99 жи лийн ойгоор манай ангийн хоёр хүүх дээс бусад нь цөм. пионер боллоо. Бид ппонер болохооосоо өмнө. Лени ний тухай зурагт эвхмэл бяцхан ном хийцгээв. Лениний бага насны амьд ралыг номоос уншаад сайп сурах хү сэл минь улам оргилсон юм. Би. гоо ны хичээл дээр хасах, хуваах арга муу ойлгодог байсан болохоор том - ахаараа ахин дахин саалгай: тоонд ОНЦ СУРНА дээрдсэн юм. Володя багадаа нх цэ взэрч нямбай хүүхэд байсан. Тэгээд би хүүхдүүдтэй ноцолдож хувцсаа тороо хир болгохоо больсон...Ингэж Балжиннням ярьж байтал Энхболд ха жууунаас нь: Ь - Тиймээ. Намайг өөр сургуу лиас шилжиж ороход эдний ангид зургаахан пионер байсан. Балжиння мын зах заримдаа хиртэй харагддаг байсап, Пионер болсноосоо хойш Хув цасаа цэвэрхэп өмсдөг болсон гэж хэллээ. - Балжинням аа, “и Лениний тухай дуу, шүлэг олныг мэдэх үү? -- Би «Манай Ленин», «Ленин бидэнтэй хамт» гэдэг дуу мэднэ. Бид «Өсвөрийн Ленинчүүдийн дуу», «Ле нин с тобой» гэдэг дуунууд сурах гэж байгаа. Ц. Гайтавын «Би. Ленин тэй ярьдаг» П. Хорлоогийн «Сүхбаа тар Ленинтэй уулзсап нь» гэдэг шүл гүүд мэднэ. Одоо Д. Сэнгээгийн «Өв гөн партизаны ярна» гэдэг шүлгийг чээжилнэ. Би ноднин дөрөвдүгээр улирлаар ганцхан орос хэл дээр дунд гарчихсан Одоо дандаа сайн сурна Володя Ульяпов шиг уйгагүй. тэвчээр тэй сурч чадвал онц ч сурч болно гэж пнонер Балжинням ярилаа -- Энхболд оо, чи яаж сайн суралц даг болсон бэ? . -- Бич гэсэн Балжинням шиг гэр тээ хичээлээ муу давтдаг байсан. ГЭ рийн даалгавраа хайнга. дутуу хагас хийчихээд хүүхдүүдтэй тоглох гээд яараад гардаг байсан, Тэгээд гуравду гаар ангийн эхний улирлуудад 2--3 хичээлд дунд гээсан. Бч гуравдугаар ангид байхдаа Лепиний эгчийн бич сэн «Лениний бага нас, сургуулийн жилүүд» гэдэг ном. уншсан. Тэгээд Волода Ульяновын сэргэлэн цовоо. номонд дуртай, хүнд тусархаг, эелдэг, шударга даруу зан чанар над сайхан дуурналал болсон. Би энэ сайн чана руудаас сурах гэж мэриндэг. Володя гийн тэвчээртэй хөдөлмөрлөж, шатар даамаар тоглож, цана тэшүүрээр гуя гаж хөгжим сонирхож зөв боловсон амарч чаддаг нь бүр сайхан. Би нод нин хавар «Пионерийп үнэн» сонин дээрээс Володя Ульянов хичээл дав таад гэртээ сууж байхад нь найз нар тоглоомын шинэ буугаа үзүүлж», тоглох гэхэд тоглоомын ши нэ бууг их шохоорхсон боловч хичээлээ хийчихээд гарсан ТУ- хай уншаад Володя шиг л тэсвэртэй сурагч болохоор шийдсэн. Одоо на майг гэрийн даалгавраа хийж суухад хүүхдүүд тоглоё гэж шалахад, -4Би хичээлээ давтчихаад гарал! гэж хэлдэг Манай хоёр эгч зургаа, долдугаар ангид сурдаг. Тэр хоёр дан даа сайн, онц сурдаг. Би тоо, орос хэл хоёрт муухан байлаа. Сүнжидмаа эгч хичээл сайн хэлж өгдөг. Ингээд би гуравдугаар улирлаар ганцхан хичээлд дунд гарч, дөрөвдү гээр улирлаар сайн сурсан. В.И. Ле ниний мэндэлсний 99 жилийн ойн одор би пионерт элссэн болохоор сай наас онц сурах зориг эрмэлзэл дүү рэн байдаг гэв. - Энхболд оо, чи Лениний тухай юу юу уншиж байна? -- «Лениний бага нас, сургуу лийн жилүүд» гэдэг номоо энэ. хичээ лийн жил эхлүүт дахин уншсан, Одоо би Лепинч хичээлийпхээ дэвтэр дээр Володл Ульяноваас хэрхэй сурч бай гаагаа бичнэ, «Ленин пийшинчип хоёр», «Лениний товч намтар» унш сан. Одоо «Ленин багш», «Ленин ба хүүхдүүд» гэдэг номнууд уншиж тэм дэглэл хийнэ. В. И, Лениний тухай гу рав дахь бяцхан номоо хийх гэж бай гаа. Би «Пионерийн үнэн»: сонинг захиалж уншдаг. Ленинч шүүлэг, /е нинч хичээл, Ленинч уншлагын тухай сонин хадгалж байгаа гэв, Энхболд ярианд оролцож Володя Ульяпов гимназийг алтан медальтай төгссөн| гэж пионер цовоо дуугаар хэлэв. Ленинчээр сурч байгаа энэ хоёр пионер бол нийслэлийн 8 жилийн 16 дугаар Үр ээачэн 4-ийн «Бэ» ангийн сурагч Б. Балжиниям. А. Энхболд нар юм. ЯН. Хорлоа СУРВАЛЖИЛСАН ТЭМДЭГЛЭЛ “-- Хан уул шигээ суурьтай Хатан Туул шигээ судастай Заан Тэрэлж шигээ нуруутай Залуужин хөгжсөн нэгдэл ДЭЭ гэж Төв аймгийн Баянзүрх СУМЫН «Сүхбаатарын зам» өэгдлийнхэн ши нэ-дуу зохиожээ. Орон даяар нэгдэлжих хөдөлгөол ялсны 10 жилийн ойн өмпөхөн «Сүх баатарын зам» нэгдлийнхэн тайлан сонгуулийн хурлаа хийж, хоёр жилд хийсэн ажлаа дүгнэн, хойшид хийх лийн төв хөз хөгжөөн ихтэй байлаа. Гадаа шон дээр тарга хүчтэй морьд зээглэн, сумын клубийн үүдээр хө- дөөгөөс ирсэн малчид Орон гаран, -г Сайн байна уу, сайхан намар жиж байна уу? --Сайн сайн байна уу? Сайхан На- маржиж байна. Сайхан намаржиж байна уу? Манайх Их Дэндэйн аманд гэх зэрэг үг сонсогдоно. Борхон царайтай хүүхдүүд хархан нүдээ эргэлдүүлэн, хөдөөгөөс хуралд ирсэн ээж аавдаа хандан, -- Манай сургууль энэ байна. Ма най байр тэр байна гэхчилзнгээр аав ээжийнхээ авч өгсөн алимыг амтар хан идэж харагдана. Хөдөөгийн нар салхийд хүрэл мэт царайтай «болж, хөдөлмөрийн эаг, хүчинд чийрэгж- сэн малч хүмүүс тохижин хөгжсөн сум-нэгдлийнхээ төвийг гярхай нү: дээр ажин харах зуур ЗУРАР ДЭЭР: Төв аймгийн Баянзүрх сумын бага сургуулийн 4 дүгээр сурагчид, баг шийнхаа ангийн онц сурлагатан хамт. Зүүн гараас): урагч Энхтуяа, багш Алта » сурагч Эмч хай : 5а П. ЖАНЧИВЫН авсан гэрэл зураг “гууль төгссөн юм, Эрдэнэ-очироо бид -- Эрдэм ном л их сурвал ээж аавын чинь баяр тэр шүү дээ гэж хүүхдийнхээ толгойг илбэн байхыг харахад хорин хэдэн жилийп өмпөх сумын бага сургуульд байсан үеийг санаанд оруулна, Тэр үед ямар одоо цаг шиг ард нийтээр нэгдэлжээд, ажил төрлөө нийлэн зөвлөх далимаар сумын төвл ирж, үр хүүхэдтэйгээ уулзаж байса! ээж аав байсан биш дээ, Ахрыг. ноос, түүхий эд тушаах юм уу, Жин тээх хэргээр ирж хүүхэд бидэнтэй уулздаг байж билээ гэж санаанд ОР лоо. ? Нэгдлийн тайлан сонгуулийн ХУ- рал эхэлж, дарга Сумхүү тайлангаа тавьсны дараа санал шүүмжлэл явав. Энэ нэгдэл 6 сая төгрөгний үндсэн хөрөнгөтэй ажээ. Энэ нэгдэлд айм- гийн хөдөлмөрийн аварга 5 байна. «Баян бүрд» бригадын адуучин, су мын аварга Балдан, мөн бригадын хоньчин Ганжуур, Туул бригадын Дулмаа зэрэг ажил сайтай улсын ам наас алтмэт үнэ цэнэтэй үгхурлын индрээс дуулдаж байв. Ажлаа арван хуруу шигээ мэддэг тэр хүмүүс ямар нэг бичиг цаас харахгүйгээр ярих нь чээж гэж тэр аяараа ном болсон ажээ Хурлын завсарлагаар «Туул» бригадын саальчин охин (2Камсран- гийн Эрдэнэчимэгтэй уулзвал, тэр охин сэтгэл догдлон ярьсан нь: -- Би 1964 онд сумын бага сур гуулийн 4 дүгээр анги төгсөөд, хөӨ- дөө гэртээ саальчин. болсон юм, Та- ван жил үнээ саах хугацаандаа сүү лийн гурван жил нь төлөвлөгөөгөө давуулан биелүүлж ирэв, Энэ жил нутгийн үүлдрийн 15 үнээ сааж бай на. Уул нь би 7500 литр сүү саах ёстой юм. Одоогийн байдлаар энэ тө дөвлөгөө биелээд байна. Тэгэхээр жилийн төлөвлөгөө нилээн давна. гэж бодож байна гэлээ. Энэ ялдмаар бас сумын бага сургуулиар орж, багш сурагчидтай уулзаад гарах жав шаан олдов. Бага сургуулийн захи- рал Т. Монхоодой ярихдаа, -- Манай сургууль 1947 онд, Ба га ам гэдэг газар нэг гэр, нэг багш, 20 хүүхэдтэй байгуулагдсан юм гэнэ билээ. Тэр үеэ бодвол одоо 4-анти, 8 бүлэгтэй 205 сурагч, 9 багш, 9 ажилчинтай, тов хийсэн сургууль бо лоод байна гэв. 2 -- Танай сургууль төгсөгчид дун даас ямар ямар нэртэй сайчууд бай на вэ? дээ гэж асуухад: --« Их эмч, багш нар л олон. бий дээ. Улсын заан Өлзийсайханы Эрдэ Дархижав. 2 нэ-очир чинь 1952 онд манай сур чинь энэ сургуулийн бяр тэнхээ гэж бахархаж явдаг гэж ярив. Нэгдэлжих хөдөлгөөн ялсны 10 жил, В. И. Лениний мэндэлсний 100 жил, ардын хувьсгалын 50 жилий сойнууд угтаж, энэ сургууль. нилээд юм сэдэж хийсэн ажээ. Пионерийн ахлах удирдагч 7К. Цэрэндорж, /9нэ талаар гаргасан төлөвлөгөөгөө, хий- сэн ажил болгох гэж чармайж байгаа нь зүй юм. Лепиич шүүлэгт сурагч бүрийг хам рах Ленинч уншлага, Ленинч хичээ- лийг тогтмол хийлгэх үүднээс «Лепи ний хүндэтгэлийн ширээ» бий болгож, тэргүүний сурлагатан сурагчдыг өдөр өдрөөр зэлжлэн суулгадаг байна. Бү лэг бүлгээрээ В.И.Лениний бага, идэр нас, сургуулийн жилүүдийн ту- хай, хувьсгалт үйл ажлыд тухай су далж байна. Бас, В. И. Лениний амьд рал харуулсан альбом хийж, марк цуглуулж, Лениний тухай шүлэг бич дэг хүүхэд олон болжээ. Баянзүрхийн бага сургууль нэгдэл жих хөдөлгөөн ялсны 10. жилийн ойд хувиа тавихгүй бэлтгэжээ, Сургуулиараа «Туул» бригадыг шефлэн авч, 10 тонн өвс хадаж өг чээ. Хашир малчидтай хүүхдүүдийг уулзуулан, хүүхдүүд бас малчдад коц церт тоглож, их багагүй ингэж ижил дасал болсон байна. - 4-ийн «Аэ-гийн Б.Дугармаа, 8. Наранцэцэг, Д. “Саранцэцэг, 4-ийн «Б»-гийн Л. Энхтуяа, А. Алтанцэцэг нарыг ангийн багш 28. Цэрэндорж, ЛД, Алтангэрэл нар нэрлэж, шавиараа бахархаж байв. » : Дотуур байр нь тохилог юм. | Гол- дуу цагаан толгойтой ортой, ор дэ. рээ хураасан барьсан эмх цэгц сайхан шал ньшил шиг гялалзаад, цонх НЬ | толь шиг толилзоно -- Дэргэд нь гуанз бэлэн, дуртай хоолы нь тогооч хийнэ. .Хажууд нь галч бэлэн, халуун нь тэд даана. Заах багш, зааварлах ахмадуу- "дууд цөм бүрэн, энэ/бүхэн нэгдлийн хүч, нэгдлийн.ач гэж эцэг эхчүүд эл- тэн халуун сэтгэлээсээ ярьж байхыг дууллаа. Нээрээ ч энэ үйэн үг гэж нэмж хэлмээр санагдав. Ц.ГАЙТАВ (Манай тусгай сурвалжлагч) ”- . тэргүүний ажилтаа ал Нийслэлчйц “ерөнхий боловсролын 221: дүгээр сургуулийн босго алхмагц “шилэн гуунд байрлуулсан алтай “даль хараа булаан:. “Туузан Дээр «Биеийн тамир спортын ме Энэ медалийн шилжин -янах медальт сургууль» ЁЗ- гсэн бичиг тодхон харагданаг Оча хүнд ““тэй “шагналыг сүүлийн гурв-н гал -цараалан- хадгалсан тус. сургуулийн “бїсийн тамирыг байгууллагын дарга тай нь уулзахсар шийдлээ, Өахирал чь БНМАУ--ын Ардын сэгээрлнйй 1 44. Гадааабазар, биеийн тамир спортын эзлэлийй ҮҮ? рийн дарга нь Л. Цогтоо чар юм. Тус сургуулийн захиргаа, БЇСО- " ийн үүр, бєгш, ажилчад, сурагчдын дунд зохнох бїе Оялдрын Хүмүүж лийн ажлын төлөвлөгөө гогтмол зо хиож, спорт хүмүүн лийл ажилд бүх хүнийг хамран Оролцуулда! болов. Спортын уулзалт үдэшлэг, Тэмцээч тоглолтыг Долоо Хоног бүр тусгай куваарнар япуулдагийн дээр хөнгөн атлетик, цана, гэшүүр, шатар Дсам, бөхийн чөлөөт барилдаац зэрэг спор тын олон төрлөөр байнгын секц Х4- чээллүүлдэг болжээ. Тэрчлэн сурагч дын дундаас авьяас чадалтай хүүхХ- ” дүүдийг сонгон авч шүхэрчдийн клуб с-рэдио стачцын клуб, морин “хакнад-зохион явуулдаг спорт, пионерийн ордны шатрын клубт Су раяцуулж байгаа нь тэдний авьяас Фонирхлыг их өрнүүлжээ, Тус сургууль жил бүр ёнгн, сур Фтуулийнхаа аврагыг спортын 158 төр яөөр шалгаруулж, хавар намрын спар болсон ЮМ, Мөн сүүлэйн жилүүдэд нийслэлийн 10 жилийн олонх сургууль Дундговь, Төв аймаг, Дархан хотын дунд СУР гуулиуд, Мах гурилын комбинатын ИР--БИДНИЙ ЖАВХ Сурвалжлага БТСЭ-ийн үүр зэрэг газартай биеийн тамир спортын уулзалт, тоглолт явуулж, баазар хот Ленингредын 470 дугаар сургуультей байчгый холбоотой ажиллаж байгаа ажээ, ИН гэнс биеийц тамир спортын эрс хур дацтай хөгжүүлж байгаагаар сшор- гын зэрэг цолтой. їсмтрчдын эгнээ өсч, тэдний дундаас олон улсын ХҮҮХ дийн дөрвөн төрөлт тэмцээний алтан медальт 18. Энхбаатар, монголын анонер сурагчдын 2 дугаар саартакиа дыч алтан медельт Г. Батбилэг, Г. Мөнхцэцэг, бөхийн чөлөөт барилдаа ны идэрчүүдийн 1969оны аврага Д- Пүрэвдорж, «Залгамжлагч» 2 дугаар чуулганы морин спортын алтан Мё- дєльт Б, Батсайхан, Монголын НО яёр сурагчдын 9 дугаар спартакиа- Дын бөхийн чөлөөт баралдаапы мөн сөд медальт ЭК, Цэнд-аюуш, «Зал гамжлагч» нийгэмлэгийн бохийн Ч9 лөөт барилдасны 1968 оны аврага М, Мөнцген нарын ,эрэг ирээдүйн нх итгэл найдвар хадгалсан Сайн тамир чин олноор төрөн гарчээ. 31 дүгээр сургууль «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн шилжиа явах алтгн Мё далийг 8 жил хадгалав, Сургуулийн захиргаа, БТСЭ-ийн үүрийн байнгын идэвхтэй ажиллагааны үрээр 21 ДҮ гээр сургууль 1965 онд 4н слэлийн сургуулиудын дотроос 14 дүгээр байрт явсан бол одоо тэргүүн зэрэгт хүргэж чаджээ. Энэ бол СУР суулийн захиргаа, нам, олоч НИЙтийк байгууллагын эрч далайцтай ажил, сургуулайн хамт олчы зүтгэд чар майлтын ч үр ажээ. Г, ЖАМЬЯН (Улаанбаатарын "9 дээ сонины ажилтан) : : : : Н : ху па Чийүммүлуилуүүлллмлүулллллуүлуллүлүуллуллилллиүмллллллиуууллэллулллуулллмлиуллллллумлуулимлллллллулллуулллуулллумуллллиулгм. МБТЇСЭ-иИН -Ш ИХ- ХУРАЛ УГТАЖ, УЛААНБААТАР ХОТЫН БТСЭ--ИЙН. Эс ОлсБИ гэд Улаанбаатар хотын БТС-ын Зөвлөлийн дэр- нийслэл хотод зохиогдох спортын урал- даан тэмцээнүүдийг шүүгчдийн зөвлөл удир- дан зохион байгуулдаг. Хориц нэгэн бүрэлдэхүүнтэй энэ шүүгч, улсын шүүгч, БНМАУ-ын спортын за БАГА. ХУРАЛД УЛ ЛАВ хүний аппарат, олон улсын | | ЗАХИХ НЭГЭН ЗҮЙЛ Б. ЖИГМЭДДОРЖ (БНМАУ--ын спортын гавьяат багт) Та нарт хандаж захих нэгэн зүйл бай на. Та нар гүйх, харайх, шидэх ноцолдох, бөмбөгөөр тоглох зэрэг хөдөлгөөнтэй тог- лоомд их дуртай шүү дээ! Тэгэхдээ Өмнөө тавьсан тодорхой зорилгогүйгээр хөөцөл- дөж гүйлдэж тоглох нь та нарын 0не бялдрын ирээдүйн хөгжилд нэмэр болж чадахгүй учир, харин «ХӨ- дөлмөр ба батлан хамгаалахад бэлхэн бол» гэдэг биеийн тамирын тэмдгийн нор- мыг биелүүлэх төрлүүдээр хичээллэж, олигтой тус. 14.2 яар 2252) УСАН 5) « 12 гуй, түүнийг биелүүлэхэд зориулагдсан байх тийм хөдөлгөөнт тоглоомоор тоглож байх | цана нь хамгийн чухал, ХБХБ тэмдгийн нормыг биелүүлж байх үедээ спор- тын ямар нэг төрлийг өөртөө сонгон авч, цаашид улс эх орныхоо нэр алдрыг мандуулахаар амжилтанд Хүрэхийлп төлөө чармайж, хүүхдийн спортын сургуульд эсвэл спортын секцид суралцах хэрэгтэй. Тэгвэл оройтохгүйгээр сайн тамирчин болж чадна. Зөв өсөж хөгжих, сурч 00- ловсроход өглөө өдрийн цагаар хийх гимнастикийн дасгалыг тасралтгүй, байнга хийж, амьдралын хэвшил болгох хэрэгтэй шүү «Эрүүл биенд саруул ухаан оршино» гэсэн суут ухаантан хүмүүсийн сургасан сургаалыг битгий мартаарай. ТАМИРЧИН БОЛОХСОН. Хурдан морины тоосон. дунд Хуй салхи шиг үсэргэн давхиж Түрүү магнай цол дуудуулж Түмний өмнө мялаалгаж байхсайс л -1 Хан гарьдын дэвэлтээр дэвэхэд Хамаг олон гайхан шагширч Хүчтэй, бяртай сайн бөх гэж "Хүн арддаа бахдуулах юмсан. Улсын мэргэн харваач болоод Ус нутгаараа нэрээ дуурсгаж Даргар шар нумаа хөвчлөн Даамай сайхан харваж, байхсан, Ууланд авирч, усанд сэлж Уралдаж, гүйж сурах юмсад Улсын аварга тамирчин болоод Урамтай зоригтой явах юмсан, . Яруу найрагч Ш, ДУЛМАА байгуулагдсан жил спортын гимнастик, цана, одон бөмбөг, Унхэн бокс, самбо 5 нэг арилдаан зэрэг спортын 10 гаруй төрөлд 800 таруй хүнийг улсын зэрэг цолтой шүүгчид болгон бэлтгэсэн байна. Эдгээрийн дундаас . Оооооооо: гаруйхан . хугацаандаа болон бөхийн чөлөөт тыг хөдөлмөрчдийн дунд сурталчлагч, суртлын ажилтан байх ёстой. Оооооососооог гярхай хараатай, соёлч боловсон дадал зан- шилтай, мэдлэг оюуны өв тэгш хүмүүжилтэй, үзэл |ГЧИЙН | ЗӨВЛӨЛ БЭ: Кєсвєв Торны рим гавьяат багш нараас бүрэлдсэн орон тоо ны бус байгууллага байдаг. Районуудын тэр гүүн шалгаруулах үзэл суртал, зохион байгуулалттай, элдэв маргаан, будлиангүй явуулахын гадна шүүгч- дэд спортын нарийн мэдлэг эзэмшүүлэх, ул- сын спортын зэрэг цолгүй хүмүүст тусгай хө төлбөрт хичээл зааж, шалгалт авсны эцэст зэ рэг олгох асуудлыг хариуцдаг. Тус зөвлөл тэмцээн уралдаануудыг 2 нийслэлийн 21 дүгээр сургуулийн багш, ул- сын 1 дүгээр зэргийн шүүгч Дашням, боксын дугаар зэргийн шүүгч Ө, Тогоо, нэвтрүүлэх шүүгч Б. Зоригт нарын зэрэг шилдэг тэргүү ний ажиллагаатай, даруу зан төлөвтэй, аж- лын өндөр хариуцлагатай шүүгчид олон арваараа төрж байна, Шүүгч хүн бол төлөв төвшин зантай, хур дан шаламгай хөдөлгөөнтэй, ажигламтгай ИЭЭЭЭРӨЭн 1Удайссуэ “2255.26452 283822 2633 Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбипатад хэлэв. алдар цуутай нэр хүндтэй спортын нарийн мэдлэгтэй, ул- сын спортын зэрэгтэй шүүгчид болцгоохыг зөвлөе! Багачууд аа! Та нарыг бнеийн тамир спор- тоор сонгон суралцаж авьяас билэг төгөлдөр, тамирчин болохын зэрэгцээ сэтгэл зоригийн тэсвэртэй, сандарч тэвдэ- хийг мэддэггүй, сурган хүмүүжүүлэгч, сн Г, НЯМДОРЖ (БНМАУ--ын спортын улсын шүүгч) Хариуцлагатай ”эрхлэгч 15 Индекс-14140 Ж. ШАГДАР х ЭНЭХҮҮ НЕР БАГАЧУУ, НОМУУДЫГ БИЛЭЭ. АМЬДРАЛЫН ГААЯ! УНШИЦГААЯ! ӨМЧ Р 071 ДУЛАМСҮРЭН Нийслэлийн 10. жилийн 12 дугаар єургуулийн 6-гийн «Бэ» ангийн пино- нєр Дуламсүрэн В.И. Лениний тухай дээл захидал, зураг. маркны цуглуулга хийж байна. Дуламсүрэнгийн яомын єёанд «В. ИН. Лениний товч намтар» «Ленипий тухай дурдатгалууд» «/1ё: ниний бага нас, сургуулийн жилүүд» «4Ленин ба хүүхдүүд» В-Н. Ленин З9- рэг номууд байна. Эдгээр номыг ун- шиж бүгдэд нь тэмдэглэл, товчлол бичсэн байна. Сурагч Дудамсүрэн- гийн марк, ил захидлын цуглуулгыг үзэхэд В.И. Лениний ажиллаж байсан ажлын өрөө, коммунист субботник дээр Лениний ажиллаж байгаа бай- Дал, хөдөөгийн ЯДуучууД, тариачид- тай уулзаж байгаа, хувьсгалт ажилд оролцож байгаа зэрэг зүйлийг їцуг- луулжээ. Сурагч | Дуламсүрэнгээс -эн-- сэл тн тв сстнь сэлвас Слллис Слллис ЛЛнас У7Вес сллльыс Ствасс лт сын Слллас стланс ЛЛЭассолаао, ЖИЛ ЖИЛИЙН НАМАР НОМЫН УЛАМЖЛАЛТ БАЯР БОЛ ДОГ БИЛЭЭ. ЭНЭ БАЯРНЬИХЗОХИОЛЧ НАЦАГДОРЖИЙН МЭН ДЭЛСЭН ӨДӨР 11 ДҮГЭЭР САРЫН | УЛАМЖЛАЛТ БАЯРЫН ӨДРҮҮДЭЭР МАНАЙ ПИО- Мн САРАН ОЛОН АРВАН САЙХАН | / УХААНАА БАЯЖУУЛДАГ ЮМ. ХҮҮХДҮҮДЭЭ! НОМ БОЛ ТА НАРЫН СУРЧ, МЭДЭХ, АЖИЛ ЛАЖ. БҮТЭЭХЭД БАЙНГЫН ТУСЛАГЧ БАГШ ДОТНО НӨХӨр ТОЛЬ БОЛСОН л-ст-т-т--стэолэгтэ-(-71-2--7--7-07--7--37--7ы-т-ыс стьс ст-оотьс сть- 7-- 77-- 16-НД ЭХЭЛДЭГ ЮМ. | ! НОМОНД, ДУРЛАЦ | 2, ШҮҮЛЭГТ » Чи Лениний тухай МЮм З0хиоэ уншаад ямар сэтгэгдэл төрөв ”"ЭЖ асуухад: --Би өөртөө байгаа В-И. Леипиний тухай номуудыг уншаад В- ИМ, Ленппв шиг үнэнч шударга байж, хичээлээ үргэлж давтаж, нөхөддөө үргэлж тус лах хэрэгтэй юм ГЭДГИЙГ сайн ойлго сон. -Би В.И. Лениннй тухай Пиояе рийн үнэн» сонинд бичиж байгаа зүй, лүүдийг цуглуулан уншиж, хадгалж байна. Энэ бол миний Ленинч ШҮҮ- лэг өгөх гол материалын Нэг болио. Би цуглуулгаараа бяцхан ном хий нэ. Бас В.И. Лениний тухан ном, "Л захидал, зураг, маркийнхаа цуглуул гыг улам арвижуулна гэж ярив. Б. ГОТОК шуллднлогглиүй ага ин Лэнаэ Э иигэмэсгнээлээээээаииилчамидэлжилжхүллэиллөслэүилллл амтлан л ҮЛ НОМОНД ДУРТАЙ ХҮҮ Нийслэлийн 30 дугаар сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн сурагч Ж. Алтангэрэлийг «Номонд дуртай “Жо хүү» гэж багш нар нь ярихыг олон- таа сонсов. Тэр хүүтэй уулзав, --Би бүр багаасаа чомтой нөхөр- лөсөн юм. Номноос би сайн сурах боломж олж авдаг. Суут Горькийн «Ном-ертөнцийг харах цонх» гэсэн мэргэн үгийг би үргэлж санаж явдаг. Би ноднин жил Горькийч мэндэлсний 100 жилийн ойгоор «Д. Нацагдорж» тэмдгийн болзол ханга сан. Зарим:.хүүхэд гартаа дайралд- сан номоо д увшаад зэмдэглэл Ч Ф Улаалбаатар хотын 10 жилийн 23 дугаар дунд сургуулийн Манал- жав багштай 9-ын «Бэ» ангийн хамт олон сургууль дээрээ «Сурагч шуу- дан хороо» ажиллуулдаг боллоо. Бид, захиалсан хэвлэлээ цаг хуга дцаанд нь уншиж, анд НӨХДИйнхөө 38- жидлыг тогтмол авч байна. Нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн сурагч ЭРДЭНЭТУЯА Ф Хөвсгөл аймгийн Рэнчинхүмбэ сумын 24 дүгээр бүлгэмийн пионер сурагчид пионерийн танхимыр шаард загын дагуу засч сэлбэн сургуулна тохижуулахад эцэг. эх, багш нарын замт туслалцаж анги байрын ханыг хар модны дол. наамал Хавтангаар доторРлож удаан хугацааны. эдэлгээ. чой болгов. : Бүлгэм- анхдагчдаа” өлох/ эрэл, сур - хөтлөлгүй хаячихдаг. Эчэ бол бу. руу. Утга зохиолын багшаар унших номын нэрс гаргуулж аваад. түүний гээ нягт нямбай уншихын зэрэгцээ ном тус бүрт тэмдэглэлийг дэлгэрэн гүй хөтөлдөг. Бас түүх, байгаль шичжлэх ухааны ном сонирхож унш даг. Би одоо 400 гаруй ном уншиж тэмдэглэл хөтлөөд байна. Гэртээ 800-гаад номтой номын сантай. Өөртөө байхгүй номоо, номын сан- гаас, бас нөхдөөсөө авч учшдаг. Номоо гамтай эдэлдэг гэж ярилаа. Пионер Алтангэрэл хичээлдээ сайн сурна. Бас пионерийн бүлгийн ажлыг «сайн зохион байгуулдаг идЭВХТНИЙй НЭГ ЮМ. УБДС-ийн оюутан Г.ДАВААСҮРЭН лжлага хийж «Манай анхдагч» гЭ “сэн булан байгуулжээ. Сургуулийн- хаа он дарааллын хөгжлийн түүх, та нилдуулгыг бичжээ. Пионерүүд «Их багшийн ойд» С3- дэвт ажилд хийж, В. И. Лениний үйл амьдрал харуулсан бяцхан ном ХИЙЖ байна. Хөвсгөд аймгийн Рэнчинхүмбэ ёУ- мын сургуулийн багш Ж., ГУН-ААСҮРЭН Ф Нийслэлийн 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн 4-ийн «В» ангийн Шноне- рүүд олон улсын хүүхдийн «Артек» зус ланд амарсан 9-ийн «Б» ангийн сурагч Жаргалсайхантай уулзалт хийв, Жар- галсайхан, В. И, Лениний төрсөн Нутаг их Зөвлөлт орны хөгжилт, шионерүү- дийн амьдралаас бидэнд ярилаа, Сурагч Жаргалсайхан «Артекийн тангараг» ТЭ- дэг дууг орос хэл дээр заасанд бид их сонирхож ая, үгийг түргэн тогтоов, На- дад Зөвлөлтийн Ульяновск хотын Юра Поршнов тэдэг хүүхдийн хаягийг өгсөнд би таш их баярлаж тэр сурагчид захиа бичлээ, : ОХ51 Нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн 4-гийн «Вэ» ангийн агч : шээг шд сэнЛ КАНБААТАР | ЛИЙН РАГЧ химд, ШИНЭ НОМ БҮХЭН БИДЭНД БАЯР БАЯСГАЛАНГ АВЧИРДАГ, ЗУРАГ ДЭЭР НИЙСЛЭЛИЙН 2 ДУГААР ДУНД СУРГУУ САРАНЧИМЭГ, 4 ДҮГЭЭР АНГИЙН СУ- Ц, НАРАНЦЭЦЭГ НАР УНШЛАГЫН ТАН оос 3 ДУГААР АНГИЙН СУРАГЧ С. Б. БАТСАЙХАН, Д. БАТБОЛД, Д. ПУШКИНЫ авсан гэрэл зураг. ОРОН:БҮХНИЙ ПРОЛЕТ1ЛРИ НАР НЭГДЭГТ(Л ЖИМБ-ЫН уйл-хэРГИЙН ТӨЛӨд ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БЛЙГЛУН 7 Д.Сухвалтдрын нэрэмжит /Донголын ИШ0НЕРИЙН БайгаулААбЫН 2-1: Зөвхөлийн сонин 28 дахь жиэдээ: 7647 (1107) НОМ УНШИХАД УЧИР БИЙ : : 2 : бичгийн дарга, хэл : вандантай манай Ё.дауөилбэллглиллөллмгуиунимимал 0 Асуулт: --Та хэдэн пнасиаас ямар ом ушшиж сурсан бэ? Хариулт: 1940 оны намар би Баян хонгор аймгийн Богд сумын бага сур гуульд орж суралцсан билээ. Эсгий гэрийн хоймор эгнүүлэн тавь сан урт сандлын ард хөх даалимбан өн гөтэй дэвсгэр дээр эгнэн суусан үеийн багачуудын хамт А үсэгт ацаг татах гэж чадан ядан чармайн оролдож суу сан минь сэтгэлд тодхон байна. Дайпы хүнд үе байсан даа. Олон ул сын байдлыг тодорхой мэдэх хэрэгтэй байлаа Үүний тул намын «Үнэн» сонин уншиж эхэлсэн билээ «Үнэн» сонин шинэ, хуучин бичгээр хэвлэгддэг байсан нь тус болсон юм, «Үнэн» сонин надад улс төрийн амьдралыг мэдүүлээд зогсоо гүй бас уйгаржин бичигт сургасан багш минь билээ. 2 Хичээл хийх цаг бага л байсан. Бид ардын үлгэр домог, бичгийн зохиолын зүйлс, Д. Нацагдорж, Ц. Дамдинсүрэн гийн шүлэг зохиолтой танилцсан юм. «Онц сурах явдал бол сурагч та бүх нээс дайсанд үзүүлэх цохилт мөн» гэж багш нар маань сургаж байсан юм 1945 онд Баянзүрхийн ддлоон жи лийн сургуулийн 5 дугаар ангид орсон намар Н. Островскийн «Болд хэрхэн хатаагдсан нь» гэдэг номыг олж үзсэн юм. Энэ зохиол надад уран зохиолын гайхамшигт ертөнцийг нээж номыг хайр лан хүндэтгэх сэтгэлтэй болгож өгсөн. Тэр цагаас хойш би номоос салаагүй, хонь хариулж түлш. түүж, ус авч явах даа хаана л бол ном өвөртлөж түүнээ үздэг боллоо. Асуулт: Та ном хэрхэн уншдаг вэ? Хариулт: Ном уншиж сурна гэдэг ар га ухаан сийлэх бэрх хэцүү ажил билээ. Ном уншдаг хүн бол эрдом мэдлэгийн эрэл хайгуулч юм. Европод ном хэвлээд 500 жил, мон гол үсгээр ном барлаад 600 гаруй жил болж байна. Өнөөдөр ганцхан ЗХУ-д жилдээ 76 мянган нэр төрлийн ном хэв лэж байна Эрдэмтэдийн тогтоосноор үз вэл, хүн нэг насаараа дан ном уншихад хамгийн түргэн уншигч 70 орчим нас лаж байж 10--12 мянган ном уншина. гэнэ, Ингэхлээр зөвлөлтийн нэг жилд гаргасан номыг үзэхийн тул хүн 700 гаруй жил амьд явах хэрэгтэй байхнээ. Мэдлэгийн бүх салбараар байтугай мэргэжлийн тодорхой чиглэлийн номыг бүрэн унших байтугай зөвхөн цуглуула хад хүний нас бие хүрэхгүй. Тэгээд яах хэрэгтэй вэ? Номын санд хүрэхэд сайн замчин хэрэгтэй, Тэр бол мэдлэгийп гол салбар) мэргэжлийн нарийн төрлөөр хий сэн карт юм. Нарт-нь номын болон.30- хиолчийн | нэрийн: дараалалаас -гадна ШУА-ийн хэл зохиолын Хүрээлэнгийн эрдэмтний нарийн бичгийн ухааны дэд эрдэмтэн С. Лувсан , 4» сурвалжлагч ярьсан нь: : Тэс: Ч, өл» 1 Ү ш | циулулуулүуллуммгуулАЛМм ӨГ -гчлллс гн лулс ох сумх хүн умимУий .. . “ мэргэжлийн төрлөөр байдаг юм. Эндээ6.. номоо . Номын хэрэт - дуртай мэргэжлээрээ хүссэн олоод захиалап уншиж болно далайд сэлэхэд эрхбиш луужин тэй. Тэр луужин бол нэвтэрхий толь - номын лавлах, шинжлэх ухаан .техви.. кийн тогтмол мэдээлэл юм, “Эдгээрийй юм бүхнийг мэддэг ном гэж нэрлэдэт. байна. Тэндээс хэн хүний. сонирхсой асуудлаар жилдээ гарсан сайн ном Зо хиол бүтээл туурвилыг мэдэхийн од» ы цуу шинжилгээний нээлт, урлагийн эш 4: жилттай танилцах болно. Ийм замаар номын ергөнцөд анлдчилэй » очоод түүнийг уншин судлахад- УЗИЙй . бий, Номын үг үсгийг уншаад, утгыг юё - дээд баримт тогтоосон төдийгөөр-уг НО. мыг бүрэн гүйцэд уншсан нь хараахай.. биш ээ. Гагцхүү чээжлэх ойдоо найдаад . сэтгэх чадлаа дайчлахгүй бол ном ы, ний оюун сэтгэхүйн боловсролд 1 нөлөө узуүлж чадахгүй. Номыг яаж унших вэ? Ном унших нь мэдлэгийн эрэл онь 1 лээ. Хүний мэдлэг бол хэдэн арвав нд : мын хураангуй товчлол биш ээ! Ном ба. олэн мэдлэг Хүнд түгээдэг биш, Ном,У .. Төгсгөл вь 4-р цүүрх. 227-26 --: Увс аймгийн Хяргас сумын 8 экилийн- дунд сургууль орос хэл дээр уран уншлагын аврага анги бүлгээр шалгаруулж «Оросоор ярьцгаая» гэ- сэн хичээл явуулж, өдөр бүрийн дө- рөвдүгзэр хичээлийн завсарлагааг оросоор.ярих завсарлагаа болгожээ. «Ленин ба хүүхэд» сэдвээр «өлөрлөг зохиол: байна. Сурагч бүр В.И.Лени- ний тухай нижгээд дуу, шүлэг орос хэл дээр сурахаар мэрийж байна Увс аймгийн Хяргас сумын 8 жи- лийн сургуулийн , багш Б.МӨНХӨӨ Баянхонгор аймгийн Баянцагаан сумын 8 жилийн дунд | сургуулийн пионерийн долдугаар бүлгийн салаа « бүр Лениний холбогдолтой зургийн болон хэвлэлийн хайчилбараар цуг- луулгатай болсон байна. Мөн «Лени- ний хэлсэн сургаал» гэсэн дэвтэр хө- төлдөг болов. «Ленинчээр сурья» гэ сэн урнан дор бүлгээрээ 100 ххвийн - сурлагын амжилт үзүүлэхийн тул өдөр бүр нэг цаг нийтийн болон дааж авсан сурагчидтайгаа ажилладаг бол- лоо. Энэ бүлгийн эдгзэр сайн талт ажлуудаас бусал бүлгүүл ажилдаа хэрэглэж: байна Баянхонгор аймгийн Баянцагаан сумын сургуулийн сурагч ДСАМДАНХОРЛО "Налайх хотын 8 жилийн дунд сур туулийп пионер сурагчид В.И.Ленн- ний мэндэлсний 100 жилийн ой уг таж. онолын бага хурал хийв. Ху- ралд: " «Лєпиний бага ба идэр нас» «Ле- инний тэр бүлийнхэн», «Ленин хувьс гал, эжиллсргөн нь» гэсэн сэдвүү: ЙДЗЭ-иг 6. чатлах ДУРСАХЫН ХАМТАТГАН --Эх фриыхоо биелүүлэхээр ын дархан хил тушаал үзэлцэв. хад алхаад мари! тэсэн | Дайснууд улайран ураг- Үхлийн эцсийн мөч ирж. 8РИУН хөрс “Байтаг Богд даргын командаар улс тө шилж хилчдийгбүсэлж ав хүнд шарх нь шаналгавч УУлынхаа он жил наранд рийн орлогч, лэслэгч Хаян лаа. Гэвч бүслэлтэнд ОР дайчин эрсийн хатаз зо шарагдан хүрэнтсэн буу хирваа, хөнгөн шулемЁ- СОН ЯДаваадорж, Тэгшээ риг аюултай мөчийг мар рал хад. чулуүлла 2 нарв алтан өлгий болсон тагдуулж, үхлийг хОЁШ- : Зүгсэгн тын наводчик Тэгшээ. түү НИЙ туслах МХЗЭ-ийн ги явтүн Даваадорж рзэр гарсан билээ. тазартаа ашигтай байр сон лаа. тон ззэлж Бүдүүн харгайт Баатар хилчдийз толын Зүг кявалт тавилаа. дуусч, хүнд шарх олсныг Ийнхүү цаг мөч өнгөрсөөр мэдсэн дайсан шар мандлаа. Бага үд-- барьж авчир» гэсэн ноёны наран тушаал биелүүлэхээр улай илч гэрлээ цацруулан га- үзсэн араатан мэт өндийн нь- босч ирэв, Хилчид дайсанд чЭнэ эх орон үүрд мөнх амьдаар бариа хи чзэвч үхэж болохгүй бай ТЭХ АДИЛ лаа. Учир нь тэдний зүр жин үд болж зуны Зар дэлхийг халаах мандан байг» Биээ. “давхар бүрээ БННМАУ- эрэлхэг байлдавЧ дайсны хамгаала хүч даан ч их байлаа. БНМАУ--ын эчх амгаяаа гийн төлөө эцсээ д марРын тэмцэнэ гэсэн цэрэг эрийн кэсэг байддагч 1947 оны тангарагтаа үнэнч тэр нэгэн шэне үүр цүү ХҮЧ тэнцвэргүй сөн ширүүн тулалдаанд бу зар яргачдыч улайрсан дов Манай хилчид товолсон толгооныг няцаасаар бай дээр пионер Ганболд. Сувдаа. Ян- жинлхам нар бэлтгэж зрилаа. Налайх хотын 8 жилийн сургуу лийн багш Ч.ДАМБА Нийслэлийн 30 дугаар сургууль улсын тэргүүний соёлч сургууль бо- лох үүрэг амлалт авчээ. Тус сургууль сурталчилгаанд 3Зо- риулан тохижуулах ажил хийж байна. Нэгдүгээр давхрыг «Манай сур гууль» сэдвээр «Манай сургуулийн хөгжил» «Тэргүүний ажиллагаатай багш ажилчид». «Манай онцчууд» зэрэг самбараар, хоёрдугаар давж рыг В.И.Лениний нэрэмжит | болгон «Леннчий бага идэр залхх нас» «Хувьсгалт тэмцэлд оролцсон нь» гэ дэг сэдвээр В.И.Лениний үйл амьл- ралыг харуулсан зураг, зурагт сам- бараар, гуравдугаар давхрыг «Ма- най эх орон» сэдвзэр «Эх “орны үзэсгэлэнт гоо сайхан байгаль» «Ма- най орны хөгжилт» зэрэг зураг зу- рагт самбаруудаар тохижуулж эх- лээд байна Гүн хэвлэлийн үйлдвэрцїйн чин Ж.ЮРА ажил- Манай анги Лениний танхимд хи чээллэдэг. Лениний танхимд. манай сургуулийн хамгийн шалгарсан анги хичээллэх эрхтэй. Танхимд дЛсиптий үйл амьдрал, индэр нас, сургуулийн үе, хувьсгалт үйл ажиллагааг харуул сан самбарууд байдаг ом. Бас. хол богдох ном хэвлэлүүд хүрэлцээтэй. В.И.Лениний мэндэлсний 100 жи- лийн ойг угтаж, пионер бүр өдөр ту- там Лениний үйл амьдрал, сургаа- лаас суралцаж байна. Манай бүлгийн УЧИР Манай цэргүүд үгүй! Тийм учраас үхлийг ялан хойшлуулах тэй! хүртэл Ё байж. амь өрс- сум ”вамьдаар хэн талын халаасанд нь Гэтэл эх орны Дархан МАХН, МХЗЭ-ийн тив үү жилийн соргог манаачдын НИЙ амь наснаас илүү хүн нис ДЭТгэн хайрладаг бат илэр ийлэх хадгалагдаж бай- анхаарлыг сэжигтэй чэн шувууд татан, тэр зүг 5 жилчид хүрц хараагаа тус САН ЮМ. Энэ бат илэрхий тан нягтлан ажиглав. Шү лэхтэйгээ үхэж харийн дай зэвсэглэсэн сапд там. зөлзлийнхээ чу 140 орчим дайсачтай эрэл” хал баримт бичгийг олз- хэг эх оронч өсөн .килчин луулак-гэж гүү? Яасан Ч “хооронд өчүүхэн хугацаа "дээ хүртэл гИЙР гарган үнсээд нлдэрхийлэх бич- хэсэг урж идлээ. Дайсан Ч ойртсоор л байлаа. Энэ хэн энэ танхимдаа Лениний сэдэвтэй олон ажил явуулав. Лениний тухай кино хэд хэд гаргаж, олон хүүхэд сО- нирхов. Бид энэ танхимынхаа ажил- лагааг бзтга ачзгийнхан. баатарчуудал сурталчиллаг. Нийслэлийн 21 дүгээр сургуулийн 8-ын «АЛ» ангийн сурагч Д.ЭЛБЭГЗАЯА Саяхан Завхан аймгийн Нөмрөг су мын 10 жилийн дунд сургуулийн багш сурагчид Владимир Ильич Ле- ниний мэндэлсний 100 жилийн ой уг таж хагас, бүтэн сайн өдрөөр СУР гуульдаа 80 гаруй шоо метр түлээ хийж. уурын зуух, гал тогоо, халуун ус зэрэг газарт 250 гаруй саж түлээ хийж сургуульдаа 5000 таруй төгрө: гийн орлого орууллаа. Анх дэлхий Дээр ингэж нийтийн субботник зо хнож ажиллахыг аугаа их багш Ле нин бидэнд зааж өгсөн билээ. Завхан аймгийн Нөмрөг сумын дунд судгцаулийн сурагч Д.ТОВУУХОРОЛ В.И.Лениний үйл амьдралаас Су: рах хөдөлгөөн сурагчдын дунд өрнөж байна. Говьалтай аймгийн . товийн дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн су тагчдын дунд «еплїач зохион бичлэг хийв. Ленин зохион бичлэгийг хийхдээ Пр.И.Лсниний гимнааад сурч байхдаа урьдаар бичих дэвтрийнхээ цаасыг дундуур нь шугамдаж хуваарилаад түүний дагуу маш үгт нямбай үйл ажиллагаагаар уул зүйлэа сайн бо- дож боловсруулсны үндсэн дээр бич ДЭГ арга туршлагаас сурахын тул бичлээ. өнгөрсөн боловч | Даваа: дорж олон зүйл бодож амж лаа. Хөвсгөл аймгийн Тө- мөрбулаг сумын Донхор хэ мээх төрсөч газар төрөлх үзэсгэлэнт нутаг.-Эцэг ЭХ сургууль... МХЗЭ-ийн. бат илэрхийлэх хүлээн авч бай саа үе цэргийн албанаа толин сартай хар үрээгээ барьж эмээллээл мордож байсан нь...үе тэнгийн рэг эрс.даргын өгсөн. ТУ шаал зэрэг нь нүдний нь өмнө жирэлзэн өнгөрч сэт гэл.ухаанд нь дүрслэгдэн » харагдлаа. ХмЗЭ-ийнхээ бат илэр хийлэхийг гарган шүдээ- рээ урж тасчин идсээр үлд сэн хэсгийг нь ах орпыхоо. цэ хэрэт амжлаа. Дайсан ч чхасхийп дайр лаа. Гранат ч дэлбэрэв. Эвлэлийн гишүүн баатар хилчин Даваадорж ирсэн дайсныг сүүлчийнхээ гтра цатаар устган алтан амиа аядав. Гэвч дайсан БНМА У-ын дархан хилийг давж чадсангүй! Монгол хилч- дийг-амьдаар нь багьж авчрах ноён-Ддаргынхаа ту шаалыг ч биелүүлж чад сангүй| МХЗЭ-ийн. гишүү ний бат илэрхийлэхийг олз лон авч ч чадсангүй дигнан явсан. МХЗЭ-ийн “бат нлэрхийлэкийг хам- татганч дурсдаг учир гэвэл хэсэг -алхалцгаая, нөкөд өө»... «Ижил ! л юоосссосссоббооөдөөдбодбоёфобсооосссо806с06с068о6боссо0сосо00000б9сс098оо0008с08000808с06соёососсо5с0с0 Ф09900080со8о505бо680880060880066с088оосо6г- 4 | ЛүУлгэлс им жилгг 1 ивойлтайн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн багш 3 Д.МАГВАН Я Дорноговь аймгийн хөвсгөл сумын 3 илийн дунд сургуулийн пионер с: рагчид «Ленин ба хүүхдүүд». «Р. . Лениний батанас» «Лениний тухай хэн зуу мэдэх вэ?» гэсэн сэдэвт Ле- нинч хичэал явуулж. сургуулийн айга бүлгүүдэд Б.И.Лениний үйл амьдра лыг харуулсан зурагт самбар. ханын сонин, пионерийн бяцхан томуулыг гаргаж: Лениний үйл амьдралыг сурч ( талчилж байна. “яд Догтэгэвь аймгийн ХЭЗЭ-ийн рэгны ажилтан «ЛЕНИН-ОКТЯВРЬ, Нийслэлийн 20 дугаар дунд сургууль дээр «Леиин-- Октябрь» гэсэн сэдэвт үдэшлэг орос хэл дээр боллоо. Үдэш- , лэг дээр «Ленинийг хэн сайн мэдэх | вэ?» гэсэн асуулт, хариултын Урал: даап болов. «Дөрөвдүгээр сарын 22». «Энх тайван», «Октябрь» зэрэг шүл-. сүүд, «Лєннний тухай дуу», “Голын . тэртзэ», «Орлёнок», . «Зоригтой | инй эрэг азэр» зэрэг “Ленин, Октаб- хувьсгалын сэдэвтэй дуунууд дууллаа. 8 д ТАЛБАЙН «Ижал-мөрний эрэг » | тЭДЭГ дуунд 8.И. Яежил” ямни! мөрний || эрэг дээр төрж өссөн тухай дуулдаг. Охидуудын дуулсанэнэ дуу бүхний сэтгэлд аятай санагдлаа. ХЭОл (75 825 ОДОНД ХҮСЛЭЭ : ИЛЧЛЭНЭ Одонд цойлсон « ” оргилуун хүслээ ! Омог бардам : : ЭчА дуулах гэж Мөдхөн тэдэнтэй : 2101 чайрсья гэсэн | | Мөрөөдөл сэтгэлийн хорвоогийн зүрхпээс Цуурай хадаах ! . өд “010м холын ертөнц Найртай дууныхаа. харлан ХҮНЛЭГ САЙХАН СЭТГЭЛ Нийслэлийн зүүн дүүрэгт орших 14 дүгээр сургуулийг лоо. Найз нөхөд, эцэг зх,багш нарын хаа өмнө Найрамдлын районы цаг дан сэргийлэх байгууллагын дарга, районы ХЗЭ--ийн хорооны хариуцла гатнаас баярын бичиг үнэ бүхий зүй лээр шагнагдаж байгаа Бадамжавын Соёлхүү, Лхаажавын Цэдэнсодном нарын зүг, бүхний анхаарал чиглэ- жээ. Баярын өглөө 7 цаг 30 минутад баярын жагсаалд оролцохоор сур» гуулийн зүг баяр хөөр болон гүйж явсан 14 дүгээр сургуулийн Дашду лам багштай 7-гийн«В» ангийн хоёр хүүгийн урд жижигхэн саарал дэвтэр ж ХӨДӨЛМӨРИЙН ҮНЭ ж УЛС НИЙГМИЙН ХӨРӨНГӨ БОЛ ЧИНИЙ ХӨРӨНГӨ Бор бор болисмор би хөдөө нут-- гаар аялна гэж уншигчиддаа амла-- сан болохоор сонины газраас Ттоми- лолт авч алс холын Алтай нутгийг зорин хонон өнжин НИСЭЖ, Говь-алтай аймгийн төв Алтай хотод ирлээ. Хө- дөө нутгийн хөрслөг борхон жаалууд сониныхоо шинэ дугаарыг хэлэлцэж байв. Гэд улс яийгмийн хөрөнгө бол, миний хорөнгө, манай зом, тийм ч уч| раас «Эвдэрхий зүйлийг эвлүүлж сурцгаая, Шил цонхоо тунгалаг байл Эоо гая. Ширээ сандлаа бүрэн байлгал» тэсэн нийслэлийн 32 дугаар суРГУУ: лийн хүүхдийн дэвшүүлсэн уриалгыг. зүйтэй гэж дэмжиж байв. Аймгинь төвдөө ийм байдаг байж, хөдөөгийн жЖаалуудтан уулзья банз тэж шийдээд хөвөн хөөрөн Шаргыг товийг туулж Халиун сумын ирээд сургуулийн байшиа дээр суув жиргэж байтал манай сонины НДэЭвВХ- тэв бичигч сурагч В. Алзахгүй ирж югэнд усаа мэдэлцээд алс холоос ёл лан ирсэн бор борхон болжмор минь бид таны аян замын тэмдэглэлийг ун- шаад «Улс нийгмийн хөрөнгө бол ми ний хөрөнгө» гэсэн бүлгэмийн сэдэвт ажил хийу гэж байлаа та оролцохгүй юу гэж урив. Би ч жигүүрээ. дэвэй дэвэн жив жив жиргэж дуртай зөв-- шөөрлөө. Уншигч та нартаа энэ сэдэвт алилд оролцсон тэмдэглэлээсээ та-- нилцуулья. Энэ бүлгийн ажилд хүүх дүүд БНМАУ-ын хөдөлмөрийн 042- тар, сум нэгдлийн дарга Лодойхүү туйг урин оролцуулжээ. Хүүхдүүд улс нийгмийн өмчийг эвдлэн сүйтгэдэг хүүхдүүдийг шүүн ярилцав. Сурагч Самбуу -- Тад ах эгч, анд нөхдийнхөө хөл сөө асгаруулал байж бүтээсэн хөдөл- мөрийн үнэ цэнг ойлгодоггүй муу. жаагууд юм. Тийм ч учраас пионер хүний арнун нэр гутааж, ппонерийн чин эрмэлзлэл тангарагаа зөрчжээ. Сурагч Гомбо -- Сургуулийн захиргаа бүлтэ-- мийн зөвлөл нь сурагчдын ДҮРЭМ ” ӨГЧЭЭ. төвд Ё хэвтэхийг хараад авч үзвэл ! дотроо 28 ширхэг зуутын дэвсгэр буюу 600 төгрөг, жолоочийн үнэмлэх бу хий зөвлөлтийн иргэний чухал ба- римт бичиг байжээ, Цэдэнсодном. --Найз аа, үүнийг хаана аваа- чиж өгөх вэ? Сургуулийн захиргаанд өгчих үү? Соёлхүү, --Сэргийлэхэд аваачаад өгье! Үү- ний ззэн баяр болж байхад сэтгэл зовиуртай яваа шүү дээ. Зөвлөлтийн мэргэжилтэн хүний юм байна гэв. Хоёр хүү Найрамдлын районы цагдан сэргийлэхийн жижүүрт тоо ёсоор нь олсон зүйлээ аваачиж өгөв. Тэд тамга тэмдэгтэй албан бичиг авч сургуулийнхаа захиргаанд. авчирч т Чин шудрага, хүнлэг зан чанар- тай тэр хоёр хүүгийн арнун үнэнч үйл явдлыг үнэлж тус бүр баярын бичгээр нөхдийнх нь өмнө шагнаж байгаа нь тэр ажээ. Соёлхүү, Цадэнсодном хоёрын хүн эг сайхан зан чанар нь манай өсвө рийн үеийнхэнд эрхэм дээд үлгэр дуурнааал. болж байна. 4 Т. ГОМБОЖАВ (Найслэлийн 14 дүгээр сургу лийн багш) со ЦЭНГ ГҮН ОЙЛГОЁ Ё ж Ё-ө ХЇЇ 920015 »УУ, дүрмүүдийг судлуулж пионерийн р шалгалт авч, хойшид хичээл сурлага, сахилга батад нь хамт ояны хяналт тавих хэрэгтэй. Лодойхүү (БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар) Ахмад үеийнхний амь бие хүч чад- лза хайрлалгүй тэмцэн тулалдан: ХӨ- дөлмөрлөж явсны үр дүнд бид ийм сайхан эрх чөлөөт нийгэмд амьдарч байна. Та нар бол ёстой л хөвөн дотор | хөлбөрч өслөө. Энэ бүхнийг хүн ӨӨ- рийнхөө хүч чадлаар хийсэн бөгөөд хойч үеийн хүүхэд багачуудад та нар ЧТэсган ӨВӨГ дээдсийнхээ нэгэн адил х зүйл бүтээж үлдээх ёстой. Бор бор болжморыа тэмдэглэлд дурдсан энхүү зүйлд зөвхөн сураг-- чид ч биш эцэг эх, сурган хүмүүжүү- лэгчид ч Хамаатай юм. Гэхдээ хүүхэд та нар ахмад үедээ, биднийг муу хүмүүжүүллээ гэж хэ- лэх эрхгүй шүү гэв. Ингэж манай орны өнцөг буяан бүхэнд хөгшин хөвөө, хүүхэд бага чуудгүй хөдөлмөрийн үнэ цэнийн ту. хай ярилцаж, байна. 5 ЦЭНГЭГ АГААР гэг агаарт цана, чаргаар гулгах, толь шиг тунгалаг мөсөн дээр тоглон наа дах дуртай. Цас мөс хөлдөж цагийн гараан дээр нэсэн энэ та нартаа зөвлөн хэлэх зүйл бол ца- саар хучигдсан цайдам талаар ч, хөл шигдэн хөрлөсөн даваа, уул хяр, ой модоор амралтынхаа цагаар аялал зу бялдрыг улам эрүүлжүүлэн, чийрэт- жүүлэх их ач юм шүү. Өвлийн аялалд зугаалга хий хэд юу рэглэх нь чухал ба лаараа даавуу эдлэл гү гүү нэхэлттэ даавуу ойм оймс, гадуур чямгэч малгай өмсөх нь эрүүл ахуйн хувьд тохиромжтой, Цанаар буюу зугаалгс аялалаар явж байх үед цусны ээгэлт эрс нэмэгддэг учир булчингуу морч ирдэгээс гадуур өмсөх костюм жирийн цагт өмсдөг хэмжээ нээс нэг размер дөлгөөнд саад бо байдаг. авахдаа биеийнхээ өндөр. жиндээ тохируулан авдагийг рай! Иймээс эхлээд цанаа урьд тал даа босоо барьж тараа ху ХУ ЦАНА ТЭШҮҮР Хүүхэд багачууд та Чар цэвэр цэн үед хүүхэд. аалга тогтмол хийж байх нь бие холбогдолтой байдаг анхаарах вэ? Хувцас хунараа тохируулан хэ йдаг, Дотор 1таз- нимгэхэн сийрэг нэхэлттэй өмд, цамц, үүний ДЭЭ үр ноосон костюм гадуур НЬ ши- й зузаан даавуу цанын состюмууд. хөлдөө бол дотуур нь с түүний дээгүүр ноосон яь капрон, нейлон толгойдоо НООСОЧ 1. СЭ 018) ВЭК1 хэлгээг цача дээр хадахдаа тааруулж тавиад бэхэлгээний нүхээр Нь шураг тай хадааснаасаа (шруп) арай на” рийн шөвгөөр нүх гаргаж эрэгдэж хадна. Цоо шинээр цанан дээр гарч » байгаа хүүхэд бол эхний З--5 удааг гийн зугаалга дээр цанзараа “таяг- гүй алхална, Сүүлдээ гулгаж алхдаг болохын зэрэгцээ таягаа аВ8ч болто. Эхлээд таяг баривал таягийг ар тийш түлхэхийн оронд унахаас хам- гаалан хажуудаа тулаад байдаг бө- лохыг анхаарах хэрэгтэй, ! П. РЭНЦЭНДОРЖ (БНМАУ-ын Цанын спортын гавьяат багш) До ТО0- ботинк томыг өмсөх Нь ХӨ лохгүй тохиромжтой цаныг тохируулан хүндийн санаа- Харип дээш сунга- хад цагын хошууны дээгүүр гарын руугаар 2 дахь үе давж байвал тохирсон эж мэдээрэй! Баруун га- раа мөрний чиг болгон алдалж зог- соод таягийг сугандаа барнхад С8- ранд хүрч байвал тохирч байтаа Нь тэр юм. Өөрөөр хэлбэл таяг мөр- нөөс доош 8-4 см байна гэсэн үг юм. Цанын бэхэлгээг тааруулаХдаа бэхэлгээний хайрцган дээр дурдсан ботиикны ноймерыг авч хадна, Бэ- ммм МОНГОЛ ХЭЛБИЧГИЙН ӨРТНӨӨС | БОЛТ ОЛИМПИАДАД ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! БНМАУ-ЫН АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН ЯАМНЫ КОЛЛЕГИ, МХЗЭ-ИЙН ТӨВ хо РООНЫ ТОВЧООНЫ ХАМТАРСАН ХУР- ЛААС МОНГОЛ ХЭЛБИЧГИЙН П ОЛИМ ПИАДЫГ 1970 ОНЫ 1 ДҮГЭЭР, САРЫН 231-НЭЗЭС д ВУсТАН САРЫН 21 ХҮРТЭЛ ГУРВАН ДАВААТАЙ ЯВУУЛАХ ШИЙД ВЭР ГАРГАЛ 2 ЭХЭЛЛЭЭ. ДӨРӨВДү:гЭЭР АНГИ 1 11. Ч. Лхамсүрэч «Тэчгис» (Хариултыг «бичгээр авна) 12. Ц, Гайтав «Даага сургав» 1, БНМАУ--ын төрийн лал. 13. Ч, Гайтав «Улаанбаатар» 2.Л. Ошанин, «Наран үүрд ман- (дуу) даж байг» ? 14, “3. БНМАУ--ын өсвөрийн пио!е- 15 рийн тангараг хиол) 4. Д. Нацагдорж «Пионерийн дуу» 16. Салан баавгай (аман зохиол) 5. Д. Нацагдорж «Миний нутаг» (17. Хурдан морины цол (аман (вхний таван бадаг сүүлийн нэг 04- зохиол) даг 18. Оньсого (ном, бичиг, хо 6. Ц.Дамдинсүрэн «Монгол нутаг» боо, жилийн шин уларлын “гухай) 7. Д.Сэнгээ «Эх орон» (Дуу) 19. Зүйр, цэцэн үг (эрдэм ном су В, бүс: «Эх орон» (дуу) рах тухай) » Д.Сэнгээ «Тагтаа» 20. Ертөнцийн гурваас (хоосон, 10. Ч.Лхамсүрэн «Нам» шиэүүн, улаан, шээс 1 ЧЭЭЖЛЭХ СЭДВҮҮД Д.Тарваа «Атар газарт» (дуу) . Говийн бор ботго (аман зо- ОВИЛЕНЫ: ЇГ рирэггээгысаггэыэ эгээл молор мл ёл ыг илэн НОМ УНШИХАД УЧИР БИЙ Төгсгөл ших гэдэг хүнээс асар их ухаан авьяас хөдөлмөр, шаардана, Уншсан. ном бү эц хүнр мэдлэгийн түлхүүр, болж, сэт гэх хүчийг сэлбэж, бүтээх чадлыг ЖИ гүүрлэж чадвал сая ном уншиж чаддаг болсны гэрчээ. Үүний тул номыг унши зад маш нягт нямбай ажиллагаа хэрэг тэй байна. Тэгээд ч хайнга мөчид хэдэн ном уншсанаас хянуур нямбай нэг ном уншсан нь дээр. Хүний тарха мэдрэл уншсан бүх но “мын санаа, түүлээс урган гарсан бодол ухаан бүрийг тэр хэвээр хадгалж бай датгүй шь уураг тархины чадварын хир хэмжээ билээ. Тиймээс чухал хэрэгзэй цом зохиолыг уншаад ном зүйн бүртгэл хөтлөх хэрэгтэй, Мөн номын санааг товч тэмдэглэнэ. Бас зарим чухёл дүгналт, чухал баримт, шинэ Сачааг тэр чигээр уулан бичэж ишлэл баримтыг сайтар задаж хадгална. Энэ бүхэн ирээдүйл бу чөэл туурвил, мэдлэг оюунд чухал лав яамж, болдог, бизээ. Номыг үргэлж хү- “ тээр заалгаж сурдаггүй, Бие дааж уйга “зүй” үзэж, (хөдөлмөр, зарж зборир хүчээ дайчлаж байж ном уншиж сурдаг, З Асуулт: “Хичээлээс гадуур-мом. ууших ямар ашигтай вэ? Хариулт: -Орчин уед, монгол хүн “өрдэнэт томын үсгайг арх бага маснаа еёаа нүдэлж өндөр дээд өтгөс болтлоо томын орчлонд амьдарч бүтээж байна. Хүн өнгөрснийг мэдэж, Өнөөг таньж, ирээдүйг" харахад эрдэм ухаан цаглаш түй хэрэгтэй, Түүнийг номоос олж эзэм шинэ.. Номгүй” амьдрал сөргүй шөнэ шиг харанхуй билээ. Ном мэдлэгийн эх бөгөөд томоос жүн юм бүхний нарийн учрыг мэдэж аз на. " Манай эрин үе бол алдар гайхамш тййн үе билзэ. Хүн сансрын пуужач хөөргөж, ертөнцийг тойрон саран дээр бууж, хүний уураг тархи, зүрх судсанд мэс засал хийж, цөмийн эрчнм хүч үйлдвэр болон амьдралд нэвтэрч, хүн лөрөлхтөний эртний соёлын гайхамшигт бүтээлийг нээж цаг мөч алгасахгүй түү дайн! хуудсууд зузаарч байна. Эрдмийн шим, техникийн дэвшил, Хүн төрөлхтө ний хэгжил, улс түмний түүхэн амжил тыг хүн эх нутагтаа суугаад мэдэж байх бүрэн бололцоотой болжээ. Бидэнд эвлэл болон холбооны хэрэгсэл үйл- їинпиэнийшиинйнийин шинийнннтиниттишин тэөэгтээгтэтэ этэ ийн ИЛЭР УНШИГЧ Володя гимназад байхдаа латин хэл, сонгодог зохиол, түүх, газар зүй их сонирхдог байжээ. Володя номыг нэг биш хэд хэд дахин уншина. Заа- вал товчлол хийж... заншжээ. Энэ нь түүний бичих боловсруулах их авь яасыг хөгжүүлсэн билээ. Гимназийн ахлах ангийн хэл бичгийн багш Во- лодядгих хайртай билээ. Түүний бич- тийн ажлыг үргэлж сайшаан дүгнэдэг байв. Володя зохион бичихдээ сурах бичиг, багшийн тайлбараар хязгаарла даггүй, өөрийнхөө уншсан баялаг ма- тЄриалаас авч уул зохион бичих зүй- лийг баяжуулан утга төгөлдөр боловс руулж, бичгийн сайхан үгээр найруу- лан бичдэг учир зохиомж нь өө сэв- гүй гойд болдог байлаа. Володя уран зохиол сонирхдог байсан төдийгүй 15 настай байхдаа нууцаар Карл Марк- сын «Напитал» гэдэг номыг Саша ахынхаа номын сангаас авч . уншдаг байлаа. . Ленин идэр насандаа зун, өвөл ялгалгүй аль чөлөөтэй цагаа номонд зориулдаг байжээ. 17 настай залуу хүү Володя, Кокушкины шоронд байх "яаа эгч Аннадаа өдий төдий. номын нэр бичиж, түүнийг шинжлэх ухааны анадемн юм уу, их сургуулийн номын сангаас авчирч өгөөрэй гэж захидаг байжээ. Ленин бага, идэр насандаа үнэхээр их ном уншсан явдал түүнд ихийг сургаж мэдүүлсэн учир өөрийн хувьсгалт замыг цогтой мэргэн сон- тож,авчээ. Шорон гянданд өөр өрөөнд жоригдож байсан. Г.М.Криинжановс- ний дурсаж ярихдаа «..Харгалзагч яар. сагсан савтай ном чиргүүл дээр авч явахыг хараад «бидэ энэ ном Вла А--41580 Гэь:1225:52::55 СЯР ТУЛ 358 ТНхоэлэөлөрлтэтэжэгэж гийг элг-т “ НОМГҮЙГЭЭР - КОММУНИЗМ МЭДЛЭГ ГЭЖ БАЙЖ БОЛОХГ Ч ГЭЖ БАЙЖ БОЛОХГҮЙ. 500 Га ХЭЛЖ лал Эгч аж жэл АГ АА яамдыг йл Жан А. ГА Аснди йн үй нӨмВи лэ анал ийлөнн ”: чилж байна. Дэлхий дахинаа өдөр бүр 311 сая сончн гарч буй ганц баримтыг бодоход л тодорхой юм. Эрдэм боловс ролоо дээшлүүлэх гол зам бол ном ун ших явдал билээ. Хэл мэддэг хүн эр- дэмтэй хүн гэж ярьдаг нь сайамсаргүй үг биш ээ. Эх хэлээ мэдэх, соёлт түм ний хэлийг сурах түлхүүр бол ном юм. Хүн үндэснийхээ хэлийг мэднэ гэж ярь даг билээ. Хүүхэд 8600 үг “мэдэж бай хадтом хүн хүүхдээс 8,5-4 дахин илүү үг мэддэг байна, Гэтэл (Я, Цэвэ-- лийн «Монгол халилй товч тайлбар» 80 орчим мянга, Ц. Дамдинсүрэн, А, Лув сандэндэв нарын «Орос-монгол | толь». 50 мянган үгтэй билээ, Энэ нь монгол хэлний бүх үгийг багтаасан нь бийн шүү дээ! Манай шинэ цагийн ууган зохиолч Д. Нацагдорж, «Өсөхөөс сурсан түндсэн хэл орхиж болшгүй согл, Үхтэл орших төрөлх нутаг саяж болшгүй эх орон» гэж бичсэн бїлээ Улс үндсээ хөгжүүлэхийг эрмэлзвэл хичээл зу . авьяас билгээ дайчилж хол бичгээ їжруун, эрдэм ухаад мэр гэжих хэрэгтэй. Үүний өронд сэх .хэл- нийхээ мэдлэгээс хаяиад ирэхээр мон- гол хол минь ядуу гэлс боддог хүнэйг ХЇХ зууны монголын их зохиолч Илэки иаш «Их далайн хөвөөнд гэр нүүрээ угаагаад далай гүехэн байна» гэж ярь салтай адил гэжээ. “Чихний чимэг бол сон аялгуу сайхан монгол хэл» гэж Б Ринчин донтор бичсэн билээ. Олон үелйн турш бүтээсэн ухаантай ардынхаа мэргэн цэцэн.хэлийг гарамгай эзэмши- хэд онц анхаарах цаг болжээ, Үүнд дэ хийн сонгодог уран. бүтээлчдийн .туршла га сургуультай байна. Жишээ нь: Алг- лийн их зохиолч ЇПенспир 15 » а, Толстой 20 мянга, ТПушнин 60 мянгай үг мэдэж байжээ. Хун ганц үндэсний хэлийг сурах хэрэгтэй. юм. Хэлтэй хүн эрдэмтэй гэдэг үнэн гүү! Лепин багш гадаадын есөн хэлээр уншиж би чиж байжээ. Түүний 55 боть иж бүрэн зохиолд англн, франи, герман, ! али, лолын зэрэг хэлазр уншиж ашигл 1500 гарүй номын нэр байдаг. Номын ертөнцөд амьдарч мэдлэгээ бүтээлчээр эзэмших хувь заяатай энХ- рий олон дүү нартаа ном зэрдэмдээ шамдан суралцахын өлзийтэй сайхан ерөэл дэвшүүлье! димир Ильичийн өрөөнд орох нь гэж таадаг байлаа» гэжээ. В.И.Ленин х0- жим ардын комиссаруудын дарга хийж байх үедээ дурсаж ярихдаа. Ко- кушнинод хоригдож байсан хугацаан- даа уншсан шиг тийм их номыг дахин тэгэж унших завшаан олдоогүйдээ ха рамсах юм дөа гэдэг байжээ. С.ӨЛЗИЙ тийн хөгжлөөс шинэ танилтай учирсан мэт ушшсан ном дахин унших нь хуучин нөхрөө дахин үзэх шиг болдог». дүгээрт уншаад үл ойлгох, гаарт уншаад ойлгох, уншаад ойлгох Яь Нийслэлийн. 8 жилийн 24 дүгээр сургууль дээр орчуулагч бүлэг байгуул-" жээ. Энэ «Инонерскал бүлгийнхэн В, И, Лениний мэндэлсинй 100. жилийн ойг угтаж иравда», «Мурзылка» Эрэг сонин сэтгүүлээс орчуулга хийж, 7 хоног бүрт нэг удаа хамтран ярилцсан байна, Ингэж орчуулагч бүлэг байгуул сан нь суршгчдын орос хэл сурахад сайн иөлөө үзүүлж байна. : ЗУРАГ ДЭЭР: Орчуулагч бүлгийн хэн орчуулсан зүйлээ ярилцаж байна. «Ном бол миний боол учир, миний хүесэрээр үйлчлэх ёстой. 5 "”К.МАРКС «Нэгөдрийн хэвлэлэсуншвал ний 1000 алхам ходорио» БГЫХ -.В.И. ЛЕНИН «..Аль нэгэн зүйлийг уншихдал гол санаагий нь ойлго...» Л. А. СЕНЕКЛ «Уншихаа боливол но». сэтгэхээ бол! Д. ДИДРС анх удаа уншихга. болдог, «Сайч номыг И. ВОЛЬТЕР з..,Ном узшсан явдал намайг гяр- хай нүдтэй болгосон». Ч, ДАРВИН «Сайн ном хүнд хэдий.чинээ тТаа- шаагдах тусам төдий чинээ тэр хүн всч дэгжинээ». Г, ЛИХТЕНБЕРГ «Гурван янзын учшлага бий. Нэг- хоёрду- гуравдугаарт төдийгүй бүр тэр номоо бичеэн мэт ойлгох гурав бол- НО». Я. Б. КНЯЖНИН «Хүн төрөлхтөний бүх амьдрал номочд хуран цуглажээ. Овог аймаг хүмүүс төр мөхөж байхад харин пом л хоцордог. Ном хүн төрөлхтөний оюун ухаан донслогосон хамаг сур- гаал тогтнож, зүрх догдлом хүсэл эрмэлзлэл шингэжээ». . А, И. ГЕРЦЕН 2нийг уншиж ном олоц Өай« «Шшрїөнцөд сайхач даг. Гэвч тэдгээр ном гагцхүү түү- чаддаг хүмүүст сай- хан юм». Д. И. ПИСАРЕВ «Номын уран ноцтой үгсээр амь оруулагдсан зохиолын бүх ..баат- рууд чамайг хүрээлэх, чамтай зэрэг- цэн зогсоход, чи тэдний уйтгар зов лочг хамт хэлэлцэж, инээх, уйлаж, баярлах, гомдохоо тэдэнтэй хослуул» на». М. ГОРЬКИЙ «Чи сэтгэлээсээ номыг эрхэмлэг- түн! Ном бол таны зөвхөн хөр төдийгүй хэзээ үнэнч хань мөн». шилдэг нө гї хамт байх м, шолохов «Номын утга зь тэнгэр мэт агуу дэлхий мэт өргөн, далай мэт гүн. Номыг унших нь тэнгэрт нисэж, дэлхий тойрч, далайд хөвөх мэтэ», оф 22 сэр ДАМДИНСҮРЭН | “ЕРТӨНЦИЙН Хамгийн их ойтой чээжлэгч , Элия Гаоп гэгч ер. бишийн ойтой хүн байжээ. Нэг номыг нэг луншаад чээжиллэг байсан ба Гаон 2500 боть номыг чээжилчээд аль ч хэсгээс. нь түгдрэлгүй чээжээр зөв уцшшдаг бай- жээ. Хамгийн анхны бичиг Н Хамгийн эртний бичиг бол Нипу, “Вампум гэдэг бичгүүд юм. Кнпу бол. Америкийн Перу нутгаас олдсон бө- гөөд янз бүрээр зангидсан дээс юм. СОНИНООС Вампум бол 6000-7000 цинцагаар хүртэл хэлхсэн Дунгийн яс байжээ. Хамгийн олон хэл мэддэг хүн Япон улсын Масахиса Матубара гэдэг хүн бие» дааж, 20 улсын хэл мэддэг болжээ. 30 хүрээгүй .энэ 38- луу одоо эртний Грекийн соёлыг СУ- далж байгаа ажээ. Матубара төрөл- хийн хэлгүй боловч хэл сурах онцгой авьяастай нь гайхалтай юм. “Хамгийн том яруу найраг “Манай тооллоос 3000 илийн өм: Сүхбаатарын вэрэмжит, Улсын хэйлэлийн комбинатад хэлэв, юм » ! а 8 Ээ 2 » С - үр « Б| нө зохиогдсон “Энэтхэгийн ардын тууль, «Махабхарат» гэдэг наур, х панд гэгч хоёр омгийн хааны тэмц-- лийг үзүүлсэн зохиол 200 мянган мөр шүлгээс бүтжээ. Хамгийн том номын сан Дэлхийн хамгийн том номын сан бол Москва хотын Лениний номын сан юм. 160 улсын хэл дээр бичнгд- сэн төрө” бүрийн 20 сая гаруй пом- той юм. Эдгээр номын тавиур пь 220 нм урт юм. : Хариуцлагатай эрхлэгч Булрдүчэүэн » ШАГДАР | Индеке-14140 Н г25 | САЙХАН. | САРУУЛ ҮЕИЙН ҮРИЙН МОНГОЛЫН ХӨГЖЛИЙН ҮЕД ҮРД ТӨР УЛС МИНЬ БАТ ОРШИГ Дөчин таван жилийн тэртээ 1934. оны 11 дүгээр сарын 26-нд Улсын Анхдугаар Их хурлаар Бүгд Найрам- дах Бүрэн Эрхт Монгол Ард Улсыг тунхаглаж, анхдугаар үндсэн хуулийг баталжээ. «Бүх монгол улсыг үүнээс хойш Бүгд Найрамдах Бурэн Эрхт Ард Улс гэж улсын дээд эрхийг жинхэнэ ардад эзлүүлэн...» гэсэн гэрэлт яр) үг үсэг дөчин таван жилийн өмнө гя- лалзаж билээ. Түунээс хойш одоо хүр тэл улс орон маань наран гэрэлт За маар, тумнэ эхийн. хурдаар урагш хөгжиж, саруул социализмын сайхан туяагаар гийж байна. » 4 жаргал дэлгэр өлзийтэй энэ үед төрж өссөн тум буман хүүхэд бага- чид бид, төр улсынхаа түвшин бат дөчин таван. жилийн ойд гал улаан “бүчээ намируулан ,гар өргөн ёслохдоо эх орны минь гарыг ганзганд, хөлийг дөрөөнд хүргэж өгсөн энхрий хайрт намынхаа тумэн ач, мянган. гавөяаг элэг-зүрхнээсээ бахархаж байна. Монгол улс 1924-оныг хүртэл-хэм энээт эрхт хаант лу йсан юм... Ар- дын намаас 4991-1994 онуудад авч “ явуулсан нийгэм гөлт өргө хэмжээний үрээр ардын хэмжэат эрхт хаөнт-ёєыг хааж, Бүгд - 12222-:22 222525 шон эдийн Засгийн хувьс Найрамдах Монгол Ард: Улсыг тун- хаглах бодит нөхцөлтэй болжээ. Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг тунхаг засан энэ баярт өдөр. нь манай ард тумний түүхэнд болсон гарамгай уйл явдлын нэг юм Өнгөрсөн 45 жилд БНМАУ-ын нүүр царай танигдашгүй өөрчлөгдөж, хоцрогдсон феодализмаас напитализ- мыг алгасан социалист нийгэм ам- жилттай байг улж. ирлээ. Манай эх. орны хөдөө. аж. ахуй, аж үйлдвэр, соёл боловсрол ухралт- гүй хөгжиж, манай нийгэм ажилчин анги, хоршооллосон ардын анги, хө- дөлмөрийн сэхээтнээс бурдэн тогтож байна. ЗХУ тэргүүтэй социалист. орнуу чын өгөөмөр тусламжаар улс. орон минь өөд. дэвшиж, НҮБ-д төрийн минь далбаа. жавхлан төгс. намирч байна. БИМАУ 40. гарций оронтой дипломат харилцаа тогтоогоод манай орны нэр хүнд даян дэлхийд. мандан бадарч байна. Хөгжил жаргалтай ард түмний үр хүүхэд биднийг төрийн минь сулд тэт гэн ивээж, єлтөн соёмбот - Фалбааны- хаа гэрлээр «соён гийгүүлээд єцраох эр хайн ягаргал, бүтээж хэїхчийн.|/ єсмов- хав дүүрэн боёйно ЭНХЖИН шилҮсэг3 ЦЭЛГЭР ДЭЛГЭР |» БЭХЖИН 26 дахь жилдээ ХАВ (1108) - 1969 оны 11 дүгээр сарын 26 ОРОН ГҮРЭН БАДАРТУГАЙ! МАНДТУГАЙ! Лхагва Үнэ 10 мө. Төр улсаа тунхаглаж, тувшин ёсос тогтаоосон. өлзий... Єрөөлт с айн өдөр хуухэд багачууд. бүгдээрээ. энхрий, хайрт эх орондоо. социализм... бүрэн тӨ2С байг улагчид болсондоо , сэтгэл дуурэн бахархаж, хайрт орноо. улам дээв- улам мандан гэрэлтэхийн ерөөл шүүлж байна Урьдын бэрх дарлалыг устгаж Ардын эрх жаргалыг тогтоож Бүх нийтийн зоригийг илтгэсэн Бүгд Найрамдах Улсаа,байгуулсан | Сайхан монгалын лгэр орон |. Саруул хөгжлийн дэлгэр, гүрэн Үеийн үед энхжин бадартугай! Үртийн үрд бэхтин мандууаа! шог Тэшав Үүлэн дунд умбаса Цаст Алтайн оргил Өрнө зүгт зорьесди- | Цалгих Сэлэнгийн урсг Аршаан булгийн эмиэлэг Түмэн эрднэсийн уурхай Ардын баатрын хөшөө Түүхийн дурсгалт газар Эрэлхэг монголын НҮтаг Зхийн алтан өлгийеэ. Эзэн бидний өрөн Эцгийн дулаан өврөө! Манхан тэнгэр цэлийж Мандах наран Мацарсан .. Мянган сүрэг ярайж Мөнгөн талыг бүрхсэн ха Үйлдвэрийн яндан сүндэрлэж 1. Бүтээлийн. дээж ундарсан - Үүрдийн: амьдрал дэгжиж Бүгд. олон жаргасан Үндсэн х ийн наранд Үлгэрийн сайхан өрөн Эрхэт мөнголын нутаг Эхийн алтан өлгийсэ. Эзэн бидний өрөн Эцгцйн дулаан өврөө. Найрын дууны түрлэгтэй Намрын сэнгэнэм үдэн Жиргэх болжморын хэлтэй Зуны шаргал үүр Цариг цагаан ингэний їїннгэн дууны уянга Яриг цагаан ботгоны Яралзан гүйх зэллэг Эрхэт “монголын нутаг Эхийн алтан өлгийеэ. Эзэн бидний орон Эцгийн дулаан өврөө! Тэлмэн жороо хүлгийн Шанхны үзүүрийн чичрээ Тэмээн жингийн цувааны Шалавлан алхах сугсраа Мянган уул усыг Алтан шаргал зам Миний нутгийн сайхныг тольдео!! үйсэн» гатласа Ариун тунамал иуурын мандал. Эрхэт монголын Эхийн Эзэн бидний орон иутаг алтан ,өлгийеэ Эцгийн дулаан өврөө. Г.СЭСМЭГ П--А Аа 1-8, ". Төв аймгийн төвийн арван жи- лийн дунд сургуулиар ороход В.И. Лениний мэндэлсний 100 Жилийн ойд бэлтгэж байгаа пионер, сурагч- дын бүтээл захаас аван, замаас үр- гэлж харагдана. 10 дугаар ангийн «Б» бүлэгл орвол энэ ангийн МХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга Долгорсүрэн -- Бид, В.И.Лениний мэндэлсний 100 жилд 10 дугаар анги төгсөх гэж байгаадаа бахархаж, сургууль- даа дурсгалтай сайхан юм үлдээх гэсэн чин сэтгэлээс Энэ буланг бай- гуулсан юм. Та бүхэн хар л даа, ма- най ангийнхны байгуулсан Лениний булан энэ байна гээд гол | дундаа В.И.Лениний том дүртэй, алх ха- дуур, алтан соёмбот далбаа хадсан уг булангаа цааш тайлбарлав. Тэр буланд «Лезин 1870-1970». «Лениний бага нас», «Лениний идэр КУЛТ-111-112-22 нас,» «Ленин кнно дэлгэц дээр», «Лениний амьдарч байсан газрууд» «Лениний комсомол», «Өсвөрийн Ленинчүүд», «Лениний эх орон», «Ленин Октябрь хоёр», «Монгол Зөвлөлтийн найрамдал» зэрэг 11 самбар харагдана. Гар болон гэрэл зураг нааж, тайлбар сэлтийг ням- бай бичсэн нь аугаа нх Лениний амьдрал, тэмцлийн зах сэжүүрээс харсан хүн болгонд нлтгэх ажээ. Тэндээс гараад, пнонерийн тан- химд орвол, тус сургуулийн пноне- рийн ахлах удирдагч, сурагчдын эвлэлийн хорооны нарийн бичгийн дарга Б.Бадамханд Лениний мэн- дэлсний 100 жилийн ой угтаж, юу хийсэн, юу хийх гэж байгаагаа нүүр бардан ярнх нь сурвалжлагч хүнд их Олз ажээ. , Б.Бадамханд ярихдаа, дын эвлэл, пионер, баатарчуудын ажлыг өдрөөр хуваарьтай хийдэг юм. Энэ бүх ажил маань В.И.Лени ний мэндэлсний 100 жилийн ОЙ УГ- таж, Ленинчээр ажиллаж, сурч, аж төрөх» гэдэг урнан дор болдог. Энэ жилийн эвлэл, пионерийн ажлын нээлтээр бид зуун Модны аманд Лениний өвсөн овоохой Хийсэн юм. Тэр нь Разлив нуурын эрэгт байдаг өвсөн овоохойг ягдуурналгасан бө- гөөд овоохойд Лениний оры нь засч, гадаа нь гал тогооны хэрэглэл тавьс ны дээр Леннний «Ногоон тасал- гааг» ойролцоо нь байгуулсан юм. Тэгээд овоохсй хүртэл «Ленивий за- маар» гэдэг аялал хийж, инонер сурагчдад Өвсөн овоохойн түүхийг ярин, тэнд Лениний бичсэн зохиол бүтээлээс тайлбарлав, «Лениний-ту- хай хэн сайн мэдэх вэ?» гэдэг асуулт хариултын уралдаан явуул, хад 6--гийл «Б», 7--гийн «Г»-ийн пионерүүд сайн оролцлоо. Их Лениний мэндэлсний 100 жн- лийн ойд улсын тэргүүний бүлгийн болзол биелүүлэх үүргийг 7,10,13 дугаар бүлгүүд аваад идэвхтэй ажиллаж байна гэв. Төв аймгийн төвийн дунд сур- гуулийн бүлэг болгон Лениний бу- лантай болжээ. Пионерийн найрамдал», нин бидний дунд» сэдэвт ажил зохиосон байгууллага «Мөнх «Ленин багадаа», «Ле- зэрэг 10 гаруй нь сонирхол- ФИх зохиолч Дашдоржийн На цагдоржайч мэндэлсэн өдрөөржил бүхэн хийдэг уламжлалт номын баяр орол даяар болж байна. Номын баярыг тохиолдуулан Улаанбаатар хотын Сүхбаатарын райочы ХЗЭ--ийн хороо, В. Лениний зэрэмжит Монголын Пно нерийн ордноос эрхлэн зохиолч узшигчдын уулзалт хийлээ. Уул залтанд зохиолч Б. Бааст, Д. Дашдэздэв, яруу тайрагч Дд. Пү ЛАНТ СУРАГ линин ТӨВ АЙМГИЙН БАТСҮМБЭРИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН «комсомол 50 ЖИЛ» ШУУДАН ХОРООНЫ ТАВАН ОНЦЫН ЭЗЭН С. ХАНДСҮРЭН 2 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ШУУДАН ХОРОО- НЫ ДАРГА ХИЙЖ 20 УЛИРАЛ ДАРАА ЯАН ОНЦ САЙН СУРАЛЦЖЭЭ. БАЯНХОНГОР АЙМГИЙН ЖАРГА СУРГУУЛИЙН 5--ЫН «В» РАЛ ДАРААЛАН ОНЦСАЙН СУРАЛ ЦАЖ БАЙГАА ТЭРГҮҮНИЙ ПИОНЕР БИЛЭЭ. Н. ЧОЙЖИЛСҮРЭН СУРГУУ БОЛЗОЛТ ХОЁР ДАХЬ УДААГАА СУУЖ БАЙНА. М, МЯНГАНБУУГИЙН авсан гэрэл зураг ДАРГА Л. БАТСҮХИЙН авсан гэрэл зураг Манайх, энэ танхимдаа залуучуу- 2, Ор ажээ 21113, рэвдорж нар оролцож шүлэг 30 хиолоосоо уншлаа, сонирхуулав Мөн чомын үзэстгэлэч нээв. ФУлсын зомын санд пчонер су рагчид зохиолч ах нартайгаа уул зав. Эрдэмтэч вохиолч Ц. Дам шисүрэч, Б. Ринчен, хүүхдийн 30 хиолч Д. Содномдорж, Ж. Даш дочдог. Ч. Лувсачдэндэв чар орол цож, помын яндашгүй ач гавьяа чы тухай эрдэмтэн зохиолч Ц. Дамдинсүрэн, Б. Ринчен зар пио нерүүдэд Ярлв: Мөн зөвлөлтийн хүүхдийн чэрт зохиолч С. Маршакийз «Цурхай» зохиолч Д. загасны тушаалаар» Содномдоржийн «Норовын нам- тар» зэрэг зохиолоор утга зохино лыч багт наадам хийж, пионе рүүд дуу дуулж, шүлэг уншиж, В. Лечиний тухай шүлгийн урал СУРВАЛЖЛАГЧ и. даан явуулав. МАНАЙ 10 жилийн ДУНД АНГИЙН Ч Н. ЧОЙЖИЛСҮРЭН 17 УЛИ СУМЫН ЗАХИРГААНААС . ЗАРЛАСАН «лЕНиИНИЙ ШИРЭЭНД ЭАс22-4үачи НА Ш ма ЯН той болсон байна. Пнонерийн танхимдаа Лениний ту хай дөрвөн самбар хийжээ. Энэ 11 дүгээр сард «Ленинчёсоорхүмүү- жие» гэдэг сэдвээр Ленинч уншлага явуулж байна. : Лениний дүр бүтээсэн зохиолч, зу раач, жүжигчин, хөгжмийн зохиол- чидтой пионер сурагчдыг уулзуулах ажил хийж ба Ц ГАЙТАВ (Манай тусгай сурвалжлагч) ЗУУН МОД ДӨРВӨН ОДОНТ БАТ. ИЛЭРХИЙЛЭХ МХЗЭ-ийн гишүүний бат илэрхий- лэх, харахад жижиг, барихад ннм- гэц чгэсэн байгуулсан гавьяагаар баян. түүхт үйлсээр зузаан билээ. МХЗЭ-ийн мячга мянган гишүүд намынхаа удирдлагаар хувьсгалын үйл хэрэг, ард түмнийхээ зол жар- галант шинэ амьдралын төлөө тэм- цэхэд нь зүрхэн талдаа . начдигиан хадгалсан эвлэлийн бат илэрхийлэх, зүүн энгэртээ зүүсэн таван хошуу тэмдэг эрч хүч өгч байсныг МХЗЭ- ийн хувьсгалт тэмцлийч түүх гэрч- лэн харуулна. Эвлэлийн гишүүний цагаан хавтас тай анхны бат илэрхийлэхийг 1923 онд хүлээж авсан эвлэлийн уугач гишүүн 1 номерын батлахтай ар- дын хувьсгалын партизан ТК.Пунцаг гуай, «-Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэ- “лийч гишүүний 1 номерын бат илэр хийлэхийг хүлээж авсан. минь мн- ний амьдралд тохнолдсон мартаг- дашгүй баярт үйлд явдлуудын нэг байлаа. Ард түмнийхээ сайн сайх- ны төлөө хүч чадлаа шавхан ажил- лахад амь нас амьдралаа . холбоч өвөртөлсөн МХЗЭ-ийн гишүүний бат илэрхийлэх эрч хүчийг нэмэн зоригжуулж өгсөн юм» гэжээ. МХЗЭ-ийн өсөлт бэхжилт түүхэн үйл явдлын дагуу МХЗЭ-ийн гишүү- чий бат илэрхийлэх 6 удаа шинэчлэг дэн өөрчлөгдсөн ажээ . Одоо манай орон даяар МХЗЭ-ийн бат илэрхийлэх баримт бичгүүдийн шинэчлэн солилт эхлэн явагдаж бай» на. Энэ бол зөвхөч нэг батлахыг нөгөө - батлахаар сольж байгаа хэрэг огт биш, үзэл суртал зохион байгуулал тын хувьд Өндөр ач холбогдолтой баярт үйл явдал юм. 22 ВӨЭЭ Өд МХЗЭ-ийн їи- Тийм ч учраас бүхэн “дөрвөн шүүд, байгууллага одонт МХЗЭ-ийн шинэ батлахыг гардан авахдаа, чамдаа ЭВлэлдээ ажил хөдөлмөр амжилт дээжээрээ бэлэг барьж байна. Нэгд лийн баян сүргийн бэлчээрээс НИЖ- гэр үйлдвэрийн цех тасгаас, сур- гуулийн танхим сурагчийн ширээ чээс МХЗЭ-ийн гишүүн ах эгч “цар чинь онц сурлага бүтээлч хөдөл мөр оргилсон бүтээлийн дээжээрээ бэлэг барьснаа нам эвлэлдээ илэр- хийлж байна. МХЗЭ-ийн тэмцэл ялалтын тугай дээр гялалзаж байдаг дөрвөч одонт бат илэрхийлэхийг хүлээж авсан за луус бол ахмад үеийнхээ хөдөмөрч- дайчин хувьсгалч уламжлалыг нэр төртэй залгамжлагчид юм. 8 Хувьсгалын тугны хэсэг гэл улаан бүчээ дэрвүүлсэн өнөөдрийн пионер та чар эвлэлийн хойчийг зай гамжлагчид, маргааш дөрвөн одонт МХЗЭ-ийн гишүүний гал улаан бат- лахыг гардан авах хувьтай төрсөн шинэ нийгмийн цогтой иргэд билээ. Тийм ч учраас ах эгч чарын чинь энэ баяр бол багачууд та баяр юм. Ц.ЭРДЭНЭ БАТ шини ииннтиниииигинииннининигингнининининииииинининини бүтээлийн нарын ЇЙ Я Я.- . 38 АР, Р АЖ 4 ё ТЭЭЛ, ЛЕД Л 5.25, 2? “Онц суралцахын тул би их хөдөлмөр Өөртөө тодорхой зорилт тавьж, лөдог. , 32 цагийн маш нарийн хуваарьтай ажил- лах чухал юм билээ. Хичээлийн үед багшийн зааж буй хичээлийг анхаарал тай сонсож, заалгасан шинэ хичээлээ үзэхэд Хуучинтай нь харьцуулаи гүй бат мэдлэг олж авдаг. Хичээл давтал- тын арга хүн бүрд өөр өөр байдаг. Би ганНцаарчилж давтаад дараа нь нөхөдтэйгөө харилцан ярилцахаар тэр хичээл санаанаас ер гардаггүй. Би эх- бичгэнд хязгаарлагдаж болохгүй, хари! тэр»хичээлтэй холбогдсон ном зохиолы харьцуулан унших хэрэгтэй. Хичээлээс гадуур зохиогддог дугуйланд суралцаж хичээлд нь идэвхтэй оролцвол сурлагыг чанар эрс сайжирдаг гэж Завхан айм гийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 8 ду гаар ангийц онц сурлагатан сурагч Ша равдорж ярив. Сурагч Шаравдорж 1969 онд болсог математикийн улсын У олимпиадад ам 2-5элч- мөн рс рс ОО 00 ЭРДЭМТЭН Э БНМАУ--ын Эрүүлийг Хамгаа лах Яамны урилгаар манай оронд хүрэлцэн ирж ажилласан ЗХУ-ын Нбвосибирск хотын шинжлэх Ухааны Академийн Ана гаах Ухааны Хүрээлэнгийн захн- рал, Леннний шагналт профессор Евгений Николаевич Мешалкин гуай нийслэлийн нэгдсэн 8 дугаар эмнэлэг дээр ирж, 10 гаруй охид мэс заслал НЭРЭЛТНҮҮД Мешалкин, эрдэмтэн |Шагдарсү- рэн, зүрх судасны онолын мэргэ жилтэн их эмч Найдан, унтуулагч их эмч Моондой нар болон бусад эмч нар зогсож байв, Миний тол гойг эцэг эхийн адил халуун ДОТ но, ойр сэтгэлээсээ эрдэмтэн Шаг дДарсүрэн гуай илж байлаа, Тэд нийг харахад цөм хөлс нь гарсан, нүд нь ядарсан шинжтэй байсныг санахад тэдний сэтгэл, оюун, Оне шоо лээд тооны төрлийн хичээлээ давтаж амраад унших хичээлээ хийдэг, Өглөө эрт босч урд өдрийн уншсан зүйлээ сэр- гээн уншихад тэр хичээл ой тойнд сайн шингэнэ, Хичээлийн даалгаврыг цаг ямагт хугацаанд нь чанартай хийж, мэ- дэхгүй буюу ойлгогдоогүй зүйлээ, хи- ! чээл заалгадаг багш болон нөхдөөсөө 5 тэр даруйд нь асууж лавлах хэрэгтэй, 1 Хичээлийг уншихдаа зөвхөн сурах ХОЛООС. ЯВАХАД Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн лын багш Р. Зундуйгийн заадаг 8--ын «А чид «Машин механизм хүний амьдралд», «Техникийн шинжлэх хөгжилтөес» гэсэн сэдвээр өөрсдийн хийсэн бяцхан помоо «хамгаалах» ху рал хийлээ. Хуралд сургуулийн мэргэжлийн бүх багш оролцов. Хоёр ангийн сурагч бүр сайн бэлтгэжээ. 8--ын «Б» ангийч сурагч Лийзмаа «Техникийн шинжлэх ухаа- ны хөгжилт», 8-ыын «А» ангийн сурагч шууд» зэрэг бяцхан номоо амжилттай «хамгаалж» багш нараас тавьсан асуул- пин хөвгүүдэд зүрхний хийж зовж байсан зовлонгоос нь ангижрууллаа, 18 настай охин Эр дэнэчимэг бидэнд ярихдаа. -- Би зүрхний ужиг өвчнөөс болж бие сул, байнга амьсгаадаж, зүрх дэлсэж, үргэлжийн зовлонд байсан юм. Бин үеийн эрүүл са- руул охидоо хараад, өөрийнхөө өвчтэйд 1утардаг байсан юм, Тэд чөлөөтэй гүйж наадан тоглоно. Өвөл цэгт цана тэшүүрээр гулгаж хөгжилдөн явцгаана, Дулааны ули ралд дээс тоглоно, бас бөмбөг тог лоно. Би харин эргүүлж байгаа дээсэнд ороод 2,3 үсрээд л зүрх дэлсэнэ, амьсгаа бөглөчих шахна. Ном уншихаар толгой өвдөж ядра- на. Гэтэл 1969 оны 10 дугаар сард холын хол нутагт нэгэн баярт мэдээ дуулдлаа. жилттай оролцож, аймгийн долдугаар апгиудын тооны аварга болсон юм. Одоо тэр, математикийн ҮЇ олимпна дад идэвхтэй бэлтгэж байна. Өөрөө са наачлан ангидаа 10 хүний бүрэлдэхүүт тэй тооны дугуйлан байгуулан хичээл лэж байгаа ажээ. Завхан аймгийн төвийн Элдэв-очи рын нэрэмжит 10 жилийн дунд СУР гуулийн 10-ын «В» ангийн сурагч П. БАТРИНЧИН ОЙРООС ЭХЭЛДЭГ дунд сургуулийн машин судла »,8-ын «Б» ангиудын сураг ухааны Аав ээж хоёр авч надтай цуг сууж Улаанбаатарт ажлаасаа чөлөө цагаан онгоцонд хүрч ирлээ. Туяа «Өнгөт металл, түүний хайл- 700 танд од дүнтэй хариулав. Зөвлөлтийн ачтай эрдэмтэн, зүрх Тус ангиудын нийт сурагч сайнаас онц дүнтэйгээр тус тусын бяцхан номуу 2 судасньь мэс засалч Е. Н. Мешал ! Ла «хамгаалав». кин гуай шадар нөхөдтэйгөө мон- : 3 5 5 2 голд иржээ, Би 1969 оны 11 дү 1 Энэ ажил сурагчдын мэдлэгийг гүнзгийрүүлж ооловсролын хүрээг өргөтгө- Дорноговь аймгийн төвийн ахлах удирдагч УЛС НИЙТИЙН эссэ Эн 29 тэх, тэилййлмав-гэйрэл ТалөьнйалийвгаийнА- РЛЛОЭ Си Бов борхон өнгөтэй, бүлтгэр хоёр нүд тэй, Э| зэ цагаанта! шанхиллачы туулж, Говь-алтай айм гийн Халиун сумзар орчихоод жиб жиб жиргэсээр өдрийн . газрыг цагаар ТОВ чилж улсын нийслэл Улаанбаатарт НИ сэн ирсэн билээ, Энэ далимдаа «Пионе рийн үнэн» сонины газраар орж, явсан газрынхаа тухай сонинг бяцхан уншигч багачууддаа толилуулаад жиб жиб жир- хөд хувь зэмрээ өгсөн шинэ зүйл боллоо. яв эгж чгтж гж эгж жггж жг гж эс склжггж тэжээж эсгэж ээж эгилүлэр лж гэж эгж жлжлелнтегж эгж есжэггж жээ жлэжжлгжн ХӨДӨЛМӨРИЙН ҮНЭ ЦЭНГ ГҮН ОЙЛГОЁ! ЧИНИЙ ХӨРӨНГӨ . болжмор би гээр сарын 83--нд мэс заслал хийлгэв, Энэ бол над ёстой хоер дахь удаагаа эхээс төрж, алтан дэлхийд мэндэлсэнтэй адил болов. Нэг ёсондоо би үхээд бослоо. Учир нь надыг хагалж байхдаа намайг унтуулсны дараа мөс тавьж миний бүх биеийг 80 гра дус хүртэл хөргєсөн байжээ. Тэр үед монголчуудын үгээр бол би даарч элэгдэж осгосон хүн шиг л байж л дээ. Бас миний зүрхийг угаар нь төмөр хавчаараар хав- чиж 5 минут болсон гэнэ. Энэ 5 минутанд би зүрхгүй юм шиг бай жээ. Тэр үед амьсгалын болон бу сад хүчирхэг аппарат ажиллаж байжээ. Энэ 5--хан минутанд мн ний зүрхэнд байсан 9 ховдол та. салгааны хоорондох нүхийг 064 жээ. Орой болоход мнний дэргэд нөгөө алтан гарт ачтан профессор 10 жилийн дунд сургуулийн пионерийн : Ж, ГАНХУЯГ ! ХӨРӨНГӨ БОЛ | ! : онц сурдаг юм шүү, хүүхдүүд ээ!» гэж, ширэн дээр бичсэн байна. Үүнийг хэн. бичсэн бэ? Хамт суралцдаг Нөхөд НЬ, бичиж дээ. Алтанхуяг, Тунгалаг, Д. Ба, зарсад Баяраа, Батхүү гэх мэтээр га-, рынхаа үсгийг энд зурсан байна. Бор, бөр болжмор миний үнэн үгийн мөрөөр! шудрага пнонерүүд явж, соцналист өм-, чийг хайрлаж гамнадаггүй хүүхдүүдийг, хамт олноороо хэлэлцэж бурууг хүлээл| гэж зөвийг таниулна гэдэгт итгэж бай на. Нэгэн ширээн дээр «Энд битгий | эрээч!» Нөгөө дээр «За боль доо! битгий, муу юм зур!» гэж бичжээ. Уг санаа нь« зөв боловч арга нь алдаа харингчвхтай. ааа инар ухах ааидсыд хажайхыр мын 10 жилийн дунд . сургуулийн захирал, пионерийч тэргүүний удир бал, харандаагаар эрээчсэн нь хай Ь т хээр ширээ Хот З3д мэддэгсэн бол, дагч Л.Буянтогтохтой уулзаж ярил- Хөвсгөл аймгийн Тариалан су- та нараас гомдол эрмээр болжээ, 5 цахад: 2 гэг ширээ 280 төксрөг, нэг сандал 150) Манай сургууль дэлхийн хөдөл төгрөг гээд бод л Доо, Хичнээн нх Х9- мөрчдийн их багш | В.И.Лениний рөнгө вэ? Энэ хөрөнгө чинийх биш ХхЭ- мэндэлсний 100 жил Ардын Хувьс нийх юм бэ? “галын 50 жил өӨөрийч сургуулийн 1! Та нар өнгөрсөн хавар: 30 жилийн ойнуудыг угтаж їйилээд шан 3 Цорасон хашаан дотор" Тодорхой ажил хийлээ. Юуны өмнө улнас, бургас, монос зэрэг 300 гаруй, сурлагын чанарыг сайжруулахын мод өөрсдийнхөө гараар нэмж тарьсан. тул багш нартай тодорхой ажиллаж Энэ ажилд нийслэлийн гурав, тавду- сургалтыг | “үйлдвэр хөдөлмөртэй гаар сургуулийн сурагчид идэвх зүтгэ- ходбох хичээлийн үр дүчг сайж- лээрээ тусалсан Нь сайшаалтай Єхэрэг” руулж үзүүлэн таниулах материал билээ! Р " болон хичээл бүрд хүүхэд бүрд хү- Эүнн шнайы: хэрвстанэ эн БА саг Үйл, рэлцэхүйц материалтай | болгох зо- дэс мөчрн эх БЭ олэжээ Энэ юу гэсэн, РИЛТ Тавиад орон нутгийн бололцоог Үг вэ? Хойт хоржинэй авч урд хормой, ашиглан 10 гаруй кабинет байгуулс “ны дүнд одоо мачай сургуулийн хмнилайнаиншишынниинншиннининашшнашинаншшанншшааншиншанннвашнананцашаганаайнниашананнннашимганнаннаншлилгинн цогцос энэ өдрийн хагалгаануу дад ерийнхөөс хичнээн олон Да- хин хүнд ажил туулсан нь нлт байлаа. Ингэж, бидний хэдэн хүү хэд аюулт өвчнөөс саллаа. Хүүхдүүд ээ! Бид та нартай хамт тоглож наадаж, сурч, амьдра- хад чөлөөтэй боллоо. Манай нам засгаас ард түмэн, хүүхэд бидний эрүүл энхийн талаар, байнга ан- хаардгийн нэг илрэл нь нийслэ лийн нэгдсэн Ш эмнэлэгт олон зуун мянган төгрөгийн аппарат хэрэгсэл бүхий зүрхний мэс зас- лалын тасаг ажиллагаанд оруул сан явдал юм... ЗХУ-ын эрдэмтэн профессор Мешалкин, Академич Шагдарсү рэн нар манай улсын эрүүлийг хамгаалахын түүхэнд зүрх судас ны мэс заслалыг үндэслэсэн хү- мүүс юм гэв. Үнэхээр ч Лениний орны тэргүү ний шинжлэх ухаан, манай оронд гүн гүнзгий нэвтэрч, хүн ард, хүү хэд багачуудын сайн сайхны тө- лөө сацран гийж байгаа нь таа тайяа! Ч АУДС--ийн мэс заслалын ор динатор их эмч П, СҮХБААТАР --т- тэтӨт(лтЭЭ ЭЭ ИГЭВ”ЭЭЭестэөсстыссэиаллэдллэласслылгчлнлмдроомаллласучирилнинсллаийн ТАРИАЛАНГИЙН СУРГУУЛЬ сон хүчин төрөн гарсан нь . манай хүүхдүүдийн урам зоригийг" улам хөгжөөж байдаг юм. Манай багш сурагчид сүүлийн 5 жилд нийгмийн тустай хөдөлмөрийг хүүхдийч нас биеийн онцлогт тохи- руулж сурган хүмүүжүүлэх ухааны. үндэслэлтэйгээр зохион байгуулж хүүхдүүдэд төрөл бүрийн мэрэгжил олгох, сургуулийнхаа аж ахуйг то. хижуулахын тул үр бүтээлтэй ажил лаж байна. Одоо мапай сургуульд шаварчин, мужаан, пийшиччин зэ9- рэг мэрэгжил эзэмшсэн сурагч 100 орчим байна гэв. Үнэхээр ч энэ сургуулийн хамт олон В.И.Лениний мэндэлсчий 100 жилийн ой Ардын Хувьсгалын 50. жилийн ой Өөрийн сургуулийн 30 жилийн ой угтаж сургуулийнхаа анх гэн ниссээр пионерийн ордны номын гоо нөхнө гэгч бус уу? сангийн уншлагын танхимын салхивчин Хээр очиж суув. Бов бор болжмор би ширээн дээр юм эрээчиж суудаг зарим сурагчийг |Ха- раад хэдэнтээ жинб жиб жиргэв. «Нийслэлийн 10 жилийн 83 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн «А» ангийн Цэц гээ дуучин юм», 48 дугаар сургуулийн 4-ийн «Б» ангийн | сурагч Оюунцэцэг гаая!--гэж хортон шавьж ялаа шумуул хайртай борхон болжмор би та нарыгаа ” урналж байна. Хүн болох багаасаа гэдэг билээ. Мон-( ихэнх хичээл анги гол орны гэрэлт ирээдүй, багачууд та! темээр нараас хамаарна. Ард түмнийхээ, эх Ор, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй ныхоо эд хөрөнгө, эрдэнэт баялгийг НҮД! дэг олгоход нь тус ний цөцгий мэт хайрлан хамгаалж 53 барьж устгадаг хүнд тустай, хүүхдэл | |гын чанар сайжирч үлээ. є Ё ЁЧ єрын зэрэг олон арван шилдэг болов дагчдаа олж илрүүлэх аянд гараад кабинетийн сиС- анхны захирал Чойжамц апхны 4-дү хичээллэж хүүхэд Бүрд гээр анги төгссөн багш Жигжидсү- 3 хх. рэн, анхны галч Цэрэчдавга анхны : дэхЭм ҮЗҮҮ, Ч Хүндэт пионер Б.Ширэндэв зэрэг байна. Сүүлийч жилүүдэд Манай а4 хүнийг олж сурвалжлан. сургуу сургуулиас сургууль завсардах, ан- гн улирах явдал эрс багасч сурла- 95,77)-д хүр- лийнхаа түүхийг бүрдүүлжээ. Одоо тус сургуулийн захиргаа бүлгэмийп зөвлөл Лечинч шүүлэгт | бэлтгэж, Ленинч уншлага, Ленинч хичээл, зэргийг зохион байгуулан ажиллаж байна. төгсөгчдийн ДУН- Манай сургууль баа- даас БНМАУ-ын жудлэвэ тар “О.Гүндсамбуу., "Дашдорж на- 2 эг “Д.МӨНХ-ОЧИР 1 «ХӨДӨӨ» НИЙСЛЭЛИЙН 61 ДҮГЭЭН ЦЭЦЭРЛЭГИЙН 7 НАСТАЙ ХҮҮ ЭРДЭНЭБААТАР ЗУРАВ. 2.«ЦАСАН ӨВГӨН» МӨН ЦЭ ЦЭРЛЭГИЙН АХЛАХ БҮЛГИЙН 6 НАСТАЙ ОХИН , НЯМЦЭРЭН ЗУРАВ З. ХУНДАН минь ХУРГААЛ ДАГУУЛААД БИЛЧ НЭ ГЭЖ ДУУЛЖ. БАЙГААД ЭНЭ ЦЭЦЭРЛЭГИЙН 6 НАСТАЙ ОХИН БЭРЦЭЦЭГ ЗУРХЭЭ ЦАГААН ХОНЬ 1 «ТЭМЭЭН ЖИНЧИНь,. МӨН БЭРЦЭЦЭГИЙН ЗУРСАН 83У РАЛГ /:А-41442 Норов дүү охинтойгоо гэр- їз8 байна. Захны цагаан.даавуу нь ханзарч ар уруугаа унжсан. гутлынхаа түрийг эргүүлж өмс- сөн, халтар нүүртэй жаал хүү цагаа харснаа учиргүй сандрав. -- Номын сав хаана:байна та минь, Харав уу? Үзэв үү?- гэвээр ширээн доогуураа: мөл- хөж дүү охиноосоо асуухад. -- Ах аа, цүнхтэй ном чинь энэ “хаалгаар гараад явчихсан гэлээ. Норовыг мунгинаж байх зуур номын сав нь нэг газар зог соод: -- Үзэг эхлээд одоо гараа: рай! Үүний хойноос дэвтрүүд Цу- ваарай! Номнууд дараа нь бэлтгэж байгаарай! Норов аягүй бол ирн9. шүү. Будган харандаанууд яваарай Бушуу бушуухан гүйгээрэй гэжээ. Норов эрж сурсаар номын саваа арай гэж олоод омогдов. т Тавьсан газар байж байх “гүй! 9 Яасан задарсан сав бэ? чи? Одоо та нар бултаараа Орцгоо! Наад савандаа... гэж Норов зандрав. . Бэхийн саванд чайга дүрж Үзүүрий минь мохоосон, та. Бас шүдээрээ үргэлж мэрж Итий минь хонхойлгосон, їа. Тэгээд бас намайг ер хайрла- даггүй Тэгэхээр чинь би-танд й Эргэж очихгүй гэж үзэг уй лан хайлан гомдол мэдүүлэв. Ном, дэвтэр, будган харандаа” "нууд цөм гомдол мэдүүлэхэд - Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад БАГТ НААДАМ Норов сая гэмээ мэдэв. Тэгэхэд ньбүзэг, харандаанууд ном, дэз тэр цөм нэгэн дуугаа , Одоо бид эргэж очно Онц сурахад чинь тусалж чад на гэлээ. Энэ багт наадмыг нийслэлийн 24 дүгээр дунд сургуулийн 3-ын «А» ангийн баатарчууд номын баярын үеэр тоглосон юм. Салан сурагц Норовын рольд сураг Л. Далхжав чадварлаг тогло Сайн, онц сурлагатнууд нь тогл сон болохоор дундчууд нехдийг | хөө, тоглолтыг үзэж, өөрийн д! тагдлыг нүдээр үзэх мэт болсон биз ээ. Ангийнхан нь дуу дуулж, шу лэг уншихад салан. Норов нх гайхаж, -- Үгүй, та нар энэ их дуу шүлэг хаанаас сураа вэ?-гэхэд нөхөд нь-Номноос гэж зэрэг ха риулав. Норов:-Хүүхдүүд ЭЭ! Би та нар шигээ ном уншда! больё. Шүлэг уншиж сурья Дуу дуулдаг больё, Ямар сайхан юм бэ?-гэж баярлан өгүүлэв. «Норовын намтар» зохиолыг бичсэн зохиолч Д. Содномдорж энэ багт наадамд оролцов. МАНАЙ!СУРВАЛЖЛАГЧ. өтлллацатлврдуалцтхагЖЛИР Хариуплагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР ? екс--14140 хэвлэв. и »одЯ сэргэлэн БООРЖ ГОЛЫН МИНЬ УС БӨРГИО ЦАЦЛАН МЯРАЛЗСАН нөнөөөтий. “БООРЖ ГОЛЫНХОО ЗАХАД ЖОРОО ХАЛТАР МОРИНЫХОО ЖОЛОО ТАТАН ЗОГСОВ ЦЭВЭР АРИУН УСАНД НЬ УМБАН ШУМБАН ЗУГААЦАЖ “ЦЭМЦГЭР НОГООН ХӨВӨӨНД 1 нь ТОГЛОН НААДАЖ ӨССӨН "УУЛЫН ТҮРГЭН ГОЛЫНХОО УСНААС АМТЛАН УУХАД ЭЭЖИЙН ЦАГААЛ СҮҮ ШИГ ЭГЭЛ НАДАД БОДОГДОВ 1 УИС ын оюутан Т. БОРХҮҮ ХЭЛ ЗҮГШРҮҮЛЭХ ҮГС 94. Арван тарвага Арвуулаа тарган уу Арван тарвага Арвуулаа эцэнхий юу 4 Эрээн даавуу бараан даа вуу хоёрын ө “Эрээн нь дээр бараан нь дор гэснээс (гэсэн болохоос) Эрээн даавуу бараан даавуу хоёрын Эрээн нь дор бараан нь дээр гээгүйн Ф Бөөрийн талд лвахад Бөөрөнхий хамхуул Бөмбөрөн бөмбөрөн Өнхрөн өнхрөн Өнгөрөн өнгөрөн хийслээ Ж Аргал том хоргол бата болохоос Хоргол том аргал бага биш Д. ЛУВСАНДЭЛЭГ 295 Энэ зураг мол таван настай Володя Ульновын зураг Воло- цовоо эрүүл са руул, хөгжил баясгалантай өс- чээ. Володя гадна төрхөөрөө Лхагва ШХ,о---1 ВОЛОДЯ ШИГ СУРЧ ХҮМҮҮЖЬЕ Биднийг нийслэлийн:61 дүгзэр цэцэрлэгийн хаалгаар 5 ход. ч м 8 (57) 19869 оны 11 дүгээр сарын 26 оро” Хүн бүгдийн багш нь Хүндэт Ленин.багш даа Хүндэт Ленин багш нь Хүүхэд бидний багшдаа гэсэн Ояцхан иргэдийн цовоо дуу хадаж угтлаа. Нэг ангид дуу- ша хичээл хийж буй нь энэ ажээ. Энэ цэцэрлэг В. И. Лениний чэндэлсиий 100 жилийн ой угтаж, Лениний тухай дуу. шүлэг, орос монгол хэл дээр зааж, бяцхан Володягийн тоглох дуртай гоглоомын цуглуулга хийжээ. 61 дүгээр цэцэрлэгийн хүүхдүүд В.ИН Лениний хамгийн дуртай «Хөх ишиг» гэдэг дууг орос хэл дээр сураад бүгдээрээ дуулж байна. Энэ цэцэрлэгийн анги бүрт ВИ. Лениний булан байгуулж, тэр буландаа Лениний ба га. залуу насны зургийн цоморлиг, Лениний тухай ном зохиол гагыьсан. байна. Мөн В. И. Лениний тухай диафильмыг ээр гаргаж. хүүхдүүддээ үзүүлснээс монгол гадна Лениний Төв гулей, Лениний нэрэмжит газруудаар экскурс хийжээ. Нийслэлийн 61 дүгээр цэцэрлэг В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж хүүхэд бүр бяцхан Володя шиг сурч, хү- мүүжье гасэн уриан дор ажиллаж байна. МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧ ЛЕНИН БАГАДАА эцэг И.Н.Ульяневтайгаа маш адилхан, эцгийнхээ. баясгалан- тай, нөхөрсөг зан чанарыг дуу риасан хүүхэд байжээ. Бяцхан Володя багачуудтай тоглохдоо сонин сайхан тоглоом санаачлан эхэлдэг байв. Төрөл төрөгсө тийн дурсан ярьдгаар Володя, тоглож наадахдаа хуурч мэх. лэхгүй маш шудрага, Золоо, чүдээнд дургүй хүүхэд байжээ. Тоглож байгаад, хүүхдүүд зодолдоход Володя «Ийм тог- лоом гэж байдаг юм уу? Шив- шигтэй муухай » юм би тог лохгүй» гэдэг байжээ. Володя маш сониуч юманд авхаалж- тай хүүхэд байсан болохоор таван настайдаа ном уншиж сурчээ. Таван настай Володя ном ун шаад нилээд хугацаагаар суу, даг байв. есөн настайдаа Сий бирскийн сонгодог гимназнд орж суралцсан байна. Энэ үеэс эхлээд Володигийн төлөв төрхөд тэртээ . хүмүүжсэн ху- вийн сахилга бат, эмх цэгц тод рон харагдаж байв. Воледя өг лөө бүр 7 цагт хэнээр ч. дуу дуулалгүй босч, чээжээ хүртэл угааж, ор дэвсгэрээ засдаг байв. Өглөөний цайгаа уухаас өмнө хичээлээ уншиж амжина. Хичээлээ анхааралтай. үздэг. Володя хамгийн тэргүүний су» рагч болж, анги дэвших, бүр тэргүүн зэргийн шагнал авдаг байв. Володя хүнд зэх хи. чээлд нөхөддөө тусалдаг байв. Түүнчлэн Володн үеийн нөх- дийнхөө дунд сайн усчин, ша» старч, тэшүүрчин гэгдэж бай- жээ. 21 ы 3 д - тоо гээтлна мэт ЭЭ. ггггггтээ шач СЭННЧ 26 дахь жилдээ 26:49 (1109) 1989 оны 12 Дугаар сарын 8. СОЦИАЛИСТ ХӨДӨЛМӨРИЙН ГАВШГАЙЧДЫН | ТЭРГҮҮНИЙ. САЙЧУУДЫН.. ЗӨВЛӨЛГӨӨН Социалист Х9- дөлмөрийн хөдөл үөөн нийгмийн амьдралд олон чухал зүйлийг сэдэж үүсгэ- єэвэр, шинэ са- наачлагын ХхӨ- дөлгөөн орон даяар өрнөхийн Үндэс суурийг тавьж | цаашид өсч хөгжихөд нь эрч Хүчийг өг- сөн байна Төрөлх эх орон 5 доо социалист ний тэм. 6-7 улах үйлсэд олон түмний мхөдөлмөр бүтээлийн идэвх санаачла тыг өриүүлэх социалист уралдааны дээд хэлбэр болон еоциалист «ёсоор ажиллаж сурч, соёлжинх хамтач ажил лагааны үлгэр жишээ болсон социа- лиет хөдөлмөрийн гавшгайчдын тэр гүүлий сайчуудын улсын хоёрдугаар зөвлөлгөөн Улаанбаатар хотноо бол яоо. Нам засгийн удирдагчид нөхөр И.Дүгэрсүрэн, Н.Жагварал, Д. Мо- ломжамц, Ж. Самбуу, Ю. Цэдэнбал. “Б.Лхамсүрэн нар болон БНМАУ -- ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Д. Гомбожав, Ц. Пунцагнаров, Т.Рагчаа- БНМАУ-ын Ардын Их Хур слын "Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн ”цдарга-Ц. Готов. МАХН-ын Төв Хороо ны зарим хэлтсийн эрхлэгч, яам тус сай газрын. сайд,дарга МҮЭ--ийн Төв Зөвлөлийн дарга Д. Ядамсүрэн Улаанбаатар хотын намын хорооны 111:1512:117 СуолаСУД “ээүдүгээр нарийн бичгийн дарга Б.. Алтангэрэл, хотын АДХ--ын Гүйцэт тэх захиргааны дарга Д. Цэдэв, мөн зөвлөлгөөнд оролцохоор иреэн В-И. Антипин тэргүүтэй 2ХУ--ын Бүх Холбоотын Үйлдвэрчний Эвлэлүүдийн ш Ленинч хичээл хийж. байна, Төв Зөвлөлийн төлөөлөгчид тус зөв- лөлгөөнд оролцов. Социалист хөдөлмөрийн гавшгайч- дын тэргүүний сайчуудын хоёрдугаар зөвлөлгөөнийг бэлтгэн явуулах төв комиссын дарга БИМАУ--ын Сайд нарын Зөвлөлийн хэрэг эрхлэх газ- рын дарга Б.Бадарч зөвлөлгөөнийг нээж үг хэлэв. Дараа нь МАХН--ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлө- лөөс тус зөвлөлгөөнд ирүүлсэн бая- рын бичгийг. МАХН-ын Төв Хороо- ны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На- мын Төв Хорооны иарийн бичгийн дарга Ц. Дүгаэрсүрэнгийн уншихад зөвлөлгөөнд оролцогчид манг халуу- наар хүлээж авлаа, Тус зөвлөлгөөн: дээр «Социалист хөдөлмөрийн хөдөлгөөний өриөлт, цаашдын. зорилт» гэсэн илтгэлийг МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн дарга Д. Ядамсүрэн тавилаа. - Өөрсдийн мэргэжил дадлагыг дээшлүүлэх, ялангуяд залуу ажилч- дад мэргэжлээ дээшлүүлэхэд нь тус лах, ахмад үеийнхний хөдөлмөрч уламжлалаар тэднийг хүмүүжүүлэх асуудал социалиет хөдөлмөрийн бри гад гавшгайчдын . нэг өл зорилго болох ёстой. 5 Социалист хөдөлмөрийн гавшгайч дын тэргүүний сайчуудын улсын П зөвлөлгөөнд оролцогчид, манай орны нийт хөдөлмөрчид социалист хөдөл- мөрийн гавшгайчдад хандаж урналга гаргав. Хэдэн жилийн өмнө манай орон даяар өрнөсөн социалист хөдөл мөрийн хөдөлгөөнд манай орны улаан бүчтэн инонер сурагчид идэвхтэй оролцож, «Таван онцын төлөө соёлч иөхөрлөлийн». хөдөлгөөн өрнөж өлөн мянган йноиер сурагчид “хамрагдсан билээ. МАНАЙ ЄУРВАЛЖЛАГЧ НЯМБАЙ. АЖИЛЛАЖ, СУРЬЯ їїйенер Батчулуун 7 дугаар ангид су ралидаг. Тэр хичээлдээ сайн, олон ний тийн ажилд оролцдог чэргүүний пионер билээ. Би түүнээс, --В.И.Лениний мэндэлений 100 жи лийн Ой угтан хийж байгаа ажлаасаа сонирхуулна уу гэж хүсэхэд тэр хүү: шэд зузаан бор дэвтэр өгөөд, -- Үү чийг үз л дээ гэлээ. В. И, Лени ний 100 жилийн ойд» гэсэн хаягтай тэр дэвтрийн эхний хуудаснаа Володя Ульяновын инээмсэглэсэн "зураг байх бөгөөд түүний -бага, идэр насны тухай шичээнгүйлэн бичжээ. Дараах хуудсуу- ВӨД сонин хэвлэлд гарсан материал, зу рэг сэлтийг нааж тайлбар хийсэн байё- паа. 5 Дэвтрийн 11 дэх хуудсанд байгаа чЯаж ажиллавал ЗОХИХ ВЭ» ГЭСЭН ЭЖ- тын журмыг сонирхоцгооё. "1, Хийх бүх ажлаа нарийвчлан бод. (Төлөвлөгөө), 3 т 2. Хэрэгцээтэй бүх багаж жэрэгслө- төл бэлтгэ. (Ажлын бэлтгэл), 3 Ажлын байран дахь илүү ийг арилга. (Цэвэрч байдал) 4. Баганаа цэгцтэй эрэмбэ дараатай Фөйрлуул, (УНурам) : : Ажиллах үедээ тохирсон байрлал зүй- тыг ол. йрлалтаа ажигла. Жэрэв зог єот ажи “бол аль | “ Э “зо иромжтой, хөлөө я, хгүй байхаар. Фогсоорой,.,(Байрлалт) “баялаг материалтай -болгох гэж 6. Ажлыг цочмог битгий эхэл. Ааж- маар ажиллаж эхэл, Хэрэв шамдан ажиллах шаардлагатай бол эхлээд дав гаж дараа нь бүх хүчээ гаргаж амил ла. (Ажилд орох) 7. Хэт ядартлаа битгий ажилла. Ажиллаж байхдаа анхаарлаа өөр зүйлд битгий хандуул. (Дэглэм) Жигд ажилла. Бүү яарч тэвдээ- рэй. Хэрэв ажил тань урагшгүй бол битгий сандар, Түр завсарлаж тайвш- раад ажлаа дахин үргэлжлүүл. (Тэв- чээр хатуужил) 9. Ажил чинь бүтэмжтэй байвал түү нийгээ гайхуулах, магтуулах гэж бит- гий бод. Тэвчээртэй бай. (Даруу зан) 10, Ажлаа дуусмагц ширхэг хадаас ч үлдээлгүй. юмаа. эмхэлж ажлын бай раа цэвэрлэ. (Цэвэрч иямбай) Энэ жтрам В.М. Лениний хүмүүсийг хүлээн авч уулздаг ардын комиссаруу ДЫН зөвлөлийй өрөөнд өлгөөстэй /бай- даг байжээ, : Пионер Батчулуун энэ дэвтрээ уяам олон төрлийн сонин сэтгүүл захиалжээ. Пионер баатарчууд аа! Бид Ленин хүлээн авах өрөөнд өлгөөстэй байсан ажлын энэ журмыг ангидаа, гэртээ ха дажг сурч, өжиллахлаа” энэ жкурмыв: ба- римталж чадвал эмжилтанд хүрч ла чадна. 02, В. сэ анйЧ аж. хенхьяшВРал лага ВА 5Р ӨВ АнВР Эвс ЖЕ2ВнИЙВа ал ЯГ глаиала 2 Ла 22-12 ис Баянмөнх сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн дөрөвдүгээр онгийи өнц сурлагатан Н. Оюунчимэг он “еурахын зэрэгцээ урлаг уран сайхны дугуйланд идэвхзэй су раляидаг. Оюунчимэг сургуулийн аврага дуучнаар шалгарчээ. Ж. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсан гэртэ зурвь. Хэнгий. аймгийн мумилииумууллиумууулууумилиллүуллАлАгуулллмүиилиимиүмчийлмгилммулмл Төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн -6--вйн «А» ангийн иионе- рүүд «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд» гэдэг бүлгийн сэдэвт ажил хинй- лээ. Энэ нь Ардын Хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж хийх бүлгийн цуврал сэдэвт ажлын анхных нь юм гэж идэвхтэн бичигч Д. Ман- дахсан мэдээлжээ. Ё БУЛГАН мөмөөж -АРХАНГАЙ »өөмөө. Тариат сумын 10 жилийн Дунд сургуулийн -6--ийн «А» ан- гийн инонерүүд «Спорт нөхөрлөл» байгуулжээ. Тэд мэдлэг чадва- рын үечилсэн дэвшил ХБХБ тэмдгийн нормыг ангиараа биелүүлж дүү нартаа зааж сургах юм гэж багш А.Чадраабал мэдээлэв. ХОВД ЧуулуулулулулуллулулуллулмлчлчлчлүллүлүллүлүлчмлчҮлүҮлчлүллАүлчллмлуллҮллгуҮлҮлҮллуллмлуллмлуулллулмлАлмгимуимиммн я, Төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10--ийн «А» ангийн су раучид номын баяраар 900 гаруй төгрөгийн ном борлуулж, номын . үзэсгэлэн гаргажээ.-Мөн ном унших хөдөлгөөн тус сургуульд өр-”" нөж бүх хүүхэд номын санд нарттай боллоо узэж Ж. Цэвэгжав юэ дээлэв, . / (211:1:3:97:39) Цогт-цэций сумын Т. Борын нэрэмжит 8 жилийн дунд лийн пионерийн бүлгэм В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ой угтаж Лениний булан, ипонерийн танхимаа шинэчлэн тохижуулж Ху баатарчуудыг хүндэтгэлтэйгээр пвонерт элсүүлж анги бүлэг салаа сургуу ишиииининтипиийинийнн гаараа Лепинч уяшлага хийж байна гэж И.Загдаа бичиж ирүүлжээ. ДАЛАЙД ДУСАЛ НЭМЭР Ял Хэнтий аймгийн пвонерийн зөвлөлөөс доод 201 нг, агь 8049 мж, мангэр Э8 нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуу- нНГ--ыг түүж нэгдэлдээ өгчээ: Бас лийн 6 дугаар ангийн нионер Цэцэрлэ эмийн ургамал-нохойн хошуу 21,5 иг, гийн санаачлагыг дэмжиж хүчит тэ? цагаан мөөг 37,6"нг-ыг түүж сумынжаа жээл түүх хөдөлгөөн өрнүүлж «Ногоон эмийн санд өгсөн банйа Вэ» алтны аян» зарлан явуулсан юм. Айм “Өндөрхаан хотын төвийн 10 эиилийн гийн хэмжээгээр 2082 пнопнер «сурагч дунд сургуулийн 801 пионер. сурагч знэ аянд оролцож 31 тонн хүчит тэ- нэг өдөр 10 гаруй тонн агь түүж ял энээл түүж нэгдлүүддвэ тушаалаа, Бип хутаг сумшн «Тэмцэл» нөгдөлд зүлээл- дэр сумын 10 1 үрэн. “сургууяь Э00 гэжээ. пионёр сурагчийн хүчээр малын. т» Т, Магсаржав (Хэнтий аймгийн ХЭЗ- эөвл зоодой 488 ну, тарваганы хос зйн хорооны зжилтан) 5 ї гутЫ Буянт сумын бага Ховд аймгийн л, гуулийн пиоперүүд пиоперийнхээ яанхимыг тохижуулж Лепиний булан шинээр байгууллаа. В. И. Лениний үйл амьдрал, хувьс талт тэмцлийг харуулсан самбарууд таргаж, Лениний тухай альбом, ил захидал, маркууд тавьжээ. Энэ вжилд бүх пионер идэвхтэй. оролцож өнги, салаагаараа ямар нэг зүйл кийж тавьжээ. Багш Сүнжидийн уднрдсан 1-ийн «Б» ангийн баатар чуудын хийсэн Ленип Розливт байх “ даа сууж байсан өвсөн овоохойг дүрс яэн хийж тавьсан нь маш сонирхол той болжээ. . ,. ж Тус сургуулийн Гэндэп багштай Я-ийн: «А» ангийн дэргэдэх пноне рийн нэгдүгээр бүлэг. «Лепин ба хүүхдүүд» сэдэвт Ленинч уншлага кийлээ. Нэгдүгээр бүлгийн 8 салаа- наас хийж бэлтгэсэн Лениний тухай бяцхан номуудаа пионерүүд харил цан үзэв. Лениний үйл амьдрал, «Ле нин ба хүүхэд». «Лениний номын сан», «Лениний бага нас», сэдвүүдээр товч ярна пионерүүд ярьж Лениний кухай дуу дуулж, шүлэг уншлаа. Мөн пионерүүдэд Лепиний тухай кино үзүүлж багш тайлбарлаж өглөө, Ховд аймгийн Багшийн сургуу лийн багш А. ТӨМӨРХУЯГ ч. . . Хөвсгөл аймгийн төвийн 10 жи лийн дунд сургуулийн дэргэдэх пио нерийн 22 дугаар бүлгэм В. И. Ле нмний мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулан нийт анги бүлгийн дунд «Ле нин ба хүүхэд» сэдэвт зураг. марк цуглуулгын уралдаан зарлаж саяхан дүгнэв. Ангиудаар байр эзлүүлэхэд, 7- ийн «Г», 1-ийн «Г» ангиуд эхний байр эзэлсэн байна. Пионер сурагч ДЫН цуглуулгаар үзэсгэлэн байгуул жээ. Увс аймгийн төвийн 10 жилийн сур, гуулийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч Д. ЯДМАА. . 8-ын «А» гэсэн хаягтай нэгэн ан- гид орвол «Володя Ульяновын ши рээ» гэсэн хаягтай нэгэн цэвэрхэн ширээ анхаарал татлаа. Энэ ширээн дээр Володя Ульяно- вын хөрөг, түүний нэг талд нь «сур сур, бас дахин сур!» гэсэн үг нөгөө талд нь «Латин хэлэнд онц, герман хэлэнд онц. томьёоны ухаанд онц» гэ сэн сурлагын үнэлэлт бичиж тавьсан байлаа. Мөн ширээн дээр В. И. Лени ний намтар, В. И. Лениний «Залуу чуудын эвлэлийн Зорилт» зэрэг ном, товхимолууд эмх цэгцтэй тавьжээ. Хүндэт ширээний эзэн сурагч Эрдэ- нэчимэг. -- Өдөр бүрийч асуугдсан хичээ- лийн дүн тусгай самбар дээр бичигд дэг. Володя Ульязовын бүх хячээлд онц, төлөв даруу НӨХӨДДӨӨ Тусч сайн шинж чачарыг эзэмшихийг хи чээж байна. Нөхөд маань энэ хүч “ДЭТ ширээнд суухыг цас ямагт эр- мэлзэж байдаг. Би ч бас эзэ ши- ӨФЭЭНД СУУхЫГ ХИЧЭЭНЭ ГЭЖ СЭТГЭЛ ЗЬ хөдлөн ярьсан юм. Сурагч Эрдэнэ- чимэг Өвөрхангай аймгийз Уязга су мын 8 жилийн дунд сургуулийн Ё--ын «А» азгал суралцаж байча: Хас Б .Аюушжав . . . 7 Увс аймгийн Малчин сумын 8жи шШийн дунд сургуулийа дэргэдэх пио ерийн “єлсоэм В. И. Лениний мэн- Дэясчит 100 жилийн ой угтаж тан Язиш нээлээ. Тэндээ «Ленаний бага идэр зас». «Өсвөрийн Сүхбаа- жарчуул». «Ленизий хувьсгалт үйл Экиллагаа» гэсэн самбарууд байо- туулж бүлгэмийн зөвлөлөөс сУгогч ДаД ЖжсгАЙ хуваарчар үйлчилж бай Яа. Бядхан ном. альбом хийх, Лези тий тихай зүү. шүлэг сурах. ажлыг өргөв зохиож байна. Багш С. Мягмар В.Л.ЛЕНИН БА ХҮҮХДИЙН КОММУНИСТ В. И. Ленин пионерүүдийн. хөдөл гөөнийг тууштай эрхэмлэн хүндэтгэ- дэг байв. н Зөвлөлт орны өсвөрийн пионерүү- дийн байгууллагын эх үүсвэр, түүний хөгжилттэй их удирдагчийн нэр салш гүй холбоотой билээ. Ильич, хувьсга лын төлөө хөдөлмөрчдийн хүүхдийн тэмцлийг анхааралтай ажиглаж, хүүх дүүдийн дунд бий болж байгаа улс төрийн ухамсарт талархаж байв. Хувьсгалын өмнөхөн үед Лениний санаачлагаар большевикуудын хэв лэлд хөдөлмөрчдийн ажил хаялт, бос лого, эсэргүүцлийн жагсаалд хүүх дийн оролцлогоог дэмжин нийтлүүлж байв Зөвлөлт засгийн анхны өдрөөс эх лээд ажилчны клубийн дэргэд хүүх дийн бүлэг салаанууд бий болов. Тэд Зөвлөлт засаг. коммунист нам, за луучуудын эвлэлд туслах нэгдсэн нэг зорилготой байв Владимир Ильичээс Клара Цет кинд бичсэн нэг захидалд бүх орны нийгмийн амьдралд хүүхдүүдийн оролцож байгаа тухай өгүүлэхдээ: ..Ялангуяа тосгоны хүүхдүүд идэвхтэй оролцож байгаа ийм нох- цөлд ялалт манайх уу, хүнийх үү гэж бид эргэлзэхийн хэрэг байна уу? гэж бичиж байв. 1919 оны 4 дүгээр сарын 17-нд бүх оросын “сурагчид интернациона листуудын 1 их хурал дээр Леиин хэ лэхдээ: «...Хүүхдүүд ээ! Өөрсдийнхөө хүч чадлын хирээр ажиллацгаа, Хүч ча далдаа тэнцээгүй ажлыг бүү хий, Ах мад хүмүүсийн удирдлагаар ажил лацгаа!» гэж уриалан дуудаж байв. 1919 оны 5 дугаар сарын 25-нд улаан талбай дээр өсвөрийн комму шин Нийслэлийн 20 дугаар сургуу- лийн хаалгаар ороход өмнөөс савх модоач: самбар дээр хадсач ханын сонингууд ярайж байв. Ойртон Ү3- вэл 8-ын «Б» ангайг 20 дугаар бүлэмээс эрхлэн гаргасан «Социалист өмчийт хайрлан хамгаалья!» гэсэн ханын шог сонин байлаа, 8--ыз «Б» азгийн ханын сониз Нийгмийн өмчийг ангийн хамт олон хэрхэз хамгаалж ,эмхлэн цэгцэлж байгаа тухай, хэн нөхдийнхээ өөдрөг ажилд саад хийж байгааг үчэз шуд рагаар шүүмжлэн бячиж чимэг зур гуудыг усан будгаар зурсан нь су- рагчдын амьдралд гүн орсон, Хү: мүүжилд зөлөөлөхүйц сочин чаджээ. Гэтэл анги бүхэн ханын сонингоо жигд сайн гаргаж чадах- гүй байча. 5-ыяа «Ё» ангийн найрамдлын сард зориулан гяргасан ханыч С0- нинг үзье. «Мөнх найрамдал» гэсэз сочины ихэнх талбайг эзэлсэн том мате риал эхэнд нь тавьжээ. Тэр том материал нь хүүхдэд ойлгомжгүй, хэт ерөчхай бичигджээ. Үүзий оронд ЗХУ--аас манай оронд хэр- хэн тусалж байгаа тухай хүүхэд тог тоохол зоонелсан тоо баримт сонир хол тотам чимэглэлтэй байсан бол үүггтээ биелүүлэх байжээ. Эсвэл аз тиасаа зөвлөлтийн пиопертэй захиа а! ЖлоОллооло СХЛХЛЖЭХСЖ7 ХӨДӨЛГӨӨН нистуудын салааны хэсэг өмнө хэлсэн Лениний үг онцгой Со нирхолтой билээ. Энд Ленин хувьс галт тэмцэл, социализмын байгуулал танд хүүхдүүдийн оролцлогооны чух лын тухай тунхаглажээ. Ленин хүүх дийн коммунист байгууллага бий бол гохын чухлыг дурдаж түүний зорил тыг товч тоджрхойлов. Хүүхдүүд, Лениний үгийг анхаа ралтай сонсож, үе үе «ура» хашги ран, пролетарийн сүлд дуулал, «ИН- тернационал» дуулцгааж байв. Ленин 1920 оны 10 дугаар сард болсон комсомолын Ш их хурал дээр кномсомолчуудыг бага наснаас нь хө дөлмөрт ухамсартай, сахилга баттай оролцдог болгон хүмүүжүүлэх хэрэг тэй гэж заасан бөгөөд аугаа их удир дагчийн заавраар комсомолын их ху рал хүүхдийн дунд зохиох ажлын талаар шийдвэр гаргав. 1921 оны эцэст Комсомолын Төв Хорооны бүгд хурал болж пионерийн хөдөлгөөний тухай асуудал хэлэл цэв. Ленин пионерүүдийн гол зорил тыг «Гүй мэдлэгийн төлөө хүчтэй тэмцэх, сайн сахилга бат, сурлагын төлөө, нийгмийн тустай хөдөлмөрт идэвхтэй оролцохын төлөө байх яв дал мөн» гэж тодорхойлжээ. Ильичийн санаачлагаар түүний дот нын хань гэргий Н. КК. Крупская-пио нерийн байгууллагыг байгуулах ажилд идэвхтэй оролцлоо. 1922 оны У сарын 19-нд болсон комсомолын бүх оросын бага хурлаас пионерийн байгууллагыг зохион байгуулах Ту- хай шийдвэр гарав. Энэ өдрийг Зөв- лөлтийн пионерийн байгууллагын төр сөп өдөр гэж тэмдэглэдэг болжээ. 19238 оны ТҮ сард хуралдсан на хүүхдийн 3-9) 559558 вий 2 28 25 222225 мын ХП их хурлын шийдвэрт комсо молын ажлын тухай тэмдэглэхдээ хүүхдийн хөдөлгөөний амжилтыг сай шааж энэ их ажлыг улам хөгжүүлж, хүүхдийн хөдөлмөрийг өсвөрийн пно нерүүдийн | хэлбэрээр комсомолын удирдлагаар өөрчлөн сайжруулахад бүх талын туслалцаа үзүүлж бай хыг намын байгууллагуудын өмнө чу хал зорилт болгон их хурлаас заалаа. Энэих хурлын шийдвэрийг бо ловсруулахад Ленин өөрөө гар бие оролцсон юм. Лениний архивт Зөвлөлт орны өн цөг булан бүрийн пионерүүдээс нрүүл сэн захидал, хүүхдийн гараар бүтээ сэн дурсгалт зүйл, анхны пионерүү- дийн сэтгүүл зэрэг зүйл хадгалагдаж эф байдаг юм. Москвад марксизм-лениниамийн институтэд «Хүүхдүүдийн нөхөр» гэ , сэн нийгэмлэгийн М1 бүхий билет бий. Тэр билет дээр В. И. Лениний нэр бичээстэй байдаг. Д. БҮНДЭН (СХУХ-гийн ажилтан) инииинийиииинийцниииниин шиншинииййиииниииииинининийниишиинининиининининииинниин ХАНЫН СОНИН гаар харьцдаг “хүүхдийн тухай, эс вэл эцэгтэй нь, өвөөтэй Нь хамт ажиллаж байсан орос хүний сайхан сэтгэлийч тухай өгүүлж болох 04- лээ. «Социалист Өмчийг хайрлан хам гаальяї» тэдэг 20 дугаар бүлгэ- мийч ханын шог сонинг авч үзье. «Сайныг дагая!» гэж улаан өчгөөр, «Саарыг жигшье!» гэж хар өнгөөр бичсэн нь үнэхээр утга төгөлдөр болжээ. Дээрх гарчгуудын дор үйл явдалтай зургууд хар бэхээр зурж товч тайлбар хийжээ. Шог сочиз нуршсан их бичлэггүй ийм л товч тодорхой байх хэрэгтэй. «Саарыг жагшье!» гарчгийн хоёр дахь зургийн дор энэ сэлгүүц дэг хүүхэд бол... дугаар ангийн су- рагч... гэж зэрий чь тодорхой бич жээ. Ханын сопин гарсны маргааш бид 20 дугаар сургуулиар орлоо. Нэг хүүхэд нэрээ баллах гээд «Нуу хы нь авах гээд чүдий чь сохлов» гэгчээр ханын сончны цаасыг цоол сон байлаа. Энэ сурагчийг ачги, бүлгийч хамт олон нь даруй ний- тайн хурлаар авч хэлэлцээд хамт олноороо хүмүүжүүлж авах хэрэг тэй, «Сайчыг дагал» гэсэн гарчгийн дор мод, зүлэг суулгаж сургуулийн орчин тойрныг тохижуулж байгаа хүүхдүүд, сачдал ширээгээ засэж сэлбэдэг 8-ын «Б» ангийнхны ту хай зураг тайлбартай гаргажээ, 4- ын «Г» ангийн пионер Гэрэлмаа шиг сургуулийчхаа эд хогшлыг бү рэн бүтэн цэвэр байлгая» гэн шч рээ угааж байгаа охиныг « зураа тайлбар бичжээ. Энэ ханын шиы га нязы цөөхөч үгтэй тайлбары їг эзний ёсоор боловсруулж, үгий -нь оноц- той. хурц мэргэн болг т ож ч Нь хатгамсалтай. цэн: л-чттмиж | ---- 47, 49 Ж «Сонин бол хамтын ухуулагч, хам тын суртал нэвтрүүлэгч төдингүй хамтын зохион байгуулагч мөн» гэж В. И. Ленин хэлсэн билээ, Ха нын сонин бол сургууль, пионе- рийн байгууллагын улс төрчйч дай. чин хэвлэл мөн. Бүлгэмийн хаяын сонин Леминч шаардлага хангахын тул юучы өмнө тэргүүний сурлага- тай, идэвх санаачлагатай авьязс билэгтэй пионерүүдээс бүрдсэн ха- ныч сонины зөвлөлтэй байх ёстой. Тэд биеэ дааж ханы сонипоо хир бүтээлч гаргаж чадаж байгаа эсэ- хээс ханын соничы нэр хүнд, хү. мүүжүүлэх нөлөө хамаарла Ханын. соничы зөвлөл сурвалж- лах хэсэг байгуулж, тодорхой ажил хийлгэж байх хэрэгтэй. Ханын сон яы материалыг авсаархан, хөчгөв, Энгийн үг өгүүлбэртэй, амьдралаас авсан баримттай хурц, дайчин ҮГ тэй бичсэн байвал зохино. Бас С4 рагчдыч үзэг, бийрээр хийгдсэн сур гууль, пиозерийн амьдрал харуул сан шүлэг, өгүүллэг, зүйр, цэцэн Үг, нөхөрсөг шог зураг ханын сопич Доо оруулж байх нь зүйтэй й Ж, ХөөлөӨ : 86 П ТАМИРЧДЫН ИХ ХУРАЛ Монголын Биеийн Тамир Спор- тын Эвлэлийн ээлжит Ш их хурал өнөөдөр нээгдэв. Монголын |Бни- сийн Тамир Опортын Эвлэлийн П нх хурлаас хойш монголын залуу- чууд оюутны 1 спартакнад, инонер сурагчдын П спартакнад, бүх ӨРД түмний Ш спартакнад зэрэг томоо э үйл явдал болж өнгөрчээ. Одоо манай 140 мянган хүн «Хөдөлмөр батлан хамгаалахад бэлхэн» тэмдгийн норм биелүүл- сэн байна. Бас дугуй морин аялал зохиогдож байгууллагаараа тамир чин болох хөдөлгөөн өрнөж ир- жээ. Одоо манайд 70 орчим газар спортын танхим, 593 орчим спор тын тохилог талбай, 29 цэнгэлдэх хүрээлэн, материал техникийн бат баазтай болжээ . 6700 гаруй хүн спортын зэрэг биелүүлснээс спортын мастер 107-г бэлтгэжээ. Мөн 207 хүн өө рийн орны спортын рекорд ам- жилт эвдэж манай тамирчид олон улсын тэмцээнээс 64 медаль хүрт сэн байна. Манай өсвөрийн тамирчид олон улсын хүүхдийн «Найрамдал» дөр вен төрөлт тэмцээнд оролцдог болж хоёр их хурлын хооронд ба гагүй амжилт гаргажээ. э Х ХУРЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ ОХИН :966 оны намар улсын багшийн сургуулийн 15 жилийн ой болж нийс лэлийн ерөнхий боловсролын сургуу “ янудын охидын 400 м-ийн кросс урал шал болоход нийслэлийн 10 жилийн 321 дүгээр дунд сургуулийн баг тү- рүүлсний дотор 2 дугаар байранд жи жигхэн шар охин хурдалж ирсэн нь тар сургуулийн 5 дугаар ангийн су рагч Мөнхцэцэг байлаа. Тэрнээс хойш Мөнхцэцэг сургууль дээрээ хөн төн-атлетикийн секцэд хичээллэж пионерийн ордны одон бөмбөгийн сек цэд сурдаг болжээ, Мөнхцэцэг, пио- нер сурагчдын (2 дугаар спартакна- дад ОДОН бөмбөгөөр оролцож, алтан медаль гурвыг хүртжээ. Тамирчин хүний амжилт, бэлтгэл сургуулиас шалтгаалдаг болохоор уйгагүй тогт- мол хичээллэсний дүнд Улаанбаатар хотын 1969 оны аварга шалгаруула хад 3 дугаар байр эзэллээ . Энэ охин БНАСАУ-д 1968 оны Зун одон бөмбөгийн -бэлтгэл хийж ирснийхээ дараа Монгол-Чехослова- Кийн одон бөмбөгчдийн нөхөрсөг уул залт тэмцээнд оролцсон юм.Уг тэм- цээн нь нэг ёсны бэлтгэлийн нь тай Зан байлаа. гар, Монгол, Полын, Румын ЗХУ, Че- хословак, Франц, Финландын арван нэ гэц багийн 130 гаруй өсвөрийн залуу тамирчид спортын уран чадвараа сорьж шинэ амжилтын төлөө тэмцэлджээ.1967 онд «Найрамдал» дөрвөн төрөлт тэмцээ ний гүйцэтгэх хорооны гишүүнд ХБНС ЮУ--ын пионерийн байгууллагыг эл сүүлэн авсан. байна «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны ХЇ шигшээ төг: зтолтонд Унгарын баг нийлбэр дүн гээр 3231 оноо авч тэргүүн байр эзэл сэн юм. Уг уралдаанд манай хөвгүүд дөрвөн зайн нийлбэр дүнгээр 1700 оноо авсан Зөвлөлтийн хөвгүүдийн дараа ЇЇ байранд орсон нь. багагүй амжилт бай лаа, Манай өсвөрийн тамирчин Автай- хүү хөвгүүдийн 60 метрийн гүйлтэд 7,3 секунд хурдлан түрүүлж, олон ул сын дөрвөн төрөлт уралдааны їнэ рекорд тогтоож гялалзсан амжилт үзүү лэн алтан медаль хүртэж ирсэн юм «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдаа- ны П тоглолт Польш улсын /Хожев хотноо 1968 онд 7 дугаар сарын сүүл- К чээр боллоо, Энэ тэмцээнд Болгар, Ун- гар, БНАГУ, Монгол, Польш, Румын, Өнөөдөр МТСЭ-ийн Ш их хурал нээг- ЗХУ, Чехословак, Финлянд, Франц. үл сын өсвөрийн тамирчид оролцжээ. «Най рамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны тэр жилийн тоглолтод Полыш улсын баг нийлбэр дүнгээр 2737 оноо авч алтан медаль, дурсгалын цом хүртжээ. Энэ уралдаанд манай өсвөрийн тамир чин Сандагийн Эрдэнэ-очир, 7,4 секунд гүйж «Найрамдая»т уралдааны алтан медаль, Ганбаатар гранат 77м 02 см шидэж мөн алтан медаль хүртэж, яр дэж байна. Биеийц тамирын бүх байгуул лага тамночид урд их хурлаас хойш ол сон амжилтаа илтгэж байна. Манай инО- нерүүд олон улсын «Найрамдал» дөрвөн төрөлт тэмцээнд амжилт гаргаснад ИЛТ- гэж байна. Пионер сурагчдын спартакна дууд амжилттай явагдлаа. 1966 оны 8 дугаар сарын 14-нд нарлаг Артекийн тэнгэрт хүүхдийн дөр вөн төрөлт «Найрамдал» олимпид оролцсон олон улсын туг далбаа нами- ран хийссэн алтан соёмбот улаан хөх, улаан өнгийн 4 далбаа сүрлэг сайхан намирч байлаа,/ Энэ бол олон улсын хүүхдийн сонинууд дын газраас эрхлэн явуулдаг хүүхдийн, хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлт «Най” рамдал» гэдэг уламжлалт олимпийн зой хнон байгуулах хорооны гишүүнд БН, МАУ, монголын өсөх үеийнхэн анх удаа бүрэн эрхт гишгүүлоэр элссэний тэмдэг/ Биеийн тамнр--бидний жавхлан байв. Й «Найрамдал» дөрвөн төрөлт тэмцээ-7 нийг жил тутам явуулж байх саналыгдё анх БНАПУ--ын хүүхдийн байгууллага санаачилжээ. Энэ удаагийн тэмцээнд 8 манай тамирчид уралдаанаас гадхур, оролцсон боловч сайхан амжилт үзүүл-/6 сэн юм. Манай тамирчин хүүхдүүд анх, удаагаа гадаадын 9 багтай уралдаж, 6 нийт 2685 оноо авч 7 Дугаар байрандди орсоп билээ. Й Олон улсын хүүхдийн Хөнгөн ат1л46-дй тикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт тэм цээний уламжлалт Х1 тоглолт БНУАУ-я9 ын нийслэд Будапешт хотноо 1967 олны Т дугаар сарын сүүлчээр болж өнгөр-/, 4 сөц юм.Болгар, ардчилсан Герман, Ун” Тэмцээний эцсийн дүн гарахад Мон голын тамирчдаас Мөнхцэцэг 8 Ду- гаар байранд оров. Ийнхүү олон ул- сын чанартай тэмцээнд оролцож бая-/ лаг туршлагатай хашир тамирчдаас! их зүйл сурсан нь 1969 оны улсын/ Багачууд та пар ална спортод дур- аварга шалгаруулах тэмцээнд харагд9 тай байдаг. Тэгэхээр тэнгэрт онгоцоор лаа, Мөнхцэцэг улсын аврагын төлөөд ЛҮҮЛЭН шумбадаг авхаалжит тамирчдын өрсөлдөөнөөс мөнгөн мёдаль З.хүрэл9 тухай өнгөрсөн онд Магденбуог «хотод медаль 1-ийг авчээ. 4 болсон олон улсын тэмцээний явцаас Мөнхцэцэг сургуулийнхаа шатар/ өгүүлье. . дөрвөн төрөлтийн аваргаас гадна саг сай бөмбөйн аврага | багийн ахлагч гэслор асдн өновнниы аалу р ан юм. Спорт сурлага хоёрыг хослуулж б үзүүлэхдээ, бүхээгэн доторхи Олон ба- Ха Р л, агалалаалж х. 9 /кАВХлАН юм, Тэнд БНМАУ-ын, “УссууулллслсулллылслсллуллсыллылллмллслөллслсалсллылсҮлылсалылөлмлөлэлыгөлөлөлы/ ТоэжҮүүгэтүтшгэмэтэлллдШлгээүчлээттАЭт" “НАЙРАНДАЛТ “ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ тэмцээн сөн юм. «Найрамдал» хорь ний ХШ тоглож 00: 34951 эсахр 6-3 сард СВНХУ-эын нийслэл хотноо болжээ. Энэ тэмцэ9йд 10 орой оролцлоо. Манай тамирчид энэ удаа гийн тэмцээнд Урдах амжилтаа бататгач оролцсон байна. Арван гурван настай Д. Ганбэт (900 метрийн зайн гүйлтэнд 7,3 секдед хур- ыг ардаг орхин түрүү. уртын харайлтанд Г. Сүхээ « см харайж «Найрамдал» төмцээннй ав рага амжилт үзүүлэв, Олон улсын хүүхдийн газраас эрхлэн явуулдаг л» дөрвөн төрөлт төмцээний" Шлшх лОгдой1ОНД ЗХУ--ын Одеос хотын 57”дууаартдумд сургуулийн баг бүгд 10 алтан" ЗАСЭРЧ хүртэж тэргүүн байр эзэлжээ. Олон улсын хүүхдийп хөнгөн атлета нийг «Найрамдал» дөрвөн: гУуцимж лалт тэмцээн нь «Пионер сурагчдын спортын авьяас чадварыг хөгжүүлэх, хөнгөн атлетикийг цаашид,Д ЭХ, 5114) ын ах дүү орнуудын хүүхдийнц9в”! лө лийг бэхигүүлэх хамгийн РОЛ Даанд ялахдаа биш, оролцох ндал мөн» гэсэн үзэд санааны "дор өн гөрдөг юм. Ирэх 1970 онд энэ уламжлалт урал даан БНБАУ--д болно Ирэх жилд болох «Найрамдал» дөр вен төрөлт уралдаанд амжилттай оролцо хын тул манай өсвөрийн тамирчид одоо ноос эхлэн бэлтгэн дастган сайн хийх хэрэгтэй байна.” эс. хөмэөх агаарын дохно өгчихөөд газар- дахаар доошилно, Нисэвчдийн уран чадварыг дүгнэх дэл хийн алдарт 8 шүүгч налуу сандал дээр тухлан суугаад онгоцны хөдөлгөөн бүрийг арван баллын аргаар дүгїїэнс байв, Хамгийн дээд дүн арав, сул дүн нь тэг гэнэ. Ардчилсан Германы нисгэгч Эрвин Блеске, Питер |Калле хоёр болон Зөвлөлтийн Нуйбышев хо- тын инженер Игорь Ёгоров нар хамгийн ДЭЭД Дүн авав, Харин нэгэн шүүгч майханд, зурагт радиогийн дэлгэц болон олон багаж Хэ рэгсэл ширтэн сууна. Тэр шүүгчийн өмнөх дэлгэц дээр онгоцны нислэг из илхэн агаад, дэлгэц дээрх дөрвөлжин зайнаас онгоц хэтрэн гарвал, ннслэгийн бүсээс гарлаа хэмээн 800 оноогоор тор гуул бичиж байв. Магденбугт Афри- кийн залуу нисэгч Томас |Винтерийтц сүйрэлд орсон боловч азаар амьд үлд жээ. Түүний онгоц шумбан доошлоод элгээрээ дээш харан унаж рт. мн ганц метр тулж иртэл ажиглаж байсац мянга мянган хүн уулга алдан гараар нүүрээ дарахад харин онгоц хөрвөн эр тээд дугуйтаараа ДЭгГдэн үсэрч, гойд- зойтон ойчив, Хөнгөн бэртсэн |ийсэгч Гомасыг хэмхэрсэн бүхээгиээс татаж гаргахад тэрээр ухаан ороод, эвдэрсэн энгоцных0о биенд хацраа наан харг ай мэгшиж байв. Зөвлөлтийн сэтгүүлч А. Евсеев сам- баачилан үхэлд ойртсон тэр ннсэгчаэс: --Томас аа! Яачихсан бэ? гэж асуусан байна. --Би бээлийгүй инссэн чинь гар хөл рөөд шумбаж явтал хальтраад жолоо гоо гурван секунд алдаад ахин атгаж автал л ийм хэрэг болчихлоо. Их хурд- тай явсан мөн Ч ойОхон байсан юм гэв, Африкийн энэ залуу нисэгч бол 2хүү. хэдтэй ядуу хүн бөгөөд чихрийн тал-: байд өчүүхэн цалинтай ажилладаг ажээ. чаддаг учир 8 дахь жилдээ онц сайнд тан: хэрэгсэлийн тусламжаар хүн агаарт Тэрбээр цэг цаг ийсэхэд 15 доллар эж. суралцаж энгэр дээр нь «таван ОПЦинсэх чадва: ажил: С Өн, эзэмшигч» тэмдэг гялалзав. : 5 рийн увчныД цусаа санх дар, БУХ Мөнхцэцэгтэй уулзаж ярихад түүнийд Акробатэ, Немцүүд «Нисэх урлаг», ярьсан нь: гэдэг. нхэ 2 ийн -мандал - --Над сургууль, багш,биеийн тамн 1133Р ЁУН-нд шАВЬрлоргүн2 хи алан рын дасгалжуулагчид их ДЭМЖЛЭГ 9 умбаж, хазайн тойрч. годройтон гог- үзүүлсэн юм. Үүний ААаЛН л би 9 цоо татан эргэх зэргээр бүжиглэн, са- өчүүхэн амжилтанд хүрлээ. Тамирчин бизанд багтамгүй элдэв маяг үзүүлнэ. ах эгч нартайгаа хамт Монголын би/дИйнхүү нислэг дуусангуут онгоц, далав есийн тамирчдын их хуралдаа ЦАРАЛГ дайвалзуулан «Баярлалаа, баяртай» цох болсонд баяртай байна. Н. СУВИД (Нийслэлийн 10 жилийн 21 дүгээр г- дунд сургуулийн багш). даг туя ийнхүү бэлтгэл хангалтгүй Ч Бу үхэлтэй өрсөн нисдэг ажээ. Ийн- хүү өнгөрсөн жид Эльба мөрний зр- гийн хот Магдебургд болсон олон ул, Оюн ОНГОДЦНЫ НИСЛЭГИЙн тЭмцЭэнНдД |Зөв-" лөлт Холбоот Улс ба БНАГУ-ын нисэг” чид, тэнгэрийн уудамд бүжиглэх ьс- вараа гайхуулж байжээ. ар Спортын мэдээ сонины “СЭЛ ЭЛБ: ДОРЖ , , , : Э. УЄПЕНЄКИИ - 5 ї БҮЖИГ Ээж ажлаасаа. ирлээ Ээж гэртээ орлоо. : Ээж гутлаа тайллаа ". : й Ээж эргэн тойрон харлаа. -Гэрт маань дээрэм ороогюу? -- Үгүй --Гэрт маань араатан ороо юу? - Үгүй : -- Манайх мөн биз дээ энэ чинь? г-- Манайхаа. Єережа зүгээр лорж ирсэн юм Сэмхэп жаахан тоглосон юм, -4Замба тив хөдлөө юу? -- Үгүй 1 ї --Заан манайд бүжиглээ -- Үгүй “Бухимдаж би сандарсанаа Буцаж тайвширч гялайлаа. Т. ОЧИРЖАВ орчуулав. юу? (илаллалллаллаллласаллллаалаллалалаллРААЙ “ Хэрийн тэжээмэл бүжин . Гэмгүй номхон бүжин 57 Бүлтгэр цүдтэй бүжин Бөөрөнхий биетэй бүжин Харайж гүйдэг бужин . Хамгаас хөөрхөн бүжин Урт чихтэй бүжин Усгал нүдтэй бүжин. Өхөөрдөм хөөрхөн бүжин Өөгүй биетэй бүжин Соотон чихтэй бүжин Єөнөр сайтай бүтин АЛТА! Мөвгөн насан өргилтой Мөрөн гоёлог санчигтай Мөнх ногоон модтой Мес цагаан дуулгатай Алтай сайхан нутаг минь Алтан эрдэнээр дүүрэн юм. Алинлеаг олон бид нар "Ажил хөдөлмөртөө шамддаг юм. Нийслэлийн 83 дугаар дунд сургуулийн 5 дугаар ангийн су рагч ЭНХТӨР ТПегги Вакон ХВЄ Цэ21---шсаэиш3ээшггт 7в 98" Эрт урьд цагт шар нүдтэй, хөр ха мартай жижиг биетэй, биендээ. байм гүй”их зоригтой, муурын шар эрээн зүллзага байжээ Энэ зулзага арслан зоригтой юмсанжээ Арслан шиг зүйх тэй энэ зулзага алаг дэлхийг тойрох аян замд гараад, балар хар ойг га талж нэгэн замаар хамраа шонтойл- гон ихэмбэг алхаж явжээ. Гэтэл гэнэт том саарал ирээд -4Миний гэдэс өлсөөд ӨРРӨН гоор гөв гөв шогшлоОо. Өлссөн бид дайралдсан амьтнаа барьж идье гэж гонгинөн улив. Хэцуү цагт ухаан зориг хоёр хэрэгтэйг хэрсүү эулаага санаад, айсан шинжгүй, чоно тэрч ой» ) --Өрхөм чоло гуай! Би таныг Хич нээн их эрэв ээ Миний аваг эгч эмэгчин бар таныг хурганы мах сай 5 хан шардаг юм. Танаар хурганы мах 5 шардаг аргы нь заалгаад ир гэж хэл їсэн юм хэмээн зоригтой хэлэв, Ха- эин чоно онгирон хямсалзаж, сэжиг ?тэйгээр хэлсэн нь! --Оулзаганы мах. хуурдагтайгаа садилхан л хурганы мах хуурдаг гэж Фаваг эгч эмэгчин бардаа хэл ээрэй » гэжээ. Зулзага чонын Энэ үгнээс фихэд айж, эргэлзэн байгаагаа нууж, 4 хариулсан. нь: --Тэгэлгүй яахав. Эрхэм чоно гуай Та элэа үгээ үлэхээр намайг дамжуул гэж байгаа бол би дамжуулж чадах билээ. Харин миний аваг эгч эмэг- чип бар өөрийнхөө олоп сулаага: ач зээ нарынхаа хамт маш түргэн уур- тай тул таны энэ үгийг дуулаад танд довтолж юуны магад гэжээ. «Чано- Хммм. Чи эгчдээ шарсан хурга- ны мах мангир сонгинотой бөл амт- тай байдаг юм гэж хэл гэж нүүрээ угааж байгаа муур Өөд бодлогошїрон хэлээд, эргэн ой. уруугаа оржээ. Ингээд муурын зулзага цааш 88- маар ороод маадаг маадаг шогциж яваад гэнэт нэгэн.тохой дээр замын хажуугийн модноос унжиж байгаа могойтой дайралджээ. Тэгэхэд Магой. --Би өлсөж байна. Чамайг иднэ! гэж хаяхрав. Муурын зулзага, --Эрхэм могой гуай! Би таныг эрж явсан юм. Миний аваг агч эмэгчин бар танаас шувуу барьдаг аргы нь сураад ир гэсэн юм. Таныг шувуу барихдаа маш их арга барилтай. тэж эгч минь Хэлсэн Юм гэеэндД, -Могойнууд нүдэндээ харагдсан жижиг амьтныг хөдлөлгүй атиран хэв тэж байж өөртөө ойртуулаад, барь даг юм гэж Хэлээд --Надыг хараад байл даа, Би Та набын шинэ зөвил эвал-дээхлийрн ФЄэржмядаг нэгэн захиа барьеаар твгилаа орж ирэхэд хүүждүүд: , ээ Хэнээс захиа ирээв? Шевчен- мо Валерийгаас уу? гэж асууцгаав. »-ы Үгүй Украины Николаев Х0- “тоос ирсэн байна. Энэ бөл миний ши нэ танил. Би түрүүн жЖурнаалын НЭ рээр бичсэн юм. Тэр маань хүрч я дээ гээд захидлаа задаллаа, Єурагчид ч хүрээлэн зогсож ши- Вв найз, шинэ хот шинэ сургуу. лийн тухай амтархан хамт олноороо уншиж эхэллээ. Захилалл бичихдээ: Г - Алс холын монгол найз минь ЕВйп байна уу? Ь "Би хүндэт найзаасаа захидал ав сандаа хязгааргүй их баярлаж анд нөхдийнхөө хамт бахархан уншлаа. Миний нэр Таня гэдэг Николаев жотын шивнэ хорооллын 38 дугаар лийн Т7-гийн «А» ангид СУР- авай анги 40 сурагчтай. Ма- хөв ТДвР. г Ц« оугдон, тоож вай авгийг.тооны багш Анна Сэепа новна удирддаг. Манай сургууяь дээр В. И, Леви ний. мэндэлсний 100 жилийн ой устсан олон хэлбэрийн ажил зохиож байна. Манай анги энэ нэрэмэнит эж луудад сургууль дээрээ дээгүүр байр эзэлдэг. Би бүжгийн дугуйланд ёу ралидаг. Би ээж, аав, 6 настай дүүгийн хамт амьдардаг. Аав усан онгоцны механинч ээж эмч гэх зэрэг өөрийн сургууль, амьдралын тухай дэлвэ- рэнгүй бичсэн байлаа. Захидлын төгс: гөлд миний хаягийг үеийн монгол найз. нарт дамжуулна уу гэжээ, Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр 6 мын дунд сургуулийн 7-гийн «А»? ангийнхан шинэ найзынхаа захидлыг уншиж дуусаад хамт олноороо зая дал илгээхээр шийдэв. Уншигч багачууд мявь, та вари»2 хэн нь ч гэсэн Таняд захидал бичиж болно. УССР. р. Николаев, Ироспент Он: тябрьсний, Дом 23, нв 45. ЕЁвгеньё- вой Татьяне Винторовне гэж хаяг лаарай Л, ЦЭРЭНСАМБУУ. (4463 268 19:25:55:27209:5:7-75 Сухбаатарын замд үзүүлье, Муурын зулзага чи амттай тарган байх хэмээн хэлжээ, Харин зулзага, могой”өөд харж харж хэлсэн нь: -Өө миний аваг эгч эмэгчин бар өөрөө ирлээ гэв, Эмэгчин барыг араа саа мярааж явна гэж айсандаа могой зугтав. Могой нэг эргэж харахад муурын зулзага мод руу. давхивд орж байв, Нааш зоригт бяцхан зул- зага яваад бүдүүн модыг тойртол эмэгчин бартай хилз тулгарчээ. Бяцхан зулзага урд өмнө нь хийсэн өмандаа еэтгэл нь зовж, зүрх нь түг нь түг цохилж, амьсгаадан, ухаан арайхан зайлсанүй. -Эрхэм эмэгчин бар гуай! Би, тамыг амьсгаадан амьсгаадан эрж явна. Миний ээж, зэргэлдээх ОЙН чинь шар эмэгчин бар, таны зулзага нуудыг юу идээд том болдог вэ? Тэр юмыг, танаас мэдээд ир! гэсэн юм ТЭЖ амьсгаадан хэлээд эмэгчин ба- раас харну хүлээж байв, Өнөө эмэг чин бар муурын зулзага өөд хүзүү- гээ гэлжийлгэн харж иншшлэн үнэр яэц, шинжин үзеэнд тэр зулавга ба- рын няях зулзагатай ав адилхан Энэ охиныг Сандагийн Эрдэ- нэцэцэг гэдэг, Архангай айм- гийн Жаргалант сумын 8 жн- лийн дунд еургуулийн (2 ду- гаар ангийн «АФ бүлэгт таван улирал дараалан онц ёайн”ёеу- ралцаж байна. В. И., Лениний мөндэлений ЕОӨ жилийн ой уг- таж С. Эрдэнэцэцэг охин В.И.. Лениний тухай олон сайхан хуу. шүлэг шинээр сурч Лениний зургийн цуглуулга, маркийн - аяьбом явж байна. ГҮРРАГЧААГИЙН авсан гэрэл зураг. Яулальлалалалалалалалалалалалалалалалалалалалалальлалальллалалалалалалалалыл хсэсаласжсальсаллсалласлалалалслсэлслэлалллслллӨслҮн алллллльлаласлылалалальльльсльльлылылырлылылальлелаллжльлслслөлалхслласлВсласлсэлыллАлалысысаснснснсэсьсаснласн! 5 . жэсээь ЗҮРХТЭЙ МУУРЫН ЗҮЛЗАГА | Вар «Миний зулзаганууд том болоод тарсан. Өдоо өөр зулвагатай болбол сонин байх болов уу» гэж санаад зул загыг ихэд энэрэнгүй долоож хэлсэн нь! --Чи үнэндээ жаалхан байна, Би чамайг манайд очвол тэжээж тарга- луулая. Чи намайг-яаж туслахыг -үа нэ үэв. Тэгээд зулзага бар хоёр хамт яваад ой дундуур гарч, эмэгчин ба- рын ичээнд ирэв. Энэ хооронд зул- зага яаж ч чадсангүй, Эмэгчин бар зулзагыг том болно гэж илтгээд янз янзын мах яс өгөөд байжэ өсөн өссөөр том муурын дайтай бол- жээ. Эмэгчин бар муурын зулзагалыг өссөнд баярлаад хэлсэн нь: -Чи бол миний зулзагануудын дай тай болно, Эна хоол чамд таарч бай- на. гэжээ. Ингээд муурын зулзага эмэгчин барын ичээнд эмэгчин ба- раар асруулж хамгадалуулан, аз жар галтай амьдарчээ, Харип муурын зул зага том муурнаас том болоогүй гэнэ билээ. Англи хэлнээс ч Н.ДОРЖГОТОВ монголчлөв. д 4, бохолёхэхаалаааалхзэаазлхэхаллаахаээлахал « ШИНЭ ОНЬСОГО Ф Хархан талаар Харайн гүйж Хайран биеэ Хороон байж Эрдвийн дээд Өглөг барьдаг Эрхэм түүний Нэр нь хэн бэ? -Ф Гэрээ үүрээд Тээдэн гээдэн Маш удаан Маадан маадав, Ф Хүй олон Өвөл дахтай Хөвчийн бид “Зун дахтай зоны 22 263 ЗӨ имлалыл Хамаг олон , Хавар гуужна Харин бид Намар гуужна. Амьтан биш ч Өсөж үртинэ. Амьгүй гэвч Өтлөж мөхнө. : Ф.Ховтан дээгүүр 1Шувтан модыг Өөд уруугүй Өнхрүүлж гүйлгээд Бумбан цагаан Өөхөн хүүг Буруу зөвгүй Єулгаж орхино, . Т. ЖАМЬЯНСҮРЭН ХариуцлЯгатай эрхлэгч Зулаагсар: 3 үү ФР-аГ, ! МХЗЭ-чнн Гов ОРОО, ! Д.Ольаарын гэймж СММонолын :Їїнднєэийн Байгууллагын Төв, 3 өкхолийн сод : туяа гэрэлтсэн хөөрхөн. охин ниЗ гал голомт болсон зогсож байна. Энэ охины хү хан нутагт их ялалтын арван ахуйд гартаа барьсан чемодан, Хээрийн өмссөн хувцаснаас ондоо юу Ч түүнийг улам ч жавхлантай бОЛ шувуу ганганалдахаас ондоо тө ҮГҮЙ ирсэн хоёр залуугийн гожээ. Орчлонд төрөөд арван дий л их анир чимээгүй хоосон амьдралд дурсан бахархах амьд жил амьдрач байгаа түүний нэ тал нутагт хүмүүсийн нүүд реалын гойд сайхан арван жил рийг Атарцэцэг гэнэ. лийн цуваа хүрэлцэн ирсэн нь болжээ. Тэд одоо хэд хэдэн хүү зүүнд намирч байгаа улаан бүч "жил болж өнгөрчээ. Атарцэцэгийн амьдралтай саяхан мэт санагдана танилцсан хэн боловч сэтгэл гиантай, Зориг баатарлаг хү- : мэцэрЭЭлр гн л араг бин мүүс байсныг хэн Чч андахгүй. лэгдэн өсч торниж байна. Тэр жилийн намраас «атар». гэдэг үг хот хөдөөгүй гэр бүл гэж хэлэхгүй -яахав. сонсдож «Майхантай байшинтай болж суурышина» жаргал бялхсан гэж овцлон гэсэн яриа атарт явагч пионе тэмдэглэлтэй. Атарцэцэгийн 2 гүүдийн амнаас бүх орныг догд амьдрал хичнээв баяр баясга биетэй, онц сурдаг, ангидаа тэр түүний сурагчийн нэгэнд зүй ёсоор . тоологдоно. /Атарцэцэ- гийнх сангийн аж ахуйн гол дунд хэдэн өрөөтэй тун тохилог байранд суудаг. Аав, ээж хоёр нь хоёул ажахуйд нэр хүндтэй. ажил төрлөөр дээгүүр ордог ул а. Ингэхлээр тэд амьдралын ямар нэгэн хэрэгцээт зүйлээр дутагдах гачигдахын зовлонг мэ дэхгүй дорвилог амьдралтай байх нь зөв юм. луулсан урна болон лээд гэр, майхантай хүмүүс. юмаа. Энэ бүх амьдрал яархэн цогц Тийм алтан гартай, баатар валжилж явсан сэтгүүлч) О с ХВЭш тг АМ, 277 5 Кг Жо клө 809 (Мн. 22772) мини 2 Ч КС уу?” 22 22 : БЭРХ 222 Бь. 2 2-5 7: 32 2 72223 2.5 “ЖИ з "Үүл с7 ЛЖ | ШТ ӨрХ Г / “Ла 2 72402282 , 7 72 1244 2 2 ”2 В.120Рё х 3 5 ЖЭ Нэг лу лүлүЛУл ул ЛчимЛи эл тул гульЛуГ гэ ллллмлчлА. Манай өсвөрийн ОСүхбаатарчууд атрыг . эзэмшигч ах, эгч нарынхаа ажилд жил бур тусладаг уламжлал- тай. Намрын тариа хураалтад олон мянгаараа тусалж пионерийн зусланд тариа, ногоо хураах ажил хийн ирээдүйн атарчид болохоор дадлагажиж байна. Миний өмнө хархан вүдэнд лов буй болсныг Атарцэдэг зоригтой хүмүүс бол Атарцэ. 5 нь баян амьдралын баясгалант тэр бүр яаж мэдэх билээ. Түү. цэгийн аав, зэж нар болно. 4 Харин тэд бол их дуу шуу гуульд дүү вар нь сангийн аж таж байна. Үнэхээр ч тэд эх хан бэ? Сангийн аж ахуйг очсон би түүнтэй адилтган үзэхэд бу лээ. Тэгээд одоо байшинтай руудах зүйлгүй. Яагаад гэвэл нүд алдам уудам хөндий талыг Атарцэцэг өөрөө сангийн аж 9 үр шимийн шаргал тэнгис бол ахуйн амьд сайхан дур нь ЮМ. фд гов хувиргасан алдар цуутай Ж..ДАМДИНДОРЖС (Атрын 9 | шин ургасай тэр нутгийг (За 2: 1. рөг: -Монголын” пиенерийн та- 26 дахь жилдээ шишэуєоүлишиштэш2 1969 оны 18 дугаар сарын 10 ЛХАГВА эь 50 (1110) энэ сай “Анх энэ Зэлтэрийн сангийн аж хэдтэй, хамгийн эгчмэд НЬ СУР фё ахуйн цэцэрлэг, яслид энхрий эхлэн Ийм айл гэрийг аз жаргалтай очоод, Бас энэ сангийн аж ахуйг ч аз пуурай лантай.ирзэдүйнь хичнээн сай 9 сангийн аж ахуйнхныг анх сур- 2 Загийн шугуй, нэлийсэн таз үртэлжгэлж, зооройн шугуй эм эзэ төвь нутагт Говь-алтай айм. тийв Цог? сумын бригад төв. лерчээ. Бидвийр сургуулийн 2 явонерийн танхимд өрөхөд 2 (03 Хуй гэнэ. “Үзэсгэлэнт сайхан Н//.- 2 ЕУ тих тэмдэг, зурагт хуудас, сам/25 бар зэргийг ихэд зохицуулан 22 байрлуулжээ. Бүлгийн “Зөвлв 7. 522) бүлгийн цуглаан болж байлаа. Энд Лерин, Сүхбаатарын лө сё3 ЭМГЭНЭЛ ИЛЭРХИЙЛЖ : БАЙНА «Манай хүндэт зочин Ворошилов Мөнх алдраа цуурайтуулсан Ворошилов...» тэж хүүхэд та нарын дуулдаг энэ хүн насан эцэс болсонд Монголын хүүхэд багачууд үн эмгэнэл илэрхийлж байна. . ЗХУКН-ын Төв Хорооны Гишүүн, ЗСБНХУ- ын Дээд Зөвлөлийн тэргүүлэгч гишүүн, ЗХУ-ын маршал Климент ЕфФремович Ворошнлов бол В. И. Ленний үнэнч шавь, хамт зүтгэгч, Зөвлөл тийн зэвсэгт хүчнийг идэвхтэй байгуулагчийн нэг, гарамгай Жанжин, нам, төрийн зүтгэлтэн байлаа. Ажилчин ангийн хувьсгалт тэмцлийн үйл хэ- рэг, зөвлөлт улсын батлан хамгаалах хүч чад- лыг бэхжүүлэх, Зөвлөлт оронд социализм ком- муннзм байгуулах үйлст бүхий л баатар- лаг амьдралаа зориулсан коммунист байл дагчийн зүрх цохилохоо болилоо. Монголын ард түмэн, түүний үр хүүхдүүд К. Ё. Ворошиловыг Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн найрамдлыг хөгжүүлэн бэх- жүүлэхэд болон Монголын ард түмний хувьс- галт ололт амжилтыг хамгаалах, зэвсэгт хүч- нийг байгуулан бэхжүүлэх хэрэгт том хувь нэмэр оруулсан хүн тэж гүнээ хүндэтгэдэг байлаа. Үнэнч тууштай Ленинч, нам төр. цэргийн га- рамгай зүтгэлтэн К. Е. Ворошиловын бүхий л амьдрал, үйл ажиллагаа нь ажилчин анги, бүх хөдөлмөрчдийн эрх ашгийн төлөө, коммунизмын ялалтын төлөө тэмцэлд зоригжуулагч жишээ бол- но гэж монголын улаан бүчтэн пионерүүд үзэж түүний гэгээн дургалыг эгнэгт хайрлан хүйдэлжр Эх орныхоо ачийг тариульв "ы шүлгээ уншив, . 1 , “Цаг мөч эргэн хувиралад хорь тучив жилийн - дэрэвй »ф тэн мэргэд төрж гарах нь вээ тай. Нионерууд--цуглуулсав. вО моо пионерийнхээ. буланд.бэлэ» “лэн. хүүхдийн -єзтїэл эзэмдэв баярлуулагч зохиолч ах нарта8 галахрлаа дэвшүүлж байв. лийн дарга Янжмаа цуглааныг ҮСЭЭ, уугахилиИИ ШИ Й Нам таныхаа ивээлээр бид нээл: эрдэм номыначтусын ту. : ЗҮҮ Түтсэ 3 хай ярив. Гэрэлт ертөнцийн нуу 1 ЯН, окарганд /хорцихдоо дыг танин мэдэх түлхүүр бол Ном соёлын гэрлээр бид 9 Б) вирахда сон ном уншиж номтой нөхөр НЬ бас оньсого, зүйр цэцэн үг рдмийн оргилд авирахдаа . лөн, номоо хайрлая гэсэн са ХЭЛЭХ . нь сонсогдоно, Гэтэл .УУлсын өндрийг давах нааг хүүхдүүд цовоо цолгин Улаан бүчтэй нэгэн хүү урагш Эцэшгүй жигүүртэй байж дуугаар ээлжлэн ярьж, номын Гарч: тухай оньсого таалцаж, зүйр | Номын арнун хуудсанд цэцэн үг хэлэлцэх нь эрдэм но Эрдмийн ариун дээж бий. , Баатар намынхаа үйл хэрэгт Багачууд бид хэзээд бэлхэнЇ гэж вэгэн зэрэг хэлж МАХН« ынхаа уйл хэрэгт «хэзээд бэя мын амтанд орсон ирээдүйн Чмнхээ арвун давж” хэнээ» илэрхийлж пиоперүүд 88 авьяаслаг бүтээлч иргэд энд | ЭНХИЙн сайхан ур 5 лож байна : байна гэлтэй. Энхийн. сайхан урианд Г : : даба Эх”орны минь хөгжил бий. овийн цовоо пионерүү Зуузай хүү зураад ирнэ Энх дэгийн иргэн бид сэтгэлд хоногшсон дуу чихэнд Зуун мөр бэлчээд ирнэ гэсэн » Эрдэм оньсгыг нэг нь хэлэхэд Хариуд Зөөлөн салхи баруун хойноос сэвэлзэн үлээсэн намрын нэг тогтуун өдөр урт цагаан байшингийн өвөр талд хэдэнохид нарлан сууцгааж ном сонин уншиж, зарим нь хөг жилтэй яриа дэлгэж байв, Энз нь Дорнод аймгийн Баян- уул сумын 10 жилийн дунд сургуулийн дотуур байрын сурагчид ажээ. Эдний дунд хөрслөг бор царайтай сэргэ лэн байрын охин аранзал улаан бүчээ сал хины аясаар намируулан номын хууд- сыг эргүүлэн унших нь бусдаас сод хон харагдав. Энэ охин. бол 7-гийн «Б» ан гийн онц сурлагатан С. Насанжаргал бай- лаа. Пионер Насанжаргал сурлагаар хо “цорч яваа сурагчдад тусладаг. Өнгөрсөн хичээлийн жилийн 2 дугаар улирлаар сул дүнтэй гарсан И. Дариймааг даан авч туслан анги дэвшүүлжээ. Насан жаргал өөрийнхөө онц сурдаг тухай ярих “ПИОНЕР НАСАНЖАРГАЛ томондоо »шамдан ХдДеаар байна, сурч С. Жамбалдорж : даа: -Би өдрийн дэглэмийг ягштал баримт - лан цагийн хуваарьтай ажилладаг. Хичээл давтахдаа их удаан суух онц биш, богино хугацаанд чанартай сайн Ддав- тахад ойлгоц сайн байдаг. Би маргаашийн орох хичээлийн даалгаврыг 8 удаа бэлтгэ “дэг. Үүнд: -- Хичээл тараад бичих, унших даал- гавраа хийдэг, : ? -- Орой түүнээ дахин эргэж шалгадаг: -- Маргааш өглөө нь маш эрт босч тэр өдрийн хичээлийн бүх даалгавраа хэрх бэлтгэснээ дахин бататгадаг гэв.. : Сэргэлэл пионер Насанжаргалын энгарт удахгүй таван онцын тэмдэг цогтойяа їЯ- лалзах биз ээ. Дорнод аймгийн Баян--уул сумын 10 жилийн сургуулийн багш С. ЧАДРАА ЭЛ дорж ийнхүү өөрийн бичсэн азна- зийв цовоо хүүхдүүдээс эрдэш . ” Ергений Зар | 1922 онд Москва ХОТ"ОО шимт нист интериационалын Чаөржыйг 4Ү их хурал хуралдсан билээ. Энэ ямар нэг их Нөхөд өө! Ленинд гу дуул» ”.. Ленин ДУУНД ы тө ДУУ дуулж ын , В их хуралд дэлхийн олон хээ. Эдний дуртай хүн. Италичууд анд нөхдийн Сарчуурцын Цитинл ирсэн, шо ДУУГ СОНСОХьЭМ ГЭЛЦДЭГ ГЭЖ хар үс ний нэрээр Ш48Э8) “цөнгиЖ гараад наашаа Ч сэн, эх орондоо буцаж очиход нь оа ривчилж магадгүй Олон хүн байв Тэд амьдралдаа анх удаа Эрх чөлөөт газоын Хөрсөн дээр хөл тавьжээ. Тэд өөрсдийн хүсэл мөрөөдөл бол тэ йитали хүн санал гаргав. Энэ хүн Ленинийг гадаадад амьдарч олон холбоотой явжээ. болсон багт маньол»-ийг дуулахад бид цөм гай байхад уулзаж ажил төрлийн Ленин Желевт дээр. «Нар-- удаа наадам сон ажилчин тариачны анхны-улсын хаж билээ. Владимир Ильнич ЦАГ Ч Гү, гү гулах эн амьсгалж Цуглаанууд дээр ДУу Дуу Ён Ан ббүхэв АА енинийг нү тай байдагсан. Цөмөөрөө Ильичид 2457 гэх бүү нх” сонсож, "сэт “Ранльера россаг»”дуулж-өгвө! гэж дээр Яв тэлийн үгээ ярихсан гэж хүсэж бай ява. Гэвч Ленин х хуралд орог цож чадсангүй. “Төдхөн төлөөлөг! дийн дунд Ленин өвчтэй гэсэн м. дээ тарлаа, Энэ үгийг оросоор, гер манаар, францаар, англиар хэлсэн боловч хүн бүрийн сэтгэл түгшсэ! нь ярианы өнгөнөөс илт байв. Их хурал Кремльд болж байлаа. ин гээд нэг орой хурал тарсны дараа хэлэн орны төлөөлөгчид ӨВЧтэй. Хэв тэж байгаа Владимир Ильичийнд очи хоор шийдлээ Төлөөлөгчид хэрхэ хээ мэдэхгүй гадаа нь дуугүй зогсцо гоов. Тэгтэл нэг нь гуравдугаар давхрын пэг цонх гэрэлтэж байхыг харав Ленин ажлын тасалгаандаа ширээн дээр бөхи“ж суугаад ном ун шиж байгаа үзэглэв БАНДЬЕРА РОССА өнөөх нталн хүн нэмж хэлэв. Ын гээд Кремлийн хашаан дотор - ний цонхон дор Италийн хувьсга 5, дын дуу «Улаан тугийг» итали, Бьл ман, франц, англи, испани хүмүүс өөр өөрсдийн хэл дээр намуух тулав. Бо хуйсн салхитай базаахгүй үдэш байлаа. Хүйтэн бороо шивэрсэн ар ван нэгдүгээр сарын энэ. үдэш и мар, өвлийн зааг дээр- байх шиг С нагдуулна. Ирсэн зочид энэ сан янзгүй зогсох ХЭЛТИЙГ бинт хувь тавилантай улаан тугны тухай, тариалангийн талбай, үйлдвэр, уурхайд ажиллаж байгаа хүн бүхэн хөдөлмөрийн үр шимийг өөрөө эдлэх ёстой гэж энэ дуунд дуулж байлаа. Аванти о тополо а ла рискосс3, Бандьера росса, бандьера росса! (Ардуудаа ялалт өөд биднийг Улаан туг дуудаж | байна, улаан уг дуудаж байна.) бүхнийг огт ан ажээ. Бүх дуугаа өндөрлө гэж нтали хүмүүс Цонхны Гэрэл хөд бусад нь түрлээ. чичрэгнэж нүүв- Владимир Ильич чийдэнгээ ши рээний зах уруу болгоод гараа эл гэндээ зөрүүлж зогссон нь төдхөн үзэгдэв. Төлөөлөгчдөд Ильич энэ Дууны дахилтыг амандаа аялж байх шиг санагджээ. Дуучид цөм Ленин концертоо үргэлж дараа нь «Нар маньол»-ийг дуулав. Энэ дуу франц Дуу байсан болохоор францчууд дуу гаа өндөрлөв. Хамгийн сүүлд бүх дэлхийн ажилчны сүлд дуу «Интер нийг хараад лүүлж байлаа. Тэд националыг» дуулав. “Ленин тэдэн тэй дуугаа чийлүүлж |байв. Тэгээд Ильич нөхөдтэй салах ёс гүйцэтгэж салхивчаараа гараа гаргаж даллав. Хань нөхдийн дуу нээрээ өвчнийг нь эдгэрүүлэхэд тус болсон байх. Маргааш нь .зении их хуралд ирлээ. Эмч нар түүнд илтгэл тавихыг Зөв шөөрчээ. Лениний сэтгэл сэргэж, зүрх догдолсон нь царайнд нь илт ха рагдаж байлаа. Орос хэлнээс Ж. Хорлоо орчуулав. ТАМИРЧДЫН ИХ ХУРАЛ зарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц.. Пунцагноров. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич гийн, дарга. Ч. Пүрэвжав, ЗСБН ХУ-ын “Сайд нарын Зөвлөлийн дэрэгдэх “Биеийн тамирын. Хорооны ерөнхий удирдах газрын дарга Л, В Иванов, «Спартак» нийгэмлэ гийн Төв Зөвлөлийн дарга 8. И, Векшин-иар аролцлоо. : МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөлөөс тус нх ху ралд баярын бичиг чрүүлсБийг БН МАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн ор логч дарга.Ц Пунцагноров уншиж ! С.сОНССОВ. 5 1 МБТСЭ-ийн гуравдугаар х ху рая дээр МАХН-ын Төв Хорооны “Биеийн тамир. сиорт манай үеийнхний золбоо хийморь болон хөг өсөх жиж байна. Манай өсвөрийн чид олон улсын хүүхдийн «Найрам дал» дөрвөн төрөлт тэмцээн зэрэг том том уралдаан тэмцээнүүдэд ам тамир ишоилттай оролцлог боллоо. Саяхан бөлж өнгөрсөн Биеийн Тамир Спортын Эвлэлийн зэлжит 0Ш их хурлын төлөөлөгчөөр манай өсвөрийн тамирчид оролцож, тамир мин ах, эгч нарынхаа баялаг турш жагаас ихийг сурч, өөрсдийн амжил Таа ярилцан хуралдаа оролилоо, "| МБТСЭ-ийн гуравдугаар их ху рал энэ 12 дугаар сарын. 3--4-ний өдрүүдэд болж МБТСЭ-ийн Ш их хурлын тайлан илтгэлийг МБТСЭ- ийн Төв Зөвлөлийг дарга Ш. Маг ван тавилаа. Мөн төв зөвлөлийн шалган байцаах комиссын .илтгэ яийг шалган байцаах комиссын дар га ЛД. Гончигсүрэн тавилаа. Тус их хурлын ажиллагаанд нам. засгийн удирдагчид Д. Моломжамц. Самбуу, БНМАУ-ын Сайд “ууллалллллллгилмчлллллмллллАлАлАлАлулллулАл ил Али ААЛАЛАЛААЛААААЛИУАЛАЛИУАЛАЛАААЛАЛАЛАААЛАААЛАААААААЛАААЛАЛААЛУЛЛИЛУЛЛААУЛЛАУЛИ АЛ ААЛ Лили лААЛ ЛАА ЛААЛАЛЛЛиЛЛЛАЛАЛЛЛлилААЛлл- ЛЕНИНИЙГ СУРТАЛЧЛАХ БУЛАНГУУД гарган байна. 2 Гуравдугаар булан сурталчлах ангиудын булан юм. Ле ниний тухай ойлгосноо бататгах, ба татгаснаа нөхөддөө танилцуулах 30 рилготой. Энэ булангаа ангийн Су рагчид биечлэн гаргаж Лениний ТУ хай уншсанаа. шилэн түүснээ бичих. зурсан зураг хадах зэргээр Лениний амьдрал үйлстэй холбоотой зүйлээр «А лан хүүхдүүдийн бие төөн өрнүүлж чадсан байна. ЛЕНИН БИДНИЙ ДУНД Ө Хүүхэд багачуудын хүсэн хү лзэсэн өдөр В. И, Лениний мэн дэлсний 100 жилийн ой ойртсоор байна. Баянхонгор аймгийн Баян цагаан сумын дунд сургуулийн пнонерүүдийн дунд «Ленин бид ний дунд» гэсэн сэдвээр Лени НИЙ үйл амьдралыг харуулсан шүлэг, өгүүлэг, тар зургийн уралдаан зарлаж дүгнэв. Пнонер Дэмбэрэл, П. Содном. П. Баттө мөр, Ч..Нацаглорж , Х. Цэндсү рэн, Л, Жаргалсайхан нарын бү Зээл шалгарлаа. 68 шулсиын гар ичмэл эмхтгэл гаргаж, 103 зу “бичгийн. дарга 5 нариЗа бичгийн дарга Б. Лхамсүрэн МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, Ардын боловсролын Яамны орлогч сайд ДХ. Гомбосүрэн чарын 40 шахам хү мүүс үг хэллээ. МАХН-ын Төв Хорооны нарийн Лхамсүрэн Хэлсэн үгэндээ: Хүүхэд багачуудыг эрүүл чийрэг биетэй. элбэг саруул оюунтай, өв тэгш хүмүүжилтэй иргэд болгон.хү мүүжүүлэх үйлсийг биеийн тамир спортын бүх байгууллага зрхэмлэн үзэж, тэднийг биеийн тамир спор тод дур сонирхолтой болгон дотроос нь шилдэг тамирчдыг төрүүлэхэд хүч анхаарлаа дайчлах ёстой гэлээ. Их хурал МБТҮЇСЭ-ийн дүрэмд оруулах нэмэлт өөрчлөлт болой их хурлаас гарах тогтоолыг баталсаны дараа зохион байгуулалтын асуудал хэлэлцэж МБТСЭ-ийн Төв Зөвлө лийн гишүүд болон шалган байцаах комиссыг сонгов. раг багтаасан альбом Хийж Лени ний танхимд тавилаа. 9ө Монгол хэл бичгийн улсын 2 “дугаар олимпиадад бэлтгэж сайхав бичгийн 15 хоногийн ажил зохиов. Хуулан бичлэгийн дэвтрээ «Ленинчээр сурч хүмүү жье» гэж хаягласан юм. Дэвтэрт Ленин багшийн үйл амьдрал, мэр гэн сургаалаас бичжээ.. Хамгийн сайхан бичигтнийг тодруулж хуу лан бичлэгийн дэвтрийг Нь су рагчдын уншлаганд зориулж но мын санд тавив, Пионер Ди ваа, Ч. Алтанцэцэг, Б, Алтанцэ цэг, Д. Рагчаа, Ч. Туяа, Ц, Цэ цэгмаз, Д. Мөнхцэцэг нар бүл гүүлийн сайхаа бичигтэн боллоо. Багш Л. БАЛДАНДОРЖ лийн сургууль дээр Ленинийг талчлах гурван булай ажиллаж на. лийн буланд багш нарт га болох материал, зураг тавьжээ. Ленинийг: сурталчлах пионерийг бу лан бий. Энд Лениний бага рагч ахуй цаг, хичээл номонд идэвх тэй, тусч чанарыг зураг тайлбартай байрлуулсан нь сурагчдад ойлгоход жээ, Булангаа баяжуулж долоо хо ногт хоёроос доошгүй шинэчлэн Хоёр давхрын гудмаар явж баруун тийш эрэгтэл Соёлч но хөрлөлийн анги гэж цэвэрхэн бичсэн хаяг нүднээ тусав, Ай гид орвол Владимир. Ильичийг үйл амьдрал харуулсан булан байгуулсан байв. Энэ ангид тг ван-онцын эзэн Мөнгөнсар, Зол боо, Долгормаа, Туул, Болд, Баяр нар суралцдаг байна. Энэ ангийн 60 хувь нь сайнаас онц сурдаг: 70 хувьнь Д. Нацаг: дорж тэмдэгтэн юм. 2:1968:0нд соёлч нөхөрлөлий! “мандат аваад, улсын тэргүүний бүлэг болох зорилт тавьжээ. --Энэ ангийнхан га даадын 30. дотоодын 60 /шионертэй байнга захид лаар харилцаж, тэднээс байнга сурч байна. Саяхан «Ленин би хүүхдүүд» гэдэг Ленинч унтшла га хийжээ. Лениний бага час Лениний гавьяа Ленин сурагч байсан нь Лениний бүтээ2- гэлс сэдвээ. ангилаад сурагч бүр идэвхтэй оролцов. Лениний тухай яриа, Лениний багадаа суры байсаа зэргийг харилцаа ярнаны хэлбэ- рзэр үзүүллээ. Лениний бүтээ лийг харуулахдаа Ленпний бай. гуулсан нам, түүннї зөв мэргэн УДдирдлагаар ЗСБНХУ комму низм байгуулж байгаа тухай то. дорхой ярив. Дуугүй киногтар оо000000000000ФФ0ФФФоО0ФоФо0о9ФФ0О00ФОФФ0009О000О000000000000) : НЭРЭМЖИТ ХАЙРЦАГ З Хэнтий аймгийн Батширээт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн. Т-тийн А» ангийн пинопер сураг. чид «Ленинч шүүлэг» нэртэй хайр цаг хийв Пионерүүд Лениний ту хай уншсан ном зохиолынхоо Та лаар саналаа солилцдог, Лениний тухай бяцхан чомууд хийж долоо Булган аймгийн төвийн 10 жи бай сургуу гарын авла Ленинийг сурталчлах нас, су улам хялбар сонирхолтой болго ї НӨХӨР ши , » гаж Лениний амьдралыг. Пионе- рүүдэд сурталчлав. Соёлч чөхөр лөлийн ангийнхан аймгийн «Сүхбаатарын гуг» сонинтой шефийн холбоо. тогтоож сур залжлах хэсэг байгуулжээ, Пно нерүүд үсэг өрөгч, хянагч зураг чин зэрэг маргэжил дээр ажил яаж байна. Сэлэнгэ аймгийн- Сүхбаатар- хотын Бумцэндийн нэрэмжит 10- жилийн сургуулийн 7-гийн «В»-! анги сурч бүтээх бүх ажил үйл сээ Лениний мэндэлсний 100: жилийн ой. ардын хувьсгалын: 50 жилийн-ойд зориулж бусад ангиа хошуучилж явна. Сүхбаатар хотын дунд сургуу лийн багш Д СУМГЬЯА. хоног бүр сурагчдаас шалгалт авч на. Энэ шалгалтад пиопер Бат яоилхүү, Цэцэгмаа, Нарангэрэл нар идэвхтэй оролцжээ Пиоперүүд «Лепипд үй байя!» гэсэн бүлгийн сэдэвт ажил хийжээ ! 5 Хэнтий аймгийн Батширээт су. гуулийн 7.гийн- Н. Ням-осор- Ё мын 8 жилийн «А» ангийн сурагч чь Ленинийг анги булан гаргасны дотор 8-ын Ё » авги, б гийн «А» ангиудын бу. даасан хөдөл Д. МАНДАХСАН ИЙН. Ө Завхан аймгийн Сонгино су мын 8 жилийн дунд сургуулийн 5-8 дугаар ангийн сурагчид До лоо хоногт нэг удаа 2 цаг хичээл лөж сэдвийн Дагуу альбом хийж байна, Лениний үйл амьдрал ха руулсан альбом, «Лениний холбог долтой марк дугтуйны нүүрний г Цуглуулга, Лениний тухай сэд вийн хайчилбар цуглуулж, жур Бин дагуу хадгалж ашиглаж бай на. Пионер бүхэн Лениний тухай номын булан номын сандаа бай гуулах гэж мэрийх боллоо, го Завхан аймгийн Сонгино су сын 8 шилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч 8. Бэггсүрэн Ф Говь-алтай аймгийн Халиун сумын сургуулийн дэрэгдэх пно нерийн бүлгэмийн Нансалмаа даргатай нэгдүгээр бүлэг «Ильи чийн бага идэр нас» сэдэвт Ле нинч уншлагд ХИЙВ. Пиопер Гомбо, В. И. Леннний бага насны нь үйл амьдрлаас, су “рагч Баасанжав идэр насны нь ёмьдралаас товч тодорхой ярьж 1 холбогдох диафильм тавьж ХЭҮуД лээ, В. Маяковскийн «В. ИЙ. Ле сонин» Ц. Гайтавын «Дамдины Сүх «байтар» «найраглалаас їионер мэндэлсний 10 мн рч чгчсилчиг Хүүхдүүд 99! манай Хот хөдөөгийн сур гууль бүхэн сурагч бүр В. И. жилийн ойн баярыг уг таж 1969-1970 оны хичээлийн Дорж Рина нар хоршиж уншлаа. Уншлага уран сайхан сөїгэл. хөд лөм боллоо. Пионерүүд Ц, Гайта вын үг, Лүвсаншаравын хөгжим «Өсвөрийн Лєнинчүүдийн дуу»-Г дууллаа, «Хагас цагт багтсан Лининч унш лага аятайхан боллоо. урлан сурвалжлагч 8, Алзах гү Ө Сүхбаатар аймгийн Дариган га сумын 8 жилийн дунд сургуу лийн пионерийн 16 дугаар бүлгэм, долоо хоногийн Лхагва гаригийг Лениний, нэрэмжит өдөр болгож: пионерийн танхимаас Лепциний ту хай дуу, шүлэг, звах, уншигчдын хурал хийх зэрэг ажил. явуулдаг боллоо. «Гангын долгио» радио стан цын нэвтрүүлгээр «Монголын ард түмэн Лениний заасан замаар», «Ильичийн бага, идэр нас» «Хувьс галт ажлаа эхэлсэн нь» зэрэг сэд вээр сумын төвийн хөдөлмөрчдөд сонсгосон байна. «Володягийн дуртай ном» «Хө дөлмөрт дуртай Володи» «Үгүй, бид өөр замаар явна» сэдвээр йио нерүүд бие дааж Ленинч уншлага хийж байна. ! Сүхбаатар аймгийн Дариганга сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш Д. Ренчиндорж Ф Архангай аймгийн Төвшрүү лахийн 8 жилийн сургуулийн Дэ рэгдэх пионерийн 6 дугаар бүлгэ мээс бүлгүүдийн дунд «Ленин ба хүүхдүүд» гэдөн бүлгийн сэдэвт ажлын уралдаан зарлаж, шалгар сай бүлэгт» Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойн нэрэмжит сэдэвт ажлын аврага ангн» гэсэн Лениний дүртэй дурсгалын хаяг өгөх ажээ. 8-ын «А» ангийн дэрэгдэх пионе Лениний жилд бор, урлалынхаа двэжийг тавьж чөлөөт да гаараа тэр танхиидаа В. амьдралыг судалж, Лениний бага насны Ё рийн бүлэг «Ленин ба хүүхдүүд» садэвт шил явуулаа «Ленин бидэнтэй» зэрэг олол дуу, шүлэг орос хэл дээр дуулж, уншиж, Лениинй үйл амьдралын идар насны үеийнхээс цуврал ярив, Дениний заасав замаар соцналивм байгуулж байгаа Мон гол орныхоо хөдөлмөр, соёл, үйлд вэр, аж ахуй хөдөө аж ахуйн хө дөлмөрийн баатар, эрдэмтний нэ рийг хэлдгээж, бүтээлээс нь 10вч ганилцууллаа. Пионерийн ахлагх удирдагч Н. Луядаа 9Ф Завхан зймгийн Идэр сумын сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионерийн 12 дугаар бүлгэмийн 580 апшонер Ленинч шүүлэгт бэлтгэж үүрэг авчээ. Эдний дун давс онц сурахаар 108 сурагч, хөгжим шинээр сурахаар 257 су рагч, таван онцын эзний болзол хангахаар 27 сурагч, Д, Нацагдор жийн дүрт тэмдгийн 0богол ханга хаар 70 сурагч үүрэг 884 3 Дагдал хаягдал ашиглан улсад 9 төг рэгийн орлого оруулахаар ажил лаж байна Багш Баяраа 860 хүүхэдтэй хөгжмийн чуулга байгуулав. Үлээ вэр, үндэсний хөгжмийн. секц ажилуулж 7 коногт 4 удаа хичээл лэж нотны анхны мэдэгдэхүүн ол гож байна. Энэ чуулга анхныхаа бүтээлийг Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойгоор тоёлох юм. Завхан аймгийн Мүүн АВ-Богэн 8 жилийн дунд сургуу, дионе рийн ахаах удирдагч Н, Гүндсэн буу И. Лениний үйл Бор бор болжмор жиргэж явсаар хахир лан туулж, Монголын гаар нутгийг зорин Увс Малчин суманд ирэв. “Энд дорхи мэдээг агаарын цахилгаанаар сониныхоо алслан дамжуулж би босон суун өвлийн Хүй тэн жавар дундуур алсын замыг ая баруун хяз аймгийн ирээд рын сонорт хүргэснийг уншигч ба у мжуулна уу. ХУЦАНҮН Ч К ту, Малчин сум, «Хөдөлмөрийн үнэ цэнг гүн ы гоё, Улс нийтийн хөрөнгө бол ЧИНИ хөрөнгө гэсэн манай сонины 28суу дал дэвшүүлсэн өгүүллийг Малчан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид бүлэг ЭГҮҮЛЭН хэлэлцэж ажил хэрэг. болгож ба гааг харахад таатай. Салхивчин дээр нь саатан суугаад харахад со нинд гарсан зүйлийг сонор соргог хү лээн авч анги танхимаа тохижуулж Йлаа. Е: Пионерийн танхимаар нь орвол цовоо сэргэлэн дуутай бяцхан ОХИН -- Манай бүлгэмийн бүх пионер анги танхимаа засан тохижуулах аянд гарч эвдэрсэн ширээ сандлаа заслаа. Пионер сурагч бид Хөдөлмө газ рийн үнэ цэнг ойлгож, Улс нийг лыг байнга судалж өөрийн чөлөө цагай раа бусад хүүхдүүдэд тайлбарлан ярьж өгдгөөрөө 8 дугаар ангийн сурагч Л. Бат дүнтэй төгсөх гадна өөрийн мэдлэгээ га хувааж тэдэндээ тусалж байдаг юм. сурлагын өндөр амжилт гаргахаар олон төрлийн ажил зохиож байна. Нийслэлийн 28 дугаар сургуулнар оро ход В. И.Лениний танхим байгуулжээ Энэ танхимд бөрсдийнхөө хамгийн шандын ол амьдралаас сурч байдаг ажээ. Энэ тухай доорх гэрэл зургийн НД Эгчиэнгчй хийв. 1. Хүүхдүүд В. И. Левинтэй Холбогдол той ном, зураг дуугий нь бичсэн сорон “зон хальс зэргийг пионерийн Удирдагч Ц. Дуламжавт гардуулан өгч байна... 3. Лениний танхимын үзмэр, матери сайхан, багш сурагчдын дунд өндөр та лархал хүлээдэг. Батсайхныг тэр тан хаимд тэмдэглэл хийж байхад НЬ авсан зу аг. 3. Хичээлийн завсарлагаар нөХөддөө луелаж буй энэ охиныг Д. Цэрэнлхам гэ дэг. Цэрэнлхам ирэх хавар ХХ ангиа онц 1 мэ нт иимэ ниилэхилтийлтын мн нөлөөн өнөр өнөө ны ын инээд итиилэийлнийэнийлйэиийнийлийнийлжийриийнилилнийтийлэий э-- 22 гэж мэрийж байгаагаас нөхөдтэйгээ байн 4. Дашийн Оюунаагийн онц сурдаг ар га нь гэвэл багшийн заасныг нөхөдтэйгээ цаг ямагт зөвлөн бататгаж байдагт ажээ. Энэ охин хагас жилийн шалгалтанд бэлт гэж тооны хичээл дээр өөрийн ангийн Цэ цэгмаа, Гэрэлсайхан нартай зөвлөн «хи чээлээ бэлтгэж байна. С. БОДООШ солин но бии ялих амслаа цөлд гомдлыг цас «эм ХӨДӨЛМӨРИЙН ЦЭНГ ГҮН . ө 1 УЛС НИЙГМИЙН ХӨРӨНГӨ БОЛ ЧИНИЙ ХӨРӨНГӨ ҮНЭ: ОЙЛГОЁ мийн хөрөнгө бол бидний хөрөнгд гЗдгийг цаг Ямагт санаж Зуоанүүд портлая гэж бүлгэмийн зөвл илтгэж байлаа. Тэд бас хаалга, цонхоо хайхрамж гүй эдэлж ширээгээ эрээчдэг, сахил гагүй зарим хүүхдийг хамт олноо роо хэлэлцлээ гэж бор бор болжмор цахилгаан утсандаа ДУРДЖЭЭ. А2 2227072777/777 10711 -- Тамирчин ах эгч нар таань их луралдаа ийм олон медальтай ирээ байх гэж нийслэлийн баатар хот Тоск вагийн чэрэмжит 88 дугаар дунд, сургуулийн 4. дүгээр ангийн сурагч С. Жаргал сайханы зурсан зураг, -- Өргөх дасгах.” үн байна өн Жаргалсайхан зурав УВСҮр, ӨГҮҮЛЛЭГ ГОЛИО, ЦАРЦАА ШУУГИСАН НАРЛАГ САЙХАН ӨДӨР. ЭМЭЭ БОРЛОГ МОРИО УНААД ХОНИО ХУРААВ. САРАН ЭГЧ ТОМ МОДОН ХУВИНГАА БАРИАД ГЭРЭЭС ГАРЛАА. БИ ХУ- РУУХАН ЧИНЭЭ БОРТОГОО АВААД ЭГЧИЙГ ДАГАВ. ХОРИН ХОНЬ СААСАН ЭГЧИЙН ХУВИН ДҮҮРСЭНГҮЙ. ХОЁРХОН ЯМАА СААГААД МИНИЙ БОРТОГО БЯЛХАВ. БИ, САРАН ЭГЧЭЭС ТҮРҮҮЛСЭНДЭЭ БАЯРЛАЛАА. ТЭ- ГЭЭД ХОТНЫ ЗАХАД ХОНЬ ХОЛБОЖ БАЙСАН ЭЭЖДЭЭ ГҮЙЖ ОЧООД! ЗО БИ САРАН ЭГЧЭЭС ТҮРҮҮЛЭЭД ХУВИНГАА ДҮҮРГЭ, ЧИХЛЭЭ ГЭЖ САЙРХАН ХЭЛТЭЛ ЭЭЖ: -? ТУЯА МИНЬ ХУВИНГАА ВАЙНА.ГЭВЧ ИХ СҮҮ СААСАН ХҮН Л САЙН СААЛЬЧИН “БАЙДАГ ЮМ ГЭЛЭЭ. Ч 0. ЦЭНДСҮРЭН! МАД АЖ АХУМНАЙ ХОЛБОГДСОН ЗҮЙР ЦЭЦЭН Ч Хүний сайхныг Ханилан байж мэд! Хүлгийн сайхныг 9Ф Мал дагавал Хушуу тосдоно. Эс дагавал Эрүү хувхайрна. Унан байж мэд! Өө. Хузага унавал Ф Мал удмаа дуурайдаг. хусрана. Малгай толгойдоо тохирдог Ач хэлбэл Ф Тэмээ говийн чимэг. Тус хүргэнэ. Тэрэг хотын чимэг. 9. Аавын хүүгийн Ф Хүн болох багасаа Зориг хурц. Хүлэг болох унаганаасаа Адуун сүргийн Ф Шөлөөр цадна. Туурай хатуу. Төлөөр баяжина. МАЛ АЖ АХУЙТАЙ ХОЛБОГДОЛТОЙ ОНЬСОГО. Хойд голын лма| ! брэрлЭ Мүн! "хөөрөг Хялгана сайхан Бүгдийг ширвэгч шилэн ! хундага Бургас ихтэй голын тохой Буржгар үстэй хоёр хүүхэд Булган үстэй улаан үнэг. Вуулгаж гуядах ташуур Эвхэж шордох шат Өнгөлөг дөрвөн эмгэнд Өглөө үдэшгүй Ах дүү гурвуул Айлчлан очоод Амар мэндийг эрж Амтат идээг авчраад ДҮҮРГЭСЭН ЧИНЬ САЙН. (Морины дэл сүүл) (Төмээ) Амьтав бүхнийг дайлна : Өөхөн бөмбий (Үнээ саах) -Араг: сэгсий Жавжаа авгай р » (Ховь) Зайгүй таринадана Өмнө голын (Ухна) лев с. Гэндэн тэмдэглэв. .» ТА? ТА 7/ ММ (58) 1969 оны 12 дугаар сарын 10, (ЛДТДОМ771 БААТАРУУ4Д БА ЦЭЦЭРлЭГИЙН Насны! ХУУДДГЭД, ЗОРИУЛАВ. Лхагва АДУУЧИН Унахын улаан наран уулын. цаагуур оров. Өргөн талын дунд ЭГ ОЛОН уг нэгэн морьтон хуйлруулан байв. Бид, тэр адууз Наас «Энх тайван» нэгдлийн гуравдугаар бригадын адуун суу рийн ахлаг, “Цэрэнжавынхыг - асуухаар очтол адуун дотроос уурга чирсэн унага цойлон гарч ирэв. Харин адуугаа хуйлартал “ЭЛДЭЖ ЯВСан нөгөөх морьтон гЭэ- Ц222 ” вэт нүдэнд харагдалгүй алга бол онд бид бүр гайхаж адууны дөр вен талд гараад олсонгүй. Машинд дассан адуун сүрэг байсан юм байх, бидний маши- наас тийм ч их үргэсэнгүй. Тал бүрээсээ хашигдан бөөгнөрөв. Уурга чирсэн унага л адуу той ров хурдлана. Бид «Адуунд хүү Хэд явсан байх, Тэгээд унага зургааж байж осолдов уу даа» ярилцаад машинаа зайдуу орхин адуун дотор орж тэр хү- нийг эрэв. -- Энд эмээлтэй морь байна. гэж нэг маань хашгирав. Эмээл хазаартай, сайхан хүрэн халзан морь тушаатай, хантайрагтай зогсоно. Эмээл нь уралдааны морины жижиг цагаан эмээл байв. ”- Хүүхэд явган унага уур- галж “чирэгдэж яваад осолдсо- ноос зайлахгүй гэж бид »Ярил- аад тал бүр тийш эрэлд гарав. эгэн, хонхроос хүний толгой цухасхийгээд далд орчихыг би олж хараад тэр зүг очтол бухын хонхорт (бух. эвэр, хөлөөрөө ухаж хонхойлсон газрыг хэлнэ) нэгэн жаал хүү хэвтэж байв. Би, нөждөө дуудав. ”-- Хүү минь бие чинь яагаав вэ? гэж биднийг асуухад хүү. -- Зүгээр гэв. 227 ) "” ХҮҮХДҮҮД 9Э! НАЙ ОРОН. ДАЯАР өө 1 ахуйВ МшэЭДЭЛ, БАЙ «уу ЛАГД САНЫ 10 ЖИЛИЙН ОЙ БОЛОХ ГЭЖ БАЙНА. уУХЭД 1 МА- хө." ИЙН БАЯР ХҮҮХЭД ТА АРЫН БАЯР, НЭГДЭЛЧ- АХ ЭГЧ НАРЫНХАА БАЯРТ ХҮҮХЭД БҮХЭН : БАЯРЛАСАН СЭТГЭЛЭЭ ! ИЛЭРХИЙЛЖ БАЙНА. ВОН -- Тэгээд чи юунд бухын хонхорт хэвтэнэ вэ? -- Та нарыг нэгдлийн дарга нар ирлээ гэж бодоод нуугдсан юм. - Яагаад нуугдаж байгаа юм бэ? -- Манай нэгдлийн дарга нар адуу тогтоолгүй унага уургалт лаа гэж зэмлэх байх гэж айгаад би сая унага уургалаад, уурга алдчихсан. | -- Чи морь уургалах дуртай юу? уртай, доо хэдэн настай вэ? Зургаан настай. эр хэн гэдэг вэ? Нэргүй. Танайх хаана вэ? Тэр толгойн цаад руу гэж гараар заав. -- Хэнийх гэдэг айл вэ? -- Цэрэнжавынх. -- Аав чинь юу хийдэг вэ? -- Адуун суурийн «даргай Ингэж бид эрж явсан айлынхаа адуучин хүүтэй уулзаж ярил, цаад Цэрэнжавынхны хот айлд хүүгий нь тухай баахан яриатай очиж билээ, Цэрэнжав дөч (ач руй насны хөнгөн шалмаг хүн лаа. Тэрээр Өвөрхангай аймгийн . Хужирт «сумын » Энх тайвай нэйдлийн:нэртэй сайн адуучин, эхнэр Одсүрэн нь мөн сайн саальчин ажээ. Эдний суурь энэ жил-нэгдэлдээ 53000 литр ай раг тушаах төлөвлөгөөтэй бө" гөөд түүнийгээ давуулан баелүү лэх бололцоотой гэнэ. Бидэнтэ замд хөгтэйхэн уулзсан зургаан настай Нэргүй хүү ч ээж, ааваа дуурайсан тэргүүний малчин бо” ЛОХ нь одооноос мэдэгдэж бай» гаа ажээ. Зургаахан настай энЗ хүү өглөө бүр гүү барихад адуу ээрч өгнө. Өдөр гүү хурааж, уна га татна. Орой адуу тогтоож, айраг бүлнэ. Сандал дээр 186 «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН». СОНИНОО ХИР ЗЭРЭГ “АШИГЛАДАГ ВЭ? ҮГИЙН СҮЛЖЭЭ Энэ сүлжээг В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд зорнулан ДЕ шин таж, Ленинч шүүлэгт сайн бэлтгэж байгаа хүүх дүүд уг сүлжээг маш амархан тайлж чадиа. ад хөхүүртэй айраг бүлнэ. үлэг, еалаадын ажлаараа уг сүлжээг урал эргүй хүү аав шигээ сайн у, даантай явуулж швонеруудынхаа Ленинч шүү гачин болно. Уургачин гэдэ бас нэг төрлийн спорт юм ш лэгт хир зэрэг бэлтгэж байгааг. шалгаж үзсэв ч болны | ДЭЭ. // . 2 БАГ Д. МӨНХ-0ОЧИР ЗРГА-иао4ө1 Сүхбаатарын вэрэмжиз улсын хэвлэлийн комбинатад ХЭвлэв. Хариуцлагатай Эрхлэгч . “Ж. ШАГДАР . Индекс-14140 Г. СЭСМЭЭ Хужирт “НЭГДЭЛЧ АХ, ЭГЧ НАРТАА БАЯР -36 дахь жилдээ. 1М:51 (1111) 1969 оны 12 дугаар сарын Ї?7. ЛХАГВА 10 төн ХҮРГЭЕ! Энэ сарын 20-нд нэгдэлжих хөдөлгөөн ялсны 10 жилийн ой болж байна. Энэ оёг тохиолдуулан Булган айм- (Багачууд аа! 13 дугаар гийн Хишиг-Өндөр сумын «Лениний зам» нэгдлийг 1939 онд байгуулан хориод жил удирдсан анхны дарга Данзангийн Ориг та. бүхэнд хан- даж хэлсэн үгийг дор нийтлэв). -- Хүүхдүүд ээ! Манай нэгдэл бай- суулагдсанаас хойш 80 жил болж бай- на. Тэртээ 1989 онд тус «Лениний зам» «Харцага» нэгдэлийГ нэртэйгээр Х0- рин .таван хүн санаачлан байгуулсан юм. Тэр үес хамтын хөдөлмөрийн давуу чанарыг тэр бүр ойлгохгүй байсан бо- ловч санаа нийлсэн хэсэг хүмүүс” чар- майн зүтгэсээр нэгдлийн Чинээ нэгдэл болгосон ЮМ Даа. --Хүүхдүүд минь эх ороч ард түмэн- дээ үнэ цэнэтэй үйлс бүтээхийн тул юуны Өмнө юу хийх вэ? гэдгээ эхлээд сайн бодох хэрэгтэй, Нэгэнт хийж эхэл бэл ухарч шантралгүй заавал дуусгаж сур --Эхэлсэн ажил бүтнэ гэдэгт бат ит- гтөн түүнийхээ төлөө хохирлоос бүү ай, эрдэмтэн багш нараар чом заалган 9Р-! дэм сурч байна Ч Энэ бол нам засгийн ач, Та. нарын сурсан эрдэм ном ажил хөдөлмөр бо- лох учиртай юм. Ажил болж чадахгүй эрдэм бол биегүй жигүүртэй адил, Та)наснцаасад ЭХЛЭН нарын дотор малчин болох хүүхдүүд олон бий. Тэгвэл та кар одоо ноос эхлэн зуныхаа амралтаар маллаж эх эгч нартаа тусалж мал маллагааны аргаас сурцгаа, Малчин гэдэг бол нэг ёсны мэргэ-- жил, тэгэхдээ бүр нарийн мэргэжил шүү. Жишээ нь хоньчин баатар Очи- рыг танар мэднэ. Энэ хүн шиг малчин болоход маш их Чармайлт ажиглалт хэрэгтэй, : Эдүгээ нэгдлийн 10 жилийн ОЙ болоход манай улсын нэгдлүүд 190-- морч, Орлого нь ихсэж, ард түмэн нэгд дээ бат хүрээлж хамтын том аж боллоо. Энэ бол манай.намаас хөдөө аж ахуйг хөгжүүлэх талаар явуулсан бодлого амжилттай хэрэгжиж . байгаа- гийн илрэл тэж өнөөдөр бахдам хэлж байна. -- Хүүхдүүд та нар зуныхаа амрал- таар даага сургадаг, энэ бол бахдам ажил... Морь уургалах, эмнэг сургах чинь эр хүний бахдал шүү дээ, Бас морины дэлийг засаж сурах нь чухал, Арилжаа сайвар, жороо, | хатиртай морийг явдлаар нь явуулж сурах ХЭ-- рэгтэй, Зарим хүн жороо морийг дого- лон морь шиг болгочихдог, Энз бол бу руу -- Бас малын чанарыг таних хэрэтТ- тэй. Жишээ нь манай малчид хурдан морь, сүүтэй үнээ, тэнхээтэй шар зэр- гийг гаднаас нь хараад мэддэг, энэ бас тэдний л эрдэм, -- Та нар сургуулиа төгсөөд залуу малчдын сургуульд сурах хэрэгтэй, Хөдөө ажиллах залуу хүн ховор байна. Та нар л ирж ажиллах ёстой шүү дээ. Ахмад малчдынхаа мал маллагаа ны өв уламжлалаас байнга сурахын дээр тэдэнд өдоогийн шинжлэх ухааны мэдлэг эзэмшихэд нь Туслах ёстой. Одоо нэгдэлжих хөдөлгөөн ялсны 10 жилийн ой болж, аам засгаас цаашид мал аж ахуйгаа улам хөгжүүлэхийг уриаллаа. Энэ уриаг биелүүлэхэд нэг- дэлчид бид улам зоригжлоо ! Пионер багачууд аа! Өвөг дээдсээс уламжлан нэн аж ахуйгаа хөгжүүлэхэд ах эгч нартаа ! байнга тусалж орчин үеийн мэдлэс чад- -Та нар саруул сайхан данхимд рартай малчид болпгооё шинжих ҮСЛХ ҮЛ ГР с мал | чанар юм. ХАА ЛХЇТЛЛЛЛ МАЛЧД ЫН 1Ү2 -Бид малчин, ажилчын ардын үр с4д билээ. Малч удамтай багачууд таван номхон морь унаж, хүсэлтэй! ойрын бэлчээрийн малыг буцаана. Най ман нас хүрэхэд зүгширсэн . хургачин болно. Үр хүүхэд нь ингэж эрт тусад ороход малчин хүн баяртай байдаг. Энэ бол нэгдэлч малчдын Хөдөлмөрийн сай хан уламжлал юм, Нэг ёсондоо сур-- гуульд орох болоход малчны хүүхэд малаа маллах, тариачны хүүхэд тариа ногоогоо тарих арга сдадлагад сурсан, оролдлого! байдаг. Сурагчийн жилүүдэд хүүхдүүд маань сурах, ажиллах Хоёрыг хослуул- даг ариун нандин заншилтай болжээ. Ажиллаж ч чаддаг, сэтгэж Ч чаддаг байна гэдэг Өнөө үеийн хүний сайхай Нэгдэлчин аав, ээж, ах, эгч на маань нэгдэлжих хөдөлгөөн ялсны 1 жилийн ойтойгоо золгох гэж . байна. Манай пионер сурагчид Ч бас нэгдэлч- дийнхээ ойд Хийсэн ажилтай, хэлэх үгтэй байна, 1958 оноос эхлэн жил бүр мал төллөх үбэр хүүхдүүд маань уут, хэмнээ, бээлий, элгэвч, оёж, угж, лаа, шүдэнз цуглуулж малчиддаа илгээдэг уламжлалтай боллоо. Энэ онд зөвхөв Нийслэлийн пиогер сурагчид 40 шахам “хашаажуулах ажилд оролцон ЗАЛУУ. ХАЛХАА. гаруй: сурагч хөдөлмөр зусланд ёЖиЯ-. лаж, 424 га талбайд 4-12 төрлийн нО- гоо тарьж арчлан, 6726 тонн ургац курааж улсад тушаалаа. 1969 оны эхээр нийслэлийн 28 ду- гаар сургуудийн 9-ийн «А» ангийнкай хашаажуулах ажилд өөрсдийгээ явуулж өгөхийг хүсэж, ерөнхий боловсролын сургуулиудын ахлах ангийн сурагчдын хашаажуулах аянд гарахыг урналсан билээ. Энэ уриалгыг нийт сурагч баяр- тай дэмжиж, нийслэлийн 6600 . сурагч МЯн- та гаруй мал багтах 71 хашааг Занар зэмж сайтай барьж хүлээлгэн , өгөв. нонер уахадыг хөдөӨ- аж ахуйд оруулж энэ их «хөдөлмөрийн хувь нэмэр бол нэгдэлчдийнхээ арван ЖиИ-- лийн ойд зориулан өрөгсөн бэлэг юм. Эмнэг Сургаж даатаар шагнуулсан хүүхдүүд, агь, таана түүж, з сорс хийсэн багачууд, нуруу нуруу-- гаар өвс уул шиг дүнхийлгэсэн ПИО та нарын дунд хэдэн мянтаараа бий. Нэгдэлч малчдад Та нарын . үзүүлсэн тусламж малыг онд бүрэн, тарган тав тай оруулахад хувь нэмрээ оруулж байна. р Өнөөгийн хүүхэд бөгөчүуд бол ирээ мал | . мянган төгрөгийн үнэ бүхий, төл Хү-- лээж авах бэлтгэлийн гээжээ. 9 Бас нэгдлийн дэргэд хөдөлмөр амрал тын зуслангууд байгуулагдан, туслалцаа нх боллоо. онд нийслэлийн 12 сургуулийн сурагчдын дүйн нэгдэлчид ЮМ. зүйл хөдөөд илч нарынх ЮМ. тїионер Энэ 2500 үггэтгтүтэтЭӨр / ААВЫН УУРГЫГ СУНАЛЗУУЛСА АДУУЧИН БОЛОХ ДУРТАЙ БИ, АРДАГ ХҮЛГИЙГ БУЛИГИУЛАН ААВ ШИГЭЭ НОМХОРООХ ХҮСЭЛТЭЙ БИ”, є? ЭЭЖИЙН ШИЛБҮҮРИЙГ БАРЬСАН ХОНЬЧИН БОЛОХ ДУРТАЙ БИ. ЭНГЭР БЭЛИЙГ БҮРХСЭН СҮРГЭЭ ӨСГӨХ ХҮСЭЛТЭЙ БИ. АХЫН ТРАКТОРЫГ ЖОЛООДСОН ТАРИАЧИН БОЛОХ ДУРТАЙ БИ. АТРЫН ХӨРСИЙГ ЭРГҮҮЛЭН ТАРИА НАЙГУУЛАХ ХҮСЭЛТЭЙ ВИ. ААВ ЭЭЖИЙН МИНЬ ИДЭЭШИЖ АГУУ НАМААР ЧИГЭЭ ЗААЛГАСАН АРДЫН НЭГДЛИЙН ГИШҮҮН ГЭЖ АЛДАРШИЖЯС ЯВАХ ХҮСЭЛТЭЙ БИ. Ж. ШАГДАР билчсэн мал сүрэг та талд долгиолсон тариан тонгэс ч чө дүүрэн өргөн Нэгдэлч малчдын залуу Халаа бол хүүхэд багачууд та ч мэн “ни ВОЛОДЯ УЛЬЯНОВ- БИДНИЙ БАГШ Саяхан нийслэлийн 10 жилийн 28 дутаар дунд сургуулийн 2-Ын «Д» “ангийн дэргэдэх «Сар» багийн баз- тарчууд,«Володя Ульянов-бидний нө» хөр» Ленипч уншлага зохиолоо. Багийн аХлагч сурагч Намнанхүү- -- Баатарчууд аа! Бид В.И.Лени- ний мэндэлсний 100 жилийн ой уг- таж, «Ленинч шүүлэгт» бэлтгэхдээ «Ленин багш», «Лениний товч нам- зэр», «Ленип пийшинчин хоёр», «Ле шиний бага нас, сургуулийн жилүүд» «Лениний дурдатгалууд» ном болон «4«Пиотерийн үнэн» сонин, «Залгамж лагч» сэтгүүлд нийтлэгдсэн Лени мий үйл амьдралын тухай дурсамж, олон мате- өгүүллэг, шүлэг зэрэг о риал уншиж тэмдэглэл хийцгээсэн билээ. Өнөөдрийн сэдэвт ажлаараа В.И.Лепипий тухай ном, хэвлэл хир зэрэг уншиж ойлгосноо үзэцгээнэ. Эхлээд Лепиипий намтраас ярьц- гаая! гэхэд: О. Улэлсайхан-/Лениний «балчир сүеийн зургийг үзүүлж) Энэ зураг бол Лениний таван настай байх үеийн зу раг, Лениц: таван пастайдаа пом ун шиж сурсан юм. Өвлийн өвгөн багачууд та нартай Д.Ганболд-(Лениний сурагч ахуйн зургийг харуулж)-Энэ зураг бол Ле- пнний 8 дугаар ангиа онцсайн ДҮН- тэй төгсч байх үеийн зураг байна гэж танилцууллаа. “Сурагч /С.Цэрэнчи- мэд ярихдаа:-Ленин бол маш их ШУ дарга хүүхэд байжээ, Нэг удаа на- гац эгчийндээ зочилж байхдаа хүүх дүүдтэй тоглож байгаад ваар хагал- чихсанаа тэр үедээ нууснаа, гэртээ ирээд гэмшиж уучлал гуйж захиа би чиж байжээ. Би Ленин шиг шударга байна. Худлаа ярьдаг хүүхэд Муу” хай гэв. “Сурагч Алтантуяа-Ленин хөгжимд дуртай гээд 2 дуу хөгжим- дөж нөхөддөө сонирхуулав. Сурагч Насанбаяр Лениний зургийг зурсан зураач Шарав, Лениний дурд олон удаа амжилттай тоглосон ЗХУ-ын жүжигчин М.М.Штраух нарын Зу. раг, бүтээлүүдийг тайлбарлав. Дараа нь ангийн багш Хадангаа-хүүхдүү- дээ, та нар Лениний тухай сайн мэд дэг юм байна. Одоо хэн чинь Лени- ний тухай сайн бичдэг болохыг үзье. Урдаа байгаа цаасан дээр «Лениний тухай бичицгээ гээд 4 «минут гөнгєөрс пий дараа зохион бичлэгээ хурааж авав. Энэ завсар баатарчууд Ленинч хи чээлийнхээ дэвтрүүдийг сольж үзэж байв, Сурагч бүр Ленинч хичээлд зориулсан хоёр дэвтэртэй юм. Нэг дэвтэрт Лениний тухай баг- шийнхаа ярьж, уншиж өгсөн болон самбарт бичсэн зүйлүүд, Мөн өөрс- дийн уншсан зүйлээ тэмдэглэнэ, Нө- гөө дэвтэрт нь Лениний тухай, Лє- ниний төрөл зөргөсдийн тухай янз бүрийн зураг, хайчилбарын цуглуул га нааж хадгалдаг юм байна. Энэ ангийн 41 сурагчийн Ленинч хичээ лийн дэвтрүүдийг сонирхвол сурагч О.Үнэнсайхан Ленинч хичээлд бусдаа саа тлүү бэлтгэж байгаа ть харагд лаа. 4 минутын зохиоч бизлэгт С. Лхаг васүрэн доорх өгүүлбэрүүдийг би- чиж түрүүлжээ. «В.И. Лений 1870 опы 4 дүгээр сарын 22-нд Симбирск, (Одоогийн Ульяновск) хотод багшийн гэрт төржээ, Ленинийг багад Нь Во- лоди! гэдэг байв. Володи таван: ёс сандаа. ном: уншиж сурчээ» Суратч 22200229, 20222-ЧЫН Намнанхүү:-Бид нар Ленинийг бүг- дээрээ сайн таньдаг, Намяар түүхий нь мэддэг. Бид Лениний танхимд хичээллэдэг, Бид (Баатарчууд) боло хоор Ленин шиг сурцгаах ёстой, Та- ван улирал дараалан 100 хувь сурс паа улам бататгаж, Лениний мэндэлс ний 100 жилийн Ойд дунд дүнгүй, 100 хувийн сурлагын бэлэг барьц- гаая| гэж өхдийгөөг уриаллаа: ТР Чулуун ӨВЛИЙН ӨВГӨН «АЙСУЙ Та, нарын дундаас олон хүүхэд б лагс дунд, дундаас сайн, сайниас:он хэрэг. Сурагч хүн гэрийн даалганаргхийнэ Н гэдэг бол цэрэг хүн даргышгтушайл биелүүлэхтэй адил том. Гэрийн даа! холїїогдол маш!ик! гавар хийхийн. ал йн хийсвиввргхичээл дварголи сансар мэдлэгээ бататган, Өөрөө змндра дээр гардан хийн чаддаг болно: !Ге: рийн даалгаваргчанартай хийдэгсхүү! хэд дараагийн саасансхи бархан ойлгодоглом: наа дайчилдаггүй сул суралцдаг су рагч та нарын дунд байж ч магадгүй зайдаг. Сурагчэсүн гэрийн даалгаварз : : : : “Гэрийн даалгавараагтагтмол!чанаг! тайгхийдэг “сурагч самарч хичээлийн шалгалтаас айдаггүй. Гэвч хүч оюу! ЧУУД та нарт зориулж хэвлэх помьын : Ардын (Баопонсролын Яам “бага дунд! сургуулийн сурах бичиг, багт! Ицөггэх, хүмүүнүүлэтнснарт зориул син: заах: арга, сурган хүмүүжүүлэ ухааны номыг хавлан инитлэхХОэ дна сургуулийн: “өмнөх, СУРГуу- тийн: бага, дунд насны сүүхдэд 80- риулсан: смангол болоод. орчуулть тран: зохиол, йшинжээх: гухаалы х зохиол хэвлэн тарта арчилсан ном даг юм, Хүүхдүүд з8! Манай энхрий хайрт цам засгаас удаа дараа авсал арт, сөмэнээний үүр саүнд Хүүхэд бата хэмжээ жилээс | ХҮҮХДИЙН УРАН : зөхиол МӨНГӨЛ ХЭЛ ДЭЭР сайн суралцдаг болжээ. Энэ!бол:сайнл ! Сурагч хүн зөвхөн даалгавар биелүү : Жишээлбэл: 1966 оноос 1968 ямх бус өөрөө сэтгэн бодогч, бүтээгч, ! онд хүүхэд багачуудад зориулан ї гагүй хөдөлмөрч байх ёстой. ИЙМД! мочгол ба орчуулгын уран зохиол хүр нилээн ллуулцула лг. » зохиох, түүж сая гаруй хувиар хэвлэн гаргажээ. цуглуулах, түүндээ тайлбар бичих, ! 1966 оноос 1968 онд зөвхөн ор- бодлого бодох хялбар арга сүвэгчилж 1 гын зоХиол. шинжлэх ургамлын хатаадас амьтны ч УУсЫн Уран 1 , с : НЫ ЧИХМЭЛ! ухааны хялбарчилсан 100 шахам хийх хэргээр санаачдагазан НДЭВХТЭЙ! цэр төрлийн 500 орчим хэвлэлийн ажиллах ёстой, Энэ ! НЭ Нь | ШАЛГАЛТАНД! хуудас номыг мөн. Олон мянган ху- риулсан чом зохиолыг 100 мянга орф- золгох өдөр хоног ойртсоор байна. эртнээс бэлтгэх, бие дааж Ажиллаж внар хэвлэн гаргалаа. Н Пионер сурагчид та нар ч өвлийн ӨВ сурахын нэг үндэс болж өгнө. Сурагч! Мовголыч бяцхан уншигчид Л. төн ааваа онцсайн сурлагын бэлэгтэй хүн ямар хичээлийн ямар сэдэв дээр! Толстой, А.М. Горький, А.С: Пуш- “хүлээн авах гэж яарц байгаа билээ. онцлон анхаархаа зөв сонгож, тусгай! кин, И. Крылов В. “Маяковский, А Сурагч хүний гол хөдөлмөр бол сур- төлөвлөгөө хийж. | хугацаа тогтоон: Чехов, Н. Островский, А Гайдар лага гэдгийг хүүхэд та нар мэдэж бай ажилладаг байвал зохино. Үгийн сүл! зэрэг орос зөвлөлтийн “шилдэг з0- гаа. Одоо болох гэж байгаа их ОЙНУУ жээ, тааврууд таах, асуулт хариултын! хнолчдын уран бүтээлтэй аль хэдийн дад хүүхэд бүхэн онцсайн сурлагаар уралдаанд оролцох, ном зохиол ун-! танилцаж эхэлсэн билээ. чим хувиар орчуулан хэвлэлээ. С. Михалковын «Пунчи заан» «Гу «Гурван торой», «Аавынхаа яриаг сонс, дүү минь» ишигний амийг шувууд хэрхэн аврав», Барто чин зургаа хагас» «Сайн жаал», «Бяцхач бэлэг барина. Дөрвөн сар гаруй болоод В. И. Ле- ниний мэндэлсний 100 жилийн ойн баярт өдөр ирнэ. Тэ-- тэхээр онц сайн сурахад юу юу анхаа рахыг та, нарт товч таниулья. Пионер сурагчид Ленинч шүүлэгт бэлтгэж Ленинч хичээл Ленинч уншлага хийж байна. Сурагч Володя Ульяновын амьдрал та нарт үлгэр дууриал болж, сурч мэдэхийн их хүсэл тэмүүлэл тө рүүлж байна, гийн «Өөрөө асгагчийн бяцхан түүх? ших зэрэг нь сурлагад сайн нөлөөлнө й дулсл хүний злоаг бол зөвхөн БалнО Зөвлөлтийн хүүхдийн нэрт зо- “Неєгр сурагч», К. Чуковскийн сайн. онц сайн суралцаад зогсохгүй! Хоолны | уршан, С. Михалков, А. «Аварга жоом», «Зад угаагч», нөхөддөө туслах, хамтран ажиллах яв! эхэс БЭ уновснийг НэсНосор,сН, «Муужгай хуужгай хоёр», «Теле» з Сутеев, В. Биачни, З. Вынресенская дал мөн, 3 Н. Богданов зэрэг зохиолчдын уран Сурагчийн шалгалтын бэлтгэл бол! бүтээлийг сургуулийн өмнөх ба сур өдөр бүр хийгдэж байх ёстой. Өвлийн! гуулийн бага насны хүүхэд нхээхэн өвгөн айсуй! Хагас жилийн шалгалт! амтархан учшдаг юм. хаяанд ирлээ! 5 А.С. Нушкины «Алтан загасны Пионер сурагчид ,аа! ! фон», Н, Носовын «Үл мэдэх наран” хотод», «Үл мэдэх ба түүний 40--. хӨД», «Амилсан малгай», «Гурван анчин» зэрэг олон ном. мөнгол хэ»! лэн дээр орчуулагдан гарлаа. Дэлхийн хувьсгалын их удирдагч. В. И. Лепиний мэндэлсний 100 жи ЛИЙН | ойд зориулж Лени-- ний үйл амьдрал, ажил үйлсийн ту хай өгүүлсэн 10 гаруй ном хэвлэлэ. | Хузайлбал А. Кононовын «В.И./Л6-. - " тухай өгүүллэгүүд» Бонч-Бру. евичийн «Ленин ба ЦА-22 «Ма ---0 :түлгэр» В. Маяковскийн «Юуг сайн Цаг мөч! гэх вэ? юуг муу гэх вэ?» А. Гайда алдаж цалгардалгүй шалгалтандаа: шамдацгаа! 5рын «Төмөр ба түүний команд» Л. 1 Толстой, /М. Горький, И. Крылов,. БА.П. Чеховын өгүүллэгүүдтэй ма- най бяцхан уншигчид хэзээний та- нил билээ. Сүүлийн хэдэн жилд С. 3 Маршакийн сургуулийн өмнөх шас, бага насны хүүхэд багачуудад зо най Ильич» Н. Веретенниковын ! - «Володл Ульянов» Ё.Д. Стасьвагийн оо«В.И. Леник ийм хүн байжээ», А.И. : баатарын нэрэмжит Уляновагийн «Лениний бага нас б3 БННЭвжин! 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн жил» З. Воскрессенская - нд Ленинч! "ИН «Эхийн сэтгэл» Н. Богдановы8 урагч «Ильнчийч инээмсэглэл» зэрэг Нб-- чимэглэлтэй хэвлэв дунд сургуулийн шүүлэгт сайн бэлтгэж байна. Нийт сурагч, В.И. Ленипий үйл амьдра-! “УУДЫГ зураг лыг судлах хичээлийг тусгай хувиар) р он9,, тай хийдэг болжээ. 3- Зөвлөлтийн ДЭЭ 02-10 ЗУРАГ “ДЭЭР: 7 дугаар ангийн! зохиолын номыг монголын охид ХӨ8 сурагч Насанжаргал ахлагчтай шпно-: шил хэзээнээс нааш ийнхүү амтаР нерийн бүлгийнхэн «Лениний тухай!” » Улссаар ирсэн билээ. “Сүүлийн үеийн сонин» їзсэн: А ролын Яамны ХЭ? сэдвээр хичээллэж байгаа нь. НЭАсын ла 28111 өєдаксор- Зургийг С. Бодоош А. Далхсүрэй 3 -4Манай эндхийн шионер, сурат- чид В.И. Лениний ажил амьдралтай яолболдсон тиннэ сонин зүйл сурвалж жжххаар эрэл хайтуул хийдэг. Влади- мир Ульяновтой хамт аж төрж ажил яаж байсан хүмүүстэй уулзаж дурдат тал яриулдаг гэж Ульяновск хотын тамын хорооны ажилтан Людмила Виктровна ярьж явлаа. "Бид нэгдүгээр дунд сургууль дээр очлоо Хөёр давхар модон байшин бай на. Оройн долоон даг болж байсан болохоор хичээл хэдийн таржээ.Гэвч бид эзгүй байшинд орсонгүй. Гал улаан бүч намируулсан бяцхан охин “свийн эрэгтэйчүүдийн ЛЕНИНИИ гэж өөрийгөө танилцууллаа. Би ТҮҮ нийг дагаж нэг ангид орлоо. Тэнд сурагчийн хоёр эгнээ ширээ байна. Тэр ширээний хамгийн арын өмнөх ширээн дээр «Долдугаар ангийн су рагч Владимир Ульянов энд сууж байв гэж бичжээ. --Энэ бол Лениний сууж байсан ширээ, Уг нь Энэ байшинд Симбир- гимназ бай- сан юм. Энэ тасалгаанд төгсөх анги хичээл лэж байсан зом. Хэдэн жилийн өм- нөөс нэгдүгээр анги хичээллэдэг бол- сон юм гэж пионер Таня тайлбар- лав. Тэндээс бид цэгэн саруулхап нх танхимд орлоо. Тэнд згнэй ярайсан олон сандал байна. Таня: --Энд Ленин гимпаз төгсөх шал- галт-өгч алтан медаль авсан юм гэл хэлээд одоо энд комсомол, пионерийн “лолд нүүж орно. Тэгэхээр энэ байшин 1 АЖИЛСАГ. ОХИН 8тай байхаас эхлээд таваг шанага угаал гийг их томоОрд гах гэр орныхоо хог шороог цэвэрлүү 8 лэх. 7 р гасан юм. Би З дэх зэрэг ажил зааж сур Оюм.. Энэ ажлаа хэнээр ч хэлүүлэхгүй ХИЙДЭГ заншилтай бслсон. Би цага нарийн баримталдаг, бид бүхний танил зур зурж жаазлап байрлуулжээ. й Энэ байшингийн туурганд Лени" энэ ний хүүхэдтэй хамт байгаа олон Зуйтийм 4 0 -8 йг юуны өмнө аг байна. Үзтэл Н. Жуковын зур-дваарнЯг: Й нарынхаа хувц Бан болох нь илэрхий. Яагаад гэвэл.) Би хоёр ХҮТГЭг, шчлэг 1 : лах зэргээр энэ зураач хүүхэд, “Ленин ХайиР ир ив УУР нь. хүргэж ӨГДӨГ. харандаагаар зурдаг шуү дээ... “Аав, зөжээ ажилд явсны дараа шин -4Н, Жуковын бүтээл гэж Хэлж лаа угааж, гэр орноо цэвэрлээд. амжаагүй байтал гаас гэрийн гөмэнснг за хүүндгэнэнанээ --Энэ р давтаж, уран зохиолын ном, Энэ зураач манай шрууль ань УЛ Чэисрытт 5 дээр дөрвөн ч удаа ирж, -Эн9 ОЛОН їсчдөэ явж түрээд түлээ хагалж, Ус зураг зурж бэлэглэсэн гтөж Таня?дв, заримдаа хоол унд хийнэ. Би эмэв. зэждээ дан дээл, Дүү птартаа цама оёж өгдөг. яриад манай сургууль шинэ айшин | Мөн захны даавуу, формоо угааж, музей болно гэж нэмж хэллээ, Энэ сургуулийн пионер сурагчид их Ленин биндүүдэхийг өөрөө Хийж пий мэндэлсний ойд онц сурлага, Одоо би их Лениний цэвэрч нямбай. онц хөдөлмөр, өнц сахилгаараа бэлэг сэргэлэн, төлөв Даруу Занг дуурайхыг барьж, их Лениний үйл амьдралыг ЭРмэлзэн хичээж байгаа гэж нийслэлийн судлах аяндаа их өмжилт олж ба 116 дугаар дунд сургуулийн 83 дугоар ангийн «Б» булгийн Онц сурлагатай тар өргөн ёслоод: байгууллага хамгийн хүндэтгэлтэй Лениний амьдарч байсан газ Ундрах ярав, --Уяьновск хотын нэгдүгээр дунд ажлаа зохиодог гэлээ, Энэ танхимд раар зочилсон сэтгүүлч) Ч 16 сын хуул уртын сургуулийн пионер Таня Соловьёва «Гимназын сурагч Ленин» гэсэн Б.РАВДАН 9 Н. МЯГМАРСҮРЭН шал 27 -, 50 ттгтэжэрэ лэл а 18 Ї Й 3 Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жи” ОРОС хэл СУР 1 БА! НА 5 | Ф лийн “дунд сургуулийн шовиОүлГ ч яОЖЁсх ӨЗБХЭ хэ Эл СЛААЖ Үс шийт анги бүлгийн хооронд «100 В.И, Лениний мэндэлсний 100 жи гийн сурагч Нямсүрэн, аймгийн (19-, баллын» уралдаант болзол зарлан лийн ой угтаж Баянхонгор аймгийн Ардын Боловсролын хэлтэс, Сургалт заах аргын кобинетаас эрхлэн орос хэлний олимпиадыг аймгийн ерөнхий боловсролын бүх сургуулийн 14-10 дугаар ангийг хамруулан 8 даваатай явуулав. Гуравдугаар давааны шалгалтаар аймгийн төвийн 10 жилийн сургуу: лийн 4 дүгээр ангийн сурагч В.Гал сандорж, Баянхонгор аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн 8 дугаар ан- гийн сурагч Г. Нэргүй, аймгийн 10 жилийн сургуулийн 10 дугаар ан- гийн сурагч /К, Батаа нар аймгийн 4,8,10 дугаар ангиудын аврага бол- лоо. 5,6,7.9 дүгээр ангиудыг эчнээгээр шалгаруулахад Баацагаан сумын 8 жилийн сургуулийн 5 дугаар ангийн сурагч Мөнхбат, Жаргалант сумын 10 жилийн сургуулийн 6 дугаар ан ФФФ0Ф000ФФ0О00Ф0ФФ00ФОС Дорноговь аймгийн Зүүнбаянгийн 8- жилийн дунд сургуулийн багш Ч. Цэрэндорж зураг хөдөлмөрийн хичээ лийг 3 жил заасан нь амжилттай болсны дүнд сурагчдын 1000 гаруй бүтээл авьяаслаг сурагчдын 100 га- руй нэр төрлийн тоглоом, мужаан дарханы багаж хэрэгсэл сав суулга зэрэг бүтээлийг сурагчид . өөрсдөө хийжээ. Уран дарханы дугуйланд су рагч 2Каргал, Б. Пүрэвсүрэн, Ж. Ди 4! »9ФОФФОФОФФФФОФФФФФОФОооФФОФООООФ вийн 8 жилийн сургуулийн 7 дугаар: ангийн сурагч Дүгэрмаа, аймгийн төс вийн 10 жилийн сургуулийн 9 Дү-: гээр ангийн сурагч Эрдэнэмаам нар: тус бүр 38--15 өноо авч аймгийн ав-2 рага болов. Орос хэлний олимпиад угтаж «В.И. Лениний эх хэлийг амжилттай эзэмшье» «Орос хэлээр ярьж сурц- гаая» зэрэг самбарыг сургууль бүр гаргаж, сурагчдын дунд орос хэлний хичээлээр уралдаан тэмцээн явуулах дугуйлан хичээллүүлэх, орос дуу шү лэг сурах, Зөвлөлтийн пиенерүүдтэй харилцах 7 хоногийн ажил зохиосон нь орос хэлний хичээлийн үр дүнг дээшлүүлэхэд ач холбогдолтой бол- лоо. Баянхонгор аймгийн | Сургалт заах аргын кабинетийн эрхлэгч Г, ТҮНТГЭР 8 дугаар ангийн сурагч Жаргалын нэгдэлжих хөдөлгөөний (10 жилийн ойд зориулан хийсэн цом. Зураг 3. 7,8 дугаар ангийн сурагчдын нэг- дэлжих хөдөлгөөний 10 жилийн ойд зориулан хийсэн бүтээлүүд, Зураг 83. 5,7 дугаар ангийн сурагчдын хий сэн мужаан дарханы багаж АлЛЛЛАЛЛАЛАЛЛДАЛЛАЛЛЛЛЛЛАА. ажиллаж байна. Ингэснээрээ сурагч дын сахилга бат. хувийн болоц ана гийн ариун цэврийг сайн байлгахад ашиг тус өгч байна. Энэхүү уралдаа 18/910Г Архангай аймгийн Өгий иуур Су мын дунд сургуулийн 5 дугаар ан- гийн сурагч пионер Ш, Баяраа В.И. Лениний мэндэлсний 100 жил, Ар- дын хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж сургууль дээр зарласан марк цуг- луулгын уралдаанд амжилттай бэлт гэж байна. Пионер Баяраа одоо 10- аад улсын 800 таруй маркийн цуг- 5 5 луулгын альбомтой болоод байна. Багт “ДОРЖ байр эзлүүлж, тэргүүн байр эзэлсой ангид «Тэргүүний анги» гэдэг дарцай шилжүүлж байна. Энэ дарцгийг эх- ний 7 хопогт 10-ын «Б» ангийн хамт олон авлаа. Бусад анги нь дарц гийн төлөө мэрийн ажиллаж байна. Говь-алтай аймгийн төвийн 108 жилийн сургуулийн 10-ын «А» ангийн сурагч М, АЧИТ Завхан аймгийн Идэр сумын 9 жв лийн дунд сургуулийн сурагч Эрдэнэ цогт зуныхаа амралтыг БНСЄРАУ дахь олон улсын пионерийн зуслаид өнгөрүүлсэн юм. Эрдэнэцогт зусланд амарч байх хугацаандаа ардын ард чилсан орны пионерүүдтэй уулзаж тэдэнтэй хаяг, бэлэг дурсгалын зүйл солилцож, 50 гаруй пионерийн хаяг, 40 таруй энгэрийн тэмдэг, 50 ор- чим ял захидал зэргийг авчран, пиФ нерийн танхимдаа интернационалын булан байгуулжээ - : “Завхан гаймгийн “Идэр сумын 8 милийн /цунд ! Чвын саантийн чсурагн: 1, ДБЖВИХРЗАГД - Увс аймгийн Хяргас сумын 8 жи лийн дунд сургуулийн пиоперийн бүл гэм В.И. Лениний танХим саяхан цээ жээ. Энэ танхимд уншлага явагдаж танхимыг сурагч, эцэг, эхчүүдэд тайл барлаж байна. . - Ленинч шүүлэгт бэлтгэх ажлын явцад «Пионерийн үнэн» сонин сайн ашигладаг баатарчууд пионерүүдийг шалгаруулж «Ленин ба хүүхэд» сэдвээр зургийн уралдаан зарлах, Ленивий үйл амьдралтай цуглуулга хийж бяцхан номууд хийхээр бэлтгэж байна. 2 - ж Увс аймгийн Хяргас сумын 8 жилийн сургуулийн багш Б. МӨНХӨӨ 12 . 13 Хэнтий аймгийн Норовлин сумын «Хамтын хүч» нэгдлийн ууган ги- шүүн Ц. Дугар, М. Чимэд нартай су мын бага сургуулийн пионер сураг- :. :В жилийн унд сургуулийн пийне- жилийн Ой ууттай: гоургууль дэнрээ -4Эмээ ээж маань намайг таван наб йн ХУ. “уншдаг. .Өдөт | чаддаг «болсон, .. ныг 7 хоног бүрээр дүгнэн ангиудыг . “Сухбаатар: гаймгийн “Опхон: сумын. рүүд ҮН. “Шөниний гмөндалсний 100-. 9 вь оо Зүс 4. 6,7 дугаар ангийн сурагчдын мод хийсэн төрөл бүрийн Лениний гтанхим “байгуулан гажиллаж байна. «ИН. Лениний чижинол амьд раад» гєсөдвээр самбар хийж, Ленин. ний ном, гохиол солныг тавьжээ... “ ї “Энэ ттайхамаас зурхлви зөвлөлтийн . сургуулиудтай захидлаар харилцах, Зөвлөлтийн радио тиивтруүлгийн мон гол “феданцтай түргэлжийн “харилцаа” су м, 5У тай ажиллаж байна. хүч» нэгдлийн . , Пионерийн ахлах удирдагч - Ж.ГУН-ААЖАВ »оёж жээ митров, Г. Баярхүү, Б. Батжаргал, , Ж. Балгансүрэн, Ичинхорлоо нарын цаасаар урлан зэрэг тэргүүний сурагч олон бий” | сав суулга. Зураг 1... . : (Манай сурвалжлагч) чид уулзалт хийв. Энэ уулзалтанд оролцсон нэгдлийн ахмад гишүүд нэгдлийг анх байгуулсан тухайгаа ярьж, пионер сурагчдад “мал малла хын чухлыг сургамжлан хэлэв . “Пионер сурагчид нэгдэлчин ах эгч нартаа концерт тоглож үзүүлэв. Хэнтий аймгийн Норовлин мын «Хамтын 2. дугаар бригадын дарга с Н. БЯМБАСҮРЭН тэрчжсээж-жэссэх зэ эж тэсжж жэгхжсээжгээтгэҮэгээгҮэ,гсэтсҮҮгттгтээЭ 77707 5 ! Нэрэмжит ширээний Эзн . Дорнод аймгийн Халх гол сумын -8 жилийн дунд сургуулийн имоне- “рийн 6 дугаар бүлгэмийн 3 дугаар бүлгийн. пнонерүүД энэ хичээлийн. жилийн нэгдүгээр улиралд Володя Ульяновын нэрэмжит ширээг бий болгож сурлага, сахилга батаар тэр- гүүний онц сурлагатан сурагч суул- гахаар тусгай болзол гарган ажилла санаа дүгнэж бүлгийн цуглаан хий- лээ. Цуглаан дээр бүлгийн зөвлөлийн гишүүн Уранчимэг бүлгийн зөвлө- лийн шийдвэр уншиж болзлыг бие- : ш.ЛХОГ Э8Э 5 лүүлсэн онц сурлагатан пионер, Б. . Дорнод аймгийн Халх гол сумын | 6 Бадмаарагийг нэрэмжнт ширээнд Дунд сургуулийн пионерийн ахлах 007 хайч ” удирдагч багш |) шЖЭ саа ҮАРЧ рээн дээр шаргал цацагтай улаай дарцаг байрлуулан, Лениний тухай хүүхдийн зохиолууд, Лениний хөрөг, тавьсан ажээ. Онц «сурлагатан .Б. 3 5 Бадмаараг-Би Володя Ульяновын ! нэрэмжит ширэзнд суусандаа маш - нх баяртай байна. Онц сайн сурла» сү) гаа улам бататгана гэлээ. д дэ Бүлгийн цугалаан. дэр бүлгүү : дийн дарга нар, эцэг, эх багш нар сурнгдач ирж оролцжээ. Ипонер Бад» “маарагийн “эх Дамдин, бүлгийн пио- нерүүд тэргүүний пнонерт баяр хүр- 20455285 221-:29ААЭ їрээжс, ! ! л ГЭР хүний 0 Зээ- (- 3 Элдэв учрал бүрдсэн Эрдэнийн -цоглол бадарсал Эрхэм гайхамшагт Энэ сайхан, өдөр Эрхэт гэгээн засгийн Өчлэрэл хайрын ач Инээлт “нараа. намын “ Элбэрэд халамжийн үр “Хувь хөрөнгөө нийлүүлж ““Жуучин байдлаа орхиж “Түмэн ард маань нэгдэж Тор улс масль батжиж “Баян нэгдэл байгуулсчы. баярт сайхан Учрал Манлай мэргэн намдаа Магнай. дүүрэн баярласных | Алтап завьяагаа»мэлтэртэл ч Амтэт айргаа дүүргэж Алд ваалачгаа сугсартал " Арзчун мутартаа өргөж 8 Арлын нэгллийн сайхныг Ахыгаа магт гэсэн юм биз Арнап зүгийн түмэндээ Айлтгаж ерөо гэсэн юм биз Зээ-- . Ё Хамтарч цэгдсэний ач «Хамаг олны хүч Хүн бүр. соён гэгээрч 5» Хүүхэд бүр шамдан сурч . Бяцхан навраглал Хүүхдүүд ээ! Хүүхдүүд ээ! Хүчит бөхчүүлийн тухай |. Созин сайхан яриа. Сонсоо биз дээ та чар Өсөх үеэсээ барилдаж Өчнөөн наадамд түрүүлж Алдар цолоо гайхуулсан Аврага, арслан, заануудын Бойжиж өссөн зам Баралдаж явсан түүх Үлгэр домгияйзч адил Үнчэхээр сонин шүү дээ. Жамьян аврага гэж Жаалууд та нар дуулсан байх «Буур Жамьян» ч гэж - Багачууд та нар сонссон байх. Хүчтэн хүчитчий дундаас Бяраараа ихэд алдаршиж Хүн хүчий дундаас Өндрөөрөө ихэд гайхагдаж. Монгол. бөхийн түүхэнд Буурь сууриа эзэлсэн ый Мундаг бөхчүүлийн зэг нь 006 Буур 2Камьян билээ. ша 2017 1Камьяз аврагын намтраас. “Жаал жүуул дуулснаа | : А-40527.- Х єйл “Айраг идээ сөнгөөр бялкам Арвай будаа савзар халигам Айл бүгд харгалтай Ажил үйл бүтээмжтэй - ! Хан хайрханыхаа өвөрт Хавтад тэнүүч өвөлжийн Таван “төрлийч малаа ! Тавтай тарган орууллаа. Ач үрс мэндэлж Ам бүл олшзрсоор Өрх, гэр. нэмэгдэж Өнийн амьдралаа зохиосоор- | Нэгдлийн гишүүд бидний - . Нижгбэр хөдөлмөр цуурайтан ! Арван «аспыхаа ойтой ! Амар түвшич золгосных Цаль мөнгөн. хундагаа Цагаан сүүгээр дүүргээд | Цацган: цэнхэр хадгаа. : Цал бууралдаа өргөөд “Уран хуураа дарж «Уяхан замба тивээ» түрье. Хуа дуугаа аялж Хултай айргаа тогтоо! | | Зээ-- Таван төрлийа малаа “Тариа будаа шиг өсгөсөөр Сүү шлмийн идээгээ Сүп далай шяг бялхуулсвар Наймалч зовхист жигдэрсэн | Нарийн. ургатс бэлчээртэй Тавач зүгт үргэлжилсэл Тариан шимт хөрстэй Үүр ачаа сургах... Үнэт эрдмийн уурхайтай” ! Ахмад застанг жаргуулах ! Амралт сувиллын ордтой .. ! Жаргалын” далайл умбуулж : Жавхлангийн -магиайд гаргасан ( Онцын сайхан “нэгдлээ. ! Олон бүгдээр магтаа4 Нийт түмний хүчээ » Нэгэн дуугаар бахдан Бадам лянхузїч цэцэг шаг дэлгэрч Бат цагаан уул шяг сүндэрлэж Мөнх ногоон гацуур шиг зулзгалж | Мөрөн голын ус шиг бялхахын Ашдын сайхан бэлгийг бодож : Ардын “сайхан ерөөлийг айлтгал: Цэцгэн цэнхэр хадгаа Өргөн өргөн дэвшүүлье! Цээлхэн дууны эгшгээ Улам улам түрье! . .Ё: Сэсмээ” “БУУР » Өөртэй нь хальтхан уулзаж “Өчүүхэн зүйл сонссолоо. ” Бадаг шүлгээр сийрүүлж . Бяцхан найраг бячээд | “Багачууд хүүхэд та нарт Баяр хөөртэй барьяа| Бяруу чихдэв Бяраа мэдэв 135 2 Найман настай Жамьяз хүү Найз нөхдөөсөө өндөр байж | -- Өндөр л бөлохоос юмгүй ээ! "Үеийзх нь нөхөд ярьдаг бэйж. Хар нялх байхаасаа. 5 Хамт тоглож өссөн -Найз жаал Чадраа нь Насы чь тоолон хаядаг байж. Ойр “хавийн хүүхдүүд : Найр наадам болгож, Зуны дэлгэр өдөр Зүлэг ногоон ширгэн дээр Алдарт бөхчүүл болж Аза мана үзэлцэхэд Аанай л өндөр Жамьян: “ Ачхны даваанд унадаг байж, “ Тэгсэн ч 7Камьян хүү . Эцэж цуцахыг мэдэлгүй. Тэнхээ чадлаа сорин Эчэ тэртэй НОЦОЛДОЖ Зээ “бүр хүрэхгүй ын йорэмжнї 8лсын бхогтооло- Б СЭМНЭГ СУРГАХ. “БАХДАЛ ---Эмнэг сургах сайхан “гэж пионер- Батчулуун ярнагаа эхэллээ. Эмнэг сурьа ! тахад эхлээд эмээл хазаар чөдөр ног-- тонд сайн сургах нь чухал. Дараа нь ёми нь мэдүүлж, чөдөрлөн ганзгалаанд сур гаж помхотгоно. Эмшнэгт хазаар ногт, эмээл, тохом, чөдөр нь тохирсон хэрэгтэй, -- Эмнэг сургахад ямар бэрхшээл байпа гэхэд . -- Бага адуу ус уухгүй бэрхїдээл байдаг тул задгай устай газар чөдөрлөж тавих хэрэгтэй.. : Мөн хөтлөхөд явахгүй учир сурмаг бүдүүл морины хүзүүнээс холбож ХӨ-- төлж, сургадаг гэж Батчулуун хүү ярти- лаа. г й Ё зэөээээээээ ЗАЛГАМЖИЛНА 1 : 4- БИД 1959 оны эхээр Уст чацран, бур- хан буудай, Хар азрагын нурууны суга бэл, Хантайширийн уулнаас үнэ гэн лоовууз бүчилж, сэгсүүргэн дээл өмссөн хүмүүс їзэгдэл байгуулагд- сачы анхны хуралд оролцохоор ца-, гаан цас нэлийсэн өргөн тал дунд торойх ганц гэрийн зүг яараг Явц- гаача ЭС . "Энэ ганц гэр нь шизэ нэгдлийн | гал голомт байлаа, 256 өрхлйн 467. гишүүн саналаа нэгтгэн, 7791:лол лөө» зэгдэл гал голомтоо билээ. Энэ хурлаараа сумын бүх.Хү нийг хөдөлмөрт оруулах,, атар эзэм шиж газар тариаланг хөгжүүлэх, за луучуудын нэрэмжит -їшинэ Тосгон байгуулах зорялт тавьсат юм... Нөгдэлч ах эгч нар маань дэв- шүүлсэн зорилтоо хэрхэч биелүүлж ирснийг үзэцгээе”-«Коммунизмын тө лөө» НЭГДЭЛ мал Өсгөх төлөвлөгөөг 100.7 хувиар “биелүүлжээ. Гэр бү- лээрээ 2000 хөдөлмөр өдөр хийсэн Батынхан -1500 |хөдөлмөр өдөрхий Чи ч.бүр давахгүй дээ: Яанс нэг унагая даа... 3755 Ямар -мэхаэр хаяя даа гэмс . “Уулзах болгондоо ярилцана” Учрах болгондоо зөвлөлдөчө. . Арван настай Жамтян гн с Аав ээждээ туслаа ! Хүнд хүчар ажлыг Е Хүүхэд гэхгүй хийж, - Унага даага татан ? Ус түлш үүрэн УЕСХ Хад мод өргөн. П “Хашаа хороо барилцан “Ачих тээх ажлаар 00 чд ч тусалсаар “Тюв хийтэл бүтээсээр - “Тамир тэнхээ ихтэй Тов хийсэн хүү болжэ хэвлэанйн комбин "чин. Лувсан, жолооч. Самбуу, агро: сөндөө бахархана. “Ахмад үеийнх- сурахдаа Хэнд Ч МмӨЧӨӨГӨӨ ӨГДӨ ажээ. В. Батчулуун Завхан зйш. гийн Цэцэн-уул. сумын 8 жилийн дунд . сургуулийн 7-гийн «Б» ангид суралцаяр байна. : 82255, Ч Завхан аймгийн Цэцэн-уул "сутын ШЭвэчээл Эл сэн Б. Жамераач нэгдэлчид төрлөө. 1959 оны дөрөвдүгээр чацрангийн голыг Хотгорын хойт. парын тэргүүний | тал руу урсгах ажил эхэлж, МХЗӨ- 6 ийн гишүүд .Нэгдэлчид Онгоч талыг 4 3 Ч сард “Уот с ( М.ГА... сийчин, ОН жилээр аялал. урссан. Уст чацрангийн. урсгалыг өөрчлөв. Халиуны хоолойд шил толь ньїй | “-БНМАУ-ын: БОР дөлмөрийн баатар Г.Лодойхүү, БН. МАУ--ын Ардын Их Хурлын депу». тат Бямбаа ,тэмээчин. Үрчгэр, хонь номич.Бадарч, зоотехникч Г. Ба зар зарын зэрэг -бидчий .бахархан дуурайх ахмад үеийнхний, бүтээлч... хөдөлмөртэй холбоотой “юм. Багас чууд бид энэ нутгийн эзэн болж төр нийхээ үүсгэсэч “үйл хэргийг. балхлалтайгаар залгамжилна. . ) Идэвхтэн сурвалжлагч . “8 АЛЗАХГҮЙ , Жамьян иэг ӨДөр 2 “Үнээ малаа дөхүүлж хлл “фалга даган билчсэн Үхрээ тууж явтал. Ь Өмбүүгийн маамаа нэртэй 000 бид 13 Өвчүү цагаач зүстэй 5208 Хажиж мөргөх зантай - Хайчагайн том бяруу | 00002- С Тууж явсан үхрийнх нь 28 Сүүлд орж жожигроход 000 3: “Хөж гээд далайхаар “Хүзүү “биеэрээ эргээд . Өндөр хүү Жамьяаг-- Өдөж басах янзаар Ухарч. нэг үзсэнээ Ухас .гээд мөргөжээ. . Хайнагийн том бяруу “УХала дайрсныг хэлэх үү? 259 Хоёр дэлдэн чихий чь” | Хап хийтэл атгажээ,/ . Ч Өвчүү цагаан бяруу . 38 өргөхөөрөө л мөргөнс гэнэ. оо Өндөр хүү Жамьяа | Дарахаараа л дарж гэнэ, Бяруу сүүлээ годойлгон. Бяраа шавхан зүтгэвч. | Чихий нь атгасан Жамтян | Чиг зүггүй мушгиж : Хажляг том бярууг. 3, “Хамраар нь годройтуулаад . Ё Хаа руу чь мөрлөн түлхтэл | Хажуу тийшээ ойчжээ. 7.2 загасан хойзоо б зад 2742 исүүгийн маамаа. Цай м8 вдмөөр.ч санагдахаар нь. оЛЦ л налын ЭЭД туухад нь 00 үч хүрээгүй бя со нь “үхэр сүргийн хойноос “Үргэсэн. юм. шиг шогшээ. (43463 “Хариуцлагатай эрхлэгч оо БИРТЧ а | ион . 607) 2үдА Эх орны гол мөрөн нуур цөөрөм хөлдөж уул тад цагаан цасаар хучигдал хүн олон гуй- ган тэшиж өвлийн спорт эхэлж байна Хүүхэд багачууд та нар ч цас мөсөн дээр цана, чарга, тэшүүрээр гулган наадаж, өвөл цагийн энэ спортоор тогтмол хи чээллэж, байгаа билээ. Ингэж тогтмол хичээллэж байгаа яв- Дад бол нэг талаар бие мах бо- дио эрүүлжүүлэх, нөгөө талаар янз бүрийн уралдаан тэмцээнд оролцож амжилт үзүүлэх гэсэн хэрэг юм. Одоо сургуулийн мэн идэрчүүдийн болон нийгэмлэгүү яийн- цана, гэшүүрийн аварга зэрэг олон уралдаан тэмцээн зд ээ!ЧогДОох гэн байна. Энэ урал- даан тэмцээний нэгэн нь «ЇЇнд нерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын уламжлалт уралдаанч одоо ОРОН БУХНИЙ ПРОЛСТАРИ НАР НЭГДХЭГТҮН!/ ЖИН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭЦ, БЭЛХЭН БАЙГТУН 7 рН гЛ їл 2 ! | (Ес ї| Ш удахгүй бөлох гэнс байна. Манай сонины нэрамжит ца- мын уламжлалт энэ. жилийн уралдаач В.Н. ЛЯоничий мэн- дэлсний 100 жилийн ой угтаж имонер сурагчдын дунд цанын счортыг нийтийн хүртээл бол гох, цанаар хичээллэгчдийн ходо- 26 дахь жилдээ: 1969 оны 12 дугаар сарын 24 ЛХАГВА М653 (1112) үнз 10 мөн | | инмчн ) гуулж түүнд спортын авьяастай хүүхдүүд өргөн оролцож байна «Пионерийн үнэн» сойины иэ рэмжит цагны уламжлалт тэм- цээн энэ 10 дахь жилдээ алт, мөнгө, хүрэл медальтай болсон тул хүүхэд та нар алт, мөнгө, хүрэл медалийн төлөө тэмцэлдэ хээс гадна сургуулиуд манай со Нийсдадийн б дугаар нөхөрлөлийн 8--ын «Б» сургуулийн соёл, ангийн сурагч, ов сурлагатан їмонер Т. Навчаа хэл бичисийн уе сын П олимпачадад сайн-бэлтгэн: байна. ронд туршлага солилцох, тэр ” : мж т | гүүний цаначдыг шалгаруулах Зэн нэр эмжил : цомын төлөө | , р ,. тэмцэлдэх ОоЛИО, 9 5 зорилсотой явагдана. | МХУУ Эл УХУЛУ РУУ Эр аг гдЭ со сОдО ОсОООООООЖ, со МБТСЭ-ийн Цинх хурмын нөийдвэрийг- биелүүлэх ажил өрнөж байгаа үед манай сони- ны нэрэмжит цанын урамжлалт уралдааны 10 дахь жил болж байна. Манай ана жилийн уламжлалт тэмцээнд оролцох цаатшндаа идэрчүүдийн болон нийгэмлэгүүдийн цанын аварга шалгаруулах тэмцээнд балтгаж нийслэлийн зарим сургууниу- Хүүхдүүд ээ! Манай сонины цараэмшит шанын уламшлалч тэмцээн 19ТО-.-оны 1 дүгээр са рын эхээр Хүрэл тогоот дахь нийгэмлэгийн явагдана. 4Залягамжслагч» цанын бааз дээр Өсвөрийн тамирчин хүүхэд та. нарыг уламжлалт цанын бэлтгэлд сайтай мөнгө, хүрэл медалиар энгэрээ мялааж, нэрэмжит цөм сур мапай сонины псрэмжит уралдаанд оролцож галт, | | | | охины хүсэл нь биелж сургуулийн го алхан орсон өдрөөсөө с НЭГ МИНУТАНД- 65 ҮГ” Налайх хотын 8 жилийн дунд. сурсуулийгн нэгдүгэвр ангийн гэж, жаахан охин «А» бүлэгт М. : Оюунцоцаф” суралцдаг. юм, Оюунцэцэр алтан бод лэн Ээж, аавынхаа саналс багшийн заасан: хичээлийг -ат хааралтай сонсожс, Даалгаврыг гогтмол, гөөрөвр утга учры нь олж зөв хийж зайшиж байна. 3 Оюунцэцэг ох , орсоор удаагүй боловч одоо 1 мипутапд 65 үг ун шил чаддаг болжээ, 2 Нэгдүгээр улнр лын. дүнгээр онц гүнтэй суралцсан, Оплийн өвгөн ахтай: сад оццсайн. сурла- сын, дүнтэй. золгож, тож сурагч, Оюунцат цэг-маэрийн байна. “ БАГШ, Б БҮРЭК иниээилшээшининГЛпЛРЖ" ДӨРВӨН ОДОНТ БАТЛАХЫН ЭЗЭН ТОВЧХОН НИЙНС-| .Хэнтий аймгийн хэмжээгээр, «Пи» даас гадна Төркурахын сургуу лийн дэргэд цанын бүлгэм бай гуульдаа аваачихыг уриалж бай на, 5 | | : | сургаалийг | МХЗЭ-ийн дөрвөн одонт гад улаан лийн гишүүн! таа байнга тусалж сургууль байгууллагаар 3 | | | батлахыг | манай орны олон зуун | Би нчонерийн рийн ажияд идэнхтэй “өрөлцой ЭВЛЭ цөрийл үлонж соний 4010 їнирхгийф окчд, хөвгүүд баяр баясгалантай гар- жин хүмүүжлээ. Энэ хугацаанд бүл- лийн дүрэм ирограммыг сайтар СУ- | захиалж хяналтын 110 хувиар. бие» дан авч байна. : тийн дарга, бүлгэмийн зөвлөлийн ги- Далж өнөөдөр эжлэлийн гал улаан бат дүүлдээ. 4Өалгамжлагч» сэтсүүй Хөвд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын шүүнээр сонгогдон ажиллаж байв. лахыг гардан авч байна.,Сургуулиа 1120 ширхгийг захиалж . хяналтыг МХЗЭ-ийн гишүүдийн бат нлэрхий- явх, бичиг баримтын сояилтонд зо- риулсал баярын хуралд аймгийн ва. В. М. Леничий мэндэлсний 100 жи янён ой угтаж Леннич шүүлэгт ам- жилттай бэлтгэж Леяннч хичээл, сурлагын өндөр амжилтаар | Төгсгө- 117 хувиар биелүүллээ. Мөн «Оюут “хөө эвлэлдээ илэрхийлье гэв. түлхүүр» 1208 ширхэгийг захиална Гомбосүрэн, 6 дугаар ангийн сурагч: сурдгч бүхэн хэвлэлтэй боллоо, мын хорооны-нэгдүгээр нарийн бич- Ленинч уншлага тогтмол хийж бай Өнөөдөр надад давхар байр 10 но бол сурагч хүн «Хэнлэл .бой гийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их на. Өнөөдөр би аранзал улаан бүчээ хнолдож байна. Нагаад гэвэл өнөө цдөр тутмын амьдралын толь» |гэб- хурлын депутат Ж. Лувсанжамц МХЗЭ-ийн гал улаан батлахаар со? Дер миний төрсөн өдөр, энэ өдөр гийг сайн ухамсралсны горч юм. өрөлцож тэргүүний МХЗЭ-ийн ги- льж, намын хойчийг залгамжлагч МХЗЭ-ийн арнун-эгнээид багтаж эв-| Ж. Магсаржав шүүдэд батлах гардуулж үг хэлэв. МХЗЭ-ийн гишүүн болсондоо | хяз- лэлийн гал улаан батлахыг гардан авз кг нагал Чингийн Рэнтийнхүбө Тус цуглаан дээр МХЗЭ-д шинээр гааргүй баяртай байна. Нам ард тү- лаа Энэ бол мнний насан туршдаа 7 ОР 5 эй н с ЖОдЧал хас: Цээы элсэж байгаа 26 пнонер сурагчдад мэндээ өргөсөн МХЗЭ-ийн тангараг. марташгүй баярт явдал юм. гэв. үсҮмМн Злсарс Мулч Цас ха баяр ёслолын байдалтайгаар МХЗЭ. таа үнэнч зогсохоо батлан тангараг- МХЗЭийн гал улаан батлахыг хү! "МОМСР, Өайтарлуудын дунд ХЭВЛЭЖ ийн бат илэрхийлэхийг гардуулав. лая! гэв. лээн авсан 26 эвлэлийн гишүүн су Но НЭЛЬ ӨРЭНЭ Уяга”АМл 100 ааа мэл заанэаргВжснаь л баяуаасгал Ч. Бат-өлзий, 6-ийн «А» ангийн рагчдын гуравтай нь . уулзан ярилца | зийч ой, МХЗЭ-ийн син жилийн ой рагчдын заримтай уулзаж ярилцвал: пнонер: | хад тэд баярласан сэтгэлээсээ бахдан УВЭЭ Үс аАой аж заролхйн Д. Ундрам, 6-нйн «б» ангийн су- ярьж байна. рагч, инойерийн бүлгэмийн зөвлө- -- Би 3 жил дараалан сайн онц сэвлэлийг 100-хувь захиалцгаая! гэ» сайн суралцлаа. Баатарчууд дүү нар- хэвлэлийг 1 хувь за ( Ц. ЭРДЭНЭБАТ- сэн б-гийн «б» ангийн хамт олнай . уриалгыг балртай хүлээн авч, айга 87, «!7ж «37а «17» «7 бүр «Пиноперийн: үнэн», «Залгамж «37, За .Ад .Аь «Мо АМ» «Ма ЖЭЛ ЭХЛЭЖ Оюун, түлхүүр» зэрэг хэвлэ 100 хувь захиалав. Ё-2 Р БАГШ Д. АЛТАНГЭРЭЛ Сэнс ДО 2, СҮХБМТАР./ АЙНГИЙН | ПНОНЕР СУРАГЧДЫН бАЙН ДУР ИДЭВХТЭНИЙ АНХДУГААР 308ЛӨЛГӨ0 ӨӨС ИАНАй ОРНЫ БҮХ ПИОНЕР СУРАГЧДАД Цог золбоот өсвөрийн | Сүхбаатар чууд аа! 2 Ё Пионер сурагчдын сайн дурын бай гууллагын ахлагч идэвхтэний анхду- таар зөвлөлгөөнд оролцогч бид манай орны бүх пшонер сурагчдад хандаж В. И. Лениний мэндэлсний 100 жил, ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 50 жилийн түүхт ойнуудыг угтаж сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилт гаргахыг уриалж дор дурдсан үүр гүүдийг 2 жилийн хугацаатай авч бай на. Уүнд: цЫРЭЗЭМ ШИиХ хөдөл ГӨӨНИЙГ ӨР НҮҮЛ СНИЙ ҮНДСЭН ДЭЭР СУР ГУУ ЛЬ БҮР 2- .25 хүүхдэд таван онцыг эзэмшүүлсэн байна. Сурагчдын соёлч нөхөрлөлийн. ажиллагаанд Баруун-Уртын 10 жи лийн дунд сургуулийн | Цэрэндулам ахлагчтай соёлч нөхөрлөлийн туршла гыг нэвтрүүлж, дунд сургууль З-аас доошгүй, бага сургууль 2-оос доош гүй соёлч нөхөрлөлийн болон соёлч нөхөрлөлийн төлөө ангитай болно. ХЗЭ, пионерийн байгууллага бүр жил тутам тэргүүний үүр, бүлэг, са лаа, аравтыг шалгаруулсны үндсэн дээр улсын тэргүүний бүлэг, үүр бо лох хөдөлгөөн ажиллана. Ном унших ажилд пионер сурагчдыг өргөн хам “руулж, сургууль бүрийн . бүх сурагч дын 5-аас доошгүй хувийг Д. Нацаг доржийн дүрт тэмдгийн болзлыг хан гуулсан байх ЯВУУЛЖ СУР ТУУЛИЙН АВЬЯАС ТАН АНГИ, АВ АР ГА дуучин, бүжигчин, хөгжимчин, уран уншигчийг шалгаруулж урла гийн «туулга дугуйланг байгуулан бүх сурагчдын 20-оос доошгүй хувийг хамруулж бүтээлээрээ харьяа сум иэгдлийп хөдөлмөрчдийн тавиас доош 1, ТАВАН ОН... 3, Кино ХАНДАН. ГАРГАЙАН Саяхан, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Төв Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн хурал зөвлөлөөс зохион байгуулсан аймгийн їнонер Д: анхдугаар зөвлөлгөөнөөс манай гууллагын ахлагч, ИДЭВХТЭНИЙ инопер сурагчдад хандаж гаргалаа. Энэ уриалгыг аймаг нийт байгууллагад ажил хэрэг тн х алөдададааададын гүй хувьд үйлчилнэ. театруудын . сурагчдыг кино гаргах анхны мэдэгдэхүүнтэй болгон, хөдөлмөрчдөд үйлчлэх үйл чилгээг сайжруулж кино лекц, кино үдэшлэг зэрэг сурталчлах ажлыг сар бүр зохиож тэмдэглэлт өдрүүдийг то хнолдуулан киноны 5 хоногуудыг явуулна. 4. «Залуу номын санч» дугуйланг, бүлгэм бүр байгуулан сурагчдыг пом зүйн анхны мэдэгдэхүүнтэй болгож, бүлэг. салаа, аравтуудаар ном ун шуулах ажлыг тусгай хуваарнар тогт мол явуулж, уншсан номонд нь тэм дэглэл хөтлүүлж, пионер сурагчдын хэвлэл ашиглалтанд хяналт тавина. Залуу номын санч дугуйлангаас ном уншигчдын бага хурал, маргаал багт наадмыг жилд 4-өөс доошгүй зохио но, 5. Радио станцууд өдөр бүр сур- гууль дээрээ 1--2 цагийн пэвтрүүл гийг тусгай төлөвлөгөөтэйгөөр явуулж байна. - Радио станцын дэргэд хэвлэл, радиогийн идэвхтэн сурвалжлагчдын хэсгийг байгуулж, өөрийн сургууль. -ороп нутгийн ажлын ололт туршла гуудыг төвийн болон ороп нутгийн хэв- лэл радногоор сурталчлах ажлыг 30 хион.гишүүн бүр сард нэгээс доош гүй мэдээ бичсэн байна. - Радио станцын гишүүн бүр өс гөгч, яригч, хомжигч зэрэг холбог дох техникийн апхны мэдэгдэхүүнийг эзэмшсэн байхын дээр өөрийн мэд сон сурсан зүйлүүдээ 2-оос доошгүй хүүхдэд зааж сургасан байна. - Радио станцын гишүүн бүр нэвтрүүлэгч хийж чаддаг байхын дээр нэвтрүүлэх материалаа боловс руулж чаддаг зохих бөлсон байна. мэдэгдэхүтїтэй гаргасан урналгыг сайшаан 5 хотын пнонерийн зөвлөл хэлэлцэн, пионерийн болгох хэрэгтэй. УРИАЛГА Монголын Пионерийн байгууллагын болж Сүхбаатар аймгийн ширнсрийн чдын сайн 54.22 орны бүх дэмжсэн тогтоол 86. СУ РАГ Ч ШУУДАН ХО РОО ДЫН АЖ ЛЫН ХҮРЭЭ Г ӨР ГӨТГ ӨН,. ЗОХИОЖ, БАЙ ГАА АЖЛУУ ДЫГ ЧА НАР жуулахын тулд шуудан хорооны ги шүүдэд «Пионерийн үнэн» «Залгамж лагч» «Залуучуудын үнэн», «Залуу үе», «Сурган хүмүүжүүлэгч», «Оюуйп түлхүүр» зэрэг хэвлэлүүдийг хуваари лан өгч бүлэг, салаад эцэг эх хөдөл мөрчдөд тогтмол хугацаанд төрөл бү рийн хэлбэрээр сурталчилан, нийт лэгдсэн туршлага, зөвлөлгөөнүүдийг ажил хэрэг болгож байна. Хэвлэл За хиалгын ажилд пионер сурагчдыг 100 хувь оролцуулж хүүхдүүдийн хэвлэл ашиглалтыг сар тутамд шалгап үзэж улирал бүрд хэвлэлийн бага хурал, уншигчдын маргаан зөвлөлгөөнийг бэлтгэл сайтайгаар зохион байгуул на. Хэвлэл тараалтыг хариуцаж нэг ч хүнийг гомдоохгүй ажиллахын дээр түшиглэсэй байгуулагын ажилд, дүүрэн оролцоно. Өөөрийп сургууль дээрээ марк цуг луулагчдын клуб. бүлэг, салаад зэр гийг байгуулж 10-100 хүүхдийг марк цуглуулагчид болголо. Хүүх дийн нэвтрүүлэг сонсгох ажил эрхэл гэн тусгай бүлэг байгуулан ажиллаж нэвтрүүлгийг зохион байгуулалттай сонсгож байхын дээр. нэвтрүүлгийн талаар сар бүр сургуулийн бүх хүүх дийн 50-аас доошгүй хувьд нь шал галт хийж байна. Зуны” амралтаар пионер сурагч дын Хэвлэлийг захиалагчдад нь саад гүй олгож байхын тулд зохион байгуу лалтын оновчтой зөв арга хэмжээ бо ловсруулж ажиллана: у рын дагуу ажиллуулна. ЫН БАЙГУУЛЛАГЫН АХЛАГЧИД 7. Өсвөрийн сэр гийлэг чид, хилчдийн залуу халаа от ря Дыг дунд сур гууль бүрт. ахмадаас су рах бүл гийг сур гуулиу дын «Дайчин алдар» хөдөлмөрийн. тан- 3:ы! Ленин, | Сүхбаатарын тан- химуудыг түшиглүүлж байгуулж заав “ЛД АЛТ 8. Пионер сурагчдын сайн -дурын байгууллагын ажлыг пионер сурагч дын сурлага, сахилга бат. хүмүүжилд нь чанарын өөрчлөлт гаргахад чиг лүүлнэ. Үүнд: 3 д К - Жил бүр аймгийн хэмжээний тэргүүний үүр, салаа, аравтуудыг тусгай болзлын дагуу шалгаруулна, ”-- Сурагчдын сайн дурын байгуул лагын туршлагыг дэлгэрүүлж бол золд авсан үүргийн ",биелэлтийн яв цыг шалгах зорилгоор төрөлжсөн уулзалт зөвлөлгөөнүүдийг үе үе зо хип. Ё . -- Сурагчдын хувийн ариун цэ вэр, соёлч байдлыг сайжруулж тэр гүүний сайчуудыг шалгаруулах аж лыг сургууль бүр долоо хоног тутамд зохиож байна. : Их жолоодогч В.И.Лениний мэн дэлсний 1-00 жилийн ойг угтаж Лени ний пионерийн байгууллагын. баялаг. туршлагыг эзэмшихийн тул сургууль бүрийн сурагчдын 20--50 хувийг зөвлөлтийн болон ах дүү социалист . орнуудын пионер сурагчидтай захид,, лаар харилцдаг болгохын хамт интер нацнионалийн клуб, танхимуудыг бай гуулан ажиллана. р Залуучуудын эвлэл, пионер, баа. тарчуудын байгууллагуудаас зохио. дог уламжлалт ажлуудын арга хэн ї бэрийг сайжруулж хүүхдийн бие даа.“ сан ажиллагааг өрнүүлж эвлэл, пио- нер, баатарчуудын ажлыг сурагчдын сурлагын чанарыг сайжруулахад чиг лүүлж онц ба сайн, сурлагатны ху : вийн жинг 50--аас доошгүй хувьд хүргэнэ. ч Авсан үүргүүдээ амжилттай бие лүүлж түүхт-ойнуудаа сурлага хөдөл мөрийн бахдам. амжилтаар угтахаа өөрийн аймгийн нийт пионер сурагч дыг төлөөлөн МХЗЭ, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ--даа илэрхийлж байна. 8 ЗӨВЛӨЛГӨӨНД ОРОЛЦОГЧИД Баруун урт. 1969-12-83, 21715111 ФесТИБАЛЫЬ 1979 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс 10-шыг дуустал пионер сурагчдын өв лийн амралтыг тохиолдуулан, хүүх- дийн радио жүжгийн фестиваль бол- но. | 1 дүгээр сарын 1-нд зохиолч Д. Содномдоржийн «Аз жаргалын эрэл чин» дуурь нэвтрүүлнэ. Энэ дуурь төрүүлсэн эхийнхээ ачийг санаж тү- мэн үед жаргаах алтан түлхүүр олж авахаар гарсан Боролдой хүү, Хом- бого охин хоёр бэрхшээл зовлон туу- лан байж хэрэг зоригоо бүтээж бай- гааг харуулна. 1-дүгээр сарын 2-нд Ш. Шажин- батын зохиосон «Тагтаа» жүжиг нэвтрүүлнэ. Энэ жүжигт амьдралд заривуй шудрага зай, чин зөриг, үнэнч нөхөрлөл хэрэгтэйг тагтаа, хэ- рээ, бор шувуу гурвын үйл явдлаар үзүүлнэ. 1-дүгээр сарын З-ид Ц. Ням-осо рын «Эв мод» жүжиг нэвтрүүлнэ, Энэ жүжигт хилийн дагуу суугч монгол, оросын зард түмэн, тэдний үр хүүхдүүд дээр... үеэс эв найрамд- лыг эрхэмлэсээр ирснийг харуулна. 1:дүгээр сарын 4-нд зохиолч М. Чимэдийн «Галуутайн Хүү» жүжиг нэвтрүүлнэ. Энэ жүжигт хувьсгалч үзэлтэй орос хүний нөлөөгөөр хөдөө- гийн бөглүү хийдийн хүүхдүүд хар- гис лам иарын эсрэг тэмцэж байгааг үзүүлнэ. 1-дүгээр сарын 5-нд 3. Пүрэвийн «Бөмбөрийн дуун зүрхний цохилт» жүжиг нэвтрүүлнэ. Энэ жүжигт хувьсгалын эсэргүү нарыг илчлэн тэднийг уран аргаар залилж хувьс- галчдад тусалж байсан хүүхэд бага- чуудын тухай харуулна. 1-дүгээр сарын 6-нд Төрийн шаг- налт зохиолч "Ч. Лхамсүрэнгийн «Сайхан дуу? жүжиг нэвтрүүлнэ. Энэ жүжигт Ардын дууны гайхам- шигийг харуулна. 1:дүгээр сарын 7-нд зохиолч Д. Гармаа, Ш. Ёнхор нарын «Нууцат авдар» жүжиг нэвтрүүлнэ. Энэ жү- жигт ах дүүгийн найрамдалт монгол- зөвлөлтийн охид Хөвгүүдийн амьд: ралыг харуулна. 1-дүгээр сарын 8-нд Төрийн шаг- палт зохиолч Ч, Ойдовын «Гайхам- шигт «сургаал» жүжиг нэвтрүүлнэ. Энэ скүжигт ахмадын сургаал: хүү: хэд багачуудад-алт шиг үнэтэй -бо- лохыг 5 дугаар ангийн сурагч Галт хэрхэн ойлгож, биеэ зассан тухай харуулна. 1-дүгээр с4рын Э9-ид «Жаал хүү: тийн толгой дотуур» жүжиг... нэвт: рүүлнэ. Энэ-жүжигт хүүхдийн “сэт-4. гэхүй оюун ухааны ажиллагаа түү- ний өөрчлөлт хувиралыг нэгэн жаа: лын толгой дотор болж буй байд- лаар зөглөлтэй үзүүлнэ. 1:дүгээр сарын 10-нд. «Хаврын шувуу» жүжиг нэвтрүүлнэ. Энэ жүжигт шилжилтийн насны хүүх- дийн зан төрхийн онцлогийг 8 Дду- гаар ангийн сурагч Оюунаар төлөө- лүүлэн харуулна. Эдгээр жүжгүүдийг хүүхэд “бүр сонсож, ямар сэтгэгдэл төрсөн, ямар саналтай байгаагаа бичиж мапайд захидал ирүүлээрэй. Мөп жүжгийн гол баатрууд болон үйл явдлуудыг “харуулсан зүргууд зурж ирүүлж болно. “Манай жүжгүүдийг энэ өдрүүдэд жээр программаар 16 цагт хоёр дугаар программаар 18 цагт тус тус хүлээн авч сонсоцгооно уу? МЭДЭЭЛЭЛ, РАДИО, ЗУРАГТ РА- ДИОГИЙН УЛСЫН ХОРООНЫ СУРГУУЛЬ ХҮҮХДИЙН РЕДАК- ци. Иитопнер сурагчид үнэнэ сонины удаагийн «Пионерийн нэрэмжит 10 дахь уламжлалт цанын урал- даанд шаргуу бэлтгэж байна. Ч муАРАААААЛАЛАЛАААААААЛАААААААЛАААААЛАААААЛАЛАЛАААААААЛАГ Саяхан хөдөө аж ахуйн дээд сургуу лийп эрдэмтэдийн зөвлөлийн танхимд хөдөө аж: ахуйн эрдэм шинжилгээний ажилтан нарын зөвлөлгөөн болж ӨН- төрлөө. Энэ зөвлөлгөөнд хөдөө аж ахуйн ухааны дэд эрдэмтэн Д. Цэрэнсоном ролцсон юм. Энэ хүний эрдэм Шин жилгээний үр бүтээлтэй ажлыг бага- чууд та нарт товч танилцуульяа. ЭРВЭЛ ОЛНО БНМАУ--ын Ардын Их хурлын депутат, хөдөө аж ахуйн ухааны дэд эрдэмтэн Д. Цэрэнсономыг хөдөө аж ахуйн “дээд сургуулийн эрдэмтэн багш иар сургуулийнхаа саруул тан- химд халуун дотно угтаж уулзлаа, Тохилог байранд багшлах ажлаа Өр тгөн говьд ямаан сүргийг судлан шин жилж, ашиг шимийг дээшлүүлэх ЭР- хэм зорилтоор солихыг хүссэн залуу багш Цэрэнсономын саналыг нам За- єаг зөвшөөрч өндөр итгэл өвөрлүүлж говьд явуулжээ. Д. Цэрэнсоном Эр- “дэм шинжилгээний шинэ нээлт хийж, “Фуовь нутгийн халуун хүйтний эрс тэс ялгавартай нөхцөлд тэсвэртэй үржиж. мах. ноолуурын өндөр ашигтай ямаа- яы шинэ үгсгаа гаргах зорилготой Өм тюөговь аймагт очиход тэндэхийп на- мын байгууллага баяртай угтан авч Булган сумын «Туяа» нэгдэлд ажил- яах бүрэн боломжоор хангажээ. 3їэгдлийн гишүүд ч дотночилон уг- таж, өлоп зууй ямаагаа түүпий мэ дэлд өглөө. Ингээд залуу мэргэжилтэй Цэрэн сөнбмд олны өндөр итгэл хүлээж зорьсоноо биелүүлэх чин хүсэл үлд лээ. Нэгдлийн малчин Базарсүрэн зэ рэг малчид Цэрэнсопомын ажилд тус лав. Судалгаа шинжилгээний ажлаа цөхрөлтгүй хийж нээлт бүрийг урь дынхтай харьцуулан дүгнэж сорилт туршлагаа хийсээр нилээд хугацаа өнгөрч, Цэрэнсодном тэвчээртэй ажил лаж зорилгоо | биелүүлсэн юм. Д. Цэрэнсоном Өмнөговь аймгийн Бул ган, Сэврээ, Баяндалай, Ноён, Гурван тэс зэрэг суманд эрдэм шинжилгээ- нийхээ ажлыг өрРгөжүүлэг ажиллаж ашиг шим ихтэй Шинэ .угсгааны 26000 гаруй ямаа бий болголоо. Үүнээс салбарлуулж поолуурын ямаа үржүүлэх бүсийн аймгуулад 40000 гаруй шинэ угсгааны ямаатай болоод байгаа ажээ. Элгээр ямааны поолуурын гарцыг нутгийн . хуучин ямаатай жишвэл 2 дахин нэмэгдэж бусад төрлийн ашиг шим нь ахисан байна. Ямаапы хялгас, ноолуур, мах, сүү арьсны судалгаа, Фэлчээр ашиг лалт, тэсвэр хатуужлыг шинжлэн су" далж эрдмийн зэрэг хамгаалах томоо хон хэмжээний зохиолоо бэлтгэж. ямааны ашиг шимийг дээшлүүлж чад сан их бэлэгтэй говиос пийслэл Улаан баатарт ирж хөдөө аж ахуйн эрдэм шинжилгээний ажилтны ЗзӨВлөлгоөПД оролцижээ С.БОДООШ ШИНЭ СУР Нийслэл хотын баруун ГУУЛЬ хойд дэнжид нэгэн сурлэг сайхан байтна наранд цонх шилээ гялалзуулан сүндэрлэж байна. Тэр байшингийн зүй өглөө бүр улаан бүчтэй пионер сурагчид цувна. Эдний нүүрэнд хичээя номдоо шамдан онцсайн суралцахын итгэл найдвар, баяр баясгалан ТОД“ роно. Эд Дэнжийн мянган айлын ажээ. Энэ хүүхдүүд хойшоо 17 дугаар дунд сургууль, урагшаа гаар дунд сургууль, зүүн тийшээ 3 дуу орших сургуулиудад тэй алхаж яваа ажээ: » халуунд хал: Одоо тэгвэл дэргэдээ шинэ сайхан сургу сууц, тэр хавийн айлуудын хүүхдүүл тавдуч дугаар дунд сургууль гээд хол зайг , хүйтэнд хөрч явдаг байлаа, ультай болоод бүүр ч баяр хөөр” -- Та нар аль сургуулийн хүүхдүүд вэ? гэж тэднээс асуухад -- Бид нийслэлийн шинээр баригдсан 39 дүгээр дунд сурагчид гэж баяртай өгүүлж байна. Цагаан тоосгоор барьсан сургуулийн дөрвөн давхар, тохилог сайхан энэ сургуульд нэг ээлжинд 900-аад сурагч хи чээлнэ. Нийслэлийн 8 жилийн 39 дүгээр дунд сургууль гэж саяхан хая” гаа хадсан тэр сургууль 974 хавтай дөрвөлжин метр талбайтай бөгөөд 22 анги танхимтай юм. Анги танхим нь уудам саруулаас гадна. Физин, хими, дархан, мужаан, машин судлалын кабинет, биеийн тамир, Уншла» гын танхим, пионерийн ажил, В. И. Лениний танхим, гуанз, халуун уе" ны тасалгаатай ажээ. Ийм сайхан сургууль барьж өгсөн барилгачин аж эгч нартаа энэ сургуулийн хүүхдүүд их баярлаж байна. Саяхны нэг өдөр тэр сургуулийн нээлтийп цуглаан болоход пионер сурагчид энэ сайхан сургуулиа хайр гамтай эдлэнэ. Барилгачин “ах эгч нарынхаа ариун цэ. гаан хөдөлмөрийг онцсайн сурлагын дүнгээр хариулна гэж байлаа. Сурагч хүн хэлсэн үгнээсээ лийп хүүхдүүд хагас жилийнхээ шал жилт үзүүлэх нь лавтай. илэрхийлж гажиж үзээгүй болохоор энэ сургуу" галтаар 100 хувийн сурлагын ан МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ зөччєєєєллэталээээ? өэччхэжллллээаээлээээээлий ҮҮРЭЭР БОССОН БААТРУУД . Хүүхдийн зохиолч Д.Содномдор- жийн «Үүрээр боссон баатрууд» гэдэг ном та нарын гар дээр очих гэж бай- на. Энэ ном ..х Түүхгүйгээр Өнгөрснийг хэн Харах билээ Түүхгүйгээр Өвгөдийг хэн "Таних билээ...» гэж эхлээд 1921 онд болсон ардын хувьсгалын ялалтын үйлст баатарлагаар орол- цож, гавьяа байгуулан, яруу алдраа мандуулсан ахмад дээдсийн замнал, тэдний чин зориг, авхаалж | самбаа, УЛС НИЙТИЙН ХӨРӨНГӨ-ЧИНИЙ Бөв борхон өнгөтэй, бүлтгэр” хоёр нүдтэй, эрүүндээ цагаантай болжмор би босон суун жиргэсээр Баянхонгор “ХӨДӨЛМӨРИЙН ҮНЭ ЦЭНГ ОЙЛГОЁ аймгийн төвийн дунд сургуулийн 6-- гийн «В» ангиар ороод ирлээ. Ж. Лхамсүрэн багшийн удирдсан энэ ан гн «Пионерийн үнэн» сонины бага хурлын мөрөөр ангиа тохижуулж бай гааг нүдээр үзлээ. Улсын эд хөрөн гийг хайрлаж хямгаддаг сайн 67" чид энэ ангид сурдаг юм байна. Цонх ны тавиур дээр сурагчдын тавьсан цэ цэг эгнэжээ. Шал, сандал ширээ, сам бараа сурагчид, эх, эцгийнхээ хамт засаж сэлбэж буджээ. Эд бага ан гийн баатарчуудад сургууль нийг мийн хөрөнгийг сурагч хүн Нүдний цөцгий мэт хайрлан хамгаалахын үл гэр дуурнал үзүүлж байна. Санаач лагатай энэ пнонерүүд 25 өрх айлд В. И. Леннний бага насны үйл амьд ралаас ярна хийжээ. Бор бор болжмор би жиб жи6 жиргэсээр Баянхонгор аймгаас гарч өдрийн газрыг цагаар товчилж, Улаан баатарт ирлээ. Тэгээд «Пионерийн үнэн» сойнны газраар орж хөдөөгийн ХӨРӨНГӨ Хорин наймдугаар сургуулийн дөр вөн давхар цагаан байшингийн дэргэ дүүр өнгөрөх гэтэл 14--15 насны нэг данхайсан хүү байшингийн буланд зог сож байв. Тэгэж байснаа залхуу нь хүрэв бололтой чулуу авч хэвтсэн сүүний лааз уруу шидэв. Онохгүй л байлаа, Тав дахь чулуугаа авах гэтэл хадаас харжээ. Тэр хүүхдийн нүд сэр гэж нэг хадаас шуүрч аваад, байшин тийн ханан дээр «Б.Д. 1969» гэж хар мөрөө үлдээв. Завсарлагын хонх дуугарч сурагчдын дэг журам сахиу лагчдын штабын гишүүд ирж, энэ Су рагчийг зэмлэв, Энэ сурагч хичээл та салсан байжээ. Энэ яламгүй юм гэж үү? Бор бор болжмор би маргааш нь бас л 28 ду гаар сургууль дээр Очлоо. Ашгүй, өнөөх дүрсгүй хүүхэд чинь ухаж сийл сэн хонхорхойгоо шавардаж шохойд сон байлаа. й Пионер хүн алдаагаа засаж чаддаг байх ёстой. Бор бор болжмор би ду- сайн багачуулын тухай ярьж сонир-Фтагдлаа давтдаггүй хүүхдэд их хайр хуулаад, Гандангийн дэнж өөд ниСсэвВ. тай. 177171112111111111123444 арга ухааныг дүрсэлсэн үйл Явдал”. өрнөн гарна. чин зоригт Д.Сүхбаатарын тухай үзүүлсэн нь хүүхэд та нарт сонирхол той санагдана. Энэ, номд «Их цэр- гийн алтан шар зам», «Эцэг бид хоё- рын хувь хандив», «Цусаа үзээд өсөө авсан минь», «Энгийнээс энгийн хүн»! зэрэг баатарлаг явдлын найраглалууд оржээ. «. Ахмад дайчин үеийнхний Ариун тэмцлийн жишээнээс Судлах ном олон бий Сурах том арвин. бий...» гэх буюу «...Нэг өдөр Нийслэл хүрээний талбайд Нийт олны Нижгэр цуглаан болов Тавцан дээр Сүхбаатар гарч ирээд "Тал тал тийшээ харж байгаад- Үг хэллээ. Тэгэхэд би Сүхбаатарыг Сайн харж авсан юм Тэнэрлэг бөгөөд хийморилог эр Санаанд тод буусан юм...» гэ- сэн бадгууд үргэлжлэн, болсон үйл явдлын тодорхой сонин жишээ, учир лууд хүүхэд та парып сонирхлыг татах болно. «Үүрээр боссон баатрууд» номыг та бүхэн хэдхэн хоногийн дараа но- мын дэлгүүрийн худалдагчийн га- раас хүлээн авах болоод байна. Энэ нь омын сангаа зориг баатарлагийн Жишээ болсон гавьяат өвгөд дээд- сийн нэр дүрээр баяжуулахад Эо- хих хувь нэмэр болох юм. 2 Ө.БААСАНЖАВ 1ї9ь «989» «д?, 41 тн ииэмийнийн АНДРУШИНН зурсан зураг Ялангуяа аймшиггүй... - чи Ээшенко. ЛЕНИН ХАРГИС. ЦАГДААГ МЭХЭЛСЭН НЬ -Лейин хорин зургаан . настайдаа хэн бүхний мэдэх хувьсгалч - болчих- сон байв. Хаант зас мэт түүнээс айас”байлаа: Хаан, Лєнн- нийг шоронд хорь гэж тушаажээ, Тэ- гээд Владимир “їльич 14: сар шоронд хоригдсон: юм. |Дараа нь харгис цаг- даагийн-газар түүнийг-Сибирьт цөл- жээ. Ленин, Сибирийн тосгонд, бүтэн гурван жил амьдарлаа. Тэр газар нь ой хөвчийн гүн дэх алс бөглүү бятс хан тосгон ажэ Тэнд сайн сайхан юм огт. байсан- гүй, Гэвч Ленин алс хол цөлөгдсөн- дөө.ер гутарсангүй, ,Харин их ажил лаж хувьсгалын тухай номнууд бичиж тариачидтай ярилцаж, тэдэнд зөвлөл гөө өгч туслаж байжээ. . Ленин зав чөлөөндөө 2Женька гэ дэг анч нохойгоо дагуулаад анд явж, усанд сэлж, шатар тоглодог байв. Өө рөө- модны -холтсоор маш сайхан шаг тар .сийлжэ: Цаг хугацаа: мэдэгдэхгүй онгөр- сөөр бараг гурван жил болж, цөллө гийн хугацаа. дуусах ойртжээ, Тэгэхэд Владимир Ильич хувьсгалт амслаа да хин үргэлжлүүлэхээр шийджээ. Гэтэл цөллөг дуусахын өмнөхөн Лениний” суудаг бяцхан “байшинд хаант засгийн харгис цагдаа нар ир- нээ, -| Одоо бид нэгжлэг хийх болно. Хэрэв хаант засгийн газраас хоригло сон лмар нэгэн їюм олдох ахул таныг чөлөөлөхийн оронд энэ.бөглүү тосгонд дахиад гурваас доошгүй жил байлгах болно гэнс тэд хэлэв. Гэтэл Ленинд хувьсгалын бичиг баримтууд байсан юм.. Харин тэдгээр нь номын шүүгээ нийгдоод талын тавиур дээр байсан ажээ. - Төм биетэй сахалтай цагдаа үүдэнд зогсоод орис гарахыг хориглов. Нөгөө, биеэр бага.сахалтай хэрцсий цагдан аг түймрээс "айх! тасалгаан дотуур їШшиншлэн явж ширээ " тойруулж” хараад онгойлгон шагайл: орж: тэнд юу номын шүү шүүгээг эргүүлж пийшингийн ! ам орон доогуур хүртэл байгааг: үзэв. Дараа нь гээнд ойртож: очоод: -- Танай энэ шүүгээнд юу байна? гэж асуув. -- Шүүгээнд ном.бий гэж Ленип өчив. . - Ямар ном хадгалдагий чинь өдоо үзнэ дээ! гээд харгис цагдаа шүү гээний дэргэд зогссоноо дээд доо, тавнурын алинаас нь эхлэх вэ? гэг боджээ. Лениний гэргий. Надежда Монстан тнповна .Крупская харгис цагдаа: хараад: «Дээд тавиураас нь эхэл нэгжээсэй дээ. Хэрэв дээрээс ни! эхэлж нэгижївэл сүүлдээ. ядраад доол тавнурын номыг хайнга үзнэ. Доо: тавиураас нэгжлэг эхэлбэл муу ї0м болно. Яг тэр тавиур дээр бусад но! ны дунд хориотой ном бичиг барим бий гэж бодно Ленин ч харгис цагдааг хараад бе л энэ тухай бодож байв. Ленин гэн санаа авч номын шүүгээнд санда! дөхүүлж тавиад: -- “Та намхан биетэй хүн байна Цоройж байснаас сандал дээр гараад шалгавал дээрсэн! гэв. Сахалтай нам хан цагдаа. хувьсгалчийн анхаарал тавьсанд талархал илэрхийлэн сандал дээр гарав, Тэр , нэгэнт сандал дээр эсан болохоор дээд тавиураас үзэнс эхлэв, Ингэнс л үзэх нь Ленинд хэрэгтэй байсан тул харгис цагдааг хараад Вла димир Ильич инээмсэглэж байв. “Ленин өөрийнхөө санаснаар харгис цагдаагаар нэгжлэг хийлгэж: байгаа! Круйская хараад инээд.нь.бас хүрчээ Харгис цагдаа эд тавиурыг ухан, ном бүрийн тарчгийг уншиж сэгсэрч үзэнс байв. Цаг өнгөрсөөр, байлаа. Ном олон байлаа. Гурван цагт харгис а17 (1 97 й (0 ЯЛ, үзнсэа. Тав дахь тавиур үзэхэд төдий “ХА анхааралгүй үзэж харагдав: -Тэгтэл үүдэнд зогсож байгаа бүдүүн цагдаа санаа алдаж уцаарлангуй байснаа: -- Яасан удаан нэгждэг юм бэ? Би ядарч өлсөж байна гэж. нөхөртөө хэлэв. Намхан цагдаа: ! ? Тавл -- Одоохон явж хоол идье! Сүүл чийн энэ тавиур л үлдлээ гэснээ -- Өа, за шүүгээнээс юу ч иярзэг, гүй їом, Эдний энз тавиур дээр магая цагдаа дөнсөнс л ларвон тавиурын ном өү ч байхгүй гав 5 9 Бүдүүн цагдаа: 0) й Эднийд юу ч байхгүй нь тодор. хой байна. Явис хоолоо идье гэлээ, Намхан цагдаа доод тавиурыг барав. үзэлгүй, 2 5р Бид танайхаас хориотой. юм юу. ч олсонгүй. Уучяааарай гэж . Лениний хэлээд харгис цагдаа нар гарн одлоо, Хаалса хаагдмасц, Ленин. Крунская хоёр харсис цагдаа нарыг хэрхэн мэ хэяснаагсанан санан инээлдэв. Орос хэжнээс-тисөнер ЯМ, Баясаа. - (хөгжөөнт.тоглоом) Эна «тоглоомоор хэд хэдэн хүн тог нож,болно. Хүн: тус бүр шатрын нэг, хүүг-эзэмшиж уг хөлөг дээр цагны зүүний дагуу шагайг орхиж дараалан нүүнэ. Харэв-шагай морь байвал 4.тэ мээ,-3 хонь, 2 ямаа 1 хөлөг тус тус нүүнэ. Эхлэн тоглоход 1 дэх буудалд буувал өглөө сэрээгүй учир 1 удаа нүүлгүй унтаж өөрийн тоглох ээлижсийг өнгөрөөнө. 2 дахь буудалд буувал улаан бүчээ индүүдэх учир 2 удаа нүүлгүй өнжинө. 3 дахь буудалд | Баярын үдэш- | Баяраа бид хоёр Тагтан дээрээсээ | Тал бүрийг харлаа, |... Арван зүгт ! Асаж унтрах гэрэл ! Өнгө өнгөөр Өөрчлөгдөн байпа. ! Алаглах гарлийн |. Арвиинхан туяанд | Улаан тугууд Улалзан байна. | Энд тэндгүй ! Инээдэм наадам | буувал морь унанс А буудалд хүртэл шууд нүүнэ. 4 дэх буудалд буувал шинэ” Жилийн урилгаа мартсан учир “буцаж “тоглоомыг дахин эхлэж тогло но. 5 дахь буудалд буувал үсээ За: суулж сүлд модны наадамд очих Хэ рэгтэй учир 3 удаа нүулгүй өнжинө. 6 дахь буудалд буувал онц сурсан учир шинэ жилийн өвгөний бэлгийг очергүй авах урилга өгсөн учир шууд өвгөн ааваас бэлэг авч тоглоомд хожи но. 7 дахь буудалд буувал тэмээ унаж 6 буудал хүртэл явча. : БАЯРЫН ҮДЭШ Хөл хөгжөөн Ихтэй байна. Баярын үдэн Баяраа бид хоёр Тагтан дээрээсээ Тал бүр тийш Хөөрхөн бөмбөлөгүүд Хөөргөн байв, “Инээдэм наадам Этшиг дуутай Хөөрхөн бөмбөлөгүүд Их хоты минь Хөх тэнгэрт Эргэлдэн байв. хийний ли өн ннмынтыынццэнгэглгэыэцэнгиэггээ" ХЭН ХАМГИЙН ТҮРҮҮНД ӨВГӨН ААВААС ШИНЭ . ЖИЛИЙН БЭЛЭГ АВАХ ВЭ?.1 8 дахь буудал . зокицуулагчийн дохио хүлээж. 1 удаа 9 дахь буудал ангийн найв дайралдсан тул шинэ жи лийн мэнд хүргэж 1 удаа тоглолгүй өнжинө. Г. Буудалд буувал сурлагын ДҮН сул учраас өвгөн тийм сурагчид бэлэг Өгөхгүй учир тоглоомоос хасаг дана. Хүүхдүүд ээ түргэн явцгааж өвгөн ааваас шинэ жилийн бэлгээ аваарай. Д. ПУШКИН УМ, 1127 эс Ариунаа охин тухлан сууж Алтан нарыг харж сурлаа. Зуун түмэн цацрагийг нь Дуурайлгаж бас зурлаа Өнгөт нарны цацраг харин Өвөр дээр нь дусаж байлаа. Савтай цэцгийнхээ хажуугаас хартал Сайхан гэрлээн ивээж байлаа 1Каахан дүүгийнхээ дэргэдээс хартал Гайхам туяагаа тусгаж байлаа Ариунаа охин эргэн сууж Алтан нарыг тойруулан Өвөө аав, эмээ ээжийгээ Өхөөрдөм хөөрхөн дүүгээ Өрж тавьсан тоглоомоо Өөрийнхөө бяцхан гэрийс Хичэөэж хичээж, зуржээ. Хэн бүхэнд үзүүлжээ. А, ОДОНХҮҮ ул-с лэ-- сэн лг-ш 9- - с- 7-- Ст-- С-ы2 08 А-Ө. х.СЭмӨМ Бу ЛӨЭРЛ, Говийн хүүхдүүд тэмзэгээр урая дах дуртай. эрэл зургийн судалбарыг : Б.Мянганбуй Хариудлагатай эрхлэгч 3 Ж. ШАГДАР А-40527 5 Индекс-14140