ХЭЗЭЭД, БЭЛХЭН Б, 236 СОЛИГДЛОО Манай ханын хуанлн өнгөрсөн шинэ жилээр анх зүүхэд их зузаан байсаан. Аргагүй їлүү дээ! Энэ бол нэг | бүтэн жил мансл хангнаас зүүлттэй байлаа гэсэн үг. Хуанли минь өдөр шөнө өнгө рех бүр иэг нэгэсрээ таслагдан нимгэр сээр байлаа. Энэ бол өдөр хоног өнгөр сөөр байгаагийн гэрч юм. Тасалсан хуудас бүхэн дээр янз бү рийн тоо бичиг бий, Тэр бол өдөр, хо- ног тэр өдөр болсон түүхт явдлуудын тухай тэмдэглэл юм. Өдөр бүхэн түүх тэй байдаг, Бас өдөр бүр шахам дараа гийн оны хуанлид бичигдэх түүхт үйл явдлууд болж өнгөрдөг шүү дээ! 8 дугаар сарын 1 намын баяр, 3 ду гаар сарын 8, Эхчүүдийн баяр, 4 дүгээр сарын 22 Лениний төрсөн өдөр, 5 | ду гаар еарын 1 Майн баяр, 6 дугаар са рын 1 хүүхэд бидний баяр, 7 дугаар са рын 11 ардын хувьсгалын баяр, 8 ду- гаар сарын 25 МХЗЭ-ийн ойн өдөр, 9 дүгээр сарын нэгэн сургууль цугларах баярт өдөр 11 зэр сарын 7 Октяб- рийн баяр гэж бид мэддэг! Сар бол гонд тохиолдох энэ түүхт өдрүүд дээр жил болгоч түүхт үйл явдал нэмэгдэж байдгийг дээр өгүүлсэн билээ. Өнгөрсөн жил ч тийм үйл явдал их болсон. Уламжилсан түүхт өдрүүд дээр 6 дугаар сарын 7 гэдэг нэг өдөр нэмэг дэв. Энэ өдөр МАХН-ын ХУ нх ал нээгдсэн. Энэ хурал эх орондоо социа лизм бүрэн төгс байгуулах программ болсон МАХН-ын шинэ яриуаныг бат лаж, улс ардын аж йЙ соёлыг 1966- 1970 онд хөгжүүл” таван жилийн төлөвлөгөөг баталсан билээ. 6 дугаар сард «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи лийн ой болсон. Тэр өдөр бид баярын шугаман жагсаалд баяр жавхлаятай жагсч байсан шүү дээ! (8 дугаар сарын 25-нд манай пнонерийн байг уллагын төрсөн ах МХЗЭ-ийн 45 жилийн ойг ороч даяар сүр жавхлантай тэвдэглэ- сэн, 11 д явдал МХЗЭ-ийн ХУ их хурал , нээгдсэн өдөр МХЗЭ-ийн Их хурал багачууд биднийг ахмад үеийнхээ хувьсгалч дайчин уламжлалаар хүмүүжүүлэхийн чухлыг заасан. Бид ч гэсэн хувьсгалын анхны партизан Жэхэ-д дайсныг ялж дархан цолоо шан тарлаж яваа ах эгч яар шигээ хүшүүс болохыг хүсдэг. Өнгөрсөн онд пионер багалууд ФЧХКИЙ амьяраад бас нэг Энэ бол шанай инонерүүд олон улсын | пионерүүдийн дөрвөн төрөлтийн тэшцээнд анх удаа оролцсон явдал юм. Өнгөрсөн оны хувнлийч «Атар» бай сан ийм түүхт явдлуудаар баяжлаа. Өчигдөр орой хуяилийн сүүл чийн хуудас тарраа. Хүхн мар 13 Ю - ын 22-нд бас нэг 1 им ийж байна. Эчэ Ёл гаар сарын 34 гэсэн бичиг байв. Тэр бол өнгєрсөн оны сүүлчийн өдөр, Ийн- хүү нэгэн жил өнгөрлөө, Бидэнд паг нас нэмэгдлээ. Ах эгч шигээ МХЗЭ-ийн гишүүн болоход нэг жилээр ойртлоо, э бүхэн их баяр билээ. Өчигдөр орой ханандаа бас нэг шинэ хуэзнлн зүүв. Түүннй нүүрэн дээр «1967 он» гэж бий! Эхний нь хуудсан дээр мөчир гишүүгий нь бөхийтэл цас. дарсан гоём сог ногоон гачуурын зураг байна. «1067 оны 1 дүгээр сарын 1, Шинэ жилийн баяр хүргэе!» гэсэн үгсийг ун шихад яагаад ч юм сэтгэл хөдөлнөм, Гадаа цас, мөс жавар, сургуулийн тан хим, гэр оронд гоёж чимсэн гачуур мод! Энэ бол шинэ жилийн баяр. Хагас жилийн турш сурч мэдсэнээ шалгуулан дүнгээ сонсох сайхан! Бас сүлд модны наадам... дуу бүжиг... Амралт! Цас мө сөн дээр цана тэшүүрийн хурд шалгах ч сайхан. Өнөөдөр манай орон даяар, бас хилийн чанадах бидний нөхөд ч баярлаж байгаа. 1967 онд бидний хийх ажил, баясах баярт өдөр тун олон 1 дүгээр сарын (15-нд «Пио- нерийн үнэн» сонины нэрэмжит ца- нын уламжлалт тэмцээн болно. Түүнд оролцох ёстой| Зургадугаар сард зал- гамжлагч П чуулган болно. Түүгээр тэр гүүний бүлэг шалгарах юм. Манай бү- яэг «Ажил сурлагаараа уралдаж Амжилт бүтээлээр шалгарахын» төлөө шамдан ажиллаж байна, Зун Унгарт болох олон улсын пионе- рүүдийн дөрвөн төрөлтийн тэмцээнд юма- най пионерүүд оролцоно. Түүнд шалга- ран оролцвол мөн ч сайхан даа! Үүний тул одооноос бэлтгэх хэрэгтэй. Энэ онд Окт Соцналнст их хувьсгалын 50 жилийн ой бөлно, Яг тэр үеэр ирэх хичээлийн жилийн нэгдүгэээр улирлын дүн гарах учиртай, Багачууд бид дэл- ОХИЙ дахины энэ зугаа нх баярт сурлагын амжилтаараа бэлэг барихаас эрхэм юм- гүй. Бас бидний хамгийн дуртай хэвлэл «Пионерийн үнэн» сонины маань 1000 дахь дугаар энэ оны эцсээр гарна. Ажил сурлагаараа шалгарч, 1000 дахь БАД) дэх юутай сайхан билээ. ХН, МХЗЭ-ийнхээ их хурлуудын шийдвэрийг биелүүлж, энэ бүх ажилд тер бне оролдохын тул сурлага хөдөл- явдал бидний Гадаа нарлаг боловч хүйтэн байна. Өвлийн жавар дундаас нөхдийн шаань баярт инээдэм Чөхүүдгу лт жил модны наадам баяр сүлд : : аж Тэмцэл ялалтын ДҮу рналлаас сурцгаая! ЦЭЦЭРЛЭГ СУРГУУЛИУДЫГ НЭРЭМЖИТ БОЛГОВ Москвагийн дэргэд фашистын Гер маныг бут цохисон түүхт ялалтын 25 жилийн ойг тохнолдуулан Улаан- баатар хотын 83 дугаар дунд сур- гуулийг баатар хот Москвагийн нэрэм жит, Төв аймгийн Жаргалантын 10 жи лийн дунд сургуулийн пионерийн бүлгэм, Дорнот аймгийн төвийн нэг дүгээр цэцэрлэгийг Москвагийн хам гаалалтад эрэлхгээр тулалдаж мөн хийн гавьяа байгуулсан зөвлөлтийн баатар охин, комсомолч Зоя |Кос- модемьянскийн нэрэмжит болгов. Нам засгаас хүртээсэн энэхүү гай хамшигт шагналд манай млянга мянган хүүхэд багачууд баяр талархлаа нлэр хийлж байна. : Их хурлын зарлиг бидний төлөө Төв Хороонд Р “ишгч сэтгүүлийн 40 жилийн ой угтаж зарласан биеийн там 2ЭҮсүрсэхмин ЭҮЗНАЙЛС тохижуулах уралдаан ДА нагжсчВ ал хот хөдөөгийн олон сургуулнуд оролцож биеийн шовнн гоЕн- хас рийн танхны тохижуулах талаар үр бүтээлтэй ажилласаа ба хьэ ї шаннаал үлын дотроос биеийн тамирын талбай тохиУУЛАХ” улаанбаатар ЦосХ ат 1052 үр нь болгох аа ав амжилт гарг чи илийн ХҮЛЭЭ, Говь-Алтай аймгийн Баян-уул сумын 8 жин сургууль, нийслэлийн 10 жилийн 3 дугаар дунд сургууль тус тус рч 1. 3, Зур байр Болүүй хөндсөн, (аггииын дагуу тохижуулах, танхимаас хиннээ ажлыг тогтмолжуулах, пионерийн танхимыг пнонер сурагчдын 88:46:41 эн интэ төв болгож буй Дорнот аймгийн төвийн 8 жилийн дунд ин 37) 56 - слэлийн 10 жилийн 6 дугар дунд сургууль, Ховд зандан Дуут су к2 сургуулаан пионерийн тамхим тус тус шалгарч 1. 2. 3-р байр эзэля) диплом ү үхий зүйд хүртэв. МХЗЭ--ийн Хайрт хүүхдүүд ээ! » Энэ: захиаг бичиж байгаа бид Дэлхийн ардчилсан бол 60 орноос Стокгольм хотод та нарын тухай ярилцахаар цугласан эхчүүд юм. Газар бүрд хүүхэд та бүхний аз жаргал, ирээдүйн сайн сайхны төлөө чармайн ажиллаж бай гаагтанар мэдэж байгаа бизээ. Энэ ажлыг дайн болж байгаа ор нуудад яаж зохиож болох вэ? Бьет намын эхчүүд Стокгольмд бидэн тай уулзаад ямар хэцүү хүнд сов- лонтой байгаа тухайгаа ярилаа Тэд бидэнд ярнхдаа «Багачууд та нар шигжижиг хүүхдүүд сургуульд очих замдаа америкчүүдийн бөм гөрүүлэхийг хүсдэг. Хэрэв та на рын. нэг найз бие нь муу байвал түүнийгээ та нар гэрээр нь юм уу эмнэлэгт очиж эргэдэг, хэрэв та на рын нэгний хамгийн хайргай хүн нь нас барвал түүний зовлонг хамт хуваалцаж найз нөхөр гэдгийгээ ха руулна. “Иймд та нар бас үүний пэг адил Вьетнамын хүүхдүүдтэй 5 айз ЭДГЭР аруулах ёст бөгөнд шатаж маш өрөвдөлгэйгээр ёр ШоонЧд Хулсча тар ! нас барж байгаа бүр кижиг хүүх Ла П3 Тэдэнд туслаж тэдний дүүд эхийгээ дуудан орилж бай ЗррэБүйн: та Б.ӨВНХ Бага наг тэм хад эх нь аль хэдий айс б Эд са! сайхнь ) э) бараад : БуХсАНАН, ДаЯсНЫ «сэм цэх хэрэгтэй. «Бид яаж үүнийг нас барсан тухай» аймшигт зүйлс ярилаа. зэрэ ироЛолЬ рэг хийх юм бэ? Тэд биднээс маш хол оршдог» гэж та нар хэлэх байх Тэгвэл бид та нарт хэдэн зүйл зөвлөе, 7Кишээ нь Эдгээр залуу Вьетнамчууд, хүү хэд та нарын адил найз нөхөдтэй гээ тоглон, сургуулиа тараад харин - Та нар тэдэнд талархлаа хыг бодно, та нарын адил чөлөө илэрхийлж захна бич! Үүндээ та цагаа зцэг эхийнхээ хамт байж өш нар ТЭДНИЙ совВЛОНГ хуваалцаж ХҮН ХҮНДэЭ НӨХӨР тусал: 4. О7 Пионерүүд бол баатарчуудындотны зөвлөгч билээ. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас)Нийслэлийн 17 дугаар бүлгэ- мийн «Сарь багийн удирдагч Ж. Мягмарсүрэн баатарчуудад ( ОРШИНО. хэтийн зорилго нэг юм. зөвлөлгөөн өгч байна. 4. Шудрага тэмцлээр олсон алдар бол . Ж. ГОМБОСҮРЭНГИЙН авсан гэрэр зураг ф ёстой алдар мөн. Өөртөө байгаа муу зохиолч БЯЦХАН «Мэдлэг бол хүч» гэсэн хүрэн сам барын өмнө хэсэг хүүхэд бөөгнөрнө, «Таван тэвийн сурвалжлагчид» бэлт гэш гаргав гэж бичжээ. 1965 оны 9 дүгээр сарын эцэс сургуулийн хичээ- лийн шинэ жил эхлээд төдийлэн удаа гүй байсан үе, Говь-Алтай аймгийн тө вийн 10 жилийн дунд сургууль дээр нэгэн шинэ нэр гарч ирсэн нь ЗХУ- ын туршлагаар байгуулагдсан «Залуу аекторын групп» байлаа, -» Зарим газар ухуулга хийхээр очиход цугларахгүй олон цаг гарздаж байхад зарит газар. - Эд ажлых я. ханддаг байсан тэр үе өнгөрч бид- нийг одоо очсон газар бүр баяртай хүлээж авдаг болсон юм. Бид нэг удаа гадуур ухуулганд яваад нэг айлд очсон чань гэрийн эзэд «Би- лэид зав алгаа» гээд Гаднаа мод хө рөөдөөд гэртээ ордоггүй. Тэгэхээр нь моды нь хөрөөдөөд өгчихсөн чинь тун их баярласан шүү гэж залуу лек торын груйпнийнхэй хоорондоо ярил- цаж байх үеэр нь би тааралдсан бай заа. Рвлуу легторын груипийн сураг чид харнуцсаа багшийнхаа удирдаа- нар багш нарынхаа хийх эс яваа баз гэд анзтай хүүхдүүдэд гаргасан 5. Таны дуртай зохиолч хэн 2 6. Соёлч боловсон байдал гэдгийг ганц Ү хоёрхон үгээр товч тодорхойлно уу? 1. Дэлхийн хоёрдугаар дайны түймэр унтрах жил пионер болов. Пионерийн гучуудын 3, Хүний эрхэм чанар нь хүн гэж зөв- хөн нэрлэгдэх Ажил нь урагштай явна эмэгтэйчүүдийн холбооноос дэлхийн УРИАЛГА тэл Вьетнамын хүүхдүүдэд тог .9 лоомноос илүү хоол унд, хувцас, эмийн зүйлүүд хэрэгтэй байна. Иймд хүүхдүүд та нар өөрийн ээж аавдаа «Миний бэлгийн мөнгийг надөгөөч. Би түүнийгээ шинэжи лийн баяр тохиолдуулан Вьегна мын хүүхдүүдэд явуулья» гэж хэлж болно шүү дээ. байгаа тухайгаа бичиж, энэ айм шигт дайн хэзээ ч зогсож тэдэнд аз жаргалтай сайхан цаг ирнэ гэд гийг бичих хэрэгтэй. - Эсвэл та нар АНУ-ын ерөн хийлөгчид захиа бичиж үүндээ Вьетпамд явуулж, байгаа айнаа зогсоож, Вьетнамын хүүхдүүдин! алж хядахаа зогсоохыг шаард. --Хэрэв та нар төрсөн өдрөө, шинэ жил, ямар нэг баяр тэмдэг лэхдээ ямар бэлэг өгөлцдөг вэ, түү нийгээ Вьегиамын найз нөхөддөө явуулж байвал тэр чинь бас тус тамж болж байгаа нь тэр шүү дээ. Одоо шинэ жил болж байна Ямар нэг тоглоом явуулснаас энэ зүйтэй санал биз дээ. Хүүхэд та нар бидний өгч байгаа зөвлөл гөөнийг юу гэж” бодож байна? Энэ зөвлөлгөөгийг та нар зүйтэй гэж үзэж та нараас маш олон хүүхэд 9 нэ. зөвлөлгөөний дагуу ЮМ ХИЙХ - Үнэ нь дэлхийн маш олон оронд байх гэж эхчүүд бид итгэж бай . хүүхдийн их баярын өдөр болдог НА ! Энэ их баярт та нар ямар бэлэг ? : авахгэж байгаагаа эртнээс бо ДЭЛХИЙН АРДЧИЛСАН ! дож бэлтгэсэн байж болох юм. Гэ ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО. Хайрт хүүхдүүд ээ! 7? Бид ахмадын сургаал алт гэсэн Оулан- гийн гуравдахийг нийтэлж байна. АСУУЛТ 1, Та хэдэн онд пионер байсан бэ? 2. Таны ажил амьдралд пионерийн бай- гууллага ямар үүрэг гүйэцтгэсэн бэ? 83. Хүний гэж үзэж байна вэ? Алдар гавьяаг та юу эрхэм чанар юунд оршино - гэж оллгөдөг вэ? бэ? араншин бүрийг ялахад аяндаа гавьяа Т. Таны мэргэжлийг эзэмшнхийн тул бүтнэ. 5 хүүхэд ахуй цагаасаа эхлэн юу хийх вэ? 5. Миний дуртай зохиолч бол ард тү ХАРИУЛТ мэ а: 6. Эхээс цэвэр заяасан бие сэтгэл хоё рыг тэр хэвээр нь хиртээлгүй хадгалбая соловсон, дээр нь хүн төрөлхтний оюуны өвийг нэмбэл соёлч болно. Т. Миний мэргэжил бол багш юм. Багш болохын тул багшийг дууриах түүс. нээс сурах ёстой. Бан зохиолч хоёрын сл байгууллага намайг эвлэлд тэнхцүүлж өгөв. за- бус хүн шинг хүн байхад БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын двцутат (6 Л, ТҮДЭВ ) СУРВАЛЖЛАГА - сон ухуулга хийж, ухуулгынхаа Завс 5: 8, раяр дуу дуулж, хөгжим тоглож, ШҮ лэг уншиж өгдөг учраас олон түмэй Эдний ухуулгыг өндөр үнэлж дахий . дахин ирэхийг хүсдэг болсон бай- на. Залуу лекторын группийн сурагч. Ш. Баасанжав, |0. Пүрэв, Цэгмэд, Пагмажав, Банжнл, Ж, Жигжид 8Ф рын зарэг тэргүүний ухуулагчид 04 ширч байгаагийн гадна 7 хоног ХУ! 006 гаар олон түмний дунд ухуулга хицж сургуулийнхаа радно үзелээр мэвт- рүүлэг явуулж, сурагчдын дунд, лекц ярнаны еэдэв бэлтгэн яриа хийж эхэлсэн үедээ нилээд бэрхшээлтэн тулгарч байжээ, Энэ группийнхэн одоо 23 сурагчидтай тоо физик, био- логи, түүх хэлний мэргэжлийн багш нарыг өөрийнхөө хүндэт гишүүн бол гож, тэднээс зөвлөлгөө авч, хүн бүр сэдэв бэлтгож удирдаж байгаа баг- шараа батлуулан сургуулийнхаа «Од» чуулганыхантай хамтарч хор саа лавлаж «Мэдлэг бол хүч» ГЭЛ” нэрийн дор бичиж гаргадаг ажээ. содорж | най бүлэг хэдэн ТУВИЫНН сурлагын ам. жилт үзүүлж, бүх пионерийн хэдэн хувь нь сайн, онц сайн сурлцсан бэ? 2.Ямар хнчээлээр хэдийд бүсийн олимпнад хэрхэн зохион байгуулж явуулсан бэ? З. Танай бүлэг таван онцыг эзэмшигч дийн тоогоор бүлгэмийнхээ хэмжээнд хэд дүгээрт орж байна вэ? 4. Орон нутгаасаа ямар баатарлаг түүхт үйлсийг эрж олсон бэ? 5.Танай нутагт дархлагдсан ямар ямар газар, ан амьтан байдаг вэ? СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР Хүндэт уншигчид аа! Говь-Алтай аймгийн төвийн 10 жи лийн дунд сургуулийн утга зохиолын дугуйлангийн сурагчдын хоёр оны халаан дээр бичсэн шүлгээс танил цахыг урьж байна. (91:26 877277 Хүндэт уншигчид аа! Манай сонин улсын тэргүүний бүлэг доатаруулах уралдааны болзлыг хот хөдөөгийн нийт сургууль дээр хэрхэн биелүүлж бай гаад ХЯНАЛТ ТАВИХ зорилгоор асуулт харнултын хуудаснууд гаргасан би лээ. Асуулт бүхэнд тодорхой хариула хаар их зүйл хийж, тэргүүний бүлэг болохоор ажил сурлагаараа уралдаж байгаа. амжилт бүтээлээрээ сайн яваа тэргүүннй бүлэг олон байна. Тэд манай асуултын хуудас гармагц ха 27722:222242 УУЙВЛГ рну ирүүлж байхад огт харну ирүүлэх гүй сургууль хаа нэг байна. Энд бүлэг шалгаруулах уралдааны болзлыг бие лүүлж байгаа эсэх нь мэдэгдэхгүй бай гаа нь харамсалтай. Өнөөдөр бид асуулт хариултын гуравдахь хуудсыг Ха ган мвэлээ. 6. Сургууль, сум нэгдлийнхээ түү йг б АСУУЛТ. (Улсын тэргүүний бүлэг хийг бичиж ирүүлнэ үү? Ё Дээрх асуултанд уншигч бүхэн то шалгаруулах болзлын сурлага гэсэн : їг хоёрдугаар хэсгээр хийгдлээ). дорхой хариулт ирүүлнэ гэд гэж байна. 1.1965--1966 оны 3,3,4, 1986- сонины зөвлөл 1967 оны 1,2 дугаар улнрлаар та- Улинньчилнь авнаа. “нньуланалэна ланньлуланьлатныл улаа заналт, анивл лааны таны гал ланиь анал анал наналчаныг “аннагчламныг гяамаь-лишалчанал Намрын таананы үнэр Хамар сэтлэм ханхийнэ. Говийн байгалийн үзэмж Сэтгэл татам харагдана. Өссөн төрсөн говийнхоо Өргөн сайхан талд нь. Тэмээн сүрэг хариулахыг Тэсгэлгүй нхэд хүснэм. 10-ын А ангийн сурагч: Б. ГАНБАТ НАМАР Найз нөхдийг учруулдаг намар: Сэлэнгэ аймгийн Зүүн -Хараа хотын төвийн 10 жилийн дунд сур гуулийн пионерийн 3 дугаар бүлгэ мийн зөвлөл бүлгүүдийн хооронд «чуулганаа хэрхэн угтаж байна вэ?»гэсэн буухиа дэвтэр аялуулж бүжиг, дуу сурах 14 хоногийн ажил явуулж дүгнэлээ. Мөн анги бүлгүүдийн дунд чуул ганы нэрэмжнт уралдаан тэмцээн, хүүхдийн киноны 5 хоногг зохиож «БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатруу бэлтгэн тоглолоо. Сэлэнгэ. МХЗЭ-ийн хорооны ажилтан Г. БЯМБАА 1967 оны хэвлэл захиалах бол лоо, Өнгөрсөн жил захиалсан хэвлэ лээсээ юу мэдсэнээ 2 дугаар бүл гийн пионерүүд ярилцлаа. Одоо Зөвлөлтийн сурагчдын хаяг, шинэ сайхан дуу нэн хэрэгтэй гэж ярил цав. Эдгээр пнонер 1967 онд хүн бүр «Пнонерийн үнэн» соннноо за- хналж (17 дугаар бүлгэмийн хэм жээнд тэргүүлэв. 70611111 ӨТ 91137177977 Навч ногоо гандуулдаг намар Найман нас таны хувьд бол Нандин эрдэмтэй золгуулдаг намар Ч, ЯНЖИНСҮРЭН (9-ийн Б ангийн эмэгтэй сурагч) АЯЛАЛ Намар намрын дундаас Над ер мартагддаггүй Нэгэн намар бий. Насан туршнд дурсагдах Энэ нэгэн намар бол Нацагдорж ахынхаа сумын бага сургуулийн 4-ийн Б ан гид сурч байна. дын дуурналлаар» гэдэг цуваа гаргаж пионер сурагчды концерт /ннаь ЛаванА. “ална аниа. Үг ЛВнна.. лан, Л нь. ЛаЛнА. Миний нутгийг цээжлэж Монгол орноороо аяласан Нэгэн намар тэрээ! А.МӨНХТУУЛ (9 дүгээр ангийн эмэгтэй сурагч) Хэвлэлд үнэнхүү дуртай энэ су рагчид Архангай аймгийн Өлзийт Ц. БУРХИА ! ЖАВХЛАН Ь 10 жилийн дунд сургуулийн 2 «Б» ангид - суралцдаг, тэргүүний уншигч Энэ охин «Хоньчин Найдан» «Миний маа- АЯ ЗОХИОГЧДОД ЗОРИУЛАВ, зинжэээхээлэииилииилилиилнииннийнхийгииж. яуэ? «Эрэлхэг долоо» «Хуучин хүү» зэрэг «Захирагч сүрэн муухай хүн. Найданг | зод. гаруй ном уншиж тэмдэглэл хөтлөн номын дог. Их бүдүүн ташууртай, Муухай нүдтэн» 10 хоногоор сургуулийнхаа 1-4 дүгээр ан- Тэшүүрчин гэж бяцхан охни Жавхлан уншсан зохиолын. гийн ном уншлагын аврага болов. багачуудын дуу хоо тухай хоёр дүүдээ сүрхий |хэвлүүхэн Баянхонгор, төвийн 10 жилийн сургуулийн ярьж байдаг. Энэ охин Баянхонгор аймгийн багш Г.Түитгэр зэ---11148ШшШшшшшшшшшШшшШшшШшшшшшшшШШШШШттШШШМглТЦШШШШШ7-3 Тэнгэрийн өнгөт Мөс л байнаа Тэшүүрчин болох ШИЦГААЛТ, УН өө тал богиносчихсон Хүсэл байнаа. ГАА, ТААЦ Г байв... Ингээд энэ Ган тэшүүрэе ГАА! ОСЛЫН КОСТЮМ 25 шээд ин Хурцаацгаая 2 ц амт тэгээд Эцэг нь өөртөө саа. аав нь бага охиндоо нрэв. Цаг харсан нь хүрэн ЗэонцЛанэ Хурдалнгаая. рал костюм худалдан хэлэхэд: нилээд эрт байжээ. ГӨДӨгш гарсан ажээ, Голын мөсөн авчээ. Энэ костюм нь -- Би одоо оёд- Маргааш аавыг бо ТААВАР Өнгөтэй байна 2 “| ГРРИЙнхЭНД нь Таа- лынхоо дугуйланд яв соод өмсөхөд бэлхэн Илчит гэЛтЭЛЛЭэ Холын зам | Энэ баясгалантай лагдсан гэнэ. на. Маргааш л больё байлгая гэж бодоод, рэг нэг цагт 80 ки- Толь шиг байнаа инээж байгаа охиныг Том охин нь: гэв. Гомдосхийсэн костюмны нь ханцуйг лометрийн хурдтай Дахилт Дондовын Шүр гэдэг, -- Аав аа, мар- эцэг эртхэн шиг уч- богиносгож орхиод явж байжээ, Баруун Өв аашаа Ний йн 2 дугаар төл 3454 сэх Өцр таад өгчээ. ДЄВ Ха хэллээ 1 шагнан гар талаас нь 30 Тэшүүрчин бид тер 10 жилийн дунд сур ҮҮ дээ. рг: Эхнэр нь захиагаа үед рина. ох градус налуу салхн Өлчир байнаа энэ костюмаа өмсөөд бичиж дуусаад, цагаа яваарай! гэхэд аав харсан чинь их эрт нь: байжээ. Тэгэхээр ЭХ- --Өмсөх л юмсан, нэр нь костюмыг нь харин ханцуй нь жаа аваад ханцуйг нь б0- ирээд бас л цаг эрт байсан тул аавынхаа шинэ костюмын Хан- цуйг богиносгов, Мар гааш өглөө аав нь бо салхилж байжээ, Илчит галт тэрөг- ний утаа хаашаа ха- зайн хийссэн вэ? Ленинградын Дахилт Урдах зам Өөгүй байнаа Уралдах хүн Цөөнгүй байнаа гуулийн 5-ын В ан- гид сурдаг дуучан охин юм. Шүр дуу- лахдаа хүртэл инээм з20 сэглэдэг, хөгжилтэй Ё хан уртдаад | байна гиносгоод унтаад өг- соод, гадагш гара- дугаар НИСҮЭгЭЭ2 Дахилт хийгээд төгөлдөр Гээд, эхнэртээ Ххан- чээ, Ч хаар шинэ коотюмаа лийн цэрысг шиг шЛЧн ЖАР де 6э8 592 хуур, утсан хөгжим Х8Ж: : Удалгүй том охын өмсөхөд ханцуй нь Э. УРГАМАЛ орчуу гээр яр ал Хайч : 2 й сай -- Чи энэ костю- Хильда нь киноноос тохойдоо хүрэх шах- лав, ЭР Гайхалтай сайхан тог цн ханцуйг жаахан Ч лож чадна. Ялангуй богиносгоод өгөөч гэ Завтай зугаатай яа «Нараа нараа нза шаа...»-гэж дуулахад БЭ" дахнулахгүй өнгө рөх ёсон байхгүй. Шүр өнөөдөр шинэ хэд эхнэр нь: - Би өнөөдөр олон чухал захиа би чих ёстой. Харин мар гашяп л богиносгож дутамд хоёр хоёр хүнд дамжуул ГУРВЫН НЭГ НЬ жээ. Тэгвэл 3 сая хүнтэй энэ Браун, Джонс, Смит гурвын. хотонд хэдэн мннутанд тэр мэ- хэн нэг нь хэрэг тарьжээ, Уг дээ тарж гүйцэх вэ? хэргийг шалган байцаахад: 2 ь -- Би эгүй ООР ны, хайлах “вээ Нэгэн хөтөд гаднаас шэг эо- да! чин иржээ. Тэрээр нэг сонир- » “Өв | холтой мэдээ олж нрээд, арван Хоёр тооны нийлбэр 495 бай минут дутамд хоёр хүнд Дуул- тэгээр гасныг тэд цааш нь арван минут яасын Зэнөслүд тий нь дөрвөл хоёрдох тоо гарна. Хэд гэсэн хоёр тоо нийяж 4895 болох вэ? ХЭДИЙД ЖИВЭХ ВЭ? Яс 1 ин гэхэд ус нхсэж ма нутанд 50 см-аар нэмэгдлээ. гэж хариулсан байна. Эдний Тэр үед «Баатар» гэдэг уеан нь хоё ахны 1 онгоц зогсоол дээрээ байлаа. зул Багын Онгоцны хажуу хана нь 5 метр өндөр бол хэдэн цагийн дараа шивэх вэ? цагийн наадам (Сонин Знэд39 427 Смит: ё Беаун (2 Ахок 1 Сяат ба ? -- Ви хийгээгүй -- Браун хийгээгүй. гуравдахь нь нэгийг үнэн, тТийг худал хэлсэн бол хэш. Цэнгэцгээе чээлийн Жилийн тэргүүн ног, ЗХУ-ын хүүхэд тос Бог 223) ЇЕ 0 “ангийнханд зориулж багт рбөх нь эрүүл бие, !н г5, тууд, тойрон бүжгийн бэж өгнө, “өдөрлөг болно. «Ард» Латив ардын бэл 2 Эзэн авгай хадланчиддаа торх шөлтэй хоол өгө- хөөр, тэргэнд ачаад гарч гэнэ. Тэргэч дээрх торх нь донсолгоонд. жийг жуугХӨ- дөлж, түүний доторхи шөл пол-пол “хийж амсраараа асгарч явав. Харин эзэнтэн морно байн байн ташуур | лана, Тэр хадлангийн газар түргэн очихыг л гагцхүү 9) болно. Тэрэг хяхтнана. Хажуугаараа унасан торхноос Манай " хот хөдөөгийн «ЭлдэвБ-очир» кино тват олон арван сургуулийн хи рууд монгол киноны 7 хо за хагасын шалгалт дууслаа. луучуудын сэдэвт киноны Өвөл цагийн зугаатай сай 5 хоногийн программуу- хан амралт эхэллээ. Хэр- даар та нарт өдрийн ца- хэн яаж амрах вэ? Хаана гаар үйлчилнэ, Улсын ямар үзвэртэй вэ? гэвэл драмын театр, дуурь бүж- үзвэрийн бүх газрын хаал гийн улсын театр, хүүх га та нарт нээлттэй байна. дийн театрууд уран бүтээ Шинэ жилийн сүлд мод лийнхээ дээжийг та нарт ны наадмууд болж ойн хү зорнулан бэлтгэж байна. рэн баавгай олон амьтдаа Жил бүрийн 1 дүгээр са-. 2 дагуулж, номын орны рын 5-нд болдог «Пионе- “Лнайз нөхөд, үлгэрийн ор рийн үнэн» соннны нэрэм 7ёны шидэт хүү та бүхэнтэй жит цанын” уламжлалт хамтран тоглож бүжиглэц уралдаан Хүрэл тогоотын 7! гээнэ. Бас цаст цагаан ор аман дахь «Залгамжлагч» ны айлчин өвгөн энхийн нийгэмлэгийн хүүхдийн ерөөлөө хэлсээр байх бол цанын баазад 1 дүгээр са но. рын 15 нд болох тул урал БНМАУ-ын засгийн даанд оролцох бэлтгэлээ газраас нийслэлийн ОНЦ хангахыг бүү мартаарай! сурлагатан тэргүүний пно Та нар ангн бүлэг сургуу нер сурагчдад зориулан лиараа зохион байгуулалт хийх сүлд модны наадам, тайгаар багшийнхаа Монголын пнонерийн орд удирдлагаар ойрын уул :Нны сүлд модны наадмуу- толгод, модонд «Цасан даас гадна бас нэгэн Ши дээрх мөр» «Эрүүл нэ сүлд модны наадам та агаарт цэнгэн тоглоцгооё» нарт зориулан тоглох бол гэсэн сэдэвт экскурс, ая- : лал зохиож . уралдаан Хүүхэд залуучуудын явуулбал амралт чинь төв цор Чон увс улам зугаа цэнгэлтэй бол тул юуны өмнө суут хү- билээ? л 3 ) 5 дах хйакилгай Ы ШРВНЧ ЗОАВЬ мүүсийг түших нь зүйтэй --Би түүнийг харалгүй 5 л. Хөршхоршихссур юм» гэж бодоод залуу орхичихжээ. сзанх удаа тоглоно. гуулийнхантайгаа нөхөр- ЭЭР: өүлэл8 Үлгэрийн сэдвээр зо- сөг уулзалт тэмцээнүүд лхиогдох энэ сүлд модны Зохнож, ахмад хүмүүстэй со» Наадамд ардын үлгэрийн уулзалт, өдөрлөг, зохиох, ох уран гайхамшгийг үзэж, хот орныхоо үйлдвэр, ба- “найз нөхдийнхөө уран рилгын газруудтай танил сгулгалт, хөгжилтэй тоглол цах зэрэг ажил зохиоход сс Туудыг сонирхохын зэрэг холбогдох газрууд та бүх Нцээ тэшүүрээр чөлөөтэй нийг дуртай хүлээн га гулгаж бүжиглэх болно. гвах нь мэдээж, Гагцхүү Фил Монголын пионерийн амралтаа нарийн төлөв рэгордонд баатарчуудад 30 лөж, зөв Зохион бай- үг, рнулж үлгэрийн чуулга. гуулж ашиг тустай, сонин їр» тоглоомын өдөрлөг, ахлах сайхан хэлбэрээр ӨНГӨ- са- наадмын үзүүлэх тоглол- руул ухаанд нх хүч сэл- Ж. Нацагдорж | эс ал БАГТ Т БИрЛҮБГЛО Н сэг хэсгээрээ явахад бие биентэйгээ «Хэл» авалцаж, ЄХ2ХОХЭХ2 ЗХӨХОХЭХЭХ2 ХӨХЭХЭХЭХ225ХЭИЭХЭХЗХЭ22 БХГХОХ5хт --18 унци їр) х Хө к 3 Х209 тРуд дайлж УЭГЭЛ? 5 НЭЭВ Н г аны уүүүанс, 9 явах зүгээ ярилцаж явахын тул заавал дохионы тэм бу БоМЬГ хйЭсс зөвлөхөд й дэг хэрэглэж чаддаг байх хэрэгтэй Бид олон улсын Ї залуу ихэд гайхан Бэ хүүхдийн аяллын дүрмэнд орсон тэмдгээс энд зари гэ 075 НО уншихгүйгээр Н мыг танилцуулья. Энэ тэмдгийг цастай, цасгүй ямар ф ! зохиолч болохгүй гэж үү? ф Нэлээн хунар хүл хэмээн асуусанд Томас 1, Чигээрээ яв - Манн: 2. Баруун гар тийшээ эргэ! анн: : О “ЭГЧЦалдааЖ З. Зогс! Цааш битгий яв| очиход хүмүүс ихэд со- нирхож билет олддоггүй байжээ. Тэгтэл нэг баян авгай -А. Рубиннтейнтэй зориуд уулзаад билет ол- дохгүй байна. Яана даа гэж учирлахад А. Рубитш тейн! -ҮНад ганцхан суудал рилготой бичих гэж бод-- байдаг юм даа гэхэд тэр дог вэ? гэхэд тэр залуу! --Та бол унших хэрэг- “авгай, «Түүнээ над өгчих! -Амьд явсны хэрэг тэй. Их л унших тутам ба Би мөнгө харамлахгүй» Нэгэн залуу яруу най- рагч Францын нэртэй зо хиолч Виктор Гюгогийнд айлчлан иржээ, «Миний сүүлийн үеийн бүтээл» гээд баахан шүлэг унш санд Виктор Гюго нилээн чагнаж байснаа! --Та шүлгийг ямар зо нилээн том юм Хийх гэж Га бичих болно. Тэгэхээр гэж ихэд баярлан Дуу боддог гэжээ. Виктор хэн хэнд маань амар ГЭ алдахад А. Рубинштейн! Гїюго бодлогошрон суус- жээ. --Тэгэхдээ, тэр Суудал наа: . - - маань төгөлдөр хуурны- хаа дэргэд л байдаг. юм Жүжгийн залуу (30- даа гэж ХЭЛЖЭЭ. хнолч, Эдмон Ростонд ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ жүжгээ уншжээ, Арай сахаар нь 97 2 Яаж, Чөгсөв өө? гэж ХҮҮХДИ ин » асуухад --Хор идээд үхчиж бай ЯРИА гаа юм гэжээ. -Хор идүүлэхээ бо --Ээжээ! Надаа нэг төг рөг өгөөч! --Би гудам- лиод өөрийгөө буудаж алсан бол дээр байх байж Жаар гууглаад яваа зв- л дээ? гайд өгөх гэсэн юм. - Миний хүү хүний Мө сөөр ийм сайн хүүхэд шүү. Хөөрхий тэр авгай юу гэж байна вэ? --Хуушуур аваарай! гэж байна. . . . --Энэ шүүгээнд гур- ван ширхэг алим байсан. Яагаад ганцхан үлддэг --Та амьд амьтны хү- рээлэнд очиж заанууд маллавал арай илүү зо химжтой болно гэж зөвлө жээ, «Уран зохиолч болохын яруу найрагч Германы ал- дарт зохиолч Томас Ман -Би нэг нохойтой юм. ныд очжээ, Бүтэн оройжин ? 3: Хачин ууртай ярдаг гэ- зохиолоо уншжээ. --Яагаад тэр вэ? дэг нь учиргүй болохоор -- Үзэгчидээ сэрээхгүй омбе гэж нэрлэлээ. бол эвгүй юм болно шүү дээ гэжээ. -- Огторгуйн анхны нн- ы 5 ны сэгчийн нэрийг мөнхжүү- Оросын алдарт төгөл лэхийн тул 4 дүгээр сарын дөр хуурч Антон Рубинш- 12-ны өдрийг ««Юрийн тейны тоглолтыг Ангилд өдөр» гэж нэрлэх үү? эг Мөртаних тэмд Хүүхдүүд ээ! 1 Амралт эхэллээ! Та нар анги бүлэг сургуулиараа алсын болон ойрын аялалд гарцгаана, Тэгэхдээ ХЭ- п 4. Энд үдэлж амар, Эдгээр тэмдгийг хэрхэн яаж хэрэглэсэн, ямар болсон тухай бичиж ирүүлээрэй. шөл асгарна. Хөөрхий хадланчид нар өөд байн байн харж, үдийн хоолоо хүлээнэ. Эзэн хадлангийн газар ирээд, хадланчдад хандан, хөгжилтэйгөөр: Түргэн идэцгээ! Харин хоосон торх шүү! Шөл нь замд пол-пол хийж явсаар асгарчих- жээ.-- гэж өгүүлэв. -- Халбага ч норгох юм алга, Юугий нь идэх юм бэ?: 2 Ё Ё. -“Тагнар, энэ удаа, наргиан болгож идэж байгаа юм шиг л бай л даа! Би дараа нрэхдээ торхныхбоо амыг сайн таглана гэж эзэн хэлэв. Хадланчид, нар- гиан. болгож идсэн болоод голын ус ууж хэвтэн амарц гаав. Тэд амраад, хадландаа дахин гарцгаав. Хад ланчид, хадуураараа өвсөн дээгүүр хий ширвэцгээв. Эзэнтэн нь түүнийг хараад ) от- Та нар чинь, яаж тэнэглэж байгаа нь энэ вэ?-- фб гэж хашгарав. Хадланчид: гс Үдийн хоолоо наргиан болгож идсэн шиг нар- гиан болгож хадаж байгаа юм гэж. лжээ. ч сэ Г. ГЭЛЭНХҮҮ. орчуулав. 4ПИОНЕРИ М с414. гч үрче МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар 3 ин 13 д манан “ХОЇЯГ:фгаов. ага. 414 номерын өрөөУтас хариуцагатай эрх Харвудлагатай эрхлэгч Ё л) лэгч 2882. Захидал харилцаа 26883. А-25448 Сүхбаатарын шэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. “Миденс 14140 рч -Өргөө уулам двахийд ч | Өнөр Монгол оронд ч Өсвөрийн бидний амьдралд ч Өнгөрч байгаа өн маань. Үйл явдал элбэгтэй Үзэл саваа баянтай Он болж өнгөрч байгааг Олон бүгдээр мэдэж байва. Тэр бүхний дундаас бид Тэмдэглэж заримыг хэлэхэд: --Аугаа Зөвлөлт улсын | Алдарт коммунист намын Хөрии гуравдугаар их хурал Хорвоо ертөнцийн түмний Зүрх сэтгэлийг баясгасан Зүйтэй мэргэн шийдвэрээрээ Энэ өнгөрөгч бид Ээлэх түүхийн мавлай юм. -Эх оронд шинь болсон Эрхэм түүхт явдлууд | Багачууд биднийг баярлууллаа Баларсан зоригийг оргилууллаа. Брежнев дар"ыг зочлоход Бал баяртай үгтаад Хүндэт пионерзэ болгож Хүзүүнд нь бүчээ зүүлээ. -Алдар түүхт вамын мннь Арлын их хувьсгалын минь Ах залуучуудын эвлэлийн шинь Дөчин таван жилийн ойнууд Хүчин чадалд хөвч нэмлээ. Нам, үйлдвэрчин, эвлэлийн Түүхт их хурлуул Орон: БУХНИЙ ПРОЛЕТАРИ-НАР” НЭГД ЭГТИН! , МАХН-ын уйл ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ БЭЛХЭН БАЙГТУН! Б “МХЭЭ Зийн Төв Хогоо, Д: . ОТРЫН нэрэмжит Монголын (11:14:141213) БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН 283 дахь жилдээ Ж 2 (958). Шинэ он багачуудын баяр. Идэр есийн тас няс хийсэн жихүүн жавар сэнгэнэж мүүс Цас мөсөн усан на. дуулгаа Гэвч тасалгаан хийн дуугаа дуулан лэлийн онц сурлагатан пионер сурагчдын сүлд модны дам боллоо. Энд 5 онцын Нацаглорж тэмдэгтэй мэдлэг . байгаа нь. рын үечилсэн дэвшлийн болзол бие- лүүлсэн, ажил сурлага авьяасаараа тэргүүний 2100 гаруй пионер сурагч шинэ жилийн сүлд модны наадам хийлээ. : Монголын пионерийн залгамжлагч П чуулганыг угтсан улсын тэргүү ний бүлэг шалгаруулах уралдааны гурвын даваанд шалгарч буй 20 ду- гаар сургуулийн 8-ын Б ангийн Нэргүй даргатай бүлгийнхэн цөмөө рөө оролцлоо. Эдэнтэй хамт аялах ДУУ, алхах алхаа, аялгуу хөгжмийн дуугаа нийлүүлэн, гар гараасаа хөт- лөлдөн ЗХУ, БНПАУ, БНАГУ, БНУ АУ, БНБАУ--аас манайд ажиллаж байгаа мэргэжилтний хүүхдүүд Зөв лөлт 1, П сургуулийн сурагчид баяр баярын манлайг эдлэн инээж наргиж наадаж цэнгэлээ. Хүүхэд багачуудын энэ их баяр сүлд модны наадамд нам засгийн удирдагчид МАХН-ын Тев Хорооны 1967 оны нэгдүгээр сарын 4. ОНЦЧУУДын СҮЛД МОДНЫ НААДАМ гачуур модны шил нөмөрч, болрын өнгөөр гялтганан бай- дотор дулаан сайхан. Өнгө бүрийн чимэгээ зүүсэн мөнх ногоон гачуур модоо тойрч эн багачууд хүүх дийн баяр цэнгэл юутай сайхан бэ?. Г дүгээр сарын 1,2--ны-өдрүүдэд Монголын Залуучуудын ордонд найс тэргүүний наа эзэд, Д. чадва Монголын хүүхдийн холбооны дар га П. Хорлоо дын сүлд модны наадамд оролцож, өвлийн өвтөн, Улс төрийн Товчооны гишүүн Л. Мо- ломжамц, С. Лувсан БНМАУ-ын Сайднарын Зөвлөлийнсөрлогч сдарга Ц. Пунцагноров, МХЭЭ-нїн Төв Хо рооны Нэгдүгээр нарийн “бичгийн Яам элийц дарга Ч. Пүрэвжав, Гз ны сайд Ишцэрэн, Д, Сүхсаагарын нэрэмжит Монголын Шийснерийн бай гууллагын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Сүрэнжав нарыг орж ирэхэд хүү хэд бүхэн алга нижигнүүлэн ташиж, хүндэт зочиддоо баяр талархлаа дэв 2 3 Фёв » онц сурлагатан сурагч- өсвөрийн үеийнхий хамт шүүлэн угтав. Энэ жилийн бага, дунд ангийн су рагчдын сүлд модны наадмын ажил лагааг Улаанбаатар хотын МХЗӨЭ- ийн Хорооны 1 нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга П. Гунгаажав, ахлах ангийн “сурагчдын сүлд модны наад мыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдү гээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэв жав нар нээж МАХН-ын Төв Хороо ны нарийн бичгийн дарга Д. Молом жамц, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв- лөлийн орлогч дарга Ц. Пунцагноров нар хүүхдүүдэд шинэ оны мэнд хүр гэж үг хэлэв. Нөхөр Д. Моломжамц сүлд модны наадамд хүрэлцэн ирсэн тэргүүний ажиллагаатай багш, эвлэл, пионе рийн ажилтан, онц сурлагатан сураг чид, Зөвлөлтийн багш, сурагчид, бо лон ардчилсан орны мэргэжилтэн нарын үр хүүхдэд шинэ жилийг то лан МАХН-ын Төв Хороо, ““Шинэ жилээр їнднерүүдээб Нам “засагтаа өргөсөн илэрхийлэлт Барлаг шонгол өрвы ". Түүхийн хуудсыг баяжүүлсэх . Масан бага бидний Сурлага хөдөлмөрийг бадруулсат Найдварт социализмыг төгсжүүлэх Сууз шийдвэрүүл гаргалаа. --Хичээл сурлага. хүмүүжилдээ бил Хэзээ хэззэнээс амжилт гаргаж Үйлдвэр, барилга. аж ахуйд Үй түмзэрээ ажил хийж Сурлага, хөдөлмөрийг холбох Суут намынхаа заалтыг Амжилттай биелүүлж ирснээ Ардын нам засагтаа Өнөөдрийн энэ наадам дээр Өндөр дуугаар рапорталж байна. -Шинэ он, бидний ӨМНӨ Шинэ зорилт авчирч байна. Хүч чалал оюунаа Хөвчлөх шаардлага тавьж байна, «Залгамжлагч» хоёрлугаар чуулганы Замлаав хэлийн ороол байгаа Гарааны нь эрчийг нэмж Галын нь зөлийг балрааж Хүүхэд бүхэн уухайлах Хүнлтэй үүрэг зогсч байна. Хагас жилийн амралтаа Хавтай сайхан өнгөрөөж Хурц сэргэлэн оюунтайгаар Эрч авсан хүчтэйгээр Сургууль хичээлдээ орно бид Сурах мэлэхээ шамдана бил! --Удахгүй төл бойжуулна Уут, нэмнээ зэхэдгээнэ. Биесээр бас оролцойгоово БНМАУ-ын Засгийн газрын өмнөөс. чин сэтгэлийн баяр хүргэж хэлэхдээ: Өнгөрсөн 1966 онд МАХН-ын ХҮ нх хурал хуралдаж, манай орныг хө дөө аж ахуй-үйлдвэрийн орноос аж үйлдвэр-хөдөө аж ахуйн орон бол гох, соцнализмыг байгуулж дуусгах үеийн намын шинэ программыг бат лаж, улмаар энэ программыг хэрэг жүүлэн биелүүлэхэд чухал үе шат нь болсон шинэ таван Жилийн төлөн лөгөөний удирдамжийг баталлаа. Өн гөрсөн онд манай аж үйлдвэрүүдийн төлөвлөгөө амжилттай биелж, хөдөө аж ахуйд, их ахиц гарав гээд цаа нь хэлэхдээ, пионер сурагчид та нар суралцахын зэрэгцээ эх орныхоо үйлдвэр, барилга, хөдөө аж ахуйд гар бне оролцож их зүйл бүтээдэг уламжлалтай билээ. Та нарын гол зорилт бол шинжлэх ухааныг баттай эзэмших, сурлагыг хөдөлмөртэй хол бож чаддаг коммунист ёс суртахуу ныг төгс эзэмшсэн эх орон, нам ард түмнийхээ үйл хэрэгт хязгааргүй үнэнч, өргөн дэлгэр мэдлэгтэй, нягт нямбай, төлөв шудрага хөдөлмөрч хүмүүс болох ёстой. Мөн гадаад хэл, ялангуяа коммунизм байгуулж буй орны ард түмний хэл--орос хэл су рах, ахмад үеийнхний хувьсгалт баа тарлаг уламжлалаас шамдан сура хын чухлыг тэмдэглээд сүлд модны энз наадамд оролцож . байгаа багш нар болон ах дүү орнуудын мэргэ- жилтний үр хүүхэд-сурагчдад баяр хүргэж энд цугларсан нийт хү- мүүст сурлага -хөдөлмөрийн амжилт, аз жаргал, сайн сайхныг хүсэн ерөө лөө. Онц сурлагатан Герман, Унгар аз боллоо! р зэрэг орны пионер “ахмад үеийнхнийхээ Баслүүзэх бүхнэ: хийцгээнэ. Талбиув хавар болно - Тарианы цаг врве. Хөх униар татна : Хөөвөр ноолуур авиа. Хаврын шалгалт ойртоно: Хамаг багачууд логдолво. Чуулган маань дөхнө. Чухам газаа сорино, . Өдөр: хоног өнгөрсөөр ажил нэмэгдсээр Хүүхэд бүхэн үүнд Хүч оюунаа дайчилна. -Ирж байгаа онз минь болох | Их Октябрийн тавин Жил . Багачуул бидний амьдралд Баярын манлай болно. Тэр баярыг угтаж | Тэнөгэр монголын багачууд Ажил сурлага, хүмүүжилдээ “Аль хир болохоо үзүүлнэ. --Хайрт нам засагтаа Ханлаж бид хэлэхдээ 5 “Ахмад :үеийнхэз уламжлалаар -Жисүүр:, хийн явж » Анд найз нөхдөөрөө : Жишээ хийн урагшилж /Мамынхаа үйл хэрэгт Нас. биеэрээ үнэнч байхаа Баярт: энэ өдөр” -. “Батлан илэрхийлж байна. МОНГОЛЫН. ПИОНЕРИЙН ”. ТӨЛӨӨЛӨГЧИД 1967 оны.1 дүгээр сарын 1. Сайд нарьш Зөвлөлийн орлогч . дарга Ц, Пунцагворов хэлсэн үгэн дээ, пионер сурагчдын гол хөдөлмөр. болсон сурлагатаа амжилттай дүн үзүүлэх, үүний тулд юуны өмнө ном хэвлэлтэй салшгүй дотно нөхөрлөж шинжлэх ухааны гүн бат мэдлэгтэй соёлч боловсон, хөдөлмөрч иргэд болцгоохыг зөвлөв. Мөн ах дүү орны хүүхэд залуу чуудтай интернацноналист нөхөрлөл найрамдлаа улам зузаатгаж, ахмад үеийнхний захна даалгаврыг байнга авч сурч, шинэ нийгмийн хүний ха маг сайн сайхныг биедээ тусгаж авах хэрэгтэй гээд энэ жилийн сүлд модны наадам уран санаатай, өндөр үзэл сурталтай болсныг үнэлж шинэ ондоо хөдөлмөр сурлагын өндөр ам жилт гаргацгаахыг уриалав. Мөн МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, Гэгээрлийн яамны сайд Ишцэрэн нар хүүхдүүдэд шинэ жи лийн мэнд хүргээд 1967 онд хийх ажил, гүйцэтгэх зорилтыг тодорхой ярилаа, Хүүхдүүд баяр хүргэж, алга ташилтын дуу цууриатаж байх нь алтан сургаа- лаар замнаж, «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байна.» гэсэн тангараг өргөж байх шиг санагдана. Онц... сурлагатны сүлд модны наадамд оролцогчдоос МАХН-ын Төв Хөроо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв- -ЯӨЛД баярын илэрхийлэлт явуулав. Илэрхийлэлтэнд “нийслэлийн пио нер сурагчид 1966 онд хийсэн аж лынхаа.гол үзүүлэлтүүдийг дурь даад өнгөрсөн онд манай пионерийн байгууллагын: түүхэнд | энх,тайвны элч манай.хүндэт зочин ЗХУ-ын Ком мунист Намын Төв Хорооны 1 дү Төгсгөл нь 4 дүгээр нүүрт сурагчдын сүлд могны наадааг ЗХУ Польш Арлчилсатн су рагчид оролцсон нь улам ч хөгжөєнтэй Аль ч самар угсааны хүн боловч эмээлтэй хазаартай сайхан морь ха- раад зогсож сонирхох, хяламхийж үзэх- гүй өнгөрөх гэж байхгүйг манай жарга лант орны нутаг, нутагт ажиж болно. Тэ гээд «Морь унах сайхан», «Морнор явах сонин» гэлцдэгийг яана! Манай цал буурал өвөг дээ - дэлч улс, тэдний гол вхүр 2 хэн-д рэг, амьдралын уг сурвалж нь малын ажил байжээ. Таван хошуу мал бол хү" ний янз янзын хэрэгцээг өөр зөрөөр хан гадаг. Малчин хүнд аль нэг төрлийн мал байхгүй бол аж төрөхөд нь ямар нэг юм дутагдах зохицохгүй байдаг бо- ловч, жишээ нь тэмээгүй, ямаагүй, хонь той үхэртэй амь зуугаад байж болохтой. Гэтэл малчин хүн моригүй амьдрахад туйлын гачигдалтай. «Унах моригүй но- хой явган, гахай нүцгэн» байх хэцүү гэлцдэг үнэн байжээ. Одоо ч авто унал га, хөсөг элбэгшээгүй хөдөө газарт маань ялангуяа хангай, хангай говь зав сардсан нутагт морь л хол ойр, түргэн яаруу харилцах, явалцах гол унаа нь болж байна. Таван хошуу малын дотроос адууг малчин хүн нэн эрхэмлэх болсон гол шалтгаач нь үүнд оршдог юм. (Адуу мал) гэж адууг малын манлайд дээдч- лэн хэлэлцдэгийн учир ч үүнд бий. Адуу ны (морины) хүчийг эдлэнэ, унана, ачна, хөллөнө, ашиг шим, сүүг ундаанд, махыг хүнсэнд, шир хялгас, хөөврийг аж ахуй даа буюу худалдаанд хэрэглэнэ. Морь урт хөлийн мал (үхэр тэмээний) дотроос хурдан, холчийн дээр, гкороолох ? улгалах, хатнирах, сайварлах, алхлах зэ- рэг хүний бахдах уран нарийн сонин сайхан явдал гишгэдэлтэй байдаг нь мо тийг мал малаас гойд сонирхогдон их гнэ цэнэд хүргэдэг болсон юм. Энэ нь явзстфтвэллиггэтшллєтлШ"ышшлэєтШҮНҮҮШТэЛүттту (2) СҮХБААТАРЫН хоёр мөрийг мэднэ Би. Сүхбаатарын хоёр морийг мэ дэж байна. Намайг Сүхбаатартай хамт Хужирбулангийн цэрэгт байхад Сүхбаатар сайхан хээр морьтой бай саан. Сүхбаатар моринд гарамгай, морины сайныг таньдаг, моринд хайртай хүн байв. Сүхбаатар, тэр хээр морийг цэргийн агтнаас аваад тун ч удалгүй янз бүрийн сургууль сургачихаж билээ. Хожим Сүхбаатар, сайхан ухаа хонгор морьтой болсоон. Өндөр цүүц гэр хөлтэй, бийрэн сүүлтэй, гоолиг биетэй, эрлийз маягийн морь байв. Бид «Ухаа хонгор морьтой улсын их жанжин» гэж дуулдаг ч байлаа. Ер нь партизан бидэнд аливаа чухал үйл хэргийг бүтээхэд морь л тусалж, хам сийн хол хурдан очиход морь л хүргэж байсан юм. Жанжин маань ч ухаа хонгор морьтойгоо явж ардын хувьсгалыг байгуулсан шүү дээ. Мс най хувьсгалын түүхтэй Сүх жанж ны маань ухаа хонгор морь, парти зан бидний ч унаж явсан мори: түүх зайлшгүй холбоотой нь үнэхээр бахархам. Партнзан П.ТОГТОХ -Ф МОРЬ Х. ПЭРЛЭЭ Эрдэмтэн зохиолч адууг, өөрөөр хэлбэл морийг нэн эрхэм лэдгийн бас нэг шалтгаан нь болжээ. Монгол хүн эртнээс морины сайн, уур гын урт, хуйвын цээлийг бахархан сай- хан эдэлдэг байжээ. Морийг эрдэнэ гэж хүндэтгэн, нүгэлтэй хань, ухаантай адуус гэж чэртэй сайн морь, төртэй сайн эрийг холбон түүний тухай аман зо хнол, бичиг сударт арвин нх асар олон дурсдаг бөгөөд одоогийн шинэ уран зохиолд ч морийг магтан дуулдаг билээ. Монгол нутагт морь эдлэх болсоор магад таван мянгаад жил өнгөрсөн түү" тэй. Тэр их урт түүхэн хугацаанд мон голын өвөг дээдэс, эртний монголчууд адуу, морины тухай их л олон өв дурс галыг бүтээн үлдээж манай үед улам жилжээ. Монголд морь сайтай, хурд сайтай байсныг түүхэнд ч тэмдэглэсэн, аман уламжлал ч бий. Ойрмог үеийн жишээ хэлбэл харгис төрийн үед «Хардан жан жин бэйсийн унага» гэж гайхамшигтай, алтраас ялалт зүвнөэн Манай үед «Гал шарын унага» гэлцдэ- гийг та нар юу андах вэ!? Тэгээд «Тэ- сийн голын унага», «Хэрлэн голын уна- га», «Жонон гүүний жороо» гээд л нХ олон байжээ. Монголчууд морь (адуу) шалгаруулан удамшуулахдаа нх сайн байжээ. Одоо Ч энэ заншлын шилдэг сайн тал нь оР- чин цагийн мал үржүүлэх, үүлдэр угсаа сайжруулах, шинжлэх ухаантай хослог- доод улам дэгжин хөгжиж байна. Мон- голд сайн морь таних ухаан, морь 3а- саж уралдах эрдэм, морь хайрлан сай хан эдлэх арга ,морь эмнэх зэрэг олок үеийн ардын хур мэдлэгийг сан номыг хуучин цагийн сайчуул, бичигтэн нар олон үеийн дурсгал, баялаг турш- лагадаа түшиж хураангуйлан бичсэн бай даг юм. Тийм ном зохиол манай улсын номын сангийн нөөц цуглуулганд иХ бий. Мөн амь хүнд ч хадгалагдаж бай- гаа нь олон. Жишээ нь Галшарын нэг хашир хүнд сайн морины тухай 2 дэв- тэр ховор зохиол бий гэнэ билээ, Тийм аж ахуй-соёлын нандин өвийг аминдаа хав дарах биш ард олондоо хүртээл бол гох ач буян нь дэлгэрсэн сайхан ажлыг залуу уншигч та нар л гардаж хийх болно доо! Морийг чадамгай унаж эдлэн хайрлан хамгаалж байх нБ шанай бага- чуудын нэгэн үүрэг бөгөөд улмаар малд дуртай, мал маллах сонирхолтой боло- ход нөлөөлөх нь эргэлзээгүй юм. ЕРТЭЭэШ-эЭт-сЭЖ 1... ү - 24 э с БТЛа МЦӨЛло чи С/ЛГЛУУАД ЯМ. Би 5 настай байхдаа аавыгаа дагаж морь унаж сурсан. Тэгээд 6 нас хүрч ахынхаа «Хурдан хээр» гэдэг морь унаж, аймаг сумын наадамд хэд хэдэн удаа түрүүлж билээ. Тэр үеэс хойш моринд дуртай болж «Гуунан хар» гэ- дэг дууг эгчээрээ заалгаж дуулдаг болсон. Намайг морины тухай дуу дуулж сурахад миний эгч их тус болсон. Би урлаг их сонирхдог байсан учир 8 ду гаар ангиа төсгөөд Ардын дуу бүжгийн улсын чуулгад орж ажилласан юм. Одоо би сайн нөхдийнхөө ачаар морины тухай арван хэдэн дуу мэддэг, дуул даг болоод байна. Нэгдэлчдийн их хурлаар «Зандан шоо», «Ижилдээ ганц хан шарга», «Чандмань тамгатай зээрд» зэрэг дуу дуулахаар бэлтгэж бай на. цуглуулж дуулсаар явна. Би моринд хайртай, дуртай болохоор хойшид ч гэсэн морины тухай дууг Ардын дуу бүжгийн улсын чуулгын дуучин Ж. Нансалмаа “хөрөт-ивт-ир-эт-69 «от-е-ыг--йт-ит-аРн. МОРИЙГ БАЙН. ТАНИНА О. НАМНАНДОРЖ Эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан Монголчууд хурдан мориотаньж, олж сонгон олон мянган жил найр наадамд уяж уралдуулсаар иржээ. Тэгэж үнэ хзэр хурдыг таньж уралдуулж байса тэр морьд нь олон жилд удаа дараалан түрүүлж байсан юм. элбэг хээр гэдэг морь тасралтгүй 17 уда: 2 Төв аймгийн Эрдэнэ сумын Дамдин: вын хурдан хонгор гэдэг морь их бак. наадамд 19 удаа түрүүлж, 5 удаа ай рагдсан байна. Ер нь шонголд Хэнтг аймаг ялангуяа Галшнрын унага хур дан удамтай. Галширын хонгор зээрд, зандан хүрэн, арслан хул зэрэг алдарт хурдан хүлэг ойр хавийнхаа найр на: дам болгонд түрүүл» байсан | байна. Энэчлэн том жижиг наадамд олонтой түрүүлсэн морьд дээр үед ч нх байсан элүгээ үед ч тун нх байгаа юм. Ийнхүү томоохон пзаламд олонтой түрүүлсэн моринд дээр.. үед ч өгч бай «йт-ис-ст ив” р хатаа ий -иРт-а8т ир”, сан одоо үед ч гэсэн өгч байгаа цол чимэг бий. Таргүүн моринд «Түмний эх» тасалгаанд орсон моринд «Бүрэл жаргал» гэдэг цол чимэг ӨГДӨГ ЮМ. Мөн морины эзэд нь өөрсдийн хурдан морнчд аль сайхан нэр өгч байлаг. Одоо адууны чанар чадал, үүлдэр уг сааг “эйжруулах, адууг өсгөж үржүү Фалтнрын хөнгөр алдарт хурдач азраганы зуршал зураг зээрд гэдэг зас эюн “өвитчит-т «авт -ит-ит ар» «рр-ар-ат ир” -иитчир, «ө-иит ий" ити, 2 авт-са”-чат-иат--а-ар- т-----л ЛЖ ЭЭ рЭКШУУЛЖ Морин хуур Морин хуурын эгшигт «Жонон ха рын явдал», «Жороо морины явдал» уянгалахад сэтгэлд үл хөдлөх монгол хүн гэж үгүй. Дээрх аялгууг бид урлагийн тавцан, радио хоолой, найр наадам дээр олонтаа сонсдог би лээ. «Жонон хар» гэж юүсэн билээ, Эрт урьд цагт сайн морьтой сайхан монгол эр байжээ. Сайн морийг нь Мо нон хар гэдэг байжээ, "Тэгээд арга буюу 1Конон хар орь өтөлж үхжээ. Мориндоо хайртай тэр монгол эр, сайн морио үүрд дурсаж явья гэж шийдээд сүүлнээс нь хоёр бут хялгас авч, хоёр чавхдас хийж, тол гойг нь дуурайлган сийлж, хуур хөгж мийн тэргүүн болгон залаад тэр хөгж мөө «Морин хуур» гэж нэрлэж хоёрхон чавхдасаар ертөнцийн зовлон жаргалыг эгшиглэдэг болжээ, Ингэж морин хуур гарсан домогтой. Мөрин хуур бол мон гол үндэсний бахархал болох шилдэг хөгжмийн багаж мөн Энэ хөгжмөөс үзэхэд монгол хүн, морь хоёр-эрт дээр үеэс хичнээн ойр дөт байсан нь илэр хий байна «Эр хүний нөхөр, эмээлт хазаарт морь» гэж зүйрлэн хэлэлцдэг. Дэлхийн бүх оронд морин уралдаа ныг насанд хүрэгсэд үйлддэг байтал. гагцхүү монгол газар арваас доош нас ны хүүхэд морь уралддагаас үзсэн ч монгол хүн морь хоёрын холбоо тодор хой. Миний бие энэ бүх байдал, амьд ралыг үндэслэж «Морин хуур» гэж шүлэг бичсэн бөгөөд түүнд ингэж гар даг. Утгын яруу дуундаа Уярч хатуужиж суухдаа Хорвоогийн хамаг явдлыг Хоёрхон чавхдасаар ярьдаг. Хосгүй нэгэн өвөг Азийн цээжинд нутагтай. 1Конон хараа амилуулсан УКороо хоёр чавхдас нь Бөмбөлзүүлэн тэшээд гарахаараа Дөрвөн цагийн гишигдэлтэй... гэж буй. Дуу дууны маань эхэнд уянгал- даг дурсгал Солсон мо рин хуураа. монгол хүн сайтар эзэмшиж сайн морио магтан » Дуулах нь дээдийн бахдал гэлтэй, М. Цэдэндорж лэх тухай наш засгаас тавьж | байгаа бодлого зорилгод нийлүүлэн, адууны үүлдэр угсаад хурд чадлыг улмаар шалгаруулах даллаа тасралтгүй явуу лах чь шанай зоотехниикч тарч байна. үүн 4:::-117 шэшэшшшшшшш-стшш-шш---:-2-2г Арван долоо т лж Алтан жолоогоо” тагүчэн ! Армагийн сайхан толгойгоо Айраг сүүгээр мялаалгасан Хэгтяй аймгийн Галширын итгийн Элбэг хээр гэдэг морины Унага байх үеэ зураг. ДАНДАР БААТАР АЛАГ МОРЬ ХОЁР Дандар баатрын тухай ярилцахад алаг морины нь тухай хамт ярьдаг. Энэ ч аргагүй биз ээ. Дандар баатар алаг морь хоёр амь нэгтэйгээр алалдах дайнд орж эзэн баатар нь эмээлт сайн морно хайрлан хамгаалж, эр сайн морь нь эзэн баатартаа ЗЭЛ ИВГЭЭЛЭЭ (өгч дайсныг даралцаж дархан цолоо ман- дуулсан билээ, Халхын голын дайн ид шатаж байсан тэр жилүүдэд манай «малчин ардууд шилдэг сайн хүлэг морь доо ардын армидаа зориулж байв. Ст- баатар аймгийн Эрдэнэ цагаан сумын Чоно голоор нутагтай нэгэн ард (нэрий нь Дапдар баатар мартжээ). зургаа г лоон сайн морь хязгаарын цэргийн аг танд өгсний чэГо нь тарланги хүчтэй толгой, хөл гуалиг, сүвэргэдэс сайн атлаа гэдэс томтой хавчиг соболон алаг морь байжээ, Зун нь хурданд уясан тул тийн шарланги хүчтэй байжээ. Цэр гийн агтнаас тэр туранхай алаг морийг хэн ч үл тоож, гагцхуү залуу офипер Дандар л сайн морь гэж авч унаад, шууд атаканд орсон байна. Дандар баа тар алаг морь хоёр эхлээд 1989 оны 5 дугаар сарын 16-нд Хайластайн голыг чөлөөлөхөд, мөн сарын 14-20 ны өдөр Нуманхаан, Бүрд овооны тулалдаанд талт су гавьяа » дайсны мөндөр шиг асгарсан ны өөдөвс дайран орж баатар байгуулжээ. --Тавдугаар сарын 28-ны өдрийн түүхт ширүүн тулалдаанд алаг морь минь хүзүүгээрээ хөнгөн шархдаж би- лээ. Гэвч үүнээс хойших олон тулал- даанд би алаг морьтойгоо орж дайсныг хэдэнтээ бут цохьсон юм, Тулалдаан” алаг морьтой орохыг хориглосон боловч хамгийг шийдвэрлэх тулалдааны нэг 8 дугаар сарын 20-нд дайсны битүү бүс лэлтийг зад цохиж устгахад алаг мо риороо орж . санасандаа хүрсэн юм. Алаг морь минь миний амийг дайсны сумнаас олон удаа аварч, бидний ялал танд их тус хүргэсэндээ гэж БНМАУ- ын баатар Лодонгийн Дандар ярих дур тай юм. --Алаг морийг тулалдаанд унахыг юунд хориглосон юм бэ? гэж асуув, Алаг морьтой баатрыг олзолсон буюу олж толгойг авчирсан хүнд арван тү мэн еен (мөнгө) өгнө гэж япончууд зар тараасан тул хориглосон шюм гэж Дан Дар баатар хариулав. Дандар баатар, Халхын толын дайн дууссаны дараа хань ижил болсон хайрт сайн хүлгээ тэр үед 6 дугаар морьт | дивизэд цэргийн албан хааж агсан дүү Зундуйдаа өгсөн агаад энэ дивизийнхэн түүнийг хайрлан маллаж, өргөмжлөн тахидаг байсан гэж хурандаа Цэрэндат өгүүлдэг юм билээ. 1945 оны чөлөөлөх дайнд Дандар баатар, түүний сайн хүлэг алаг морь ардын цэрэгтэй хамт явалцжээ. Тэгэх дээ Дандар баатар, алаг морь хоёр нийлж хараахан амжсангүй. --Хөөрхий сайн хүлэг минь, алаг морь минь цэргийн эмнэлгийн албан: Говь хянганы өндөр даваанд гарахаар зүтгэж яваад тэрэгтэйгээ ниссэн юм билээ гээд тийм булна бургил, баатар эрийн хоолой зангирч байхыг би үзсээн Дандар баатрыг дурсахад түүний алаг морийг дурсдагийн учир энэ ажээ. Гэндэнгийн хүү 1 Арвайхээрийн тал гэж Арвин их тал байна. Арвайхээр хот гэж Аймгийн том төв байна. Арвайхээрийн ардууд гэж Азжилч түмэн иргэд байна. Арвайхээр «морь» гэж Аятай сайхан баримал байна. 2 Арвайхээр морь гэж Армаг хурдан хүлэг байгаа юу? Арвайхээр морь гэж: Ашгүй тэлмэн жороо байгаа юу? Алин боловч тэт Агтын манлай хүлэг байл Ардын засгийн өмнөхөн Амгаа даран гайхуулж явж Эгэл ардын ганц унаа байсныг Эзэн ноён булааж авчээ. Эгээл түүнийг ноён өөрөө Ид шидээр бүтээсэн шиг бай жээ. Ноён эзний хүлэг гэж Номч гуншинтай цоллуулж бай Ноён эзнийхээ алдрыг Ноёлог Алтай давуулж байжээ. 4 Ялгуун хээрийн цуутай хамт ПЇЕСОЛ асар ТЕ “Арвайхээр Ямбатан ноён тэгж «маадлээ» Хагас зуун жил болоход Харин ноёнтон мартагдаж орхи жээ. Уугуул нутагтаа ясаа тавьсан Унаган хээрийн удам олширчээ. Аймагт хотлоороо магтан дуулж Арвайхээрийн алдар мөнхөж- жээ. 5. Арвайхээрийн тал гэж Арвин их тал байна. Арвайхээр хот гэж Аймгийн том төв байна. Арвайхзэрийн арлууд гэж Ажилч түмэн иргэд байна. Арвайхээр «морь» гэж Аятай сайхан баримал байна Г. сэсмээЭ Тэшцлийн | талбарт манай МОрьД “Шашир дэлт аргамаг хөлөгийн ну руунд хар бага наснаасаа тэлгүүлэнхэн өссөн мовгол хүн, морно | «Молор эр дэнэ» гэж зүрх сэтгэлээсээ хайрладаг заншилтай Хүн ардын маань ажил үйлс, алдар гавьяа, хүсэл зориг эд 1314 хэнд сайн хүдэг морь, саашгүй хол- богдсон эгэл түмэв, эх нутагтаа мөн хөд дуурсагдаж ирсэн түүхтэй. «Шонхор жигүүргүй бол агаарт хү гүй. Эр хүн морьгүй бол газарт хүчгүй» гэж онож хэлсэн үнэн үг бий. Монгол хүн морио унана. ачина, найр наа- дамд уралдүулна. «Түмний эх» гэдэг тэрэг авч үзэхэд түмэн (10,000) морь - “уралдуулж харц ардын чөдрийн ганц морь түрүүлж түмний манлай болсныг алдаршуулан магтаж тэрдууг гаргасан байдаг. Хүн төрөлхтний зол түвшин үйлийн төлөө манай монгол к.орьдын гавьяат оролцоо нэн ихийг мартаж болохгүй. Манай хувьсгалын их удирдагч Д. Сүхбаатар түүний журамт цэргүүд Алтав булаг, ЇШивээ хинагтыг дайснаас чөлөөлөхөд хүлэг морьд маань тэдний итгэлт хань болж явсан юм, Манай хувьсгалын үйл хэрэгт морины маань оруулсан гавьяа Хичнээн ихийг бид мэднэ. Халхын голын дайны жилүүдэд японы самуурайг бут цохин, далай баян эх орвоо хамгаалан азрахад монгол морины шалмаг ча- дал, хурц зрэмгий дайралт хомхой дайс жаргал, энх ны зүрхийг чичрүүлж байсан удаатай. . Халхын толын дайнд тодорсон гарамгай баатар Олзвой, Данлар, Гонгор нарын гавьяаг лурсахдаа | дайны талбарт дүүлүүлж явсан . хүлэг сайн морьтой нь хамт Дурсдаг. Эрэлхэг баатруудад эр сайн морь нь ээл ивгээ лзэ өгч, хань нөхөр нь болж явсан юм. Дайны ширүүв өдрүүдэд түгшүүрийн дохиогоор аргамаг хөлөгтөө дөрөөлен тан сэлмээ агаарт гядалзуулан сөрөх довтолгоонд орж байсан монголын ар мийн идэр эрчүүд харгис дайсныг дарж улс эх орныхоо нэр сүрийг даян дэлхийд мандуулж чадсан юм. Мөн Германы фгшист, Зөвлөлт зх ороп руу зэрлэгээр довтолж, аюул гамшиг уч руулж байсан дэлхийн 2 дугаар дайны жилүүдэд, анд нөхрийн арнун цагаан сэтгэлийн бэлэг болгож, шилдэг сайн агт морьдоо манай ард түмэн зөвлөлтийн улзан армид бэлэглэж байв. Тийм ч учраас 32000 монгол морь зөвлөлтийн баатар цэргүүдийн хүлэг болж явсан юм. «Монгол хүнийг морьгүйгээр ойлгоО- ход бэрх» гэж харийн нэгэн шуулчны онож хэлсэн үг бий. Үнэхээр манай ард түмэн морио эдэлж, морио энхрийлэн хүн төрөлхтний гэгээн гэрэлт алс ирээ дүй өөд дэвшин яваа билээ. Д. ДАШПОРЖ Нионерийн ажилдаа яарсан улаан бүчтэн охнд хөвгүүд нийслэлийн 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн пнонерийн танхимд цугларч байлаа. Тэдний дунд эрийн гурван наадмын тухай хөгжилтэй яриа үүсэв. Сурагч дынхаа хөгжилтэйеэ хүүрнэлдэхийг сонсож суусан багш Гомбосүрэн Хүүхдүүд ээ! Та нарын дунд хэн нь хурдан морь унаж уралдаж байсан бэ? гэж асуухад хүүхдүүд хөөрхөн алаг нүдээ тортолзуулан Өөд өөдөө- сөө харснаа нэг нь манай Нямдорж хурдан морь унаж олон түрүүлсэн гэв. Нямдорж хөөрхөн бор гараа ер гөж ннээмсэглэхэд багш нь: --88 гэв. - Би 18 нас хүртлээ уралдааны морь унасан. Нэгэн зуны дэлгэр наг юмсан. Наадам болох гээд айл саа- халтынхан уралдааны морьдоо тар лаж байлаа. Манай аавын тапил Нам жилпорж гуай хурдан хээр морины- ТҮРҮҮЛСНЭЭ ЯРЬСАН НЬ хоо дэлиаг сумлан засаж сүүлниг нь боочихсон хөтөлж ирээд «Шархүү! хурдан хээрээ танай хямгадаж явах хэрэгтэй, Эхлээд хур даар нь тавьж болохгүй, Цаашдаа хурды нь өөрийн нь мэдэлд өгөөд, олон ташуурдахгүй байх хэрэгтэй гэж Нямдорж их л сургамжлан ярьснаа цааш өгүүлрүүн: - Миний өмнө зургаан морь явсан юм, Нийтдээ 500 морь уралдаж би лээ. Барна ойртлоо. Би мориндоо ташуур өгч, хангинатал гуугалаад дө реөн дээрээ өндийж урагш тэмүүл- сээр байв. Бариа бүр ойртлоо. :1 дан морь барихаар сайн морьдоо унасан жавхаалаг залуус дөрөө жийн хурдалсаар ирж яваа харагдав. Хур дан хээр бид хоёр доройтол түрүүл- лээ гэхэд хүүхдүүд «үгүй мөн гоё оо!» гэлцэв. Г. Дагвадорж “доо 5 дугаар сургуулийн : » Хүрүүз нь 1-р мүурт гээр. нарийн: бичгийн... дарга Л..И. Брежнев манай.оронд найрсгаар зо чилж Манай хүндэт пнонер болсон нь манай хоёр орны найрамдал хам тын ажиллагааны: түүхнээ жээ. 1967 онд өөрсдийн өмнө зог сож байгаа зорилтоо тодорхойлсон байна. Сүлд модны наадамд нийслэлийн пионерүүд уншсан ном зохиол, үзсэн кино жүжгийн хэсэг, энх тайван най рамдал нөхөрлөлийн тухай өөрс дийн юу хийж, юу сэтгэж боддогийн шалгуур болсон багт наадмын хэсэг “тоглосон нь Тун сонирхолтой бөгөөд агуулга өндөр болж хүн бүрийн сэт гэлд, нийпэн талархал хүлээж байн Сүлд модны наадамд Энэ жилийн багт наадамд оролцсон хүүхдийн тоо улам олширсон хийгээд садвийн хувьд өргөн байлаа. Өмс сөн, хэрэглэсэн баг нь хүртэл үзэмж төгөлдөр байсан хийгээд хүүхдүүд хаягдал ашиглан хийсэн нь сонин болжээ. | Багт наадамд уран зохиолын гол баатрууд, чөлөөт сэдэв гэсэн хоёр чиглэлээр бүгд 3000 гаруй сурагчид бэлтгэсний 400 нь шалгаран тогло өөрснөө лоо, Эдний дотор 2 дугаар сургуу лийн сурагчдын бэлтгэсэн | Артек чууд, А.С. Пушкины зохиолуудын гол баатрууд, пионерийн түүхт зам нал, 24 дүгээр сургуулийн огторгуйн баатрууд, 20 дугаар сургуулийн 1а- риалангийн талбайд, 23 дугаар сур гуулийн «хичээл» 4 дүгээр бага сур гуулийн ямар мэргэжилтэй больё Саарал 4. Хөгжим “бүжгийн лийн сурагч Даваа сүлд модны наадам дунд сургуу- сирэп хөгжмөөр чалмаг вехлеөв. баясгав. С Лувсаншагдарын авсан гэрэл зураг, тогло, яг-уугнла -тоо - РАПИОНЕРИЙН ҮНЭН» үА 4 м 2 (958) | - Ж Чилл “ТЭМДЭГ | “лэлт үйл явдал болсон тухай өгүүл. оч ӨНЦЧУУДЫН СҮЛД МОДНЫ НААДАМ Г« хөв даагатай хүү зэрэг багууд... бусдаас банан йглггууланы! - Хоёрдугаар сургуулийн -8 дугаар “ангийв 8 “сурагч өнгөрсөн жил ЗХУ- ын олон улсын Артек зусланд амарч ирснээ “ангийнхаа сурагчидтай хам- тарч энэ сүлд модны наадамд үндэс- ТЭН-бүрийн-хүүхдүүд үг хэл өөрч үзэл санаа “нэг байдаг ГЭДГИЙГ үзүүлж, ах дүү Вьетнамын пнонерүү Дийн тэмцлийг дэмжиж байгаагаа багт наадмаар гаргаж үзүүлэв, Эд Артек зусланд явагддаг нэг өдрийн ажлыг - харуулж, орос хэл дээрярил цаж тоглов. 24 дүгээр сургуулийн сурагчдын бэлтгэсэн огторгуйн баат руудын баг нь хүүхдэд танин мэдүү лэх их ач холбогдолтой болж огтор гуйн баатруудыг нүдээр Магалгүй үзсэн мэт баллоо мөдхөн эднийг ма оролцсон сурагчид багх наадам дээр, най огторгуйн анхны нисгэгч болсо байхад үгүй гэх газргүй билээ. ХХИ! сургуулийн сурагчдын бэлтгэсэн хичээл гэдэг багт наадамд физик, эд бүхнээ химн, тоо геометрийн ухаан чухам яаж үүссэн, нийгмийн хөгжлийн түүхнээ ямар ач холбогдолтой болох түүнийг эзэмшсэнээр шинжлэх ухаанд ямар хүндтэй үүрэг гүйцэтгэж болох тухай үзүүлсэн байна “Сүлд модны наадамд Улсын цир- кийн жүжигчид уригдан ирж тогло лоо. Голцуу залуухан хүний бүрэлдэ хүүнтэй циркнийн хэсгийн тоглол тонд хүүхдүүд талархлаа дэвшүүлж удахгүй эдний эгнээнд орох дүүрэн эрмэлзлэлтэй байгаагаа илтгэж бай на.Ялангуяа улсын гавьяат хүжиг- чин, өнгөрсөн жил 10 дугаар ангийг алтан медальтай төгссөн Норовсан бууг хүүхэд бүхэн танимгайран баяр хүргэж байлаа. БНМАУ-ын гавь яат жүжигчид концерт тоглолоо. -Долгоржав гуайн нарийн цээл хоо лой хангинаж «Хулст нуур»--аа цууриатуулахад Пүрэвдорж гуай бар гил бүдүүн хоолойгоор Монголчууд Вьетнам түмнийг өмөөрч байгаа ту хай дуулж, Хайдав гуай Эх орноо магтаж, Сүрэнхорлоо гуай ардын дууг амьдруулж бяцхан үзэгчдийн баяр дээр баяр нэмж байлаа. Энд ах нар нь дуулж байна. Сургаж байна. Дүү нар нь сурч байна.Бас дуулж бү жиглэж, наадан тоглож, байв. Монго лын пионерийн ордон, хөгжим бүж гийн дунд сургуулийн уран авьяастны тоглолт боллоо. Сүлд модны наадамд оролцсон хүүхэд бүр шинэ жилийн өвгөнөөс бэлэг авч зугаа цэнгэл бүхэнд орол чож баярын магнай тэнэгэр байлаа, Хойтон бүр ч сайхан болно. Өдөр хо ног бүрий бидний амьдрал цэцэглэж хөгжиж дэгжин. дээшилж эх орны маань нүүр царай өнгөжин залуужиж байна. Бид ч том болж улам ухаан сууж. эх оронлоо хүндтэй иргэн болж байна ЖН НАПАГЛОРЖ 2 СЭгхол 5 : . ИНСҮРЭН (Алюад сэтгуүлч) | Хатар хээр морь инь | Хүүхэд дүү вар аа! Балчир багадаа морь унаж сурах нь нэг ёсны жвгүүр нэмэхийн бахархал юм шүү. Чухам тэр хэн сацуу хүү буюу охины маань хөл нь дөрөөнд тар нь ганзганд хүрэх нь энэ дээ гэж буянт буурал аав зэжийн өхөөр дөн хэлэлцэх чихнээ чимэгтэй төр үгс, сэтгэлийн урмыг гүнээ тэтгэдэг билээ. -Ин гээд морины сайныг унаагүй, эмээлийн сайхныг эдлээгүй монгол хүн нэгээхэн ч байхгүй дэз, Тэгэвч би, багынхаа. унаа нэгэн морио энд лурсьюу гэж боллоо Халтар хээр зүсний зэр морь, хурлан ч биш, жороо ч биш, ерийн л унааны сайн морь байлаа. Аав мянь намайг унаа хийг! гэж үрээ насанд нь авч өгсөн ЮМ- сан. Тэр мориор тадаас гална лүү нар маань унаанд зүгширсэн юм. Бас албан амины, хол ойрын зорчилтыг тэр мориор мөн олонтаа амжуулсан даа Би, 1925 оны зун бага сургуулийн ам ралтаар гэртээ харьж чив. Манайхан тэр жилийн хөнөөлт мялзангаас лайжиж Хэнтий ханы өвөр, Хэрлэн голын Эхэн сав Дунд Сайханд Бууч | Говгоржав гуай гэгчтэй хараа бараа хоёрхон г9- рзэр зусаж байлаа. Гэтэл зэжийн маань хүнд өвчлөв. Эм лом авчрах хэрэг тар заа, Түүнийг бүтээж , ирэх хоёр өлөр- чийн явлал. Замын гуравны хоёрыг Ой хөвчийн бартаат зам, шавар намаг, ус гол туулиа. Тэр яаруй хэдэн өлрийн зүс бороо оров.Хамгийн айжшигтай нь нх бага олон гол цөм үертэй. Тэгэвч унаа тэгнээнд бярлахаг, хол ойрын яв- дала тулхтай сайн морь-халтар хзэртээ түшиж зорьснос гүйцээн буцаж явлаа. Мөн л өдөржин бороонд балбуулав. Яв явсаар гэртээ дөтлөв. Гатлах гол, Ш4- вар намгаас ганцхан Дунд Сайханы гол үлдлээ Уг гол нарийхан боловч гүнЗ- гий. Үер их. Эргэз халин халин овол- 1 зоно. Гарманд тулж ирлээ Олмоо чан 1 галав. Үхэр тэрэг мөчиг тачиг багта- 7 хуйм чухалхан замтай. Дээш доошоо бол морь хүн байтугай ан гөрвөс хүр тэл тзэглэм эгм? өрэг, шигүү мод бур- гас тулгарна. Арга буюу мориндоо 14- шуур өгсхийгээд орлоо, Морь хөл ал- Л дан хөвөв. Хондлой | сэрвээгээр нь ус 77 халин ирэв. Тэрхэн агшинд морины амыг зөв залаагүй миний буруу ч бай- сан уу, эсхүл усны үерийн хүч ч нэ- рэмсэн үү, бүү мэл! Наал гарпнаас зоо т! ГАДААДЫН СЭТГҮҮЛЧ ИНГЭЖ БИЧЖЭЭ гуурдаж эгц өндөр эрэ? тулам хашмы- дав. Голын эрэг рүү нэлмийсэн бургас мөчрөөс шүүрэн мориноос салж болох байв. Гэвч тийм тохиолдолд болгоомж лоорой! Голын өрэг тус ургасан бургас үндэс хаврэг, татахын төдийд Оглорон нурах осол бий, Хэрэв ус үерт сандар- вал «мориныхоо зөнг дагасхийгээрэй! гэсэн аавын үгийг санав, Тэгтэл ч морь маань юу юу үгүй эрэг хавиргалан доош уруудав. Би ч мориныхоо амыг сул орхиж лэлнээс нь зуурав. Ус араас оволзон шилэн хүзүүгээр үеэрхлэвэ, Го зын хойтхон байгаа гэрийн бараа бур гас модны чөлөөгөөр нэг үе хараглаж нэг үе далд орно. Дотроо хачин юм бо дож явлаа. Тэгтэл ашгүй морь маань ба руун гар тийш нэгэнтээ холби дайван хүчтэй огиж эргийн өөд цоройн гарлаа. Би ч эмээлтэйгээ ар тийш шувтран үлд лээ. Тэгэхдээ уснаас хилээд завсарласан байлаа. Тэр газар бол бидний ус барь даг ганц хүний жимтэй, эрэг нь ялигүй мөлүү хэсэг байж билээ. "Түүнээс баа- хан доошилсон бол ямар ч явлал түл- гарч Фолох осолтой байсан. Ингэж би, тэр нэгэн удаа итгэлт сайн мориныхоо хүчээр зорьсон хэргээ бү- тээж, ус үерт эрслэхийв аюулаас авраг даж, эсэн мэнд гарсан билээ, Би тэгэ хэд дөнгөж арван гуравхан настай яв- жэз. «Уяатай морь» “Нийслэлийн 36 дугаар эцэрлэгийн . таван настай хүү, Нямхорлоогийн зурсан зураг. 1 - Би, танай найрамдалт Чехословак улсын радиогийн төв газ- | рын хамгийн бага хүүхдэд зориулан явуулдаг нэвтрүүлгийн редактор юм. 5 үзэж танилцахыг зорилоо. 4 Манай охид хөвгүүд, та Би богино хугацаанд танай оронд зочлохдоо танай орны тухай, нутагтаа буцаж очоод сонирхуулан ярих юмтай болохын тул сайн бүхний юу хийж чаддаг, ялангуяа танай хөдөөгийн хүүхдүүдийн авхаалж чадлыг сонирхон гайхах нь лавтай. Манай газар нутаг, танай газар нутгаас маш бага бөгөөд, танай ну таг шиг өргөн уудам тал байхгүй боловч халиурсан тариа, ногоорсон 1 ой мод ихтэй. Манай оронд адуу маш цөөн. Манай хүүхдүүд, та нар 1 шиг моринд чадамгай биш. Манай хүүхдүүдэд та нарын морь унаж давхих нь юу юунаас илүү сонирхогдоно байх гэж би бодож байна. Морнио унаад давхиж яваа монгол хүүгийн дүр миний сэтгэлд үүрт хоногшин үлдлээ. ийн Төв Хорооны ордон. эрхлэгч 28832 Захидал харилцаа 283383. Сүхбаатарын н.ромөант улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, дүгээр давхар 408. 412. 414 номерын өгөөУтас хариуцлагатай Ота Кесандрь Ахын морины мөр Хурдан морион уналаа Хулсан ташуураа барилаа Элсэн дээгүүр давхилаа. Эрэг дагаад жирийлээ. Нойтон элсэнд үлдээсэн Хоёр хөлийн ором Түүний хооронд зурайсан Уурган шилбүүрийн зураа Явуулын хүн харвал Ердөө давгүй өнгөрнө. Ажигч дүү нь үзвэл Ахын моричы мөр гэнэ. О. Цэндсүрэн Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГЛАР Инденс 14140: 98 дахь жилдээ Л 8. (959) Өнөөдөр нэгдүгээр сарын 10. Өнөөдөр бас л урин дулаан. Нар ээж... хүйтэн жи- хүүн шуурга хаврын элчнээ хайлсан мэт “тэнэгэр сайхан байна. Харин хотын гудамж, талбайгаар холхин байсан зон олны хөл татарчээ. «Ардэ” «Элдэв-Очир» Хүүхдийн кинотеатр, залуучуудын ордон, хүүхэлдэйн. болон 5 хүүхдийн театруулын хаалга нээлттэй. тийм -Ч кинотой, ийм ч бүжигтэй гэсэн эрээн мяраан өнгө хосолсон зарлалууд нүдэнд илхэн харагда на. Энд багшран харагддаг байсан, Энд дуу шуу бдлон хөгжилдөж байсан хүүх- дүүд хайчиваа? Өнөөдөр аймаг, сум, бр! гад бүхэн газар сайгүй л ийм байгаа -- Тиймээ! Өнөөдөр хичээл эхлэнэ! Эх- лэх эхлэхдээ гурав дугаар улирал эхлэнэ. Зөвхөн энэ үгийг л хэлэхэд бүх асуудал тодорхой болж байна. Аравхан хоног амар лаа. Ангир шувуу шиг ижилдэн дасч, ан- гийн нэгэн ширээнд мөр зэрэгцэн сууж сур вал нэгийг сурч, бүтээвэл, нэгийг бүтээж онцсайн дүн авсандаа хамт баярлан явсан хүүхдүүд бие биенээ үгүйлснээ, үзсэн хар-... сан, дуулсан сонссоноо хөгжилдөн ярил- цаж байгаа. Тэдний яриаг нэгтгэн дүгнэ- вэл. - «Маш сайхан амарлаа» гэсэн үг гар наа. Зохистой амралт . оюун ухаанд хүч өгч ажиллах урам зорыг нэмдэг билээ, Та нарын ажил, хөдөлмөр бол сурлага гэдэг” нь мэдээж! Гуравдугаар улирал эхэл лээ. Нэг ёсондоо бол та нар улсын шал- галтруу уралдан дөрөв дахин (дөрвөн улн рал) үсэргээ хийж байнаа гэж бодвол энэ улирал чинь «Холын үсэргээ» болж байгаа юм. Ул суурьтай, ухаан зарж, хянуур хн- 1967 оны нэгдүгээр сарын 11. лолцоогоо дүүрэн ашиглаж мөч нэ їхагнв Барна яа- гаа ч үгүй гэж санаа амарвал бусдаа гүй- цэлгүй алдах болно. Гагцхүү хэн хүч 0б0- чээнгүй суралцаарай гэсэн үг! бүхнийг нарийн тооцоолж, улирлын уртад санаа ам -Үнэ 10 мө 1. Е ХАТГАЛ “(Цахилгаанаар Чэн инээд”: оо: Хөвсгөл аймхийн Хатгаад «ШиФ-)-/-- черийн үнэн» соннпы нэрэмжит ца мын уламжлалт тэмцээн болж, 10 , жилийн сургуулийн пнонер сурагч | цаас гадна Мөрөн, Цагааннуур, Улаан уул, Тарналангийн сургуу: лийн таширчид оролцлоо. - 7 Охидын 5 км-ийн зайд Улаануу- лын Цэдэв тэргүүн байр эзэлж, Улаануулын Д. Дүүший Ц,. ДүҮ- шин нар удаах байранд оров. Хөв гүүдийн 5 км-ийн зэйл Цагатн үү- рийн Лувсаншарав түрүүлж, Улаануулын Баттөр, Сэрээтэр нар 2. З..дугвар байр эзлэв... Хөвгүү- рахгүй «газар ахивал» гуравдугаар улн рал дүгнэгдэхэд бардам дүнтэй суралцсан байх бий. « Танай бүлэг «Залгамжлагчэ. ЇГ чуулганы улсын “уралдаанд оролцон, ажил сурлагаа раа уралдаж байгаа болохоор амжилт бү тээлээр чинь шалгаруулахад гуравдугаар улирал эцсийн улирал болно. Бүлэг шалга руулах таван улирал дууслаа, Бүлгээрээ 1965-66 оны 2, 8, 4, 1966-67 оны 1, 2, 3 дугаар улирлаар сурлагын мэ- дэгдэхүйн амжилт үзүүлсэн хийгээд бүл- гийн бүх пиоперүүдийн 40-өөс доошгүй хувь нь онц ба сайн суралцсан байвал «Залгамж лагч» ЇЇ чуулганд шалгарах чухал болзлыг хангаж байгаа хэрэг ээ! Өнгөрсөн гулиралд | биелүүлчихээд Энэ удаад эндвэл- эргэж нөхөшгүй эндэгдэл бол но гэдгийг мартуузай! Өнөөдрийн хонхон дуунаар манай орны 460 гаруй сургуулийн босгыг 160 гаруй мянган охид хөвгүүд тав тай тухтай, ашигтай сайхан амраад Хи- чээлд орж байна. Гуравдугаар улирлын до лооп долоо хоногийг ардаа хиймэгц цаана нь хамгийн эцсийн улирал харагдана.Энэ бол анги дэвших, анги төгсөх шалгалт хаяанд ирчихсэн байна гэсэн үг ээ! Тэгэхээр гуравдугаар улирал орондоо хөдөлмөрөө дүгнүүлэхэд лэх «Алхам» болж байна. Харин та нар «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын уламжлалт уралдаан, эх чүүдийн баяр, манай оронд гадаадын 100 гаруй орны залуус ирж чуулах зэрэг түүхт үйлсийн баярт сурлагын онц, сахил гын чандаар бэлэг барин оролцоорой! маань эх шийдвэр Зөвлөлтөөс ирсэн захидал Та нартай танилцахыг хүсч байна Хайрт монгол найз на Пермь мужийн болсон юм. Ело явуулбал . бид -туйлын Бурнышева Мария раа! вын районы Дубров суу Танай бүлэг хэний нэ- “их баярлана шүү. Бид Бүлгийн зөвлөлийн МХЗЭ-ийн ХУ их хур рины сургуулийн 5-ын рэмжит вэ? Танай нутаг цээс юу сонирхсоноо ганшүүд: лынхаа шийдвэрийг «Б» ангийн пионерүүд, усны байдал ямар-вэ? асууж, хүсч болно. Бил Елькина: Файна ажил хэрэг болгож бай монгол НӨХӨДТЭЙГЭЭ ТА- Та нар чөлөөт цагаараа Та арын хүсэлтийг эр Трубина Людмила гаа үед та партайгаа та нилцахыг хүсч байна. юу хийдэг вэ? Амрал- хэмлэн биелүүлнэ та Жуланова. Мария нилцахаар анхныхаа 34- Бид, Баруун ,Уралын таа яаж өнгөрөөдөг вэ? цар ч гэсэн Бялний хү- маасгухана Екатерина Манай хаяг: хидал бичиж байгаад бид баярлаж байна, МХЗЭ-ийн ХУ их хур лаас гаргасан шийдвэ- рийп талаар бид мэдэж байна. Манай багш би дэнд их дэлгэрэнгүй ярьж өгсөн. Ялангуяа өс вөрийн залуу үеийнхнийг иптернационалист хү- мүүжлээр хүмүүжихийн чухлыг онцгой нх. ан- хаарч, ярилцсан “юм би- лээ. Бид ч “бас үүний төлөө ажиллаж, сурч, хү мүүжиж байдаг, Тэгээл ч манайд интернациона- лын клуб тогтмол ажил лаж байна. Танай сур- гуульд бий биздээ! Тэ гэхээр бид та нартай танилцья гэж шийдээд энэ захиа бичиж байна. «Єэоээссоэ Кама гол дээрх Воткины Гидро цахилгаан стан- цын эрэг дэх Чойковский гэдэг шинэхэн хотоос холгүй оршин . суудаг. Манай энд байгалийн- хувьд маш үзэсгэлэнтэй. Танай тэнд ямар вэ? Ка ма гол, Воткины гидро цахилгаан станц, эргэй 1 хад тойрон хамтралын тай х риан талбай үргэлжилнэ. Манай Тельманы нэрэм- жит хамтралд трактор комбайн 25, янз бүрийн машин 45 байдаг. Хамт- рал маань өнөр баян. Манай бүлэг яруу най рагч Николай Букины нэ рэмжит юм. Бид сурл2- га, хөдөлмөртөө амжилт гаргаж байж энэ хүнд- тэй нэрээр нэрлэгдэх ФУУЭЭээ?Эсээээээсозээоэээээ Ї Говь-Алтай аймгийн Төгрөг сумын 8 жилийн дунд сургуул лын түүхэн ш сургуулийн 7-6 жилттай биелүүллээ. б6599990256Ф599945Ф996 “цуулж байна ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгийн дарга Б. өртөөчилсөн цувганы дүнгээс ийн сурагчид, МХЗЭ-ийн ХУ их хур ийдвэрийг төв хөдөөгийн хөдөлмөрч дөд олон хэлбэрээр таниулж байна: Саяхан тус ангийн сурагчид МХЗЭ-ийн их хурлын нэрэмжит өртөөчилсөн цуваа гаргаж, төв хөдөөгийн 800-аад хөдөлмөрчид, сонирхолтой ухуулга хийж, тэдний талархал хү- лээлээ. Тэдний дундаас сурагч Н. Шарав, Л. Бям басүрэн, Г. Отгонжав, Т. Норжмаа, Ж.Шоовдор нар мэдлэг, авьяас чадвар, ухуулгын уран аргаа раа шалгарч, үечилсэн дэвшлийн Ш шатыг ам- залуучуудад Чулуунбаатар 2-2 Д: ЦЭДЭНДАМБЫН авсан гэрэл зураг, ----- ХУ нөхөддөө танил-- Пионерийн бүлгийн аж- лыг яаж яаж явуулдаг вэ? Бид энэ талаар маш их сонирхож байна,Ялан гуяа нутаг, орон, хот, нэгдлийнхээ зургийг руу» жЭЖЭэ00 213) 87-27 ЖОСТООД зори! хурлын сэлтийг хүлээн авч та4- нилцах биз гэдэгт итгэж урьдчилан баярлаж бай гаагаа илэрхийлье. Бүлгийн зөвлөлийн дарга 2” шийдвэр --Ө РСФР, ПЕРМСКАЯ ОБЛАСТЬ ЕЛОВСКИЙ РАЙОН ДУБРОВСКАЯ СРЕДНЯЯ ШКОЛА. Пнонерекий отряд нм Н.Букина - идний дийн 10 ци-ийн уралдаанд Хатга- . лын Мягмаржав 1 дүгээр байр эзэлж, Хатгалын Ням-осор, Тарна лангийн Шаравжамц нар. дараах байр эзлэв. Энэ тэмцээнд 80 та- мирчин оролцов. Орой нь «Пионе- рийн үнэн» сонины нэрэмжит үдэшлэг болов. БАНЗАЙ. Г аэилгэиийэний - Хэзээний заншлаараа... Манай эк орны мянга мян- ган пионер сурагч хэзээний зан шил болсон амжилтаараа хуу- чин оноо үдэж, шинэ. оноо. угт лаа. Төв аймгийн Алтанбулагийн 8 жилийн дунд сургуулийн ино нерийн 16 дугаар бүлгэм, ирж буй шинэ оноо угтаж, «ЇЦинэ жил өөд уралдацгаал!» гэсэн 31 хоногийн болзолт уралдаан зарлаж дүгнэлээ. Уралдааны яв цад «Сурлагын амжилтын тө- лөө», «Өвөлжилтөнд туслах» «Түүхий-эд бэлтгэх», «Дуу хөг хөгжмийн уянга» зэрэг сурагч дын бүтээлч идэвх. өрнүүлсэн сургуулийнхан энэ хичээлийн жилийн тэр гүүн хагасаар сурлагын 93,5 хувийн амжилт үзүүлж, 400 гаруй төгрөгийн түүхий эд цуг луулан, бүлэг бүхэн завсарла- гааны концерт бэлтгэн тогло- жээ. Энэ уламжлалт уралдаанд 8-ын А, 4-ийн Б, 5-ын А, 8-ын А ангиуд идэвхтэй оролцсоны дотроос Батхүү ахлагчтай соёлч нөхөрлөлийнхөн тэргүүн байр- наа шалгарч, өвлийн өвгөнөөс «Алтан хайрцаг» хүлээн авч давхар баярлав үрээр тус Энэ нь тус сургуулийн хамт олноос «Залгамжлагч» П чуул гандаа дээжлэн барих амжилт бүтээлийн нэг нь юм. Ч, ПАГВАЖАВ. Чинь нв ҮЛ А.ласлаь ни Уландь/ /чалань/ ална, АВНА, / сана аниа, чинь чанна / анна ална Л Лана, /чяннь,т чинна. 1 чинь. нас, Лчангт / авна” “аНнА. ЛВНЬ.Л /ЧннаА. “на. /аннь, (Оюутан) рын хэд хэдэн цуваа гарчээ. Үүний. алаад АСУУЛТ: 1. Та хэдэн онд пионер байсан бэ? 2. Таны ажил амьдралд пионерийн бай гууллага ямар үүрэг гүйцэтгэсэн бэ? 3, МХЗЭ-ийн эгнээнд байх хугацаанд танд ямар ямар онцлог үйл явдал тохиолд сон вэ? 4. Хүний эрхэм чанар юунд оршино гэл: үзэж байта. 5. Алдар гавьлаг та юу гэж ойлгодог вэ? 6: Соёлч боловсон байдал гэдгийг ганп хоёрхон үгээр товч тодорхойлно уу? 7. Таны мэргэжлийг эзэмшихийн тул хүүхэд ахуй цагаасаа эхлэн юу хийх вэ? ХАРИУЛТ 1, Дэлхийн хоёрдугаар дайны ширүүн "ал дүрэлзэж: өнчрөл, өлсгөлөн, үгүйрэл уолж байсан үед монголын ард түмэн Зөв зөлтийн Улаан армид сэтгэл санаа, эд ма гериалын туслалцаа үзүүлж фашнамын тарлалаас европын нилээд орон чөлөөлөг дөөл байсан Улаан армийн давшилтын тэр ний эзэн болсон. ач үр гэж үздэг. 3. Залуучуудын с.тугж лг 27 ! | 2855 - жил буюу 1943 онд пионерийн улаан бүч 2. Би пионер болсноороо МХЗЭ-ийн гишүүнд багтаж орох бүхий л боломж нөх цөлөө олж авсныг пионерийн байгууллагын орсон тэр цагаас хойш миний амьдралд хэзээ ч мартагдашгүй олон арван үйл яв дал тохиолдож, тэр маань намайг зориг жуулж, хүмүүжүүлж бүтээлч ажилч бай далд сургаж байдаг 1955 онд Дэлхийн залуучууд оюутны 5 дугаар их наадамд түүнээс хойш ДАЗХ-ны Киевийн 4 дүгээр 15 дугар хадгалаж 1! 62 4. Аавын хүүгийн нх хуралд төлөөлөгчөөр, 1958 онд Дэл- хийн ардчилсан оюутнуудын Бухарестийн ээлжит семинарт, МХЗЭ-ийн 12-14. их хурлуудад оролцлоо. нэрийг-«Олондоо явахыг» эрхэмд үздэг. 5. Алдар гавьяа гэдэг бол «Ажил бүтээ лийн эрхэм уриа» товьёг гэж ойлгодог. Энэ ч учраас ажилд хичээнгүй хамтач бүтээлч байхын сайхан нэр цуу гэж үзэж байна. Нийгмийн хөгжлийн шаардлагыг бне дээ тусган авах явдал мөн. 7. Биеэ эрүүлжүүлэн чиглэгдсэн сургууль, сургуулийн хөдөлмөрч хүний нэр хүмүүжүүлэхэд гадуур хи хүмүүжлийн бүхий л ажилд идэвхтэй эвлэлйнн эгнээндэлсч Оролцож «Залгамжлагч» спортын гавьяат багш Р. ЗОРИГ байх явдал мөн. нийгэмлэгийн дарга Ц (урдгллула | мэ үндэх уншигчид Зусатдаагас 24, | мчал асуулт ма. хуудас энэ оны нь тээр сонинд нийг ЯОДТ )1177417017 |ЛЕС бөгөөд түү- ний хариу хараахан ирээгүй бай на. Харин бид өнөөдөр хоёр дахь хуудсанд ирсэн хариунуудаас нэгийг нийтэллээ, МПБ-ын «Залгамжлагч» П чуулганыг угтаж, Дорнод айм- 1. Мэдлэг, тийн Баян--уулын 10 жилийн |сэн дэвшлийн 2 дугаар шатны пионер сурагчид (40 төрлийн | болзлыг 24 хүүхэд 3 дугаар ажилд 500 сурагчид оролцон | шатны болзлыг 8 хүүхэд тус 585000 хүн өдрийн ажил хийж | тус биелүүлсэн. “Манай бүлэг :250000 төгрөгийн хөдөлмөр бү | нийтдээ. 32 пионертэй. цэнэд 4 2. Пшонер бүхэн бүлгийн 1967 онд болох аймгийн нийт | ажилд тогтмол оролцдог. Манай сургуулнудын пнонер сурагч-| бүлэг 7 хоногийн 2 дахь, 4 дэх дын хөдөлмөр чуулгыг угтаж | Өдрүүдэд тогтмол 80--35 мн- Баян-уулын (10 жилийн сур| нутын хугацаатайгаар бүлэг са гууль, Төмөр замын 8 жилийн Дины ажлаа явуулж ирсэн. ДОО Тө хэвээрээ ргэлжилж сургуулийн шионер сурагчдаас авын р Ү үүрэг авцгааж бусад сургуулиу дад урналга гаргажээ, дэглэлтэй. Манай бүлэг өдрийн Миний төрсөн нутаг монго| тэмдэглэлийг (1963 опы 9 дү лын сайхан орон «түүхийн дурс| гээр сарын 2--ноос эхлэн тогт галт газар» зэрэг сэдвээр эх ор| МОЛ хөтөлж ирлээ. Өдрийн тэм ноо танин мэдэх, ахмад, баатар дэглэлийг сонирхуулбал: 1963 лаг тэмцлээс сурах, тойрон аял оны 12 дугаар сарын 12. Гер- ман Тнтов манай оронд зочил лыг зохиожэ.. Мөн пнонер су-|соны 1 жилийн ойг тохиолдулан рагчдын хүчээр 8000 төгрөгийг| Герман Титов гэдэг дууг бүл- социалист хуримтлалд оруулж | гийн нийт сурагчдад заалаа. Гурван Загалын сургууль «т9- 1965 оны 1 дүгээр сарын лийн бэлтгэлийн» аяныг Мата-| 02, «Пионерийн үнэн» сонины дын сургууль «түүхий эд бэлт|2 дугаарг гарсан «Ач тус» гэ гэлийн» аяныг, төвийн 10 жил, сэн бүлгийн сэдэвт ажлыг бүлэг Чойбалсангийн 8 жилийн сургуу салаагаараа хэлэлцлээ. лиуд нь урлагийн үзлэгийг " с 1966 оны 2 дугаар сарын 18. Баг ами лтунар МАХН--ын Төв Хорооны 1 дү Х. БОР (Дорнод аймгийн гэ| гээр нарийн бичгийн даргаВН тээрлийн хэлтсийн ажилтан) МАУ-ын Сайд нарын Зөвлө- чадварын үечил 8, Бүлгийн ажлын өдрийн тэм 222! лийн дарга Ю. Цэдэнбал манай сургууль дээр ирж уулзалт хий сэн нь манай сургуулийн түү хэнд шинэ хуудас нээв гэх мэт чилэнгээр хөтлөж, байна. 4.3ХУ--ын сургуулнудын туршлагаар «Нөхөрлөл танхим» байгуулан ажиллаж байна. 5. Жанжин Сүхбатарын нэрэм жит болзолт ширээг 1964 оны 11 дүгээр сарын 26--наас эх лэн гаргаж ажиллаа. --Нэрэмжит давтлага Нэрэмжит цуваануудыг гар гаж дүгнэдэг -Бүлгээрээ соёлч нөхөрлө- лийн үүрэг авч биелүүлээд цол мандатаа авсан --Бүлгийн-гөрөл бүрийн авь яастны аврагуудыг шалгаруулж самбар гаргадаг. Бид ийм аж лууд санаачиллаа. 6. Гадаадын 4 сургуультай холбоо тогтоож харилцан бэлэг дурсгалын зүйлс солилцдог 7. Монголын пионер сурагч дын анхдугаар спартакиадад су маас аймагт 2 хүүхэд шалгарч тэмцээнд орж байсан. 8. Сүхбаатарын амьдралыг харуулсан самбар гаргасан юм. Харин дурдатгалын цуглуулга байхгүй. 9, 1965 оны 1 дүгээр сарын 11-нээс эхлэн багш Цэвэг-Очи н хариуцсан 2-А ангийн аата) дын багтай холбоо тог өгтштшшгшглтлилтуотслстэтэйж шэошошоготлчжсгшгшуототоссгэототоошохосшотололэтмж тэжэтгэт эгж шэшотэтэтэт. тоож, дуу, шүлэг, бүжиг заг уншиж бичиж сургах, зурагт хуудас, самбар гаргах, хамтран концерт тоглох, радно нэвтрүү лэг явуулах зэргээр ажиллаж байна. Ясли. цэцэрлэгтэй ше фийн холбоо тогтоож хамтран радно нэвтрүүлэг явуулах бу юу пенцилины шилний бөглөө цагаан бэхэлгээг ашиглан бу гуйн цаг, 20 ширхэг хаягдал ши лээр тоглоомын дуран 5 шир хэг, мөн тоглоомын цуглуулга, зурагт самбар 2--ыг хийж дурсгасан юм. Ховд аймгийн Зэрэг сумын сургуулийн 4 дүгээр бүлгэ- тийн Сүхбаатарын нэрэмжит 2 дугаар бүлэг багш ЦЭНД-АЮУШ БХРХХХХЭХ2У БХЭХЭХЭХ6ХЭ2 НИЙСЛЭЛИЙН 34 ДҮ ГЭЭР ДУНД СУРГУУЛИЙН 7-А АНГИЙН СУРАГЧ ДАШМАД ҮЙЛДВЭР СУР 8 ГАЛТЫН ХИЧЭЭЛД ОНЦ 6 ГОЙ СОНИРХОЛТОЙ ДАШ- МАД МОДООР ГЭР АЖ АХУЙН ХЭРЭГЛЭЛ АЯ ТАЙХАН ХИЙДЭГ. ЗУРАГ ДЭЭР: СУРАГЧ ДАШМАД МОДООР САН ДАЛ ХИЙЖ БАЙНА. ЗУРГИЙГ Д. ДАШНОРОВ ТӨшуВхудхЄлдмоуХХХУДХӨУДХХӨУВХӨУЛХӨ Улаанбаатар Төмөр замын За мын үүдийн бага сургуулийн онц сурлагатан хэсэг сурагч, хичээлийн жилийн тэргүүн | хагасын амрал- таар сонирхолтой зохиол уншиж байгаа нь. С.ЛУВСАНШАГДАРЫН ассаа тэрэл зураг АЛТАН. МЕДАЛЬТАЙ БАГШ 3 Хэсэг сурагчдад хөгжмийц:НОТ, | аялгуу зааж байгаа нэгэн хүүхэд тэй уулзлаа. -Би 8 дугаар ангиасаа ?Х лэж хөгжмийн хог, аялгууг соннр ї! хоц сургуулийнхаа «Од» чуулгын хөгжнм ангид орж суралцсан ЮМ. ! Анхлан хөгжим зааж сургасан багш бол Л. Чойжил гэдэг авьяас лаг багшийн дүр зураг тэр аяа раа над илхэн санагдаж байна- гэж ннээмсэглэй яриад одоогоор ! би 3-4 төрлийн хөгжимд тоглож , | сурлаа гэхэд хажууханд нь суусан ї Ананд, Ооёо. Лхагважав нарын зэ рэг сурагч 1 ! --Манай багш бидэнд хичнээн 3 олон сайхан хөгжмийн хөг аялгуу | наас зааж сургасан гэж санана. Ё Ёстой л «Артекийн» алтан МЄ дальтандаа гэж ярилаа. Энэхүү багш--сурагч бол Зөв лөлт Холбоот улсын пионерийн 3 «Артек» зусланд амарч байхдаа ї аялгуут сайхан дуу хөгжмийнхөө уран увднсаар, улс эх орныхоо нэр төрийг цуурайтуулж, «Арте кийп» алтан медаль хүртэж ирсэн хүү 6 ээ.10 жилийн дунд сур гуулийн 10-6 ангийн сурагч Ч. Цэ дэнбал эх иутагтаа буцаж ирээд, нөхөддөө үзсэн сонирхсон зүйлээ сээ бахархан ярьж таниулснаас гад на, нийт сурагчдад хамт явсансу рагчидтайгаа хамтран 30 гаруйдуу 2 бүжиг зааж, эх эцгүүдэд зорву лан 2 удаа концерт тоглож, үдэш лэг уулзалт зохиожээ. Сурагч Цэдэнбал «Артекад» амарч байхдаа олоп үндэстний үр хүүхэдтэй одон бөмбөгөөр хоршин тоглож амжилт гаргаснаас мөнгөн медалиар шагнагдсан ажээ. Цэдэнбал, өөрийн сурсан мэдсэ нийг нөхрийнхөө төлөө зориулахсан нөхөддөө зааж сургах юмсан гэ дэг нандин сэтгэлд өвөрлөж Яявд- гаас үйлс нь бүтэж, үр бүтээл нь тодорхой байдаг юм гож нөхөд нь бахархан ярьдаг. Д. МАГВАН (Говь -Алтайн тө вийн 10 жилийн дунд сургуулийн багш) 3 Р 211 лоо. Энэ сургу, туулах материал алндаа бүрд: ардчилсан улсуудын элчин жуулсан бар бүрийн хажууд тэр улсын х дийн ном, сэтгүүл, дас, бүтээлийн цуглуулга тавьжээ, Энэ Миний ээлийн тэргүүн Сутай адил буурал даа. Миний аавын чээж Сутай адил ханагар даа, | | | | || ОАЛГАМЖЛАГЧ. ЧУУЛГАНДАА Хичээлийн жилийн эхэнд пионерийн бүлгүүд, манай улсад суугаа ах дүү|риал цуглуулах ажлыг ахлах ангийн сайдын МХЗЭ--ийн гишүүн сурагчид хариу яаманд захна бичиж танхимаа баяжуу!цал, рийн пионерийн байгууллагын амьд-|байн: ралаас дэлгэрэнгүй харуулжээ. Сам|лын хариуг зөвхөн захиа бичих гө ҮүХ|дийгөөр хязгаарлахгүй тэднээс с: сонин, зурагт хуу|хын Биоосээ харийн оши БОХВЙЛХ иянз, танилцуулга, энгэрийн хөгжлийг харуулсан тэмдэг, марк, ил захидал, пионерүү|уралдаантай цуглуулж, шалгарсан за дэд ирүүлсэн бэлгийн зүйл, нэрд гар|римыг хань иехөддөө бэлэг болгон сан гавьяат үйлчдийн зураг, намтар, явуулдаг. Одоо бид орос хэл сурах танхимаас явуулах ажил ни» пионер сурагчдад социалист орпуу!Говь-Алтай аймаг дахь сурвалзлагч) СУТАЙ Сутайгаар би аав ээжээ Зүнрлэнэм ЗӨВЛӨЛҮҮД Алтай хотын | төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн Д. Нацагдорж тэмдэгтнүүд, таван онцчууд өөрсдөөсөө бусад сурагч- дыг өөрсдийнхөө эгнээнд оруулах зорил- гоор таван онцчуудын зөвлөл, Д,. Нацаг- дорж, тэмдэгтний зөвлөлүүд байгууллаа. Лундаа ахлагчтай таван онцчуудын зөвлө лийг 7 хүний бүрэлдэхүүнтэй Төмөрхүү ах лагчтай Д. Нацагдорж тэмдэгтний зөвлөл 9 хүнтэйгээр байгуулж саяхан ажилдаа орлоо. Сурагч А, МӨНХТУУЛ фосшльттооосшшшлшппитлаошшшлаохлиэ 0) (0ёлч нөхөрлөлийнхний ЖИШЭЭ Говь-Алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 9-6 апгийнхан өвгөрсөн жилийн 4 сард «Залгамжлагчэ ЇЇ чуулганаа угтаж 13 сурагчдын бүрэлдэхүүнтэй соёлч нөхөрлөл байгуулж үүрэг авчээ. Эмэгтэй сурагч Бумцэнд ахлагчтай нө- хөрлөлийнхэн өнгөрсөн улирлуудын шал- 100 хувь суралпсаны дээр онц ба сайн сурлагатны эзлэх хувийн жин 60 хувьд хүрчээ. Нөхөрлөлийн гишүүд үлээвэр хөгжим эзэмшиж, чаддаг болсны дээр гэрэл зу- рагчип, лзамчин, шатарчин, бүжигчин, дуу чин болцгоож сургуулийнхаа «Од» чуул- гын ажилд идэвхтэй оролцож байна. Мөн спорт хөдөлмөрийн нөхөрлөл бай. гуулан сургуулийнхаа биеийн тамирыа талбай, кабипетуудыг тохижуулап түүндээ тогтмол хичээллэж байдгийн үрээр улсын зэрэгтэй. шүүгч, тамирчид төрөн гарчээ. Гишүүн Бавуудорж МХЗЭ--ийн 15 ду- гаар нх хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон нь эдиийхний бас нэг дурсгалт явдал болжээ. Ийлхүү Бумцэнд ахлагчтай 9-6 ангийн соёлч төхөрлөлийнхөн сурлага хөдөлмөр, урлаг «портын сайхан дууриалал үзүүлж цол мандатаа авахын төлөө цог золбоо- той сурч хөлөлмөрлөж байна Б.чимэд в- дын хүүхдүүдийн амьдралаас танил- цуулахад чиглэгдэж байна, Одоо 700 гаруй пионер сурагч, га даадын пионер сурагчидтай тогтмол харил удирдсан 7 чид сургууль дээрээ түрүүлдэг Бид «Интернационал» тайхимд ор|байна. лийн пионер сурагчид гадаадын хүүхдүүдтэй олон жил ха|лэгч Говь-Алтай рилцаж байгаа тул уг танхимыг бай|Дунд сургуулийн «Интернацион л» . танхимын эрх- аймгийн 10 жилийн 10 дугаар ангийн сурагч Цанжид ярихдаа: Улс бүрийг сурталчилж мате- хариуцсан улсынхаа талаар юм байна. Социалист улс бү) бүхнийг олж мэдэж лавлах гаргаж а. Бид найз нөхдийн бэлэг захид бэлэг дурсгал хөдөлтөөн өрнүүлж байна гэлээ, И. НАМНАН («Үнэн» сонины аатай бөгөөд багш Тэнгээгийн гийн «А» ангийн сураг юм Сутайгаар би юмны өндрийг хэмж нэм. Төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч М, АЧИТМАА | ШУУДАН Хуучин манайхан ингэдэггүй байсан. 2 жил захиагаар харилцаж халуун дотно гаргадаг болжээ, Ойрмогхон хүүхдүүд орой болгон ажилтай байдаг боллоо. Сумын шуудан ирэх өдрийг хуруу даран тоолж урд шөнө нь бараг нойргүй шахам хононо. Тэгээд шуудан ирэхээр хэдхэн хүүхэд гүйнэ. Тэднийг толгойлох нь 7 дугаар ангийн Ц. Цэнд-Аюуш: шүү. Бараг шуудан болгоноор хүүхэд болгонд захиа найхан орой болгон захиа бичих ажилтай болов, Бас тэгээд мал сүргийн тоо толгой, хүн хүчний хүрэлцээ, хүртэл сонирхон асууж лавлах, зураг салтий нь эрж хайж эхэллээ. Харин Ц. Цэнд-Аюуш даргатай сурагч шуу дан хороо байгуулагдсанаас хойш л ийм болсон юм. Цэнд-Аюуш өөрөө Зөвлөлтийн Липецк мужийн сургуулийн сурагч Т, Наташатай захидлын 7 хоног зохиож, үнэт цаас борлуулж «Танилтай бол талын чинээ» гэсэн самбар Өнгөт хүүхэлдэйн театр --Өнгөт хүүхэлдэйн театрын тог- лолтыг үзэх юмсан. Мөн ч догн тог лоно | шүү гэсэн хэсэг жаалын ярианд оралцвол,саяхан тоглосон «Өнхөрүүшэ гэдэг хүүхэлдэйн тог- лолтын тухай яриа дэлгэцгээв. «Зал- гамжлагч» П чуулган угтаж Алтайн хотын төвийп 8 жилийл дунд сур- туулийн багш Бямбаабаатарын удирд сай өнгөт хүүхэлдэйн театрын ду- гуйлангийн (14 сурагч «Галуухай», «Алтан загас», «Майжин» зэрэг олон үзэгдэл тоглож эхлээд байна. Сурагч Цэрмаа, | Батласан, |Лхагвасүдэн, Дорж нар бусдаасаа илүү ндэвхтэй уран чадварлаг тоглодог ажээ, Ун- шигч та, манай өнгөт театрыг үзье ХОРОО рдэг боллоо, Тэгэх тусам м: сум орныхоо хөгжилт, "азар нутгийн сонин хачин домгийг үерхэж байгаа юм. Шуудан хорооныхон гэвэл, төвийн 8 жилийн дунд сур ч ЗОЛ Бэ гн гуулиар саатан морилвол, дуртай ЯА Аан оЛУЛХ СУРХУУЛВАн сайн вБэ эрийн ЦЕЧҮ цагтаа сонирхон үзэж болно. - Л. ДАШЗЭВЭГ юм шүү. Сурагч С. Мөнх, ХҮСЭЛДЭЭ ХҮРНЭ ХУрчцур» ЕЛНан зүү урагш тэмүүлэн ахина йдам дэлхий өнгө өнгөөр солиг- ! доно. Хүний хүү эрдмийн оньс тайлах Зоригт охин Мижид-Очирын Эрдэнээгийн суулжээ. Е чинийхээ. зрүүл ахуйдаа чинь, гэгээн дүрийг чинь мөнхжүүл: талах хүндэтгэлийн шугам жагсаал хийж байна. дурсгалд олоон Цовоолог охины цангипам дуу тасалдан дуугарч «Хүндэт пшонер Эрдэнээ салаан- даа» гэж командлав. --Эяэ чинь Юу болов? Хөгжмийн дуу гиншиж, хүн бүхний тэргүүн бөхийш байх чинь, Тармолзох алаг нүд нь баярын цогоор гялалзаж, толгой юугаа иаран зүг өргөн- хөн, алсын алс ширтэн байгаа охины зур- гийг жаазлан барьж сувдан хэлхээ шиг нулимсан дусал бөмбөрүүлсээр бяцхан 5 охин ирж жагсаалд орлоо. В--(8)78 Нялх багын үед хонно хариулж явсан Наран гол төрсөн нутаг чинь чамайг үгүйлж байна. Наадам цэнгэлд умбан шумбан ижилд сэн хоёр мянган анд нөхөд чинь чамайг үгүйлж байна. Ааш сайтай охиноо гэж байсан ах өгч, дүү чинь чамайг үгүйлж байна. Уран нугаралтыг чинь сонирхон байсан уугуул ус, суугуул нутгийнхан чинь чамайг үгүйлж байна. Чи хөн хүний хайр булаасан эелдэг Да- руу, хөгжил баясалтай охин байж билээ. Тэгэвч сарнай цэцэг шиг дөлгэрхэн явсан залуу нас, санан бодсон их хүсэл, саахь биеий чинь үхлийн хар шуурга даанч хайр дахгүй дайрч, дахиад сэрэхгүйгээр нойр- Говь-Алтай аймгийн сургуу- лнуд, сурлагын чанарын хувьд улсад нэгдүгээрт ордог боло- хоор онц сайн, сайн сурлагатан 2 олон байдаг юм. Харин энэ зу- раг дээр байгаа хоёр охин бол хоюул Алтай сумын бага сур- гуульд, хоюул 4 дүгээр ангид, хоюул онцсайн суралцдаг, юул бүлгийн зөвлөлийн дарга Гэрэл зургийг И. НАМНАН хайрт багш нар чинь Алтай хотын 10 жилийн дунд сур- гууль лвэр байгуулагдсан пэрэмжиг танхимын нээлтэнд ирээд ба! дуурвал болж, чиний нэрэмжит тардан авч Эрдэнзэ чамай”аа дурсан «а- маж байна. Чи мөнхжшижээ, ДэвэрэдлДснүлАж пар эгч тээ эрэлхэг зоригтой, эх оронч «ОД» ЧУУЛГЫНХАН Алтай хотын төвийн 10 жилий! лунд сургуулийн сурагчдын уран сайхны дь чуулга 1965-1966 оны хичээлийн жилд ур лаг соёлоор үйлчлэх ажилдаа амжи.г гар тав. Энэ хугацаанд тус чуулганыхац кон» церт 28 удаа тоглож 6780 хүнд, жү»нг 21 удаа тоглож 5420 хүнд үйлчилснээс гадиа радио нэвтрүүлэг б удаа, өдөрлөг уулзалт 18 удаа зохион «Залуу лекторын группийн хэнтэй» хамтарч 7 хоногийн Бямба гариг бүрд урлагтай ухуулга хийдэг болжээ: Тус чуулганыхан Завхай аймагт болсон «Хаврын дуу» чуулга уулзалтайд оролцож, Завхай аймгийн «Хангайн өглөө» «Чингэс тэйн долгиоэ, «Жавхлант дуу» зэрэг сурагч дын чуулгатай харилиай туршлага солил- цож аймгийн төв, Алдархаал, Цагаанчут луут, өөрийн аймгийн Тонхил, Төгрөг су. муудад очиж жүжиг концерт тоглон МАХ Н-ын ХУ их хурлын тогтоол шийдвэр сур талчлах аян зохиожээ, Энэ бол тус л гын сурагчид Монголын пионерийн Тэ гамжлагч» П чуулгай угтан хийж байгаа ирмүүн ажлын дээж юм. Р. ЛХАГВАА (10 дугаар ангийн сурагч) хо- С.2рагч Д, Наташа улам улмаар ойртоно: (10 жилийн сургуулийн сурагч) Тэгээд ч өнөөдөр эрэлхэг охин нэрэмжит танхим байгуулан, хэрэглэ й. хүмүүжиж, хэрэв хэрэг тохиолдвол эх ор ныхоо төлөө бис насаа чам шиг зориулиа тЭж итгал төгс тангараглаж байна гэж хүү хэд бүхэн болцогооно, Төв аймгийн Угтаалын сангийн аж ахуйя тариалангийн уудам чөлөөнд нарап зүг тэ мүүлсэн изгэн хөшөө мөд сүндэрлэнэ. Тэр бол 1965 оны 10 дугаар сарын 2-нд болсон аюулт түймрээс улс нийгмийнхээ өмч хөрөн ний гийг хамгаалан, алтан амиа алдаж хөрст а. дэлхийгээс хальсан эрэлхэг охин Мижид» Эрэлхэг охиц чиний үйл яндал хэн хүнд Очирын Эрдэнээ, Жигжийн Хоролсүрэн зэ» ана та рэг баатарлаг охид хөвгүүдийн хөшөө би- Ижилдаи дассан түмэн нөхөд чинь, ах эгч ЭД чинь, бүхэн Эрдэнээ. химд өсвөрийн Сүхбаатарчууд тангаргаа эз, өргөж, гал шиг улалзах аранзад бүчээ 17 тас гэдэг ургаж яваа цэцэг шиг нас! зүүж, төд дөрвөн одонг улаан батлахаа Үхэл түүнийг гүй унагасан боловч чиний тавхныд | хєлс (авнаа авнаа Лана гааны ална ань УЯНА ална. йЫ ЧВРА. аниа ЧЄниьЛ “ална” ЛАВ. “чаннь л “ЕВА.” НА, “ЧИ ГЕНВА/ ЛЧЛНА. Гана, МанЬ ” “са, “анд. тчнаа. ална. ГАННА.” авла.” ална, “авиа, ГэлаАг ӨнБЬ /НВНЬ/ “анин” ЯВНА, “ӨнНЫ/ “Өлнн чань анал тавны гчнналчинал “анаг ань ч гавал сэн. 97 гьл “тас юмуу 10. цаг, ч ? в,2 Нүдээ хайрла Аараагаа хайрлах нь хүн бүхнын төрөлхийн зан- шил байдаг. Хараатай байх эсэхээс хүний сэтгэл са- наа, эрдэм мэдлэг, амжилт бүтээл, тэр ч байтугай га даад төрх шууд шалтгаална. Тэгээд ч хүн хараа муу- дах, хараагүй болохоос болгоомжилдог шүү дээ. Юу ны өмнө хичээллэдэг.ширээ чинь сайн гэрэлтэй байх хэрэгтэй. Хамгийн сайн гэрэл бол өдрийн гэрэл бай- даг. Тэгэхдээ цонхноос хол байж болохгүй. Цонхны чинь хөшиг сүүдэрлэхгүй, цэцэг чинь гэрэл халхлах- гүй байвал зохино. Ширээний гэрэл хэрэглэхдээ хүр- тэл зүүн гар талдаа тавьж сүүдрийг ном дэвтэр дээ- рээ тусгахгүй байлгана. Чийдэнгийн чадал нь 60-аас доошгүй тухайлбал 75 лааных байх хэрэгтэй. Бүдэг- ЮМ. САВДИЙ Хир унтах Унтах үед хүний -Оиеийн -бүх эд эс -амардаг. Унгах нь ялангуяа мэдрэл, бул- чинд маш их хэрэгтэй.Тэг вэл маш их унтах хэрэгтэй юмуу? гэвэл тийм-Оойишээ! Бас жаахан унтвал сайн байх уу? гэвэл тийм |би- шээ! Хоног гэдэг маань 24 цагтай. Чамд сурах, хөдөл мөрлөх, саатан цэнгэлдэх гээд л цагийг олноор шаар дана. Тэгэхээр насны бай- “далд зохицуулан унтах хэ- рэгтэй. 8-9 настай. бол 10 цаг хагас юмуу (11 цаг, 10-12 настай бол 9 цаг ха 13-14 Т54-5-41 Буг, в.. 0101МӨРӨӨ 3 2227 Г120хИЦУУЛАГУУ “ЧИНИЙ “АЖИЛЛАХ НӨХЦӨЛ ЯМАР БАЙХ ВЭ? Ширээ сандал хоёр «инь чиний биеийн намд зохицсон байна. Хэрэв сандал.чннь өндөрдвөл хөл тавих юм хэрэгтэй. Сандал чинь намдвал суудал дээрээ хатуу юм тавьж өндөрлөнө. Ширээний дэргэд суухдаа эгц шулуухан суух хэрэгтэй. гаа ном, дэвтрээ хараанаасаа 85 сантиметр Сайлгаарай. Бнчгийн-ажил хийхдээ тохойгоороо. шн- үгэгээ чанга дарж болохгүй. Сул чөлөөтэй байлгах хэ үгтэй. Гэрэл заавал зүүн гар талаас чинь тусч байх юм. шүү. Хэрэглэх ном, дэвтэр, хичээлийн хэрэглэлээ дэргэдээ аль болох ойр байлгах нь цаг хэмнэх нэг ар- га болно. Хичээлийн хувнар өмнө чинь байх хэрэгтэй. эдгээрийг бүрдүүлж чадсан бол чиний ажиллах нөх цөл хангагдлаа гэж үзэж болно. өндөр Хэрэглэж бай- зайтай харгтай в9? настай оол 9 цаг унтах ёс- той юм. Харин оройн 8 цаг 30 минутаас 10 ца- гайн хооронд хэвтэртээ ор сон байгаарай. Энэ цагийн хуваарийг оямба, ням га- ригт ч зөрчиж болохгүй. Үдэш оройн цагаар бөмбөг өшиглөх, цагаан мод хаях зэрэг шуугнантай тоглоо- моор тоглодог. Тэгэхдээ энэ мэт хөдөлгөөн, шуу- гиан ихтэй тоглоомыг ун- тахаас хагас цагийн өмнө болих хэрэгтэй. Үүнийг “зөрчвөл тайван унтлаганд саад болно. хэн гэрэл, ялангуяа хэвтэж ном унших бүр ч хортой. Машин, автобус, галт тэргэнд ном уншиж болохгүй. Үргэлж чичирч донсолгоонд салгална. Үүнээс болж нүд амархан ядарч эрээлжлэн хараанд дортой нөлөөл-.. “ПИОНЕРСБАЯ, ПРАВДА». сониноос Жэ АКансранжав орчуулав. цэнлалэаоталтаглтлтлтаглтЛналтжлалсиалөвглаан 4ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» | 4 163 (959) “А-30013 (Манай хаяг: “Сэтгэлийн баясгалан -ажиллах хүчин Инээвэл з-луу- жиж, уурлавал ХөГ- ширнө гэдэг үнэн үг байдаг. Сэтгэлийн заясгалантай байх нь хүнд тайван байдал бий болгоно. Тэгэхээр сэтгэлийн баясгалн олж авах, түүнээ хадгалж явах хэрэг- тэй. Сэтгэлийн баясга- аанзаа, танван бай далд байх нь бүтээх сурах нэгэн чухал үн дэс болно. Эрдэмтэн нарын нотолгооноос үзэхэд сэтгэлийн баясгалан алдагдаж уурлаж уцаарлах нь тайван байдал алдаг- дах төдийгүй хөдөл- мөрлөх чадвар алдаг. дуулж, бүтээмж сул СӨНГӨРСӨН “МИНУТ: “ЭРГЭЖ: ИРЭХГҮЙ - - “ЦАГИЙН ХУВААРЬ- АМЖИЛТЫН | сурвалж руулна. Түүний зэ- рэгцээ хүний эрүүл ахуйд шууд нөлөөл- дөг байна. Уурлас- наас ажиллах сонир- хол буурч, хийж бай- гаа зүйл гарт орж ирэхгүй болно. Сэт- гэлийн баясгалантай байхад хийх зүйлс санаанд багтаж, гарт орж юм бүхэн амар- хан бүтдэг. Иймээс: өөрийн болон нөх- рийнхөө сэтгэлийг эв дэхгүйг хичээх хэрэг- тэй. Сэтгэлийг Эв дэхгүйн тул ямарваа үйл явдлыг үйлдэх- дээ хожим нь юунд хүргэхийг урьдчилан сайн тунгааж бодож байх нь чухал. оиинэх-иии---т-------- Бүх төрлийн өвчнийг анагааж чадах ганд эм бол Онеёлйн тамир спорт Юм. Гагцхүү түүнд заавал цаг зарцуулна. Су- рагч-бүр биеийн тамираар хачээллэх хэрэг тэй, Тэгэхдээ тусгай хөтөлбөр нарийн 08-, римтлах хэрэгтэй. Сурагч хүнд спортын хамгийн тохиромжтой төрөл гэвэл хөнгөн атлетик, гимнастик, усанд сэлэх юм. Гэх- дээ спортын бусад төрөл нь хэрэггүй бу- юу ашиг багатай гэсэн үг биш зом шүү. Ар ван наснаас эхлэн гар бөмбөг, сагсан бөм- бөг, теннис, зэрэг спорт тоглоомоор хичээл лэнэ. Сурагч бүхэн цана, сурах хэрэгтэй. ӨВЧНИЙГ ЮУ АНАГААХ ВЭ? Туухай хэрэглэх гимнастикийг :3-14 нас хүрч байж хийнэ, 14-15 наснаас эх- лэн эмчийн зөвшөөрлөөр дасгалжуулагч- тайгаар чөлөөт бөхийн спортоор хичээллэх нь зүйтэй. Харин өглөөний гимнастикийг зургаан наснаас эхлэн хоол унд шигээ тогт мол хэрэглэж заншсан байх ёстой. Ийнхүү биеийн тамир-спортоор тогтмол хичээллэх тэшүүрээр явж НЬ алаваа өвчнөөс анагаах үндсэн арга болно. шуудхан ирж үдийнхээ цай хоолыг ууж Рассписани Сурагчийн хөдөлмөр бол сурлага учир хичээллэнэ гэдэг бол эрдэм мэдлэгийн хяз- гааргүй уудмаар аялан жуулчилж явна гэ сэн үг юм. Харин энэ аяндаа явж байснаа ядарч болох юм. Тэгж эцэж. цуцалгүйгээр эрдмийн мөр хөөсөн урт аян замын эцэст хүрч болох уу? гэвэл болноо! Ча энэ аян- даа хүн төрөлхтний олон зуун жилийн амьд рал.тэмцлийн түүхээр нотлогдсон тодорхой дүрэм нарийн баримтлах хэрэгтэй. Тодор- хой нэг цагт унтаж, тодорхой нэг цагт босч байх хэрэгтэй. Өдөр болгон 10-15 минут өглөөний гимнастик хийж бай. Энэ бол чи ний бие махбодь, тарха мэдрэлийг бүхэл өд рийн идэвхтэй үйл ажиллагаанд. бэлтгэж өгнө.. Өглөөний цай хоолоо ууж, идэхдээ бүү яараарай. Сургуульдаа очмогц бүх хүчээрээ ажиллаж, оюун ухаандаа их мэд лэг олж аваарай. Хичээлээс тармагц гэртээ Амрах амрахдаа .эрүүл амрах хэрэгтэй. Тогтоосон хувиарт агаарт гадаа амраарай. “цагтаа сууж гэрийнхээ даалгаврыг хай! 45 минут болмогц 10-15 минут завсар- лаарай. Завсарлахдаа гимнастикийн хөнгөн дасгал ялангуяа амьсгалын дасгал хийвэл зүйтэй. Энэ нь чамд амьдралын хэм хэм- жээ олж авахад тусалж, нэг өдрийг төлөв- лөгөөтэй зарцуулдаг болоход сургана. Тогт сон нэг хэм хэмжээнд хэвшинэ гэдэг бүх бие мах бодын хэвийн ажиллагаатай байх, ялангуяа мэдрэлийн системайн нэгэн ХэЭ- вийн ажиллагаатай байхад маш чухал үү- рэг гүйцэтгэнэ. Оросын агуу их эрдэмтэн И. П. Павлов, зохиолч Л, Н. Толстой нар өдрийг нарийн хувиартай төлөвлөж, түүнээ нарийн биелүүлж, цагийн хувиарт хатуу захирагддаг байсныг санаж тэднайг дуу- риах хэрэгтэй. Эцэст нь хэлэхэд: хэн өө- рийн амралт, ажил хоёрыг зөв зохион бай- гуулж чадна вэ? тэр хүн эрдэм мэдлэгийн ОЧИВ НА ЧИЛБЬЛ 1 ЧиннА ГЧИННА” ЛВЛЛНЬ./ ГОЛИНАЛ /ЧЕВ. ЛВИВАГ “авна. ИлнАлЛ Манай айлын өвөө Дондог гэж буурал сахалтай, туранхай өвгөн бий. Дондог гуай дайн байлдаанд оролцож шархдаж яв сан тухайгаа над их ярина. Бас Дондо! гуайд, сайн байлдсан гэж шагнуулсан хоёр том одон бий. Өнгөрсөн хавар Дондог гуайн хүү Зо ригт, цэрэгт явлаа. Зоригт ах ганцхан өдөр л цэрэгт явчих- лаа. Дондог гуай ч уйлж байлаа. Бич бас яахаа мэдэхгүй, эвгүй үлдлээ. Зоригт .ах,. «аав шигээ. их олон одон зүүж ирэх болов уу» гэж бодов. Тэр орой би Дондог Й гуайгаас, Зоригт. ах олон одонгоор шагнуулна, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 408. 412. 414 номерын өрөөУтас эрхлэгч 26882. Захидал харилцаа 26383, чнимээ! гэж асуухад Дондөг гуай, -- Тэгнэ, тэгнэ гэ лээ: : -- Зоригт ах, тан шиг шархдах уу? гэ- хэд Дондог гуай над руу хялам хийснээ, Шархдахгүй. Одоо дайн болохгүй гэв. Дондог гуайн энэ үгэнд би гайхаж би- лээ. Дондог гуайн хя: лам хийснээс болоод юу.ч асууж чадсангүй эз! Төдөлгүй Зоригт ах маань ирлээ, Би Зоригт ахыг ганцхан өдөр л явсан шигээ оншиншэтшмаж-шийлиааииаалт- С.”үРЭВ. 4 дүгээр давхар урт аян замд эцэж цуцдаггүй юм шүү. Ганинаг ганннь,/чвшньл санана.” Лална. Чинь, Ганииа, иннА. /ЧЯВНЬ.Л 1 ЧЛИНА. /ЛБВЫ Л авлна. ганцхан өдөр хүрээд ирэхэд нь их баяр- лав. Зоригт ахын энгэр дээр өнөөх миний са наанд хоногшсон том одон гялалзаж бай- лаа. Зоригт ахыг байл- даагүй байж одон- гоор шагнуулсаны нь учрыг мэдэхсэн гэж бодохоос асуу- маар санагдаад ер болдоггүй, Тэгээд нэг өдөр Дондог гуайг байхгүй хойгуур, - Та байлдаагүй байж яагаад одон- гоор шагнуулсан юм хариуцлагатай | :. Сүкбаатарын-. нэрэмжит-ул сын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, : с5А27УЛ144 Үл галан. амаа. нь “амь. ань “нь. /ЯВАЛЛБЫА. ла. НЬ ан... ээний лэйлн-иэчииииииллнлилнллии-сэлйиийи илийн Өниниимиилнамлийииэ о9 зож асуухад 40- рнгт ах миний тол- гойг илэн инээмсэг- лэж, -- Ах чинь барил- га сайн. барьсан гэж шагнуулсан юм гэ- лээ. -- Та одоо дахиж барилга барих уу? Барилгүй яа- хав, Ах чинь одоо та най сургуульд шинэ том олон цонхтой бай шин барьж өгнө гэ- лээ. -- Ээ гялай! Одоо- хон очиж ангийнхан- даа хэлье гээд ухас- хийн гарч билээ. Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР “Индекс 14140 -- Ш.нниийдлиийд мэхийн Али лэн шт ст" тндлиийгээйх х УЛАМЖЛАЛТ УРАЛДААН Нэгдүгээр сарын (15, Ням гарнг. Энэ өдөр тэнгэр цэлмэг, салхи шуургагүй тогтуун сайхан байлаа. Энэ өдөр Хүрэлтогоотын аманд анх удаа инм олон хүмүүс цугларан. Нийслэлийн З0 гаруй сургуулиас 1500 гаруй пнонер сурагч төлөөлөн иржээ. Бас .Төрхурхын бага сургуу лийн сурагчид ч ирсэн байна. «Зал- гамжлагч» нийгэмлэгийн цанын баа зад «Пионерийн үнэн» сонины нэ-: рэмжит цом булаалдах уламжлалт уралдаан боллоо. Энд ирсэн тамирч- дын дунд өнгөрсөн жилийн уралдаа- ны аврага Цэгмэд, Мандрин зэрэг спортын зэрэгтэй тамирчинд олон бай лаа. Уралдааны нээлт болов. Ерөн- хий. шүүгч Баяраа «Пионерийн үнэн» сонины хариуцлагатай эрхлэгч Ж. Шагдарт рапорт өгч, Ж, Шагдар тамирчдад баяр хүргэж амжилт хү- сээд тэмцээнийг эхлэхийг зөвшөө- рөв. Тэргүүннїй тамирчин хоёр охин туг өргөлөө. Урдах толгойн орой Дээрх бамбарыг 14 дүгээр сургуу- лийн сурагч нэгдүгээр зэргийн та мирчин Цэгмэд асаав. «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит уралдааны үйл ажиллагаанд “МАХН-ын Төв Хорооны улс Төрийн Товчооны ор- логч. гишүүн Н. Лувсанравдан, МХ ЗЭ--ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, Гэгээрлийн Яамны орлөгч сайд Мэнд сайхан, Монголын Залуучуудын Хол бооны орлогч дарга Ч. Хунжав, Мон голын Пионерийн Төв Зөвлөлийн дарга Д. Сүрэнжав, орлогч дарга С. Оюун МБТСЭ--ийн Төв Зөвлөлийн орлогч дарга Шархүү нар оролцов. Тэмцээн бага насны охидын 2 км- ийн уралдаанаар эхэллээ. Энд бага насны охид хөвгүүдийн 2 ба 8 км ахлах насны охид хөвгүүдийн 3 ба км-нйн зайн уралдаан боллоо. Уралдаанд нийслэлийн 14, з2, 23 дугаар сургуулиуд амжилттай орол- цов. Ялангуяа Төрхурахын бага сур- гууль, 18 дугаар дунд сургууль, 17 дугаар сургуулиуд тамирчдынхаа Ху вийн бэлтгэлийг сайтар анхаарч бэлтгэл сайтай оролцуулсан байв. Хүрэл тогоотын цанын баазад ирж тэмцээнд идэвхтэй оролцсон Төрхурахын бага сургуулийн тамир- чид гараан дээр байгаа нь: Оїхагва 23 дахь малаа! Үнэ 10 мө МА (960) ТОЙРОН АЯЛАЛ ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ «Залгамжлагч» 11 чуулган хүртэл ха бүрэлдэхүүнд тэрал сзураг- гас жил үлдлээ. Чуулганаа угтаж би зурагч, хөгжимчин, «Дуучид їеийн тамир Спортын талаар хэн юу одонтой оролцуулах нь илүү хөгжил- "хийж, чуулганд шалгарах вэ? гэдэг тэй байдгийг санах хэрэгтэй. болзлыг манай инонер сурагчид нэгэнт Биеийн тамирийн секцээс дэвшүүлж хүлээн авсан билээ, Уг зааврыг хэр байгаа нэг гол сорилт бол «Спортын “хэн хангаж тэргүүний тамирчин сураг. хаан» гэж алдаршсан хөнгөн атлети- чаа чуулганы биеийн тамирын секцэд шал кийн хөдөлгөөнийг пнонер сурагчдын дунд өргөн хөгжөөх зорилт юм. Тэгэх дээ «бид хөнгөн атлетикийн тодорхой төрөл болох олон улсын хүүхдийн 19917 оны нэгдүгээр сарын 18 | Аялагчдын чин, гар гаруулан оролцуулах вэ? гэдэг нь нарийн гу "боловсруулсан төлөвлөгөө. зохион бай лалтаас шал лна, Сургууль бүхэн цэг рон аяллын хөдөлгөөн орнүүлж, бүх дөрвөн төрөлтийн тэмцээнийг чуулга- тионер сурагчдаа түүнд оролцуу: наар явуулахаар заасан билэ: Хөнгөн энэ ажлыг чадамгай сайн осохион б атлетикийн дөрвөц төрөлтийн энэ тэм- гуулсан идэвхтэн пнонер сурагчдын ах- цээнд урт өндрийн харайлт, 60 мет- лагчдыг чуулганд шалгаруулах байга- рийн гүйлт бөмбөг шидэлт орж лийн гоо бүтэцийн үзвэрийн ү энд байгаа юм. Бөмбөг нь 125” грам- сонирхолтой шинэ олдвор, гэр ура. мын хүнд байх шаардлагатай. Дөр уран зургийн бүтээлийг хайн олсон вөн төрөлтийн энэ тэмцээнийг анги пионер сурагчдын нэр хаягаар :ын бүлэг, бүлгэм сургуулийн хэмжээний гэж жил бүрийн 5 дугаар сард тогтмол уралдаанд ирүүлэх зэрэг олон 3 : явуулдаг заншилд тогтоохыг зорьж бай взолд нэгэнт заагдсан болохоор тойрон аяллын хөдөлгөөнд пиопер сурагч бү- на. Энэ төрөлтүүдийг хүүхдийн насны рийг чадамгай сайн зохион байгуу онцлогт хамгийн тохирсон бөгөөд хөн- тойрон аяллын үед зохиогдох ажлын гөн атлетикийн үндсэн төрөлтүүдийг ха арга хэлбэрт анхаарах хэрэгтэ 4 боллоо. марч чадсан онцлог хэлбэр гэж үнэлдэг Ийм төрөлтийн энэ Сум нэгдлийн нэг сургууль-тойрон ая 5 Члуараас дөрвөн : лал зохиоё гэж бодоход тэр нутгийн тэмцээнээр сургуулийн болон сургуу- ахмад хүмүүсээс ялангуяа газар орон, лнудын хооронд залт тэмцээн, спар таниад явуулж нь ашигтай, Мөн олон улсын пионерийн зусланд уг хэл бэрээр тэргүүн шалгаруулах тоглол- тууд зохиогддог болохоор манайд ч энэ оноос эхлэн хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлтийн тэмцээн иионерийн лагерь сургуулиудын . амралтаар зохиогдон нийтлэг хэлбэр болон хөгжих болно. 1967 онд Унгарт болох өлон улсын хүүхдийн 11 дахь тоглолтонд монго- лын бүх пионер сурагчдын нэрийн өм нөөс оролцох эрхийг олж авахын тул юуны өмнө чуулганаар явагдах улсын домог н мэддэг хашир өмнө хүмүү аялах тай. Аялал морь. морь тэрэг, цана, ду авто ма шин зэрэг аль л бололцоотой уналга хэ рэглэж болох юм. Тойрон аялалд газар зүй, түүх, хими, физикийн багш нарын зөвлөлгөө авах нь Ч л, -Аяллын нэг гол зорилго бол: байгалийн өвөрмөц тог тоц, ургамал, чулуулаг, мод эрднэсийн үнэт баялагийн хайгуул хийхэд оршн- но. Аяллаа альбол эгжөөн наргиан- тай “болгохын 7 йгалийн орчинд лнз бүрийн тэмцээн тоглолт зохиох хэ рэгтэй. Үүнд хэн хүндийг өргөв тэж чулуу буюу мод өргүүлж хүчтэнийг со 1 Пин” ШилГЭНГүлӨХ! нэг хэмжээний .чу- Та нөхдийн дундаас дөрвөн О “дуу--модыг бөөрөнцөг, рэнцэг жа болзол хангасан авьяас билэгтний тө- ы ч лөөлөгчид 6 дугаар сард уулзах болно. гэж бэлтгэл дасгалаа ахмад тамирчид, биеийн тамирын багш нараар туслал- цуулан хүч шамдай уралдцгааж байна. дыг төлөөлүүлэн. түлх шидэх, юмуу оргил булаалдах. цагаан мод Биеийн тамир спортын гялаласан ам- шидэх, гол горхи харайх, тогтоосон жилт бүтээлээр пионер сурагчдын зайд хурд сорих, ардын үлгэр домог «Залгамжлагч» | чуулганаа. угтахын гярнулах, галын наадам” ХИЙХ “зэрэг "ТӨЛӨӨ пионер сурагч бүр шамдацгаан, олон хэлбэрийн ажил сохиож болно Спортын газьяат багш Р. ЗОРИГ, тэргүүн шалгаруулах тэмцээнд оролцох. төрөлтөд ЛВВАН ТУРВАН САЛБАР Пяонер сурагчид гаа! Та нар Залгамжлагч хоёрдугаар чул гандаа шалгаран оролцохоор ганц нэ- гээрээ, салаа бүлгээрээ шамдан урал- даж байна. Залгамжлагч П чуулгад бол нэг ёсондоо пнонер «сурагчдын чуулга уулзалт болно, Эхлээд сургууль дээрээ дараа нь аймаг хотын хэмжээнд чуул- ганаа хийгээд 6 дугаар сарын 20-25 ны өдрүүдэд ажил сурлага, авьяасчад лаараа шалгарсан тэргүүний инонер су рагчид, МХЗЭ-ийн гишүүд, эвлэл-пно. нерийн ажилтан, багш иар монголын пионер сурагчдын Залгамжлагч П чуул ганд оролцох юм. Залгамжлагч П чуул ганыг бэлтгэн явуулах 13 салбар Гажиллаж байна. Энэ 18 салбар тус бү дөрвөн уламжлалт цэврийн рзэр хүүхдүүд шалгарч чуулганд төлеө лөгчөөр ирэх болио, Хэрэв чи 5 онцын: эзэн «Д. Нацагдорж» тэмдэгтои, мгдлот чадварын үечилсэн дэвшлийн шатуудын болзлыг биелүүлж бусдаасаа түрүүлж чадсан бол чуулгандаа хүндэт зочиоор ирнэ. Хэрэв чи урт, өндрийн харайлт, бөмбөг шидэлт, 60 метрийн зайн ургл даанд нөхдөөсөө давуу амжилт гарга- вал чуулганд ирж пнонер сурагчдын төрөлтийн тэмцээнд оролцох тєдийгүй тэргүүн байранд орвол Ун- гарт болох олон улсын хүүхдвий «Найрамдал» уулзалтаид орж хүчээ сорих болно, Хэрэв чи ха- нын сонин, аймаг, хот, тевийн хэвлэлд мэдээ, сурвалжлага, бичиж, зураг зурж, гэрэл зураг сайхан авч нөхдөө- сөө шалгарвал чуулганд хэвлэлийн с1 луу ндэвхтний салбарын урилгаар орол цох болно. «МХЗЭ, пионерийн ажил --сурган хү мүүжүүлэх ажил» «МХЗЭ-ийн гишүүн сурагч» «Сурлага--сурагчдын гол хө- дөлмөр»,. «Хөдөлмөрийг эрхэмлас» «Идэвхтэн манай ажлын гол хүч» «Чө лөө цагийг сурч мэдэхэд зорнулья» «Нийтийн хэв ёсыг сахицгаая», «Ариун ндэвхтэн», «Залуу байгальч», «Интернационал» зэрэг арван гурвай салбар ажиллаж байна. Эдгээр салба- рууд юу хийж байна вэ? Юу хийх вэ? Чуулганы үеэр ямар ямар ажлууд явуулах вэ? гэсэн олон асуултанд ха- рнулт авах гэж та нар хүсэн хүлээж байна. Та нарын энэ хүсэлтийг биелүү лэхээр манай сонин 18 салбарын ажил лагааг сурталчлан таниулах гэж шийл- сэн юм. Өнөөдөр уншигч чиний өмгэ «Биеийн тамирын салбар» ажлаа явуулж байна. Цасан тал, цагаан замын урал- даац явагдахын өмнө талцсэасд бас. АА лаалт хийх Сбайнз. ҮЗЭСГЭЛЭН. 100 БАЙГАЛЬ Манай улсын уудам нутагашигт агуй хонгил, нүх сэнл хүрхэрээ, Даж үзээгүй хүүхэд 0 малтмал, ан амьтан, ургамлын ай боргио, унтарсан галт уулс,ундар- ГҮЙ бизээ. Манай у 4 таг, байгалийн дурсгал, газар син олон рашаан булаг, элсэн Да- рэглэх нь эрт үеийн өв уламж роо 1987 оны (7 дугаар с үзэсгэлэнт газар лан манхан, гүн гүйхэн цэнхэр лалтай. Манай өвөг дээдэс ца залуу үеийн дунд зохиох өвөл мөрөн, дуут УУР АУУТ ныг нийтлэг шинж чанартай хэ цагийн хүмүүж, зүйн гоо сайх ус, түүхийн дурсгал сэлтээр цаг- лашгүй баялаг шүү Элбэг баян Эхо өрнөө судлан жуулчилж, эрэл хайгуул хийхэд элдэн зүйлийн ашигт малтмал эрж олж, дээж цуглуулах, хадлан бил- чээрийн болон хүнсэнд хэрэглэдэг, эмд ордог элдэв ургамлын дээж авах, эрт галавын амьтан, лын чулуужсан үлдэцт: судалж, зохисыг үзэж дээжлэх тэр гүүтэн үй олон япзын ажил хийж болио. төрөлхтөний өвөг дээд р өвгөдөөс р үгээ хүр тэл байгалийн гоо үзэсгэлэнт уул лтийг хараад шүүрс алдан дар, тан, арьс үс махны гүүртэй шувуу мэн зүйл орно. Өвөрхангайн Цэгэ: аймгийн Хайрхан ч: голын Тахир, Дундговий , Ногоон вийн Толь хад,Ханын хиол үлгэр домог, уран дүрслүүлсээр ирсэн би. лийн гоо сгэлэнт үзэхэд ямар ч хүний сэтгэл р,Т: дөлдөг билээ. тал, д говнуд, Болн пан хад цохио, монголын их бор- тэй. жингийн бүсийн цохио хад, бага- Говь, тал иутгинн пап хүрмэн чулуу, эрэглэсэн хаг лэнт газар ховор хүрмэн чулуун ганга давцан, цон? явар, толь. хад, төгөл мод (3 мөл| ой хөвч онц сайхан уулс, сардаг. тайгас, баян бүрд, зэрэм үүрэг билээ. тал, уудам говь, хагарсан газар, О. Намнандорж Саяхан улаан бүчээ намируулсан инопер байсан эдгээр залуус өнөөдөр манай спортын алдар цуутнууд болтлоо өссөн юм.Өнөөд рийн инонер та иар ч ах эгч нарынхаа замаар замнаж алдар цолоо дуудуулсан аврага тамирчид болно. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) Гимнастикийн улсын нэгдүгээр зэргийн тамирчин Март, хүнд өргөлтийн мастер Д. Даш, хөнгөн атлетинийн мастер Т, Цэрэндолгор,чөлөөт бөхийн мастер Б. ЭЕ баатар, гар бөмбөгийн улсын нэгдүгээр зэргийн тамирчин ЇЇ. Хандсүрэн нар бөрсдийн туршлагыг харилцан байна. Гэрэл зургуудыг С. ЛУВСАНШАГДАР авав. -өтэжэтгэггэгэж эвэ-эгжгижгэж штэжжгэтэжгэж, мал, навч цэцэг тэргүүтэй үй тү- дын голын бөөрөгүүд, Сүхбаата| ө шудА1г Нунэлал шээ нь: Оросын монголч эрдэм лөөс эрхлэн театрын хашаанд Их, Ба- тэн. Владимирцон «Монголын нэг долоо хоногийн дотор бай га газрын чулуу, Дорноговийн Цон- жийн чулуу, Цагаан Оломын бага тооНолйо онь ТҮҮХИЙН ХУУДАСНААС гоо үзэсгэ гонсойж үл ранхуй асга хавцал, эрэг ганга, болно, Гоо сайхан газар ус говь цөл, талд газар сайгүй бий, Гагц- хүү сайтар судалж нээх нь манай и хойч үеийн багачууд та бүхний ат-жи-х звгитигигитгиж ажиг ттгижж «АЛГАМЖЛАГЧ» 1! ЧУУЛГАНЫ бПорТЫН БАРИ болжээ. Тэшүүрээр наадахыг Цана анхны эхлэлийг Сэлэнгэ айм гийн Алтанбулаг хотын сургу, Хүүхдүүд ээ! Та арын лийн сурагчид, Хөвсгөл айх дунд цана чаргаар гулгаж наа гийн Хатгалынхан гулган. наа раг байх дах иь хүмүүсийн сонирхол тат ад цана хэ даг байжээ. МАХН-ын: Төв Хо ард ийн ажлын ту рэглэж байгаагүй боловч Алтай хай авч хэлэлцэхдээ т эшүүрийн нутгаар амьдран суугчид, Хөвс спортыг нийтлэг болгон хөгжүү гөл нутгийн малчин ардууд ца лэхийн чухлыг онцлон зааж ныг амьдрал ахуйн хэрэгцээ бол Тэргүүлэгчдийн хурлаас гарга Эдгээр: зүйлс хосолсон онцын гон хэрэглэж байсан баримт- сан тогтоолдоо 4.. Улаанбаа гоо сайхан газар олон бий. Энэ түүх сударт бичигдэж үлдсэн тар хотноо өвөл цагийн мөсөн олон зүйлээс үлгэрлэбэл: Отгон байна Мөн тэнгэр, Алтайн цагаан (мөсөн) гол м хуниас, Бог дын дүрси Д чулуунд цанач дээр «Коньки» хэмээх төмөр урлаж сийлбэрлэ гулгуураар явах нуурыг Төв сэн зүйл багагүй байдаг. Жи театрын биеийн тамирын зөвлө нийгмийн байгуулал» гэдэг зан анхны өдөр уралдаантай го- айм- г гийн Зуун мөд, Хэштий Хангайн ой хөвч, Тариатын хорго, Горхи- рийн эрхгүй хөдлөн уярч, зүрх ог Сардаг ДЭВӨӨЦЭРЧГЭНН БИМЭр хагар- Байгалийн ГОО үлэсгэлэнт газар хай гэх мэт олон жишээ бий тул ус хийгээд байгалийн дурсгалт газ өөр өөрийн орон нутагт байдаг бай руудад мөнх цаст уулс, мөсөн гол галийн гоо сайхан бүхиээс судлах, мөстлийн мөлгөр хад чулуу, мөстө зурах, зураг авах, | кино зураг лийн хунхын хунмнас мөстлийн бөө авах, бичик, хэмжих, иарийн 10- рөг, болдог толгод, байц хад бага- дорхойлох зэргээр судлах хэрэг- алдарт зохиолдоо «Монголчууд гаар нээсүгэй» гэжээ. ан ав хийхдээ цана хэрэглэх бө "Төв хорооны заалтыг үндэс гөөд цанаа хийх эдлэл нь нарс болгож мөн оны 10 дугаар сард модыг адууны ширээр (адууны дихны талбайг нээхэд Зөвлөл годоор)урлаж үсний ширхгийн тийн мэргэжилтнүүд | үзүүлэх дагуу гулгана. Өндөр уул уруу гулгалт зохиосон байна. Түү буух, өөд гарах нь мөн сайн» цээс хойш 2 дахь удаагийн мө гэжээ.Үнэхээр үүний өв уламж сөн гулгуурын талбайг ан лал одоо ч гэсэн Хөвсгөл нут- баатар хотын : учуудын ав гэйн цаатан ардын дунд ХЭВЭЭР дэлийн байгуу агын санаачла уламжлагдсан байна Хөвсгө 5475 метр хавтгай дөрв лийн цаатан ардуудын хэрэг жин талбайтайгаар одоогийн лэж ирсэн цаныг сонирхвол. дугаар сургууль, хуучин (З ду Цанаа ихэвчлэн адууны годоор гаар сургу ийн байранд | Э буюу цаа бугын арьсаар улла- оны 11 дүгээр сард ажиллуу на. Цаатангууд Н.дүсээал: зкээ. Улаанбаатарт тэшүүрийн УОРрЭА дав АВЬОЭЭ Эрсзр анхны секцийг 1946 оны 1 дү ЭЛГЭН ҮЭҮҮБЭ ёг1 нь одоо "ЭЭр сард нээж, тэшүүрийн спор гийн цана мэт хэлбэртэй бөгөөд ТЫН. гацаа: Бажгүд тамирчдыг уртаараа ихэвчлэн 60 70 см ТӨРҮүүлсэн түүхтэ байдаг. Цаатан анчид хаагаар БНМАУ -ын тэшүүрийн ав уул тал гөвөөг гэтлэц ан хийж рага шалгаруулах анхдугаар амьдрал ахуйн унаа болгож тэмцээнийг 51 оны 2 Ду заншсан байна. Тийм учраас гаар сарын 18 наас 20 хүртэл Хөвсгөл нутгийн уул хадаар ! юхиож түүнд хот хөдөөгийн иатай хүний дүрс ссийлбэрүүд 24 тэшүүрчин оролцож эрэгтэй нилээд тохиолддог билэ Тэгэ чүүдээс Хилчин нийгэмлэгийн хээр Монголчууд эртнээс цана Агваандугар, эмэгтэйчүүдээс хэрэглэж байсан боловч нийтлэг соёл нийгэмлэгийн Нямцоо нар болоогүй юм. Харин орчин тэшүүрийн анхны улсын аврага үеийн цанын спорт-Зөвлөлт болжяэ орноос манайд 1926 оноос » лэп үүсч улам боловсронгуй бо Н ХҮН лов, Цанын спорт өргөн аяэл Хурда Т тэлдХэ гэр тархаж хөгжиж эхэлсэн үе нь 1930-1931 оны үе юм 1 уяы Пионер сурагчдаа өвлийн спар үед хурдан гүйдэг Зи такиад эхэллээ. Цанэчин залуу өртөө, зарлагын ал НД аши! э лаж байсан баримт бий, Ита сын хүч жавхааг сорих энэ Ла баргх Ти ин авс цолд спартаниадад спортын өндөр ам. лийн алдарт уу! ї жилт гаргах явдал та бүхний МИоло Монголд «...морни | өр зорилт болж байта төөвөөс гадна хурдан гүйгч хү- : Чу мүүс байсан бөгөөд тэр нь түр ҮҮ Тэшүүр гэн түргэн сольж гүйлгэх тул бас их хураан байлаа» гэжээ. 1927-1928 овы үеэс эх (13 дугаар зууны үед молгол лэн Зөвлөлт улстай байгуулсан "ЧУУд Өөр хоорондоо -е«Мэлзэг гадаад худалдааны | хэлэлцээ тавин уралдах» ёс их байжээ. рзэр манай хоршоо дэлгүүрү: Мэлзэг -гэдэг нь Тэргүүн бай дэд тэшүүр өргөн худалдаалах рын бай шагвал тавилцаж урал Монголчууд 16 дугаар зууны Алт, мөнгө, хүрэл медальт сургуулиуд “Залгамжлагч» нийгэмлэг 1966 онд байгуулагдмагц нийслэ- лийн сургуулнудын хооронд спортын календарчилсан уралдаан зарлаж, хичээлийн жилд спорт уралдаанаар шалгарсан сургуу- лиудад медаль олгож байхаар зарласнаас хойш бүтэн нэг жил болж алт-мөлгө-хүрэл медальт сургуулиуд төрж гарлаа. Лувсандагва захиралтай, яийслэлийн 8 жилийн 22 дугаар сургууль, Банзрагч захиралтай, нийслэлийн 10 жилийн 21 ДҮ- гээр сургууль «Залгамжлагч» вийгэшлэгийн шилжин явах алтав медаль 1 дүгээр зэргийл дивхом 600 төгрөгийн үнэ бүхий би- чөтлөлгчөтагивлат, агаа атгиттиттит сагтат аг ит-итий. еийн тамирын хэрэглэлээр, Сүрэн захиралтай, нийслэлийн 8 жи лийн 16 дугаар сургууль, Дорж захиралтай, нийслэлийн 10 жи лийн 20 дугаар сургууль, «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн Ммөнгөй медаль 2 дугаар зэргийн диплом 400--500 төгрөгийн үнэ бүхий жилийн 11 дүгээр сургууль, Баязрагч захиралтай, 10 жилийн 24 дүгээр сургуулиуд 3 дугаар байравд орж хүрэл вшедаль 900-400 төгрөгийн спортын хэрэглэлээр тус тус шагнагдав. спортын хэрэглэлээр, Лувсандэндэв захиралтай, нийслэлийн 8 | даалах журам Зсээ, Ардыг! байгаад 170 настайдаа байжээ. эцэслэжээ. Гэндэ төр мандахаас өмнө монгол 48- Нас яар гүйх хурданаараа алДаРШ! хайд сан хүмүүс олон байл дын жороо-гэж цар түгээсэн Одоогийн Завхан аймгийн Ло д тэр үед Засагт хаад аймгий явган гүйгч зарлагын 41банд дийн дийн төө. зүтгэж лваад, Богдын тааллаар сэн Хүрээнд ирж ийн: үү инэринк Ц Мөн Ховдын гүйдэг Жүнгэн, Дундговийн хурдан Гэндэн гэ сээ. Бог амьдралын эрхээр дээдэс бая чуудын хурдан морьдтой урал дэнчин тавилцаж, нэг биш сол гэдэг хүн байв Энэ хүн удаа түрүүлж байсан тухай дур тш самж байдаг Хувьсгалын өмнөхөн тэр НД одоогийн Цог золбоот пнеяер сурагч та нар энэ оны м ноёд оөөрс-| 6 дугаар сард болох Монголын «Залгамжлагч» ЇЇ чуулганаа баяр хөөртэй уг таж, хөдөлмөр сурлага, аялал, спортын өндөө амжилт гаргахаар орон даяар бэлтгэж байна. Энэ их эрмэлзлэл тэмүүлэлд чинь хүч измээ- сэй гэж хөнгөн атлетикийн намж: өгөхийг хүслээ. шны баяр болгон айжээ. Ардын засгийн жилүүдэд ма най оронд орчин үеийн спортын | төрөл болох хөнгөн атлетикийн | ацаанд хөгж | ХӨнгөн атлетикийн спорт юу амьдрал, ажил хөдөлмөртэй амин Учир нь хөн! тикийн төсөөтэй хөдөлгөөнүүд хүн төрөлхтний | Хөдөлмөрийн явцад өдөр бүр хэрэглэгдэж бай онцлог шинжтэй. Хүн төрлүүд 3 Спортын энэ төрөл ын рекордын хамгийн | зухал холбоотой юм. анхны хүснэгтийг манай Ардын гэгээрлийн ахмад багш Мархайн Гончигжав 12.5 секунтийн ам | гаагаараа жилтыг 100 метрт тогтоож, |орөй хүртэл явах, гүйх, татах, шидэх харайх «БИМАУ--ын рекорд 1» 251 зэргээс эхлэн цаг ямагт хөнгөн С ХҮРТ| хэдэн мянган мМАУ эрэгтэ! явган гүйхээрээ ардын дунА до. МАУ--ын спортын мастер Дон | Хөдөлгөөн! мог болон яригддаг хүн ч олон дог 10,7 секунтээр БНМАУ-ын | болно. Эрдэмтэн хүмүүсийн бий. Дундговийн хурдан Гэндэн рекордын хүснэгтийг тогтоосон | хөнгөн атлетикийн олон хөдөлгөөний дотроос бол 1947 он хүртэл амьдарч байна. АНД 0РОХЫН 1909 ШУРГУУ БЭЛТГЭЦТЭЭЕ гурдаар | гийн ту бол энэ хүн | ядуу зүдүү зугаа цэнгэл болгож, хү явган ура. хар БН | хүний тан үсгийн ҮНЭМмл: Түүнээс хойш зөвхөн.өнөө байдлаар 100 метрийн чүүдийн гүйлтэнд БН- тасралтгү “хүний бие шиг зүрхэнд сайн нөлөө үзүүлдэг шилдэг хө- дөлгөөнийг сонгон авч дэлхий дахин түгээмэ- лээр хэрэглэдэг болжээ. Гүйх, харайх, шидэх зэрэг хөнгөн атлетикийн хөдөлгөөн 2000 га- руй жилийн өмнөөс эхлэн орчин үе хүртэл хэрэглэгдэж, хүүхэд багачууд та нараас эхлэн ахмад настан хүртэл хөнгөн атлетикнаар хи- чээллэсээр байна Хүүхдүүдээ! сайн сайхан амжилт гэнэт яр- дэггүй хийж бүтээж шинжиж ажигласнаас бүт дэг, Хөлгийн сайныг унаганаас, хүчтэний сай- пыг хүүхдээс н атлетикийн сайчууд та нарын дундаас төрөх нь зайлшгүй. Хөнгөн атлетикийн бэлтгэлийг хийгээд бай вал ахиад байдаг жамтай. Ийм у дүүд та иар багшийн заасан. дасгал хөдөлгөө- нүүдийг өглөөний гиминастикнас эхлэн өдөр бүр дэс дараа, эрэмбэ журамтай тогтмол хийж их амжилтанд хүрэхийн төлөө чармайх хэраг- » Хүсэл зоригоо дайчлаад байвал хүрэхгүй, чадахгүй, мэдэхгүй зүйл гардаггүй тул хүү хэд бүр хичээж суралцаад, 60 см-ийн гүйлтэнд хөвгүүд 8. тай, өндрийн харайлтанд хөвгүүд Їм 50 си, талаар товч Спортын юуны түрүүн 5 м ЗО єм, охид 44 т 50 ст, гранат шидэлтэнд хөвгүүд 65 метр, охид 50 метр зайтай хол ши дэхийн төлөө хичээх хэрэгтэй. Манай энэ аюш- жилт бол олон Улсын шнонер «урагчдаас үзүүлж байгаа ажжилтаас тийш вх тол хөврөө гүй амжилт юм шүү . хөдөлгөөнийг хийж байдгаараа бидийй үйл рэгт энэ спорт хоногшиж байна. Гэвч тэр бүх ! хөнгөн атлетик гэвэл магадлагаагаар шинждэг болохоор хөмг ас хүүх- 0 секунд,охид 5.2 секундын: амжилт 1 м- 25 см, ургын харайлтанд хөвгүүд Ч. Чимэддорж УРАН Манай иам гасгаас | шинэ Нийгэмд өсөн, хүмүүжиж хөдөлмөрлөх тавилан тай залуу үеийхнийг ухаан. санаа, бие бялдрын олон тадын өндөр соёлтой ир гэй болгон хүмүүжүүлэх талаар асар их аихаарал тавьж байдаг билэг сайхап бүгдийг сэтгэлдээ дүрс: төгч манай цовоо охидуулаас уулыл согоо шиг биетэй, усны загас шиг хөдөл тгөөнтэй ухаалаг сэрг: байхыг хэн эс хүсэх билээ. Уран гимнастик гэдэг бол охидууд, хуний бие бялдрын өсөлт хөдөлгөөний эвсэлд, эрүүл мэндэд, оюун ухааны хүмүүжилд ийнжил чанарууд олгодог спортын иэзгай төрөл Юм Үүнээс гадиа, урай гимнастикаар: хи лэсний дүйд хөдөлгөөний хэлбэр үзэмжийг ойлгож чаддаг болохоос гад на сэтгэлийнхээ ямар нэгэн хөдлөлийг хөдөлгөөнөөрөө дүрслэж чаддаг болно. Уран гимнастикийн алхам бүр нь хөг жим, бүжгийн урлагтай иягт холбоотой учир хөгжмийг сэтгэлд зүрхээрээ ойлгох, ойлгоод зогсохгүй хөдөлгөөн болгой дүрслэх ч чадвартай болж болно. Уран гимнастикийн дасгал Хөдөлгөөнд бүж гийн хөдөлгөөн, ардын бүжгийн хөдөл гөөнүүд өргөц ашиглагдана. Энэ нь сурал ГИМНАСТИК цагчдад маш Нарийн зөвөгтөй хөдөлгөө ! бий болгох бөгөөд хөдөлгөө | бүрийн хэмжээ хэлбэрээр гүй | цэтгэхэд сургана. Жишээ нь: удаан, ог цом, уян зөөлөн, ширүүн үргэ. тасалдуулан гэх мэт. Дүгнэ уран гимпастикийн хүнд өгөх хүмүүж лийн онцлог иь ямар нэгэн зүйлийг сэт » бүтээлчээр сэтгэх чадварыг хөг спортын гимипастикаас юугаар ялгагдах вэ? гэвэл зөвхөн эмэгтэй хүнд зориу лагдаж хөгжимтэй салшгүй холбоотой байдаг. Мөн хүч шаардах дасгалуудаар бага, хөдөлгөөний эвсэл тэнцвэрийг хөг- жүүлэх уян, зөөлөн, эвлэг чөлөөтэй дДас галууд ихэнх хувийг эзэлдгээр ялгагда на. Хүүхдүүдээ! Биеийн үзэмж иь сэтгэ тийнхээ сайхныг илчилсэн сэтгэлийн сайхныг хөдөлгөөн, хөдөлмөр бүтээлээ рээ илчилсэн, шинэ нийгмийн найдвар тай иргэн болцгооход уран гимпастик та нарт ус агаар шиг хэрэг болохыг мар таж болохгүй шүү дээ хүлээж авахдаа маш нарийн. эхэд оршдог юм. Уран гимнастик, улсын морин тойруулгын дэргэд мо- рии спортын секц тогтмол ажиллаж бай па. Энэ секцэд морь унаж сурах, урал- унаад саад харайлг: дээр гимпастик хийх, морио хэвтүүлэх, эмнэг даага сургах, мориор ойр холын аялал хийх зэрэг зүйлд сурч болох юм. Энэ секцийг ма- най орны аль ч сум- ахуйн дэргэд байгуулж болно, Нэг сек- бүрэлдэхүүнтэй сонирхолтой эгдэл, сангийн аж байгуулж болох бөгөөд гаар байгуулж болно. Орох монгол эмээл, хазаар, Ж. ЦОЛМОН. (БТДС-нийн багш) Морин спорт сурцгаая! саад хийхэд нарийн бүдүүн | шургааг, банз, хадаас, төрөл бүрийн будаг, бур- гас зэрэг зүйл орно. Нэг суманд шории спортын секц байгуулахад 8-12 төрлийн саад байна. Доод талын саад газраас 20 см өндөр, урт нь 2 мєтр танц дан байна. Хамгийн өндөр саад 70 єм, өргөн нь 1 метр, урт нь 2 метр байна. Бусад саад энэ хоёр хэмжээний хооронд ян бүрийн хэлбэртэй байж болох юм, Ер нь секц вь дотроо хурдан морь уйагч, саа- дын тэмцээн, халхалттай замын урал- даа гимпастикийн, шүүрэлтийн, босоо давхилтын, булигүүлалтын,морь хэвтүү лэлтийн, давхиайд сур хариалтын баг, одон бөмбөгний зэрэг олоп бүлгэм болж тоглолт явуулж болно. Эдгээрийг гол- дуу зуй цагаар хийж болох юм. Харин өвлийц цагт бол морин уралдаан, чар- гатай, цанатай уралдаан зэргийг өргөн зохиож болох байна Морин тойруулгын дарга ДАШ Тэмцээнд бэлдэх нь бэлдэж, єЁ.ЫЭиннНнннНнНЫЖ-эЫэ-эЭ.этээээ.6Өф ж Польшийн Харцерийн байгуулла тын «Свят младых» сонины газраас энэхүү урладааныг 1955 онд анх са- наачилжээ. 1957 онд анх удаа олон улсын дөрвөн төрөлт уралдаан Поль шид болж БНАГУ-ын Эйзенах хотын Лизеллот Херрманы сургуулийн баг түрүүлжээ. - - 1958 онд БНАГУ-д болсон урал даанд ЗХУ-ын Гомёль хотын 3 Дду- гаар сургуулийн баг түрүүлжээ. -« 1959 онд Чехословакт болсон уралдаанд БНАГУ-ын Дессау хотын пионерүүд түрүүлж, Болгарын баг анх удаа оролїгцээ. ч 1960 онд ЗХУ-д болсон үурал- даанд Болгарын Бургас хотын Вазо- вын нэрэмжит сургуулийн баг тү- рүүлж Унгарын баг анх удаа оролц- жээ. жЖ 1961 онд Унгарт болсон урал- даанд 3ХУ--ын Одесс хотын 51 дү гээр сургуулийн баг түрүүлж Румы- ны баг анх удаа оролцжээ 0ЛОН УЛСЫН ХӨНГӨН АТЛЕТИКИЙН «НАЙРАМДАЛ» ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ УРАЛДААН ч 1962 онд Болгарт болсон урал даанд Румыны баг түрүүлжээ. - 1968 онд Польшид болсон урал даанд Чехословакийн Пльзень хотын 24 д гээр сургуулийн баг түрүүлж, Фин... "ин баг анх удаа оролцжээ. 41904 онд Чехословакт болсон уралдаанд Чехословакийн Пльзень хотын 24 дүгээр сургуулийн баг да- хин түрүүлж, сайхан амжилт үзүүл- сэн, энэ уралдаанд Румыны баг ороо гүй. - 1965 онд БНАГУ-д болсон урал даанд ЗХУ-ын Москва хотын Т5 Ду гаар сургуулийн баг түрүүлж, Фран- цын бэг анх удаа оролцжээ. эь... ж 1966 онд ЗХУ-ын «Артек» зус- ланд болсон 10-дахь удаагийн урал- “ даанд Болгарын баг түрүүлж, БНМА У-ын өсвөрийн тамирчдын баг анх удаа оролцсон юм. Манай баг дөрвөн төрөлт урал- даанд оноо авч, 7 дугаар байр эзэлсэн. Багийн нийт тамирчид,олон улсын уралдааны туршлагагүй бай- сан боловч сайн амжилт үзүүлэхийн төлөө мэрийж байв. Д, Батсүх, Д. Түмэндэлгэр нар 60 метрт 7,5 сек түрүүлсэн хурдалсан нь энэ зайд “тэй, эмэгтэй тус бүр 6 хүүхэд орж, тоглож наадах нь тоглож наадаж байна. Польшийн Я, Маковскийн үзүүлсэн амжилттай тэнцэж байна. Д. Батсүх уртад 5 м 64 см харайж 8 дугаар зэргийн амжилт үзүүлсэн юм. Н.Сүх баатар 158 см өндөрт харайж 6 ду- гаар зэргийн амжилт үзүүлсэн ба Н. Сүхбаатар, Д. ЭНчүХЧЭан дөрвөн Л а анд нил! нгээ торын уралдаанд нийлбэр ХҮМГЭЭВ сын риорхын шаны хүс ранд оров. Н, Баянтөгс бөмбөгийг|нэгт тогтоох, хөдөлмөрчид, за 564 м 46 см хол шидэж 6 дугаар зэр|луусын дунд спортын энэ төр гийн амжилт үзүүлсэн. Ж. Тунгалаг/лийг сурталчлан дэлгэрүүлэх уртад 4 м 44 см харайж, 7 дугаар эрхэм зорилт тавьжээ. Анхны зэргийн амжилт, 3, Алтанцэцэг бөм-Їэнэ уралдаанаас хойш рекор- бөгийг 49 м 432 см хол шидэж 10 ду нь 1966 гаар зэргийн амжилт үзүүлсэн юм. хүртэл хадгалаг- анхны Улсын чанартай зохиогдсон урт өндрийн харайлтын хам- гийн аихны тэмдээн 1935 онд болжээ. Тэгэхдээ энэ тэмцээн дын гогтоосон хүснэгт оноос хойш 1988 он эвдэгдэлгүй хэвээр 10 дахь удаагийн уралдаанд хөв- : даж байжээ. Тэгэхээр гүүдээс ЗХУ-ын Володя Надточиен 60 метрт 7,8 сек, уртад 5,56 м, өн- дөрт 161 см, бөмбөгийг 73,4 м шн- дэж, 388 оноо авч, охидоос Болга- ээжэээсжилжг--1 0 8,9 сек, уртад 4,223 м, өндөрт 184 см, бөмбөгийг 61,323 м хол шидэж 342 оноо авч тус тус тэргүүн байр эзэл эансаль Хүн хөөрөхийг дөлс ирсэн, төрөлхтөн огторгунид дээр үеэс мөрөө Энэ мөрөөдлийг анх түрүүн дөвлөлтийн ог (торгуйн нисэгчид биелүүл сэн юм. Үүний дараа орон бүхний: багачууд хүүхэд ог торгуйд нисэх мөрөөдлийн үүднээс пуужингийн гагвар туршиж өөрсдийн хий цингийн загварын даап тэмцээн зохиож холтой спортын нэг хөгжүүлж байна. Манай хүүхдүүд Ч гэсэн сопир болгон Олон улсын пнонсриин хөнгөн ат- летикийн муцавсСлрууллд БУрайн “Буй өөрсдийн хийсэн загвараа рөлт уралдаан нь 6 ДЭгтүнс гүйлт, огторгуйд хөөргөж байна. урт, өндрийн харайлт, 1 граммын ү нийг хөгжүүл: ї 2, бөмбөг шидэлт зэрэг дөрвөн төрлөөр БУрсар Ё5Э0 Агослвүл хэв явагддаг. Дөрвөн төрөлт уралдааныг гуулиудын. сурагчдын ЗНЭЭ ослыг зроүсл Пионе-|“УУЛНУдыг урагчд дунд орон, бүр ичнээгээр явуулдаг. ОИС-| уулсингийн загварын урал рийн бүлэг, бүлгэмийн тэВсүүн Ёоо даан явуулав. Хот хөдөөний шалгаруулах уралдаанд нэг багт Эрэг одон сургуулийн пионер су рагчдаас янз бүрийн хэмжээ тэргүүн 5 амжилтаар нь тусгай оноо хэдбэр дүрсийн загвар хийж бүгд 302 оноо авах жишээтэй юм.Ер нь тамирчны амжилтыг тусгай оноо бүхий хүснэгтээр хэмжиж гаргадаг заншилтай. гоор багийн дүнг гаргадаг. Нэг ла- ТОБОГОЛХбай хс - 5 5 ргөж байгаа боловч тар мирчны дөрвөн төрөл тус бүрдс үзүүл болгон “Амжилттай СОЛОХГҮН сэн амжилтын нийлбэр оноогоор ху-|байина. Пуужингийн загвар вийн дүнг гаргана. Жишээлбэл, хөв- гүүдийн 60 метрт, 8,5 сек гүйхэд 65| 77 согог өөөхөэ оноо, уртад 5,3 см харайхад 83 оноо, ” өндөрт 150 см харайхад 89 оноо, бөм » бөг 64 м шидлээ гэхэд 66 оноо авч Цасаар гэ О0210 Хүүхдүүд ээ! Хайрт пионер сурагчид аа! Монголын пионерийн: «Залгамж- лагч» П чуулган угтаж ясагдах дөр- вөн төрөлт ичнээн уралдаанд өргөн оролцож өндөр амжилт гаргаж энэ оны зун Унгарын олон улсын пноне- рийн Челлиберц зусланд болох хөнгөн атлетикийн «Найрамдал» дөрвөн тө- релт уралдааны ХЇ дахь тоглолтод шалгарахын төлөө уралдацгаая! Л, ЦЭДЭНДОРЖ муурын дүрсийг амархан хи цасыг арилгаад хол зөөх сайн. Хатуу цасыг няцалж Та нар чөлөө цагаа тоглон наадаж өн гөрөөхийг эрхэмлэдэг. Тэгэхдээ цасаар тоглож наадахад тань тус болгох гэж бид энэ цасан амьтдыг иийтэллээ, Гадаа ду- лаан, нарлаг байхад цасаар нохой, заан, зурагт үзүүллээ. Биеийн тамир, гулгуурын талбай ,сургуулийн гэж. явахын оронд зөвхөн мод, банз хадаасны дэм авч янз бүрийн амьтны дүрсийг хийхэд хүүхэд бүрийн апьяас чадвар ч хараг- дах болно. Харин цас чинь хатуу бол УРТ ӨНДРИЙН АНХНЫ рекордууд гэдэг маань хэн вэ гэвэл: Эрэгтэйчүүчийн урт өнд- рийн харайлганд Содномжам- бын Бавуу (одоо Хөвсгөл айм гийн төвийн 10 жилийн сур- гуульд газар зүйн багш) (Уртын харайлтанд 5 м.40 см, өндөрт 1 м 55 см-ээр анхны рекордын хүснэгт нээжээ) Эмэгтэйчүүдийн дотроос ур- гын харайлтанд 8 м 65 см-ээр өндөрт 90 см-ээр тус тус ре- кордык анхны хүснэгтийг Иш ханд (олоо анагаах ухааны Бага- пуу- бий хийсэн нь хийхэд чууд учир бидний жингийн загвар бо- гино хугацааны дотор их хэмжээний агаар зүсч хэ дэн -арван метр өндөрт хөө рөх учир зөв хэлбэр дүрстэй, бөх бат хийгдсэн байх ёстой, Пуужингийн загвар. нь хэд хэдэн хэсгээс бүтнэ. (Их бие, орон тогтворжуулагч (стоблигатор) шүхэр, түлш гэх мэт) Пуужин загварын пнисэлтийн байдал мь их би сийн урт богино, бүдүүн на рийп тогтворжуулагчийг талбайн их. бага, хийц заг вар, хушууны хэлбэр, түлш ний хүчин чадал, түүний сув гийн урт богино, загварын гадаргуугийн өөтэй өөгүй, хүнд хөнгөн зэргээс шалт гаална, цингийн загвар нь янз АВРАГУУД дээл сургуульд багш хүний их эмч) тогтоосон юм. Дээрх хүмүүс бол зөвхөн уралдаанд түрүүлсэн төдийхнээр Монго- лын спортын түүхийн хуудса- наа нэрээ үлдээсэн төдийгүй 1930-аад оны үеэс 1940 он хүртэл манай улсын нэртэй шилдэг тамирчид байсныг тэмдэглүүштэй. Энэ зүтгэлээ- рээ тэр үед улсын рекорд гэ сэн спортын цол байгаагүй- гээс «Улсын тэргүүн тамяр чин» гэсэн цол үнэмлэх хүр- тэцгээж байжээ, (лэх зиөгчимтинт, рын Теменуга Вермимосова 60 метрт! Пуужингийн загвар хөөргөхөд учир бий түлшинихээ хүчнн чадалд то хирсон байх, 3, Загварын хүндийн төв нь тохирсон байх. 3. Загварын их бие урт бол- тогтворжуулагч нь бага, богино бол. тогтворжуулаг чийн талбай нь их байх, 4. Шуүхрийн татуурга утасны урт богино нь тэнцүү амархан, зөв, задрахаар эв хэгдсэн байх. 5. Пуужин загварын орой нь түлшний дарийн түлхэл тээр сугарахаар хийгдсэн байх, 6. Пуужин загварыг хөөр гөхөд оёол гарч болсошгүй учир заавал багш буюу ах лагчийн удирдлагаар хөөргөх хэрэгтэй. Та нар «Залгамж лагч» ЇЇ чуулганаа" угтаж, пуужин загварын уралдаанд амжилттай оролцож өөрийн дуртай спорт болгож хичээл бүр байж болох боловч доор хи үндсэн зүйлийг анхаарах ЛЭЖ байхыг хүсч байна. хэрэгтэй, Х. Дашдорж (Пионерийн 1. Пуужингийн , загвар нь Ордны авто загварын багш) холэс-ожосэтсогс хэв»хэссоомжчжосусьхус-онсучэонОнЭСМочнсчэ«ьсжс»сээ» өч цгооё йж болохыг мөсөн орчны зөөллөвөл баримал хийхэд хялбархан болвь шүү. 4ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 417 мь 4 (060) А--80034 Л 4 | Манай хаяг: Сүхбаатарын МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давха 408. 412. 414 номерын өрөө Утас ЭЛ чиүлрдэгч/ эрхлэгч 26383. Захидал харилцаа 26888, нэрэмжит уд сын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, : Хариуцлагатай эрхлэгч | Ж. ШАГЛАР Индекс 14140 сага Орон:БИХНИЙПРОЛЕТЕРИ НАР: НЭГДЭГТҮН! МАХН-ын уйл хэргийн-төлӨө ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! Зунло2 73 2178 н чэнэмжит Мотолын ПионРИЙН БАИТУУАААГЫН ТӨВ” ЗӨВХӨЛИЙН СОНИН " 28 дахь жилдээ | 365 (961) 1967 оны нэгдүгээр сарын 26 4 | МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, БНМАУ-ЫН ГЭГ99РЛИЙН ЯАМНЫ КОЛЛЕГИЙН ХАМТРАН ХУРАЛДСАН ХУРЛЫН Т-0-11 0 МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ДҮРЭМ, ЧИН ЭРМЭЛЗЛЭЛИЙГ ХЭЛЭЛ- ЦҮҮЛЭХ ТУХАЙ. МАХН-ын ХУ их хурал, намын шинэ программ, МХЗЭ-ийн ХУ их хур- лын шийдвэрүүдийг инонерийн байгууллагын цаашдын ажилд тусган хэрэг жүүлэх үндсэн дээр боловсруулсан Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Байгууллагын дүрэм, чин эрмэлзлэлийг пнонер сурагчдаар хэлэлцүүлэх нь зүйтэй гэж МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчоо, БИМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны коллегийн хамтарсан хурлаар үзсэнийг үндэслэн ТОГТООХ НЬ: л Вэв 1. Шинээр боловсруулсан Монголын пионерийн дүрэм, чий эрмэлзлэ- лийг сургууль, гэгэээрлийн байгууллага сурган хүмүүжүүлэгчид эцэг эХ- чүүдийн туслалцаатайгаар пнонер сурагчдаар 2 дугаар сарын 1-нээс-5 дугаар сарын (1 хүртэл хугацаанд хэлэлцүүлсүгэй, 9. Пионерийн дүрэм, чин эрмэлзлэлийг бүрэн эхээр нь «Пиогерийн үнэн» сонинд хэвлэхийг «Пионерийн үнэн» сонины эрхлэгч н, ШАГДАРТ-тдаалга | сугай. З. Шинэчлэгдэн боловсруулагдсан пионерийн дүрэм, чин эрмэл? пионер сурагчдад хэлэлцүүлэх тодорхой удирдамж аймаг хот: хороо, гэгээрлийн хэлтсүүдэд гаргахыг МПТ Зөвлөлийн дарга , 7 д Я(АВ-т даалгасугай. | Нийслэлийн арван жилийн П дунд сургуулийн 7-гийн.Б ангийн Тунга- 1967 омы 1 дүгзэр сарын 7 саг, даргатай 13 дугаар бүлгийнхэн... : 2 лага, биеэ даасан идэвхтэй ажил лагааны үндсэн дээр пионерийн байгууллага бүх ажлаа зохионо. 1 х9), ӨСВӨРИЙН ПИОНЕРИЙН 5 ҮҮРЭГ, ЭРХ | 1. ПИОНЕРИЙН ҮҮРЭГ 1. Өсвөрийн “пиолерийн тангаг раг, чин эрмэлзлэл, пионерийн болон сурагчдын дүрмийг шир- хэрчлэн биелүүлэх. 2. ҮечилсэнН дэвшлийг шат да раалан эзэмшиж, таван онц сай« ны эзэн болохын төлөө цуцалтгүй Улсын өсвөрийн о4 верийн: бага: раар Нь нэгтгэсэн н байгууллага, мөн: ерүүд бол МХЗЭ: млагчид учир тут- згын голын Пионерийн”: Төв Зөвлөл Ї төлөө сурч, 8 36389 батлана. їр учраа мэдсэн са- соёлч “боловсон, хилга. /батт эрүүл. Ч їйрэг, цовоо .сэргэлэн, зд тэмцэх. ! 1 БНМАУ-ын риг шилтайг болгон хүмүүс З. Пионер бүхэн бусдын хөдөл- үХ РААТЛАРЫН ЯлХүныоЭМН-2д зассан ай Бү » МАХН, эх орон, ард түг мөрийг хүндэтгэж, хөдөлмөрт дур ! БаХҮглО) НЕРИЙН ЧИН ЭРМЭӨЛ2ЛЭ/ мэндээ халуун хайртай, ахмад тай, улс нийгмийн хөрөнгийг Хам-, үеийнхний хувьсгалч баатарлаг, хөдөлмөрч, хичээнгүй уламжлал, улс түмний найрамдал, пролета- рийн интернацнонализмд-.үнэнч, соцанилист нийгмийг идэвхтэй бай- гуулагчид болгон. хүмүүжүүлэхэд “МАХН, МХЗЭ-д Монголын Пио- нерийн Байгууллага туслаа: Пионерийн байгууллага инонер сурагчдад бат гүнзгий мэдлэг, | цоммунист хүмүүжил эзэмшүүлэ- хэд сургууль, багш нарт туслана. Писнер сурагчдыг социалист бай- гуулалтын үйл ажиллагаанд хүн | чадлын нь Хирзэр оролцуулж,тэд нийг ходөлмерийн чадвар дадлага тай болгол: хүмүүжүүлнэ. ) Пионерийн байгууллагууд ПиФф нер сурагчдын чөлөө цагийг зөв зохион байгуулж, тэднийг биеийн тамир спорт техникийн болон уран | сайхан, хөдөө аж ахуй, залуу бай гальчид зэрэг олон төрлийн. ду- гуйланд өргөн “оролцуулж: ЭКС: курс, тойрон аялал, уулзалт, ӨГ-| леөлөг Өдөрлөг, тогтмол зохионо. Пионер сурагчдын: хүсэл, сони хол, насны онцлогийг “хар ! үечилсан” дэвшлийг шат: дараал: Эзээнцүүлжэ тэдний өргөн-санаат НЭРЭМЖИТ монголын ОШЭ201 БАЙГУУЛЛАГЫН гаалж нийгмийн тустай ажилд идэвхтэй оролцох: 3-5 Є) 4. Багш, эцэг эх, ахмад хүмүү: сийг хүндэтгэн,! тэдэнд тусалдаг, үеийн нөхөд, дүү нараа энхрий» лэн үздэг, үнэнч шудрага хамтач БНМАУ-ын өсвөрийн. пнонер бол МАХН," социалист зэх орон, ард түмэндээ зүрх сэтгэлээсээ хайртай, чин үнэнч хүмүүжиж, ЇИХЗ8Э-д биеэ бат туйлбартай бэлт гэнэ. 3 Зх орныхоо эрх чөлөө, хөгжил цэцэглэлтийн төлөө тэмцэлд амь бисэ зориулагсадын гасьяаг хүн- дэтгэн, ТЭДНИЙ хувьсгалт, баатар- “лаг улалттлал дээр цуцалтгүй сур НӨ.” нөхөрсөг байх, Ч Ё : ,5... Биеийн | тамир-спорт-уран сайхны ажилд идэвхтэй:,оролцох.! “6, Хичээлээс гадуур “ЗОХНОГДОХ дугуйланд Өөрийн сонирхлын даг гуу суралцах. Зо» 7..Сургуульепионерийн байгуул | лагын нэр төрийг ямагт өндөр х ТЭЛЖ ЯВАХ,» Эм мпллтай, "Н ПИОНЕРИЙН ЭРХ” | . 1. Өөрийн салаа бүлэг, бүлгэ- мийн бүх ажидд оролцох, |. -2. МХЗЭ-ийн, эгнээнд | багта орох хүсэлтээ пионерийн бүлгэм, бүлгийн зөвлөлд хаос БОчсЕй Улс орныхоо үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх үйлст оюун билэг, хүч чадлаа зорнула- хын үүднээс сурлага хөдөлмөрийн бат хөлбөог бэхжүүлнэ. Улс нийг мийн өмчийг нүдний цөцгий.мэт хайрлаж, социалнст ёс журмыг эрхэмлэн сахиж, дүү Нараа асрах, ахмадаа хүндэтгэхийг туйлаас ср- ХЭМДЭНЭ. 2200 эвсэн Енє бялдар, бӨюун санааны “ов тзгш хүмүүжнл эзэмшиж," дэлЛ- хийн шулрага түмний үр хүүхдүүд тэй иитернацноналкет найрамдлад. чаг үргэлж бэкжүүлнэ. 5 1-4 “ Пцонер бол! багачууд хүүхдэд. үлгэр, жишээч . байжс, “ппанерийн 3, Пионерийн байгууллага, ГОХ СОНГОГДОХ. 200) 020 4. Пионерийд байгууллаг: (91:08 нерийн ажлын тагмсилца 2 лэл, цуглаан, / лиш дээ ЧолӨвти АНАРНОНЛ “ЦЭ ПИӨНЕРТ:ЭЛСЭХ-ЖУРА со (Өүрагчид”10-наснаас эхлэн 1 “церт элсэпзг -Иневерийл! байгуул: : рг загнана -адусн хайлаас -энилихрс гийн анх өьсл-аннслйгг- Нйвийнь төмс эн хсэллибын 228, -Ж . иниллйллллннн нт эгттрэииэлөчиг-н 25 уаннь, авнаа гавинэ.” ХН Хүндэт учшигчид аа! 0) Залгамжлагч П чуулганыг уг таж, манай 4 сонин, хэвлэлийн : за- луу идэвхтнүүдийг олшруулах зд рилгаор » «Манай. сурвалжлагч» | гэ. сэн сонины үнэмлэхийг олгох. тус гай болдол гаргалаа. Унаа а - лвра «МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ» 3 ҮНЭМЛЭХИЙГ ХЭН АВАХ ЭРХ ТЭЙ ВЭ? 1, Сургууль дээрээ байгуулагд- сан хэвлэлийн сурвалжлах хэс гийн гишүүний үүргийг сайтар биелүүлсэн байх, 2. Бүлэг, бүлгэмийн ханын С0- нины идэвхтэн бичигч байх. 3 3. «Бүрээн дуу? мэдээллийн хуудас гаргах, радио станцын иэвтрүүлэг явуулахад идэвхтэн оролцох. 4. Сонин, сэтгүүлд хэвлэгдсэн буюу хүүхдийн нэвтрүүлгээр явагдсан ажлын шинэ хэлбэр, ар- га туршлагыг судлаа үзээд, сур- гууль пионерийн ажилд улиралд 2-80с доошгүйг нэвтрүүлж, ний- тийн. хүртээл: болгосон байх. 5. Бичлэгийн жын тул сурагчийн өдрийн ТЭвгдДЭГ лэлийг нарийн хөтөлж, занших. 6. Захиалсан! хэвлэлийг ашиг- лах талаар өврийн ангийг бусадан тиас тэргүүн байранд байлгах то- дөрхөй. ажил зохиох. 7. Сургууль доор зохиогдох бү хий л үйл ажиллагаанд биечлэн өрөлцөж, төв орон нутгийн хэв люл, радио нэвтрүүлэгт бичиж, с0 нин хэвлэл радно нэвтрүүлгийн реданцтай тогтмол харилцаа тог тоох, Улилна авинь анина..ГЭиннЬ.” анннаы”, Ланнна. чинь,” аннна. /чнннь, 7, аннны/ УЧИНаглөнА” ммээ, сурна лвна, вл Гана вл. ад. жнь ЛА. 8-2 ссупас ҮОГАНЭАС/ЛыинӨ.ыш.2Ы е-нн га. пнонерт элсэхийг хүсч ерөгдөл бичсэн сурагчдыг сайс судалж иид нерт элсүүлэх эсэх тухай асуудлыг нөг долоо хоногийн дотор шийдвэр ялрпэ, Сурагчийг пионерт элсүүлэхдээ түүний. өрөгрдлийг өөрий нь байл цуулан инонерийн бүл-- сийн. цуглаанаар, хэлэйцэж бүл- | БиИЙН-| нийт пионерийн саяа- лаар шийдвэрлэнэ. Пианерт элсэг- , "ид. бүх пионерийн цуглаан дээр , "пионерийн бүлгэмийн тугийп өмнө | тангараг өргөнө. Пиолерт шинээр элсэгчид пионерийн ӨВрийн дэВ | хэр, улаан бүч, энгэрийн хүлээн, авч. бүлэг, салаанд хувиар | яагдаа. пиенерийл ёслол, їиноне З ! тийн ажилл оролцох эрх эдланэ. 1Тү...Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМ ит мОнгоОолын НИОНЕРИЙН 1 АМХАН- ИЕАТНЫ БАЙРУУЛЛА ЕУУД ПИионсрийн- анхан шатны | бай- рууллагуув» нь салаа. бүлэг, бүлгэ Ииоперийт, байгуул-Ї н Заруул, сургуулийг хичээлийн 2и |. авд мөэв бүрлэнэ. зласр ниннэчлэгдэ” бвйгүулаг | даэс, нивнерийн идөвхтиүүдийт тов : ТОЛЛЛТ : ЖүгацаагаЗ, ил євиганө. Сургууль, ппелерийн зуны зус| ОЛвн, сурагчдын хөдөлшар аврал тын. зуслав, пиесиерийн ордны дэр |Бэд ипвнерийн захих шатны бай: гууллагж байгуулах асуудлыг аймар, | өт, районы МХЗЭ-ийн | шиаперийн зөвлөл | гэнэ. Пионерийн: анхан шатны бай- гууллагууд ажлынхаа тайланг пио нерүүдийн өмнө тавьж хэлэлцүүл вэ. Асуудлыг олонхийг саналаар хороод, эрхлэн гүйцэт аргаа сайжруула”” гэМДэг | и, л 5 лит, гэжэ "ЛРИВА чини “тантннь” “налж”, чвнна, “авинь,” “авна цавь, авна авж уйлаан инь ч лалннь “авна авна / «МИН СУРВАЛЖЛАГЫ БОЛОХ ВЭ? ажилд үлгэр- 8. Хэвлэл дэвхтэй оролцож бусдыг захиалах лэн өдөр дутмын сонин хэвлэлийг т лийн огтмол ашигладаг байх. 9. Сурлага, хөдөлмөр, хүмүүж талаар бусдыг биеэр үлгэр- лэгч тэргүүний сурагч байх хэрэг лагч» үнэмлэхийн болзлыг, | | ! тэй. | ! | ТАЙЛБАР «Манай сурвалж- аймаг хотын МХЗЭ-ийн байгууллагын тодорхойлсоныг «Пионерийн үнэн» сонины газар шалган үзэж олгоно. Ї узаньлнтаг ханна. нь явна. | | 3 с Смбулт: зохиолоо. ї гээс тогтоосон дугаартай: | гуулагдава. | цуглаанаар улинньланжаг Лаутль хэсэжгж-сжсснс» жэгжсжбо-снЄ» «вжо-ссжо-ОнО-Өхоёс-о. Аялал зохиов Дархан хотын 10 жилийн дунд З.гаууг-нат 1 дүгээр бүлгэмийн хэй «Залгамжлагч» ЇП чуулганыг угтаж, МХЗЭ-ийн ХУ их хурлын шийдвэрийг сурталчлахаар урла гийн ухуулгат бригад гаргаж Сэ лэнгэ аймгийн Зүүнхараа хотын 10 жилийн дунд сургуулийн багш сурагчид, нийт хөдөлмөрчдөд 30 риулан З удаа концерт тоглож 1500-гаад хүнд МХЗЭ-ийн ХУ нх жинсэн материалыг сурталчлах С. Буд (Иноверийн ахлах удирдагч) мн | | | | | «Запгамжлаегч» Хэвтий аймгийн Өмнөдэлтэр су мын 8 жилийн думвд сурьуулийн «Залгамжлагч» чуулганы нэрэм жит соёлч нөхөрлөлийн -хамт олон (Ахлагчиь Амгалан) Д. Єод. удирдана. Үүнд: Салааны шиионерүүдийн-.дундаас | тэргүүний сурлага, сахилга бөттай пионерийг салааны -даргаар єонго но. Пионерийн салаа өөрийн ажлыг бүлгийн зөвлөл, бүлгийн удирдаг- чийн шууд удирдлагын дор үүй- цэтгэнэ. Пионерийн салаа бол бүл байна. ЦИОНЕРИЙН БҮЛЭГ Пионерийн бүлэг 25-аас доош гүй пионертэйгээр сургуулийн нэг анги буюу бүлгийг түшиглэн байг Нионерийн бүлгийн бүлгийн | зөвлєлийг | тэргүүний. сурлага. сахилга: баттай: 3-5, пиоперийн бүрэлдэхүүнтэй, сой гон. Пионерийц бүлгийн. ажлыг МХЗ Э-ийн байгууллагаас томнипогдсон бүлгийн удирдагч улирдана. АВүлгийн, улирдагчлыь, ангигудирд. 2 : үлрэтийн 1: аав» байн. пионерийн ажлых улирласчинлтай хамтарч аэнэнл- -яана, !дуглаашыг таргмйд хийн, рийнн салаадын шинляагаа, пиенк- рийш дунд зөхиах сурлага хүмүүйс | :4. «алаатай. байна. | лавдыл. аг2клыгР зохиөн. Заал: туслана. “Фүлбийр, “зөвлөлийн, ЗИМӨНЄ- лийр ажлуудыг холэнцүүлнэ. Пив, нарийд. бүлэг нь бүлгэмээг “төгто: сєї»ь дугаартай байх бөгөөл ПИОНЕРИЙН БҮЛГЭМ Иненерийн: бүлгэм: бая сургууль пионерийн зуслангийн: дорград. бай: гуулагдал: пиочерийн бүлэг, є«алаа. ДЫгГ нэгтгэн. удирдана. Нэг бүлгэм: 24-өөс илүүгүй бүлэг байж битөсл:| түүнээс двэшь бүлэгтай байвал 2 ЗАЛГАМЖЛАХАД Говь-Алтай аймгийн төвийн ар ван жилийн дунд сургуульд пионер сурагчдын “уран сайхны «ОД» чуул- гаг ажилладаг, 1966,оны 10 дугаар сарын 5: Ер бусын хөл хөдөлгөөн тэй өдөр болов. Сургуулийн їноне- рийн: танхимын үүдэнд баатарчууд цугларан: хэн. юу. чаддагаа. ярилцаж байлаа. Эд нар удахгүй пнонерүүд болцгоох учраас пнонер сурагчдын «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» П чуулганыг уг таж сургууль дээрээ баатарчуулаар бүрдсэн уран сайхны миЛЛЭН ЛЫГ БЭЛХЭН лахаар цугларсан нь тэр юм. Ин- гээд баатарчуудын уран сайхньг шилдэг авьяас бүхий 50 сурагчийн бүрэлдэхүүнтэйгээр. чуулга. байгуу- лаад: найраг дуу, уран уншлага, бү- жиг, шог гараа гэсэн дөрвөн секцээр хичээлээ. эхэлжээ, Энэ завсар гурван удаа. тоглолт хийж, олон арван хүнд соннирхуул- жээ. Баатарчууд юу, Юу ХИЙХЭЭ ТтӨ- лөвлөчихөөд шуурхай ажиллаж бай арр на. ? багш С. Дүнтээ СОЁЛЧ “ НӨХӨРЛӨЛ БАЙ Ё УУПАВ Нийслэлийн 10 жилийн 23 дугаар сургуулийн Сэрсэнжав ахлагчтай 8-ыгч 6 ангийнхан соёлч нөхөрлөл байгуулж «Залгамжлагч» П чуулганыг угтаж цол мандатаа авахаар шамдан ажиллаж байна. Энэ нөхөрлөл эцэг эхийн зөв- хөлтэй байнга харилцаж пионерийн ажлаа. сонирхолтой хэлбэрээр хамтарч зохиодогоос гадна, сул дүн авсан су Ї! чуулган угтаж». номдоржийн зохиол «Аз жарга лын эрэлчин» гэдэг дуурийн жүж гийг -өөрийн тайзнаа багш Магсар жавын найруулгаар тоглолоо. Жүж гийн гол роль Боролдойд сурагч шүүдийг бүлэг бүрд 1 байхаар -бо ДОж, бүх пионерийн цуглаанаар сонгоно. Бүлгэмийн зөвлөл, өөрийн бүрэл “дэхүүнээс бүлгэмийн зөвлөлийн даргыг сонгож, бүлгэмийн зөвлө- лийн гишүүдэд тодорхой ажил ха риуцуулж өгнө. Пионерийл бүлгэмийг удирда- хын тул.аймаг, хотын гэгээрлийн хэлтэс, МХЗЭ-ийн хороод пиюне- рийн ажлын мэдлэг бүхий туршала гатай багш нарыг пиоперийн бүлгэ мийн ахлах удирдагчаар томилно. Пионерийп ахлах удирдагч бол тионерийт ахмад зөхөр, хүмүү- :Экүүлэгч, тэдний биеэ. даасан са- наачлагыг дэмжигч, зохион байгуу сагчь төл, Пионерийн: бүлгэмийн зөвлөй, имонерийн ахлах удирдагчийн улардлагын дөр инонерийн -цуг- лаан яриа, тоюцэээ, -аядал |анє- || нургс “зөжиох, янснеүрүүлийн техан- “нийн бүтээл, -урлальиь зүйсдүүдоэр “Үзэегэлэн-байгуулах «иноиперүүдийг !єлөр төрлийн “дугуйлан, “биеийн та “анр-: єпөрт -төллөем, уралдаан 32- ВЭт өмөн, нийтийг, чамартай ажилд тэча өрүулах:ёстай. “Бүлтэмийг, зєвлєл, «бүлэр -бөөөд! “зарим “їиөперт даалгавар өгч: түү Бий. биелээтийс шалгана. Шүлнэ- мийн зөввөлийн гтэниүүдийн чгуглаа лаар, синөвер сурагчид “баатарчуу: АМЧь сурлага хүжүүжлийг даэшлүү "лох, пионерийн: бүлгэм. бүлэг, єа алаад, “баатарчуудын баг аравтын ажлын «байдлыг “хэлэлцэж, байвал зөхинө: | ПионерүүлийрР өөр сургуульд “шилжихэд, пионерийн: бүлгэмээс очих сургуульд иь тодорхойлолтил дээ шионертйн, зохих байгууллагүу дад биеэр тэлседэж заавал бүрт- суут байх үүрэгтэй. агшвөртлунйн хэсэвмйн гэ рагчдыг тэр 7 ханогт нь эцэг эхийч зөвлөл, багш нартай нь ярилцаж асууж гаад дөр дөр нь засуулдагаас хоёр ду- гаар улирлаар 100 хувийн | сурлагын амжилт үзүүлж, өнц ба сайн сурлагат- нь. төө өлшров. ЦН. Ганбаяр (33 дугаар дунд сур гуулийн сурагч) Амгалан, Хумбагат сурагч Ган хөрөл, эхэд сурагч Янжмаа үл гэрч өвгөнд сурагч Данзанбадам « мар чадамгай тоглож, үзэгч олны талархал хүлээв. Өмөлдэлгэр, пионерийн дагч Л. удир Цэрэнсамбуу үзүүлэн: тэр: имонерийн: ажиллагаа | ны тапаар: пионерийн: бүлгэм: тодор (хойлолт, батлан: даалт |гаргана. “Пионерийн бүлгомийн: зөвлөл: нь сургуулийн, “нэр: бүлгэмийн: дугаар 1 бүхий: тэмдэгтэй: байна: | Пионерийн»: бүлгэмийн: зөвлөл ажиллах төлөвзөгөөг ппонерүүдийн эрэлт, “хүсэлт, сонирхлын: үндсэн їдоэр: сар: тутам: боловсруулж, дэр гэдэх МХЗО-ийн байгуулага, сур- гуулийн. захиргаагаар” батлуулан | ажиллана. Ү.-Д,| СҮХБААТАРЫН НЭРЭМ ЖиИт монголын: пионкЕРИЙН “ДЭЭД БАЙГУУЛЛАГА. 1..Д) Сүхбадсарыл нэрэмшит Монголын Пиаперийн дээд: байгуул лөгж, Пионерийн Төв: Зөвлөлийг “Монголын: Хунвсгаат: Залуучуудын Эвлалийн: Төв: Харөөны: бүгд: хур эаарх. байгуулна. 2: -Пїмоперийн: Төв Зөвлөлөөс эрээлэнн гүйцэтгэх, азилууд: нь: -а)) Иноявриййн бүх чинргэжэнн, «0)5 Өөрийн -ашилаагаагаар гарецигэтомтийн төргүүнэй .|бай- руулааагуудаг аан... төрийн: гарам- тий! зүтголтиүүүн. сдэлхийн “НӨрт бууг эгүлжүүе,, ?хөдөлмөрийл: -алдар ххэрдохннрий пэрээүр нарлүүлэх: эрх тв їг Пвопернїны байгууллагын: ши- эн санаанлага, “тэргүүний: туршла- ЇГЭЙГ «түтэлүүгтүүүхү, сэх ажил лөхлї1107 Үй-Д| СУХБААТАРЫН НЭ шаал- Гараан дээр Монголын бүх ард түмний ПТ спар такиад эхэллээ, «Салгамжлагч» ний- гэмлэгийн 1967 оны аврага шалга руулах тэшүүрийн уралдаанд 20 га руй сургуулийй 1757 тамирчдаас 175 пнонер сурагчид оролцов. Зураг дээр: (Зүүн гараас) 18 ду БҮХ АРД ТҮМНИЙ СПАРТАКИАДАД ХҮЧЭЭ СОРИЛЦОЖ БАЙНА 17440 тетр 500 тетрт 1 дүгээр байр. 3. 10 дугаар сургуулийн 10 ду гаар ангийн О. Хулгтгэрэл 500 метрт 2 дугаар байр. 3. 10 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангийн 7Кавзаидулам 500 метрт 1 4. 5 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангийн Ц. Цэвээнхүү 500 метрт 3 дугаар байр. 5. 20 дугаар сургуулийн Ч. Бат- чулуун 1500 метрт 32 дугаар байр тус тус эзлэв. гаар сургуулийн Д. Довдонцэрэй дүгээр байр. Гэрэл зургийг авсан Б. Ядамсүрэн Төв: хүлээн: аплуын өмнө Архангай аймгийн Эрдэнэман- бэлтгэж, өөрийн шеф 1 дүгээр бри ЁЭ дал сумын 10 жилийн дунд сур гадад туслав. Энэ цуваанд Б. ТӨЛИЙН БЭЛТГЭЛ АЖИЛД гуулийн | соёлч нөхөрлөлийн тө Баасанжав, | Бэгзсүрэн Төмөр лөө 10 дугаар ангийн «г» бүлэг 7а 4 тони шүү ангийн хамт олон, очир нар гарамгай оролцов. сурагч С. Уртаажав Пионер Баатарчуудын номэр Архангай аймгийн Тариат су | мын 1 дүгээр бригадын 3 дугаар бага сургуулийн пионер, баатар чууд төлийн бэлтгэлд туслах цу ваа ажиллуулж элгэвч 75, нэм нээ 13, лаа 27 ширхэг шүдэнз г 47 хайрцаг, хүзүүвч 59 -ыг цуг- | луулж «Төлийн дуу багачуудын “ тус» цуглаанаар төлчдөд хүлээл гөн өгөн. «Мэдлэг» танхим 3 дугаар бага сургуулийн пионе ТАРИАТЫН БАГАЧУУД рийн 20 дугаар бүлгэмийн зөвлөл «Залгамжлагч» ЇЇ. чуулган угтаж пионер баатарчуудын чөлөө цагаа. үр ашигтай өнгөрүүлэх, мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшил, Хү- мүүжлийн үлгэрчилсэн хөтөлбө- рийг биелүүлэхэд туслах зорилго той «Мэдлэг» | тангим байгуулан. ажиллуулж бэйна. «Мэдлэг» тан химд: нөмын булан, тоглоомын бу дан, сурталчлах самбар, сонин тавьлаа. Тэмдэглэлт өдрүүдийг сурталч лах булай байгуулж | ажиллуулжс байгаагаас гадна танхимын Дэргэд ухуулах хэсэг байгуулж эцэг эхийт дунд сурталчлах самбар ажил луулж байна. Малчны хөт Шинэхэн цас будран хаялж, өв лийн эрч нэмэгдэж байсан саяхны. нэг өдөр хэсэг шионер аяллын замд жигдэрч 2 Пүрвээ ахлагчтай СХТ ферм дээр очиж концерт тог лолоо «Залгамжлагч» Ц чуулган угтаж байгуулсан ФТэрхийн. дол гифю» чуулганыхны тоглолт саальч- дын сонирхол татав Тэдэнд «Өс сөн нутаг» дуу зааж өглөө. Пионер баатарчууд фермийн ажилтай танилцаж, соёлын бу- ланг тохижуулж самбар 5, лозун.. 2--ыг хийж. өгч туслав. Д, Буянбадрах 2. Аймаг, хотын пионерийн зөв Гзөлүүд нь Пионерийн Төв Зөв "дөл болон. МХЗЭ-ийп:. Төв Хороо, займаг хотын МХЗЭ-ийн хороодын ”төгтөөл шийдвэрийг өөрийн ажилд удирдлага болгоно. З.ГАймаг хотын ийонерийн зев- глөлүүдээс эрхлэл явуулах ажлууд: -а) Өөрийн. аймаг, хотын пионе- Грийл байгууллагын бүх -ажлыг эрхлэн удирдана. 6) НИнонерийн зөвлөл сард | удааг хуралдана. | -в): Өврийн хийж явуулсан аж- -лын: тайлан, төө бүртгэлийг жилд | хоёр удаа гаргалс, Пионерийн Төв Зөвлөлд илтгэнэ. вт) Иивнерийн байгууллагууд, Гтүүннй: бүрэлдэхүүнд: зайлшгүй Г өрөх: өврчлөлгийн тухай МХЗЭ- Банїн- хороод: болон. Пионерийн эз -“мэдөдлж, арга хэмжээ нэг лыг пненерийн төмнлөгдсон пионерийн идэвхтнүүд удирдана. тустай ажнлд амькилт нионерүүдийг шалгаруулан. урам- шуулах. Үүнд: , г) Шугаман жагсаалыг хүндэт- гэлзйн, жирийн гэж хоёр хэсэгт хуваана. Хүндэтгэлийн шугаман жагсаа- лыг баяр ёслол, түүхт он, хүндэт зочдыг хүлээн авах, таван онцыг эзэхчийгчдийр шалгаруулах, үе- чилсэн. дэвшлийг биелүүлсэн, ши- нээр пнонерт элсүүлэх, нам засаг- таа илэрхийлэлт өгөх үеүдэд: хийх болно. Баатарчуудын баг, аравтын аж- бүлэг, бүлгэмээс ҮШ. САЙШААЛ ШАРНАЛ нийгмийн гаргасан Сурдага, хөдөлмөр а) Бүлэг, бүлгэмийн зөвлөлийн || сийпг шийдвэр: гаргана. ниийдвэрээр бүлэг, бүлгэмийн жаг- саалин: өмнө. баяр хүргэх. 6) Ниоверийн байгууллагын Ту- гийн. өмнө: зургай. нь ашахуулах, в) Аймаг, хөтын МХЗЭ-н хос роо, пиоверийн зөвлөлийн. үнэмь лэхээр: шагнах, ст) МХЗЭ-ийн Төв Хөрөө, 1йичэрр байгуулагдсан: сурруулцу ү д: нионерийн :байгуулдага бай. Мөн- || голын... Инонерийн-. Төв... Зөвлөж, Ё | БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны ф шагналуудаар шакиах. а) Онц сайн. ажиллагаатай”. пив- :| нерийн-бүлгэм, бүлэг. салаа, но» || черийн- ажилтнууд, тэргүүнай.. пча “нерүүдийк Д. Сүхбаатарын нэрож :жит Малголын Пионерийн: Бейгуул лагын хүндэт дэвтэрт бичпа: . е) Эх орны социалист байтуу- лалтын үйлст гарашгай амжилт “баатарааг гавьаа байгуулсан Ид нер сурагчдыг засгийн дэвд: шагнаг лаар шагпуулахаар тээд байгуул- лагад төлортойлно. “тийн зөвлөл хөтлөнө. :6) Нноперийт бүлгэмийн: цуглаа, їух зэмлэл. чашаг улиралд, | улаа хийнэ. Д. Сүхбаатарын тнарвмйнит Мөс эз» Бүлгийн-цутяааныг бардснаг толый Ийвнерийз ЇБайкуусалгыг улаа буюу-тэмлэглэлт өдөр ЗОриу- -яан хэйнз. | гэвт харуулас чөдвөл- иненеүр,| Дө Г хиц, ЭпєОх зрхтэй-. байны. Рциөцєрт дийг пагэр. адал элсүүлэн. авнаг | пионЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН | рийп: зөвлөл, ниоперийт :| оөүлэг нь. өөргөө тугтай. байна. Са- “лаа. нь бөмбөр бүрээ нилгээздтэй Бхон» гэдэг эйгарийн тэмдэг зүүнэ нер бүр шийдвэртэй тэмцэл хийж, тэднийг хүмүүжүүлэхийн тулж бү- хий л хүчээ дайчлана. Пионерийп байгууллагууд, нерийн гаргасан дутагдлыг тухайд нь нөхдөөр нь хэ: гэж байвал зохино. Дүрмийн ага. зөрчсөн пиоперүүдэд: хүлээлгэнэ. Үүнд: 8) Салаа, бүлэг, бүлкэмлйн зөв- лөлөөс урьдчилап зэмлэл өгөх. 5) Салаадын цуглаанаар хэлэл цэн сануулах, в) Бүлгийн жагсаалын өмнө ха- туу донгодох, г) Бүлгэмийн зөвлөлийг шийдвэ рзэр донгодох, Нпоперийн эгнээнээс хөөх асууд лыг бүлгэмийн бүх иненерийн цуг “лаанаар шийдвэрлэх бөгөөд бүлгэ мийн зөвлөлийй цуглаанаас Эц- пмо цаг лцүүлэнж Паонерээс хөөгдөгсөлд: бүлгэмийн лөлд гамдол гаргах зрхтай- байна. Пиоперэос хөөвдөгєөд. дутагдг лаа засч чадсавнаа сурлага, єахиль гаг бат, бүх-агниадагааваараж. нэ дахин. элсэРэдийн Шшиндэр эл«ЭВТ Х.Д. СҮХБЛАТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН: ОНЦЛОГУУД: ДХ. Сүхбаатарын поромьынт Мон голын. Пионерийн: Байгууллагын ү аймаг. хотын НИОНё- бүлгэм, Төв. Зөвлөл байла. Пионер улаан бүч, «Хэзээд бэл ХЬ Д, СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН зөвлөлийн шийдварайг эс зөвшөөр 1 : | зөл- аймаг, хозвн» зиөнеры н. зөвь БАЙГУУЛЛАГУУДЫН ТУГ Нионерийн нь улаан. өнгөтэй байна. Їйюперийн аймаг, хотын зөвлөл, зуслан, ордны. тугуудын урт нь 120 см, өргөн нь 90 см бай ма. Туглйн нүүр талын голд пио- (мерийн тэмдэг, тэмдгийн дээд доод хөёр талаар, «МАХН-ын үйл хэр- гийн төлөө хэзавд бэлхэн» гэсэн |дуудлагьие хариуг шар өнгөтэй: үс- гзэр бичиэ, Тугийн ар талд пнопс- | рийц аймаг хөтьи» зөвлөл, пинопе- рийн зуслан, пноперийн ордны нар байпа. Пионерийн Төв Зөвлөл, аймаг, “хотын зөвлөлийн туг нь эргэн төй- рон шар цацагтай, амший дээд үзүүрт зэвтэН байна. ПИОНЕРИЙН БҮЛГЭМИЙН ТУГ Пионерийн: бүлгэмийн тугийн урт-иь 90 ємс өргөв: нь 60 см Хэм г жээтай байваг Нуүр талын голд пио, перий тэмдар,, «МРАХН-ын үйл Хэр “үнийн. төлөө хэзоэд болхэл» ТЭСО дуудлавыг, ншүр оо өнгөөр ,-бйчно: Бүэгээнна» тугийн арстаад ниюне үрийн бүйвотийгн-нор, дугаар байна. Бүлезин р тус иь. эргэн тайрон шар» ияцавтай, ийнтий? НЬ. дээд “үзүүрт: зэвг байна. : НИӨНЕРИЙН БҮЛГИЙН ТУГ НИтэнерийн бүлэг бО, 38 см хэм жээ бүхий дөрвөлжин улаан тугтай байна. Тугийн- уФлд ншит Тэлваг саа...дугаар, бүлэг гэеэр шар үсэг тэй байна. ПИОНЕРИЙН БҮРЭЭ БӨМБӨР Пионерийн єадааны тоогоор бай гаа бүрээ бөмбөр нь бүлгийн онц лог бөгөөд: бүрээ, бөмбөрийн дар цаг нь хоёр, хазнуудаа шар цацагтай : голдоо. 13 см ург, 5 см өргөн хэм энээний- Монголын, лагуудын туг Байгуу РОТАТыО эжээээээтэнэдэтлэлтитлинлтрэитжэлэтээсхэхдэн д ! ЭААТЕАьсГ во үудетскАЙ умтератҮҮА ЭВЭРТЭЙ ХУРГА Азнз хоньчин хүний хүү. цэр өндөр уулсын тагтанд өвөл зунгү явна. Азизийн аав өдөржингөө эр хоньдоо харнулж ээж нь гэр зуур хоол ундаа бэлдэж хувцас хунар оёж үдшийн бүрий |боло- хоор хонно хашилцдаг байлаа. Хонно хашиж дууслаа. Аав нь гэртээ оруут хүүгээ тэвэрч тээр дээр өргөж сэвэхэд ээж чь: --Боль лдоо! Унагачихна| гэж сандран өгүүлэв. Аав нь инээж: -4Уулын хоньчин хүний хүү ухаан таливуун, гүчирмэг байх ёстой, Удахгүй том болоод хонь- чин хүн шиг моринд гарамгай бол но шүү дээ? гэв, Ээж нь гараа тосож Азизийг «Нааш ир! миний хүү»? Нааш ир!» гэв, Гэтэл Азнзад бол аав- тайгаа байх нь нлүү таалалтай санагдана, Аав нь уул шиг сүр тэй эр, Дээлнээс нь хонины үнэр, хээрийн галын утаа үнэртэнэ. Нэгэн өглөө аав нь: -Өнөөдөр би хүүгээ хонинд авч явна гэхэд ээж нь хэтэрхий жаахан байна гэж эрс татгалзав, Тэд маргаж. маргаж хэний маа яь өвөр дээр Азиз ирэх нь вэ? гэдгээр шийдье гэж тогтов, Ази- зийг хоймроо суулгаад хоюул зэ рэг зэрэг дуудав. --Азнз! Нааш ир миний хүү! Азнз зэжрүүгээ харвал алгаа вынхаа өвөр дээр сууж хонь ха ринулахаас өөр сайханч юу ч бодог дохоо ? Гэртээ ээжтэйгээ хамт хоцор дог байхдаа хотолсон хониноос ондоо юу ч үзээгүй байлаа. Тэг тэл одоо,.Одоо Азнз хилэн хөн жил тохошин дээр сууж. аавын хаа дээлнээс толгойгоо цухуйл ган бөднө шувуу шиг эргэн той рон нүдээ билчээж байна. Мори- ны явдал ч түүнд зөөлөн бүүвэй болно. Азиз өөрөө нхээ том болж” тэр ч байтугай өнөө их айж сүрддэг байсан уулаа дэргэд нь ирээд ха рахад айдас хүрэмгүй хайр бу лаам санагдах боллоо. Ууланд ур гасан модны мөчирт анх удаа гар хүрч туйлаас баярлан савар- дан шүүрч «Мод мнны Мод минь!» гэж хашгарахад аав нь мод, ургамал бүхнийг заан: -2 Энэ гацуур байна, Энэ хус... Энэ арц... Энэ хөвд... гэж тайл барлахад Азиз: --Гацуур... хус... арц... гэж давтан өгүүлнэ, Цөмий нь нэг мөсөн тогтоож авмаар санагдана. Нэг модыг нөгөөгөөс тийм амар хан ялгаж хэрхэн болох билээ! Тэд нэгэн хавцгайд гарч . ирлээ, Азизад өндөр сүрлэг хавцлын оройгоос сүртэй еэ шуугин, хөө рен бууж буй хүрхрээ үзэгдэв, --Ус Ус! гэж хашгарав. Аав нь нүд тайлж байн, АЗИЗ ААВАА САНАЖ 4 БАЙНА Азизийг аавтайгаа яваад өгө хөд зэж нь өдөржингөө хүүгээ үгүйлэн ганцаарддаг наа тө дөлгүй дасчээ, «Хүү л бол ялгаа гүй цөм лд эцэгтээ илүү хайртай байдаг биз» гэж бодоод сэтгэлээ тайвшруулсан байна. Орой хонь хотлоход ээж нь то сон очиж ядарч | туйлдсан мөр- төө баясгалан гэрэлтсэн царай-.- По, яв тай Азизийг гэртээ оруулахад тэрээр дорхноо унтаад өгнө, Шө нө турш өндөр ууланд ургасан га цуур мод, усан хүрхрээ, хочинуу сарвайн тосож ихэд энэрэнгүй мориныхоо амыг татаж хүүгийз даа зүүдлэнэ. ширтэж байв. Аавруугаа харвал хээ буржгар сэвлэгийг илэн Нэгэн удаа Азизийг ээж нь томоос том тар харагдав, Азнз тэ таалж: сэрээлгүй үлдээжээ. Азиз сэлгүй аавруугаа гүйлээ, Аав нь: --Энэ чинь хүрхрээ гэдэг, ЮМ дөнгөж сэрмэгц уйлан хайлж, -« Би чамд морь унах, хонь ха гэхэд Азсиз аав өөдөө гайхан ааваа дуудаж хойноос нь . явна риулахыг зааж өгнө гэлзэ, | Тэд харж, гэж тэмүүлэв. Ээж нь Азисийн гэрээс тарч аав нь эмээл дээрээ --Хүрхрээ гэнээ? гэлээ өмнө янз бүрийн ндэж уух юм сууж хүүг эз өвөр дээрээ авч их --Тиймээ! Хүр-р-р-р гэж шуу өрж, үлгэр тууль ярьж өгсөн бо л хөөрөлдөн хониныхоо хойн00с гин доошоо бууж байна шүү дээ ловч Азиз огтхон ч тоосонгүй: явцгаав. Ээж нь тэдний араас уД- гэяс аав нь тайлбарлав. Азиа: --Аавдаа очно! Аав даа” очно! тал харуулдан зогсож байснаа --Хүр-хэ-рээ, хүр-хэ-рээ гэж гэж эрс зүтгэв. Өдөр турш | Аан- домбонд сүү саванд талх Хийж хоолой мэдэн хашгарсан дуу нь зийг тайвшруулж чадсангүй зэ? аваад хойноос нь явлаа, усны шуугнанд дарагдан байв, Үүнэзс хойш ээж нь Азизийг АЗИЗ ХОНЬЧИН БОЛОВ Азиз өдөр болгон аавтайгаа уу өглвө болгоч сэрээж аавтай нь Хөдөө хээрийн билчээрт анх ланд явна. Явах болгондоо шинэ хамт явуулдаг болжээ. гарч үзсэнээс хойш -Азисад -аа- шинэ ертөнцийн сонин хачинд (Үргэлжлэл бий) ЗХУ, БНМАУ хоёрын хооронд байгуулагдсан соёлоор харилцах гэрээ ёсоор Зөвлөлт Киргизийн хүүхдийн зохиолч Шукурбек Бейшеналиев сая- хан манай оронд зочиллоо, Манай сонины уншиг чид Ш.Бейшеналиевыг Чинара гэдэг зохиолоор нь таньдаг болсон бол одоо түүний «Эвэртэй хур- га» гэдэг зохиолтой танилцах завшаан олдож бай ээнжэиилээжэгииииэлиэлээлилссэнэлэглэлэллэилчэл-силнлигтггчү ХШ ПИОНЕРИЙН ЭНГЭРИЙН ТЭМДЭГ талд Нь дээрх хэмжээний пионе- рийн тэмдэгтэй байна, Бөмбөрийн дарцаг уях талаасаа 41 см өргөн, босоогоороо 51 см байна. ын урт хэмжээтэй байна. Пионерийн байгууллагуу 4 см урт улзан туузан дээр голд, нь 0,5 см-ын өргөн М ий ганц шар туу босоогоор ха пио- нерийн цуглаан, баярын жагсаал аялал экснурст оролцохдоо туг, бүрээ, бөмбөртэйгээ явна.. ““Са: дарга өн! ПИОНЕРИЙН ИДЭВХТНҮҮ аа Тээр эй ДИЙН ЯЛГАХ ТЭМДЭГ : ян 1, Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга урт нь 4 см, өргөн нь 1 см улаан 1 нт Монголын 9 14 ОА/ГУУЛАГЛНХАА айгууллагыг төлөөлүүлж а бөгөөд цэнхэр өнгийн суурь шэнэ. туузны голд 1 см-ийн диаметртэй шар өнгийн таван ХУШУУ бүхий хоёр талд нь босоогоор байрлуулан хадсан 0,5 см-ын өргөн шар өн- гийн Тууз бүхий ялгах тэмдэг. зүүнэ. єЄ---- 4669-12-55 2, Бүлгэмийн гишүүдийн ялгах тэмдэг нь 4 см урт, 1 см өргөн хэмжээаий улаан туузан дээр бо- соогоор нь хадсан 0,5 см-ын өргөн З3 шар туузан даруулгатай байна. со ----, 3. Бүлгийн зөвлөлийн дарга дээрх хэмжээний улаан туузан дээр голдоо-таван хушуугүй 0,5 см-ын Өргөн 2 шар туузан даруул га бүхий тэмдэг зүүнэ : 4. Бүлгийн зөвлөлийн гишүү: дийн ялгах тэмдэг нь 1 см өргөн, ХП ПИОНЕРИЙН УЛААН БҮЧ Пионерийн бүчийн урт нь 1 метрээс 1,20 см улаан өнгийн гур валжин материалаар хийгдэнэ. а-.- - “.(2069 ---- Пионерийн идэвхтнүүд дээрх хэмжээний бүчний гурвалжин та- лын 2 захаас 2,5 см зайд БНМ АУ-ын төрийн далбааны өнгийг тусгасан 1,5 ст өргөн цэнхэр туу зыг эмжээрлэн хадаж зүүлэ өшшшиэ-ии--“---1206М-------- Улаан бүчний гурван үзүүр нь МАХН, МХЗЭ, пионерийн байг гууллагуудын залгамж холбоог илэрхийлнэ. Пионер хүн, бүчээ байнга зүүнэ. бэлхэн байгтун» тэхэд пионерүүд х тайвныг бэ Таван хушууны дээрх” улбар шар өнгөтэй гурван дөл нь МАХН МХЗЭ, Монголын пионерийн бат холбоо үүрт мандан бадрахын зөн билгийг илэрхийлнэ. «Хэзээд бэлхэн» гэдэг үг «МАХ, Н-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэсэн дуудлагын хариу юм. Энэ үгийг таван хушуу нь ны доод талыг ороож намирсан цар |, гаан туузан дээр бичнэ: ї Х1ЇҮ ПИОНЕРИЙН ЁСОЛГОО : Пионерүүд, Бүгд | Найрамдах Монгол Ард Улсын төрийн дуу?| лал, Зөвлөлт Холбоот Улс, ардын ардчилсан орнуудын «өрийн лууг лал, коммунист намуудын дуулал дуулах үед Фёслоно. ? Пионер, . пионерийн удирдагч, пвонерүүдтай уулзах, | удирдаг, чийн шийдвэр, хүлээж авах, хариу өгөхдөө ёслоно. » ХҮ ПИОНЕРИЙН, ДУУДЛАГА | Монгол Ардын Хувьсгалт На мын үйл хэргийн «төлөө хэзээд «Хэзээд бэлхэн!» гаж хариулна. 112118) 2744 111:41(71111 ? САЙТАР | “ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 19 2 гал дэлү МХЗЭ--ийн Төв Хорооны ордон: 4 дүгээр, давхар Хариуцлагатай эрхлэгч 4 36:5 (961) | аанай. ХӨГ: ава 414 номерын орооУтас харвуцаагатай ЭЖ, ШАГДАР” эрхлэгч 26888. Захидал харилцаа 26383, 2 : ЭТЭ 7 бүхбаатарын | нэрэмжит улсын хэвлэлийн -комбинетад-кэвлэй/-----2 22-22 уда 1 0. л-сана-32 1967 оны хоёрдугаар сарын 4. БАГШ НАРЫН ӨДРИЙГ ТОГТООХ ТУХАМЖ, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ НӨє Жил бүрийн хоёрдугаар сарын эхний ням гаригийг БЇМАУ-ын Озлчи нарын өдөр болгосугай, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. САМБУУ. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. ГОТОВ. БАГШИЙН-- БАГШИЙН-БАГШИЙН--БАГШ БНМАУ-ын гавьяат багш Цэ- рэнпилийн Шаравнямбуу 38 жил багшилж байна. Шаравнямбуу баг шийн олон мянган шавь нар уудам эх орныхоо хангай говь хаа л хөдөөгийн уул талаар соёлыг тү гээж яваа юм. ЗУРАГ ДЭЭР: Шараанямбуу багшийн шавь тоо физикийн багш, сурган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээ лэнгийн эрдэм | шинжилгээний ажилтан Алтангэрэл, Алтангэрэл" 6 ду- багшийн шавь Нийслэлийн гаар дунд сургуулийн хэл бичиг утга зохиолын багш Цэрэндулам, Цэрэндулам багшийн шавь нийслэ лийн 5 дугаар дунд сургуулийн хэл бичгийн багш Дуламсүрэн, Ду ламсүрэн багшийн шавь нийслэ- лийн 10 жилийн 5 дугаар дунд сур гуулийн 9-а ангийн сурагч Саран- | 5 цэцэг..Ингээд л ваашаагаа Заг- “шийн багш үргэлжилсээр л байх болно. Гэрэд зургийг Ч. ДОРЖ. 1 ї | ( Лана, Лалинаь ГЕХЬ 7. “огавь т. ЗотаАЛУҮЛАЛ, гулнаг “Бо217ҮЭЛЬС сахисы онмшАЧЛЧАГ тазлыгЛӨиВАГӨиЛА1 гехклВы” СИШИВЬ7ТИЛБЬ” (ЧЛЛИБАЙЧ/ЧИЛНАСЧИЖВЫЛЧЧиЛШАЛЧИЛНЬ/ ЭВИБЫ/ СИИЕНА Л ЧИЛНА/ ГЧРННА ЛИН, /ЧИВВА.Л гчлана./ /ОВнаТ шьл Багш хүн шавиараа, шавь багшаараа ба хархдаг. Багш хүн шавь нартаа зөвхөн шинжлэх ухааны эрдэм мэдлэг эзэмшүү- лээд зогсох бус | тэднийг МАХН-ын үйл хэрэгт хэзээд үнэнч байх үзэл санаагаар хүмүүжүүлдэг. Энэ зорилтыг багш нараас биелүүлэхэд ерөнхий боловсролын сургуу- лиудын дэргэдэх МХЗЭ» инионерийн бай гууллага нь багшийн ойрын туслагч болно. Манай багш нарын дотор сургуулийн дэр гэдэх МХЗЭ, пионерийн байгууллагын аж лын хүмүүжүүлэх ач холбогдлыг гүнзгий ойлгож өдөр дутам пионер сурагчдын дунд зохиогддог олон хэлбэрийн ажилд нь сур- ган хүмүүжүүлэгч удирдагч нь болж ажил даг тэргүүний туршлагатай багш нар ол- ныг дурьдаж болно. Баян-Өлгий аймгийн Дэлүүн сумын дунд сургуулийн захирїл Кавдин, Говь-Алтайн төвийн дунд -сургуу- лийн багш Баатар,Нийслэлийн 2.Дугаар дунд сургуулийн багш С, Цэрэндэжид на- рын зэрэг тэргүүний багш нар эвлэл пио- нерийн ажилд биечлэн оролцож сурагчдын хүмүүжлийг дээшлүүлэх талаар шургуу ажиллаж байна. Багш Цэрэндэжид нь Д. СҮРЭНЖАВ, (МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга) удирдсан ангина улирал дараалан 100 хувь сургаж улсын тэргүүний бүлэг, шалгаруу- лах болзлыг ханган биелүүлжээ. Тус бүлэг нь пионер сурагчдад интерна- ционалч хүмүүжил олгох зорилгоор ЗӨв- лөлт, Унгар, Чех, Герман, улсуудын үе тэн гийн хүүхдүүдтэй захидлаар харилцуулж, тэдний дуу бүжгийг сурч, тусгайлан кон- церт тоглох, зэрэг ажлуудыг зОдхион явуулд гаас гадна гадаад хэл ялангуяа орос хэл сүрах хөдөлгөөнийг өрнүүлэн ажиллаж бай на. МАХН-ын 15 дугаар их хурал, намын шинэ программ, МХЗЭ-ийн 15 дугаар их хурлын шийдвэрт өсвөрийн залуу үеийнх- нийг шинжлэх ухааны эрдэм мэдлэг эзэмш сэн өв тэгш боловсролтой коммунист хүмүү жилтэй, социалист эх орондоо хязгааргүй хайртай, пролетарийн интернационализмд үнэнч иргэд болгон. хүмүүжүүлэх талаар У “рч Эг 272-ЇРа ГЛЛИЛ яруу тод заасан билээ. Энэ бол манай нам, бүх ард түмний үйл хэрэг мөн боловч юу- ны өмнө МХЗЭ-пионерийн ажилтан манай багш нарын хамтын ажиллагаа ихээхэн ҮҮ рэг гүйцэтгэх нь эргэлзээгүй. Манай нам өсвөрийн залуу үеийг сурган хүмүүжүүлэх, эрхэм хүндтэй үүргийг хүлээсэн багш на- рыг цаг ямагт халамжлан анхаардаг бө- гөөд түүний нэг тод илрэл нь багш на- рын өдрийг тогтоож БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлиг гар гасан явдал юм.Энэхүү зарлиг нь төрөлх эх орондоо соцнализим-коммунизмыг гар дан байгуулагч шинэ хүмүүсийг урлан бүтээх их үйлсийн мастер болсон ардын багш нарын урам зоригийг улам бад- рааж ажиллах хүчийг эрчимжүүлж бай- на. Коммунист хүмүүжлийн анхан шатны сур гууль болсон пионерийн байгууллагын ажлын ололт амжилтыг нэгтгэн дүгнэх «залгамжлагч» П чуулганыг эрдэмтэн багш нарынхаа туслалцаатай сурлага хүмүүж- лийн өндөр амжилтаар манай пионер су- рагчид угтах нь дамжиггүй, Ж МЭНДСАВХАШ | -- Жтув -бойгьаг ёатацгаа. Мөн 1241 бог зү мүүжүүзэгэйд 500 гаруй хүүхнийн пэцэр- Гэгээрлийн Яамны нэгдүгээр өрлөгч сайд н Төв Хорооны Товчооны гитүүв БАГШ Дд. лэг» ажиллалаг. Алмад гаввяат багш ЇЦ. Шаравиямбуу, Х. Далхжав зэрэг 36 гавьяат багш, «Ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан» тэмдэгтэй байна. Манай бүх ард иргэд тухай дэлхийд нэр пуурилтсан, Энэ хэний гавьяа --Арлын багшийн гавьяа! Баглчуул хүүхдүүл54 ирээдүйн сайн сай Цэвэгмэд, Б. Мэвэгжав, бичигтэй вэ? 174 батш болсон «.« Гэрэлт: ираэлүйн миний багш хам иргэл бохохын | төлөө төрөл бүрийн шинэ хүнийг чиний багш үзүүлэн төхөөрөмжтэй сүргуулнуд їгэмэгл- Та бидний сээр байна. Үүнийг багшгүй хэн ажил- нэр терт: хүмүүжс 5 өн” хүмүлэнүүлсэн бүгдийн багш. луулж олон аав зэжийн үр хүүхлийг эр- Таны багш Арлын багш.» дэмд сургах вэ? Зөвхөн тоо бодлог бол эрлэмтэй болохгүй пь ойлгомжтой Эх ЮОоГайтааын | «Ардын батш» түлгээс 0Р01Л00 ихийг бүтээх дур хүслийг ор луулан, арл түмэнд нэрээ луурсуулсан сай ид орж чуул болгой хүмүүжүүлэх гэлэт бас том Хичээлийн хонхны дуугаар ФМНД З4а нар ч гэсэн тооны багш шигээ тооцоолдог, ажил юм. Үүнийг багш пар эвлэл ппопе ирээд «Сайн байцгаана уу, хүүхдүүд уран зохиолын багш шиг олон зохиод уши рийп ажилтнуул эвлэл, пиолер, гишүүн су гэж мэндлэн эрдэм мэдлэгийц нх Сангаас сал, орос хэлший багш шиг олон гадаад рагчлын олон талт хүмүүжлийн ажлаар тэчилцуулж өгдөг ардын багшийн өдрийг хэвлэл ашиглалаг, түүхийн багш шит хийж байлаг шүү лээ та иар, та нарын эцэг эх, ах эгч вар, мэ шЛАл, судлаач, химийп багш шиг ид ши «Өвөл яагаал болдог юм бэ? Моаны май орны бүх ард түмэн баяр баясгалантай аж " тайхамшгийг хийж ЧчАДДаГ, Лларха! дмавч яагазл шаэлэн гэчдлэг вэ? Цэс гэж тэмдэглэж байна. Анх нэгдүгээр ангид БҮмүсйс байш шиг үрэй болохыг хүслэг юу вэ? Хаана байлаг юм бэ?» «Сап яа- :хэм багш та шарыг хүлзэн авч хичээл зааж ялын 5 гаад айчнхгүй» тогтож байна вэ? «Яагаад байсныг санаж байгаа "байх Үсэг, тооны йн алдар нэр. хүнлэг сайхан ааш гулгах, Гүйх, гимнастик хийлэг юм бэ?» зураас бичүүлэх гэж багш хичнээн их ХҮЧ, бай, хүүхэд сурагчдын | сэтгэлийг татаж «Цэвэрч боловсон байх ашиг нь юу бэ?» Зур үлэд ! байдаг, Өнөөгийл олон эрдэмтэд, соёлтой гэдэгт га нар амархал хариулт өгөх бөлнө цаг зарцуулж махран ороллож зөв сай! бичиж орхивол өөртэй чинь алилхан баяр литр сэтгэл нь чөлөлдөг билээ. Та парын зат, ээж, ах эгч нараас багшилж байгаа бол сүрагч бүрийн бичсэн үсэг, үг. өгүүл- иргэл хэн боловч амх багш нараар хичээл заалгаж өлий болсон нь мэдээж. Багш зөвхөн хичээл заадаг биш, хүнийг эх өроп ард. түмэндээ хойч үелээ хэрэгтэй, тустай соёлч, хүмүүжилтэй хүп болгон хүмүүжүү үлгэ. сопа Багш л анх та илрт үүнийг мэлээж шүүлээ Бэгшийч хөлөлмөр гэлэг цас лж ундран гарч, тдавч ярьж, хэлснээр бүтэхгүй хэлж өссөн "ь хязгааргүй харахад амапхан мэт хялөл- Шавиараа бахархдаг аргагүй д хөгшин багш болжээ. Гучаад жилийн өмнө надаар уншиж би чихийг заалгаж байсан Улсын сургуулийн багш Ринчин норов, саяхан 10 ду. таар анги. төгсгөж ам- бэр, тоо. үйлдэл, тэмдэг утга санааг засаж, Лэхийг зорино. Багшаас балчир багачуул, мөс юм. Багш хүн даллаа хүүхлийн Дүнл жилттай ажиллаж бай» лэвхийсэн өлопП авван Дэвтрийг шалгаж, !лэр залуус, настан төмчүүл бүгд сурдаг, байдаг тҮл сэтгэл салааны хүвьл ч «хүү гаал өдөө эрдмийн Зэр- бас маргаашийт өлөр 45 минутанд багтааж Хичээл заалгалаг. Ингэхлээр багш бол зөв хэл» байл Хийе горилон. гадаадад шинжлэх ухааны ундрашгүй сангаас Хөн сурагч пнонер хүүхдийг сургаж хү- Сурагч сайн сурч. цэвэрч пямбай байж " Р | сураамаж байгаа Миеэ- эчүүхэнийг ч болоп ойлгуулах гэж бэлтгэн мүүжүүлээд зогсохгүй бүх ард иргэдийн ахмадын сургаалаас | сүрч багш нарын агшийн Ажил (сай- | гомбо. эх орондоо ам- орой болтол суулгийг олонтаа харсан байх. багш байдаг юм. Ардын засаг үүсэн тогт үгийг биелүүлж | өгсөн даалсаврыг хийж | ХЭЭВ. Учир нь багш хүн | жилт бүтээлтэй ажил- Багш хаана ч, хэлийд ч шавийн | төлөө сОм үеэс арл түмтн үр хүүхлийг сургай дэвтрээ гамтай цэвэр эдлэж сургууль амгм бол ярээдүйн тх хүмүү- яаж байгаа. Цэвээн, данаал болол болж Балам тоопл сайн, хүмүүжүүлэх талаар онц анхаар, анхны тачхим, сүүлаг байраа цэвэр гамтай 0 сийг бэлтэж байгаа Чөмбө нарыг харахад Бат түүхэнд, | Пагва хэл бичигт, Палам сургууль нийслэл хүрээйд 2 багш 40 су- гаж аав, зэжлээ туслаж өалсчаараа Б юм. Тиймээс « | байш (| ажнааа сэтгэл хөллөж, зурагт авьяастай байсан Гэж хэлэн 10 жи рагчилтай байгуулаглсаа юм шийн оюуны нагнйз хөлөлмөт ирээлүйтэй хүн хичээлээ улам сайн | шавь яараараа баясах лийн дараа жагсаан төочлог Нэг мөнийн Өнөөдөр манай 6238 багш 7-26 төслийн янмжлүүр ажлыг хүнллэж, БАРШАА хэйв хаахсай.. зүүхдүүддээ. бахархах сэтгэл төрдөг хооронд шавь парынхаа тухай . хэдэнтээ хичээлийг бага, дүплл10 жилийн 462 сур- лан лөгчы шавь нь болж аллар пэлийг мь улам нхийс | ойлгүүлах || юм. Ер онь байт | хүн эрэгцүүлэн бодож, хэлээс | юуг асуух вэ?? гуульд зааж 165. мянган “сурагчлыг ХүҮ- цуурайтууллч “багшлаа ланлаа пүреагдан юмсан гэж боллог. Мн шавмиараа л бахархдаг хэй юуйл сопипхолтой, хэл ямар байдал мүүжүүлэн сургаж байпа Үүний паана апл түмэнлээ хүнлтэй ирс»! болж чалах мий хувьд өн лаг у юм. шүүдээ. тай байна гэлгийг «тольдон» таньлаг. Та бас орсйн үлилал залж, суүпийн (сүргүү- ёстой түй мэт санагдавч | лөч БНМАУ-ын | гавьяат тахам жил багшилснаа багш 1 болохол өм жил өнгөрч С. ЦЭРЭНДУЛАМ Эх эцгээс ялгаагүй, хамгийн хүндтэй хүн бол ертөн цийг танын мэдүүлсэн багш мөн, Юм мэдэхгүй гэнэн г 55 БЭР ЛЛЦ5:7-2972 дээ бага насанд минь намайг хүмүүжүүлэ! эрдмийн мо в. ринд лөрөөлүүлсэн багш Рэнцэнханд, Цэрэндолгор, Жаламбаа, Дашзэвэг нарыгаа би ямагт хүндлэн, Өнөө шинжлэх УХААН ыг ЭЗЭМШИХИЙН ТӨЛӨӨ ч захих үгийг иь сонсохдоо сэтгэл догдлон байлаг. 2 с| 1 С 4 Р) --Амьдраллаа шантрахгүй зоригтой бай! Тэгвэл чи Шинжлэх ухаан хөгжих Ї сЭййГЭ. Манай энэ үед шинжлэх ухааны сиинэ шинэ салбар | бүхнийг ялна-гэж сургадаг миний шэг багш Балжиям дутам хүний амьдралд шииас ! 2 у мын нхзэр хөгжиж ухаан олон гарч ирж байна | Санхүү-элийн засгийн техцикумд бий. лэх ухааны | гүйцэтгэх үүрэг | | 2, | ЧРЭХЭд урьдын цагт хоорон | Манай дунд сургуульд олоп --Хүн авьяасаа мэлэх ёстой. Мэллэгүйгээс сайн асар нх боллоо, Шинжлэх ( Санг доо огто холбогдолгүй Мэг шүйлийн шиш. ухаайн төмрийн лархан хүн зохиолч болсон байлаг. Гэтэл жий ухаан. техниктэй хослож 25 санагдаж байсан хоёр буюу хэ үндсийг заадаг нь өсөх Нас хэнэ авьяастай зохиолч авьяасаа | хөгжүүлээгүйгээс хэлж барамгүй өлөн гай- (| Үрэв . хээ төрлийн шинэлэх Уулзаж яв ээгуучуудыг өргөн МЭХЭЛ төмрийн дархан болчихсон байлаг шүү-гэж миний уран хамшнийг бүтээлээ. Одоо (| үес АИЖЭЭД а ман: ханбациан бини эхин тэй болгож цаашид шинжлэх бүтээлийн багш С. Артоманав, М. Лобанав хоёр ямагт (| ямар ч мэргэжлийн ажил: ! БЭ нас Са Бицээррэд үйглгэр шөгэмт лу сай зон жи САЛСА РАЙН сургалаг сан... шинжлэх ухаан техник жгэХ гий нь гүнхгий ойлгож болох УХьд4 Хэн: эг салбарт ? зохиолч Д. ГАРМАА шаардагдах болж (байна ! гүйд хүрч байна. Бодит ертөн ГЭЖИхэд иь дөхөм болгох гэ | Наад зах нь. хөөл сайн хий- цийн єлөп үзэгдэл, юм нь СОН хэрэг юм. Эпэ учраас дэг төгөөч болоход биологи харилцам түшнт бариллсан МЗЧай сурагчид Олон зүй физнологи, | химий ухаан анко химнин ухааныг сайн байдаг түл тэднийг су лийн ухааны үйлсэнд сурал сайн мэдэх хэрэгтэй бөлж, мэлэх хэрэгтэй бол: физик олоп терлийп ши цахад ногий нь орхигдуулал сайн малчин больё гэхэд химийн ухааны мэргэжилтэн ны хооронт ямар үй жигл чартайн амьтан ургамлын судлалыг болоход тоопы ухааныг сайн байх нь тэлээлс хэрэг 10м. суралнах ялангуяа Х маг мэддэг байж сая мал сүргээ» эзэмших хэрэгтэй боллоо. Энэх учраас сүүлийн үед Шинжлэх ухааныг Судлахад яаж сайн маллах. төлөө яа Энэ учраас хүн ямар ч угьлын хоёр төрлийн шин тулгуур буюу үндсэп хэррЧ гал эрүүл чийрэг сайхан бой. мэргэжлийг сонгон авсан ял ухааны завсрын шиг зүүр бөллог математик, ЭХ жүүлж. өвчин эмгэгээс ї. гаагүй тэр шинжлэх ухааныг тэй Физикийн хими, химн хэл харь хэлийг сайн эзэмМ сэргийлэн хамгаалахыг мод- эзэмшихгүй шинжлэх ухаа- филик математин хэл шинж нх явтлыг Өчүүхэн Ч сул дэг болно. Үүнчлэн инжейер ныг сейппхохгүй зөхих мэргэ. лэл биологийн техапим, аст- үхгүн геологч зэргийн олон тэргЭээж жиллээ бүрэн эзон болж чалах ренпомын биологт геологийн Профессор лийн эрдмийг сурахад Фи гүй. юм. хитн гэх мОтчлэн шинжлэх Ш. ЛУВСАНВАНДАН Хувьсгалын жилүүлэл Н--ын улирдлага агуу их Зөвлөлтийн ард түмний тусламтшаар манай оронд Фаёлын хувьсгал хийгдсэн билээ. Соёлын хувьсгал ялж үнлэсний сэхээтэн буй болс ны дотор томоохон байр суурийг багш: яар эзэллэг юм Багш арын «арми» анхны бага сургуулийн хоёп хон багшаас төрсөн түүхтэй. Манай багш нар өөрийн ул сын хөгжлийн бүх үе шатүу дад намын үзэл санааг ард тумний сэтгэл зүрхэнд шин гээн өгсөн бахлам түүхтэй. Мацаг өдөр сургууль дээр сурагчдад ба . Гэртээ ирээд хүүхдүүддээ багшлана. “твртус /оЗн Олоо тэд намынхаа лөрөл дох программыг | хэзрэгжүү лэгч сэхэзтний тэргүүн ЭГ нээнд явж байна. Малай багш нарын туулж: өнгөрүүл сэн замыг эргэв | харвал саад бэрхшээл хүнд хүч рийг давж дийлсэн ялалтын зам дурайж байна. Би энд пэгэн жишээ, пурьдьяа 19830 аад оны үед шашны сүм хийдол 78000 лам бу рангүй ёсыг шүтэж байсны 10000 гаруй нь 17 хүртяэх насны хөвгүүд байлаа Тэгэ хэд улсын сургуульд 6000 --аадхак хүүхэд сурч, 100 гаруйхан багш ажиллаж байв. Тооны хуньд ийм зөрүү- тэй зєрэт | тэсрэт үзэл сайаа эь хоер «Арми» зогсож бай. ХАТУУ ШААРДЛАГА. САЙХАН сан юм. Хатуу ширүүн тэм- цэл дунд манай ардын сэхээ тэн ардын багш нар ялагч болон төвөйсоип билээ. Та пар тэр үед Архангай Хөвсгөл зэрэг аймгийн зарим нутгаар хүвбьсгалзан эсэргүү бос лөгс тарч арт олныг түй- вөон бушимулы байсныг мо СЭТГЭЛ дэх бизээ! "Тэнд хувьсгалын хэргийн төлөө баатарлагаар тэмцсэн эх оропчлын тэргүүн эгнээнд, багш нар явж амь хайргүй тэмцсэн мөнх алдар мятрашгүй тэмцэгчийн алдар туршлагаа улдласэн юм Энэ мэт жишээ олпыг хэлж болох байна. Манай багш нар цаг ямзгт МАХН-ынхаа үзэл са аар ард түмнээ соён гэ. гээрхүлэгч байсан. шигээ Цаг ямагт сурагчдадаа хатуу ш.зардлагатай, сайхан сэтгэл тэй хэвээр байсан билээ, Энэ нь ч эрдэмтэй мэргэд, ЭХ оронч иргэдийг эх оронлоо төрүүлж егсөн түүхийг бүр лүүлсэн аалар гавьяаны зам болон харагдаж байна. Д. ГОМБОСҮРЭН (Сурга хүмүүлсүүлэх хүрээлэнгийн захирал) Їчийг тань: хариулнаа Анхлаж сургуулийн алтан босгоор алхаж нэгдүгээр айгнд орохоос эхлээд 9 жилийн до- тор хичнээн олон ачит багш нар надад эрдэм ном зааж сургасан гэж санана! Гэвч анх сур- гуульд орсон эхний өдрөөс (1958-9-1) эхлээд, одоо болтол надад хичээл зааж, намайг сур- ган хүмүүжүүлж хүний зэрэгт хүргэсэн нэ- гэн багш минь үргэлж санагдаж байдаг юм. Намайг анх цүнхтэй дэвтэр номоо бариад 1 дүгээр ангид ороход багш минь бас л багш- ийн сургууль төгсөөд анх удаа манай ангийг, даан авч хойш багшилж эхэлсэн байжээ. Үүнээс. хайрт багшийнхаа ачаар их зүйлийг сурч, мэдэж авлаа. Багш минь намайг 368- зөгсөөгүй, | миний үүжилд хөн | сургаал онцгой анхаарал тавьдаг байсан. Зарит үед хнчээл муу үншиж ирэх юмуу батга зэрэг боловч дүрсгүйтэж бүтэлгүй явдал гаргахад багш минь надад үнэн учрыг ойлгуулан ярьж өгдөг ба хичээл номондоо алжилттай сурал- цах, эвлэл, пионерийн аливаа ажилд идэнхтэй оролцох, нөхөдтэйгээ болон бусадтай цах талаар үргэлж үнэтэй 1дөг гэж багш минь үргэлж л боддог хүн дээ. майг долдугаар ангид байхад харь- сургамж хэлж өг- ёр нь сайн хүн болоосой На- аан мннь нас юм, Намайг барчихсан. Энэ жил есдүгээр ангид ороод удаагүй байтал хайрт ээж минь гэнэтийн өвчнөөр бас л нас барлаа. Тэгэхэд багш минь надад урьд урдынхаас илүү өрөвдөж, хувцсыг мипь хүртэл оёж өгч хичээл ойлгох- гүй бол туслалцах зэргээр хайрт ээжийн минь адил миний төлөө санаа зовж явдаг бол сон юм. Хайрт багшийнхаа ачийг бодохоор дурсан б лэлийн 31 Ю. Мягмар гэдэг хаа сэтгэлд санагдаж явдаг. Ачийг пь чиж байгаа энэ багш бол одоо нийс дүгээр сургуульд багшилдаг, багт юм шүү. Багшийн- ачийг амжилт сурлагаар хариулна. Хайрт минь багш талдаа багш нарын өдрийг тохиоллуулж сурган хүмүү ажилдаа улам их ам- хүүлэх жилт олж урт удаан наслаарай гэж ерөөс! 10 Б. ДАВАА (Сүхбаатарын нэрэмжит 2 лугаар жилийн лүйл сургуулийн сурагч) Зуны аагим халуун нар төөнөж йна, Хавтай сумын төвд ирээд єар таруй болоход ийм бүгчимхэн өдөр тохио. йЙ билээ. Бас Гүнсэн- гийн халуун буурах шинжгүй улам ло дордохын тоолон Пүрэв багш улам халууцах шиг болио. Гэрт нь хэл залгуулья гэхэд Нүхт Өөд явах хүн тааралдахгүй зовоо- но. Бас хүүхдүүд «босч» явчих гээд хүн хартай уулзаж явах болзол үл олдоно. Орой үдэш болохоор би- чиг үсгийн бүлгэмд хичээл ном заа- на. Аих багш боллоо гэж хичнээн их баярлаж байсан нь санагдаад «хэрэг гүй. ч багш болов уу даа» гэж хааяа эргэлзэх сэтгэл төрдөг байлаа. Сургуульд суух хүүхэд олдохгүй зовж зовж арай гэж хэдэн хүүхэд цуглуулж бичиг зааж эхэлжээ. Су- мын хоршооноос баахан данс бичиг авч дэвтэр хийж хүүхүүддээ өгч 20- соор чернель хийсэн нь ажилд нн- лээд нөлөө болж ажал өөдрөг, анх дутам байгуулагдсан «Зуны сур- туулийн» нэр сүрч овоо болж бай- тал нэг хүүхэд өвчилсөн нь Гүнсэн байж: Гүнсэнгийн бие улам муудсаар ер төнцийг орхисон тэр өдөр хөдөөнөөс ээж ньиржээ, Энэ өдөр Пүрэв багш. бапп болоод анх удаа уйлан. «Хүн алсан хэрэгт Гүнсэнгийн ээж, Пүрэ- вийг холбож чи л том судар гэм ЭЛ- нийг цуглуулж байж хүүхдэд өвчин халдаалаа» гэж загнасан байга. «Хэлж ирээгүй хийсч ирсэн өвчин»- нийг анагаах чадал залуу хархүүд хараахан байгаагүйн учрыг тэр үед Гүнсэнгийн ээж ойлгож чадаагүй бай жээ. --Одоо чи энэ нүүрсээр хүүд минь тэмдэг тавь! Суганд нь тавиарай гэж тулгав Залуу багш Пүрэв «Тушаа- лыг» ёсоор болгов.Тэгтэл нэг. хүүхэд: -- Багшаа! Багш аа! гэж хашгир- саар гүйж ирээд, Дамдингийн аав морь хөтөлж ирчлхээд Дамдинг авч явах гээд бай на гэж «хов» хүргэв. Гүрэн багт бас л тийш очиж учир мэдэхгүй хүнд үнэнийт тайлбарлах хэрэгтэй болон, -/Эта бол нэг биш улаагийн хэрэг Одоо тэр явдлыг 30 гаруй жилий! дараа эргэн санахад цаг үе т Өндоө фиш-шсшишииг-ты-ишлүошишишшшшстєлттшлшүпцттэпохпгтжилшатээчтэтэгэшлгссшиегаглттшлүшлшльшээгшэєгээшлшэлшлэлээолээ Багш байвал сурагч бай- на. Сурагч байвал багт бай- на Багш сурагч хоёр са. гүй холбоотой юм. Би багш хүн! Хэдхэн хоногнйн да раа багшлах ажлын (39 дэх жилдээ орох гэж байна. Багш хүлий ганцхан баяр бол сурагчийн амжилт байдаг Энэ: завсар миний сурагчдаас нам ул сын болоод аж ахуй үйлдвэр, соёлыг байгууллагын бүх төрлийн -салбарт на рийн мэргэжлийн ажлыг хийж байна Хүн малыл эмч, ииженер: | агройом 110 техийкч офицер, эдийп засагчид болон манай олон бага, дунд дээд сургүүли" дад төрөл бүрийн мэргэжлээр багшилж байгаа тэргүүний ажиллагаатай хү мүүс олон байгааг яаж тоочин барах билээ Эдгээр хүмүүсийн зүтгэл бүтэ лээр сэтгэл зүрхээн баясгаж бахарх даг учраас улсын гавьяат бага Дорж, Сайнбуяп эрдэмтэй багш Балдай, Бат «СУРЦГАА ДҮҮ НАР МИНЬ» гэдэг шүлгээс ..Багш чинь та нарын төлөө зүтгэж Баян нутаг чинь та нарын төлөө цэцэглэж Сайхан бүхнийг та нарт зориулж Сайн бүгдийг та нарт өгдөг. Сурцгаа дүү нар минь! Сурцгаа! Ч, ЛХАМСҮРЭН (яруу найрагч) ОЮУТАН БАГШ НАРЫН УНДРАХ ОРДОН «Агаар буданг нэвтлэн гийгүүлсэн Алтан нариы тунгалаг тула Үндэсний соёлыг | Хирдан хөсжиҮн п Оюутан багш иарын удрах ордон» гэж ардын багш, инонер сураг- чид хэн боловч дуулах дуртай Оюут: багш нарын энэ ундрах орд ноос дөчин таван жилийн отор 6000 гаруй арлын багш нар төгсөн гарч өлдр түмнийг соёп гэгээрүүлэх ариуй үйлсэд нэр төртэй зүтгэж, байв. Багт нарыг бэлтгэх сүргүүль анх 1922 оны 4 дүгээр сарын. 12-нд агш 15 сурагчтай байгуулаглал! байсан бол одоо анхай шатны Сур гуүлийн, хөгжмийн. соёл гэгээрлийн мэргэжилтэй. багш нарыг бэлтгэх 3 салбартай. 60 гаруй багт 900 й сурагчидтай хичээллэж - байна Баг шийн сургууль. аж ахүй. зохиол бай ” гуулалтын хувьд бүрэн бэхжиж 309) сурагчийн дотуур байр хичээлийн тохилӨг сайхан танхим. орчит үеийл То: пог төхөөрөмжөөр тоноглогдсон 20-нод кабинет, лабораторийн газартай болжээ БНМАУ-ын арлын зураач (О Цэвэг жар, төрийн. шагиалт зураач | агсай Чой дог, БНМАУ-ын гавьяат багш Шарав- намбуу, Цэвэгжав, алаан, гавьяат жү- жягчип Гомбөсүрэн, Рэнцэнпоров, МА ХН--ын Төв Хорооны улс Төрийн Тов ябомы орлогч | үөшүүн Н. Лувсанравдан, | эрдэмтэн ЇЇ Хорлоо Мишиг нарын зэрэг олон арван нам төрийн болоод урлаг соёлын нэрт хүмүүс тус сургуу лийг төгсгөн гарсан юм Багшийн сур гууль нь манай соёл шинжлэх ухааны ууган «багш» билээ Багшийн сургуулийн улс эх о”олло бүтээсэн алдар гавьяаг нам час 223 дөр үнэлж 1942 онд 20 жилийнх нь ой гоор «Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн өдөн»-гоор шагнасан юм «Ардын банш тарыг хүмүүжүүлэн гарга- даг, Агуу мандмал багший» сургууль» маань ид 45 пасныхаа ойг энэ жил үемлдэг лэх тээж байна Би сурагчдаараа бахархдаг Дамба, гавьяаг. жүжисчин, Рэн- Дашдэлэг дэд Эрдэмтэн ЇЇ. Нацагдорж, Гончиг, Сэрэ» нам төрийн зүтгэлтэй Б, Ц. Пупцагноров төриїї! шагналт зохиолч... Ч. Лодойдамба Зо хиовлч (С. Улвал, гашьяат | ийсгэгч Рал наа, дипломат Тойв нарын зэрэг сурагч даа бахархан нэрлэх юм, Ийм учраас ч «Нарт лохгүй йандин сайхан алба ганцхан багш хүнд л заяаглжээ» | гэж нэрт сүр ган хүмүүжүүлэгчид товойлгон сурга сан байдаг. суурь, чинноров. Хорлоо, 1! тэр, Аюутп Лхамсүрэн, ертөнцөд ол БНМАУ-ын гавьяат багш Л, БАЛЖИР шалгалт авч байна. баяр хөөртэй Дамдинжав: гарч байна. ангийнхан Хэлний »» Багшийн дээд сургууль дээр Саранцэцэг онц, Нямаа сайн, Дашдондог онц, Валя сайн гээд л шалгагдсан бүгд дүнгийн дэвтэртээ бахдам дүнтэй, Багш --Өнөөдөр Улсын Багшийн дээд сургуулийн Орос хэлний 2-ын «ча» шинжилгээний удиртгал хичээлээр шалгалт өгч байсан ив төдхөн ба! гаа юм Сумын төвл гэхэд хэдхЭ! гэр бай сан. Ё Сэхээтэн... гэхэд л ЇЇ хоёр багшаас өөр хүнгүй, малын эмч ч байхгүй байлаа. Тэр үеийн сургууль ч зуны хоёр сар хи- ч эдэг байсан юм рдэм номын тусыг ч хүн болгой мэдэх- гэж! хүүхдээ сур гуульд лвуулахгүй гэж арга чарга их эр дэг болохоор албат журмаар авчирлаг байж билээ. Минзй амьдралд тохиолдсон Эн? явдлууд манай ардын багш вяарыг амьдралд мөн л нэг адил тэхмолдсо! М хэрэг д дээ, й сэтгэлээрээ хүүхаэ?( Гэвч үргэлж байх хувь эалагаа хэм ззаавнь ч гэсэ!! хүндэлж зорисоноосоо юм. Даа бид гэж үртслэлийн 17 11 сургуулийн бомчи Б.ЇЇүрэв ярьж билээ эт-тэтэтэт-ж өт байна. Хорин есөн оюутай шалг:4 дана. Одоо 22 нь шаагагдаад хог роос бусад нь онц ба сайн 100 хд зайн дүнтэй шалгаРдаад байна. Оюутнуудын маань мөдлэг сайн байна. Хэн нь ч гэсэн еул дүн А8вск гүй бизээ гэж ярьж байв. УБДС 1951 онд байгуулагдаж одоо тө». рел бүрийн мэргэжлийн ЁО гаруй салбар, 5 факультет, 16. тэнхий 1500 гаруй оюутан 140-өөд багш тай манай орны томоохон дээд сур гуулийт нэг болсон байна, Энэ еур гууль өнгөрсөн 15 жилд 2219 баг шийг бэлтгэн гаргаснаараа ёстой л багш нарын «Уурхай» болсоц юм. Зөвхөн энэ жил арав шахам мэргэжлийн 426 оюутан төгсгөж, ардын багшийн ариун эгнээнд шил жинэ, Эдний дуйд жанжли Сүхбаа- тарын цалинт, сурганы 4 дүгээр курсийн оюутал нд-Аюуш, онц сурлагатан орос хэлний ангийн оюутан Нансалмаа, үйлдвэр-сур- ганы ангийн оюутан Г. Шаалай на рын зэрэг олон арван тэргүүн оюутнууд төгсгөх ажээ. . Тус сургуульд одоо Д.Сүхбаа- тарын цалитт, 5, Нацагдоржийн цалинт 1. спортын мастер 9, би- еийн тамирын улсын зэрэгтэй 121 төрөл бүрийн урлагийн авьяастай олон арвал оюутнууд суралцаж байна. 2? Түрүүч нь 5 дугаарт шухугых бйшанАлНЕ РОГАТмМий ягнүнок" хэ “ОдАгелосг ва” даусалл аян" «БИ ЭР ХҮН ГЭДГЭЭ ҮЗҮҮЛНЭ ДЭЭ» Азиз өдөржингөө аавтайгаа хонь хариулж морь унаж боллоо. хамт явдаг Хээрийн галд цай чанаж, хоол хийж яг л хоньчин хүн шиг амь- дардаг байлаа. Азиз хонь харнул- даг болсоор зөндөө их сонин зүй- лийг мэддэг болсон төдийгүй мөөг түүж, гишүү мөчир цуглуулж су- рав, Тэрээр уулын махчин шувуу- даас ч айж эмээхээ байв. Азиз нэг өдөр аавтайгаа хонио хариулдаг нэгэн довцог дээр сууж байлаа.Мориныхоо ногоо хазлахыг ихэд сонирхон харж суутал аав нь: -- Хонь! Хонь! хонь холдчихлоо! гэж дуу алдав. Азиз ухасхийн босч: --Би гэргүүлээд ирье!Бин чадна гээд гүйв. Тэхдээ «Одоо би аавд эр хүн гэдгээ үзүүлнэ дээ» гэж дотроо бодсон байв. Хоньд нь хавк лын нэг таржээ. --Кый-о-ой! Кый-о-ой!-гэж хаш- гирсаар хоньдоо цуглуулж хам гийн түрүүн цойлж дагуулж дав- хнад байсан бор саарал иргийг бу- цааж авах гэж урдуур нь гүйлээ. Аав нь Азизийг харж зогсонгоо «Хүү минь овоо тусад орж байна 1| ЭВЭРТЭЙ ХУРГА даа» гэж бодож байлаа. Том саа- рал ирэг Азизийг ирэхэд огт тоо- сон шинжгүй, жишимгүй байв.Азн- зийн уур хүрч хэд хэд дахин цо- хиж аваад хоёр чихнээс нь барьж аваад эргүүлэх гэтэл толгойгоо сэгсрэв. Азнз тэр хол шидэгдэж, босмогц Барнад авах гэтэл ирэг нь ухас хийгээд зугтахдаа Азнзийн хөлийг хурц туруугаараа гишиг- чихэв. Азнзийн толгой эргэн ухаан балартан нүд нь эрээлжлэв. Аав нь их сандран гүйж ирлээ. Хүү нь ухаан алдсан байлаа. Хөл нь нэл цус болжээ. Хүүгээ аяархан гэгч тэвэрч аваад явав. АЗИЗ ХЭРХЭН ЭДГЭРЭВ Азиз хэдэн өдөр хэвтлээ.Ээж нь түүнийг үргэлж асарч огтхон ч хол дохгүй байлаа.Азизад янз бүрийн сайхан хоолууд хийж өгөв. Гэвч Азизад эд бүхэн таатай сайхан са- нагдсангүй. Хэвтсээр байгаад УЙД жээ. Хонинд явмаар, хөдөө хээр гармаар санагдах болов. Нэг өглөө Азнзийг сэрэхэд аав нь яваагүй сууж байв. Азнз хонинд явна гээд аавыгаа зуурав. --Тэг дээ! Тэг! Миний хүү! Ха рин сайн дулаалж яваарай-гэж аав нь зөвшөөрлөө. Аав нь морио унаж Урдаа зөөлөн дэр тавьж Азизинйг -... өвөр дээрээ суулгаад явлаа. Тэг тэл хонинд явсангүй ээ! - Ааваа! Хаа явах нь вэ? --Айлд очно-гэж товчхон хариу лав. Хөдөө хээрийн цэнгэг агаарт гарснаасчтом уу? Хурдан лвснаас" ч юм уу? Азнзийн Хөл өвдөхөө байх шиг болов. Тэд явж жижиг нуурын хөвөөн дээрх цагаан майх нууд дээр ирлээ.Аав нь морниоос буумагц Азнзийг тэвэрсээр нэг майханд оров. “Азиз үзээгүйгээ үзэв. Энэ майханд дэлгүүр байлаа. Лангууны ард тун хөгжилтэй нүй- тэй сахалтай хар хүн сууж байв. Эднийг ороход суудлаасаа босч ил дэгхэн инээмсэглэн угтаж мэнд- лэв.Аав нь түүнд хэдэнүг хэллээ. Хар хүн гуай толгой дохиж Азиз руу.нүд ирэмчихээд цаашаагаа ор чихов. Нилээд удсанаа хүрэн өнгө тэй костюм, гялтганасан шаахан барьсаар гарч ирэв. -За залуу минь авдаа! - гээд аав руу нь хандаж: --Танай адуучин эрд яг таарна гэлээ. Азиз учиргүй нх баярлаж «Над ийм их юм өглөө гэж үү?» гэж гайхаж байлаа. Аав нь инээм- сэглэн худалдагчид хэдэн төгрөг гаргаж өгөөд: -4Манай залууд сайн боогоод өгөөрэй! гэв. Худалдагч бас л инээмсэглэн Азиз руу нүд ирмээд баахан чихэр, боов боогоод аавд нь өгөв. Тэнд дэлгүүрээс гармагц хажуудах майханд оров. Энд бүр сайхан байв. Тун са- руулхан мөртөө чамин үнэр танар нь таалагдаж байлаа. Цав цагаан хувцастай нэгэн эмэгтэй угтан ирэв, Азнз «Бас л худалдагч ЮМ байх даа. Одоо аав юу авдаг бол- доо» гэж баярлаж байлаа. Тэгтэл тийм биш юм аа. Аав нь эмэгтэйн чихэнд хэдэн үг шивэгнэснээ: -- За миний хүү шинэ хувцсаа өмсөж үзнэ дээ! гэв. Эмэгтэй Азн- зийг цагаан даавуу бүтээлэгтэй ван дан дээр суулгаж гутлыг нь тайл- лаа. Тэхээр нь худалдагч биш эмч хүн юм байна гэж ойлгов.Аав НЬ Азизийг хувцаслах хооронд эмч шархы нь үзэжэм түрхэж нямбай гэгч нь боов. Хашгирмаар өвдөж байсан боловч Азиз шүд зуун өнгө вВ. 23 --Чи ч ёстой эр хүн байна даа! За одоо босоод үз дээ-гэж хэлэ хээр Азиз вандангаас буув. Хөл нь хачин их өвдөж мэдээгүй юм шиг байв. Азиз шүд зуугаад нэг алхав. Хоёр алхав. Гурав...алхав тэг тэгсээр өвдөх нь намдаж явдаг болов. Цагаан хувцастай эмэгтэй баахан эм, маарал боож аавд нь өгөөд: -- Нэг өнжөөд боолтыг сольж байгаарай. Мөдхөн зүгээр болно гэж хэллээ, «БОР СААРЛЫГ номхотголооО» За гайгүй ээ! Тэр «бор саар- лыг нэг номхотгож авна даа» гэж аав нь ярьдаг байлаа. Тэр тоолон Азизад яарах сэтгэл төрж«Бушуу хан л өшөөгөө авах юмсан» бодогдоно. Төдөлгүй Азизийн хөл эдгэрэв. Нэр өдөр аав нь: --За миний хүү хувцсаа өмс! Өнөөх «бор саарлыг номхотгоё»гэ- хэд Азиз ухасхийн босч хананд өл гөөтэй байсан ташуур шүүрэн авч «Үүгээр чанчих уу?» эв. --Яах нь вэ! Тэгэж номхотгох- гүй шүү. Эзнээ .,хараад л хүндэт- гэж үздэг болгоно. Тэхдээ чи айж болохгүй. Айж байвал эртхэн хэ- лэх хэрэгтэй гэхэд Азиз: -- Би айхгүй гэж хэлэв. Тэхдээ дотроо «Яаж номхотгох юм бол дХоо» гэж эмээж байв. Азиз аавтайгаа хамт билчээрт ирэв. Аав нь бор саарал иргийг ба рих гэтэл нөгөөх нь чавхдаад хавь туулахгүй байв. Хоньд ч талын нэг тарж бутрав. Аав нь гэндүүлж байгаад бор саарал ирэгний хойт хөлөөс шүүрч аваад дээр нь уначи хав, Ирэг зөндөө их тонгочсон б0- ловч аавыг унагаж яаж "чадах би- лээ. Тэгэж тэгсээр бор саарал ирэг эцсэн бололтой хөдлөхөө болив. -За чи нааш ир! гээд Азизийг ардаа сундлаад! --За одоо номхорлоо. Одоо хаа шаа л тууна.Тийшээ дуулгавартай явж байх болно-гэлээ. 2 Азизад хонь унах сонин санаг- даж давхимаар бодогдоход «Чүү, чүү» гээд давирч үзэв. Азизад бор тэж саарлыг үргэлж унаад баймаар. байлаа. Тэгтэл тэр бор саарал ирэг нь сүүлдээ бүр хөдлөхөө байв. Аав нь: -8За одоо болно! Дуртай цаг- таа унахад болно. Одоохондоо бользноё гэлээ. Энэ өдрөөс эхлэн Азниз өөрийн «морьтой» боллоо. . Хонинд явах тоолонгоо бор саар-- лыг унадаг байлаа. Зун өнгөрлөө. Намар бүх хонинуудаа мах комби- натад шилжүүлэв. Бор саарал ирэг ч явлаа. Азиз тун их харамсаж аавынхаа ард нуугдаж байж уйлав, Хоньд авахаар ирсэн хамтралын дарга, фермийн дарга, хүлээн авах комиссынхан цөм эдний хоньд их сайн таргалсан гэж магтан ярил- цаж байлаа. -Энэ ажилд миний хүү ИХ нэ- мэр болсон юм-гэж хэлэхэд хамтра лын дарга Азнзийн толгойг илэн өхөөрдөж: --Залуу минь, чи маргаашнаас эхэлж хамтралын хурга ав! Тэ- гээд сайн хариулж,сайн тарга ава- хуулах хэрэгтэй. Жинхэнэ хонь- чин бол! гэж хэллээ. ЭВЭРТЭЙ ХУРГА Маргааш нь Азизийн аав ай- луудаар явж хэд хэдээр нь хур- га цуглуулж авчрав. --За одоо эднийг маллана, Хой тон гэхэд төлөг, хойтын хойтон гэ- хэд бас л ирэгнүүд болно, Харин чи эднээс хэдийг «ӨМЧИЛЖ» авч маллана шүү гэж аавыгаа хэлэхэд Азиз маш их баяр хөөр болж хур- гануудаа тоолов. Хурганууд дэн- дүү жижигхэн, номхон, зөөлхөн үс тэйд нь Азиз ихэд өхөөрдөнө.Хур ганууд Азнзийг тойрон ирж «Ма-. ма-ма»-гэж майлалдав. Энэ нь Азизад өрөвдөлтэй санагдаж: --Хургаа билчээе! Өлсөж байх шиг байна гэж дуудах дуунаар аав, ээж нь гарч ирэв, Тэд хургаа бил- чээлээ. Хамгийн том хурганууд (хавар эрт гарсан) түрүүлэн гүйл- Хэв. Эд.билчээрт гарах нь гэдгээ хүртэл мэдэж байна. Харин хам- тийн жижигхэнүүд нь хоцорч, хо- тондоо майлж байв. Тэхээр Азиз нилээн хэдэн жижиг хурганууд ял ган авч «Би эднийг энд хооллоно» тэсэнд аав нь ихэд таашааж: -- Эр хүн! Миний хүү зөв зүй тэй юм санасан байна. Бид эднийг, чи эднийг маллая. Тэхдээ ганц өнөөдөр ч биш үргэлж ингэж байя-- гэж хэллээ. Азиз дуртай зөвшөөрч аавыгаа уралдаанд уриа лан дуудав. Энэ өдрөөс хойш Азиз жижиг- хэн хургануудаа гэрийнхээ ойрол- цоо хариулдаг боллоо. Тэхдээ нэг цав цагаан хургыг бусдаас илүү хайрсан түүнээ «Цас» гэж нэр- В. : Үргэлжлэл бий. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. “ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 ММ 6 (962) А--380089 Харнуцлагатай эрхлэгч 408. 414. 415 номерын өрөө. Утас хариуцлагатай с юэ Ж. ШАГДАР эрхлэгч 268383. Захидал харилцаа 26388. | Манай хаяг: Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, и ндекс 3 14140 Х.ХҮНҮ7”2 “Сэ1222 ХАГАС. ЗУУН. ЖИЛИЙН БАЯР 1967 оны хуанлийг сөхөхөд Х! са рын 7 октябрийн 50 жилийн ой гэж улаанаар “бичсэн бий. Энэ бол дар лагдсан ард түмэн капнтализмийн гинжийг тас цавчиж, аз жаргалаа олсон Зөвлөлтийн ард түмэн, энэ бөмбөрцөгийн үгээгүйчүүд аз жар- гал, эрх чөлөөгөө байлдан олох агуу нх туршлага болсон Их Октябрийн ой билээ. Энэ ой зөвхөн зөвлөлтийн ард түмний баяр биш азжаргал эрх чөлөө хүссэн сая сая түмний баяр юм. Тийм ч учраас МАХН-ын Төв Хо роо, Октябрийн Соцналист Их Хувьс галын 50 жилийн ойг хэрхэн угтаж тэмдэглэх тухай чухал тогтоол гарга -лаа. МАХН-ын Төв Хорооны энэ тогтоолд октябрийн хувьсгалын дэл хий дахины болоод монгол зөвлөл тийн ард түмний ган бат найрамд- лын ач холбогдлыг онцлон тэмдэглэ жээ. Дэлхийн хөдөлмөрчдийн суут багш В. И. Ленин, Монголын Хувьс галын гарамгай удирдагч Д. Сүхбаа тар нарын үндэслэн байгуулсан Мон Тэр багш уйлсаар яваад мүүжүүлж чадсангүй гэж Шэнэ ийНН мслРсЛЖ ЮОРоНЬ ГЕГУЛ ЛЭЭ СУ. 2 гол-Зөвлөлтийн ард түмний эвдэрш 1 гүй найрамдал нь октябрийн хувьс галын тунхагласан олон улсын ха- рилцааны зарчим бие биеэ хүндэт гэж, ах дүү ёсоор харилцан туслах жинхэнэ тэгш эрхийн зарчим дээр тулгуурласан улс хоорондын шинэ харилцааны үлгэр дуурнал болохыг уг тогтоолд онцлон тэмдэглэжээ. Ок тябрийн хувьсгалын 50 жилийн ой бол монголын ард түмэн түүний за - яуу үеийнхний баяр юм. Пионер су рагчдаа энэ нх баяраа сурлага хөдөл мөрийн өндөр амжилтаар угтах яв дал та бүхний зорилт болж байна. Манай орны сургуулиудад октяб рийн хувьсгалын 50 жилийн ой уг таж, октябрийн хувьс галын дэлхий дахни- ны ач холбогдол про летарийн их удирдагч В. И. Лениний үйл амьдралыг судлах сурталчлах ажлыг зохиож байна. Манай эх орон ард түмний хагас зуугаад жилийн болоод ард түмний аз жаргалын түүх бол октябрийн их хувьсгалын түүхтэй амин холбоотой юм. Манай ард түмэн түүний өсвө- рийн үеийнхэн энэ нх ойн баяраа аж лын амжилт, сурлагын өндөр дүн- гээр угтах ёстой. Энэ | их баярыг угтсан ажил бол Д. Сүхбаатарын нэ рэмжит Монголын Пионерийн Бай гууллагын «Залгамжлагч» ПЙ чуул ганыг угтсан нх аянтай холбоотой юм. ПИОНЕР СУРАГЧИД АА! Октябрийн социалист их хувьсга- лын 50 жилийн ой угтаж октябрийн хувьсгалын түүх, их багш Ленин бо лоод оросын коммунистуудын гай хамшигт үйл амьдрал, монгол Ззөв- лөлтийн ард түмний мөнхийн «най- рамдлын түүхийг судалцгаая. хуулийн байгууллагад ШБЧгмж |/0.. Дэлхийн хөдөлмөрчдийн суут жолоодогч В. И. Ленин, монгодын хувьс- галын гарамгай удирдагч Д. Сүхбаатар нарын үндэслэн б лсан мон- гол, зөвлөлтийн ард түмний “эвдэршгүй найрамдал нь Октябрийн хувьс- талын тунхагласан олон улсын харилцааны зарчим, бне биеэ хүндэтгэж ах дүү ёсоор харилцан туслах жинхэнэ тэгш эрхийн зарчим дээр тулгуур- дасан улс хоорондын шинэ харилцааны үлгэр дууриал болсон юм. : ( -ын Төв Хорооны 1987, оны нэгдүгээр сарын 26-ны тогтоодоос) Орон БУХНИЙ ПРОЛЕТЯРИ НДР, НЭГДЭГТИН!) МАХН-ын уйл ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД ЗЭЛЭН БАЙТЭЙ “ВҮДдЭ ИЙН ӨВ ЛОРО НЭРЭМЖИТ МОНГОХБЇН”ЙО) БАЙГУУЛААГЫН ТӨВ”ЗӨВХӨЛИЙН СОНИН 23 дахь жилдээ|. 25-22 2223 Ле7 (963) | 1967 оны хоёрдугаар Өнгөрсөн намар Тунгалаг охиныг хүнд өвчтэй эмнэ- лэгт очиход ЗХУ-аас уригдан ирж, нэгдсэн Ц эмнэлгийн хүүх, дийн тасагт Зөвл эмчээр. ажиллаж б гаа, дэд. эрдэмтэн Ю. Б. БВишневский угтан авч эмчилсэн билээ. Тунгалаг одоо нийслэлийн 5 дугаар Зөвлөлтийн хүний тусыг Тунгалаг хэ- зээ ч мартахгүй гаж сурлагаараа ачийг ха риулж байна. П.УКанчивын гэрэл зураг СУРВАЛЖЛАХ ХЭСЭГ д БАЙГУУЛАВ... Өмнөговь аймгийн -МХЗЭ-ийн авсан хүүхдүүд вэ? Манай ан татлаа. үү? Үгүй эз, /Миний шавь шүүхийн үүдийг Хар сурагч хүмүүжиж бай 1 Хоёр сурагч-нь торойтлоо” нар зөв. || тээд" хэлж. чадсангүй. ,ХОо. хонгор. амьтад: юм... Тэгээд 5 лой нь- чичирч, мөн л ну“ д тийм хэрэг явдалд”. Ор лимс асгарав, -: 2-0» : Хоёр сурагчаа” нулимс бн гомдож нэг л чадахгүй дүүрсэн нүдээрээ зэлж- ЮМ. Бан хүн шавьдаа лэн харахад тэр хоёр нь ч бас уйлж байлаа. -ҮТа хоёр минь яав даа гэж багш ядан өгүүлэв. -Бид хоёр дахиад яа- сан ч ийм хэрэг хийхгүй гэж . Доржхорлоо шал ширтэн дуулдах төдий шивнэхэд Алтангэрэл зөв шөөрсөн мэт том харав. 2 са Багш хуулийн байгуулла. т гаас бас л өөдтэй үг дуул сангүй гарлаа. Ойрын хэ даанч арай дэн хоног цай хоод идэж болохгүй нойр дэг байснаас бие нь ихэд Су- ларчээ. Би хорь гаруй жил багшилсан туршлага тай гэдэг, Намайг олон хүн, олон зуун шавь нар минь сайн багш гэж маг гомддоггүй гэдэг үнэн байх гэж бодсоор гэртээ ирэв. Балдмаа багш энэ хоёр су тан ярилцаж байдаг. юм Зар Гэтэл энэ хоёр рагчаа дахиад ийм хэрэгт “шавь минь ийм хүмүү» яасан Ч оруулахгүй ээ. “эл хааваас олов. Би хү- Хүмүүжүүлж чадна гэж сууж байв. Бамш үг хэлэх. аа. Энэ хоёр минь-гэнэн, 2 ! сэн архн ууж, тамхи. 1а “Фон нь лав. Энэ “хоёртоо. БАГ хөн | ПпїдүвтэгАДүл фегсүддогүе( : ӨД даалт өгөхөд зарим залуу багш нар та яасан зүрх- тэй юм бэ? Хулгай . хий тэрк, танхайрсан: тийм сурагчийг ” хуулийн” газ: раас гаргаж-авах гээд зүт гээд явах хэрэ? юу байна даа гэлцэнэ, Балдмаа багш нээрээ ч тийм юм уу. Би 20.гаруй жил багшлахдаа энэ хоёр шиг тийм хэрэгт холбог гнас ийм-хүүхэд гарна тэж би зүүдлээгүй юмсан тэх зэргээр бухнмдан бо- “Дов, Багш олон Г ) «б0дож, гомдох “уурлах хослон эл хэргийн хой- ноос хөөцөлдсөөр д лаа, Хоног сар өнгөрсөөр, л байлаа, Ингэж хоёр ша вийнхаа хойноос нойр хоолгүй зүтгэн, хуулийн газар, сургууль багш нар таа даалт амлалт өгч байж, тэр хоёрыг 2 жи лийн тэнцэн харгалзахаар гаргаж авлаа, Сая янзаар . бай 8 ажлын ерөнхий төлөвлөгөө гар- таж сурвалжлах хэсгүүддээ Тта- ра ав Ч. Цэндоо (Говийн мэдээ С0- нины ажилтан) - АРИУН ЦЭВРИЙНХЭН Налайх хотын 10 жилийн дунд сургуулийн Улаан загалмайн сал бар хорооны дэргэдэх сурагч Дуламсүрэн ахлагчтай ариун цэв- багшийн сэтгэл Ү уужран онгой рийн соёлч нөхөрлөлийнхөн багш Л03 Р Бод ян ЭХЭ, мэ нарынхаа өдрийг угтан «Ардын 2 Р ШЭЛСоХЛННн! багш, эрүүлжүүлэхэд эмч» сэдэвт ЭцЭг2-ЭХ багшид баяр- өдөрлөгийг 26 дугаар бага сур- ласан гялайснаа дахин да гуулийн эцэг эх багш сурагч нийт хин илэрхийлж байлаа. 800 гаруй хүнд сонирхуулав. 2 : Пионер Дуламсүрэн, Оюунмандах, Үүнээс хойш хэдэн жил Саманд, Сэргэлэн, Чогсомжав на- өнгөрчээ. Нийслэлийн У! 10 жилийн багш Балдмаа гийн хоёр шавь хүмүүж- жээ, Доржхорлоо барилга чин, Алтангэрэлд Ххөгжим- чин болоод ажиллаж ЯвВ- на, Багш хүн шавьдаа рын тоглолтонд үзэгчид гүн та- лархлаад ахин ахин илэрхийлж нөхөрлөлийнхнийг дахин ирж тог- лохыг урьж байлаа. Мөн сургууль дээрээ дежур эргүүл хийх, ариун гах, цэврийн үзлэг явуулах, сонин гар эрүүл мэндийн сэдэвт ярна таннулга зохиох, кабинет тохижуу лах, арнун цэврийн 8. хоногийг дож байсан хүүхдийг ер “ОМДДОГСҮЙ ЭВЭГ ҮНЭН хон зохион цэвэрлэгчдийг амраах 39- үзээгүй. Яасан хачин . . .... Г. Сэсмээ рэг шинэ хэлбэрийн ажлуудыг 30 л Н 4506. ӨНГӨРСӨН МИНУТ ЭРГЭЖ ИРЭХГҮЙ ЧӨЛӨӨ ЦАГАА АШИГЛАЦГААЯ ЦАГ БОЛ АЛТ Өлгөц ярна Чөлөө цаг гэгч юу вэ? Манай салганыхан «Чөлөө цаг гэгч юу вэ?» гэсэн сэдвээр маргаан хийлээ. Маргаан С0- нирхалтой боллоо, Уг мартаа- ныг явуулахын өмнө хүүхэд бүр өөр өөрсөддөө ноогдож бай гаа чөлөө цагийг тооцоолж, тэдгээр цагт юу хийдгээ харчл- цан ярилцсан юм. Гэтэл ма- найхны зарим нь чөлөө цэг гэгч чухам юу байхыг Ч мэдэх гүй. байна Зарчим хүүхдүүд «Чөлөө цаг гэгчийг унтах, хоол цайгаа идэх, сургууль- дад очих, сургуулиасаа харих цаг» гэж боддог ч явдал бай- даг байна. Бас нэг Хэсэг нь тоглох цагийг д чодоо Цаг гэ- дэг гэж ойлгодог байна. Мар- гааны эцаст бид чөлөө цаг гэ дэгт -|Хичээдлах, унтах, хоодлох цагаас- бусад хоногт ноогдох бүх цаг: 3 - Долоо хоног дутмын ням гаригууд болоц баяр ёслолын тУмдэслалт ӨДРҮҮД, Улирал бүрийн (1,2,3 бо- лон) хичээл: завсарлагын амрал тын хоногууд, Ман пиопер, сурагчдын хичээлийн эжидлйн зуны амралт эдгээр үйдсэл 4 хадбарийг тус тус тооцоолох нь зүйтэй гэж үз лав. Хүүхдүүд та нар энэ ту- хай юу гэнс бодож байна. Та нар чөлөө цагаа лам ашиглах ив зүйтэй. гэж: боддог вэ? Чөлөө цагт өөр ямар цагууд ормоор: байна. Та нар салаагаараа манай олгөц яриаг хэлэлцэж хэрхэн юу тэн шийдсэн. зэ «Пиопе- рийн үнэн» сонины газар прүүлахийг хүсье! пЦэЭ1Г7:2223 1 лгийг СУРЧ л хумлиулжиж ад ЗЮРИГЛАЖ рэлтт Эн. «Залгамжлагч»ь Н чуулган угтаж «Чөлөө цагийг сурч хү- мүүжихэд зориулья» гэсэн секц, ажиллаж байна. Аймаг хотуу- лаас чуулганд шалгарант өроөл- цогчдын дотроос тус салбарт хамаарагдах хүүхдийн байгуул лагуулын төлөөлөгчдөл: Пнонерийн радио станцын- хан Пионерийн кино театрын- хан -- Пионерийн номын сангийн- хан --НИионерийн шуудан хоёбоо- ныхон. - ийн хүүхэлдэйн п МАНАЙ САЛБАР цагийг сурч мэдэхэд сориулах салбарын эрхлэгч ч, лувСАНДЭНДЭВ Чөлөө Ё.... В. М. Лениний нэрэмжит Мож толын инонерыин ордон | ДЭЭР төвшөрч явуулах болпо, Аймаг, хотын пионерийн зов- лөл бүлгэмүүд «Залгамжлагч” ЇР Зуулганд шалгаран оролцоц- тоохын тулд өөр өөрсдийн бүл тэмүүдийн ажлын “туршлагыг даас шалгаран оролцож байгаа дын ажлын туршлагыг иэгтгэн лээрх чиглэлээр нэгтгэн дүгнэж эдгээр байгууллагуудын т0л90- дүгиэх у ирэхдээ «өр. гүүний лөгчид чуулганд өөрсдийн | аймаг, хотуудын жишээ пноперийн кине хүүхдийн байгууллагуудынхаа радио станц, шуудай туршлагыг салбар, салбараараа пнонер-сурагчдын нэгтгэн дүгнэж чуулганд орол- Чуулга хүүхдийн зөвлөд, клуб, чуулахад 5 сар гаруйхан: театр, цаа үлдлээ. Сурлага, хөдөлмӨ- уншла- рийн 2 жилийн цоцгаох бөгөөд чиглэл, чилэ- лээрээ туршлагад ярилцацгааж йїнонерийн номын. сан. лсын хэмжээ. р ажиллагаатай театрынха! санал. сэтгэгдлэл сурч мэдсэнээ бие нэ. чЗалгамжлагч» солилцон, зааж сургахад ажлаа чиглүүл- биесдээ зөвлөлүүдийг даль 1, 2, 3 дугаар тэр- тэргүүний туршлагыг: инїтийн үлгэр хүртээд болгоход одооноос -ЭХ- театр. лэн ажлаа эрчимжүүлэх НЬ ЧУ хороо, хал байна. м. : «Залгамжлагчх ЇЇ Зу аянаар" дэв гын. танхим, пнонерийн бүсийн шигдсэн «Цаг биднийг “хүлээх- шалгаруулж, гүй» гэдэг анхаарамжийг” |64- «Залгамжлагч» ЇЇ чуулганы нэ нацгааж үлдэж байгаа рзмжит алт, мөнгө, хүрэл ме- цанд тодорхой ажлуудай! а- зэргийн наачилцгааж, хөдөлмөр "бурла- « хуга? чуулга- дипломыг олгох болно. Чуулга гаараа шалгарч «Залгамжлагч» наар -хүүхдийн байгууллагуу- ны үесээр манай салбар ажлаа П чуулгандаа оролцодгооё: Улсын тэргүүний бүлэг шалгаруулах ура: дүүлэх хөдөлгөөн хот хөдевгийн олоп су ЗУРАГ ДЭЭР, Нийслэлийн 20 дугаар сургуу тийн дарга Лхагваа, Дархан лагаа ярьж байгаа нь. Шуудан хорсо Хөвсгөл аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар амгийн «Б» бүлгийн сурагчид сургууль сэргэ «Сурагч» шуудан хороо бай туулан | ажиллаж | эхэллээ, Тус шуудач хорооны дар заарлшонер Шарбанди ажил даг юм, Шуудан хорооны хон хэвлэл захидлыг шуур хай түгээж зарым, ангиуд дээр хэвлэл ашиглалтын шал галт явуулах, гайаад! дотоо дын сургуулиудтай харил цаа тогтоож харилцааны бу лан байгуулахаар ажиллаж байна, Ч.Нямжан: (Хөвсгөл айм тийн Марөн хотын 10 жи лийн дуйл сургуулийн су рагч) ЧАНГА. ЯРИГЧ яригч бол шахил 4 ны хэлбэлзлэлийг дууны х өөрчил радио тех- багай: гахаас болгоомжил! бэлзлэл. болгон сонсгож байдаг иикийн эг чухал ааны болзлыг лиудад 6 хотыг пионедийт тлэвхтгүүлэд турш Д.Мєнх-Очирын азсан гэрэл зураг, зохино. тын сан, өрлиөж и тэргүүний б жЖ зохино. шатах, дуу тохируулагч нь эвдрэх, хайрцаг нь хагарах зэрэг гэмтлүүд байдаг. ЧАНГА ЯРИГЧИЙГ АШИГ ЛАХАД ЮУГ АНХААРАХ ГЕО --Гэрлийн розетикт зал- «Од танай хот хєдсод Ч ши ? мянган | чанга -Чанга яригчийг залга- пригч ллаш байна. Чан ХИ өмнө түүний ар талд га яригчийг манай улс ЗХУ бичсэп ба зурсан зүйлтэй ба бусад ардын орнуудаас авдаг. Эмэ чухал зөв гаттай сайтай тавнх буюу өлгөх хз- рдчилсан Сайн танилцах хэрэгтэй, -Чанга яригчийг суурь эдлэх нь чухалд юм. Гэрт рэгтэй. төхөөрөмжийг тавьж ашиглахад 0,15-0. 25 -Хүчтэй доргиох буюу ваттын чанга яригч нь хаМ- хнагадхаас болгооэтжил- гийн тохиромжтой байлаг. Чаига спригчид ихэнх то- 3 гэмтэл нь түүний ХҮЧтэй эргүүл: хиолдох цаасан деффузор нь поорч урагдах. дууны ороомог тасрах, | трансформатор ДУУЧИН БОЛЬЁ ГЭВЭЛ Багачууд зүүхэд бүхэн дуулах Дуртай. Дуучин ба. дох хүсэлтэй Тийм ч уе раас сургууль бүхэнд най- риг дүүны дугуйлан хичээл лэдэг. Энэ бол манай ирээ- дүйн шилдэг дуучлыг бэлт гэх бөгөөд өсвөрийн үеийн- хэил. дууны ухаапыг судлуу лах өндөр ач холбогдолтой. Хүүхэд бүхнийг зев сайхан дүулдаг нэвлхэн сгїїхан хоо лойтой болгохын тулд ЛУУ- ны дугуйлангийн удирлагч, болоп дуучид | доорхи зүйл сийг анхаарвад зүйтэй юм. --Дууны дугуйлангийн су рагчдал янз бүрийн үндэе- ний угүхдийн дууг | Зааж сургаж зэрэгцээгээр Дуу туулах арга. барил, дуучин. хун: хоолойгоо яаж, арчлах, алдарт дуучдын түүх пам- тар зэрэр сэдвүүдээр: товч хоц, ойлгомжтой яриа хийнэ. Өөрийн орны ба найгам- далт орныг хүүхдүүдийн дуулсан найраг дууг дуу ху раагчаар, бичин. авч солсгох, алдарт дуучидтай уулгалт хийлгэх зэрэг хүмүүжлийн ажлыг өргөн зохиох нь ашигтай. Сурагч багачуул”д заах дууг сонгой. автлаа тэдний насны онцлог, Х09- лойп Депасаныг онц аих”ара хаас гадна үг дууны хам- тав|-ын депазонд багтаж дуулагдах дуу байва» | зө хино. бариулыг тулах цэ- гээс хэтрүүлж болгохгүй. нь --Чанга яригчийг хэтэр- нь хий чанга дуугаргах нь ДУУ --Тохируулах ав-ит-ит-ит-иттий саг-итивттит иж атга) Гэтэл манай: зарна дууны наймцын «Си» «Ля» хүртэл дуулах дууг анхааран үзэх гүй хүүхдэд зааж сургахыг хичээдэг. Энэ бол хүүхдийн дуулах хавлайн хэвийн: амилдагаанд буруугаар нө- лэөлдөгвөс радиа уран бү тэал (найраг Дуу)-Нны чана рыг доройтуулна. Сурагч бүхнийг зөв мэд- лэгтэй дуучин болгохын тулд тэднийг зөв суулгаж дуулуулах, хоолойн дасгал, (тамм) аялгууг байнга үн- шүүлж байх, ямагт сайн хөг- тэй хөгжим дагуулж дуу- амулт байх явдал хамгийн. чүхэл, Мөн сурагчдын ДУУ- лах найраг луучд 2-вас олон. хоолой хорлїиж луулах нь онц: биш. гэдгийг гөрлсө Д. МИЖИД, театр, урлагий| птпонерпйн бүсийн зөвлөлүүд ямар ямар салбаруудтай» гаар ажилладаг. ээ, хэрхэн, ямар зохион байгу гуулагдсан- --Ятмар, ямар ажлыг хэрхэн яаж, эрхлэн явуулдаг. --Ашжлаа яал рал, жилзор хэрхэн шалгаж дүнг нь гаргадаг. уулдаг гэсэц үндсэн ас га хуудсуудыг салбар т ажлын олцдогыг тусгаж чадахуйцаар хийж Д. Сүхбал- тарын нэрэмжит Монголын Ппонерийн Байгу ж йл сн бмпө гаргаж ху Зеплөл, Пионерийн үпэн сонипы гасар ирүүлсэн байвал ны гажуудал гарч сонсогддог тул дуу тохир, лагчийг дунд зэргээр бай нэгдүгээр ороолтонд залга- даг орсолтын утсыг дууны ороолтонд шууд холбож бус дын радно сонсголыг хааж амна бодсон арчаагүй 6 дал гаргах явдал гаргаж болохгүй. Нэгэнт эв дэрч гэмтсэн чанга чийг мэргэжлийн бус: ХҮН тааварлан гэмтлийг улат хүндрүүлдэ- гийг санах хэрэгтэй. Хүүх- дүүд та нар мэргэжлийн хү Е-6 ний тусламж зөвлөлгөөнтэй- тээр чанга ярпгчийг засаж Засахын тулд зор нь хагарсан буюу цоор- шатсав | буюу сурч болио. сон байвал түүний улн ха- Бал тохирох маркийц утсаар чухам хаана ямар бие анги нь байрласан, яаж залгагд- тан байдлыг сан зэргийг бие дээр нь ба гүйгээр” схем зургийг сайн судалж нааж но. Чанга ариг мэлэх нь чухал. Хэрэв чан чийг 8 | вүлгэмийн ЗӨВЛӨЛД | Аймаг хотын пнонерийн бүлгэмийн зөвлөд «Залгамж лагч» П чуулганы үеэр өөр, өөрсдийн танилцуулга хуул- суудыг бэлтгэхдээ дараах асуултуудыг тусгасан байвал -(Пионерийн пмар нэртэй кино театр, радио узел, нд гын газар, шуудан хороо, хүүхэлдэйн чуулга, хүүхдийн зөвлөл бүюу Клуб, алттайгаар бай- төлөглөж түүний биелэлтийг сар, ули- дыг хамарсан 8 бүрээр, тэдгээр салба ллагын 42 илбаруудыг тпонерийп Тев эвгүй ЁГ Зарим рорматорын тохиолд- Ийм байддыг хэрхэвч яриг- оролдох нь уг та яригчийн цаасан деффу- дууны ороомгийн нэмгэн цаасаар трамсбсэртаторын | Фо ЛЕНИНИЙ ДУРТАЙ ТОГЛООМ Шатрыг В. И. Лемнн онцлон үнэлдэг байсан юм. Ульяновын гэр бүзийнхэн шатрыг онц сонирхдог байжээ. Влади- мир Ильичийт эцэг нь шатарт сур- гажээ. Володл (Владимир) хүү, ах АлексанАр, дүү Динтрий, “охин дүү Оля нартайгаа нх төглөдөг байв. Тэр, шатрын өрөг хэх . шаргуу тэмцэл, хүнт байдлаас гарах арга замыг хамгийн их сонирхеж байсан бөгөөд хожил буюу хожигдолд түүний сэтгэл ихоо түйилэг- гүй байжээ. Эбрэг тоглогчийн хүчтай ”сайн нүүдэл л Леницийг баясгадаг байв. Бүр Симбирекийн гимнасид байхдаа Володя сайн шатарчни гэгдэж ба! 3 Дараа нь Казань хотын их сургуульд “суралцаж байхдаа хамт сурдаг Сердю- ковтой. ямагт шатар нүүдэг байв..Тэр үед оюутны дотор нутгийнхан гэдэг звлэл байгуулагдаж түүний нэгэнд Вололя элссэн байв. Өөрийн хувьсгалч үзэл улс т” рийн мэлдэг эрчим зорилгоороо Влалимир Ильеч оюутан залуучуулын дунд тэр даруй хандаа өндөр алдар хүндтэй болжээ. Хичээлийн чөлөө цагт Владимир Ильич шатар тоглодог байсан бөгөөд нэг дүү Диштрийтэйгээ шатар нүүжээ. Тэ- т: бү чийг самууруулж хожих гэж оролдсон нь дорхноо хожигджээ. Дараа нь 1889-90 онуудад Вла- димир Ильич оросын хүчтэй шатарч- дын нэг болох Харлинтай /захид, харилта тоглосон байва. Түүнчлэ большёлик намын нэрт зүтгэлтэн П.Ле- пешинский, Ленпттэй шатар тоглож байспаа дурсан бичсэлий дотор мөн захидлаар харилцаж тоглож |байснаа дугьджээ. В,. И. Ленпцн Касань хотод байхдаа зар харилцан тоглохоос гадна зө хүч дутуутай хүнтэй тоглох- доо нэг хєнгөн бодоо хасаж: тоглодог э. Хэрэв эсрэг төглогч Нь бол ха уулахгүй гэвэл «Тэндүү | хүчээр тог- лоод лмар хэрэг байхаш дээ, | бодох, үнд солтгхолгүй шүүдээ» гэ- сээ. Ленна шатар тоглох чөлөө гарг байсалд нь сөплөлтийн шатарчид бах- Лениний тэртэй холбогд- байрлалтуудыг нандигиан хадгалдаг юм УАНГА яригчийт ЗАРЧЛЫН. (СҮР ТР їїнд цо: ТР - трсулас фофгмо торд Л УУ- «стига яРэмЧ 40- Дууем еРсөмст. 4Т- дуу рожиР”уулт/м. утас нь тасарсан бай алдагдуулах ороолгоод эсэргүүцлийг нь олсоор шалгаж үзэх хэрэг- тэй. Д. ДАМДИНСҮРЭН. 1910 өнд Лениний дүү | Динтгий Ульянов асенийд өөрийн зохиосон ход- логыр явуулаад ийз харну авчээ, «Чи- ний бодлогыг хялбархашы оллоо. ГҮР 8-6 гэвэл л бөлөх юм байна. | зарий «Речи» гэдэг сэтгүүдд . өнөөдөр шэг этюд үзсэц бөгөөд түүнийг би тэр дөр нь бодож чадсангүй. Тэр этюд надад маш таалагдав. Байрдал пь ийм юм. “Цагаан Нж 3 Те 7, Мж|, хүү д3, аш, хар Нєз хүү а2, д5, аш-«А»-гийн хүү нэг шүүдлээр бэрс тарах эж» | байна шүүдээ. Тэгээд цагаан эхлээд хожих юм. Бас гоё-оо!» гэж бичсэн байжээ. Уг этюдийг оросын шатрын бодлогын сонгодог зохиолч ах, дүү Платовынхан зөхнөсөт бөгөөд цагаан нь нитэж хож- нүүргүй. хүүг хөрив, | Өлөө 1. АБ-14 | гэвэл 2- Мж1-с2. гэнэ. Хар нөён с2-ын морийг идвэл цагаан нь 44 хүүг идэж цаашид тюёнгоордо “Аш».хүү,рүү очиж түү- тийг булаагаад хожио. Тийм учраас 1..4д5--4 2, Ма1-её2 гэхэд хар нь 3. 2. а2--а1 6 гэнэ. Гэтэл одоо 3. Ї:л4 7 Бїл4 4. М:д4 | гэвэл 5. Н (2511 6. Нэ5 Не4 7. Нашб 8... Н:аш7 Нэфб сзхэд тэнцэз болно. Гэвч хожих шаш гоё цүүдэл бий. З. Ме2-с! Одоа 4. Тж5 мад кэх занал тавилда. Хард Олон хариулт байтч авраглаа: чадахгүй. Житээ нь 3 їл? 4. Маяа гэнэ, 6... Баз гэвэл 4. Тсл44 гээд 5. Май 3 сэж | бэрс аллаг- дана 3. ..-ашб гэвэл 4Теб гэж 5. Тэф 4 мад гэнэ. Шатар бол хүнийг сайн тэмцэгч болгон хүмүүжүүлэхэд тус болпо гэж их Ленти үзсэн бөгөөд шатрыг ашиг» тай боловсот амралт, оюун ухааты гим тасттт гэж хүнлэттэн үзлэг байжээ. Үронлэа шатар бол асюхим тэмцэл мөн. Тэгтлэї, итээдүйг урьдаас харж чад» сан, влэх сөрчг зүрх сайтай хүн д хол» цо. Ж, ХУЛГАНА («Залгамжллгчж ний: ш БНМАУ-ын шатрын си маст Чиннй үтинх юм. 59495122:1::18 БААТАРЛАГИЙН ТУХАЙ Хүндэт уншигчид аа! НчЭГЭЕ ХРВВхи” юуг тоүгэнйн Естой гэдэг асуулт олон УДад тавигддаг . Эцд олон хариулт байж болно, би. Хариц: юу юуны урьд дорх номпуудыг уншсан байх хэрэгтэй. юм. Ш... Банзрагч эхний. хуудсуудад. 19| Ц. Гайтан.--Улаац туг 1956 Дамдины Сүхбаатат 2-р дэвтэр 19527. -1966 Марл Маркс 1964 Мөнх дурсгалт 3 Дорис Дожоо--Їїннэ үеийн баатрууд 1965 Дус, Дорж -Ариаш баатар, 1964 Г. Жанчив- Дууриалтай хүмүүс 1965 С. Лувсан--Монх алдар 1965 1. Мадмид-- Сүхбаатар, 1958. Х Шэрлээ.- Ардын дунд. 1955 Д. Содиомдорж Улаан бүчний эзэн, 1961 11. Єүрэнжав--Ялалт, 1964 Д. Сэнгээ-- Аюуш. 1901 Д. Тарна-Їїнвээ Хиагт 1957 Л ТҮүдэв- Нэгэн хувьсгалын тухай сурвалжилсан тэмдэглэл, Ц. Уламбаяр-Энх тайвны манаа Ц, Уламбаяр-- Сүхбаатарын 9 Р. Ядмаа- Галд | нэмэрлэсэх Хүүхдүүд ээ! ТА цар дээрх номуу- дыг уншсан уу? Та иарт ямар «этгэг- дол төрөн. Та нар ном уншаад сэтгэгд лэз бичдэг үү? «Залгамжлагча | чуулга паар Улсын нийтийн номын сангаас эрхлэн пиопер сурагчдын ном үншсан сэтгэгдлийг шалгаруулах ажил зохиох гэж байна. Үүнтэй холбогдуулж номын санчид, ном зүйт мэргэжилтэнгүүд та нарын чөлөө цагаар уншвал зохих но муудын. төрөл- жүүлсэц сэдвээр гаргах болно. Бичиж ирүүлэх є«этрэгдолдээ өөрийн заагийг тедорхой бичзэд «Улаанбаатар Улсын нийхийн |номьц, Єаїггийн хүүх дийц. “рхцласын танхимд” тэж яаяг- сана! шт. БАЯНЗУЛ. Сурагч чиний цэгийн хуваарь ГАР НҮҮРЭЭ УГААХ Үддамэг дДАЛААЕ яЯмгеяаг жжүлэлЭЭ. УУҮ12572 77271А длаагАаАР аны умтААГЫН Флүмөх Биир ан нжйллийлиллитилийтийнийндэй! ж---- шунурых мМэшЕНААНТӨ ҮНС УМААТбАФСС во. дасал, миани"", Төгсгөл. Түрүүч нь 5.6 дугаарт Ү2:222-2222-221-18-- Хурга хурганаас тэр нь номхон хөөрхөн харагдана. Азнз түүнээ «Цасаа, цасаа нааш ир!» гэж дуу, дахад шууд гүйгээд ирдэг байв. Түүнийг бусад нь даган гүйлдэнэ. ӨДөр хоног өнгөрөх бүр Хурга- нууд нь улам том болж өнгө Зүс нь өөр болно.Гагцхүү жижигхэн махир эвэртэй нэг хурга л хэвэн- дээ байдаг байлаа. Тэр юмл бол хоцорчихно. Ганцхан энэ бор саа- рал хурга эвэртэй байв. Эвэртэй болохоор туранхай байдаг юм бо лов уу?! гэж бодно. Азиз уч раа мэдэхээ байлаа, Эцэст нь эцэг тээ хэлэхээр шийджээ, Аав нь гэртээ шуудайтай юм авчраад: -Энэ хэвгийг өвчтэй буюу сул биетэй хургандаа өгөөрэй гэжээ. Азна малгайдаа . дүүрэн хэвэг хийж бор саарал хурганд авчирч өгвөл тэр толгойгоо сэгсчээд ндэх гүй байв. Тэгэхээр Азнз эвэрнээс нь барьж аваад атга хэвэг аманд нь чихэв. Аажимдаа хурга малгай тай хэвгийг аяндаа идэж эхэллээ. Азиз ч дуусан дуустал харж зог- сов, Азиз горхины уснаас малгай даа утган авчирч, - Уу! Уу! Миний гараас. ууж, идэж сурїгэзд өгөхөд хурга дур- тай нь аргагүй ууж байв, --Цасаа! цасаа! Нааш ир! гэхэд өнөөх цав цагаан хурга нь дуртай дургүй хөдөлж ядаж наашиллаа, Цас ньэвэртэй хурганд атаарх сан болтой. Ногоон дээр тэрийж хэвтээ эвэртэйг үнэрлэн үзэж яв- лаа. Бусад хурганууд ч түүнийг дууриаж байв. --Хойшоо байцгаа! Түүнд бит- гий. садаа бол! Эвэрт минь жаахан амраг гэж Азнз хургануудыг үр гэзлээ. Хурганууд ч тал тал тийш” тарж ндээшлэв. Даан удалгүй бор- саарал хурга хэвэгнээс өөр юм идэхээ больж ногоо ч хазахаа бай жээ, Азнз түүгээрээ бахархан улам бүр эрхлүүлнэ, Өдөржингөө түүн- тэйгээ тоглож мөргөлдүүлж сурга- на. Бор саарал нь хоног өнгөрөх бүр томорч, тэнхээ сууж, эвэр нь улам ургана, Нэг өдөр сонин явдал боллоо. Азиз хургаа Хариу лан ногоон дээр хэвтэж байтал гэ Бодлого Сурагчид хоногийн гурван бүхэл долооны гурван цагийг хичээллэх ба гэрийн даалгав раа хийдэг бөгөөд 87,5 хувийг унтаж амардаг гэвэл та нар хо- ногт хэдэн цагаа чөлөөтэй өн- гөрүүлдэг вэ? Үүнчлэн 7 хоног, сар жилд хичнээн цагаа чЧөлөө- тэй өнгөрүүлж байгаагаа олц- 4 сэжиээ 5 сараас “эвина СРчиЖЫЛ. “ӨШртн,” "Чутна, ЭРЭР. ЭВЭРТЭЙ ХУРГА нэт ард нь хургамайлав. Өндийж харвал эвэрт хурга нэг хургыг орилтол мөргөсөн байлаа, Эвэргүй жижигхэн хар хурга яаж эвэртийн аяныг Даах вэ дээ, Азиз ихэд баяр лан: -- Сайн байна, Эвэрт минь! Чи миний сүрэгт хамгийн хүчтэй н"ь болно, гээд өөр нэг хурга барьж аваад эвэртийн өмнө тавив. Эвэр- тэй учрыг дорх нь ойлгож түүнийг холоо үсэртэл мөргөв. Аав нь хов хоосрох дөхсөн шуудай үзмэгц -- Эвэртийг хэвгээр Тэжээхээ зогс! Тэр чинь тэртэй тэргүй бус » даасаа томорлоо. Хэвгээ сулавтар хурганд өг! гэжээ Азинз -гомдсон болтой, 227- Боливол больё л доо. Хэрэв: хэвэг хайран санагдаад байгаа бол би өөрийнхөө хоолноос өгївө гэж хэлжээ. Эцэг нь Азизийг нухацтай . хан харснаа юу ч хэлээгүй өнгөрөв. Эвэрт ч түүнээс хойш эр зорнгоо.. роо гайхуулах болов. Хурга л хар вад мөргөдөг байв. Бүгдийг мөр- гөж гүйцэв. Нэг удаа бүр «цас» руу дайрчээ. Цас нь мөргөлдөлгүй Үгийг О. Сэрээнэн Улсан 120 г Сүүдрээ хармаар Унага минь хөөрхөндөө Ухаа хонгорын удамдаа. Тоосоо босгоод Наадамд түрүүлэх Торгон жолоог Надаар өргүүлэх Ухаа хонгорын удамдаа. Хөлөө олоод Хөөрхөн жороо Хөндийрч давхиад Хөөхөд ороо. Унага минь хөөрхөндөө Ухаа хонгорын удамдаа. Ташаа зоогий нь Сүүгээр мялааж Хөгжмийг Д. Миясүрэн Азнз руу аврал эрэх мэт харжээ. Азнз тоолгүй эвэртийн нурууг илж байхыг хараад цав цагаан хурга эцгийн хариулдаг Хургаруу зугатлаа. Тэрээр дахин | Азнзийн сүрэгт эргэж ирсэнгүй. Өвөл боллоо. Эвэрт бусдаасаа хамгийн хүчтэй, хамгийн зоригтой нь боллоо. Нохой руу хүртэл дов- толдог байлаа, ЭВЭРТ ЭВЭРГҮЙ БОЛЛОО. : : Азиз нэг өдөр эвэртийг аваад зэргэлдээ хотын билчээрт очиж найз Султантайгаа уулзаад: -- Чамд эвэртэй хурга байна уу? Миний эвэрттэй мөргөлдүүл! -гэж ихэд бардамнан өгүүлэв. Султан жаал бодсоноо толгой сэгсрэв. -- Чи миний эвэртэд төргүүлэх үү? -- Мөргөдөг л юм бол тэгье! -- Харин чн уйлаваа! гэж хэ лзэд эвэртийг Султан руу харуулж: -- Дайраад| гэв. Эвэрт гэдрэг ухарч, ухарч мөргөв. Султан ца санд шигдэтлээ ойчуут, --Боль| Боль! гэхэд Азиз сэтгэл хангалуун инээж: - За ямар байна?! гэж асуу хад Султан цасаа гөвөнгөө: -- Сайн мөргөж байна. Чимар- гааш үүнийгээ аваад ирээрэй. Би үүнд чинь тохирох юм олоод байя. Тэгээд халз тулгая гэж хэл лээ. Маргааш өглөө нь аавыгаа хургаа хариулаад гарахаар Азиз эвэртийгээ хөтлөөд Султаныд очив. Султан түүнийг жаахан азнаж бай гээд хашаа руу орчихов, Удаж удаж нэгтомоо гэгчийн ирэг хө төлсөөр гарч ирэв. Азиз түүнийг хармагц: - Яалаа гэж энэ вэ? Наадах чинь том Хонь, миний энэ хурга шүү дээ! гэж татгалзлаа. Султан: -Чи бүү ай! Энэ чинь мөргөл дөж чаддаггүй юм. Бас тэгээд зөнөг лөчихсөн амьтан! гээд Азизийн га раас татав, Үнэхээр хөгшин ирэг мөргөлдөхийг хүсэхгүй байгаа бо лолтой цааш эргэв. «Нээрэн ч тийм юм уу? Миний эвэртээс бүгд айдаг шүү дээ. Энэ муу хөгшин юмыг Дөнгөх байл- гүй» гэж Азиз бодоод: -- Давшаад мөрөг түүнийг! тээд эвэртээ тавьчихав. ихэд : вэрт нь ухасхийж очоод нргийг , « хэд: хэд дахин мөргөлөө. Тэрээр эхлээд тоохгүй сүүлдээ. уур НЬ -хүрч цус хурсан улаан нүдээр хя. | лайн харж махир эврээ тобгуулав. Эвэрт хурга цогнойж цогнойж мөр гөөд авав, Тэгтэл .эвэр нь ороо цолдчихлоо. Хоюул салгах гэж мэ рийвч эс болов, Ирэг улам Дог- ширч хүүхдүүдийг ирэхийн завдал а Х0-199 0-Л00д Мин, авиаг “авина,, Г.Ганнна, авнаа чилна. " “Чанга, “аВнна. г / ЛннА.. . чинь лчилнаг иины/ “ана лнна. Аэнинь. “авна” “ил “тввьл, гүн толсонгоо өргөхөд хурга ө.зөг дөн агаарт гарав. Хоёр гурав сэгс рэв. Нэг юм тас хийв. Хурга тээр тэнд шидэгдлээ, Азизийг гүйж очин ход эвэрт нэл цус болчихсон хэв тэж байв. Эвэр нь алга болжээ, тавнт учиргүй уйлж уурлавч яахан ургах билээ. “Хурга аваад харнхаас өөр ар- гагүй боллоо. Азизийг уйлсаар гэр тээ орж ирэхэд аав нь: -| Энд гагцхүү чиний буруу байна. Хургыг эрхлүүлж, бас тэ- гээд мөргөлдүүлж, сургах хэрэггүй байсан юм. Тэр чинь. чамайгч гэсэн. бэрттэд мөргөж болно шүү дээ. Тэгэхээр чи уйлах хэрэггүй, Ха- рин тэр хайртай хургаа эвэргүй болсонд баярлавал зохино. Түүнд өөрт нь ашигтай. амар жимэр байх болно гэж сургамжлав, Ээж нь гэрээс гарч ирж хургыг нь “аваад маргааш билчээнэ гэв. “Удахгүй эдгэнэ, Тэгэхдээ хэ зээч “дахин мөргөлдөхгүй шүүдээ. . Аав нь хүүгийнхээ төрөн дээр хүнд лужир гараа тавьж: “..За хүү. боллоо. нөөдөр бид өөр билчээрт хургаа харнулна. Чиний хурга- нууд явж дөнгөх үү? гэхэд Азнз: -- Дөнгөнө! Дөнгөнө! Одоо. би жинхэнэ ёсоор тэднийгээ маллана гэж хэллээ С. ЖАМСРАНЖАВ “орчуулав. ХӨӨРХӨН ЖО0-200 ХӨН- Амийч минь малдаа явах цаг. Ес ав” ини на - БС-Э-Г-РЛСЛР-Э Г2-1--4 Мв120512525 УХАА ХОНТОРЫН УДАМ-ДАА у-ХАА Конга- ВИН УДАМ ДАА Ташуур өргөөл Унага минь хөөрхөндөө вл с 5 4ПИОНЕРИЙН ҮНЭН “УЛС Уу) “24 оо МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон.4 д давха 4 шэг 1 ЧОНО ХОГ: зов лаа зонерын өрөө, Утас хариуцлагатай Хариуцлагатай эрхлэгч Эривэинии-- зол углЧЖг СҮХ ”- эрхлэгч 26383. Захидал харилцаа 26888. ! Ж. ШАГДАР А-830118 Сахбаахарын чэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс 1 4140 | харат-и-ит-ит-иг сат-ит-ат тарган, өвс -ар ажиж атг 6Р-инт ат тариф 28т--ат-атт-ат-ирт-р в-ийт-ит-игт ит. ээг втчвт-вг-тт-вги атгаг өтчтвчвлчивит өРЛӨЧРӨт өл алт элиөги ий али илиггитиж арч -гчй нү ! Эх эцгийн сэтгэлтэй Эрдэмтэн мэргэдийн тэргүүнтэ Намын ариун үзэлтэй Номын далай бодолтой Хайрт багш та нартаа Хандаж бид нар хэлэх Баярын өдрийн үг байна. Бадарсап халуун сэтгэл байна. Хүүхэд бидний төлөө Хүн болгон халамжилдаг Хүн хүний дундаас Хүндэт багш нар тэргүүлдэг Ээж ааваас төрсөн Энэ биеийг минь хүмүүжүүлж » Эрдэм мэдлэгийн дээжээр Элбэг дүүрэн ундалсан Багш таныгаа харахаар нартаа хандаж илэ Сандалд яаж суух Санаснаа яаж хэлэх Сургууль гэрийн журам Сурагч хүний дүрэм Сурлага хөдөлмерийн холбоо Судлах бүтээхийн хослоо Хүмүүгхил сахилгын дээд Хүнч чапарын дээж Эзэмшвэл зохих бүхнийг Багшаасаа бид сурсандаа Баярлаж дандаа явдаг Эрдэмтэй боловсон ард болох Эрчимтэй чийрэг иргэн байх Оюун хүчний эхийг бид арын өдөр пионер сурагчдаас багш: ХИЙЛСЭН ҮГ-----э. Яруу уран Даруу ялдам зан нь Хэлээд хэлээд баршгүй Хичнээн сайхан бэ? багш минь! Өвөр дүүрэн сэтгэлээрээ Тэвэр дүүрэн илтгэлээрээ Сайн хүн болоосой гэж Санаа дандаан зовдогт тань Хүүхэд бид баярлагдагаа Хүндэт багш нартаа хэлэхэд Амьсгаа минь тэлж байна. Элд бие минь сунаж байна. үүхэд бидэнтэй байхыгаа Хүслийнхээ дээд гэж үздэг. « тын хөндийн ажилчны Буурлын давааны жолоочийн Сэлэнгэ нутгийн адуучин эрийн Сэлүүн талын тариачин хүний Нэг үгээр бүх ажлын Нэвтэрхий толь бол багш юм. Гэгээн суртлын хүчин Тэр сургуулийн эзэн хмад үеийн харцага Ард улсын гарчиг! Та нарыг залах хувьтай Танхил настай бид нар Биеэрээ ч, Ухаанаараа ч, :Сүхбаатар шнг байх Биндэрэяа адил Гялалзан сөрсөн Леннн шиг явах Ахмадын ариун золинд дүрээ харж явна. Эгчмэдийн тунгалаг | | 2: 2 | | Багш таныгаа бодохоор Бахархал, зориг тэлдэг. -ҮНом сайн сураарай! гэл Юм их үзээрэй їгэж Сургуульд явахад ээж аав Сургаж захиж хэлсэн! Тэгэхдээ бид багшгүйгээр Тэр сургаалыг биелүүлэхгүйг Бага насныхаа амьдралд Баттай мэдэж авсан! Үзэг яаж барих Хүүхдийн төлөө төрсөн, Хүүхдийн төлөө торинсон Хүүхдийн төлөө өссөн Хү хдийн төлөө өтөлсөн Бидний хайрт багш нар! Бидний хойчийн багш нар! “Үеийн үед балрахгүй Үлдэх мөртэй багш нар! Ард түмэн мөнх шиг Ардын багш нар мөнх юм! Эрдэм ном мөнх шиг Эрхэм багш нар мөнх юм. Багшаа гомдоох шиг нүгэл 5-4 Багачууд бидэнд байхгүйг Хэзээ ямагт санаж явдаг. Хэрхэвч тэгэхгүйг бодож явдаг, Сэхээтнээрээ эх орон минь Сэтгэл дүүрэн бахархаж байна. Багш гэдэг нэрийн Байр суурь дээгүүр байна. Тийм ч учраас бид иар Тэмдэглэлт энэ өдөр « Гал өнгөт цэцэг тэвэрч ! Гавьяат багш нартаа барихаар | Суудал дүүрэн эгнээ тийш | Сунгаж байна гараа! Сэтгэлийн дээд гэж сонирхоно Итгэлийн дээд гэж соёрхоно уу Олж багшаасаа авдаг. Зангийн дээд даруу Заншлын дээд шудрага Чанарын дээд үнэнч Чансаааны дЗэд ажилч Хүний сайн тусч Хүслийн сайн тэмүүлч Хамаг нандин бүхнийг Хайрт багшаасаа сурдаг. Түвшин сайн чанар нь Дөлгөөн сайхан нүд нь атга авт-ир. өт сөэт-ит-ийт-итт-09 ат-ийт иар -арт-иттийр. авт-айт-ат ит -ийтыир. Сат-оат-т-тт-итт-ир, сат-ивт-а-итт-ирт ийн өт-иат-т--ат-ирт. авч явна! Энхрий хайрт намтайдаа Эх сайхан оронтойдоо Эрдэмтэн олон багштайдаа Ээж аав түшигтэйдээ Хүүхэд багачууд бид нар Хүний жаргалын дээдийг Эдлэх хувьтай төрсөн Эрхэм заяандаа бахархдаг. Алтай хангай шиг түшигтэй. Ачит мэргэн багш яараа! Аав ээж шиг хишигтэй Алдар цуут багш нараа! Төрсөн үр шингээ биднийг Түмэн ачлалдаа авсанд ! 3 баярлалаа! баярлалаа! баярлалаа! Ачийг ачаар хариулах журмыг сахвхаа , ) Ч Ч у 1 у , 4 | Баярын магнай тэнийдэг Ы , Г”явший Орон вух НИЙ ПРОЛГТАРН БАР, НЭГДЭГТИН! МАХН-ын ийл хзрийн 18:66 1 сүрсэчад МХЭЭ С-ийн Төв Хогвд, Э.Сохскатагсас ЗЭГЭмМЖИТ, Мон ОАНЫ ТиаавЕРИЙН 4 й Б9У1Н527:1):14:1:11:1:55/:421:713Ү13 631572 : до Хамаг ажлын тэргүүн дээр ЧэР : ЭЭ ьдВоолӨр їгва Хамтын ёсны тэнгэр доор баталья дахь жилдээ 1967 оны хоёрдугаар сарын 15. Хү й баталья Үн ардын минь оро! 8 (964) 17 мо ! Хүндэт багш нар явж ирлээ, баталья еат-ирт--арт--ийт ари. автав -ийт-ийР, «араатай ий” ир, цар атираат аВ арт-аат-иат-иит ирт ир авт-ат-иат-ат-втэр арт-ат-ат--артог. СТЗН ОЛНЫ ХҮҮХДҮҮДҮҮРЖ НЭГ ФАНАААГД 52 Сүрэгт төл нэмж, талд тариа дэлгэрэх урин хаврын угтал-сар шинийн баяраар тавтай сайхан шинэлж шинэ ондоо Хөдөлмөрийн их амжилт гарган дүүрэн баяртай, түвшин жаргалтай амьд “рахын өлзийтэй сайхан ерөөлийг та бүхэнд дэв- сшүүлье! (МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Ар- дын.Их Хурлын Тэргүүлэгчид, БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөлөөс нэгдэлчдийн баяраар явуулсан баярын илгээлтээс) ТӨЛИЙН ДУУ, БИДНИЙ НЭМЭР Нийслэдийн 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуу. лийн МХЗЭ-ийн хороо, иионерийн зөвлөлөөс «Тө-. лийн дуу бидний нэмэр» гэсэн цуваа гаргаж Нэг- дэлч ах эгч нартаа туслахаар төлийн уут нэмнээ 168, угж 72, бээлий хос, лаа 415 толгой, эмийн сан 15-ийг цуглуулж нэгдэлчдийн баярын өдрийг тохиолдуулан малчин ах эгч нартаа бэлэглэлээ. «Төлийн дуу, бидний нэмэр» аянд пионер Сум- хүү даргатай 7-гийн «В» ангийн нионерүүд, АМ- галан даргатай 4-ийн «Б» ангийн лионерүүд Онц идэвхтэй өролцож түрүүллээ. 7-р ангийн пнонер ах дүү С. Сүрэнжав, Сурмаажав нар 10 нэмнээ 2 уут эмийн сан бэлэглэжээ. й : Пионерүүд төлчдөд захидал илгээж пїнонерийн халуун дотно мэндчилгээг.дэвшүүлж байна. Манай сурвалжлагч БНАГУ-ын Вилгельмпикийн нэрэмжит олон ул- сын пионерийн (Бүгд Найрамдах улс) зусланд жил жилд тив бүрийн үндэстэн олны үр хүүхдийн эв найрамдал энхжин цэцэглэж байхын бэлэг тэмдэг болгон энэ найрамдал цэцэрлэгт олон зуун Мод цэ- цэг тарьж ургуулдаг билээ. 1965 оны нээлтийн ёс- лолд ази тивийн пнионерүүдийг төлөөлөн Монголын дВсВыр Баттөмө, оролцлоо улласан 2: аг дээр: н гараас : еРӨусЦан Гэрэл зургийг Н. Дорж ҮНД901ЭН ОЛНЫ ХҮҮХДҮҮД, ҮҮРД НЭГ. САНААГААР АМЬДРАНА Интернационал салбар Пионер сурагчид та нар дэлхийг той роц аялсан алдарт жуулчдын аяллын тухай ном зохиол амтархан уншдаг шүү дээ. Хэн ч гэсэн аль ч орны хүүхэд ба гачуудтай захидлаар харилцан танил- цаж өөрийн эх орны тухай тэдэнд та- инлцуулж өөрөө ч тэдний хөгжил хүн ардын зан заншил, аж байдалтай та- ийлцаж болно. Манай ард түмэн түүний өсвөр үеийнхэн хилийн чанад олон цайз НӨХӨД тэй юм, Тэдэнтэй халуун дотно нөхөр- лөх явдал манай инонерийн дунд улам өргөжиж байна, Энэ бол бидний интер- нацноналч үүрэг .» Та нарын энэ эрхэм үүргээ биелүүлэхэд манай нитер нацнонал салбар туслах Зорилготой юмаа, Интериационал салбар нь ажлаа олоц янзын хэлбэрээр зохионо. Үүний нэг хэлбэр бол интернационал таихн- згын дэрэгдэх шуудан юм. Манай хүүх дүүд ЗХУ ах дүү ардын ардчилсан ор ны пнонерүүдтэй захидлаар харилцдаг сайхан заншилтай болсон юм. Ингэж: захидлаар харилцсаны үрээр Мосивагийн 216 дугаар сургууль бүхэл дээ Зовлөлт-Монголын найрамдлын НИЙ гэмлэгт орсон юм. Тэр сургуулийг төгс сон 2 сурагч өнгөрсөц жил манай П3 мэ эх иийиний ийлийннг | уун мэн УРАЛ ХАРИУЛЦГААЛ яЗалгамжлагч» П чуулган ба Октябрийн Хувьсгалын 50 жи- ! лийн гойг угтаж, интернацнионал салбараас АСУУЛТ явуулах ХАРИУЛТЫН УРАЛДААН 1. Чи өөрийн төрсөн буюу иннинэ ї | (тухай юу мэддэг | одоогийн түүхээс 8. Чи Зөвлөлт Холбоот Ул- ? зын баатар пионерүүд, тэдний ! Үйл звдлаас юуг мэддэг вэ? Н 1-3. Чи хэдэн орны хүүхэд- нЦ.харилцдаг ба чамд ямар гүр дүн өгөв? зо 04, Чи орон бүхний хүүхдийн амьдралаас юу мэддэг вэ? | Энэ асуултуудыг товч тодор хой хариулж 4 дүгээр сарын 1- тийв дотор пионерийн ордны интернационалын ирүүлнэ үү. МАНАЙ ХАЯГ: Уланабаатар хот. Пионерийн ордон интерна- пионал танхим, Улильланнаг лаа. ас улааса. ханалаа. глгсв. УлӨналаилал Лана. Ш.НУУРИЙГ Ас савусссисыд, «тАРБРР у ЭММЭВ- | З.АРИУЛЖ | | БАЙГАЛМАА «Залгамжлагч» П чуулганы нитер- иационалын салбарын эрхлэгч сургуульд суралцахаар ирсэн. Энэ жи шээ бол Монгол-Зөвлөлтийн ард түм- ини агуу их найрамдал хойч үедээ зал гамжлагдан өсөн бэхжиж | байгаагийн тод баримт юм. Захидал хэдхэн үгтэй алгын чинээ цаас санагдавч захидлаар дамжуулж өөрийн санаа бодол хүсэл эршэлзлэл, анд найзуудаа, хүндэтгэсэн сэтгэлээ илчилдэг. Захидлыг ялангуяа өөрийн төрөлх хэл дээр биш гадаад УЛ сын хэл дээр бичих явдал амаргүй хэ- рэг. Гэвч манай сургууль бүхэнд орос хэлнни хичээд зааж байна. Орос хэл бол орчин үеийн интериационалын хэл ний нэг юм, Манай пнонер сурагчдын дотор орос хэлийг сураад зогсохгүй түүнийг эзэмшин өөрийн бодол саналыг илчлэн бичиж ,чаддаг хүүхэд цөөнгүй болжээ. Ийм хүүхдийн нэг нь 2 дугаар арван жилийн дунд сургуулийн 6 Ду: гаар ангийн Бямбаа юм. Энэ сурагч нь Зөвлөлт Холбоот Улсын 10 гаруй хүү хэдтэй захидлаар харилцдаг бөгөөд дээр бичиж өөрийн санаа О0Д Энэ гэрэл зураг лоо хийн тулд гун нх ХӨДӨЛ мөрлөж аль ч найздаа орос хэл дээр захиа бичиж чаддаг болжээ. Одоогоос 5 жилийн Өмнө сурагч Алтанцэцэгт Москвагийн Галягаас захиа иржээ, Энэ 3 тэр цагаас эхлэн харилцаж, зүс үзээ гүй мөртлөө хамгийн дотно танилууд болжээ. Өнгөрсөн хавар Алтанцэцэгт Галягаас 311 дэх захидал хүрэлцэн ирэв, “Энэ захидалд Артект амрах урнлга байжээ. Ингээд л Алтан- цэцэг охин, найз охиныхоо урилгаар Артект амрахаар Москва хот орж манз тайгаа халуун дотноор нүүр учран уул заж олон орны хүүхдүүдтэй танилцан юм үзэж нүд тайлжээ. Үүнээс гадна сургуулиудын ДЭРГЭД байгуулсан клуб салбарууд нь марк цуглуулагчдын бүлэг байгуулж марк сонирхогчдыг нэгтгэн оролцуулж бай- а. Октябрийн 50 жилийн ой, «Залгам лагч» П чуулганыг угтаж ЗХУ-ын түү коммунизмыг амжилттай байгуулж оай гааг сурталчлахын тулд асуулт хариул тын уралдаан зарлаж байна. «Залгамж лагч» П чуулганд интернацнонал салба рын хувьд дорхи болзлыг хангасан їїнд нер сурагчид орох болноо. Үүнд: -- Сургууль, дээрээ интериационал клубийг гардан байгуулалцаж, түүнийг болгосон байх. л клубийн гишүүнээр сургуулийн бүх СУ- ажиллаж өөрийн рагчдыг ах дүү орны пионер сурагчид- тай захидлаар харилцахад чадмаг 20- хнон байгуулж удирдсан бай -(Пионерийн идэвхтнүүд) марк цуг луулагч бүлгийг ангидаа байгуулж зөв, бүрэн цуглуулга хийж чадсан байх. Гадаадын ба ах дүү орны їиноне- рүүдтэй байцга харилцаж тэдний турш лагаар ажиллаж амьдарч нөхөддөө Үл- гэр дуурнал үзүүлсэн їїнонер сурагчид оролцох болно. Энэ бүх ажид ганц ма! салбарын хүчээр зохиогдох төдийгүй хамгийн гол нь манай сургуулиудын багш,сураг чид, эвлэл, пионерийн байгууллагуу- дын идэвхтэй оролцлогооны үр ХҮНД амжилт олох нь тодорхой ЮМ. ЗХУ-ын Батум хотоос ирлээ, Батум хотын пиноиерийн орд- ны интернацнонал клубын пнонерүүд монгол анд нөхдөөсөө захидал хүлээж аваад уншиж байна. -- Гучин минутанд 25 хотоор аялах гэнэ ээ, Ямар унаагаар яаж аялахаараа цахилгаан шиг ийм хурдан аялчихдаг . байна даа гэж хүүхдүүд та нар сонир хож байгаа биздээ. Үнэхээрч сонирхмоор сонин аялал даа. Энэ аяллыг хийхэд хүүхдүүд хөх тэнгэрээр иисээгүй, хөрст дэлхийгээр хөлөглөж давхиагүй билээ. Харин тэд холыг ойр- туулж хоёрыг танилцуулдаг захидал харилцааныхаа хүчээр гагцхүү газрын зураг дээр энэ аяллаа зохиосон юм. Тэгэхдээ тэд Октябрийн агуу их социа- лист хувьсгалын . өлгий нутаг анхны социалист орон ЗХУ--ын 32,4 сая хавтгай дөрвөлжин км дам өргөн нутгаар хөндлөн, ” Хонх дуугарч сүүлчийн цагийн хй- гэл завсарлалаа. Интернационал клу- бийн эрхлэгч орж ирээд Туяад захидал гардууллаа, Нэгэн ширээний найз охин нь: | --Хаанаас ирээв? гэж шохоорхон асуухад, Валягаас гэж Туяа баясан ха рнулав. Валя олон шүү дээ найзаа гэ- хэд Яагаав миний найз Крым хотын | дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн су- | рагч Валентипагаас л байхгүй юу гээд хоёр охин захидлаа задлаж уншиж | эхэллээ. | Сайн байна уу? Туяа! Саяхан бид өвлийнхөө амралтыг цэнгэлтэй сайхан өнгөрүүлж хичээлдээ орлоо. Амралтаа | раа би ууланд чаргаар тоглож, бас ца | наар гулгалаа. Хичээл орсон анхны өдөр чиний дөрөвдэх захидлыг авч маш Їих баярлалаа. Захидал ирэх бүрийд ма | най ангийн хэн нь ч гэсэн чиний нэ- | | рийг хараад л шууд надад өгдөг зайшил тай болжээ. Найзууд маань чипий аа» | хидлыг задлах бүрд л монгол Үг рах гэж чиний тогтмол бичиж яв: даг 5 үгийг чээжлэж хүүхэд бүр л амандаа шулганаж явдаг тэд чамайг багшаа гэж нэрлэдэг юм шүү. Манайх ны зарим ма4нь сургуулиа төгсөөд мон голч эрдэмтэн болно гэж ярьдаг. Тэгж | ч юуны магад- Туяа! чиний эмч болох | хүсэлтэй гэснийг чинь уншаад би баяр лаж байна. Яагаад гэвэл би Ч бас чам | тай адил бодож явдаг. Ирээдүйд Туяа, Валя хоёр нэгэн том эмнэлэгт хамт ажил заж аав ээж анд нөхдөө аюулт өвчнөөс нь болох ч юуны магад аврагч ачтан билээ гэж уншаад, Туяа охин баясан нээрээ тийм. Тэгвэл мөн сайхнаа! гэв. Тиймээ үерхэл нөхөрлөлөөр бо нагдсан эдний үйлс зорилго нэг билээ. Нийслэлийн арван жилийн (2 дугаар дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн су- рагч Туяатай уулзаж, -Хилийн цаадах анд нөхдүүдиннхээ тухай ярьж өгнө үү? гэхэд: --Би ЗХУ, Унгар улсын 4 пионер» гэй захидлаар тогтмол харилцдаг. Бид нийг цөмийг д нөхөд гэхэд болох юм. Нондин Унгар найз Канталн маань «Үндэстэн олны хүүхдүүд Үүрд нэг санаагаар амьдрана» гэсэн дууны хэсгээс Мїшлэл татсан захиаг ирүүлсэн юм. Бид ингэж Л танилцсан ангийнхан юм. Найз нөхдүүд гэвэл маань, сургуулийнхан маань, Валя, гээд ло ОНД Лида, Светлана, Кантали ! бүгд андууд юм гэв Тиймээ! Валя бол Туяагийн үе | цуутан. манга, мянган апд найз нэг нь юм. Тэд нүүр учирч уулзаагүй | чгэсэн сэтгэлээрээ. итгэлээрээ халуун дотно найз нөхдүүд болцгоосон ЮМ. : ц. БАТ-ЭРДЭНЭ. ча» ын ГУЧИН МИНУТАД 25 ХОТО Эг бол Герман, Монгол, Болгар, Чехословак улсын инонерүүд. Энэ баяс- галант пнонерүүд өнгөрсөн зун Сөгнөгөр амарч байхдаа сайхан танилцаж, анд нөхөд болцгоосон юм. Саяхан П. Төмөрхүүд (зүүн гараас гуравдахь нь) Нийслэлийн ХХШ сургуу онцын эзэн) найз нараас нь захидал ирж бөөн баяр хөөр болж лийн сурагч, 5, Москва хотын 54 дүгээр сургу лийн 8-ын «А» ангийн хэсэг сураг- чид 1966 оны 6 дугаар сард Сэл- бийн пионерийл зусланд ирж амар- сан юм.Эдгээр пионерүүд тэр алс хо- лын нутгаас ирж монгол орныг үзэж, монголын пїонерийн хүүхдүүдтэй уулзаж тэдний амьдралыг нүдээр үзэж харах болсондоо маш их баяр- тай байв Эд нар монголын 1Т, й судалгаа хийж, манай орны хү үүдтэй ха- рилцах, монголоос очсон төлөөлөгчид тэй уулзах, элдэв түүх дурсгалын зүйлийг цу музей байгуула- хаар бэлтгэж на. Манай зохиолч Л.Түдэв, С. Доржпалам, Үнэн сони- ны сурвалжлагч Б.Дашцэрэн нартай уулзалт хийж монголын тухай маш их сонирхон асуусан байна. Тэд бидэнд илгээсэн захчдалдаа Танай оронд зочлон очсон маань би- дэнд маш ихийг мэдүүлж ойлгуул- лаа.Одоо бид нар авчирсан материа- лаараа үзэсгэлэн хийж байна. Сур- гууль дээрээ монголын талаар олон удаа яриа хийж бүх хүүхэд сонир- Маркаар --Марк цуглуулна гэдэг сонирхолтой, бас ашигтай ажил, Олон орны маркуу дыг харьцуулан үзэхэд тэр улс орны ерөнхий төлөв бай дал, шинжлэх ухаан техни- кийн хогжилт нь тодорхой харагдана. Тэгэхлээр марк цуглуулна гэдэг маань улс орны амьдралтай танилцаж,” онцлогий нь судалж, газар үзэж нүд тайлна гэсэн үг. Манай бүлгийн шионерүүд марк цуглуулахын амтанд орчихоод байна. Хэн хүнгүй маркны эрэл сурал хийдэг улс жит 10 на, Энэ орныг боллоо. Энэ сонирхлыг нь дагуулаад марк дын бүлэг байгуулан ажил лаж эхэллээ. овоо урагштай лийн Д. лийн 9--ийн Б айгийн су рагч Эрдэнэбилэг ярьж бай луулагчдын бүлгийн эрхлэг чээр ажилладаг, Сурагч бүр нэг бүтэн сери марк цуглуу лан бүлгийн марканд нэмэр лэдэг байна. Ямар хэдэн мөнгөний марк олдох ОР АЯЛСАН НЬ хамт өн- Хүндэт уншигчид ЭМ Энэ онд октябрийн социалист нх хувьсгал ялж, Зөвлөлт засаг бай- гуулагдсаны 50 жилийн түүхт ой болох гэж байна. Энэ түүхт ойг ү угтаж, ЗХУ-ын Курган мужийн Шадринск хотын пнонерийн ордон «Бидний анд газар бүрт байна» гэсэн сэдвээр уралдаан зарлалаа Энэ уралдаанд та бүхнийг оролцо но уу? гэж урьж байна. Дорх | асуултын хариултыг өгөхдөө за хиа бичих, альбом Явуулах, буюу | гэрэл зураг, гар зургаар хариулж болох юм. АСУУЛТ: 1.Бүхдэлхийн хүүхдүүдийн НӨ- хөрлөлийг чи юу гэж үнэлдэг вэ? 2.Энх тайвны ач тусыг юу гэж ойлгож байна вэ? Зөвхөн тайлбар Баянголын пнонерийн зусланд П, Жанчивын авсан гэрэл зураг. хариуцана. Тэр нь энэ клубїйн ги- шүүн байх ёстой. Секторуудын тэр- гүүлэгчид нь клубийн дээд байгуул- лага юм.Клубт хэн санал хүсэлтэй бү- хэн элсэж болно. Гэхдээ нарийн бич гийн даргад өөрийн хүсэлтээ илэрхий лээд үүнээс өмнө ямар ажил эрхэлж байсан, юу хийж чаддаг, ямар су- ралцдагаа ярьж хэлж өгснїй дараа тэр хүүхдэд тусгай даалгавар өгч эл- сүүлэн авна. Бид яагаад клубээ «Колумбын ач цар» г нэрлэв гэвэл: Колумба нь шинэ газар нутгийг анх нээсэн хүн юм. Гэтэл бид орон бүхний хүүхдүүд тэй захидлаар харилцан өвр өөртөө мэдээгүй шинэ зүйлээ. нээж мэдэж шинэ газар нутагтай танилцаж тэд нийг нээж олж байгаа юм. Бїд Мон- гол-Зөвлөлтийн найрамдлын тухай маш их сонирхож энэ тухай мате риал их эрж байга. Янз бүрийн гэрэл зураг, түүхт дурсгалын материалыг бид цуглуулж байна. Ийм матерна лыг бидэнд илгээж бидэнтэй харил цаатей байхыг маш их хүсэж байна гэж бичиж байна холтой сонсов. Одоо бад «Биуки Ко- лумба» гэдэг клуб байгуулж ажил- лаж байна. Клубын ерөнхийлөгч нь Катя Грибова, парийн: бичгийн дар- та нь -Таня Бачорова та бүгдийн та- нилууд юм. Манай клуб өөрийн дүрэмтэй 6бө- гөөд тусгай программ, төлөвлөгөөтэй ажилладаг, Орон бүхнийг нэг сурагч мэдэж болно баялаг цуглуулгатай бол Цэс Пионер Эрхэвэжлн 5 , Отго! д | гүй байгааг нийтэд мэдэг бачэн Туяа рОЄЙЖ ахар дэн дутуу маркийг гүйцээ Д.-12 орны 500--1000 хүр хээр бусад инонерүүдтэй тэд маркийн цуглуулгатай марк солилцох ажлыг хийж, юм, Эд ах дүү ориуудын өоүлгийн маркаа баяжуулдаг пнонерүүдтэй захидлаар ха байна, Одоо энэ бүлгийнхэй рилцан марк солилцдог уч хамтын цуглуулгаараа (12 раас олон орны ховор нан орны 34 сери бүхий 300 ша дин маркууд эдний бүлгийн хам марктай болжээ. Харин хэнд бий. Ингэж «Залгамж- инонер бүхэн хувьдаа дац ЛАГ» П чуулганыг угтаж, амьтдын, ургамлын, | спор марк цуглуулах их хөдө тын, аж үйлдвэрийн, шинж гөөнийг энэ бүлгийнхэй ма! лэх ухаан техникийн зэрэг лайлж хамтын цуглуулгьй төрөлжсөн чиглэлээр марк дээжээ чуулга уулзалтайдаа цуглуулга хийж нийтдээ 23 барихаар ажиллацгааж бай орны 4000 гаруй маркийн иа. цуглуулагч Ажид маань гэж нийслэ Сүхбаатарын нэрэм жилийн (П сургуу хүү өөрөө марк цуг серийн Ингэж нийслэлийн пионе рийн 2 дугаар бүлгэмээс ЗХхУу- ын олон хотоор аялал зохиосон маань пионер сурагчдын мэдлэ 6 гийн б ангийн пнонер 3. Бям гийн хүрээг -өргөтгөж, Зөвлөл- хотын Ленатай (3 жил захид- лаар харилцаж, тус хотын бай далтай иалээд дотно танилцаж өөрийн цуглуулсан материа- лаа ашиглаж, -Найзууд аа! ЗХУ--ын хамгийн дорно 3За- хын нутаг бол алс дорнот би- лээ. Япон тэнгэсийн эрэг дээр сүндэрлэж байдаг Владивосток хот 107 жилийн түүхтэй, 400 000 шахам хүн ам оршин суу даг үзэсгэлэн төгс сайхан хот юм. Тийм ч учраас энэ нут- гийнхан төрсөн хотоо «Далайн орд» гэж бахархан изрлэдэг байна. Сургууль, үйлдвэрийн гулдгүй, өрнөдөөс дорно, өмнө- дөөс умарт хүртэл аялал хийц- тээлээ. Энэ: аялалаа Октябрийн социалист их хувьсгалын 50 жи лийн ойд тэд зорнулцгаажээ. Пионерийн танхим айги бү- рийн төлөөлөгчид цугларлаа.Уд сан ч үгүй тэд Зөвлөлтїїййн олон хотын пнонерүүдтэй захидлаар харилцаж, тэр хот орны нь ту- хай юу мэдэж авснаа тодорхой ярьцгаалаа. Аялал алс дорнотын Влади- восток хотоос эхэллээ. 7--Гийн а ангийн пионер Дарьсүрэн энэ түшиц газар, далайн томоохой боомт энэ хотый тухай найз охин Ленагийнхаа захианаас би сайн мэдэж авсан юм гэж ярилаа. Дараа нь Т7--гийн в ангийн пионер Сурмаажан хар далайн эрэг дээрх мөнх.Могоон модоор хүрээлэгдсэн Сочи хотын тухай ярилаа. Сочи хот бол олон ул- сын амралтын «Томоохон төв гээд миний найз охин Ира энэ хотод амьдардаг. Бид хоёр хэ- дэн жилийн турш захцагаар ха рилцаж танилцевй юм, Харин аз болж би аавынхаа гөрсөн зун Сочн хотод амрах болж, захидлаар . танилцсан найзтайгаа биеэрээ уулзсан гэж тэрээр тун сонирхолтой | зүйл ярьж аялалд оролцогсдын аш- хаарлыг ихэд татлаа. Дараа нь 6 дугаар ангийн Чулуунцэцэг, Цолмон, Отгонбаяр, (7 дугаар ангийн Лхамсүрэн нарын олон пионер, Москва, Ленинград, КӨ мерово Волгоград, Красноярск зэрэг хотын хөгжил цэцэглэлт, тэнд амьдардаг " тисЧ нөхдийн» хөө тухай ярилаа. баа Кемеровын Люда, Вороне- тийн пионер сурагчидтай захид жийн Валя, Иркутскийн Таня лаар харилцах гэсэн хүүхдүү- зэрэг 12 пионертэй захидлаар дийн хүслийг улам оргилуулж, харилцдагаа яриад эд нарынхаа Октлбрийн социалист хувьсга- захианаас эдгээр хотуудын та- лын өлгий нутаг болох Зөвлөл лаар нилээд зүйл мэдэх болс- тийн олон хотын хөгжилт цэцэг поо тэмдэглээд уул хотуудын лэлт, амьдрал байдалтай пнопе гэрэл зураг, нд захидал, мар- рүүдийг ойр дотно танилцуулс- куудаас үзүүлж сонирхууллаа. Наараа тун сонирхолтой бөгөөд үр ашигтай боллоо. Ингэж л Бас тэгээд захидал харилцаа- ар минутанд (25 хотоор аялц- ны ачаар өөрийн санаж бодсо- саасан ноо, сэтгэгдлээ цөмий нь Орос одон хотоор аялцгаана биз. хэл дээр бичиж чаддаг болсноо. Фахархан өгүүллээ, юм даа, Та нар өөр П. Жанчив (2дугаар сургууль) , ШД Ьг-с гон 5 | БИДНИЙ АНД ГАЗАР БҮРТ БАЙНА аах биш зохион бичлэг, зураг дуу. шүлэг, өгүүллэгээр хариулж бол но. З.Өөрийн пионерийн байгуулла гын тухай ярина уу? Тухайлбал: гууд тань ямар вэ? в) (Хүндэтгэл) яаж хийдэг вэ? Хэрхэн иионерт элсдэг вэ? Бүлгийн тэмдэглэлт ойг яаж явуулдаг вэ? 4.Танай бүлгэм ямар уламжлалт баяруудыг тэмдэглэж заншсан бэ? Нэгэн удаагийн баярыг тэмдэглэ сэн тухайгаа тодорхой бичээрэй. 5.Танай бүлэг лмар цуглаан ! явуулж байна вэ? 4 Б6.Баатарчуудад зориулж ямар | ажлыг зохион байгуулдаг вэ? 4 (Ер нь баатарчуудын д ямар ажлууд явагддаг тухай ичээрэй) Т.Уласын болон аймаг, хот, сур Ї гуулийн чанартай ямар лмарура.! даан тэмцээн Явагддаг вэ? В.Танай улс хэдийд ямар байл руудыг тэмдэглэдэг вэ? 9.Хичээлийн шинэ жил дийд эхэлж хэзээ Дуусдаг нэ? 10.Орос хэлийг хэдлүгээр ан гиас эхлэн сурдаг вэ? Ц , чинь хэ 1 Хүндэт уйшигчид аа! ! “Эдгээр асуултанд тодорхой ха рнулахын зэрэгцээ бэлэг дурсга лын зүйлс солилцохыг хүсч байна. үннї тул «СССР.г, Шадринск Курганский обл. Дом пиолсроп, клуб» Глобус «Совет-клуба» гэсэн хаягийг ашиглаарай! УХЫ? МХЗЭ-ИЙН 15 ДУГААР ИХ 1 ХУРАЛД ТӨЛӨӨЛӨГЧӨӨР ОРОЛЦСОН ӨМНӨТ БЬЕТНА МЫН ЧӨЛӨӨЛӨХ, ФРОНТЫН ХОРООНЫ ГИШҮҮН НАО ХЫУ ТОН ВБ.И. ЛЕНИНИЙ НЭРЭМ ЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙ!Н ОРДНЫ ҮНДЭСНИЙ. ТОГЛОО МЫН ТАНХИМД- ! Гэрэл зургийг Д. Намсрай” Хүүхдийн улс төрийн ажил ПШОНЕР БИД ВЬЕТНАМ ТҮМНИЙ ТАЛД Ппонер сурагчид өөрсдийн ажлыг өөрсдөө бие даан зохион явуулах нь тэдний бие даан ажиллаж сурахад дадлага олгодог юм. Нийслэлийн 1 дүгээр дунд сургуулийн Алтангэрэл багштай 4-ийн «А» ангид «Вьетнам түмний тэмцлийг пнонер бид дэмжи- нэ» гэсэн сэдвээр зохиогдсон ан- гийн улс төрийн ажлын явцтай 1а- нилцацгаа. . Х Сурагчид, багш нар суудлаа эзэл лээ. Ангид чив чимээгүй. | Самбарт өлгөсөн зурагт сонины зүг бүхний анхаарал татагджээ. Тэнд Вьетна- мын ард түмний баатарлаг тэмцлийг харуулсан баримтат зургууд тавигд- сан байв. Үл? Хаалга алгуур нээгдэхэд өндөр" нуруутай нэгэн хүн 2 хүүхдийн хамт инээмсэглэсээр орж ирсэн нь энэ ангийн сурагчдын байгаа Мэдээлэл Радиогийн Эрхлэх Улсын. Хорооны Лувсандорж гуай ажээ, -- Хүүхдүүд босч угтлаа. Бүлгийн дарга Хачинцоо, цанги- насан цовоо дуугаар: Хүүхдүүд ээ! Бидний өнөөдрийн улс төрийн ажилд оролцохоор манай Өлзийбая- рын аав Лувсандорж гуай ирээд байна. Одоо Лувсандорж ах бидэнд Вьетнамын ард түмний баатарлаг тэмцлийн тухай ярьж өгнө. Анхаа- ралтай сонсоод, сонирхсон. зүйлээ Хэрэг ажилтан алга ташин урилгаар ирж. дараа нь асуугаарай гэж ангийнхаа улс төрийн ажлыг нээв. Лувсандорж гуай эхэнд Вьетнамын эрэлхэг хүүхдүү: дийн мэндчилгээг уламжилахад ан- гн нийтээр сэтгэл хөдлөн баяр хүр- гэлээ. Тэрээр цааш нь газар зүйн тухай түрэмгийлэгчдийн хамгаалан эрэлхэг зоригтой тэмцэж байгаа ард түмний баатарлаг жишээ Вьетнам: хүүхдүүдийн зориг хатуу- жил, нүүрэмгий тусархуу зан чанар, ярна хөөрөнч байдал, мүүжлийн тухай өөрийнхөө үзсэн харсан зүйлүүдийн гэрэл зургууд дээр “ойлгомжтой сайхнаар тайлбар- лаж ярилаа. : : : : Дараа нь манай улс ярианыхаа Вьетнам нутгийн хүн ам, харийн эсрэг эх орноо болон 0 8ху, ах дүү социалист .орнуудаас “Вьет-. намын хөдөлмөрчдөд:- үзүүлж буй зүйл бүрийн тусламж, дэмжлэгийн тухай. тэндэхийн тад хариулав. |--2: »« : Сурагч Эрдэнэчимэг ах дүү. Вьет намын ард түмэн, түүний баатарлаг хүүхдүүдийн эрэлхэг тэмцлийн ту- хай яриа хийж өгсөн Лувсандорж гуайд ангийн хамт олноо төлөөлөн баяр хүргэж өөрсдийнхөө бүтээлээс дурсган тэмдэг зүүж өгөхөд танхимд алга ташилтын дуу хадаж, улмаар Америкийн: түрэмгийлэгчдийн. хар- сурлага хүс. хүмүүсийн амьд-. ралтай холбогдсон сурагчдын асуул-. Бид бүхний Вьстпамын эх оронч охид, хөвгүүд эрх ах эгч нарынхаа хамт гж П Т: баатарлаг тэмцэл явуулж байна. Тэд ялалтандаа хичнээн и төлөө хичнээн зориг баатарлаг байгааг. манай пионерүүд хэвлэл, сонин хоо төлөө эцэг ЭХ, нээс үзэж танилцаж байна, Зьстнамын ард түмний эсрэг үй олныг нийтээр нь устгах, хийж, үр хүүхэд эцэг эхийг өнчрөөн хагацааж, су 1 ү Би? 2 3 гэ ЇЭ Америкийн түрэмгийлэгчдийн эсрэг гэлтэй,үнэн хэргийн мэдээ- хөнөөх дайн ргууль, соёл эмнэлгийн га- зар, хот тосгодыг эвдэн сүйтгэж, энгийн ард иргэд хүүхэд багачуудыг зэрлэ- гээр алан хядаж агаараар болон дайрч байгааг пионер сурагчид эх эцэг, буруушааж байна. Энэ ч учраас, сургу: «Тэмцэж байгаа Вьетнамын хүүхдүүдэд туслах» ажлыг зохион усаар БНАВУ-ын нутаг ах дүү нарынхаа нэггн адил шигшин улнуд дахь сурагч шуудан хороодууд, дэвсгэрт халдан байгуулах нь Э /С- зүйтэй байна. Вьетнамын хүүхдүүдэд захидал, цахилгаан илгээх, тэдэнд ТУ лахын тул анги, бүлэг, салаагаараа тайгаар хуримтлалын ажил зохиох, наачлан ажиллацгаая, Хүнд цагт нөхөддөө туслах буюу хэсэг бүлгээрээ зохион байгуулалт илгээмж илгээлтүүд явуулах ажлыг с4- хэрэгтэй. Хань нөхдөд тохиолдож байгаа жар- гал зовлонгоос хуваалцаж явахаас сайхан зүйл хаа ч үгүй. Тэмцэж байгаа Вьетнам нөхөддөө туслах нь бид бүхний эрхэм үүрэг мөн. «Залгамжлагч» П чуулганыг бэлтгэх чөлөөт цагийг сурч хүмүүжихэд даг ц « 4 ппиулах салбар. гис бурангуй үйл ажиллагааг жиг- шин эсэргүүцэж, 1 ах дүү Вьетнам түмний шудрага тэмцлийг дэмжсэн үг, урна хүүхэд хүүхдийн амнаас, цуурнатан, улаан, цэнхэр далбаа су рагч бүрийн гар дээр намирч бай- лаа. Дараа нь «Цэгээн тагтаа цэнхэр далбаа», «Наран үүрд мандаг» гэх зэрэг аялгуу сайхан дуунуудыг орос монгол хэл дээр дуулцгаав. Ингээд өөрсдийн зохиож буй ажилд ндэвхтэй оролцсон зочид, багш нартаа «Их баярлалаа, баяр- тай» гэсэн талархлын: түрлэг үгээр уул ажил төгссөн юм. Үүний «гол онцлог бол хүүхдүүд өөрсдөө санаа-. чилж, өөрсдөө хүнээ урьж, өөрсдөө үйлчлэн, өөрсдөө чадварлаг зохион байгуулан явуулж чадсанд оршино. Ер нь багш. Алтангэрэлийн удирдсан энэ ангийн сурагчид хнчээлээс га- дуур ангидаа” зохиогдох аливаа аж- лыг ийнхүү бие даан явуулж чаддаг баялаг. сайхан туршлагатай! болжээ. «г-. Энэ ажил рэхгүй хугацаанд явагдсан боловч хүүхэд багачуудыг интернациона- лист үзэл санаагаар: хүмүүжүүлэхэд үлэмж ач холбогдолтой, өргөн агуулгатай боллоо гэж түүнд оролц сон нийслэлийн 6, 11, 24 дүгээр сургуулийн багш нар өндөр үнэлсэн. юм. Н. ШАРАВДОРЖ (Гэгээр- лийн яамны ажилтан) хэдийгээр цаг. Хү:. Нм илиииииилиын Вьетнамын хүүхдэд зориулав. ТЭМЦЛИЙН ТУГЫГ АТГАЖ ЯВНА Нгуен Ше эцэгтэн данлаа. Эцгий нь дайн аваад явчлаа. Нгуен Ше наймтай байхдаа Эцгээсээ: хөөрхнїй өнчирч -үйд- : лээ. Нгуен Ше ээжтэй байлаа. х - Ээжий нь бас л дайн аваад явчлаа. Нгуен Ше аравтай байхдаа Ээжээсээ” бас л өнчирч үлдлээ. Эцэг нь эх нь : С Эрэлхэг түмэнтэйгээ нэгдэж Эх орныхоо төлөө Эцсээ хүртэл тулалдаж Мөнх ногоон орноо Амь шигээ хамгаалсаар Эх нутгийнхаа элгэнд Хаваж ороод шингэлээ. Нгуен Ше эцэгтэй 1 Эцэг нь.гэвэл Вьетнам орон Нгуен е зэжтэй Ээж нь гэвэл Вьетнам түмэн. Американчууд түүнээс Аав ээжий нь хагацаасан ч Тэр Хүү өнөөдөр Тэмцлийн тугийг Өргөж Эцгийн төлөө Эхийн төлөө Эх орныхоо төлөө Энхийн төлөө тэмцэн Ялж явна. . 18 Яллаж: явна. , ө, Ц. Эрдэнэбат. “Уййїрий 28 Түрүү үе нь 2 ЗЄгЬ Төрөл садны нэр Дараах -үе нь : Дахин нүүхгүй гэсэн. ҮГ. Энэ хоёр нийлээд Эр цэргийн цол 2, : (тєнхүШ, Урдах үеийн утга нь Усны шувууны нэр, - Удаах үеийн утга нь . Уран дархан. эрхтэн, Уялдан нийлсэн утга нь Унасан тундасны нэр - Тэргүүн үе нь | - Тэмээн жингийн ачаа. Нөгөө үе нь : Нүүдэлчин ардын сууц. Тунгаан Нийлүүлж уншвал БЕН, Тулах цэггүй : Хоосон нэр 223 р 4. Бүхэл үе нь хоёр Бүтээх үсэг нь зургаа. “Бэсрэг нохойн нэр Бүргэдийн. төрлийн шувуу Бүгдийг нийлүүлж уншвал - Бичиг хэргийн сав (овхявх). : 4 Ш. ЧУЛУУНБОР (Сүхбаатар аймаг төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн .багш) ? -- | А--80109 4ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» д шҮлл/ ОРГТОРОР: : 401 м 8 о649д най охаяг:. -Єүхбаатарын цэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны он, 4 То “давха :408. 414.415 номерын. өрөө. Утас ЭиЦэтэөэ : эрхлэгч г6в882 Захидал харилцаа 26838, -. Хариуцлагатай эрхлэгч 2Ж, ШАГДАР тэггтгттгттттттттттгтттттгттт-------ши--ш-шшиинн-ни-ц “Индекс 14140 Ёть | «Айн Б МХЗЭ-ийн ївв Ховоо: Л.Сухвхлтареч НЭРЭМЖИТ МОРТОЛЫН ПИФНЕРИМН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨРАӨЛИЙН СОНИН 23 дахь жилдээ 1967 оны хоёрдугаар сарын 22. 5 Лхагва Г Үнэ 10 мө їїноөнерийн шинэ дүрмээ талархан хэлэлцэж байна. ДОРНОГОВЬ Х. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын ПИаонерийн дүрмийн төслийг хүлээн авах цуглаан Дорноговь аймгийн лийн дунд сургууль дээр боллоо. “Цуглааныг сургуулийн захирал Д. Гомбожав нээж, монголын рийн шинэ дүрмийн талаар инонерийн бүлгэмийн ахлах удардагч Г. Эемэ дэх сонсгол тавив. Цуглаан дээр 12 дугаар бүлгийн удирдагч Ханчиндорж, бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн дарга Цолмон нар пионерийн шинэ дүрмийн төслийг баяртай хүлээн аяч байгаагаа илэрхийлж үг хэлэв. Д. БУРИАД (Төвийн 10 жилийн 9--а ангийн сурагч) 8 дугаар сарын 10. «Хэвлэлийн залуу ндэвхтэн» салбар) байгуулаагын шинэ төвийн ЮӨ жи ционе багш Б. ашцоо, 8 дугаар .бүлгийн | Зөвлөлтийн залуучуудын ажлын ид үе ЗХУ-ын залуучуудын олон ул сын харилцаа жилээс жилд улам бүр өргөжсөөр байна. Тив дэл- хийн охид, хөвүүд ЗХУ-ын ком- муннзмын бүтээн байгуулалтын ололт амжилтыг шохоорхон, со- нирхож, түүнд БХЛКЗЭ болон зөвлөлтийн залуусын оролцож буй туршлагыг тогтмол судалж байна. Ялангуяа тусгаар тогтнолоо байл дан олж авсан орны залуучуу- дын байгууллага хувьсгалт өөрч- лөлтийг хийхдээ зөвлөлтийн залуу чуудын туршлагыг маш идэвхтэй ашиглаж байна. Дэлхийн хамгийн анхны социализмын орон болсон ЗХУ-ыг сонирхох сонирхол нь агуу их октябрийн 50 жилийн ой ойртох дутам улам их боллоо. 1967 он бол Зөвлөлтийн залуу чуудын амьдралд түүхт явдлуу- даар дүүрэн он болж байна. ЗХУ болон гадаадын хэдэн арван оронд олоц улсын шинж: чанартай уул- залт, зөвлөлгөөн, семинар, их наадам, бага хурлууд хийж октяб рийн нх хувьсгалын дэлхий дахи- ны ач холбогдлын талаар орчлон гийн залуус санал бодлоо солил- цох болно. Эдгээрийн дотроос 1967 оны 8 дугаар сард Ленин- град хотноо болох «Октябрь, залуу чууд хоёр» гэсэн олон улсын уул залт ихээхэн нүргээнтэй ажлын нэгэн болох юм. Гадаадын залуу- чуудын байгууллагын 700 гаруй төлөөлөгч энд цугларах гэж байна. Уулзалтанд оролцогчид нь хэд хэ дэн хэсэг болж Зөвлөлт орноор аялж ЗХУ-ын эдийн засаг соёл шинжлэх ухаан техникийн хөгжил АВСААР, БҮХ ДЭЛХИЙГ БҮРХЭХ 0КТЯБРЬ» төнд “Зөвлөлтийн залуучуудын оруулж буй хувь нэмрийг нүдээр үзэнгээ бага хурлууд хийж явах юм. 1967 онд гадаадын залуу сэт- гүүлчдын хэсэг 3ХУ-аар уран бү- | тээлийн аялал хийж, Зөвлөлт-Че- хословак, Зөвлөлт-Монголын За- | луучуудын найрамдлын их наа- | дам болж, Италийн комсомолын төлөөлөгчид, Финляндийн ардчил- сан залуучуудын холбооны идэвхт нүүдийг тус тус хүлээн авч ком- сомолын байгууллагын туршлага- тай танилцуулах юм. “Зөвлөлт- Францын залуучуудын | зуслан- гийн хөтөлбөрт төлөвлөснөөр зөв- хөн францаас 1,5 мянган охид хөвүүд оролцох гэж байна. Ирэх 4 дүгээр сард ЗХУ, Арабын Нэгд сэн Бүгд Найрамдах Улсын Залуу чуудын нөхөрлөлийн долоо Хо0- ног зохиогдож түүнд 100 гаруй | залуу Египтууд оролцоно. Үүнээс | гадна энэ онд ЗХУ-д гадаад орнуу дын пионерийн болон хүүхдийн байгууллагын ажилтны семинар зохиогдож Артекийн зусланд | «Октябрь хүүхэд хоёр» гэсэн олон улсын баяр явагдаж, ЗХУ, Японы залуучуудын 8 дугаар их | наадам уламжлал ёсоор хийгдэ | хээс гадна олон төрлийн уулзалт семинарууд болох гэж байна. Үүний зэрэгцээ БХЛКЗЭ бо лон ЗХУ-ын залуучуудын байгуул лагын хороо 20 гаруй төлөөлөг чийг хүлээн авч 50 мянга гаруй залуу тойрон аялагчдыг хүлээн авах юм. Тойрон аялагчдын явах газар нь өргөсөж, хугацаа нь урт саж 1917 оны хувьсгалын замнал В.И.Леииний үйл амьдралтай хол богдолбүхий дурсгалт газруудаар аялах юм байна. Энэ мэтээр хийгдэх ажил бү- хэн бол октябрийн их хувьсгалын 50 жилийн ойн угтал, болж энх тайван эрх чөлөөний төлөө тэм- цэгч дэлхийн шудрага залуучууд тай зөвлөлтийн залуусын нэгдэл нягтралыг улам батжин бэхжүү- лэх болно. Тийм ч учраас Октяб- рийн хувьсгалын 50 жилийн ой угтсан ажил бүхэн бол нэгдэл нягтрал, нөхөрлөл, найрамдлын ажил болж байна. : С. Жамсранжав орчуулав. Архангай аймгийн Цахирын 8 жилийн дунд сургуулийн 11 дүгээр бүлгэмийн пнонер сурагчид Залгамж яагч ЇЇ чуулганаа угтаж «Төл болго ныг мал болгоё» гэсэн цуваа гаргав. Өөрийн шеф 2 дугаар бригадыг малчдад төлийн нэмнээ 800 гаруй уут 56, лаа 26 кг шүдэнз 20 толгой , угж болон бусад биет зүйлээр тус лав. ч . 13 Мөн сургуулийн инонер сурагчил «Алдагдал хаягдлыг алт “рдандВүн шиглая» гэсэн цува ЖӨмЧТЭЭНЖ, П чуулганы хурнимтла- лын санд мөнгө хуримтлуулах ажил зохиож, сурагч бүр мэрнйж байгаагийн дотор Халтар багштай баатарчуудын «Сар» баг, ЦӨВЭСЭН багшийн удирдсан 3 дугаар үл 1 СУРАМААРАА ЗэРАЛДАНИЕБЕ БЯ 17: 5113ЭЭРЭ3 гийн пионер сурд.чид ГӨЦ идэвх оролцож бусдыгаа хушуучилж Л. ЦЭДЭНДАМБАА Нахирын 8 жилийн сургуулн дэх «Анхны Гийц ахлагч үэвсэнжсэжттих үг үзэт» тргэун ай 3 : бэгтн) ? Сэтгэн бодож уртан бүтээх билг 22722 авьяас Манай ирээдүйн зохион бүтээгчидөнөөдрийн улаан бүчтэнүүдээс нө. э хөгжүүлье В.И.Лениний нэрэмжит Монголын пнонерийн ордны авна тор- моде- лийн дугуйлангийн сурагчид өөрсдийн хийсэн онгоноо нисгэж байна. Н.Доржийн авсан гарэл зураг. ПЦ, Ш нүүрийг сэтгэн бүтээх чадварыг ї хөгжүүлэх салбараас эрхлэн гаргав ( “өр-иат--т ив -ивтийР авиан ирт авт -ЄР-иийт-атт арт -Р-и8Р--ат--т--ат-ыт саг. дЗагачуул минь! Та бүхэн юуны түй эрдэм ухаан заалган сурч байгаа билээ!? Та нар багшийн заасан хн- чээл, энэ орчлонгийн сонин сайхан бүхнийг сурч мэдэх гэж бага балчир насаа зорнулж байна. Энэ бүхэн бол та нар зөвхөн юмыг сурч мэдээд зогсох бус, мэдсэн сур- санаа тордон хөгжүүлж, нгчнэ сай- хан бүхнийг бүтээн босгон, урлан хийж эх орон ард түмэндээ нхийг бүтээх ганцхан зорилготой байгаа юм. Пионер сурагч та бүхний нэг гол зорилт бол техиннийг зохион бүтээг чид болох явдал бөгөөд үүний тул одоогоос эхлэн тоо физикийн їнинж лэх ухааныг сайтар эзэмшиж, сэтгэн бүтээх чадвараа хөгжүүлэх хэрэгтэй байна. Тийм ч учраас «Залгамжлагч» П чуулганыг угтаж, энэ авьяасыг жөг- жүүлэх зорилгоор ниомер сурагчдын «сэтгэн бүтээх чадварыг хөгжүү- лэх» салбар ажиллаж байна. Хүүхдүүд ээ! Та нар хөх цэнхэр сгторгуйд дүүлэн нисч байгаа мөн- гөн цагаан онгоныг хараад, намын үнэн үгийг сонсгодог радио хүлээн Гэвхөгы аа СУ) ХҮ, 2 ОГТОРГУЙН УУДАМД НИСЭХ АНХНЫ АЛХМУУД Хүндэт уншигчид аа! Бид энэ дугаараасаа эхлэд «Уран гарын Манай салбараас хэн ш Э. РАДНАА Сэтгэн бүтээх чадварыг лэх салбарын эрхлэгч хөгжүү- авагчийг сонсоод, сансрын огторгуйд хүн нэвтэрч сар ба бусад олон ертөн цийг эзэмших бололцоо олгож байгаа сансрын цуужинт хөлгийн тухай ун- шиж байхдаа орчин үеийн шинжлэх ухаан техникийн гайхалтай түргэн дэвшлийг бахдан шагшихдаа, 0бү- тээж чаддаг болохсон гэж хүсдэг шүүдээ. Эд бүгдийг сэтгэн бүтээж өөрсдөө хийж чаддаг болохын тул та нар техинкийн шинжлэх ухааны үндэс болсон тоо-физикийн хичээл- дээ онц сайн сурч, энэ хичээлүүдийн хээ дугуйланд элсэн орж техникийн цагаан толгой нь болсон элдэв заг- варуудыг хийж сурцгаа! Цаас, мод, төмөр гэх мэтийн материалуудаар юм хийхэд хэрэглэгддэг ойр зуурын хялбар багажуудыг хэрэглэж сурц- гаа, Ийм ч учраас «залгамжлагч» чуулганыг угтаж сэтгэн бүтээх чад- варыг хөгжүүлэх салбар байгуулагд лаа. Энэ салбар та нарын дунд хи- чээлээс гадуур явагддаг мужаан, дархан, тоо-Физикн, радио, нисэх он- гоц, пуужин ба техникийн бусад заг- варын дугуйлангуудад гарын авлага, программ, заавруудыг боловсруулж өгөх, модель загваруудыг хийх ар- гыг зааж туслах зорилготой юм. Тус салбарын бүрэлдүүнд сурган хү мүүжүүлэх ухааны хүрээлэн, “УБД сургууль, багшийн сургууль, пионе- рийн ордон, нийслэлийн дунд сургуу лниудын багш, эрдэм шинжилгээний ажилтан, мэргэжилтнүүд оржээ. Энэ салбар ажилдаа ороод, Фи- зик-техиик тоо, пуужин нисэх онгоц алгарах вэ? ны загварын ба радно-техникийн ду гуйлангуудын заавар программуудыг боловсруулж гаргаад хувилуулан маг, хотын сургуулиудад тарааж байна. Е Үүнээс гадна багачууд та нарын хамгийн хайртай хамгийн сонирхож уншдаг «Пионерийн үнэн» сонин «Залгамжлагч» сэтгүүлийн дугаа- руудад дээр дурдсан дугуйлангуу- даар хийж бүтээвэл зохих хөдөлдөг, нисдэг, дуугардаг загваруудыг хийх аргыг зурагтай нь гаргаж байх бол- но. Сонины энэ дугаарт ч гэсэн Пио нерийн ордонд ажиллаж байгаа зөв- лөлтийн мэргэжилтэн О.ЇП. Яковле- вын сэтгэн бүтээгч та нарт зорнул- сан «чадахын төлөө мэдэх хэрэгтэй» гэсэн гарчигтай өгүүллийг хэвлэлээ. Тэрчлэн тооны ба тоглоомын сонир- холтой бодлогууд гарлаа. Пионерүүдийн «Залгамжлагч» Ц чуулганы өдрүүдэд нисэх онгоц, пуужингийн загварын хотын ба ул- сын анхдугаар тэмцээн явуулж, түг рүүлсэн сургууль, бүлгэмүүдэд шил жин явах цом ба дипломоор шагнах ажлыг тус салбар эрхлэн хийнэ. Мөн гэрэл зургийн уралдаан зарлаж байр эзлүүлэхээс гадна сургууль | бүлгэ- мүүдээс ирүүлсэн гэрэл зураг, загва руудаар үзэсгэлэн байгуулж ажил- луулах болно. Ийм учраас сургууль, пионерийн бүлгэмүүд энэ ажилд одооноос маш шуурхай бэлдэж зөвхөн сурлагаараа биш сэтгэж, урлаж бүтээсэн бүтээ- лээрээ өндөр амжилт үзүүлэхийн тө- лөө шамдан ажиллахыг салбарын өмнөөс та бүхэнд уриалья, уви- дас»ь гэсэн булан нээж байна. Энэ булан та нарын сэтгэн бодох, зохион бүтээх авьяас чадварыг хөгжихөд ухаан техникийн хичээлийг манай оронд ажиллаж буй зөвлөлтийн мэр- гэжилтэн О. Яковлев гуай явуулах болно. энэ материалд тайлбар, заавар, дээр ажиллах тохиолдол их бий. Тийм учраас техникийн хэл болсон зур- | гийг уншиж ойлгох явдал та бүгдийн тэргүүн зорилтын нэг болно. Манай практик чанартай байна. Өөрөөр хэлбэл бид нисэх онгоцны загвар хийж түүнийг нисгэж туршина. Улмаар өөрснөө янз бүрийн зүйл санаачлан хийцгэх болно. Энэхүү хичээлийг «Залгамж лагч» сэтгүүлийн 2 дугаарт үргэлжлүүлэн явуулна. . Манай энэ хичээлүүд ихэвчлэн ЧАДАХЫН ТУЛД МЭДЭХ ХЭРЭГТЭЙ Нисэх загвар хийхээр - шийдээд багаж, материалаа бэлтгээд хөрөө- дөөд, зороод, эвлүүлж наахад үзэмж, хэлбэр муутайн гадна нисэх гүй байх тохиолдол олон байдаг, Тэ гэхээр нь ном, сэтгүүлийн зураг харж байгаад бүр нарийн хийдэг. Гэлээ ч гэсэн амжилт гардаггүй. Заг зараа засаж сайжруулаад дахиад хөөргөхөд мөн л кэвээр байдаг. Ин- гэж олон удаа туршиж үзээд бүтэл туслах болно. Манай энэ шинжлэх зөвлөлгөөнөөс гадна зураг сонины зөвлөл ө гүй болоход урам хугаран бүрмөсөн орхидог гэм бий, Гэтэл энэ талаар нилээд туршлагажсан хүн тэр заг- варт ялимгүй засвар, өөрчлөлт хий гээд нисдэг болгочихно. Миний чадаагүй юмыг та яасан амархан нисгэгчих вэ? гэж асуухад. Үүний тулд загварын нислэгийн онолыг мэдэх хэрэгтэй гэж хариул- на байх. Эсвэл хэд хэдэн загварыг бэлэн зургийн дагуу хийж үзээд өө- рийн зохиосон зургаар загвар бүтээх санаа төрж болно. Цаас харандаа аваад зурах гэтэл ямар хэмжээ, хэл бэртэй байхаас эхлээд шийдвэрлэг- дээгүй зүйл олон гарах учир ямар нэгэн дүрэм, онол. мэдэх хэрэгтэй юм байна гэсэн санаа аяндаа төрнө, Энэ, бүгдээс үзэхэд аливаа загва- рыг хийхэд зохих хэмжээний онолын мэдлэг.зайлшгүй шаардлагатай юм байна гэдэг нь илэрхий: ЗАГВАРЫН НИСЛЭГИЙН ОНОЛ ГЭЖ ЧУХАМ ЮУГ ХЭЛЭХ ВЭ? Загварын нислэгийн онол бол заг варыг зөв зохион бүтээх, түүний нислэгийн байдлыг урьдчилан- мэдэх, АЛДАРТ МАТЕМАТИКЧДЫГ МЭДЭХ (ҮҮ? академич Матвеевич Виноградов тооны оно лын талаар ажиллаж байгаа ор- » Зөвлөлтийн Иван чин үеийн шилдэг математикч ” гэдгийг » Зөвлөлтийн алдарт матема- тикч Лев Семенович Понтрягин 13 настай байхдаа нүд нь сохор- сон бөгөөд математикийн талаар- хи өөрийн алдарт бүтээлүүдийг сохор байхдаа хийснийг. » Зөвлөлтийн алдарт матема- тикч Сергей Никитич Мергелян 21 настай байхдаа тоо--физи- кийн ухааны докторын зэрэг авс ныг є В. НИ. Леининин эцэг Илья Нинковаевич Ульянов математн- кийн багшийн мэргэжилтэй бай- сан бөгөөд Казакийн универсил. тэд суралцаж байх үед, түүний багш нь оросын агуу их матема- тикч Николай Иванович Лобачев- ский байсныг х Софья Васильевиа Ковалевс- кая тэр үедээ тэргүүн зэргийн ма тематикч байсан төдийгүй 30- хиолч байсан бөгөөд олон тооны шүлэг, роман бичсэнээс гадна «Аз жаргалын төлөө тэмцэл» зэ- рэг хэд хэдэн драмын жүжиг бичсэнийг, Ї х Оросын их яруу найрагч Ми. | хайл. Юрьевич Лермонтов, мате | матик их сонирхдог байсан бө- гөөд энд, тэнд ажлаар явахдаа математикийн сурах бичиг үргэлж авч явдаг байсныг х Аравтын бутархайг Европт анх удаа Голландын ннженер Сн- мон Стевин (1548-1620 он) дэлгэ рүүлснийг Ж Карл Маркс математикт (их дуртай байсан бөгөөд дээд шмате- матикийн хэд хэдэн өгүүлэл бич- сэнийг » Францын эрдэмтэн Ренэ Де- карт 1637 онд математикт функ- цийн хамаарлын тухай оруулсныг х Францын математикч ба фн зикч |Блез Паскаль (1642 онд анхны тооны машин сохиосныг Ж Оросын инженер Однер 1847 онд арифмометр зохиосныг... илэрсэн дутагдлыг арилгахад зайлш гүй. шаардагдах мэдлэгийн хэмжээ юм. Тэгэхдээ онолоор урьдчилан мэ дэхийн аргагүй тохиолдол загварын нислэгийг турших үед нарийн ажиг аж аль нь илүү сайн нисэж байгааг тэмдэглэж байгууштай юм. Үүнээс гадна тоо, физикийн хї чээлийн мэдлэг байхгүйгээр загвас рын нислэгийн онолыг эзэмшинэ гэ ДЭГ бол барахгүй хэрэг гэж та нарт сануулья. Онолыг аажмаар хялбар. асуудлаас нь эхэлж судлах бөгөөд загвар хийх турших ажлыг хамтруу лан явуулна. Хайрт пионер багачуут даа! Жинхэнэ загвар хийх практик ажлыг та нарын дуртай хэвлэл «зал- гамжлагч» сэтгүүлийн энэ оны 2 ДУ таараас эхлэн явуулья, : 1 ална, иш 1. анцна, “на”, алиинА.. х чанана, Лалнина.”. ахина... ЛӨНННА. лнна, внна. БҮТЭЭЛЧ УРАН ГАР, ЛҮН жэдэхэ Өнгөрсөн жил манай иионерүүд ЗХУ-- ын олбн улсын пионерийн зуслан /Ар- тект амрахаар явж байхдаа Москвад Бүх холбоотны улс ардын аж ахуйн үзэсгэлэнг үзэж сонирхоцгоосон билээ. «Өсвөрийн техникчид» гэдэг хоёр павн- льон манай хүүхдийн анхаарлыг гойд татаж “тэнд байсан үзмэрийн зүйл бү- ийг ширхэгчлэн үзэж байхыг харсаан. үүхдүүдийн анхаарал яагаад тийш та- УХААН тагдан гэдгниг сонирхвоос тэнд таяигд сан үзмэр бүхэн манай хүүхдүүдийн үеийн найз пионер сурагчдын бүтсэн ажээ. Тэндээс гараад хүүхдүүд сэтгэл хө- дөлсөн байдлаар ийм гоё юмнууддыг хийдэг болох юмсан гэж ам амандаа шагшиж байсан юм. Тэгэхэд нь багш нар ийм юмыг хийж бололгүй яахав. Та нар л харин физик техинкийн дугуй ланд орцгоох хэрэгтэй узэхэд зарим хүү хэд зүйтэй, заавар нь л байвал хийж су рах байхаа гэж байсан нь санаанд орж байна. Нээрээ ч тэнд тавигдсан үзмэ- рүүд нь зөвлөлтийн хот хөдөөгийн сур гуулнудын “Өсвөрийн зохион бүтээгч» дийн шлгарсан бүтээлүүд шүү дээ. Монголын пионерийн «Залгамжлагч» П чуулганыг угтаж аймаг хотын сургуу лиудад «Өсвөрийн зохион бүтээгчдийн» дугуйлан байгуулах болсон Явдал ма най зохион бүтээгч хүүхдүүдийн урам зоригийг бадраасан нь мэдээж хэрэг. Зохион бүтээнэ гэдэг. сайхан хэрэг. Зохион бүтээхийн тул мэдэх хэрэгтэй. Зохион бүтээгчдийн ажлын амжилтад тэдний үзэж байгаа физик, тоо болон хөдөлмөрийн хнчээлүүд нх тус болно. Ямар ч хялбар загварыг хийхэд түүний ажиллах шинжлэх ухааны үндсийг мэ- дэлгүй хийж болохгүй. 2Кишээ нь завн- ны загвар хийе гэхэд Архимедын хуу лийг аргагүй л санах хэрэгтэй болно. ТТ7МЕ7ТСЕТЭТСЛЛЫРЭЖЖЛЛЛЖЖЫА | окигч нь 1 НИмМГЭРРМЧИРЭРЭЧИРРЫЭР энинддлиий Зарим тоонуудыг чээжээр үржүүлэх хялбар аргыг эрдэмтэд өлсөн байна. Энэ аргаас хэдийг дурдья. 90-иос бага 2 оронтой тоог үржүү- лэх. 18х13 үүнийг бодохын тул үржигч дээр үржүүлэгчийн нэгжийн орны циф рийг нэмнэ. (184-3--21) Үүнийг 10-аар үржүүлнэ. (ард нь тэг бичнэ) Ингэхэд 210 болно. Үүн дээр нэгжийн... орны цифрүүдийн үржвэр (8х3 24)ийг нэмэ хэд 234 болох бөгөөд энэ нь 18 ба. 13- ын үржвэр болно. Энэ аргаар 19х19-ыг цээжээр бодо- ход төвөггүй юм. (19--9-г28. 28»х10-- Я0. 280--81--361) 5-аар төгссөн 2 ратыг олохын тул оронтой тооны квад- 10-тын орны цифрийг түүнээс нэгээр их тоогоор үржүүлэн би чээд ард нь 25-ыг бичнэ. Ингэхэд үрж- вэрийн 4 ЭРГЭЭД тоо гарна. Жишээ, 52--1295, (3Х4еа12: 1200 -25--1225) 100-д ойр 2 оронтой ЦанДгаал хооронд нь үржүүлэхдээ дор дурь журмаар гүйцэтгэж болно. 97Х96 Үр- , бол З дутуу, үРЖҮҮЛЭгч нь. 100-д 4 дутуу байна. Энэ 2 тооны нийл- вэр 7-г 100-гаас хасч ялгавар 98-ыг би чээд ард нь мөн энэ Э тооны үржвэр 12 ыг бичихэд 9312 болж 97 ба 96-ын По Хэ ннийлииййлиий олчитть, глиныг ахина. Зохион бүтээхэд зөвхөй мэдээд зөгсөх- нь хангалтгүй юм. Хийж чаддаг байх хэрэгтэй. Үүнд чинь уран гар шаардаг- дана. Ингэхээр толгой гар хоёр байж сая бүтээл гарах иээ. хийснээс өлуул хийсэн нь илүү болдог. Яагаад гэвэл хүн бүхэн өөр өөр зүйлийг дүрслэн. бодно. Тэр бүг- дийн ашигтай бүхнийг нийлүүлбэл Яг- гүй сайн бүтээл гарч болох нь онлгомМж той. Бүх юм санаснаар бүтнэ гэдэг тэр болгон тохиолдох нь ховор. Хэн зориг тэвчээр гаргана тэр зорьсондоо хүрнэ. Ингэхээр зохион бүтээх ажлын чинь явцад ямар нэг бэрхшээл тохиолдвол түүнээс бүү шантар. Дахин дахины оролд. Ёр нь юмыг вү- тээхэд эхлээд сайн бодож боловсруу- лах хэрэгтэй. Эс ингэвээс бушуу туу лайн үлгэр адид юм болж магад. Эрхэм олон өсвөрийн зохион бүтээгч дээ энэ мэт хэдэн зүйлийг зөвлөж та нарын урлаж бүтээсэн үзмэрийг «Зал- гамжлагч» П чуулганаар чинь үзэй- тээе. СХУ Хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээ ний ажилтан, Ардын гэгээрлийн тэргүү ний ажилтан Ж.Гомбожав Долоодой долоон хавтгаас бүрд нэ, Долоодойн долоон хавтгаар ман- ган зүйлийн юмны дүрсийг ч эв- лүүлэж, болно. Ї Долоодой бол хүүхдийн оюун | ухааныг хөгжүүлэхээс гадна хүүх дүүдэд дүрслэх урлагийн нэгэн | Зүйлийн төсөөлөл олгох, өөдөс хаягдлын зэрэг юмыг эвлүүлж юмаар юм хийх уран чадварыг олгох эдийн засгийн болоод сур- ган хүмүүжүүлэх ухааны ач хол- богдолтой юм. Ер нь хүүхдийн цэцэрлэг, сур гууль, пионерийн танхим зэрэг хүүхдийн өлөн байгууллагууд 340 лєодой эвлүүлэх уралдаануудыг явуулж байх нь зүйтэй байна. Н.Намжилдорж Шинийг сэдэгч бүтээгчдийн тооны тоглоомын эрдэм шинжил-: гээний семинар октябрийн райо- ны нийт сургуулиудын хэмжээ- гээр явагдаж байна. еёминарыг багш Н.Намжилдорж удирдан авуулж байна, ЗУРАГ ДЭЭР: семинараар заагдсан зарим тоглоом пионер су рагчдын дунд тоглогдож байна. 99 Б.ӨВЛЬБ ас: Ул! ШИЛЖИН ЁсОЁ ЕЁсЁ. ЧЭЭЖЭЭР ҮРЖҮҮЛЦГЭЭЕ үржвэр, 4 оронт төө олдоно. 98х93-ыг урьдах аргаар цээжээр үржүүлэхэд” 9114 гэдгинг шууд гаргана. Нэгжийн орны цифрүүд нь нжил бө гөөд 10-тын орны дифрүүдийн нийлбэр нь 10 тай тэнцүү байх оронтой тоо нуудыг доорхи журмаар үржүүлнэ. Атх 67 Аравтын орны цифрүүдийг үржүү лэн (4Х6--24) 24 гаргаад үүн дээр нэг жийн орны цифр (7)-г нэмэхэд 81 бол- но. Үүний хойно нэгжийн орны цифрүү дийг үржүүлэн (7Х7--49) 49-ийг бичи хэд 3149 болж 47 ба 67-ын үржвэр ол- доно. Аравтын орны цифрүүд нь нжил бө- гөөд нэгжийн орны цифрүүдийн нийл- бэр нь 10-тай тэнцүү байх (2 оронтой тоонуудыг доорхи журмаар үржүүлнэ. 47х43. Аравтын орны цифрүүдийн аль нэг 4-ийг түүнээс 1-ээр их тоо б-аар үр жүүлэхэд 20 болио. Үүний хойно гэг- жийн орны цифрүүдийн үржвэр (7х7-» 21) 21-ийг бичихэд 2021 болж 47 ба 43-ын үржвэр олдоно. Б.Даваасүрэн сомлинна. . Долоолой ЁТЫ | ГЭР ТУУЛАЙ УНАГА мөнх Төв аймгийн Баян сумын 7 жилийн дунд сургуулийн пнонерийн 7 .дугаар бүлгэмээс эрхлэн «залгамжлагч» ЇЇ ду- гаар чуулганыг угтаж «Хэв ёсыг са- хиулах» пионер сурагчдын нөхөрлөлийг 1866 онд 7-гийн А ангийн сурагч С. Дэмбэрэлсүрэн даргатай (10 сураг- чийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулжээ. Энэ нөхөрлөл нь агнуурын хууль, үндсэн хууль, сурагчдын дүрэм, | бүх нийтийг заавал хамран сургах тухай хууль зэрэг 13 төрлийн хууль дүрмээс 42 улаа, 600 гаруй хунд ухуулга, сур Лев Кассиль : Макс Поляновский Одоогоос 25 жилийн өмнө 1942 оны шинэ жи- лийн шөнө Керчь хот фа- шистын булаан эзлэгч- дээс чөлөөлөгдсөн билээ. Энд дайсан орж ирэх үеэр партизагы нууц бэхлэлт гастр дор байгуулагджээ. ЦПортизануудын энэ цууц ажиллагаа нь Ста- рокарантинскийн чулуу- ны (газар доогуур ухаж чулуу авдаг) газар бай гуулагдсан байна. Фашис туулын атак бүрийг ня- паан, энэ жижиг отряд Старокарантинскийн чу лууны газар бараг 2 сар шахам тулалдав. Тэд га зар дороос гарч дайрах бүрдээ амжилт олж, дайс- ээг өн--ии х Тийшиэс ЛИМА ЧИНННЬ. , авсаны: ЦЛЧВША ЛЖИНАГ ЛДАВС | талс тохш. Сжашас О7жстэ 7 луудын ХЭВ МУРМЫНХАН талчилгаа зохиосон байна, : Энэ нөхөрлөлийнхөн аймгийн яагдан сэргийлэх хэлтсийн хүүхдийн төлө цаххэсхабу Баян сумын АДХГ Захир гааны нарийн бичгийн дарга Дашцэрэн, хэсгийн төлөөлөгч Даваг нартай. бүх пионер сурагчдын уулзалт хийлгэж, хууль, дүрэм хэв ёсыг сахих тухай сур гамж зөвлөлгөөн өгүүлсэн байна. нє хажуугаар гар ирсэн баниа. Нөмөрч бай л /уатиа, Гилинь, аниад. он т нши 3 н эЭ нийн ниийлиййлиий 0) т309ОНА У « Түүнчлэн энэ нөхөрлөлийн гишүүд Хул, дүрмээс хэсэгчлэн авч . бяцхан ном бүтээж аялуулдаг байна. сїмөн хууль мийн самбар гарган Бидэй ОМВын өөрчилдөг ажээ. Энэ нө хөрлөлийнхөн Д. Сүхбаатарын нэрэм- жит Монголын инонерийн байгуулла- гын «Залгамжлагч» П У үрывг 3К аж сургуулнараа хууль ё ёамт бы саунж чаддаг болсон байх зорилт тавин ажиллаж байна. Т.ГАВАА (аймгийн гэгээрлийн хэлт сийн дарга) газар дорх тогтмол харан - хуйгаас нүд нь сохрох шахсан партизанууд га- зар дээр гарч ирсэн бай- на. Чулууны газрыг дайс ны бүслэлтээс цэвэрлэж байсан цэргүүдэд Володя бусдаас урьдаар л тусла хыг эрмэлзэж байсан гэ- нэ. Ингээд аймшиггүй Зо ригт бяцхан жаал энэ үеэр минад дэлбэлэгдэж баатарлагаар насан эцэс- лэжээ. Өөрийнхөө нөх- дийг газар дээр гаргахын тул бяцхан хүү ингэж: их яарсан байх ба энэ нь ч амжилттай биелэгдсэн байна. Би намын даалгаврыг биелүүлэхээр явж байгаа юм гэж ихээхэн бахархал тайгаар тагнуулаар явах- даа Володя хэлдэг байсан “9 ны аитаб, складуудыг с6- нөөн устгаж байсан нь дайсны хорслыг улам тө- рүүлэг Партизануудын эдгээр эрэлхэг зоригт дай ралтууд нь булаан эзлэгч дийг алхам бүрт сандраа саар байжээ. Нэгэн өдөр гитлерчүүд чулууны газ- рын лээрх районыг төмөр тороор хашаад тэдний дээш доош орж гарах он геохойнуудыг тагласан бай иг Нэгэн өчүүхэн зав- сгрыг Фашистууд харал гүй хоцроосон байх бө геод үүгээр том хүн | га- дагш гарах бололцоогүй ажээ Байлдааны үед ар гагүйн эрхэнд эх эцэг, тө рел садныхаа хамт энэ чу лууны газар хоргодож: шүдээ хавиран дайрч бай гаа Фашистуудыг хорсон занаж, хоромхон зуурч амрахыг боддоггүй хон гор бяцхан хүүхдүүд энд мөн зөндөө байжээ. Нэ гэнт том хүмүүс дээш га рах чөхцөлгүй болсон учир эл нарт дээр юу болж байгааг тагнан мэ- ЛЭХ явдал аргагүй оногл сон байнэ Бяцхан тагнуулчдын группын даргаар Керчийн хүү 14 настай Р.олодя Лубииинг томилжээ Тэр үүс цайхаас өмнөхөн яв пуу завсраар гүрвэл мэт мөлхөн фашистын харуу: 4 Мь 9 (965) А-29855 “Манай сан байна. Түүний хөдлөх бүрийг тэд мэдэж болох байлаа, Эргэн тойрон ми- на булсан байх тул жаа- хан л болгоомжгүй хөдөл- бөл үхэх аюулд учрах бай сан байна. Манааны шов- гор бүрээс прожектор тус гасан учраас түүний гэ- рэл чулууны газрын ха- вийн бүх районыг нэвт шувт гэрэлтүүлэн бай- жээ... Хэдий байдал тийм хүнд байсан боловч бяц- хан тагнуулч төмөр торны доогуур залилан гарч тор- логдсон районы хилийг нэвтэрч амжсан байна. Ингээд харанхуй болмогц мөн энэ байдлаараа бу птаж. иржээ. Володя дээшээ нэгэн Удаа ингэж гарахдаа чу лууны газрыг далайн усаар дүүргэн партизануу дыг живүүлж алах гэж байсан фашистуудын аюулт төлөвлөгөөг тагнан мэдэж чадсан байна. Тэд аль хэдийнэ далайн эр- гээс хоолой татаад, хүч- тэй насосуудыг. тавьчих байжээ. Минут бүрийг ал даж болохгүй байсан уч- раас Володя Дубинин гэ рэлтэйд буцаж ирж болох гүй гэсэн даргынхаа ту- шаалыг зөрчин, гэгээн ца таан өдрөөр фашистуудыг залилан мөлөхсөөр буцаж Сүхбаатарын “хаяг: сан аюулаас партизанууд зохих цагтаа аврагдаж, от рядыг аварсан ба аймшиг гүй зоригтойгоор газар дороос гарч дайсантай ту- лалдан, тагнуул хийсэн явдалд Володя Дубинин байлдааны гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагнагдсан боловч энэ хүндэт шагналыг тэр өө- рөө. хүлээн авч чадсангүй ажээ... Баатарлаг цэргүүд Керчь хотыг чөлөөлсөн тул. цангаж үхэх шахаж, МХЗЭ-ийн Төв Хо юм гэж сүүлд нь партиза нууд ярьж байв. «Намын даалгавар гэдэг зөв биз дээ? Яагаад гэвэл пионер гэдэг чинь намын бага хүү нь шүү дээ» гэж тэр “отрядын дарга Лазаре- ваас асуудаг байжээ. Энэ баатар пионерийн нэрээр Керчь хотын тө- вийн нэгэн гудамжийг Во- лодя Дубинингийн гавь- яа, амьдралын тухай ном ончихдээ түүнийгээ:-«От- гон хүүгийн гудамж» гэж нэрлэхээр шийдсэн юм. Олоо Керчийн пионер Во- лодя Дубинингийн Счэр гадаадын олон орнуудад алдаршиж түүний төрсөн хот Черчид Польш,Чехос ловак, Унгар, Бол- гар, Куб зэрэг олон орноос захиа ирсээр байна. Чехослова- кийн Брно хотын нэ гэн сургуулийг Во- лодя Дубинины | нэ- рэмжит болгосон бай на. Керчь хотын баа тар зоригт бяцхан энэ пионерийн богни- но боловч алдартай ямьдралын ялгуул сан гавьяа нь хэзээд мөнх. М. Авир орчуулав, 7У? Уртхан уурга бариач гэлээ. ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» рооны ордон. 4 дүгээр давхар 408. 414. 415 номерын өрөө. Утас хариуцлагатай эрхлэгч 26339 Захилал харилцаа 26383, нэрэмжит улсын хэвлэлийн номбинатад хэвлэв, НИЙСЛЭЛИЙН 20 ДУГААР ДУНД СУРГУУЛИЙН БУРМАА БАГШТАЙ 8-ЫН А АНГИЙ ХАН АНГИАРАА 100 ХУ СУРАЛЦДАГААС ГАДНА ОНШ БА САЙН СУРЛАГАТАН 68 ХУ ВИЙГ ЭЗЭЛЖ БАЙНА. ЭНЭ АН ГИЙНХАН «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» П ЧУУЛГАНАА УГТАЖ НИЙ- ТЭЭРЭЭ БИЕ ДААЖ ХНИХ СУ РАХ ХӨДӨЛГӨӨН ӨРНҮҮЛЭН АЖИЛЛАЖ БАЙНА. ЗУРАГ ДЭЭР: АНГИАРАА ГИТАРЧИН ДУУЧИН БОЛЦ ГООХООР АЖИЛЛАЦГААЖ БАЙГАА НЬ Манай сурвалжлагчийн авсан төрэл зураг. УРАЛДААНД ШАЛГАРАГСАДАД «Ипнонерийн үнэн» еоннны 8ду таарт Интериационалын салбараас зарласан уралдааныг шалгаруулж дорх шагнал олгоно. 1 байр нэг. Хамгийн үнэн зөв хариулсан 1 сурагчийг диплом, «Залгамж- лагч» П чуулганд улсын зард- лаар урьж оролцуулна. П байр хоёр, Диплом, орон нутгийн пионерийн зусланд улсын зардлаар амруулна. Ш байр гурав, Диплом, үнэ бү хий зүйлээр тус тус шагнана. ПИОНЕРИЙН ОРДНЫ НАЦИОНАЛЫН САЛБАР ин ЭРДЭМТЭН БА. ДАЛАЙЧИН (Арав үлгэр) Нэг эрдэмтэн хүн усан хөлгөөр аялаж явав. Тэгээд нэгэн матро- саас -- Чи хө үсгийн үү гэж асуув. ч --Үгүй гэж матрос хариулав, -- Ээ чи тэгвэл хагас амьдра лаа алджээ гэлээ. Удсангүй шуур га болж хөлөг онгоц живэх аюулд учирахад матрос, эрдэмтнээс -- Та сэлж чадах уу гэж асуу- лаа, -- Үгүй, би чадахгүй гэж эр дэмтнийг харнулахад матрос -- Ээ тэгвэл та бүх насаа алджээ гэв, дүрэм мэдэх ТЭНЭГҮҮД (Япон үлгэр) Нэг хийд дээр , хоёр тэнэг санваартан амьдарч байжээ. Тэр хоёрын нэг нь тэнгэрт тү- гэж гялалзан буй ододыг бай- шингийн дээвэр дээрээс харчи хаад загасны дэгээ шидэж од- ноос шүүрэх гэв. Үүнийг нөгөө нь харчихаад -- Чи юу хийж байгаа юм бэ гэв. ц с-- Од шүүрч байна гэхэд нь хоёрдахь санваартан -- Ээ тэнэг, ийм богннохон уургаар од шүүрч болдог юм Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Индекс 141 40 Шил хцильльссгылтлилиллилиланэ 00 Орон БУХНИЙ ПРОЛЕТАРИ.НАР НЭГДЭГТИН! | МИН-ынуйл ХЭРГИЙН Г.ТӨЛӨЭ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГ ТУН! ) Лу "2 МХЗЭ-ийн Төв Е сийн. өв ХоРӨӨ, Д.СотоААТАРЬЫ НЭРЭМЖИт МОНГОХЫН НОМЕРМЙн: БАЙГУуллАГЫН ТӨВ Зөвлөлийн сонин 25 --:, шилээ МО: (966) ЗУЛ Аанн Гуравдугаар сарын 1 Лхагва Үнэ-10 мө Хөвсгөл аймгийн Улаан-уул бу мын 8 жилийн дунд сургуулийн дэргэд 1964-1985 оны хи Лийн жилд багш Эрдэнэ ахла 10 сурагчийн бүрэлдэхүүнтэй «Дэлгэрхаан» хүүхдийн церк анх байгуулагдсан юм, 1965 онд мон голын инонерийн байгууллагын 40 жилийн ойгоор аймгийн төвд уригдан ирж тоглоснооё хойш тэд ний уран авьяас урлагийн чадвар улам бүр нэмэгдэж одоо 20 гаруй пионер сурагч хамарсан цярРк бо лон өргөжиж байна, Энэ хугацаанд сурагч Баярсай хан хөдөөгийн залуучуудын анхду гаар спартакнадад гимнестикийн 4 төрлөөр оролцож алтан медаль нэг, мөнгөн медаль хоёрыг авсан байна. Шинэ жилийн тоглолтоор алтан мөнгөн медальт 6--6 ангийн су рагч Г. Баярсайханы уран хөдөл гөөнт гимнастикийн тоглолт агаа рын дүүжинт тэнцүүр, сурагч Да лайбат, Жавзандолгор нарын уран нугаралт Баатар, Дүүжинт Бямба “| дорж нарын хүч тамирын акробат Бямбажав. Хүрэлбаатар, Даваа- сүрэн нарын жонглёр зэрэг тог “лолт үзэгч олны сонирхол маш их татлаа. 5 «Дэлгэрхаан» циркчид 1967 -оны 6 сард болох Монголын пио нерийн «Залгамжлагч» П чуулган угтаж бүх циркчдийн хамтарсан «эвлүүлэг» тоглолт хийхээр бэлт чэж. байна. : М. ЧОЙЖОО (багш) Хайрт хүүхдүүд ээ! Октябрийн социалист их хувьс галын 50 жилийн ойд зориулж мэ дээлэл-радиогийн улсын Хорооны сургууль-хүүхдийн нэвтрүүлгийн релакцаас манай орны бүх сурагч пионерүүлийн лунл Г2:1:1:3/(:3) 43 ХОЛБООТ УЛСЫН ТУХАЙ ХЭН САЙН МЭЛЭХ ВЭ?» гэсэн асуулт хариултын уралдаан зазлаж байна Уралдаанл оролцогчид дор дурд мын 7 жилийн дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Цэндсүрэн 4 дүгээр ангийн сурагч Халтар нар сургуульд орсон цагаасаа Ээ лэн улирал байгаа тэргүүний сурагчид юм. сүрэн, Халтар Ж. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсай гэрт зураг Уурхайчдын хотод хийсэн тойрон аялал Нийслэлийн 8 жилийл 15 ду гаар дунд сургуулийн 6--0 ангийн хан октябрийн хувьсгалын 50 жи лийн ой угтсан тойрон аялалдаа Налайхын нүүрсний их уурхайг очиж үзэв. Пионерүүд уурхайчид тай уулзан нүүрсний үйлдвэрийн ажиллагаатай танилцаж уурхайн ажишчдын дунд “Хар алтны эзэл» Олимпиадад гэсэн бүлгийн ажил зохиов. ПиФд нерийн бүлгийн ажил дээр мастер Чулуун Зөвлөлтөөс Налайхын нүүрсний их уурхайд үзүүлсэн тусламжийн талаар дэлгэрэнгүй ярилаа. Х. ГАНБАТ (15 дугаар дунд сургуулийн пнӨ нерийн ахлах улитлагт) : бэлтгэж байна. Баруун урт хотын 10 жилийн дунд сургуулийн заХиргаа математи кийн улсын Ш олимпиадад бэлтгэх комисс байгуулан, сурагчдын бод яого зохиох уралдаан зарлаж, олимпиадад сурагч бүрийг бэлтгэн, «Залуу тоочин» гэдэг мэдээлэл сонинг долоо Хоног бүр гаргаж түүн дээ сурагчдаар бодуулах бодлого бичдэг ажээ, |. Уи сан 4 асуултанд хариулна. Үүнд: 1, Монгол-Зөвлөлтийн ард түм ний ах дүүгийн мөнх найрамдлын үндэс суурийг тавигчид хэн хэн би лээ. Тэдний түүхт уулзалт хэзээ чаана болсон бэ? . 2. Октябрийн социалист их хувьсгал хэзээ хаана ялсан бэ? З. Огторгуйн уудмыг судлан эзэм ших талаар зөвлөлтийн шинжлэх “хаан техникийн ямар гарамгай алолт мэдэх вэ? 4. Октябрийн социалист их хувьсгалын ялалт ололтыг хамгаа лан бэхжүүлэхийн төлөө цогтой тэмцэж мөнх гавьяа | байгуулсан Зөвлөлтийн ппонер “залуучуудаас хэн хэнийг мэдэх вэ? Тэтний хэн “эрэхэлей тв тухай бичнэ: үү? Хүүхдүүд ээ! Эдгээр асуултанл Үнэн зөв хариулсан пионер сурагч тытг Доорхи байр эзлүүлж шагнана Баруун урт хот 10 жилийн дунд, сургуулийн сурагч Б.МАГСАРЖАВ. Үүнд: : Бүх асуултанд хамгийн зөв ха риулж 1 дүгээр байр эзэлсэн 1 хүүхдийг улсын зардлаар октяб рийн хувьсгалын өлгий нутаг Зөв лөлт орныг үзүүлнэ. Хоёрдугаар байр эзэлсэн 1 хүүх дийг МРУХ-ны сургууль-хүүхдийн нэвтрүүлгийн редакцийн урилгаар нийслэл Улаанбаатар хотод болох октябрийн их хувьсгалын 50 жи лийн ойн баярт. оролцуулна, Гуравдугаар байр эзэлсэн. 5 хүүхдийг үнэмлэх үнэ бүхий зүй лээр урамшуулна. 5 Асуулт хариултын ураллааны ХЭРЭнТИД 2 лугаа” сарын 15-наас 5--лүгаар сарын 1 л «МЭ ТЭЭЛЭЛ РА пиОгийн Улсын ХОРОО” бургуулт хуухлиүН НЭВТРҮҮЛГИЙН рЕПАКПИЛ» гэсэн хаягаал хүлээн авч 6 пугаар сарын 1--ний лотоп пүнг гаргана МРУХ НЫ СУРГУУЛЬ “үҮуслгӨМН НЭВТРҮҮЛГИЙНРЕДЛАКЦ Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр су бүр онц сайн сурч Зураг дээр: (Зүүн гараас) Цэндээ ЖИЛ СУРААГААРАА | ОМРААДАЦГАВЯШ | ЗИЖИЛТ Б113213Э933 ! 46гна. 52 вх д/лдгдэй Ч Төлийн бэлтгэлд Дорнод аймгийн төвийн 10 Өв, лийн дунд сургуулийн иионер бу. рагчид «Төлийн дуу түмний баяс- галан» цуваа гарган цас зул хүнд нөхцөлд байтаа Матад оУ- манд төлийн . бэлтгэлд лаа толгой, шүдэнз 263 хайрцаг, увж 36 эмийн антек 4 нэмнээ 860. уут 110, элгэвч 540 номер 1620 . ширкэг хивэг 2 тоян 8346 гийн “үнэ бүхий зүйлүүдийг төлч дөд гардуулан өглөө гэж. манай идэвхтэн Д. Баттулга мэдээллээ. 909 гаруй захидал Нийслэлийн 10 жилийн .нэгдү гээр дунд сургуулийн .. дэргэдэх нэгдүгээр бүлгэм БНА. Вьетнамын пионерүүдэд захидал бичих долоо хоногийн ажил зохиож, Вьетнамьг баатарлаг ард “түмний » ТЭМЦЛИЙГ дэмжсэн «Тэмцэж байгаа. Вьетна “мын ард түмэн» гэсэн сэдэвт ажил зохиож, 300 гаруй захидлыг Ха ной хотын сургуулиудад явууллаа. ЛЯНХУА (1 дүгээр сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч) ЭНЭ. ХЭН Бэ? т75 “ ӨСВӨР, БАЙГАЛЬЧ буйн: Н.ДОРЖИЙН авсан гэрэл зува: ЧАмы э- сэ Ц, Ш нүүрийг залуу баагаян! ” Дын салбар Сэг-тгэв. Минии син - МАНАЙ бАЛБАР А. СҮРЭН Эвгуу байгальч салбарын эрхлэгч Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын пионерийн «Залгамжлагч» ЇЇ чуулганд шалгаран ирэх манай залуу байгальч дын өмнө асар их үүрэг тулгарч байна. Юуны өмнө бнологийн хичээлээр дон хичээлийн гадуурхи залуу байгальч дый өрөл бүрийн дугуйлангаар олж авсан мэдлэгийнхээ үндсэн дээр газар газрын өөр өөр нөхцөлд амьтан урга мал дээр хийсэн туршилт сорилын аж лынхаа бүтээлээр шалгарч, түүнийгээ нэгтгэн дүгнэх, |туршла! солилцох юм. Тэрчлэн анги кабинетад тохижуулж биологийц хичээл заахад хэрэглэгдэх ургамлын хатаамал, хавчуурга, үр жимс ний цуглуулга, амьтны чихмэл зэргийг хийхээс гадиа өөрсдийн хийж байгаа ажилд тэмдэглэл хөтлөх, гар, гэрэл зу раг, бичмэл сэтгүүл гаргаж, өөр хоорон доо солилцохоос гадиа сангийн аж ахуй, нэгдэлд тэргүүний туршлага нэвтрүүлэх ажил зохиох нь зүйтэй. Чуулган болохын өмнө залуу байгальч бүр тус тусын сургууль, оршин сууж байгаад хот сууринаа цэцэрлэгжүүлэн тохижуулах ажлыг нарийн төлөвлөгөө тэй сайн бэлтгэн хийх нь чухал. Чуул МАНАЙ НИЙСЛЭЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧИД ХАВРЫН САР ГАРЧ ХАНЗАРСАН ЦАСАН ДОРООС ЯРГУЙ ЦУХУЙХАД ЗАЛУУ БАЙ- ГАЛЬЧДЫН ТУРШЛАГА СТАН- ЦЫнН АЖИЛД ТУСЛАЛЦАН АЛИМ ЖИМС НОГОО ТАРЬДАГ УЛАМЖ ЛАЛТАЙ, НАМАР БОЛОХОД ХА ВАР ДУСЛУУЛСАН хөлсний хээ шим БОЛСОН АМТАТ АЛИМ ЖИМСИЙГ ТОНН ТОН НООР ХУРААДАГ БИЛЭЭ. ЗУРАГ ДЭЭР: Пиоперүүд алны хонин -бөөрөлзөгөнө хурааж байна. онож ст 7 ганы үеэр манай салбар Залуу Ба альчдын Улсын Төв станц дээр ажлаа лвуулиа. Аймаг хотын гэгээрлийн хэлтэс, МХ ЗЭ --ийн хороод, пионерийн зөвлөл, бүл гэмүүд «Залгамжлагч» П чуулганы «За луу байгальч» салбар комиссоос гарга саш төлөвлөгөө, удирдамжий! ГУУ үлдэж байгаа хугацаанд опопчтой ажил зохиож, тэргүүний пионер сурагчдыг чуулганд оролцуулах талаар тодорхой ажиллах хэрэгтэй. Үлдэж байгаа хугацаанд хүүхэд та иар бүлэг салаагаар ч юм уу, ни гуулиараа ч шувууны өдөр тэ! рын хөрс гэсэхийн хамт элдэв шавьж ний үр алдайн цуглуулга хийх, амьтны чихмэл хийж сурах, байгалийн гоо сайхан, амьтан, "ургамлын өсөж үржиж, ургаж байгаа байдлыг харуул сан цэцэн үг--оньсого, таавар, шүлэг, өгүүллийн уралдаан явуула: хаврын тарналалтад бэлтгэх, үр суулгах, орон амьтад тэжээн өлөн төрлийн аж хийж Өспөрийн байгальчид аа! «Залгамж лагч» П чуулгайдаа сайтар бэлтгэж ам жилттай оролцоцгооё. -------------ш-----Эуы- Л БИД ИЙМ БЭЛЭГ БАРИНА “Манан сургуулийн сурагч пнонерүүд Залгамжлагч» Ц чуулган, Залуу бай гальчдын ЇГ зөвлөлгөөнийг угтан ажил лаж байна. 1000 кв метр газарт 40 өөд нэр төрлийн ургамал тариалиа, Хүнсний ногооноос байцаа, сонгино өргөст хэмэх, улаан лооль зэргийг Ши лэц дарлагаар дамжуулж тариална. Нутгийн жимсний моднуудаас үхрийн , иип бөөрөлзгөнө, хад лзганэ, долоогоно. үрэл, мойл зэр гийг бутаар иь авчирч тариалтца. Тэсийн чацаргана, Ховдын Булганы хоёхот харгайа, 7 хираагийн улнас зэрэг мод үрээр тариална Улиас, үхрийн нүд, чацарганыг тайрт дон Хоёрдугаар гуулж, авдаг наст цэцэг гэнэ. үрийг соёолуулахдаа 18-22 граду- сын дулаантай, гэрэл сайтай тасал ЮМ гоанд тарьж ургуулна. цэцгийн үрийг өргөн нь 35 см, урт нь 45 см, өндөр нь 8-10 см мо. шороонд тарьж соёолуулна. Үүнд: 60 хувь нь хар хувь голын цэвэр элс, 10 хувь нь хонь, адууны 1-2 15-наас эх- тариад хавар, «уны турш ур- намар үрийг нь хурааж цэцгүүдийг зуны буюу нэг Энэ цэцгүүдийн сарын Нэг наст хайрцагт дараах найрлагатай шороон хөрс, 80 зассан жил өнжсөн ял 9ЗэМШиНА... ЧАДВАЛ... МЭРГЭЖИЛ. БҮХЭН. САЙХАН Хүн бүхний сонирхох мэргэжил адил. туршлагын талбайдаа ажиллавал улам гүй байдаг. Зарим хүй эмч, зарим нь ч үр бүтээлтэй болно нисгэгч, зарим нь жолооч юм уу, эсвэл Ийм сайхан мэргэжлийг сонгон аваад багш, агрономч, зоотехинкч малчин. ирээдүйнхээ хөдөлмөрийн суурь дэвс ни болохыг хүсдэг. гэр тавьж ажиллаж байгаа залуу бай Гэхдээ өөрийн дурласан мэргэжлээл гальч та нарт «Залгамжлагч» ЇЇ чуул сайп эзэмшиж чадвал мэргэжил бүхэн ган, залуу байгальчдын улсын П зөвлөл сайхан. Ялангуяа | хүүхэд та йарь» гөөнийг ажлын өндөр амжилтаар угта шилж сонгосон залуу байгальчийн мэр хыг хүсэн ерөөж байна. гэжил бол бүр ч сайхан. Учир нь Та Дэд эрдэмтэн М.Бадам нар ард түмнийхээ аж амьдралыг улам элбэг чинээлэг болгохын түл хамгийн сайн сортын жимс-жимсгэнэ. үр тариа ногоо. сайн үүлдрийн адуусан | амьтал гаргагчид болж ах орноо цэцэрлэгжүү лэн хөгжүүлэхэд өөрсдийн гар биен ! оролцуулах төдийгүй. агуу их Мичурин шиг гайхамшигт зүйлс бүтээгчид боло аз жаргалтай үед амьдарч байна. Хүүхэд та иар ургамал судлахд: таль дахь орчинтой нь иягт холбоо то дорхой судлах, ахуйн | тари мал Ургамлу хэлбэрий хоо ропд нь ялган таньж сурах, тарих. арчи зах, хамгаалах зэрэ эгротехиикийн үндсүүдтэй сайтар танилцаж: | хичээл саар тариалж туршилт хийнэ дгээр ургамал дээр сурагчдаар ажиг лалт хийлгэж, сурагч бүрээр өөрийн тарьсан ургамал дээр танлан бичүүлэх ажид хийлгэнэ. Мөн өөрш бинетыг орон нутгийн материалуудаар баяжуу- лахын тул 200 гаруй ургамлын хатаа- мад нутгийн зэрлэг жимсүүдээр нойтон дтэд хийж, хичээлийн үзүүлэн та- инулах зүйл болгон хэрэглэнэ. Сурагч Хыг хүнсний ногоогоор төрөл бүрийн Хоол хийж чаддаг болгохоос гадиа но гооны төрөл бүрийн Копсерей хн: гах, мөн туршлагын талбайн ту хийхээр бэлтгэж байна. Нийслэлийн 33 дугаар зийн биологийн ( дунд сургуу Хүүхэндээ 418 дугаар зууны эцэст Шие- дийн алдарт эрдэмтэн К.Линней дэлхий дээр 7 мянган дүрсийн ур гамал байна гэж бичжээ. Одоо дүрсийн цэцэгт дээд ургамал мэдэгдэж байгаагийн 30 мянган дүрсийг нь-хүн төрөлхтөн ашиглаж байгаа юм. Үүнээс 12 мянга гаруй дүрсийн ургамлыг та риалж байна. 4 АНУ-ын Калифорни мужид байдаг 109 метр өндөр модыг урьд өмнө дэлхийн өндөр мод гэж байлаа. Гэтэл саяхан мон Мэнсхолт гэдэг газар өөр нэгэн мод мэдэгджээ. Тэр нь дээрх модиоос З метр 02 . сайтн тетрээр өндөр байв. Энэ аврага модны диаметр нь 13,5 тетр 1000 гаруй настай ажээ. Пионер сурагчид бол байгалийн нөхөр мөн Хүүхдүүд ээ! Та нар гэр орон, сур лийнхаа саруул цэлгэр хашаанаас га байгаад эргэн тойриоо гол мөрөн, гуу хавчил, хад асга, өвс ургамал, ой мод үзэгдэнэ. Хангай иутгийн хүүхдүүд зөвхөн дээрхийг үзээд зогсохгүй янз бүрийн дүрс хэлбэр бүхий мод ургамлын үндэс ойт хээр болой говь нутгийн багачууд улаан, цагаан, ногоон, шар зэрэг төрөл бүрийн эрдэнийн чулуу, мөп амьтан ур гамлын дүрстэй чулуулгыг олж үзнэ. Та нар бас зун цагийн зугаат сайхан өдрүүдэд өөрийнхөө эцэг эх ах дүүсийн хамт гэр ориыхоо орчин буюу хот, ай маг, нэгдлийнхээ нутгаар зугаалж экс нурс аялал хийхээр явдаг билзэ. Ингэж явж байхдаа түмэн бодисын ер бишийн үзэгдлүүдийг нүдээр харж га раараа барьж үздэг шүү дээ, Манай ул сад байгалийн гоо үзэсгэлэнт ховор га зар олон бий, Өчиөөн төчнөөн метр гүн агуй. сэнж цохио, эгц шовх сарьдагууд мөсөн голтой мөнх цастай уулууд бай- даг. Ой шугуйд нь болжмор шувуу наас эхлээд хойлог, тас, тойром бүрд усанд нь зүйл зүйл загас жараахай зэрэг төрөл бүрийн амьтны сүлжилдэн гүйх, эсгэрэн шугширах нь үзэсгэлэнт байгалийг улам ч гоо сайхан болгоно. Эх орны газрын хөрсөн доор ч хич нээн их байгалийн баян эрдэнэс хадга лагдаж буйг бас мэднз. Дээр дурдсан байгалийн үзэсгэлэнг хараад хүүхдүүд та нарын сэтгэл яахин хөдлөхгүй байх билээ. Хүн төрөлхтөн байгалийн гоо сайхныг оршин суудаг орчин тойрондоо ойртуу лах хүсэл мөрөөдөлтэй байдаг. Манай пионер сурагчид, багш нарынхаа удирд лагаар байгалийн гоо сайхныг судлах, байгалийг өөрсдийн эрх ашигт тохируу лан ашиглах талаар алхам хийж байгаа нь магтууштай сайхан хэрэг. Ургамал суд лалын эцэг Мичурин «бид байгалиас хя- шиг гуйж зогсолгүй, түүнийг өөрчлөн байгуулах нь бидний зорилт мөн» гэж хурц мэргэн хэлсэн юм. нэ зорилтыг биелүүлэх ажлыг сур туулиуд дээр багачууд та нар хийж, талийн жинхэнэ вөхөр болох. ёстой, Биологийн багшийн идэвхтэй оролцоо тойгоор байгалийн хичээлийн кабиие-- туудД, аятай сайхан засагдсан төрол бүрийн цэцэг тарьсан ногоон кабинет танхим, туршлагын талбайнууд нь сур гуулиа чимж байдаг. Харин тарьсан мод, цэцгүүдээ хариуцсан эзэн хам гаалалтгүйгээр орхих гэм зарим сур-- гуульд үзэгдэж байна. Монголын пионерийн «Залгамжлагч» П чуулган хүртэл 4 сарын хугацаа үл дэж байна. Чуулганаа угтаж монголын залуу Мичуринчууд өөрсдийн сургууль орчноо зүлэгжүүлэх, мод тарьж ц: мандал байгуулах, туршлагын төрөл бүрийн жимст мод турших, сорих замаар тарих ажлуудаа бэлтгэж, ажил даа төлөвлөгөөтэй ороод байгаа нь мэ дээж. Үүнийгээ үр дүнд хүртэл нь ажил лах явдал шаардагдаж байна. Байгалийн нөхөр пионер сурагчид та нарын үүрэг гэвэл: 1, Ой мод төрөл бүрийн өт хорхойд нидэгдэхээс урьдчилан хамгаалах 2, Ой модыг цэвэрлэх 3. Хот орны цэцэрлэг саадыг шеф лэн авч, сургуулна төгсгөхдөө доод ан тийн шинэ баатарчуудад баяр ёслолын байдалтай хүлээлгэн өгдөг заншил тог тоох 4. Байгалийг чимж үзэсгэлэн өгдөг ан амьтдыг хамгаалах 5. Сургуулийй айги танхимаа но тоон ургамлын тасалгаа болгох, түүн дээ ажиглалт сорилтуудыг багшийнхаа удирдлагаар явуулах хэрэгтэй. Ингэж чадвал пионер сурагчид байгалийн нө хөр болж чадна. ын Д. ДАШЦЭРЭН шороогоо гуулийн сурагч, шуучлан оролцох хэрэгтэй. цэцэрлэгжүүлэн тохижуулахад юуны өмнө газрын хотгор, гүдгэрийг тэгшлэж байрлалтыг газар дээр нь зурж шохой шим тэжээлтэй Өнгөний хар шара 27 Ф 0) тАрИЖ Нэр, шигшүүрээр тус бүрд нь шигшиж холин, хайрцгаа дүүргэнэ. Хайрцаг дотор хийгээд тэгшилж жижиг нүхтэй шүршүүрээр нэвтэртэл усална. тыг багасгахын (тул үр тохиромжтой хоногийн дараа соёолно. Соёолж й Ингээд ус нь шингэсний дараа цухуйсан энэ үеэс өглөө оройн ца- зарсан өтөг бууц байвал зохино. цэцэгнийхээ. үрийг тарааж гаар нарийн нүхтэй шүршүүрээр Эдгээр: зүйлээ хооронд нь хо нарийн шигшүүрээр шигшиж өн- зөөлөн усална.Соёолсон цэцэг 2-3 оос өмнө бүдүүн шүүртэй гөлнө. Шорооны чийгийн ууршил- см өндөр болоход дээрхийн адил Хот суурин, сургуулийн ЦЭ Цэл рэлт эст Хот, суурин, сургуулийн орчныг то «ижуулан цэцэрлэгжүүлэх ажилд сур- пионер, багачууд ху- Хот орноо засна. Дараа нь мод, бут тарих, нүхний сүх юм уу нүүрсний хогоор тойруулан тэм Мод сөөг суулгах нүхийг дугуй хэлбэр гүй тэй ухиа. Суулгах модны том, жижгТЭЭС гар бол» байх боловч 3-4 ! хэм, харилцан адилгүй өндөртэй мод суул- гахад 1,20 метр диаметртэй, 80 см гүн нүх ухна, (Зураг 1) Нүх ухахад гарсан хөрсийг нүхинй нэг талд овоолж, хайрга чулуу тай шуу шороог зайлуулах хэрэгтэй. ург: Оронд нь шим тэжээлтэй хар шо) ав- чирч нүхний дэргэд овоолно. Шилжүү нүхн! 180 «ч 4? тогоо Чанараа амархан алддаг жимс, но гооны ургамлуудын өнгө хайрцагийг цонхны шилээр таглаж, нартай ду- лаан газар тавина. Ингэж тарьсан нөхцөлд 10-15 лэн суулгах модыг уулнаас үед үндэсний шороог унагахгүйн таар, шуудайгаар боож баглана. дэгдэнэ. Мөн явган замуудыг олс та- вэр, тай түүнийхээ дагуу зурж тэмдэглэнэ. нойтон БЭЛДМЭ? хийж болдог боловч хамгийн тохиромж хэлбэрийг той иь 30 градусаас доошгүй алдагдуулахгүйгээр удаан хадгалж хи сан архины спирт буюу цуугийн чээлд хэрэглэх тохиромжтой арга нь лийн 20-30 хувийн уусмалын аль хайрцагт найруулсан шороонд хоо ронд нь 4-5 см зайтай шилжүүлэн суулгана. Барагцаабал 1 хайрцагт 70-80 цэцэг багтана. Цацаж тарьсан учир шигүү ур- тасан нэг хайрцаг цэцгийг ингэж шилжүүлэн суулгахад 20-25 хайр: цаг болно. Шилжүүлж суулгасан цэцгүүдийг нартай дулаан байранд тавьж өдөр бүр услаж нарны зүг эргүүлж байна. Ингэж ургуулсан цэцгүүдийг 6 дугаар сарын 10-15 ны үеэр 4а- даа гаргаж цэцгийн мандалд үн дэсний нь шороотой шилжүүлэн намар болтол усалгаа арчилгааг үргэлжлүүлзн хийх хэрэгтэй. Бадамжав орчноо тохижуулан жүүлье авахдаг ойн захад ганц нэгээрээ ургасан иш, мөчир сайтай модыг сонгон авч үндэс: ний системийг аль болох багаар гэмтээж тойруулан бөөн шороотой нь ухаж авиа. Ухахад дайралдсан үндсийг хурц иртэй , хайчаар огтлож таслана. Тээвэрлэх тул Тээ лэж авчирсан мод, соөгийн үндсийг удаан хугацаагаар нар, салхинд хатаах бэлтгэсэн нүхэндээ З6 даруй суул хэрэгтэй. (Зураг 2). Суулгасан мод ныхоо эргэн тойрон шороогоор тогоо засаж бэхэлгээ хийсний дараа ханатал услана. (Барагцаалбал 1 модонд 4-5 хувиц ус хийнэ). Ингээд зуны турш д0 лоо хоногт 1Ї-ээс доошгүй удаа усалж, орчны хөрсийг сийрэгжүүлэх, хогийн амлыг устгах зэрэг арчлалт, | тор- долт тогтмол хийж байх хэрэгтэй 26 УУф»сбуй 272 Уддтээ (Эгэл) аж Зумаг 02 линиг хийхэд нойтон бэлдмэл юм. Түүнийг төрөл бү гэнд хийх нь зүгээр. рийн жимс-жимсгэнэ, хүнсний ногооны Нойтон бэлдмэдийг саруул өнгөтэй жимслэг ургамал, өргөст хэмх, улаан шил саванд хийж агаар 12231841 лооль, зарим амьтдаар ч хийж амыг нь паргамейтын цаас юм уу ин! болно. лэг хальсаар боож, хаягийг нааж .хад| Бэлдмэлийг яиз бүрийн уусмалд гална. сулруул-| хүч- цэ- СУРГУУЛИЙН ТАЛБАЙН ҮЛГЭРЧИЛСЭН 71212242 :2Р””УЛ .- Ё Ы122- к3 53 ЧИНЭГТ ь БЭГЭ х ХоХ27 мэ « 14 51 » 5 ЁҮ Ё Вь 35115 “Оо Ф ЭЭлЖлЭЛ" тАРИАЛАА! , ҮҮцсэР ЭРТ). /Я/УИЧ 1с УРГАМАЛ АРАМИС Сонги"д 117) «Залгамжлагч (ЇЇ чуулган, Залуу байгальчдын улсын П зөвлөлгөөнийг угтаж залуу байгальчдын салбараас явуулах асуулт хариултын уралдаан: 1, 1У/ таван жилийн төлөвдөгөөнд үр тарианы ургамлыг тарих талбай, хичнээн хэмжээнд хүрэх ба га Дут- маас ямар хэмжээний ургац хурааж авах нэ? 2. Та нар дархан цаазтай амар ямар нэртэй хэдэн зүйлийн амьтныг мэдэх вэ? 8. Манай оронд ямар нэртэй дар- хан цаазтай газрууд аль аймаг, ямар сумын нутагт байдаг вэ? 4. Манай оронд жимс жимсгэнийг анх хэдэн онд ямар нэртэй газар услуур зэрэг гар багажуудаа зэхэж, ДУ туу зүйл байва Хүтнэг чухал. налах үрийг соёололтыг л даруйхан гүйцээж бэлт эртнээс бэлтгэж шалгаж тарналалтад бэлт- ажиллагаа Талбайдаа чийг хураддуулж, цас тог "эх, үрслүүлэх ажлыг хугацаа алдахгүй хийсэн бол дараагийн хийвэл 0 жит ажил-талбайн чулуу, яс, төмөр, тийг хүрэлцээтэ! доход бэлэн болгоно. Хөдөлмөрийн ам рааж хөрс римтлан хийж арчилгааны . ажлуу, тухай бүрд нь сайн хийж байх талаар онцлон анхаарах хэрэгтэй, Үүний аль смнньганна гаатьл ечин Лана “чвнь 7 Лаан аниа на. “авна инь ялна.” сөн, ань Лана зохино. Газар гэсэхийц хамт бордлогоо | та- уулалт, тариалалтын шаардлагыг парийн ба- дыг нэр нь ялимгүй ч гэсэн зөрчигдвөл ур- гац алдахад хүрнэ шүү. Тарьсан ургам лууддаа сорил туршилтын ажил хийж, ажиглалт, тэмдэглэл | хөтлөх ажлыг үрийг тарилганд бэлтгэхээс эхлэн урга цын бүх хугацааны турш тогтмол хнй- нэ. Үүннй дүнд лын өсөлт хөгжил тийн үе иг /дтай тодорхой танилцаж үхэр “Захгажжлагч» ИШ чуулган. байгальчдын ЇГ чуулганд шалга- ран оролцох чадах бол- Ч. Пүрэвсүрэн. талбайд хэрэглэх багажууд Фф| ЭЭ тАглАААЛ7” (2) УРГАУМЙ" уудэр | ХИЧЭЭЛ-- ТУРШЛАГЫН СХЕМ 1 17:41212С2229 616678 у? ФАРМАМЫ | тллбалмд 77772 Ө 4424 ЖилигЖҮү лэсэг Ш7772 й 772 | ЗАРЛАЛ тарьж туршсан бэ? Одоо ямар ямар газруудад Жимсжимсгэнийг тарьж байна вэ? 5. Манай оронд хапар хамгийн түрүүнд нүүдлэн ирдэг ямар нэртэй шувууг мэдэх їйэ? 6. Ууршлагын талбайн ажилд хэ- рэгдэгддэг ямар ямар багажуудыг та нар мэдэх вэ? 7. Байцааны үрсгүүрийг туршла. гын талбайд хэдий үед ямар аргаар тарьдаг нэ? 10 метр талбайд хичнээн ширхэг үрслүүр суулгадгийг та нар мэдэх үү? 8, Манай оронд хавар эрт цөцэг- лэдэг ямар нэртэй ургамлууд байдаг вэ? Энэ дтуудыг товч тодорхой хариулж дугаар сарын 20-наас 5 дугаар са ны хиср Залуу Байгальчдын Улсын Төв анцад гэж хаяглан ирүүлнэ үү? Уралдаанд шалгарагсадаас нэгдүгээр байр эзэл- сэн нэг сурагчийг Гадаадын шиоие- рийц зусланд улсын зардлаар, хоёр дугаар эзэлсэн нэг сурагчийг зусланд мөн уулж Ц14-- ЗАЛУУ БАЙГАЛЬЧДЫН УЛСЫН ТӨВ СТАНЦ СО РХ" 1917 он Иргэний дайны дундуур байлаа. Анхны хүүхдийн цэцэрлэгийн (Гнёздышко) Бяцхан ид хорго гэсэн нэртэйгээр, Москва хотноо Пересветовын гудамжинд, «Динамо» заводын ойролцоо байг уулжээ. Заводын ажилчдын хүүх- дүүд тэр цэцэрлэгт хүмүүжиж бай лаа. Нэг хүнд өдөрт, хивэг наран цэцгийн халнстай хольж хийсэн хар талхны өчүүхэн хэсэг оногд дог байсан өлсгөлөнгийн үе билээ. Гнёздышкийн хүүхдүүд ч өлсгө лөн байлаа. нэг: өдөр «Динамо» заводын ажлчин Дарья Василевна гэгч эмэгтэй дөрвөн настай хүү Серёжагаа цэцэрлэгт авч ирээд: -- Хүүхдүүд маань ийм амьдра лыг даахгүй нь байна Гэртээ өдөр харьдаг боллоо. Серёжа ч дагуу лаад явахад салхинд ганхаж бай- гаа юм шинг гуйвах юм. Энэ зов лонд туслах ганцхан л хүн байна. Ленинтэй л уулзахаас ..гэж тэр цэцэрлэгийн хүмүүжүүлэгч Анна Никитичнад санаа алдан ярьжээ. Ажлын тэр тасалгаа хэд хэдэн харилцууртай. Байсхийгээд л до хионы нь гэрэл асах юм. : Ленин харилцуурыг авсангүй. Бар касавагийн яриаг анхааралтай сон сож сууна. " -Тиймээ. Манай улсад байдал түн хүнд байна. Харин бид хүн болгоныг хооллуулж чадахгүй Ч Тэсэн хүүхдийг онцолж анхаарал- гүй. яахав гэж хэлээд Ленин. ха- нан дахь газрын Зурагны дэргэл очоод Дарья Василевнад хандаж: --Та харна уу. Энд! цагаант нууд, энд манайхан байгаа юм. Энэ Симбирескийн цаана улаан ар мийнхны чөлөөлсөн нутагт их та рна байгаа. Бид удахгүй ажилч дын хувийг нэмэгдүүлэх болно. Энэ зургийг хар даа. Симбирск энэ байгаа биз? гэхэд нь: -Владимир-Ильнич ээ! Би. бичиг мэдэхгүй, Өвлөөс л бидэнд дөнгөж зааж эхэлтэл. хүйтэрч саатлаа. Савтай бэх хөлдчихөөд байсан шүү. Үсгээ нэг. юм таньж л байна, Холбож уншиж л сураагүй-.дээ» гэж Дарья БВасилевна хэлжээ, --Сурч эхлээ юм биз дээ? Тун сайн хэрэг байна. Владимир Ильич тасалгаан дотуур нааш цааш яваал --Ингэвэл ямар вэ? Тарна авчир хаар Симнбирск рүү та яаралтай явмаар байна. Эндээс үнэмлэх бичиг олгоно-гэв. Дарья Васи левна гэрийн зүг тун ч яаралтай алхлав. Удсан ч үгүй Дарья Васи левна хэсэг нөхдийн хамт Лениний төрсөн нутаг Симбирскэзэс тариэ тээж нрэхээр Рогож--Симоковск мужийн ажилчдын бэлтгэсэн мо ДОН вагонд сууж явлаа Нэгэн ло лоо хоногийн дараа Анна --Ники течнг хүүхдүүддээ хангаж: -Владимир Ильич Ленин та нарт бэлэг ирүүлжээ гэлээ. Тэр үед олдошгүй хоол болох загасны хар түрс какаотой талх бэллсэн 44451МО ХЄХ4АЧ 1ЙЙХЦИЄ шнрээнд- хүүхдийг урьжээ. Хүүх хүүд тар амттан тэргүүтнийг ит. "эл муутайгаар хэрцгаача -Эд бу“ Н ХАЧ 4УУЭИУЧ НИУЧ нийг хараад хүүхдүүд гирэвшин гүй байх ажээ. --Идээрэй хүүхдүүдээ. Москва байгаа хамгийн амтат зууший! Владимир Ильнч Леннн та нар: өгүүлж байгаа юм шүү. Энэний: гүйхан суулаа. Хүүхдүүд түүний! дууриан идэцгээлээ. Зууш тэдэнл их-ч таалагджээ. Удсан ч үгүй «Динамо» заво дынхан Симбирскээс эргэж иржээ. Дарья Василевна цэцэрлэгт санаа тавих ажээ. Тэрээр нилээд гурил вандуй бас нэг жижигхэн гахайн торой ч авчирчээ. Өвөл болов. Түлээ түлшгүй болж галлаагүй учир цэцэрлэгч тун хүйтэн байв. Хүүхдүүд хувцастайгаа сууж, бээр сэн гараа дулаацуулна. --Манай «Гиёздышко» дулаан байх ёстой. Түлээ байхгүй ч гэсэн хуучин муусайн ..модон байшин олон байна. Тэднийг эвдэж цэцэр лэгийнхээ түлшинд өгье- гэж «Динамо» Заводынхан шийджээ. “Ажилчид ийнхүү гүйцэтгэв. Яг шинэ. жилийн өмнө юмсанж, Анна Никитична, зэрэглээ орших Трюфе левын “төгөлөөс гацуур авчирчээ. Пионерийн зяпхан ,номыр манай орны аймаг хотын сургуулийн бүл- гэм зймаг, хотын пионерийн ЗзөвлөӨ- ЛҮҮл өөрсдийн сайн үйл явдлуулаз- раа бичлэгээж тэлгээр үйл ЯвллыГ нийтийн хүртээл болгох сайхан эхлэтт хийсэй тэр тагаас хойт ларуй 6 захь жиллээ болоол байна. Аймаг ХӨтҮүүлын тионерийн зөвлөлөөс Ээхлэн хэвлүүлсэн тэлгээр пионерийн бяйхан чомуүлын заримыг жагсааж танилпуулбал: Үүнд Амралт тохи болж ажилд тус хүргэлээ. Булган аймгийн пионе рийн завлал 1962 ов ". Анмхиы хөдөлмөр зуслан. Улаан- батаар хотын | тионерийн Зөвлөл 1969 өд Бүлгэтийн ажлын нэг өлөр. Улс аймгийн тибнерийн зөвлөл 1968 он Нийслэлийн 15 дугаар “бүлгэм. Улаанбатаап хотын гтионерийн зөв лөй Т965 он -10-- дэ ээ эоээээээээшишишишиниишн---------- А--30145 Бидний намтар Улаанбаатар хо- тын пионерийн 29 дүгээр бүлгэм 1965 он. Алтан медалийн эзэн хэн бэ? Улаанбаатар хотын пиднерийн зөв- төл 1963 он. : Манай бүлгийн ажлын үр бүтээл биелэгдлээ. Улаанбаатар хотын пионерийн дүгээр бүлгэм 1963 он ” Дорноговь аймгийн төвийн 11 жи лийн дунл сургууль Лопноговь айм гийц пионерийн зөвлөл 1968 он Хамт ажиллагаатай МХЗЭийн ҮҮР Улаанбаатар хотын пионерийн зөв лөл 1962 он. Улаан бүчтэний уншлагын танхим Улаанбаатар хотын пионерийн зөв лал 1963 он Цасчихэр ахлагчтай соёлч нөхөр лөлийнхний ажиллагаанаас Улаан- баатар хотыл | ппонерийн зөвлөл » ТӨ63 ба Жимсчдийн цуваа Увс аймгийн ппоперийн зөвлөл 19683 он Их аяны эрэл нь бүтэмжтэй Улаанбаатар хотын пионерийн 24 дү гээ? бүлгэм 1065 он. ВИ Лениний нэрэмжит монголын лын пионерийн орлон Улаанбаатар хотын птиоперчїїл зөвлөл 1965 он Пионерийн 6. дугаар бүлгэм өртөө Чилсэн үзлэгийг ингэж “ЗОХНОВ. Улаанбаатар хотын . пионерийн ЗӨР лаг 1962 ок. : 2 Эсоэраннын уншлагын танхим ланбаатар хотын пионерийн зөвлө, 1963 цулхн Пионерийн музей. Улаанбаатар хотын пионерийн зөвлөл 1965 Пионерийн штаб, идэвхтний сур- гууль Улаанбаатар хотын пионерийн зөвлөл 1965 пионерийн бяцханномууд Манай бүлгэмээс гарсан шинэ аж луул Улаанбаатар хотын пионерийн 24 пүгээр бүлгэм Нэг санаа нэгдмэл ажиллагаа Улаанбаатар хотын пионерийн Е1:1:54 лөл 19862 он Нийслэлийн сургуулиуд Улаанбаа тар хотын писперийн зөвлөл 1965 он, Нийслэлийн пионер сурагчдын хөдөлмөрийн ээлжит чуулган Улаан баатар хотын пионерийн зөвлөл 1965 ан Сурлага хөдөлмөрийн 9 жилийн аяны 5 жил цуваанд. Увс аймгийн пиоперийн зөвлөл 1968 он. Танилцуулга хуудас Улаанбаатар хотын пионерийн зөвлөл 1969 от, Танилцуулга хуудас Говь-Алтай аймгийн пионерийн зөвлөл 1963 он. Тохилог амралт толорхой бүтээн Сүкбаатарын нэрэмжик улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, д буржуй нар ажилчдаас нууж бай сан юм-гэж хүмүүжүүлэгч нь хэлжээ. Эхлээд Серёжа Борсаков зориглон хүрэв. Тэрхүү хар түрс тэй талх какаогоос ууж Дуу т---с“--эы 228 А. 7г0 УуХЭГ Хүүхдүүд модоо чимэглэж,.. чоно, үнэг шар шувуу зарим нэг Нь мөөг болж хувцаслажээ : Серёжа, ойн савдаг болж тоглов. - Хүүхүүдээ! Өнөө шөнө бид шинэ жилтэй золгоно. Ленинд шинэ їнлийн мэнд хүргэж захиа бичцэгэзе--гэж Анна Никитнчка хэлэв. т -Тэгье, тэгье-гэж хүүхдүүд дуу нийлүүлэн хашгиралдлаа. Ан на Никитична боодлын бор цаас авч зуухны гэрэлд суугаад захна бичиж эхэллээ. -Хүндэт ах Ленин! Бид бүгд танд захиа бичиж байна. Шинэ жилийн баяр хүргэе. Манай : «Гниёздышко» дулаахан байна. Зуу! хандаа гал түлсэн, Ажилчид би дэнд түлээ бэлдэж өгсөн... Серёжа нэмж хэсэн нь: --«Динамо» завод дээр шуурга ульж байна. Энэ чинь шуурга биш чоно ульж байгаа юм гэж хүүх дүүд хэлэх юм. Гэлээ ч гэсэн ажилчил ажлаа хийсээр л байна. Миний ээж ч гэсэн ажиллаж байгаа. Бидэнлт лулаахан «"иёз тышко» өгсөн Ленин ахдал бэяр лалаа. Бидний тасалгаанд сүлд мод ч байна. Манайхаар айлчилж ирээрэй! Энл дулаахан шүд» гэ- жээ. : Өөрсдөө хийсэн -тугтуйгаа: ! «Кремльд, Влалимио Ильнч Ле нинт» гэж хаяглажээ. : Өгрөс- халилаг. Л.ТГЭТМпОэх Эр орчуулав | ЕҮл Ч Сайн үйл явдлын тухай. Увс аймгийн пионерийн зөвлөл 19683 он : Тойрон аялал эх орноо судлахын үндэс мөн. | Дорноговь аймгийн пионерийн зөвлөл 1963 он Сүрэн захирал пионерийн ажлыг ингэж лэмждэг Улаацбаатар хотын пэмөрийн зөвлөл 1962 он Пионер сурагчдын анхдугаар спар таокпалд Улаанбаатар хотын шионе гийн зөвлөл 1 Тэргүүний бүлэг Улаанбаатаэ ХО тын тионеоийн 12 бүлгэм 1069 оч Бүлгэмлээ тэргүүний бүлэг. Улаанбатад хотмно тизонорийн 894 лүгээг бүлгэм 1969 он Зүүн баян хотын туршилт 8 жи лийн лүнп сургуулиар ороход ДорногорР- | аймгийн тийнетийн зөвлөл, Т9О6бЗ он зэрэг пионерийн бяц» Хан номууд хэвлэгджээ “Элгээр Нб- муулыт олж уншиагаасан уу? «Залгамжлагч» 1 чуулган угтаж ямар сайн үйл явдлуулыг бутээж пионерийн бяцхан ямар номоор бэе лэг барьцгаая гэж байна. Энэ тухай таа манай сонины релакпийн газарт ирүүлэхийг эрхэмлэн хүсье Ч Луясанлэнлэв этввэлшэлттээгээгтэвиэтээтэглэөтээтгттэээтгээээЭЭ) Хариуцлагатай эрхлэгч 9 яр ПТАГЛАР Индекс 14140 ТУРАВДУГААР САРЫН 1, МАНАЙ ЯРУУ АЛДАРТ НАМЫН ТӨРСӨН ӨДӨР, “ЭНЭ Б0Л” МАНАЙ. МОНЕ БАГАЧУУДЫН БАЯРЫН (0ДӨ “ЯРУУ АЛДАРТ ОЙН ӨДРҮҮДЭД “ МАХН-ын яруу алдарт 46 жи. слийн ойн нь манай өсвөрийн Сүх. баатарчуудын баяр: болон өнгөрч байна. Уул нуурын Хөвсгөлийн мөнх цаст уулсаас, өмнө зүгийн элсэн ма84 Дорнотын өргөн та- лаас Хан /уурал алтай хүртэл уудам нутиийн маань өнцөг . бу- лан бүрд өсвөрийн улаан бүчтэн гүүдийн баясгалан дуу цуурайтаж байлаа. Энэ дуу нэгдлийн брига- дын бяцхан суурин, үйлдвэр уур- хайн тосгон, аймаг хотуудын тэв хаана ч гэсэн хоолой нийлүүлэн цуурайтаж байлаа. Манай баясга лант пионерүүд намынхаа 46 жи лийн ойн баярын өдрүүдэд ардын хувьсгалын партизанууд, нам, тө- Р рийн ахмад зүтгэлтнүүд, намын ахмад гишүүдтэй уулзалт хийж, тэдний яриа дурьдатгалыг сон- сож, концерт бэлтгэн “тоглож, үдэшлэг явуулж, намынхаа яруу алдрыг сурталчлахын дээр намын шинэ программыг хэрэгжүүлэхээ батлаж байлаа. Мөн ёслолын шу гам жагсаалыг газар сайгүй хий лээ. Нийслэлийн 24, 6, 14, 21 зэ- рэг хот хөдөөгийн олон сургуулиу дад ийм үдэшлэг уулзалт, шугам жагсаал явууллаа. Пионерүүд «БНМАУ-ын өсвөрийн пионер би МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэ зээд үнэнч байж, соцнализмын төгс ялалтын төлөө бат зогсохоо өөрийн нөхдийн өмнө баясгалан- тайгаар тангараглана. Эх орны- хоо хүндэт иргэн болохын төлөө сурч ажиллаж аж төрөхөө бат- лана» гэсэн тангарагаа баясгалан тайгаар өргөж байна. Энэ бүхэн бол манай өсвөр үеийнхэн МАХ Н-ынхаа хойчийг залгамжлагч найдвартай бэлтгэл хүч гэдгээ бат лан илэрхийлж буй бахархалт яв дал юм. Манай пионер сурагчид намынхаа шинэ программ, МХЗЭ -ийн 15 дугаар их хурлын түүхт шийдвэрт Зоригжсон эрмэлзлэл тэ “мүүлэлт үедээ энэ ойг урд урдаас өргөн тэмдэглэлээ. «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн» гэсэн дуудлагынхаа хариуг манай пионер сурагчид сурлага хөдөлмө рийн өндөр амжилтаараа хариу- лах нь дамжиггүй. “йЙИДЭС жинг агаа, эсэр гэвч: ЗӨРӨӨ ЭСЭЗ- озэл жэвгжэвнж. МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн гээдёслож буй Энхтуяа охин 1957 оны 3 дугаар сарын 1-нд төржээ. Энхтуяа МАХН-ын 36 жилийн ойн баярт өдөр төрсөнд ээж аав нь баяр хөөр болжээ. Энхтуяа охин энхрий хайрт намынхаа төрсөн өдөр төрсөн- дөө баярлан, хичээл сурлага даа өн- дөр амжилт гаргахын төлөө чармай даг юм. МАХН-ын 46 жилийн ойн баярын өдөр Энхтуяа 10 нас хүрч, пионерийн гишүүнд элслээ. Энхтуяа охин намын төрсөн өдөр пионерт элссэнээ өөрт то ХИОЛДСОН ОНЦГОЙ тэмдэглэлт явдал гэж үзэн, зэх орон ард түмэндээ ихийг бүтээх сайн хүн болно гэдгээ илэрхийлж байна. Энхтуяа охин нийс лэлийн 4 дүгээр бага сургуулийн 3-а ангийн онц сурлагатан сурагч юм. Пионер сурагчид аа! Энхрий хайрт на- мынхаа төрсөн өдөр пионерт элсдэг сайхан уламжлалаа улам өрнүүлц- гээе. Багш Г, Лхагважав “ 112:2 Орон БИУХНИЙ 7РОЛЕТЛРИ ГЭР /НЭГДЭГТҮН! МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.СухвААТАРЫН нэрэмжит Монголын ПїйонЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН Төв Зөвлөлийн (00131113) 1967 оны Гуравдугаар сарын 8 | 23 дахь жилдээ 11 (965 БАХАРХАН ХЭЛЭХ ҮГ МИНЬ Өсвөрийн багачуудаа! намынхаа намынхаа жолоодлогоор хөгжиж 46 жилийн яруу алдарт ойг тохиол! соцналиэм байгуулах үйлстээ бах- дуулан та бүхний сурлага хөдөл” дам амжилт оллоо, Та бүхний суг. мөрт өндөр амжилт хүсье. Миний « рах сургууль, өмсөх хувцас амрах бие ардын хувьсгалт партизан цэр зуслан, хийх хөдөлмөрлөх бүхэн | гүүдтэй мөр зэрэгцэн хувьсгалын . бэлэн байна. Та бүхэн ясли цэцэр 9! үйл хэрэгт оролцож явсан злуу на лэгээс эхлээд бага, дунд сургууль”, сандаа бахархаж явдаг юм. төгсөж, үйлдвэр барилга, ХхөӨдөөӨ |! Тэр цагт монголын ард түмэн га кв аж ыС, хуОКнСуурны саар иимэ! даад дотоодын дайсны дарлалд ” ДГ хо Ён шсдүглгчй сан : цал. давхар давхар нэрвэгдэн харанхуй ЕЭ 3 юєн 334 өр хн бүдүүлэг байсан юм. Энэ үеийн Ихийг бүт Багингугал 2 хүүхэд багачуудад сурч боловсрох б ЭЭДЭГ бөгөөд үтээх эрмэлзлэл төгс сурч ажиИй сургууль, цэцэрлэг, эмчлүүлж су- . Зүй, вилуулах эмнэлэг: байгаагүй ээ: | “ЛӨДӨГ билээ, Энэ бол манай энх р рий Цс намын ач гэж намаа бөӨт Хүүхэд багачууд шарын шашны хоосон номлолд мунхарч, оюун С48- хӨгД морил үхай сс болд нааны хувьд Хоцрогдсон байсныг гЛ Шуан МАЛ: 5 ды, бүрээ та бүхэн түүхээс: мэдэж байгаа. ВР 3 ранзал уг хєх дУАБНЭ Ийм хүнд цаг үеийн дунд их жан: эж чү тн ВЭ сНЭХ АХЫН жин Сүхбаатар тэргүүтэй манай унцал ын эрх ий Баруун Бэл эл, хувьсгалт партизан цэргүүд ардын , 2 хэр хэ ээд ва! намыг байгуулж, зовлонд нэрвэгд- гүн Зан илэрхийлдэг шүү хас сэн түмэндээ эрх чөлөө олгосон гХа- нөр ход намын үйл Бичсэн ЭЬ юм. Монголын ард түмэн намын- гамжлагч ТэЛЭГТэ, ямагт мЭНУ хаа удирдлагаар эрх чөлөө зол зоригжиж явдаг. Намынхаа үйл хэ жаргалаа олж авахад октябрийн . РЭГт үнэнч сайн иргэн болохын социалист их. хувьсгалын нөлөө тул юуны өмнө сайн сур, сур ана оросын ард түмний сэтгэл харам- ажилдаа хэрэглэн хэрэгжүүлж түй тусламж асар их ач тусаа сур. Намынхаа шинэ прогрылай үзүүлсэн юм. МХЗЭ-ийнхээ ХУ их хурлын шийдь вэрийг сайтар судлан ойлгож, ахх, Хайрт Пиойер багачуудаа! На- мад үеийнхээ туулж өнгөрүүлсэн мынхаа 46 жилийн ойг манай ард замналыг сайтар судалж, тэдний! түмэн түүний үр хүүхэд та нар сур шантаршгүй зориг хатуужлаас лага хөдөлмөрийн Өндөр амжил- “сурцгаахыг уриалтя. таар угтлаа. Манай орон 46 жил : Партизан Жүгдэр | ЭЦЭГ НАМЫН ИХ ВАЯРААР Нийслэлийн ерөнхий боловсро- гавьяагаа мөнхөд двурегах үйлож лын сургуулиуд Намын 46 жи- тэн болохын ерөөлийг дэвшүүч лийн ойн баярыг угтсан сурлага лэв. хөдөлмөрийн цуваанууд зохион Ийнхүү нийслэлийн сургуулину, ! гаргаж МАХН-ын ахмад гишүүд- дад МАХН-ын 46 жилийн ойв! тэй уулзалт өдөрлөгүүд зохиож, сурлага -хөдөлмөрийн амжилтаар МАХН-ын түүхт дайчин замна- угтаж, өргөн тэмдэглэв. лаас судлах сурвалжлах 15 хоно Ж. НАЦАГДОРЖ Хотын МХ гийн ажил зохиосон байна. Энэху, (З9Э-ийн хорооны ажилтан гацаанд олон арван тэргүүний су Ї рагчдыг пионерээс, МХЗЭ-д баа- 1757-5:8-4-1а- ! » тарчуудаас пионерт элсүүлж, МА | А м А Р Дд ХН-ын түүхтэй холбогдолтой газ В руудаар аялал экскурсүүд зохио Х О Ё Р Т Оо О сон байна. Нийслэлийн 10 жи- лийн 14 дүгээр дунд сургууль : дээр МАХН-ын түүхт ЭОЙН зам | АРДЫН нам минь нээж, налыг сурталчилсан «Наран цац | 80Л жаргалынхаа үүдийг ралт намаа дуулья» сэдэвт бүлгэ | АВРаГа түмэн татсан юм. . мийн цуглааныг аман сэтгүүлийн БУДЫЭ намынхаа сургаалыг “4, хэлбэрээр зохион явуулав. Тус цуг АсЫд нэггүй биелүүлнэ бид у лаанд ардын хувьсгалын анхны Нэээд дайчдынхаа хил ӨнЦэ» партизан МАХН-ын ахмад гишүүн |, Эр хон залгамжлан Онд” Сэрээтэр, БНМАУ-ын ардын жү- хэхэ түмнийхээ хүчийг жигчин Данзан нар оролцож өөрс увьсгалт нам минь зангидаж Ч: Эрх жаргалант амьдралаа дийн туулж өнгөрүүлсэн амьдра- » лын замналаасаа ярьж пионер су Хөдөлмөрч шү, байгуулсан хи, Онц сурлага хөдөлмөрөөрөө агч явцыг БУРГИЛ ЭЭ ВӨРЛӨЛГӨӨНӨӨ Ачий нь намдаа хариулна бид Мөн сургууль дээр пионерт хүн . ДаЛВ2 ас “унь, БЕН би, дэтгэлтэйгээр гишүүн элсүүлэх Амар тайвны тэмцлийг ы ажил зохиогдож «Дөл» багийн онц т ЛООД сурлагатан Болд | Эрдэнэцэцэг, МӨНДӨА, Нөэ мине2но ша Булгандорж нарын 10 баатарчуу ҮЛӨрЭлЭг Нар ага лайда: Зовсон түмнийхээ нүдийг дыг пионерт элсүүлж, БНМАУ- ОГТО! їнхаа ын баатар Данзанваанчиг, БНМА 1:3423:58 ХүлЛшэхэнлэн бид У-ын гавьяат жүжигчин Цэрэнду- Бадрангуй сайхан эв хамтыг лам нар тэдэнд пионерийн гал Байгуулах босгох хувьтай бидь “улаан бүч зүүж өгч, ахмадын ал- тан сургаалаар замнаж, алдар Ц. Мянганбуу Ї Ю 3 яаж ив Р 2 | | | | | | | тавь -ар-ийт-ав ий вт-иат-иат--ит-арт-ар- зосэршшшишыєоешэшсошашш 2 Уралдан Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Төв Зөвлө- лөөс Залгамжлагч (П чуулганыг угтаж, өөрийз орны пионер сурагч дад хандаж гаргасан урналгыг “манай аймгийн пионерийн зөвлөл” хүлээн авч 2 жилийн ажлын төс лөвлөгөө гарган ажиллаж байна."- Аймгийн пионерийн зөвлөл, тус аймгийн ерөнхнй боловсро- лын 22 сургуулийн дэргэдэх 22: бүлгэм 2667 пионер, баатарчуу- 2 дын 92 баг 2810 баатарчуудыг хамран ажлаа явуулж байна. Өн- гөрсөн зуны амралтаар эх орноо судлах, хот орноо тохижуулах сурсан мэдсэнээ сурталчлах зэ- рэг цуваануудад 5000 гаруй пио- нер сурагчидхамрагдав. Энэ цу- ваануудад оролцсон хүүхдүүд ХАА, үйлдвэр болон сургуулиа тохижуулахад бүгд 10600 төгрө- гийн ажил хийжээ. Аймгийн пио- нер сурагчид 1966 онд 375 үнээ хариуцан 40007 литр сүү сааж, олон тооны эмнэг хангалыг эдэл- гээнд сургажээ. Хадлан дарш бэлтгэх ажилд 448 сурагч пионер оролцож, 1515 тонн өвс хадсан байна. Барилга үйлдвэрт 237 пионер сурагчид ажиллан 59 су рагч барилгын мэргэжил эзэмшл”э Манай аймгийн бүх сургуулиуд тохилог сайхан пионерийн танхим тай болж ажил нь тогтмолжсоны дээр «залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойн нэрэмжит тпионе” рийн тэргүүний танхим шалгаруу” лах урлдаанд тус аймгийн төви,! 1 дүгээр 8 жилийн дунд сургуу- лийн 19 дүгээр бүлгэмийн пионе рийн танхим 1 дүгээр байр эзэл- лээ. Сурагчдын соёлч нөхөрлөл 183 тай болж, 289 сурагч хамраг- даж хамтран сурч соёлжихын сай хан жишээг үзүүлж байна: Таван онцыг эзэмшигчид 48 «Д,. Нацаг- дөрж тэмдэгтэн 81-тэй болж мэд- лэг чадварын үечилсэн дэвшлийн 1, 2, 3. дугаар шатны болзлыг байна зарт-иар-ат-ат-ийт-ий» ар-ит-иат-аР-ирт-р. --. 4 7А72.2 1747. ажиллаж 700 гаруй ишнонерууД хангалаа. Сурагчдын амралтыг зөв зо- хнон байгуулж, тэдэнд хөдөлмө- рийн дадлага олгох ажлыг хүчтэй болгохын тул Дашбалбар бо- дон төвийн 8, 10 жилийн сургууль хөдөлмөр амралтын зуслан байгуулав. Мөн өн- гөрсөн зуны амралтаар аймгийн МХЗЭ-ийн хорооны ахмадын зөв- лөлийн гишүүн багш Жамц ах- лагчтай 15 сурагч эх нутгаа судлах тойрон аялалыг санаачлан явууллаа Тэд бүгд 1300 км газар аялж манлай баатар Дамдинсүрэнгийн тухай сайн мэдэх өвгөн Цэгмэд, Чүлтэм нартай уулзан манлай баатарын аж төрж байсан нут- тийн түүхт зүйлсийг тэмдэглэн авчээ. Аялалынхан .-нийтдээ 60 гаруй төрлийн ургамал цуглуулж, шавь жийн болон хөхтөн амьтны цуг- луулага хийжээ. Гадаадын болон өөрийн орны пионерүүдийн амьд- рал тэдчий баялаг туршлагаас су- ралцахын тулд захидал харилцаа ны 15 хоногийн ажил зохион явуулж шалгаруулсан бэ сургуу- лнудын дотроос Баяндун сумын бага сургууль тэргүүлсэн юм. Залгамжлагч П чуулганаа угтаж, Баян-Уул сумын 10 жилийп дунд сургуулийн 100 хүүхдийн бүрэл- дэхүүнтэй «Улз» дуу бүжгийн чуулга, төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн цаг уурын станц, фо- то лаборотори, төвийн 1 дүгээр 8 жилийн сургуулийн «Өсөх үеийн цуурай» хөгжмийн чуулга зэрэг хүүхдийн сайн дурын бай- гууллагууд шинээр байгуулагдаж бөмбөрт ухуулга, эх нутгаа судлах тойрон аялалыг түүх дурсгалын тазраар явуулдаг зэрэг шинэ хэл- бэрийн ажлууд нэвтэрч байна. Н. МӨНХЖАРГАЛ (Дорнод айм гийн пионерийн зөвлөлийн дарга) авья шин Бришиилигигн | | | | | | | | | үгийг НАВААНДАМБА аяыг Л. Даваажав , (Сурвалжлага) Улиран өнгөрөгч онуудыг эргэн санахад тодхон байна. 1964 оны 3 дугаар сарын 16-ны өдөр. Энэ өдөр Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчидаас санаачлан аймгийн Дөл сонины дэргэд хүүхдийн «За- луу нас» хэвлэлийн газар байгуу- лагдаж, нээлтээ хийсэн билээ, Энэ үед хүүхдийн хэвлэлийн га- зар нь 20 гаруй сурагчдын бүрэл дэхүүнтэй байгуулагдаж анхны нь эрхлэгчээр 8 дугаар ангийн онц сурлагатанл Д. Сарантуяа ажилла- сан билээ. 1. Редакцийнхан «Залуу нас» хэвлэлийн газрын хариуцлагатай эрхлэгч (Д,. Нацаг- дорж тэмдэгтэн Б. Загдхорлоо Ха- рнуцлагатай нарийн бичгийн дар- га Дэлгэр сурвалжлагч 2Камьян утга зохиолын ажилтан Баттулга, ня-бо Цэцэгээ, хянагч Д. Нацаг- дорж тэмдэгтэн Г. Буянхишиг, мастер Сүхбаатар нарын сураг- чид байлаа. Эдгээр сурагчид нь тусгай мэргэжлийн нэг нэг багш нартай бөгөөд үе үе чухал сэдвүү- дээр семинар, хичээл заалгаж, сурвалжлах хэсэг, хот, хөдөөд бай гуулаад, тэднээс ирсэн материа- лыг боловсруулах, тус тусынхаа техник технологи ажиллагаатай танилцах зэргээр 7 хоногт 2 удаа 2 цагаар хичээллэж байсан. Одоо ч ингэж хичээллэж байна. Сонины газраас хүн бүрт албан ажлын то- дорхойлолт хөтлөж, 14 хоног, 30 хоногуудаар дүнг нь хэлж, цагийн хатуу бүртгэлтэй ажиллаж байна. Энэ нь сурагчдыг бие биед нь үйлчлүүлж зарчимч шаардлага са хилга баттай болгоход туслаж бай на. Хэвлэлийн газраа сурталчил- сан самбар гаргаж, улирал ду- | тамд ханын сонин, ба Дөл сонинд тусгай булан бэлтгэх зэргээр ажиллаж байна. Одоо монголын пионерийн залгамжлагч П чуулга- ны гараанд хөдөөгийн гэдэг тус- гай буланг нээн ажиллуулж хот хө дөөгийн пнонерүүдийн ажил үйл- сээс нийтлүүлэх гэж байна. “Мөн эрдэм дэлгэрүүлэх самбар бүл- шэшшэпшэшэ-2-73ээх-шшлэ Алган дзээрээ бойжуулсан Зав ээжийн адилаар Жриун сургаалаа хайрласан н сургуульдаа би хайртай Элгэн дээрээ өсгөсөн “Эх эцгийн адилаар Эрдэм номонд шамдуулсан Энхрий багшдаа би хайртай а-а-а-а-а-а-а-а Ардын сургуульдаа би Ээж аавдаа хайртайгаас Эрхэм захиасы нь биелүүлн Эх орондоо хайртайгаас, Эрдэм номдоо шамдана Алган дээрээ бой гул Аав зэжийн адниаат За Ариун сургаалаа хайрласан “Ардын сургууль даа би хайр- 5 2 хайртай т. а-4-а-а-а-а-а-а Энхрий багшдаа би хайртай | лагч кино» туршлагаар . үзвэрийд өмнө үзэгчдэд билетийг ЗУЛГАЙГАГХАВ ЗАГАТЧ) “КЛАЛЛЛНҮЛА | гүүдтэй харьцаж орчуулгын дан нээх, сэтгэмж зургийн даан зарлаж байна. 2. Хэвлэлийнхэн Хэвлэх тасаг, үсэг өрөх тасаг, дэвтэрлэх тасгийн сурагчид нь тус бүрдээ нэг нэг багштай 7 хоногт 2 удаа үйлдвэрлэл дээр хичээллэж байна. Долоо дугаар ангийп /су- рагч Өлзийдэлгэр «нь хэвлэгчээс гадна, үсэг өрөгч болохоор хэв- лэгч Цэндсүрэн багшийнхаа заас- наар ажиллаж байна. Энэ хэвлэ- лийн газар байгуулагдаад 2 удаа гийн төгсөлт хийсэн бөгөөд зарим нь Дөл сонины газрын үндсэн ажилчин болжээ. 1964 оны төгс- гөгч Цэвэгсүрэн 10--р ангиа төг сөөд аймгийн сонины үйлд- вэрт хэвлэгчээр ажиллаж, одоо тэргүүний ажилчин болов. Чуулга наа угтаж 9 дүгээр ангийн сурагч Буянхишиг, 7 дугаар ангийн су рагд Нарантуяа, 6 дугаар ангийн сурагч Давааболд нар ндэвхтэй сайн ажиллаж үсэг өрөх, хэвлэх, дэвтэрлэх зэргийг авхаалжтай сурч байна. - т «Залуу нас» хэвэлэлийн газрын анхны. багш Ш. Буд бу- урал- «Дорнодын туяа» хүүхдийн кино театрын дарга Алтанцэцэг гэдэг охизтой уулзав. Тэрээр Манай хүүхдийн кино театр МПБ-ын 40 жилийн ой, залгамж” лагч анхдугаар чуулганаа угтаж 1963 оны хавар. байгуулагдан ажиллаж эхэлсэн, Тэр цагаас эх- лэн манай кино театр пиозер су- рагчдын дунд 412 нэр төрлийн киногоор 65820 хүнд үйлчлэхээс 90764 хүнд үйлчилжж сар бү рийн төлөвлөгөөгөө 117-122 хувь биелүүлж пионер сурагчдын дуйд киногоор үйлчлэх ажлаа амжилт- тай биелүүлж байна. Зөвхөн пио- нєр сурагчдын дунд киногоор үйлчлээд. зогсохгүй киноны тайл бар хийх ашигтай зөвлөлгөө өгөх, урлаг уран сайхан, улс төрийл нэвтрүүлэг 400 удаа үдэшлэг уул залт, өглөөлөг өдөрлөг тусгай сэд вээр хийж ханын сонин 80 удаа, зурагт хуудас 191 удаа, 589 нэр төрлийн киногоор 75 удаа үзэгч- дийн дунд уншлага зохиолоо. Мөа түүнээс гадна кино театрын ажилдаа бусад аймгийн хүүхдийн кино театрын тэргүүн туршлагыг нэвтрүүлж байна. хонгор аймгийн «Залгамж- театрын урьдчилан борлуулсан маань 80- хих үр дүнгээ өгч үзэгчдийг бүрэн хамрах боллоо Хүүхдийн кино театрын Хамт олон бид 7 хоногт 1 удаа техин- кийн дугуйланд суралцаж, 50 хувь нь суурин 30 хувь зь нүүд: лийн аппарат эзэмшдэг боллоо. Манай кинотеатрын сурагч пионе: рийн 80 хувь нь сайнаас онц суР- даг ба өөрийн хариуцсаа мэргэжил дээ бүтээлчээр хандаж байгаа тэр» гүүний сурагчид олон юм. Мехд- ник Буд, Мөнхөө, лектор Янжий лхам нар гарамгай сайн ажилла- даг. Бид бүхэн залгамжлагч чУуулгаааа угтаж, тусгай төлөвлө” Төо гарган ажиллаж байна гж. ярилаа. Идэвхтэний штабын дарга У рач ДОНДОГМАА Цайдна. ааг. ЭХЧҮҮДИЙН БАЯР-ЭНХИЙН БАЯР ны түрүүн хайрт ээжээ бодсон, ми- ний ээж та нарынээж шиг ёстой сай- хан ээж шүү гэж хариулсан байна. -- Тиймээ эх хүн гэдэг үрийг тө- рүүлдэг болохоороо ертөнцөд хосгүй ачтай юм. Тийм ч учраас Терешкова огторгуйд амжилттай ниссэн гайхам- шигт үйлсээ эрэгцүүлэн бодоход ариун сайхан бне цогцосыг нь 1ТөӨ- рүүлсэн хайрт ээж нь юу юунаас тү- рүүн санагдах нь эргэлзээгүй бизээ. Энэ гариг ертөнцийн гайхамшгийг бүтээсэн хүн бүхэн эхээс төрсөн юм. Тиймээс ч эхийн алдрыг хүн бүр ба- хархан дурсч үргэлж ачийг нь хариу лахыг чармайж явдагаар барахгүй жил бүрийн 8 дугаар сарын 8--ныг олон улсын эмэгтэйчүүдийн баярын өдөр болгон тэмдэглэж заншсан би- лээ. Энэ баяр бол эмэгтэйчүүдийн биш энх тайван бадрангуй үйлсийн их баяр болгон тэмдэглэдэг юм. Гу- равдугаар сарын 8 ны өдөр нь ийн- хүү харгис хар дайныг зогсоон, ХО- Энхийн баяр ЗХУ--ын баатар Валентинд Те. решковагийн нэрийг багачууд та бү- хэн сайн мэдэхээр барахгүй түүнтэй эх “орныхоо газар шороон дээр уул» зан учирсан билээ. "Терешкова бол хүн төрөлхтний түүхнээ эмэгтэйчүү дийн дотроос огторгуйд анх удаа ни- сэж, манай гариг ертөнцийн эмэгтэй- чүүдийн гайхамшгийг үзүүлсэн юм. Терешкова эмэгтэй хүн. Терешко- ва эмэгтэй Хүнд ХнНчнээних зориг эр мэлзлэл хүч чадал байдгийг огтор- гуйн зуун болсон 20 дугаар зууны үед гайхуулан харуулсан билээ. Тэ- рээр огторгуйд эрэгтэй хүний адил ниссэн боловч түүний сэтгэл санаа энэ дэлхийн эгэл жирийн эмэгтэйчүү дийн адил юм. Терешковагаас -- Та эх газраа буунгуут юун ту- й бодсон бэ? гэж асуухад -« Зөндөө олон юм бодсон юу юу- жүүлэх, эх үрийн зогсоох эх хүний энэрэнгүй зөөлөн сэтгэлийн дуулал эгшиглэсэн өдөр болгон явуулдаг юм. Өнөөдөр манай бөмбөрцөгийн өмнөт хэсэгт буун дуу нижэгнэж бөмбөг дэлбэрч энгийн номхон . Вьетнам иргэдийг хөнөөж эх үрсийг өнчрүүлж байна. Энэ бол Америк тэргүүтэй империалист хар- гис хүчнүүдийн дайн хийж эх үрсийг өнчрүүлэх гэсэн хорт бодлогын илрэл гэж монголын эмэгтэйчүүд дэлхийн өнчрөлийг үүрд эгэл бүсгүйчүүдийн адил жигшин эсэргүүцэж байна. Монголын эмэгтэйчүүд түүний түм түмэн хүүхэд багачууд өнөөдөр дайнгүй энх амар аж төрж эх орон- доо социализмыг төгс байгуулах на- мынхаа 15 дугаар их хурлын шийд- вэр, шинэ программыг биелүүлэхийн төлөө баатарлаг тэмцэж байна. Зөв- хөн ийнхүү тэмцэх биш дайн дажинд колонийн дарлалд зовон зүдэрсэн эгэл жирийн «бүсгүйчүүд, хүүхэд ба- тачуудын талд зогсож байгаагаа. илэрхийлж. байна. Манай төрийн: шагналт яруу найрагч Ч. Чимидийж Эрх жаргалант амьдралын төлөө Эх хүн үрээ бойжуулна Энх тайвны хэргйнн төлөө Эрэлхэг үгээ хэзээ ч хэлнэ тэсэн шүлэг нь манай эхчүүдийн 1 дөр дуугаар нэгэн зэрэг ЭД» үрийг төлөөлж байгаа юм. Манай инонер сурагчид тээж тө- рүүлж өсгөсөн ээжээ хайрлан хүн- дэтгэдгийн здил, багш нар, найз нөхөд ахмад хүмүүсээ хүндлэн тэд- нээс сурч хүмүүждэг уламжлалтай юм. Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баярын өдрийг энх тайвныг хамгаа- лах өдөр болгож явуулдагаа улам далайцтай болгоцгооё нэрвэгдсэн Вьетнам бүсгүйчүүд, ҮР Эх үрийн дуу буун дуумаас хүчтэй хүүхдийн төлөө санаа зовон тэдэнд Наран үүрд мандат! риглож энх тайвныг хамгаалан бэх- зүйл бүрийн тусламж үзүүлэх болон Ээж үүрт мөнх байг, гай Уранчимэг охин 8 настай найэ бичгийн ба гар зургийн БНМАУ--аас 20 хүүхдийн 40 гаруй бүтээл орсны дотор хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн 9 дүгээр ан- гийн сурагч Б.Батчулуун, Б.Чинтогтох нийслэлийн 23 дугаар дунд сургуулийн сурагч Ч.Мөнхжингийн зурсан зургууд шалгаран олон улсын хүүхдийн уламж лалт уралдааны шагнал дипломоор шагнагдав. Гэрэл зургийг ЛУВСАНШАГДАР. я АХМАД ҮЕИЙНХНИЙ СУРГААЛ Хүүхдүүд ээ! Үзмэрийн шинэ булан нээгдсэнийг та нарт баяр бол- гон мэдэгдэе. МАХН-ын 46 жилийн ойг тохиолдуулж, Улаанбаатар Хо- тын эвлэлийн хороо, түүхийн музейтэй хамтран энэ буланг байгууллаа. Энд та нарын багшийн багш, улсын гавьяат багш Цэвэгжав гуайн хичээлийн товчлол, партизан Тогтох гуайн өмсөж байсан цэргийн дарга малгай, пионерийн товчооны тэргүүлэгчээр сонгогдож байсан эвлэлийн ахмад ажилтан Гүнсэн гуайн үнэмлэх зэрэг түүх дурсгалын баялаг цуг- луулага бий. . 5 Үзмэрийн шинэ булан «Ахмад үеийнхний сургаал» нэртэй юм. Д. Сүхбаатарын намтар үйл явдлыг харуулсан ном зохиол, зураг, зурагт хуу дас ч байгаа. Энэ булан ахмад үеийнхний хувьсгалт баатарлаг, хөдөлмөрч ах дүүгийн найрамдалт уламжлал гэсэн утга төгс зохион байгуулалттай тохижуулагдсан юм. 1921 онд Д. Сүхбаатар албан ажлаа гүйцэтгэж бай- сан дурсгалт өрөөнд шинэ булан байгуулагдсан байна. Та нар дурсгалт. газраар аялахдаа юуны өмнө энэ шинэ үзмэрниг сонирхоорой. Үзмэрийн шинэ буланг Улаанбаатар хотын ХЗЭ--ийн хорооны н4-- олон улсын хүүхдийн уралдаан болдог. 1965 оны уламжлалт уралдаанд Жил бүр Энэтхэгт - ЭгэсЭГ эж Арван сар тээж Гэрэлчулуунаа багш гэж хүндэлдэг, болжээ, Цагаан толгой дуусгаж, ы-4 лэлийн баяр хийхэд найман нас Ангир уургаа шимүүлсэн багш нь ч өөрөө уншиж .чаддаг боЖ» Ачит сайхан ээжээ ход зургаан настай шавь нь ч мөн Алхам бүрдээ хайрлана би уншиж чаддаг болжээ. Уранчим3р Эвэршсэн гараараа тэвэрч охин “хүслээ ханатал үлгэртэй нов Эсэн мэнд бойжуулсан уншина, Аав ээж нь ч өдөрбүр шинэ Энхрий хайрт ээжийгээ сайхан ном авчирч өгнө. Ингэж 6 Элэг зүрхнээсээ хайрлана би настайдаа найман настай тайлдаг. Эрдэм сурлагын алтан жолоог шавь орж ном сурсан цовоо ОхиИйР Ээж минь анх бариулсан юм Уранчимэг баатар хот Москвагийн вэ Бариулсан тэр жолоогий нь рэмжит нийслэлийн 10 жилийн Бат атгана гэж боддог би дугаар дунд сургуулийн 8--6 ангид, Ц. ЖАГЗМАА (Баян овоо сумын сүрч байна Уранчимэг олон ном унш дунд ёургуулийн эмэгтэй сурагч) санаас гадна шүлэг бичдэг болжээ, шинилилгилилллллиилслиилнн шилэн. АЛВЖэсЭчтээ Түүний бичсэн «Ээждээ» гэдэг шүд 52 гийг олон улсын эмэгтэйчүүдийн бая Зургаан настай шавь рыг тохиолдуулан энэхүү сурвалж . лагандал хавсаргав. наиман настай багш 5 Уранчимэг 6.7 настай байхдаа аав, ээж, ах, эгчээрээ үлгэр яриулах ээж Д ЁЭ) Ээ их дуртай Сбайжээ Аав зэж Ччь х үлгэртэй ном уншиж ярьж өгдөг Зүйрэлшгүй ариун сэтгэлээр байв. Уранчимэг, үлгэр номон дээр Зүтгэж бойжуулсан ээжийнхээ байдаг юм байна. Ном л уншиж Алдрыг нь магтан дуулах чаддаг болбол хичнээн ч үлгэр мэ Үр нь болон төрсөн юм. дэж болох юм байна гэж бодоод нэг дүгээр ангид сурдаг найз Гэрэлчу луундаа «Чи надад хичээл зааж өг!» гэж гуйв. Найз нь дуртай зөвшөөрч, 5 ангид заалгасан бүхнийгээ Уранчи 33 дугаар дуад сургуулийн багш. мэгт зааж өгдөг болов, Тэгээд б нас Ичинхорлоо Үр нь болж төрсөн хойно Ачий нь хариулах хувьтай Ачийг нь хариулахын төлөө Алтан номонд шамдана би. Сурлага сахилгаараа эргүүлж яваа эмэ гурван охин бол 26 ули рал дараалан онц сайн суралцсан сурагчид юм. Эд доо аймгийн Төвшрүүлэхийн 8 жилийн дунд сургуулийн 7-а ангид су ралцдаг бөгөөд монголын инонерийн, «залгамжлагч» Т чуулган уг-,, таж ангийнхаа дунд сурлагатныг хувнарлан авч хичээлд нь туслан (, сайн сурлагатай болгохын төлөө шамдан ажиллаж байна. 9 Зураг дээр: (зүүүн гараас) сурвгч Я. Цэвэлмаа, Р.Мядагмаа (0 Ш. Чимэдмаа нар Нэгэчнч бүлгэмд 1 ийн дарга О. Цэвэгдорж нээж, түүхийн музейн дарга Дүрзээ дэл Бан гийттарцалчулныг Үзмэрийн нээлт дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Х.-Батаа, Хотын намын хорооны үзэл суртлын хэлт- сийн эрхлэгч Мижидгомбо, Эвлэлийн ахмад ажилтан Гүнсэн намын ахмад гишүүн Өлзийхутаг нарын олон хүн баяр хүргэж үг хэллээ. Ахмад үеийнхний хувьсгалт уламжлалаар хүмүүжиж, дуурналалт баатраа сонгон, дурсгалт зүйлээ олж цуглуулж шинэ үзмэрийн сангаа ариун баялаг болгох хүндтэй үүрэг хүүхэд бүхэнд ноогдож байна. Г. ГЭНДЭНСҮРЭН 23 : , ардын хувьсгал ялахад тэмц... ирсэн рийн 6 дугаар бүлгэм намынхаа тэмцлийнхээ тухай ярнв8. Мөн сурагч баярт зориулан «Намдаа өргөх пан пнонерүүдээс сурлагын өндөр їахсд дин тангараг» сэдэвт пнонерийч шу тыг хүсч, цаашид нхийг сурч зам гам жагсаал хийлээ. Манай цуглаанд улс эх орондоо ихийг бүтээхийг намын ахмад гишүүн партизан Ядам урналлса. Уул цуглаанаар 31 баатар зав гуай оролилоо. Яламжав гуай чууд вионерт элсүүлэв. шьлүр амьдралын талаар болон сурагч Ж. Юув Д. Нацагдоржийн нэрэмжит шпноне- Москва хотын Пионерийн ордны тухай магад та нар сонссон биз ээ? Москва хотын Пионерийп ордон нь үзэмж төгөлдөр, үнэхээрийн сайхан барилга юм, Олон улсын хүүхдийн баярын өдрийг тохиолдуулан 1962- 6-1-нд тус пионерийн ордны бас нэг байшин болох «Алтан түлхүүрийг» барьсан юм. Үүнээс гадна Цэнгэлдэх хүрээлэн, консерватори, усан Спор- тын зуны танхим зэрэг 10 гаруй 04- рилга 54 га талбайг эзлэн оршиж Байн байсаар бүх дэлхийг бүрхэх Октябрь Пенин хүүхдэд хайртай Ажилчин хүнийг Лень: Аав шигээ хүндэлдэг Ажилчны хүүхдийг Ленин Ач шигээ энхрийлдэг. Улаан Москвагаас зайдуухан Уулын үйлдвэрт очнс Удирдагч агуу Ленин Удтал ажилчидтай ярилцана, Хүндэт Ленинийг ирэхэд Хүүхдүүд тосоод, гүйлдэнэ Хүүхдүүдийг машиндаа суулгаад Хүүрнэлдэн шуугилдаж явна. Улаан Москвагаас зайдуухан Уулын үйлдвэрт очиж Учир явдлыг өгүүлэлдэн Удаан ярилцсан нэг өдөр Уулын ажилчны бяцхан хүү Удирдагч багшаа угтан Урд нь эгц зогсоод ” Учирлаж бахдаж хэлсэн нь «Та багш минь эцэг Минь Би шавь тань, хүү тань гэхэд Инээмсэглэн байж жаалыг өхөөрдөн. Ильнч багш баярлан босоод Өвгөд биднийг залгамжлагчид Цовоо сэргэлэн нь бахдалтай Өрнөх соцнализмын үйлсэд Цогцлон бүтээгчид болно гэж Сэргэлэн жаалыг дээр өргөж ТЗэтгэл догдлон | баяртайгаар " өгүүлэв. Тийм ганц хүүхдэд биш їнв дэлхийн хүүхдүүдэд Ленин “хайртай байсан юм. Н. НЯМАА (4р сургуулийн захирал! хшсиигилжэилэввлШэтхп52ЛБЄЛЛоигтолЫШАДТоиыоЛЫ А-830162 Москва хотын байдаг юм. Эд ннонерийн --ордон-нНЬ- чөлөөт цагаа өнгөрөөхийг хүссэн хэй "бүхэнд нээлттэй байдаг. Тус ордны 617 дугуйланд 7--18 насны бараг “10500 гаруй хүүхэд | хамаарагдан хнчээллэдгээс гадна энэ ордны «Олон Улсын Найрамдлын Клубын» гишүүд нь Чехословак, Гана, Финлянд,Энэт хэг, Их Британи, АНУ зэрэг. олон орны маш олон найз нөхөдтэй бөгөөд тэдэнтэй тогтмол Харилцаатай ажил- ладаг. Үзэсгэлэнгийн танхимд алс хо лын Австралн тивийн ургамлын цуг- луулга, Польшийн уурхайчдын Чий- дэн, соёл урлагийн эртний уламжлалт Грекийн тухай альбом зэрэг Хилийн цаадахь орноос хүлээн авсан бэлэглэ лийн зүйлүүд олноор хадгалагдаж байдаг юм. «Олон улсын найрамд- лын клуб»-ын гишүүд нь Итали, Польш, Чех, Хинди, Араб, Англи, Герман зэрэг хэлнүүдийг судалцгааж Арабын орнуудад зориулсан радио нэвтрүүлгэнд оролцдог. Тэд өөрийн клубын хүндэт гишүүн зохиолч алдартай үлгэрч Джанни Родаритай орчуулагч хэрэглэхгүйгээр түүний ТӨ рөлх хэл нталиар чөлөөтэй ярилцаж чаддаг юм. Москва хотын Пионерийн ь Залуу авна загварчдын сургууль Бяцхан дүү нараа! Бид, өнөөдрийн яриагаар та бүг- дийг иланерийн цаасач загварын бүтэц, нисэлттэй танилцуулна. Планер бол моторгүй онгоц бөгөөд бүтэцээрээ ердийн онгоцтой бараг адил. Гөл с“лгаа нь моторгүйд ОР- Па ин Эхлээд планерыг онгоцоор “чи- рүүлж агаарт хөөргөнө. Нэгэнт то- дорхой өндөр авсан планер онгоц- ноос сална. Үүнээс хойт иисэлт өө- ордны -техиикийн салбар -нь 3000 га “руй хүүхдийг хамарсан томоохон сал “бар юм. Энэ салбарт лаборатори,цех, автомашин, телемеханик, зурагт Ра- “дионы хэсгүүд ажилладаг Түүнчлэн залуу жолооч, кино зураг бү- тээгчид, химийн Клубүүд ажиллахаас -гадна бага насны охидууд нэхэж, хат гах, сүлжих, амтлаг хоол хийж урц -гаадаг бөгөөд эмч нарын лекц, Зөв- -лөлгөөнийг -сонсоцгоож оёдолчндтой байнга уулзацгаадаг аж. Тус пноне- “рийн ордны «Одон орончдын клуб» “нь мэдээжийн хэрэг нхээхэн. алдар цуутай билээ. Алсын эрхсүүдэд айлч лан очихыг хүсэгч залуу одон орон- чид нь янз бүрийн загвар хийн тур- шиж, радио хэрэгсэлүүд болон одон орончдод зайлшгүй шаардлагатай бу сад зүйлсийг хийцгээдэг юм- Зөвлөл тийн одон орончид, огторгуйн нисгэгч "нар тэдний найз нөхөд багш нар нь. “бөгөөд огторгуйн нисгэгч, ЗХУ-ын “баатар Андриян Николаев бол энэ клубын хүндэт дарга нь Юм. Бага насны хүүхдүүдэд зорнулсан 600 га- руй тоглоом бүхий тоглоомын танхим пионерийн ордон баяхаас- гадна. хүүхэлдэйл театр тогт- мол ажилладаг. ! хншо7 Их зохиолч Максим Горький «Ном бол ертөнцийг харах цонх мөн» гэж хэлснийг дурсан санацгаая, Үнэхээрч “бид нар, эртний галавын үеэс эхлэн эдүүгээ химн физик гибернетикгийн шинжлэх ухаан урьд үзэгдээгүйгээр ихэд хөгжсөн ХХ зууны гайхамшигт үе хүртлэх хүний нийгмийн . үүсэл хөгжилт, т йг гагцхүү номноос олж мэддэг билээ. Зөвлөлтийн пионе рүүд номтой нөхөрлөж, завтай цаг “бүхнээ номын санд Өнгөрөөдөг НЬ ерийн заншил болжээ. “Москвагийн пионерийн ордны номын сан нь 26000 гаруй номтойгоос гадна номын тоо нь жилээс жилд өсөн нэмэгдсээр байна. Тус пионерийн ордонд өдөрт дундчаар 1 сая гаруй хүүхдүүд айлч- лан ирцгээж тоглон наадаж, цэнгэн, зугаалцгаадаг юмаа, Энэ бол агуу их октябрийн хувьсгалын ач гэж зөвлөл тийн хүүхдүүд ухамсарлан, октл рийн ялагдашгүй үзэл санааг туйлж нь хүргэхийн төлөө тэмцэгчид болон хүмүүжиж байна. Г. ОДОНХҮҮ (Улсын их сургуу: лийн оюутан) ОГТОРГУЙД АЯЛАХ АЛХАМ. гийг өөрчлөх үүрэгтэй. «Өндрийн за луур» нисэх, буух, ба өндөр авалтыг жолоодох үүрэгтэй. Элерон-хажуугийн кренийг зохг дуулах үүрэгтэй. Иланер ба түүний үндсэн хэсгүүд. Одоо өөрсдөө планерийн загвар хийж түүний бүтэцтэй танилцацгаа. 18 смХ20 см хэмжээний зургийн буюу нилээд хатуу цаас авч тэг дун дуур нь нугалан 18 смХ10 см хэм- жээтэй болго. Нугалсан цаасн:5 аль үчэг талд 2смХ2 см-ийн хэмжээтэй дөрвөлжин шугаман зураасыг нийтэд зчь татна. Дөрвөлжин шугамын дагуу їила- аерийнНн загварыг зурж | түүнийгээ давхраар нь хайчлан авахад загвар бэлэн болно. Харин сүүлийг тусад нь хайчлан авч бэлдэнэ, Дараа нь: Да- лавч ба тостворжуулагч (стабилиза- тар)-ын хэсгийг тасархай зураасны дагуу фюзеляж-ийн дэргэдүүр гад- гаш нь нугална. Сүүлийг тогтвор- жуулагчийн хооронд наана, Загварыг рөө үргэлжилнэ. Өөрийн хүндийн жингээрээ планер газар унахыг Эр- мэлзэх боловч, түүний том далавч агаарыг тулж, планерыг агаарт гул суулна. Агаарын хөдөлгөөн хурдсах ду- там агаар нягтарч эсэргүүцэл ихтэй болдогийг та нар мэдэх билээ, Ийм учраас планер налуу траекто роор хялбархан нисэж аажим ааж- маар доошилж урт зам аялна! ЇПла- нерийн далавчийг хөдөлгөөний Чиг- лэлийн дагуу тодорхой өнцөг гаргаж байрлуулах бөгөөд тэр нь гүдгэр хэл бэртэй, Энэ нь онгоцны хөөргөх хү чийг ихэсгэх ба ннсэлтийн үед нНнН- лээд хэмжээний ачааг даах боломж өгнө. Эргэлтийн залуур --инсэлтийн чн- тэнцвэртийн төвтэй болгохын тулд кабины урьд хэсэгт ачаа . бэхлэнэ. Загварын тэнцвэрийн тулах цэр Д8- лавчны гурваны нэгд байх | ёстой. Тэнцвэрийн ачаанд 2-3 ширхэг бич гийн хавчаарыг хэрэглэж болно. Да- раа нь Элерон ба залуурыг шугамын дагуу огтолно. Далавчны үзүүрүүд бага зэрэг дээш өргөгдсөн байх хэ- рэгтэй, Планерийн загвар - Ийнхүү бидний хийсэн планер бэ .- лэн боллоо. Бэлэн болсон загварын далавч ба тогтворжуулагч хөдөлгөөн гүй симметри байрласан эсэхийг шалга, Одоо нисэлтийн зохицуулагыг авч үзье. Загварыг хоёр хуруугаараа да- лавчны нь дороос аяархан барьж, ху шуугий нь бага зэрэг Доош тонгойл- гоод урагш нь түлхэх замаар хөөр- гөнө, Иймэрхүү замаар хэд хэдэн удаа хөөргөлтийг анхааралтай сорьж үзнэ, Хэрэв загвар хушуугаа дээш өргөж, хурд буурч унахад хүрч бай- вал өндөр авалтын залуурыг бага зэрэг доош нугална. Эсвэл загвар хэт огцом эргэлттэй бол эргэлтийн залуурыг эсрэг тал руу нь нугалж өгнө, Хэрэв загвар хэтэрхий хазайж байвал, жишээ нь зүүн тал руугаа хазайвал. бага. зэрэг зүүн элероныг доош барууныг дээш нугална. Ийн- хүү тохируулга хийснээс бидний дээр ярилцсан хүндийн хүчний төвийг т0- хируулах (Загварт 8-410 м-т шулуун шугамаар алгуур нисэх нөхцөлийг хангаж өгнө). Үүний дараа залуур ба элероны байрлалыг өөрчлөх 38- маар «Үхлийн гогцоо», ба тэнхлэг дээрээ бүтэн эргэх зэрэг уран иислЭ- жа -тийг үйлдэж болно. Нөхөдтэйгээ хэд хэдэн ийм загва- «ыг үйлдэж, уран нислэг, инсэлтийн амлалт зэрэг тоглоом, тэмцээнд оролцож болно. Энэ удирдамжийн дэлл загварыг санаачлан хийж үзэц " Өөрсдийн хүсэлтийг Улаанбаата Пионерийн ордон техникийн чилын варын дугуйлан гэсэн хаягаар. ирүүлнэ үү? . Яковлев, (Пионерийн ордны мэргэжилтэн) Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР шос- МАНАЙ ХАЯГ Эрхлэгч-26332. Сүхбаатарын нэрэмжит ул сын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Улаанбаатар, Бага тойргийн 55-р байшин. Утас: нарийн бичгийн дарга--26333 т75р: Индекс 14140 ч ЭНХИЙН МАНАА, МӨНХИЙН ГАВЬЯА АГУУ ХҮЧНИЙ БАЯР Хүндэт уйшигчидаа! ч,ШПионер сурагчдын П чуулга- ныг тэдний сурлага хүмүүжлийг дээшлүүлэх МАХН, МХЗЭ, ахмад үеийн дайчин уламжлалаас сурч эзэмших зорилтын Дор бэлтгэн явуу лах нь манай орны сургууль, эвлэл, пионерийн байгууллага, бүх пионер сурагч, багш нарын эрхэм чухал үү- рэг болж байна» гэсэн түүхэн шийд вэр гарсан МХЗЭ-ийн 15 дугаар их хурлын үзэл санаа өнөөдөр амьд- ралд хэрэгжин ажил хэрэг болж бай на, Тэр түүхэн их хурлын гаанд ардын армийн дайчин сүр жавхлантай жагсан орж, хийлэлт өргөсөн билээ, Тэд! «Дайчин замналаа баяжуулж Дархан ажлаа бадруулж Цэргийн эрдмээ бахдуулж Цэцэн зэвсгээ эзэмшиж Эх орноо хамгаалахаа Эрэлхэг үйлст гарамгайлахаа Энх хөдөлмөрт гавшгайлахаа Эцэг намдаа үнэнчээ.. Сэтгэл нэгтэй илэрхийлж Зүтгэл пэгтэй андгайлж» ажилла- эрсүүд илэр- билээ. Өнөөдөр тэр цаг мөчийг эргэн са- налж гэрэл зургийг уншигч олондоо толилуулан байгаагийн учир нь. нө- гөөдрийн маргааш 8 дугаар сарын 18-нд Ардын армийн 46 жилийн ойн баяр билээ, Манай армийн төрсөн өдөр гэж түүхийн хуудсанд тэмдэг- лэгдсэн энэ өдөр 1921 онд Ардын журамт цэрэг, ардын нам санжин Сүхбаатарын удирдлагын дор вж Хиагт хотод үүрлэн бугшиж байсан х ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ГИШҮҮН БОЛОН ЗАЛУУ хятадын империалистуудын 10) Г8- руй мянган гамин цэргийг бут цохиж анхны том ялалт байгуулсан байна. Ардын армийн 46 жилийн түүх бол тэмцэлд олсон баатруудын төрж гарсан түүх юм. 1921 онд эх орноо гадаадын дайснаас чөлөөлөх тулал- даан, эрх чөлөөг байлдан авах тэм- цэлд Сүхбаатар, Чойбалсан, Магсар жав, Хасбаатар, Пупцаг нарын оло арван эх орончид төрөн гарсан бай- на, Манай хувьсгалт эх эронд олон удаа халдан довтолсон заналт дай- сан японы империалистуудад тухай бүрд үхлийн цохилт өгч байсан ар- мийн түүх БНМАУ-ын баатар Олз- вой, Дандар, Гэлэгбаатар, Аюуш, Дампил, Данзанваанчиг зэрэг эрэлхэг | цогтой эх орончдын нэрийг сан билээ, Манай армийн дайчид энх байгуу лалтын үед өөрсдийн улс төр, цэр- гийн эрдмийн мэдлэгийг байнга дээш лүүлж хайрт эх орноо соргогоор хам гаалахын зэрэгцээ социализм байгуу лах нийт ард түмний бүтээн босгох их үйлст зүйрлэшгүй ихийг бүтээж алдар дээрээ алдар нэмж түүхт 46 жилийнхээ. ойг түмэн олныхоо хамт тэмдэглэж байна. Өнөөдрийн өсвөрийн Сүхбаатар- чуудын «Эх орныхоо хүндэт болохын төлөө сурч, ажиллаж, аж төрөхөө батлана» гэсэн баясгалант тангараг нь цэрэг эрсийн эх орондоо дуурсга- өргөсөн тангарагтай хослон сүр Хү- чин чадлын дуулна болон сонсог- дож байна. Армийн баяр-ард түмний баяр агуу хүчний баяр болж байна, ДАЙЧДЫГ ЦЭРГИЙН ЭРДЭМ, БАЙЛДААНЫ ОРЧИН ҮЕИЙН ЗЭВСЭГ ТЕХНИК ЭЗЭМШИН УЛС ТӨРИЙН БЭЛТГЭЛЭЭ ХЭЛБЭРЭЛТГҮЙ ДЭЭШЛҮҮЛЖ, ЭХ ОРНЫХОО АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ СОНОР СОРГОГ ХАРЖ ХАМГААЛАГЧИД БОЛГОХЫН ТУЛД ТЭДНИЙГ МАНАЙ АР- ДЫН ХУВЬСГАЛТ ЦЭРГИЙН ДАЙЧИН УЛАМЖЛАЛААР ХҮМҮҮ- ЖҮҮЛЭХ ЯВДАЛ АРДЫН АРМИЙН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВ ЛЭЛИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ХҮНДЭТ ҮҮРЭГ МӨН. БЭ) МАХН-ын Төв Хорооноос МХЗЭ-ийн 15-р их хуралд өгсөн баярын бичгээс АРМИЙН АЛДАР БАДАРТУГАЙ иргэн | Орон. БУхНИЙ ПРОЛЕТЯРИ НАР. НЭГ: ХЭРГИЙН ТӨЛӨЭ ЭГТҮН! ЗЭЭД БЭЛХЭН МХЗЭ-ийн өв Хогоо, Д.СухвААтАРЫн нэРрэмжит Монголын МОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ Зөвлөлийн сонин 23 дахь жилдээ Ле :12 (966) 1967 оны Гуравдугаар сарын 15, Лхагва Үнэ 10 мө 1965-1966 оны хичээлийн жи- 277 2 дугаар улиралаар 97, 3 хувь 8,4 лүгээр улиралаар бүлгээрээ 100 хувь, 1966-1967 оны 1,2 дугаар улирлаар 95,5-97,6 хувь сурч бүх пионерүүдийн 60-70 хувь нь сайн, онц суралцлаа. 2. 1965-1966 оны хичээлийн жилд тус бүлгээс тоо, хэл бичгийн олимпиадад 2 сурагч шалгарч айм- гийн олимпиадад амжилттай оролцсон энэ хичээлийн жилд сургуулийн тоо, хэл бичгийн олимпиад явуулсан бө- гөөд одоо зэргэлдээ орших Наран су мын сургуульд бүсийн уулзалт зохио- хоор бэлтгэж байна. 3. Бүлгэмийнхээ хэмжээгээр 5 он цыг эзэмшигчдийн тоогоор тэргүүлж байна. (7 сурагч 5 онцын эзэн бол- сон) 4. Орон нутгаа судлах тойрон ая- лал зохиож 30 гаруй төрлийн урга- мал ашигт малтмалын дээж цуг- луулж олбороор Түмэн бодис заах аргынхаа кабинетад үзэсгэлэн бай- гууллаа. 5. Манай нутагт дархан цаазтай | хар сүүлт, хун шувуу байдаг. Мөн Хайлстай гэдэг дархлагдсан газар бий 6. Манай сургууль 1925 онд Сүж гэдэг газар 3 гэртэй, 20 сурагч нэг УХОСУХХЭОЛӨХХӨХХЭ З ДТ ) идэвхТтнүүдийг (б6.рагчдын «Цог золбоо» АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН ХОЁР ДАХЬ ХУУДАС багштай байгуулагдаж, бүх сурагч даа байрандаа хүлээн авч 8 сар хи- чээллэдэг зун цагийн түр сургууль байснаа 1936 оны 9 сараас хичээл хүмүүжлийнхээ ажлыг явуулдаг болс ноор барахгүй Монгол хэл бичиг, тоо бодлого, дэлхий, байгаль зэрэг хи- чээлүүд заадаг болжээ. Манай сургууль одоо 8 багш 187 сурагчтай байна. Сүүлийн 5 жилд да -раалан 94,9 хувиас 99,3 хувийн сур- ласын амжилт үзүүлж, онц ба сайн зурлагатны эзлэх хувийн жин 51 хувь боллоо. Сургууль дээр шционерийн бүлгэ- мээс эрхлэн «Сурагч шуудан» «Ур- лагт ухуулалга» «Пионерийн пост» «Сурагчдын клуб» «Үйлчлэх булан» «Тоглоомын өрөө» зэрэг хүүхдийн олон нийтийн байгууллага ажиллаж байна. Эмнэлгийн анхны мэдэгдэхүүн эзэмшүүлэх дугуйлан, шинэ зүйл зааж сургах секц зэрэг 10 шахам төр лийн дугуйлан секц ажиллаж байна. Д. Жамбалдорж (Сүхбаат р айм- гийн Онгон сумын сургуулийн ппоне- рийн ахлах удирдагч) 0 «ПИОНЕРИЙН үнэн» сонины й ГАЗАРТ «Залгамжлагч» ЇЇ чуулганаа уг тан" газар сайгүй ажил өрнөж бай- на. Энэ хир надад ийм сэтгэгдэл төрж, ингэж ажиллаж байгаа юм. «Залгамжлагч» хоёрдугаар чуулганыг угтан хэвлэлийн залуу олшруулах зорил- гоор гаргасан «Хэн манай сур- валжлагч болох вэ?» гэсэн болзол б миний анхаарлыг татлаа. Тэгээд би «Манай сурвалжлагч» гэсэн үнэмлэхийг гардаж , «Пионерийн сүнэн» сонины сурвалжлагч болох- оор шийдэв. Манай сургууль дээр кино механикч, гэрэл зурагчин, гар зураач, радио нэвтрүүлэгч зэ- рэг 1 хүний бүрэлдхүүнтэй су- радио «тани хэвлэлийн «Сурвалжлах, ,хХэсэг» хамтран. байгуулагдаж, “ ахлагчаар нь намайг сонголоо. Манай радио : станц, сурвалжлах - "хэсгАЙАХЭН: ха- нын хэвлэлийг тогтмолжуулан Ча- варыг. сайжруулах, “сурагчдын... со- вин хэвлэл ашиглалтыг дээд хэм- жээнд хүргэх, ханын “болоп бусад сонин сэтгүүлийг, сурагчдын сур- лага хүмүүжлийг дээшлүүлэхэд идэвхтэй төлөөлөгч болгоход ажлы хаа голыг чиглүүлж байна. Ингэж би өөрийнхөө шийдвэрийг биелүүлэ. хээр ажиллаж эхэллээ. Миний шийдвэр ямар вэ? найзууд аа! Та нар чуулганаа угтал ямар зорилт, ямар шийдвэртэй ажиллацгаа”! байна вэ? «Пионерийн «үнэн со! ноороо дамжуулал хариулна уу? Хөвсгөл: төвийн лунд сур- гуулийн 9 дүгээр ангийн сурагч ї Чимиддоржийн ням АВ --ЭНЭ САЛБАРТ ХЭН ШАЛГАРАХ «Залгамжлагч» П чуулган угтаж «Идэвхтэн манай ажлын гол Хүч» гЭ- сэн салбар ажиллаж байна. Аймаг хо туудаас чуулганд оролцох төлөөлөгч хүүхдайн бүрэлдэхүүнд. манай салба- раас, пионерийн ахлах удирдагч багш нарын хамгийн ойрхоны туслагч сур лага сахилгаараа тэргүүний бөгөөд пионерийн байгууллагад нөхдийнхөө итгэл найдварыг хүлээсэн сонгууль бүхий идэвхтэн пионер сурагч орол- цох болно. Аймаг хотуудаас шалга- рапн озолцож байгаа идэвхтэн пионер сурагчид нь өөр өөрсдэйн аймаг хо туудын тэргүүний бүлгэм, бүлэг С43- лаад идэвхтэн пионер сурагчдын ар та туршлагыг нэгтгэн дүгнэж чуул- танд оролцох ба өөрсдийн санал сэт- тэгдлээ. солилцон ажлын арга турш лагаа бие биедээ зааж сургахад аж- лаа чиглүүлнэ. Аймаг хотын болон улсын хэмжээн дээр тэргүүний бүлэг болох эсэх нь ВЭ? тэр бүлгийн дарга, идэвхтэн нарын ажиллагаанаас шууд шалтгаална. Тэргүүний бүлэг шалгаруулах болз лыг биелүүлэхэд тэргүүний бүлэг болсон пчонер сурагчид чуулганд тусгай урилгаар оролцох болно. Аймаг хотын пионерийн зөвлөл, пионерийн бүлгэмүүд«Залгамжлагч» П чуулганд шалгаран оролцохын тул өөр өөрсдийн тэргүүний идэвхтэн,бүл гэмүүдийн ажлын туршлагыг нийтийн Хүртээл болгоход одооноос эхлэн ан- хаарах нь чухал юм. Манай салбар В.И. Лениний нэрэм жит монголып пионерийн ордон дээр төвлөрч ажлаа явуулж байна, Манай салбартай ажчл төрлийн харилцаа холбоотой байхыг хүсвэл «Улаанбаа тар В. И. Лепиний нэрэмжит пионе рийн ордны заах аргын танхимд гэж хаяглаарай Ч, СЭРЭЭНЭНДОРЖ, Идэвхтний салбарын эрхлэгч ХУРЛУ1УЖЛИиЙГ дЗЗШЛУУЛАХ. ОЛ | ХҮНДЭТ ПИОНЕРИЙН “ЗАХИДАЛ Хайрт хүүхдүүд ээ-! МАХН-ын 19 дугаар их хуралд тө лөөлөгчөөр оролцож, танай үзэсгэ- лэнт сайхан пионерийн ордонд зочи- лон монголын пионер сурагчид та нар тай элэгсэг дотноор уулзсанаа би ямагт дурсан санаж явдаг юм. Танай пионерийн ордонд хүрэлцэн очиход Монголын Паонерийн Байгуул лага намайг хүндэт пионерээр элсүү дэн хүндэт пионерийн үнэмлэх гар- дуулан өгсөн явдал надад онцгой сай хан сэтгэгдэл төрүүлж билээ. Ба хүндэт пионерийнхээ үүргийг үүлэн, та нарын ажилд яаж тус Нэлээд цаг үргэлж бодож явна. манай мужийн үйлдвэрт хийгд сэн техникийн зарим тоглоомуудаас ча нарт чөлөөт цагаа зугаа цэнгэлтэй өнгөрүүлэхэд чань тус болгохыг хүсч явууллаа, Та бүхэнд сурлагын ам- илт наргиан цэнгэлт тоглоом, эрүүл энх аз жаргал сайн сайхныг ерөөж, ах дүүгийн цогтой мэндчилгээг дэв шүүлье! Танай хүндэт пионер ОТТО ФУННЕ, (ГСНН-ын Төв Хорооны гишүүн, мужийн намын хорооны 1 дүгээр нарийн бичгийн дарга) Бүлгийн дарга Дашцэрэн, миннН зөвлөлийн оүлгэ у гишүүн Гэрэлмаа иар бүлгийн ажлыг сайн удирдаж байгаа тэргүүнчй ИДЭВХТЭН ппонерүүд юм. | Эдний бүлэг залгамжлагч ЇП чуулга- | баа сурлага хөдөлмөрийн Өрнүүн ам шшолтаар угтах гаж ийлээд ажил зо хиож ша Хичээл сурлага, Зарим хичээлийн | багш нарыг урья: давтлага хийлгэх, сайн сурлагатай пиоперүүдийг хоцорч аан »дД нь туслуулах КЛЫыГ тус гай хувнараар явуулж байна. Мөнса | 184 салаагаараа дэвтрийн ажиллагаа сурах бичгийн ашиглалтыг шалгах ко | Мисс байгуулал: ажиллаж байгаа нь нийт пионер « їгчдын сурлагад сайн нөлөө үзүүлш, цэвэр бичгийн урал- | 4аашд энэ анги (9 дүгээр бүлэг) тэр гүүн байр эзэлсэц байна Сахилга бат. Өнгөрсөн хичээлийн жилд нэг ч рагч зөрчил гаргаагүй Чиний Пионерийн идэвхтнүүдэд хэн байн га тусалж зөвлөх вэ? Мэдээж хэрэ! ахлах удирдагч, багш нар зөвлөнө Бас «Залгамжлагч» сэтгүүл, «Пионе рийн үнгн» сонин болон бусад ном хэвлэл бол та нарын ажилд байнгын зөвлөгч, багш чинь болж чадна. Ийм ямар ямар номууд байна вэ? 1, Ю, ЦЭДЭНБАЛ Залгамж үеийнхэний тухай (пионер сурагч дад хандаж хэлсэн үгийн эмхтгэ. (МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хэвлэл 1966 он). 2. Эвлэл пионерийн ажилтнуудад (Ерөнхий боловсролын сургуулиу- дын эвлэл пионерийн ажилтнуудын улсын анхдугаар зөвлөлгөөний мате риалууд) МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хэвлэл. 1964 он. З3. Д..СҮРЭНЖАВ - Өсвөрийн Сүхбаатарчууд (БНМАУ-ын пионс- рийн байгууллагын түүхт замналын тухай) 1965 он 4. Пнонерийн удирдагч нарт (Мэд лэг чадварын үечилсэн дэвшлийн 1 дүгээр шат) 1964 он. 5. Пионерийн удирдагч нарт (Мэд лэг чадварын үечилсэн дэвшлийн 2 дугаар шат) 1964 он. 6. Н.К.КРУПСБАЯ - Өсвөрийн Нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 8-ын Б ангийн хан ЗХУ--ын Оленегорсн хотын 7-гийн А ангийн- хантай бүлгээрээ харьцаа тогтоож нөхдийнхөө турш лагаар тойронаялал хийж сургууль дээрээ удаа түүхийн кабинет шинээр байгуулсан байна. ЗХУ бусад ардчилсан орны пионерүүдтэй захиагаар харилцаж тэдний бүлэг, ангидаа хийж байгаа лын арга туршлагыг өөрсдийн сурлага хүмүүжил- | НЭГЭН СУРГУУЛИ АНД НӨХДИЙН ЖИШЭЭГЭЭР ИДЭВХТНИЙ Эвлэл гууль пионерийн танхимын дэргэд долоо Удаа хичээллэдэг юм. Й богоод э4 (эр амжилтаа Улам бэхжүүлэн одоо сургуулийн хэмжээн дээр зөрчилгүй анги болж чадсан бай на. Эд ангя бүлэг дээрээ тохиолдож байгаа баярт явдлуудыг тэмдэглэдэг дэвтэр бий болгосон нь хамтран сурч ажиллахад сайн нөлөө үзүүлж байна. Бас дутагдал гаргасан сурагчийн ту хай тэмдэглэдэг дэвтэр бий болгож тэр дэвтэрт тэмдэглэгдсэн сурагчийг бүл гийн хурлаар хэлэлцэж сануулга өгөх эргээр ажиллаж байгаа нь сахилга батыг сайжруулахад туслаж байна. Ажил хөдөлмөр, 39 дүгээр цэцэр- зэг дээр 30 кубметр мод хөрөөдөж, 200 нг төмс арилгах,20 ширхэг үзүү лэнгийн мод, 30 ширхэг хормогчийг Хийж, өгсний гадна сургуулийнхаа ор чимд тарьсан модыг арчлах ургуулах ажилд байнга анги нийтээрээ орол- цож ажил хөдөлмөрийн дадлагыг эзэм шэж байна. пнионериин идэвхтиин хоногт нэ асуултанд пионерүүдийн тухай нэрт сурган хүмүүжүүлэгч да “Константиновна (Зөвлөлтийн Надеж- Д Нрупскаягийн ончсэн өгүүлэл, захидал, хэлсэн үгийн шэВдАрЛЫН он, БООЖ, АВ, М. ЧИМЭД- ДОРЖ -- Пионерийп удирдагч Бын тусламж (Пионерийн байгууллагын ажлын тухай гарын авлага)1965 он 8, Л.СОСОРБАРАМ -- Чиний туслагч (сурагчийн лавлах дэвтэр) Гэгээрлийн Яамны хэвлэл. 1964 он. 9. Пионерийн удирдагч нарт (Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн байгууллагын 40 жи- лийн ойн материалууд) 1965 он. 10. Пионерийн ажилтны лавлах. хоёр тэмцээн аж- сур- ордны заах аргын дээ дэлгэрүүлэх талаар идэвхтэн сурагчид ИХ ажил хийж байна. БНАГУ-ын 11аергар хотын | сургуулийн 8-ын А ангитай шефийн холбоо тО тэднин жишээгээр тэргүүний авын хан сагсан Ї ё хөл бөмбөгийн эрэгтэйчүүдийн багууд бай өөрийн ба бусад сургуулийн анги бүлэгтэй зохион залгамжлагч П чуулганаар 9 гамлагч» нийгэмлэгээс болзол биелүүлэхээр шаргуу ажиллаж байна, ПИОНЕРИЙН ОРДНЫ ДЭРЭГДЭХ СУРГУУЛЬ гууль нь бүлгэм, Өүлэн г ллэлийн үүр, баатарчууд багийн аж- лыг яаж явуулах чөлөө заваа хэр- Н ХОЁР БҮЛЭГ : г Авьяас чадвар. (Сургууль дээр, явагддаг дугуйлан секцүүдэд ангиа-. раа хамрагдаж бүжигчин Цогоо, дуу: чин Хандсүрэн, сургуулийн аврага. тэшүүрчин Дашцэрэн, мөн аврага ца начин Мягмаржав нарын зэрэг авь-,. яастан, шилдэг тамирчид олноор төр, нээ. Пионер сурагчдын дунд чөлөөт: цагаа үр ашигтай зарцуулж ном ун-: ших, дуу бүжиг сурах, шүлэг цээж лэх,аялал экскурс зохиох зэрэг соёлч. элбэрийн ажлууд дэлгэрч байна, , Энэ бүлэг ангидаа соёлч нөхөрлөл: | байгуулан ажиллаж байна.Ингэж энэ? бүлэг сургууль дээр тэргүүн ажилтай. бүлгүүдийн нэгэнд орж чаджээ.. Нийслэлийн 24 дүгээр сур- гуулийн тэргүүний бүлгийн тухай. товчхон өгүүлбэл ийм байна. МУИС-ийн багш Г. ПҮРВЭЭ. " хариулна . -5 (МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаата-. рын нэрэмжит Монголын Пи Төв Зөвлөлөөс гаргасан тогтоол, ДҮ-. рэм, болзол заавар, хүмүүсийн Бэ | сэн өгүүлэлийн эмхтгэл) 1965 он. . 11. Ч. ДҮВЖИР - Аялагчдын. лавлах (Аялал БООЬУОҮ хэрхэн бэлтгэж явах тухай) 1 он. | 12, Цронерийн товч толь (Пиовс--/ рийн хөдөлгөөнд гарсан ажил с. лэр томьёоны товч тайлбар (Пионе- рийн ордны заах аргын зөвхөн эрхлэн хэвлүүлсэн. 1965 он. 13, Пионерийн удирдагч нарт НА ламж (Пионерийн ажлын турш зөвлөлгөөнүүд) 1960 он. 14. В. АМ ПУШКИНА-- Ёс нөхөд (Хилийн чандахь орнуудьг пионерийн ба хүүхдийн ардчилсан байгууллагуудын тухай) 1965 он. 15. Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ -- 0689 рийн Сүхбаатарчуудын сурлага Х9” дөлмөрийн аяны үлгэрчилсэн- " лөгөө (Залгамжлагч (1 дүгээр чуул" ганы 2 жилийн аянд юу 28 | ажиллах тухай хөтө : Төв Зөвлөлийн хэвлэл). Эдгээр номуудыг уншиж, царын авлага болгон ашиглах НЬ тэй, тамирчин анги бөмбөгийн эрэгтэй, эмэгтэй едал!! зарласан алтан М үдэвхТНиИн СУРГУУЛИЙНХАН ас Зан ианаах тэй лыг хэн өнгөрөөх, нийгмийн тустай Хө- дөлмөрт хэрхэн оролцох зэрэг дадла- гын үзүүлэх хэд хэдэн хичээл, баяр ёслол тэмдэглэлт өдрүүдийг хэрхэн : зөнгөрүүлэх талаар цаг үеийн арга- чилсан зөвлөлгөө, хичээл заагджээ. Эвлэл тионерийн идэвхтний сургуу : 1 1 1 сургуулийн бүлэг, эвлэлийн үүрийн өөрсдийн са- туршлагаа ха- лийнхан зарим салааны. ажил үзүүлэх ажилд сууж нал сэтгэгдэл, арга рилцан ярилцдаг нь ТЭДНИЙ цааш- дын ажилд ихээхэн тус нөлөөтэй юм. “ Отгонцэцэг 2 (2 Жанжин Сүхбаатарын нэрэм- “ожит 10 жилийн хоёрдугаар дунд “сургуулийн 9-ийнБ ангийн Отгон- цэцэг даргатай пионерийн 17 Ду- стаар бүлгийнхэн Монголын шпионе- орийн «Залгамжлагч» . хоёрдугаар “чуулганыг угтаж улсын тэргүүний “бүлэг шалгаруулах уралдааны болз- солыг биелүүлж байна. Тус бүлгийн "хэн сүүлийн 3 жил дараалан 100 “хувийн сурлагын амжилт үзүүлж бүх сурагчдын 35 хувь нь онц ба ссайн дүнтэй суралцаж соёлч нөхөр “лөлийн анги болжээ. сс» Вүлгийн дарга Отгонцэцэг 2оо--Бид чуулганаа угтаж улсын тэргүүний бүлэг шалгаруулах “уралдааны болзлыг бүрэн бие- “лүүлж сурлагын амжилтаа улам бататган бүх сурагчдын 50-аас “доошгүй хувийг онц ба сайн сурла статны эгнээнд хүргэх, бүлэг салаа ныхаа ажлыг бие даан зохион “ явуулж гадаад харилцаагаа улам “өргөтгөхөд гол ажлаа чиглүүлэн зо “ хиож байна. Манай бүлэг ЗХУ-ын пионеруу- дын туршлагаар марк сонирхогч- дын бүлэг, хөнгөн хөгжмийн хэсэг “байгуулан ажилуулснаас гадна “пионерийн бүлэг салааны ажлын чанарыг сайжруулахын тул бүл- гийн ажлыг сэдэвчилсэн төлөвлӨ- гөөний дагуу салаанууд Удирдан 30- хион байгуулж явуулдаг бөгөөд эцэст нь дүгнэж ярилцдаг. Ингэснээр манай бүлэг сургуу- лийн хамтын дежур, үдэшлэг уул- залтууд, пионерийн бүлгийн ажлаа онц дүнтэй гүйцэтгэх болсон гэж ярилаа. Тэрээр цааш нь ярихдаа бид энэ хичээлийн жилээс эхлэн ЗХУ- с-ын Москва хотын пионерийн орд- ны интернационалын танхимтай . холбоо тогтоон ажиллаж | байгаа бєгөөд одоо тэмцэж байгаа баатар- лаг Вьетнамын пионер багачуудал сахидал бичих? тэдэнд сэтгэл Со 1111 77224 ПЇМОНЕРИЙН ийдэбэяэн, сЖдссиц.|. АЖЛЫН ГОЛ ссуч Гэдэг О3.«4511-5-6... хороны нарийн У--ын Лениний. хугацаандаа нийслэлийн 1,2,14,28,24 дүгээр сургууль Говь-алтай айм гийн төвийн болон Халнун СУМЫН сургууль пионерийн ажилтай танил- цаж туршлага солилцлоо. гуулийн нааны хиож байна. гаар сарын дэмжлэг үзүүлэх ажил 80- Мөн 1951 оны 3 ду- 6-нд коммупистуудад нууц сонин хэвлэл тарааж яваад фашистуудад хорлогдсон Испа- нийн нэгэн эрэлхэг хөвгүүний дурс- галыг хүндэтгэж жил бүрийн 2 ду- гаар сарын 6-нд фашизмыг эсэр- гүүцсэн өдөр болгон пионерийн хээ ажлыг зохион “явуулж байхаар болсон. Ү Манай бүлгийн ажлын нэг онц- лог нь хүүхдүүд өөрсдөө ажил их санаачилдаг. Санаачилан хийсэн ажлаа өөрсдөө зохион байгуулж хийдэг. Энэ бүх ажилд маань Сбү- лэг удирдсан багш, пионерийн ах- лах удирдагчид зөвлөж тусладаг гэв. Ж. НАЦАГДОРЖ (Хотын ХЗЭ- ийн хорооны ажилтан) за-ит-т-ит-ивт-ир 2вгиг ит-ивт-Рт-ав, ОВР-ат-т-ат-иттир, аргаа -ирт-ар чӨФ”-иРт-т-б-6т-и6т чөг-ит-ит-ал-ар-6Р ар-аарт-ат-т-Р. ДАРГЫН СУРГУУЛЬ Пионерийн: бүлгэмийн зөвлө- лийн дарга нэгэн “бүлгийнхээ дар- гад: За ирэх Здугаар сард танай бүлэг дэлхийн хөдөлмөрчин эмэг- тэйчүүдийн баярт зориулсан цуг- лаан зохиож болно. Пионерүүдийн идэвхийг өрнүүлж эмэгтэй пионе- рүүддээ дурсгалын хуудас, бэлэг бэлдүүлж ханын сонин гаргах нь зүйтэй. «Алдарт эх» -ийн одонтой нэг эхтэй уулзалт зохиож, концерт тоглосон ч болно гэж зөвлөсөнд бүлгийн дарга Би энэ олон ажлы чинь яаж ганцаараа хийх юм. бэ? гэж уур- лажээ. -- Зүйтэй! ямарваа нэг ажлаа бүлгийн дарга ганцаараа хийж гүйцэтгэх ёстой юм биш, хэн хийх вэ? гэвэл бүх шинонерүүдийг 30- хион байгуулж, идэвхи санаачла- гы нь өрнүүлсний үндсэн дээр хамтаараа хийдэг юм. Энэ цуглаанд чинь хэн хэн хамгийн идэвХ- тэй туслах вэ гэвэл танай ангийн бүлгийн зөвлөлийн гишүүд, соёлч нөхөрлөлийн ахлагч дуу хөгжмийн чуулгын удирдаач, салаан дарга нар, кино театр, шуудан холбоо- ны хариуцлагатнууд радио стан- цын нэвтрүүлэгч, бүлгийн тугч, бөмбөрч, ханын сонины зөвлөлийн гишүүд, биеийн тамирын. баг, бүл гэм, дугуйлангийн ахлагчид туслах болно. Эд бол танай бүлгийн идэвхтнүүд шүү дээ гэжээ. Гэтэл тэр бүлгийн дарга ангидаа ийм олон хариуцлагатнууд |бай- хад тэднийгээ зохион байгуулж ажилл ахаа түр боловч мартжээ. МАНАЙ ШУСЛА АЧ - а--мөн. Салаа нь нэг ангийн пионерүүдийн хам тач ажиллагааны нэг хэлбэр гэдгийг анхаарч цуглаандаа яаж бэлтгэх тухай бүгдээрээ ярилцах нь зүйтэй. Тэгэж байж пионер сурагчдын онцлогт тохируулж тэднин дур сонирхолыг татсан ажил зохиож чадна. Энэ нь нэгд пионер сурагчдын идэвхийг өр- нүүлж байгаа хэрэг, хоёрт цуг- лааны бэлтгэл төлөвлөгөө зохиог дож байгаа хэрэг. Хэрвээ танай бүлгийн пионерүүд ямарваа ажилд идэвхтэй оролцохгүй бай- вал яах вэ? Миний бодож бай- гаагаар уралдаан бол идэвхийг өрнүүлэх сайн арга мөн. Салаа салаагаар тоглоомын хэлбэрээр тэмцэх, ажил хөдөлмөрөөр урал- дах нь пионер сурагчдын идэвхи санаачлагыг өрнүүлж нийт олны- хоо бүтээлд бахархан, хүчиндээ итгэх итгэлийг төрүүлнэ. Идэвхтэн пионерүүд бол үйл ажиллагаагаараа бусад | пионе- рүүдийг үлгэрлэгчид бөгөөд Ө9- рийн байгууллага нөхдийнхөө ӨМ- нө хариуцсан үүргээ биелүүлэг- чид байх ёстой. : Бүлгийн зөвлөлийн дарга,идэвхт нүүддээ өгсөн үүрэг даалгав- рын биелэлт, гүйцэтгэлд шал- галт тавьж ажилд нь туслалцаа дэмжилгээ үзүүлж, эцэст нь дүг нэж ололт дутагдлыг нь ярьж өг- дөг байвал зохино. Бүлгийн цуглаан бол идэвхи- тэн пионерүүдийн, биеэ дааж ажиллаж сурах сургууль юмаа. Г.ЛОВОР, ИДЭВХТЭН ИНГЭЖ АЖИЛЛАЖ БАЙНА Манай сургууль бүлэгмйин зөвлө- лийн гишүүд, бүлгийн удирдагч са- лааны дарга нар бүгд 150 гаруй идэвхтэн ажиллаж байна. Пионе- рийн байгууллагын ажлыг тогтмол- уулах пионер сурагчдын өөрсдий нь санаачилсан хөдөлгөөнөөр бие даалган ямар нэг бүтээлч зүйл хий- ХЭД гүйцэтгэдэг. Пионерийн идэвхтэн бү- МХЗЭ--ийн "нв Хорооны урилгаар Казак ССР--ийн Комсомолын Төв бичгийн дарга комсомолын толво ЗУРАГ ДЭЭР: Төлөөлөгчид В. ппонерийн ордоныг үзэж явахдаа ажилтай нь танилцав, Аваева Никара тэргүүтэй зх лөгчнд манай оронд зочилж байх И. Лениний нэрэмжит “Монголын нийслэлийн 28 дугаар дунд сур- Ганбаяр зтлагчтай соёлч иохерлолийн ангийнхантай уулзаж ИН. Доржийн авсан гэрэл зураг. пионерийн идэвхтэн гол үүрэг хэн өөрсдөө” тусгай төлөвлөгөөтэй, түүнийгээ биелүүлж ажил хэрэг бол гоход их чармайлттай ажиллаж байна. Манай сургуулийн пионерийн идэвхтэнүүд октябрийн социалист хувьсгалын 50 жилийн ой ба зал- гамжлагч ПИ чуулганыг угтаж интер» нациналын клуб (дарга нь 8 дугаар ангийн сурагч Нарантуяа) залгамж- лагч кино театр байгуулан ажиллаж байна. Интернационалын клуб нь ах дүүгїин найрамдалт ЗХУ болон ар- дын ардчилсан орны пионер сураг- чидтай захидлаар харилцан анд най- зууд болцгоож байна. Одоо манай сургуулийн 5-10 дугаар ангийн бүх сурагчид Зөвлөлтийн пионерүүдтэй захидлаар харилцаж байна. Залгамж лагч кино театр нь хүүхдийн насны онцлогт тохирсон шинэ кино тогт- мол гаргаж, октябрийн социалист нх хувьсгалын 50 жилийн ойг уг- таж зөвлөлтийн киноны 8 хоног явуулах гэж байна. Тус сургуулийн пионерийн идэвх- тэнүүд пионер сурагчдаас, залгамж- лагч 2 дугаар чуулганаа угтан юу хийж соёлч боловсон байдлыг хэр- хэнэзэмшиж байгааг тогтмол шал- гах штабыг байгуулан ажиллаж бай- на. Тус сургуулийн захиргаа пионер сурагчдын санаачлагаар байгуулагд- сан эдгээр байгууллагыг үргэлж дэм жиж идэвхтнүүдэд ажлын төлөв- лөгөө өгч шууд удирдан ажиллаж байгаа нь ач холбогдолтой болж байна. Нийслэлийн 3 дугаар 10. жилийн дунд сургуулийн захирал Б.ДАМДИН. ЗаРжРиОЖЕлРНЧ хүүхдүүд маань аймгийн Төвөөс алс ор ших Ёлын аманд Оччихсон Машин, яв- ган хүний зам засаж байв. Дараагийн бас нэг амралтын өдөр нөгөөх хүүх- дүүд, Даланзадгад сум нэгдлийн төв дээр оччихсон концерт тоглож, үдэшлэг уулзалт зохиож, дуу, бүжиг зааж, яриа таниулга хийж, Малчдад биеийн тами- рын талбай засаж өгч байлаа, Энэ хүүх | Нэг. төвининН 10 ЖИЛДИН СУРГУУЛИАР ХОЛӨГТ ТОГЛООМЫН ТАНХИМ Бнд нийслэлийн дугаар дунд сургуу хөлөгт тоглоомын химыг багш санаачлан байгуулсан байна. Энд 20 гаруй /Сх- рагчид хичээллэж Хүүхдүүд өөрснөө сураад буй ажээ ү зогссонгүй хөдөө нэгдлийн суурь бри- гад, сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэг хаа л хүн олонтой газар зааж сургаж бай на. Энэ сургуулийн байр, анги тан- химд хүртэл хөлөгт тоглоомын булан байгуулагджээ. Ийнхүү нийслэлийн 10 жилийн 20 дугаар дунд сургуу лийн багш Н.Намжилдоржийн санаа: лан бүтээж байгаа монгол үндэсни! эртний хөлөгт тоглоом хөдөөгийн УУЛ талаар түгэн дэлгэрч «Арга бодлын гимнастик» болж байна. 9-А АНГИ Даланзадгад сумын «Гэрэлт зам» нэгдлийн бог мал ид төллөж, найман настай балчираас наян настай хөгшид хүртэл борив бохис хийхгүй ажиллаж, хүн хүч хүрэлцэхгүй байсан саяхан нэг өдөр аймгийн төвөөс машин хүн төлийн ажилд туслалцахаар очсонд хэн хүнгүй баярлан угтав, Энэ машин хүн маань төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 9--а ангийнхан үйлдвэр сургалтын хичээлээр ангид узсэн мэдсэнээ ахуй амьдрал дээр нь дадла га хийхээр мал төллөж буй ид үед гарч буй нь тэр ажээ, 9-а ангийнхан Хондот бригадын айл бүр дээр нэг хоёроороо тарж очоод хонь харлулан хурга ишиг бойжуулах, тэжээх, тэ- жээл бордоо бэлтгэх, ямар л шаард лагатай ажил байна тэр бүгдийг гар Дан хийж байна, Үүний зэрэгцээгээр намын ухуулга суртал нэвтрүүлгийн ажлыг тогтмол хийж байна. Бос ах- мад үеийнхний хэв ёс, зан Заншлын холбогдолтой зүйлс сурч, цуглуулж буй ажээ. Энэ ангийнхан 100 хувийн сурлагын дүн үзүүлдэг шигээ гарсан тол бүрийг 100 хувь бойзгуулсан аж эсн амжилттай ирэхээр өндөр эрмэл с, шаргуу зүтгэлтэй ажиллаж бай на 10-А АНГИ Нэгэн өдөр аймгийн йг | товийн «Пионер» цэ- ЁШХЄ ги цэрлэгийн доторхи яв- 18:5::52-: Эр ган Хүний хөндлөн Г гулд Ёгргасан замыг хэ тэг хүүхэд толийтол сайхан засчихаад явчи хаг. Дараагийн нэг ам ралтын өдөр нөгөөх дүүдийг өнгөрөх Хондот бригад дээр очиж 45 хоног Т9- лийн зүйтэй дийн арван гурвын нь энгэр дээр «Д. хавар тус нэгдлийн ажилд малчдад тусалж, зун ам- ралтаарад Хонь хяргаж явсныг харсан мэдсэн хүн олон билээ. Хаа л бол хамт явж, нэгэн гэр бүлийн үр сад шиг эв ажиллаж байдаг энэ 24 хүүх- Нацагдорж» тэмдэг гялалзаж байв, Тиймээ эд нар соёлч нөхөрлөлийн анги гэсэн нэгэн халуун ам бүлд баг- таж, нэгэн эхийн үр сад їшиг нийлсэн Хоёр, МАНЛАЙ СУМЫН БАГА хөвгүүд ган тэшүүрийн хурд шалгаж СУРГУУЛИАР «ЗУУН ДААГАНЫ» УРАЛДААН Хүн хүний төрх араншин ондоо бай даг шиг сургууль бүрийн хийсэн сэдсэн ажил нь өөр өөр байх юм. Манлай су мын бага сургууль дээр намрын хичээл эхэлсэн тэр өдөр «100 даага уралддаг» заншилтай болжээ, Энэ нь хүүхдүүд зу ны амралтаар сургасан даагаараа урал даж байгаа юм. Зарим жил «Зуун Дааганы» урал- даан нь хоёр, гурван зуун дааганы урал даан ч болж мэднэ. Мандай сумын хүүхдүүд «Зуун дааганы» уралдааныг сургууль бүр хийдэг болоорой! гэж уриалж байна. ПИОНЕРИЙН АЖИЛ-СУРЛАГА Манлай сумын бага сургуулийн пно- нерийн ахлах удирдагч Гончигринчин тэй бид уулзаж ярилцлаа, --Манайх пионерийн ажлыг аль болох олон хэлбэрээр явуулахыг зорилго бол годог. Тэгэхдээ пнонер сурагч, багш нар пионерийн ажлаар юу явуулахыг хүсэж байгааг мэдэх, тэдний санал сэт гэгдлийг авах гэж анги бүрт асуултын хайрцаг тавьсан. Энэ нь үр дүнгээ өгч байна. Баатарчуудыг пионерт элсүүлэх бэлт гэл хангахаар тусгай салаа гаргаж ажил луулдаг. Мөн хэв журам сахиулах ХЭ- сэг, сурлагаар хоцрогсдод туслах салаа байлаа. Эд бол Булган сумын бага сур гуулийн сурагчид ажээ, Булган сумын бага сургуулийн сурагчид ганган улаан тэмээгээр тэшүүлдэг шингээ ган тэшүү рийн хурдаар жирийдэг байна. Ингэж ганган улаан тэмээнээс нь гадна бас нэг унаа нэмсэн хүн бол Суги багш билээ. Сугир багш бидэнд «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч»сэтгүүлийн олон жилийн дугаарыг НЯмбайлан хав- тасласнаа үзүүллээ, Сугир багшийн су рагчид ч сонин, хэвлэлээ ингэж хадгал даг заншилтай болжээ. Дөрөв, БАЯН-ОВОО СУМЫН ПУНД СУРГУУЛИАР «ТПИПОНЕР» СУУРЬ ч Баян-овоо сумын «Гө зийн хөгжил» нэгдлийн Могой бригадын хони ы нэгэн суурийг «Пио тер» хэмээн нэрлэсэн байлаа. Пионер сурагч тын нэртэй яагаад хол Зогдолтой болсныг асуувал, Манай суурь нэгдэлчдийн баярын өдрөөр ийм нэртэй болоод байгаа юм. Биднийг нэгдэлчдийнхээ баярыг тэм- дэглэж байсан тэр сайхан өдөр энэ су- мын сургуулийн пионер сурагчид ирж жүжиг, концерт тоглож өглөө. Мөн тө- лийн уут, нэмнээ, лаа шүдэнз гээд Л төлийн бэлтгэл өдий төдий юм авчирч өгсөн, Хашаа хороо барьлиаж, өвс ТЭ- ЭМНӨГОВИЙН5 СУРГУУЛИАР ИЙМ СОНИНТОИ санаа нэгдмэл хүчээр байгаа юм. 10--4А ангийг багш Жав сүүлийн хэ дэн жил удирдан ажиллахдаа хүүхдүү дээ яг л ийм хамтач, нэгэн эхийн хүүх сурч ажиллаж 20 дүүд шиг болгохыг зорьсон агаад тэр зорилго нь сая биелэгдэж яваад баг- лийн монгол үндэсний шийн сэтгэлд өег хангалуун байгаа би- тан лээ, 10--А ангийнхан уулзалт, үдэшлэг хнм яг л тэр чигээрээ 20 гаруй удаа зохиож дуу, бүжиг, хөг- энд байхыг үзлээ. Энэ Жим сурах хөдөлгөөн өрнүүлж бүгдээ- хөлөгт тоглоомын тан- Мөнхтөр ГООжээ. Ангидаа номын сан, орос хэл, рээ дуучин, хөгжимчин, бүжигчин болц хөдөө аж ахуйн булан байгуулж тогт- мол ажиллуулж байна. Ийнхүү Далан задгад хотын төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10--А ангийн соёлч нөхөр- лөлийнхөн «Залгамжлагч» Ц чуулганаа угтаж сурлагаараа 100 хувь, хийсэн бү ХЭЧ НЭЭРЭЭ. хэнээс ч дордохгүй ажиллаж ддиүтэ АХ ХУРЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ МХЗЭ-ийн 15 дугаар “нх хурлын төлөөлөгч ө сурагч Шархүү 223 ангид сурч байна. Су- зо, рагч Шархүү МХЗЭ- Ор ийн 15 дугаар их хур ан шийдвэрийг урагч пионерүүдийн дунд таниулж уулзалт өглөөлөг ход хэдэн удаа хийснээс гадна «МХЗЭ-ийн 15 дугаар их хурал», «МХЗЭ-ийн 15 дугаар их хурлын түүхт 1. Говийн баян бүрдэнд шийдвэр» гэсэн самбар хийсэн байна. Сурагч Шархүү их хурлынхаа шийдвэ- рийг биелүүлэхтэй уялдсан ажлын тө- лөвлөгөө зохиож тэр төлөвлөгөөнийхээ дагуу өөрөө ажиллаж байгаа ажээ. МХЗЭ-ийн их хурлын төлөөлөгч энэ су рагч хурлаас ирснийхээ дараахан анги даа соёлч нөхөрлөл байгуулан ажилла жээ. Сурлага, сахилга батаараа шал- гарч МХЗЭ-ийн 15 дугаар их хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон энэ хүү «Пноне рийн үнэн» сониноос «Залгамжлагч» П чуулгамт угтаж гаргасан «Манай сур- валжшлагч» үнэмлэгхийг авах болзлыг бү рэн хангаснаас гадна П чуулганаа сур лага, хөдолмеглийн өндөр амжилтаар УГТЭХэлэ о1-0::7-: 0-7за Сүхбаагарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв гээд бий дээ. Ер нь пнонерийн ажлыг инонер сурагчдын сонирхсон асуудлаар сурлага хүмүүжилтэй холбож чанар сайнтай хийдэг маань хүүхдийн сурла- гад сайн нөлөөлж байгаа юм гэж ГОон- чигринчин багш ярив. Энэ ч үнэн. Тэгэж ажилласнаар Манлай сумын пионерийн 8 дугаар бүлгэм нэг ч муугүй сурч бай гаа ажээ. жээл татаж бишгүй их тус болоод явсан юм. Тэгээд бид пионер сурагчдынхаа ач тусыг санаж байх гэж суурьтаа «Пно- нер» гэдэг нэр өгсөн юм. Манай хүүх дүүдч хойшид ирж ажиллаж, бидэнд нэмэр хандив хүргэж байна гэсэн Юм, гэж тэр суурийн малчид ам дүүрэн ярьж байв. Баян-овоо сумын дунд сур гуулийн пионер сурагчид ч «Пионер» Гурав. БУЛГАН СУМЫН БАГАСсуурь дээрээ төлийн ихээхэн бэлтгэл- СУРГУУЛИАР ГАНГАН УЛААН ТЭМЭЭГЭЭР ГАЛБЫН ГОВИЙГ ТУУЛСНЫ УЧИР Бид Ганган улаан тэмээгээр Галбын говийг туулж явсан хүүхдүүдтэй уулз- лаа, Нэгдлийн бригад, суурь, айл өр- хөөр очиж жүжиг концерт тоглож, дуу шүлэг, тоглоом, таавар зааж өгөхөөс гадна «Алдагдал хаягдал ашиглах»гэж яваа гэнэ. Эдний тоглосон «Гурилан өнхрүүш», «Үнэг тогоруу хоёрын үл гэр», «Хадны мангай», «Баавгай гаанс олсон нь», зэрэг жүжиг үзэгдэл олны талархал хүлээж байна. Ингэж явахдаа «Алдагдал хаягдлыг алт» |болгож яс 1080 нг, тос 40 кг, хонь ямааны арьс 3, бодын шир эвэр туурай зэрэг зүйл цуг луулжээ. Булган сумын хүүхдүүд өв- лийн амралтаараа «Бүрэн хувцаслая» цуваа гаргаж бүгдээрээ даарахгүй сай- тар хувцасласан тул ганган улаан тэ- мээгээр галбын говийг туулахад ажир- даггүй ажээ, 5 Ц. Ванчиндоржийн авсан гэрэл зураг. ТЭШҮҮРЧИД Говийг голио, элс хоёроос өөр ус ч үгүй, мод ч үгүй гэж зарим хүн боддог байх. Тийм бишээ. Говийн хүүхдүүд Өвөл өнгөт мөсөн дээр наадаж,хангайнх наас ялгалгүй байж байх юм. Толь шиг тунгалаг мөсөн дээр олон арван охид, тэй дахин очихоор бэлтгэж байна, ЗУУН ТОРОМНЫ СУРГАЛТ : Манлай сумын бага сургууль жил бүр 100 дааганы уралдаан хий дэг бол Баян-овоо су. мын дунд сургуулийн сурагчид жил бүр 100 торомны сургалт хий- ё. цэг заншилтай ажээ, Хүүхдүүд сургасан то- ромо» унаад нэгдлийн бригад суурнар явж адуу үхэр хөөвөрлөж, аргал түлш татаж өгөх зэрэг янз бүрийн ажил хийж тус нэмэр болдог байна. Харин «Зуун торомны» уралдаан хийдэг бол бүр Ч сонин бөддх брдотлҮй АЖ 2801 9ФЧЛЫН : БАГА СУРГУУЛИАР : ЭМНЭГ ХАНГАЛЫН АВРАГА --Танай аймгийн эмнэг хангалын 38 рагатай уулзах юмсан, ёстой нэг ханхар эр байгаа биз дээ гэж биднийг асуухад аймгийн эвлэлийн хорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Цэдэнсодном «ёс той нэг хөөрхөн хүүхэд бий дээ» гэж ха риулав, Арав гаруй эмнэг" хангал сур гаж аймгийн эмнэг хангалын аврага болсон тэр бяцхан хүү Даланзадгад СУ мын бага сургуулийн 4 дүгээр ангид сурч байна. Өлзийхутагын сургасан даа ! га, тором элдэв зан араншингүй, унаж эдлэхэд сайн болдог гэнэ, Өлзийхутаг эмнэг хангал сургахдаа гэнэт ухасхийх, давхиж яваад гэнэт зог сохоос болгоомжилно. Ингэж гэнэт ухасхийх, давхиж яваад гэнэт Зогсоход цус бууж цээж хөлий нь андаг ажээ.. Их хөлөрсөн эмнэг хангалын эмээлийг нар, чийгэнд авахдаа хар шороо, үнсийг тохмын тус газар асгах буюу тохом татдаг байна, Эмнэг хангалын аврага. энэ бяцхан хүү «Залгамжлагч» П чуул ганаа угтаж олон эмнэг хангал сурга- хаас гадна эмнэг хангал сургах арга ухааныг сайтар эзэмшиж угтахаар зорьж байгаа билээ. Г. СЭСМЭЭ, «Пионерийн үнэн» сонины тусгай сурвалжлагч. Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР МАНАЙ ХАЯГ: Улаанбаатар. Эрхлэгч-286883. Бага тойргийн 55-р. байшин, Утас: нарийн бичгийндарга-26333 Индекс 14140 ! ! 3 : 2 тай болсны дээр бэлтгэл “Энэ ажилд МХЗЭ-ийн Төв Хороо ” ны урилгаар ирсэн комсомол пионе рийн төлөөлөгчид. оролцлоо. Төнөө- лөгч Н.8Б.Абаева, (төлөөлөгчдийн тэргүүн) Л. В. Кузьмина, Л. С. Алексеева. Д. С. Петров нар бүл». гийн ажлыг таашаан яг энэ маягаар МХЗЭ-ийн үүрийн гэгээрлийн ажиа ч явуулж болох юм байна гэлцэж: байлаа. Энэ ажил үнэхээр хэлбэр, агуулгын хувьд сонирхолтой ашиг- нь” нүсэр хүнд биш, атлаа хүн бүхэц оролцох Зололцоо олгосноороо сайн талтай боллоо. хөтлөгч Ч Ё -- Өнөөдөр бүлгийн сэдэвт «Уралдаант ажил явуулна, Тэгэхээр юупы өмнө шүүгчийн бүрэлдохүү", мИийг ТОМИЛНО.” : Гурван хүнээр шүүгчийн бүрэл- “ дэхүүн батлав. Шүүгчид байраа эв лэв. Тэдний өмнө 10 хүртлэх тоог хөх, улаан хоёр өнгөөр ялган бич- сэн хайчилбарууд тавьжээ, Мөн цэ- вэр цагаан цаас, олон өнгийн буд гийн үзүүрлэсэн харандаа байлаа. Бүлгийн хүмүүс хоёр багт тэн цүү тоотой хувзагдлаа. Нэг баг нь «Улаан туг», нөгөө бар «Шивээ Хиагт» гэж нэрлэгдлээ. ШҮҮГЧ: -- Хоёр баг авьяас чадал, эрдэм мэдлэгээрээ уралдана. Уралдаап дөр вөц хэсгээс бүрдэнэ. Хэсэг бүрийг онбогоор дүгнэнэ. Дүнг шүүгчид шийдвэрлэнэ. Хоёр баг тус бүр нэг нэг жиимчинтэй байна. Дуу дуулцгаая. Нэг нь «улаан туг,нөгөө нь «Ши вээ Хнагт» дууг зэлжлэн дуулав. хөг- МАНАЙ ЗХУ-ын Номсомол, пионерийн төлөөлөгчид манай оронд айлчил лаа. Төлөөлөгчид Говь-алтай ан- маг орж манай орны нэгдэлчин хөдөлмөрчид цаг агаарын Хүнд нөхцөлд хатуужил тэсвэртэй ажил Төлөөлөгч- лаж байгааг үзлээ. дийг Алтай нутгийнхан элэгсэг дотно хүлээн авч, өөрсдийн бү тээлт хөдөлмөрөө бахдан танил- цууллаа, Төлөөлөгчид Алтай хо- тын 8 жил, төвийн 10 жилийн дунд сургуулиудын пионер су рагчдын хичээл хүмүүжлийн ажил лагааг сонирхож хичээлээс гадуур явуулах ажилдаа олсон амжилтуу : тОфч 2 Буйгийн джил- Бухний ШҮҮГЧ! от ФУлаан тугийг» сайхан дуул- лаа. 10 оноо өгье, «Шивээ хнагтыг» жигд: дуулж чадаагүй учир 9 оноо өглөө, Одоо- ардын армийн 46 жиг лийн ойд зорнуясан асуулт хариулт явуулна. Асууят эхлээрэй, Нэс хүч асууж нэг хүн хариулна. 1, Асуулт хариулт, «ШИВЭЭ ХИАГТ» БАГ: БНМАУ-ын ардын арми хэ- дийд төрсөн түүхтэй бэ? «УЛААН ТУГ» БАГ: . --01921 оны 8 дугаар «сарын 18-нд Хиагтад бүгэж байсан олон мянган гэмїнг бут цохиж, Ардыя хувьсгалын ялаалтын эхлэлтийг хийг сэн өдрийг.ардын армийн төрсөн өдөр гэн жил болгон тэмдэглэдэт билээ гээд -- Манай арми, Зөвлөдтийн улаан армитай мөр зэрэгцэн байл- даанд орж явсан ямар ямар. түүж тэй вэ? гэн: асуув. «ШИВЭЭ ХИАГТ» БАГ: --11921 оны Ардын Хувьсгалын ялалт хийж, Бароп Унгерний цэр- гийг бутцохиж, 1989 онд Японы самуурай парын өнгөлзөлгийг Ий» цааж, 1945 оны чөлөөлөх дайнд ХҮ чин хамтран зүтгэж: байлаа. УЛААН ТУГ БАГ: Пионер сурагчдыг оронч үзлээр хүмүүжүүлэх юу хийж байна вэ? «ШИВЭЭ ХИАГТ» БАГ: --Ардын армийн түүх дурсгал- цэрэг эх талаа тай газруудаар тойроп аялал зохио лоо. ЗОЧИН дыг ихэд таашаав. Ялангуяа. сур гуулиудын иноперийн кабинет, интернационалын танхим, сурагч шуудан хороо, кино урлагийн од чуулгын ажиллагааг онц ИХ. 0: нирхов. : Нийслэлийн 20 дугаар сургуу лийн пионер сурагчид төмөр 84- мын соёлын ордны дэргэд бай- ї гуулсан секцүүдэд суралцаж бай гаа байдал, 24 дүгээр сургуулийн | дэргэдэх ахмадын зөвлөлийн ажиллагаатай төлөөлөгчид бас та иилцчаа. Д. ДАШЦЭРЭН Орон БУХНИЙ ПРОЛ : ЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! МАХН-ын уйл ХЭРГИЙН Төлөө х 33 дахь жилдээ Аль 135 (967У «Ахмадын сургаал злтэ «Бидинй бахархал дууриах хүмүүс» гэсэн-8 дэвт бүлгийн эйсил явуулсан. ын баатар Г, С, 1Нмароваатай уул залт хийсэн. Ардын а, зүүхэч замнал, үйл ажиллагаатай холбогдох материал цуглуулж, «Ардын ермийа, дайчин замнал» “танхим байгууллаа, ШҮҮГЧ! ын Хариулж: гүйцсэн бол «Улагя туг» багаас нэмж хэлэх түйж байна уу? “УЛААН ТУ» БАЁ3. : Ї шалыг Манай сургууле Х. Чойбалсангийн нэрэмжит учир зүү ний пэрэмжит цэргийн батаяьомтой холбоотой ажилладаг. ШҮҮГЧ: -? Хоёр, бас сайн оролцжо, «Улаан туг» баг 15, «Шивээ Хиагт» баг 14 оноотой боляоо, (Улаан, хөх өнгөөр бичигдсэй зооРоор нийтэд харууллаа) 2. Авьяас билэг. ШҮҮГЧ: Дуу дуул!” Үүл нүүж цахилгаан бадөрсөн тал Үер бууж сүр үзүүлсэн хазар Хэзээнээсээ алдартай дархан хє лийн овоо Хоэц ч халдашгүй монголын нутгаа Энэ бол миний эх орон Эзэн баатрын өлгий нутаг (Энэ дууг «МЇїнвээ хиагт» бат дуулав) Гэгээн Зөвлөлт орны Найртай сайхан тусыг Гэрэлт нартай зүрлэх Хайртай зөөлөн сэтгэлийг Алтайгаас Хянган хүртэл Уул тал минь дуулна. Хэнтийгээс хянган хүртэл Хангай говь минь дуулнаа (Энэ дууг улаан туг» баг дуулавж ШҮҮГЧ: -- Бүжиг хийцгээе| (Хөгжмийн эгшгэнд баг багаараа бүжиглэлээ). «Улаан туг» багийнхан «О- хор» бүжиг сайхан хийлээ, Гэвч «Шивээ Хиагт» багийнхан. «Нөхөр лөл» бүжгийг бүр сайхан хийсэн учир 1 оноо илүү өглөө, Хоёр ижил 320 оноотой боллоо, З. Уран зураг. ШҮҮГЧ: -- Баг тус бүрээс хоёр хоёр хүч телөөлж гарна, Хэнийг гаргахаан төрснөө мэдцэгээ! Бид цаас харандаа өгнө, Дуртай сэдвээрээ зураг зурна. Гагцхүү 2 минутанд багтааж зурна, 2 минутанд 4 хүн зураг зурлаа. Жфгторгуйн нислэг, энх тайван, орч- лонгийн хүүхдүүд, Монгол-Зөвлөл» тийн найрамдал гэсэн сэдвээр ЗУР” жээ, Бүлгийн ажилд оролцсон хүндэт зочид тэдний зурсан зургийг үзэж цөм сайхан санаатай, сайхан зураг- даж гэж таашаан сонирхов, “ШҮҮГЧ! Хоёр багт тав, таван оноо өӨГ- лөө, 4, Авхаалж самбаа. Зургаан сандлыг урд урдаас нь ха руулж, хоёр эгнүүлэн тавьжээ, ЭХ- ний хоёр сандал хоосон байв. Дун- дах хоёр сандал дээр сампингийн эрх, нүүд хэлхэж өлгөсөн байв. Нэр ГоГ- цоондох 11 ширхэг эрхний дундах хоёр нь хар байв. Үүний байрыг ал- дуулбал оноо алдах юм. Гуравдахь хоёр сандал дээр өчигдрийн «Үнэн» 1409: оны Гурчадугаар сарын 3. ЗХУ». баг сонины иналкэн дугаар тавьнэ, “ШҮҮГЧ . , ! -- Эхний сандал дээр нэг нө хүн хоёр бөгайс очиж гаястук, өнгэ- рийн тэмдгэ9 авч тавиад Дохио хү лээнэ. ДахиО өгмөгц тэмдэг, галсту- гаа авч зүүнэ, Тэгээд дундах сан- дал дээрх сампингийн орхийг утас- наас авч нэг нэгээр нь сандал дээр тавиад эргүүлж: байраар нь сүвэлж хэлхээд өлгөнө, Дараа нь гурав дахь дээрх хоёр сонтны нэгдДү- тоэр нүүрнээс «Цус урсгасан аюулт дайныг зогсоож, түрэмгийлэгчдэд ха. туу цохилт өгөхийг түм буман ги- шүүдийг эгнээндээ пэгтгэсэцН олон улсын ардчилсан байгууллагууд шөардан. байна» гэсэн . өгүүлбэр али: уншина, Тэгээд сандлаа тойроод эргээд гарааныхаа сандал хүртэл и хааныхаа тоолон нэг нь БНМАТ- ын баатаруудыг, нөгөө нь ЗХУ-н баатруудыг нэрлэнэ. Хэн түрүүлсэн нь нлүү оноо авна. (Тоглоом сопир- холтой болн, баг бүрээс гурав, гур- ван хүн оролцов!) ШҮҮГЧ: -- Тоглоомд хоёр оноо авч тэнцлээ. ЗОЧИН: у -- Би нөр асуулт асууя! Эхлээд «Улаан тут» багийнхан, дараа нь «Шивээ хиагт» багиййхан хариулаа рай! Аль баг асуултанд хариулж ча дахаа байгаад, арав тоолоход хариу хэлэхгүй болж нөгөө нь хариу хэл бэя илүү хариулт өгсөн нь түрүүлнэ ивүү! Ё -- Эх орны дайны сөдэвтэй ямар ямар кино үзсэн бэ? ХАРИУЛТ -- Цэлмэг тэнгэр! »- Берлиний уналт! -- Цэргийн тухай дууль! -с. Бид Нранштадаас! -- Тэгвэл Ардын элч! гЭХИЙН сацуу нэг хоёр ... тоолж эөхөлтэл -- Партизаны хүүхдүүд! гэх зэр гээр хариулсаар байтал Улаан туг багийнхан хариулах киноны нэргүй боллоо, Шүүгч арав хүртэл тоолов. ШИВЭЭ ХИАГТ -»| Хоёр цэрэг! -а4 Цэлмэг тэнгэр (Түрүүн хэлсач учир дахихгүй!) ТНҮҮГЧ: -- Авхаалж самбаагаар Шивээ Хиагтад 9 оноо, Улаан тугт 10 оноо өглөө, Нийлбэр дүнгээрээ Шивээ Хиагт 35, оноогоор түрүүлж Улаач туг 34 оноогоор удаах байр эзэллээ, лээ. ХӨТЛӨГЧ! -- Энэ удаагийн ажиллагаа Дуус лаа. Энэ мэтээр цааш нь «Хурц ха- раа» «Тоо бодлого» «Уран зохиол» зэрэг сэдвээр үргэлжлүүлэн явуулж болох юм гэв. Хаалтын шугам Жагсаал боллоо. Сэдэвт ажилд оролцсон манай хүн- дэт зочид Зөвлөлтийн пионерийн бай гууллагын туршлагаас дэлгэрэнгүй ярив, баг адилхан (Бишээ) (Бишээ) гээд С, Жамсранжав. эв-итэтт-- Нэгэнт сурлага сурагчдын эр- хэм зорилт болохоор- бүлгэм, бү- лэг, салаа, анги болон сургууль дээр зохиогдох олон нийтийн аж- лууд сурлагад шууд чиглэгдэж түүний төлөө хийгдэх ёФстой. Соёлч нөхөрлөлийн гишүүд, Та- ван онцын эзэд, Д. Нацагдорж тэмдэгтэн нар сурлагаар хоцорч яваа хүүхдэд туслах, хоцорч яваа хүүхэд ч эдэнтэй. байнга нөхөр- лөж сурлага хүмүүжлээ дээш- лүүлж чуулгандаа бэлэг барих хэрэгтэй. Мөн та нарын дунд хэн нь жинхэнэ хамтач, нөхөрсөг, нэг нэгэндээ тусархуу вэ гэдгийг тус секцийн ажил харуулна. Анги улн раахгүй, сул дүн авахуулахгүйг хичээн, бүлгээрээ 100 хувь сур- лагатан төрүүлэх ажил хийх хэ- рэгтэй. Пионерийн бүлэг, бүлгэм. анги, МХЗЭ-ийн үүрийн хэмжээнд тоо, хэл бичиг, математик, орос хэл физик, хими, түүх, газар зүйн хичээлүүдээр маргаав тэм- цээн явуулж болно. Алдар нэр нь мөнх дурсагдах үйлстэн ,ахмадын алтан сургаал, дэвэн дэлхийн со- иин хачин үзэгдэл, ургамал амьт- ны тухай ч «Миний хайртай зо- хнолчид» «Тоо амьдралд ямар ашигтайбэ?» «Бидний мэдэх ХИ- ми, физикийн ямар хуулиуд амьд- рал ахуйд хэрэглэгдэж байна.» «Шинжлэх ухаан техникийн нээлт өөрчлөлт хөгжилтийг амьдралд хэрхэн ашиглаж байгаа бэ?» зэрэг олон арван сонирхолтой сэдвээр үдэшлэг, уулзалт, давтлага, мар- гаан, бага хурал, асуулт хариул- глвыл челнв. Гчиннв. Л гхись ” Л Ениа жив, 7 л аслна/ “авла ил ТААЦГАА! Аль ч талаас нь уншсан Адилхан болчихоод байдаг. яг таван үсгээр бүтсэн Ямар нэр үгүүд байдаг вэ? ж з 3 Урт эгшгийн дүрмийг Ундрах хүү мэддэггүйгээс Эргэх улирлын нэрийг Эрэн үе гээд биччихлээ, учналана/ лал чаньл ана аль, линалалагланн | Амжилттай сайн суралцаж Арнун энхийг сахиж Ашигтай хөдөлмөр хийж Ахас нхсийг хүндэлж Авьяас чадвараараа шалгарсан Таван онцын эздийн сүрт “Завтай цагаа эх хэлнийхээ мэдлэгт Т.А А-Ц.Г АА А.Я “УЧИВНЭ. , ЧИНИЬ, ГҮЛИБА, "Л ЛЛННЫ. гүлилнь. ”, “ҮЕНБА. “ЧИЛНА. 7, аланээ. / анин, Л ллнь 7, вл ЛАЛЛА ган Сурлага--сурагчдын || “єє гол хөдөлмөр Б. ЧОГДОН-салбарын эрхлэгч 5 98 ар-ажт-ит-ит-ит-ар арт-ар-ат-ит-өв”-ар ар-иар-ат-ат-итт-с» ӨР-и8т-8т-8”-0Р-08 ав-ар-т-6-6т-8- тын уралдаан зохион. байгуулах схэрэгтэй. “Хичээл бүрээр сонин гаргаж, үзүүлэх турших ажил өөрсдөө хийж чаддаг болбол хи- чээл бүрийг амтархан сонирхож холбогдох ном, сурах бичиг, лав- лах материал унших сонирхол нэ- мэгдэх болно. Хот, хөдөөд хөдөө аж ахуй, ,үйлдвэрт гараад бие дааж сурч байгаа олоц хүүхэд бий. Тэдэнтэй холбоотой байх нь сурлагыг хөдөлмөр амьдралтай холбоход та бүхэнд туслана. Бие даан суралцахын тул тэмцэж бай- гаа тэдэнд туслах, тэдний туршла- гаар сурах, ажиллах ажлыг салаа бүлэг бүлгэм, анги сургууль дээр пионерүүд, МХЗЭ-ийн гишүүд су- рагчид зохиох ёстой. Та нарт зориулж лагч» радио станц үнэн» сонины булан ажиллаж байна. Иймээс хаанахын аль са- лаа бүлэг 100 хувь сурч, бүлгийн олимпиадыг ямар хичээлээр явуулдаг та нарын сэтгэгдэл, хэнд ямар ашиг өгөв, хэн танай сургуу «Залгамж- «Пионерийн лиас 16-31 улиралд онц сайн, сурч байна. Яагаад онц сураад байна. Соёлч хамтач нөхөрлөл та нарт ямар тус хүргэж байна. Энэ тухай амьдралаасаа, туршла- гаасаа, бичиж сурвалжлан ирүүлж байх хэрэгтэй, Та нарын хэн нь сурлагаараа тэргүүлж, таван онцын эзэн гэсэн хүндэт нэ рийг хүлээнэ вэ? Тэр сурагч ма- най салбарын урилгаар залгамж- лагч П чуулганд хүндэт зочноор оролцоно. зориулцгаа! Хоёр настай адууны нэрийн Хойноос нь гурав дахь үсгийг хас! Багшийн сургасан үгийг Баттай биелүүл гэх вий! Хар даа! 1. Лосол, Молом, Гэлэг, Насан... 2. Зун-зуун 3. Даага-дага. Б. Алтангэрэл Гэгээрлийн яамны мэргэжилтэн жагсаал явж байна. Гэрэл зургийг Н. ДОРЖ авлаа, Нар ат апп ЛО жоо-«жцслнс ТӨР 7Жлаолж уйлсан 3 т - Ё ! 5 2 2 .... Ы 3 14! ! - : Газрын Зургийг уншиж” сурья гэнэ үү? Тиймээ! газрын зургийг унь шиж”болно: Харин зарим сурагч аль нэг” газрыг “зурагт зөвхөн “Заалс чаддаг байвал болох нь тэр гэж үздэг. Та нар бод л доо! Дэлхийн бүж газрыг зурагт зааж чаддаг болж ер чадахгүй шүү дээ. Ийм учраас хам- гийн гол нь газрын зургийг уншиж чаддаг болох хэрэгтэй. 1, ГАЗРЫН ЗУРАГТ ЗҮГ ЧИГИЙГ ОЛЖ СУРЬЯ. Газрын зурагт татагдсан голдоч нь хойт урд зүгийг, зэргэд нь “баруун Зүүн зүгийг зааж байдаг. Газрын зурагт босоо татагдсан шугамыг голдоч, хөндлөн. татагдсан шугамыг зэргэд гэдэг. ї БНМАУ-гэсэн газрын зургаар авч үзье. Зарим хүүхэд газрын зурагт дээр доор гэж ярих явдал байдаг. Тэр буруу шүү! Хойно, урд гэж ярина. Дундговь аймаг Төв -аймгаас урагш оршиж байна. Түүнээс урагш Өмнөговь аймаг байна. Зуун мод хот Улаанбаатарын урд нь оршиж бай»! гаа гэж ярина. , : 5 : Дасгал хийе. Архангай аймгийн аль.нэг | талд ямар аймаг оршиж байгааг зургаас уншиж ярилц гэхчлэн бүх «ймгийн хиллэж байгаа айм- гуудыг зүгээр нь ярилцана. 2. ГАЗРЫН ЗУРАГТ ЗАЙ ХЭМЖЭЭГ НЬ ТОДОРХОЙЛЖ СУРЬЯ Аль ч зурагт машстаб гэж хураангуйлсан хэмжээ бий. :Дээр дурьдсан зурагт машстаб нь 1:1500000 гэсэн байна. Энэ юу гэсэн үг вэ? уг зу- раг дээрх 1 см зайд газар дээр байгаа багтаан зурсан гэсэн үг. За, зураг дээр аймгийн Лүн хүртлэх хэмжээг олно. Дасгал хийе. Улаанбаатараас Хэнтий олцгоо. Бас өөрийн сумаас аймгаа хүртлэх зайг шулуунаар нь олцгоо, гийг зааглаж байгаа зураасуудыг харцгаа! Тэр зураас их учиртай, Будгийн өнгөөр үзвэл Арц Богд уул Бас Арц Богд уул, арлуугаа зурагаас харагдаж байна. Үүнийг яаж мэдэв? Будгийн өнгийг заагласан зураасууд Арц Богдын ард ойр байсан бол өвөрт нь нилээд зайтай бай- на. Зураасны зай их гэдэг бол налуу гэсэн үг! Зураасны зай бага бай- вал их эгц гэсэн үг шүү! 57 ы? Ё 1500000 см буюу 15 км зайв 0-6 хэмжье. Улаанбаатараас Төв. зайг шулуунаар нь хэмжвэл 8 см байна. 1 см зайд 15” км багтаан зурсан болохоор үржүүлэхэд 120 км болно. Ингэж хүрэх шулуун зайг хэмжиж. 3. ГАЗРЫН ГАДРАГЫН БАЙДЛЫГ МЭДЭЖ БОЛНО. Газрын зурагт 00 уулыг хүрэн өнгөөр зурна. Уул өндөр байх дутам будгийн өнгө улаан. 4: хүрэн байдаг. Тэгэхдээ бас ямар өнгийн будгаар хэдий хир өндөр уу- лыг зурсныгаа зургийн таних тэмдэгт тэмдэглэсэн байдаг, Будгийн өн- 0-6 ко Өвөрхангай аймгийн урд захад байгаа Арц богд уулыг зургаас ол . 2400 гаруй метр өндөр ажээ, 6 эгц, өвөрлүүгээ налуудуу хажуутай нь 6 : 3 20 Хүй. Дасгал хийе. Баянхонгор аймгийн дунд хэсэгт оршиж байгаа Их. Богд уулын баруун урд хажууд тун эгц байгаа биз! Зураасууд нь тун ойрхон байна. : 4. ГАЗРЫН ЗУРГИЙГ ТАНИХ ТЭМДГЭЭР УНШИЖ БОЛНО. Зур-ё | гийн таних тэмдгийг сайн ашиглаж сурах хэрэгтэй. Жишээлбэл: Нуурын захыг тасархайтсан зураасаар зурсан байвал тэр нуур ихсэж багасдаг (хуурай ба гантай жилд) голыг тасархайтсанаар зурсан байвал ширгэ- дэг, гол нуурыг тод цэнхэрээр тэмдэглэсэн байвал цэнгэг нуур, хүрэн» дүү өнгөөр зурсан байвал давстай нуур гэхчлэн замын маягийг өөр өөр зурах зэргээр тусгайлан. таних тэмдгээр тэмдэглэсэн байдаг юм. Намаг, Жов нуга, хужир, марз гээд бүхнийг бас тэмдэглэнэ. ялгаж байгаа маань уншиж байгаа хэрэг биз дээ! Газрын зураг дээр талбай хэмжих зам гол мөрний уртыг олох, уу лын налуугийн градусыг тодорхойлох гэхчлэн 5,6 дугаар ангийн сурагч- дад арай хүнд сэдвүүдийг энэ удаа ярихаа болилоо, : ОЛИМПИАД УГТСАН АЖИЛ Дорнод аймгийн Дашбалбар су- мын найман жилийн дунд сургууль улсын уламжлалт тооны олимпиа- дад амжилттай бэлтгэж байна. Өн- гөрсөн онд болсон аймгийн тооны олимпиадын аврага булаацалдах тэмцээнд тус сургуулийн 4-7 дугаар ангиас шалгаран оролцсон сурагчид тэргүүн байранд орж, 7 жилийн сур гуулиудын дотроос тус сургууль тү- рүүлсэн сайхан ололттой билээ. Удахгүй болох тооны олимпиадад бэлтгэх ажил тус сургуульд өрнөж саяхан «Олон тоо бодогчийн» 7 хо- ног, ангийн «аврага тоочин» шалга руулах ажлууд явуулж дүнг гарга- лаа. «Олон тоо бодогчийн» 7 хоно- гийн ажилд 7--гийн Б, 4--ийн Аан- тиуд бусад ангиудаас | идэвхтэй оролцсоны дээр 7 дугаар ангийн су- рагч Базаргүр 69 бодлого, 5-ын Б ангийн сурагч Цэцэгмаа 88 бодлого 4 дүгээр ангийн сурагч Оюунбаатар Ингээд зургийг таньж: Ш. ШАГДАР (газар зүйн багш) 6 5: Ь 62 бодлого, 6-гийн А ангийн Цэнд маа 30 бодлого зав чөлөөт цагаар - үнэн зөв бодож, олон тоо бодогчид болно шалгарав. Ангиудын тооны ав- рага шалгаруулах тэмцээнд 5-А ан- гийн сурагч Балган, 5-ын Б ангийн Энхтуяа, 6-гийн А-гийн Жамьян- гийн Б ангийн Оюун, 4-ийн А ан- гийн сурагч Алтанцэцэг нар тү. рүүлж анги бүрийн аврага тоочид. болов. Одоо, зохиосон ажлын дүнд, хичээлд юуг чухалчлах ямар дүрэм 5 ү томьёог онцлон анхааарах, хэн бусч 00 даасаа хоцорч буй зэрэгт дүгнэлт || хийн ажиллаж байна. Түүнчлэн тоо- | ны сэдэвт үдэшлэг хийх, ханын С0-- нин, ухуулах хуудас ажил анги, бүл! байна. ээр 7 дугаар ангийн сурагч Б.БА: ДАМСЭД. Мах ярчитын |бутлрхайн үржигдэхүүн мын дундаж ургацыг 01 хүртэй нарийвчлалтай тодорхойл. гийн болон | хавсарсан үйлдэл, болгон задлах, алгебрийн бутар- Ү1 ангид (алгебрийн хичээлээр) хай, нэг хоёр үл мэдэгдэхтэй тэг- 1, Тэгшилтгэл| зохиож. бодох шитгэл зохиох, бодлого, дасгал, бодлого. Тэгш өнцөгт хэлбэртэй тэнцэтгэл биш, тригнометрын тэг хоёр талбайн нийт хэмжээ (19,2 шитгэл бодох, экстремум олох, га байжээ, Нэгдүгээр талбайн урт график байгуулах, тригонометр 450м, хоёрдугаар талбайн урт. хэрэглэх, геометрийг байгуулах, 400м байв. Хоёрдугаар талбай батлах ажил гүйцэтгэх явдал тү- өргөн нэгдүгээр талбайн өргөнөөс гээмэл хэлбэртэй байна. Бодит 30 м богино байсан бол талбай үзэгдэл юмсыг хийсвэр судлах тус бүрийн өргөн болон хичнээн математикийн ухагдахуун нь Ха- гектор болохыг ол. 5 рилцан түшин барилдсан уялдаа- 2. Хэрэв а---1,6 в--12 болэнэ тай байдаг тул түүнийг дэс дараа хүү а,в хоёр тооны нийлбэрийн лал баримтлан, шантрахгүй зориг квадратыг, тэдгээрийн квадратын гой, хичээн суралцах идэвхийллээ нийлбэрт харьцуулсан харьцааг өгчүүхэн ч сулруулж болохгүйшүү тодорхойл. Ерөнхий боловсролын сургуулиуд ын анги дэвших, төгөсгөх шалгал- танд бэлтгэж математикийн ямар З. Хоёр оронтой тоо нь Х аравт у нэгжтэй байв. Энэ тоо болон, түүний цифрын нийлбэрийнн хоо- чиглэлийн бодлого, дасгалыг бо- рондох ялгазрыг ол. дож байвал зохих вэ гэдэг дээр У1 анги (геометрийн хичээлээр) 5 зарим хэдэн жишээ авч үзье. 1, Нэг өнцөг нь Чи» НӨГӨӨ ӨН- Г : 1 80 г с болох валж- Ж. Пүрэвсүрэн ахлагчтай соёлч “нөхөрлөлийн ангийнхан юм. Нүдэндээ 1! Нэгдэл «тариалангийн . тэгш тат. Гурвалжсны хамгийн их өндөр нь түүний их талтай үүсгэх өнц- гийг хэмжилтээр тодорхойл. 10 өнцөгт хэлбэртэй 960 им урт, 750 м өргөн т “хаваржах буудай тарналж, гектар дутмаас 2 ц ур- талтай” нүүрэндээ цогтой энэ хүүхдүүд зөвхөн насаар адил биш, хи- чээл сурлага хүмүүжлээрээ цөм адил сургуулийнхаа хамт олны хай- рыг татсан багачууд юм. - : “” Бү . Нэг катет нь гипотенузаас Ж, Пүрэвсүрэн, Л. Ичинхорлоо, ФЭ. Дэжидмаа, Н. Сувд, П. Бөт- ТӨЦ хураан авчээ. Бүх ургацын ом дахин бага байх. ЭШ өв- жаргал нарынхаа ойг эцэг эх багш нар нь хамтран тэмдэглэлээ, Ар- ЛӨРӨВний гурвыг Нийгилд үй цөгт гурвалжин байгуул. Энэ гур тан тавтууд, сурлага хичээлдээ улам амжилт гаргахаа илэрхийлэв. үлдсэн ,»хэсгийг ердийн 29С- залжны хамгийн бага өнцгийн хэм Д. НАМСРАЙН авсан гэрэл зурд» МАТЕМАТИКИЙН ОЛИМПИАДАД АМЖИЛТТАЙ БЭЛТГЭЕ Математикийн ухагдахууныг танин мэдэхийн үндэс болох дас- гал ажлыг зохистой гүйцэтгэх, туршлага ажиглалтыг явуулах, амьдрал практикаас үүсэн гар- сан бодлого, жишээ бодох явдал улам чухал шаардлагатай боллоо. Судлаж буй матерналыг гүн бат эзэмших асуудалд үйлчлэх нөлөө- тэй задлан шинжлэлт, зэрэгцүү- лэх, адилсгах, эрэгцүүлэн бодох АЖИЛ Нийслэлийн 23 ду дар дунд сургуу- лийн багш Раднаа- гийн удирдсан анги ! хангалтгүй суралц- жээ. Багш энэ та- лаар судалж соёлч нөхөрлөл байгуулах “иаардлагатай гэж дүгнэжээ. 25 гухт Нэг санаа. 7-гийн Б ангийнхан И сул дүнтэй гарсан тухай шүүмжлэн хэлэлцэх цуглаан хийлээ. Багш өө рийн бодол санаа, сул гарсан сурагч бүр дээр хийсэн дүн шинжилгээгээ ярьж, хойшид ажиллах арга замын тухай зөвлөлгөө өгөв. Хүүхдүүд ан гийнхаа төлөө санаа тавьж сул дүн- тэй гарсан нөхөддөө сэтгэл санаа зовж байдаг нь энэ цуглаан дээр Т0- дорхой харагдлаа, Сул дүнтэй гарсан сурггчид ч багшийнхаа болон нөх- дийнхөө зөвлөлгөөг хүлээн авч хойё- шид мэрийж, ангайнхаа | сурлагаас хойш татахгүй гэдгээ амалцгаалаа. Хэд хологийн дараа хоёр дахь цуг- лаан болж ангидаа соёлч нөхөрлөл байгуулах тухай асуудлыг олон та- лаас нь задлан шинжилж, дүгнэн ярилцсаны эцэст хүүхдүүдийн санаа шулуудаж, ганц тэр зорилгод ажлаа чиглүүлэхээр тохирч хүүхэд бүр үү рэг амлалт авч ангийнхаа | хэмжээ гээр нэгдсэн үүрэг амлалт боловсруу лан сургуулийн закиргаа МХЗЭ, Үйлдвэрчний байгууллагад танал- цуулж, 1965 оны 11 дүгээр сарын 16-нд ажилдаа оров. илийн дараа. ЗХУ-ын Мурманск мужийн Оленгорскийн 8 жилийн сур туулийнхны хотоо судалдаг туршлага БНРАУ-ын Варшав мужийн Сибид районы Сечелийн 8 жилийн сургуу- лэйнхны ахмад үеийнхний хувьсгалт баатарлаг уламжлалаас сурдаг турш лага, Өмнөговь аймгийн Цогт-цэций сумын Т. Борын нэрэмжит 8 жилийн сургуулийнхны юмхинаар юм хийдэг, БОЛСОН ” аргыг шаргуу хэрэглэх нь удахгүй болох математикийн шалгалтад амжилттай бэлтгэхийн үндэс болж өгнө. Ерөнхий боловсролын сургуу- лиудын анги дэвших, төгөсгөх бо- лон дээд сургуулиудын элсэлтийн шалгалтанд гол төлөв математи- нийн бичгийн шалгалт авдаг зан- шил бий болжээ. /Математикийн бичгийн шалгалтаар голчлон эн- АМЛАЛТ туршлага зэрэг зургаан туршлагыг ажилдаа нэвтрүүлсэн байна. Нийслэ лийн сургуулиудын дунд . зарласан эмийн шил цуглуулах уралдаанд 10,006 ширхэг шил цуглуулж 1 дү гээр байр эзэлж, хүүхдэйн шеф цэцэрлэгтээ 400 гаруй төгрөгийн ажил хийж хөдөлмөр зусланд 45 хо ног ажилласан Пүрвээ, Должин, Зур : жаа, Замбаа, Пэрэнлэйжамц, Цогоо, Сэрсэнжав Цэцэгмаа пар сургууль, Улаанбаатар хотын хөдөлмөр чуул- гануудад ажлаараа шалгаран орол- цож шагнал хүртжээ, Хүн бүр сард 7--10 хэвлэлийн хуудас ном уншиж тэмдэглэл хөтөлж, бүгдээрээ мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшлийн 2,3 Дугаар шатууд эзэмшжээ. Ангийн сагсан бөмбөгийн зэмэгтэйчүүдийн баг 1966-1967 онд сургуулийн ав рага болж, эрэгтэйчүүдийн гар бөмбө гийн баг нь удаах байр . эзэлжээ. Оюунгэрэл, 7Каргал нар БНМАУ-ын спортын нэгдсэн ангчллын 2 дугаар зэрэг, Одонтунгалаг, Нарантуяа нар 3 дугаар зэрэг биелүүлж ангиараа ХБХБ тэмдгийн норм хангаж таван онцын эзэн Д. Нацагдорж тэмдгийн болзлыг олон сурагч хангажээ. СУ- рагчдын сурлагыг өдөр 7 хоног бүр тооцоолон үзэж сул авсан буюу хоц рогдож яваа сурагчдын багш, эцэг эхтэй нь хамтран ажиллаж, сул су- ралцсан шалтгааныг судлан илрүүлж тодорхой арга хэмжээ авсны Дүнд сурагчдын сурлага улирал тутамд 66-100 хувь ахиж, энэ хичээлийн жилийн 2 дугаар улирлаар 100 хувь сурч бүх сурагчдын 40 шахам хувь нь сайчууд болцгоожээ. Монголын пионерийн «Залгамжлагч» П чуулган угтаж авсан амлалтуудаа амжалттай биелүүлж, манай соёлч нөхөрлөлүү дийн тоонд Сэрсэнжав ахлагчтай нэг шинэ нөхөрлөл нэмэгдэх гэж байна, Д. Мөнх-өчир (22 дугаар сургуу лийн пионерийн ахлах удирдагч) гөөр тээвэрлэв. Хэрэв хөсөг тус бүрт 7 ц буудай ачсан бол тэд- тээр хөсгөөр хичнээн удаа тээвэр хийсэн бэ? 54 2. Дараах үйлдлийг бодож: тар- га: 8т 12 н--91 т80нг:45--2 Ц 4иг Х250 - Ү ангид 1. Жуулчид гурван өдрийн ая- лалд гарчээ, Тэд эхний өдөр бүх замын 14н-ий 5-ыг дараах өдөр эхний өдөр явсан “замын зөвхөн 10-ны 7-г гуравдахь өдөр үлдсэн 44 им замыг явжээ. 2Куулчид гур ван өдөр хичнээн километр аялал хийсэн бэ? 2.12,5 га талбайгаас 185 т жимс хураан авсан бол гектар дуг Энэ удаа сургуулийн бүх сурагчдыг оролцуулах зорилгоор «Их хүмүүс га- даад хэл ингэж сурч байжээ» гэсэн сэ дэвт. үдэшлэг болно гэж зарлав. Нэг пнонер үдэшлэг дээр сонирхолтой яриа дайдэа. Түүнийг тэр хэвээр нь сийрүүл эл: «Цэл залуу насандаа алдраа ман- дуулж, орон дэлхийд цуриатсан эрдэм тэн мэргэд, үйлстэн олон бий. Оросын их зохиолч Н. Г. Чернышевский 16 на- сандаа Латин, Грек, Франц, Арав хэл ний бат үндэстэй мэдлэгтэй болсон бай : Мэдлэгийн нэгэн түлхүүр Дэлхий дээр одоо 2500 гаруй хэл байна. Хэл бол алив улсын хигээх нутаг дэвсгэрээр үйлчилгээ нь хязгаар- лагдахгүй, ажилчин, сэхээтэн, малчин, эмч, багшийн ярьдаг хэл гэж . ялгах чанаргүй. Монгол хэлээр 5 сая гаруй хүн, Оросоор 250 сая, Англнар 200 сая, Францаар 50 сая, Германаар 81 сая Испаниар 100 сая, Хятадаар 570 сая, Энэтхэг (хинди) хэлээр (150 сая Хүн тус тус ярилцаж байна гэж үздэг. Одоо олон улсын харилцаанд их үүрэг гүйцэтгэж байгаа хэлний тоонд Орос Англи, Герман, Франц, Испани хэл ор но. Гэхдээ аль орны хэвлэл олон хэл дээр гардаг, ямар орны шинжлэх ухаан техник их хөгжиж байгаатай тухайн хэлний нөлөө гүйцэтгэх үүрэг холбоо- той байна, Орчин үед орос хэл сурах явдал юу юунаас идүү шаардагдаж байна, Харин хичнээн олон үг цээжилс нээрээ амжилт олж, гадаад хэл сурах нь гэвэл өрөөсгөл ойлголт болно, Тэгэх дээ хамгийн өргөн хэрэгцээтэй нэр үг, Үйл үг, дагавар үг цээжилж хэрэглэвэл ҮР дүн илүү гарна, Сургуулийн насны хүүхдүүд эх хэл ний 5000-9000 үгийн нөөцтэй байдаг гэхэд орос хэлний хэрэгцээтэй 1000 үг мэддэг бол жижигхэн ном уншиж, ут- гыг нь ярьж чадах болно, Тэгвэл ма4- най сурагчид 8-4 дүгээр ангид 450, 5-7 дугаар ангид 550, 8-410 дугаар ангид 900 үг сурч 1900 орчим орос үгийн нөөптэй сургууль төгсч байгаа шүү дээ. Ф. Энгельс 18 настай байх- жээг хэмжилтээр тодорхойл. З. Гурвалжны бүх өндрүүдийн нийлбэр түүний бүх медианы нийлбэрийн аль нь урт байх вэ? Бодлогыг математикийн ар- гаар бодохын тул математикийн онолын хэл дээр орчуулах, бод- логын загварыг зохиох уг онблын аппарат хэрэглэн, бо долтыг математикийн онолын хэл дээр томьёолох явдал юу юунаас чухал байсан шүү дээ. Та нар ирээдүйд ямар ч мэргэжлийг сон- гон авах байсан шинжлэх ухаа- ны тулгуур гол хэсэг болох мате- маткийг эртнээс шамдан сурах хэрэгтэй. Б. Алтангэрэл (СХУХ-ийн матема тикийн мэргэжилтэн) - : даа олон хэл сурч өөрийн найз НӨХӨД- дөө нэг зэрэг хэд хэдэн хэл дээр захна бичдэг байв.К, Маркс 50 настай байх- даа орос хэлийг эхлэн оролдож тун богино хугацаанд амжилттай сурч Гоголь, Пушкин, цалөоөлжын зохиолуу- ыг уншиж 0 лж банжээ. 550 5548:418-8 Франц, Англи хэлийг сайн мэдэж байсан. «Ленинээс Америкийн нэг сэтгүүлчид орос хэлийг сурах тухай сонирхолтой зөвлөлгөө өгч байжээ. Үүнд: Орос хэл. сурахад эхлээд нэр үг, үйл үг, тэмдэг нэр, дай вар үг зэрэг дэс дараагаар сайтар суд лан өгүүлбэрийн зохион байгуулалтыг мэдэж ярианы дадлага нх хэмжээтэй хийж байхыг зөвлөжээ. Заавад өөртэй гээ ярих хүнтэй байж ярианы хэл сурах алба бишээ! Хоёр хэлний (монгол орос ярианы товч дэвтэр) ярианы дэвтэртэй “бол амархан ярьж болно. Шинэ үгийг аль болох олон дахин чанга уншиж, Дуу- “даж “нүдлэн, харж сонсох | гхэрэгтэй, өртөө асуулт тавин хариулж, хэсэгч лэн зохиол, дуу, шүлгээс тэр хэл дээр цээжилж байвал бүр амархан сурна, Радио нэвтрүүлэг, пянз, үргэлж сон-- сож дуурнаж ярих хэрэгтэй, Тэр болгон толь бичиг хэрэглэхгүйг бодох нь чу- хал юм, Шинэ үгсийг өгүүлбэрт оруулж тогтоохыг чухалчлах нь зүйтэХ» гэж ярилаа, Дараа нь пионер Пунцаг, Хи- шигт, Цэнд нараас орос хэд дээр дуу дуулж, шүлэг уншиж үзүүлэв. Бас орос хэл дээр тоглоом тоглов. «10 метр замд хэн олон үг хэлсэн бэ?» «Хэн эм хүйсийн орос үг олныг блов?» гэсэн тоглоомд сурагч Цог, Сүрэн, Галт нар идэвхтэй оролцов, Мөн «Мал, өвс сар, ээж, ном» гэсэн орос үг орсон олон үг тэй өгүүлбэрийг 5 сурагч зохио»: урал дав. Дараа нь ханын сонин гаргав. Сурагчдаас олон асуулт гаргаж илтгэгч хариулав. Орос хэлний хичээлд сайн, онц сайн сурдаг туршлагаа (4 дүгээр ангийн сурагч Пагма, 7 дугаар ангийн Бат, нар ярилаа, Энд орос хэлний багш Даариймаа оролцож үг хэллээ. Б. Чогдон, М. ЧИМНД. - . 1966 оны 6 дугаар сарын сүүлээр билээ. Өглөө үүрээр, Хатан Хайрхан уулын урдуур Энхтуяа, Энхмөр хөёр, яэг нь алаг морьтой нөгөө нь сайхан зээрд морьтой баруун зүг чиглэн явж байн. Мал Энэ хоёр Хулангийн тоос үзэхээр яваа нь энэ юм. Энх туяа охиных энд ирээд удаагүй болохоор тэндэ- хийн газар орон, ан амьтны | байд- лын бүрэн мэдэж чадаагүй байлаа. --Аатан хайрхан уулыг юунд Ээж гэдэг юм бэ? гэж Энхтуяа асуув. Энхмөр мөрөө хавчисхийгээд "Одоо болтол” энэ тухай мэдээ- гүй юм уу? Өрчин үенйн монгол улс гэдэг сэтгүүлд хэвлэгдсэн бай- гаа! Түүнийг олж үз! гэж ихэмсэг хэлэв. --Миний үзээгүй буруу болж, ха- рин чи нутгийн хүннд хувнар ярьж: өгч болно биз дээ гэжээ. Энхмөр хэсэг дуугүй явснаа” -Аль ч үед юм бэ? дээ. Бүү мэд, манай Аж богд уул, гоц сайхан баатар эр байж дээ.Хатан болгох тан хайрхан гэж хээнцэр гоё бүсгүй бий тэж дуулжээ, Тэгээд зүүн сү гээс Хатан Хайрханыг Хатан болго хоор шийджээ, Хатан хайрхан, Ал- стайн нуруун-дээр ирээд харсан чинь Аж богдын үс нь бууралтсан харагджээ, Идэр залуу сайхан баа- тар гэсэн чинь хөгшин юм байх гэж бодоод жаад Явж байгаад харсан чинь бүр намхан байжээ. - Хатан Хайрхан нутаг буцах зам- -даа амраад суужээ, Аж богдын уур нь хүрээд атга элс аваад цацаад ор- хитол-дээлий нь хойт хормой дээр унажээ, Тэгээд Хатан-Хайрхан, Аж Богдын цацсан элсийг дааж босож чадахгүй болоод тэндээ үлдсэн юм. гэнэ билээ, “Чи хараач! гээд Хатан Хайрханыг заав. Энхтуяа | хараад --Нээрэй тийм байна. Ямар С0- инн юм бэ. Хойт тал нь элсэн дот- : соос ургасан юм шиг гэв. Энхмөр чзаэмсэглэж, -Манай энэ нутагт ирснээс нь хойш Ээжегэж нэрлэх болсон юк гэнэ билээ! За ийм лдомогтой юм. у Энхтуяад олон юм бодогдовч хулан » гийн тоос үзэх юмсан гэж яараад ? --Давхиад явья гэхэд нөгөө нь --Халуун, элс хоёрт давхих нь бүү хэд сажлаад явахад ч хэцүү шүү. дээ, Өртөө гаруй явбал хулан- гийн тоос үзэж магадгүй гэв. Хяз- гааргүй их далайн ус дДолгинолон ДАа- валгаалж байгаа мэт гүвэлзэн нэг ,үе дээшилж, нэг үе доошилж түүний дунд бяцхан завь хөвж байгаа мэт санагдана, Тунгалаг хөх тэнгэрийн хаяанд сүүмийх дүрс төдийг түмэн тээ ширтэвч уул, үүл хоёрыг үл ялгана, --За хулангийн тоос чинь хаана байна гэж Энхтуяа байн, байн асуу хад, Энхмөр таг дуугүй явна, Унасан Си-Ала агч О 50) НО га НО- "хүн эрж сураглаад байсан чинь, Ха: воӨФ руу хушуугаа шумбуулна, нз бүрийн гүрвэл нүцгэн биеэ наранд шаран, толгойгоо цогнойлгон чимээ чагнаж гялгар нүдээ эргэл- дүүлэн зогсоно. эндгэр хар аалз харгананд шүлсээ хэрэн тор татаад дор нь үхсэн мэт хэвтэнэ. Хулан тогтмол байдаг газар тоос байхгүйд санаа нь баахан зовж 3 --Хулан байдаг газар я тоос бай- даг юм биш, хулангийн асрага ноцол дох дээр бусад хулан тойрон дагал дан давхидаг юм. Тэгээд сүмбэ.шиг цагаан тоос эгц өөдөө Л босдог юм. Огт салхигүй байвал тоос босохгүй, ширүүн салхнтай байвал тоос замхраад алга болчо ярьж явжээ нь гэж Энхмөр Хүүе! Тэр, цаана чинь гэж хэлээд сайн харвал үнэхээр гурван шуудай дүүрэн аргал хийгээд амы нь бараан юмаар боосон байжээ, Энхмөр морин ны амыг татан: --Хаана? юу гэтэл -Шуудайтай аргал гэв. --Мөн дөө! Мөн! Хараач гэв. Энх мөрийн нүдэнд нэг юм торолзов, --За энэ тун учиртай юм боллоо шүү, Хоёулаа цаад талд нь морно нууж уяад, өнгийж харья гэж хэлээд явав, Маргаад яахав! Аргал л байна гэж Энхтуяа боджээ. --Энд шуудайтай аргал байх гүй. Гэтэл: --Хайгуулчид устай торхоо тавиад нэг тийшээ явсан юм болов уу? гэж Энхмөр бодох боловч үл ойлгогдох ха чин амь зэгдэх, шиг бол- ёс- Зоркий-дружба-50 -- Москва, Берлин, Будафешт, Прага хот орж үзсэн үү? --Чи Алтай, Хянган, Эльбурс, Счланы оргилд гарч үзсэн үү? --Чи Атлант, Энэтхэг, номхон дол гион далайгаар явсан уу? --Чи Африкийн тэмцэгч ард тТү- мэн, Вьетнамын эх орончидтой нүүр учран уулзсан уу? Эдгээр. асуултанд та нар янз янз хариулна, Гэвч та нар цөм үзсэн, харсан, очсон, уулзсан шүү дээ. Хэ дийд яаж вэ? Гэвэл хоёрхон үгээр тайлбарлана. Гэрэл зураг! Гэрэл зургийн «Зоркий-Дружба-50» (Тодруун--нөхөрлөл -- 50) | гэсэн уралдаан зарлаж байна. Энэ урал дааныг В.И. Ленипий нэрэмжит Зөв лелтийн пионерчйн «Пионерская правда» сонин Чехословакийн пионе рийн «Ппоперские новины» | сонины 5----3Ц2-5и28-2 19 ЛЭН А- 30172 газраас хамтран зурлаж байна. Яагаад «Зоркий» гэх болов гэвэл ийм учиртай юм. Орчин тойрныхоо үзэгдэл юмсаас хамгийн, сонирхолтой хамгайн чухал юмсыг та «нар гэрэл зургийн хальсандаа буулгасан байх хэрэгтэй, 3 --Яагаад «Дружба» гэх болов гэ вэл ийм учиртай юм, --Энэ уралдаанд даян дэлхийн бүх хүүхдүүд гэрэл зургаар оролцох юм. Яагаад «50» гэх болов гэвэл ийм учиртай юм. --Октябрийн агуу их хувьсгал ялсны 50 жилийн ойд зориулж бай- гаа юмаа. --Та нар ямар зургийг авч ирүү- лэх ёстой вэ? гэвэл ийм байна. --Та нар сургууль, багш нарынхаа гухай анд нөхрийнхөө тухай, хэрхэн Сү хбаатарын ! жээ, Морно тушнж хөлбон "хантайраад мөргөцөг өөд явав. Элс нурж эндөг тулаад ер анж болохгүй байв. Хон- гор шаргал элсний үелсэн атрианаас нурсан элс, үерийн усны ТҮРҮҮЧ шиг тахирлан мушгиран урсаж байв. ”-ҮЧи юу бодож байна? гэж асуу: хад, Энхмөр царайгаа хачни болгож ярвайгаад, : --Аа мэдэхгүй! Манай гоньд чинь осолтой шүү гээд бодлогоширов. --Яагаад осолтой байдаг юм бэ? юу байх ёстой юм вэ? гэж гайхши- рав,- : : Мөргөцөөр өнгийтөл яг зэрэгцүү- лэн тавьсан гурван шуудай юм бай- жээ, ) -Мөн байгаа биз дээ! гэж | Энх- туяаг сандран хэлэхэд -Аяархан, доош хэвт гэв, -Энхтуяа бужигналдан гүйлдэж байгаа гүрвэлээс зэвүүцэж айдас нь хүрээд хэвтэж чадахгүй байтал Эях нөр гарнаас нь угзарч суулгав, оёулаа мөлхөн элстэй хамт гуя сан, нилээд ойртов, Элсэн дундаас ямар нэг амьтны үстэй толгой ну- хуйж байв. --Аврага могойн толгой байхаа! Сорчих байх буцья гэж Энхтуяа, хэл "эн боловч юу болохыг иь мэдэхсэн эж бодно. Ё! -Хүн сорчих тийм том могой байхгүй! Мазайлайн бамбарууш бий байгаа даа гэхэд --Амьтан яалаа гэж ингэж байхав. Дэргэд нь очьё гэхээр нь хоёулаа жаахан ойрттол үнэхээр амьд (амь- тан болох нь илэрхий байв. Хоёулаа элс хонхойлж биеэ далд- лан хэвтээд хараад байжээ, Энхмер бүр сандарч --Ботго байна! мөн дөө! гэхэд --Ёстой худлаа! Ботго яалаа -гэж байхав? гэж Энхтуяа хариулсан мөр төө, тийм амьтан гэж нэр өгч чадах гүй байв. Шороон шуурга дахин босоь нүд чихгүй харанхуйлав, Хаа шаа ч явах аргагүй болсон тул хэв- тээд л байж, салхн сүнгэнээд ярьж ч болохгүй байжээ. Халуун салхинд удаан цохиулж, яд рах, өлсөх, цангах, айх дөрөв зэрэг- цэж яахаа ч мэдэхгүй байтал ашгүй салхн намдав. Нөгөө гурван амьтны толгой ба- раг далд орох шахсан харагджээ. Хоёулаа босож эргэн тойрныг хар- тал, тэр хоёрын ирсэн зүгээс гурван торгор юм айсуй байхад нь шалав- хан хэвтээд өгчээ. Гурван тэмээ тэшүүлэн ирээд, нөгөө гурван амьтны дэргэд салхи сөрөн зогсоод байжээ, --Хөөрхий! Энэ гурав чинь ингэ байна, сүү нь гоожиж байна, Ямар айлын ингэ бол гэж Энхмөр бодоод -Энэ ямар сонин юм болж бай- наа! Гурвуулаа зэрэгцэж зогсоод шини или н. Ботгоны толгой яаж хөдөлмөрлөдөг, үйл амьдралын тухай ирүүлэх юм. 7 Энэ уралдаан 10 дугаар сарын 1 хүртэл үргэлжилнэ, Оролцогч бүхэн энэ хугацаанд багтааягс зэрэг ба цув- руулан арав хүртлэх зураг ирүүлж болно. Харин тэхдээ овог !нэр, нас хаягаа тодорхой бичихийн дээр гэрэл зургийн хальсаа заавал явуулах ХхЭ- ямар ч байж болно. Уралдааны эцэст Москва рэгтэй, Өнгөтэй ба өнгөгүй тоглож нааддаг аялж явдаг, уралдаан тэмцээнд оролц дог тухай..буюу гэр орныхоо тухай аав ээж ах эгч нарынхаа. хөдөлмөр, сурлага бүтээн босголт, ахуй амьдра лынхаа үйл явдлын тухай,,,нэг үгээр хэлбэл ччний эргэн тойрон болж буй гэрэл зураг ас төгээд гурвуулаагаас нь за сүү гоожиж ны байдас яасан хачин юм зэ? ) нь тэр гураж байх нь ээ! --Үгүй! Хаанаас даа ол ингэж элсэнд булна уу гэхээс иш, ботго юу боллоо гэж элсэнд дарагдах вэ! --Хэрэв мөн юм бол, ботго дээрээ шууд хүрээд очих ёстой шүү дээ, : “унаж явдал байдаг гэж дуулсан Уу --Үгүй! Энэ үнэхээр гайхмаар юм тэж ярилцсаар хэдэн мөч болов, Гур ван ингэ нэг зэрэг ирээд гурвуулаа . зэрэг буйлтал гурван ботгоны тол- гой шоволзож, сөөнгөтөн буйлалдав, Энхмөр Энхтуяа хоёр гайхаад биеэ хараад дуугарч чадахгүй болов. Гурван ингэ гурван ботго дарсан эл . сийг хөлөөрөө самардан чавчилж Элсий нь нураатал, ботгоны хүзүү, . чээж бие нь гарч, дараа нь бүх бие нь үзэгдэв. Гурван хөөрхөн хүрэн. хар ботго гурван эхээ хөхжээ, Өндөр биетэй, зулбан үстэй, на- рийхан шилбэтэй гурван ингийг - ажиглаад байвал тэмээнээс арай л өөр юм шиг санагдаад байхаар нь: --Энэ чинь тэмээ лав мөн биз дээ! гэж Энхтуяаг асуухад: --Мөн байлгүй яахав, Манай энд хийн тэмээ тун сайхан шүү гэж Энх мөр хариулжээ, Тэгээд одоо хоёулаа яахав гэж асуухад нь --Одоо явья морин дээрээ очоод энэ гурван ботготой ингийг туугаад явья гэж Энхмөр хэлээд бостол, гур нан ннгэ үргэн ботгоо гэдсэн дөроо хийж тэшээд явчихжээ. Хулангийн тоос үзэх гэсэн бнш, хачин сонин юм үзлээ гэж бодоод хоёулаа ботго байсан газар очиж үзвэл хонхойлсон элс л байжээ. --Хүүе! Хүүе гэж! Цагаан тав- гийг хараач! гэтэл Энхмөр түрүүлэн гүйж очвол нэмгэн цар тавгийн чинээ тав зургаан цагаан юм харагд жээ, Хоёулаа барьж үзвэл дутуу бу цалгасан ээзгий шиг ч юм шиг, аа- руул ч юм уу гэмээр санагджээ. Саяын гурван ингэний сүү гэдгийг лав мэдэж байсан болохоор тийм их ганхсангүй, хоёр хоёрыг авч алчуур таа боож өвөртлөөд морин дээрээ очоод гэрийн зүг довтлон оджээ. Энхимөр, Энхтуяа хоёр элсэн до- роос ботго гарсныг нүдээр үзсэнээ маш сонин юм болгон ярихад- Хавтгай гэдэг зэрлэг тэмээ ботгоо тэгэж тэжээн өсгөдөг юм. Зовсон сүүгээ хөхүүлэхгүй гэж сүүгээ гоо жуулдаг юм, Энэ чинь барагтай бол олддоггүй юм, Тун их олзтой явж, Энэ чинь чухал зүйл байгаа юм.Мо гойд хатгуулах зэргээр хордвол хавтгайн сүү түрхэх юм уу ааруулы нь идүүлбэд зүгээр болдог юм.Хол явж ус уухдаа ботгоо явж чадахгүй болохоор элсэнд дарчихаад явдаг юм гэж Энхмөрийн “аав ярив. 5 Товчлон нийтлэв. хотноо гэрэл зургийн үзэсгэлэн гуулна. Уралдаанд оролцогч хүн ДИПЛОМ, ТЭМДЭГ ОЛГОНО, бүтээлд тусгай дурсгалын шагнал 15-ыг олгоно. Та нар гэрэл зураг гэрэл рэй, хаяглаарай, “65515552 ЕР"ОМЄЛЖЭ лэг энэхуэгчньгчигчиигчрүл--иихэсээ “ЕОоогв? чнмгл арч бай бүхэнд Шалгарсан медаль 200, онцлог шагнал 40, хамт олны зур гийн хальсаа, дорхи хаягаар ирүүлэд: Москва-А--30. Сушевская, 24 «Пионерская правда» гэж захидлаа. Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР МАНАЙ ХАЯГ Улаанбаатар... Бага. тойргийн -55-р байшин. Утас Эрхлэгч--26882, нэрэмжит улсын -хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, нарийн бичгийндарга-263833 Индекс 14149 -. ФУОХ-ныг... : . Хо Ч6 Олон улсын “ Оюутны Холбоо чы (ОУОХ) 9 дүгээр их хурал “энэ 3 дугаар єа- рын 26-нд ма- най- эх орны нийслэл Улаан- баатар хотод нээгдлээ. Тус ах 1 ї 100 гаруй орны 400 шахам төлөөлөгч оролцож байна. Манай улсын түүхэнд ч, ОУОХ-ны түүхэнд ч ийм олон орон улсыг ха- марсан, том чуулган уулзалт бараг байгаагүй юм. Их хуралд: 1.Вьетнамын тухай. Умард, Өмнөд Бьетнамын оюутны байгууллагуудаас тус бүр нэг илтгэл, 2. ОУОХ-ны гүйцэтгэх хорооноос их хуралд тавих тайлан илтгэл. З. ОУОХ-нд шинээр гишүүн элсүү- лэлт (Одоо тус холбоонд оюутны 20 байгууллага гишүүнээр элсэхээр - ЇХ их хурал хуралд дэлхийн “Улаанбаатар хотноо 1967 оны 3-р сарын 26 нд. нээгдэв ИХ ХУРЛЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД САЙН САЙХАН АМЖИЛТ ХҮСЬЕ олон өрөгдлөө өгөөд байна). 4. Салбар комиссуудын хуралдаа- ны асуудлууд зэрэг чухал асуудал хэ лэлцэх юм. Хүүхдүүдээ! ОУОХ нь 1946 онддайнба. фашиз- мыг эсэргүүцэгч орнуудын оюутан за луучуудын байгууллагуудын санаач- лагаар байгуулагдсан юм. Төв нь Че хословак улсын нийслэл Праг хотноо байдаг. : ОУОХ энэ хугацаанд дэлхийн ард чилсан залуучуудын холбоотой хамт ран дэлхийн залуучууд оюутны 8 удаа гийн фестиваль, 2 удаагийн их чуул- ган уулзалтыг амжилттай зохион явуулж, өөрийн 8 удаагийн их хурал, жил бүрийн гүйцэтгэх хорооны хурал Ахмад үеийнхний өргөсөн тангарагт “үнэнч байж баатарлаг гавьяа байгуулж эх орноо цэцэглүүлэн хөгжүүлсэн сайхан жишээнээс та сурцгаая мөт-ат-ит-в-ат ЧИНИЙ ТАНГАРА Чиний бүлэг яаж цуглаан хийдэг билээ? Яг тийм цуглаан боллоо. Нас- ны ялгаатай тооны хувьд бүлгийн пно нер олон боловч эд цөм улаан бүч- ний эзэд байлаа. Партнзан, эрдэмтэн. эмч, гавьяат багш, захирал, эвлэл, пионерийн ажилтнууд буюу нийслэ- лийн пионерүүдтэй өдөр дутмын хувь заяаг холбож байдаг хүмүүс цуглар- чээ, Эд цөм пионерийн тангараг өр- төсөн, түүндээ үнэнч болохоо эх ороп доо шалгуулсан улс. Харин энэ өдөр ямар хувь заяа эднийг 88 дугаар с гууль дээр авчирваа? д «БНМАУ-ын өсвөрийн пионерийн “баясгалант тангарагийн» төслийг хЭ- лэлцэж, судалж, ойлгож, цааш хүүх- дүүдээрээ хэлэлцүүлж, судлуулж ойлгуулах арга, маяг нь ямар байх нь вэ? гэдгийг үзэх гэж иржээ. Энгэр дүүрэн одонтой өвгөн бос- лоо, Энэ бол бидний танил партизан Тогтох гуай. -- Өрөгсөн тангарагтаа хэрхэн үнэнч байж хэрэг ажил болгодгийг ахмад үе чинь үзүүлж өгсөн юм. 1921 оны хувьсгалын ялалтыг хин «эн МАХН-ын ахмад гишүүд бид үнэн хэргийн төлөө, эрх чөлөө, | тус гаар тогтнолоо байлдан авахад. амь бие, эд хөрөнгө, юу байгаагаа үл хайрлан, тэмцэхээр эвсэн нэгдэж тан гараг өргөж байснаа санаж байна. Тэр тангарагаа бид туйлд нь хүргэс нийг та нар харж үзэж, бүхий л амьд ралаараа мэдэрч байна. Өнөөгийн ма- най амьдрал бол өргөсөн тангарагийн үр дүн гэж бидний үе бахархаж, та нар дагалдан сурах ёстой юм. гэхэд -- Би бас тангараг өргөлцсөн хүн! 1924 онд өргөсөн миний тангараг бол «Хувьсгалт залуучуудын гишүүн бо логчдын журмын тангараг» гэсэн нэр тэй байсан. Тэр тангарагийн бичиг- тэй бат илэрхийлэх гардан. авснаар 15 настай байсан ядуу зүдүү хөвгүүн би ном үзэж, нүд тайлж сэхээтний эг нээнд орсон юм. Бидний үеийнхэн МАХН, МХЗЭ-ээс өгсөн даалгаврыг үг дуугүй мөрдөн дагаж хэрэг болго- дог дуулгавартай байсан. Би бага сур гуулийн багш байлаа. Тэр үед дөрвөн "аргын тоо л мэддэг “байсан. Намайг лаа. Намайг их сургуульд суралц гэ- лээ. (бүх хичээл орос хэл дээр заагд даг байсан) Бас л суралцсан. Хичээ- вэл болдог л юм билээ. Ганц би ч биш! Хувьсгалт залуучуудын зэвлэ- лийн гишүүн та нарын бахархан дуу ринах хүмүүс, баатар ах эгч нар хэдэн зуугаар хэмжигдэхгүйг та бүхэн мэ- дэж байгаа шүү дзэ гэж БНМАУ-ын гавьяат багш. Шаравнямбуу гуай ярив. -- Хүүхдүүдээ! Олзвой, Аюуш, Дандар, Дамба, Даваадорж, Тэгшээ... нарын тухай мэднэ биз! Эд БНМАУ- ын баатрууд! Даваажав,Бямбацогт.... зэрэг БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баат руудыг та бүгд сайн танина. Эд амь үхэл хоёр өрссөн цуст тулалдаан, хөлс хүч хоёр урссан хөдөлмөрийн талбар дундаас баатрын барианд хү рэхдээ «эцсийн амьсгал, цусны дус лаа дуустал» эх орныхоо төлөө тэм- цэнэ гэсэн хувьсгалт цэргийн танга- рагтаа үнэнч байсан олон зуун эх орончдын хэд нь билээ. Эдний жишээ гээр сурч, ажиллаж, аж төрөхийг хүсье гэж БНМАУ-ын баатар Гонгор гуай ярилаа. Эрдэмтэн профессор Шагдарсүрэн гуай тангаргаа өргөсөн эмч нар ард түмний эрүүл ахуйн ма- наанд өдөржин шөнөжин, өвөл зун, хавар намрын аль ч улиралд «үзэг- дэхгүй дайсантай» өрсөлдөж үхлийг ялж байдаг тухай ярилаа. -- Би тангараг өргөсөн: Бид та- внулахнаа байсан. «БНМАУ-ын пно- нер миний бие олон нөхдийн өмнө ам өгч батлах нь! Би бол пионерийн сур- тал зорилго ба журам байдлыг туй- лын үнэнчээр мөрдөн дагаж гүйцэтгэ- хийн дээр Монгол Улсын Ардын хувьс галын их хэргийг улмаар залгамжлан мандуулахыг хэзээд оролдоно. Пио- нерийн үндсэн суртал зорилтыг Ххэ- зээд дагаж сурч боловсрохыг юуны урьд урьтал болгоно. Нэгэнт мэдсэн сурснаа ажилчин түмэн ардын ач ту сад зориулахыг хүснэ. гэж БНМАУ- ардын жүжигчин 1935 оны плонер Ичинхерлоо гуай ярилаа. -- Бид ийм тангараг өргөж хү- мүүжсэн, «БНМАУ-ын пионер миний бие өөрийн нөхдийн өмнө тангараг- даануудаараа үйл ажиллагааныхаа гол чиг шугамыг боловсруулан, цааш дын зорилтоо тодорхойлон зааж ирсэн яь үнэхээр чухал ач холбогдолтой болсон билээ, 3 1946 онд ОУОХ-ны дүрмийг зөв- шөөрөн хүлээж дэлхийн 23 орны оюутны байгууллага анх гарын үсэг зурж байсан бол өнөөдөр ертөнцийн 80 гаруй орны оюутны байгууллагыг эгнээндээ нэгтгэж байна! Энэ бүх ололт амжилтанд дэлхийн шудрага хүн төрөлхтөн, түүний залуу үеийн- хэн бахдан баярлаж байдаг юм. Империалистүүдийн дайн түрэм- гийллийн бодлогын эсрэг, энх тай- ван, үндэсний эрх чөлөө, нийгмийн дэвшлийн төлөө тэмцэгч хүчний улам Орон вужниїн иРалЕТА: МАН-ын уйл хэРГийн төл (4 МХЗЭ-нин 8 йог: НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫГ батжиж хүчирхэгжиж байгаа ийм үед ОУОХ-ны 9 дүгээр ах хурал хурал- даж байна. Энэ нөхцөл байдалд оюут- нууд ба тэдгээрийн байгууллагууд чу хал үүрэг роль гүйцэтгэх-нь эргэлзээ- гүй. Үндсээ бүрэн чөлөөлөхийн төлөө, Америкийн империализмийн балмад түрэмгийлэлийн эсрэг тэмцэж байгаа баатарлаг Вьетнамын ард түмэн, түү ний оюутан залуустай эв санааны нэгдэлтэй байхын чухлыг ОУОХ-ны 9 дүгээр их хурал онцгойлон үзэж бай- на. Энэ хурал нь дэлхийн энх тайв- ны төлөө. дайн, колоничлол, шинэ ко лоничлол, империализм харгислалын эсрэг тэмцэлдээ шинэ амжилт олно гэ дэгт монголын оюутнууд, тэдний зал- тамж үе мянга мянган улаан бүчтэ- нүүд бат итгэж байна. ЇГ НАР, НЭГДЭГТУН/ ЇЁ 5ЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! Ф 0721/1:3211:11 ЇЙФНЕРИЙН БАЙГУУЛААГЫН ТӨВ Зөвлөлийн сонин 38 дахь жилдээ " ма14 (968) луун найрамдлыг улмаар бататган, бэхжүүлэхийн төлөө монголын ард түмний дайсан болох эзэрхэг түрэм- гий фашизм ба түүний төлөөлөгч лү- гээ тэмцэхийн төлөө, бүх дэлхийн үйлдвэрчин ард түмнийг фашизм ба капитализмын хүнд дарлалаас ангиж руулах тэмцлийн төлөө үнэнч шудра гаар зүтгэнэ. Миний бие пионер бага чуудын ёс журам, ёуртал ба бүх дэл- хийн ард түмний агуу их багш В.И. Лениний сургаалыг үнэнч шудрагаар гүйцэтгэхэд бэлэн!» гэсэн 1936 оны тангарагийг бид өргөсөн хэмээн баг- шийн сургуулийн захирал Галсан ярив. т-- Бид 1943 оны тангарагийг өр- гөсөн. Тэр тангарагт: --«БНМАУ-ын шинэ өсвөрийн пионер би маршал Чойбалсанд, Ар- дын Хувьсгалт Намд, ХЗЭ-д өөрийн нөхдийн өмнө баясгалант сэтгэлээсээ батлан тангараглах нь: |Пионер би идэр Ленинч гэсэн сайхан нэрийг ариун хадгалж чадахаар сурч ажил- лаж амьдран суухыг тангараглана. Пионерийн сахилга батад үнэнч шу- даргуу, хөдөлмөрч зоригтой тэсвэр- тэй байхыг тангараглана, Пионер би фашистын түрэмгийлэгчдийг үнэн го- лоосоо занан үзэх бөгөөд эх орноо хамгаалах их хэрэгт өөрийн биеийг цуцалтгүйгээр бэлтгэн байхыг бид- ний энх-жаргалын төлөө амиа өгсөн лана. Тэдний цус гластук, манай улаан туг дээр бад- ран дүрэлзэж байгааг би мөнхөд са- нан дурсана» гэсэн байдаг гэж дэд эрдэмтэн С. Лувсанвандан ярив. баатар тэмцэгчдийн нэрээр тангараг- миний пионерийн УБДС-ийн оюутан, өнгөрсөн жил Говь-алтай аймгийн 10 жилгйн дунд сургуулийг алтан медальтай Бүжидмаа 1958 оны тангарагийг өр- төсөн тухайгаа ярив, Энэ тангаргийг бид өнөө болтол өргөж явна. төгссөн Хүндэт уншигчид аа! Энэ дөрвөн тангаргийг харшуулан үз дээ! Энэ дөрвөн тангаргийг өргөж явсан хүмүүстэй уулздаа! одоогийн шинэ тангарагийн төсөлтэй харшуулахад манай дэвшлийн түүх, монголын рийн байгууллагын дэвшүүлж бай- сан зорилт, түүхэн замнал маш 10- дорхой харагдана. Харин үг өгүүлбэр нэг бүрийг нарийн судалж, ойлгоход хэцүү байвал багш нараасаа асуугаа- рай. Аав ээжээсээ лавлаарай. МХЗЭ- ийн гишүүн ах эгч нар чинь та нарт тангаргийг чинь ягштал ойлгуулахад хамгийн дотнын нөхөр болно.. " Тэгээд улсын хөгжил пионе» Монголын пнонерийн шинэ ,дүр- мийг хэлэлцэнэ гэдэг маань судлана гэсэн үг. Судална гэдэг ойлгоно гэ- сэн үг. Ойлгосон хойно ажил хэрэг болгох нь зүйн хэрэг гэдгийг санац- гаая. дунд ангид тоо, алгебрь, геометр, заа гэхэд огт мэдэхгүй мөртөө үгүй гээ- чөлөөг хамгаалж өөрийн эх орны тус гүй. Өөрөө сурч, сурагчиддаа зааж гаар тогтносон байдлаа хамгаалахын эхэллээ. Орос хэл огт мэдэхгүй бай- төлөө, БНМАУ ба ЗХУ хоёрын ха- лах нь! Ард түмний ашиг тус ба эрх ХВӨРХЛХЭ Зураг дээр: (зүүн гараас) оюутан Бүжидмаа, дэд эрдэмтэн Лувсанван дан, захирал Галсан, Ардын жүжиг чин:Ичинхорлоо-нар, --, . Р нэиэидэибэхлний Н.ЛАПИН- жийн комсомоО- лын хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга) Ахан дүүсийн арнун шарил дээр мөнхийн гал асаж байна, 1918 оны Улаан Царынцин хотыг хэн хамгаал лаа. 1942 онд дайсныг Ижилд нэвт- рүүлээгүй амь иасаа хэн алдлаа. Тэд ний дурсгалыг хүндэтгэсэн тэмцэлд үрэгдэгсдийн талбай байна, Энэ тал бай дахь мөнхийн галын дэргэд жаал хөвгүүд нүд ч ирмэлгүй номхон зог сож байна. Харин эмгэн буурал авгай ирж цэцгийн баглаа тавиад алчуураа раа нүүрээ даран эргэхэд тэр хөвгүү дийн иүдэнд нулимс гүйлэгнэн гялтга нана. Үхэн үхтлээ тэмцэгч түмний эгнээнд Үеийн чинь найз-цэрэг хүвгүүн байсан юм. -Яг чам шиг эгэл, таван хушуут малгайтай Ялигүй чамаас хэдэн насны ах байсан юм. Яруу найрагч эмэгтэй Маргарита Агошина энэ шүлгийн мөрүүдээ Вол гоградын харуул 4М 1-д зориулжээ. 1965 оны 10 сарын 19-нд Волгоград хотын комсомолын хорооны товчоо- ны шийдвэрээр пионерийн харуулыг Мөнхийн галын дэргэд зогсоохоор болсон юм. Тэгээд өдөр болгон дү- рэлзсэн галын мөнх зүмбэрийн Г цээ хөвүүн--харуулууд зогеож бай- даг боллоо. Тэд зэвсгээ гардан авч хувцсаа өмсөөд,харуулд гарахдаа тан гараг өргөнө. Тэр тангарагт: --Харуул 7 1-ийн хүндэт үүрэг хүлээхдээ Сталингардын төлөө үрэг дэгсдийн дурсгалд өдөржин үнэнч байхаа тангараглая. --Эх орноо хамгаалсан өвөг ДЭЭД- сийнхээ зэвсгийг гартаа чанга атгаж байхаа тангараглая, Волгоградыг хамгаалах зулын хамгаалалтанд, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны урилгаар БХЛКЗЭ-ийн Н. Лапин тэргүү тэй төлөөлөгчид манай оронд зочилж байна, Тэд, хувьсгалт, баатарлаг уламжлалаар залуучууд, пионер сурагчдыг Хү- мүүжүүлж байгаа туршлагаа МХЗЭ, пионерийн байгууллагын хүсэл тээр манай ажилд нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна, (Волгоград му- тулалдаанд амь үрэгдсэн баатруудын дурсгал-мөнх ахмад үеийнхний - ------т -Биэнэ байрнаас амь насанд минь аюул тулгарсан ч холдон зай- лахгүй. --Хэрэв энэ тангарагаа няцвал Волгоградчуудын жигшлийг хүлээж, нөхдийнхөө шийтгэлийг татгалзах эрх гүй гэдгээ танараглая гэж бий. Цэрэг эрсийн хүчирхэг алхаагаар тэд харуулын байраа эзэлж улалзах дөлөнд царай нь гэрэлтэн Хоёр хөв- гүүн автоматаа (Сталинградыг хам- гаалсан эрэлхэг эх орончдын хэрэг- лэж явсан зэвсэг) чангаас чанга ат ган төв шулуун зогсож байна. Үүнийг харахад Бүх | Холбоотын шугам жагсаад тэмцэлд үрэгдэгсдийн талбайд явагдаж, ахмад үедээ тай- лан тавих шиг болно. «Эрэлхэг эх орончдын зоригт бишрэн, шарилы нь хүндэтгэн зогсох гэж тив бүрээс хү- мүүс ирдэг юм. Бид түүх дурсгал, ахмад үеийнхнээ хэрхэн хүндэтгэн хайрлаж байдгийг тэд нүдээрээ үздэг юм. Волгоградад ганцхан хөвүүн бай- сан цагт Мөнхийн гал унтрахгүй юм | мөнхийн | галын дэргэд шугам жагсаал Хийдэг | гэдгийг ойлгож аваг» гэж юм. Мөнхийн галын дэргэд хийсэн шугам жагсаал гучин минут үргэл жилнэ. Цаг ийм богино ч хүүхдүү- дийн сэтгэл санаанд Мөнхийн ул мөр үлдээж, бусдын гуниг зовлонг хуваал цах үзэлд сургаж, эр зоригт уриалж, зэр зэвсгийг эзэмших хүсэл төрүүлж | чаддаг. Ирсэн зочдын дотор хөвгүүд олон байдаг.Тэдний чин хүсэл нь Мөн- хийн галын дэргэд харуулд зогсох зав- шаан олдохыг горилно, ЗХУ-ын газар бүрээс хотын комсомолын хороонд-- ирсэн өчнөөн төчнөөн захидал дотор «Мөнхийн галын дэргэд харуулд зог сохыг зөвшөөрнө үү? гэж хүссэн бай даг. Харуул гучин минут зогсоно. Бо- роотой, цастай, салхитай, шуургатай. гал халуунд ч зогсоно. Энэ бол тэс вэр хатуужлын сургууль төдийгүй эх орноо хамгаалах эрхэм үүргийг ухам сарлуулан түүнд бэлтгэж байна. Ха- руулд зогсох 30 минут бол 50-над жилийн өмнө энэ талбай дээр эхэлсэн баатарлаг уламжлалыг залгамжлагч, эх орны хүү нь гэдгээ ухамсарлаж байгаа хэрэг юм. Хайрт хүүх- дүүд ээ! Зөвлөлт зас- гийн 50 жи лийн ой энэонд болох гэж бай- на. Энэ ойдоо хүүхдүүд та на рыг ЦӨМИЙГ урьж бид ча: чадахгүй учир та нарыг зурсан зургаа илгээнэ үү гэж хүсэж байна. Зөвлөлт Холбоот Улс, та нарын үеийн нөхөд болох манай хүүхдүүд, тэдний тогло дог тоглоом, хийдэг ажил, манай уул ус, гол мөрөн, хот тосгон, бас Москва хотыг чта нар өөрснийхөө мэддэгээр зурцгаа. Манай ард түмний ярьдаг үлгэр домгоос та нар уншсан байж мэд нэ.Тэгвэл тэр үлгэр домгийнхоо баат- руудаас дуртайгаа зурцгаа. Кино буюу жүжгээс танил болсон жүжигчин Ч та нарт бий биз? Эсвэл манай тамирчид буюу алиалж амьтны инээд бардаг ма най Олег Поповыг таньдаг байж юу магад. Сансрыг эзэмдэгч зөвлөлтийн зоригт хүмүүсийн тухай та нар лав их дуулсан даа. Энэ бүхнээс аль дур тайгаа зурцгаа. Манай орны тухай ямар ч зураг ирүүлсэн бид түүнийг чинь баяртай хүлээн авна Москва хотод түмнийг зочилж,хүн 89(7-14907. Хүүхдийн хүмүүжилд хамгийн аюул тай нас бол 12-15 хүртэлх нас юм, Ий- мээс энэ насны хүүхдүүд эцэг эх, багш | нар болон насанд хүрэгчдийн анхаарал татдаг байна. «Хүвгүүдтэй эр хүний ёсоор ярилц вал зохино» -гэж манай мужийн Фро ловын районыхан шийдэцгээжээ, Тэ- гээд бүх хөвгүүдийг цуглуулан чуулав. Анхны чуулган аятайхан боллоо. 300 хүүхдэд оролцов Эдний дунд амжилтан даа сагсуурдаггүй онцчууд ч байв. Бас жинхэнэ гепералууд, Зөвлөлт Холбоот Улсын Баатрууд ч оролцов. Николай Емельянович Аргунов иймэр (хүү хүмүүстэй нэг бус удаа уулзан үг хэлж явсан бөгөөд багачуудад эр хүний алдар хүнд, нэр төрийг ойлгуулахад (Хэрхэн ярихаа ч мэддэг хүн билээ. Ийнхүү фроловын хөвгүүдийн анхду гаар чуулган өөрийн районы бүх бага чуудад уриалга гаргаад ажлаа дуусгав. Хөвгүүд «Зөвлөлтийн армийн залуу нөх дийн отрядын гишүүн болцгоох» гэсэн ажил хэрэгч «охидоос дутуугүй сурч хүмүүжиж чадахаа батлан харуулна» гэж янз бүрийн үүрэг авцгаалаа. Хөв гүүд Мамаевын булшны газар шороон дээж ариун бэлэг хүлээн авчээ. Тэгээд жилийн арван хоёрдугаар са рын 25--ны өдөр уламжлалт П чуулга наа хийх ажээ. : Харин- яг жилийн дараа 1966 оны арван хоёрдугаар сарын 25--ны өдөр байгаль, дэлхий хөвгүүдийн зоригийг шалгах гэж шийдсэн юм шнг бүхэл до лоо хоногийн турш шуурга шамрага тавьж хүйтэн салхи хайрсан өдөр болов Гэлээ ч гэсэн хөвгүүд чуулгандаа ирц гээв. 11 цагт төмөр замчдын соёлын ор донд «Бүгдээрээ сонсоцгоо» гэсэн дуу цуурнатав, Багачуудаар амилсан бай- шингийн гудамж зочидтойгоо уулзлаа. Хүүхэд бүр улаан малгай, цагаан цамц өмсөцгөөжээ. Багачууд «Хөвгүүдийн чуулганы хүндэт зочин» гэж алтан үс гээр бичсэн туузыг зочиддоо зүүж өгөв. Чуулганд оролцож байгаа эвлэл, намын гишүүд «Ахмадууд хөвгүүдийн нөхөр, зөвлөгч мөн» гэсэн бичигтэй туузтай ирцгээжээ. Чуулганы хурлын тэргүүлэгчийн байранд багачуул, зочид гарч ирлээ. Тэдний дунд нэгэн охин явна. Түүний мөрөн дээрх улаан тууз дээр: «Надя- хөвгүүдийн 1 чуулганы анхдугаар тө лөөлөгч, хүндэт зочин» Зөвлөлт засгийн 50 жилийн ойд зориулж Москва хот дахь «Най- рамдлын Ордонд» «Даян дэлхийн хүүхэд баяр хүргэж байна» гэсэн орон бүхний хүүхдийн зургийн үзэсгэлэн нээгдсэн ЮМ, Тус үзэс- гэлэнг санаачлан байгуулагчдаас монголын хүүхдүүдэд илгээсэн за хидлыг нийтлэв. дэтгэдэг нэг сайхан ордон бий. Түү- нийг «Найрамдлын Ордон» гэдэг.Энэ ордны уудам танхимд хайрт хүүхдүүд та нарын илгээсэн зургийг чинь тавин на. Зурсан зурагаа илгээцгээ! гэжээ. Зөвлөлтийн тухай Монгол- Зөвлөл. тийн найрамдлын тухай, дээр дурдса! 2 сэдвээс гадна ямар ч сэдвээр зур : болно гэдгийг анхаараарай. Явуула- , хаар зурсан зурагаа доорхи хаягаар явуулна уу? ХАЯГ: -СССР, МОСКВА К-9, проспект Калинина, 14, Ассо- циацня деятелей литературы. и нскусства для детей. Эсвэл, «Пионерийн үнэн» сонины газар ирүүлж болно. Тэгвэл сонины | редакц нэгтгэн явуулахыг мэдэгдье. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ГАЗАР. БАГАЧУУДЫН ЧУУЛГАН Чуулганыг генерал Н.Г. Семеноваар командлуулахаар итгэмжлэв --гэж чан- га дуугаар цуурайтуулан зарлах ажээ. Зеленовын дунд сургуулийн комсомо лын хорооны гишүүн Вася | Шулигин командлагчид рапорт өглөө. --Төлөөлөгчид чуулган нээхэд бэл хэн оанна: їанхимд, Сталинградын газ раас авсан дурсгалын шороон дээжийг уясан улаан туг тавилаа. : --Алдар гавьяа янз бүр байж боох юм, Хүн зөвхөн өөрөө хүлээн зөвшөө рөөд бусад нь түүнийг сонирхож үздэг гүй тийм алдар гавьяа хэрэггүй юм Бидэнд ард түмнээсээ хүртсэн алдар хэрэгтэй. Яг л та нар шиг хөвгүүд би- дэнд ард иргэний болоод эх орны агуу их дайсны жилүүдэд туслаж байсан юм. Эиэ бол баатарлаг хэрэг мөн! ханан эдүгээ эр хүний алдар нэр хэ рэгтэй. Энэ бөл сайн сурвал миний эр дэм мэдлэг хүн арддаа хэрэгтэй гэсэн үг. Өөрсдийгөө хүч зоригтой хэлсэн үгэндээ хатуу эзэн болдог хүн болгон хүмүүжцэгээ гэж Н, Г. Семенов рапор: тын хариуд хэллээ. Семенов хүүхдүүдэд баатарлаг Брес тын цайзны шорооны дээжийг үүрд дурс гал болгон өгөв. : «Эцэг нарынхаа алдар нэрийг өндөр өргөхөө тангараглая! Тангараглая тэж Вася хэлэхэд «Тангараглая, танга- раглая, тангараглая» гэж танхимд гурав дахин давтан түүнд хариулав. Павловын домогт байшингийн тухай энэхүү байшинг хамгаалахад оролцож байсан И. Ф. Афанасьев багачуудад сонирхолтой яриа хийгээд чуулганд «цэр гийн алдрын байшин» гэдэг өөрчїїйхөө бичсэн номоороо дурсгав. Чуулганы хүндэт зочин Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар А.С. Бутко, дэд хурандаа Н.К. Масленников Зөвлөлт Холбоот Улсын » Баатар К. И. Серов нар хөвг хан- дан үг хэлэв. цшигэнэлРчЭДЭн Хөвгүүд өөрсдийн ажил хэрэг болон тохиолдож байгаа бэрхшээли тухай ярьсан бөгөөд энэ бол эрчүүлийн илэн далангүй ярина боллоо! Чуулганд оролцогсод цөмөөрөө фрд ловын нэгэн нутгийнхан болон Зөвлөлт Холбоот Улсын Баатрын намтар бүхий зурагт хуудас дурсгал болгон хүлээн авлаа, ээд дараа нь багачуудын наадам дуу, бүжиг, тоглоом эхэллээ.. Үдэш болтол энэ дуу шуугиан намдсай гэж бичжээ. гүй, АРИУН / ЦЭВРИЙН ИДЭВХТНИЙ САЛБАР Ариун цэврийн идэвхтний сек- цийн зорилго нь сургууль, пионер сурагчдын арнун цэвэр эрүүл ахуйг сайжруулан пионер сурагчдыг эрүүл ахуйн соёл түгээгчид болгох, тэдэнд тусч, энэрэнгүй хүнлэг чанар эзэм- шүүлэхэд чиглэгдэх юм. Ариун цэв- рийн ндэвхтний секцээс «залгамж- лагч» П чуулганыг бэлтгэн явуулах ажлын ерөнхий төлөвлөгөө, удир- дамж сургуулийн улаан загалмайн айхан шатны байгууллагуудаас 30- хиох ажлын гарын авлага зэргийг гаргаж Улаан загалмай нийгэмлэ- гийн дарга нарт ажлын семинар өгч ажиллуулсан байна «Ариун цэв- рийг эрхэмлье» «Гэр бүлийн нөхцөлд сурагчдын дагаж мөрдөх эрүүл ахуйн шаардлага» «Хичээлд яаж бэлт гэх вэ?» «Амьсгалын дээд замын өрөвслөөс урьдчилан сэргийлье» гэсэн арав гаруй зөвлөлгөөн нэвт рүүлсэн юм. Албан үйлдвэр, үйлчил гээ, сургууль цэцэрлэгийн багш ажилчдын дунд «Эхчүүдийн эрүүл энхийн ардын сургууль» байгуулан -1000 шахам хүнтэй хичээллэж бай- аж. Ариун цэврийн нидэвхтний сек- цээс зохиож байгаа ажилд Д.Сосор барам даргатай нийслэлийн 10 жи- лийн 8 дугаар дунд сургууль, Д. Цэндхүү даргатай 10 жилийн 6 ду- гаар дунд сургуулиудын дэргэдэх улаан загалмай нийгэмлэгийн салбар ТЭМДГИЙН ХАНГАХ шмээч байх. Монголын Улаан Заг АЛИМНЫ /Ааниа” ВА, ЭНН ЛА, ЛӨМЛВ/ Лана, ЛИН”, 1всмй. байх болио. ТАЙЛБАРЛАХ НЬ. 5 дугаар дүгээр сэдвийг давтан үзэхгүй. Ханна, авнаа л ланиааь. ЗОРИВОЛ 1, Пионер сурагчид, «Ариун цэврийн хамгаалалтанд бэлхэн» гэ- дэг тэмдгийн нормыг тусгай программаар, пнонерийн бүлгийн ажлын цагт багтсан 19 цагийн хичээлд суу 2. Улаан загалмай нийгэмлэгийн идэвхтэн гишүүн байх. З. Бага ангийн хүүхдийн арнун чэврийн эргүүлийг удирдан хаион байгуулж шефлэн авч ажиллах. 5. Анги сургуулийн ариун цэврийн эргүүлийн гишүүн байх. 5. Хувийн ариун цэвэр, ангийн арнун цэврээр үргэлж үлгэр хороод, пионерийн зөвлөлтэй хамтран тусгай комисс лыг хангасан сурагч ппонерүүдийг шалгаж, тэмдэг, динилом олгоно. Диплом тэмдгийг Олон Улсын Улаан Загалмайн өдөр, Монголын пионерийн баярын өдрийг тохиолдуулан 5 дугаар сарын 8-нд олгож сурагчид 7 дугаар ангид дэвшиж очоод тус программын 1, 2,4 дү- ми ин Айл хжнХйлийнииийлиийдлхийлиййнийднхийнжийй хороод түүний олон зуун гишүүн пионер сурагч идэвхитэй оролцож, Монголын пионерийн залгамжлагч П Чуулганыг ажлын амжилтаар угтаж байна. Сургуулиудын дэргэдэх улаан загалмайн үүр салбар хороодоос Мон голын пионерийн залгамжлагч П чуулган угтан зохиож байгаа ажьл- даа чанарын өөрчлөлт гарган ажил- лах нь чухал байна. Сургуулиудын ариун цэврийн эргүүл, нөхөрлөлүү дийг дүрэм зааврын дагуу ажил- луулж пнонер сурагчдыг эмнэлэг ариун цэврийн анхны мэдэгдэхүүн- тэй болгох тэднээс хүнийг энэрэн хайрлаж хүндэтгэх ариун цэвэр урьд чилан сэргийлэх эрүүл мэндийн та лаар зохиож байгаа ажлын баялаг туршлага, арга барилыг өргөн сур- талчлах самбар үзэсгэлэн зурагт хуудас гаргаж холбогдох материа- лаар цуглуулга хийж залгамжлагч П чуулгандаа авчрах нь чухал. Залгамжлагч П чуулган угтаж зохино сон ажлын талаар өргөн сурталчлах пионер сурагчдын идэвх хөдөлгөө- нийг өрнүүлэх нь сургуулиудын дэргэ дэх Улаан Загалмайн анхан шатны байгууллагуудын хойшлуулшгүй. 30 рилт болж байна. С.Дамбадаржаа (Улаанбатар хотын УЗН-ийн хорооны орлогч дарга сек цийн эрхлэгч) 5 ань ЛЧвавлА,/ “чинь. /ЧИННА.т Л ИВННА.. ЛЧЛИНА. Л ЛИБЬ ”. НИНА. Л ЛЛННА. /ИННА, Т.ЛнИсА / Гвина. ВннА” ЕЛЕНА. Лалнна, Чинна.” ЛЕ. тална, “иннь” Лавлчны. БОЛЗОЛЫГ ЯАЖ ВЭ? : шалгалт өгч үнэмлэх авсан байх. З0- жи- алмайн нийгэмлэгийн аймаг, хотын томилон болз ангид суралцаж болзол хангасан БҮТНЭ (туршлага) "Нийслэлийн 8 дугаар дунд сургуу лийн улаан загалмайн хорооноос монголын пионерийн залгамжлагч П| чуулган угтаж тусгай төлөвлөгөө гарган ажиллаж байна. Улаан загал- май нийгэмлэгийн салбар хорооны дэргэд арнун цэврийн идэхтний сал- бар секц ажиллуулж, залгамжлагч П чуулган угтаж зохиох ажлын та- лаар Улаан загалмайн үүрүүдийн дарга нарт семинар өглөө, Ангиудын Дэргэдэх улаан загалмайн үүрүүдээс семинарын дагуу нилээд ажил хийж байна. 5-10 дугаар ангийн | 150 сурагч- пнонерт ариун цэврийн хам аалалтанд бэлхэн тэмдэг дипломын ВЭ... хангах хичээл зааж, бага ан- гийн сурагчдын арнун цэврийн с0ё- лыг дээшлүүлэхийн тул эмнэлэг арнун цэврийн анхны мэдэгдэхүү- ний хичээл зааж байна. Улаан загал майн ариун цэврийн эргүүлийг ши- нэчлэн зохион байгуулж, сургуулийн анги танхимын арнун цэврийг жигд сайжруулахад тэдгээрийн ажлыг чиг- лүүлж байна. Арнун цэврийн эргүү- лийг хоёр) ангид шинээр байгуулж тэдгээрийг тусгай төлөвлөгөөтэй тэдгээрийг тусгай төлөвлөгөөтэй ажил ажиллууллаа. «Эрүүл биед са руул ухаан» гэсэн сэдэвтэй багт наадмын үдэшлэг хийж эрүүл энхийн сэдэвт багийн уралдаан зарлаж дүгнэв. 6-8 дугаар ан гийн охндод шилжилтийн насайд | | сан Дотроо хоёр хэсэг болон юуг анхаарах, 8-10 дугаар ангийн охидод биеэ хэрхэн авч явах тухай сэдвээр ярна хийлээ, Өвчнөөс урьд- чилан сэргийлэх тарилга хийх үед 0-8 насны бүх хүүхдийг хамруулах зорилгоор 8-10 дугаар ангийн 200 хүүхдийг хувиарт газруудад ариун цэврийн эргүүлд гарган ажиллуулж, эмч нарын ажилд туслах ажил зохио сон нь нилээд үр дүнд хүрэв. Улаан загалмайн гишүүдийн дунд ариун цэвэр эрүүл ахуйн холбогдол- той сэдвээр шог зураг зурах, хатга- мал оёх, бяцхан ном бичих даалга вар өгөөд ажиллаж байна. Д. СОСОРБАРАМ, чөт--ат-ивт--ар--ит шав. “атар авар --Манай ариун цэврийн эргүүл арван гурван гчшүүнтэй байгуулагд- ажил” лаж байна. Ингэхдээ сурагчдын хувийн болон | адаг аваг ви мэ” ”” ЭЭ инээ Эрдэмтний зөвлөлгөө Хичээлийн завсарлагын учир Пнонер --сурагчид аа! Хичээлийн Нивсарлэта нь та бүхний сайн сурч зөв хүмүүжихэд л зориулагдаж бай гаа юм. Шинжлэх ухааны үндэстэй энэ завсарлагын учрыг ойлгож зөв өн гөрүүлэх хэрэгтэй, Та бүхэн их зүй лийг богино хугацаанд ойлгон авч, ут га агуулгыг мэдэхийн тул нх хүч шаардагддаг юм. Цаг тутамд зарцуул сан хүчийг нөхөн, оюун ухааныг ЯяД раахгүй байх найдвартай арга бол хи чээлийн завсарлагааг зөв өнгөрүүлэх явдал байдаг Та нар хичээл бүхний дараа завсарладаг. Завсарлагаа гаар цөм ангиасаа гарч (хүйтэн, сэ- рүүнд хонгилд, дулаан цагт гадаа гарч) төрөл бүрийн тоглоомоор тог лож завсарлагааг өнгөрүүлнэ, Завсар лагааг үр ашиггүй шуугилдаж, үймэл дэж өнгөрүүлэх нь оюун тархийг амархан ядрааж хичээл ойлгохгүй, толгой өвдөх, уцаар болгох зэргээр биеийн эрүүл мэндэд хортой байдгийг анхаарах нь зүйтэй. Хичээлд зөв | Сургуулиасаа. гэртээ харьж ирээд ИН дүрэмт хувцсаа тайлж аятайхан өл- бэлтгэе гөөд гэрийнхээ хувцасыг өмсөнө. Тэгээд гараа угаагаад үдийн хоолоо иднэ. Зөв сууж аваарай, Цэх сууж, толгойгоо дөнгөж: бөгтийж болохгүй. түшлэгт наалдуулж түшиж суу. бага тэнцүү байвал 2 -В- 2, саваар ат--ат-авт-ийр «аравт ийн «ар аваар -ийтт-ий| үйлдвэрийн ариун цэвэр орчны эрүүл ахуйг сайжруулахад гол ажлаа чиг лүүлдэг. Үзлэг шалгалтын дүнг тогт мол дүгнэж хоёр долоо хоногт нэг удаа «Зөгий» сонин гаргадаг, Сонин ,Д90 ажлын ололт дутагдлыг шог зур гаар тайлбарлахыг хичээдэг. Ариун цэвэр сахилга бат сайтай ангид «цэвэрч анги» ариун цэвэр са- хилга батаар хангалтгүй ангид «Бо хир анги» гэсэн хаяг хангалтгүй дүн авсан ангид шаардах хуудас өг дөг. Бид хэдийд ямар ажил явуула хаа урьдчилан төлөвлөгөө боловс- руулж түүнээ биелүүлэхэд хамтран ажилладаг Эмнэлэг гэгээрэл улаан загалмай нийгэмлэгийн суртал нэвтрүүлгийн ажлыг ангиудад хэд хэдэн хэлбэрээр явуулдаг. Хэвлэмэл товхимол санамж зурагт хуудас үзүүлэнт ухуулга аман ярианы хэлбэр зэргийг ашиглан хий дэг. Манай зэргүүлийнхэн эмнэлэг ариун цэврийн анхны мэдэгдэхүүн эзэмшсэний үрээр өөртөө болон нө хөддөө эмнэлэгийн анхны тусламж: (88:18:27 гарыг ширээн дээр ингэж тавина. арын шуу ширээний урд эрмэгийн хооронд 45 граду сын өнцөг гаргаж баруунгараа дэвтэр дээрээ виад зүүн гараараа лөөтэй тавигдсан дарж тулж болохгүй. Хөлөө хөндлөвч тавиу сууна. Эдгээр эрүүл гүй буруу сууснаас болж, биеийн чинь хэлбэр алдаг- даж, нурууны яс муруйх нүдний хараа муудах зэрэг хортой нөлөө үзүүлдгийг анхаарцгаагаарай, Ч: дэд эрдэмтэн) Хоолоо идсэний дараа бага зэрэг унтаж амраад, гарч тоглож зугаална. Ин гэж сайн амарсны дараа хичээлдээ бэлтгэж гэрийн даалгавраа хийнэ. Гэр- тээ хичээлдээ бэлтгэх үед ч гэсэн засварлаж амрах хэрэгтэй, хээ даалгавар хийж, хичээлээ давтаж дуусаад ном, дэвтэр, үзэг, харандаа гаа номынхоо саванд хийж тавнад, дахин салхинд гарна, хоол иднэ. Оройн хоол идэхдээ яг унтахын өмнө идэж болохгүй шүү. Унта хаас өмнө шүдээ угааж цэвэрлээд эцэг, эх, ах, эгч хүмүүстээ тайван нойр сохыг хүсээд хувцсаа тайлж унтах хэрэгтэй. Ингэж амрах нь шинэ хичээл онлгож авахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг юм шүү. Гэрийн- Дараа нь оройн хичээллье Хүүхдүүдээ! Зөв сууж хичээллэх нь та бүхний бне бялдрын өсөлт хөгжия төд чухал үүрэг гүйцэтгэж, цовоо сэргэлэн эрүүл чийрэг иргэн болоход онц, ач тустай байдаг юм. Зөв сууж хичээллэхийн тул дорхи зүйлийг мэдэж зэрэг бөхийлгөнө, Тэгэхдээ нуруугаа Цээжээрээ ширээний ар эрмэгийг битгий нал, Нуруугаа Суухдаа эгцээрээ, баруун зүүн тийш хазайж муруйлгүй сууна. Нүд дэвтэр хоёрын хооронд тогтмол зайтай байна. Зай нь тохойны үенээс хурууны үзүүр хүртэлх зайтай зохино, (Баруун: та дэвт рээ дарж, хоёр гар чө. байна). Гараараа ширээг ихэд р дээр буюу шал дээр тавьж ахуйн шаардлагуудыг биелүүлэх ЧҮЛТЭМДОРЖ. (Анагаах ухааны үзүүлж чаддаг боллоо. Бид, одоё гоор эмнэлгийн анхны тусламжийт 14 найздаа үзүүлээд байна. Энэ та лаар манай эмч эгч Энэбиш” «Боолт ороолтоо зөв хийжээ. Хүүх дүүд нх сайн байна» гэсэн. энэрэнгүй тусч үйл ажиллагааны маань ачийг амссан жаалууд ч зөн дөө л баярлаж, сүрхий хөөрч байгааг харахад ёстой сайхан шүү. Ариун цэврийн эргүүлийн ажилд сайн тусал даг идэвхтнүүд манай сургуульд олон бий. 9 дүгээр ангийн сурагч Ц. Цэндээхүү, Оюун: 10 дугаар ангийн сурагч Маш--эрдэнэ, багш Дамдин дорж нарыг энд дурдаж болно. Бид өөрсдийн санаачлагаар анхны тус. ламж үзүүлэхэд хэрэглэгдэх жижиг эмийн сантай болсон гэж нийслэлийн 6 дугаар дунд сургуулийн улаан за галмай нийгэмлэгийн салбар хорооны арнун цэврийн эргүүлийн ахлагч 10-ын «Г» ангийн сурагч Д. Бурмаа ярилаа. М. Дугаржав, (УБ Хотын УЗН-нйа хорооны ажилтан) БААТАЧУУД БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХҮҮХДЭД ЗОРИУЛАВ 1981:::2:43:-5 99. БААТАРЧУУД ММ 1 (86) У5 нар рэлт- со ангийн су Батэрдэнэ дэвших шалгалтандаа Өмнөговь аймгийн төвийн Дунд гэж байна. Ч. Цэндоо («Говийн мэдээ» онц сайн сурлагаа улам бататгаж нины ажилтан) рагч (Зүүн гараас) Д, Ганбат, Г сургуулийн нэгдүгээр Баярсайхан, анги Сайхан амарч байна Манай орны олон зуун сур гуулийн хаврын амралт эхэлж хүүхдүүд маань зугаатай сайхан амарч байна. Хот хөдөөгийн олон хүүхдүүдээс зугаатай са! хан амралтынхаа тухай мэдээл- сэн мэдээ сэлт манай сонины газар өдөр бүр олон арваар ир, сээр байна, Тэд аялал экскурс зохион нэгдэлч | малчдын хот сууриар очиж төл бойжуулах, Бэлтгэл муутай ирчихээд Бэх уургалдаг уургач бол Хайрт ээжээ танд мартын наймны баяр хүргэж эрүүлэнх аз жаргал хүсье. Таны охин П. Өлзийхишиг (Сүхбаатарын нэ рэмжит 2 дугаар сургуулийн 1 ангийн б бүлгийн сурагч) гэ- сэн илгээлтийн хувь манай С0 нинд ирсэнийг хэсэглэн авч Энэ нэгэн зургийг нийтлэв. йнх өөрсдийнхөө хүч Жон 23 түнэР хүндэтгэлийн илгээлт хийж байх нь сай» шаалтай байна. Хичээл хүмүүжил үймүүлэгч мөн Хийх ажил саатуулагч юм. тэжээх зэрэг бүхий л ажилд нь туслалцаж байгаагаа мэдээлжээ Нэг хэсэг нь сургууль дээрээ оюун бодлыг сэргээх янз бүрийн тоглоом наадамд идэвхтэй орол- цож, сургуулийнхаа шатар даам дуу бүжиг уран уншлагын авра га болсноо мэдээлсэн байна. Нөгөө хэсэг нь хот орон сур гуулийн номын сангуудад сууд гааж номын ертөнцөд аялан га Багш С. Ринчинхорлоо зурав даадих далай гаригодонд жуул лан явж байгаа юм байна. Бас зарим нь ахмад настан хөдөлмө рийн баатар эрдэмтэн зохиолч багш янз бүрийн хүмүүстэй уул залт өдөрлөг зохиож ахмад үеэ сээ сурцгааж байгаагаа сурвалж лан бичиж нрүүлжээ. За тэгээд хүүхдэд та нар кино, жүжиг үзэж тоглож наада хын хажуугаар аав . зэждээ туслалцаж дүү нараа асралца- хаа мартаж болохгүй шүү дээ. Бас сайхан амрахын сацуу оөрийнхээ бараг- тайхан байдаг хичээлийг нөхдөөсөө мэдэхгүй зүйлээ лав- лаж мэдэж авбал хэрэгтэй. Тэ гэж ч байгаа биз дээ. Хүүхдүүд ингэж сайхан амарч байна. Сай хан амраад хичээлдээ баяртай ирэх өдөр ойртож байна. Үг, Аяыг Х. Баатар , МАЛЧИН ХҮҮХДҮҮДИЙН У Д У Хун цагаан хурга минь Хотон дундаа чимэгтэй дээ Хурга минь хөөрхөн дөө хөөрхөн дөө. Туригдаг даа майлдаг даа хөөрхөн дөө. (2 дахин) Хар цоохор ишиг минь Хаданд дүүлэх нь гарамгай даа Ишиг минь хөөрхөн дөө, хөөрхөн дөө Харайдаг даа тоглодог доо хөөрхөн дөө. (2 дахин) Борхон зогдорт ботго мннь Боргио дуугаар буйлдаг даа Ботго минь хөөрхөн дөө, хөөрхөн дөө Бүждэг дээ тэшдэг дээ, хөөрхөн дөө. (2 дахин) Түжгэр бяцхан тугал минь Тонгочин тоглох дуртай даа Тугал минь хөөрхөн дөө, хөөрхөн дөө Мөөрдөг дөө мөргөдөг дөө хөөрхөн дөө (2 дахин) Уул хөндийд цууриаттал Уянгалан янцгаах дуутай Унага минь хөөрхөн дөө, хөөрхөн дөв Хурдан даа дошгин доо, хөөрхөн дөө. артвь лавнаа, /үлсвал л “алта.” вл НА /у/АЛАБА ГА. ЛБДБЭ. /Л.ГОНБА. ЛҮБЛВА ЛИРЬЛА.. “ЛАА ЕЛИНА. Гурилаа.” ЛСЛЛА. ГҮВВИВ. НА. /ЧИНБА. 7, /ЧИВА. Гүльглнл ”, Ларлна. ИЛБЭ. 7 ЧилнА. / ЧИЛБА. 7, ИЛБНА./ , ВИВА. ИЛЛНА. 7, ЛИЛИНА. “ИЛЛА. / ИЛ. 7, ЛИВИНА. 1ЛЛЛНЬ. /ЧИНБЬ, 7, /ЧИННЬ/ | Лав. / ВИВА Авна. 4 Ухаантай ар, « 1 Шөнө. Бор халзан туулай го: 4 лын мөсөн дээгүүр дэгсээр гарч | ирэхэд Халз өмнөөс нь хөх чоно 4 ЯГ тулгарна. Чоно (Баярлан то хуурхаж) Аа.. миний өнөө шө- нийн зоог болох чинь энэ дээ. Туулай:--Би таны зоог бол- сондоо баярлаж байна. Чоно--Баярласан ч гомдсон ч чи тэртэй тэргүй миний амыг хө- дөлгөх үйлтэй төрсөн юм чинь дээ. Туулай: --Тэрч тиймлдээ. Та намайг шинийн хоёрын сар гарах- тай зэрэг зооглоорой гэж гуйя. Чоно --Яах юм бэ? Миний үд шийн зоог идэх цаг болчоод бай- хад. Туулай - Таны аманд орохоо ! | соо өмнө тэнгэр дэлхийтэйгээ са ” аннааг лалннь. чинь, 1 чална Л сннь,/ лахын ёс гүйцэтгэж, мөргөл хийх гэсэн юм Чоно--Ямар хэрэг байна. Туулай--Өршөөж соёрх та. уур тай ч гэсэн ухаантай, хэрцгий ч гэсэн хэлсэндээ хүрдэгсэн дээ. Чоно-Тэгэхчээ болох уу даа. Туулай-Чоно гуай тийм сайн шүү. (Тэнгэр өөд заая:) та тийшээ л хараад сууж бай, Мөд сар гарна (Чоно оцойн сууж тэнгэр өөд шир туулай Хүүхэлдэйн жүжиг тэнэ) Чоно гуай би танай нөмөрт сууя (Чонын сүүлэн дээр сууна) Чоно (Эвшээж) Ай яа... яасан их өлсч байх юм бэ? (Туулай урд хоёр хөлөөрөө наминчлан мөргөх дүр үзүүлнэ) Туулай-Чоно гуай би нэг юм асууя. Чоно-аа... Туулай-Та намайг хазахад их өвдөх үү? Чоно-(Инээж) ямар ч гэсэн загатнахгүй л байх. Туулай-Тэгвэл та намайг аяар хан зажлаарай. Чоно (Хөхрөн тохуурхаж) Тэг вэл би чамайг зажлахгүй залгиж орхимц. Туулай-Баярлалаа. Чоно гуай ийм өрөвчхөн амьтан шүү. Чоно гуай би дахиад нэг юм асуух уу? Чоно За. Туулан-Таны гэдсэн дотор оро ход их харанхуй байх уу? Чоно-Ха ха... яалаа гэж их сай хан саруулхан, чи даарч байна уу. Туулай-Даарч байна. Чоно-Чи мөд дулаацнаа гайгүй. Туулай-Чоно гуай таны гэдэс нээс гарч болох уу? Чоно -Ха ха болио. болно. Тэ гэхдээ төрөл арилжиж л гардаг юм даа. Туулай-Яасан сайн юм бэ. Би тэгвэл ер айхгүй. (Босон чоныг тойрон гүйнэ). Чоно-За чиний ажил дуусав уу. Туулай-Дууслаа. Одоо танд арав дахин ндүүлсэн ч гомдолгүй (Тэнгэрт шинийн хоёрын хавир ган сар гарна) Чоно-(Улиж) харав уу, тэр сар гарлаа. Нааш ир! Туулай-(Чонын өмнө зайдуухан дээшээ харан хэвтэж) Чоно гуай минь зоогло доо. Зосгло. Нээрэн ч зоог нь оройтчихлоо. Хойноос минь ндвэл, Хоёр тарган гуя минь байна. Өмнөөс минь идвэл Өөхтэй сайхан хүзүү минь байна. Чоно-(Хэл амаа долоон босон ухасхийх гэтэл сүүл нь голын мөсөнд наалдан хөлджээ. Чоно цовхочин чангаавч салсангүй (Ээ муу туулай чи...чамайг даа). Туулай-(Чоныг тойрон дэгдэн гүйж) Чено гуай Хээрийн дээрэмчээн Хэзээний хулгайчаа! Хөндийн хөхөө! Хөсрийн боохой! Идэх үү дээ, идэх үү дээ Ходоод чинь хон хон гэж байна уу? Гэдэс чинь гэн гэн гэж. байна "уу? Арааны чинь гоожиж байна уу? Аз чинь харьж дээ чоно гуай! Баяртай гээд туулай дэгдэн одно Чоно муу дуугаар улиглан дөроо цовхчин хоцроно. Хөшиг шүлс Н. Надмид Хариуцлагатай эрхлэгч А--80037 Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Ж., ШАГДАР Индекс-14140 - Ё) 26 НЭРЭМЖИТ: Үү 117) ян. БАЙГУУЛАГЫН Төрлуоссслрйа ний 24 дэхь жилдээ М15 (966) ТрЄЗоИБС Л.СухвАатАРЫН: 1967 оны Дөрөвдүгээр сарын 5 Лхагва Үнэ 10 мө Г 0У0Х-НЫ 11: ИХ ХУРЛЫН ТАНХИМД 1967 оны 3 дугаар сарын 26. Ням гариг, Энэ өдөр-манай улсын түү хэнд тэмдэглэгдэх үйл явдал эхэл лээ. Энэ бол Олон Улсын Оюутны холбооны 1Х их хурал нээгдэж буй явдал юм. Яг 18 цаг гэхэд БНМАУ ын Ардын Их Хурлын танхимд дэл хийн зуугаад орны оюутан залуучуу дын төлөөлөгчид хуран цугларсан байлаа. . Тэргүүлэгчдийн “байранд ОУОХ- ны ерөнхийлөгч, нарийн бичгийн дар га нар болон БНМАУ--ын | Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. Самбуу, МХЗЭ--ийн Төв Хороо. ны нэгдүгээр нарийн бичгийн .дарва--. Ч. Пүрэвжав, МОХ-ны. дарга. -Ч Хунжав нарыг тарч-ирэхэд: хуралд оролцогсод суудлаасаа босож алга ташив. Их хурлыг -ОУОХ--ны ерөн хий нарийн бичгийн дарга Нури Ра зак товч үг хэлж. «нээгээд, МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бїїчгийн дарга Ч. Пүрэвжавт үг хэлэх зөвшөөрөл олгов. Нөхөр Ч, Пүрэвжав хэлсэн үгэн дээ: өөрийн орны охид хөвгүүдийн нэрийн өмнөөс хүрэлцэн ирсэн Зо чид төлөөлөгчдөд баяр талархлаа илэрхийлэв. Манай орны нийслэлд анх удаа нээгдэж буй энэ их хурал дэлхийн сая сая залуучууд, өсвөрийн үеийнхний ирээдүйг сайн сайхан байлгахын төлөө, энх, тайвныг хам гаалахын төлөө тэмцэлд чухал хувь нэмэр оруулна гэдэгт монголын ард түмэн түүний залуу үе итгэж байна гэж онцлон тэмдэглэв. Нөхөр Ч.ГПү- рэвжав цааш хэлэхдээ. Их хурал тэмцэж буй Вьетнамын баатарлаг ард түмний тэмцлийн талаар асуу дал хэлэлцэх гэж байгаад сэтгэл хан гамжтай байгаагаа илэрхийлэв. Эцэст нь тус их хурал өмнөө тавьсан Зо рилгоо амжилттай биелүүлнэ гэдэгт бат итгэж байна гэлээ, Нөхөр Ч.Пүрэвжавыг үг хэлсний Ж. Самбуу үгийнхээ эхэнд ОУОХ-- ны х нх хуралд оролцохоор ирсэн дэлхийн ардчилсан болон дэвшилтэт залуучуудын төлөөлөгчдөд БНМАУ- ын засгийн газар өөрийн орны бүх ард түмний өмнөөс баяр хүргэв. Дайн ба фашизмыг эсэргүүцэн анх үүссэн олон улсын оюутны холбоо өнгөрсөн богино хугацаанд дэлхий да хины оюутныг, хамгийн өргөн хамар сан томхон байгууллага болсныг тэм 2 дэглээд феодализмаас капитализмийг алгасч соцнализмыг төгс “байгуулж буй өөрийн орны ололт амжилтыг дурдав. Эцэст нь Вьетиамын ард түм “ний” эсрэг Америкийн түрэмгийлэгч дээс явуулж буй бузар дайн ялт явуулгыг монголын ард түмэн орон тнв бүхний Үй олон сая хүн дэлхийн шудрага олон ний-- тийн адил хорсон жигшиж хилэгиэн буруушааж байгааг онцлон тэмдэг лээд их хурлын ажилд амжилт хү- сэж сайн сайхныг ерөөв. 5 Дараа нь “ОУОХ-ны» герөнхийлэгч З. Вокроуглицкий тус хуралд бая хүргэж, БНМАУ-ын Ардын Их Хур лын Тэргүүлэгчдийн дарга 4! Сам бууд баяр хүргэж үг хэлэв Ерөнхийлөгч ОУОХ бүх дэлхийн оюутнуудын эрх ашгийн төлөө тэм цэл, дэлхийн энх тайвныг бэхжүүлэх үндэсний жинхэнэ бүрэн дүүрэн тус гаар тогтнолыг олох нийгмийн хөг жил, жинхэнэ ардчилалын төлөө тэм- цэл империализм колончлол шинэ ко лончлол харгислалын ба Фашистийн хүчийг эсэргүүцсэн улс түмний тэм цэлд ихээхэн хувь нэмэр оруулса- ныг тэмдэглээд, ЇХ их хурлыг хурал дуулах бүх бололцоо олгосон МХЗЭ-д талархал дэвшүүлэв. Монголын Оюутны Холбооны төлөө лөгчдийн ахлагч МОХ--ны дарга Ч. Хунжав үг хэлэв: ОУОХ--ны ажлыг сайшаагаад 80 рийн орны хөгжилтийн тухай ярив, бөгөөд манай хүч чадал нэгдэл нягт ралдаа байгаа юм гэлээ. Хэлэлцэх асуудлын төлөвлө-- гөө ёсоор америкийн империализмын эсрэг Өмнөт Вьетнамын ард түмэн, залуучуудын хийж буй тэмцлийн ту хай илтгэлийг Өмнөт | Вьетнамын оюутны төлөөлөгч -эмэгтэй | Нгуен Нгок Зунг тавихад хуралдагсад сууд лаасаа босож алга ташнж баяр хүр тэв. Өмнөт Вьетнамын ялалт улам мандан бадрахыг ерөөсөн үг бүхий улаан тугийг Монголын Оюутны 16- “лөөлөгчид илтгэгч Нгуен Нгок Зунг-д тардуулахад алга нижигнүүлэн та- шив. ОУОХ--ны их хурлын төлөөлөгчид «Ард» кнно театрт «Эртний нут- гийн солонго» Дуурь бүжгийн театрт урлагийн мастеруудын концерт, Дра- мын театрт оюутнууудын . нэгдсэн концерт, мөн «Учиртай гурван тол- гой» дуурь зэргийг үзэж, нийслэ- лийн залуучуудын бүжигт оролцон, манай урлагийн тоглолт, Залуусын соёлжилтыг улам халуунаар талар-- хаж байлаа. Ялангуяа. Дуурийн театрт тоглосон сицертсд цсон хөгжим бүжгийц дунд СУ лийн -най улсын засгийн газар, сурагчдын тоглолтыг онц их талар- в. Төлөөлөгчид ХААДС, Аж үйлдвэ Нэн сар сй НОЖ уг4э2-5 эл рэмжит Монголын Пионерийн ордон, МУИС, нийслэлийн 833 Хлгэан Хүү, гууль, 61 дүгээр цэцэрлэг зэрэг үйлд вэр, соёлын газрууд үзэж, феода- лизмыг алгасч социализм байгуулж буй манай орны өвөрмөц хөгжлийг сайшаан талархав. Хурлын эхний өдрүүдэд ЗХУ-ын оюутны байгуул- лагын төлөөлөгч М. И, Журавлёва болон тус хуралд урилгаар оролцолс буй Дэлхийн энх тайвны зөвлөлийн гишүүн Ч. Чимид, Дэлхийн ардчил- сан эмэгтэйчүүдийн холбооны төлөө лөгч Б. Долгормаа нар үг хэлэв, Мөн Вьегнамын ард түмний шуд- рага тэмцлийг дэмжсэн ажилчдын Б.Аэнэн1 Аж үйлдвэрийн комбинатад олов. ОУОХ-ны их хуралд үг хэлсэн ор нуудын төлөөлөгчид тус их хурлыг” явуулах бүрэн бололцоо олгосон ма- счоутны байгууллагад баяр талархлаа илэр- хийлэхийн дээр, манай-орны хөгж- лийг бахархан талархаж байна. Нөхөр Ч. Хунжав. Цааш хэлэхдээ дэлхийн оюутны байгууллагын зорил го нь империализмын эсрэг тэмцэл дараа БНМАУ-ын Ардын Их. Хур лын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж, Сам буу их хуралд баяр хүргэж үг хэлэв, Өмнөт Вьетнамын оюутны төлөөлөгч эмэгтэй Нгуен НгонЗунгд Мон голын оюутны төлөөлөгчид дурсгалын туг тардуулж байна. Дайчин ардын зємнєл Хэрэв МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны урилгаар манайд зочилж байгаа Москва мужийн Оре- хов-Зуев хотын 1 дүгээр сур туулийн пнонерийн ахлах удирдагч В.Н. Бахуленкова зөвлөлтийн ннонерийн аж- лын туршлагаас та нарт ярьж байна. БААТРУУ, ЭРГЭД БАНДАГ. Гудамж гудамжинд хүүх- дуүд явж байна. Тэд дэл Энэ сан хүн байна ) нэг л асуулт асууж байна. --Хэдийд сан бэ? --Ямар хот тосгоныг лөөлөхөд оролцож явсан бэ? --Ямар, ямар гавьяа шаг налтай вэ. --Байлдаанд орж тухайгаа ярьж өгнө үү? гэх зэрэг өчнөөн төчнөөн асуулт тавьж тэр болгоныг тэмдэг- лэнэ. Ингэж хүүхдүүд ДЭР- лус баатруудаа олон сур- яжилж тэдэнтэй дотно хол боо тогтоож байна... ХЭНЧ МАРТАГДААГҮЙ хүүхдүүд уу?» «байна» гэсэн Ха- риулт авбал: -- Хэзээ, хаана, ямар фронт дээр явж байсан бэ? цэргээс халагд саналыг гэсэн чө- явсан гантиг чулуун самбар дээр бичиж мөнхжүүлье гэсэн юм, Эрэл нэг жил үргэл- жиллээ. Хотын архив үзэж, хүмүүстэй уулзаж, түүхийн музей сонирхож байж, 1941 онд сургууль төгсгөж шууд фронтод явсан хүүхдүүдийн нэрсийг оллоо. Тэдний намт рыг бүрдүүллээ. Тэднээс эсэн мэнд амьдарч байгаа хүмүүстэй уулзаж нас бар- сан хүмүүсийг оршуулсан тазрын пнонерүүдтэй Захид- лаар харилцав. 1966 оны 5 дугаар са- рын 9-ний ялалтын баярын өдөр бүлгэмийн шугам жаг- євал хийв. Гашуудлын Хөг- жим эгшиглэж, хүмүүс Үг хэллээ. Амьд цэцгийн баөг- яза тавилаа. Гантиг чулуун алдар» гэсэн хэсэг изэгдлээ. Гантиг чулуун самбар-- хамгийн хүндтэй байр болж тэнд хүндэт харуулд зогсох гэж хүүхдүүд «уралдаж» байна. Хэн сурлага, сахил- гаар түрүүлсэп нь хүндэт харуулд зогсож .байна. Энэ самбарын дэргэд пионер, эв лэлд элсүүлж байна. Энд Уулзалт болж байна. Энэ самбар хүүхэд бүхний хайр хүндэтгэл хүлээж байна. БААТРУУДЫН ЗАМААР Хүүхэд бүхэн: үүргэвч үүрч ирлээ. Өнөөдрийн ая- лал «Баатруудын замаар» боллоа. Нэг хэсэг нь Петри- пево (Зоя Носмолемьян- сул сэлгүүцэж яваа юм биш өөрсдөө гаргалаа. самбарыг хүндэтгэлтэй байр скаягийн иас Будсан Эд айл болгоноор орон га- ыг : Сурлоулцаг ОРАРЛЛН зүглэхэд нөгөө нь осено ран явна. Орсон айл болго жмөнайт түлэн х, г ва (Панфиловын 28 баатар ноос «Танайхаас эх орны Урч ор В 2 Сургуулийн дайчин алд- Москваг хамгаалан амиа өг 5 б ШОК ЯВ- орны дайнд амь биеэ алд- рын музейд «Эх орныхоо сөн газар) руу явлаа. дайнд биеэрээ оролц сан багш сурагчдын нэрсийг төлөө амиа өгөгсдийн мөнх Аяллынхан Можайск,. Ях рома, Наоо-Фоминск, Воло- ноламск, Истра, Звенигород, Фуза зэрэг олон хотоор ор- лоо. Москвагийн . хамгаа- лалтын галын шугам бай- сан газраар аяллаа. Зам зуу раа партизанууд Сууж бай- сан байрыг засч сэлбэж дурс галын самбар үлдээж байв. Амь “үрэгдсэн баатруудын булшин дээр шугам жагсаал хийж гашуудал эмгэнэл илэр хийлав Ийм ажлуудыг эрхдэн хийдэг хүүхдүүдийг «мөрдөгчид» хҮг минын 1966 оны 12 ду гаар сарын 5-нд мөрдөгч- дийн улган Москва хот- ноо болов. Тэд «Москваг хамгаалсан баатрууд» гэсэн үэвсгэлэн байгуулж сөпир- хуулан Хөвөлнөр Энэ хавар болох Монголын Пионе- фийн «Залгамжлагч» Ї1П чуулганд шанай орны пионер сурагчид сурлага дөлмөрийн өндөр амжилтаар угтаж айна. «Залгамжлагч» 2 дугаар чуул танд хөдөлмөрөөрөө шалгарч орол- дох болзол хангасан хөдөлмөрийн дад -.. чадвар эзэмшсэн пнонерүүд лцох болно. Хөдөлмөрийн хүмүүжлийн зорилт юуны өмнө хүн хөдөлмөрлөх нь арт ат- аваарын ПИОНЕРҮҮД ЭЭ! ХЭН ХӨДӨЛМӨ РӨӨРӨӨ ШАЛГАРЧ САЛГАМЖЛАГЧ» ЧУУЛГАНД ОРОЛЦОХ ГЭЖ БАЙНА ВЭ? зайлшгүй бөгөөд хөдөлмөр бол хүн төрөлхтний хамгаас эрхэм чухал хэ рэгцээ гэдгийг пионерүүд гүнзгий ойлгож нийгмийн тустай хөдөлмөрт оролцох хүсэл эрмэлзэлтэй болоход оршино. Аймаг хотоос сурагчдыг хө дөлмөрөөр шалгаруулан оролцуулах, чуулган устаж пионер сурагчдын дунд хөдөлмөрийн хүмүүжил олгох ажлыг «хөдөлмөрийг эрхэмлэе» салбар хариуцах юм. Пионер сурагчдаас хөдөлмөрөөр шалгарч чуулганд оролцохдоо дор дурдсан хөдөлмөрт оролцож зохих дадлага чадвар эзэмшсэн байвал 30- хино. Үүнд: Анги, сургуулна тохн- жуулах, сандал ширээгээ засах, ан- ги танхимаа цэвэрлэх, биеийн тами- рын болон тоглоомын талбай, мөсөн гулгуурын талбайг засаж тохижуу- лах, сургуулийнхаа орчин тойрон, аймаг сумынхаа гудамж талбайг зү лэгжүүлэх, мод бут тарих, цэцгийн мандал байгуулах, байгалын баялаг, (самар, мөөг, жимс, сонгино, эмийн ургамал) ашиглах алдагдал (шил, төмөр, ноос, яс) хуримтлуулж ху- далдааны байгууллагад тушаах, УР- гамал амьтны цуглуулга хийх, орон нутгийнхаа түүх дурсгалын зүйл цуг зуулж сургуульдаа өгөх зэрэг ажил хийх юм. Үүнээс гадна сургуулийн- хаа туршлагын талбай, хөдөлмөрийн цуваанд тын зусланд гарч ажиллах, зун цагт барилга, үйлдвэр, хөдөө аж ахуйд оролцох, хөдөлмөр амрал-д нийгмийн тустай хөдөлмөрт оролцож амжилт гаргасан пионерүүд П чуул- ганы «хөдөлмөрийг эрхэмлэе» сек- цэд шалгаран оролцоно. Мөн сургуу лийнхаа мужаан, дархан, гэр ахуйн хнчээлд хичээлээс гадуур зохиогдох оёдол, нэхмэл, хатгамал, хөдөлгөөнт техникийн болон тоглоомын загвар хийх, төрөл бүрийн дугуйланд сурч бүтээл гаргасан пнонерүүд чуулган- даа шалгарч оролцох болно. Зөвхөн сургууль пионерийн байгууллагаас зохиож байгаа ажилд идэвхтэй орол цоод зогсохгүй бас ээж аавдаа тус лах, дүү нараа асрах ажилд яаж оролцож байгааг харгалзах болно. Дээр дурдсан хөдөлмөрт пионер су- рагчдаас оролцож «Залгамжлагч» П чуулгандаа шалгарч ирэхдээ өөрөө ямар хөдөлмөрт яаж оролцож, ямар амжилт гаргасан хөдөлмөрийн ямар дадлага олж авсан тухай туршлагаа товч бичиж авч ирэх нь зүйтэй. Пионерүүд ээ! Хөдөлмөрт оюун са наа болон практикийн хувьд бэлтгэж нийгэмдээ аль болох нх ашиг тус хүргэх хүсэл эрмэлзлэлтэй болон ХҮ мүүжихийн тул ахмад үеийнхээ хө- дөлмөрч нандин чанараас суралцаж пионер бүхэн хөдөлмөрийн дадлага эзэмшиж, «Залгамжлагч» П чуулган даа хөдөлмөрөөрөө шалгаран орол- оё. БАТСҮХ «Хөдөлмөрийг эрхэмлэе» салбарын эрхлэгч Р” авиилиийэиий Тоглоомын хэрэглэлээ өөрсдөө хийцгээ! шоло3 жэт”7159 1.Хэний гар түргэн Түүний гар түрүүлнэ. 23, Мэргэн бугуйлч болцгооё. 8. 30 секундэд нэг байрнаас гөө байранд шилжүүл. 4.Хан асгахгүй, ойчихгүй түрүүлнэ. 5.Ууттай элсийг нэг удаа хӨ- дөлгөн «савлалтын завсруудаар авч дууссан нь гүрүүлнэ. 6.Шон тус бүрийг алагсахгүй дамжин түрүүлнэ Эдгээр тоглоом сурагчид та на- рын биеийн тэнцүүр түргэн хөдөл гөөнийг хөгжүүлэхэд зориулагда- на. Орох материал нь модны тайр завь тэвчэын юөдөс, хадаас. утас 1 хя? хан з үүд амилан хийж брэнн шулай ЛИГДЭН (Цэц-рлэгинь хөдлөнө 1 но- 4 нь ОЁДЛЫН Нийслэлийн 4 дүгээр бага сургуу- лийн хичээлээс гадуур явагддаг 10 гаруй дугуйлангийн нэг нь гэр ахуй, оёдлын дугуйлан юм. Дугуйланд 20 таруй сурагч амжилттай суралцаж байна Энэ дугуйлангийнхан нэхмэл, хатгамал, оёдлын олон төрөлтэй та- нилцаж алчуур, захны болон ханцуй- ны даавуу, хормогч, улаан бүч зэр- гийг угааж индүүдэх, захлах, өнгөлөх олон төрлийн ажиллагааг тусгай иро ДУГУЙЛАН грамм хуваарьтай тогтмол хнчээллэж сурагчдын идэвх авьяасыг өрнүүлж байна. Дугуйлангийнхан оёдлын төр лүүдээс хэрээс, хонин холбоо зэр- гийг амжилттай сайн сурчээ. Энэ ду- гуйлангийнхан Монголын Пионерийн «Залгамжлагч» 2 дугаар чуулгандаа сурагч бүр нэг зүйлийг бүтээх зорилт тавьж байгаагийн хамт «Бидний ур- ласан зүйл» гэсэн булан Сбайгуула- хаар ажиллаж байна. Ник лииилиилиииилллин ТӨЛИЙН Нийслэлийн 4 дүгээр бага сургуу- лийн инонер, баатарчууд «төлийн дуу, бидний туслалцаа» гэсэн цуваа гатсоос заглээ сангийн аж ахуйн малч шийн сургуулийн захирал) .Дад хурганы уут 15, тугалын нэмнээ Б9Э-Л.ТГЭЛ 56, элгэвч 110, лаа 73 толгой шү- дэнз 112 толгой, угж 15, бээлий 14- ийг бэлтгэн явуулав. Я0 багш Б. Өлзийбат -гаар нэг ээлж ажиллаж зунд 8 ХӨДӨЛМӨР МРАТ Хөдөлмөр амралтын зуслан байгуулан ажиллах нь сурагч дыг хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэ- лийн олон талт хөдөлмөртэй та- нилцуулах чухал үүрэг гүйцэт- гэж байна. Манай сургууль 1958 оноос эхлэн Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн дэргэд хөдөл- мөр амралтын зуслан байгуулан ажиллаж ирлээ. 1962 оноос эхлэн энэ сангийн аж ахуйгаас газар авч хүнсний ногоо тарьж, арчилж, хураах, хөрс бордох зэ рэг агротехникийн бүх ажилла- гаа гүйцэтгэж жил бүрийн ур- гацын төлөвлөгөөг давуулан бие лүүлж байв. Манай сурагчид зусландаа ажиллахын зэрэгцээ сайхан амарч байдаг. Манай хөдөлмөр амралтын зуслангийн ажилла- гааг олон багш, сурагч эцэг эх, манай орны бөлон ардчилсан ор ны нам төрийн удирдах хүмүүс үзээд сурагчдыг тухтай сайхан амруулахаас гадна хөдөө аж ахуйн төрөл бүрийн ажилд сур- гаж байна гэж үнэлж байв, МАХН-ын Төв Хорооны 1 дү- гээр нарийн бичгийн дарга, БН МАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбал 1964 онд манай зусланг үзээд хэлэхдээ: 1. Үйлдвэрлэл дээр биет зүй- лийг бүтээж байна. 2. Хүүхдэд хөдөлмөрийн хү- мүүжил, ажил амьдралын дад- лагатай болгож байна. 8. Хүүхдийг эрүүл агаарт ам руулж чийрэгжүүлэх нь ашиг- тай зүйл гэж зөвлөж байсан би лээ. Манай сургууль зусландаа 8-10 дугаар ангийн сурагчдыг хамруулж 25 хоногийн хугацаа ээлж ажилладгаас гадна хав- рын тарилт, намрын хураалтыг сурагчид өөрсдөө гүйцэтгэдэг юм. Ногооны ургац арчлалт нь хаврын тариалалтаас шууд шалтгаалдаг учир тарилтыг ху-. гацаанд нь чанар сайтай хий- угїйг багш сурагчид голлон ан- хаарч ажилладаг. Зуслангийн үед сурагчдыг цагаан идээ бо- лон аль болохоор чанар сайтай хоолтой байлгахаас гадна ээлж бүрд тохирсон цагийн хуваарь. хүмүүжлийн ажлын долоо хоно- гийн хуваарийг нарийн. зохиож биеийн тамирын төрөл бүрийн тоглоом тэмцээн явуулах, кон- церт бэлтгэн тоглох, кино үзэх. экскурс аялал, зохиох, үдэшлэ! уулзалт хийх, дугуйлангууд ажиллуулах зэргээр сурагчдын, чөлөөт цагийг зохистой өнгөрүү дэг. Хөдөлмөр зусланд ажилла- сан сурагчдын эрүүл мэнд, бие бялдрын судалгааг явуулж то- дорхойлон дүгнэж үзэхэд су- рагч бүрийн жин, уушигны баг- таамж, булчингийн чадал, өндөр нэмэгдэж байдаг. Ийм ч учраас манай сурагчид хөдөлмөр амрал тын зусландаа ажиллаж амрах хүсэл эрмэлзлэл сонирхлоор дүүрэн байдаг юм. 6 дугаар дунд сургуулийн үйлдвэр сурганы хнчээлийн эрхлэгч САНДАГ. хэт Хүүхэд бол манай ирээдүй. Тэд ма- най эцэг эх ахмад үеийнхний баатарлаг тэмцэл хөдөлмөрөөр бүтээн байгуулсан шинэ нийгмийг залгамжлан авч, цаа- шид хөгжүүлэх тавилантай улс юм. Нам засгаас өсвөр үеийнхнийг зөв боловсон хүмүүжилтэй, тал бүрийн эр- дэм мэдлэгтэй, ухамсартай сахилга бат бүхий, “даруу төлөв зантай, социалист хууль ёсыг гуйвалтгүй биелүүлдэг бол- гон хүмүүжүүлэхийн тул чухал арга хэмжээ шат дараалан авсаар байна. Өсвөрийн үеийнхний хүмүүжил бол бүх нийтийн хэрэг болж хүүхдийн хү- мүүжлиин ажилд олон нийтээрээ ндэвх тэй оролцож байна. Төв хөдөөд инонер сурагчид хамт ол ныхоо дунд өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлэг, галын аюулаас урьдчилан сэргий яэх багачуудын нөхөрлөл, пнонерийн эргүүл, пост, хүүхдийн зөвлөл байгуу- аагдаж, хамт олноо хүмүүжүүлэх, гэмт 2 ТАСАЛГАА «Хүүхдийн хүмүүжлийн тасалгаа» га сэн өрөөнд зөвшөөрөл авч орвол улаан бүчтэй охид хөвгүүд ахлагч дэслэгчийн ярнаг анхааран чагнаж байв. Тэр тасал таанд ёс суртахуун, оюун ухаан, хөдөл мөрийн хүмүүжил, бие бялдар, гоо сай- хан, политехникийн сургалт, манай үеийн баатрууд, нємын сан, тоглоомын булангууд үзэмж төгөлдөр сайхан ха- рагдаж -байв. Өндөрхөн нуруутай нэгэн хушууч өмнөөс тосч над ийн ярилаа: - Хүүхэд багачууд өсвөрийн үеийнх- ний дунд зохнох хүмүүжлийн олон хэл бэрт ажил энэ «Хүүхдийн хүмүүжлийн тасалгаанд» явагддаг юм. Өнөөдөр ма- най энэ тасалгаанд 10 жилийн 5 ду- гаар дунд сургуулийн 4-ын «Д» ангийн хан ирээд байна. Энэ ангийнхан өнгөр- сөн жилд сургууль дээрээ хамгийн са- хилгагүй ангн гэгдэж байсан юм. Одоо энэ ангийнхан хнчээл таслах, гудамж талбайгаар орилж ноцолдох, орой үд- шийн цагаар хий дэмий тэнэх, худал ярих, хичээлээс хожимдох, хичээлд зах ны даавуу товч шилбэгүй ирэх, хэдэр лэх, нөхдөө гомдоох зэрэг зүй ёсгүй явдлыг арилгасан. Энэ ангийнхан сур- гуулийнхаа. хамгийн тэргүүний ангну- дын эгнээнд орж сурлага сахилга ба таар манлайлж: явна. Энэ бол цагдан сэргийлэх газрын «Хүүхдийн хүмүүжлийн тасалгааны» зохиосон ажлын үр дүн мөн гэж 10 жээ. лээ. урьдчилан гачуудын нөхөрлөл»-д 10- 16 насны пионер сурагч- дыг сайн дурын сэн дээр элсүүлж авахад Баясгалан хүү олон нөх- дийнхөө хамт лөлийн гишүүнд орсон би рих замдаа: «Галын аюу- ДБУЖЭН н 4 гэ5575 ыг жиндүэтэн 2 МАНАЙ хэрэг элдэв зөрчлөөс урьдчилан сэргий лэх ажлуудыг үр бүтээлтэй хийж бай на. Ийм учраас хүүхэд багачуудын хү- мүүжлийг улам сайжруулж хууль ёсыг дагаж биелүүлэх ажлыг улам эрчим- жүүлэх зорилгын дор Монголын иноне рийн «Залгамжлагч» П чуулганд нийг- мийн хэв журмыг сахиулах хэрэгт ндэвх зүтгэлтэй сайн оролцон ажиллаж байгаа тэргүүний пионер сурагчдыг шалгаруулж оролцуулахаар нийгмийн хэв журмын секц байгуулагдаад ажил лаж байна, Манай салбар Монголын Пионерийн «залгамжлагч» П чуулганы бэлтгэл хан гах зорилтын дор тусгай төлөвлөгөө зо хион ажиллаж байна. Энэ завсар пно- нерийн эргүүл постуудыг шалгаруулах жилнйн 5 дугаар дуид сургуулийн эцэг эхийн хоросны дарга хушууч Банзрагч ярьж дуустал ахлах дэслэгч Чоймбо- роо бидний ярнанд оролцож, -- Манай энэ хүүхдийн хүмүүж- лийн тасалгаа нь зөв зохиогдсон төлөвлөгөө цагийн хувнартай ажил- лаж гэмт хэрэг, зөрчилтэй тэмцэх, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, хэ- рэг зөрчил гарч байгаа шалтгаан нөхцө лийг судалж, дүн шинжилгээ хийж хүүх дийн чөлөө цагийг зөв зохион байгуу- лахад гол ажлаа чиглүүлдэг. Энэ тан- химд янз бүрийн сэдвээр уулзалт, ог лөөлөг, үдэшлэгийг сэргийлэх байгуул- лагатай хамтран зохиодог гэж өгүүлэв. УЦСЕ газрын «Хүүхдийн хүмүүж- лийн тасалгаа» байгуулагдаад 2 жил бо- лох хугацаанд 591 удаа 6467 пионер сурагч, баатарчуудад, нас сэтгэхүйн нь онцлогт тохируулан, хууль, дүрмийн болон сурган хүмүүжүүлэх суртал нэвт рүүлэг олон хэлбэрээр зохиож, зан байдал нь эвдэрсэн, ажил сургуульгүй ТОО гаруй хүүхэдтэй нэг бүрчлэн уул- заж зөвлөлгөөн өгчээ. Мөн МАХН-ын Төв Хороонсос өсвө- рийн үеийнхний хүмүүжлийн талаар ил гээсэн захидлын заалт, Ардын Их Хур лын Тэргүүлэгчдийн Зарлиг, Ардын де путатуудын хурлын гүйцэтгэх захиргаа ны шийдвэрүүд, бусад хууль эрхийн болон сурган хүмүүжүүлэх ухааны 19- рел бүрийн сэдвээр 97 удаа 1187эцэг эх, багш хүмүүжүүлэгчдэд яриа, лекц, хурал семинар, зөвлөлгөөн хийж 20га руй яриа лекцийн сэдэв боловсруулан гаргаж сурталчилсан байна. Аймаг хо- тод ийм хууль зүйн болон сурган Хү- мүүжүүлэх тасалгаа олноор байгуулаг- даж хүүхдийн дунд зохиох хүмүүжлийн ажлын төв болон ажиллуулж байгал ажээ. Д. ТҮМЭНДЭЛГЭР (20 дугаар сур гуулийн сурагч) «Галын аюулаас сэргийлэх ба- явна. Хэрэв нь үнд- туслалцаа тэр нөхөр- Баясгалан хүү Хха- ШУДРАГА. ЖУРАМ раар гал түймрээс чилан сэргийлэх эргүүлд гарвал аль болох хурдан үзүүлнэ. нараа галын аюултай зүй лээр тоглохыг тэдэнд хор холбогдлыг нь сайн ойлгуулж өгнө» гэх чилэн үүрэг тухай сайтар бодож яв- САЛБАР болзол гаргаж, «Бүхнийг хүүхдийн тө- лөө», «Хүүхэд бүр гэмт хэрэг зөрчлөөс биеэ сэрэмжилье», «Өсвөрийн үеийнх- нийг хүмүүжүүлэх нь бүх нийтийн үү- рэгэ, «Хүүхдийг хүмүүжүүлэхэд эцэг эхийн үүрэг», «Өсвөрийн сэргийлэгч- дийн бүлэг» гэсэн яриа лекцийн сэдэв боловсруулж хүүхэд багачууд болон хө- дөлмөрчдийн дунд яриа таниулга хийж байна. Өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүл- гийн дүрэм боловсруулан-гаргаж, төв хөдөөд осворийн сэргийлэгчдийн бүлэг байгуулан ажиллуулж байна. Тус салбараас тэргүүний пионер су- рагчидтай уулзах, сургуулнудын хамт ран «Пионер бүхэн сэргийлэгч байх ёстой» «Хууль ёсыг эрхэмлэн сахнц- гаая» гэсэн инонерийн сэдэвт ажил явуулах, аймаг хотуудад хүүхдийн хү- мүүжлийн тасалгаа байгуулж ажиллуу лах, өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлгийн гишүүдийн дунд ярина зөвлөлгөө хийх, ажил сургуульгүй хүүхдийг олж ажил сургуульд өгөх, хэрэг зөрчилд холбогд сон хүүхэд багачуудыг нэгбүрчлэн хү- мүүжүүлэх зэрэг ажил зохиож | байна. Хот хөдөөгийн сургуулиуд ЇП чуулга- наа угтаж хэрэг зөрчилгүй сургууль болох хөдөлгөөн өрнүүлэн ажиллаж Улаанбаатар хотын 2,5 дугаар дунд сургууль хэрэг зөрчилгүй сургууль бо- лох уриалга гарган ажиллаж байна. Д. БАЛГАНСҮРЭН (Нийгмийн хэв журмын секцийн эрхлэгч) с ХҮЧТЭЙ урьд- байв. гал түймэр аваад харьж явав. Дүү манарч хориглож, зорилтынхоо рын 1. Өдрийн 16 болж Баясгалан хүү Гэтэл өөрийн нь баруунтай ай- лын гэрээс бөөн хар утаа харагдлаа. гийн сэтгэлд «Галын аюу лаас урьдчилан сэргийлэх нөхөрлөлийн гишүүн» гэ- дэг бодол сэрхийтэл лоо. Хүү усаа орхнод тэр Тэр нэз-й өдөр Дорио- говь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль дээр нэг том цуглаан бол- лоо. Энэ «глаанаар «Га лын аюузаас урьдчилан сэргийлэх багачуудын 10- хөрлөл» байгуулж,. түү: ний үүрэг зорилгыг ярилц лаас урьдчилан сэргийлэх ухуулга таниулга хийнэ. Галд хэлмэгдэгсэдэд тус- лалцаа үзүүлнэ. Холбоо барина. Мөн сургууль, соёлын ордон ороп сууц, ойр орчмын малын суурь бригад, Ой билчээр хад- лан тарналангийн газ- жээ. Хоног хугацаа өнгөр сөөр байлаа. Галын аюулаас урьдчилан сэргийлэх нөхөрлөлийн- хөн аймгийнхаа гал ко- мандтай холбоо тогтоож. ярина зөвлөлгөө хэдэн удаа авчээ. : 1966 оны 3 дугаар са- айлын зүг хурдаллаа. Мо. хаалгыг нь доор дарсан Сургуулийн сэргийлэгчид - Нийслэлийн 27ф сургуулийн “хамт слон бид Монсолын пионерийн зал гамжлагч | чуулган угтаж 1967, он- ыг гэмт хэрэг зөрчилгүй тэргүүний сехилга сурлагатан болох Зорилт дэвшүүлэн ажиллаж байна. Ү Зол биелүүлэхийн тул сэргийдэгчдийн бү- лэг их үүрэг гүйцэтгэж байна. Тус бүлэг 24 таргүүннй иионер”” сураг чаар бүрдэл болон байгуулагдаж, сургуулийн орчин, , сургуулийн анги бүлгүүдэд нийгмнйн хэв журам |са- хиулах, хууль дүрэм сурталчлах, хүүхдийг хүмүүжүүлэх ажлыг тогт- мол хийж байгаа нь манай хамг олонд ихээхэн үр дүн үзүүлж байна Мөн манай энэ бүлгийнхэн хүүх- дийн хүмүүжилд холбогдсон уул- залт үдэшлэг, пнонерийн ажил 3о0- хиох, дуу шүлэг заах, сахилга ба- таар хоцорч яваа ийноиер багачууды! нэгбүрчлэн хүмүүжүүлэх, эцэг эх төрөл төрөгсөдтэй нь холбоотой ажиллах ажлуудыг зохиож | байгаа нь олон түмний хайр талархал татаж байна. Манай бүлгийнхэн ин- гэж ажиллахын зэрэгцээ өөрсдөө соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцож,хот, нийгмийн алс ахуйг хайрлан хамгаалах ажилд орог цож байна. ! БАДРАХ (27 дугаар дунд сур гуулийн захирал) ї Энэ зорилтыг манай өсвөрийн тэврээд буцаад гарах гэ- тэл хөлд нь мөн нэгэн хүүхэд дайралдав: Түү- ус нийг авч сугавчлаад улаан гал дундуур шатаж хуйхлагдсаар гарлаа. Дөн гөж гартал гэрийн тооно нам уналаа. Ингэж Дор- ноговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн “6 дугаар ангийн сурагч «Галын аюулаас урьдчни- лан сэргийлэх багачуу- дын нөхөрлөлийн» гн- шүүн шнонер Баясгалан Хүү- ор- онгойлготол улаан гал 23 хүүхдийн амь аварч | урдаас нь дүрс хийв. шудрага. журмын эзэн | Гэрт хүүээл уйлах сонс болсон билээ Гал аюул- | доно: Улаан гал руу дан тай. Галаас «Шудрага раад орлоо. Чимээг чаг- журамгө”хүчтэй нан тэмтэрч явсаар орон Бивкдтоэл дээрээс нэг хүүхэд авч зтүтгэггтжгттэтэлгл тээвжчевжтиэтүлллгээнэтрЕэгчтэрээтэгтэээтастөүрунгулрэчтэхлсуүнлшрэжэстээрүррэ тглетлвгчтт салгүллэтттуэдэнглтэрүрт "Хөдөлмөр зуслан сайхан Би 6 дугаар ангид байхаасаа эх- рийн спорт тоглоомоор тоглох, ном лэн зун болгоны амралтаараа хөдөл- уиших, кино үзэх зэргээр өнгөрөө- мөр зусланд очиж амардаг болсон дөг. Сурагч бид хичээл дээр үзсэн юм. зүнлээ энд жинхэнэ газар дээр нь Аз жаргал гэж юу вэ? гэж асуу- хийдэг юм. Иймч учраас бидний хад багш нар минь хөдөлмөр гэж ха хичээл дээр үзсэн зүйл маань мар- рнулдаг билээ. Иймч учраас сурагч тагддаггүй юм. Бид туршлагынхаа бид хөдөлмөрт дурладаг. талбайд тогтмол ажилласнаараа -тө- Манай сургуулийн хөдөлмөр зус- рөл бүрийн ногооны мэргэжилтэй лангийн туршлагын талбайд хүнс- болцгоосон. Зуслангийн газар Хөг- инїй төрөл бүрийн ногоо (байцаа, сон хилтэй, хөөртэй цэнгэл баясал дүүр типо, төмс, лууван) тариалдаг. сэн сайхан газар шүү. Сурагч та Бид ногоо тарих газрыг нь засаж бүхнээс ирэх зуныхаа амралтыг зу6- хайрцаглах, үр суулгах, уелах, зэр- лаидаа тавтай сайхан өнгөрүүлэхийг Манай шувуу завгүй урсаж: эхэллээ. Гэнэхүү тын гол зүйл гийн чимээнээр амаа том том ан зүйлийн . “Шу гайн, хүзүүгээ өрсөлдөн | сунгаж лэг ургамлы нь зулгаах, хурааж хүсье. уудтай, сайхан байгаа ангаахайнууд авах зэрэг бүх ажил хийдэг. С.ПҮРЭВ. 40 дугаар сургуулийн ол билээ. Зувы -Ээжээ, ээжээ! хоол өгөөч! Бид, чөлөөт цагаа ойгоор зугаалах, хөдөлмөр зуслалгийн аврага, 10-ын сайханд ангаа гэдэс өлсөөд байна. Хорхой цар- хайгаа Хутуул цаа! гээд хашгираад байх шиг.са - сан алтан шар нагдахад Гэнэхүү шүдээ зуун, нө аигир ШУВУУ -үеө муу чавхиыхаа. ацыг хуга 58 3В»---7 шагаан өнгөө 18 тїслаад шилчихэ л») | 22". АВРАГА. ШАЛГАРУУЛАВ лЕлсуулсан хун шувуу ч билч Одоо яах билээ? Аа тийм цар- гддаг билээ. ? р нь Зу бЭггЭй” болоол” Шувуу. . цаа... баахан царцаа авчраад ан- усанд орох, наранд ээх мөн төрөл бү «А» ангийн сурагч) Саяхан биеийн тамнрын хоршоо лийн Бадрах, 60 кг жинд 21 ду увуу я БаРЧиЫГ аа «ийм лол нийгэмлэгийн спортын тан гээр сургуулийн Лхагважав, 6 ду. ХЫн гол ГЭСЭН ХУ Уул цийр слӨрЫ Зонд ХаАхийнууД ЦАГнт даар-Ё | |хнмд хоёр өдрийн турш «Зал яаар сургуулийн Давагжамц, 65 кг энэ голын хүүхдүүдийн Ш.йсь 2-0даг байхдаа» гэж бодов. Тэгснээ гамжлагч» нийгэмлэгийн . чөлөөт жинд 23 дугаар сургуулийн Сүрэн Энэ ТӨУГГЭВ Е: ЗАВГАЫ “тухай бай зэргээ харьж дулаан «юм авчира-М . |бөхийн. аврага шалгаруулах . тэм жав тэргүүн байр, удаах байранд 5 жив” Э З7дуутай чаах бол Гэвэхүү: хаар гүйлээ. Бараан-дороос хө-М : |цээн болж өнгөрлөө. Тэмцээнд дугаар сургуулийн Сүхбаатар, 33 тэд өннгэрх нүдтэй, дэрчгэр вөнтэй дээл олоод, явах гэтэл нийслэлийн сургуулиудаас шалгар дугаар сургуулийн Пүрвээ. 70 кг шир хүүд" байнгэ сэн шувуу чинь үстэй байдаг шүүдээ» сан 100 гаруй өсвөрийн бөх орол жинд 20 дугаар сургуулийн . Бат цож, 48 кг жинд 38 дугаар сур хуяг тэргүүн байр, удаах байранд Тэр, өчүүхэн шүдэнзний модыг ч.ГЭдэг бодол орж ирэв. Аа тийм хо гуулийн Сүрэнжав тэргүүн байр, 22 дугаар сургуулийн Цэрэнда- үүдэн хоймрын газраас, ердөө л.Чнны ,арьс хэрэгтэй гэж шивнэс- ! : ЭД бараагаагон удаах байранд 23 дугаар сургуу ваа, 28 дугаар сургуулийн Гүрба шээс мэргэн шүрэн БигэЭ ч, снниж гартаа. Арьс аноа Харвал лийн Зоригтсайхан, 2 дугаар сур зар, 75 кг жинд 28 дугаар сургу"- воё! шҮҮҮЛ ШуутэЭана юмсан. дэндүү ширүүн юм шиг санагд- гуулийн Гантөмөр, 52 кг жинд 6 лийн Цэрэн-очир тэргүүн байр, М жээ Энн ч тэр үү, зурам, шу. ЖЭЭ. Шувуу чинь зөөлөн үстэй дугаар сургуулийн Хангарнд тэр дугаар Ч4УАЙ-цыл Доржготов. 1 вуунд гөрөөлөхийн бөөн. донтой: шүү дээ..- Зөөлөн хэрэгтэй! гэж гүүн байр, удаах байранд 10| ЁИ дүгээр сургуулийн Мөнгөн жир х, болжээ. Зуны - сайхан нэг өдөр ШИйдээд дахин эрвэл. хурганы гаар сургуулийн Хүрэлбаатар, 21. 3, 3їдугаар: айр эйлэр, «Залган голын захын зүлэг дамжсаар жи арьс олдсон нь Гэнэхүүгийн сэт- дүгээр сургуулийн Найданжав, дагнА. НийхвмЛЭГийН 198Ү. оны 56 жигхэн хотосруу гүйн ортол ба.гэлд ёстой баярламаар сайхан 56 кг жинд 21 дүгээр “сургуулийн лөөт бөхийн аврага тамирчид 6бо раг тавхай дороос нь нэг шувуу НИЙцлээ. Хамгийн том, хамгийн . Эрдэнэбат тэргүүн байр, удаах лов. Сургуулиудын нийлбэр дүн дэрхийн | ннсэхэд, тэр нугжгис зөөлхний нь шилж аваад эрчээ- байранд 6. дугаар сургуулийн гээр 21 дүгээр сургууль 1 дүгээр хийн суугаад шувууг нүд алдал рээ харайв. Энэ үед аав ээж нь Баярсайхан, . (12, дугаар сургуу байр эзлэв. гүй ширтэх зуур, гараараа тэмт байсангүй учир түүний сандарч рэн чулуу түүж амжлаа. явааг хэн ч мэдсэнгүй. Ангаахай- 238 Шувуу өмнөхөн нь буув. Тэсэл Нуудын аманд царцаа хийгээд, гүй харавсан сум нь, амьсгаадс дээрээс нь хурганыхаа арьсаар наас ч юмуу давж орхилоо. Саа- бүтээж, унагаахгүйн тул эргэн той- ралхан өнгөтэй сайхан шувуу, РОНД нь чулуу овоолж суухдаа ДУР У2Й 1 лгойд нэг урамтай бо- Дэлгүүрт гарсан. Сайхан дугуй. сайр чулуунд далавчаа хүргэн Хооож элээ УР Дэгжин дугуй Гэнэн өөрсдөө гүүт толгой дээгүүр нь эргэлдэн р ЖоНЭЭ сс Худалдаж авса» Явж байж нислээ. Төдөлгүй бас өмнө нь Тиймээ би тэжээнэ. Эх шиг нь Хурдан дугуй. Гэмтэл осолд буув. Харавсан сум нь гудран дээ ТОМ болгоод тавина гэж боджээ. ЭКийгээд байгал 002502) гүүр нь шунгинан одов. Шувуу Гэнэхүү хариад юу ч ШУ 6 МЛХ Жирийдэг дугуг Урдах замаа ниссэнгүй. Газар дэлхийд шигдэж Нойр нь хүрэхгүй эргэн хөрөвсөөр Унаад явахад Харахгүй явж байгаа юм шиг улам навтайн хэв НЭГ мэдэхнээ унтжээ. өх Урамтай дугуй Ус шаварт тэв. Яаруу тавьсан гуравдахь сум Өглөө эрт босоод зэжийнхээ Гурван дугуйтай Унуузай! нь яг онолоо. Чулуу топ хийтэл ДУуудсныгч сонсолгүй хар эрчээрээ Шинэхэн дугуй тусмагц шувуу тэнгэрээд хараад Чавхдав. Гэнэхүү өчигдрийн өр- Гуталд гамтай П. НООЖОО ойчлоо. сөн чулуун дээрээ очиж хурганы --Ура! Би бол ийм мэргэн хүн “88 арьсыг хуулан авснаа нүдний байгаа юм. гэж хэлснээ ч мэдэл "Р ТҮМЭН аймшиг бүрхэжс Дө Ї эс В м 227 Э- Хулгар Намжил гэлээ гэж | 43 харайлгаж хүрэв. Олз омог- Зав 222-Лан Аавыгаа би өмөөрөөд Аавын чих той ангаа шүүрэн авах гэснээ ХҮРГҮЙ тэжэлээ Хулсан ташуур бяцартал Гэнэхүү хамарлуугаа түлхүүлсэн Зодолдож явсан юм. 1 юм шиг ухарлаа. Түүний хулчий- алдан Эсэн Аавыгаа гэх сэтгэл дээр Тэнхээ нь бүр тасарчихаад 1 сан царайг харахад аймаар, гайх гарлаа. өөр Айрагны халуун нэмэрлээд Аав минь дор нь орчнхсон 1 маар болсон байв. хий ангаахай- Арван наймтай ханхар эр Арга ядаж байтал нь нууд бүгд үх- жээ. Гэнэхүүгийн сэтгэлд зураг- дан хоцорсон энэ. явдал, Шу зуут голын хүүх дүүдийн | дун- Архайтал уйлж байсан юм. Тэгэхэд аав минь над Чихээ яаснаа ярьж Нулнмстай нүдээр би Нуг нуг инээж Ээж дүү цөмөөрөө Элэг бүтэн бүлээрээ Энгийн намтар сонсож Эрхэм баяр болсон юм. --Ангаахай! ангаахай! гэж. дөнгөж шивнээд, амь нь тэмцэн ядаж байгаа энэ шувууны хүүхэд! хэмээн ухаармагц өөрийгөө хэлэх муу Үг олсонгүй ам нь ангалзаад зогслоо. Өнчирч байгаа улаан нүцгэн зургаан ангаахайн дэргэд эх нь бүлтэлзэн сарвагнаж үхэл Дээр нь байсан японыг Дэрс адил өргөөд Ханхар сайхан орос эр Хага шидэж орхижээ. Тасарсан чихнийхээ хойноос Аав маань ухас хийтэл Тарчилж үхэхдээ япон Зажилж байгаа харагдаж гэнэ. “өөньаслиигасгалдллма нан ААА СОУБУ Сүйн лыг тэй ТЭМЦЭНЭ. дахь чавхны ту Гучин есөн оны Өнөө орос дайчин Гэнэхүү нүдээ анив. Аньсан зэнцлин 3 рүүл дайны сүүлчээр Өовөсөл загхэж Уйлаас7 5 3 ат эрхийг амссан 5 Ч! нулимс хацры нь дагаад чөлөө Д. МАНДАХСАН Хаясын тохир саваар Хранан энэн байгааа ЭдАЖагожгүлаєэ Эцсийн цохилт өгсөн Цэх шулууй БИНЫХЭ Түүхт тэр өдөр Эцэж сульдсан аав минь «Ничего» гэж хэлснийг нь Дажгүй ээ! гэж ойлгожээ. 2, ! 7 Хөдөлж ядаж явтал Б (ө) Дд О 1:| Туйлдаж бае эцсэн Ингэж орос дайчин Х . Нэг муу япон " Эцгийн минь амннд орсон юм. агалсан тавгаа 3ц Таваг ха Тулаад Өрөөсөн чихээрээ аав минь Эмлл03 0 ХАшалсныг мэдчихээ, лаад хүрч ирэхээр нь рө 1: рээ а Урын төв банз Тачигнатал намайг Загвавал яана. Барнад авч Аав маань. Өнөөгийн жаргалыг авчирсан юм. Аав хү ил тЫс оланХОн: Хагалсан тавгаа би Сээрэн дунгуй хийгээд Би ч гэсэн «ннчего»-гоор Таваг Цураьг рд Яс 6 Хаана ч нуухаа байя Сэгсрээд орхилоо гэсэн чинь Орос хэлийг эхэлсэн. Тасгхийтал тал элгэн Хулчгар зан гаргаж Өнөө япон сандрахдаа Хулгар ч болсон аавын хагалсан Енэлүүлэл яана. Худлаа хэлэхээ больё. Үмхээд авч гэнэ чихийг нь Хувьтай төрсөн хүү шүү. Хаанаа нууя даа байз шээж бүгдээ тоочиж, Тэгээд хоёул ноцолдох О ЖИГМЭДГОТОВ Эгээ одоо Удахгүй | їйлдсэн. буржугаа хүлээе! 1 1 ЭЭЖ өрж ирээд 23 : Шш ю.. биниэхжэээээээвээмлиэишиннимлиинилиииэлилилилжллжинжихлнэилилииниээлэилжилэилилээлиининн Ц Цэлд--Алюрш Бэй 81) 38 Хариуцлагатай эрхлэгч Ж тАГЛАР ан БЭившээи 2252-1272: у рхлэгч Шиниилилли нэн Сүхбаатарын нэрэмжит улсын эвлэлийн комбинатад хэвлэв. с Ивдеке-- 14140: өр өт тэ-автэ- тий» «арьст арт ар. ань аль. айн, ан ат авт атар,” гаар хилэн хар морьтой " Өрөж бүхний пролетари нар нэгдэхдтан ф МАХН-ын үйл хэргийн » Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пно нерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн сонин аА шОЁ жилдээф м6 (972) ө ХЇХ зуу жагсаалын -инжене ны. үе хүртэл манлайд явдаг. "«цэргийп рийн байлдагч- ийг». ийнхүү “нэрлэж байжээ. Утгаараа. бол шинэ. юмны анхдагч гэсэй үг ажээ. Ажил, амьд- рал, шинжлэх ухаанд анхны нээл тийг хийсэн хүй энэ эрхэм “нэрээр нэрлэгддэг байна. Огторгуйн анхны инсэгч Ю. А. “Гагарин бол огтор- гуйн пионер гэгдэнэ. Хүүхдийн улс төрийг номмуцнист байгууллагын гишүүнийг тпиопер гэж “нэрлэдэг учир өнбөгийн манай өсвөрийн үе та бүхэн эна эрхэм хүндэт “нэрний эзэд юм. Пиолерийп “тухай эг үгээр хэлбэл та парый” тухай проле тарийп нх бичгийн хүн манай ти» үеийн утга зохиолын хөгжилтөнд биечлэн туслаж байсан.А. М. Горь кийн онож хэлсэн гайхамшигт ДҮТ- нэлт байдаг байна. Түүний уяша2ар цооВЫ «Пионерүүд бидний халаа, Ондний - нөөц бидний хийж бүтээсэн, хийж буй бүхинй хууль ёсны залгамж лагчид» том, Пионер гэсэн. үгний тухайд товчхондоо ийм байна. Ха рип гластук гэсэн үгиий тухайд бол Зөвлөлтийн «Вожатый» сэтгүүлд Г. Левипсоны бичиж хэвлүүлсэн «Улаан тугны хэсэг нь» гэсэн өгүүллийг орчу Уншигч та нарын дүрмээ хэлэлцэж, судалж, ойлгож, ухамсарлап буй ажилд энэ өгүүлэл тус болно гэдэгт ичгэж бай па. Манай айлын жаал Өглөө болгоп миний дэргэдүүр сандран гүйж өнгөрөхдөө улаан хүчээ явдал дун даа зүүж лваа харагдана. Хичээлээ «9» ирэхдээ түүнийгээ. өвөрлөчих «өп үзэгдэнэ. Улаан бүч гэдэг чинь сурагчийн дүрэмт хувцас юм гэж үү? Чи яагаад хичээл тарахаар улаан бүчээ зүүдэггүй юм бэ гэж асуу- хад --Би ямар бага ангийн хүүхэд биш дээ. Дандаа. л зүүж явах. гэж тоомжиргүй хариулав. Энэ аал улаан бүч зүүхээс зовж байна. Писперийп улаан бүч гэдэг балчирхай насны гэрчилгээ болохоос биш В. И. Леннниий нэрэм жит коммуиист байгууллагын їи шүүн, хүний билэг тэмдэг. биш юм тэжс үү? Улаан бүч гэдэг чинь ямар учир утгатай юм бэ? гэж асуухад тэр ихэд -бардам байртай! --Уяаан тугны хэсэг нь байхгүй юу? гээд үүнийг. мэдэхгүй хэн байх вэ. Дэмий юм асуулаа гэсэн шинж тэй байв. Зүйтэй, улаан тугны хэ сэг нь мөнөөсөө мөн. Гэхдээ Л чи мэдэхгүй байна гэж бодоод би сур гууль дээр нь очлоо. Тэдний ан гийнхантай уулзлаа. Тэд их гайхаж байгаа бололтой. Тэгэх тусам нь би! --Улааи бүчиий тухай ярилцья. гэж шууд хэллээ. - -с-Хэрэв миний яриа та нарын мэддэг юмыг давтаад байвал гараад явж болно гэж тохирцгооё гэсэн маань тэдний санаанд нийцэж иг жуг болов. --Улалзах галтай яг шиг улаан тугтай яг адил улаан бүч та нарын хүзүүнд намирч бай на. Энэ улаан тугий чинь хэн хам гийн анх өргөсөн юм бэ? Та нар мэдэх үү? гэлээ. Тэд Дуугарсангүй. --1832 оны 6 дугаар сарын 5-нд Парис хотноо Францын улс төрийн зүтгэлтэн Жан Максимилиан Ла- маркийг оршуулсан юм. : Энэ өдөр Парист Бүгд Найрамдах Улсын талыг баримтлагчид засгийн газрын харгис бодлогыг эсэргүүцэн босчээ. Талбай дүүрэн хүн цугла- тав. Яг. Дүүргийн цаадах булан хүн давхин ижил, оч гарч иржээ. Түүний гарт лын билэг тэмдэг хамгийн улаан туг хийсч явсан байна. 1848 оны зургаан сард Парнсын ажилчид босч хөрөплгөтний эсрэг тэмцсэн. Тэнд бас л хувьсгалын би лэг тэмдэг улаан туг намирч байв. Энэ тухай Карл Маркс «Парисын зургаан сарын 28-24 тпий өдрүүд» тэдэг өгүүлэлдээ маш урнаар өгүүл сэн байдаг. Энэхүү хувьсгалын улаан Тугийн дор 1871 оны гурван сарын “18--ны Парисын гоммүпа төөсөн їиүү дээ х ТУГНЫ! ЖЗГЭГ НЬ... Парисын ажилчид тэр тугаа хамгаалж тэмцлээ. Хөрөп гөтний цэргүүд хувьсгалт ГПарисыг дайран ороход ажилчид хамгаалалт хийж, долоо “хоног хориглож: байв. Гагцхүү хүчин- тэнцвэргүй. байснаас хамгийн сүүлчийн хамгаалалт лох Рампоны гудамжинд эцсийн ту лалдаан болсоном. Энд хоёрхон хүн хувьсга анхны хоёр сар гаруй үлджээ. Цагдаа нарыг хэдхэн ан- хамд орж ирэхэд ажилчин залуу тугийг ишнээс нь салгаж! --Ямар ч байсан үүнийг алдаж болохгүй гээд жаал хүүд өгчээ. Хүү түүнийг авч биеэрээ ороогоод гудамж уруудан гүйж арай л су манд оногдолгүй амь гарсан байна. Хэдэн арван жилийн дараа Пөри сын коммунчуудын ач нар тэр ту гийг Москвад авчирч, Леннний Мав золейд тавьжээ. Одоо тэр түг В.!И. Лениний. музейд хадгалагдаж бай на. Хүүхдийн улаан туг нионерийн бүх улаан тугны өвгийг хэзээ хаа на анх гарсаныг та пар мэдэх үү? гэхэд хүүхдүүд ярьж өгөхийг гуйв. --Петроград: хочонд .1917 өнд Майн нэгний баяр тэмдэглэх болж, энэ баяраа: хэрхэн яаж өвөрмөц явуулах талаар Розенкранцын -үйлд вэрийн хброон” дээр бөөн яриа "хөө рөө болсон байна. | Хүүхдүүдтэй жагсацгаая. Одоо бол цагааны цэрэг, цагдаа гэж айх юм алга. --Нээрэн тэгье. Тэд жагсаалын манлайд яваг! Ёр нь залуу бүх ний манлайд явах ёстой. Тэгэхдээ тэдэнд туг хэрэгтэй. --Зүйтэй Лобов даргын хэлдэг зөв. Хүүхдүүдэд өөрийн туг хэрэг тэй болно. Харин хүүхдийн гхам гийн анхны хувьсгалт туган дээр ямар бичиг байлгах талаар тэдэн- тэй ярилцая гэж тохиров. Хүүх ДҮҮД ЭНЭ саналыг угтаж: авчээ. «Дарлагчид сөнөтү гэй!» гэж бичье гэхэд нөгөө нь ганц хан «сөнөтүгэй» гэх эвгүй юм. «манд тугай» гэсэн үг оруулья юуг мандуу лах вэ? гэтэл нэгэн зэрэг «Социа лизм» гэж хэлсэн байна. Тэд «Дар- лагчид сөнөтүгэй! Социалиам мандту гай!» гэж бичихээр болов, Тэгтэл нэг нь! --Энэ зүйтэй байна. Гагцхүү энд хүүхдийн тухай уг баймаар са- нагдана. Энэ маань хүүхдийн туг шүү дээ гэв. Нилээд ярилцлаа. Эц сийн шийдвэр гарлаа. «Дарлагчид сөнөтүгэй» «Хүүхдийн соцнализм мандтугай!» гэж бичих болжээ. 1967 оны 4 дүгээр иныж ї20 Усалаатай бо. «Ура» хашгиран . Лхагва Ф Үнэ 10 тө Р ЯХ жииилиийшиний Байгаль ертөнцөд «Хүүхдийн со циализм» гэдэг ойлголт байхгүй бо ловч тэд тэр тухай юун болохыг үл нийцсэнээрээ ухан тагцхүү сэтгэлд сонгосон байна. Гэхдээ ,.социализм гэдэг маань хүүхдэд зориулагдана. Туг хийх захиалгыг гурван жаал хариуцан оёдлын газар авч очжээ. Инторын торгоор гурвалжин хоёр туг хийхээр боллоо. Хэм- үзвэл үг нь цөөдөж жээ тааруулж нх зай гарчээ. Гурван жаал хүү хэ лэяцэнс байгаад «Розенкранцын за бодон. хөвгүүд» гож бичүүлжээ. Майн нэгний сүрт жагсаал бол- яво. Розеикрайцып заводоос гарсан цувааны эхэнд хүүхдүүд явж байв. Тэдний нэг нь тугаа Нева мөрний дөлгөөн иь илбэж туг салхипаа хий Жаал хүүгийн тэрээр тэвчин улам улам ,влдөрт өргөн бүх Петроградын хүн ардад үзүүлэх гэж «мэрийж «байлаа. «Хүүх дүүд жагсаж явна. Хүүхдүүд дар- лагчдын эсрэг. хувьсгалын социализмын төлөө гэж тэд тугаараа ярья: гэж: пионерийн бүх ТУГНЫ ӨВӨГ хувьсгалын хүүхдийн анхны туг Петроградып гудамжнаа салхинаа юм «ч. Хүүхдүүд миний ярианд та салхи. тугий намиран гар. чилэвч төлөө, байна» Ин явж явжээ. дэрвэн дэгдсэн түүхтэй. тагдаж чив чимээгүй сууж байв. -Та иар “улаан. бүчээ бүлгэ мийнхэа. тугийг, харах тоолон тэр Петроградын хөвгүүд өсвөрийн про- летавиудын тугийг санах ёстой. Би та нарт Зөвлөлтийн Армийн музейд хадгалагдан байгаа нэг тугны тухай ярья. Тэр бол ялалтын туг 1945 оны 5 дугаар сард Берлины рейхас тагийн оройд Зөвлөлтийн цэргийн гар дамжин гарсан туг юм. «Фа шизм бут цохигдлоо Аюулт дайн төгслөө» тэж даян дэлхийд зарла сан туг! Дэлхийн хоёрдугаар дайнд Зөвлөлтийн хорин сая хүн үрэгд- сэн! Энэ тоог санацгаа. Эргэж, ирэх гүйгээр хорин сая хун явж чи. бид ний өнөөг хамгаалж: өгсөн юм. «Ийм явдал дахин хэзээ ч АЭГТаГ, дах ёсгүй» гэж тэр ялалтын улаан туг зарлаж байна. Би гурван үлаан тугны тухай ярилаа. Тэр тугиуудын Эг нь та нарын | улаан бүч шүү “Улаан бүчээ хүндэтгэн, лах нь пионер бүхний үүрэг байх ёстой. -.. Миний яриа тэдэнд “мэгэн сэтгэгдэл төрүүлэв бололтой. Хүн бүрийн нүүр царайд гүн- 25| хамгаа хууль дсоны рол тодорч, улаан бүчээ барьсан байгаа харагдав. С ЯСАМСРАНЖАВ | Хоёр хүүхдийг зурлаа. өргөж Е! улцрлнэн: тааж ачаа мн ча ах эив ачна. : Огторгуйн пинсэгчдийн өдөрт Савтай ус дамнасан Б 12:09 5 Хоёр хүүхэд үзэгдэнэ. (2777: Цаасан дээрээ, Саруулхан Сарыг зурлаа би, Саран дотроо, Эвтэйхэн Саран дээр юу байна? Сайн ажвал-- Агуу Зөвлөлт орны Алх хадуур харагдана. Цаасан дээрээ, Цагаахан Сарыг зурлаа, би Саран дотроо, | Алтанхан Алх ха зурлаа. Сайхан 47 зил, биелэсэн цал» Саран дээр гишгэн Урагш алхана, би. 2 Саран дээр байгаа бүхнийг | Цаасанд зурсантайгаа. 4" Тулган үзнэ, би. ж. Дашдонос- секц аймгийн төвийн 0 жилийн дунд сургууль дээр «Залгамжлагч» . хоёрдугаар чуулганы секцүүд байгууллаг дан ажиллаж байна. Саяхан интернационалын сенцээс «Пионерийн үнэн» есонинд гар гаван нүүрийг баяртай хүлээн авч интернационалын | еенц байгуулан ажиллаж эхэллээ. Хөвсгөл Интернацнионалын сенцийн хэн пионерийн танхимд нитер- националын булан байгуулах, өсвөрийн “Вьетнамчуудад бэлэг илгээх, гадаад орнуудын сур- гууль: пионерийн эжлын турш чВсэс-о-эс-ос-севєьсє-сиб Фйвсоємс-бысаыс лагыг , . өөрийн : бүлгэмийн ”аэнилд: иэвтрүүлэх “Гэррэг аж лыг тусгай, “төлөвлөгөөтэй хийж “байна.. бурагч ч, НЯМЖАВ Д. АМГАЛАН. НАР НА. Н. ДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг. т-єєсоос өөс Бэиэхлэиэритэй зохиолч Д. МЯГМАР, ЗУРААЧ «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ДЭРГЭДЭХ ХЭВ- ЛЭЛИЙН ЗАЛУУ. ИДЭВХТНИЙ САЛЖ БАРЫНХАНД хичээл “ЗААЖ БАЙ- Хэн яаж шалгарах вэ? Манай сонины зөвлөлд он гарсаар олон захидал ирдэг боллоо. /Эдгээр захидлын хаягийг үзвэл ихэнх нь ма- най бяцхан бичигч сурагчдын овог нэр байна. Ийм олон захидалд ирэх нь арга ч үгүй дээ. Яагад гэвэл гуравхан сарын дөрза манай пионер сурагчдын чуулган буюу ЇЇ их хурал болох гэж байгаа болохоор сургууль бүр дээр сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилт гаргаж, хүмүүжлээ дээшлүүлэх хөдөл- гөөн өрнөж байна. Тэгэхлээр манай би- чих, зурах, гэрэл зураг авах дуртай хүүхдүүд энэ тухай бичихээс өөр арга гүй билээ. Манай сонины ндэвхтэй би- чигчдийн нэрсийн жагсаалтанд Хөвсгөл аймгийн төвийн дунд сургуулийн 9 дү гээр: ангийн сурагч Ч. Нямжагын нэр шинээр бичигдлээ. Нямжав саявтар ирүүлсэн захидалдаа «Би сонин сур валжлагч болохыг хүсдэг. Гэвч энэ хүслээ хэрхэн ажид хэрэг болгох арга ухаанаа олохгүй байлаа. Гэтэл гамжлагч 1| чуулган угтаж, хэвл: залуу идэвхтний секц сургуулнудад бай гуулах шийдвэр гаргасан нь миний урам зоригийг хөгжөөв. Ингээд би сур- гууль дээрээ зохиол ,зураг, сонирхогч хүүхдүүдийн бүрэлдүүнтэй секц байгуу гуулан ажиллаж байна. Бас «Пионе рийн үнэн» сонины газраас зардасан «Хэн манай идэвхтэн сурвалжлагч 00о- лох вэ? гэсэн уралдааны болзлыг хан- секцийнхнийхээ хамт ажиллаж гахаар й байна.» гэжээ. Энэхүү, захидлыг манай соннны зөвлөл баяртай хүлээн авлаа. Ийм захидалд Архангай Цахир сумын 8 жилийн сургуулийн сурвалжлах хэс гийнхэя, Төв аймгийн гэгээрлийн хэлт сийн ажилтан Сундуй нарын олон хү нээс ирээд байна. Тэд янз оүрнин асуулт Тавьж зөвлөлгөө авахыг хүс- чээ. Сундуй бичихдээ «Хамын хэвлэл бол нэгд сурагчдын үзэл суртал хү- мүүжлийн зэвсэг мөн. Хоёрт нэг жигд хэмжээ загвартай үзэмжтэй баймаар байна. Ёр нь ханын хэвлэлийг сайжруулах ажлыг хэвлэлийн залуу идэвхтнүүд шинилнижиэжиииииилииилииилиилииилиилллллиилииилииинжжилиллииииин Зохиолчийн ярна Хүнд мэдээгүйг мэдүүлж, хүнийг хү- мүүжүүлдэг чухал зорилтыг өөртөө хад галсан уран зохиол нь ялангуяа өсөх насны хүүхэд багачуудыг сурган хүмүү жүүлэхэд асар их үүрэгтэй билээ. Ийм ч учраас сургуулиудын дэргэд хүүхдийн оюун ухааныг хөглгүүлж, хожим хонно мэргэнслээ сонгон эзэмшихэд анхны түл хүүр болдог олон төрлийн дугуйлангийн готор утга зохиолын дугуйлан ордог юм. Утга зохиолын дугуйлан дунд ан гийн, ахлах ангийн гэх мэт хүүхэд бага чуудын ас сэтгэхүйн онцлогоор олон янз байж болно. Дугуйлангийн гол 30- рилго нь юуны өмнө хүүхдэд уран 30- хнолын амг шимийг ойлгуулж сургахад оршино. Ингэснээрээ манай ирээдүйг бүтээн босгох хойч үе маань хүмүүжил боловс ролоор өв тэгш, эх оронч, интернацио- налч хүмүүжлийг эзэмшсэн иргэд боло ход нь багагүй тус хүргэх нь дамжиг гүй х Өнөөдрийн утга зохиолын дугунланд суралцаж байгаа бяцхан иргэдүүдээс, ирээдүйн нэр цуутай авьяаслаг зохинол- чид төрөн гарч ч болох бөгөөд, тийм ч учраас тэдний оюун ухааныг багаас нь эхлэн дэс дараалалтай хөгжүүлж, урам зохиол сонирхох сопирхлы нь дээшлүү лэхэд утга зохиолын дугуйлан чухал үү рэг гүйцэтгэдэг байна. Иймд сургуулнудын дэргэд байдаг уг га зохиолын ду лан нь ажлаа олон элб с болох бөгөөд, уран зо : гадуур унших уншля- а, ном : "уншиж ойлгох арга зам, уран уншлага зэрэг хэлбэрүүдийг: ашиглахын зэрэгцээ, тодорхой нэг 20 хислчоос тодорхой уран бүтээлээ хэрхэн мам: бүтээсэн зам, зохиолчдын амьдрал уран бүтээлийн сонирхолтой зүйлүү- дийг хүүхдэд ярьж, бас хүүхдийн өөрс- дийн нь бүтээлийг байнга хэлэлцэж, тэр бүтээлүүдийг нь сургуулийн дэргэдэх «Ханын сонин», «бичмэл сэтгүүлд» гар гах зарэг ажил хийж байх нь зүйтэй юм. Уран зохиолын дугуйланг ийм маягаар аль болох сонирхелтой аргаар явуулж чадвал, уран зохиол сонирхох хүүхдийн идэвх өргөждөг байна. Ер нь утга зохиолын дугуйлан хэдий чинээй чанартай, сонирхолтой явагдвал хүүхэд багачуудыг өвтэгш хүмүүжилтэй болгох зорилгоо төдий чинээн амжилт- тай Сиелүүлж байна гэж үзэж болох би лээ. Зохиолч Д. Мягмар. СУРГУУЛИЙН УТГА ЗОХИОЛЫН ДУГУЙЛАН| хийх ёстой.Энэ талаар бид төлөвлөгөө гарган ажиллах гаж байнд» |гэжээЭ. Энэ бол маш зүйтэй санал юм. Ер нь нь ханын хэвлэл ямар байх тухай «Пионерийн үнэн» сонинд бага хурал явуульяа гэж шийдэж байна. Энэ бага хурлын өлгөцийг ч Сундуй бичнэ гэж итгэж байна. Хэвлэлийн задуу идэвхтний салба- раас хэн шалгарах вэ? гэсэн асуултыг хариулья. Үүнд сургууль тус бүр дээ рээ байгуулсан салбарт идэвхтэй орол- цож бүлэг бүлгэмийн зөвлөлийн ханын сонинг гаргадаг гар зурвач, гэрэй зу- рагч зохиол шүлэг мэдэ? материал бя- хүүхдүүд ормо. Тэд зөвжөн эмэ тадаарда сайн хийх бус, хичээд сурлага хүмүүжлээр сайн сургууль дээр зохиогддог олон түммий ажилд торгүүн зэрэг оролцдог байх ёстой. Сургуулиас шалгарч ирэх сурас чид аймагтаа шалгарсан ханын соний- авчирч үзэсгэнэнд тавина. Шалгаран ирсэн сурагчдыг «Имойе- рийн үнэн» сонины дэргэдэх хэвлэлийн залуу идэвхтний дугуйлангийн сурагчид хүлээн авч үйлчлэнэ. чигч ГОО ХОТОД Инонер сурагчид аа Хэвлэлийн залуу идэвхтний сал- бараас шалгаран залгамжлагч ЇЇ чуул гандаа ородцохын төлөө уралдан. ажил- лацгаая. Ж. Шагдар. Хөвсгөл аймгийн төвийн 10 жилийн - Дунд суүху улахан Т-гийн «Б» ангийн пнонер Сарантуяа сургуулийн 3 удаа гийн аврага тоочин болжээ. Х. НАЙДАНГИЙН авсан гэрэл зураг ЗУРААЧ ЗӨВЛӨЖ ВАЙНА УРАН ДҮРСЛЭЛ «Пионерийн үйган» сонины редан- цийн дэргэд байгуулагдсан идэвхтэн сурвалжлагч нарын бүлгэмд сурал- цагчид, уран зохнол, урлагийн олон төрлийг зөвхөн судлаад зогсохгүй, өөрсдөө хийж бүтээгчид болох анх- ны алхмаа хийж байна. Нэг хүн олон янзын мэргэжил бага ч болов эзэмшдэг байвал хэнтэй ч уулзсан сонни ярина үүсгэж чадах бөгөөд хэ- ний ч юуны ч тухай сурвалжилж чадна. тив рмалан олон эр дотроос ураж дүрслэлийн 6 үтээгдэхүүн хүний амьдралд гүнзгий нэвтэ “сэн юм. Музей, үзэсгэлэнд тавшгд сан хэдэн зураг баримлыг л уран , дүрслэлт бүтээл гэвэл хэт явцуу онно.Хөдөлмөрчин олны өдөр тутмын хэрэглэдэг хувцас хумар, аяга, та- ваг, сандал ширээ, орон байшин, эмээд хазаар, машин техник зэрэг бүх зүйлд уран дүрслэлийн ухаан шингэсэн байдаг. Уран дүрслэлийн томхон бүтээлүүд: уран сэдэвт зу- раг, хөшөө баримал, сийлбэр хатга мал зэрэг нь сайн сайхны төлөө, хү- ннй сэтгэлийг хөдөлгөгч байгаад зог сохгүй хойч үед түүхийн чухал ба- римт болж үлддэг. Ийм дээрээс ур- лагийн бүтээлийг хүндэтгэн, хайрлан хамгаалах ариун нандин үзлээр бага чууд, залуучуудыг хүмүүжүүлэх яв- дал чухал тавигдаж байна. 18 дугаар зууны эхэн үед Испа- нийн хаан Филипп 1ЇУ «Би хэдий- гээр инлээд хэсэг нутагаа гадаадын улсуудад алдсан боловч их зураач Веласкесийг төрүүлснээрээ Испанийн түүхэнд нэр төрөө үлдээж чадлаа» гэж хэлж байсан нь урлагийн бү- тээл, түүний бүтээлчийг хнчнээн өндөр үнэлж ирсэн нь харагдаж бай- на. Ялангуяа хүний оюун санаа хөгж сөн одоо үед хүн бүр уран дүрслэ- лийн ухааныг эзэмшнж тохилог амьд рах хүсэл эрмэлзлэлтэй болсон учир уран дүрслэлийн бүтээлийг суд лах ойлгох явдал их шаардагда, байна. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат, зураач Д. АМГАЛАН, Хэдэхэд амархан, хийхэд хялбаргүй зүлх ч “байдаг хальсаа тэр с3: : шүү дээ. Харин аппарат Сурвалжлагч хүн гэрэл ямар ч байж болно. Ажил- зураг мэддэг оанх нь мэ лагаа нь бүрэн бол зураг ник ажиллагаа юм. дээж хэрэг. Сонин хэвлэлд гэрэл зураг нь биеэ даасан хэлбэрээр болон, бичлэгтэй хамт ордог чухал төрөл би- дээ. Зарим сонни сэтгүү- дийн чимэглэлийн 90 хувь нь гэрэл зураг байдаг, Бн- авч саа болдог. хальсны эмзэглэх хүч (гост дин) хэд энэ хальсаар яаж зураг авах хэрэгтэй. Зураг авсан халь боловсруулахдаа тодруулах хүч, ажиллах цаг гэж ярьдаг. Зураг авах Хэвлэлд авахдаа заалтыг унших мөн Нь ҮХ» сонгон буулгах хэрэгтэй. Ха- рин нэг янзын цаастай бол руулж болдгийг анхаармаар юм шүү. Энэ бүхэн нь тех гаргах доорх зүйлүүдийг анхаараарай. Хаанаас нь зу раг авах, уг зүйлийг бүхэлд хэсэглэж үү, дэн цуврал болгож авах уу? сайхан идээшилж цаасанд тохн- лалтай ойлгож зураг гэж болох юм. гаа үйл дунд авах нь давуу үнэн байдалтай хэд хэ уншигчид үзээд хонь Ийм сайхан газарт мал тар галалгүй яахав гэж дараа- Л байвал сая сайн хоньчны зураг болжээ Ер нь зураг авахдаа он- цын саадгүй бол болж бай явдлын хөдөлгөөн зураг гар- СУРВАЛЖЛАГЧ ХҮНД ГЭРЭЛ ЗУРАГ ХЭРЭГТЭЙ ЮУ? раг авч чадна нь ч ц вол саруул уужим эмх байна. цэгц, журам дүрмниг ба римтлах жишээтэй. Цээж зу “ораг авахдаа тэр хүнийхээ зан төлөвийг харгалзан арын юмнаас зайгаар буюу гэрлээр салгаж юуны өмнө уг хүнээ нүдэнд түрүү Ту- сахаар авах нь аятайхан бай даг, хамж Эцэст нь хэвдэл сонинд ямар зураг таардаг юм бэ? бүтээлч чигч хүний ой ухаанаа олон хоО23 с бүх бай Ч Ямар байдалд хэдийд авах даг. Тэргүүний хүний зу- гэж олон хүн асу 5 Үүн цаг зарцуулж хэд хэдэн “Увавеат, Заа АВ аонелрнар цагидэг2 сонгох, цаад аад раг авахдаа тэр хүний редакцын шлолыы зөнч хуудас бичсэн зүйлийг ун- дүгээр хөргэж ярьдаг) тод- талын юуг оруулах, хасах багаж хэрэглэлээ чадамгай олон талтай, Би зөвхөн хэв шигчид маань мөн л нүдээ шнтых гүйцэд бэхжүүлэх зэрэгт анхаарах, хүлээх, өр эзэмшиж, баяр бахархал бү лэлийн | үйлдвэрлэлийн чилээн уншиж | ойлгох. тэр санд сайн угаах, цэвэр таг сөх, авхаалж самбаагаа гар тээлч ажиллагааг илэрхийд- шаардлага ёЭХ нь талаас нь зүйлийг нэгэн гэрэл зура- ЭХ шкобанд хатаах зэрэг гах хэрэгтэй. Жишээ нь сэн зохиомж нь аятайхан хариулахад авалт тод, буул гаас хоромхон зуур боднт х ав Дарср тун нямбай Хоньчин хүний зураг авья болж байвал машнн техни- галтын жаал тохн гын, гэ- үнэнийг итгэл төгс ойлгож хийх нь.чухал л даа. Хонь нь чухал уу, кийн тодорхойлох хэсгийг рэл сүүдэ : а хааг хэтэрч болдог билээ. 5 Хоньчин нь чухал уу? Хэ- оруулан хүнзэ том х8- утаагүй, Шэн хан зураг Зарим хүн гэрэл Зураг Зураг буулгахдаа зураг рэв хоньчин нь чухал руулах нь давуутай байдаг, тохирно "Хэрэгтэй гэж үз- авах тун амархан, сайн ай- авсан хальсны өтгөн шнн- хамгийн түрүүн хоньчин хүн эрэв йлдвэр цехийн : 3 пнарат д байвал би сайн зу гэн байдалд тохирсон цаас чухам л иягэж байдаг гож ерөнхий байдлыг гол болго- вэл засвар хийдэг юм. Н. ДОРЖ 4 Хүүхдүүд зэ! Ма- най нам васаг Та нас рын хичээл сурлага, хүмүүнял ӨлӨВс- ролд чинь зориулж төрөл бүрийн сурах, бичиг, уран зохиолын ном, сонии сэтгүүл хэвлэн гаргадаг, Энэ олон ном сониныг та нар өөрсдөө уншиж хэрэглэхээс гад- на багш, аав ээж, ах эгч нараараа ун шуулж тайлбарлуулан, сонсож ашиг- ладаг шүү дээ. Үүнтэй нэгэн адил та нарын сурч соёлжих хүмүүжиж 0бо- ловсроход тусладаг, «Цаасгүй сонин» бий. Үүнийг радио гэнэ. Радио бол та нарын уншдаг ном сонин шиг ач- тай юм, Хүүхэд та нар бодоод үз л дээ. Нэг долоо хоногт зөвхөн хүүхдэд зориулан бэлтгэж явуулдаг нэвтрүү- лэг дунджаар 5 цаг 15 мянут болдог юм. 170 хуудас буюу, Пионерийн үнэн сонины бүхэл бүтэн 5 дугаарыг ар өвөргүй уншина гэсэн үгээ. Радио гэдэг энэ багш, сонсогч пионер су- С рагчдын- онцлог, насны дур сонирх- лыг харгалзаж олон төрлийн хичээ- лийг янз бүрийн хэлбэрээр заадаг Энэ багш өглөө бүр 7 цаг 21. мину- тад ганцхан Ням гаригт 7 цаг, 40 мн нутанд та нартай мэндэлж, ням гарни- гаас бусад орой 18 цаг 55 минут ор- чимд үлгэр ярьж, хичээлээ дуусгадаг шүү дээ. Хүүхдүүд та нарын энэ баг ИДЭВХТЭН БИЧИГЧ Хүн болох багаасаа...гэдэг буур луудын маань үг бий. Тиймээ тэр үнэн үг. Саяхан би еерийн сургуу лийн идэвхтэн бичигч Дэмбэрэл тэй уулзаж нилээд зүйл ярилцсаны хаа нэгхэн хэсгийг ч гэсэн уншигч олонтойгоо хуваалцахыг хүслээ. ...Би эхлээд бүлгийнхээ, дараа нь сургуулийнхаа ханын сонины ндэвхтэн бичигч байлаа. Саянаас «Пионерийн үнэн» сонины үй олон идэвхтэн бичигчдийн тоонд орох хүсэл оргиллоо. Мэдээ сур валжлага хэд хэдийг бичсэний маань зарим нь радногоор нэвтрүү лэгдлээ. Би хамгийн түрүүн бичих материалаа цуглуулдаг, Тэгээд бн чих ажилдаа орно. Бичихэд нх учир байна. Юуны урьд чухам 10у | ны талаар бичвэл бага ч гэсэн ашигтай байна вэ, түүнийгээ ямар аргаар бичих вэ? гэдгээ тодорхой шийдвэрлсэнийхээ дараа бичиж эхэлдэг. Бичсэн зүйлээ олон дахин уншиж найруулагыг нь засна. Өөрийнхөө санааг нэмнэ. Дахин өөрөөр бичиж үздэг дээ гэж хэвлүү хэн гэгч ярьж суугаа энэ бяцхан охин Булган аймгийн Сайхан су мын 8 жилийн дунд сургуульд сурч байна. | Багш Д.ХАЛТАР | «ЦААСГҮЙ СОНИН» ШИЙН хичавл заах хуваарайг лан сд- нирхон байгаа даа? ацэрлэгийн насны багачуудад зориулж Бямба гариг бүрийн өглөө- ний 10 цагаас 10 минутын нэвтрүү- лэг явуулдаг, Бага ангийн баатар- чууд, пионерүүдэд зориулж, мягмар гаригийн 18 цаг, 80 минутаас явуул даг «Залгамжлагч» Дуудлага радио станцаар, Бямба.гариг бүрийн 10 цаг 40 манутаас 15 минутын нэвтрүүлэг явуулж байна. Дунд, ахлах ангийн пионерүүд, МХЗЭ-ийн гишүүн сурагчдын улс төр, ёс суртахуун, гоо зүй, бие бялд рын хүмүүжнл боловсролд зориулж. өдөр бүр өглөөний мэнд, “Залгамж- лагчдын дуудлага радио станцын нэвт рүүлэг явуулж байгаагаас гадна нийт пионер сурагчдын зугаатай сайхан амарч, хөгжин баясахад Ням гариг бүрийн 15 цаг, 20 минут орчмоос нэвтрүүлдэг. Бас ахлах ангийн сурагч дад Даваа гариг бүрийн 15 цаг 30 мАнутнаас явагддаг уран зохиолын нэвтрүүлэг бий. Радио бегш маань ийм олон төр- лийн нэвтрүүлэг бэлдэж явуулахдаа радно сонсогч пионер сурагчдын” Сса- пал хүсэлтийг харгалзаж, та бүхэн- тэй холбоогоо улам бэхжүүлж, орок яшшшхэвэпллышлппишЖЭЭ Хөх тэнгэр Хөх тэнгэр Хадган өнгөтэй Хөх тэнгэр Зуун түмэн хүүхдийн Зуулай дээрээс Хөхрөн харагдана. Хүүхэд бидний сэтгэл Өөдөө ниснэ. Хөх огторгуйн гүнд Уулзан баясаж Хөх тэнгэр Тэргэл сарны дээр Түүдгээ асаана. Ангариг сугар дэөр Алимаа тарина. Алсын өдөр Холын одон дээр Ахиад уулзахын Болзоо тавина. Цэлмэг сайхан Хөх тэнгэр Цэцэг дэрвүүлэх нутгийн идэвхтэн бичигч, суриалж- лагчдыг түшиглэж ажилладаг юм. Манай редакцид байнга цаг үеийн шаардлагатай мэдээ, сонирхолтой өгүүлэл, тэмдэглэл, сурвалжлага, най руулал, үлгэр бичиж байдаг Увс айм- гийн төвийн дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Д. Сономпил, нийслэлийн 5 дугаар дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Д. Ёндон- жамц, 6 дугаар дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Д. Юра, 8 ду- гаар дунд сургуулайн 10 дугаар ан- гийн Л. Цасчихэр нарын зэрэг олон идэвхтэн сурвалжлагч бий. Тэрчлэн манай редакцтай Ховд аймгийн тө- рийн 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн Б анги, Говь-Алтай аймгийн Бигэр сумын дунд сургуулийн пионе рийн бүлгэм тогтмол харилцаатай ажиллаж байна. --Хүүхдүүд ээ! Радно багшийнхаа хичээлийг тогтмол чих тавин сонсож сургууль хүүхдийн нэвтрүүлэгтэй ха рилцаа холбоо тогтоон ажиллаж, өөрс дийн анги бүлэг, сургуулийн шинэ ти нэ ажлын арга хэлбэрээс байнга мэ- дээлж байхыг хүсч байна. Г. Ловор Хөх тэнгэр Дайны үүлсийг Энхийн сэтгэлээр ялаад Дандаа цэнхэр байх- Хөх тэнгэр! Д. ТҮМЭНДЭЛГЭР Нийслэлийн 20 ду гаар сургуулийн сурагч БАГШ А--гэдэг үсгээр Анхны оюуныг нээсэн Алтан номны үсгээр Ашдын эрдэм сургасан Ачит багш тандаа Ариун сэтгэлээсээ хайртай. Тооны анхны мэдэгдэхүүнийг Тоолж бидэнд сургасан Эхээс мннь өөрцгүй Энхрийлж намайг хүмүүжүүлсэн Энэрэлт багш тандаа Эгнэт би хайртай. Хөдөлмөрт бүтээл гарган Хичээлд мэрийлт гаргах Хүнийг хүндлэх жишээг Хүндэт багшаас олсон! Нийслэлийн 10 жилийн 5 дугаар ДУНД сургуулийн 6 дугаар ангийн су- рагч Дү. ЦЭЦГЭЭ. ЭНЭ НҮҮРЭНД «ПИОНЕРИЙН үнэн» СОНИНЫ Сэлэнгэ аймгийн Ман дал сумын «Цэцэрлэг» нэгдлийн 8 дугаар бри гадын хоньчин, улсын " аврага төлчин эмэгтэй Сүрэнхорлоо гуай тө- лийн арчилгаа тэжээл- гийн талаар Нийслэ- лийн 13 дугаар “дунд сургуулийн «Төлийн дуу? аяллынхны їїно- нер Товуухорол, Жав- занхорлоо нарт зөвлөл гөө өгч байна. Зургийг авсан Я. МЯГМАРЖАВ. НҮҮДИЙН ШҮЛЭГ ЗОХИОЛЫГ нийтлэв. хаан лийдлийлн лулинна. ЦЭЖлаа, чинь эгж. Ачиж, лан, чинь. 1чнын.. ДЭРГЭДЭХ ХЭВЛЭЛИЙН ЗАЛУУ ИДЭВХТ- рээ” ДЭ Ээ. ийн ииййлиийнхиййлнийнтиййлийй САЙННХҮҮ Аргал түлшээ гэртээ оруулдаг Айлынхаа жаалтай тугалаа хариул аг Хойт гэрийн бяцхан хүүг 2 Хөгшид буурлууд ажилсаг гэнэ. Хэн гуайн хүү шиг байцгаа!-гэж Хэн хүн хүүхдүүддээ захина. Ээж аавынхаа өсгөсөн ачийг Энэ хүү одооносс л хариулж байна. ДЭ В..Лу-ЭсР Сургуулийн босгыг алхаж Сурагчийн ширээнд суухдаа «А»-гаа эхлэн зурсан Ахих эрдэмд шамдсан Гэгээн хуудастай дэвтэр минь Гэрэлт эрдмийн толь билээ. Угтаж зурагдсан шугам нь Угаас миний зам билээ. С.НАВААНДАМБА (Дархан хо тын 10 жилийн сургуулийн сурагч) Миний дүү БЯЦХАН ӨГҮҮЛЛЭГ Дүү бид хоёр гар нүүрээ. угааж хоолоо идэхээр ширээнийхээ ард суулаа. Дүү хоолоо нэг халбагдсанаа над руу гараа сарвайлгалаа. Би зү” тээр хоолоо ид гэж зандарлаа. Дүү маань бүр уурлаад суучнхав. Надад л гомдоод байх шиг. Би чихэр өгч миний дүү яагаав гэж аргадлаа. Дүү гийн ам нь өмгөнөж: -- Та өөрөө миний халбагаар хоо лсо идэж байна гэлээ. Би үнэхээр дүүгийнхээ дэг халбагыг санаандгүй байжээ. Дүү мянь халбагаа авч санаа нь амарсан янзтай духтай сууж хоолоо ндэв. хоол нд авсан Сурагч Л. ЦАСЧИХЭР Багшийн сургуулийн 40 юш лийн ойд Уулзалт... ХК гү өдөрлөг: Багш нарыг бэлтгэх сургууль - байгуулагдсаны 45 жилийн оЙД зориулсан нийслэлийн СУргуу. лиудын пнонер сурагчдын өргөн уулзалт-өдөрлөг саяхан “багш на” рыг бэлтгэх сургууль дээр бол лоо, Уулзалт-өдөрлөг 45 жн лийн ойд зориулсан пионерүү дийн хүндэтгэлийн шугам жаг саалаар эхлэж, багш нарыг бэлт гэх сургуулийн ахмад багш, ардын тэгээрлын тэргүүний ажилтан Л. Балжирыг нийслэ- лийн 4 дүгээр бүлгэмийн хүндэт пионер болгож, улаан бүч, эн гэрийн тэмдэг зүүж өглөө. Уулзалт-өдөрлөгт нийслэлийн 4, 5 дугаар сургуулиудын нвю: нєр сурагчдын тоглосон манда- лин хөгжмийн Чуулга, Хүүхэл дэйн жүжиг, мөн хөгжим бүж гийн дунд сургуулийн їїнонер сурагчдын тоглосон хийд хөгж мийн хэсэг үзэгч олны талархал хүлээж байлаа, Өдөрлөгт оролц сон пионер-сурагчид сургаж хү мүүжүүлсэн ачит багш нарын хаа тухай олон сайхан ДУУГ сэх гэл хөдлөм дуулж хөгжимдөж бүжиглэж байлаа. Ё П, ШАРХҮҮ, (Багшийн сур гуулийн сурган хүмүүжүү лэх ухааны багш) Ф түшсь. БАРО МЕТР ХЭРХЭН ХИЙХ ВЭ? Орох материалууд 1. Хусан шон 2, Зүсмэл фансрь З. Олсон оосор 4. Дөрвөн ширхэг цуулдас 5. Хадааснууд ., Хийц нь: Хус юмуу гацуур шон авч га зарт 71 см талд шааж, газрын хөр сөн дээр 151 см ил байлгах хэрэг байна. өрөмдөн цоолж нүх (сүв) гаргаад нийл- мэл ширхэгтэй олсон оосроо уяна. Ажиллагааны үндэс нь: 1. Сүүл нь (Оосор нь) хөдөлбөл зана 92. Сүүл нь эс хөдөлбөл-салхигү З. Сүүл нь норвол-бороотой. 4. Сүүл нь сүүдэртвэл-нартай 5. Сүүл нь цантвал-жаварт 6. Сүүл нь үзэгдэхгүй бол- «Летературная газета» сониноос Л. ГОМБОЖАВ орчуулав. 3, є 3 их | 3 1 Ё (ин | 2,1 мэ, ЗАЙН ЕЖИСЛАР-БҮХ-ДЭЛХИЙГ БҮРХЭХ ОКТЯБРЬ-У--5-- Баатар пионер Ниргизын ард түмний баатар хүү ицонер Ки чан Дианычовын тэрийг Зөвлөлт Фрноор барахгүй тадаадын - орны күүхэд багачуул “ч, андахгүй. юм. Пиопер: | Джа- кныповын нэрэм 6948-1049 жит сургууль намтрал бүлэг бүлгом Зөвлөлт овоюф олон бий. Зөв лөлт оронд хамтралууд ид байгуулаг даж байсан 1983 оны үед хуучин нийг мийн хувийн үзэл нэвт шингэсэн балл иударгайлчууд түүнийг аялдан дагал дагчид хамтралын Өсөлт хөгжилтөд аль болох саад хийхийг. эрмэлзэж байжээ Нэг удаа 11 настай жаал хүү Кычан Джакыпов найз Атай Нерез хоёртой гоо явж байгаад ямар нэгэн хүн, хамт ралын өвсөнд гал тавьж 0 аг хар жээ. Тэгээд тэд сэм ойртон очиж ну дарган баян Капсалан болохыг тапиад хойноос нь дагаж: мөрджээ. Напсалан түмний түр ард . зуурын тачигдлыг Одоо үед бидннй Оршин буй оронд Эрднийн цагаан хармэ: Эзэгнэнхэн төрсөн Алтан туухай хүү Аав ээжтэйгэг: Амьдран суудаг байжээ. Ургах нарнаас аваад Жаргах нарыг хүртэл Будангүй цагаан талын Булган хар хонно Алтан туухай хүү Алдалгүй хариулна, Хонно сайн хариулдаг 1 Хонгор хайртай хүүгээ Ээж аав хоёр нь Энхрийлж: таалзаг. байжээ. Гэтэл нэгэн үе Гэмтэй явдал болж Эрх дураараа наадаж гэнэ Эргэх цагийг хайрлалгүй « «Идэж, ууж унтаж: гэнэ. Үнэн хайртай зэжийнхээ “Үглэж дуулаад байхаар Сайхан буурал аавынхаа Сануулж зөвлөсөн ёсоор Хэрэг явдлын учрыг Хэрсүүлж хянан болгоотол Будангүй цагаан талын Буман хар хонины нь Залхуугийн харанхуй орны Занхар дэгээ «мангас» Гуранхай төлөг ч үлдээлгүй Туугаад явсан байжээ. Будангүй -цагаан талын Буман хонио хариулахгүй болохоор Энхрийлаг таалж суудаг Ээж аав хоёр нь --Будангүй цагаан талынхаа Буман хар хонио Залхуугийн харанхуй орны Занхар дэгээ, «мангаст» Яагаад алдаж орхив гэж Яншиж үглэдэг болж гэнэ. Алтан туухай хүү Алдаа хийснээ мэдэж Борхон өвдгөө сөхрөөд Богино хормойгоо дэвсээд Аав ээж хоёроосоо Ачлал тусламж гуйсанд -Тэнгэр газрын савсалганд Тэвчээрийн даваа байлаг юм. Тэр давааг давахад Тээр саад олон бий, Энэ давааг өндөр гэлгүй Эгэл биеэр зүтгэх юм бол Залхуугийн харанхуй орны 2---иЭлэ лэ Зарэм" гүр, Сухбаатарын нэрэмжит улсын ашиглах, балжихыг мэрийп хөөцөлдөгч дамын худалдаачин дээрэмч Дїижумал руу хамтралнын тарнанаас шуудайлан үүрч аваачаад, ардаасаа хүл мөрдөж байгааг мэдээд зугтах їзэж оролджээ Гэвч. хашаанд Нь аль хэдийнээ пнорер Нычан Джаповыгп авчирсан цагдаа зо сож байжээ Ингэж Касаланыг баривчлуулсанд дээрэмчид Нычан Дисакыпов хүүг Ихэд хорсон занадаг болжээ. Тэр зун-нь хамтралын захиргаа пионер Кычанд нийгмийн мал хөрөнгө хариулах хариуйлагатай ажил өгчээ Нычан ихэл баярлаж мал хариулж нэр төртэй ажиллаж Тэгээд зуныхаа амралтын үүлчї өдөр хонио хариулж санамсаргүй явж байтал “дээрэмчин Джумал тазар доо роос гараад Ирсэн юм шиг. дэргэд, нь зөгсожг байжээ. Тэр дээрэмчид Кьча ныг морир дээрээс иь шүүрэн барья унагаагаад х Занхар дэгээ «мангасыг» Зад бут ниргээд , Будангүй цагаан талынхаа Буман хар хөнийг Буцааж: авч чадна. Хэрэг зөрнг шулуудаад Хэтийн моринд дөрөөлбөл Аав ээж хоёрынхоо Аялсан замаар яваарай! Жилийн газрыг сараар Сарын газрыг өдрөөр товчилдог Зорьсон хэргийг Чинь Зогсолгүй бүтээх Хөнгөн дөрвөн туурайтай «Хөдөлмөр» гэдэг хүлэг бий. Армаг энэ хүлгийнхээ Алтаи сайхан жолоог Аав ээж хоёр чинь Ачит хүүдээ өгье! Бид хоёрын захисныг Битгий мартаарай хүү минь! Аян замын нөхөр Армаг хүлэг чинь болно гэж Аав ээж хоёр нь Ахнн ахин сургажээ. Алтан туухай хүү Армаг хүлэгтээ мордоод Гупар гунар тимгүүлсээр Гурван гүвээ давахдаа Гуйж захисан бүхний нь Гурвантаа мартжээ. Дөнөр дөнөр алхуулсааг Дөрвөн даваа давахдаа Ахин ахин сургасны нь Арвантаа мартжээ. 2.) Хөнгөн дөрвөн туурайтай. ” «Хөдөлмөр» сайхан хүлгийихэ» Жолоо юугий нь татсаар Зогсох шахам гэлдэрсээр Тэнгэрт тулам өндөр | Тэвчээр уулын хормойд Амарч унтахын хүслэн болж Арай ядан ирсэн чинь Залхуугийн харанхуй орны Задгай нойр «баяных» , Урьж түүнийг оруулаад Унд хоолоор дайлаад Өдөн дэр дэрлүүлээд Өргөн хөнжил нөмөргөжээ. Алтан туухай хүү Аялаг тавлаг орон дээр Дуг нойрон дундаа Дугжирч хэвтэх хооронд Залхуугийн харанхуй орны Задгай нойр баяных Хар буурин дээрээ Хаяад нүүсэн байжээ. Хөнгөн дөрвөн туурайтай «Хөдөлмөр» сайхан хүлэг нь Газар доргнм дуугаар Ганц нэгхэн янцгаахад Алтан туухай хүү Адал нойроос сэрж Эзж аавынхаа хэлснийг Эргэн нэг санаад Их замдаан оролгүй Энлэж унтсанаа” мэдээд сэмхэн хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. нэгийгээ цагдаад Муу зубадас, Чамтай үзнэ дээ Чи миний нөхрийг хэлж бариулсан бил үү? Хэл чи! гэжээ Нычан юу ч дуугарсангүй Дкумал Нычаныг газар гуядаж дарж унагаа гаад багалзууры нь шахахад Нычар Хүү самбаачилж зүүсэн гар буугий рь тэмтэрч гохы нь даржээ. Дэг рэмчний ХӨЛ НЬ. ОНОГДЖЭЭ. Улайран галзуурсан тэр дээрэмчин морь руугаа ухасхийсэн Кычанд чич луүр хутга дүрж Маргааш нь хамтралчид Нычапны хүүрийг олжээ «Авхаалж сэргэлэн Кычан хүүг Анд нөхөд нь мартах ёсгүй. Алдарт баатарлаг гавьяагий нь Аясын салхин шивнэж байна» тэжс одоо. Зөвлөлтийн, пионер багачууд дуулж, байна. ЕаЬ Одоо Кычаны сурч байсан сургуул! түүний пэрэмлсит болиг хөл хөгжөө!! цэцэрлэгт баатар ийонерийн хє зоригт хүү ихтэй Зовохын ихээр зовж Зогсох газаргүй болж Ичинхийн ихээр нчиж Эргэх газаргүй болж Залхуугийн харанхуй ориы Задгай нойр баяных Хичнээн нойр тавьсан ч Хэрхэвч дахин орохгүй гэж Аав ээжийнхээ нэрийг барин Андгай тангараг тавив гэнэ. Алтан туухай хүү Армаг хүлэгтээ мордоод Чэвчээрийн өндөр давааны Тэхийн дунд нь ортол Залхуугийн харанхуй орны Захгүн тоглоомын эзинийх Өнгө бүрийн тоглоом Өмнө нь дэлгэж тавихад Алтан туухай хүү Аргагүй түүнд татагдаад Эргэх дөрвөн цагийг Эрхэлж наадан өнгөрүүлсээр Өрсөн тоглоомонд улайраад Өмнөх зорилгоо мартжээ. Тоглоомын шуналд автагдаад Толгой нь эргээд унажээ. Хөнгөн дөрвөн туурайтай «Хөдөлмөр» хүлгээ янцгаахад. Сэхээгүй унасан хүү Сэргэж босч ирээд, Найман зовхис бүхнээ Нарийвчилж нэг харсан чинь Хөнгөн дөрвөн туурайтай «Хөдөлмөр» сайхан хүлгий нь Шор гадсаар сүлбээд 1 Шороонд булсан байна гэнээ, Өөрөө ч гэсэн Туухай Өөдгүй юманд сууна гэнэ. Амьтан хүн явдаггүй Алс бүглүү хязгаарт Холын хол цөлд Хонин гүрвүүлийн нутагт «Тахир хоёроор» хийсэн Давхар торонд суулгаад Гав гинжээр аргамжаад Газар хаясан байна гэнэ. Хөлс хүчээ дуустал Хүйтэн төмөртэй ноцолдож Ё Яс арьс болтлоо Ядарч зүдэрсинй ачаар Индекс-- 14140: ” Хоггүй болтол ноцолдоод» Хариуцлагатай эрхлэгч төө сүйдэрлэнс байна. Зөвлөлт Миргэс Улсын фрулзе хотын Нычап Джачынс вын нэрэмжит пионерийн ёрдон бөл ЗХУ-ын баатар Нычаны үйл амьдра лыг, харуулсан бүхэл бүтэн музей болж чэр пионерийн үлгэр дууриаллаар өсвє рийн үФиййхнийг хүмүүжүүлэ байны. Давхар төмөр торыг Тасалж гарсан байжээ. Эрмэг хурдан мориндоо Эмээл юугаа тохоод . Ээжийн үг эрдэнэ гэж Аавын сургаал алт гэж Задгай нойронд уналгүй Захгүй тоглоомонд шуналгүй Санаж зорьсон ажилдаа Сааралгүй . тэмүүлэхэд Өндөр бүтээл алхаатай Өргөн алдар жавхаатай «Хөдөлмөр» сайхан хүлгийн Хөнгөн дөрвөн туурай Жилийн газрыг сараар товчлон Жигүүртэй юм шиг жирэлзсээр Тэнгэрт тулам өндөр Тэвчээрийн давааг давж” Эрдэнийн цагаан харшийг Эзэгнэнхэн төрсөн Ээж аав хоёртоо Эрхлэнхэн өссөн Алтан туухай хүүгийн Атаат дайснаа гүйцээд Залхуугийн харанхуй орны Запхар дэгээ «мангастай» Халз тулан уулзаад Хав дөрвөлжин барилцаад «Хонин цагаан чулууг Алтан туухай хүү Арга хүч нь дутагдахад Бяр чадлаа сэлбэхээр Барилдаан тулаанаа зогсоогоод Хэдэн хоногоор алгуурлан Хэсэг хугацаа алджээ, Хоног хугацаа алгуурлан Хойш суухын хирээр : Алтан туухай хүүгийн т Алаг мах нь шуугдаж Өлөн цагаан өвс їнг “Өчүүхэн болон сульдахад, Залхуугийн харанхуй орны Занхар дэгээ «мангасын» Хөя нь улам чангарч Хөлс нь улам шингэрч Хар хүч нь нэмэгдээд Хатгах няд нь хурцдаад Давж дийлэхийн аргагүй: Давуу хүчтэй болжээ. Алтан туухай хүү Арга ухаан сүвэгчлээд Аавын сургааяыг бодсон минь Арслан хүч нэмэв гэнэ. Ээжийн үгийг санасан чинь Эрс зориг оров гэнэ. Алтан туухай уурсан Аюулт мангастай барилцаад Аржаалгүй Арав хоног үзэлцээд Сааралгүй Сар гаруй ноцолдоод Доошоогоо Долоон алд шигдтэл Дээшээгээ Дэвшиж гарахгүй болтол Гайтай хар «мангасыг» Газар зоож хаячихад Будангүй цагаан талынхаа Буман хар хониноос Туранхай төлөг ч орхилгүй Туусаар буцаж эргэхэд Энэлж шаналж суусан Ээж аав хоёр нь Энхрий ганц хүүгийнхээ Эр зоригыг бахархан Хайр хайрынхаа дээжээр Харамгүй мялаасан юм гэнэ Ж. ШАГДАР арал аж ит ай 89 шош 2407-68 өаР эйс (вт эт ан Ргиат- авж 28-10 28 Манай инонерийн дүр зураг Амралтын өдөр, нийслэл хотын өв Хороо, ТҮГХо..- мНН 24 дэхь жилдээ Д. ӨС 17 (973) ө ! пнонер болсон гэдгийг | лан ойлгуулахад бүх хүчээ. дайчлан Ч Нийслэлийн пионерийн тэргүүний ИдэвхтНий зөвлөлгөөнд оролцогчдоос гаргасан УРИАЛГА мийн тустай хөдөлмөрт үлгэр жишээ Инонер сурагч идэвхтнүүд ээ! Нийслэлийн сургуулиудын пиноне рийн тэргүүний идэвхтний зөвлөл гөөн Монголын пнонерийн «Залгамж лагч» 2 дугаар чуулган угтсан пно нер сурагчдын ирмүүн хөдөлмөрийн бүлэг салааны пнонерүүд чинь юуг үед болж өнгөрлөө. Пнонерийн идэвх хүсэн мөрөөдөж эрмэлзэж байдгийг тэн бид өөрсдийн ажлын арга бари анхаарч ажлаа тэдний дур сонирхолд | лаа харилцан ярилцаж пионер сурагч тохируулж байхын тул мэдлэг боловс | дын хүсэл сонирхол, авьяас чадварт рол ажлын арга | чадвараа байнга тохирох олон хэлбэрийн ажлыг хэр дӨэшлүүлэхийн төлөө шамдацгаая. Н хэн зохиодог туршлагаа солилцлоо, 5. Пионерийн ажлыг сурагчдын бо дож сэтгэх бне дааж зохион бий- Зөвлөлгөөнд «Залгамжлагч» 2 ду : гуулж удирдаж сурах шинэ ву. гаар чуулган угтсан пионерийн тэр 7 Н гүүний бүлэг шалгаруулах уралдаа үзэж мэдэхэд зорнулж хүн бүрийг | Р х хамарч оролцуулах ашигтай хэлбэ хэймүрэслэнөдгүүнЖдинВӨн ХН цан рийн ажил болгоход анхаарцгаая. 6. Ахмад. үеийнхний баатарлаг та внтдаргас Отгонцаног 20 дугаар, бүл үлгэр дууриалаар хүмүүжүүлэх, тэд гийн дарга Лхагваа зэрэг бүтээлч х к нээс сурах талаар тодорхой . төлөв ажиллагаатай, идэвхтнийхээ үүрэг | зорилгыг сайн биелүүлж яваа | нэр төртэй пнонерийн тэргүүний идэвхт нүүд оролцлоо. Бид бүх пионер су | рагчид, идэвхтэнд хандаж Доорхи зүйлийг урналж байна. 1. Инонерийн идэвхтэн бүр хамт олны сурлагын чанарыг сайжруула хад байнга анхаарч сурагчдын идэвх санаачлага авьяасыг хөгжүүлэх 30 Н рилгоор таван онц, соёлч | нөхөрлө лийн хөдөлгөөнийг эрчимтэй Өөр нүүлж сурлагаар хоцорч яваа нөхөд дөө цаг нмарт туслаж ажиллацгаая| 2. Инонерийн идэвхтэн, пионер су рагч бүр манай бүлэг, манай бүлгэм гэсэн чин санаа өвөрлөж өөрсдөө сурлага хүмүүжлээрээ манлайлагч | болохын төлөө ямагт анхаарч пионер сурагч бүгд чиний өмнө сурах хө | лөлмөрлөх хүмүүжих гэдэг эрхэм чу хал зорилт тулгарч байна. Чи үү нийг биелүүлнэ гэж тангараг өргөж ухамеарлуу шудрага харуула оролцож хөдөлмөрт үнэнч ажилч хичээнгүй чанараа хын төлөө мэрийцгээе. 4. Пионерийн идэвхтэн бүр өөрийн цуглаан хийх эрэлхэг эр суртууль, ардын армийн залуу халаа отрид байгуулах сургууль бүлгэмийн түүхийг судлах зэрэг эжил зохиоц- гооё. чид аа! Пионерийн идэвхтэн бүхэн баа тарчуудын дотны нөхөр, тэднийг Өө рийн биеэр үлгэрлэгч, олон хэлбэ рийн сонирхолтой ажиллагаагаараа тэднийг баярлуулагч, хүмүүжүүлэгч, тэдний хайр талархал хүлээж байхыг эрхэмлэнцгээе. Пионерийн олон хэлбэрийн ажлыг санаачлаж сурагчдын сурлага хү мүүжлийн талаар тэргүүний хамт «Залгамжлагч» 2 дугаар чуулганд сурлага, ажил хөдөлмөрөөрөө шалга ран оролцохын төлөө чармайцгаая! НИЙСЛЭЛИЙН ПИОНЕРИЙН ТЭРГҮҮНИЙ ИДЭВХТИЙН ЗӨВ ЛӨЛГӨӨНД ОРОЛЦОГЧИД. 1967-4--27. Улаанбаатар хот. - | ажиллацгаая. З. Ийонер сурагч, идэвхтнүүд нийг олон болцгоож, Монголын пионерийн | 7. Баатарчуудын багийн уцимрдаг 1967 оны 4 дүгээр сарын 19 лөж уулзалт, аялал, экскурс, өдөрлөг | зоригийн үх баатарын нэрэмжит Монголын Ппонерийцн байгууллагын Төв Зөвлөлийн соннн Хархан, хөнгорхон сөвдөгтөй Хацар нүүр туяарсан Бултайж дэлбийсэн цэцэг шиг Булбарай олон жаалын дунд Багш Ленин, ик жолоодогч Баясгалантай мишээж байиа, Сар наран шиг тунгалаг Сайхан түргүүнээ гялалзуулсаар Үндэстэн бүхний багачуудын АУНД Үнэнийн манлай Ильич Ленин Эмнех зорилты нь илтгэх алвил Эгеомар гараа сунгаж байна ур, сур, | сур--гэж хүлээн, манай өнөөдрийн пионе- /ргамжлан өгүүлсээр Лепин: бєрш рийн дүр зургийг биеэрээ харуул йрон байгаа багачууд хүүхдээ сан Туяа охин Баатар хот Москва гогтөон ялдааар зихриї тг мишээж гийн нэрэмжит 883 дугаар сургуу. Урам порнгий нь хөгжөєн лийн 7-гийн «Б» ангид суралцдаг. Урагшлах замы нь зсаж байна. Х. ТӨМӨР (33 дугаар ПИОНЕРИЙН 12 ДУГААР БҮЛГЭМИЙН ЯМ. Лениний мэндэлсэн оёд зүүн дүүргийн 10 дугаар хороол- лын дундах мөсөн гулгуур дээр тэшүүрээр наадсан түмэн хүн бай лаа. Орой 6 цагийн орчим шуу- Дөнд захидал хийчихээд Туяа охи- ныг буцаж явтал тоглолт болж байсан талбайгаас нэг их хол биш газар эвхээстэй төгрөг байхыг үзэв. Төгрөгийг Туяа газраас ав- лав. Задлан үзвэл 400 төгрөг байв. Энэ төгрөг хэн нэг хүний хөдөл- мөрөөрөө олсон төгрөг байж таар на. Санамсаргүйгээсээ тэр хүн хая чихжээ гэдэг бодол Туяагийн сэт- гэлд оржээ. Тэндээсээ Туяа сургуу лийнхаа зүг шуудхан алхаллаа. «Май энэ, 400 төгрөг би оллоо. Эзнийг нь олж өгнө үү?» гээд төг рөгөө Туяа охин сургуулийнхаа за хиргаанд авчирч өглөө. Багш нар нөхөд нь ихэд баярлацгааж, Туяаг үнэнч, сайн пионер гэж нэрлэлээ, Олсон мөнгө нь цагдан сэргийлэ хийн 5 дугаар ангид шилжигдэв. 5 дугаар сэргийлэхийн дарга дэд хурандаа Шаравдорж, Туяа охинд баяр хүргэж, «Социалист өмчийг хамгаалдаг сайн охин. Бид чиний олсон мөн- гийг чинь эзэнд нь олж өгнө» Га лээ. Хүний төлөө үнэнчээр зүтгэж, нөхдийн хайр талархал зүй ёсоор Өө Лтагвва Ө. Үнэ 10 мө угтан шаа, алхал! гэж Т. Дэчингунгаа сургуулийн багш) гимая, /тениивьг /ҮимиР,.. “ЕНИЛ. ЛУУН” ЛЕВЕА. ГЕНЕВ ЛСИЛЬ ЛЛЛВА ааа ГОВЬ-АЛТАЙ АЙМГИЙН ТӨГРӨГ СУМЫН ДУНД СУРГУУЛИЙН ПИОНЕР Г. ДАВАА, ИУНСАЛ Н. АМАРХҮҮ, Н. БУЯНДЭЛГЭР НАР ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДЫН «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» П ЧУУЛГАНАА ОНЦ САЙН СУРЛАГЫН АМЖИЛТАЖР УГТАХААР ШАМДАН ХИЧЭЭЛЛЭЖ БАЙНА. Гэрэл зургийг багт Д. ЦЭДЭНДАМВА, | | | | нинелэдийг 17 дугаар бүлгэмийн 9 дүгээр бүлэг, зөвлөлтийн тусламжтайгаар баригдсан 1000 машины авто засварын заводын ажиллагааг сонирхон үзэж, «Ахмад сурагч ах эгч нараасаа сурцгаая» гэсэн бүлгийц ажил явуулав. Їнонерүү дэл заводын ерөнхий инженер Чойжилсүрэн, хүнтэн төмрөөр Эрэг эШураг Октибрийн хувьсгалын 50 жилийн ой угтсан ажилдаа хийх, хэвлэх хэсгийн мастер Ханджав нар заводын ажиллагааны талаар тодорхой ярьж «Та нарын эзэмших мэргэжил чинь энд олон байна. Гагц- хүү суралцах гэдэг л нэн түрүүний ажил» гэж сануулав, Пионер Цоггбаа тар 7 дугаар ангиа төгсөөд тус заводад ажиллана гэхэд цөм байр хүргэв. Сурагчнд, ажилчдад бэлтгэсэн концертоо үзүүлж, «рич роч» бүжгийв ажилчдад зааж өгөв. Ингэж ах эгч нь дүү нартаа хөдөлмөрийн тухай бо дит ойлголт өгч, дүү нар нь ирээдүйнхээ мэргэжлийг сонгон авч бий», Бош нмрЛТнтэтэн индэхийэиийнлийнхй нийн ий ГР ай Аяы. Д.Лувсаншарав Үгийг Ш. Сүрэнжав "2 с3 ш 8 9 МАНАЙ НАМ 087 5 З 5 Дуулах дууныхаа эхэнд Аяндаа ирээгүй жаргалыг Дму.с лах. Дууны. ХАА 3... ХЭНД доо» Дурсах ачтан минь хэн билээ Авчирч өгсөн манай нам Бан 2 Дуудах жагсаалынхаа бүрээнд Аюул дундаас монголыг Ф н Дурсах ачтан минь юу билээ. Аварч тэтгэсэн манай нам 5 5 Манай нам манлай нам Манай нам манлай нам. 5 Насан ндэр пионерийн 3 Насан идэр пнонерийн « Манлай нам, манлай нам, - Манлай нам, мандай нам ДУР. (9Х АЧ.ТАн Минь ХЗН би. Ш.лсасааниариаР чФчар--ар-ариар «Р-ар-ир чирч «ит -ӨР -8Р-ӨР”-4Р”, 89-89 99:97 0-8 Өв ирчар чат өр өн -өл-ө-ө ер: БИДНИЙ хий 3 а З ДҮМҮҮС ал хал нН Х 8 дугаар сарын 8. Энэ өдөр дэлхийн хөдөлмөр чин эмэгтэйчүүдийн баярын өдөр. Мандал говийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль -ер бусын хөл хөгжөөнтэй. 15 цаг болоход айм- гийн Намын Хороо, АДХ-ын гүйцэтгэх захир гааны гишүүд, аймгийн Эвлэлийн Хорооны харнуцлагатай ажилтнууд: «Г. Аюурзанын нэрэмжит танхим» ГЭДЭГ хаягтай өрөөнд оров. Аймгийн эвэлийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Лхамсүрэн Г. Аюур- занын нэрэмжит танхнмын цуглааныг нээн. Дараа нь Г.Аюурзаныг аймгийн эвлэлийн хорооны хүндэт дэвтэрт нэхэн бичиж, айм- гийн эмэгтэйчүүдийн зөвлөл, 10 жилийн дунд сургуулийн баярын бичгүүдээр нэхэн. шагнав Мөн Аюурзанатай хамт суралцаж бай сан нөхөд нь, түүний удирдлагын дор ажил- лаж байсан дүү нар нь ангийн нь багш ГЁ. Аюурзанын тухай дурсамж ярив. " Амьдралын богино замыг туулсан ч алдар шин мөнхжиж их үйлсийг бүтээсэн Гүрийн Аюурзана жирийн нэгэн сурагч байсан юм. Тэр Дундговь аймгийн Дэрэн сумын нутагт төрж өсөөд 8 наснаас ардын сургуульд орж хүмүүжсэн цагаас эхлэн анд нөхөд, ачит багш нарынхаа талархал татсан, ажилсаг, авхаалж самбаатай, тэргүүний сурлагатан сурагч байлаа. Г.Аюурзана пионер, эвлЭ-- | лийн байгууллагын удирдах ажлыг хийсээр 10) дугаар ангина амжилттай төгсгөж анагаах ухавныг дээд сургуульд суралцах. хүсэл нь биелэгдээгүй ч нам засаг минь намайг 10 жил: хүмүүжүүлж сургаж өгөхөд, хувиарла- сан гайар нь сзавал явах хэрэгтэй гэж сэт- НА-(АН И- Др ПпиИО-нН8 -1 рийн Е ээшиэйлэтэйнэйлйлиййлийлтэйлэйнийлхиййниийлийнииййлййлийлиййлэййлийлий тэвиал/ Хаврын шалгалт хаяанд ЁЗ | ирлээ. Хаана л бол хаана, ХОЁР номт дэвтэр сугавчлан, хав- рын шалгалтын тухай ярна » хөөрөлдөж яваа хүүхэд дай- гэл дүүрэн эрмэлзлэлтэйгээр эдийн засгийн дээд сургуульд явж, зорьсондоо хүрээд оюут ны намрын нх ажлаар Угтаалын сангийн аж ахуйд явсан ажээ. Аюурзанын атьдра- лын зам нь ердөө л энэ. Үеийх нь найз Бальдармаагийн дурсам-. жинд «Миний найз заавад хийнэ гэсэн зүй- лээ гүйцээж хийдэг заншилтай. Надтай эцсийн удаа уулзахдаа «Найз нь заавал сургуулнд амжилттай төгсгөж ирнэ» гээд явж билээ, Өрвөлзсөн улаан галтай өтгөн тарнагад хав гаалан тэмцэхдээ « чамайг унтраана даа» гэж хэлсээр байгаад алтан амна алд сан байхдаа» гэж бичжээ. Үнэхээр сурам чийн ширээний араас дөнгөж боссон, говийн бор охин, тэр ширүүн түймрийг заавал унт- раах чин зоригоор дайрч арван наймхан нав алтан сайхан амнараа улс нийгмийнхээ өв» чийг хамгаалжээ. Тэгтлээ ннгэж тэмцсэн гавьяаг нь үнэлэн хойч үедээ дууриал болгохоор Аюурзанын нэрэмжит танхим байгуулжээ. Эрх жаргалаар бялхсан манай оронд эк орныхоо төлөө бие сэтгэлээ зориулсан хүний алдар үүрд мөнхждөг. Тэр ёсоор ч дөнгөж арван-найман насныхаа босгыг алхсан Ё. Аюурзана үхлийг давсан баатарлаг үйлсээ- рээ үүрд мөнхжиж байна. Тэгээд Чч түүний залуу халуун зүрх энхрий намынхаа төлөө үүрд цохилсоор байх болно. А. Доржсүрэн (Дундговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн багш) ндэвхтэй оролцдог, арнун цэ м | 1118) вэр, сахилга бат, авьяасаа- раа ч нөхдөө |манлайлдаг, эелдэг зантай, ер нь бүх. | Хаврын шалгал- танд: эртнээс бэлтгэж |эзхэл- | сан өнц сурлагатан хоёр | найптай би учрав, Энэ хоёр анх сургуулийн хаалга тат- : хайс эхлээд Нэг ангид, нэг ширээнд сууж суралцсан ба тын андууд ЮМ. Энэ хоёр тус бүр 26 улирал дараалан онцсайн суралцаж байгаа бөгөөд одоо тэдний энгэрт «Таван онцыг эзэмшигч», «Д, Нацагдорж», Үечилсэн дэвшлийн тэмдгүүд гялалзаж байна, Пионерийн | бүлгийн ажил явж байх үеэр өнц сурлагатан хоёр найзтай уул зан ярилцах завшаан над олдсон юм, Онц суралцдаг туршлагаасаа товч ярьж өгө- хийг сурагч Нацагдоржоос хүсэхэд: нарыин хуваарь, оролдлого хэрэгтэй. Өнгөрч бангаа цаг хугацаа бидэнд эргэж ирэх- гүй учир тэр мөч бүрийг бид гагцхүү уншиж, мэдэж, да өнгөрүүлэх хэрэгтэй, Хүүх дийн болон хичээлтэй хол- богдсон ном хэвлэл тогтмол уншиж, товч тэмдэглэл хө- төлж байх нь онц сайн сурах гол нөхцөл болдог, Хнчээ- лийг ганцаараа биш, хэдүү- лээ юм уу, эсвэл ангнараа хамтран уншиж давтвал сур лаганд сайнаар нөлөөлдөг юм билээ гэж ярилаа. Хоёр найз нрээдүйд 30- хнөлч бөлөх хүсэлтэй учир хичээлээс гадуур ном нх уншдаг нь сайнаар .Ннөлөөл- дөг ажээ, «Манай Нацагдорж Сумхүү нар зөвхөн онцсайн суралцаад зогсохгүй, сургуу- л талаар онц сайн хүүхдүүд шүү» гэж ангийн багш Мн- жиддорж сэтгэл хангалууй ярив. Далнид хэлэхэд, онц сур лагатан хоёр найзын ангийн хан, үргэлж хамтран хичээ- лээ уншдаг заншилтай учир улирал бүр 100 хувь СУ. ралцдаг байна, Манай сургуулийн 7-гийн «В» ангид суралцдаг энэ хоёр сурагч «Залгамжлагч» П чуулганаа сурлагын бах- МАНА-ЛАЙ НАМ | НА-Сан 0Ы--дэр Бэ ша Цас ҮЭ ийгы Баянхонгор аймгийн Богд сумын 8 жи-- днин дунд сургуулийн пнонерийн 21 дүгээр бүлгэмийн дэргэдэх «Улаан бүчтэн радио» станцынхан Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ ын «Залгамжлагч» П чуулган угтаж хнчээ- лээс гадуур зохиох суртал ухуулгын ажил- даа амжилт олж байна. Тус радио станцын- хан нэвтрүүлэгч сурвалжлагч, уран сайхны хэсэг гэсэн нийт 17 сурагчийн б в тэйгээр ажлаа улирал сараар иг гаысЛАЭс лөн МАХН-ын 15 дугаар их хурал, МХЗЭ ийн 15 дугаар их хурдын Түүхэн шийдвэ- рийг сурталчлах, баярт, тэмдэглэлт өдрүтэ Жи ЛИй-Нё- рийн Ммяна-ЛАЙй НАМ. лийн болон ангийн ажилд 3 «УЛААН БҮЧТЭН» РАДИО СТАНЦ дийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх, пионер сурагч дын онц сайн сурлага- ухамсартай сахилга бат ариун цэвэрч, соёлч боловсон байдлын туршлага зөвлөлгөө зэрэг сэдвээр радно нэвтрүүлэг 7 хоног тутам явуулж байна. Мөн сургууль дээр болж байгаа хичээл хүмүүжлийн ажлын мэдээ болон пнонер су- рагчдын уран сайхны тоглолтыг нэвтрүүл- дэг байнд. «Улаан бүч» радио станцын нэвт рүүлгийн ажилд пионерийн удирдагч багш Д.Баатар, сурагч М. Цэвэгмид нар улам их зүй гэл гаргаж байгааг онцлон тэмдэглье. М. МЯНГАНБУУ сСжилт, ҮТЭЭЛЭ3Р43 ШДЛГАРАХ гээс жил, КУРААГАВРВА УРАЛДВЖ сл глл Бүлгийн ажлаар сурагчид юу мэдэх вэ? Сурагчид хөдөл мөрийг таинн ажлаар олж авна. Бүлгийн сэдэвт ажил нь тодорхой нэгэн зүйлд бай хаас гадна хичээлий! шинэ ойлгохдоо нэгэн адил юм. Бүлгийн ажнд сайн явагдах эсэх нь бэлтгэл ажлаасаа шалтгаална. Бүлэг ажлаад чанартай сайп явуулахдаа богино ху гацаанд их зүйл танин мэдэх зорил то тавих нь чухал юм. Ямар сэдвээр юу ойлгож, яаж сурах вэ? гэдэг нь БНМАУ-ын өсвөрийн пионерийн чип эрмэлзэлд тодорхой заагдсан бий. Чин эрмэлзлэл бол, бүлгийн аж дын мөрийн хөтөлбөр мөн. Эх ороп маань социализм бүрэн байгуула- каар зорьж буй эрин үед, ялангуяа зөдөлмөрийг танин мэдэх бодит ойл толтыг бүлгийн ажлаар пионер су рагчдад олгох нь тохиромжтой. Жїн шээ нь: Үйлдвэрийн нэгэн цех дээр «Суурь машинтай танилцацгаая» гэ зэн бүлгийн сэдэвт ажил явуульл гэж бодьё. Сурагчид тэндээс суурь ма хэрэг шин гэгч юу болох, бидний Улаанбаатар хотын пионерийн лөл «идэвхтэн манай ажлын нх хүч мөн» салбар секцээс эрхлэн нийслэ лийн сургуулийн пнонерийн тэргүү ний идэвхтний зөвлөлгөөн хийв. Тус зөвлөлгөөнд нийслэлийн сургуулиу дын 8000 гаруй пионерийн идэвхт нээс ажиллагаагаараа шалгарсан 360 гаруй идэвхтэн оролцов ӨСВӨРИЙН СЭРГИЙЛЭГЧИД Архангай аймгийн Цахир сумын 8 жилийн дунд сургуулийн дэргэдэх пионерийн П дүгээр бүлгэмээс «Зал- гамжлагч» П чуулган угтаж 26 су-- рагч хамарсан өсвөрийн сэргийлэгч гэсэн байгууллага байгуулав. 13 ЯЭГЭ2 байгууллага нь сурагчдыг сахилга бат, ариун цэвэрч байлгах олон нийтийн газар биеэ зөв авч явах зэрэг зорилготой юм. Уг ба! чла гыг ажилдаа орсоноос хойш тус сур гуулийн инолер сурагчдын сахилге бат, ариун цэвэр, биеэ авч явалт нийгмийн хэв журам сахилт эрс дээшилж байна. Сурвалжлах хэсгийн гишүүн Ж.. Данна, Б. Лхагважав мэ дэх бодит боломжийг бүлгийн сэдэвт хэрхэн сэдэв ИДЭВХТНҮҮД АЖЛАА ЗӨВЛӨВ зөв лэж буй эд материал, хувцас хунар сахилга баттай соёлч боловсон, эрүүл хийгддэг, суурь машиныг чийрэг, цовоо сэргэлэн, зориг хатуу яаж ажиллуулдаг тухай үзэв: сонио окилтай болгон хүмүүжүүлж, МА хоно гэдэг нь сурах хүслийг төрүүл ХН, эх ороп, ард түмэндээ халуун нэ гэсэн хэрэг ээ, Сурагчид эндээс хайртай, ахмад үеийнхний хувьсгалт эхлэн мэргэжлээ сонгох бөгөөд бү баатарлаг. хөдөлмөрч хичээнгүй тээх хүсэл төрж шинэ зүйл рүү тэ Уламжлал, улс түмний найрамдал мүүлнэ. пролетарийн интернационализид үнэнч, социалист нийгмийг идэвхтэй Ахмад үенинхний улсан сам байгуулагчид болгон хүмүүжүүлэхэд МАХН, МХЗЭ, Монголын пионерийн байгууллагад туслах зорилгыг хангах тэдний зориг бадрангуй үйл явдлыг судалж ахмад дайчин хүмүүс, хөдөл мөрийн баатрууд, нэр цуутай сай 4 ёстой юм чуул, эрдэмтэн, сэхээтнүүдтэй биеэр Одоо сургуулиудын пионерийн уулзан, түүнтэйгээ» уллдсан ажил бүлгийн ажил нь «Залгамжлагч» П зохиоход пионер сурагчдад бат гүнЗ цуулганы барианд «Улсын хэмжээ гий мэдлэг олгож коммунист хүмүү иий тэргүүний бүлгийн болзлыг» бие жил эзэмшихэд шууд їөлөөлөх (0 дүүлэх “ажил дээр тулгуурлагдан лээ. Бүлгийн ажлыг олоп сэдэв Дээр урагдаж байна. Энэ сайн хэрэг. Ер зохиох нь сонирхолтой болно. Бас иь бүлгийн ажил, орчин үеийнхээ бүлгийн сэдэвт ажлаар пиопер су-- байдлыг тод тусгаж, шинэ зүйл су рагчдыг хүч чадлы нь хирээр Оү- рах, танин мэдэхэд гол нь оршино. тээн байгуулах хөдөлмөрт орол : цуулж, хөдөлмөрийн чадвар дадлага Х. ГАНБАТ (Нийслэлийн 8 жи эзэмшүүлэх хэрэгтэй. Бүлгийн аж лийн 15 дугаар дунд сургуулийн лаар Пионерүүдийг учраа мэдсэн пионерийн ахлах удирдагч) Зөвлөлгөөнд хотын пнонерийн шта! бын дарга Д. Гантөмөр, «Идэвхтэн ме най ажлын их хүч мөн» гэсэн сонсгол| тавьж 1 дүгээр сургуулийн бүлгэ мийн зөвлөлийн дарга Туяа, 2 ду таар сургуулийн баатарчуудтай ажиллах секцийн ахлагч |Эрдэнэ-цэ цэг, 28 дугаар сургуулийн 32 ду гаар бүлгийн 1 дүгээр салаан дарга Алнмаа, 20 дугаар сургуулийн 20 дугаар бүлгийн дарга Лхагваа. 22 дугаар сургуулийн (8-ын Б ангийн соёлч нөхөрлөлийн ахлагч Баасан нарын зэрэг тэргүүний идэвхтэн Мон- | голын Пионерийн «Залгамжлагч», чуулган угтан зохиож байгаа ажлын | туршлагаа ярив. Тус зөвлөлгөөнд МХЗЭ-ийн Төв | Хорооны нарийн бичгийн дарга, | Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлийн ( дарга Д. Сүрэнжав оролцож идэвх-| анасандаа нүүдэд хандаж үнэтэй зөвлөлгөөн ! Ч: 3 СЭ) | Бярмахойгор зймсини Баянбүрп - | сумын бага сургууль, сургуулиараа Пионерийн тэргүүний ндэвхтний, соёлч болох хөдөлгөөн Эрчүүдэн 5 “|| ) тодорхой үүрэг амлалт аваад, К- зөвлөлгөөнд оролцогчдоос сургуулнуу,) тяорийн 80 жилийн ойн үеэр у! дын нийт инонер сурагч идэвхтнүү үүргээ биелүүлэхээр зориг төгөл андаж Ү өр ажиллаж байна. Бид нийт су Чийлусулэ Маасээг2д Цэг | ЭиЛВаР 60-65 хувийг онц сайн су Ж. НАЦАГДОРЖ (Хотын мхзэ) рагчид эзлэж, 100 хувь даамчиа ийн хорооны ажилтан) | 50 хувь нь бүжигчин, (10 хувь нь хөгжимчин болсон байх зорилт тавьж байна. Бид саяхан сургуу хийв. Онц сурлагатан сурагч | Чи- мэдцэеэ, ЇТЖКНавхлан, Балжинням Самбуу, Зоёо нар өөрсдийн онп сурдаг арга ажиллагааны талаар ярилаа. Тус зөвлөлгөөнд оролцсон сурагч Хоролмаа, Амар- сайхан нар өөрөө онц сураад байх нь хангалттай биш, иймд дунд, суг сурлагатан сурагч Бадай, Да : Тунгалаг гэдэг | Эд нар нийслэлийн 4| дүгээр бага сургуулийн | утсан хөгжмийн чуул- ганд амжилттай сурал есч сожрсонбра ожнсноннсэнсс сряо ох» сннохьс-с-с-о ооо логч хөгжимч амжилтаар өсвөрийн Сүхбаатарчуудын зал. тамлагч Н чуулганаа! угтаж байна, | Гэрэл зургийг оюутан ! БАЛДАНДОРЖЯС. соосососо-тэстсоос«с«осссс-«ссєоо«оо«осємосоФ«»сосчиботемвожожьє»су«»ү лийн онц сурлагатны зөвлөлгөөнийг оооососос-ооосостс-с-2-осо» -эв-жосососусоос-ос-суоос-с-сжт-с-о-о- “ь- “ЗЦх ХЭД ХЭДЭН АНГИ Сэлэнгэ аймгийн Алтанбул- гийн 8 жилийн дунд сургуул» «Залгамжлагч» П чуулган уг таж, улсын тэргүүний бүлэг шалгаруулж байна. Соёлч нө- хөрлөлийн хөдөлгөөн өриүүлж 5,6.7 дугаар ангиуд соёлч нө- хөрлөлийн анги болохоор үл рэг авч «Бүрээ бөмбөрчид» «баатарчууд» «интериацио- нал» «Шуудан харилцаа», «Залгамжлагчдын идэвхтэн» секц тогтмол ажиллуулж бай- на. Мөн төлийн бэлтгэлийн цу- ваа гаргаж, төлийн бэлтгэлд пайз 2500 ширхэг, уу?, нэм- нээ 100 ширхэ:, элгэвч 80 ширхэг, угж 20 ширхэг, түүхий эдийн цуваанд яс 8300 кг, тех- инкийн тос 20 иг, хонины арьс 15 ширхэг, үхрийн шир 3 шир хэг, үхрийн эвэр 430 ширхгийг тушаажээ. -1:2 .н Г.СЭРЭЭНИН Баянхонгор айм» гийн 2Каргалант су: 5 “мын 10 жилийн дунд сургуулийн 1 дүгээр ангийн -онц сурлага тан ц. Оюун, 8 улирал дараалан онц суралцаж одоо хичээлийн жилийн эц “сийн шалгалтанд ам жилттай бэлтгэж бай на. ЗУРАГ ДЭЭР: Онц сурлагатан Ц. Оюун БЯМВАСҮРЭН ХЗЭ-ийн дарга) Я? (сумын хорооны хүрнэ ваацэрэн нарыг шефлэн авч онк сайн дүнтэйгээр суралцуула на гэж үүрэг авлаа. Опц сурлагатан нар ярихдаа Хамгийн гол нь багшийн өгсөг үүрэг даалгаврыг ширхэгчлэи сайн биелүүлдэг, гэрийн даалгава хийх, хичээлээ давтахдаа ердөө зал- хуурдаггүй, багшийн өгсөн даалгав- раар хязгаарлахгүй өөрөө са- наачлан бичих, бодох, унших, буса/ нөхдөөсөө болон багшаасаа асуух хичээлээс гадуур олон ном зохиол унших зэрэг нь онц сайн сурахьч гол нөхцөл болдог юм гэлээ. Бид онц сурлагатаныхаа зөвлөлгөөнөөс өөрийн сургуулийн нийт сурагчдад хандаж уриалга гаргав, Дупд, сул суралцдаг сурагчдыг өөрсдийн нээнд орохыг дуудан, дундгүй ангї бүлэг олпоор төрүүлэхийг уриалав. нонерийн удирдагч багш Ц.ЦЭЕ. сайн, Монголын зохиолчдын 4 дү-| гээр чх хурал энэ. оны. 6 ду-| гаар сард болох гэж байна. Ма най зохиолчид нх хуралдаа. ба- | рих арвии их бэлэгтэй байгаа | юм. Тэр бэлгийнхээ ихээхэн хэсгийг хүүхэд та нарт зориул- жээ. Тиймээс ч Манай сонип «Зохиолчид их хурлаа угтаж | хүүхэд та нарт ийм бэлэгтэй байна.» гэсэн малгайн. дор Зо- хиолч “М.Чимэдийн «Хулан- гийн тоос» өгүүллэг, Р. Ядмаа тийн «Алтан туухай» үлгэр найраглал зэрэг ойрд хийсэн бүтээлээс авч үүний өмнө ний- тэлсэн билээ. Энэ удаа эмэгтэй зохиолч Ч. Алгаагийн «Хурганы эрэлчин» тэдэг домог. өгүүллэгийг нийт- лэв. Хойшид Ч энэ мэт сонир- холтой. сайхан зохиол “ нийтлэх "болно. Муса Галн (Зөвлөлт Башкн- рын зохнолч) | Нимгэн жижигхэн номоо Нээгээд би үзлээ. Ой мод-Өмнө минь Онцын тайхалтай “шуугилаа. Сүүтэй үнээ, цэцэг ч Сүрлэг ногоон түрүүч Талд орсон бороонд Таатай сэргэлэн. амиллаа, Хаач дуу уянгалаад л . Хааяагүй трактор нүжигнээд л Гол дээгүүр аадар орлоо гэж Гойд сонин зүүдлэв үү би? Энэхэн жижиг номонд явгаад Эд бүгдээр багтдаг юм бэ?! Ч. ЛХАМСҮРЭН мон голчлов. ТОГЛООМЫНХОО САНГ АРИВЖУУЛААРАЙ ---гттллтэжлэгтжишиээгтүэгэш э-Мэтээ шишиигЭЦЭЭХ Энэ тоглоомыг цаасаар хийнэ. Тэгэхдээ зургийн ватман Уул тоглоомыг яаж цаасаар хийхэд тун тохиромжтой. хийх тухай танилцая. Ё2 25 Тоглоом лаж, буюу хайчилж авна Тэгэхдээ далавчий хэрэгтэй Энэ ажлуулыг хийсний А-30892 Бэсий-ас3 2, гэ хийхэд зориулж авсан цаасаа голоор нь вуг дээр нь шувуухайныхаа дүрсийг дууриалган зурах 5 эсвэл тусгай бэлтгэсэн хэвийн дагуу зурах хэрэгтэй үний дараа зурсан дүрсээ тойруулан давхраар нь нь тусгайд нь зураад хайчилах Далавчийг байрлуулахад зориулан их биенд вь нүх гаргана. (Зурагт тэмдэглэсэн байгаа). лараа далавчаа зохих бай. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын Домогт өгүүллэг Эрт урд цагт ядуу өвгөн, эмгэн “хоёр байж гэнэ. Тэр хоёрт ядуу татуудаа гуньж гутарахааргүй үргэлж баяр баяс- галантай байлгадаг ганцхан сай- хан хүү байж гэнэ, Хүү нь өсч тор них дутам енгө үзэсгэлэн бүрдсэн хосгүй сайхан болжээ. Хүү нь өдөр-бүр хааны хурга хариулж, тогооны нь хусам идэж амьдарна. Эх эцэг хоёр нь ганц шар халзан хоньтой, түүнийхээ хургыг жи- лийн жилд төлөг болгон алж идэж, амьдардаг байжээ. Нэгэн өдөр хүү голоос хургаа услахаар очтол голын захад нэгэн хосгүй эсгэ лэн гоо охин тоглож явж тааралд жээ. Тэр хоёр хэн хэн нь хэзээ ч тийм нүд булаам сайхан ялдамхан харцтай, тааралдаж үзээгүй юм санжээ, Тэгээд хэн хэнийгээ шир тэн удтал гайхан зогсчээ. Тэгсэнээ охин гэнэт ам нээж: --За хоюулаа одоо танилцал! Айл гэр болж тоглоё гэж гуйжээ. Хүү за тэгье гэж нэг ухасхийснээ үгүй ээ- би хааны хурга хариулдаг юм. Одоо яг услаад нуга тийш билчээх ёстой юм. Тэгэхээр би чамтай одоо тоглож болохгүй. Сүүлд завтай цагт уулзвал заа» вал тоглоно гээд явах гэтэл охин чиний тэр хургы нь хариулдаг хаа ны чинь ганц дагина нь би шүү дээ- гэхэд хүү-тэгвэл бүр ч бо- лохгүй эзэнтэн минь гээд ухрахад охин:3а яршиг даа! чи бид хоёр чинь хоюулаа. хүүхэд, шүү, дээ. Тэ гэхээр чи бид хоёр. хэн. нь Ч зарц, хэн. нь Ч үзэн (биш. Алив битгий алмайрч хүн ширтээд бай! Хоюулаа гэрээ барья.гээд-үүгээр ор хийе. Түү- гээр. тавиур хийе-Энэ авдар болох уу? гээд хавтгай дөрвөлжин лнз бүрийн чулуу цуглуулж эхлэхэд хүү ч бас морь хийж тоглох чулуу авчран, нэрэлхэж эрээлэхгүй тог- лож гарав. Тэд наадамдаа улай- саар. байгаад нэг мэдэхэд орой болчихсон байв. Хүү айж тэвдэн хурга| Хурга! гээд тал тал тийш Уран лцагаан хоньд0д минь Уулын ндгоо -амттай бол “ Уяхан- хонгор “зүрхэнд минь” | Уулын - ногоо нь: “амттай. : : Танан (агаан хоньдод минь Талын ногоо амттай бол Танхил бяцхан зүрхэнд минь Талын ногоо амттай. Сүү шиг сарны гэрэл дор Сүрэг минь тавтай налайна. Сүргээ тавтай налайхад Сүрэг шигээ сэтгэл минь налайна. Хонох сармы гэрэл дор 14512) тоглосноо хэлбэл чи буруутна. Би Хэ ирье гэж гэнэ. Тэгэхэд хааны охин ихэд уйлж гашуудан хэзээч орхиж явахгүй. Би чамайг тоглохгүй гэхэд чинь заавал тогло но гэж гуйсаар байгаад болчихлоо. Одоо хоюулаа явж хур гаа эрье гэв. Тэд ХОНЬЧИН МИНИЙ гүйсэн чинь хурга нь бараа туруу гүй алга болчихсон байв. Тэр хоёр хургаа шөнөжин “эрээд: олсонгүй гэнэ. Тэгтэл хааныхан энд тэндгүй хашигачин морьтой давхих нь ай маар сүртэй. /Хүү-за манай ганц шар халзан хониноос жилдээ ганц хан хурга гардаг юм. Түүгээр тө- лөе гэвэл хэрэгтэй. Тэгээд ч аав минь амьдралгүй болчино. хээр чи ингээд яваад харь- Өөрий жил хургалуулах ээж хоёр Тэгэ- зуун гөөрчихлөө гэж л! Надтай олсон цагт эргэж эзээ хургаа би чамайг ийм юм хувцсаа ураг- зат-ит-эт-ит-ит- СЭТГЭЛ Хонво минь тавтай налацна. Хоньдоо тавтай налайхад Хонгор сэтгэл чиалайна. Ардаа дассан хонь минь Амгалан нуур шиг ч юм. уу даа! Адуулж Фассан сэтзэл минь Ангир “шувуу шиг ч юмуу даа! Өвөртөө дассан хоньд минь Өргөн нуур шиг ч юм уу даа! Өсөхөөсөө хариулсан сэтгэл минь Өдөт нугас шиг ч юмуу даа! 3. ДОРЖ даа ороё Үүнд 1-улаан будиа. Ингээд бид хийх Шувуухайгаа усан будаг буюу ио. Зурагт тэмдэглэсэн дугаар бүр өөр өөр өнгөөр будаг дах бөгөөд ямар өнгөөр будахыг хойно тодорхой бичье. 2-ногоон, З-тар, 4--бор, 5--улбар тар өнгөөр будаж ялгах ба хар өнгөөр байгааг хар өигөөр хэвлэлийн нөмбинатад хэвлэв. ДАЛАВЧАА ДЭВДЭГ ШУВУУХАЙ ранд нь тохируулаад шувуухайгаа нугалж толгой, цээж дөөд хэсгийг хооронд нь наана, ажлаа дууслаа. Одоо будах ажил- гуашаар будаж бол- “Г. ДАШДОРЖ Инденс--14140 даж хөлийнхөө улыг цоортол явж уул тал, ой. мод, ус горхи бүхнийг нэгжээд олсонгүй гэнэ, Тэгээд хаа ны охин хэлжЭэ: “За одоо будаж: харьвал хоюулаа толгойгүй болно. Тэгэхээр одоо өөр газар очиж амь зууя гэж гэнэ. Зарц хүү-үгүй бо- лохгүй. Чи бид хоёр хаан эпгий чинь зуун хургаар нь хохироочи- хоод сэтгэл түвшин сайхан амь- дарч чадахгүй. Тийм учраас хур- гаа юуны өмнө олоё! Тэгэхийн тул НГАНЫ РЭЛЧИН чи бид жоёр далавчи! шувуу оолж бүх орчлон ертөнцийг нэгжин эрэх хэрэгтэй гэж гэнэ. / Хааны охин-чи бид хоёр тэгээд шувуу болчихоод хэл мэдэхгүй.яа хав гэхэд зарц хүү-зүгээр зүгээр! Зоволтгүй. Чи бид хоёр зуун хур- га гэж хэлдэг шувуу болно гэжээ. Тэгээд хааны охин зарц хүү хоёр шувуу болж үргэлж зуун хурга зуун хурга гэж эрж явдаг болсон гэнэ. Тэгээд тар хоёр .Ч хургаа ол сонгүй. "Үр ач нь ч хичнээн өсч хржиж: олон болсон ч зуун хургаа одоо болтол олоогүй «Зуун хурга» «зуун хурга» гэж иннсэн эрсээр байна. Тэд зуун хургаа урд ч олоогүй одоо ч олохгүй, Зуун хурга нь тэр шөнөдөө хотон доо очоод, он цаг улиран удахад хөгшин хонь болон алж идэгдсээр байгаад дуусчихсан юм гэнэ лээ. Ч, АЛГАА » Хариуцлагатай эрхлэгчийг Ц, БАЙТАВ хэзээ ч олохгүй. Орон бүхний иролетари шар нэгдэгтүн! х ди ф МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтүн! МХЗЭ-Тийн Жөв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн сонин 24 дэхь жилдээ өл 18 (974) 1967 оны 4 дүгээр сарын 26. Өө. Лхагва ф Үнэ 10 мө БНМАУ-ын Ардын Їїх Хурлын Тэргүүлэгчдийг Үү. АЛРОЛОН ЭГ «НАЙРАМДАЛ» МЕДАЛЬ “БИЙ БОЛГОХ ТУХАЙ БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ нь: 1, «НАЙРАМДАЛ» медаль бий болгосугай. 2, «НАЙРАМДАЛ» меда- лийн тодорхойлолтыг баталсу- гай. ЗУРГАДУГААР САРЫН МАНАЙ АРД ТҮМНИЙ ны АРДЫН ХУРЛЫГ СОНГОХ 4 дүгээр сарын 16--ид Улаанбаа тар хот дахь хүүхэд залуучуудын паркад В.И.Лениний мэндэлсэний 97 милийн ойг угтаж, хотын сургуу пуу лиудын дунд зохион явагддаг жин загварын уламжлалт 2 дахь удаагийн тэмцээн болж өнгөрлөө. В.И.Лениний нэрэмжит Монголын пионерийн ордноос пуужин загварын тэмцээнд түрүүлсэн багт олгодог цомын төлөө бүгд 13 баг өрсөлдлөө Энэ өдөр хэдий цас бударч. салхи шуугиж байсан ч түүнийг ул хайх- ратголоп төрлийн пуужин загвар бие биенийхээ хойноос нарийхан хөх утаа цувруулан хаялсаар орторгуйн гүнд цойлон гарч байх нь сопихон хараг дапа. Зарим птуужин: огторгүйн гүнд нисэн гарч нүдэнд торох бараагүй алга болсноо нилээд удсаны дараа өөрөөсөө задарч дэлгэгддэг шүхрийн хаа тусламжтайгаар аажим доотшил соор газар буун ирж байлаа. Огторгуйн гүнд ар араасаа цув ралдан нисч байгаа олон пуужин загварын дотроос “аль сургуулийн ямар сурагчийн хийсэн пуужин хич нээн өндөрт хөөрч яаж бууж ирэ хийг ажиглаж байгаа хүмүүсийн сэт гэл их л хөөрсөн харагдана. Тэмцээний дүн гарлаа Улаанбаа тар хотын 1966 оны аврага цол хүртсэн багшийн сургуулийн Доржцэ рэнцэн ахлагчтай баг түрүүлж 1967 оны Улаанбаатар хотын аврага цо лоо дахин хадгаллаа. 1 байрыг нэгдүгээр сургуулийн | Цэвээнсүрэй ахлагчтай баг, Ш байрыг Дашдорж ахлагчтай Пионерийн ордны баг тус тус эзлэв. Хувийн дүнгээр төрөл тус бүр дээр нь байр эзлүүлэв. Нэг . шаталттай пуужин загварын «тэм цээнд 1 байрыг иионерийн ордны Батцэрэн, П байрыг багшийн сургуу лийн Халтар, Ш байрыг 18 дугаар сургуулийн Дэлгэр, хоёр угсраа шаталттай пуужин загварын тэм цээнд 1 байрыг 1 дүгээр сургуу лийн Тайшир П байрыг багшийн сур гуулийн Мягмаржав, Ш| байрыг пино нерийн ордны Батменх, “Ракет пла нерийн тэмцээнд 1 байрыг пионерийн ордны Очирбат. П байрыг 2 дугаар сургуулийн Болдбаатар, Ш байрыг 1 дүгээп сургуулийн Илч нар эзэллээ Энэ сонирхолт тэмцээнийг монголын пиоперийн ордон. биеийн тамирын «Залгамжлагч» нийгэмлэгээс эрхлай Ирэх 6 Би Р БОЛНО. ЭНЭ БАЯР БОЛ ПИОНЕР БАГАЧУУД ТА НАРЫН Ч БАЯР. МӨН, ЭНЭ НЬ БНМАУ--ЫН АЙ МАГ ХОТ РАЙОНЫ, СУМ ХОРОО- ДЕ ПУТАТУУДЫН НАЙМ ДАХЬ УДААГИЙН ЭЭЛЖИТ СОНГУУЛЬ ЮМ. ЭНЭ ӨДӨР БҮГД НАЙРАМ- АЛ- хээ-шснос-шоо-эоэс-ссооосо со с-оє-ос- эсссо-ссос от Фо-ос-эосч»эсбооссє«є-ос «оососоосооос-оОссоос гошшшшшшШшшошлшшулиллх ГШГУУЛЬ Г50911:109 ТАН СОЁМБОТ ДАЛБАА ЭХ НУТ- ГИЙНХАА ӨНЦӨГ. БУЛАН БУРТ НАМИРАН МАНДАНА. ТЭРХҮҮ ДАЛБААНЫ НАМИРАН МАНДАХ ЖАВХАА ШИГ АРД ТҮМНИЙ МААНЬ ХИЙМОРЬ СЭРГЭН, ЦОГ ЖАВХЛАН НЬ БАДРАН МАГНАЙ ТЭНИЙНЭ. ЯАГААД ГЭВЭЛ БНМАУ-ЫН 18 НАСАНД ХҮРСЭН АРД ИРГЭД ЭРЭГТЭЙ, ЭМЭГТЭЙ, АРЬС ӨНГӨ, дугаар сард болох авиа пуужин аг варын тэмцээнд улам их амжилт гаргахыг Монголын олон сургуулийн пионер сурагчдаас хүсэн ерөөс. В.И.Лениний нэрэмжит Монголын Пионерийн ордны авна моделини дугуйлангийн зөвлөх багш ЗХУ- ын спортын мастер О. П. Яковлев (антааг гаанаь алиа. л ажил, “анаь” Лөслны,/ Гусанлаг” “ана чалааү “ялннаг - Зоя эрэлхэгээр тэмцэж яваад 1941 оны 12 ду гаар сард (фае- шинстуудад зэр" лэгээр алагдсан боловч хэдхэн долоо хоногийн дараа түүний хэзээ ч мохош- гүй 2 дугаар амьдрал нь эхэлсэн юм. Зоягийн баатарлаг үйлсийн тухай анх дайны талбараас сэтгүүлчид мэ дээлсэн юм. Гэвч Зоя фашистуудын байцаалтад өөрийнхөө жинхэнэ нэ рийг хэлэхгүй Таня гэж өчиж бай- сан учир тэрхүү баатарлаг эмэгтэйн жинхэнэ нэр нь тэр даруйдаа мэдэг дэхгүй байлаа. ..1941 оны 12 дугаар сарын нэ гэн шөнө Петришево тосгон дахь немцүүдийн газраар дамжуулах те лефон утсыг хэн нэгэн хүн тасалж тэдний морьлын хашааг устгасан байжээ. Энэ бол Зоя байлаа. Гэвч Зоя дараа үдэш нь дайсны зэвс гийн чухал гэзрыг шатаахаар орол лоол осолдон баригджээ. Фэашистууд түүнийг лавлан хар вал. бүр жаахан охин байжээ, Нем чүүд түүнийг янз бүрийн нарийн арга хэрэглэн. мөвдөн байпаасан боловч «Үгуй» «Мэдэхгүй» «Хэлэх гуй» гэлэг хэдхэн үгийг л сонслог байлаа Заояаг мөч тутамд зодож . ны үед комсомолын эгнээнээс Тимур Фрунзе, свардчууд зэрэг олон баатар к Эдгээр баатар комсомолчдын халуун эх оронч үзэл, ариун хүсэл нь өнөөдрийн өсвөрийн ү мүүжүүлэхэд гайхамшигт үлтэр дуурна ҮНДЭСТЭН, ШАШИН ШҮТЛЭГ, ЭР ДЭМ БОЛОВСРОЛ, НҮҮДЭЛ, СУУРЬШИЛ, ХӨРӨНГИЙН БАЙ.- АЛ ЯЛГАЛГҮЙГЭЭР СОНГУУЛЬД ОРОЛЦОНО ГЭСЭН ҮНДСЭН ХУУ- ЛИАР ОЛГОГДСОН БҮРЭН ЭРХЭЭ ЭДЛЭХИЙН УЧИР БИЛЭЭ. ЗУРГАДУГААР. САРЫН 25-НД МАНАЙ АРД ТҮМЭН ЭХ ОРОН АРД ТҮМНИЙХЭЭ ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХҮЧ ЧАДАЛ АВЬЯАС БИЛГЭЭ ДАЙЧЛАН. АЖИЛЛАЖ, СУРЧ БУИ ШИЛДЭГ ХҮМҮҮСЭЭ ОРОН НУТГИЙН ЗАСАГ ЗАЛАН ГААНЫ ДЕПУТАТААР СОНГОХ ЮМ. УЛС ТӨРИЙН ЭНЭ КОМПА- НИТ АЖИЛ. НЬ. МАНАЙ НИЙГ МИЙГ УРАГШЛУУЛАН ХӨГ- ЗКҮҮЛЖ, НАМЫНХАА шинэ ПРОГРАММЫГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХЭД ТОМООХОН АЛХАМ ХИЙХ БОЛ- 1116) МАНАЙ (610):150) 49 ИРЭЭДҮЙН ! Д ПИОНЕР СОНГОГДОГЧ., БОЛСОН СОРАЧУУДАА! ОРОН НУТГИЙН ЗАСАГ. ЗАХИРГААНЫ СОНГУУ- ПТИЙГ УГТАЖ, СУРЛАГА ХӨДӨЛ- МӨРТӨӨ АМЖИЛТ ГАРГАН АНГЙ ДЭВШИХ БА. УЛСЫН ШАЛГАЛ- ТАА АМИСИЛТТАЙ ӨГӨЦГӨӨЕ. соо«ссФс Зөвлөлт эх орноо фашистын Манан сонин энэ дугаараасаа эхлэн үйлсээс Октябрийн хувьсгалын 50 жилийн ойд зорну тооос-с-ос-сс» сс Өюносн-о-ЭнЭэ-ок» Виктор Талалихин Юрий Смиирнов, омсомолчид төрж гарсан билээ, БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. САМБУУ. БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц,. ГОТОВ. 1967 оны 4 Дүгээр сарын 15. Улаанбаатар. ээн» лээ лосжсусжсэссусу сонсон с-осен» түрэмгийлэлээс хамгаалан боссон эх орны дай Зоя Космодемьянская, Александр Мїатросов, Александр Чекалин, . залуу шантаршгүй зориг чин енйнхнийг социалист эх оронч үзлээр хү лал болж байна. баатар комсомолчдын баатарлаг гавьяат лан нийтлэж байна. зЗоя ВОСсМОДемьянская : 2 27 жанчин шархлуулж, гудамжнаа ер дөө л дотуур дан хувцастай нь. хөл нүцгэн цасан дээгүүр чирж зовоо дог байлаа. 27 уулзсан мэт түүнийг орон Гэвч зоригт эх оронч охиноос фа шнстууд юу ч сонсч | чадаагүйдээ оширөн түүнийг дүүжилсэн байна. Фашистуудын зэрлэг шүүлтийг тэсвэрлэн давж, өөрийн нөхөд, пар тизануудаа тэдний өмнө илчлэлгүй рэлхэгээр үрэгдсэн тодорхой хаяг гүй комеомолын гишүүн охины Зу рагтай найруулал хэвлэгдсэн сонн ны дугаарыг Москвагийн 201. дү гээр сургуулийнхан үзээд хэвлэгд сэнээс нь 2 хоногийн дараа сонины газарт ирж: --Бид үүнийг танина. Энэ: бол Зоя Космодемьянская манай . Зол тэцгээлээ. Ийнхүү Москвачууд-Ком сомолчид манай Зоя гэж ярилцах болсноор барахгүй, эх орныхоо. тө лөө тэмцэгч залуучууд бүхэн манай Зоя гэж нэрлэх боллоо. Зоя бүр жаахнаасаа дэлхийн бүх орныг нүдээрээ үзэхийг мөрөөдөж байсан мөрөөдлөө биелүүлж чадал гүй эх орныхоо төлөө. цогтойгоор нас барсан боловч Зоятой мэлэх болж. Зоя олон найз тэй боллоо Одоо Зөвлөлтийн залуучууд энэ баатарлаг эмэгтэйг манай Заа гэж нэрлэдэг юм. : нөхөл биеэр” бүхэнд уулан таваг чан улчлана” лчанагган.гамьг үл. зннйь. аль. аяха! зай зь28 Р”... лид! 72 Ээ им 3 ээний лнидйлиний Жет ээний лиййийддниэйниййлнхиэйЭнхийлийниэйийнхэйниийнхийнихййнииййнхийнхэйнхиэїллийнтэй БЭ, ийн жил бүр явуулж байх юм. 71967 ОНЫ 5 ДУГААР САРЫН 15-НД ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИУДЫН 7 “ДЭРГЭДЭХ МХЗЭ, ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН СОНГУУЛЬ БОЛНО | /цнэ: яуллїрлаэ Ээ ЗЛЭЛЦЭЖ ИД: Хэн ч гэсэн ялгаагүй. Хамгийн сайн гэснээ «Урдаа барьдаг» гэж ярьдаг. Захирал Гомбо нь 15 ду- гаар бүлэг (7-гийн А анги) -аа ур- даа барьдаг учир Алтай хотын ар ван жилийн дунд сургуулнар ор- сон хүн болгон энэ ангийн хүүх- дүүдтэй заавал уулздаг байна. 82 анги, 1400 гаруй хүүхдээс тү- рүүлж яваа 87 хүүхэд бүрийн ту- хай өгүүлж гүйцэшгүй. Бид тэд- ний ангид ороод, эхлээд их гай- хав. Бумцэнд ахлагчтай соёлч нө- хөрлөлийн хүүхдүүдтэй уулзахад байсан хөвгүүн, хамгийн урд эг- нээд сууж байв. -- Чи чинь хэн билээ? асуув» -- Би энэ бүлгийн пионерийн удирдагч! Нэр Доржсүрэн! Би МХЗЭ-ийн гишүүн! ХЗЭ- ийн хорооны илгээлтээр хоёрдох жилдээ ажиллаж байна гэлээ. Тэ- гэхэд нь бид хүүхэд бүртэй уул- зья гэж бодож байснаа больж ганцхан Б.Доржсүрэнтэй ярилца хаар шийдэв. Учир нь гэвэл: гэж ДҮГЭЭ ЭД. Мэзк.й зарна. сургуульд ХЗЭ-ийн гишүүд юмуу үүрүүд, пинонерийн бүлэг, пионер сурагчдыг шефлэн авдаг гэм бий. Нөгөө талаар МПБ ын дүрмэнд «Өсвөрийн пионе рүүд бол МХЗЭ-ийн хойчийг зал гамжлагчид учир инонерийн бай- гууллага өдөр дутмын ажлаа МХ ЗЭ-ийн удирдлагаар явуулна» гэж заасан байдаг Тэгэхээр шефлэх биш шууд удирдан зохион бай гуулах ёстой байх нь ээ Доржсүрэн өөрөө уржнанхан пионер байсан. Одоо түүний эн гэрт мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшлийн гурван шатыг биелүүл сэний баталгаа тэмдэг нь хараг даж байна. таван онц эзэмшсэн туршлага бас бий. 6 дугаар ан гид байхдаа баатарчуудын багийн ахлагч хийж байжээ. -- Танай бүлэг сурлагын хувьд ямар вэ? Сайн Тэгэхдээ арван ху- руу тэгш биш л дээ. Гэсэн ч бид хамжржч тэмжиж тэгтлэх ло гэж й . сант л ЛИН Лара тэ / 7 “алаг ланнв ганнь л ханна гагнаа слнла. М.НАЛЧИЛБА /алХНЫА./ Галина” ЛНА ГЄЛНЬЫ, ЛЫГ ЛБ ЖЛЛЬЛ ГЕхНАГ ЛЕЛНАЛЧИЛАЛ Ц ЛАГ ЛЛНАГ ҮЛБВА./ галннал / 4 тэс СУОРАЛЧИЛАГ /ОВЕЛА. ЛИН. ЄНБЬЛ ЛИЛБУЭ. ГОЛНАЬ ЛА Л ЧИНА. - чилтэл -----1-- Хөвсгөл аймгийн Улаан-У: тай биелүүлж «Залгамжлагч» П мандат хүлзэж авлаа. завь єшш3-- НЭГ АНГИЙНХАН лзрийж байна. Давтлага, тогтмол- жиж, багш нарыг урьж зөвлөлгөө өгүүүлж, нэмэлт бодлого бодуу- лах, хуулан бичиг хийх зэргээр юм юм л хийж байна. - Ирэх улирлаар ямар сурал цах вэ? 100 хувь суралцана. -.: Хичээлээс гадуур ажил хийж байна. - Янз янз! Бид саяхан Пионе рийн үнэн сонинд хэвлэгдсэн «гу- тал» гэсэн сэдэвт ажлыг хийж үз лээ сонирхолтой сайхан боллоо. «Хоцрогчдод тусалья» гэсэн єэ- дэвт ажил бүлгээрээ хийгээд да- раа нь салааны ажил болгов. Бас «Их Зөвлөлт гүрэн» гэсэн сэдэвт ажил явуулахдаа «Элчин томилж» ЗХУ-ын тухай сайн мэдлэгтэй бо- лов, -- Танайд Д. Нацагдорж тэм- дэгтэн бий юү? -- Байлгүй яах вэ? Тэр байна. Таван онцын эзэн ч гурав байна. Чимгээ, Дамдинсүрэн хоёр ч удах гүй биелүүлнэ. Бид «Галд нэмэр лэсэн чучил» гэсэн номоор бага хурал хийсэн. манайхан... гээд цааш ярихаар нь би зорнуд зог- соогоод -- Танайхан баатарчуудтай хир ажиллаж байна. вэ гэхэд Доржсү рэн -- Манай бүлэг З-ын Б ангийн Дөл багийнхантай ажилладаг. Ма- най багийнхан 100 хувь суралц- сан гээд цааш ярилаа, Доржсүрэн гийн ярьсан бүхэн нь үнэн байна. Хийсэн ажил нь бүтэмжтэй, хийх ажил ихтэй бөгөөд тодорхой тө- лөвлөсөн болохоор ярих яь сүйн хэрэг. Нэгэн ангийн тухай тэмдэг лэл мннь Балбарын Дөржсүрэн бүлэгтэйгээ сайн ажиллаж, МХЗЭ ийн гишүүний үүргээ нэр төртэй гүнцэтгэж явна гэсэн нэгэн сураг- чийн тухай санза юм. С. Жамсранжав ямар Өсвөрийн пионерүүд бол МХЗЭ--ийн хойчийг залгамжлагчид учир пионерийн байгууллага өдөр дутмын ажлаа МХЗЭ-ийн удирдлаган дор явуулна (Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын лугмийн теелөөс! ФЁуггууль, тиюнЕРИЙН БИИГУУААЛГЫН НЭР 4 : Ул “сумын 8 жилийн лийн 7-- ангийн Галт ахлагчтай сурагчдын соёлч нөхө, антсутЭЭЭ.: 2-9 рлел авсан үүргээ амжилт. чуулганы өмнө соёлч нөхөрлөлийн цол Энз нөхөрлөлийнхэн 1966-1967 оны хичээлийн жилийн 1, 2 дугаар улиралд 100 хувь суралцаж, пионер болж нөхөрлөлөөрөө үечилсэн дэ Ангнараа цаначин болж сурагч Цэдвээ, зэрэгтэй тамирчид болсон юм. Энэ соёлч лагч» П чуулган угтаж зарласан улсын тэргүүний бүлзг лыг биелүүлэхээр үүрэг авч ажиллаж байна. угтаж Мөрөн 10 жилийн сумын 8 жилийн Эихцэцэг, Дамдинсүрэн, Бямбажав ахлагчтай лүүд байгуулгтлан ассан үүргээ. амжилттай биелүүлэхээр ажиллаж байна. А. БАТПАГААН өРЖР-ныгр-аг-аг- «Ра. --«Залгамжлагч» (1 чуулган гууль, Шинэ--идэр, Улаан-уул “эр-ат-ат-ат ирт» овтит-ир эт-аРтиР. О6Р-ар-ат-ар арР-ЯР «Р-аР-8Р-ар-ар-ар. Батсүрэн, Баатар нар 5 онцын эзэн шатыг эзэмшжээ. Баттөр, Дүүжий. нар улсын нөхөрлөлийн анги «Залгамж- шалгаруулах болз дунд сур- дунд сургуулиудын сурагчдын соёлч нөхөрлө стар “алта Лили! галан “лэн, “ни л 1ЛИЛнА ЛЕНЛАЛ /ӨВЕЛА/ (алан. 80 ! Минхийнхиййэхиийн ийн 1-2 55 Э үг СОЁЛЧ НӨХӨРЛӨЛ Эр-иат-иат-ар-артир- 0 ас-а-с-т-атир ттир-т-ттт | | | | | | | | | Найзынхаа ТЭМДЭГЛЭЛИЙГ С8ХӨХӨД.2 Тэмдэглэлийн дэвтэр хөтлөх нь хүүхдийг юманд нямбай бүтээлч ханд даг болгоно. Жавзан бид хоёр нэг ангид хоёр жил хамт суралцаж байна. Миний найз хичээлдээ сайн сур даг. Одоө «Нацагдорж» тэмдэг тэн болохоор ажиллаж байгаа. Би энд найзынхаа өдрийн тэмдэг лэлийг сөхөе., 1966-12-29 ««..Өнөөдөр 1966 оны хичээ лийн жилийн хамгийн эцсийн өдөр байлаа. Миний бүх хичээ лийн дүн гарлаа. Би энэ улир лаар сайн суралцлаа. Орой ангина угааж цэвэрлэнэ. 12 дугаар сарын 31, Би орой сургуулийн сүлд модны наадамд оролцлоо. Маш сайхан боллоо. Бид маргаашаас эхлээд амрана. 1967--1.10. 1967 оны анхны хи чээл орлоо. Манай ангийнхан цө мөөрөө иржээ. Бид яаж амарсан тухайгаа ярилцав. 1 дүгээр сарын 17. Манай бай рынхан хурлаа хийлээ. «Рихард Зорге» гэдэг ном уншиж байна. ДОРНОГОВЬ АВЬЯАСААРАА ДАГ БАЙНА. ТУС Ш ЭРДЭНЭЧИМЭГ, БАЙГАА НЬ: сан тухайгаа ярилаа, ИМГИЙН ЗАМЫН ҮҮД ГУУЛЬ «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» П ЧУУЛГАН УГТАЖ, НЭРЭМЖИТ ШИРЭЭ БИЙ БОЛГОЖ, ОНЦСАЙН С ШАЛГАРСАН ТЭРГ Их сайхан ном байна даа. Ув шиж дуусгаад тэмдэглэлдээ бич нэ... 2 дугаар сарын 23. Өнөөдөр хайрт жолоодогч Сүхбаатарын төрсний 174 жилийн ойн өдөр. Бид шугат жагсаалын дараа «Манай хайрт удирдагч» гэсэн өдөрлөг явуул лаа. Өдөрлөг гоё боллоо. Өнөө дөр над ер бусын сайхан байна, Арга ч үгүй юм даа. Биднийг сурган хүмүүжүүлсэн хайрт багш нарыгаа хүлээн авч байна. Би өөрийнхөө бүлэг дзэр очлөө. Ма най бүлэг Маамуу, Монтор багш нарыг хүлээн авлаа. Бид бэлтгэ сэн концертоо тоглож сонирхуж лав. Монхор багш суралцаж бай Багш сай хан ажил юм. Би багш болно доо... Энэ бүгдийг би өөрийн нь зөв шөөрөлтэйгээр та нартай хамтран уншиж байна. “Энэ охин | Говь« Алтай аймгийн төвийн 10 жи лийн дунд сургуулийн 9 дүгээр ангид суралцдаг юм шүү. Н. Ханчулуун беурагч) СУР-Ї Д. СҮХБААТАРЫН хотын БАГА ЫН «А» АНГИЙН ӨНЦ САЙН СУРЛАГАТАН Г. Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ ШИРЭЭНД СУУЖ П. Жанчивын авсан гэрэл зураг | раас «Залгамжлагч» (2 дугаар чуулган угтаж зарласан «Хэн нь манай сурвалжлагч болох бэ» гэ- сэн болзлыг Говь-Алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн 10-ын Б ангийн сурагч В. Лхагваа хүлээж аваад сургууль дээрээ сурвалжлах хэсгийг 10-аад сурагчдийн бүрэлдэхүүнтэйгээр са наачлан байгуулж ажилдуулсан юм. Сурагч Лхагва сурвалжлах хасгийнхээ сурагчдын . хамт төв, орон нутгийн хэвлэлд бие дааж ни лээд зүйл бичиж байна. Энэ су- рагч уран чадвараа . дэзшлүүлэ-. хийн тул сайн бичигдсэн пнайруу- лал мэдээ, өгүүллэг сайтар уншиж арга туршлагыг эзэмшин бичих та лаар дадаж байла. Сургууль дээрээ зохиогддог эв- лэл, пионерийн . ажилд идэвхтэй оролцож, сурагчдын дунд уран ун ацигчдын бүлгэм байгуулан, аймаг орныхоо радио нэвтрүүлгээр 4 удаа нэвтрүүлэг явуулжээ. Мөн хө дөлмөрчдийн дунд ухуулга хийж, МХЗЭ-ийн 19 дугаар нх хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлж байна. Сурагч Лхагва төв орон нут- гийн соаин хэвлэлд 10 гаруй мэ- дээ бичиж хэвлүүлсэнэзэс гадна, сургуулийнхаа «Цог золбоо» «За- луу үеийн дуу» зэрэг ханын сони ны идэвхтэн бичигч болж богино шүлэг, өгүүллэг мэдээ олныг би- чиж байна. | | | “Болзол хангаж байна. «Пионерийн үнэн» сонины газ Сургуулийнхаа даргэдэх сурагч дын уран зохиолын . дугуйланд оролцож сурагч | Ганбаатартай - хамтран «Зам» гэдэг жүжиг, бич. сэн байлга. Зөвлөлт Холбоот Ул- сын монгол радно нэвтрүүлгийн төвтэй харилцаа тогтоон, Зөвлөл тийн хүүхдийн хүмүүжил, сурла- гаас. нь-сонсож бусад сурагчиддаа. ярьж өгдөг байна. Лхагва, «Пионе- рийн үнэн» сонины идэвхтэн сур валжлагч болохын төлөө ийнхүү чармайл ажиллаж байна. Д. МАГВАН (Говь-Алтай айм- тийн төвийн 10 жилийн Дунд сургуулийн багш) -ӨФ БОЛЗОЛ ХАНГАЖ БАЙНА. «Залгамжлагч» Н чуулганаа угтаж 5 онцын балоп Д. Нацагдорж тэмд- гийн болзол хангах хөдөлгөөп Бул- ган аймгийн Сайхан сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн шнонер су- рагчдын дунд нхээхэн. өрнөяс байна. ус сургуулийн 7-а апгийн увсандаваажав иь 89 ном ун- шиж тэмдэгласний. гадна 200 гаруй марк, 100 гаруй чихрийн цаасны цуглуулгаар адьбом (хийшээ. Лув- сандаваажав, «Залгамжлагч» | СЭТ- гүүл, «Спортын мэдээ» «Дэвшїлт» сонин захиалан уншиж, ушиса!аа бус дадаа түгээх талаар онцтой алсиллаа даг юм. Багш Д. Халтар » сурагч: ар, Дархан хотын сургуулиуд ажиллаж байна. «Залгамжлагч» уулзалтыг 7 хоног бүр ний хүүхэд суралцдаг ловсролын сургуулиудтай тэшүүрийн нөхөрсөг хнож байна. Пионерийн танхимуудыг Бшш-ш шн МЭРГЭЖИЛТЭЙ ПИОНЕР Мэдье гэвэл мэрийлт, мэргэжие гэвэл оролдлого хэрэгтэй юм гэж 13 настай пионер Батсайхан ярьж байна. Энэ цовоолог хүү нийслэ- лийн 23 дугаар дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч юм.Аавын хаа мэргэжлийг уламжлан сура- хын тул чөлөө цаг ашиглаж,радио спорт сонирхон оролдсоор 3 ду- гаар зэргийн радистийн чадвартай болж мэргэжлийн үнэмлэхээ авчээ. Энэ хүү эзэмшсэн мэргэжлийн да гуу хэдэн удаагийн тэмцээнд ам- жилттай оролцож, саяхан радио спортын улсын зэрэгтэй шүүгч бол жээ. С. ДАШЗЭВЭГ. «зал- гамжлагч» П чуулганыг угтаж тодор хой төлөвлөгөө гарган үр бүтээлтэй п чуулганы нэрэмжит сэдэвт үдэшлэг зохиож зөв лөлтийн болоод гадаадын мэргэжилт ерөнхий бо- хамтарч пионер сурагчдын цуглаан хийх цана уулзалт урал удаан тэмцээн явуулах зэрэг ажил зо тохижуу лаж «Интернацнонал» «Д.Сүхбаатар» «Д. Нацагдорж»-ийн «Зөгий» тогтмол зэрэг гаргаж 7 тээлч болгохын дуур үйлдвэр үйлчилгээний түшниглүүлж явуулах гаан зохиох үзүүлэнгийн уралдаантай бодуулах «Орос зэрэг ажил явууллаа, булангууд байгуулж «Залгамжлагч» «Жигшил» ханын сонингуудыг хоног бүр «Зал- гамжлагч П чуулганы өмнө гэсэн» ра дио нэвтрүүлэг тогтмол хийж байна. Пионерийн ажлыг сонирхолтой бү- тулд танхимаас га- газар шиг үзсэн хичээ- линн зарим сэдвүүдээр онолын мар- бодлогууд хэл сурцгаая» гэсэн хөдөлгөөн өрнүүлэх МХЗЗ-ийн ХУ их хурлын шийд вэрийг сурталчлах Монголын пионе- рийн «Залгамжлагч» П чуулганыг угтаж багш сурагчдын туршлага с0- лилцох тойрон аялал | Алтанбулаг, Сүхбаатар, Шаамар, Зүүнхараа зэрэг газруудаар зохиож концерт уулзалт, үдэшлэг хурал цуглаан хийж, биеийн тамир! спортын төрөл бүрийн уулзалт тэмцээнүүд зохиов. Мөн «Алдар гавьяаны 5 одон» гэ дЭв,пнонерийн цуглаан хийж 100 га руй баатарчуудыг пионерт элсүүлэв. Чуулганаа угтаж соёлч олноор соёлч сургууль болох хөдөлгөөн Өөр сурагч нөхөрлөл спорт байгуулан пионерүүд нөхөрлөлийг сургуулиараа нүүлэн ажиллаж байна. Ц.САНЖЖАВ (Дархан хотын МХЗЭ ийн хорооны П нарийн бичгийн дарга) ЧУУЛГАНАА. УГТАЖ Булган аймгийн Уньт сумын бага сургуулийн дэргэдэх инонерийн бүлгэм «Залгамжлагч» П чуулганыг угтаж «2Ёхас нараас сурцгаая» гэсэн сэдэвт үдэш лэг зохиов, Хатан баатар Магсаржавын цэрэг байсан Лхамсүрэнтэй уулзан Ха- тан баатар Магсаржавын тухай яриулжээ. «Өндөр бүтээлээр бэлэг барья» гэдэг сэдвээр уран уншигч тэргүүнни тоо- чин, гоё бичигтэн зэрэг тэмцээнүүдийг зохиов. «Залгамжлагч» П чуулганы ба- риан тийш» гэдэг нэртэй радно станц байгуулан, долоо хоног бүр бүлгэм, бүлэг салаагаар нэвтрүүлэг хийж байна. Б. Лхагвадорж (Булган төвийн бага сургуулийн багш) «Миний төрсөн нутаг» тойрон аялал Завхан аймгийн Улиастай хотын 8 жилийн дунд сургуулийн дэргэдэх пионерийн 4 дүгээр бүлгэм хаврын амралтаар Октябрийн социалист их хувьсгалын 50 жилийн ой, Монголын инонерийн «Залгамжлагч» 1 чуул- ган угтаж «Миний төрсөн нутаг» гЭ- сэн тойрон аялал хийв. Тойрон ая- лалд 27-сурагч, 3 багш оролцож, ТЭРГҮҮНИЙ АНГИ й 10 жилийн Архангай аймгийн ЭМ-инхий сс соёлч нөхөрлөл байгуулж, залгамж ахлагчтай 8--а ангийнхан, заагч аж, цол мандат авахаар шамдан Г шЭлгэгэр ӨМ арйн. 2 улирал дараалан ангиараа 100 хувийн сур Энэ нөхөрлөлийн хамт олон лагын амжилт гаргалаа. сургуулийн Орхонсэлэнгэ ажиллаж байна. Архангай Тариат сумын багш Б. Доржготок ХАВРЫН ТАРИАЛАЛТАД----- этэ Лхамаагийн зурсан зудаг, фэосоФоо9боотӨоӨӨ 22 21 560 гаруй км зам туулж, говийн чиг лэлийн Алдархаан, Дөрвөлжин, Зав- ханмандал, Эрдэнэхайрхан зэрэг 2 сумын Т сургууль, мал аж ахуйн 4 Эрнгад, 6 суурнар орж аялав. Аялаг- чид очсон сургуулиудтайгаа туршла- гаа солилцон, сурагчдын концерт 7-Н газар 11 удаа тоглож 1944 хүнд С0- инрхуулан, олон улсын сүүлийн үеийн тойм, аймгини ардын гэгээр- лийн хөгжилт зэрэг 5 сэдвээр 9 га- зар 23 удаа (хуулан хийж 2873 хүнд сурталчлав. Үдэшлэг 4 удаа хийв. Дуу, бүжиг, шүлэг 10 гаруйг 300- гаад хүнд зааж, инонер сурагчдын дунд бүлгийн болон салааны сэдэвт, үзүүлэх ажил 8 удаа зохиолоо. СУу- рагчид аялах замдаа Алтайн нуруу- ны салбар уулс, Завхан гол, Монго- лын их элс, Завхан голын 50 гаруй метр өндөр, «Хандын» эрэг, Хүнгийн толын бургаст хясаа, Цогтхайрхан уу лын 180-аас 200 гаруй метр уртнх бага агуй, Хаг нуур зэрэг говь нут- гийн байгалийн байдалтай танилцав. Аялалд оролцсон сурагчид анд нөх дөөсөө сурч үзсэн харсан зүйлээ бу- саддаа түгээн сурталчлах тодорхон төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Багш А. Магсаржав. «САНСРЫН ЭЗЭД» їдүгээр бүлгэмийн 8 дугаар бүлэг огторгуйн нисэгчдийн өдрийг тохиол- дуулан, «Сансарын эзэд» гэдэг бүл гийн ажил явуулав. «Сансар хүн тө- рөлхтөн огторгуйн аялал» гэсэн яриаг пнонер Наранхүү хийв. Дараа нь «Ог торгуйн ннсэгчдийн цуваа» ажлаа дүгнэв. Энэ цувааныхан огторгуйн НН сэгчдийн үйл амьдралыг харуулсан зурагт хуудас, бяцхан ном хийснээ өөрсдөө танилцуулав. Дараа нь огтор туйн ннсэгчийн хаад шүлгийн уралдаан болов. Сурагч Гантөмөр ҮР ДҮНТЭЙ ШАЛГАЛТ Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 18 дугаар бүлгэм, сургуулийн дэргэдэх МХЗЭ-ийн Хх0- рооноос монголын пионерийн залгамж лагч П дугаар чуулган угтаж 4-7 ду- гаар ангийн сурагчдаас өсвө- рийн пнонерийн мэдлэг чадвагын үечилсэн дэвшлийн 1,2,3 дугаар Ша- тыг шалгах ажил зохион явууллаа. Өсвөрийн пионерийн мэдлэг чадва рын үечилсэн дэвшлийн 1,2,3 дугаар шатны болзлыг 55 пионер бнелүүлэв. эь Д, Баттулга сурагч, ДЭМЖҮҮШТЭЙ АЖИЛ --Бүлэг дуулж бай! номхон! «Ном бол бидний шадар зөвлөгч шөн» гЭ- сэн сэдэвт пнонерийн ажлын шугам жагсаалд салаадын дарга нар мэдээл! гэж бүлгийн дарга Гэрэлийг хэлэхэд танхимд цугларсан ажилчид чив ЧН- мээгүй болов. Пионерийн энэ ажил саяхан Д. “Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын Хэвлэлийн Комбинатын Ү!лЛД- вэрийн байранд болов. , «Лувсандэндэв захиралтай. нинслэ- лийн 11 дүгээр дунд сургуулийн 6-6 ангийн пионерүүд энэ сэдэвт ажлыг зохиохын өмнө Хэвлэлийн КОМ Ё бинатын ном, сонийг яаж үйллвэрлэд гийг үзэцгээв. Пионерийн ажил дээр хэвлэаний комбинатын үйлдвэрийн хэлтсийн дарга М. Сундуй, хүүхдийн зохиолч М. Чимид, тэргүүний линотипч 4. Лхаасүрэн, пионер Даваа-осор нар ҮГ хэлж пионерүүд дуулж, таавар таал- ган, бүжиг хийв. Инонерийн ажлыг ингэж олны хүртээл болгож байх нь нхээхэн үр дүнтэй болох юм. С, Райдан (Хэвлэлийн комбинатын) Пионерийн иомын сангийн тоглоомын буланд --Хөдөлгөөнт тоглоом ба биеийн тамирын дасгал. 1956 он Н. Кали нина. --Цэргийн тоглоомууд. 1934 он. В. Сомпаннец, М. Черевков. --Багачуудыг цэрэгжүүлсэн тог лоом. 1944 он. И. Н. Чкаников. --100 зугаатай тоглоом. 1965 он. -- Сонирхолтой тоглоомууд. 1958 он. --Хөлөгт тоглоомын санд: С. Гончиг, С. Лхамжав. Завтай цагтаа. 1959 он. Н. Намжилдорж. Зугаатай бодлогууд. 1 дэвтэр 1959 он. П дэвтэр 1963 он. Ш дэвтэр 1964 он. Тасалгааны буюу ширээний тог- лоомын санд С. Дамбааням. Шагай 1963 он. Н. Чулуун Шагайгаар тоглоё тоглоом 1958 он. ? П. Мишгээ Хөгжөөнт тоглоомууд. 1961 он. Н. Цэдэвсүрэн Эвлүүлж өрөх тоглоом Ч, Лувсандэндэв Т. Мишиг Хөдөлгөөнт дасгал. 1963 он. Ажилч амьтад 1963 он. Эдгээр номууд та нарын тог- лоомын номын санд бий юу? Эдгээр номонд бичигдсэн тог- лоомуудын хэд хичнээнээр нь тог- лоомынхоо санг баяжуулав. Дээрх номонд бичигдээгүй өөр ямар тог лоом танай тоглоомын санд бий вэ? Тэдгээр тоглоомоо тоглох заав ры нь хамт манай сонины редак- цид ирүүлж нийтлүүлнэ үү! 1967 оны 4 дүгээр сарын 26. М 2 (87) БААТАРЧУУД «ЗАЛГАМЖЛАГЫ ЇГ ЧУУЛГАНДАА “Манай: өсвөрийн Сүхбаатар- чууд түүний залгамжлагч. баа- тарчууд «Залгамжлагч» “П чуулганаа угтсан их ажлынхаа барианд тулаад байна. Баатарчууд бүхэн өөрсдийн “дүрмийг ширхэгчлэн бие- лүүлж,.. баг, аравтын олон талт ажлыг улам эрчимжүүлж байна. Баг аравтаараа амжилт тай,сайн сурч, сахилга бат. арцун цэвэрчээрээ бусдыг үл- тэрлэн, хамт олноороо төрөл бүрийн хөдөлгөөнт тоглоом сурч, цуглуулга хийж байгаа зэрэг сайхан ажил газар сай гүй өрнөж байна. Эрдмийн онь ”сон түлхүүр болсон номтой нө хөрлөх хөдөлгөөн баатарчуу- дын дунд өрнөж номын ертөн цөд жуулчилж байна. Мөн дүү “нартаа сонирхолтой үлгэр 30 хиол ярьж өгөх, гэрийн но мын сангаа .аривжуулан. нам, сэх орон, ард түмнийхээ туулж" өнгөрүүлсэн түүх, Д. Сүхбаа тар тэргүүтэй ахмад хувьсгалч -ДҮҮ зохиож байна. дын үйл амьдралтай танилцаж байгаа “зэрэг хөдөлгөөн газар сайгүй өрнөж байна. 12Кишээ нь: Дорноговь аймгийн төвийн 10 «жилийн дунд сургуулийн баатарчууд дээрх ажлуудыг нэг бүрчлэн хийсэн байна. Баа- тарчуудын. хамгийн гол" ажил бол цэцэрлэг яслийн бяцхан нараа асран, тэдэнд төрөл бүрийн сонирхолтой тоглоом зааж сургах явдал мөн. Баа /тар хот Москвагийн нэрэмжит нийслэлийн 83 дугаар дунд сургуулийн баатарчууд нийслэ лийн 50 дугаар цэцэрлэгийн бяцхан дүү нартаа үлгэр туульс ярьж дуу. шүлэг, бү жиг зааж, элдэв төрлийн тог лоом, хийж өгч байна. Манай олон зуун сургуулийн баатар чууд ах эгч нарынхаа тусламж тай диафильм театр, өнгөт сүү дэр ший, бүрээ бөмбөрчдийн хэсэг зэрэг шинэ соргог ажил Үгийг Д. БЯМБАСҮРЭН. (Архангайн утга зохиолын дугуйлангийн үүн) Аяыг Х. НАЦАГДО Есөн сар ч боллоо доо Найман нас ч хүрлээ дээ Номын гоёхон цүнхээ Мөдхөн би зүүнэ дээ. Эрдтийн алтан хаалга инНИЙ өмнө нээлттэй байна Ээжийн захисан сургаал Мяний чээжинд хадаатай байна. БИ Би-- Энхрий монгол орондоо иргэн болж төрсөн юм Би- 4 Ээж аав хоёртоо үр болж өссөн юм, Би-- Огторгуйн «Иионер» гэдэг хөлөг 24 дүгээр сургуул: сурагч, манай сонины дэргэдэх хэвлэ лийн залуу идэвхтний дугуй- лангийн гишүүн Г.АНДРЮШ зурав. ї Бяцхан зураач Урангуа машин шиг хурдан болгохыг хүс- чээ, Тэгээд хойт хоёр хөлд нь Ду- морио гуй хийсэн байна. “Морины хөлд дугуй хийвэл хурдан болох уу? Архангай аймгийн. Төвшрүүлэ- хийн сангийн аж ахуйн хүүхдийн цэцэрлэгийн-6 настай хүү Равдан- доржийн Урангуагийн зурсан Зу- раг. “пишинлиилиилвшлцүүэ эээ гсэгэгээгсээилииихэилжжниллллилээхллииижиилиэлилжииииллилөилижээилиииииэилииилиииллиилаЭ Эрдэм заадаг багшдаа . сурагч болж төрсөн юм Би- Энхрий бяцхан дүүдээ эгч болж төрсөн юм. О. Дариймаа. (21 дүгээр сургуулийн сурагч, манай сонины дэргэдэх |хэвлэ- лийн залуу. идэвхтний дугуйлангийн гишүүн) Энэтхэг, Египет зэрэг орнуу дад Линхуа гэдэг үзэсгэлэнт сайхан цэцэг ургадаг. Линхуа, гоо сайхан навчаа усны гадар га дээгүүр дэлгээд, уснаас дээш гарсан урт ишин дээрээ жижиг цахилгаан дэн адил тогтож, нарны туяанд түмэн өнгөөр солонгорон гийж 0бай- даг сонин онцлогтой. /Линхуа цэцэг наран шингэмэгц дэл бээгээ хумьдаг болсон учрын тухай энэ домог өгүүлнэ. Эрт урд цагт Линхуа бүхэл хоногийн турш дэлбээгээ хумь даггүй гэрлээ сацруулдаг байжээ. Нутгийн хүмүүс бо лон эзэн хаантанд Линхуа цэц гийн тэр чанар нэн тавлагддаг байж гэнээ. Линхуан гэрэл шөнийн цагт Хааны ордон, худалдаачин та- риначны сууринд очих замыг соёрхон заадаг байжээ. Холын орны аянчид, Линхуан гэрэлд хот ойртсоныг үзээд, ачаагаа буулгаж, жингийн тэмээгээ ам раах дөхлөө гэж яаран яарай алхуулдаг байжээ. Ийнхүү линхуа цэцэг олон жил хүн төрөлхтөнд ач тусаа өгч байв. Гэтэл хөрш хоёр улсын хо0- ронд дайн болжээ. Жирийн хү- мүүс үхээрийн дайнаас хээр залхаж гэнэ. Тэгээд ухаантан баатар эрс, линхуа цэцэгтэй нуурын эрэг дээр уулзан зөвлөлдөхөөр тохн- ролцжээ. Хоёр талаас тус бүр 15 баатар гарсан юмсанж. Болзсон цагтаа тэд нар нуу рын эрэг дээр уулзжээ. Хам- гийн ахмад баатар--маргааш хоёр талын цэргүүд, өөр өөрийнхөө хаанд очиж, дайн зогсоохыг нэгэн зэргээр шаар дая гэж санал гаргахад, бүгд дуртайяа зөвшөөрчээ. Баатар үнэ илр ЭЭЛ “ЭНЭТХЭГ ҮЛГЭР эрс өөр өөрийнхөө тал руу бу цахыг завдтал харуулын цэр гүүд «урвагчид» гээд, тэд нар руу довтолжээ. Ухаантан баат рууд илдээ барьцгааж, тулал дахаар зэхсэн боловч, хоёр та лын тэр олон цэргийг яахан дийлэх билээ. Тэд зугтаж зай лахыг бодовч Линхуан гэрэлд нуурын орчмын бүх зүйлс их тод харагдаж байжээ. Гэвч гэ нэт сонин явдал болжээ. Лин хуа дэлбээгээ хумихад, нуу: рын орчинг түнэр харанхуй нө мөрчээ. Баатар эрсийг бүсэлсэн хаа дын цэргүүд тэднийг харах нь байтугай, өөрсдийнхөө гарыг - Ч олж үзэхгүй болжээ. Тэр ха ранхуйн ачаар, нөгөөх баатар эрс нуурын эргээс зайлж, бүс лэлтээс гарсан гэнээ. Линхуа. цэцэг дэлбээгээ шөнө чухам яагаад хумьдаг болсныг, ОДОО та нар мэдээ биз дээ. Г. Гэлэнхүү орчуулав. Сурагчид минь хичээлээ Сул дүн ингээд хөтлөөд давтахгүй бол явчихна Багш С. РИНЧИНХОРЛООГИЙН зурсан зураг А--30875 | үхбаатарын нэрэмжит Энэ тоглоомыг хэмжээг өөрсдөө ний завсар тоншуулыг Эн »ь фане- раар хийнэ. Том жижгийн тогтоох хэрэгтэй, Шон модыг хоёр хэсэг фанераар хийж, түү дөлгөх хоёр хөшүүрийг нэг нэг хадаасаар хадаж тог- тоох ба модон сууринд бэх лэнэ. Дээд талын хөшүү- эзэгтэй тоншуулын хөл нь МАНАЙ “ХА 5 форны дрлдон. ТОГЛООМЫНХОО САНГ АРИВЖУУЛААРАЙ, Тоншуул үргэлж байх доод хөшүү- рэг нь тусгай хийгдэж нэг тал нь тоншуулын нх бие- тэй нөгөө нь дээд.хешүү- рэгтэй утсаар холбогдоно. Ы Х 8 Яаж өнгий нь ялгах вэ гэвэл, 1-улаан, 2-цагаан, 3-бор өнгөөр будах ба. хар байгааг хар өнгөөр будна. Г, ДАШДОРЖ, чавхиээээээлтэлэлллихслилиииииииилииинлииилиийнлилишиалшийлаииилэилиллэииилиилииилишиишЛЭиИиихиинии3 Хариуцлагатай эрхлэгч ЭЖ. ШАГДАР. “МХЗЭ-ийн Төв Хо. Утас: 26332. 26333. Бо ыг шэлгээээх-Ш 2 -х. улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, | Индекс-14140 и найр нэгдэг тү Ал -ын үйл хэргийн “ЮРИЙ (МИРНОВ Зөвлөлтийн дайчдын шн- рүүн цохилтод дайсны ДИВН- зүүд бут ниргэг дэн, эх орны их дайн дуусах дө- хөж, Зөвлөд- тийн арми дач- шилтад орлоо. Рронтын нэг хэ эгт Зөвлөлтийн | -анкууд гвар- МХЗЭ-ийн Төв Хороо. Д Сүх баатарын нэрэмжит Монголын Пно нерийн байгуулласын Төв Зөвлөлийн сонин Ф?, 19 (975)ө 24 дэхь жилдээ 1967 оны 5 дугаар сарын 1. Ф Даваа ф Үнэ 10 мө | | | | | жавхлант ! ирээдүй-өсвөрийн пионер сурагчид аа! 1 Манай цог СОЦИАЛИЗМ БАЙГУУЛАГЧДЫН АРИУН НАНДИН ЗАН ЧАНАР ЭРДЭМ МЭДЛЭГИЙГ ЭЗЭМШИЖ ХӨДӨЛМӨ- РИЙГ ЭРХЭМЛЭЖ СУРАГТУН! | монгол АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НА МЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД 1 БЭЛХЭН БАЙГТУН! (МАХН-ын Төв Хорооноос 1967 оны Майн нэгний баярт зориулан ОРЧЛОНГИЙН ХҮҮХДҮҮД ЮУ ХҮСДЭГ ВЭ? Орчлонгийн хүүхдүүд юу хүсдэг вэ? гэсэн асуул- танд хоёр зурагаар хариу болгохыг би хүснэ. Нэ “эр зураг нь хар далай рэлтэж байна. Энэ үгийг улаан даавуун дээр бичиж барнад, газар газрын хүүх дүүд дэлхийн их баяр Майн нэгний өргөн жаг- гаргасан эргийн торгон элсэн дээр, саалд алхалж явна. урианаас) нөгөө нь манай хашааны «Дэлхийн хүүхдүүд нэг чинь, авна,” “анин | чинь, “чинна, инь. 7.Ланнна, “чини,” ална. АЛ аан Цана. Лана, Линь... жааллхүүс БурГНАВУДАВ зэрэг инээвэл...» гэсэн ал- : тэрт зурагд Нар туса- 22 ? ЭШ 2, 1475 | | | хаас өмнө хар далайн эр- Вера гэсэн нэр гурав : сэн дээр зурагдсан бай- лаа. Элсэн дээрх зургийг харуут «Энэ наран үүрд мандаж байг» гэсэн дууны үг сэтгэлд орж ирсэн бн- лээ дарт зохиолчийн үг сэт- гэлд орно. Дэлхийн хүүх- гээр алхалж явтал хөл А зайлс. Ү нүцгэн хүүхдийн мөр элс- ЯЛҮҮА түүнтэн адил, ЭВЭР х нээ гарсан байлаа. Тэр мө 5-23) БООДН БидЭхаругонс рийг даган хар далайн Өуонг дэл) 5 ы212-7 эрэгт ирвэл нар, хүүхэд, юЧ Дэлхийн хүүхдийн их жагсаалд монголын хүүх- хүүд «Майн нэгэн мандту- гай! Манай сургууль хөгжи- түгэй!» гэж уриа цуурай- туулан алхалж явна. Хашааны жаал хүүгийн Хүн төрөлхтний хавар зургийн дэвтэрт туг барь- болсон сан хүүхэд, тагтаа харагд- Хүүхдүүд юу хүсдэг вэ? лаа. Элс, цаас хоёр дээр Гар тараасаа хөтлөлцөн буусан энэхүү дүрс зур- Дуулж алхлахыг хүснэм. гийг хүүхэд урласан юм. Гудамж талбайг хөх улаан Элсэн дээрх дүрсий нь Өнгөөр хучихыг хүснэ. орос хүүхэд, цаасан дээрх зургий нь монгол хүүхэд зурсан юм. Орчлонгийн наран, бай- галь дэлхийг ивээн тэтгэх шиг энх амгалан амьдрал Сансрын хөлгийн бү- хээгт сууж, эх орныхоо даалгавраар хүн төрөлхт- ний сайн сайхны төлөө ни сэхийг хүснэ.Тооны дэвтэр дээрээ улаан харандаагаар ын автоматчид- тай хамт гитлер чүүдийн хамгаа- лалтыг сэтлэж,тэд ний ухрах замыг хориглохоор дайс ны ард гарчээ. Энэ үед нэгэн тан- кийн хуягнаас хүнд шархадсан гвардын байлдагч Юрий Смирпон унажээ. Десантынхан урагшлан явжээ. Өглөө немцүүд тэрхүү шархад- сай байлдагчийг олж. штабынхаа нууцалсан байранд авчирч, зэдний десангынхан хаана хүрэхээр лж байгааг мэдэхээр зодож жанчих, арьсы нь түлэх өгтлож хээчис аа- рэг зэрлэг аргуудыг хэрэглэж бай цаасан боловч Юрийг дуугаргаж чадсангүй. Нэг хоногийн дараа лайснуудыг фронтын энэ хэсгээс хөөн зайлуулаад, цэргүүд дайсны штабын нууцлагдсан байранд хүрч хүн ардыг ивээх болтугай тавын тоо тавнулахыг хүс- ирмэгцээ түүний хананд цовдолсон гэж орос-жаал “Вера:00: нэ. улаан армийн формтой хүнийг ха- дож, далайн эргэт өөрийн- Хаврын цэцэг өгөөмөр ран пал хийж мэлмэрцгээлээ. Түү- хөө хүслийг зурсан бай- зуны өнгө үзэсгэлэн болон ний нүүр царайг танигдашгүй бол хад, манан хашааны хүү- ургахыг хүснэ.Орчлонгийн хэд мөн л энх тайвныг хүсч, гал улаан тугийг га- зар дэлхийд мандуулахыг мөрөөдсөнөө цаасан дээр буулгажээ. Энэ бол гагц- хүү хоёр хүүхдийн хүслэн төдий биш. Энэ бол энэ дэлхийн хүүхдийн хүслэн юмаа. Энэ дэлхийн хүүх- дүүд энх амар бойжнж, ирээдүйд алдарт үйлс бү- тээхийг хүсэн мөрөөдөц- гөөж байна. Майн нэгэн! Энэ үг эх дэлхийн газар бүхэнд гэ- Май сар Манайд айлчлахдаа Магнаг талын уудамд Цэцгэн хээ урладаг юм. алчны хотын уудамд Төлийн дуу хангинуулдаг юм Май сар Манайд айлчлахдаа Урин хаврын шувуудыг Усныхаа тунгалагт урьдаг юм Уураг сүүний дээжийг Саалийн хувинд сөгнөдөг юм. “аахиа бичиж миний найз хүүхдүүд хүн төрөлхтний гэрэлт нрээдүй нь, сайн сайхан нь болон өсөхийг хүснэ. ЗАХИА БИЧЭЭРЭЙ! тол зэрэмдэглэсэн байсан бөгөөд Юрий Смирнов гэсэн цусанд нэвч сэн комсомолын батлах ширээн дээр байжээ. 19 настай зоригт эх оронч хүүд Зөвлөлт Холбоот Ул- сын баатар цол нэшн олгожээ. Би Октябрийн хувьсгалын 50 жилийн ОЙ «Залгамжлагч» (-3 чуулгац угтаж, ах дүү орны лахын тулд гадаадын олон сон юм, Тэдгээр найзууд «Бид туулийн хүүхдүүдтэй нерийн үнэн» сонинд өгөөрөй/» Бур, АССР закаменский инонерүүдийн туршлагаар салааныхаа ажлыг явуу хүүхэд тэй холбоо тогтоож анд найзууд бол танай орны тухай мэдэх, бусад сур- танилцахыгхүсч байгаа тул хаягийг минь “ЇПїно гэсэн юм. Иймд та нар дорхи хаягаар нөхөдтэйтанилцаарай! р-н с.Улекчин 8-го класс Дашннвой Севты СССР. гт. Москва: Ленинский Май сар Май сар Манайд айлчлахдаа Тариан талбайн уудамд Тракторын дуу нүргүүлдэг юм Танхим дахь сурагчдыг Тавын баллаар дүүргэдэг юм. Май сар 2 Манайд айлчлахдаа пр,кв, 89 дом 140 Булановой Н. С, ТУНГАЛАГ Хөвөн цагаан үүлнээс Хурын дуслыг авчирдаг юм. Хөдөө, хот хаана ч Хөдөлмөрийн гараанд залладаг юм. Май сар Манайд айлчлахдаа Цэнхэр улаан далбааг Цэнгэг огторгуйд намнруулж: Өргөн дэлхийн түмэнд Өөрийнхөө баярыг авчирдаг ют Б. ДУГАРСҮРЭН ГУРВАН. НАЙЗ Намрын адаг сарын. нэгэн жи- хүүн өдөр Алтай хотын төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10-ын б ангийнхан урьдчилсан дүнгийн ту- хай хэлэлцэж ирэх улирлын дүн- гээр хэн яаж суралцахаа харилцан ярилцаж байлаа. Урьдчилсан дүн- гээр Должин сайн суралцжээ. Дол жин «Хагас жилийн шалгалтаар өөрөө онц суралцаад сул суралц- сан Шоовдор, Цэцэгмаа нарыг сул дүнгээс нь салгаж амжилттай су ралцуулна» гэж амлалаа.Энэ үеэс хойш шөнө дөл болсон хойно ч найз гурван охин хичээлээ харил цан давтаж сууна. Өдөр чөлөө ца- гаа зөв ашигласаар хичээлд идэвх гүй Шоовдор, Цэцэгмаа нар хаана л бол хичээлээ барьсан уншиж давтаж ярилцаж: явдаг болжээ. Өдөр хоног өнгөрсөөр нэг мэдэ- хэд хагас жилийн шалгалт дуусч Должин охины хүсэл биеллээ. -- Аргагүй. Должин өөрөө онц суралцаад сул дүнгээс нь салгана гэж дааж авсан хоёр нөхөр нь сайн суралцахад ялигүй зүйл дутжээ, Найз турван охин зорилгоо бие- лүүллээ, Гэвч үүгээр зогсохгүй, удахгүй 10 дугаар ангиа төгсгөх шалгалтаа гурвуулаа онц дүнтэй огөх зориг дүүрэн байна. Энэ охид | хичээлээ хамтран давтаж, нэг нь ” мөгөөгийнхээ төлөө ажиллаж энэ амжилтанд хүрчээ. Найз гурван ” охины онц суралцах зам нь өлзий- тэй болтугай, Р. ЛХАГВА. (Говь-Алтай тө вийн 10 жилэзн зунд Са ЮГХУ “їгийн сурагч, Нийслэлийн 10 жилийн 1 дү гээр дунд сургууль дээр МХЗЭ- ийн түүхт дайчин замналыг суд лах эр зоригийн сургууль нээгч дэв. ЗУРАГ ДЭЭР: Эр зорнгийн анхны хичээлийг архивч Өлзий- хутаг гуай завж байна. НЭРЭМЖИТ Дорнод аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн залгамжлагч анхду гаар чуулганы нэрэмжит пионерийн 19 дүгээр бүлгэм дээр чуул-- ганаа угтсан ажил эрчимтэй явагдаж байгаа ажээ. Тус бүлгэмийн 2 ду гаар бүлгийн дарга 7-а ангийн сурагч Хүрээттэй уулзаж ажилтай нь танил цахад: -- Манай бүлэг тогтмол төлөвлөгөө тэй ажиллаж тэргүүний бүлэг боло- хын төлөө чармайж байна. Онцчуудын зөвлөлгөөн болов Төв аймгийн Алтанбулаг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 5 он- цын эзэд, онцчууд залгамжлагч 2 дугаар чуулган угтаж онцчуу- дын зөвлөлгөөн хийв. Зөвлөлгөөн дээр хичээлийн эрхлэгч Баатар, «Онц сурлага бол эх оронч хөдөл- мөр мөн», гэсэн илтгэл тавилаа. Оролцогчид өөрсдийн онц сурдаг арга туршлагаа ярилцав. Зөвлөлгөөнөөс урналга гаргав. Багш Х. Хулгана. ЭХ ОРОН, ЭЦЭГ ЭХДЭ? Өлгий дээрээ өсгөсөн Эх орон нутаг м ! Өвөр дээрээ бой Эцэг эх хоёр минь! Саруул ариун бүхэнд Эх орон минь сургадаг Сайн сайхан болгонд Эцэг эх минь хүмүүжүүлдэг, ном Жижиг байхдаа би Зурагтай ном сопирхоно. Одоо тэгвэл би Огт ондоо болжзэ. Зурагтай, зураггүй хамаагүй Зузаан ном мининй санд Одоо байна үз л дээ, Ц. Зоригтсайхан. (Нийслэлийн 20 дугаар сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч) лсаа БҮЛГЭМ Тэмдэглэлт өдөр баяр ёслолын үед тусгай төлөвлөгөө гаргаж ажиллахын зэрэгцээгээр сэдэвт цуглаан хийх,аль бом ханын сонин гаргадаг. Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сараар Зөв лөлтийн хүүхэдтэй захидлаар харил- цах, тэдний амьдралтай танилцах,най рамдлын сэдэвтэй дуу шүлэг Ццуг- луулж сурах чээжлэх ажлуудыг 30- хиосиоос гадна найрамдлын сэдэвт цуглаан явуулдаг. Номын уламжлалт баяраар тохиол дуулан пионерүүдийг ном уншуулах ажлыг өргөн зохиож «Цагаан сар ба хар нулимс», «Үл мэдэх ба түүний нөхөд» гэдэг зохиолуудаар багт наа дам бэлтгэж явууллаа. Манай бүлгийн пнонерүүд залгамж лагч, сэтгүүл, пионерийн үнэн. сони- ноо 100 хувь захиалан уншиж байна. - Бүлгийн зүгээс хэвлэл ашиглалтыг үе үе шалгадаг. Мөн баатарчуудын «Дөл» багийнхны дунд тэдний сурлага хүмүүжилтэй холбогд сон төрөл бүрийн аж лыг зохиож туслаж байна. Хїїмгийн хорооны инонерийн агч Ж. цэвэзэнСсодДовВ ХЗЭ-ийн сургууль завар галаа Лчаалта, “асна гү ча,” Лана. чид, Танай пнионсерүүд «Залгамжлагч» И чуул гандаа сурлага хөдөл- мөр авьяас чадлынхаа дээжийг өргөл барьж байна. ЗУРАГ ДЭЭР:Нийс- лэлийн 24 дүгээр сур гуулийн 7-6 ангийн М. Мөнхбуянт дуулж, 5 дугаар ангийн сурагч Ц. Мэндбазар хөгжим дөж байна. БИД СУРВАЛЖЛАГЧ чЗаагмажлагч» Ц чуулган угтаж, пионер бидини дунд төрөл бүрийн ажил зохиогдож байна. Саяхан «Зал- тамждагч» Ї чуулган угтаж хэвлэ- лийн идэвхтнүүдийг олшруулах зорил гоор гарсан «Хэн манай сурвалжлагч болох вэ?» гэсэн болзол уншиж «Пио нерийн үнэн» сонины сурвалжлагч болохыг хүслээ.Манай сургууль дээр «Кино театр», «Үлгэрийн танхим», «Уянгын цуурай чуулга», «Эвлэл, пионерийн пост» ажилладаг юм. «Зал гамжлагч» П чуулган угтан 13 төр- лийн секц ажиллаж байна. Энд «За- луу идэвхтэн бичигч»-дийн секц 15 сурггчийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулаг- даж, ахлагчаар нь намайг сонголоо. Бид ажлынхаа гол чигийг «Залгамж лагч» НИ чуулган угтаж,пнонер сурагч дын дунд зохиогдож байгаа ажлын амжилт, арга туршлагыг нийтийн хүр ЧУУЛГАНАА. УГТАЖ Нийслэлийн 832 дугаар дунд сургуулийн Смирнов багштай 8-а анги, Должин багштай (8-а анги, Шарав багштай 5-в ангиуд «Зал гамжлагч» 1 чуулганаа угтаж «Хаягдлыг алт мөнгө болгоё» гэ- сэн хаягдал цуглуулах хөдөлгөөн анги бүлгүүдэд зарлаж хоорондоо. уралдаантай ажилласнаас Норжин багштай 3-а ангийнхан төмөр 200 кг, ширэм 1320 кг, хөнгөн цагаан 10 кг, яс 100 нг, архины шил 20 ширхгийг цуглуулж бусдаасаа тү- рүүлж явна. Сурвалжлах хэсгийн гишүүн Базарсад. БОЛОХЫГ ХҮСНЭ тээл болгохын тул ажлаа сгай тө- .огнон явуулж байна. 7 хоног Үр соннн гаргаж сурагчид, хөдөл- шөрчдийн дунд сурталчлах, төрөл бү рийн уулзалт, үдэшлэг, өглөөлөг хий хийн гадна хэвлэлд гарч байгаа зүйл, хэвлэл тогтмол ашиглах, тэмдэглэл хөтлүүлэх,өөрийн орны болон гадаад орны пионерүүдийн амьдрал, тэдний баялаг туршлагаас суралцахын тул захидал харилцааны 7, 14 хоногийн ажил зохиож байна.«Интериацнонал» булан, «Суут хүмүүсийн зохиол», «Асуулт хариултын самбар» булан ажиллуулж байна. Бид ингэж өөрийн секцийг ажиллуулж байна. Өвөрхангай аймгийн Уянга су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын а ангийн соёлч нөхөрлө- лийн ахлагч А. Цэрэнцогзол. жЖ. Архангай аймгийн-намын хорооны МАНАЙ ХҮҮХДҮҮД ЧУУЛГАНДАА НЯМАА. нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Монголын пионерийн залгамжлагч П чуулганыг хийх тухай шийдвэрийг Архангай аймгийн МХЗЭ пионер, гэгээрлийн байгууллага багш, сурган хүмүүжүүлэгчид, пионер сурагчид баяртай хүлээн авч чуулганаа угт- сан сурлага хөдөлмөрийн 2 жилийн аянд гарцгаасан юм. » Одоо чуулганаа. угтсан ажлаа дүг- нэх ид үе болоод байна. Өнгөрсөн 2 жилд сурагчдын сурлага хүмүүжлл, сахилга бат ариун цэвэр, авьяас чад варыг дээшлүүлэх талаар нилээд ам- жилт оллоо. Бараг бүх сургуулиуд онц сурлагатны зөвлөлгөөн хийж хоц рогсдод туслах бүлэг байгуулан «Хоё рын тооноос холуур явцгаал» гэдэг цуваа гарган. ажилласнаар 1966- 1967 оны хичээлийн жилийн тэргүүн хагаст 86,5 хувийн сурлагын амжилт үзүүлсэн нь өнгөрсөн жилийнхээс 4,4 хувиар өссөн байна. Онц сайн сурлагатан 136-гаар өсч, сүл сурла гатан 361-ээр хорогдож, (100 ху- вийн сурлагатай бүлгэм нэг. шинээр төрж, сурлагад чанарын өөрчлөлт гарчээ. Таван онц, Д. Нацагдорж тэм дэгтэн болох, үечллсэн дэвшлийн 3 шатны болзол хангах, соёлч нөхөрлө- лийн хөдөлгөөн өрнөсний дүнд манай аймгийн сургуулиуд 5 онцтон 41 Д. Нацагдорж тэмдэгтон 67 «үечилсэн дэвшлийн 3 шатны болзол хангагчид 1786-той болж, эгнээндээ 300 шахам сурагчдыг хамарсан соёлч нөхөрлөл 10 бий боллоо. Мөн сурагч шуудан хороо,сургууль бүрд ажиллаж БНМ АУ-ын Холбооны Яам, аймгийн АД ХГ захиргааны үзлэгт амжилттай дүн үзүүлсэн юм. Түүнчлэн сурагчдын «Манай ирээдүй», «Хануйн долгио» зэрэг ки но театр, радио станц, дуу.хөгжмийн чуулгууд тогтмол ажиллагаатай болс ноос гадна, залуу лекторуудын .Зөв- лөл, сурвалжлах хэсэг, залгамжлагч ухуулагчид, өсвөрийн сэргийлэгчид гэх зэрэг пионер сурагчдыг бага нас Хэсэг пнонерүүд Морь унан аялж явна. Эд бол Батцэнгэл сУ- мын дунд сургуулийн шионерүүд юм. Эд аяллын төлөвлөгөөгөө на- рийн хийж бүлгэмийн зөвлөл сур гуулийн захиргаагаар батлуулдаг байна. Морнн аяллынхан ЭМНЭГ сургах, мал хөөвөрлөх, суурь фер мүүдэд ухуулга хийх, концерт тог лох, бригадын улаан буланг тохи БЯЦХАН ЯМААЧИН Хар толгойн уулын хормойгоор Ховдын Дуут сумын «Социализм» нэгдлийн нэгдү- тээр бригадын малчин Зурман гуайн хүү 7 настай Рагчаа ямаан сүргээ ” хариулж явав. Зурман гуай хүү Рагчаадаа багаас нь хөдөлмөрийн амт шимийг мэдүүлжээ. -4Миний хүү мал маллахдаа дуртай, малын нас, шүд, эр эм хүйснийг дэс да- раалан мэднэ гэж хөгжилтэй ярьж байхад хашаа барьж байгаа багш нарын дундаас нэгэн багш: наас нь биеэ дааж нийгмийн амьд- ралд идэвхтэй оролцох, тэдний хүмүү жил мэдлэгийн хүрээг өргөтгөн чухал ач холбогдолтой ажлууд өрнөж бай- на. Манай пионер сурагчид аймгийн аж ахуй, соёлын төлөвлөгөөт сорил- тыг биелүүлэхэд гар бие оролцон их зүйлийг бүтээдэг юм. Өнгөрсөн хичээлийн жилийн зуны амралтаар мал аж ахуй, газар тарна лан, үйлдвэр барилгад 8972 сурагч ажиллаж, 11660 төгрөгийн ашигтай ажил хийлээ. Мон 1383 эмнэг малыг уналгад сургаж, хаягдал төмөр 771 кг, ноос 1145 кг яс 20919 тонныг цуглуулж, эмийн ургамал 879 кг-ийг түүжээ. Чуулганыг тэмдэглэн өнгөрүүлэх үлгэрчилсэн төлөвлөгөөг гарган сур- гуулиудад өгч чуулганд шалгарах төлөөлөгчдийн нэрсийг дэвшүүлж ху вий нь бэлтгэлийг хангуулах ажлыг зохиож байна. Түүнчлэн чуулганаа угтаж, их амжилтын эх шинийг хайн олцгооё, бид эхэлж бид дуусгана, тө лийн дуу бидний баясгалан:гэх мэ- тийн 11 цуваа гаргаад түүнийгээ дүг- нэх ажлыг хийж байна Монголын пионерийн тангараг дү- рэм, чин эрмэлзлэлээр бяцхан ном хийлгэн бүх багш сурагчдаар хэлэл- цүүлэн дүгнэлээ. Тариат, Эрдэнэман дал сумын 10 жил, Чулуут, Их та- мир сумын 8 жил зэрэг олон сургуу лиуд чуулганд амжилттай сайн болт гэж байна. Чуулганы барианд очиход одоо сар шахам хугацаа үлдлээ. Энэ хуга цааг сайн ашиглахын тулд манай МХ ЗЭ пионерийн ажилтнууд багш сур- ган хүмүүжүүлэгчид улам ажиллаж байна. Ингэж манай аймгийн МХЗЭ пио- нер, гэгээрлийн байгууллага, «багш сурган хүмүүжүүлэгчид, пнонер су- рагчид чуулгандаа сурлага хөдөлмө- рийн өндөр амжилтаар бэлэг барих зориг эрмэлзлэлтэйгээр ажиллаж бай на. 2) жуулах, ханын сонии дайчин ХУУ дас гаргах, дуу бүжиг заах, суу рийн сургуулийн Хичээлд туслах зэрэг төрөл бүрийн ажил зохиодог байна. Сум орныхоо хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл, тэдний. ажил амьдралтай танилцаж үзсэн МмэД- сэн зүйлээрээ зохион бичлэг Хийх, гэрэл зураг авах, гар зураг зурах, шүлэг зохиох зэргээр ажиллаж пнонерийнхээ танхимыг баяжуул- даг байна. Эд бас нутгийнхаа до- могт байгалийн үзэсгэлэнг үзэж, ан, гөрөө харах, өвс ургамлын ба модны нэрийг мэдэх, түүх дурсга- лын цуглуулга хийдэг байна. Бат цэнгэл сумын дунд сургуулийн пионер сурагчид үзсэн хичээлээ, амьдрал үйлдвэрлэлтэй ингэж бая жуулж үечилсэн дэвшлийн Зохих шатуудын болзлыг ингэж биелүүл дэг байна. Архангай аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны зааварлагч Л. Цэдэв --Рагчаа чи сургуульд орох уу? --Би 8 нас хүрээд орно. --Тоо тоолж мэдэх үү? --Мэднэ, 200 хүртэл 35 үсэг уншиж бичиж чадна гэж бяцхан ямаачин хариулав. --Миний хүү мал хариулахын зэрэгцээ тоолно аав ээжээрээ ном с нь хэлэв. Эднийх одоо 500 гаруй шамдан бодно- заалгадаг гэж аав ямаа маллаж төлөө бүрэн бойжуулж байна. Бас өнгөрсөн онд ямааны хялгас сумын аврага болсон юм ноалуугын С, ДАМБА аймгийн Хангай сумын онц сурлагатан Энхтуяа, Баашийхүү нар гандаа онц сурлагаар билэг барихаар шамдан суралцаж байна. Зургийг авсан Архангай аймгийн Хангай су- мын дунд сургуулийн багш Д. ГҮРЖАВ. Хрхангай Мулан, ална,” амиа. «АНГИЙН Төв аймгийн Жаргалантын сан гийн аж ахуйн 10 жилийн дунд сургууль дээр «Ангийн нэг өдөр» гэдэг шинэ хэлбэрийн ажил 30-- хногдох болсноос хойш 3 жил болж байна. «Ангийн нэг Өдрийг» зохиож байгаа анги тэр өдрийн бүхий л ажлыг харнуцдаг, Энэ ажлыг 30 хиохдоо урдаас бэлтгэж, бүх су- рагчийг хамруулдаг. Сурагчдын хийсэн гар урлалын бүтээл, ХН- чээлд холбогдолтой үзүүлэн 1а- ниулах зүйл, хүүхдүүдийн сэтгэн бодож, урлан бүтээсэн зүйлсээр үзэсгэлэн байгуулж багш, эх эцэг анд нөхөддөө сонирхуулдаг юм. Ханын сонин, зурагт самбар гар- гах, радно нэвтрүүлэг явуулах, тэмцээн, уулзалт зохиох зэрэг ажил хийдэг байна, «Ангийн нэг сургуулийн 8-6 ангийн дунд 1 «Залгамжлагч» ЇЇ чуул- Олиинж ана” Ланина...“чила. “аниа, 7 Лалина. МЛЧИнА, ЛЧИЖВЬ” ЛЕВ. Цинь, /Чилнь.” ЧВЛнА. 1 внна, асна. онь. / НЭГ өдөр» холбогдол авьяастнуудыг илрүүлэн лэх, урлагийн шилдэг бүтээл олш руулахад тусалж байна. сургуулийн сурагчид энэ ажлыг зохиох болсноос хойш тролейбус,. авто машин, цахилгаан үзэг, рөө, САА-чн нин, Сүхбаатар нарын үйл ажиллагааг харуулсан дүрс. гар зургууд, : тоглоом зэрэг олон төрлийн зүйл урлан бүтээж, сонирхолтой үдэш лэг ӨДӨР» гэдэг ажил явуулсны ач нь олон төрлинйы төрүү- Манай хө- морин хуур, | Жаргалантын өвийн загвар, В.И, Ле амьдрал янз бүрийн хөлөгт зохиосон юм. Төв аймгийн 2Каргалантын сангийн аж ахуйн 10 жилийн сургуулийн 9 дүгээр ангийн сурагч Х. Дорж БОЛЗОЛ ХАНГАСАН БҮЛЭГ Сүхбаатар аймгийн. төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн багш Н. Доржцэрэнгийн удирдсан 5-ын А бүлгийнхэн монголын пионерийн «Залгамжлагч» П чуулганы “бүлэг шалгаруулах болзол хан- галаа. Тус ангийнхан ангидаа соёлч нөхөрлөл “байгуулан үе- чилсэн дэвшлийн П шатыг бие- лүүлж мужаан, дархан, гэр ахуйн хичээлээр ойр зуурын хэ рэгцээт зүйл хийжээ. Мөн «гурван ширээний урал даан», «Сул дүнтэй тэмцэх 7 хоног» зэрэг ажил зохиосон нь Төлчин хүү Увс аймгийн Өмнөговь сумын Аршаантын хотгор хэмээх өндөр уулсаар хүрээлэгдсэн өргөн шар гал талын дунд малчдын хавар- жаа энд тэндгүй налайн хараг- даж хонин сүрэг багшран идэшлэ нэ. Тэдгээр хонин сүргийг 12-13 орчим насны бор хүү хариулж явна. --Төл мэнд бойжиж байна. Ма найх энэ жил төллөх 400 гаруй малтай, түүнээс 8360 гаруй нь төллөөд төл нь мэнд бойжиж бай на. Би амралтаараа хонь маллаж байна. - Хонно яаж бэлчээрлүүлх: байна гэвэл -«Аав зэж болон нутгийнхас хашир малчлын зөвлөснөөр хони тыхоо урьд нь гарч сүүлчийг гүй гэртээ ирээд шинэ туршлага рүүлж, пионерийн үр дүнтэй болжээ. салааныхаа ажилд дөрвийг нэвт- зүүн дөрвөн аймгийн идэвхтний штабтай харилцаа тогтоон ажиллаж бай на. «Барилга дээр», «Найрам- дал» зэрэг цаг үеийн сэдвээр бүлгийн ажил зохиосноос гадна Бүлэг, Ленинградын пионерүүдтэй ха- рилцаа тогтоожээ. Сурвалжлах хэсгийн ах- лагч, 10 дугаар ангийн су рагч А. ГАНБОЛД цээж аль болох цувруулахгүй- гээр тогтуун идэшлүүлдэг. Хонь бэлчээрлүүлэх бэлчээрийн хуваа- рийг аав өдөр бүр гаргаж өгдөг юм. Би «Идэр төлчдийн» цуваанд оролцож, өөрийн гараар дал га- руй төл бойжуулаад байна. Ма- найх төлөө зуун хувь бойжуулж бригаддаа түрүүлж «Тэргүүний төлчин» гэдэг дарцаг хүлээн ав- сан гэж Улнастай бригадын бага сургуулийн гуравдугаар сурагч Пүрэвийн Балжинням ярьж байна. Т. МОНГОЛЖАВ. орогууд байв. Аав їсн» ширдэг дэвсэн, ӨӨДӨӨ СУ у? гэж урьжээ. : 3) Гэвч найз жаалыгаа үг дуугүй уйлж суухыг харсан-тэр хүвүүсийн сохгол яаж ч тайван байхав. Юу болсныг үл мэдэн, бие бне өөдөө харцгаав, З/ тэл аав нь, онгорхой байгаа гэрийн үүдээр, уяан дээрх эцсэн -морио заа- гаад, толгой сэгсрэв. Энэ нь адуугаа бүх орчлонг бартал эрээд Биш тэдгээ маш гайхалтай сайн ойлгуулжээ. Учрыг мэдсэн зумаааЭЭнн и суусан Баясгаланг, өөд болгож, идээ будаа зооглон, баяр цэнгэл сон Тэгээд Баясгаланг, бараг, машиндаа тэвэрч суулгаад «Наадам» гэж хэ- лэнгүтт Баясгалангийн нүд сэргэв. Гэтэл аав нь: --Миний хүү ах нартайгаа хамт яв, Аав нь адуугаа олоод унаа солнод очино. Танилтай хүн 1 лын чинээ, танилгүй хүн алгын чинээ гэж энэ дээ хөө Машин хурдлан явахад, ямар байсан гэж санана. ӨГҮҮЛЛЭГ гү арг гэж ээжид нь хэлжээ, к 1 Баясгалан, багадаа зүггүй хүүхэд байжээ, Тэднийх буйд. мн ШоНоль Навхмын Хайр ай5 хувт машинаар өнгөрөөж байхад: суман дарїв х 2 : : ны 1 5 ї Й Ч Ч р 22 аяс жалгаар хэдэн малаа маллан дөрвөн улирлыг өнгөрөөдөг байд. 5. дноос тэл явгаар алхаж байв. Ийнхүү наадам өнгөрсний дараа гэртээ баяр баяс д нэгэн өдөр аавтайгаа ойд гарч түлээ авч, үхэр тэргэндээ ачаад МО гарчээ. Аав нь бартаанаас гаргаж өгөөд: "ОЙ --За, миний хүү! тэрэг, шараа сайн харж яваарай гэж хэлээд мо ТГӨ явсан учир түрүүлээд харьжээ. Баясгалан ойгоос гараад нилээд НТООЛОЛЫГ тэл замын хажууд жижиг дөрвөлжин майхан ойрын үед гэнэт онд : нийн тэр мэдэх би: Энэ нь зургийн. оросууд гэж нэг. машинтай гурван хү галанаар дүүрэн буцаж ирсэн боловч, тэр машинаас ер буумааргүй санаг.- дав, Тэгээд гэртээ хоёр хоносны дараа, зургийнхныгаа их л ёс төртэй эр гэж: очихоор, хонины мах идээ цагаа ганзгалсаар давхиад очив. Гэтэл найз ах нарньгэнэт нэг өглөө хүрээд ирсэн шигээ хаашаа явсан нь мэдэгдэх- ул мөргүй, нүүгээд алга болсон байв. Хайрт хүмүүстээ, авчирсан зүйлээ өгч чадалгүй, бас тэгээд өөрийнхөө назгайгаас болж, уулзаж чадаагүй хо- 2 л ловч, хүү ирсэн ажээ. Баясгалан, тэр майхиаар ороод гармаар б8вАгДсаа наг зөвлөлтийн армид. агт бэлэглэхээр сумын төв орохдоо, орос Хү ЕР удаа хальт харснаас биш, нүүр тулж эгүй юмсанжээ. Харин агт авч бай сан, орос цэргийн дарга, хүн болгонтой эелдэг сайхан ярьж байсныг нь Ха- раад, нэг их айгаад байх юмгүй санагджээ. Тэгээд тэр зургийнхны манха: тай зэрэгцэлсирвэл, машин нь алга байв. Хүнд ачаатай үхэр тэрэгний чах рах дуугаар ч юм уу? наг өндөр хүн гарч, Баясгаланг үхэр тэргээ зогсоо ход,цаадах орос хүн нь эелдэгхэн инээмсэглэн тэрэгтэй түлээ руу нь заал ганц бөөрөихий мод гуйв. Баясгалан тэр доор нь ойлгож толгон дохиод майхан руу нь тэрэг шараа хөтлөөд очив, Өнөөх хүн ганц бөөрөнхий мод аваад болно гэж толгой дохив. Гэтэл гадаа машин байхгүй хэзээ ирэхии хэн мэдэх билээ. Баясгалан тэрэг машин байхгүй тэр хүнд тусалыя гэж бо доод нэг тэрэг мод өгөөд нилээд мод хөрөөдөлцжээ. “Тэгээд Баясгалан явах гэтэл, өнөө орос хүн, хоёр хоногийн дараагаар заавал ирээрэн гэж захиж байгааг ойлгов. Түүнээс хойш Баясгалан хүү зургийнхиаар нэг ч биш хэд, хэдэн удаа ирж, урд нь ер үзээгүй зурагтай ном сонирхон янз бүрийн хачиртай хоолоор дайлуулан, бараагий нь харснаас биш үзээгүй машин дотор орж суугаад, өдрийн турш тойрч явахдаа ер уйддаггүй бай- їлаа. Тэдэнд гэрээ зааж, хичнээн урьж залавч, Баясгаланд эргэн тойрон байгаа өндөр уулсын оройг заадаг байв. Энэ нь ажил ихтэй гэсэн үг бол Түу? гэж таажээ. Аав нь хэдэн морьдоо өдөр, ш шөнө хоёр эрээд “буцаж ирэв. Унасан морь нь туйлдаа хүртэл : ї 1 ирж Баясг: унаагүй. ололгүй, наадмын өглөө аргаа барахдаа хөтөлж Ї нохой боргож, нэ нь Баясга болжээ. Үүний дараагаар нум сум, галт зэвсэг буй болжээ. Эдгээрийн дараа усаар ажиллагч дугуй, тээ- рэм, уураар хөдлөгч машин, До- тоод шатлагатай янз бүрийн хөдөл гүүр зэргийг зохион гаргаж янз бүрийн орд харш сүндэрлэн босго- жээ. Манай нийгмийн хөгжиж ирсэн олон зуун жилийн түүх нь байга- минь мнний мэргэжлийн өсөж хөг жих эх булаг болсоон! З. Зургийн дунд сургууль төгс » гөж уран зургийн мэргэжил сон- гон авсан. 4.Мэдлэгийг оюун санаатай хос луулан шинийг бүтээх 5. Бүтээл дээр бүтээл гаргахын шаардлага 6. Эмиль Золл, Николай Ост- ровский, Намдаг 7. Эелдэг зан харьцаа, Мэдээ- гүйг"мэдэх, мэдсэнээ бусдад дам- жуулах. 8. Үзсэн, сонссоноо санаагаараа уйгагүй дүрслэх. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын улаан мартагдах 3, Пионерийн дружины штабын ханын сонины эрхлэгч . байсан 73 . . эд 29 Ї » цорсон, заж, гэн сан хигдсон, төмөр лааз, энэ тэрхэн хүртэл зүрх сг цөмийг эзэмшлээ гэж бодож болох гүй. “Харин шинжлэх ухааны мэд- лэгийг эзэмшихийн тул шаргуу оролдлого, тэсвэр хатуужил хэрэг- тэй. Ямар ч мэргэжил байлаа ч нэг үгээр хэлэхэд түүнийг сайтар харж чадах хэрэгтэй. Тэгэхдээн зөвхөн харах биш түүндээ дүгнэлт шинжилгээ хийж сэтгэж сурах хэ- рэгтэй. Газар тариаланд борной гэдэг багаж хэрэгслийг хэрэглэд- гийг хүн бүхэн мэднэ. Түүнийг ажиллуулахын тулд дээр үед морь хөллөж байсан. Техник хөгжиж ирэхэд трактораар чирэх боллоо. Хөдлөх хүчний хувьд өөрчлөгдсөн боловч борной одоо болтол хэвээр байна. доо, гол харласан гомдол чээжний дотор багтахын аргагүй манал- гүй бууцан дээр нь суугаад сайн нөхдөө үгүйлэн асгартлаа Тэгээд тэнд орой болтол хүлээж суусны дараагаар бууцан д: уйлж ээр ор- гэлийн гүнд энхрий сай- наас-цэвэрлэх ажиллагааг хялбар чилж өгчээ Ийм жишээнүүдийг олныг дурьдаж болох юм. Хянуур нямбай ажиллагаа бол зохион бү- тээгч хүний нэг онцгой шинж ча- чар мөн. Зохион бүтээгч хүн аж- лын зураг буюу эсвэл ямар нэгэн тооцоон дээр алдааг хэрхэвч гар- гаж болохгүй ёстой. Ажлын жин- хэнэ зураг гэдэг бол заводын, ту- хай машины тухай, деталийн ту- хай, сэтгэл хөдөлгөм тууж нь байх ёстой. Хүүхдүүдээ!Ажлын зураг зурж, УцШНЖ сурцгаа. Юмыг бүтээхийн тул одоогоос эхлэж оролдоцгоо! А. Аюуш. (УБД сургуулийн -» АСУУЛТ: рвдаадааааааааааалдададаад! 344444444444444444444444444444444-4 4444-4444 ьоч 1. Та хэдэн онд пионер байсан - - а, бэ? Н « 2. Таны ажил амьдралд аноне- » рийн байгууллага ямар үүрэг гүй- 1 24 ж цэтгэсэн бэ? » 26 8. МХЗЭ-ийн эгнээнд байх хуга » 5 Ч ё цаанд танд ямар ямар онцлог үйл 3 Хүн нийгмийн эрт дээр үед ма- лиас зүгээр заяагдаж бий болоо- соны дараа борнойн шүдэнд шавар эс ЗЕОПЕНБЫ тоднолдсон бэ? үо шин механизм буй болжээ. Чулуун гүй, харин маш их хөдөлмөрийн наалдсан байдаг.Түүнийг арилгаж 9 "3 4. Хүний эрхэм чанар юунд ор- 2С зэвсгийн үед хүмүүс ан шон аг үр дүнд бий болжээ. зайлуулахын тулд гар ажиллагааг е ҮЭ шино гэж үздэг вэ? БЭ: яахын хул: хавхыг хэрэглэх бол: Бид бүхний оршин сууж буй гэр ХЭРЭГЛЭЖ байжээ. Борнойн шүдэнд эс ш 5.Алдар гавьяаг та юугэжойл 3 Жэ л гэхугацан лррах, шүчан орон, байшин, төрөл бүрийн авто- "ёёЛДСан шороог арилгахад маш 2 2 Тодог вэ? ? ТАншсэВиирэниүэ УУ? ҮТЭХ машин, галт тэрэг, усан онгоц, ИХ Хугацаа зарцуулж байжээ. Гэ- 1 ЁН ..6: Таны дуртай зохиолч хэн хэн 5 НЛЧДС : нисэх онгоц зэрэг тээврийн хэрэг- ТЭЛ энэ ажиллагаан дээр ажиглалт 3С бэ? 1 лон мянган жилийн өмнө мМе- сэл цөм төрөл бүрий ц хийсний үр дүнд түүнийг тусгай 2 л : ийн иг (5 ч 7. Соёлч боловсон байдал гэд- ханизмыг ургамал, арьс, Модоор гэх бинЕнтүмүчсэнн утна БЭРЭН хийн үлээгүүрээр цэвэрлэдэг хэ- 3 гийг ганц хоёрхон үгээр товч 10- хийж байлаа. Эдгээр материал уян хөдөлмөрийг ихээр шаардсан СЭ рэгслийг санаачлан зохиож гаргас Эс дорхойлно уу? 3 боловсруулахад хялбар амархан гөөд цаашид хөдөлмөрийг нхээр эс 5-ч 8. Таны хмэргэжлнйг, “одон байсан, тэгэхдээ маш хэврэг байв. шаардана. 20 «4 хийн тулд хүүхэд ахуй Ц Хүмүүсийн өдөр тутмын амьдрал Гагнхүүйс 2 д 2 эхлэн юу хийх вэ? туршлагаар баяжигдан механизм цхүү хөдөлмөр их амжилтыг 17 4РА(2ГАР”, х То ХАРИУЛТ: 4 ЛА з, авчрах юмаа. Хүүхдүүд ээ! Та бү: ХРХВР, БУ дө 26 тэ 1. 1948-1947 он бол сайжирч ирлээ. нхны энгийн ний мэдлэгийг багш нар чинь хэ. : х бүчний эзэн байсан үл машин нь хөшүүрэг, налуу Хавт- дийчинээ өндөр үнэлж байлаа ч 5 ЭС Е жилүүд минь гай, дараагаар блок эргүүлэг бий гэсэн шинжлэх ухааны мэдлэгийг 1 РЧ » »- БУМАНВЦАРЛЫНН Тариалангийн талбайг борнойд- хөдөлмөрийн багш) АМГАЛАН ЦЭЭНЭ НнНнннНННННННННЭННЭНЛНӨЙӨӨӨӨНӨӨӨНӨӨӨӨЯЛЇЛӨЧӨӨЛЧӨӨӨЛЧЧЧСӨЧЭЭӨӨР П ийн үнэн» л лаанб Ч «Пионер: Ү ис Манай хаяг: аанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар, Харнуцлагатай эрхлэгч 5 мо єд Утас: хариуцлагатай эрхлэгч -26889. Захидал харилцаа-263833 Ж. ШАГДАР "4228 о906 Сүхбаатарын нэрэмжит улсын “хэвлэлийц комбинатад хэвлэв. 5 Индекс-- 14140 МХЗЭ-ийн Төв Хороо, До “Сүх баатарын тэрэмжит Мопголын Пионерийн байгуулла Ө?Ө 20 (976) Ө 24 дэхь жилдээф 1967 оны 5 дугаар сарын 10. “ӨСӨХ” НАХИА» Хөвсгөл аймгийн Улаан-уул ву- мын дунд сургуульд монголын яио нерийн «Залгамжлагч» П чуулган угтаж, «Өсөх нахна» шуудан Х0- роо ажиллаж байна. Энэ шуудан хороо хэвлэл, захиа, цахилгааныг үйлчилдгийн дээр марк, дугтуй борлуулох ажил сурагчдаар гүй цэтгүүлдэг байна. «Өсөх нахиа» шуудан хорооны хон өөрсдөө санаачлан захидлын ФЛхагва. Ө Үнэ 10 мө дугтуй хийдэг болжээ. Г, ТҮМЭНДЭМБЭРЭЛ. Тулины ни /чинвьлЛү Ганинаы”,Лчлина /чихньь Л чнннн,/, чини. чинь Л “авна Лана /үиниь,Л, ЗАЛГАМЖЛАГЧ. 11 МАНАЙ ЦОГ ЗОЛБООТ ӨС ВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД АЛ! МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗА ЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ГИ ШҮҮН, ПИОНЕР БААТАР ЧУУД АА! ЭРХЭМ ХҮНДЭТ АРДЫН БАГШ, СУРГАН ХҮМҮҮЛҮҮҮ ЛЭГЧ АЖИЛТАН НАР АА/ Аугаа их Октябрийн Соцниалнст Хувьсгалын 50 жилийн ойг угтаж манай орон даяар зохиогдож бай гаа өсвөрийн үеийнхний идэр жавхлангийн их баяр Монголын пионер сурагчдын залгамжлагч хоёрдугаар чуулганыг тохиолдуу 5 лэ» лан, та бүхэнд Монголын Хувьс галт Залуучуудын Эвлэлийн Төв Хороо, Бүгд Найрамдах Монгол Гэгээрлийн Яам Д. Ард Улсын Ц лагын ажлын УУЛГАНЫГ БАЯРЫН ЦАХИЛГААН Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пноперийн Төв Зөвлөл сурлага хөдөлмөрийн цогтой халуун баяр хүргэн мэндчилж байна. Монгол Ардын Хувьсгалт Нам, Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн ХҮ нх хурлуудын дай чин шийдвэрийг хэрэгжүүлж хүн төрөлхтний түүхэнд шинэ үеийг нээсэн агуу их Октябрийн социа лист хувьсгалын тавин жилийн түүхт ойг угтаж, улс ардын аж ахуй, соёлын бүх салбарт хөдөл мөр сурлагын их ажлыг өрнүүлж байгаа сайхан үед манай өсвө рийн пионер сурагчдын элбэг баян | Оюун ухаан, цэвэр ариун ёс сурта хуун, эрүүл чийрэг бие бялдрын өсөлт хөгжилтийн уламжлалт үз |яэг болсон Монголын пнонер, еу рагчдын залгамжлагч хоёрдугаар чуулган чуулж пионерийн байгуул агуулга, арга хэл- бэрийг улам боловсронгуй болгон сайжруулах талаар Монгол Ардын ТОХИОЛДУУЛЖ .| ИЛГЭЭСЭН Хувьсгалт Намын заалтыг хэрэг жүүлэхэд чухал алхам болж бай на. Ахмад үеийнхний хувьсгалт дай чин хөдөлмөрч баатарлаг уламж лал, өнөө үеийн эрхэм дээд үйл сийн жишээнээс шамдан суралцаж Монголын пионерийн байгуулла гын хөдөлгөөнд гарсан уламжлалт ажлуудынхаа арга маягийг улам чанаржуулан эрчимжүүлж, Мон голын Хувьсгалт Залуучуудын Эв лэлийн гишүүн, пионер сурагчдын бие даасан бүтээлч идэвхийг өр нүүлэн, элбэг баян оюун ухаантай, цэвэр ариун ёс сурта Хуун эзэмшсэн эрүүл чийрэг ир- гэд болон хүмүүжих үйлсдээ гя-- лалзсан сайхан амжилт гаргахыг Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн Төв Хороо, Бүгд Най рамдах Монгол Ард Улсын Гэгээр лийн Яам, Д.Сухбаатарын нэрэм- жит | Монголын Пионерийн Төв Зөвлөл та бүхнээс уриалж байна Манай цог жавхлант ирээдүй өсвөрийн пионер сурагчдын яруу алдар бадартугай! мхзэ-ий БНМАУ-ЫН Д. СҮХБААТАРЫН Н гЭгЭЭРЛИЙН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ТӨВ ХОРОО ЯАМ. ПИОНЕРИЙН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ Ч Улаанбаатар хот. 1967 оны 5 дугаар сарын 7. халаа Лчатнь л узлжэА. Цана ГєлВЛЬ ЛҮН, ЦЛЧЖЕА,/ОХЕО ЛҮЛБА, Ц/ЧИТЛА ГЛВАЛ ЛЕ Нэг өдрийн цуваагаар Төв аймгийн Бүрэп сумын бага сургуулийн захиргаа, пионерийн 17 дугаар бүлгэм «Залгамжлагч» П чуулган угтаж, хаягдал цуглуу лах нэг өдрийн цуваа гаргав. Энэ цуваагаар яс 188 нг, зэс гууль 50 нг, хөнгөн цагаан 31. кг, шил 87 ширхэг цуглуулав, Энэ ажилд 1 дүгээр ангийн .Д. Оюурларар, Янжинлхам, Б.Төмөр, Д.Чимэд цэен, 2 дугаар ангийн Д. Шатар, Ш. Ханд, 8 дугаар ангийн Ч. Ри- на, Г. Энхтуяа, Ц. Цэнд 4 дүгээр ангийн Л. Өлзийт нар их чар- майлттай оролцлоо. Хошууны сургуулийнхан Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн «Шаргын цууриа» клубийн ангийн сурагчид 6 Ч, Т «Хошууны сур- | Ї ї | | Ї | одойдамбын найруулан гол рольд Адьяасү- рэн, Хумпад, Цэвэлмаа, ГПүрэв- дорж, Юмжир, Сумьяа, Бямбасү- рэн нар чадварлаг тоглож үзэгч- дийн талархал татав. Энэ нь зал- гамжлагч П чуулгандаа барьж бай гаа бэлэг юм. »окс-сосососос«сс гуулийнхан жүжиг тоглов. Энэ жүжгийн сурагч Жаргалсайхан, | Басол | | Учлналчилаллахна./ авла авнаа анрыЛ Цана. Линь ЛУЛЛА/ Гана /аЛНАЛШИНАЛ, Хань Лана Чинь Үчиваланалланы/ уаналаналлана. жВНВХНВЖВВЖЖЖЖЖЛВЖВЖВЖВВВИЭЖВЖВЖВЖЖЖВЭВЖННВЭСӨНӨЭСН02ЖН202Ж82202322БЭ8220128220208282028202828282Е08202028:028:82Х82К28282021 Манай цог золбоот дөр болно, ЗАЛГАМЖЛАГЧ.| П ЧУУЛГАНЫГ УГТАЖ, 1987 ОНЫ 5-Р САРЫН 1-НД ЯВАГДСАН АЙМАГ ХОТЫН ЧУУЛГАНЫ ӨГЛӨӨНИЙ МЭНДЧИЛГЭЭГЭЭР МХЗ9-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ |. НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА Ч. ПҮРЭВЖАВЫН ХЭЛСЭН ҮГ өсвөрийн салбарт хөдөлмөр сурлагын их ам- Сүхбаатарчууд аа! Маргааш (Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит Монголын пионерийн бай- гууллагын төрсөн өдөр билээ. Энэ баярт өдрийг манай орны пионер сурагчид хот хөдөөгийн сургуу- лиуд дээр өнөөдөр баяр баясгалан тай ёслон тэмдэглэх гэж байна. Аугаа их октябрийн социалист их хувьсгалын 50 жилийн ойг уг- таж манай орон даяар зохиогдож байгаа өсвөрийн үеийнхний идэр жавхлангийн их баяр болох, Мон- голын пионер, сурагчдын залгамж лагч хоёрдугаар чуулганд сурлага хөдөлмөрөөрөө шалгарсан тэргүү- ний пионер сурагчдын нэр дэвшүү лэх, аймаг, хотын чуулган өнөө- шал | | Энэ баярт өдрийг тохиолдуулан өсвөрийн пионер сурагчид, сурган хүмүүжүүлэгч багш, эвлэл, пионе- рийн ажилтан хүндэт эцэг эх та бү хэнд МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БНМА У-ын Гэгээрлийн Яам, Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлийн даалгав раар сурлага хөдөлмөрийн цогтой халуун баяр хүргэж мэндчилж бай на. МАХН, МХЗЭ-ийн 15 дугаар их хурлуудын дайчин шийдвэрийг хэрэгжүүлж, хүн төрөлхтний түү хэнд шинэ үеийг нээсэн аугаа их Октябрийн социалист их хувьсга- лын 50 жилийн түүхт ойг угтсан их ажил манай орон даяар өрнөж, улс ардын аж ахуй, соёлын бүх жилт гаргаж байгаа сайхан үед ма Е най өсөх. үеийнхний боловсрол хү 8 мүүжлийн их уурхай болсон сур- гуулиуд 1966--67 оны хичээлийн К жилийн анги дэвших ба төгсөх 8 шалгалтандаа ид шамдан бэлтгэж 5! байна. МАХН-ын шинэ программд ма- най өсвөрийн залуу үеийг элбэг баян оюун ухаан, цэвэр ариун ёс суртахуун, эрүүл чийрэг бие бял- дартай болгон хүмүүжүүлэхийн 8 чухлыг онцлон заасан билээ. Энэ заалтыг амьдралд хэрэгжүүлэхэд сургууль, түүний дэргэдэх эвлэл, пионерийн байгууллагын гүйцэтгэх Төгсгөд нь П нүүрт ы шинжинжжижижжжижиэнжижижижжинж ан жиРЖУВНВЖиИЖНЖИЖИВЖЛСНЭЖЖЖН БИЖЭЖН “АЙМАГ ХОТЫН ЧУУЛГАНД Ар экцотч ПпиоОнЕ Хүргэр! ТЫН ЧУУЛГАНЫ ӨГЛӨӨНИЙ! Н 1-НД ЯВ диВжиВВЕВВЕЭ ИТгӨЖВ Ёасө:82 яяжВжв : Ю : ВЗАЛГАМЖЛАГЧ. Ш ЧУУЛГАНЫГ УГТАЖ, 1001 0НЫ 5-Р 6 Ё ) ҮН: Ч. ШҮРЭВДАВЬЕ ТЗКЭН Ч : МЭНДЧИЛГЭЭГ99Р МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ НЭГДҮГЭЭР - НАРИЙН БИЧГИЙН ДА ТҮ? Бэрлсэг : Төгсгөл. түрүүч нь (1! нүүрт болж байна. тарын хорьдугаар сургуулийн ин- хилэ Еа23 тоВчууЖ банн цэн 23 ХааР аар Ха ЦагЭасээ Хн хөн үлийн” САВШЕУДУН Эхээс пионерийн ажилтныг төлөөлөн еур- йдвэр гаргасан цагаас хойш сургуул . : Ш му байгааг эн лсэг алирийн Р байгууллагын уламж- Хэнтий шаш, шүлэхн Дээхэн Шанд аэлҮү мн удлтансэнэ эгч й , 8 жилийн дунд сур ган хүмүүжүүлэгч багш, эвлэй, лалт ажлууд сайжирч шэн 23 т ас чид Монголын пионер сурагчдын 8 пионерийн «ажилтан хүн бүр гүнЗ шОООН 53 2 хЭчАн бїлжиэг мана ламүахэй: ойл туэсыл хоёрдугаар чуулганд оролцох бол- 8 чухал ач холбогдолтой ажил газар бүр зохиогдож байна. МАХН-ын программ, МАХН, МХЗЭ-ийн их хурлуудын түүхэн гий ухамсарлаж байна. Манай өсвөрийн үеийнхэн ямар хүн болж боловсорч өсөж хүмүү- жих нь тэдний хувийн чармайлт амьдрал үйлдвэрлэлтэй нягт хол- бох пионер сургачдын сурч хөдөл мөрлөх, соёлч боловсон байдлыг эзэмших идэвхийг Өрнүүлэн тэд- но. Ё Сурлага, хөдөлмөр, хүмүүжил, авьяас, чадвараараа шалгаран Монголын пионер сурагчдын хоёр дугаар чуулганд оролцогчид нно- тэмцлээс ихзэхэн шалтгаална ГЭД Бал наг с : унрн дэн иэаНЫҮ хаван дарах Өгриун НН МӨЧ хийн ШИсИН, шрилүт ОРД, “арч” шиГЭМ | ї й ухамсарлах Фс- 5 ? ь нийслэл 8 1500 0 ши данарах 2, "“Зашишигчшрдулар шүд ХӨГ үндсэн дэр Диголын шөнө Улшшимар шиын царгаал аж | ж. Өмнөговь : : нд сУгажХү ионерийн хяндлРан танхарвганн эрмэлзлэл ДҮР” илттэй танилцана. ЗХУ болон ах та бүхэн эрдэм номо 4 Ч : пионерийн байгууллагын сана йг шинэчлэн боловсруулсан төс- ї багш, эвлэл, р мийг ш руу 5 социалист орнуудын пионер мг хэл : л кино театр, й | зөрөн зааны л аонад ЭЛ бааоү станц «Өсөх ма яансаа байнх зулй Өахүст Бэ сурагчидтай уулзаж интернацнона 8 гөсөн эцэг эх, эгэл Д , с н, 2 : Нэр шигхэй! хиа» хэвлэлийн газар, Говь-алтай, "Монголын пионер сурагчдын лист харилцаа өргөжүү шй-1- сэг нь улмаар тэдгээр явж амарцгаах болно. Өсвөрийн пионер сурагчид үмүүсийн үг сургаалыг эрхэмлэн эх орондоо эрдэм болох ёстой. Завхан, Өвөрхангай аймгийн ниоО- нер сурагчдын уран сайхны чуул- га, клуб, Дорнот, залгамжлагч хоёрдугаар чуулган сайтар сонсч, энэ оны 6 дугаар сарын 20--25- ) боловсролтой иргэд ы Улаанбаатарын й 9, Монголын сайхан эх орны : ан аНСУрагчдын: Ж БАЛГамжлагч Баонердан 2 СуНал сиргэ “ЭХ Л эрөсчэйн тэтэР сонж СУАЧОАГ АЛЖ ВА лиаы сай. н дугуйлан, ! : 5 чуулганыг Явуулах Эн үмүүж- хыш Лнонерүүдийн санаачилсан ГЭЖ байна. гуулагчдын арнун нандин зан ча- нер сур сурагч шуудан хороо, Улаанбаа- Манай орны ерөнхий боловсро- нар, эрдэм мэдлэгийг эзэмшиж хө 8 авьв ат, «3 .ар о ар ар с ар о ар ө ар оир о ар с ар сар е «р о 4 од лийг сайжруулахад чухал түлхэц РЭҮРДТ11-2 РЭ?ТО23-15-24 дөлмөрийг эрхэмлэн суралцагтун гэсэн МАХН-ынхаа уриалгыг ах- мад үеийнхээ үлгэр дДууриёллаар замнан гүйцэтгэгтүн. Хайрт шпнонер сурагчид аа! МХЗЭ, Монголын пнонерийн ажил тан, сурган хүмүүжүүлэгч багш нар аа! Хүн төрөлхтний түүхэнд шинэ үеийг нээсэн Октябрийн социалист их хувьсгалын тавин жилийн ойг угтсан та бүхний өрнүүн ажлын нэг Монголын пионер сурагчдын залгамжлагч хоёрдугаар чуулган- даа үлдэж байгаа хугацаанд улам шаргуу бэлтгэж хүн бүр сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар бэ лэг барихыг ерөөе! пЛТЭТҮЭТХ111-21--211-112-122.22.-223 Залгамжлагч П чуулганыг угтсан нийслэлийн 12 дугаар дунд сургуу- лийн чуулганы хүндэтгэлийн шугам жагсаал. РЭРЭТ”Т-21 21-22. ГАНДАА. СУРЛАГА ХӨДӨЛМӨРИЙН ӨНДӨР АМЖИЛТ ГАРГАДГААЯ ОЗМГАМЖЛАГЧ 0 ЧУУЛ Цог золбоот өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! МХЗЭ, пионерийн ажилтан нар аа! Эрхэм хүндэт ардын багш, сурган Хү- мүүжүүлэгчид ээ! Хүн төрөлхтний түүхэнд нэзсэн аугаа нх Октядрийн соцналист хувьсгалын 50 жилийн түүхт ойг угтаж, манай уудам сайхан эх орон даяар яваг- дах өсвөрийн үеийнхций идэр жавхлан- гийн нх баяр Монголын пионерийн зал- гамжлагч хоёрдугаар чуулганы өмнө ай- маг, хотын инонерийн залгамжлагч чуулганыг -Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн байгууллагын 42 жилийн ойн босгон дээр ёслон тэмдэг- лэж байгаа баярт үйл явдлыг тохиолдуу лан та бүхэнд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчоо, БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны коллеги Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- голын Пионерийн байгууллагын Төв Зөв лөлийн Тэргүүлэгчдийн өмнөөс сурлага хөдөлмөрийн цогтой халуун баяр хүргэн мэндчилье. 3 Монголын | Пионерийн Залгамлагч хоё гаар чуулган угтсан хоёр жилийн Даши нэг, орны нийт сургууль, пноне- рийн байгууллагыг хамарч пионерийн ажлын агуулга, арга хэлбэрийг баяжуу- лан сонирхолтой болгож, амьдрал үйлд- вэрлэлтэй НЯГТ холбож, пионер сурагч- дын сурч хөдөлмөрлөх соёлч боловсон байдлыг эзэмших идэвхийг өрнүүлэн биеэ даасан бүтээлч үйл ажиллагааг дээшлүүлэхэд чиглэгдэж байна. Д. Сүх- баатарын нэрэмжит Монголын ОНе- рийн байгууллага, туулж өнгөрүүлсэн 49, жилийн дотор энхрий хайрт 2 ын ивээл халамж, МХЗЭ-ийн өдөр Дут- мын удирдлагын ниний НЭ- рэмжит Бүх лист Оо ү, дын ямд гэсэн туршлагаас тасралтгүй суралцан өсвөрийн шнонер сурагчдыг коммунист ХҮ жлээр хүмүүжүүлэх улс төрийн том байгууллага болон өсөж бэхжлээ. . залган агч СОВИНГИЙН шионерийн угтаж, Өмнөговь пнонерийн байгууллагын санаачилсан пионерийн 440 жил» кыно театр, «Улаан бүч, ра- шинэ үеийг. (АЙМАГ ХОТЫН ПИОНЕРИЙН ЗАЛ ЁСЛОЛД ЗОРИУЛСАН РАДИО ШУ ТӨВ ХОРООНЫ НАРИЙН БИЧГИЙН ҮГ), дно станц», «Өсөх нахиа» хэвлэлийн газар, Говь-Алтай, Завхан, Өвөрхангай аймгийн пнонер сурагчдын уран сайхны чуулга, клубууд Дорнод, Улаанбаата- рын пинонерүүдийн нисэх ба пуужин заг- варын дугуйлан, Дорноговь “Налайхын пионерүүдийн санаачилсан сурагч шуу- дан хороо, Улаанбаатар хотын 20 ду- гаар сургуулийн интернационал клуб, 22 дугаар сургуулийн хүүхэлдэйн театр, 24 дүгээр сургуулийн пионерийн байгуул лагын түүхэн замналын музей, Хэнтий аймгийн Бэрхийн уурхайн 8 жилийн сургуулийн пионер сурагчдын жоншчЧ- дын цуваа зэрэг сонирхолтой ажлууд ма най орны нийт сургууль, пнонерийн бай гууллагыг хамран эрч далайцтай өрнөж байна. Пионерийн идэвхтний сургууль хичээлүүлж хүүхдийн зургийн үзэсгэлэн байгуулж, тооны олимпнад,хөдөлмөрийн чуулга, пионер сурагчдын спартакиад Ж номын 10 хоног, зохиолын баатруудын жүжиглэл, цанын баяр, ая- лад жуулчлал зохион явуулж байгаа нь хүүхдийн чөлөө цагийг зөв зохион бай- гуулахад чухал тус хүргэж байна. Залгамжлагч 2 дугаар чуулган угт- сан нэгэн томоохон ажил бол пнонерийн байгууллагын нийт ажлыг сайжруулах зорилгоор улсын тэргүүний пионерийн бүлэг шалгаруулах, уралдааны болзол гаргасан явдал билээ. Пионерийн тэргүүний бүлгийн төлөө уралдаанд манай орны ерөнхнй боловс- ролын сургуулнудын шионерийн олон зуун бүлэг оролцож, чухам хаанахын бүлэг шалгаран тэргүүлэх бол флк хариуцлагатай үедээ тулж нрээд МАХН-ын программ, МАХН, МХЗЭ- ийн их түүхт шийдвэрийг Монго- лын Пионерийн байгууллагын үйл вжил- лагаанд тусган хэрэгжүүлэх үндсэн дээр ГАМЖЛАГЧ ЧУУЛГАНЫ НЭЭЛТИЙН ГАМАН Ж”ГСААЛ ДЭЭР МХЗЭ-ИЙН ДАРГА Д. СҮРЭНЖАВЫН ХЭЛСЭН Монголын Пнонерийн байгууллагын Төв Зөвлөл, Монголын Пионерийн тан- тараг, чин эржалалэх, дүрмийн төслийг эчлэн боловсруулах, пионер сураг- чид, МХЗЭ, пионерийн ажилтан, їраас сурган хүмүүжүүлэгчнд, өргөн олон ний То хэлэлцүүлж байна. т алгамжлагч 2 дугаар чуулганыг УГ- таж, пионерийн байгууллага, пнонер су рагчдаас өөрийн сургууль, сум район, аймаг хотын түүхт нутагаар тойрон ая- лал, жуулчлал зохиож, ТЕрдын Хувьсга- лын ялалтын дараа МАХН-ын мэргэн удирдлагын доор ЗХУ болон ах дүү бу- сад орны тусламжаар манай эх орны ол сон ололт амжилт, хөгжил цэцэглэлтийг судлан сурвалжлах, ахмад үеийнхний хувьсгалт дайчин, хөдөлмөрч уламжла- лаас суралцах ажлыг өргөн зохиож бай- на. Хайрт пионер сурагчид аа! Аймаг, хотын пионерийн чуулган нь хэдхэн хоногийн дараа эхлэх гэж бай- гаа, анги дэвших ба төгсөх шалгалтын өмнөхөн пионер сурагчдын зун цагийн ажил пионерийн зуслан, хөдөлмөр амрал тын зуслангийн бэлтгэл ажил ид өрнөж буй үед явагдаж байна. Энэ чуулган нь Монголын Пионерийн Залгамжлагч 2 АВГЭН утасаа ажил Ууухаамаыг шалга- ролцох, тэргүүний пионер сураг- чид МХЗЭ, пионерийн олныг анх, нарын нэрийг дэвшүүлж, тэргүүний ажиллагаатай пионерийн бүлгийг шалга руулах манай залуус, нийт олны өргөн их баяр болж байна. Агуу их Октябрийн зүүх 22 н урсаж: Монголын Пионерийн агч 4 дугаар чуулган энэ 6 гаар сарын 20-25 ны өдрүүдэд манай аж орны нийслэл Улаанбаатар хотод явагда на. Өсвөрийн Сүхбаатарчуу чуулган нь манай пявиер сУршэлын эл бэг баян, оюун ухаан, цэвэр ариун Ёс суртахуун эрүүл чийрэг бие өсөлт хөгжилтийн уламжлалт үзлэг болж, пионерийн байгууллагын ажлын агуулга хэлбэрийг улам боловсронгуй өлгөн сайжруулахад чухал алхам хий- бялдрын Залгамжлагч 2 дугаар чуулганы өд- рүүдэд --Шионерийн тангараг чин эрмэлзлэл дүрмийн төслийг батлана. --Ажил төрлийн салбарууд хурал- даж, пионерийн ажлын удирдамж гарга сурагчдын уран бүтээлийн үзэсгэлэн айгтуяна” ын 1 : --Октябрийн туяан доор ялан манд- сан хувьсгалт монголын нийслэл Улаан- баатар хотын түүх дурсгалын газруу- даар аялна. --Инонер сурагчдын урлагийн ба биеийн тамир спортын уралдаан тэм- цээн зохиож, шалгарагчдыг залгамж- лагч чуулганы алт, мөнгө, хүрэл меда- лнар шагнана, --Октябрийн хувьсгалын түүхт ойд зориулсан чуулганы хүндэтгэлийн ёслол хямнна. Залгамжлагч 2 дугаар чуулганд Ма- най орны өнцөг булан брэс Бас үйл- сээрээ шалгарсан 1000 гаруй төлөөлөгч зочинд оролцоно. Монголын Пионерийн байгууллагын залгамжлагч 2 дугаар чуулганы ажил- лагаа манай жаргалант ирээдүй 0С89- рийн пионер сурагчид, шинжлэх ухааны эрдэмд шамдан суралцах авьяас билгээ хөгжүүлэх, эх орныхоо бүтээн байгуу- лалтад чадлын хирээр туслах талаар чухам юу хийж бүтээж чаддагаа ЭНХРИН хайрт МАХН, Ардын засаг төр, ард ТҮ- мэндээ илтгэн харуулахад чиглэгдэнЭ. Хайрт пионер сурагчид аа! Октябрийн Соцналнст Их Хувьсгалын 50 жилийн ойг угтаж, Залгамжлагч 2 дугаар чуулгандаа сурлага, ХӨДӨЛМӨ- рийн гялалзсан амжилт гаргахыг ХҮС" Залнн євөрийн Сүхбаатарчууд аа! МАХН-ын үйл хэрхийн төлөө бэлхэн байгтун! Атрыг хэн эзэмшлээ? Улаан бүчтэн бяцхан пно нерээс МХЗЭ-д шилжсэн залуучууд намынхаа уриа, МХЗЭ-ийнхээ илгээлтээр эзэмшсэн бахархам түүх- тэй. Төв аймгийн Баянцог- тын сангийн аж ахуй бол тийм залуучуудаас бүрд- сэн атрын сангийн аж ахуйн нэг билээ. Энэ сангийн аж ахуйд 8 жилийн сургууль бий. Аж ахуй дээр очмогц на мын хорооны дарга Цэрэн дорж -- Манай сургуулиар орж үзээрэй! П чуулганаа угтаж, манай пионерүүд нилээд ажил хийж байгаа гэсэн юм. нер сурагчдын атрыг эзэмшигчдийн үр хүүхэд тул бас эрдэм ном ны атрыг хагалахын тө- лөө атар хагалагч трак- торч аав ээж ах эгч нар Эрнйэ эрмэг зоригтой Ч хөдөлмөр: ажээ хээ Син р Шугыр ажээ, Хөөрхөк борлог морно- оо Хөндийг туулах баттай: сан Хөгшин буурал ээжий- гээ асрах сайхан сан атрынхаа уяруулан Хүндлэн гэж ДУулахдас тосгоныхныг баясгадаг байна. ихэнх ньажлыг сайжруулж, тэр- гүүн бүлэг шалгаруула- хын төлөө олон талт ажил зохиожээ. П чуулганы байгуулагдсанаас түрүүлэгсэд нь хоцрогс доо сайжруулах ажлыг бүлгэмийнхээ хэмжээгээр зохиосон нь сурагчдын та лархлыг хүлээжээ. Намын баяр, мартын 8, Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сарыг тохиолдуулан бүл- гийн. сэдэвт ажлуудыг янз янзын хэлдэрээр явуулж, аж ахуйн ажилд туслах цуваанууд гаргаж байна. Ном салбарууд гадна, сонин уншуулах » ДЭГ -чанараараа. бусдыг бодсоноо заавал биелүүл- үл гэрлэдэг юм. : НАЦАГБАДАМ Энэ охин 4-ийн А бүл- гийн сурагч бүлгэмийн зөв лөлийн гишүүн ажээ. На- цагбадам 4 жил дараалан онц сурч 2 дугаар ангна- саа эхлэн бүлгэмийн зөв- лөлийн гишүүнээр ажил- лан буй пионерийн тэргүү ИДЭВХТНИЙ НЭГ ЮМ. Нацагбадам сургуулийн хаа анхны сурагч шуудан хорооны дарга бөгөөд сур гуулийн хэмжээн дээр ра- дно нэвтрүүлэг сайн явуулдаг ажээ. Шуудан хороонд Пун- цагсүрэн Лувсанцэнд, Мах гал, Нямсүрэн, Наранхүү Цогзол нар ажилладаг юм Эд хуанлийн тэмдэглэлт өдрөөр буюу төлчдийн цу- ваа, ургацын цуваа гаргах үеэр нэвтрүүлэг хийх, за- хидал, ил захидал и ажил зохиодог байна. Заянцогтын сангийн аж ахуйн 8 жилийн сур- гуулийн пионерийн бүлгэм чуулганаа угтаж ийнхүү ажиллаж байна. Онцлоход Ц.ндйнийлний ли ййийдний дийлдэн ндл ндл нийл ндл БРРГТ2Л1ТЛТГГГГГГГЭГ Энэ сургуулийн пноне- цэв ав ар 6 ар сар ва ав «р 6 арга аар өтар оир ч ар дарга арт арга» гав ёчи/ь Угчиг чи Гар ч ар «ар саваар с ав уа аав 0 р 963,» о ав б си» оо би» 5 өс» 0 єв е «Е» е Өв» 6 аш» 8 бн» 8 єв» 9 Євб. Нийслэлийн 1! 1967 оны 5 дугаар сарын Т. Энэ өдөр цас лавшан орж, салхи өрвөлзтөл шуурч байсан авч нүүрэнд нь баярын цог жавхаа гялалзсан охид хөвгүүд тал бүр тийшээ яаран алхалж явна. Эд нар өөрсдийнхөө идэр жавхлангийн их баяр болсон залгамжлагч ПИ чуулга ныг угтан хийж байгаа сургуулийнхаа чуулганд оролцохоор яарч яваа билээ. В. И. Лениний нэрэмжит монголын пионерийн ордонд жанжин | Сүхбаатз- рын нэрэмжит нийслэлийн 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн П чуулганы ажиллагаа боллоо. Чуулганы ажиллда- гаа өсвөрийн Сүхбаатарчуудын хүндэт гэлийн шугаман жагсаалаар эхэллээ. Чуулганы ажиллагаанд Улаанбаатар хо тын гэгээрлийн хэлтсийн дарга Батөл зийт, пнонерийн ордны захирал Дол гормаа, багш эцэг Эхийн төлөөлөгчид оролцлоо. Чуулганыг сургуулийн захи рал Р. Занабазар нээж, пнонерийн ах лагч удирдагч П. 2КМанчив «Залгамж лагч» П чуулганыг угтаж зохиосон сур лага хөдөлмөрийн 2 жилийн аяны дүн гийн тухай сонсгол тавив. Нийслэлийн 10 жилийн П дунд сур гуулийн пионер сурагчид өөрсдийн гол хөдөлмөр болсон сурлага хичээлдээ сайхан амжилт үзүүлсэн дүнгээр чуул ганаа угтжээ. Залгамжлагч П чуулга ны гарааны эхэнд бүлгэмийн хэмжээ тээр байсан сул сурлагатны тоо 225 ху виар багасч, онц, сайн сурлагатны тоо эрс нэмэгдсэн байна. Пионерг. гжлаа Г, сөвхөп сигиД Лхагвасүрэн зөвхөн дуу. ажлыг « 2 ЧИН ОНЦ сурлага бус гУЛДаг “урагт захиргаа пїйонерийн аж- рийн бүлгэм П чуулганаа бүлгэмийн зӨвлЄлжынг элас Срцалыг ЕХ ӨЛ: хожоо лаа сайжруулахад ихээ- угтаж, юуны өмнө танхи- га ажээ, : сайн нөлөө | үзү » Хэн санаа тавьдаг учраас маа тохижуулан, түүнд Энэ охин П чуулганаа їхэгнасүрэн їаруу зан, ЭНДэхийн пионерийн ажил явуулах ажлыг тогтмол- угтаж, өөрийн бүлгэмийн ажилсаг чанар “банасан. ӨӨДрөг байгаа билээ. жуулжээ. Эндэхийн пио- с : 1 Ж. ШАГДАР, 8908 явсан 82 6 «са» 6 нь со8в 8 нь ос 8в с ав 9 эн “нв сэн» 0 8в 2 8ь 6 8в 2 8Ь 8 8в сэ» х нь 2 8Ь ос 8в 8 8ь 8 ав зав 5 8в 5885 сургуулийнхны чуулган зуулдгаа бодьж, үйлдвэр їр, албан байгууллага пионерийн ажлаар жинхэн: материа- лаг үйлдвэрлэл, ажилчин хүний бү тээлч их хөдөлмөртэй танилцаж ир изээ Отгонцэцэг даргатай 17 дугаар бү лэг улсын лэргүүний бүлгийн болзлыг 3 жил дараалан биелүү: сургуулийн ахуйн га явуулж дээр хаа тэргүүний бүлэг болжээ. 4--6 ан гийн иноперийн ЦП бүлгийн пионер Гэ рэлсүрэн. Оюунчимэг, Амгалан нар хэлдэйн жүжиг наачлан тоглож лны талархал хүлэ: байна. Баярсай хап даргатай 7--а ангийнхап спортоор Оюун даргатай 5--0 ангийнхан хам гийн цэвэр сайхнаараа, 5--г ангийихан авьяаслагаараа сургууль дээрээ тү рүүлж явна. 8-а ангийн Батмөих даргатай салааны хан залгамжлагч ЇЇ чуулганыг угтаж, соёлч салаа болох үүрэг аваад амжилт тай биелүүлжээ. «Ахмадын алтан мө рөөр» сэдэвт тойрон аялал зохиож Д. Сүхбаатарын пэрэмжит 20 гаруй газ раар орж нийслэлийн 10 жилийн П дунд сургуулийн пионер сурагчид сур лага, хөдөлмөрийн сайхан амжилтаар П чуулганаа угтлаа. “Зөвхөн энэ гур гуу? їхан ч биш манай орны хот хө дөөгийн олон зуун сургууль залгамж лагч П чуулганаа угтаж хийж байгаа сургуулийнхаа чуулганыг тэгж сурла га хөдөлмөрийн амжилтаар угтай: баяр хөөртэй тэмдэглэлээ. Манай сурвалжлагч төлөвлөгөөтэй сургуулийн Өд» ав о ан» ос ай» с нь о єв н р н ӨВь о 6в н 8в сар о йь нар ов сав Германы фашистыг ялсны 22 жилийн Энэ буу барьсан хүний харцыг харж байна уу? Буудахын тулд буу байда! Буудах дайсан үгүй бол буу байх хэ рэггүй. Буу барьсан хүн зйм л харц- тай байх нь аргагүй. Энэ хүн эх ор- ны дайны байлдагч. Энэ хүн уг нь үз гэн зэвсэгт зохиолч боловч буу барни- хаас өөр аргагүй болоод байлдагч болж эх орныхоо аз жаргалын төлөө нэг гар таа үзгээ, нөгөө гартаа буугаа барин яргачин гитлерийн фашистуудын өм- нөөс баатарлаг томцсэн аЮг:. Гитлерийн фашистууд гэдэг чинь юу вэ? Та нар мэднэ, 1941 оны 6 дугаар сарын 22-нд нтгэлийг эвдэж, манай хань нөхөр, ах дүү Зөвлөлт Холбоот улсын дархан хил рүү довтолсон тү- рэмгийлэгчид юм. | Гитлерчүүд баруун европыг эзлээд, хүч чадлаа улам сэл- бэн фронтоо өргөжүүлээд соцналнз- мын ууган орон Зөвлөлт Холбоот ул- сыг (цахилгаанчилсан дайны) төлөвлө- гөөгөөрөө эзэлж. улмаар дэлхийг ноёр- хох зорилготой байсан юм. Гэвч тэд 1945 оны 5 дугаар сарын 9-нд Зөвлөл тийн баатар ард түмний тэмцэлд бут Нийслэлийн 32 дугаар дунд сургуу рэл зураг лийн пнонер сурагчид донд Залгамжлагч П чуулганыг угтаж сургуулийнхаа чуулганыг тохиолдуулан хийсэн өөрнсдийнхөө уран гартны бүтээ лийн үзэсгэлэнг үзэж байгаа нь. С. ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан пионерийн ор- тэ «Пуужин» хөөргөв Сүхбаатар аймгийн төвнин 10 жи лийн дунд сургуулийн пионер сураг чид «Пионер--5», «Пионер--6» гэ- дэг угсраа пуужин хөөргөсөн нь амжилттай болов. Ч, ТУНГАЛАГ ФоФФООФОФОФФФФФОФОФОФФОООО! Салгамжлагч П "гулгандаа сурла» га авьяасаараа шалгарсан «5 онцын эзэн» ппонер Б. Цэрэнлхам. Гэрэл зургийг авсан Завхан айм- гийн төвийн 10 жилийн 5 дугаар ангийн сурагч Нямжав. л ойд ЯЛАЛТ ниргэгдсэн билээ. Зөвлөлтийн ард түмний энэ ялалз бол зөвхөн зөвлөлтийн ард түмний тє- дийгүй шудрага хүн төрөлхтний ялалт болсон билээ, Энэ ялалтыг жил бүрийн 5 дугаар сарын 9-нд шудрага хүн тө- рөхтөн бахдан тэмдэглэж. нэгдэл нягт- ралын сүр хүч, энх тайванч бодлогоо илэрхийлдэг юм. Шудрага түмнийг баяс гасан гнэ ялалт бол аяндаа олдоогүй юм. Зөвлөлтийн ард түмэн эх оронч үнэнч хөвгүүдийнхээ цусаар байлдан олсон юм. Эх орныхоо төлөө цусаа урсгаж, амь насаа зориулагсадын тэргүүн эгнээнээс хүүхэд багачууд та нарын хамгийн сайн танил багш билэгт зохиолч Арка- дий Гайдар төрсөн билээ. Гайдар та бүхэнд «Төмөр ба түүний команд», «Бөмбөрчний хувь заяа» гэдэг алдарт зохиолуудаа бичиж өгсөнийг та нар сайн мэднэ. Дээрх зураг бол Гайдар уран зохиолын авьяас билэг нь бадарч явах үедээ фронтод байлдаж явах үеийн нь зураг юм. Гайдарын түүх бол эх орны аугаа их дайны үеийн хүүхдийн хувь заяатай холбоотой юм. Ер нь энэ дайнд Гайдар шиг хөвгүүд байлдаж ялсан юм. Гайдар бол бага- чууд та нарын төлөө билэг авьяасаа зорнулсан бол, дайн эхэлмэгц та на- рын төлөө буу барьж байлдсан юм, Пионер сурагчид аа! Зөвлөлтийн пионер сурагчид аугаа их ялалтад хичнээн их хувь рээ оруулсныг санацгаа! Эх орны дайн Зоя Космодемьянскал Александр Чекалин, Галина Петрова, Юрий Смирнов, Темур Фрунзе нарын зэрэг Зөвлөлт Холбоот улсын баатаруу дыг төрүүлсэн юм, Эд цөм улаан бүч тэнгүүд байсан юм. Тэгээд цөм тан- гаргаа амь насаараа биелүүлсэн юм, Энэ яруу алдарт тэмцэлд манай ард т мэн оролцож байсан юм. Ард түмний- хээ энэ тэмцэлд манай бяцхан пноне- рүүд оролцож байсан бахархам явдал, түүхийн хуудас сөхөхөд тодхон хараг- дана. Өнөө үед амьдарч буй шудрага түмэн дайны гашуун туршлагыг үзэн ядаж, энх амгалац аж төрөхийг хүсэж байна. Манай багачууд та бүхэн ч гит лерийн фашистуудыг ялсны 22 жилийн ойгоор, ї8йгаа үүрд мандаг» гэж Хоолой нийлүүлэн дуулж байна. Тэр Дуу чинь бөмбөрцөг дэлхийд цууриатан тив ти- вийн хүүхдүүдийн Дуу ХООЛОЙтой нийлж байна. энэ нэм БЧГЛГЛГЭГЭЭГЭГЭТ 188:5:88:5 598 «450 485 « 5в 8 5 8 48:95» 08» 6 8 6 08» 6 48 648» 04 с:68 0 6В: 58 0 рс 88В-« 8-0 4в 0 8р 8 49:0 4р нв 0 495 0 » сар ар «ар о ара рг р э ар н рг 4 ар сэг др сар л арг Ер хар «ар ар «ра ара ар «ар «ар хос раар ар аар, дохиолчид уулзав Самхан «Пионерийн үнэн» сонины га Зар монголын зохиолчдын 4-р их хур- лыг угтаж нийслэлийн хүүхдийн зохиолч дыг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтад Мон голын зохиолчдын хорооны хүүхдийн ут та зохиолын секцийн эрхлэгч зохиолч Д. Мягмар, зохиолч эрдэмтэн П. Хорлоо, М. Гаадамба зохиолч М. Чимэд, Ө. Баасанжав, Д. Гармаа, Р. Ядмаа, Ч, Лувсандэндэв нар оролцов. «Пионерийн үнэн» сонины газраас 1967-1968 од нийтлэх уран зохиолын сэдэв ба Октябрийн 50 жилийн ой угтаж, нийтлэх зохиолын Чигийг ЗОХНОЛЧ- дод танилцуулж, ойрын үед тус сонин сэтгүүлд ямар зохнол бүтээл нийтлүү- лэх гэж байгаа ба туурвиж өгөх гэж байгаа тухай санал сэтгэгдлийг нь авлаа. Зохиолч эрдэмтэн П.. Хорлоо хүүхдийн хэдэн өгүүлэг бичсэнээ, М. Г аадамба гадаадын хүүхдийн шилдэг зохиолын орчуулга, зохиолч Ө. Баасанжав «Алтан хараацай» романыхаа хэсгээс, Чимэд Д. дэв нар өнөө үеийн хүүхдийн амьдралаас сэдэвлэсэн Өгүүллэг, тууж өгч нийтлүүлнэ гэв. Зохиолчид хүүхдийн утга зохиолын Мягмар, Р, Ядмаа Ч, Лувсандэн- бичсэнээ талаар санал бодлоо дэлгэрэнгүй ярилцаж, хойшид юу хийх тухайд үнэтэй зөвлөлгөө өглөө. Зохиолч доос өгсөн эдгээр саналын дагуу «Пионерийн үнэн» сонины газар тусгай төлөв гөө гарган ажиллах болов, 9. БААСАНЖАВ. Зохиолч Ө. Баасанжав. вээвер багачууд та бүхэнд зориулж Фү лийн үед иилээд зохиол зуйрэад бүтээснийг та бүхэн хэдий нь уй- шиж танилцсан ээ. Ө. Баасанжав, 1966 онд «Алтай хараацай» романы 1 дэвтрийг би- чиж та бүхэнд толилуулаад одоо Н дэвтрийг нь гараасаа гаргаад хэв лэлд шилжүүлжээ. Уг романы Ї дэвтрээс нийтлэв. Хаврын тэргүүн сарын шинэдээр- сэн билээ. Цасан шуурга исгэрэн шуу гиж, агаарт цагаан бүргэдэс мана- раан, түүний дунд хэдэн гэр бүртэл- зэн үзэгдэнэ. Хот айлын баруун та- лаар зурайсан дагтармал тэргэн зам дээр хөллөгөөтэй гучаад шар тэрэг цувран зогсжээ Эрдэнэ тэрэг нэг бүрийнхээ ачаа- ны татлагыг чангалж гүйцээд, гэртээ орлоо. Гэрийн дотор жихүүн хүйтэн. Үстэй дээлээ нөмөрсөн өвгөн аав нь бапуун талын намхан орон дээр сан- дайлна. Тэнгэр муухай аашлах нь ээ дээ! Үе мөч баахан өвдөх янзтай, Юу Ч гэсэн миний хүү аян замдаа олз омог той сайн яваад ирээрэй, Ээж чинь байна... Эгч дүү нар чинь байгаа га8- зар аав нь юу алзаа аж...Цаад Аюуш, Авирмэд хоёр чинь хашир жинчин- гүүд. Жлс холын аян замыг явган туулж сурсан улс байгаа юм шүү дээ гэж хүүгийнхээ дотрыг засан өӨгүү- лэв. --Заа. Аап аа! гэж хацар дээрээ тод хүрэн мэнгэтэй хүйтэнд хайраг- даж, улаа бударсан шарангуй царай- тай идэр эрийн харну хэлэхэд: «Аа тийм үү?» гэсэн шиг хүйтэн шуурга гэрийн ерхийг хөвхөлзүүлэн, шавхруурдан орсон цасан бүргэдэс тулган дахь задгай галын цог дээр шажигнан бууна, Эрдэнийн ээж үнээ гээ сааж гүйцээд, гэртээ орж ирэн: -- Миний хүү юм хүмээ зэхэж гүй- мыг нүд чавчилгүй ширтэн явна. Хам гийн түрүүчийн түүчээ тэргийг | ХӨ- төлж яваа Аюуш гуай цасан зам дээр монгол гутлынхаа палигар Мм9- рийг тэргэн замын даланд үлдээсээр бас амандаа. «Идэр жинчин9»-г Дуулж явах нь эв хаваар тааруухан боловч, тэр нь уулын цуурайтай хослон сэт- гэл татам уянгатай сонсогдоно. Урь- дах замаа ширтэн харвал, тэртээд сүүхийгч аврага том эмээл мэт Ц8- гаан давааны сэтэрхий дээр нэгэн бүртгэр хар юм харагдана. --Тэр даваан дээр байгаа юу вэ? гэж Эрдэнийн сонирхон асуухад: -Манай Хойлог л байна, Бид- нийг хүлээж ядаж байгаа бодолтой, гэж хагалуур дэлтэй буурал морь унаж, ачаа хөсгөө харуулдан яваа Авирмэд гуай ташаа тулж, алсыг шир тэн тайлбарлав. Тэгэхэд нь «Манай хайнагнууд ядахдаа Авирмэд гуайн Хойлог» шиг ч хурдан явдаг болоо- сой...Тэгвэл гэртээ бас л овоо түргэн эргээд ирэх сэн байгаа даа! гэж Эр- дэнэ хонгор сэтгэлээр атаархан (б0- дов 47772 Урт замын аянд сульдсан хайна- гийн шарнууд жайвга жайвга хивж, хааяа нэг толгой. данхалзуулан, хэв- тэх нь хэвтэж, зогсох нь зогсоно. Майхны үүдэн дэхь тулгын гурваг чулуун дээр тавьсан аяны хомбон тогоонд хар цай даргилан буцлана. Эрдэнэ цай уудлах зуураа, Орхон голын эгц эрэг үрүү өнгийн харвал, мөсөн хуяаг урагдан ханзарч, гольд- ролын мөрөгцөг тохой бүрийг шудД- ран урсах нь нэн их нүргээнтэй...Тэн гэр уйлагнан, цас бороо холилдон орох нь ачаатай байгаа арьс ширийг шал нойтон болгож байлаа. Өдөр нь өдөр боловч нар чухам аль тушаа байгаа нь таамаглахад ч нэн бэрх ажээ. Цэнхэр атлаа утаанд идэгдэж зэгэл шаргал болсон аяны майхны хой- морт завилан сууж буй Аюуш гуай амандаа ааруул хүлхэж, тэнгэрийн байдлыг нүд онийлгон байн байн --Одоо яая гэхэв..Хөл нүцгэн туу- лаад гарч болохоор биш! Гэлээ ч гэ- сэн, бид мөрөн голын сан дээгүүр тавь «ан өндөр гэгчийн гүүрээр дур- тан цагтаа алхаад гарчих тиим цагийг үзэх нь өнөө маргааштай адилхан болсон хэрэг шүүу!.. ЧР ийм сайхан гялалзсан залуу эр байж зориг мөхөх хэрэг юу байнг гэж Эрдэнийг зэмлэн өгүүлэв. «Энэ хүн туйлын ална, хөгжилтэй хүн юмаа даа» гэж бодсон Эрдэнэ түлшинд цуглуулсан хуурай бургасаа үүрээд, майхан уруугаа хурдан хур- Дан алхлав. Түүний цээжинд «Нээрээ л Орхон голыг тэгээд гарчихдаг бол юутай сайхан бэ?» гэсэи бодол эргэлдэнэ. . ж . Үд болохын алдад бороо арилж, хөлөлгөөнөөс мултарсан шарнууд сүүл шарван, нуруу суниаж, их Л маадгар дүр үзүүлнэ. Хурын үүл умраас өмнө зүг урагдах мэт хуйл- ран нүүгэлтсээр удалгүй цэмцийсэн хөх цэнхэр огторгуй манхайж, нарны элч хүчтэй ээж эхэллээ. Майхны хаяанд модон хайрцаг дээр сандайлан суусан Аюуш гуай нүд онийлгон, нар өөд хялим хийн харснаа: --Хүү «минь ээ! Нааш ир! Ачаагаа задалья! Наранд тавьж жаахан Чгг сэн сэврээхгүй бол ялзарч орхих нь шиг байна гэж яаравчлан дуудахад ус руу тонгойж нүүрээ угааж байсар Ге) “Тавь -“«Мөн Хуна! Санадаг л санаа, хэг дэг л үг. Тийм чадалгүйгээс хойш одоо яая гэхэв. Хэвээ хүргээд өгчи- хийг энэ удаад: хайнагууд маань Л мэдэхээс биш дээ?» гэж Авирмэд гуай хошнгнон хэлэх боловч, түүний Хуүны өнгөнд бачимдсан їинж илэр хий: Залуу эр Эрдэнэ хашир” жинчин Аюуш, Авирмэд нар улирлын уярах, усны цэлмэхийг хүлээж, ес хонолоо. огшин Орхон гол жинчин гуравт ашгүй нэг «зам» тавьж өгөөд, хүлээ- хийн зовлон сая л нэг арилахчаай боллоо. Сайн яваад байвал маргааш өглөө Алтанбулаг орчихно байхаа гэж Аюуш гуайн барагцаалан хэлэхэд Эрдэнийн сэтгэл сэргэн, түүний нү- дэнд «ямар нэгэн сүм дугана шиг бЬ дөр барилга, баян айлын билчсэн хонь шиг ярайсан цагаан гэрүүд» ха рагдах шиг боллоо. . ... Тэр гурав тэргэнийхээ арлыг сал- хины уруу харуулан босгож, нөмөр барнад, түүнийхээ доор туулай мэт хяран сууна. Эрдэнэ аяны. тогооноо- соо зэс шанагаар цай аягалан түүн- дээ ааруул хийж, тос хөвүүлэн уу- гаад, аминдаа их л тавтай суух ажээ. Энэ үе бол борооны үүл хөх тэнгэ- рийг хөшиглөсөн хавар цагийн Х8- раихуй шөнөсөн билээ Тэнгэр газрын зааг үл мэдэгдэнэ. Гэтэл хойт зүг, тэнгэр газрын завс- раар хурцын хурц хос цагаан гэрэл нэгэн үе зуузай холбон чигээрээ урал дах мэт болсноо нэгэп уе хөдөө ТИй- шээ хөөцөлдөн гүйлдэх мэт жирэлзэн гялбалзах нь гайхал төрүүлмээр ажээ, --Энэ юун гэрэл вэ? гэж Эрдэнийн | цочмог дуугаар асуухад Аюуш гуай: --Гайхах явдалгүй!..гээд дуугүй болчихлоо. Тэгтэл ч хос цагаан гэрэл маань юу юугүй довтолгон ойртсоор, мань гурвын бараг дэрэгдүүр цагаак тоос татуулсаар урд зүг рүү дайран алдаж, нүжигнэн өнгөрөх нь тэр.Түү ний дараа хос цагаан гэрэл мафь ганц хурц улаан гэрэл болон хувир- лаа, Хурц улаан гэрлийг шохоорхон харж өндийсэн залуу эр: «Сайхан чийчаан!».гэж шивэгнэн хэлээд, тэргэн дээрээсээ хучилга дэвс тэр авахаар босохдоо «..Ийм жижигхэн чийчаанаар жин тээж болдог бол уу?» Хэрэв болдог- сон бол энэ ачаагаа ганц мөсөн ачиж, хоёр нарны хооронд хүргэх газар нь авааччихаад, маргааш орой нь хөөр- хий муу аав дээрээ хүрээд ирчихсэн байх байж! Ийм чийчааныг жолоодож яваа хүний сэтгэл хичнээн сайхан байдаг болдоо» гэж бодлоо. Тэгээд урд зүг үрүү дахин харсан чинь өнөөх хурц улаан гэрэл аль хэдийн далд орон оджээ. Гэтэл Авирмэд гуай --Миний дүү, одоо дэр дэвсгэрэг засаж хэвтэж амар! хэмээн өрөвдөн гүй дуугаар өгүүлэхэд, Эрдэнэ сая цээ юу. Энэ тэнгэрийн ёозыг дээ... ажиглана. Энэ үед зорчигч олныг гол сэрэх мэт б - Муу хүү минь даарах байгаа даа!? гаталгагч усчин Наваан бас л өндөр сан нэхий хой хОВВӨӨЛНХӨЛЭАД, гэж энхрийлэн өгүүлтэл, эргийн эгч дээр явган суугаад, ОӨр- | Эрдэнэ цочсон мэт босоод, толгойгоо атийн хажуулдлаа. Түүний инээмсэг- --Заа одоо хөдөлж үзье! гэсэн хон мөрний мэлтгэр мандал дээгүүр ороосон бархагар зузаан цагаан ал- энгүй царай цогшиж байгаа галын : Аюуш гуайн дуу гадаа сонсогдлоо. | хөвөн урсах түмэн хэлбэрт мөс бү- | Чуураа авч нүүр гараа хайш яайш | хөх дөлний сүүмэлзсэн гэрэл үе үе 9 Хүү гэрээс гарах гэснээ хоргодох мэт рииг хуруу даран тоолох мэт уруу арчлаа. мэлс мэлс гэнэ. Ч хулган, үнсэнд хучуулж орог саарал » хөдөлгөн, нүд гүйлгэн ширтэж, байс- Тэр гурав ачаагаа задалж, баахан Нэг хэсэг нам гүм болсноо, Аюуш ! болсон гуулин домбоноос, халуун наа уртаар санаа алдан «Энэ “«МӨр» арьс ширээ тараан дэлгэж, нэг хэсэг гуай, хараахан унтаж амжаагүй бай- 4 сүүтэй цай тагшинд хийж, аавдаг | ИНїїг ганцхан алхаад гарчихаж болдог чөлөө газрыг нинлэнхүйд нь хучив, гаа Эрдэнэд хандан: 4 бариад: й 3 ч болоосой!» гэж цухалдан бодно | Олон хоног бороонд норж үлхийрсэн --Дүү минь, чи хэт нь ийм чий- ! --Ааваа! Сайн сууж байгаарай Би --Наваан гуай! Бярвааз (Перевоз) “арьс ширний атираа нугалаа бүрээс чаан барьж сур! Чи л аав ээжээ са- ф одоо явья даа! 2 хэзээ тавигдах бол? гэж Самбуугийн идэхийн ихийг идэж ханасан хүцэр- нахгүй байж чадвал..над таньдаг 2 --Тэгээ тэг! Цаад хоёрынхоо үг- асуухад: Р тэнүүд тал бүр тийш атиралдан хүн бий! гэж их л зоригжуулсан янз Ц нээс бүү гар. Тэд чинь ах дүү хоёр... --Аа мэдэхгүй...Бас л арваад хоно гүйлдлээ. Тэдгээрийг ой угтан ши р- тай өгүүлэв. 4 гэж өвгөн аав нь шийдмэг хэлэв. | но байх?! гэхэд: Эрдэнэ хоёр гараа- | тэж байсан Эрдэнэ: Тос болсон энэ үг Эрдэнийн хүсэл (4 Гучаад шар тэрэг ч алс холын аян раа өвдөг дээрээ тулан бөхийж, эрэг --Авдаг газар нь түргэн хүргээд сэтголийн галыг хөөрөгдөн дэгдээж замд шил даран хөвөрч хахир . үрүү өнгийн харснаа, өгчих юмсан. Хайран юм яйран болж шүлэг нойрноос нь ч сэрээж орхилоо. 8 чихар дуугаа аялж гарав. Дунд --Тэгвэл бид энэ голын захад бү- гүйцэх нь дээ-гэж Авирмэд гуайдаа (Сэтгэлийн догдлолоор сэвхийн боссон 1 хэсгийн түүчээ тэрэгний хөх хайнаг . тэй сар суух нь ээ Дээ!! гэж нх Л30- хэлээд, өвсний засраар далд оро- тэрээр: ї унасан Эрдэнэ, сүүлчийн тэргэнд зүү риг мохсон байдалтай өгүүлээд, хор хыг хичээх мэтээр мурилзан гүйж --Би нээрээ тэгж чадна шүү!Аюуш 4 сэн хонхны нэгэн хэвийн Дүн дайг мой шуун босов. Усчин Наваан нүдээ яваа нэг хүцэргэнийг эгдүүцэн дэв- гуай минь--хэмээц чангахан шивнэ (4 «агнангаа, бас могойрон одох алс 32- дүрийлгэн байж, сэв. сэн гЭДЭР... ! ЖОголОВигэ ӨР гчүч ВЭ ЧЭ гЭЛӨРиСВИЖСЭВЭ ЭРЭР ыг -АГС-ҮЙ Солүчүүлүл ос ЭВЭ ШОГ ос өгийЛЛОРЦ ДА 2112 х 5 Улаанбаатар хо хзэ- Я с ” «Инонерийн үнэн» Манай хаяг, Утас: 32 т хал5 тэгээ Хархан зүэжэг рЭмНсээр хн Хариуцлагатай эрхлэгч 4! 20 (976) Утас: хариунлагатай зрхлагч --26882. Захидал харилцаа-26388, Ж. ШАГДАР. 25 с - Ё : ШиИннэээээ ли ан нспммяя1010-1-7---505 А--з0908 Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хавлэлийн нөмбинатад хэвлэв.. ”! 9) Улаанбаатар хотын чуулганы нээл тэн дээр хотын АДХГ захиргааны дарга Д.Нэдэв пионер сурагчдад хан дан үг хэлж байна Улаанбаатар хотын | Залгамжлагч чуулганы тугийг өргөсөн тионерүүд тугны дэргэд ёсолж байна. “Хотын хэсэг, пионерүу дийн жагсаалын ї, ЭР 1622 ХОЁР ДУЛМАА ГОВЬ--АЛТАЙ АЙМГИЙН ЧАНДМАНЬ СУМЫН 8 ЖИЛИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН ПИОНЁР СУ РАГЧДААС СУРЛАГА--ХӨДӨЛ МӨР, СОЁЛЧ БАЙДЛААРАА ТЭР ГҮҮЛЖ, 5 ДУГААР АНГИЙН БА ЗАРЫН ДУЛМАА, 6 ДУГААР ХНГИЙН БАДАРЧИЙН ДУЛМАА НАР ЗАЛГАМЖЛАГЧ Л. ЧУУЛ ГАНД ТӨЛӨӨЛӨГЧӨӨР, ОРОЛЦО ХООР ШАЛГАРАВ ДАМДИН (ПИНОНЕРИЙН АХ Сэ Л О«єОГАГТГА оогань сары савж но өнь он бпь 8 єв 8 ӨВ Со 4ив со Өв» Оо өдв 8 ЄЖЬ 6 ӨВВ е ЄВЬ 8 ӨНЬ 0 ӨВ с 4НЬ 0 ЄВЬ 6 ӨВж р ӨВв 8 ЄВВ 9 ӨВв 8 ӨБв 8 ӨНВ ӨВ 8 Өвь 8 ХН» б ӨвЬ 8 ӨВС 5 мянган хүний ЛАХ УДИРДАГЧ) 8» л єв» онь 6 ав» 0 Өвь 6 эь сан» оо арьс Өв с бвь 6 Євь 6 Єв» 6 9эв 6 8НВЬ е ӨВЬ 6 Єнь с 8НЬ 8 ӨВЬ 8 8» ос ав» 4 8, 9НЬ 4 0ВЬ 6 ЯВ 6 8вьо 8 8вбө Єрьб» ар ё Өв 6 гэж байна. (22) , «НӨХӨРЛӨЛ КЛУЬ» ! Сурагч бидний чөлөөт цагийг зөв боловсноөр өнгөрүүлэх, авьяас билгээ дээшлүүлэх, ангид заалгасан мэдлэгээ гүнзгийрүүлэхэд манай сур туулийн дэргэдэх хүүхдийн «Нөхөр лөл» клубих үүрэг гүйцэтгэж байна. Энэ клубт 300 гаруй хүүхэд 5 төрлийн дугуйланд суралцаж дуурь жүжиг, концерт тоглож, гадаадын найв нар- тайгаа харилцаж үзвэр үйлчилгээний - ажлыг өөрсдөө хийж шинийг бүтээх ихийг сурах олон талт ажил гүйцэт | | | гэгээ эггэээгээгттэтттгггтттсттээвстээээтггттстэттгтстст-этэтгтгтстсэстстгггггтгст-эиниинсслсиижгниалижсалаиичиисчаниииснэчилэчиимирииииииилилличиимилчиииисэииэамлничинилйии Орон бүхний пролетарн иар нэгдэгтүн! еө МАХН-ын үйл харгийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! ! : ” МХЗЭ-ийн Төв Хороо. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пно нерийн байгууллагын Үен Зөвлөлийн “ийн 24 дэхь жилдээ Ф СМ21 (977) ө 1967 оны 5 дугаар сарын 17. ФЛЛхагва: Ф Үнэ 10 мө Тавдугаар сарын 13. 14. Энэ өдрүүд бол манай нийслэлийн иионерүүдийн түүхэнд мөнх дурсагдан үлдэх юм. Арван гуравны өдрийн 15 цагт 15 суудалт . төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн суудал инг дүүрсэн бай лаа. Энд улаан бүчээ намируулсан, ца таан, цэнхэр, улаан зүйл зүйл хувцас тай пионерүүд сургууль сургуулиараа байраа эзэлжээ. Радно хоолойгоор пно нер сурагчдын цогтой дуу цуурнатан, сургуулийн таних тэмдгээ өндөр өргө сөн тамирчин инонерүүдийн жагсаал жигдэрч байлаа. Энэ бол нийслэлийн пионер сурагч дын залгамжлагч чуулган нээгдэх гэ байгаа нь билээ. ,.-06-8-0-0-4-06-0-0-0-0-0-0-06-0-0-8-0-6 966 0 Б." .-8-8-6-0-4-0-4-0-0-06-0-4 Энэ үеэе цэнгэлдэх хүрээлэнгийн төв байрцаа- МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пү- рэвжав, нарийн бичгийн дарга Д. Сү рэнжав, Х. Батаа, Хотын намын хороо ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Алтангэрэл, нарийн бичгийн дарга Жам балдорж, хотын АДХГ захиргааны дар га Д. Цэдэв БНМАУ-ын Ардын Гэгээр лийн Яамны сайд Д. Ишцэрэн орлогч сайд Ж. Цэвзэнсүрэн нар болон нийс- лэл хотын нам улсын хариуцлагатай ажилтнууд байраа эзэлсэн байв. Чуулганыг Улаанбаатар хотын Пионе рийн Зөвлөлийн дарга О. Цэвэгдорж нээж, залгамжлагч П чуулганыг угтсан 2 жилийн аянаар зохиосон ажлын дүй тийн тухай ярилаа. Чуулганы тугийг инонер сурагчдын төлөөлөгч пнонер єу рагчдын анхдугаар спартакиадын алтан медальт 2 дугаар сургуулийн сурагч От- гонцэцэг, 20 дугаар сургуулийн сурагч 5 онцын эзэн Лхагва, 28 дугаар сургуулийн сурагч соёлч нөхөрлөлийн ахдагч Сэр сэнжав хотын пионерийн штабын ор » Логч дарга 5 дугаар сургуулийн сурагч » Баасанжав нарыг өргөхөд Улаанбаатар 9 хотын Ардын Депутатын Хурлын гүй- 2 цэтгэх захиргааны дарга Д. Цэдэн тус « “улуганд баяр хүргэж үг хэлэв. Цэдэн » хэлсэн үгэндээ . » о-- Нийслэлийн пионерийн байгуулла чтууД чуулганаа угтаж пнонерүүдийн 1Дунд зохиох ажлынхаа арга хэлбэрийг санжруулсаныг тэмдэглээд нийслэлийн олсн мянган цнонер сурагчид чуулган » угтсан хоёр жилийн аяндаа сурлага 1 хөдөлмөрийн бахдам амжилт олсоныг 1 бахархан тэмдэглэлээ. Дараа нь сургуу лийнхаа таних тэмдгийг өндөр өргөсөн тамирчин сурагчдын жагсаал явлаа, Энэ үеэс улсын алдар цолтой бөх чүүд идэр бөхчүүдийн барилдаан, дөр вөн төрөлтийн тэмцээн эхлэв. Үзэгчид ахмад үеийнхний залуу халаа, өөрийн орны өнгө жавхлан болсон багачуудын хаа авьяас чадлыг харан бахархаж сэт гэл догдолно. Ялангуяа дөрвөн төрөлтийн зэмцээн олны анхаарлыг гойд татаж байлаа. Яа тавд гэвэл энэ тэмцээн нь үнэндээ ма най оронд шинэ тулгар зүйл бөгөөд өигэрсөн (Жил манай замирчыы сураг чид Артект болсон олон улсын хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлт тэмцээнд ам жилттай оролцож, анх удаагаа гишүү нээр элссэн. юм. Энэ тэмцээн нь социа лист орнуудын пионерийн сонины нэ рийн өмнөөс явагддаг онцлогтой, Энэ онд Унгар улсын нийслэл Будапешт хотнөо явагдах тэмцээнд шалгарахаар өрсөж буй энэ пионерүүд хүчээ үлэх нь арга ч үгүй бизээ, Арван дөрөвний ням гаригт нийслэ- лийн П дунд сургууль дээр 13 салбар секцийн чуулган болж иннйслэлийн пио нерүүдээс Залгамжлагч (П чуулганд шалгарах инонер сурагч, багш нар, эв лэл пнонерийн ажилтнуудын нэрсийг дэвшүүлж чуулганд оролцох эрхийн үнэмлэхийг 207 хүнд олгов, Мөн нам засгийн удирдагчид, урлаг соёлын зүт- гэлтнүүд, ахмад пионерүүдийг эдгээр секцээс П чуулганд оруулах хүндэт тө лөөлөгчөөр сонгов. ..Арван дөрөвний ням гарнгийн өг лөөний 7 цагаас эхлээд хүүхэд залуу чуудын соёл амралтын «Найрамдал» парк руу улаан бүчээ намнруулсан пионер сурагчид, эцэг эх, дүү нараа дагуулан хөвөрсөөр байлаа. Энд энэ өдөр бүх тоглоомууд ажиллаж, 1000 хүүхдийн концерт болон нийслэлийн сургуулиуд, соёлын орднуудын .урла- гийн тоглолт боллоо. Пионерүүд Хүү хэд залуучуудын парк дахь дурсгалын тугт цэцэг тавилаа. Энэ өдрийн баяр бол зөвхөн пионер сурагчдын баяр биш нийслэлийн бүх эцэг эх, багш, сурган хүмүүжүүлэгчид МХЗЭ. пнонерийн ажилтнууд, баатар чуудын баяр боллоо. Энд холыг харагч эргэгч цамхагаас холыг харж байхад тэнд онгоцоор нисэж, галт тэргээр хур далж, 1000 хүүхдийн концертыг сонир хож байгаа нь үнэхээр бахдалтай байн. Энэ өдөр дөрвөн төрөлтийн тэмцээн үргэлжлэн явагдав, Ч Улаанбаатар хотын ииоиср сурагч дын чуулган пионер сурагчдын сурах хөдөлмөрлөх идэвхийг өрнүүлсэн баяр жавхлан төгс сайхан болж өнгөрлөө, Энэ бол нийслэл хотын нам улсын бай гууллагаас сурагчдынхаа энэ чуулган), анхааралд халамжаа тавьсаны үр дүп юм. - 22 ЗС-. УЛАМЖЛАЛТ ОЛИМПИАД Бид өөрсдийн аж төрж буй ХХ зуундаа бахархдаг билээ, Яагаад гэ- вэл энэ зуунд хүний Оюун сэтгэлгээ туйлын хурдан өсөж техник асар их хөгжиж буй үе юм. Хүн төрөлхтний оюун сэтгэлгээний энэхүү хөгжилттэй манай ард түмэн түүний өсвөр “үеийнхний Оюун сэтгэлгээ мөр зэрэг цэн өсөж байна. Саяхан 5 дугаар сарын өдөр Леннний нэрэмжит монголын инонерийн ордонд улсын математни- кийн аврага шалгаруулах тэмцээний эцсийн даваанд аймаг хотоос шалгар сан 30 сурагч оролцож, оюун ухаа- наа сорилцлоо. Энэ тэмцээн бол ма- най пионер сурагчдын уран сэтгэл- тээ оюун ухааны “өсөлтийг харуулах том үзүүлэлт байлаа. Нилээд чам- бай зохиогдсон бодлогыг хурдан зөв бодохыг чармайж буй сурагчдыг ха- рахад спортын мастеруудын өрсөл- дөн байгаа тэмцээн үзэж буй мэ? сэт тэл хөдлөнө. Зарим ав шанаагаа тулж халимгаа базаж байхад зарим нь тааз өөд харан чимээгүй сууснаа гэнэт бичиж эхлэнэ. «Зарим нь нйш тийш харан хажуугийн юмаараа оролдоно. Гурвын давааныхан 8 бод лого бодлоо. Дүн гарлаа. Улаанбаатар хотын 1 дүгээр дунд сургуулийн Х ангийн сурагч Ө. Энэ- биш авбал зохих 40 онооноос оноо авч түрүүлэн 1967 оны тооны сурагч Д. Монхор Завхан төвийн 10 11,12-ны аврага боллоо. Мөн дунд сургуулийн Математнкийд улсын: олиминадад П суурь эзэлсэн нийслэлийн нэгдү- гээр 10 жилийн дунд сургуулийн су- рагч Д. Начин, олон улсын матема- тикийн уламжлалт олимпиадад орол цох эрх олж авлаа. дүгээр дунд сургуулийн эзлэв. Олнмпнадын дүнгийн нийслэлийн 1 сурагч Б. Дармаа Д. Начин 27-25,5 оноогоор 2 дугаар байр мөн 1 сургуулийн Д. Г үрбазар, Сүхбаатар аймгийн дунд сургуулийн сурагч Д. 34 Батсуурь нар 3 дугаар байр тус тус хурлыг 5 жилийн сургуулийн Ж. Дашдорж, 1 дугаар сарын 14-ний өдөр пионерийн ордонд хийв. Хуралд гээрлийн Яамны гийн дарга Д. Сүрэнжав болон сур- гууль пионерийн гээрлийн Яамны орлогч пиадыг зохион байгуулах хорооны дарга Ж. Цэвээнсүрэн олимпиадын дүнгийн тухай илтгэл тавив. Тэргүүн байр эзэлсэн сурагчид болон сурагч даа олимпнадад сайтар бэлдсэн тэр гүүний багш Д. Ишцэрэн, МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны нарийн бичгийн дарга Д. Сүрэн- жав нар гардуулав. Улсын гуравдугаар олимпнад нь урдахуудаас бэлтгэлийн болоод бо- долтын хувьд нилээд ахиц гаргасныг илтгэгч тэмдэглэв. Амжилт гаргаж буй аймаг сургуулиудын .байдлаас үзэхэд сурагчдаа бэлтгэсэн багш нар сургуулийн ажиллагаанаас гол нь шалтгаалж байна. Завханы төвийн дунд сургуулийн багш Дашзэвэг, нийслэлийн 1 дүгээр дунд сургуулийн багш Ичинхорлоо, Говь-Алтайн төвийн дунд сургуулинн багш Дашням нарын ажиллагааны үрээр дээрх тэргүүн байр эзэлсэн сурагчид амжилт гаргасан нь эргэл- зээгүйээ. Ийм сайн тал буй хотын олимпиадад бэлтгэх комисс жигд ажиллахгүй 1,2-ын давааны сурагчдыг бэлтгэл муутай оролцуул- саныг цаашнд анхаарвал зохино. Ялангуяа шалгарсан сурагчдаа орол цуулаагүй Булган, Хөвсгөл, Дорнод Баян-өлгий аймгийн сурагчид цэн гомдолтой байгааг зохих газар нь зөв ойлгож, цаашдын ажилдаа анхаарах нь зүйтэй, боловч аймаг Улсын олимпнадад шалгарсан су рагчид өөрийн орны бүх пионер су- рагчдыг төлөөлөн Югословт болох олон улсын олимпиадад оролцох бол- лоо. Үүндээ их амжилт гаргахыг хү- сэн ерөөе. Манан сурвалжлагч Зө-э-0-ө-9-8-0-8-8-8-8-0-0-0-9-0-9-0-8-9-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-9-9-0-2 9-9-0-0-4-0-0-0-9-9-0-9-0-0-0-0-0-9-0-0-9-9-0-8-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-9-0-0-0-0-0-8 гГ ө-0-0-058-82616810:8-0-08-8Х8-8-8-84а- 6181678Гал4Хас816:4:674161885878-8-470-0-0-0-8-8-8-8-8-0-0-8-8-0-8-8-0-8-8-8-8-0-8- | | | | | ! | | | | Улаанбаатар хотын 7 дугаар бага сургуулийн 4-0 ангийн онц сурлага- тан пнонер Нармандах МПБ-ын зал- тамжлагч П чуулганд оролцохоор шалгарлаа. ЭЭЖ, Нийслэлийн ХИП сургуулийн 6-в цэврийн хамгаалалтанд бэлхэн!» сек- цээс МПБ-ын залгамжлагч П чуул- ганд оролцохоор нэр дэвшигдэв. П. Жанчивын авсан гэрэл зураг 1, Нийслэлийн 17 дугаар бүлгэмийн нэртэй дарга иарын нэг нь сурагч Цолмонгийн Оюунцэцэг гэж сургууль даяар андахгүй мэднэ. Оюуцэцэгийн удирдсан бүлэг ажлаараа га шалгардаг юм. өөдрөг, Одоо Оюунцэцэгийн удирдсан 15 дугаар бүлгийнхэн Н аваад сурлага хөдөлмөртөө манлайлж явна. гийн дарга Оюунцэцэг өөрөө улсыиЗалгамжлагч П чуулганд лийн 2 дахь үүргээ чөөр сонгогдоод байна. 3. Сурагч Сүхбаатар, зөвлөлийн гишүүн яноне: дуурийн гол рольд тоглодог. зориулж учраас - лөөлөгчөөр сонгогдоод байна. Ж. ГОМБОСҮРЭНГИЯПН уралдаан үзлэгт зом. Сүхбаатар «Аз жаргалын Сүхбаатар чөлөө цаг бүхнээ мэдэхэд улсын Залгамжлагч 2 дугаар чуулганы тө- авьяасаараа байн соёлч цөхөрлө- Бүл төлөөлөг- Сүкбаатарын районы хүүхдийн нөхөрлөлд клу- эрэлчни» 22 . , . » , , : . . . , » » 12 1 . 1 , , ангийн пионер Цэвээндолгор «арпун . | , . ? ? » ., . . ». , ? ” . , авсан гэрэлд зураг 1 ” 12 0 ” ” 2 е 9 . . . ө 9 (3 ” » , . БНМАУ-ын Гэ сайд Д. Ишцэрэн МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бич байгууллагын ха- рнуцлагатай ажилтнууд оролцож, Гэ сайд олим- нарт олгох шагналыг БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны сайд Октябрийн соцналнст ик хувьсга- лын 50 жилийн ойд Александр Чекалин Хэн ч гэсэн насандаа номын санд очиж ном ун- ших, | сургуу- 16 лийнхаа шал- галтын тухай зовинох хөл бөмбөгийн тэм цээнд оролцох, заводын клу- бийн үдэшлэгт оролцох зэрэг манай . амьд ралд өдөр ду- там тохиолддог олон сайхан үйл явдлын тухай бодох шүү дээ. Шура Чекалин ч энэ тухай л бодож байжээ. Мөн та нар ирээ- дүйнхээ мэргэжил, цаашдын амьд ралын замын тухай боддог нь эр- гэлзээгүй бөгөөд чиний хүсэл мө- рөөдлийг саатуулж чадах хүч энэ дэлхийд байхгүй юм шиг санагдах бизээ. Шура Чекалин ч мөн л ийнхүү боддог байжээ. Гэвч Шура Чека- лины сургуулийн энэхүү мөрөөд- лийг Фашистын булаан эзлэгчид бузар гутлынхаа улаар дэвслэн гишгэллээ. Харин дайсан төрөлх орныг нь эзэгнэн жанжилж, түүний эцэг өвгөдийн алтан гараар бүтээн бос госон бүхнийг хайр найргүй эвд- лэн сүйтгэж байхад Чекалин тай- ван хараад сууж чадсангүй. Шура партизан болсон байна. Отряд нь түүнд чухал даалгавар өглөө. Юу ны өмнө тэр зэвсэг олох хэрэгтэй байлаа. Чекалин Немцүүдийн га- раас булаах шахам тэдний хам- гаалалтад байсан 6 винтов, 10 гранат, 500 сумыг авчирснаар ба рахгүй тэрээр отряддаа радно тех никч, дэлбэлэгчийн үүрэг гүйцэт- гэж байлаа. Зарим үед тагнуулын үүрэг гүйцэтгэж засмал замаар он гөрөх дайсны машинуудыг тоолж өвлийнй урт шөнө цасан дээр удаан хугацаагаар хөдөлхгүйгээр хэвтэнэ. Нэг удаа Шура даалгав- раа биелүүлж яваад хатгуулж ов чилсөн байна. Отрядын командла- лаас түүнийг эмчлүүлэхээр тосгон уруу явуулжээ. Фашистууд Түү- инїг мөрдөн хөөсөөр партизануу- дын нууц эмчилгээний байшинд оруулж бүслэн авчээ. Шурагийн шидсэн гранат тэсрээгүй учир дайснууд түүнийг баривчлан ав- лаа. фашистууд «Отрядынхан нь хаана байрлаж байгааг» мэдэхийг оролдсон боловч Шура тэдний бүх залхаалт туршилтыг давж дайчин нөхдөө тэдний өмпө илчлээгүй байна. Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар Чекалин баатарлагаар алагджээ. Ченалин ийнхүү 16 настлыхаа мө роеоллийг биелүүлэхийн . төлөө тэмцээ, МПБ-ын залгамжлагч П чуулганд нийслэлийн 1 сур шалгарсан төлөөлөгчид: Зүүн га раас: П. Батнавч, Д. Гантөмөр,Б. Эрдэнэ-цэцэг, А, Лхамсүрэн Д. Базарсад, Д. Эрдэнэчимэг нар. Г222323, 23. 20 йн ий аа өм нийвнийний ни РӨРЭРЭРЧГЧТЧТЧТТСЭЗТТТТЭЗЭЖЫЛГТГТГ 2 адна -/Фөнх үйлстний танхим» Завхан аймгийн Элдэв-Очи- оруулсан нь ппонер оролцож явсан ахмад хүмүүс, хөдөлмөрийн сайчуудтай уул- залт зохиох тэдний сэтгэгдлийг сурагчдыг гонсох ажлуудыг зохиож байгаа рын нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн дэргэдэх МХЗЭ-айн сурагчдын хороо, еионерийн бүлгэмийн зөвлөл Монголын пионерийн залгамжлагч П чуул ганыг угтаж сурагч шуудан роо, соёлн кино-театр, эвлэлийн ажлын танхим интернациона- бие даан ажиллах бололцоогоор хапгасны дээр сурлагыг амьд- рал үйлдвэрлэлтэй холбоход чу хал үр дүн өгч байна. Ппонерийн бүтээлч хөдөлмө- рийн цуваа 10 удаа гаргаж, 20 гаруй дарцаг бүтээлээ. влэл пиоперийн ажлыг албан үйлдвэ рийн газрууд, хороо хорин, айл нь эцэг эх, ппонер сурагчдын со пнирхлыг татсан ажил болж бай на. Одоо тус сургуулийн пионер сурагчид «Мөнх үйлстний тан- хим» байгуулан П чуулганыхаа өмнө ашиглалтанд оруулахаар мэрийн ажиллаж байна. Төвийн 10 жилийн сургуу лын танхим, гэрэл зургийн лабо ратор, хөлөгт тоглоомын танхим зэргийг «байгуулан ашиглалтанд өрхөөр хийж байгаагийн хувьсгалын лийн пнонерийн ахлах удир дагч Дашзэгвэ, дээр ажилд идэвхтэн Ахмад үеийнхний хөдөлмөрч баатарлаг уламж лалаас сурцгаая. Ахмадын алтан мөрөөр «Залгамжлагч» П чуулганаа угтаж, нийслэ- лийн 22 дугаар бүлгэм «Ахмадын алтан Мо- рөөр» гэсэн аялал зохиож байна. Энэ аялалд 7,8 дугаар ангийн 20 сурагч хамрагдав. Энэ ая лал ардын журамт цэрэг нийслэл хүрээнд орж ирсэн замыг тодорхойлж, аяллын тухай самбар, совин гаргаж, сургуулийнхаа, «Залгамжлагч» радно станцаар тусгай нэвтрүүлэг явуулж бай- на. Аялагчдын ахлагч 8-0 ангийн сурагч Баа- сан аяллынхаа тухай ярихдаа: --Бид ардын хувьсгалын партизан ахмад пно нер Аюушжав гуайтай уулзав. Аюушжав гуай бидэнд: 8. Их жанжин Сүхбаатар тэргүүтэй ардын жу- рамт цэрэг, нийслэл хүрээний баруун хойноос Тахилтын даваагаар давж, толгойтын зүүн са- лааг уруудан Гандангийн өндөр сүмийн зүүн жалгыг уруудан өргөн чөлөөг өгсөж хүрээний баруун талаар урагш эргээд гол хүрээний урд (одоогийн Сүхбаатарын талбай) талд очсон юм, Тэндээс манай ардын хувьсгалын их жолоодогч жанжин Сүхбаатар монголын бүх ард түмэнд хандаж, ардын засгийн тухай яруу сайхан үгээ хэлж засгийн эрхийг ард түмний гарт шилжүүл сэн тухай зарлан. тунхагласан юм гэж ярив. Аялагч хүүхдүүд журамт цэрэг нийслэл хү- рээнд орж ирсэн газруудаар явж эрт эдүгээ- гийн байдлыг харшуулан ярилцаж тэмдэглэл хөтлөв. Д. Мөнх-очир (22 дугаар сургуулайн пно нерийн ахлах удирдагч) явиллшллллииаллжихллглалшлллллллвижллллллшлилллшлтилииливгилилиилжгилилиилшиоишиилЛлииилиЛЕШЛМНЛтЛЫЛИЫЙНЛИЛЛИНЛЖЭиЖХШЭЛЖЛЖЛЛЖЖлжиЖЖлиЛиЖиВЭШиЛЛЭЖжиилжЖэиииЖлилэиижшннн Социалист Чехословакийн үндэсний их баярт Чехословакийн пионерийн байгуул байгуулагджээ. лага 1949 онд анх Байгуулагдсанаасаа хойших жилүү- өдөр Прага хотноо ”чуудын эвлэ дэд пнонерийн байгууллага нь өсч, лийн багд хурал хуралдаж, түүн дээр гурван зуун мянган пионер, «Оч» Чехословакийп залуучуудын нэгдсэн багийн хэдэн мянган нэгтгэсэн хүчирхэг тох болов. Энэ «Оч» нээнд 6-8 насны хүүхэд хамрагда пионерийн эгнээнд орох бэлтгэлээ дэг юм. 1948 онд ардын гэгээрлий нэгдмэл системийн ту гль гарч хүүхдийн шинэ байгу) лах хэрэгтэйг заажээ. “Ий рийн анхны байгууллага би Чехословакийп пионерүүд өөрий байгууллаг: түүхэн уламжлалтай юм. «Улаан пио нерүүд» гэдэг нэртэйгээр ажилчдын гхдүүд 1930 онд Радиотинд хүүх хар хү дийн баяр ё гис цагдаагийн 23 олын үед жагсаж ө».0.с:0606 лс » . . , 0 0 . . » . ” 2) Э БОЛ Нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн пуужин загварын дугуйлангийнхан хийсэн пуужингээ шалгаж байгаа НЬ: ЭМНЭЛЭГИЙН СУРГУУЛЬ Төв аймгийн Угтаалын, сангийн аж ахуйн дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагчдын соёлч нөхөр лөлийн хамт олон «Залгамжлагч» П чуулган угтаж, хамт олноороо «АРИУН ЦЭВРИЙН ХАМГАА -ЛАЛТАНД БЭЛХЭН» гэдэг сэд вээр хичээл хїйж байна. Праг раммт хичээл дуусахад «ариун цэв рийн хамгаалалтанд бэлхэн» гэдэг тэмдэг: дипломын "хамт олгох юм. баатарчуудыг байгууллагын эг- ллага байгуу- пионе- рцгай догшин авир хэлмэгдсэн удаатай. 1949 оны 4 дүгээр сарын 24-ний. эвлэлийг байгуулсан юм .Бага хурал дээр Чехослованийн. пионерийн бай гууллага байгуулах суурь тавигдаж, и пионерийн баясгалант тангарагийн ут й гыг сайшаан, пиоперийн мэндчилгээ н тэмдэг, пионерийн отрядын зарчим ї, зохион байгуулалт, түүн! дүрми! сайшаан тогтж Бүгд Найрамдах Соцналист Чехос ловакн Улсын ерөнхийлөгч Антопин Новотный пионерүүдэд хандаж хэлэх дээ: --Гшонерүүд шудрага сайн сурал цах, хир чинээгээрээ эх орныхоо то лөө хөдөлмөрлөх биеийн тамир спорт, аян жуулчлалыг тогтмол хийж, соб- лыг судлан чех болон словак ард түм ний яр алдарт уламжлалыг мэдэл: авах хэрэгтэй гэжээ, Иймээс ч Чехословакийн инонс- рүүд х сан-аян хийх, пионерийн болон улчлалын лагерьт хамтран явах, янз бүрийн бүлгэм дугуйланд суралцах, мод тарах, буюу ургац ху раалтын ажилд туслалцах, сургуу- лийн засвар, тосгон хотоо тохижуу- лах, байгуулах, хаягдмал ах, эмийн ургамал түүх зэрэг ажилд оролцдог байна. Чехос- ловакийн пнонерүүд олон улсын үйл явдалд оролцож туслахыг эрмэлздэг юм. Жишээ нь 1958 онд Солонгост дайн зогссоны дараахан Суходол гэ- дэг жижиг тосгоны сурагчид Солон- гос улсад туслах экскаватор худал- дан авах мөнгөн тусламжийг цуглуу- лах ажил зохиож, энэ ажилдаа бу- сад сурагчдаа уриалж байжээ. Олон зуун мянган пионерүүд сайн дураараа хөдөлмөрлөж ажилласны дүнд пионерийн тэмдгээр чимэглэсэн найман экскаватор Солонгос улсыг чиглэсэн алсын замд гарсан билээ. Мөн Бубад тусламж болгох трактор, Вьетнамд туслах эмнэлгийн аринуй цэврийн зүйл зэргийг хүүхдүүд гар- дан хийсэн байна. Ингэж Чехословакийн пионер су- рагчид сурлага: хөдөлмөрийг хослуу: лан, сурч ажиллаж байдаг. а 1 ї уг 99099996644--- БНС ЧУ-ын бараг х гр" ? чөлөө цагаа өнгөрөөх ЧВХОСЛОВАКИЙН ПИОНЕРҮҮД от бүхэнд байдаг пионерийн орднууд, хүүхэд багачуудын 1 П төв болж байдаг том. Шүлгийн дарга Жартал ашивдаа | өрж” ирээд -За нөхөд өө! Манай бүлгийг олонд ашигтай нэг ажил хий гэж бай ва. Яах билээ гэж амьегвадан өгүү- яэв, Хүүхдүүд бие биеэ харж инээм еэглэн. ) --Олонд ашигтай гэдэг чинь юу гэсэн үг вэ? ямар ажил хийх юм бэ? хэж нэг хүү асуув. Жаргал, харин юу байхав! гэж би асууж байна? гэж хэлээд дэвтэр харандаагаа зэхэв. Сур туулийнхаа ойр орчны «Чулууг цэ- вэрлэж арчсан толь шиг болгоё» гэж хэн нэг нь хэлэхэд, хүүхдүүд нирхий тэл инээлдэв. с--Тэр дэмий! түүнийг ямар ашиг тан ажил гэдэг юм бэ? гэж дэргэдэх хүүхэд нь хэлэхэд --Тэгээд ямар ажил хийх юм бэ? гэд, Тэр хүү дарга л өөрөө мэддээ тээд суучихав. Гурав дугаар ширээ- ний дарга гараа өргөж босоод, --Хашааны хаалганаас ангийнхаа Үүл хүртэл засмал, зам тавья гэхэд хүүхдүүд:--Зүйтэй. гэцгээв. Би нэг санал гаргая гэхэд хүүхдүүд нам гүм болж намайг харцгаав. --Хэдэн мод авчирч тарья! Ядах даа нэг ч шувуу үзэгдэхгүй юм. Мод то” бол ядаж шувууд ирнэ шүү дэз гэлээ Бүлгийн дарга: --Энэ бол дэмий гэж бодож бай на. Яагаад гэвэл шувууг чавхаар хар важ байя гэж бодсон хүний л санал шүү дээ гэхэд --Тийм бишээ! Мод тарих чинь ёстой олон нийтэд их ашигтай болно. Яагаад вэ? гэвэл сургууль маань үзэсгэлэнтэй болно. Мод яаж ургад- «нм ажиглаж болно. Жижиг шувууд ир нутагших болно. Түүгээр ч ба- рахгүй зуны халуунд сүүдэрт нь суу таад ном уншихад хичнээн гоё! гэхэд Хүүхдүүд нэгэн дуугаар зүйтэй зүй- тэй! гэж хашгиралдлаа. Жаргал, мн ний үгийг сонсож, нүүр нь мэнчийт- лээ улайж, буруу үг хэлснээ ойлго- сон бололтой. --Балбарын саналаар, бүлгээрээ сургуулийнхаа хашаанд мод тарья тэж санал оруулах уу? гэхэд хүүх- дүүд --Тэгье! тэгье! гэлээ. Өнөөдөр хаашандаа мод тарих газ рав малтаж, засаж цэвэрлэцгээе, Тэ гээд л маргааш сайн өдөр явцгаая. Аавдаа хэлээд машинаа олоод ирээ- рэй! Нэг удаа модонд! Нэг удаа хар шороонд явна! Тэгээд л гүйцээ! гэж 3Каргал хэлэхэд, Дорж: --Та нар л хэлсэн үгэндээ хүрдэг юм бол би аавдаа хэлээд машин олоод ирж чадахаа л чадна гэж амлав. кл Манай бүлгийн пионерүүд хүрз, жоотуу, шуудай зэрэг багажууд авц- гаан сургууль дээрээ 9 цагт дуглар- БУР ЭгХЯЯЖЬЮТЮ(ХЫНЛЭЭ ГЭРЭГ ЭГ лаа. Доржоос бусад нь цөм ирсэн байв. Жамба: --Нөгөө ширэн дээлтийн, машип нь гаднаа харагдсан, Лав өөрөө ун- таж байгаа байхаа гэхэд Балбар: 8 Дорж л ааваасаа машиныг нь гуйгаад авчихвал Жамба бид хоёр нэг нь жолоогий нь мушигаадл, нөгөө нь араа хаазы нь ажиллуулаад явж чадахаа л чадна шүү гэхэд Жаргал: --Ёэ! Машин гэдэг чинь та хоёрын түрдэг байсан дугуйтай адил байдаг гүй юм! Мэдэв үү? гэхэд Жамба, бид хоёр багшийнхаа өмнө хнчээлээ мэдэхгүй зогсож байгаа хүүхэд шиг л гараараа толгойгоо маажлаа шүү! Кэтэл, гэнэт машин дуугарч бидний ярнаг таслав, Хүүхдүүд машин дээр гарцгаалаа. --Нөхөд өө мод тарих шинэ санаач зага гаргасан Балбарыг кабинд суул гая гэж хэн нэгэн хүүхдийг Хэлэхэд хүүхдүүд тэгье! тэгье! гэв. Жамба, суудлаасаа өндийж --Найзаа! жолоочийн машинаа явуулж байгаа байдлыг сайн ажиг- лаарай мэдэв үү? бид хоёрын машин тай ч адил шүү дээ хөөрхий гэхэд, хүүхдүүд инээлдэв. Бид нар уулын модонд очлоо. "Аль олон мөчиртэй, үзэмж гоё модны үндэсийг малтаж эхлэв. Хүүхдүүд ч урамтай ажиллаж байв. Харин Жамба гар өвдлөө гээд модны сүүдэрт суучихав. Модны үн дэс газрын гүнд шигдсэн учир тийм ч амархан автагдахгүй байлаа, Ха- рин Жамба: --ЕЁэ! Та нар ийм олуулаа, тэгээд унах гэж ганхаж байгаа модыг су- галж чадахгүй байх гэж! гэхэд Дорж --Алнв хө! Жамбаа чи нэг үзээч! юун төлөө барилддаг билээ гэхэд. Жамба нөхдүүдээ холдуулж татсан чинь гарынхаа цэврүүг хагалчихаад дуу алдсаар эргэв. Жаргал, --За хүүхдүүдээ зэрэг татья Жам ба ч бос таталц гэхэд Балбар нэг! хоёр! гу-ра-ваа! гэж тоолоход мод су таран гарав! Хүүхдүүд цөмөөрөө ура! ура! хам тын хүч мандтугай гэж хашгирахад Жамба ч «нээрээ л хамтын хүч гэдэг яггүй их байдаг юм байна шүү» гэж хэлээд духныхаа хөлсийг арчив, Ин тэж бид нар модоо сургууль дээрээ кг-ийн жинд 1 вэ нар эзэллээ. : Саяхан биеийн тамнр ёпортын ордонд єр бусын хөг- жвөнтэй байлаа. Энэ бол идэрчүүдийн чөлөөт бөхийн ул сын аврага шалгаруулах анхдугаар тэмцээн яавгдаж бай гаа нь билээ. Энэ тэмцээнд 18 нийгэмлэгийн 150 гаруй шил дэг тамирчид 7 жинд хүч чадлаа сорилцлоо, Үүнд: 48 дүгээр байрыг залгамжлагч ннїгэмлэ- гийн Сүрэнжав, 2 дугаар байрыг Өвөрхангайн Насантог төх, 3 дугаар байрыг Хэнтийн Нямбуу нар эзлэв. 59 кг- ийн жинд Улсын их сургуулийн Бавуумаа түрүүлж, хор шоолол нийгэмлэгийн Ганцагаан, Өвөрхангайн Ядамсүрэй нар дараах байранд оров 56 кг-ийн жнид барилгачин нийгэмлэгийн Дүгэрээ түрүүлж (2, 3 дугаар байрыг Дундговийн Бадрах, залгамжлагч нийгэмлэгийн Бат-эрдэ 60 нг-ийн жинд Баянхопгорын Ойдов, хөдөлмөр нийгэм ву Ав г 4йн Хан гаар ч 285 «-28-чл8 г 8ву өгиву н чвн-а «8» 8 58 5 58» « 5-4: 58734688 5 айн а8-а ир «үарм Энх арулж 9-р 2-р «ав 4 л2в-Эв , 4л арав «авчла 4 ЯЛ Хюгикенвгу явчирч, ухаж бэлтгэсэн нүхэндээ суул гаж авчирсан бор шороогоороо чиг жмиж их л баяр хөөр болцгоолоо. ФСүүлчийнхээ модыг суулгаж байтал, хамгийн түрүүчийн суулгасан модон дээр нэгэн болжмор нисэн ирж суув. Бүлгийн дарга Жаргал хөгжилтэйгээр --Найзуудаа! Анхныхаа суулга- сан мод, түүн дээр ирж суусан болж мор хоёрыг ууган пионер болгохуу? тэхэд хүүхдүүд маш зөв хэрэг! Зөв! Анхны пионер болжмор! Анхны ино мер мод мандтугай! гэж хашгиралдав. ь2 Манай бүлгийн тарисан мод дөрөв хөн байсан боловч бүх хүүхдийг баяр луулж байсан юм. Мод тарьсны маргаашаас эх- лээд болжморууд инсэн ирж өөд сөр гөө наадан цэнгэдэг боллоо. Нэг өдөр Жамба надад -- Хоёулаа, хичээл тараад хүүхдүү дийг явсан хойгуур нэг болжмор ба- рих уу? гэв Би гайхаж --Чи барьж чадах уу? --Чаднаа! Амархан гэж харнулав. Төгээд Жамба тарьсан төрвөн мод- НЭГ дунд ороод нэгий нь налаад нам зогсов. Би ангийнхаа гаднаас хараад Я байлаа. Гэнэт Жамба хүүе! хүүе! гэж бачимдан хашгирав. Би түйж оч вол хоёр гарынхаа хооронд нэг болж мюр бултагнуулан барьж байв. Хөөр хий тавиа ч дээ! ЇНүдий нь хараач ямар хөөрхөн юм бэ? гэж намайг хэ лэхэд --Харин, тийм, энэ лав, бидний модон дээр анх ирж суусан болжмор мөн, одоо тэжээнэ. Би малгай дотроо хийгээд өмсчихөе хүүхэд ер мэдэх гүй гэхлээр нь --Болохгүй бүтэж үхнэ гэхэд --Нээрээ тэх болов уу? Алив галстук зүүнэ гэв. Би сандарч өврөө 206 жижиг улаан даавуу гаргаж өгөв. Ингээд л Жамба бид хоёрын барьсан болжмор улаан болоод нн- сэж одов. Маргааш өглөө нь хичээлийн зав- еарлагаагаар Жамба намайг даглууж, бүлгэмийн даргын өмнө өчиж зог- соод гараа өргөж ёслонгуут --Нөхөр бүлгэмийн дарга! Анхны инонер болжмороо өчигдөр барьж Мэнэн длн йн ний ийн 15 12823-48-К3-43 АРЛЛЬРЛЖЛГЛСЭГЭЛЭГЭЫЛҮЭГ байранд орлоо. дүгээр байрыг рэн, Дориодын сурагч) 2 дугаар байрыг Хэнтийн Ганболд, 3 дугаар хонгорын Сулбур Мягмар түрүүлж, у талетугийг нь зүүж өгөөнийг мэдэг- де! Гүйцэтгэсэн Жамба, “Балбар гэв. Би бүлгийн дарга бид хоёрт лав 6 хүргэх байхдаа гэж бодож зөлиыныд хэрэг өөрөөр эргэж --Та нар сайн мэдэж байгаарай! Шувууг хайрлахын оронд яана гэ- нээ! гэж уурлав. Хүзүүвчий нь түр тэн авья гэж бодоод гартал модон дээр алга! Юу ч гэсэн модоо, усалж сайн харж хандаж байя гэж, ө болгон услана. Нэг өдөр хачээлий ! завсарлагаагаар гартал бид хоёрын “хүзүүвч хийсэн болжмор мөчрөөс дүүжлэгдэн үхсэн байв. Хүүхдүүд цөм --Хөөрхий амьтан! Балбар, /Кам- ба хоёр юунд хүзүүнээс нь даавуу уяв! гэлцэнэ. Миний нүдэнд нулимс бүрхэж, болжмороо авчирч хүзүүнээс нь уяаг авч хаяв, Жамба бид хоёр хичээлд оролгүй хоцорч байгаад, нө төө үхсэн болжмороо төмөр саванд хийж даавуугаар ороогоод өндөр сон эргэдэг дуул дээр оршуулж байж билээ. хааяа Түүнээс хойш шувууны хүзүүнд элдэв зүйл уяхыг бүр мөсөн байлаа. Харин бид нарын тарьсан мод Өдөр ирэх дутам үзэсгэлэнтэй болж байв. Модныхоо хажуугаар голын хөвөөв- нөөс ширгэ гишгэж, зүлэгжүүлсэн бо лохоор орчин тойронд нь хичнээн сай хан! бид нараар барахгүй, манай сур гуулийнхан цөм л тарьсан модоо хайр ладаг боллоо. Удахгүй зун болж бид ний тарьсан мод цэцэглэж үзэсгэлэн тэйеэ найгах тэр цагт бид нар сСүү- дэрт нь сууж, ном уншицгаах сайхан үеэ сэтгэл догдлон хүлээж байна. С. ОЧИРХҮҮ (УБД Сургуулийн оюутан) 8всн онь 6 ань нв 6 нь сан 8 о8нь 0 4нь 8 НЬ 0 88В 0 4ВЬ 0 ӨВБ 8 8вь оо 8вь6 лэгийн Цэрэнбат, Сэлэнгийн Ганболд иар 1, 2, 8 дугаа 65 кг-ийн жинд Дорнодын Цэрэндорж, рүүлж, барилгачин нийгэмлэгийн Ойдов, Говь--Алтайн Пүрэвдорж нар удаах байранд орлоо. 70 кг-ийн жинд 1 барилгачин инйгэмлэгийн Пүрэв--очир, айрыг Баян нар эзлэв. 75 кг-ийн жинд Ховдын ах байрыг Хөвсгөлийн Зуядулат агын Үомбосүрэн нар тус тус эзэллээ, дүнгээр «Хөдөлмөр» нийгэмлэг 1 дүгээр байр эзлэж авра тын шилжин явах цом авлаа. 2,3 дугаар байранд «Зал- тамжлагч», Хөвсгөл нийгэмлэгүүд орлоо. » Б.ЁНДОНЖАМЦ, (Манай сонины дэргэдэх-хэвлолийн | залуу -мдорхтон Єенцийн ришүүн, ир 4 ону: 64 сн өи сэ» с,ь си» сн» эээ» 3 нь л нв 6сна ӨВьсөир царай 5 дугаар сургхулийн “аМпонерийн үнэн» Манай хаяг Ма 25 ЭРХ Чан Тон З553:-5 54123 4 дүгээн, угчгый Хариуцлагатай эрхлэгч 4 1 21 Ө77) ЭриРӨр этайгэрхлэгч 8: ул аллхвынндаа АнАДд. Ж. ШАГДАР... Ыас 2758-32-23. ЗэжТ-: 5 : : хЬХоЛдлыЫ: адаг ад л тллтттэтэгтэчиирлттөрмэр эр өчвчэчирдалчлиртарчөрдраллгдивэг-ин-н----- ” й-90008 - Сүхбаатарын нэрэмжит улсын зэввэлийн чомбишатад хөвзэв. | 00- «оо сО82 “ирдевс-14140 Хүй шмосква хот Хайрт нөхөд өв! МХЗЭ-ийн Төв “эула5АН бүх баатарын нэрэмжит голын Пионерийн байгууллагын Төв Зөв- яөл, Монголын олон мянган задуу чууд инонер сурагчдын өмнөөс БХЛКЗЭ-ын Төв Хороо, В.И. Леннний нэрэмжит Бүх Холбоо тын Пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөл, Зөвлөлт орны олон сөя за луучууд инонер сурагчид Леннний комсомол пионерийн ажилтан В.И. Леннний нэрэмжит Бүх Холбоо- тын Инонерийн - байгууллагын багш сурган хүмүүжүүлэгч мөрт яруу аядарт 45 жилийн ойг то- хиолдуулан ак дүү Єены чин сэт тэлийн халуун баяр хүргэж сайн БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛД сайхан бүхнийг на хүсэн ерөөж бай Манан хоёр орны ард түмэн МХЗЭ Пнонерийн байгууллага Монгол -Зөвлөлтийн залуучууд їїно- нер сурагчдын хооронд эрт дээр үеэс тогтсон ах дүүгийн аугаа их уламжлалт найрамдал нь өдрөөс өдөрт улам хөгжин цэцэглэж, бат нягт болж байгаад Монголын зу луу үенїнхэн ард түмнийхээ хамт мө нх баяртай байна. Манай орны МХЗЭ, Пионерийн байгууллага, залуучууд ннонер ёу рагчид Лениний коммунист залуу чуудын эвлэл, Бүх Холбоотын нөнерийн байгууллагын . баялаг Орон бүхэий нролесарч зар нэедөссүе туршлагаас байнга даг бөгөөд болно. Хүн төрөлхтний түүхэнд шинэ үенйг нээсэн аугаа их Октябрийн социалист хувьсгалын 50 жилийн ойг угтаж «Лениний одод мандан гийтүгэй» гэсэн сэдэвт ажлыг Зөв лөдт орон данар амжилттай явуулж эгнээнээсээ нэр цуугаа ман дуулсан олон арван хөдөлмөрийн сайчууд баатар хөвүүд охидыг тө рүүлсэн та бүхний бахдам амжил танд чинь МХЗЭ-нйн Төв Хороо Монголын Пионерийн Байгуулла гын Төв Зөвлөл халуун таларх лаа илэрхийлж байна. суралцаж бай хойшид ч суралцах Ф МАХН-ын үйл хөргийн төлөө хэвээд бэлхэн байгтүа! Бил МХЗЭ-ийн Төв Хөрөө, Д. Сүхбаатарын тэрэгжит Монголын Инэ нерийн байгуулласын Төв Зөвлөлшин сонин 24 дэхь жилдээф М22 ОНЦ Энхтуяа охин нх эртлэн бослоо Нүүр гараа сайтар угааж гэзгээ самнаад гоёлынхоо улаан туузыг зангидав, Ээж нь мнний охин ундаа сайн уу гэлээ. Энхтуяа охин ээжийнхээ хэлс нээр ундаа сайн уух гэж бодовч сэт гэл догдлоод цай хоол ндэж болохгүй цадчихсан юм шиг байлаа. Гэсэн ч ээж аавынхаа ХэррӨнкЭл тухлан сууж сайтар хооллолоо. эгээд гсло лынхоо цагаан хормогчийг өмсөж бичгийн шугамтай цоо шинэ нимгэн дэвтэр нарийн сайхан гаралттай «86» тэдэг шинэ . үзэг тэргүүтнийг авлаа. Гэрээсээ гараад сургууль руугаа сэтгэл хөөрөн гүйх шахам явж байтал ангийн нь Даваасүрэн Ганцэцэг Туяа нар мөн л гоёж гоод чихсон явж байна. Тэд сургууль дээрээ нрлээ. Хүү хэд бүхний нүүрэнд баяр жавхлан тодорч өнгө үзэсгэлэнтэй харагдана. :-Радногоор БНМАУ--ын Гэгээрлийн Яамны сайд Д. Ишцэрэн манай орны олон зуун сургуулнудын хаврын шал галт болж байгаатай холбогдуулж хэлсэн үгийг чих тавин сонслоо. Дараа нь сургуулийн захирал мөн сурагчдыг шалгалтандаа онц ба сайн дүн үзүүлэхийг урналсан үг хэллээ. Энэ бүгдийг чих тавин сон сох бүр Энхтуяагийн сэтгэл догдол но. Хонх дуугарлаа. Хүүхэд эрэмбэ журамтай жагсан явсаар «Энэ ан гид хэл ончгинин шалгалт явагдаж байна» гэсэн ангид орлоо. Багш нь мөн шалгалтын ко мнесын гишүүд байцгаав, Ангид хаа яа нэг бэх дүрж буй торчигносон чимээ гарна. эвээннамжил баг- шийн тогтуун тод хэлэх үг өгүүлбэ ийг хүүхэд бүр улайран бичнэ. агш бичүүлэх “ зүйлээ хэлж дуус лаа. Хүүхдүүд бичсэнээ уншлаа. Дахин сайн шалгалаа. Зарим нь нэг хоёр үг өгүүлбэр засаж | байна. Хүүхдүүд бичсэн өгүүллээ багшдаа хураалгаад уван цуван гарна. Шал галтын өгүүллээ Ончээд гарч ирсэн хүүхэд бүр: --Тэр үгийг яаж бичив.г» -ийн дараа «а» байх уу? --Байлгүй яахав. шгүү дээ. --Ээ нэг алдчихаж... --Би алдаагүй л юм шиг байна гэхчилэн ярилцана. Энхтуяа охин найз Ганцэцэг Туяа Хоолойн аг» (9т8) , 1967 оны 5 дугаар нартайгаа уулзаж алдаа болон Уу гэсэн үгээ яаж бичсэнээ хэлтэл тэд нь мөн л Энхтуяатай адил бичсэн Зайв. Хоёр цагийн дараа шалгалтын мэдээ -гарлаа. 4--ийн «Г» ангийн хэл бичгийн шалгалт гэсэн самба рын дэргэд олон хүүхэд хуран зог сож Энхтуяа онцсайн Даваасүрэн онцсайн Ганцэцэг онцсайн Туяа онц сайн гэхчилэн ам амандаа чанга ун шиж байв. Энхтуяа дүнгээ хараад ээж аавдаа хэлэхээр яаран эргэтэл найз охин нь тулгараад «Ямар вэ?» гэв. Энхтуяа «онц» гэж хэлээд гэ рийн зүг гүйв. Ээж аав нь «Миний хүү ямар дүнтэй шалгагдав?» гэхэд мөн л «онц» гэж ам дүүрэн хэллээ Энэ тавдугаар сарын 20 --ны өдөр манай Орны олон зуун сургуулийн сурагчид нийслэлийн Баатар хот Москвагийн нэрэмжит 83 дугаар дунд сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч Энхтуяа шиг л шалгалтаа баяр бахдалтай өгч багш эх эцэг анд нөхдөө баярлууллаа. «Усны эх нь тунгалаг бол адаг нь тунгалаг» гэсэн ардын зүйр зүүг бий. х.-. Ерөнхий боловсролын с ЗУРАГ ДЭЭР: її ЛЫЭ ангийнхан анхныхаа сарын 24. флЛхагва Мань айн аан ЛРНРЭРЭЛГЭГЭРГЭ : Нийслэлийн 38 дугаа Ф Үнэ 10 н ф Энхтуяа шиг олон охид хөв гүүд маань эхнийнхээ шалгалтыг онцсайн өгсөндөө баяр хөөртэй сэт гэл санаа өндөр байна. Эд нар тэр эрмүүн сайхан сэтгэл тэмүүллээ рээ дараагийн шалгалтаа мөн онц сайн өгөх нь зайлшгүй биз ээ. Ул сын шалгалтын эхний энэ дүн бол залгамжлагч П чуулган аугаа нх стябрийн хувьсгалын «50» жилийй ойд барьсан бэлэг юм. Г. СЭСМЭЭ 7 БХЛКЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, В:И,. ЛЕНЕМИЙ!НЭВЭМЖИТ БҮХ! ХОЛБООТЫН ЇИОНбБРИЙН Октябрийн соцналнст их хувьс галын 50 жилийн ойд зориулан Монголын Пионерийн уламжлалт Залгамжлагч хоёрдугаар чуулга наа явуулахаар чармайн бэлтгэж байна. Монгол- зөвлөлтийн залуу үеийнхний хооронд тогтсон ирояе- тарийн интернационализмын агуу нх зарчим дээр тулгуурласан бат найрамдал улам цэцэглэн хөгжинө гэдэгт бид итгэл төгс байна, Монгол- Зөвлөлтийн үеийнхний мөнхийн мандтугай! МХЗЭ--ийн ТӨВ ХОРОО 4. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ИЙН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ. Улаанбаатар хот. 1967--5-118, залуу найрамдаа ВОЛСОН ЯВДАЛ Урьхан салхины аясаар улаан бүчээ намируулсан Цасчихэр хүү хичээлээсээ тараад гэрийн зүг явж байлаа, Гэтэл замд нь хэтэвчтэй магнай тэнийн баярлаж: лөө, амжилттай өглөө. юм тааралдав. Хэдэн тийшээ ха нийг нээж үзвэл жолоочийн үн төгрөг байлаа. Олсон олзоо яахаа хоромхон зуур шийдлээ. Цасчихэр хүү сургуулийн зүг эргэн сургуулийн дежурт олсон юмаа тоо ёсоор нь авчирч өглөө, Хэд хоногийн дараа гээсэн ю олдохоос өнгөрсөн гэж бодож явсан рсан нь хэн ч харагдахгүй байв. Түү эмлэх, иргэний паспорт 200 гаруй Холбооны жолооч Цэнд Цасчихэр хүүг энхрийлэн үнсэж шагнал өс Энэ үнэнч инонер Цасчихэр хүү нийслэлийн 17 дунд Е “Энэ үнэ 7 угаа сургуулийн 5-ын «Д» ангид суралцдаг юм. : ? дт ул! ив ч єроєсавсээшэ сонсч ӨВ ц мрсо ЄР 8 Шв о 0М гын ӨР улнудын улсын ба анги дэвших шалгалт эхэллээ. р дундсургуулийн Нарантунгалаг багштай 4-ын 4Б» шалгалтыг 100 хувийн Д. Баттөмөр Гэрэл зургийг ХУРАЛ МЗНН-ийн ТУ их хурал Улаан- баатар хотноо дуурь бүжгийн ул- сын театрт 22,23-ны өдөр хурал- Хав. Тус их хуралд нам засгийн удирдагч аж Ц. Дүгэрсүрэн, С. Лувсан, Д. Майдар, Д. Молом- зан, Ж. Самбуу, Ю. Цэдэнбал, Н. Лувсанравдан, Б. Лхамсүрэн БНМАУ-ын Сайд нарын |Зөвлө- орлогч дарга Б. Дүгэрсүрэн, Ц. Пунцагноров, Т. Рагчаа болон ЗМНН-ийн Н. Г. Кязимов тэргүү 2 5 О 0 0 0 9 д 9 тэй төлөөлөгчид оролцов. 20 МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөлөөс тус их хуралд ирүүлсэн баярын бичгийг ё МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бич гийн дарга Д. Моломжамц уншн- 9 хад хуралдагсад алга нижигнүү- 9 лэн ташиж угтлаа. Монгол-Зөвлөятийн найрамдлын 3 нийгэмлэгийн Төв Зөвлөлийн тай лан илтгэлийг МЗНН-ийн Төв Зөв төлийн Тэргүүлэгчдийн дарга Б. Лхамсүрэн тавив. П Морины их хурэлд төлөөлөгч нөхөр Нягамет, Г., Рэн- чи. Тавтай нарын олоп хүн хэлэв. Үг хЭлэгсэд монгол-зөӨвВ- СВсЭ Фо00ФФ0Ф00Ф2000000ФФФ9Ф9ФФФФ00000ФФ09ФФФ0ФФО0ФФоФоФФ Г.нгглны Тоог олшгуллглыгс шалишллаоЧит Эл эгҮлсЖН ЄЗВЄӨ «Нөхөд минь ээ! Дурсгалаа үл- дээнэ үү 10--ын «Б» анги На ранцэцэг 1967 он» гэж пүүрлэ- сэн зузаан хүрэн дэвтэр миний өмнө дэлгээстэй байна. Уннар татсан хаврын орой Урьхан салхи шивнэхдээ Удахгүй сургуулиа төгсөх шэн Уяхан сэтгэлийг хаашаа шүгэл вэ Устах зам минь хаагуур зувай на вэ? Дэлгээстэй дэвтрийн хуудас бү рээс анхил залуу насны «Араз дахь хавраа үдсэн» энэ нэгэн дууны ая чихнээ чимэгтэйхэн сонсдном Бие сэтсэл догдлон хөд лөхийн зрхэзр, аль эрт өнгөрсөн ахуй балчир цагийнхаа аравдахь хаврыг би мен л яурсан бодлоо. Тиймэз Бид хориод багачууд, нандигнаж хавтасласан нимгэн, зу заан дэвтэр дээр «МНгйз минь ээ, дурсгалаа үлдээнэ үү? 1954 он» гэж бичээд бие биедээн дамжуу ». лан хиг чадлаараа зурж, бичиж, 1 зурагаа нааж, хиргүй тунгалаг « Ссэтгэлээн үеийн нөхөддөө дурсган 7553л5:669496909-06900-4-469904099499499944949906024449444442492424 НАЙРАМДЛЫН ИХ лөлтийн ард түмний мөнх найрамд лыг улам бэхжүүлэх үйлсэд М3 НН асар их хувь нэмэр оруулж байгааг сайшаан тэмдэглэв. Гадаад орнуудтай найрамдал, соёлоор харилцах зөвлөлтийн ний гэмлэгүүдийн холбоо, ЗМНН-ийн төлөөлөгчдийн тэргүүн Н. Г. Кязи мов их хуралд баяр хүргэж үг хэ лээд Гадаад орнуудтай найрамдал, соёлоор харилцах Зөвлөлтийн ний гэмлэгүүдийн холбоо, ЗМНН-ийн Тэргүүлэгчдийн баярын бичгийг уншиж В.И. Лениний баримал дүр зэрэг дурсгалын зүйлийн хамт Б. Лхамсүрэнд гардуулав. Тус их хурал МАХН-ын Төв Хо роо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв лөлд явуулах илэрхийлэлтийг са- нал нэгтэй батлав Бас ЗМНН-ийн Төв Зөрлөлийн Тэргүүлэгчдэд хариу талархлын нлэрхийлэлт явуулав. МЗНН-ийн их хурал Вьетнамын ард түмнийг дэмжсэн мэдэгдэл гар З43-2 Их хурал МЗНН-ийнсбүгд хур лыг 75, тэргүүлэгчдийг 15 хүний бүрэлдэхүүнтэй «сонголоо. Тус их хурал дэлгэрэнгүй тог- тоол гаргав. үлдээж билээ л. Тэр цагийн тэмүү лэл, хүслэн эдүгээ та нарынхаас ер дутуу байсангүй зээ. Хожмын хоо ирээдүйг билэгдэн «Холын замдаа энэ онгоцоор аялаарай» гэж хоёр далавчит ногоон онгоцыг бие биеийнхээ дэвтэрт битгүй томоор дурсган зурж байсаан. , Одоо та вар «сансрын хурдан хөл төөр саранд мөдхөн айлчлаарай» гэж сайн нөхрөө ервөдөг болжээ. Угтаа адилхан боловч энэхэн хоо ронд урагшаа хичнээн түргэн хөг жиж вэ? Бодоорой. дүү нар минь! Удахгүй анги дэвших, сургуу лиа төгсгөх та нарын хүсэл тэмүү лэл, хүнч сайхан чанар, авьяас чадал, бүтээлч ажиллагаа нэвт шингэсэн дэвтрүүлээс цөөн хэд нь миний өмнө дэлгээстэй байна. Хэний чшаардлагагүй, заримдаа Ч бас гунихарсан аястай боловч хэм жээ, зайгүй их эв нөхөрлөлийн соньхон түүх өмнө минь дэлгээс тэй байна. «Дэгэж дэрвэж явсан Дэндүү багын амьдрал минь ТГэндэж эндэж явсан Гэнэн томоогүй нас минь» гэж охин “Амаржаргал найзынхаа глэв тэрт, нэгэнтээ улиран одсон шуу гиант жилүүдээ дурсан бичжээ. Аравдугаар зангиа байгаа энз охин төдийгүй анги дэвших юм уу, улсын шалгалтаа өгч буй олон зуун охид хөвгүүд энэ мөчид ийнхүү бодоцгоож бай гаа нь үнээн! Тэгэзд ч харилцан бие биедээ халуун сургаалаа ний төгсгөх тэс нуугүй хэлж. зөвлөж байна. Энэ бүхэн дурсгалын дэвтэрт үлдэж байна. Айл нүүхэд буурь үлдэнэ Он улнрахад үг-үлдзэнэ гэж Т дугаар ангийн сурагч Өлзийн бичсэн нь учиртай. Та чзрын ха. рилцан захиж байгаа «санаж явах сайхан үгс» чинь Н. Маркс. В.И. Ленин, А.С Пушнин Л. Толстой, Муса ЖНалиль, Д. Нацаг дорж, Инжинааш зэрэг эрдэмтэн, мэргэдийн үг байгаа нь юутай сай хан бэ? Бас хайрт нам засаг сур гууль, үеийн нөхөддөө баярласан гялайснаа бичсэн тань зөвөө! 28 201 7395 20738:3060 0074-0023 20002020 267УУ202 248 уул, сэн мал сүрэг, тариан сонин хэвлэдэг тасагт Пионер та нарын дотны зөвлөгч болсон «Пионерийн үнэн» Сонин хэвлэдэг Д. Сүхбаатарын нэрэм- жит улсын хэвлэлийн комбипатын сонины тасагт социалист ёсдор ажиллаж, сурз, амьдрах хөдөл гөөн өрнөж бүхнийг хамарч бай- на. Саяхан Дархижав, Дэчингомбо ахлагчтай СХ бригадууд цол ман датаа хүлээн авсан баярт үйл яв дал тэнд боллоо. Дархижав ахлагчтай СХ бригад үсэг өрдөг линотип машинаараа агшин зуур өрж, дөрвөлжлөн боож засах ажилд санаачлага гар, гав. Дэчингомбо ахлагчтай СХ бригад пресс машинаараа хэв авч ротоз машинаараа хоёр өнгөөр хэВ лэж та бүхэнд түргэн хүргэх тТа- лаар хүч зүтгэн ажиллацгаав. Та нарын сонинг баяр ёслолын тэм- өрнөж, | Жадамбаа, дөлгөөн улам гадууд шинээр төрөн гарсаар бай- эс Даваагийн Шарав дэглэлт өдрүүлэдр гурван “өнгөөр хэвлэх шинэ арга гаргав, Мөн Дэ чангомбо ахлагчтай СХ бригад Сүхбаатарын нэрэмжит 2 дугаар дунд сургуулийн Сүрэнхорлоо ах лагчтай спорт нөхөрлөлийнхөнд со нины хэв авах болон өөлдөг, ХЭВ- лэдэг машины тухай хизэзэл зааж дадлага хийлгэх зэргээр хэвлэлийн анхны мэдэгдэхүүн олгожээ. Үүний үрээр энэ спорт нөхөр- лөлийнхөн сонин хэвлэх дадлага- тай болж сургуулна төгсчээ. Хэвлэлийн комбинатын сопины Ирээдүйн хайгуулчид. гон цагаан саран, алтан Москва буурал Кремль та нарын зурсан бичсэн алийг тоочиж барах вэ? «1971 оны 7 дугаар сарын 11--нд хүүхдийн төв паркийн хий мэл нуурын дэргэд 10 цагт уул «Ирээдүйд чи эрдэмтэн, ажил чин, багш, инженер, зохиолч, жү жигчин зэрэг алин боловч эрхэл сэн нэт мэргэжилтэй болох нь зайлшгүй. Иймээс мэргэжлээ зөв сонгоод сүмбэр уулнаас өндөр, сүн далайгаас баяпр ажлын их ам зана»эгэж болзоо тогтоосон ч байна. жилт гаргаарай» гзж 10 дугаар Том болсон хойноо тойрч суу ангийн сурагч. Хоролсүрэн зөвлө гаад багынхаа үерхлийг бахархан жээ. «Гадаад хэл заавал сураа үзэх цагт «Дурсгалын дэвтэр» үнэхээр сонин байдаг аа! рай» гэж Ганболд хүү найзохин Дурсгалын дэвтэр бол бүхэлдээ доо захисан байна. «Чи бид эв лэл, ппонерээр хүмүүжсэн» гэж Өсвөр үеийн та нарын ёс сурта Чинбат бичжээ. «Бид атрын хөр УУЛ, Эрдэм мэдлэгийн цогцлол сийг онгилж, алтан тариа най төөд хамтач нөхөрсөг үзэл санаа. ны илрэл мөн. Та нарын бие даан сохиох, урлан бүтээх эхний шал гуур мөн. Хэзээ хаа ч хамт байж зориг сэтгэлийг чинь хөгжөө! баяс гуулна. Хасмаа чи мартаагүй биз! Атар! Манай ангийнхан хичнээн сайн ажиллалаа!Чи үргэлж хөдөл- мөрийг хүндэлдэг шигээ түүнд гаж явах хань нөхөд мен. дурлаж яваарай. “Түүнээс ховор Үзтэл та нар үнэхээрийн нїэ юм хорвоод үгүй шүү. Тиймээ? баяр хөөрт умбажээ. Дүү ын ар аа! гэж Энхээ охин үнэн сэтгэлээсээ Анги дэвших болон улсын шалгал өгүүлжээ. тандаа «онц сайн» дүнтэй анд “Хаш цагаан орд, хавар ца "айз нартаа ерөөлийн сайхан үг тийн цэцгийн дэлбээ, талд билч- түрүү. орч уудам, он Биас хичээлийнхээ хаврыг үдээ рэй ЗАЛУУ ЗОХИОЛЧ С.НАДМИД лон ертөнцийн энгүй | Монголын пионерийн байгууллагын ЗЭлцанхамчиН Пп л чуулганд орол | ын Өмнөговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулнас шалгарсан ЗУРАГ ДЭЭР: Зүүн гараас бүлгэмийн зөвлөлийн даргаа, ван жил ажиллаж байгаа пионер Т. Хянвахүү, таван онцын эзэн ив тү Өнөр- хичээн тивнер Д. Байгаль, МХЗЭ-ийн гишүүн сурагч Ш. Цээсүрэн, та- сенцын эзэн пионер П. ““өим рх таван онцын эзэн О. Био Зургийг авсан Ч. ДЭЛГЭРЦО тасагт соцналист хөдөлмөрийн хө Ринчинханд ахлагчтай СХТ бри. П. Жанчивын авсан судалбар. 1922 оны хоёрдугаар сарын 12 ны өдрийг би сайн санаж бай- на- Намайг Москва хотын комсо- Хүндэт уншигчид аа! 5 дугаар сарын 19-ний өдрийг 5. И. Лениний нэрэмжит пнонерийн | далссстаттауст-тсутаастлстєтавтгтстеттстттүтнттоттгттет-тттгт-н-тотота- Москвагийн комсомолчуудын, хүүх- дүүдтэй ажиллаж байгаа туршлагыг : бүх орон даяар дэлгэрүүлэх тухай, шийдвэр гаргасан Энэ бол пно. нерийн байгууллага үүсэн тогтносон , хэрэг байлаа. В. И, Лениний санаач дагаар байгуулагдсан Зөвлөлтийн ндэр Ленинчуудын байгууллага гал улаан тугаа өндөрт өргөн мандуул саар 45 нас хүрсний баярт ойг тохиол дуулан үе чацуутан, халуун анд, улаан бүчтэн нөхөддөө өсвөрийн Сүх баатарчуудын халуун баярыг хүр гэж байна, й Красная Пресня» молын хорооноос дуудав. Их 5) байгууллагын төрсөн өдөр болгон Уншигч олондоо, 1 2 цэрлэгийн түдВаг унах орших нэн ” тэмдэглэдэг билээ. Одоогоос 45 жн- дахь пионерийн анхны бүлгийн ах лэлийн дунд сургууль дээр хүүх- лийн өмнө энэ өдөр Бүх Оросын ком лах удирдагч М. Стремяковын дур- ДИЙН Коммуниёт анхны байгуулла сомолын хоёрдугаар бага хурлаас самжийг орчуулан толилуулья. ж 9рүүл-ЭнХийН шаргал «Эх нялхсын рүүл. мэнд» сарын ажилд гыг зохион байгуулах эрхийн ман : датыг надад олголоо. тЭй байна вэ? гэхэд Евгений Вол цаа, хайр халаниныд тун Н: баяр «Жаргалан жаргалан жаргалан, Хн, 1 х алгүй цэр Энэ ертөнцийн Тэ ороо 2 хонский, Василий Воробьёв Боря лацгаасан юм. Бид уд р ртөнц: түмэн жаргалан ж соцын лд уг сургууль дээр Кудинов зэрэг хожим оно удтал гийн бөмбөр худалдан авч эхний Түүний доторхи чухам жаргалан чиж рал, комсомолын ҮҮ- 5 Хэ. 5 бүлгийн жагсаал хийж: Эрүүл энхийн нэг жаргалан рийн дарга нартай уулзаж ярил- ХҮҮХДийн байгууллагат идэвх зүт- | ням гаригт бү: Залуу бие эрүүл бол 1 гэлээ өгч байсан хүүхдүүд сана- Их цэцэрлэгийн гудамжны төгс- ша цаж бүх анги, танхимаар орцгоон Өдөр бүр амгалан хүүхдүүдтэй нүүр учран маргааш (788 гаргаж бүртгэгдсэн юм. Хоёр за 5 гэхээ Эүрөлөр хочы Нэг өдрийн амгалан өдөр цуглаан хийнэ. Ирцгээгээрэй долоо хоносны дараа захирал би- 114: цОэмд Х 3 К ЯАайсыар Агь Мянган жаргалын үүд» гэж нх яруу гэж урив, Хүүхдийн байгуулла. ДЭНД нэг өрөө зориулан | гаргаж гүэаЧ Вэал ЦуВГА.. ухааран хэвьүүйй Айл Басалжажсыэс: “СЭР ВЦО НЫ гын ирээдүйн ажилтан бидэнд тэд ӨГӨВ. Номсомолын байгууллага ч | ҮЙЛиЙн хэтийн | сай: - үн дураа зудииыг нийг коммунист үзэл санаагаар өдөр дутам манай ажилд туслав. хөл нийлүүлэн алхаж явлаа. ДөӨ- хээр тийм билээ. Манай нам засаг хүн ард, хүүхэд багачуудынхаа эрүүл эн- - йлд- рөвдүгээр сарын дундуур үйлд хийн төлөө байнга анхаарал халамж хүмүүжүүлэх хүндтэй үүрэг ноогд вэрийн захиргаа бидэнд хэвлэлийн сон юм. Төдөлгүй манай цуглаанд хэвлэ- лийн үйлдвэрийн 16 дугаар тас тавьж ирлээ. Үүний пэгэп илрэл бол ажилчны клубт гурван , өрөө өгч 9 ги р хүүхэд та нарыг төрүүлж бойжуулсан 1922 оны хоёрдугаар сарын йн коммунистууд биечлэн оролц номсомолын үүрийн дарга майн хүндэт эхчүүд, инэй зїжгэиж үе бага- сон төдийгүй, үйлдвэрийн нийт ажилчдын хурал болж, би бяцхан сонсгол хийлээ. Олон хүмүүс үг хэллээ. Тэд пионерүүдийн ажлыг 13-нд манай бүлгийн анхны цуг лаан боллоо. Цуглаанд 50-над хүүхэд ирэв. Би тэднийг жагсаав. Эхлээд жагсаалын хамгийн нэгний баяраар цөм ижилхэн ши нэ хувцастай жагсахыг зөвлөв. “Баярын өмнөхөн бид өрөөгөө тохи чуудта нарын эрүүл мэндийг хамгаа- лах ажилд чанарын дэвшилт хийж, эх, янялхсыг алив Өвчин эмгэгээс урьдчи- лан сэргийлэх ажлыг бүх нийтийн Ххө- АНХ- жуулж авлаа, Ажилчдын өгсөн лгөөл болгон өриүүлж байна. Улааи- ны мэдэгдэхүүнтэй танилцуулав. “Зэм"нхээ илэрхийлж, бүлгийг шеФ . мөнгөөр гэрэлтүүлэх дэнлүү, му Зэр хотод ЭНЭ Б гэр сарын 15-аас Тэд маань нх. хөөрч ллалгуяа тан | 8В8Хаар боллоо. “Төдөлгүй | жаан гуталчин болон биеийн тами Ё охлэн «эх нялхсын эрүүл мэнд» сарын «Ноом-хон» «Сул зогсї» гэж "ноо ҮВЛЛВЭРИЙн мөнгөний нярав би- рын онцгой шаардлагатай эд, ма- Ё ажлыг Улаанбаатар хотын намын хо- манд өгөхөд тун дуртай байж би | ТӨРХ 000 рубль (төгрөг) өгч 6бн- тервал авав. Манай мужааны бүл | роо, АДХГ захиргаа, хотын эрүүлийг лээ. 2Жагсаалаа хийчихээд | бид Бид ажилчдын дэм, туслал | гэмнйнхэн ширэс, сандал хийж | Хамгаалах газар, арнуй цэвэр, гэгээр- лийн ордноос зохиож байна.Энэ бол хүү хэд та варыг болон та нарын зэжийп эрүүл мэндийг хамгаалах ажлыг улам эрчимжүүлж, бүх нийтийн хөдөлгөөн болгон өрнүүлэх зорилготой юм. Улаанбаатар хотод эх, иялхсын эрүүл мэндийг хамгаалах ажлыг эрхлэх хотын жаал тоглоцгоолоо. Тэгээд сүүлд нь ХЭДЭН минутийн яриа хийгээд цуглаанаа дуусгав. -- Хүүхдүүд ээ! Та нараас хэн манай бүлэгт бүртгүүлэх хүсэл гуталчид маань хувцас хунар засч номын сан байгууллаа, 1922 оны майн баярын өглөө ажилчид би- дэнд «Пионерийн, пионерт» гэсэн бичигтэй туг бэлэглэв. Долдугаар сард Нупавна гэдэг станцын ойрол Октябрийн хувьсгалын 50 жийн ойд ОЗАДААВӨЦ сО8О аРТаЛ дарлан цоо зусланд гарч амарсан 1923 зөмих байгуулагдаж, ай сын байна Хар. оны 4 дүгээр сард хийсэн нэгэн хэд,багачууд та нарт, та парын зэв нарт шигт тулалдаанд фашистуудбүх хүчээ хуримтлуулан үй түмэн цэргийн ширүүн дайралт хийлээ. Рубен Ибаррурийн пу- лемётын суман шөнийн маршийнхаа да- раа шууд энэ тулалдаанд оржээ. Немцүүд олон удаа дайралт хийж бай сан боловч цохигдон буцаж байлаа. Нэг цуглаан дээр өөрийн гэсэн пионе- рийн сэтгүүлтэн болцгооё гэсэн са нал тарлаа. Тэр дороо уг сэтгүү- лээ «Барабан» (бөмбөр) гэж нэр лэхээр тохиров. Тэгэхдээ бидэнд сэтгүүл гаргах хөрөнгө байгаагүй эмчлэн сэргийлэх тусламжийг улам сайн хөнгөн шуурхай болгохын тулд Улаан- баатар хотын эрүүлийг хамгаалах каз- рын дэргэд «Эх нялхсын арга барилын зөвлөл» гэдгийг байгуулж, районуудад эх барих эмэгтэйчүүдийн мэргэжилтэн ажиллуулж байна. тулалдааны үед сумангийн командлагч ГЭЛӨЭ Ч үйлдвэрийн 20 дугаар Энэ сарын хугацаанд эх нялхсын нь алагдсан учир номандлах үүрэг Ру- тасгийп дарга номмунист Боков эрүүл мэндийг хамгаалах сэдвээр 60- “бенд ноогдлоо. Немцүүд ширүүн галын гуай бидэнд тусламж өгч, бид нин хэвлэлд радиогоор эмчийн зөвлөл- бэлтгэлээ хийсээр 8 дугаар сарын 24- сэтгүүлтэй боллоо. «Барабан» гөө нийтлэх, мөн богино хэлбэрийн з0- ний өглөө дахин ширүүн дайралтаа хий- лээ. Зөвлөлтийн дайчдад шөнийн тас» ралтгүй тулалдаанууд хялбар биш бай 3 сан боловч тэр минутад Рубен босов.Түү ний араас бусад цэргүүд нь нэмэгдэн дайсантай гардан тулалдаанд орсон бай- на. хиол, гар, гэрэл, зургийн уралдаан зар- лаж, хөдөлмөрчдөд яриа таниулга,лекц, хийж гэгээрлийн хурлууд зохионо. Мөн хүүхэд, эхчүүдэд урьдчилап сэргийлэх үзлэг, тарилга, шинжилгээ хийж, орон сууцны. хороолол, зусламнгуудад хүүхХ- дийн тоглоомын талбай байгуулж, тохи жуулж хүүхдийн зугаалга, тоглоомыг өр Боранэхын юм. ! т хүүхдүүд ээ! «Эрүүл эсэн бол (бөмбөр) сэтгүүл маань хоёр жил хиртэй гарч байгаад хожим «Пио нер» сэтгүүлтэй нэгдсэн юм. 1925 онд «Пионеркая правда» (пионе- рийн үнэн) сонин гаргах болж, түүний анхны дугаарыг эрхлэн гаргав. Тэр үед бидэнд бичгийн машин ч огт байгаагүй. 1925 оны 5 дугаар сард манай пионерийн Рубен шархадсан боловч тулалдсаар байлаа. Түүний архан талд нь Оросын Волга мөрөн байгаа. Тэргардахь зэвс- гээ алдатлаа Волга мөрөн, Оросын га- л төлөөлөгчид «Правда» сонины га Энхийн жаргал мөн». зар нутгийн төлөө тэмцэлдсээр байлаа. Зар зочиллоо. Мария Ильинизпа Энхийн эвьдар бол : Өөрийн Зөвлөлт орныг фашинстын тү- Ульянова биднийг маш элэгсэг Хэний ч хүсэл мөн. рэмгийлэгчдээс ийнхүү хамгаалан тэмц» єзэр Рубен Ибаррури уналаа. Ибарру- рийн комсомолын батлах Болгарад дахь цэргийн музейд хадгалагдаж байдаг бө- гөөд энэ баатрын эрх чөлөөт эх орны улаан туг шиг, улаан чулуун хөшөөг хо тын цэцэрлэгийн талбайд босгожээ. Жаргалыг хүссэн хүн Эрүүлийг хүс. Эрүүлийг хүссэн хун - Эмнэлгийг хүс» тэсэн шүлгийг үр гэлж санаж «Эх нялхсын эрүүл мэнд» сарын ажилд хүүхэд бүр идэвхтэй орол цоцгооё! дотно угтан авч сониныхоо бич- тийн машинаас нэгийг зориуд нлүүчлэн өгсөн юм, Ингэж бид- ний бүлэг, бидний сэтгүүл, бид ний сонин ажлаа эхэлсэн билээ. С. Жамсранжав орчуулав. Рубин Ибаррури Рубен Ибарру- ри нь нас барсан тэр газраасаа алс хол төрсөн бө- гөөд хүүхэд ахуй үеэ Испанийн Бискайн уулар хаг оронд өнгө- рүүлжээ. | Испа- нийн нэрт хувьс- галч Долорес Иба ррурийн энэ хүү бүр бага наснаа- саа хувьсгалын нууц ажилд оролцсон бө- гөөд Испанийн коммунистуудад тохиолдсон хүнд ЖилХүдгс Эуеей эгчийнхээ хамт Москвад иржээ. 1! сүү ЗХУ түүний хоёрдугаар эх орон нь болж тэрээр Авто машины за вВОдод ажиллаж, орос хэл сурч комсомо- лын гишүүн болжээ. Зөвлөлт оронд Ффашистын түрэмгий- лэн эзлэгчдийн лайны аюул занал учруу лахад эх орпоо хамгаалах тэр ЭГ- нээнд Рубен оржээ. 1942 уян зун Болгын дэргэдэх айм- залуу ЗУРАГ нгийн сурагчид залгамжлагч П оролцдог. мод тарьж зүлэг суул- тарж лог, сГЛ5Э дэргэдэх хэвлэлийл "Гэрэл зургийг Н. Дорж авав. тэвүВ”- (40):1:1115) идэвхтний дугуйлангийн сурагчид хоторноо то х ажилд идэвхтэй Дугуйл р 2 Заг (7 Манай мӨнӨррР чуулгандаа зориулсан гаж байна, ДЭЭР совин нийл ӨГҮҮЛЛЭГ - Зуны дунд сарын аравдын тунгалаг саран цонхоор мэлтийн тусаж тасалгаан дотор өдөр шиг саруулхан байлаа, Шөнө нилээд орой бол- сон ч Зораг маргаашийн хийх гэсэн юмаа да- хин дахин бодоход нойр нь хулжина. Ээж нь унтсан бололтой аяархан амьсгалахаас өвр чи- мэ». аниргүй байлаа. Зориг хэвтэж байемаа хөнжлөөсөө сэмхэн сугарч ээжийгээ сэрчих вий гэйс болгоомжлон явсаар цонхоор хардаа. СаФ ны сүүн цагаан гэрэлд сангийн ан: ахуйн тө вийн байшин барилга цайран харагдана. Ае. вынх нь ажил хийдэг байшингийн хоёр цонх вэ рэлтэй байлаа. «Аав минь ирэх болоогүй юм болов уу? Бас л хуралтай байгаа юм байхдаа» . гэн! Зораг сарны гэрэл дундаас бүдэгхэн цай- залгах цонхны гэрлийг харахдаа бодкээ. Зори гийн аав энэ сангийн аж ахуйн дарга. ажээ. Оёфр Доо түүнин сэтгэл их л зовцуртай бололтой үе үе санаа алдаж «бороо орохгүй бОөл хамаг ө8- рив хатаж сүйд болох нь» гэж: үглэх юм. Ойрдоо бороо орбогүй болохоор газрын өн гө зэвхий давж гандан хүүхдийн усанд нь... орж тоглодог байсан микигхэн горхнны ус ширгэж сайр болсныг Зориг сайн мэдэх бияээ. Тэгэ- хээр нь хүүхдүүд хүнсний погоо тарьсан “ая- байд урсгаеап Офлгийн усанд гүй болжээ. Санг йн ахуйн төвд Зоригийн нэг ангийн дөрвөл хүүхэд байдаг бөгөөд тэд өдөр бүр пийлнг тоглоно. Тэд бас л бороо орохгүй бол тариа ногоо хатлаа гэж зав зэяс шигээ ярил цан бороо орох нь уу? гэж үргэлж тэнгэр шир тэж байдаг болжээ. Тэгээд тэд өнөөдөр нэг мэр гэн ухаан гаргасан нь ногоо уруу урсгасан бул гийн уснаас тарианы талбайд урсгавал хатаж байгаа тариаг аварч болно гэж тохирчээ. Үдээс хойш булгийн эхэнд очиж чухам хаанаас са- лаалан урсгахаа үзсэн бөгөөд маргааш өглөө- нөөс эхлэн ухахаар шийдсэн учир “Зоригийн “нойр ийнхүү хулжиж бушуухан өглөө болохыг хүлээж байгаа нь энэ билээ. Хүүхдүүд энэ ажлаа хэнд ч мэдэгдэхгүй хайхээр тохирчээ. Гэв гэнэтхэн хатсан тарианы талбайд мэлтэлз сэн их ус орж ирэхээр аав ээж нар хичнээн их баярлах бол? Хэн ийм мэргэн ухаан гаргаа вэ /255595)79998: ЕЭЁ- (17) 556сь болсон “хааяа орох гэвч, ногоочин өвгөн тэднийг загнаад ер хавьтуулах: гээд л бөөн шуугнаа болно. Тэгтэл хэн нэг хүн биднийг гэж хэлэхээр аав яасан их баярлах бол Миний хүү ёстой пионер гээд магтана даа. Бид намар сургуульдаа очиход багш нар, хүүхдүүд бүсд л баяр хүргэж, сангийн аж ахуйн тариаг аварсан гээд л сүйд болно гэж бодохоос Зоригт их ол байхын санагдаж, бушуухан л шуудуугаа ухах юмсан гэж болно. Гадаа хөлийн чимээ гар 4У.В5/797.5 970Ж 49 225/7-6ссс6 2ЁаР1022/418: 3 Ожн--шала- 2? х-шша2 д єФЄ/ж ОР ф-Ул2иР 0 С, уссцоэн. “ОЛИГЛБНСХ 5 -Е | 3 ) урсгасаар орой болгожээ. Ё ”Г Таван жаал ийм ажил хийж”! байгааг эцөг эхийн хэн нь Ч гадарласангүй, Тэд ч нууцаа хадгалсаар гурван өдөр ухаж тарианы талбайд усаа хүргэлээ. Гэсэн ч ус нь тасалдаад хуурей газар шингээд ер олигтой юм болсонгүй. 2 --Найзуудаа ногооны талбай руу урсаж бөй гаа сувгийн усыг боохгүй бол наашаагаа ирэхгүй нь байна гэж тэднни дотроос хамги сүрхий гэгддэг бор хүүг хэлэхэд тавуулаа бул даг өөд уралдан очиж ногооны шуудууг дэр, бут, чулуу, шороогоор бооход тэдний ухсан шуудуугаар ус жирэлзэн урсаж зарнм газараа сэтэрч сандаргав. Таван найз үдэш болтол ёө- тэрсэй газар өндөрлөв. Маргааш нь ирвэл тарна руу инлээн ус урсаж байжээ. Тэд усаа олон салаа болгож урсгөк бөгөөд услагдсан тарна өнгө зүс орж түрүүгээ . өндийлгөхөд хүүхдүүд нх л баярлана. эдний усаясан газар лав арван га болсон янзтай бай» жээ. Хүүхдүүд хэдэн өдөр ингэж усалж байх- даа усаа яавал их болгох вэ? энэ чигээрээ бол булгайн ус энэ хөндийд байгаа тарнаг усланс чадаагүй гэж сэтсэл зовнгоон булгийн эхний лаг. шаврыг сэндийлсэн боловч ундрага нь нэмэгд сэнгүй. : ло Хүүхдүүд тариан талбайд ус оруулаад лоо хонож байв. Тэд өглөө болгон їшуудуум дээр. бис биенээвээ өрсөн ирдэг болжээ. Тэд “өнөөдөр мөн уралдсаар нөж усаа салаалан урс аж байтал,. 3: Уухай” 16 нар ингэж тоглож байдаг бий. Задарсан золигууд ... гэх хахиргаан чаага дуу гарлаа. Хүүхдүүд цочин харвал ногоочин өвгөн алаг морио уначихсан давхин айсуй, Хүүхдүүд айж цаашда зугтаахад өвгөн хойноос нь хөөж шилбүүрээрээ ороолгов. --АХ аа та... яаж байгаа юм бэ? гэж. Зо- риг өвгөний ороолгосон шаялбүүрийн сурнаас шүүрэн авч уйлагнан хэлбэл өвгөн буу Хха- райж түнийг барьж авлаа. Зугтсан нөхөд нь ч эргэн ирж Зоригоо салган авахыг бодсон ч уур тай өвгөнд ойртож. чадсангүй. Тэгтэл Зоригийн аав хэдэн хүн дагуулсаар ирлээ, Өвгөн “Зори- гийг хөтлөн аав өөд нь ойртуулж --Энэ эрх жаалууд л шуудуу боож усаар тоглож байсан юм байж гэв. Зоригийн аав хүү гээд муухай харж -Ган болж тариа хатаахын хажуугаар та Шинэ, төрлийн анхны уралдаан Дөрвөн төрөлт урал дааны хаврын гараа өнгөрөгч 3 дугаар са рын 15-наас эхлэн пио пнерийн бүлэг, |бүлгэ- мийн тэргүүн шалга» руулах хэлбэрээр яваг даж 80 гаруй сургуу- лийп 20 мянга гаруй пионер сурагчид оролц сон байна. Улаанбаатар хотын залгамжлагч П чуулгац нвагдсан энэ 5. дугаар сарын 18,14-ний өдрүү дэд, хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлт шигшээ уралдаан төв цэнгэлдэх хүрээлэнд явагдаж, нийслэ Улаанбаатар хотын таван районоос шалгарсан шилдэг ба» гуудын өсвөрийн за- луу тамирчид тэргүүн амжилтын төлөө хүчээ сорин уралдцгаав. Зал» гамжлагч нийгэмлэгийп шигшээ баг амжилтаа үзэх зорилгоор урал- даанаас -гадуур орол- цож пийлбэр дүнгээр 2700 оноо авч сайхан амжилт үзүүлэв. Райо- нуудаас шалгарсан ба- гуудаас Найрамдлын районы 21 дүгээр сур гуулийн Сэрдамба ах- «Пионерийн үнэн» 4 А--80904 2538 Х22(9т8) дагчтай баг нийлбэр дүнгээр 24329 оноо авч, Улаанбаатар хотын хөн гөн атлетикийн дөрвөи төрөлт уралдааны авра га баг гэдэг хүндэт цо- лыг авлаа. Сүхбаата- рын районы 5 дугаар сургуулийн Хандсүрэн ахлагчтай - баг 2185 оноогоор, Онтябрийн районы 28 дугаар сур- гуулийн Цэндмаа: ах- лагчтай баг 2188 оноо- гоор 2,3 дугаар . бай- ранд оржээ. Нэг бүр- чилсэн дүйгээр хөвгүү- дийп дөрвөн төрөлт уралдаанд 24 дүгээр сургуулийн сурагч Пү- рэвсүрэн 299 оноогоор 5 дугаар сургуулийн су рагч Нармапдах 282 оноогоор, 21 дүгээр сургуулийн сурагч Сэр дамба 273 оноогоор, охидын дөрвөн төрөл- төд 28 дугаар сургуу- лийн сурагч Цэндмаа 229 оноогоор, 21 дү- гээр сургуулийн сурагч Сувдаа 228 оноогоор, сурагч Наташа 221 оноогоор тус тус 1,2,3 дугаар байруудыг эзэл- яа. Л. Цэдэндорж Манай хаяг: Сүхбаатарын лаа. Аав нь ирэв бололтой. Зоригог эр ӨӨДӨӨ гүйн хөнжилдөө, орлоо. Амтат сайхан бодолдоо автагдсаар “Зориг таг унтаж орхижээ. Сэрэхнээ нь нар нүүрэн дээр нь тусаж байлаа. Босон харайвад аав ээж хоёр нь ажилдаа. явчихсан байв. Зориг. нүүр гараа яаран угааж, ээжийнхээ хийгээд орхисон цай хоолноос тухтай ч идэж чадсангүй хүрзээ аваад болзсон газраа ирвэл дөрвөн нөхөд нь аль хэзээний ирчихсэн бололтой түүнийг харан гуут --Ёэ еэ бөө бөө нойрмог жаал минь яаж өндийж рээв? гэж ам амандаа шуугилдав. За ригийн нүүр улайж доошоо харлаа. 2 --За явцгаая. Оройтчихлоо гэж нэг нөхөр нь хэлэхэд таван жаал хүнд үзэгдэхгүйг бодон жалга өгсөн явлаа. Тэд явсаар тэр жалганаас гарч хэсэг бургасан дунд байдаг булгийн | дэр- гэд ирж өчигдрийн үзсэн газраасаа эхлэн на- рийхан шуудуу ухацгаав. Гангийн халуун нар төдхөн хөөрч толгой дээрээс шатаах гэж бай- гаа юм шиг халуу оргиулна. Хүүхдүүд халуу- наас ер айсангүй ухсаар зайтайхан байгаа 1аё- рианы талбай өөд нарийхан.шуудуугаар усаа Ши ШИЛ ! ШИ! Їй 1122 оруулжээ гэж хамт ус урсаж байгааг Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. Утас: хариуцлагатай эрхлэгч -263832. Захндал харилцаа- 26888. нар ус боол: ногоо бас хатааж сүйд хийх нь ээ гээд толгойгоо сэгсрэхэд ойролцоо байсан нэг хүүхэд --Ахаа бид усаар тоглоогүй тариа усалсан гэж аяархан хэлбэл -- Нээрэн тийм байна. Эд чинь тарианд нэг хүн хэлэв. Зоригийн ирсэн нөхөдтэйгээ тарианд шуудуугаар үзээд толгойгоо сэгсрэхээс өөр юм хэлсэнгүйд хүүхдүүд айж гайхсан хэ- вээр байлаа. Зоригийн аав таван жаалыг той- руулан харснаа ус аав --Тариагаа аврах гэсэн сайхан санаачлага гаргасанд та нарт баяр хүргэмээр байна. Гэсэн ч үүнээс чинь болоод тэнд ус шаарддаг ногоо маань хатаж үхэж байна. Тэртэй тэргүй энэ их тарнаны талбайг жижигхэн булгийн ус услаж дийлэхгүй шүү дээ. Ийм болохоор одоохон боо сон шуудуугаа. онгойлговол дээр байх шүү гэв. Хүүхдүүд нээрэн нэг сайхан ажил хийх гээд нөгөөг таслаж байгаагаа сая ойлгож шуудууны ЭХ өөд явцгаалаа. Зоригийн аав тэдний араас харж байснаа -- Манай хүүхдүүд тарна цогоондоо биднээс илүү санаа зовж байна шүү гэвэл --Тийм юмаа. Эднийг чинь тоглож л байна гэж, бодлоо шүү гэж өвгөн хөлээд эрүүн дэх сахлаа шувтрав. “Бид ингэж буруудана гэж мэдсэнгүй л дээ гэж Зориг хэлэхэд --Үүнээс хойш аав ээжтэйгээ зөвлөж байя. Бид хүнд хэлэхгүй нууцхан хийнэ гэсэн мааны ийм болголоо гэж нэг хүү хэлэн. : Булгийн ус хуучин шуудуугаар жарэлзэн урсахад хүүхдүүд дагаад гүйлээ. ШИ Ши заа Ш ! МИиШИН Ши !| ЇЇ 1 ШАЛ ИШ Ш 11 нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбийатад хэвлэ “тсгггтгггсггстсинииииииаллнлннссэнинсиилиииииииихиигиаласгинийаэ--------иээ--.П... 8. “Индекс-1414р Харнуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАВ, ө МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит. Орон бүхний пролетари нар мэгдэтгүй! 24 дэхь жилдээф 7 232 (979) дадбнгайнйлхин Ө1967 оны 8 БНМАУ-ын гавьяат багт Жил бүрийн зурга дугаар сарын нэгний өдрийг орон бүхний олон сая хүүхдүүд цог жавхлантай баяр лан тэмдэглэж өнгөрүүлдэг билээ. Энэ баяр нь энх тайван урт удаан жаргалын төлөө тэмцэн амьдарч, ажиллаж байдаг орон бүхний бага чууд, хөвгүүдийн баяр юм. Орон бүхний охид хөвгүүд аз жаргалант амьдралаа хөнөөлт дай ны аюулаас аврах, энх тайвнаар өр ших алдарт үйл явдлын төлөө нэг ёа налаар сайхан үгээ хэлцгээж, энх тайвиы сүлд дуугаа дуулж байна. Манай төрөлх хайрт эх орны хүүхдүүд ардын хувьсгалт нам, засгайнхаа ачаар жаргалтай сайхан амьдарч байна. Ийм сайхан зол жаргалыг манай ахмад эцэг, эх, ард түмэн өөрсдөө байлдан авч үр хүүхэддээ олгож өгсөн юм. -Ма- най энхрий хайрт нам засаг, шинэ үеийн багачууд хүүхдийг эр- дам мэдлэгтэй Боммуниет хүмүү- жєинлтой иргэд болгоход бицгой ан хаарлыг тавьж байдаг..Энэ нь ар- дын сургууяь, хүүхдийн цэцэрлэг, эх нялхсыг хамгаалах газар ба тө- рөх газрыг олон тоогоор барьж байгуулж өгч байдгаар нлэрч бай на. Ялангуяа монголын инонерийн байгууллагыг жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит болгосон явдал бол хүү- хэд та нарын үйл хэргийг хичнээн их өндөр өргөж байгаагийн тодор- хой баримт мөн. Хүүхэд та нар ч Сүхбаатар тэргүүтэй ахмад үеийнх нийхээ үйл амьдралыг залгамжлагч энх тайвны бат тулгуур мөн билээ. Ардын үр хүүхэд та нарыг сонцна лист коммунист үзлээр хүмүүжүү: лэхэд зориулж хүүхэлдэйн ба хүүх- дийн театр, кино, номын сан зэрэг ХҮҮХДҮҮДИЙН ДУУ Ж. ЖАМГЬЯНДАГВА соёл урлагаар үйлчлэх ажлыг өр гөн дэлгэр зөхиож байна, Энэ бол манай орны багачууд хүүхдийн жаргалант амьдралын бахархлын нэг төд үлгэр жишээ мөн, Өнөөдөр манай орны жаргалант хүүхдүүд өөрсдийн амьдрал, 84 жаргалаа магтан дуулж байна. Олон улсын хүүхдийн баярын этэ өдөр манай орны охид хөвгүүд Яв. хийн шудрага үр түүхдийн хамг энхийн дуугаа дуулж бейна. Ма- най пнопнер сурагчид олон улсын хүүхдийн өдрийг сурлагын өндөр амжилтаар угтаж байна, Энэ сэй- хач чанараараа эк орныхоо эрх чөлөөт жаргалант амьдралыг бэх- жүүлж, МАХН-ын үйл хэргийн тө лөв хэзээд бэлхэн гэдэг ариун тан гаргаа биелүүлж байгаа юм. е Залуу уншигчдын зөвлөл Алтай хотын төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн дДэрэгдэх хүүх- дийн номын сан 8 хүний бүрэлдэ- хүүнтэйгээр залуу уишигчдын өв лөл” байгуулан ажиллаж | байна. «Залуу уншигчдын зөвлөл» нь су- рагчдыг тусгай цагийн хувиартай гаар анги, ангиар нь ном уншуулж «Д.Нацагдорж» тэмдгийн болзлыг хэрхэн биелүүлж байгаад хяналт тавьж тэдэнд санал зөвлөлгөө өгөх зэргээр ажиллаж байгаа нь зохих үр дүнгээ өгсөөр байна. гэж «Залуу уншигчдын зөвлөл»-ийн дарга сурагч Ц. Лхагвасүрэн лярн- лаа, 9-ийн В. ансийн сурасч Ш. СОЁО МАХН-ын үйл хэргийн Монголын но лнерийц байгууллагын | Төв Зөвлөлийн совин дугаар сарын 1 төлөө хэзээд бэлхэн бийгтүн! Пүрэн Ф Үнэ 10 зө Ф (77 557 4» 6 «ь 44», 65985545 669 668.62:5:49 09 5В 9 6в ЭЭ ртэргээр бэ ЕРгГарг ир эгчирэ ар е рч Өрэгэр гар ав Өв арг ар өнө арт ав» ав лаг НМРФЧРЭРЭРЭРЭЫДЭЫЭ ДХ ЭЭИЭЭЭуЁЛТЭДМИЯЖТНЧТН ГЭХ 5 1 дэндэнэ дийн йл ниййннайнийй Хотэээжгжэжэжгжэээжэжээээээ. ДИЙН Зургийн урвадаан (ба олон улсын хүүхдийн зургийн үзэ«э- дэнт зохион байгуулдаг «Нанхарь: ын олон улсын үзэсгэлэн гэдэг байгууллагаас жил бүр явуулдаг уралдаанд манай хүүхдүүд зэв жилттай оролцож байсан бөгөөд энэ жил ч өрсөн оролцохыг урьж байна. Шинэ марк Саяхан олон улсын оюутны хол бооны 9 дүгээр нх хуралд зорнулан зураач Баяраагийн зурсан 38х43 мм хэмжээний, 30 мөнгө, 50 мөнгө ини 2 номеналтай нэг серн мар- кийг Холбооны Яамнаас хэвлүүлэн гаргав. Мөн Холбооны Яамнаас «Эрт- ний Галвын амьтад» гэсэн сэдэв бүхий Зх4 хэмжээний 8 номеналтай нэг сери марк хэвлэн гаргав. : ййьиййнэи дийн 2 рттчтүээлтү/тутэтэРэгЭ ла 2 2 2, Өнөдийлийдиидндйнийдий | | 1,249 Шалгалтын 9ГЧИЙН Эрвээхэй эрвээхэй Цэцгэн дээрээ суугаарай Эгцэлж намайг хараарай Наадан наадан нисээрэй Намайг сайн ажаарай Эрээн хувцсы минь хараад чи Ээжийн минь урныг гайхнаа Эгээ л чам шиг би Ижилгүй ганган байна уу гэж Алтанцэцэг охин дуулдаг бай лаа. Бас дүү нар нь тэр дууг х9- йлий нь сурчихсан эгчийгээ дагаад дуулдаг байжээ. Хоног сар өнгөр- гөө? л байлаа. дугар «Эрээн хувцсы минь хараад чи Ээжийн минь урныг гайхнаа» гэж Алтанцэцэг дүү нартайгаа олон гоё ганган эрвээхэйг хараад Йхуулан дуулсаар байжээ. Юм эг үргэлж нэгэн хэвээр байдаг гүй, өөрчлөгдөж хувьсаж байдаг сойно доо. Алтанцэцэг «эжий минь урныг гайхнаа» гэж дуулаад дэгэж дэрвэж явахаа байж, харин хөөрхөн дүү нараа ингэж дуулаад гүйж цовхорч явахыг хараад эгч мэдийн хувьд өхөөрдөн энхрийл- дэг болжээ. «Би ч гэсэн хэдхэн жи лийн өмнө энэ дууны учир утгыг ер ойлгоогүй хирнээ .изгэж л дуулж явж билээ. Нээрээ ч ээж Мминь уран омдаа. Миний өмсөж яваа энэ сайхан хувцас, дүү нары Мминь биенд нь зохицож, цэцэг шиг чимсэн тэр хөөрхөн хувцас ху нарыг ээж минь л хийж байна шүү дээ Ээж шигээ сайн оёдолчин “ болох юмсан» гэж тэрээр санааш- ЯЧрал боддог болжээ. Аав нь хэдэн хүүхэддээ хоршоо дэлгүүрээс гоё ганган хувцас ху- нар байсхийгээд л авна. Хэдий нь урагдчихсан, товч шилбэ нь хан- Йзарчихсан явна. Алтанцэцэг дүү нарынхаа хагархай ханзархайг цоолдоно. Товч шилбийг хадна. Ин гэж байхыг аав зяь харвал гуниг- тай нүдээрээ ууган охиноо шир- тэж,, «онгойхоор омой» гэсэн юм. Миний хүү овоодоо гээд энхрий йлэн үнсэнэ. Зарим даа буруу Ха8- Үүнийг - Джон Камуянгыг дэлхий ажээ. 2 метр 75 сантиметр өндөр Джон Камуянга, амьдардаг Найрамдах Улсын Траисваальд хүн юм. Камуянга, Думумбаш хотод өөрийн өмсөх юм-гэж Катангын «Эссор дю ККатанга» ны мастер, Камуянгын захиалгаар сэх онгоцонд сууж явахад сонссон дээр тохиромжгүй ЯНГй | ТӨГСӨГЧДӨД Танхимаас урвыг гайхна раад уйлж байхы нь ч Алтанцэ- цэг хардаг байлаа. Багш нь Алтанцэцэгийн ингэж дүү нарынхаа хувцас хунарыг оёж хагархай цоорхойг цоолдогийг мэд чихсэл «Алтанцэцэгийг харж бай на уу та нар! дүү нарынхаа хув цас хунарыг үргэлж оёж янзалж байна. Өөртөө хүртэл хувцас хий- гээд өмсчихдөг болжээ» гэж маг- тана.Алтанцэцэг охин энэ жил 7 ду гаар анги төгсөж байна. Ангийн болон найз нөхөд Баяраа, Шатар Марушаа, Д, Алтанцэцэг гээд олод охид хөвгүүд 7 дугаар ангиа төгсгөөд үйлдвэр, хөдөө аж ахуйд очиж ажиллах санал хүсэлт өглөө. Алтанцэцэг «Багшаа би хүүхдийн хувцасны артельд очиж оёдолчин больё» гэхэд багш нь зөв гэсэн шиг энхрий зөөлнөөр харж дэвтэр тээ тэмдэглэж авлаа. Одоо Алтанцэцэгийн зургаан дүү эрээн ганган эрвээхэйг хараад Эрвээхэй эрвээхэй Цэцгэн дээрээ суугаарай Эгцэлж намайг хараарай Наадан наадан нисээрэй Навчин дээрээ буугаарай Эрээн хувцёы минь хараад чи Эгчий минь”урныг тайхиа Эгээл чам шиг би |, Ижилгүй /ганган байна уу. гэж дуулаад дэгдэж ”дэрвэжтявах бол лоо. Алтанцэцэг охин ийнхүү ЭЭ- жийнхээ уран чанарыг өвлөн ава- хаар санаа шийджээ. Манай орны, олон. зуун: сургуу- лийн 7, 10 дугаар. анги төгсгөж байгаа охид хөвгүүд Алтанцацэг шиг, эдгээр хүүхдүүд шиг нам ард түмнийхээ итгэл даалгаврыг баяр тай хүлээн аваад, дуртай ажил э сонгон үйлдвэр, хөдөө уйн зүг хөлгийн жолоо залж байна. Эд бол манай ажилчин, мал- чин, сэхээтний залуу халаа билээ. Эд бол ирээдүйг цогцлон бүтээгч баатар үйлстэн билээ. Г. Сэсмгэ. уу? Өмнөт-Африкийн бөгөөд, түүний шаахайгаа захиалан таван хэрэг гарвал өөрийнхөө хоёр хөлд найдна, е 4 Ц. БУРХИА »-0-0-6-0-0-0-8-8-0-0 3-7 9 0-9-0-8-8 8-8-0-0-8-9-8-0-8-0-0-8-8-8-0-8-0-8-6-8-6-8-0-8-8-8-68-6-0-66 хамгийн өндөр хүн гэж төолдог Бүгд эх нь Негр оёулдаг сонинд бичжээ. Тэндэхийн савхи зуун размерийн оёж өгчээ. Джон Камуянга ийм өндөр учраас мотоцикл, автомашин, нн- байдаг гэнэ. Ийш тийш явах хос шаахай Марите Мельникайте . Зөвлөлтийн ард тү- мэн фашнстын түрэм- гийлэн эзлэгчидтэй өдөр шөнөгүй тэмцсээр байлаа. Марнте Мель- никайте гитлерчүүдэд түр эзлэгдчнхээд бай- сан дайны талбар Тэнд фронтод очлоо. мянга мянган хүмүүс партизаны отрядад орж байв. «Партизаны хагас нлүү хувь нь залуу- чууд бансан ба тэдний дотор Марнте Мельинкайте дайсантай аймшинтгүн ту- лалцаж байлаа» гэж партизаны тэмц- лийн баатар С.А. Ковпак ярьсан байна. Комсомолын гишүүн Марнте Мельни- кайте Литвийг эзлэгдэхэд нөхөдтэйгээ хамт партизаны отрядад очиж эзлэгдсэн төрөлх нутгийнхаа төлөө 2 ештгүүс турш тэмцсэн байна. 1943 оны зун Ма- ритегийн партизан бүлгийнхнийг фашис тууд бүслэн авчээ. Комсомолчид эцсийн сумаа дуустал тулалдлаа. Марите сүүл- чийнхээ гранатыг дайсан ба өөртөө 30- риулж тэслэхээр шийдсэн боловч гранат нь тэсрэлгүйгээр фашистуудад баривч- лагджээ. Марите фашистын хэрцгий ширүүн шүүлт, бүхнийг тэсвэрлэн, өөрийн отря дын хаана байгааг хэлсэнгүй ээ. Тэр дүүжлэгдэхээр явж байхдаа, омог бад- рангуйгаар дээгүүр харан алхалж тосто- ны хүмүүст хандан «Бидний өшөөг ава- 5: Аялал Нийслэлийн 10 жилийн 28 дугаар дунд сургуулийнхан «Ахмадын алтан мөрөөр» гэсэн тойрон сяллыг сүндэр- лэн босож байгаа зурагт радиогийн ба- рилга дээр явуулав. Аяллынхан зурагт радногийн цамхагын явц, түүний ирээ- дүй, мөн зурагт радногийн суурийн чу луу тавнгдахаас өмнөх үеийн байдлыг судлахад гол ажиллагаагаа чниглүүлэв. Тойрон аяллынхан 1967 оны 3 дугаар сарын 29-ний өдөр нам засгийн удирдаг чид оролцон зураг радиогийн цамхагын суурийн чулууг ёслол төгөлдөр тавьса- наар өнөөдөр хүртлэх хугацаанд энэхүү том цамхаг, барилгын явцын тухай төв, орон нутгийн сонин сэтгүүлд гарсан 20 нод найруулал, сурвалжлага, мэдээ мате риалаар самбар гаргалаа. Мөн зурагт радиогийн төв сүндэрлэн босч байгаа орчинд өмнө нь байрлаж байсан улсын цагдан “сэргийлэх газрын дэргэдэх мөр- ден хайх газрын нохойн албаны түү- хийг судалж, «Зурагт радногийн суу- рийн чулуу тавигдахаас өмнө...» гэсэн зурагт самбар гаргалаа. Ингэж өнөөд- рийн инонерүүд, маргаашийн инжене- рүүд орчин тойрноо судлаж, ахмад үенйнхнийхээ хийж бүтээсэн, явж зам- насан газраар аялал экскурс зохиож байна. Р. хэлтэн (28 дугаар сургуулийн Гараанаас ба рианд НИЙСЛЭЛИЙН 17 ДУГААР ДУНД СУРГУУЛИЙН ГЭЭР САЛААНЫХАН РАХДАА СОЁЛЧ ЛАСАН ЮМ. ЧУУЛГАНЫ БАРИА -РРЧ ЦОЛ МАНДАТАА АВЧ 217 1пАНТҮЇЛТ1 «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» П ЧУУЛГАНЫ ГАРААНД ГА- АЛАА,БОЛОХ ҮҮРЭГ АВЧ АЖИЛ 1Д ТУЛЖ, ИРЭХДЭЭ ТУС САЛААНЫ “БАЙХАД Ж. ГОМБОСҮРЭН ЗУРГИЙГ АВ НӨХӨРЛӨЛИЙН С 2 хаар ,за-с грми ирнэ, Зөвлөлт Литов Нинцгугэ» гэж ааа 1, хоолойгоор хашги цуурнатуулж лаа. авналт Холбоот Улсын баатар Марн те Мельникайтегийн хөшөөг цэцэрлэ- гийн модны мөчир, навчис энхрийлэн илэн таалах мэт шүргэн найгаж байна. 7.8 АНГИЙН НЭГДҮ- П Х УХ5233: вэ Жо ёо ав ог 4в хэн» ёо эв сэт 2 8ж ос 0Вь 8вь л тг 8в с 8в сав бө. Г инхилэнййниэнийй нийн нййннийнйй йн йндй нийл нийн ЛЭГ РЭРЭРЧпццппцЬцэ1ээиллатсэсташчцЖулсЖлуү,иээ Эх нялхсын эрүүл мэндийн төлөө зөмнниичилилрчииииглииииилчиилин Хүүхдүүдээ! Та нар Самбуу, Ням буу хоёрын барилдсаныг сонссон уу? Өнгөрсөн жид юм шүү, Самбуу Нямбуу хоёрыг Сөгнөгөрийн пионе рийн зусланд амарч байхад биеийн тамирын төрөл бүрийн тэмцээн явуу лахаар зуслангийн захиргаа шийдсэн байжээ. Гадаадаас ирсэн бяцхан 30 чид бөхийн барилдааныг юм юмнаас илүү сонирхжээ. Тэдний дотроос Сам буу, Нямбуу хоёрын барилдаан бүр ч сонирхолтой болжээ. Нэгийн даваанд Самбуу, Нямбууд тархна ха га шидүүлчих шахжээ. Тэгээд Сам ! ! ! ! ! буу «үгүй би даанч яав Даа? Тэр ! ! . : ! » ярь р, ароаре НпЭоРЭРОРЭРЭРЭЧРЭРГЭТГ ТЭ 251 23. 23. 28.24 олон хүний нүдэн дээр тэгээд бас гадаадаас ирсэн найз зочдын өмнө 4 дүгээр ангийн тэр бацаан жаалд унах гэж дээ?! Хүүхдийн алга ташис ныг яана, Бин 7 дугаар ангийн биеэр Самбуу, Нямоуу хоёр том хүүхэд шүү дээ» гэж боджээ. Хоёр хоносны дараа Самбуугийн гуйлтаар тэр хоёр байрныхаа ард 5 дасин барилдаж Самбуу 5 унажээ, Чи өвлийн бүтэн сайн 9 өдрүүдэд юу хийдэг вэ? -- Кино үздэг, -- Цана тэшүүрээр гулгадаг уу? -- Үгүй --Чи усанд шумбаж, наранд ээдэг ҮҮ? -5: Үгүй, --Хүүхдүүдтэй нийлж зугаалгаар явдаг уу? -- Үгүй, -- Хурдан морь унасан уу? -- Үгүй, Өглөөний биеийн тамирын дас гал хийдэг үү? шэҮГүй: -- Хоолоо бардаг уу? -- Үгүй. Эмч: Би чиний биеийн эрүүл мэн дийг үзлээ. Чиний царай чинь цонхи гор, арьс чннь цав цагаан булчин ул багар сулхан, туранхай, хоолонд дур гүй, шүд чинь хорхойтон. бас хоолой чинь өвөлд олон дахнн өвддөг юм байна. Энэ бүгд чамайг тэнхээ гүй болгожээ. Одоо чи мнний хэлэх үгийг сонс! гээд зөвлөсөн нь -- Хүн эрүүл биетэй, саруул ухаантай, бяр ихтэй явья гэвэл бн еэ чийрэгжүүлэх хэрэгтэй юм, Биеэ чийрэгжүүлэх гэдэг яахыг хэлэх вэ «ар ар с ёр ес нр с к»т Овьь 8ВЬс «ос євьо ань 3 өс» 0 ал» 0 Эв 0 орой бо» 0 ЄВЬ 6 иь 0 ЄВЬ 0 өв» 0 бВв он ЄВЬ о ӨВ» 0 8Вь 0 ӨВ» 9 Є2» 0 Є8Ь ос Євё Пионерийн Жил бүрийн зуны саруудад пиопер.їйн нер сурагчид зугаатай сайхан амардаг зусланд амрагчдад,.. арван ино- сурагчид зуслангуудад олон билээ. Зусланд амрах эрүүл мэндийн шинжилтээг нэгдсэн журмаар сайн хийлгэх нь чухал. Зусланд очихдоо зуслангийн Формын хувцас (эрэгтэй хүүхдүүд цагаан цамц, хар труск, эмэгтэй хүүхдүүд цагаан цамц, хар банзал) 2-9 ээлжийн нарны цагаан малгай усны гутал цув зэргээс гадна цагт өмсөх ноосон цамц дулаан хувцас, бусад цагаар өмсөх өглөө оройн. сэрүүн хөнгөн, ним- тэн хувцасуудыг бололцоогоороо бэлтгэж очих хэрэгтэй. . Амрахаар очиж байгаа сурагчид нь өдрийн тэмдэглэлийн ТӨЛБ үзэг, харандаа, бийр, будаг, унших ном, хувийн ариун цэврийн хэрэглэл толь, сам, оо, саван сойз, гутлын тос, гутал нусны алчуур зэрэг хувийн болон соёл хүмүүжлийн ажилд хэрэглэх бүх бэлтгэлээ сайн рэгтэй шүү. хангасан байх хэ- Д. МӨНХОЧИР 22 дугаар дунд сургуулийн пиоперийн ахлах удирдагч ланалчижаг авиаг ланналгаила /уланалчинал мл" ээ ээлийн ийлииййлий лучанжэ санаа НАЙРАМДАЛ ПАРКТ -Ф гэвэл Ялангуяа температурын өӨдөрч лөлтөнд биеэ системтэй дасгаж түүнд тэсвэртэй болгохыг чийрэг жих гэнэ. “Чийрэгжсэн хүн даарс- наас ханиад хатгалгаа, өвчнөөр өвдөхгүй. ангин зэрэг Биеэ чийрэгжүүлэхийн тул цэвэр агаар, нар, усыг ашигладаг юм, Би еэ зун цагаас эхлэн чийрэгжүүлдэг юм, Чи өнөөдрөөс эхдээд өглөө бүр өглөөний гимнастик хийчихээд алчуу раа хүйтэн усанд норгож чээжээ улайтал арч, Үдээс өмнө ус бүлээ цэхээр голын усны гүйхэн, хайр чу луу багатай хэсэгт очиж ор. ООрох- доо урдаар хөлөө дүрж, чээж гэд сээ шавшиж дасгаад аажмаар усан даа орж бай. Хэд ороод ирэхээр шум "баж чаддаг болно. Харин уснаас зал гиж болохгүй шүү. Уснаасаа гараад Нэн РТ"ЭГЭЗХҮТЭ гий өмс, Намрын өглөө инхны цас ортол бүр гадаа гарч гимнастик хий гээд чийгтэй алчуураар биеэ арчиж бай, : Өвөл болохоор хөвөнтэй майк, элс юм уу, хадан дээр хэвтэж биеЭ ноосон цамц гээд д олон давхар шар. Олон дахин ингээд ирэхээр ом битгий өмс, Унтахынхаа өмнө арьс чинь борлож хатуураад булчин чинь чангарч хоолонд дуртай болно. Үдийн хоолны дараа 1 цаг 80 ми нут хэртэй унт. Цайны дараагаар гар хөл бөмбөгний аль нэгээр тогло. Оройн хоолны дараа шатар, даамны аль нэгээр тоглоод унтахын өмнө 15-20 минут агаарт гарч хүүхдүүд- тэйгээ сонин хачин юм ярилцаад да раа нь хөл, гар, нүүр, шүдээ угаа гаад сайртсан, холцруутсан газраа вазелин түрхээд 10 цагт унт. Орон доо ороод элдэв юм бодох ном унших хэрэггүй. Намар болж, сэрүү орох яагаачгүй байхад дулаан хувцас бит хөлөө хүйтэн усаар угааж байхаа бит гий мартаарай, Энэ тун чухал юм шүү. Цас орсоноос хойш өглөөний гимнастикийг дотуур майктай, гадаа хийж бай, Өвлийн бүтэн сайн өдрүүдэд хаа яа кино үзэх нь зүйтэй боловч цана тэшүүрээр гулгаж сураад түүнээ заншил болгоорой. Ингэх юм бол чиний булчин чангарч, бяр тэнхээ их дэж, ухаан саруулжиж Нямбуу шиг чийрэг биетэй болно. Г. БАДАРЧ (Хотын эрүүлийг хам- гаалах газрын хүүхдийн ерөнхий мэр гэжилтэн) ттьсэелэоэ.6р.ророрв Вон .Ь.В ов. эсээ. бн хайн ийй ний йн Айн ний нйй нийл нд нийтийн Ай нийн лд дХЛРЛөРЭТГТЛТЭЭЭЭЭГЭТ- 0-0-0-0-0-0-0-0-0-4-0 0-6 0 0-0-0-2-24 1 , » 1 чиж доош харвал нэгэн харавтар бөгөөд 2 » » » 22 :0-0-0-9-0-0-0-8-0-0-0-0-0 0 9": 8-0-0-0-0-0-0-0 9 9-0-0-0-9-0-0-06-6-0-0-9 0-0-0 0 60-64 элээнд ярив. Элээ өвчтэй дүүгэр эмч- лүүлэхээр тоншуул докторыг ,энна. Мод цоо тоншиж өт хорхой түүдэг тон- шуул элээний гэдсийг цоо тоншчих км байгаа даа,.хүүхдүүдээ хойшдоо чухам юу болоо бол? гэж сонирхож байгаа биздээ. Энэ бол зохиолч С. Буян-нэмэ- хийн «Бор Бор болжмор» гэдэг хүүх- дийн өгүүллэгийн түүвэрт байгаа юм шүү. Удахгүй худалдаанд гарахаар нь уншаарай! Х. Нямбуу багачууд га нарын мэдлг- гийн санд нэмэр хандив болгохоор «Мэр гэн багшийн намтар» гэдэг ном бичсэн юм. Энэ номонд «Балар эрт цагийн ХҮ- мүүс ан гөрөө хийж, алс газар зорчин явахдаа элдэв аймшигт явдалтай учрах явдал бишгүй дээ байжээ. Тиймээс бэрх цагт тохиолдсон зовлолгоо бие биедээ илчлэх, тэднийг тулгарах аюулаас бол- гоомжлуулахын тулд дээс модны мөчир зангидан орхндог байжээ. Балар эртний «дээсэн номноос» эхлэн өнөө үенйн өн дөр бүтээмжтэй хэвлэлийн үйлдвэрүү-- дээс гарч байгаа олон зуун сая номуудыг хэвлэн гаргаж буй үсэг үүс- сэн хүртлэх сонирхолтой түүхийг энэ номноос уйших болно. Номын зураг чимэглэлийг зураач Д. эрдэм сурсан тул олон ургамлын аймагт Сандагдорж хийсэн юм. Энэ ном удах- тусыг үйлдэж, тэднийг сүйтгэн устга- гүй хэвлэлийн үйлдвэрээс гарч, та на- даг, өт хорхой тэргүүтнийг арилгаж, өв рын гар дээр хүрч дэлгэгдэнэ. чин эмгэгийг эдгээж явдаг гэж тон- «Согоон цэцэг» өгүүллэгийн түүврээр шуул хариулав» багачууд та нартай анх танилцсан 0. Шаазгай тоншуулын үгэнд итгэж түү Цэндсүрэн «Чигчий хүү» гэдэг өгүүллэ нийг үнэхээр сайн эмч болох тухай гийн түүврээ хэвлүүлж байна. НОМ ХУДАЛДАХ САРЫН АЖИЛ Энэ 5 дугаар сарын 20-нд нийслэлийн худалдааны гудамж, талоай хөл хөг- жөөн ихтэй байлаа. Энэ бол номын худалдааны 80 жилийн ойг угтсан ном ху- далдах сарын ажил эхэлж байгаа нь билээ, Ном худалдаалах сарын ажлын эхний 7 хопогт нийгэм улс төрийн ном худалдах бөгөөд таван зуу гаруй нэр төрлийн шинэ ном гарч унших эзнээ хүлээж .байна. Үүнд: : В.И.Лениний зохиолуудын 26,27 дугаар боть, БНМАУ-ын дэлгэрэнгүй түү- хийн нэгдүгээр боть, МАХН-ын шинэ программ, монгол зөвлөлтийн пайрамдлын ту зэрэг олон ном байна. Дараа нь хүүхдийн болон урлаг утга зохиол, соёд ши х ухаан техникийн номын 7,10 хопогууд болох юм. Р Хүүхдийн ном худалдах 7 хоногоор 300 гаруй нэр төрлийн ном худалдахааё гадна, ерөнхий боловсролын сургуулийн 1-10 дугаар ангийн сурах бичгийг нд- мын дэлгүүрүүд хувиараар худалдаж байна. Номын 1 дүгаэр дэлгүүрт: 2,3,4,5,10.27,33,34, Хонхорын лиудад, Номын 1 дэлгүүрт: 1,6,7,11,12,20,22,23 дугаар сургуулиудад Номын Ш дэлгүүрт: 5,9,13,17,16,24,26,28,31 дүгээр сургуулнудад, Номын 1У дэлгүүрт: 8,14,15,18,21,30, 32, Төр хурахын сургуулиудад 1-10 дугаар ангийн сурах бичиг зарж байна. Хүүхдийн номын 7 хоног энэ сарын хорин долооноос 6 дугаар сарын 83-ыг хүртэл явагдана. Хүүхдийн номын 7 хоногоор бяцхан уншигчид хүүхдийн зохиол чидтой уулзан, өдөрлөг, үдэшлэг сургуулиуд дээр зохиогдож байна. Мөн сонин, сэтгүүл, радиогоор ном худалдах сарын ажилд зориулсан номын тайлбар өгүү- лэл болон ном сурталчлах, түгээн тараах ажиад ах дүү социлист орнуудын ба өөрийн орны тэргүүний хүмүүсийн арга туршлага, зохиолч, редактор, орчуулат- чид худалдан авагчдын санал бодлыг өргөн пэвтрүүлж байна. Хүүхдүүд та нар помын аль ч дэлгүүрт орж дуртай номоо авахаас гадиа за- нм ховор номын захиалга өгч болно. у 3 . Манай сурвалжлага «...Нэг их ууланд юм гэнэ. Нэг өдөр алаг шаазгай илэн халин ннссээр нарсан модны мөчирт бууж суух завсраа орч- лон ертөнцийн явдлыг тоочин таг таг шагшин байжээ. Гэнэт суусан модонд нь түг түг гэх чимээ гарахад их л цо- алаг биетэй маш үзэсгэлэн төгс шувуу модны хальснаас тэврээд зав чөлөөгүй тоншиж байна гэнэ. --Мэргэн дүү минь ил юуны учир ийнхүү модыг ийм идэвхтэй тоншдог билээ? гэж шаазгай асуув. --Би бол бага наснаас эмч докторын ж станцын сургуу- Сролг ї3 Сурагч АНДРЮШИЙН зурсан плакат Энх ӨГҮҮЛЛЭГ Нарлаг Монголын хаврын нэг өдөр, Ням гариг байлаа. Хөгшид Гэ) үхэд наадан бужигнана. нарлаж, х шОЛРЧТРЭГЭ тайван, БААТАРЧУУД ЦЭЦЭРЛЭГИЙН Нийслэлийн нэгдүгээр сургуу- лийн 2-а ангийн сурагч Д. Амга- лан, улсын номын сангийн хүүх- дийн Уншлагын танхимын ИДЭВХ- тэн уншигч юм. 1966 онд 276 ном уншиж,. 1967 оны эхний 5 сард 100 гаруй ном. уншаад бай- на. С. Далхжавын авсан гэрэл зураг ., ӨГҮҮЛЛЭГ Пнонер Тунгалаг сургуулиасаа їнрээд урдын адил цонхоороо харж ,З0гсоВ. ». Эмэг ээл: нь -- Цайгаа уудаа юугаалнн- ж харж зогсдог юм бэ? гэхэд 9 -Эмээ өнөөдөр миний ээлж гэв. Энд ч тагтаа, тэнд ч тагтаа, Таг- 19мгэн таанд будаа цацаж өгтөл, хүүхэд , тойрон хүрээлэв. --Энэ ямар шувуу вэ? гэтэл --Энх тайван гэж: хэн нэг нь 9 хэлэв. --Зөв. үү? гэтэл --Бишээ! Тагтаа гэдэг: юм. Энх тайван гэж чихэр байдаг гэж: нэг охил хэлэв --Тийм үү? Хүүхдүүд ээ! гэтэл 4 нэг нь: --Энх тайвны гудамж -гэяс ма- най гудамжийг хэлдэг, бас-тэр гүүрийг хэлдэг зом.гэв, --Энх тайван гэж намайг-хэал- дэг юм гээд" гартаа хүрз барьсан бяцхан хүү иарны- хурц гэрэлд нүдээ анисхийн подойтол зогсож байв. ) Ч ЛУВСАНДЭНДЭВ -- Чи өчигдөр уржигдар басл “цонхноос салаагүй шүү дээ гэтэл, (Тувгалаг үг дуу ч үгүй эргэн үүд рүүгээ гүйж, гараад Шат дамжин фїшнжигнүүлэн гүйв. Ингээд л байх »юм ямар учиртай юм бэ? бүү мэд “гэж эмгэн бодлогоширон гайхах- "даа цонхоороо харвал охин нь Їсагсгар үстэй жаал хүүтэй уул- 18аад зогсож байна. Аа муу золиг энүүнтэй хэдэн “удаа уулзлаа шүү. Бөмбөг барьчих “сан байж . байгаагий нь хараач 1хөөе, Хнчээлий нь хийлгэхгүй нь гэж эмгэн уурсав. Сагсгар үст каал сайртай бор гараар бөмбөгөө “оролдон 1 -Яадаг юм бэ? зүлгэн дээр тоглоход. Ямар онгироо амьтан бэ өгэхэд Тунгалаг, . » “--Чи хайрган дээр тоглол доо өгэж “шаардангуй хэлэв. 1 --Тэр чинь гутал урчих нь яах юм -бэ? 9 --Чиний гутал л урагдахгүй “бол бусад нь хамаагүй юм уу? аж “Тунгалаг дооглонгуй асуув, Миний «тоглох газрыг чи Заах болоогүй, «Зүлэг ямар олдохгүй юм биш дээ єгэж, хэлчнхээд сагсгар жаал бөм- “бөгөө ногоон зүлгэн дээгүүр Шидэ “хэд Тунгалаг улаан зангиагаа авч 1байшин руугаа харан даллах мэт ахийсгэн барив. Гатал хэдан хүүх- 1967 оны 6 дугаар сарын 1 :3(38) НАСНЫ ХҮҮХДЭД ЗОРИУЛАВ дүүд гүйн ирцгээж жаалыг тойрон --Чамайг манай зүлгэн дээр дахин тогловол пионерийн зөвлөлд өгнө гэхэд, нөгөө сагсгар үст жаал ч бөмбөгөө алгадан газар под под цохисоор зугдан алга 00- лон, Маргааш нь сагсгар үст Жаал өөр зүлгэн дээр тоглох гэсэн бо- ловч бас л хөөгдөв. Харин 3358 дүүд зүлэг суулгаж, мод тарих, ажилд одолцоод, сагсгар жаалтай тоглох хүүхэд олдохгүй болов." Сагсгар жаал уйдахдаа мод тарьж, зүлэг суулгаж буй хүүх- дүүд дээр очиж тусалжээ. Үүнээс хойш сагсгар жаал зүлгэн дДэ2- гүүр явах буюу тоглохоо болив. д Д. ДАМБИЙЖ НЦАН сагсгар үст Арслан, үнэг, Араб ардын үлгэр Эрг цагт арслай. үнэг. чоно гурав. ганд нөхөд болцгоожээ. Тэд: нэгэн | өдөр ад явж илжиг. туулай. янгир агвав. Байрандаа ирмэгц арслан ЧО вонд: --За, чи олзоо хуваа! гэхэд: --Юу гэнэ 902--гэж чөно зсууснаа. -«Энэ чинь тодорхой юм биш үү? Илжтийг чи, туулайг үнэг, аа. янгир ямааг би идье гэв. Гэтэл арслан хилэгнэж: : --Чиний энэ хуваалтыг Оин зөвшөөрөхгүй гээд чонын тол гойг бяц алгадаад үнэгт хандал: --Алив, үнэг минь“чи хуваа гаад орхи! гэв, Үнэг сүүлээ шарвагануулан: --Хувааж, бололгүй яахав: Илжгийг таны үдийн 0О0гонд, янгирыг тапы өглөөнин цаннд аа харин туулайг та хүйтэн зууш болгов зоогловол. таарна 0:0-8-4-8:4-4-9-4-4-4-8-0-0:8-0-0-9-9 Үг аяыг З. Чимид ? СААЛЧИН ОХИН Їмаа, Дуг Дорж хүүх чоно гурав гэв . Үнэгний хуваасныг арслан их л тааламжтай угтан авч түүнд хэлсэн нь: --Зөв дөө!" Үнэг чи ямар их мэргэн, ухаантай юм бэ? Хэн чамд үүнийг сурган аа? гэсэнд Үнэг: -О0! Арслан минь, Надад энэ мэргэн аргыг чононы толгой, бяцарсан тэр цаг мөч л сурга- сан-юм шүү дээ!--гэж хариул- жээ Д. ДАШДОРЖ орчуулав. К, тэжээж эжсэжсэжэгжж жу сэ» жисжсжж эж жжсжжлжүжлжэгүттжэгээгтугээтэээттҮтэүэтэЭү”Э Тайлан уулзалт. Саяхан цэцэрлэгийн хнолчдын хийж бүтээ Хооронд хийсэн 30 багш нарыг бэлтгэх сэн зүйлийг ярив, хнол бүтээлээсээ сургууль дээр хүүх Мөн зохиолч Д.Гар ярьж, уншиж танил дийн зохиолчдын тай маа. Дуг Дорж хүүх цуулав. Дараа нь лан уулзалт боллоо. дийн зохиолч Г.Сэс Цэцэрлэгийн багш а Энэ уулзалтанд Мон "ЭЭ, Ч.Лувсандэндэв рыг -бэлтгэх сургуу голын зохиолчдын хо О.Цэндсүрэн Б.Ал-лийн сурагч Даваатог ооны хүүхдийн зо Тангэрэл, Д.Дашиям тох үг хэлж, санал ““хиолын секцийн эрх "АР ХОёр их хурлын сэтгэгдлээ ярив. лэгч зохиолч Д.Мяг їижниннжниВнВнВэВжВинВВниНЭЭВэ мар. зохиолч Д.ГЦар “ВЭ КУЭНСБОРОУГТ БОЛСОН ЯВДАЛ еєдийн зохиолч Г.Сэс Зуны сар ирэх нь дээ. Зуслан хөдөөд гарна даа. . З ээждээ 30/ Д ! СЭцҮс г7 орнод ээждээ золгоно доо. « залтанд оролцож бай аавныхаа “5 гаа зохиолчдыг цэцэр үгийн цаад Сааль сүү бялхуулсан . Зугаатан амралт эхлэх нь дэ? »Длтангарэл, “тээ, Ч.Лувсандэндэв Английн Куэнсбороуг хаа.залхуураад бай О.Цэндсүрэн багш Б. хотын Рамбалдини гааажлыг өөрөө хийж Д.Даш гэгч хүний дөрвөн тусалья гэж бодоод яям нар оролцов. Уул настай хүү Бруке, машины нь шатааж хэлсэн орхижээ, Тэрээр бн утгыг аавын хүссэнээр ма Саалчин болох бахтайдаа ) лэгийн багш нарыг сайн ухалгүй аавын шинаа арилгаж амж гоёхондоо.» бэлтгэх | хичээлийн «Баяраа хүлээн авч! жээ. » уулзав. Уулзалт дээр Рамбалдини хүүгийн нь аль хэдийн шатчих | понголын удын хорооны еЄдийн зохиолын сек яаж арилгая даа ГЭЖ -,.2........ь. ээ. 1 дийн эрхлэгч Д, Мяг эхнэртэйгээ ярьж бай амар хоёр их хурдын хыгсонссон хүү Брук " хооронд 1болон хүүхдийн Сааль ндээ элбэгшннэ дээ Сав суулга бялхана даа. Сайхан улиралд умбана даа Саалчнн эзждээ туслана даа. (Дахилт) Энэ сургуулна төгвөөд Эргээд нэгдэлд очно доо. Ээжийн зэрэгт хүрээд би Их амжилт гаргана даа. (Дахилт), УдВфр соргрАРЛ виг-а ӨХ2-2-12-11-2ЖЛ102-35-2-4-6-4 ЮЭаРУГТЛТЛТГРОЛГР-2 Хал-тай. 444 час “чинэ. «шинэ. явв ажс-ойгех сєси хэв. чн- мэрчхээн М9-231-Ф---Эьли1її1ллүтэтжээ-ы.-Э-- (Уны? САЯ мунржэ-дээ. зиглатай Ф.орт-лт »г49А2.- үр? 1УСААМ тм- 76Ё-тем фёо техникумын Хаа ярьсанчилан нэ лаа гэсээр” орж ирэ эрхлэгч гэн гэнэн хэрэг хнї хэд аав нь сандран Түүний эцэг гарч харвал машин зохиолч хээ дэргэд энэ муу сан байж гэнэ, хүүх- хуучин машнны чинь Д.ХАНДМАА хөгжилтэй ЯРИА “Шуудангийн түш зохиолчид гэртээсээ шүдэнз сэм зо хэн авч гараад аавын ? т-9-0-8-8-4-4-8-0-8-8-0-4-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-4-8-0-8 МЭЛ хүүгийн өгсөн за хидал уруу харж, байснаа | Хэлсэц нь: , -- Чиний захна нх хүнд байна. Дахнад нэг марк наах хэрэг тэй гэв Хүү: -- Ахаа улам хүнд болно шүү дээ гэлээ. | 22 Хариуцлагатай ! зрїлэгч Ж. ШАГДАР. Цэн Манай хаяг: Утас: Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар, хариуцлагатай эрхлэгч -26382. Захидал харилцаа--2863838. А-80883 Сүхбаатарын нэрэмжит 25! тэвлэлийн комбинатад хэвлэв. 9 Индекс-214140 ы , БЕ Ё) мэ! Эс17 Уу л Өф МАХН-ын үйл Яргийн телөө хэзээд бэлхэн байгтүн! байгууллагын Төв Зөвлөлийн сонин | 434: АиС545453 Нэгдэлчдийн Ших хурал эх орны маань нийслэлд өнөөдөр нээгдэж байна. Энэ бол манай социалнст ХӨ- дөө аж ахуйн хөгжлийн түүхэнд тө дийгүй. манай нам, уле, эх орны хөгжлийн түүхэнд чухал үйл явдал болох юм. ЭЖ Нэгдэлчдийн Ш нх хурал, МАХ 5 Н-ын ХҮих хурлын шийдвэр, намын шинэ программын заалтыг биелүү- лэх тугийн дор хуралдаж, манай соцниалнст системийн салшгүй хэсэг, хамтын үйлдвэрлэлийн дээд хэлбэр болсон ХАА-н нэгдлийг цааш улам бэхжүүлэх зорилтыг тодорхойлохын | хамт, хөдөө аж ахуйн нэгдлийн шн- нэ дүрмийг батлах юм. Урд өмнө нь жалгын нэг байсан малчин ард В.И, Леннний хоршоол лын төлөвлөгөөний гайхамшигт үзэл | санааны дор, МАХН-ын жолоодло- гоор нэгдэн, соцналист хамтын аж ахуйн замд жолоогоо баттай залсан билээ. Үүний үрээр манай хөдөө ну таг танигдашгүй болтол хөгжиж бай на. Уурьд нь хүмүүс хөдөөнөөс хот : руу тэмүүлдэг байлаа. Гэтэл одоо хо тоос хөдөө рүү тэмүүлэх боллоо. Хө дөө нутагт. хот газар байдаг юм бү- : хэн бий болжээ, Хувийн жижиг өмчтөн ноё : байх үед манай хөдөө аж ахуй б : галийн эрхшээлд ноёлогдож, хүчний 55 хувьд бутархай, бүтээлийн хувьд до - рой байлаа. ЭЭ Хамтын соцналист аж ахуйн замд 5» тууштай орсон одоо үед хөдөө аж : ахуй маань хөдөлмөрийн баатарууд, сайчуудын өлгий болж, зангнидмал ес хүч, их бүтээлээр бялхан, нэгдэлч- зоо дийн аж амьдрал, соёлын түвшин аа өндөржлөө. Цүэ 2» БНМАУ-ын ходөлиөрийн баатар ЗӨВ Очир, Цогтгэрэл Хөх-уул, -Нуга, Сэ Вев рэгбай, Эс, Шагдарсүрэн гээд бид- Ё ний зүрх сэтгэлийг татаж, орон да- » лар алдар нь цуурайтсан хүмүүсийг » тоолоход гарын хуруу хүрэхээ бай- лаа, Энэ бол малчин түмнийг өөд 2 татсан манай нэгдлийн гавьяа би- Е лээ. Хэнтий аймгийн. Батноров су- : манд энгийн нэгэн хөшөө бий. Тэр Е хөшөөн дээр «Цэнджав, Янжмаа на- Е рын дурсгалд» гэсэн ганц өгүүлбэр ! бнчээстэй. Гэвч энэ хөшөө,энэ өгүүл : бэрийн цаана агуу нх баатарлаг явд Е лын түүх байгаа юм. Энэ хоёр эмэг 2 тэй гутлын өлмий үл харагдах ца- ЁВЬ сан шуургатай амь хайргүй тулал- ЗИ даж, нэгдэл нийгмийнхээ ариун өм- чийг хамгаалан, алтан амиа өгсөн манай хөдөө аж ахуйн чин зоригт нууд билээ. “Нэгдэлчдийн баатарлаг тэмцэлд ялагдсан нх шуурган намда хад амь аврагдсан 500 гаруй хонь Даваа цагаан талд сэтгэл амар билчиж бай Хаа. Харин догшин шуурта төнд бий сан нэгэн хувийн өмчтний бүх ма- льт залгичихсан байлаа. Цэнджав, Янжмаа нарынх шиг ийм баатарлаг явдал Дундговь айм тийн Гурвансайхан, Эрдэнэдалай су манд бас гарсан юм. Тэд цөм нэг- дэлчнд байлаа. Мятаршгүй зоригт, харьшгүй эх оронч энэ хүмүүсийн Еэ тээн дүр бидний зүрхэнд үүрд ха- даастай, Хөдөө аж ахуйд үйлдвэрлэлийн социалист харилцаа ялсиы үр дүнд ард олны нийгэмдээ хандах социа- лянст үзэл санааны бадрангуй өсөлт ийнхүү харагдаж байгаа юм. Жил бүрийн өвөл хавар хүүхэд багачууд төлийн бэлтгэл хангах хий гээд төл бойжуулах аянд мордож, уут, нэмнээ, элгэвч хийж лаа шү- дэнз, угж цуглуулж байдаг маань учиртай, Үүгээр бид нэгдэлч малч- дынхаа халуун хөдөлмөрт тусалж, пнонерийн арнун үүргээ биелүүлж байгаа хэрэг мөн. Жил бүрийн зун намар хөдөлмөр зуелан, нэгдэлд ам ралтаараа ажиллаж, сааль сүү сааж хадлан бордоо бэлтгэж, эмнэг хангал сургаж байдаг маань бас учиртай. Үүгээр бид ахмад малчид, нэгдэлч- дийнхээ баатарлаг хөдөлмөр баялаг туршлагаас суралцан. залгамжлаг- чийнхаа үүрэг ёсоор ирээдүйн нх ажилд бэлтгэж байгаа хэрэг юм. Ингэж бид нэгдэлчдийнхээ халааг авахаар эрдмийн ширээнээе хөдөө Бутгийн зүг хөлгийн жолоо залцгааж байна. Улзанбаатар хотын 18 дугаар сургуулийн хэсэг сурагч Төв айм- гийн Баян сумын «Монгол-Поль- шийн найрамдал» нэгдэлд саналаа- раа очиж, мал маллан хөдөө аж ахуйд сайхан амжилт гаргаж байгаа эх оронч санаачлага: ямар их ач холбогдолтой нь өнөө харагдаж бай- на. Тэдний жишээгээр ажиллах хө- дөлгөөн Ховд зэрэг аймагт өрнөн эхэлж байна. Бас 7, 10 дугаар ан- гн төгсөөд хөдөө нэгдэлд ӨЧсон ОЛОН зуун сурагч пионер, залуучууд ажил хөдөлмөрийнхөө өндөр амжилтаар бид бүхнийг даллаж байна. Бид нэгдэлчдийнхээ халааг авч, гангийн халуун, зудын бэрхээс үл шантран баатарлаг малчдынхаа жи- шээгээр ажиллана. Бас хөдөө аж ахуйд тєхинк шинжлэх ухааны олол тыг нэвтрүүлэх их ажил ч бидний тараар хийгдэнэ. Нэгдэлч ах эгч та. нарынхаа ха- лааг аван залгамжлагч бид, нэгдэлч дийн Ш их хурлын төлөөлөгчдөд пнонерийн цогтой халуун баяр та лархал дэвшүүлж, Ш их хурлын нь үйл ажидлагаанд өндөр амжилт хү- єэн ервөж байна. ОГЭВ үлоонс "ТЭЭГ їиПАНШШИН Нөгдэлчдийн Ш Улаанбаатар хотноо Ээ Зэн Н-Э ГД-Э Л -Ажил үйлс нь товойсон Алдар нэр нь тодорсон Баян амьдралын булаг Бялхаж халгнеан нэгдэл. Хөдөлмөр хөрөнгө хоёроороо Хүчээ авсан нэгдэл Хөдөлмөрч олныхоо талархлыг Хүлээж байдаг нэгдэл. - 3 Ариун цагаан хөдөлмөрөөрөө Арвижин дэвжсэн нэгдэл Агуу намынхаа уриалгыг Авч хөгжсөн нэгдэл. /Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын 10 жилийн дунд сур- гуулийн 4 дүгээр ангийн су- рагч эмэгтэй Ж. Пүрэвжав их хурал өнөөдөр нээгдэв пппепеоосопойогп ппппосоаптг ШИН Хүндэт уншагчид аа! Улсын тэргүүний бүлэг шалгаруулах уралдаан зарлагдаад хоёр жил бол- лоо. Энэ хооронд Хичээ- лийн зургаан улирлын дүн гарч аймагтаа дөрвөн удаа түрүүлж хоёр удаа аймгаасаа. шалгарч ир сэн 20 бүлэг барианд орж ирлээ. Ажил сурлагаараа уралдаж, амжилт бүтээ- Би лээрээ шалгарч ирсэн эД- ний дотроос чухам хэний бүлэг шалгарах нь одоо- хондоо нууц байна. Гагц- хүү эхний гурван байранд орсон гурван бүлэг л энэ зун гадаадын зусланд очиж амрах болсон нь нууц баш боллоо. Гэвч дээрх 20 бүлгийн ажилла гааны талаар туршлага болгож, бас түүний зэрэг- цээ өөрсдийн бүлэгтэй хар шуулан үзэг гэж болзлын дагуу пионерийн идэвхт- нүүдэд зориулан цуврал лвуулахаар сонины зөвлөл шийдвэрлэлээ. Өнөөдөр манай идэвхтний буланд Завхан аймгийн Нөмрөг сумын 10 жилийн дунд сургуулийн 2 дугаар бүл- гэмайн Товуухорол дарга- тай 7 дугаар бүлэгийнхэн айлчлан ярилцана. ХАЯГ: ЗАВХАН : АЙМГИЙН нөм.- РӨГ СУМЫН СУР- ГУУЛЬ Болзлын нэгдүгээр зүйл «пионерийн ажил»-ын та- лаар ярьж байна. --Бүлгийн ажлыг хүү- хэд бүхэн ээлж ээлжээр удирдсанаар хэн маань ч гэсэн ажлаа зохион бай гуулан явуулж чаддагбол лоо. -Энэ жил манай ан- гид 17 хүүхэд шинээр нэ мэгдэж ирсэн боловч бид тэднийг хөгжимд сургаж, одоо концертын таван программтай болоод бай- на. -4Бид бүлгийнхээ түү: хийг бичлээ. Бүлгийн өдөр тутмын тэмдэглэл хөтөлж байна. Энэ маань түүх болон үлдэхийн зэрэгцээ манай он дарааллын |би- чиг Ч болох ёстой, Одоо сургуулийнхаа соёлч Нө- хөрлөлүүдийн түүхийг би- чих ажил хийж байна. Энэ ч бас хэрэгтэй, ашиг- тай болно -- Танайх ажлын туршлага, гадаа- дын хүүхдүүдийн хаяг зэргийг хэрхэн сурвалж- лан олдог вэ? Манай бүлэг 1965 оноос эхлэн тогтмол хэвлэ- лийн цуглуулга хийж түү нээ нандигнан хадгалж, пнонерийн ашиглаж байдаг юм. Манайхан хүн бүр Сүхбаатарын түүх намтар- гай холбогдох материал цуглуулж альбом хийж ав сан. Үүнийгээ улам бая- жуулж байна. / Одоо бид Д. Элдэв-Очирын нэрэм- жит танхим байгуулах нїН лээн ярвигтай мөртөө хүнд тэй ажилд ороод овоо бү” тэмжтэй явж байна. -Бүлгийн ажлыг Хаа4- на явуулдаг вэ? 5 --Урьдчилан төлөвлө- сөн газраа явуулдаг, Пио- нерийн танхим, ангидаа ч юм уу, сумын худалдаа бэлтгэлийн анги, мал аж ахуйн машинт станц, ба- рилгын салбар, хүүхдийн цэцэрлэг, хөдөө хээр Ч явуулж байна. Гагцхүү хүүхэд бүр оролцохоор со нирхолтой, ажил, сурлага, амьдралд ашигтай бол бүл гийн ажлыг хаач явуулж болно. -4Ямар туршлага хэрэг лэсэн бэ? --Зөвлөлт Тува АССР- ийн пионерийн байгуулла- гын туршлагаар эцэг эхийн хороолол албан газрыг зон (бүс) болгон хувааж п40 нерийн эргүүл гаргаж бай на. Бас тэнд байгаа хүүх дүүд бүс, бүсээрээ хамт ран нийлж хичээл давтах, чөлөөт цагаа зохистой өн- гөрүүлэх ажил явагдаж байна --Бид мод тарьцгаасан, тарьсан модоо анги дэв- шихдээ дараа дараагийн- хандаа хүлээлгэн өгч өөрс нөө бусдаас хүлээн авдаг заншилтай болсон. --Болзолд зааснаар бол тойрон аяллын олдвороор үзвэр байгуулсан байх ёс той. Энэ талаар тананх юутай вэ? --Бид мэднэ. МХЗЭ-- ийн Төв Хорооны тогтоол ёсоор зун цагийн амрал- таар урт, богино, хугацаа ны тойрон аялал хийж цуглуулгаар ангидаа бу- лан байгуулж, намар сур гууль бүхэн үзэсгэлэн бай гуулах ёстой. Бид аялал хийдэг ,Ургамал чулуулаг цуглуулсан. Амьтны чаАх- мэл хийсэн .Навч цэцэг хатаасан. Хөрсний ангилал хийсэн. Эд бүхнээрээ ан- гийн булан байгуулаад байна. Үүнийгээ улам бая жуулна. -Сурлагын талаар ямар вэ? --Болзолд зааснаар бол зургаан улирал дараалан сурлагын мэдэгдэхүйц ам жилт үзүүлж бүлгийн пио нерүүдийн 4-өөс доошгүй хувь нь онц ба сайн сурал цах ёстой. Бид ноднин ер нь 1 дүгээр ангиасаа ЭХ- лэн дан 100 хувь сурал- цаж онц ба сайны хувийн жин 47 хувь байлаа. Ха- рин энэ жил 1,2,3 дугаар улярлаар 72,4, 78.4, 89 хувь суралцаж байна. Гэвч бид энэ хичээлийн ЖИЛД манай ангид шинээр шил- жиж ирсэн 10 гаруй анд нөхөддөө буруу өхгүй.Ганц хүү 5 дугаар ангиа 100 хувь төгсгөх бүрэн найд- вартай байгаадаа сэтгэл хангамжтай байна гэж. Зав хан аймгийн тэргүүний бүлэг ярьж байна ЗҮЛГЭНДЭЭРХИЙСЭН Хүүхэд залуучуудын соёл амралтын төв паркийн зүүн хойт хэсэгт хаяг зүү сэн нэгээхэн хэсэг мод бусдаасаа нлүү ногоорон, ногоон хивс дэлгэсэн мэт ЗҮ лэг нь ч сайхан ургасан харагдана. Би улсын шалгалтанд бэлтгэж энд хичээ лээ унших болсноос хойш нилээд ХЭД хонож байна, Зуны эхэн сарын 80-ны нарлаг сайхан өдөр, маргаашийн өгөх уран зохиолын шалгалтанд холбогдох зо хнолыг уншиж суутал 8,9 дүгээр анги бололтой хэсэг пнионерүүд хувинтай ус барьцгаан ирж, тэр моднуудыг усалж байснаа миний хажуухан талын нэг том модны сүүдэрт сууцгаалаа, Тэд намайг үл анзаарна. Уншиж байсан номоо тавьж тэднийг ажиглан харвал миний -таннх 2 дугаар сургуулийн Цэрэндэжид багшийн удирдсан 9-ийн Б ангийн дугаар бүлгийнхэн байлаа. Эдний бүл гийнхэн улсын тэргүүний бүлэг шалга ах болзлыг 8 дахь удаагаа бие- лүүлж Улаанбаатар хотын залгамжлагч 2 дугаар чуулганаас улсын чуулганд оролцохоор хэдхэн хоногийн өмнө шал гарч байсан нь санагдлаа. Тэд мөн л чуулганы тухай ярилцаж байв. Эдний дотроос торомгор нүдтэй, намхан НУруу тай бор охин манай бүлэг улсын тэр гүүний бүлэг болж чадах болов уу гэхэд: бусад нь--Ээ мэдэхгүй! Арван найман аймаг, Дархан хот тус бүрээс нэг нэг бүлэг шалгарч ирнэ гэхэд манайх тоо сонд нь ч үгүй байж мэдэх:юм шүү тэлцэнэ. Бүлгийн дарга Отгонцэцэг: Манай бүлгийнхэн пионерүүдийнхээ салалыг авч төлөвлөгвөгөө гарган хийх ажлаа зөвлөдөг гэхэд онц сурлагатан Гантөмөр: -- Бид гэр, гэрийнхээ ойролцоогоор 6 хэсэг болон хэсэгчилсэн давтлага хийж ирсний үрээр сүүлийн 6 улнрал дараалан 100 хувь суралцаж, Даваа, дээнэ. Ер нь хүүхэд залуучуудын пар кийн мод зүлэг, хотын доторхи бүх зү лэг модыг нийслэлийн сургуулиудын пионерийн бүлэгүүд шефлэн: авч арчлан хамгаалж ургуулах.ажил зохиож болох юм гэхэд нөхөд нь цөм «Зөв зүйтэй бас сургууль төгсөж том болсон хойно ч дурсгалтай юм» гэлцэв. Пїнонер Дол гор манай бүлэг Дорноговь аймаг руу ахмад үеийнхний хувьсгалт баатарлаг хөдөлмөрч уламжлалаас судлан сурал цах зорилгоор 1800 км аялал хийж Замын үүд, Зүүн Баян, Сайншанд ХО туудын сургуулиудын пионер сурагчид, ажилчидтай уулзалт хийж бүлэг сургуу лна сурталчилан, орон нутгийн түүхийн музей, кабинет, түүхийн дурсгалт газ руудаар явж замын тэмдэглэл хөтөлсөн гэв. Пионер Төмөрбаатар: Манай бүлэг баян хуур, найраг баян хуур турьба, шагшуурга, төгөлдөр хуур калернит, гитар зэрэг хөгжмүүдээс бүрд сэн хөнгөн хөгжмийн хэсэгтэй болж 10 гаруй дуу бүжгийн ая тоглож сурсан, бас бүлгээрээ гитарын чуулганд хамраг даж гитар тоглож сурсан гэхэд Пнонер Эрдэнэбилэг: Марк сонирхогчдын клуб байгуулан бүлгээрээ марк сонирхон цуглуулж 12 орны 400 гаруй марк 8-0-8-8 8-8 Ж 944 »0г9гэ 0-0 СУРВАЛЖЛАГА. гэрийн тэмдэг, ил захидал, зургийн цуглуулгатай болсон шүүдээ гэлээ. Яриа зогссонгүй, Нэг нь өлгөн авлаа, Хоёр дугаар салааны дарга Цэвээнрэг, зэн бүлгийн ажлыг салаагаар удирдан явуулах санаачлага | гаргаж, манай салаа «Дуурналалтай хүмүүс» сэдвээр хөдөлмөрийн баатар барилгачин Цогсо тавьяат жүжигчин Дамдинсүрэн, парти зан Тогтохгуай нартай уулзалт хийж бүлгийнхээ ажлыг удирдсан гэх зэрэг хүн бүр л нэг нэг ажил сэдэн ярил цаж байв, Харин энэ бүлгийнхэн 9 дү гээр ангийн хүүхдүүд гэхэд цөмөөрөө пионер байсанд би анх гайхдаг байлаа. Тэгтэл эд маань улсын тэргүүний бүлэг болохоор үүрэг авахдаа цөм пионер бай. сан тул П чуулгандаа улаан бүчтэйгээ. оролцох гэж зорьсон. байжээ. Харин би эднийхэн цөм оросоор захиа бичдэг, хэд хэдэн улсын хэл дээр мэндэлдэг, ялан гуяа сурагч Гантөмөр оросоор чөлөөтэй ярьж уншиж чаддаг болсон гэж хэлэхэд огт гайхаагүй билээ. Учир нь гэвэл ЭД цөм бне даасан бүтээлч ажиллагаанд сайн суралцаж байгааг нүдээр үзсэн юм. Эцэст өгүүлэхэд улсын тэргүүний болон шалгарах болтугай гэж ерөөе. Л. ЦАСЧИХЭР | (3 дугаар сургууль цуглуулан эн 10-а ангийн сурагч) 8-8-4-0-0-8-8-8-8-8-9-8-48-8-0-8-0-0-8-0-8-8-8-4-8 9 98-00 :0-0 9-9-0-0-0-8-8-8-9-8-0 9 9-9-0-9-0-9-0-0-0-0-0:4 рчл” пөРЧИРРӨЧ ЦРГТА- 50 жилийн ойд | 1 ТИМУР ФРУНЗ | | Тимур Фрунзийг “5 | гэгчийн сургуульд ) “сурч байх үед фронтод эх орны нь хувь заяг | | шийдвэрлэх тулалдаан | ( явагдаж тэнд олон нө-| 1 хөд нь эх орныхоо. тө- | Төө амь солилцон тэн | , цэж байв. Тимур Фрун! , зийн тэсч ядан хүлээж | | байсан өдөр ирж анх. | ны нислэг хийлээ. ТӨинөур, улаан армийг үндэслэг | чийн нэг бөгөөд Өөрийн эцэг Ми хайл Васильевич Фрунзийн залуу, байлдагчид гэрээсэлснээр цогтой ту! лалдлаа. бүслэгдсэн бүлгийнхэн уруу бПоплол- тийн дайчид хүчтэй довтолж бай лаа, Энэ үес немцүүд хүчээ нэмж | унисэх хүчний ангна агаараар н.. | луулжээ. Энэ ширүүн довтолгооны тэсрэг Тимур нөхдийнхээ хамт їөөрийн дайчдыг агаараас хамгаал лаа, 1942 оны 1 дүгээр сарын 19- |нд Фрунзе ахлагч Шутолвтайгаа СУ стил гарав. Гэтэл баруун 1 Старый Руссын орчимд немцийн ! | ! ! ! | ! ! ! ! ! ! ! яргиэт--өэЭ эт улэг-ээжэс 24 жэ-хэггжэгжэггжэггэ гс лэ жслээжЭ78 гж зүгээс найман сөнөөгч . онгоцоор хамгаалуулсан 80 бөмбөгдөгч онгоц гарч ирэв. Немцүүдийг дайран ХУ5) | гүй бол манай дайчид цохилт үзэх унь дамжиггүй байсан учир хүч СоЛЧ » вэргүй ширүүн тулалдаанд орохоос уөөр арга байсангүй ээ. Фрунзег нө | ” хөртэйгээ. гэнэт довтлолт хийхэд | Фашистууд сандран үймэрч өөрс дийнхэн дээрээ бөмбөгөө шилчихээд эргэж зугтаажээ. Тимур «10-87» он | тоцыг устгаж амжлаа. Дайснууд | ШИЭХНЭТР: онгоцыг гэмтээсэн учир | тэр буудал уруугаа буцахаас өөр аргагүй боллоо. Тимур танцаа | рза найман сөцөөгч онгоцтөй тулал рдан үлджээ. Урай чадвардаг дов ) толгооны үрээр дахин нэг онгоцыг унагажээ. Сүүлийн дайралтад Ор- | доо. Сум дуусчээ. Юугаар тулалдах | э8дээ дээ. Тимурийн хорооныхон нэгэн хүйтэн шөнө дайсны талбар | дээрээс түүний шарлыг олжээ. Түү | ний энгэрт Фрунзес Тимур Михайло рын гэсэн нэр нь цусанд нэвчээд дөнгөж мэдэгдэх төдий болсон 8 сомолын батлах, бусад баримт бич- гүүдийн хамт байжээ. Бьднь ань нь алд л л нрнөтөынимидмлдлд Нийслэлийн 8 жилийн 15 дугаар дунд сургуулийн 4 | дүгээр ангийн онц сурлагатан Аюурын 5 Озуунаа улаан бүчтон ах эгч нарынхааа аж лын туршлагаас сурч бүлгийнхээ алхах нэвтрүүлснээр өөрийн бүлгээ Уулий Э сург н тэргүүний бүлэг болго Би үрас дээр: Оюунаа бүлгэмийн Ни 7 ї1я гиш н Туу ажлын зөвлөлгөө авч хайна. аснүн Л.БАЛ, ОР гэрэх зузаг: ДАНДОРЖИЙН авсан Цэцэгдарь нарын 15 сайн онц сурлага тантай болж, муу дунд сурлагатай бай сан Бэгзсүрэн, Цэцгээ нар сайн сур лагатны эгнээнд хүрч бусад нь дундын хаа тоог цвөрүүлсэн гэв. Пионер Т, Дашзэвэг: - Хүүхэд залуучуудын соёл амрал тын төв паркад 66 мод тарьж түүний гээ арчлан ургуулж байна, Бас сургуу лийнхаа тарьсан модыг шефлэн авсан. Бид энэ тарьсан модоо 10 дугаар ангы төггөхдөө шеф 5 дугаар ангийнхандаа хүлээлгэн өгч уламжлал болгон үй 90-46-00-0-40-0-6-0-8 0 0 9-9-8-0-0-0-8-0-0-6-0-0-8-0 0 0 8-0 0064 | | | | Нямдаваа хар ба- гаасаа хурдны морь унаж. «Мянган морины түрүүнд Мяндсан жолоо сун ”, ган» ирж байлаа. Хөгшид настан аавд нь хандах «танай хүү авхаалжтай, хурд сайн унаж байна» гэж магта- на. Энэ бол Нямдаваагийн сургуульд орохоос 2.3 жилийн өмнөх үе билээ. Нямдаваа найман нас хүрч, сур- гуульд орсон тэр нэгэн намар, сур- гууль даяар биеийн тамирын урал- даан тэмцээн болж, сургуулийнхаа аврага тамирчинг шалгаруулжээ.Нэг- дүгээр ангийн ширээнд суугаад удаа гүйтэр хүү уралдаанд оролцов. Хур- дан морь унаад нх наадамд уралдах гэж яваа юм шиг түүний сэтгэл хөө рен догдолж, хангинатал гийнгоол- моор санагдана. Дээлээ тайлж, ца- гаайс цамц, шалбуур өмдтэй болоход бие тавьж хөл нь хөнгөрөв. Ахлах ангийн мөч урттай, өндөр тайргар хүүхдүүд «Энэ муу пацаан яахна вэ» гэсэн шиг Нямдавааг нүднийхээ бу- лангаар тоомжиргүй харна. Гарааны газар очиход Нямдаваагийн сэтгэл улам хөөрч, агсан морь шиг тогтож ядан байв. Багш дохно өглөө. Ням- даваа нэг өндөр тайргар хүүхдийн дараа хоёрдугаарт гарлаа. Урдах хүү! хэд нь холгүй явна. «Эхлээд хамай хүчээ шавхаж болохгүй. Барна ойр» тоод ирэхээр хүчээ шавхана даа» гэж ягл хурдан морь унаж яваа ши- жээ ф--- 0 ф---00-9---0ф--00---08 СУРЛАГДАРАА Ч, ХӨДӨЛМӨРӨӨРӨӨ Ч, ТАМИРЧИНААРАА Ч, АВЬЯАСААРААХ Ч... ї»э бодож явлаа. Барна ойртоод ирэ- хээр Нямдаваа хүчээ шавхан хурдал лаа. Энгэрт нь улаан тууз хөрвөн орж ирэв. Энэ өдрөөс хойш | Нямда- ваа сургуулийн аврага тамирчин цол той болжээ.Нямдаваа одоо Ховд айм гийн төвийн 8 жилийн дунд сургуу- лийн 7-гийн А ангид улирал дараа- лан онцсайн сурч байна. Тэрээр хур дан морь унаад түрүүлж байсан шн- гээ нэгэн үе гүйлтийн уралдаан бол- гонд түрүүлж байв. Сүүлдээ ган тэ шүүрээр хурдалж мөн л уралдах бүр дээ шахуу түрүүлсээр арван хэдэн на сандаа улсын зэрэгтэй тамирчин бол жээ. Сурагч хүнд сурах мэдэхээс сайхан юмгүй тул тэр алдартай сайн тамирчин болохын хамт авхаалжтай сайн сурахыг гол болгодог байна.Тэ- гээд ч сургуульд орсоноосоо хойш үр гэлж онцсайн сурч, бас сурсан мэдсэ нээ нөхөддөө хэлж сургаж өгдөг арнун сойхан заншил эзэмшжээ. Өдийд Ховд аймгийн Буянт сумын «Соёл» н эгдлийнхэн «Чойжамцын хүү монголын пионерийн «Зал гамжлагч» чуулганд орол- “лаанбаатар хот хэзээ ХЭ- Аргагүй ээ, их цохоор зээгүй явах гэнэ. Нийслэлийц 17 дугаар дунд сургуу лийн захиргаа 17 дугаар бүлгэмийн зөвлөл «Ахмадын алтан мөрөөр суд лах» тойрон аяллаа үргэлжлүүлэн явуулж байна. Сүхбаатарын хүү жин У-ын баатар Данзонван Саяхан Жал Галсан, БНМА чиг БНМАУ-ын ардын жүжигчан Ичинхорлоо, төрийн шагналт сохиолч Намдаг урлагийн ахмад зүтгэлтэн ОЛНЫ ТАНИЛ «Энд 7-гийн е анги хэлбичгийн шалгалт өгч байна» гэсэн гоёмсог хаягтай хаалга алгуурхан яээгдлээ. Цагаан хормогчтой гал улаан бүчээ намируулсан намхавтар нуруутай мах лагдуу охин баяр: хөөртэй гарч ир- лээ. Охиныг үе тэнгийн охид хөвгүүд тойрон шавж: - Оюунаа! Хэддүгээр билет суг- лав? Яав гэж зэрэг шахам асуухад 22 дугаар билет сугаллаа. Асуулт бүрийг бүрэн гүйцэд хариул лаа гэж хэлэхэд тойрч хүрээлсэн найз нөхдийнх нь нүүрэнд баярыгс0 вин гэрэлтлээ. Оюунаа охин чулуун шатаар уруудаж гадагш гарч ойрмог- “хон байгаа номын | дэлгүүрт очиж «Уулын нууц» гэсэн номыг Худал- явлаа. даж аваад тэрийн зүг яаран ». Орой болов. Гэрт нам тайван рагцхүү ширээний ард тонгойн суу- гаа Оюуны анхаарал урьдах дэвтэр- тээ тусч үзэгний чахрах дуу СОНСОР- ДОНО. Монголын пионерийн «Залгамж- дагч» 2 дугаар чуулгандаа ямар нэг тов хийсэн билэг Ч «Миний үзгээр» гэдэг шүлгийн бич- мэл сэтгүүлээ бичиж байгаа Нь энэ ажээ. Оюунаа бичсэн шүлгүүдээ олон олон уншиж дахиа дахин хуул- на. Зарим нэг шүлэг нь НЭГ Л болж өгөхгүй юм шигл санагдаж урьд хэв лэлд гарсан шүлгээ эх ноорогтойгоо харьцуулан үзэж алдаа мадгийг тун гаан өөрөө чухам юун дээр алдсанаа барихаар шийдэж Р ОХИН эрэгцүүлэн үзнэ. -- Шүлэг бичихдээ юуны өмнө гүн санаа, ураа хэллэгтэй товчхон бө гөөд цэгцтэй, сэтгэхүйн өвөрмөцөд тулгуурлах хэрэгтэй гэж пионерийн үнэн сонинд шүлэг өгч байхдаа яруу найрагч Ц,. Гайтав гуайн зөвлөж байсныг эргэн саналаа. Ширгэн дээр нэгэн зузаан цэнхэр дэвтэр харагда- на. Тэр дэвтэр дотор 5 дугаар ангиа- саа эхэлж хэвлүүлсэн шүлгээрээ хай чилбар хийж нямбайлан наажээ.Өнөө дөр Оюунаа баяр хөөр дүүрэн суу- на. Нэгд шалгалтаа амжилттай ӨгГ- лөө. Хоёрт гэвэл чуулгандаа 30- риулж шүлгээ эмхэтгэж сууна. Гу- равт гэвэл залгамжлагч П чуулганд хэвлэлийн залуу идэвхтний. салба- раас шалгаран оролцох мандат түү- ний өмнө дэлгээстэй байна. Оюунаа олон танил зөхөдтэй уулзана. Танил на. Зүс танихгүй ч «Нийслэлийн 8 дугаар сургуулийн сурагч 1Камс- рангийн Оюун» гэхээр «Пионерийн үнэн» сонин уншигч хүн болгон тани на. Оюунтай бид аах танилцахад тэ ээр: Таван тивд дуурсах Энхийн жаргалт орондоо Танил олон нөхөдтэйгээ Эрдэм сурах минь жаргая... гэж шүлэглэж.. байсан билээ, Оюун охинд бид улам ихийг хүсч, урлан бүтээх үйлс нь өлзийтэй болтугай гэж ерөөж байна. : т---чид-а- 9-Өн----эд-ё9-фт----0-фн--ыр-фн--60-ф--0-6-0ф---0-04ф---0000-- Д, ТҮМЭНДЭЛГЭЁ. 2...» ажилсаг, хөөрхөн зантай хүү шүү. Зуны амралтаар ирэхээрээ зүгээр байх гэж нэгч байхгүй, мал харну- лах, ноослох гээд л манай нэгдлийн бүх ажилд том хүний адил оролцо- но. Сайн хүүдээ, тэр ч шалгаралгүй яахав» гэж ярилцаж байхад Ховд аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сур- гуулийн «Нямдаваа маань «Зал- гамжлагч» П чуулганд шалгарлаа, Манай Нямдаваа ч юм юмтай хүү- хэд шүү. сурлагаар онцсайн, биеийн тамир, ялангуяа гүйх, тэшихдээ сайн, дуу, хөгжим, уран зохиолд с0- нирхол авьяастай. Энэ он гарсаар төв, орон нутгийн сонин хэвлэлд шү лэг зохиол, мэдээ материал хорио- дыг нийтлүүлсэн, өнгөрсөн жил сур гуулийнхаа засварын ажилд идэвх- тэй оролцож 2750 гаруй тоосго Цо- хиж өгсөн, бүлгэмийн зөвлөлийн ги- шүүний хувьд хариуцсан бүлгийн- хээ пионерийн ажлыг сонирхолтой олон хэлбэрээр зохиодог. Ер ньма- найхаас аргагүй л чуулганд шалга- рах хүүхдийн нэгдээ» гэж шагшин ярилцаж байна даа. Ийнхүү манай уудам эх орны өн- цөг булан бүрээс сурлага, хөдөлмөр, авьяас чадвараараа шалгаран, «Зал- гамжлагч» П чуулгандаа оролцох эр хийг олон зуун. пионер сурагч олж аваад сэтгэл догдлож байгаа билээ. Хэрэв та нар Нямдаваатай уулзаад Чи юугаараа шалгарч чуул- ганд оролцох болсон бэ? гэж асуу- вал: - Би «Сурлага бол сурагчийн гол хөдөлмөр» секцээс шалгарч ир- сэн гэнэ. Гэвч энэ хүүг хөнгөн атлс тикийн дөрвөн төрөлт буюу авьяас чадал, ходолморийн секцээс шалгар- сан юм гэж үзэхэд ч байг гэх газар- гүй мэт санагдана Г, СЭСМЭ: 1Паравдоо наргай уулзалт зохиож пино нерийн байгууллагын. гарал үүсэл, ппонерийп анхны байгууллага түүний опцлогууд ахмад хүмүүсийн амьдрал үйл ажиллагаа манай урлаг, уран : хиолын түүхтэй холбогдол бүхий самж өөрсдийн нь уран бүтээл одоо ба ирээдүйн төлвөөс яриулж 9 дом сурах, ихийг мэдэх шинийг бүтээ хэд сурагч инонерууүдээс анхаарах " гол зүйлүүдийг талаар сайхан зөвлөл ф гөөн авцгаав. Галсан гуай эцгийнхэЗ» үе удам угсааг дурсал” эцгийн идэр? нас, хувьсгайт үйл ажиллагааны та? лаар ярьсан нь сурагч бидэнд гүн сэт гэгдэл төрүүлас аймшиггүй чин зоригт, З“канжнаа харлах өрөвдөх, баярлах, бахдах хосолж, марташшгүй дурдатгал» болж үлдэв 1) - «Пионерийн үнэн» сонины дэргэдэх», хэвлэлийн залуу идэвхтний Дугуй-! лангийн сурагч Г.Асралжав 1 8-0-0-0-4-8-0-8-0-0-9-9-0-9-0-0-0-0-0 4 ? : . 1/ , Ї . ї ? 1 ! , - . н . , : 1 1 , . , 9 : ! , . 2- 2222 2 дУвга--эсээра-агө-ө-8-а-а: 9-0:8:4-4-4-ф-э-э.эсө-Ө-этӨгөсВгалн, Сонин учрал Нийслэлийн пионерийн 5 ду- гаар бүлгэмийн зөвлөлөөс сургуу- лийн болон түүхийн дурсгалт зүйлс эрж хайх, сурвалжлах аж- лууд хийж эхэллээ. Үүний дүнд саяхан өөрийн сургуулийн анхны багш сурагчдыг сурвалжлан олж тэдэнтэй уулзалт хийсэн нь маш сонирхолтой боллоо. Энэ уулзалтад тус сургуулийн анхны багш Намсрай, Янжмаа, анхны сурагч Минжүүр, Чойжамц Балжинням нар оролцов. Сурагч дын сурлага, хүмүүжил, сахилга батад ахмад сурагчдын үлгэрдуу риал онцгой ач холбогдолтой нь уул уулзалтаас харагдаж байлаа. Цаашид тус сургууль, Жил бүр ийм ажлыг нарийп зохион байгуу- лалт, бэлтгэлтэй явуулж байх ажээ. Нийслэлийн 5 дугааэз сургуу- лийн 10-б апгийн. сурагч ЁНДОНЖАМЦ 100 ХУВЬТАЙ СУРГУУЛЬ Дориоговь аймгийн Иххэт су- мын Шагдарсүрэн эрхлэгчтэй ба- га сургууль өнгөрсөн улиралд 100 хувийн сурлагын дүнтэй гарчээ, Тус сургуульд сахилга, сурлагаа- раа тэргүүн сурагч олон юм. Тэд ний дундаас 8 дугаар ангийн Бат- бэлэг, 2 дугаар ангийн Л, Нэргүй Л. Гантөмөр 1 дүгээр ангийн Л. Энхтуяа, Чинзоригт, Өвгөн, Гаа- болд нар улирал дараалан онц дүй тэй суралцжээ. Тэд сургуулиасзо хиосон ажилд бусдаасаа идэвхтэй оролцдог байна. «Ялалт» сонины Дорноговь “ Э. РЭНЦЭНЛДОРЖ ажилтан ө-э..өөэЧчлөөөөөӨөӨөсэээээээ ХЭВЛЭЛИЙН ЗАЛУУ ИДЭВХТ НИЙ СЕКЦИЙН ГИШҮҮН. ЗУ- РАГЧ ИДЭВХТЭН ЗУРААЧ АНДРЮШ ТӨРИЙН ШАГНАЛТ УРАН ЗУРААЧ АХМАД: ПИО- НЕР НАМХАЙЦЭРЭНГЭЭС ХА- НЫН СОНИНЫ ЗУРАГ ЧИМЭГ ЛЭЛ ХЭРХЭН ХИЙХ ТУХАЙ ЗӨВЛӨЛГӨӨ АВЧ БАЙГАА НЬ “Зургийг авсан Н.ДОРЖ 2ф-Фов зо. -4--8--8--8--8--8--0:-8--0--0--8--04”-4--8--0-08-0-00--0--0:40-00-48--0- яюг өргөн хүрээтэй шинийт санаа чилж, сонирхолтойгоор явуулж улсын тэргүүний бүлгэмийн бол танай бүлгэмийн хємт зол занэшиар зорчыл бадрангуй гуулнй тавр өлноод үүлсэн вахидлеыг хүлээн илласанд итгэнэ. в артаа. гннЖЭГЧ зам, заг наөн8 авч нх тэмээн Ах нь ардын «: алгамжлагч» Н хузаар чуулга» “фуудийнхээ амрыг нү хөчээл єур цэргийн албанд ирж эх орния00 наа сурлага, хөдөлмөрнї н нх ам ыг рээ даалгаврыг биелүүлж эрдэм жилтаар угтахыг хүсч мэндчилэе. Дүү нартаа бичсэн захиа Булган аймгийн Бүрэгхангай су каа надад МОНГОЛЫН 3З0ХНӨЛЧДЫН Ь амжилг хүсч Пионе үч 1 х ХУРЛЫН ӨМНӨ ын шэн тэвийгэр Дамжуулан тюм бурч байна. Та нар сургуулнд ЭА.- ы, ЗҮлгэээ, үлснгэн- 36, дэс ӨндЧилье. тохиж » ХИЧЭЭЛДЭЭ ОНД й Д.ДАРАМСҮРЭН байгаа бие, Бүлгэмийнхөо өж буй түрүүч Улам гоёхон болгоно Аавын минь тарьсан модонд Амттайхан жимс ургана даа. Ээжийн минь суулгасан зул тэнд Ардын армид ёлба хааж байг цаж үест уртаа хос сүүдэр, улам ойртсоор далд орж, билээ. Ах минь сургуулиа онц чихээд үгэнд орохгүй, уй дахаар нь миний арга ба регдана. “Аав эжий дүүг минь эрхлүүлэн намайг том хүнд тооцон болохгүй юм дүү хийвэл надад л ТО хоно. Энэ үеэс ахыгаа би надад хичнээн хайртай байсныг санан ихэд хүнд лэн хайрладаг болсон юм. Ах минь одоо намайг хэ- зээ ч савтуулан тоглуулах гүй, үргэлж том хүн шиг сургамжийн үг хэлж, за рим юман дээр загнана. Би үл эсэргүүдэнэ. Одоо роо чулуу 9воолон суухад аль хэдийнээ эх минь ир чихсэн зогсож байна Хаа яа заримдаа хувцсыг минь дэвэрлэн. нилээд ууртай чирч гулдарсаар гэрт ав чирахад мнний дургүй мөн нх хүрдэгсэн,.. ЭЭ жий аавын дэргэд биеэ өмөөрөн уйлбал ахыг биш намайг загнах тул би дуу гүй л зогсоно. Надад тэр үед цоо шннэ хувцас ер нь ховор байсан юм. Дан даа ахын минь багадсан хуучин хувцсыг надад Ахыгаа би ухаан суу- сан хойноо л Хүндлэн хайрлах болсон юм. На- майг бага байхад ах мннь хөтлөөд төрөл «садангийн айлаар хэсдэгсэн... Чи хэр боов юм уу ямар нэ гэн бэлгийн юм бид хоёрт өгөхдөө надад дийлэнхийг нь өгдөг байсныг сайн са надаг юм. Ахыгаа хүүхэд тэй тоглож байхад нь би танцаараа эзэгнэмээр дур хүрээд тоглоомыг нь 344- вал булаапаллана. Ах Эрээн эрвээхэй сууна даа, Аавын минь тарьсан модыг Ах минь битгий хугал дөө! Ээжийн минь суулгасан зүл гийг Эгч минь битгий гишгэл дээ! Услаж арчилаад байвал Урамтай цэцэрлэг болно доо. Улаанбаатарын минь чимэглээд Улам гоёхон болгоно доо п, ноожоо 7оссыж ,вв--- Дайсан болохгүй Дайн гарахгүй. Ингэж тоглохгүй Дүү бид хоёр хоолоо халбага саваа угаагаад тогло хоор гадаа гарлаа. Энэ удаа бид хоёр байлдаж тоглохоор шийдлэг. Харин хэн маань дай сны тал болж тоглох тухай маргалдав. Дүү, намайг дайс ны тал бол! Би л дайсан болох гүй, дайсан бол муухай, эсвэл тоглохгүй гэж айлгав. Би дайс ны тал болох дургүй байсан болохоор бас л тоглохгүй гэж : Ё, В тунирхлаа, Бид хоёрын хэн эжий хоёр «ах чинь Ханд маань ч дайсны тал болох дур 38 бэ?» Баар асуусангүй. | гүй байв, Хоёулаа хэсэг дуугүй Харин дүү маань | Ёзогссоноо эцэст нь ингэж шийд --Том ах хайчсан бэ? | гэж шалгааж намайг тоох, гүй мэт байх нь ах түүнд | надаас илүү сайхан санагд | сан юм байхдаа, Аргагүй идэж, төгссөн, Одоо. алс зорьж , эрдэм сурахаар явахад хэд , хэн хоног Үлдлээ, Надаас болж ах минь загнуулж байсан тэр үеэс хойш олон жил өнгөрчээ. би ахтайгаа л хамт байх дуртай. Гэвч ах минь үе тэнгийн хүмүүстэйгээ наа дан тоглож ёжил төрөлд хамт яван намайг эс тоо- но. Аав, ээж хоёр одоо на даас түрүүлж «муу том хүү минь л,,.» гэнэ, Ах мннь саяхан нэг орой бөм бөг тоглож дуусаад - Миний дүү гэртээ харьдаа тэж хэлээд ган цаараа хоцров, Би өмсгөнө. Ах минь сур- гуульд ороод төвд байдаг авга ахынд суулаа, Би тэртээ ганцаараа тун их уйдаж ахыгаа санан үр тэлж аав ээжий хоёртоо ярина. Улирлын амрал таар ахыгаа ирэхэд сүйд болон хэдэн хоног миний «нар» гарав. Ахыгаа бу цаад явах дөхөхлөөр бит гий яваарай гэж гуйна. минь тоглоомондоо ран -Миний дүү гүй юм гэж намайг даж гуйна. Эцэст нь тог яохоо болнод намайг саа туулна. Тэр үед миний-гэ улай- тэгдэг арга -- Юунд ч тэгэж явлаа даа. Ах минь дүүдээ арай гомдоогүй байгаадаа гэж бодсоор гэртээ ирэхэд аав дэн хөдөлчихвөл уйлж гар на, Аав эжий юм уу? аль нэгэн том хүн бид хоёрыг харвал -- Дүүгээ яах гэж уй- луулав гэж ахыг минь загнана, Түүнээс болж ах минь уйлдагсан... Аав ээжий хоёр юм л бол айлын том хүүхэд гээд Бид хоёрын хэн маань ч дайс ны талынх шиг тийм хүмүүс биш болохоор байлдаж тогло хоо бүр болилоо. Аав эжий хоёр-ах нь яваад маргааш эргээд ирнэ гэхэд би хууртаад хоцордогсон, Ахыгаа сургуульд бай -- Ахаа харьж хоолоо нд! гээд зогссоор л байв. Гэтэл ах дахин ширүү нээр ахыгшиННЫ ЭНЭ Хэр ОВНЛАУ хадган дүүтэй боллоо. Дүү ч юм даа ах минь бид “Өтулүтаролтэр зарна. ын Ч -- Чамайг харьж бай! Ч дээ би хичнээн хайртай ,... байна Би о бүгдийн ганц том ах шүү -- Том болчихсон юм бушуухан том болоосой Ер ЯНЬ Э9 ЯоОХОн Би дээ, Би ах. шнгээ л онц Бо байж өөрөө эрхэлж дүү гэж бодно. Удслгүй хэдэн дуудав УУ ЛтЭвг 5 суралцана. Мөн удахгүй лжмор дуугүйхэн явж сараалжин жил өнгөрөхөд би дүүгээ хашаа тойроод хөтлөн, ах намайг хардаг вал байсан шиг явдаг боллоо. Булт олноор бужигнаад Бууцны хөлөөр гүйлдэнэ. Будаа тарна хайгаад ууж нисэн шуугилдана. Бууцны хөлийн тэнд Будаа тариа цацлаа. Болжмор олон шувуу. минь Буцаж нрээд түүгээрэй! “Б.АЛТАНГЭРЭЛ гээ уруу татаад байгаа рай гэж ахыг зэмлэдэгсэн. Надад заримдаа тэр үед ах тай явах л дураараа байж болохгүй юм шиг санагда- на.Тэгээд ахаасаа нуугдан, энд тэнд тоглож байгаа ай лын хүүхэд бораадан шо ах шигээ том болно. Гэх дээ би чинь ахын дүү шүү - Ах минь нэгэн бүс дээ. гүйтэй хөтлөлцөн цэцэрлэ гийн зүг инээлдэн явж бай таа нь орой наран харну гүй жаргах дөхөж байгаа эргэн хар Дүү минь миний үгэнд ав саар орохгүй намайг за римдаа тоглуулахгүй ээ, Бас тэгээд буруу юм хий Б.БЯМБАЖАВ (Киев хотын хөнгөн үйлдвэрийн : дээд сургуулийн оюутан |. нрэхэд Болд ухаангүй зугатлаа. Оодон: Б) 1 Й --Эз, муу хулчнгар минь, айгаа юу? ДЭГ хэв ХЭ шагөсойтын Блөлгл дон Болд 55 5 хөлийг суллан тавив. Тогоруу Оо 5 оёр н чамайг бодвол зоригтой эр шүү гэж далавчин доороо дэгдээхэйгээ | дарж цог Болд хургаа хариулж явав. Хурга иь | ““Шїнрав, Болд хургаа туугаад гэлдэрч Ошг улаан нүдээ эргэлдүүлэн Сбархирана. тогтуухан байснаа үргэж бутран давхи лаа. Гүйн хүрвэл нугасны дэгдээхэй хар танан доогуур нуугдсан байв. Харганан дээгүүр том сүүдэр тусахад өлийн хар ваас элээ эргэлдэж байлаа. Жаал хүү хоёр дэгдээхэйг хормойлон явсаар голын усанд хүрэв. Гэтэл Оодон гэдэг хүүхэд харайлган ирж усанд шумбаж явсан дэгдээхэйг чулуугаар шидээд оносонгүй. Болд түү нийг шоглон дуурайж, нусаа татав. Оодон уурлаж: явтал, сайртай жалгын эхэнд сарвайн ургасан хайлас модны тэндээс муухай ори лох дуу сонсогдлоо. Ойртон очвол Оодон мод тойрон гүйж байв. Хөх тогоруу да лавчаа дэрвэлзүүлэн түүнийг хөөж бай лаа. Оодон хоёр гараараа толгойгоо да ран, хамраараа газар шүргэмээр тонгойж: --Бн үүнээс хойш дэгдээхэйний чинь хөлийг туршиж байхаа байн, байя гээд уйлан гүйнэ. Болд «Чи юунаас ч айхгүй гэж онгордог бил үү? гэж бодоод инээс Оодонг цаашаа зугтаахад тогоруу улам ши рүүн довтоллоо, Болд ,оготаор дээлзэ Оо- донгийн толгой дээгүүр :нөмөргөөд тэ рийн зүг хөтлөн гүйлээ, О. Цэндсүрэн нээ гэнэт тогоруунд уур нь хүрч дээлээр шавхуурдан хөөлөө, - Тогоруу, дэгдээхэй дээгүүрээ тойрон аргэлдсэнзэ Оодон руу эрчлэн дайрлаа,,. --За, чи юу гэж зүгээр байхад хүнийг өдөөд байгаа юм бэ? гээд гараа зангидан (д Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. х ЧЕсуүгсынд й Хариуцлагатай эрхлэгч Жэ ЁВьд Ын. Манай хаяг, Утёв зөрвуцлагатай эрхлэвт »--2Ө388. Зөхидөл харилцаа-26393. ж. ШАГДАР А-30948 до СЕВН Р ыг дыг ох | эртэ Сүлбаатарын нэрэмжэа уасыж зөвлөлийн момбиватад зөвлэв.. “ Мидеце--14140 м Орон бүхний пролетарн нар шэгдэгтүн| Ф МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтүн! 1ч/ЛНАЙЦОГ Ч ҮЛВХЛЭНТЭРЭЭХҮЙ 1. 1ӨСВӨРИЙН || | ОЛ ЛЫ | 2 1ТЯРУУЛШДАР үй |. Өмнө ташив яв, эг тан хру мин хявсыг, дэн уянхац, зуй лай 1? Д ЛА РТУГАИ! .. баатарлаг. үйлсийн. жишээгээр хүнүүжүүлэх “ЯВДАХ ОНЦГОЙ 44 холбогдолтой гэж нам үзэж байн ЭХЭЭ гэн Төв Хороо, Д: Сүхбаатарын. нэрэмжит | “Монголын Пнонерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн сонин 24 дэхь жилдээ ф Мэ5 (081) ф.. 1967 оны зургадугаар сарын 20ф |. Мягмар |) Үнэ 10 юө (МАХН-ын ПРОГРАММААС) 7 Шүлгийг. Ц. Гайтаа “ Аялгууг Т. Чямиддорж СВАЯРЫН ДУУ , Сайхан энэ өдрөө Аяараа өргөж дуулья! Саруул маргаашийн өглөөгөө Даяаран “угтай: дуудья! Хичээл эрдэмдээ суралцаад Хийж бүтээхдээ уралдаад Наадам цэнгэндээ. оролцоод Нэйз бидний баяр даа! Эрүүл мө чангараад Сарууд ухаан үндраад Энх цаг ээгээд Мөнх нар гийгээд БХ ХОЧ (7798 3 Ч4и2 28 7 2 ГУЦАХ зрэхеийн: олг ТАЛ-НАР “БОЛ. КОММУНИЗМ: ГАРДАН БАЙГУУЛАХ ХҮМҮҮС | УЧРААС КОММУНИСТ ХҮНИЙ ХАМАГ НАНДИН САЙХАН ЧАНАРЫГ ОДООНОӨС- БИЕДЭЭ-ДГЙНГЭЭХИЙН ТӨЛӨӨ-ТӨМЦЭХ ЕСТОЙ... » : 59 42-21 1 Ю. ЦЭДЭНБАЛ эт хууэнийд чин б.. гүн ын 5 р Паадам цэнгэлдээ оролцоок : к Ї ! - Найз бидний баяр даа! Жо 81 ё 3 Золбоо цог минь гялалзаад Эр ! САДУНЫ Далбаа туг минь улалзаад - 155 ( (урган Нам ардын үйлстээ - Цөм бид үнэнч дээ Хичээл эрдэмдээ суралцаад Хийж бүтээхдээ уралдаад "дадам цэнгэлдээ оролцоод “Тайз бидний баяр даа! 1967 ом со. емниэйэндиййлий ӨНӨӨДРИЙН ДУГААРТ “Ажлын өвөрмөц арга барил, шинэ ажлууд “Байн байсаар бүх дэлхийг бүрхэх октябрь “Маналуудын баяр талархал ПЦИОНЕРИЙН ТҮҮХИЙН ХУУДАС СӨХӨХӨД “Шүлэг, өгүүллэг, зураг “Инээвэл. залуужига ӨСВӨРИЙН ҮЕИЙНХНИЙ ИХ БАЯР Монголын пнонерийнп байгууллагын дүрэм ёсоор манай өсвөрийн иноне- рүүдийн “нх хурал болох Монголын инонерийн «Залгамжлагч» П чуулга ныг угтсан 2 жилийн ажил манай срны нийт сургууль, пнонерийн бай гууллагыг хамарч, үзэл суртал Зо хион байгуулалтын их өрнөлттэй явагдлаа. Уг чуулганыг угтсан ажил нь өсвөрийн Сүхбаатарчуудын эрдэм мэдлэгтээ шамдахын зэрэгцээ шөлөө цаг бүхнээ сурч мэдэж хөдөл мөрлөхөд зориулан пионерийн аж лаа тогтмолжуулан, сонирхолтой олон хэлбэрээр явуулж байна. «Зал гамжлагч» П чуулганы их гараагаар маиан пионерийн байгууллагын ажилд Өмнөговь аймгийн пионерийн байгууллагын санаачилсан хүүхдийн имио театр, радно станц, хэвлэлийн газар, Говь-Алтай, Завхан аймгийн ппопер сурагчдын урлагийн чуулга, Улаанбаатар хотын 20 дугаар сур- гуулийн иптернационал клуб, Баян- уснгорын пконерүүдийн «цагаан алт- ны» -цуваа, Хэнтий аймгийн Бэрхийн уурхайн дунд сургуулийн «жоншч- дын» цушваа, Дорнод аймаг Улаан- баатар хотын инонерүүдийн нисэх ангоц пуужингийн загвар, Дорноговь аймаг Налайхын хотын инонерүүдийн санаачилсан сурагч шуудан хороо, Ж. ЦЭВЭЭНСҮРЭН (БНМАУ--ын Гэгээрлийн Яамны орлогч сайл) хүүхэлдэйн театр зэрэг сурагч иноне рүүдийн сайн дурын олон байгуул лага үүсэн гарч хүүхдийн чөлөөт цагийг ашигтай өнгөрүүлэх, тэдний тал бүрийн авьяас чадварыг хөгжүү лэхэд үлэмж тус үзүүлж тус орны нийт сургууль, пинонерийн байгуулла гын ажилд туршлага болон нэвтэрч байна. байгууллагуу- байгуулах, хоног гаргах далгїїц Манай пнонерийн дад идэвхтний сургууль тооны олимпнад тооны арав явуулах, зургийн үзэсгэлэн зэрэг уламжлалт ажил эрч тай зохиогддог болов. МХЗЭ--ийн ХҮ их хурлаас өсвө рийн залуу үенйг ахмад үеийнхний хувьсгалт дайчин, хөдөлмөрч уламж лалаар хүмүүжүүлэх явдлыг онцлон заасан билээ. «Залгамжлагч» чуулган угтаж сургууль, пионерийн байгууллага, пионер сурагчдаас Ө9- рийн нутаг дэвсгэрээр тойрон аялал зохиох, «Мөнх үйлстний клуб» бай гуулах, ардын хувьсгалын түүхт газ дааар экскурс хийх, орон нутаг, түүхийг сурвалжлан бай руу сургуулийнхаа судлах, сургууль дээрээ музей Хэзээд үнэнч Хайрт хүүхдүүд ээ! вэртэй болгон хүмүү гэгчээр одоо нэгдэл- 8 жилийп сургуулийн сурагч Дулам Ах нь ардын цэр- жүүлсэн. МХЗЭ, Ар жиж хүн хүчний ХҮ (|сүрэн, ёэлэнгэ нараа дурсаж байна. гийн албанд 1980 хэ- дын Армидаа цаг рэлцээ ч сайн болжээ. Энэ найз нар минь надад Хичнээй дэн. онд сайн дураар ямагт баярлан бахар- Мал маллах сайхныг элэгсэг байсан шиг Монголын ниО- ирж билээ. “Тэгэхэд хаж явдаг биеэрээ үзэх та нарт нерүүд над тийм элэгсэг байдаг юм. би, та нар шиг гэнэн 2 урьдчилан «Мал мал- Пионер найз нараа! Хоёр дугаар томоогүй, дурсгүй Хайрт дүү нартаа лах сайхнаас сайхан» чуул ам? 8 хүүхэд байсан юм. хандаж, захихад эх гэж хэлээд чуулганы- Ын Жавэ ых ам ан хүсьел, Дахин Гэвч намайс ардын орон, “ард түмэндээ үсгэн хаа ажиллагаанд нх . | ЛӨХНН уулзахыг ерөөе. арми, ХЗЭ- хүний үнэнч явах шиг нэр чдийн нх амжилт олохыг хүсье. Б 4 ЭшэЬ Ч Болох 9 олгарын ний (9 хотын НЭрЭТЭВ Хүн болтосон Хүндтэй сайхан тавь” | ХУРЛЫН дараахан бага- БНМАУ-ын хөдөлмө- | пионер Тал Сэүн лу рЕ ЛТ юм. Би ээх орныхоо яа байхгүй шүү. Ми чууд та нарын П их рийн баатар хоньчин нова монбэелры Японы ний хайрт дүү нар эх хурал болж байгаад ЦОГТГЭРЭЛ -амуурай нарын эсрэг орон ард түмнийхээ шаэислЫНГ Цөлцэрнныг үйл хэргийн төлөө хэ Миний амьдралд олон дурсгалт өдөр то- удха 2ох0 5 х зээд үнэнч яваарай? ХНОЛДСОН ЮМ. Тэр дундаас 13 настайдаа 0ба- тулалдаанд егсиуныГ Монголын . пионерийн ОРгүгӨЭЧЛЭЭл шахуу сургуульд ороод, Би 1925 оны пионер ! : ЕЁВ 925 оны 5 гаар са ай - р “рмн а: 1 «Залгамжлагч» П гэ ду р сарын найманд пионе ай с 5 Т -анд Хон галыг чуулганы энэ баярт рийн гишүүнд гоо байсан минь хэзээч мар- цана ан ҮАГ МэВэ дурсан саанаы Ї й - хүртээсэн юм. Намайг тагддаггүй юм. Би 1927 оноос 19838 он хүр | Ха : Ї - хвсэидн: срныхоо ТӨ эх орон ард, түмэн- балхаг ххнра Л ан тэл пионерийн Төв зөвлөлд ажиллаж Оалхан БРЛаүН дасАДУсүчн үрж АЛ улалдсан дээ чин үнэнч хайр- Үү р 1930 онд Герман улсын нийслэл Берлин хо- ё УУ ДрҮҮДЭД өчүүхэн гавьяаг нам шар чин сэтгэлийн халуун тод болсон Дэлхийн пионер сурагчдын П их миний сэтгэл хөөрөн баясч байна. Хүүхдүүд засаг өндөр үнэлж " болгон хүмүү- баяр хүргэе. хуранд оролт 3 минь пнонер байх насандаа ахмад үенИнхний БНМАУ-ын баатар гэ ЖҮҮЛСЭН. Би өөрїй БНМАУ я5 д оролцож их юм үзэж, нүд тайлж би. хэд хувьсгалт дайчин, хөдөлмөрч сайхан чапа- дэг хүндтэй алдар,гөө ийм -ын баатар : ас ихийг сурч, эрдэм соёлын оргил 06) Эр: хатуужил тэс Л. ДАНДАР Энэ бүхэн бол миний бага насны амьд- шааж цуцахгүй авирах хэрэгтэй шүү. : «» яваарай лээ. Тэгээд ч би ралд тохиолдсон сайн сайхан юмны нэг би- гуулах зэрэг ажил зохиож байна. Залгамжлагч П чуулган нь өсвө- рийн пнонерүүдээс өнгөрсөн хоёр жилд хийсэн ажлыг дүгнэж, пионе рийн байгууллагын ажлын арга бари лыг улам боловсронгуй болгох, сур- гуулийн өмнө тавигдаж байгаа ШИНЭ зорилтыг шийдвэрлэхэд пионерийн байгууллагын | үүрэг хариуцлагыг улам тодорхой болгон зааж өгөх юм. «Залгамжлагч» хоёрдугаар чуулга ныг зохион явуулж байгаа нь нам засгаас еевөрийн үеийнхээ төлөө тавьж байгаа байнгын хэламж ан хаарлын нэг мөн. “Өсвөрийн пнонерүүдийн одоогийн чуулган, хүн төрөлхтний түүхэнд шинэ эрнн үеийг нээсэн аугаа |НХ Октябрийн социалист хувьсгалын 50 жилийн ой угтсан өрнүүн хөдөлмө рийн үед болж байна. Аугаа их октябрийн туяанд цэцэг лэн мандсан хувьсгалт монголын 3а луу үе нам, засгийнхаа хайр халамж Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн сэтгэл харамгүй тусламжаар хэрхэн жаргалтай хүмүүжиж, сурч, соёл жиж байгааг чуулганы ӨДрүүдэд 9С- вөрийн Сүхбаатарчууд харуулна. Манай инонер сурагчдын энэ чуул ган нь зөвхөн хүүхдийн баяр төдий гүй өсвөрийн үеийг сурган хүмүү жүүлэх үүрэгтэй бүх байгууллага, нийт ард түмний баяр юм. -ы-!--иИин ниБЫышшииш-иий ТИ 5 ЕЕ Малчин болоорой баруун хязгаарын хоньчин би баяртан байна. Би багаасаа ЭХ лэн мал хариулж бай- на. Малчин болно гэ 5 дэг бас л нэг сайхан «мэргэжил шүү. Мал маллах сай- хан ажил даа. «Мал лагавал буян дагана» пионерийн байгууллагаа, Цаг хугацаа гэдэг хурдан, тэр дундаас улсын хөгжил бүр ч түргэн юмдаа. Саяхан В юм шиг санагдана. и 1944 оны 6 ду Багш баярлаж байна гаар сарын багшийн сургууль төг- сөөд Ховд аймгийн төвд багшаар очиж би лзэ. Миний дааж ав- сан 2-в анги 32 су рагчтай байсан юм. Дайны хүнд бэрх үед тул хичээлийн хэрэг- лэл тун ховор байсан Сурагчид харандаагаар үдээсгүй уудаг цаасан дээр бичдэг байлаа. Гэвч сул сурдаг су рагч ер байгаагүй. Хүүхдүүдтэйгээ бу- жигнасаар байгаад цаг хугацаа ч амархан өн гөрч багш гэдэг хүн дэт нэрийг хүлээснээс хойш 23 жил өн гөрчээ. Багш хүн су рагчаа сайн 24-нд баярлаж, тааруу |бай- вал гоморхон явдаг юм даа. Би одоо Улаанбаатар хотын 10 жилийн 3 дугаар сур туулийн 2--8 ангид багшилж байна. Өнөөд рийн та нарын баяр бол багш миний ч баяр мөн. Манай гэ рэлт ирээдүй болсол өсвөрийн үеийнхний их баяр Залгамжлагч дугаар чуулганы баярт өдрийг тохиол- дуулж та нартаа хам- гийн сайн сайхан бүх- нийг хүсч ерөөе! Н. ЭРДЭНЭ (БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат) Пнонер бид ахмад үейннхнээ сээ ямагт 4 гийг залгажтилахад хэзээд бэлхэн байдаг. сурч тэдний үйл хэр- Нийслэлийн 24 дүгээр сургуулчйн Пионерийн : Х над пноперүүдийн хамт сургуулийнхаа музенд БинВулнуүлсас Зургийг авсан Н. Дорж ХАНЬ НӨХӨД ВАЯР ХҮРГЭЖ Идэр ленинчүүдийн үг Сайн байна уу? Монгол найз нараа! өмнө та нартаа Монголын «Залгамжлагч» 1 чуул- тан болж байгаа энэ сайхан баярт өдрийг тохиолдуулан ндэр Ленини- чуудын халуун баяр хүргэе. Би Ленинград хотод оршин суу даг. Миний төрөлх хот олон мянган жилийн түүхтэй, үзэсгэлэн төгөлдөр гэдгийг та нар мэдэх биз. хэнд 27- урсах Нева мөрний эрэг дээр рийн хувьсгалын анхны дууг дэл хийд цуурайтуулсан «Аврора» хэ- мээх онгоц бий. Тэр онгоц хүн 1ө рөлхтний зол жаргалант сайхан ца- гийг нээсэн юм. Манай салааныхан энэ онгоцон дээр олон удаа ирж баатарлаг тэмцлээс НЬ байнга су ралцдаг. Хэдхэн сарын дараа Октяб рийн хувьсгалын 50 жилийн ойг дэл хий дахин тэмдэглэх гэж байна. Энэ түүхт ойгоо сургууль тарж амралт эхэлсэн ч гэсэн манай бүлэг тодор хой ажил зохион угтна. Би та нар- тай захидлаар харилцаж, монгол ор ны тухай маш сайн мэдэхийг хүсч байна. Иймд та нараас захидал ирнэ гэдэгт нтгэе. Та нарыг хүндэтгэн ёсолсон Володя. Миний хаяг: г Ленниград Б53 Ва силевский остров Тучнов нар. 17, 20 кв 41 МРЛТХ шин Монгол найз нартаа монголын пионерийн чуулган болж бай бүх ицонер пионерийн Өнөөдөр «Залгамжлагч» 1 гаад би болоод Болгарын п маш их баяртай байна. Миний бие монголын сайхан орны Чойбалсан хотод жил шахам амьдарч байснаа өнөөдөр дурсан санахгүй байж яа Хан чадах билээ. Өнөөдөр Дориотод танилцсан найз пионер төмөр замын 1995 оны пнонер ЦЭВМАА а”: Яруу найрагч. “27 Д ПҮРЭВДОРЖ, Алжаал дарах оройн цагаар Ажлын дараа гэртээ харихаар Үүртээ яарах шувууд адил” Үр хүүхэддээ хүмүүс яарна. Алсын аянд удсан юм шиг Айл бүхэнд учрал болж Тэгтлээ санасан эх үрс Тэврэн золгож сэтгэл жаргаана. Хорвоогийн учрыг олохсон гэсэн Хонгорхон үрсийн оролдож ядсан -Ай түмэн хүүхдийн асуулт - Айл бүхэнд хөгжөөн нэмнэ. Хонгор гэнэн ухаан дунд нь Холын бодол ургаж байдаг Хүүхэд гэдэг санаанд оромгүй Хүний санамгүйг санадаг улс. “ХҮҮХДИЙН СЭДСЭН. ШҮЛЭГ | ж Алх хадуурт далбаан дор Алтран дурайх ССЄР гэсэн Эрхэм дотно дөрвөн үсгийг Эрдэмбилэг минь инээн зааж Зөвлөлтөд одоо коммунизм ялахад Зөвхөн нэг л үсэг солигдож Сүүлчийн «С» нь «Н» болноо гэж Сүрхий сонин асууж билээ. --Тэгнээ хүү минь их удахгүй “Тэр өдөр ирэх болно. Оргил коммунизмын асар тэнг. Октябрийн туг анхлаж Чахглэн Хүний сайхан гэгээн маргааш ї8 Хүүхдийн ухаанд гэрэлтэн байхад Ариун сайхан тэдний сэтгэлд Аав ээжийн нь итгэл байхад Аранзал улаан анхны туг Арван долоон оных байна. Алтан гадас шиг дээр нь гялалзах Алх хадуур зөвлөлтийнх байна. Ж. ШАГДАР «Худал үг .Ү Хуурай мод навчгүй» ардын зүйр үг Бодлогоширон асуун тэгүй Бор шувуу, шар шувуу хоёрын ярна Жаахан жаахан Гэгээн өдөр Золгүй хэрэг болж Тарив шнв дээ Гэрэлт наранд дээ Тархн чинь 4 яагаад гэе 13 н ЙГ бэ? . Харанхуйн адил Хушуу чинь яагаад Тавцанхан болсон --Номын ДУУ оЁол Хардаггүйн учир Хувхайрсан юм бэ? юм бэ? Сонсоогүйгээс Уулаас: хараа Хумс чинь юунд Та чинь яагаад Юмны учир Муутайх уу? Зэвхийрсэн юм бэ? Тагдагархан болсон Дуулаагүйгээс Удбар ногсон -- Өсөх багаасаа юм бэ? Чих минь. л Нүдтэйх үү? гэж Өөх теспы -- Ахин ахин Бүр дүлийрчихсэн Бор шувуу Адис авсаар ЖОЭРЭЭЛҮЙ Чи минь Эрч, Шар шувуу Жавтий хүртсээ, Ер яа ? Шамданхан хариу Тархи минь ? 55 Ханий! Ч арха Лүн лав Тавцанхан болсон Болох шив дээ -- Шар тос юм. Харин ч хөгөө Шантартлаа хүрт Бие минь Тарив шив дээ сээр Бэсрэгхэн болсон Тантай ярьснаас Өөх тос юм. Тааваараа жиргасе : д Өегштөлөө идсээр --Эрдэмтэн болох л Цагаа алдаснаас 5 хэрдээ нүд минь Дөхөж дээ Бараагаа түүе гээд 5 эс огоон болсон 10) “БЕКСБУ: ” Эрхий ор шув Дондог, Сандаг хоёр дотно үерхдэг байжээ. Тэр хоёр Хараа нь тэгээд Бараа байхгүй юу! ДУнЖ БиАй 3 Шшосжиг яасын нэг ширээн дээр томоотой сууж, багшийн заасан хичээ Муухан болсон юм. --Хачин ч ярна Чих чинь яагаад Шар шувуу лийг анхаарна. Үдэш нь хамтарч хичээлээ давтана. Тэд -- ӨЗохихгүй хоол Болох шив дээ Дүлий болсон юм бэ? Шаналан хоцров. нийхэн айл зусна. Тэр хоёр зуныхаа амралтаар хурганд ндэж дээ Харин ч хөгөө Чимээ яагаад г. сэсмээ явна, Уїнмс мөөг тай. Зуны нэгэн сайхап өдөр зурам агнаа: явтал Сандагийн бие муудаж, явж чадахаа байв. Дондог хайрт найзыгаа үүрсээр гэрт нь авчрав. Аав нь үдшийн бүрийгээр Сан дагийг морин тэргэнд ачаад сум руу явлаа. Дондог найзы | гаа өрөвдөн бараа тасартал нь ширтсээр хоцров. Дондог. зурманд ч явсангүй, жимс ч түүсэнгүй хэд хонов, Зуны. урт өдөр ч үл өнгөрнө, Гэвч нэгэн өдөр. З «..0 оо сургууль эхлэнэ. Зуныхаа даалгаврыг биелүү лэх хэрэгтэй. Зөвхөн өөрийнхөө ч биш, Сандагийнхаа ч даалгаврыг гүйцээж очьё. Энэ бол найзыгаа эмчилсэнээс ялгаагүй хэрэг...» гэж шийдэв. Дондог өглөө нар тус магц нэг гартаа зурманд ус цутгах хувин, нөгөө гартаа зурам цохих бэрээ урих, хавх бариад нарийн голыг өгсөн уруудан үдшийн бүрий болтол явна. Ж 5 22: түүнэ. Хамт зурам агнахдаа онцгой дур ЦЭЦГЭЭГИЙН БАЯР Цэцгээ охин хичээлээ тараад, гэр рүүгээ г йх шахам явна. УГТААЛ НУТАГ өгүүллэг “ Сонин хангайн араар соёлын төв нь ярайсан Ятуут цээлийн хөндийгээр оо атрын талбай нь цэлийсэн Ноёлог уулсын оройгоор үүл манан нүүгэлтсэн Номгон Уушгийн энгэрээр таван эрдэнэ нь билчсэн Өнөөгийн манай Угтаалын нүүр царай нь энэ байна. Өрнүүн их бүтээлийн Өчүүхэн хэсэг нь Хүзүүндээ намирсан улаан бүч рүүгээ байн байн харна. Тэр, гурван жил дараалан онцсайн суралцаж энэ өдөр намынхаа 45 жилийн ойгоор пионерт элссэн билээ. Байшингийнхаа үү- дэнд ирээд шатаар гүйж гэртээ орвол түүний өвөг эцэг хөдөл- мөрийн баатар Пунцаг гуай хөдөөнөөс ирсэн байв. Цэлгээ, өв- гөн аавдаа үнсүүлээд ааваа би пионерт элссэг. 2 Өвөө, аав, ээж гурав намын гишүүн, эгч эвлэг шин гишүүн, би пионер дүү, Буян баатарчууд Мөн ч гоёо доо? гээд дэвхХ цэнэ. Гэтэл өвөө нь инээмсэглэснээ. --Одоогийн та нар мөн ч жаргалтайяа гээд өвөө нь урьд тэмээн жин тээж Да хүрээ орно гээд л сар гаруй аялдагсан. Гэтэл одоо тэр холоос онгоцоор 2 цагч хүрэхгүй яваад ирлээ. Энэ бүхэн бол намын минь ач. Айдаа мөнч сайхан болжээ гээд ийм Хашир зурманд залилуулбал уран арга, самбаат Сан байна. дагийгаа санан санан дурсана. Дондог ингэсээр өөрийн Соёлын төв Угтаалд ӨВ БлЭ Буль ӨТЛЭХЭДЧ бух Балалыах хуВцаыг: Баян амьдрал бялхана, энгэр дүүрэн одон зүүсэн өвөө нь баясгалантайгаар | сэїшээж: жээ Есдүгээр Хон ОиРррИННН ЭХЛЭХЭД Дондог хур Атрын уудам талбайд -» Энэ сайхан үед төрсөн та нар эрдэм номоо санш сураад тракторын дуу нүрэглэнэ. | эх орондоо тустай, нам засаг, ард түмнийхээ ачийг хариулах дан морио унан давхисаар сургуульдаа очив, Сандаг ч эмнэлгээс эдгэн гарч хичээлдээ ирэв. Дондог Сандагтай баяр хөөр болон уулзаж, зурамны арьс, жимс, мөөгөө гаргав, Хөөрхий өвчтэй байсан Сандаг даалгавраа хийгээ тийм хүн болоорой гэхэд Цэцгээ за өвөө гэлээ, Цэцгээ охин баярласандаа болж, айлынхандаа үзүүлэхээр улаан бүчээ на мируулан гарлаа. Сурагч Л. Баасансүрэн Эрэлхэг малчдын гадуур нялх төл майлалдана. Эрдмийн шимээс хүртэгчид гүйдээ гэмшин зогсоход, Дондог түүний бүх даалгаврыг Залгамжлагч чуулгандаа 1 с , гардуулан өгөв. Сандаг баярлахдаа найзыгаа тэврэн ҮН бэлдэнэ Нийслэлэйн сургуулиудаас тэргүүций. идэвхтэн сэж, баярын нулимс унагав, Багш энэ учрыг мэдээд тэр Өнөөгийн манай Угтаалын 127 юэмовер сурагч -ын аЗалгамжлагч» чуулганд оролцохоор шалгарсан хэсэг нь эд юм. гсож, баяртай инээм өнгө царай энэ байна. Өрнүүн их бүтээлийн (Баруун гараае) 7 дугаар сургуулийн хоёрын мөрөн дээр гараа тавин зо Нармандах, 283 дугаар сургуулийн (8-0 ангийн сэглэн гэ ёстой сайн нионер! 3 Ё ч ! НАЗУ” Энн 5 Өөхдийнхөө төлөн ӨЧҮҮХЭН! ХӨГВМ5-Эг бундыл Сэргэнжан, З5ШИЖаар сургуулийн" «айв 6. АНТИЙИ 22 - ТЭЙ ГЭХЭ, Х 7 2 нхтуяа, 17 дугаар сургуулийн 9--0 ашгийн Бадам ЁӨЭ ЭЧа3 тиг болж, ХУсБАЙ: Ц. БАЛДОРЖ. (Угтаалын --Аюуш 82 дугаар сургуулийн 6--0 ангийн Иа- ДӨсдогийг ширтэн харж | байлаа. дунд сургуулийн 7--а ангийн | ранцэцэг, 23 дугаар сургуулийн 7--ас| опгийн Энэ бол цэцэглэн хөгжиж буй сурагч) | Оюун нар туршлага” солилцож боо- БНМАУ--ын нэгэн шилиин сур гууль дээр болсон явдал билээ. ЧасЛыэ 1965 он Хэцүү бэрх цагт Улдан бүчтэн би “Хэнд ч болов туслана гэж Эгэл олон түмнийхээ Эрэлхэг нөхдийнхээ ӨМНӨ Алдрыг бахдан дуулахаар. Эрхэм тангарагаа өргөсөн. Эхээс заяаж мэндэлсэн 7 “Энгүй зориг золбоотой “Эрдэм мэдлэгийн хойноос 2 лан огтэн0н Энэхэн насаа зориулахаар . Ж, ЮРА д |... (Нийслэлийн 6 дугаар сур куулийн сурагч) БОР " Улаан бүчтэн би “Өнгүй хорвоогийн зоонд Иргэн болж төрсөн : хагмөнхийн удирдсан 7 1 Х 2 --Би 7 жил дараалан өнцсайн, «До» багш хүүх сл , шардаг үүрийн бүх гишүүд 2 НЬ өдөлмөрийг эрхэмлэн хүндэтгэе / ш, 9! түвэнэха| АЦУ: хҮНӨМН Эвлэл пионерийн ажил цагдорж: тэмдэгтэй | бо. 5 й 2 У хүний-нэг. мЭдЛЭГ “чадварыг үечилсэн | яаглт ан хон Цайрын эрье «Цагаан алсны эзэн» | буваанд хангай аймгийн " ж И уухдаа и орол л л ээс ДЭЭ) чиж "дэл, сангий: Ч (вт--т-- ГБириаэнс дэсэар шатны | ер Мүн баяртай байна. Тэгээд ч ЗЭ08:ранц новхүҮү "авсан. Тан ахуйд чадлынхаа хирээр зиихаа Хархорин, эх СУРГОН БАЛХАРАД ОЕ»» С2 Л: - олзол |цөмо биелүүлжээ. | энэ баяраа хүндэг ах эгч та нар хөдөлмөр соёлы тэмдгий! 5) Зо 0 КАДлылд Э лын аврага тэ н даг. Хөдөлмөр сурлага хоёрыг сонЫ 3 э 2 2 пто сааа 1 Мөн ангиараа «Соёлч» | Тайгаа хуваалцахаар захидал бич бололы 2 удаа хангалаа. “Энэ хослох нь НИЙГЭНД Ч, басд ч вастанин буурлаа салах цана 3 "Суусан зам “Ч овх Чсмиүтланэшинний нэ, шанд на 2 Гээвий хаг ин ” МХЗ9- 1! Ї ШҮҮН 1 лээ. Мамайг «Хөдөлмөрийг эрхэм жил ч гэсэн өнгөрсөн зуныхаасаа ашигтай. Хэдхэн хоногийн дараа || “ЭЭД Найман настан р суус |рдагдаж энэ «нєв сурагчдад хүргэнэ. цааны үрээр Хар НАНЗАА ГУРАВ УГТАВ | нөхөрлөлийн үүрэг авч | лэе» секцээс монголын пнонерийи багагүй зүйл бүтээх эрмэлзлэлтэй нийслэл хотдоо хуран чуулах зуу || ХҮРТЭЛ “До” шир Эва Бя чүаншарлрдас өвтАриж Биннилхий САЖинүнн сүү эоАГАААлаг хог, ЗУ: 22222 ӨМЛаснаа ажил болгоод бай | “Залгамжлагч» ЮПГ чуулганы төлөө байна зуун анд найзтайгаа учран зөл- || ХЭЗЭЭНЭЭС | анддаггү ЭтГэЛ у ч . Ол - л с3 а өөдрөг д Е а дааг. Одоо Хархорин ган хүүхдийг урлагаа мйм 10 жилд Москва Е багш чуулга: сарын 32 Төлөв ЗАНТАЙ, на? Онэ бүхний цаана их ! лөгчөөр сонголоо. хамхүү хө- Өнгөрсөн зум 21 үнээ авч 15 ГОМО гэхээс бүр ч баяртай байна || билээ. Энэхүн Шанх сум-сангийн ОЭдлыгж үйлчилжээ. вэ? хэс Шин радио нэвтрүүл- оо эв Эс лэргчнн, өр байж би. дөлгөөн харьцаа. 2 : байгуу |! дөлмөр л намайг алдар гавьпатай хоногт 1275 литр, сүү сааж сад ГЭЭД охин «Цэнхэрт | ЛЬ!їхаа (23 жилийг 8 жилийн дунд сургуу таа шуудан хороо гийт газартай холбоо. | "".Эбгчөөр оролцо ла с нийлсэш бид Тай, ариун цэвэрч, ажилсаг ХӨДӨЛМӨр, аохион байгуу ! бөгөөд хэзээ ч мартагдашгүй энэ лийн аврага болж байсан бол энэ байгаа аавдаа» гээд хоёрдохь за- | хүүхдүүдтэй ХАМТ олийно хичээлийн эрх- ажиллаж байна. Долоо той ажиллаж, зөвлөл. в «До» багш залал ний 50 гаруй пнонерүүд Унгар, ПЯмбай нэгэн хүүг Говь.Ал лах авьяас чадвар нуугдаж 4 түүхт баяртай золг: жил хиа ээс ч их сүү саана. Ер ХИдлаа эхэллээ. дуулж, хуурдаж Тог эгчээр «До багш» хоног бүр Мөоснва, Ле тийн сургууль пиопе- ""өмерийн ажлыг сур Польш, Герман, Чехословак, Зөв-| тай аймгийн төвийл 10 жи байгаа нь мэдээж | хэрэг. | ГӨРсөн намар би нь нутгийн монгол үнээнээс өдөрт АТ. Манай | лож наадаж тэднийг диндлаж байна «Доо нинград, Керчь С рийн байгууллагын аж лагатай илгт холбодог лөлт Хөлбөөт улсын олон улсын | ЛИЙН дунд сургуулийнхай 4 7 | Хөлмөрийн аврага ! 5,5 литр сүү саах болоддоовй ., шд С БАТАА | (Манай || с.лрлуулж бахархуулж багш»-ийн сургууль ловск. хотуудаас даас Ямагт сурч шинэ туршлагаараа иЙнжүү ипонерийн зусланд очиж амра-| ЗУулганы төлөөлөгчөөр сон Үүний зэрэгцээ Батмөнх | рал дээр намайг зуныхаа шүү дээ. Тэгээд ч би, хөдөлмө | өнгөрөөсөн ахмад | «Залгамжслагч» П арван захна ирнэ. «Ин шинэ сэргэг бүхнийг шаагарсан юм. хаар энэ өдөр Улаанбаатар хотын | ГОЖЭЭ. "Тэр хүүг Дүлзэн: «Пионер» кипо театрын | таар шицэнэ бригадад 8 рийг эрхэмлэе секцээс шалгарсан багш билээ. "Хэзээ ч (ган) угтаж, нхо зүйл) тернационал клубийн- ашилдаа нэвтрүүлэ» й галт тэрэгней буудал дээрээс Гийн “Батмөнх гэнэ. Ө.ИйН дарга, /МЗНН-ийн үүрийн чуулганы 19. | гэсэн надад «Я. Дорж | хийжээ. «Ганган р- хэн» ирсэн захиа бү- эгээд ч «До» бат П. ЖАНЧИВ. Ао айгид онц сайн суралц даг, МХЗЭ-ийн үүрийн на рийн бичгийн дарга Бат ЛАХ ОЛонпийтийн бригадын мөнх үүрийн ажлаа өдөр гишүүн зэрэг үүргээ сайн лэг, цуглаан, маргаан, зөв лөлгөөн эг олой хэлбэ рээр явуулдаг байна. Ги"! Ё шүүн бүрт даалгавар то ДХУУДНа. Харин (ёс дүгээр дорхой өгч чанартай шадга ОҮЛГиЙП пионерүүд түүнийг на. Зарчимтай зөв шаардла Өөрөөр дуудахын. учир гэвэл га, нөхөрсөг дотно харьцаа бүлгийн удир, баяр хөөр болон хөдлөв. Бидний дунд нар салхинд боргошсон бор хүрэн царайтай 13--14 насны ор чим изгэн хүү хамт явсан юм. Түүннй | нэрийг Шаалуу гэнэ. Шаалууг жижигхэн болохоор Ч тэрүү, аль эсвэл сонссон хүнийг уяртал уянгалуулан дуулдаг боло хоор ч тэрүү хүн бүр түүнийг өхөөрддөгсөн. Тэр дундаас Яагаад 1 Ї ! 1 шүү дээ. Та бүхэнд секцийн хээ хамт олны өмнөөс болон ху- ! виасаа хөдөлмөрийн ЭаДөр ам 1 4 жилт хүсье Хэнтий аймгийн тө- хатаасан гээд л 3 5 7 биелүүлж байна. Үүрийн | Энэ бүхэн гагцхүү вийн 10 жилийн дунд сургуулийн гишүүд түүнийг дарга гэж ( биш лийц маань анд най 8 Аугаар ангийн сурагч Цэнд-аюу ! 4 « : , 4 4 4 , , й « ! дарга цагдан сэргийлэхэд тус Хураалтайд идэвх 30 шоо метр газар »40 тонп Пионерийн идэвхтэн ажлын -гол хүч шатны тэмдэг энгэр дээрэ: гялаллуулсай нэг) аягий! Отгонбаяр ажлын төлөв чээлийн дараа юм уу, зав сургуулиудын захираа хи үе тэнгийн найз нөхөд нь лөгөө зохиож сууна. Түү сарлагааны үед зохнов. Са чээлийн эрхлэгч март үзү д, Цинайгг ини ширээн дээр УССР--лаадын дарга нар тусгай | лэж өндөр үнэлэлт авч ба 18” Татүү) Мэс инл ийн интернационал клуб төлөвлөгөөтэйгээр шииэ дуу сан бол одоо цаг үеийн сэ цагт ну Ут? ТССР Сартовская районы бүжиг, тоглоомд сургахаас дэвээр бүлгийн нээлттэй байсан учир тэд сургууль 10 жил Хөвсгөл, Улаан гадиа хэц нэг їнонер хи ажлыг маачдын суурнуд дээрээ гар бөмбөг, хөд бөм баатар, Говь--Алтай зэрэг чээл таслах, юм уу гэрийн дээр зохиох хэрэгтэй юм бөгийн тэмцээнд | ороляо | дотоод гадаадын олон газ даалгавар хийгээгүй ирэх, байна. Д. Нацагдоржийн хоор гарч одлоо. Эд, Ховд үтрэм цэвэрлэ: зууд болон та бүхийй | дэмжлэг ШИйн Цэгмиджав гээд захидлаа туслалцааны үр шим шүү дээ. Хаяглаж шуудангийн | хайрцагт Өнгөрсөн хавар би хөдөлмөрийг Цэгмиджавтай уулзал Эрхэмлые секнзлс лахмон "тєхлоан ярилцахад, ч хийж бай ч юм Шаалуу бид хоёр дотно | гаар хүн бүрийг ажил бү ,. ЭЭНӨл - ыг 2-2 хавэүнасөрдан Тоон Маниглүа | ханд татан "с оруулжтхүй бү! гаатай нь (ШУУД, Холбогддог 2 т раас ирсэн захидал турш . хангалтгүй дүн авах зэрэгт | дүрт тэмдгийн болзлыг (10 аймгийн 10 жилийн дунд р, э. ! ЭУүрэлшаүас р байна. Ийнхүү Батмөнх МХ Би Увс аймгийн төвийн 10) Зэын «Б» ангийг хариу лага бяцхан ном тавиастай салааны түр цуглаан хийж сурагч биедүүлж авсан бол сургуулийн 7--гийн Б эш тын зОДУ/ гудамж талбайгаар Бавлөг шн ЗЭС эл МӨ Зэсийн оншүүний | манлай 1 ЖИЛИЙН дунд сургуулийн Вын Б 228 иллаж байна. Улаан загал | харагдана. Отгонбаяр “бүл | шалтгааныг дор бүрд нь ил | ангиараа биелүүлэх хөдөл гид суралцдаг юм. Соёйлч аянг, Бихлхатхаа уяан 5 | БОлбооХ хянморий га баллана гааль ЛБ ёндорсЁн өрх “ӨР ир 3нуВн ана хандалтаараа, Е | нийгэмлэг, ариун цэвэр эрүү гийн ажлыг улам сонирхол . рүүлэн, дутагдлыг засдаг гоёж өрнүүлж шинэ тутам | цөхөрлөдийн ахлагч Д На рийг сонирхож явахдаа улам ч звсэх ) адрааж, рийн залгамжлагч чуулганд КЭ -ахуйн ач холбогдолыг 11 уда Т0й16036ЖС 5 аа Бинэгтэх заншилыг хэвшилд болгоно. гарч байгаа номуудаар мар . цагдор, ҮРИДЭ дотно үхэн юм. Их ч удсангүй | ХҮлД ттгэл | хүлээсэн дарга Чуулганд оролцох эрх ол 6 оролцох болсондоо их баярлаж 1400 гаруй хүнд тайлбарлан та- бэрээр зохиож амьдрал үйл 6--гийн (Б адгийн пионе | гаай хийх ашигтай юм гэх гий рэн, Х ший бид хоёр салж би Унгарт Шаа ТОДгиЙг | нотлох | нотолгоо, Жээ байна. Би Монголын Улаан За ГЭ инуллаа. Аймгийн Улаан Загал ажиллагаанд ойртуулах | РҮҮДЭД туслах ажиллагааг зэрэг олон бодол зэрэгцэн ба. «Залгамжлагч луу маань Польш орохоор явсан. | батлах блримт элбэг бойнл Ж. ГОМБОСҮРЭН | галмай нийг килэгИйл/ ХДҮНХЫГ ЕЭ Ч Нийгэмлэгийн хороотой хамт пноперүүдэд ямар изгэн шин улам чанаржуулж хичээл орж ирнэ. Отгонбаяр аж -н-д оролцохоор трээд Энэ хооронд би Шаалуутай гүн ! Бах 12 ЭВЦЭНЧР хон 17 зэ ЫН Хон жилийн БУргуулийн 100 из юм) таны мэдүүлэх сурлаганд нь тогтмолзовл! лынхаа төдөвлөгөөг боловс хаан реол бат нөхөрлөж түүний ёстой авь | ылэылжэы (22 хинлэвыл гавал М.ДоошШ нЦБЦ ЛД ӨВД, тамир ЕЭ сура! эрүүл ахуйн хичээл зааж зүйлийг төлөвлөгөөндөө гөө өгүүлж байя. Бүлги руулж ангийнхаа багшид » ласлаг гайхам, сайн сурлагатай, по 2 ээн ЭГЭЭ аала нийг хөлтэй одон БУНН х 100 хувийн У Бавчрн дүнтэй төгс-1 тусгахыг хичээнэ. Юуны нээлттэй ажлыг сард 3 уд батлуулахаар бэлэн болгоя. Д. ТҮМЭНДЭЛГЭР (30 чадамгай зохион байгуулагч боло. д| | Хү ШЕХ г1эн ц ЗУ ӨВухос Эрүүл 3 “326соа лаа арал алныыг өмнө салааныхаа ажлыг хи. явуулсан болон аймгийнхаа | Гэтэл хаалга онгойж үечил | дугаар сургуулийн сурагч) р 1 үүлж: чаддг ол: Эрүүл ? д бэлхэн» Дэг диплом, Биос олн/ мэдсэн юн: Удсангүй ЗАЛУУ БАЙГАЛЬ Ч Ч ахуйн анхны мэдэгдэхүүний хичээ з үнэмлэх авлаа гэж Увс аймгийн аалуугаас бидэнд 4 лийг өөрийн ангийн сурагчдад чө төвийн 10 жилийн унд сургуу анхны захидал ирж баярлуулсан Зүйл зүйлийн цэцгээсганд төлөөлөгчөөр | сонгогд | Лөө цагаар зааж сур Одоо З лийн 8 дугаар ангийн Б бүлгийн ПИОНЕР СУРЛГЧДЫН СЭТГЭН БҮТЭЭХ ЧАДВАРЫГ ХОСЛӨННАЛЧ Хим ЫГ Ба хагшаатургасан Ес сон, оо мий нх баяртай бай ! сувн, їагчийн мэрг зиЙ ЦЭ ДЫ 3 хүрнэ Лувсангийн Дээшинг ярьж 11 ТАМИРЧИН ХҮҮ ТАСРАЛТГҮЙ ХӨГЖҮҮЛЬЕ. 2 сэг ү на. Би «Монгол ориы. дар- ! эзэм: эс байна и Ц зайна. Ь лимс унаган тэвэрч баяр хүргэ-|хэд аялан явна. Эд Булган хан цаазтай амьтад» гэсэн | рийн эргүүлд тогтмол оролцон БДЭХ 297 | тэмдэглэл Тоо болоход толгой сэргэдэг Сургуулмудад зохиогдож буй Шалхууланн Түүнээс хойш . бираймгийн Сэлэнгэ | сумын сэдвээр 484 сурагч пцопе 4 ЯСЛи, цэцэрлэг, сургууль, БЭ УРАНДЫН ХҮВИЙН 09 Ба Шан тавгар сонс улаан ул За алдан | Харангын дуу тас 38 см харайж 70 Тослож наадахад бие сэргэдэг сэш ду ажлын үр хувь Ж 1964. уйы найрын ВЭ дунд” сургуулийн «Задуу РҮҮДЭД Ярна хийлээ. Мөн ПЦРнДА ЭН ДЭЛ Л майхан ар ан ХИМБНЕЙрНҮН цэврийг сайжруула нийгэмлэгийн ажилтан) 1| хийж. хөвгүүдийн. 60 оноо, бөмбөг 56 м 25 Хайрт хүүхдүүд ээ! Хүй өсөх бага ЛЭМ29, Дархаа, Дувдговь: Улаанбаа Бансүлүнэ Ч.С- анрын нэг | байгальч»: секцийнхэн ажээ. сургуулийнхаа сурагчдад | РУУдад үзлэг шалгалт Н м--ийн уралдааны та см шидэж (51 оноо, таснаасад шинжлэх ухааны олон ТЗРЫН сургуулиуд двэр шалган үзэн ГҮЙ. Улаанбаатар Во3н-1 дайралд, | АЯЛАЛЫН | ахлагчтай | уул ЗгХлтүн балин УХаЧИН| мирчид иисэх мөт дүү нийт зө4 Оноо | талт эрдэн мэдлэгийг систен, явс да Маххойсн нь Элтээвүог ыг 7 заж асууж тапилцахад змдлүүд 06 амлы сэд Дд 2 эн гарлаа, Эгнэн гар гоор түрүүллээ гэхэд раалалтай судлан байж, өндөр тэд- ийн юм. Анд нөхөр маань энэ 5 вээр днафильм 4 удаа гар | ыг өлзий гэдэг. ралд тогтмод зохион явуулдаг сан тамирчид эгшин сурагчид | нижигнэтэл лэг дадлагатай, бүтээлч Эрдэмтэн жүүлж, урлан бүтээх арта задварыг удаа Увс аймгийн соёл урлагийн Бид Монголын Пионе гаж үзүүллээ «Залуу бай 1 22 Төв тийн Жаргалантын сан гэнэ. Энэ хүүхдэд Увсын малчин | зуур галуун | цуваа алга ташлаа. мэргэд болцгоодог билээ. дээшлүүлэх талаар сежцээс зохиож 10 хоногт шалгарч нийслэл хотын рийн | «Залгамжлагч» | (| 1404» бичмал сэтгүүл гар | Є- тийн аж ахуйн сургуулиас ирлээ. сумын холбооны салбараас тусгай | мэт цуварч, Сүхбаа . Тамирчин сурагч Ц Ер нь эрдэм мтэдлэгийг Эзөмишах 0У8 ажлыг нийтийн хүртээл болгож уөмтө0 төглөхөөт мам чуулсан угтаж, ох орноо той "АЖ. анги булгүүдээр сур , - Чи юунд сонирхолтой вэ? | дагуур бичиг өгсөн байна. Тэр би- тар хүү чангалан тат Сүхбаатартай уулаа гол эх үүсвэр бөл багш, ном хоёр бо ТӨГТЧОлЖуулахад Лєвипий шит зы8, бай у сиг Талчиллаа. Залуу байгальч | ёВ Радно нэвтрүүлэгт сонирхол- чигт «Сурагч Цэвээнжав сар бүр сн улаан туузыг дай хад, 70 зовж багтийн заасан зүйлийг монголы.д шиошерийн ордош, У Рон судлах байгалийн ажиг сенц маань надад их зүйл | той. шуудан хорооны өгсөн орлогын 19 1) ран оолоо, Энэхэн эг Би биеийн тамир | дөө сайн давтаж боловсруулах, “бая байтар хотын багшийн сургууль, сур лалт, цуглуулга хийхээр сургаж мэдүүллээ. Энэ сек 1 Чам шиг мэргэжилтэй хүүхэд лөвлөгөөг 100,6. лхайтын (Хан шинд цагийн товх да ИХ сонирхдог. Хөнгөн жуулж аривжуулах, улам гүнсгий Гён хүмүүжүүлэх ухааны | гүрээлэн зуны амралтаараа богннын Цэд суралцсанаараа | ургам | 2 энд олон байна уу? лүүлдэг» гэж тодорхо) ба гАйЛЬ рагдаж, Т--9 се атлетикаар тогтмол рүүлж бодох оролдох, турших, сорих "ВЙН Мэргэнслийн багш шар: энээ аялалд явж байна Мяла. ЛЫН төрөл айги. өсөлт хөг ! Ган 2 г тий аймгийн «Балжийн багачууд» || сург гэж шүүгч ч зар хичээллэдэг Хэдхэн учир шалтгааныг эрэгцүүлэн, ухаар РМЙн кабинет эвборторайн эрхлэгчид Е жилт, агротехинкийн үндэс Сайн мэдэхгүй байна. Лав Л шуудан хорооны Дулмаа гэдэг Лал болс эх бүтээл гаргаж байн лынхан маань цөм л оола хвЦнаргэйнн Ой Ч ажил, сурлага Архангайн Адьяасүрэн, Өмнөго- осудан лцлаа. Захидлын 10 || 8Ла4 хоногийн өмнө болсон лан бодож тархи оюутаа ажиллуулах 55 х, тэй нарийн танилцаж фи Аймаг хогоос ажил, су ӨгЭАЛ, ё 2 охинтой танилцлаа. Захидлын 0! 5 бүлгийнхээ 4 төрөл зэргээс цаашдын өсөх хир хэмжээ нх вэ тэргүүл Улааиб: 5 Дорнод аймгийн 1 (|могтой Та, манай Борол пиологийн үе шатуудыг бие,«( авьяас санзаялагаарайн дЭнХ вийн “хаад Ын, Чс хоногоор Бирж гаруй захидал Баян уул сумын 10 Тийн уралдаанд 278 шалтгаалдаг юм. Манай ард түмэн уулаа үй б аа ж а. " с м төлө! " м дугаар д , улийн у . -гаады! 4 орны 3 .: үүлс? -, ковы хулгай ЭВэ Ё. Бвхн Нэдах 7 Зи м ЫН ! СУЛЫНЫ шалгарлаа. Налалхын Оюунхүү зэрэг өдон Хүүхдүүдэд яв, зАйза 100 Басан ялын ХҮВИЛСУРСУУД сда л 05 Хамгийн Өсөн Ч“СН лгүүллл, ӨНЭС төлҮ маань «Залгамж Лаа адад боло ана й 5 ж 8 Л 5 0 сурагч ! л агч» чуулганд биднийг тө сеншийнхэнд ВИМАУ ын | КИНО ТЕАТРЫНХАН ҮҮ дэд ажиллаДаН наадна захидалд харну хүлээж аваад бай- 1 хЫН! болсон дөрвөн тө бүх сургуульд болсон . үг юм. Бидний амьдарч байгаа цаг тагч» чуулганд биднийг тө 5 ХУрДВЬГ 4 1 --Та на ямар, ямар кино үзелүүдэд ажилладаг ТЭЦГЭЭЖ гаа гэнэ, Улаанбаатар хотын пно- - 5 эчнээ уралдааны дүнг үе бол зөвхөн бэлэн юм хэрэглэж хөдөлмөрийн баатар Баасан ( Т: р Ё ба 4 рөлтийн эчиээ. урал р Ү тыг хэр өөлт. шалгарсан МАНАЙ дамба. агропомч Баярал лэ | театр санаачилсан бэ? гэхэд айна, | нер сурагчид «Тэмцэж байгаа 5 оноогоор шалгаруула суух бус чухам л хүй бүрийн сэтгэн Тэрээр нийслэл: лн мянта мян |СЄ"ЧИЙН тэргүүний | пионер рог мэргэжлийн ах эгчнар 1 Бид «Өсөх үе» кино театр .--Чи өөрөө хэрхэн ажилладаг Вьетнамын.анд багачууд»-д гэсэн || хад сурагч Ц. Сүхбаа бодох, бүтээн буй болгох авьяас чад тав хөдөлмөрчдийн өмнө тев | ШҮҮ Дэз гэснэор, урах шу маань их сүйлийг сааж сур 1 санаачлан байгуулсан, Театр нэ? ю чвахидлын сарын ажил зохносон тар удаах хүүхдээсээ зарын шалгуурын үе юм. Одоо ма тєатрын тайзан дээрээк. ууны үүр ба. ур ГаСАНД багачууд (бид 6 1 маань энэ жил 30-аад удаа инно- Би нэвтрүүлэг бүрийг чалар байна. Энэ мэтчлэн олон сонин 16 оноогоор түрүүлж . найд энэ талаар бага бус ажлын эх буран аниандаг 7 ” “Нараа зууны үүр барьчихаад (39 Тай байдаг гаар ад баяр (4 гоор 2500-гаад хүнд “үйлчиллээ тай явуулахсан гэж боддог” Энэ зүйлийг өгүүлэхээ түр завсарлаж: Монголын | пионерийн лэлт гарсан. Үүдэр сүүдэр Ча2 Їзор нандим олсвортоо сэт тЭЖЖЛэГЧ “УуЛГАНЫ зөө 1 гэж Дундговь аймгийн Ч. Дунгаа- ид хөгжимт нэвтрүүлэг 29 удаа, захиагаа төгсгөе/ «Залгамжлагч» Ш гэм дугуйлан ажиллаж загвар тэд шаа.» хэмээн бум бунан багасэл баясан яваа бяцхан хүү сар Зай эш гэүтэүүү Дараа) БРӨРӨЙЛЭЭЛ радно тайруулга 16 удаа явуул- ёсолсон АСКЕР» гэжээ, чуулганд оролцох эр лэгийн тэмцээн уралдаан нийтлэг туудын хүсэл төрөөдлийг илэр шлЖс 2 тэшилтол ша20овыт 7 9 - 5 хийн. мандат хүлээж болж байгаагаар барахгүй математи хийлэн дуулахыг сонссон хэн хүн|77 777 037 “л лаа Цэцгийн хүрээлэд (|) Бид, Залуу үе» гэдэг кино сан : Ё Сурагч “шуудан. хоровшыон аваад, хяйш уралхали сан үньчийлхэн гүй гайхан биширцгээсэн билээ. Манай сєхцийнхэн эд УУЛЗСан энэ хүү бол манай (| театр байгуулсан юм.Д, Пүрэвсү- ЗУР ХОНДаалож шир! БА17 581р:7 68383) бас, Ээ, аыы ҮЕ “Од єЗалгамжлагч» жээгээр ХЭХ ХЭДЭН Удаа. зохиогдож Саяхны пэг өдөр надад бас нэг | орноо суллах той "СВэрийн салуу (байгальч : рэн маань Их уулын дулаан, хүлн Баян:элгий Эславиан ТООН СОЦЭ айвал зохих чанар | П чуулганд шалгаран содон соргог олон арван сурагч шал ЗЗВсНиЛЛчАЁЛзуулнй Би 5 с 7 г билэг - ид хоё| ч 2 Я х ! 5 “Эрэг: 8 ? » га 5 баярт учрал тохиолдлоо. Шїаалуу |РОН Аялалыг |кийтээр | боо Ло) бэт билээ Ї хинд Ли трлөолалИД гэж Хөвсгөл лийн 1 дүгээр дунд сургуулийд 8 НОМЫН САНГИЙНХАН оролцож, үе тэнгийн || тарч байна. Монгодын шонерийн цдид бол зовхон Өхлэд юм. Манай »: аймгийн|207 Хэсэгчилсэн | байдлаар Ж.ЭРДЭНЭБАХ2 10 нөгний тэх Зэн гЧйД Ханг ааа дугаар ангийнханд «Улаанбаатар, | Эдний энгэрт чуулганы тэмдэг- | цайны, єїог онь эцэ ТӨМНРЧИЙ сурагчид «Залгамжлагч» Ц чуулган угтаж ПнО зорилт бол энэ эхлэлтийг цааш өргө " 57 нилээд хэдэй “удаа зохиож 5 ЭСолауцаНЦ ЛА лнэ ЛЫГ э? Хошай овогтой Аскераас шуудан. тэй зэрэгцэн «Д. Нацагдорж» тэм- | 8812: Өдөржин хүч ТАЙ ХҮЧ чадлаа сорих нер сурагчдын сэтгэн бүтээх ЧадВа үүдэн тогтмолжуулж өөрсдөө байн- төвийн 10 жилийн 9 дүгээр АШ үний дүнд сСургуулийнха 1 -4Ямар ажлууд зохиодог 8 ханд хайрцаг ОМ 73» гэсэн хаяг дэг гялалзаж байна. Тэгэхээр эд арна” ЗЭЛЭН ба тэж оо байгаадаа | Маш рыг хөгжүүлэхэд туслах секц байгуу 21 ухааран бодох их нөөц урлан бү- гид өнц дүнтэй суралцдаг бөгөөд | хими. биологийн кабитето 1 бБыл жил 20 хүүхдэд кино меха: тай захидлыг нийтэлье. номын ертөнцийн төлөөлөгч байх гачууд орой нь хаал баяртай байна. хуцДЭн ажиллан үр ашигтай алан тээх увьдас чадлаа харамгүй шавхан Залгамжлигч 2 дугаар чуулганы 152 төрлийн ургамлын доо 5 инкчийн мэргэжил эзэмшүүлсэн. --Сайн байцгаана Ни Улаан- С.ухчиү наан Их Хайрханы Г тын шугам Ёосын Бусхьуйыд, халаана Барлийнд Хонин лонрйнаы л наан, таргахад (байх, бөн, (Улаанбаатар « » луу : үл т сайн хүрч ирлээ, Сонн- өв. аймгийн . эрлэ Гэмцээ 3 . 2 , 2 . х.Бтшил лит уоЕолшертидь27 02 В-ччүлйдэнх айнг 2 жсарүржиж: 4 Кино 3 хоногийн ажлыг Бисхдөр шэнгНВЭ зун танил- Нямсүрэнгийн ажиллагааны тухай юНУ орастай Зэвдс жилтаа 320 оноо хүр хэдэн сарын хугацаанд аймаг хотын “888 багшийн сургуулийн зажираа) цээс шалгаран иржээ. Даруу (16- мин хажгр 1 дутам тогтмол явуулдаг гэж р- аж байна. Би. Говь--Алтайн сонирхвол: 6 Тогооч спарта ТЭЛ ахиулна гэв итонер сурагчдыг заавар зөвлөлгөөн зөв зантай. аливаа юмшид |хи|25ИН олон |Опасто ургамал 1 хангай аймгийн «Уянга» кнно цаж 5, ЖАН! Ч агш : Э АМАРСАНАА мат--э-л) гарын авлагаар хангат нэ ыг чийс царгасны үрийт түүж 4 театрын дарга Баатариям ярьж Б. ЗЭЛНО юэ Баанхонаны --Би уншлагын танхимын эрх- киадын дүн уншиж, уур низэ/ ХАРДДАГ ЭН? ШӨХРӨӨ гариллды ажиглалт хийлээ 4 байна Увсын Цэвээнжав, 5 х й 4 т Л 4 шиш тур 5 ж эр ажилладаг, Өдөр бүр тус хөвгүүдийн өрө. 35 5, Бид энэ удаагийн (аяллаар 1 --Би кино гаргахдаа үргэлж агаа УЛАУЛА бааганнн х Ш тай нугаарнарт ЛҮМХНЫЭ уны || тийн уралдаанд бду кан удаа угтаж авахдаа (гурвтуу арааг суманд ярисан 4 тайлбартай гаргаж, Нэйсэн “бүр цал лэн Ю. Уртнасан 59 өмнө хэн ямар ном унших хүсэл. || гаар ангийн | сурагч самд нь авьлас сурлага, хөдөлтӨ | хийн уртамлуудыг | түүж | кино үдэшлэг зохиодог. 9 канна6 зойсчан НӨХДИЙН туршлага сон. тэйг нь мэдэж авдаг. Зарим но- | Цэдэйгийн Сүхбаа унан | баадан (свйнан | лэввинххий | шингэийгий аш 2 4г-улныа2 4 Хэрх: ДА шайг Урххтатхөэйхяарийн ог тэдний ажилтай та аж мын тухай тайлбар ярна ШЭЧГ Хэр 5 Э95 Б.Рруувннд " - Я явж лөгч та на| 8550 мын мэдээ гаргадаг. Ма- тэ) Ё: зөлгөлөө. Хүн сайн нөхөртөө ШҮ- шиллсүүлэх | зорилттой явж 4 их амжилт хүсье! гэж Завхан айм- байна. Увсын Цэвээнжав гэж хүү ЭБЭ Дүэвихринн юэ олданы: тун || хурдалж 90: оноо: ур тэлдэг юув. Би Шаалуүу бит ийш ЛГбойгса Мичид хувьд сєк 1 гийн Б. Хүрэлбаатар ярнв. хэд, захидал Зэцаххүүдий 111 на! най ярьж байна. ТЭД см харайн: р яхээ өлнєн |т8 СТАНЦЫНХАН сарын ажил зо л, ца- дуртай гэж . 1 82 өндөрт 1 им нөхдөөрөө бахархдаг тий! ЛюшЫ шдхгэжс РАДИО ц р йн Буян- хилгааны 3, 7 хонөгуу, Үлц-- Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ. 7 83 он ндөрт ч -- Намайг Лувсан-ншийн Бу! Амг З БААСАНСҮРЭН лөөлж залгамжлагч Ї чуул |-- ама! у шонгшу лого чжтал"талчыл аниа аниа, ланнь гр Титагаталатал, т Ё:411:-5.2 БАЙН БАЙСКЕР..22-:::2-1:-41... Александр “Матросов БУУ Та /3/1И/ Гвардын хорооны харж байв. Тэрээр шалмаг урагш їнөл27 нэгдүгээр суманг бүрт- хөв. Автоматаар буудмагц цэг галлахаа «Залгамжлагч» | сэтгүүл, «Пиопе гэхэд гвардын байл- больчихлоо. Дайрах хэсэг өндийн ир- оийИ «үнэн» сбийноос эхлээд Хүү- дагч Александр Мат- мэгц фашистын пулемёт ахин гал нээж, 2-4 ХӨВГҮҮД охид суралцаж байгаагаас | хад багачуудын унших ном, уран зо | росовын нэрийг өдөрт эхлэв. Тэгэхээр Саша босч, хар эрчээ ил харагдаж байна. хиол:бүрэн дэлгээстэй байна. 3 удаа дууддаг байна. рээ гүйн очиж, улаан чээжээрээ дайсны Пионерийн ордоп, хүүхдийн цэн Тэгэхэд нь баруун жн- пулемётыг таглачихлаа. Пулемёт ахиж гэлдэХ хүрээлэн, зуслан биеийн та гүүрт зогссон байл- ганц Ч дуугарсангүй. Дайрах хэсгийн мир спортын талбай зэрэг хүүх дагч, ЗХУ-ын баатар зам нээлттэй боллоо. х дийн Хүмүүжил сургалтын олон Александр: Матросов байгууллагуудтай боллоо. эх орныхоо. тусгаар 41 лагс Дд ФРОЖ Хувьсгалын жилүүдэд манай ар- тогтнол, эрх чөлөөний ЁЛ дын Сургууль орчин үеийн шинжлэх төлөө тулалдаанд баа тарлагаар тэмцэж: яваад нас барсан гэж ! ухааны эрдэм мэдлэгийг эзэмшсэн, нам ард түмнийхээ төлөө эр зориг | хариулав. гж. ЛЛСХ | П, ХОРЛОО (Эрдэмтэн Зохиолч) эрдэм ухаан, хөдөлмөр сурлагаа зо 3 4 Ч с ринулсан олон арван баатар, эрдэм Я.Эоксэвир Матросов, одоо Ту сийн 3 2 : : эв тэн Єэхээтэн. хөдөлмөрийн | тэргүү | рэмжит болсон хорооныхоо нэрснин ! Ё ийн р ган" Чегнэр” бизсай ЁРү” ний хүмүүсийг эх орондоо бэлгэ гОнАл-игн ” мөнхжин й “даан Түүнн, 2 “рэп яагаан хавтастай номын хууд Оуог нар атарлат үйлсийн туха 434 эс сонссой (2 2 биг сөхөж харцгаая. Энэ. ном бол “БИМАУ--ын баатар Дандар, Олз өдрөө чи. санахгүй “байж болох юм с ! монгол улсын арван тавдугаар он вой, Аюуш, Гонгор, Тэгшээ, Даваа Номноос юм уу, эцгийнхээ Е.БүэатЕЧ Яо2 ї 4 4 буюу европын 1925 оны тавдугаар дорж, хөдөлмөрийн баатар Самбуу, 5. УУ» ХНчээл дээрээс ч сонссон байж бол но. Гэвч түүний” эрэлхэг баатарла! үйлс чиний сэтгэлийг олон арван улас хөдөлгөж байсан нь мэдэ: “.Автоматчдыг ойн цоорхойд гарахад үүр хараахан гэгээрээгүй байв. Өндөр- лөг дээрх бутнуудын цаана гурван Ху- шуу нүдэнд тусна. Түүнээс цаашилдал тосгон харагдана. Цасан хушуу. Энэ бол немцүүдийн . галын цэг юм “Эдгээр нь тосгон руу орох замыг хаажээ, Су. ман давшилтанд ормогц дайсны пулемс тууд манай автоматчдыг газарт тэр дор нь ахин хэвтүүлж байлаа. : -- Гадлах цэгийг устга! гэсэн тушаал д 0 байлдагчид авав. Гранат шидэхэд Ха- Өдөр бүр Гвардын хороо бүртгэхэд жуугийн пулеметуудын Дуу тасарлаа. ЗХУ-ын баатар Алексаидр Матросовын Гэвч дундах цэгээс үхэлд дуудсан улаан нэрийг дууддаг юм. Тэрээр Зөвлөлтийн тал манарна. Найз нөхдийг нь хунгар залуучуудын дайчин жагсаалд өнө цасанд үүрт хэвтүүлж байхыг Саша мөнх зогсч байна. Бямбацогт, БНМ “ОКТЯБРЬ БД-ХҮҮХЭД | 2217:шыг буу академч Шаг /ИРТРЭ. 1.“тн, “ЕИНА 4 Сарын 8--ны өдөр монголын йїнонс дарсүрэн, ардын ясүжигчин Ичинхор рийн холбоо анх Улаанбаатар хотод лоо иарып зэрэг тэргүүний хүмүү байгуулагдсаны дараахан 1926 онд сийг Мэднэ, Эд цөм. сургуулиар хү хэвлэгджээ. Энэ мөрдөх дэвтэр ма мүүжий б їжсон манай ахмад пай шинэ өсвөрийн пиопер багачуу үеийнхэн билээ. Бид тэднийхээ хөдөл дыг октябрийн социалист их хувьс мөрч баатарлаг. толлмжлал дууриал- галын үйл хэрэгт хүчин зүтгэж их Ё багш В, -И, Леипиний сургаалыг мөрдөн дагах гайхамшигт үйл ЯвВ- Далтай танилцуулан холбож өгсөл юм «Бидний монгол улс бол энэхүү Октябрийн их хувьсгалын ач гавьяа гаар олон түмэн арддаа эрх чөлөөг олгож, БНМАУ--ын зЗасгцйг Я8вуу лан энх түвшний улирлыг эдлэж, улмаар хөгжин мандаж буй болох Ё учир Охтябрийн их хувьсгал үүс сэн их хэрэгт бусад олон ард түм “мэн буурай ардын хамт нэгэн адил бишрэн шүтнэ» тэж «Пионер бага чуудын мөрдөх дэвтрийн» 166 ду гаар хуудсанд бичжээ. | Нээрэн бид дар сурч хүмүүжил: явна, Манай Уилл гийг дурдаж бичсэн юм, октябрийп их ач тусыг бишрэн шүт одоогийн хүүхдүү ийм сайхан аз 2 доогинн хүүхдүүд : 3 Эгч Володя үргэлж хөгжилтэй тог сээр ирсэн, хойшид ч бишрэн шүт жаргалтай байна, Энэ бүхнийг хувьс лЛЛР, БҮЛЬР, х нэ, Цөмөөрөө бодоцгооя. галын өмнөх үсийн хүүхдийн амьд зоом хоо гүйж харайж байх дур ДҮирахайдн ЭХ тай. Мөн өөрийн дүүгээ захиран ко- Октибрийн социалист нх хувьсга Рал байдалтай 55 гүлэхэд,газар ХЭНДАд байдгийн Зцай : Босоо монгол орныг гийгүүлэн, ТЭНГЭр шиг өөр 2 мандал ол адгчыг дурсан шОлол 9 маань баян Володя хэдий дурсгүй боловч, ардын “хувьсгал ялаад, ард малчин Хуучин үед ХҮҮХДҮҮД шинэ шДНН ид Үд с олон арх чөлөөгөө олж, айл бүрийн цоёны мал хариулж галын хайч ээжийнхээ “үгнээс гардаггүн, шудрага. өрхөөр шинэ цагийн соёл эрдмийн мэт гарын үзүүрийн зарц болж, хү В. И. Леийний тухай ЗХУ--ын хүүх сайн хүү гэдэг нь багаасаа мэдэгджээ. Багэа СХСсан билээ, Их Ленин, ЖАН рээ хийдийн гудамжаар хүрэн давуу дийн хэвлэлийн газраас багачууд хүүх Володяг дүрсгүйтэх нь дэндвэл зэнс нь жин Сүхбаатар хоёр уулзаж энэ хэр орхимж мөрөнд эгэлдэргэлэн, Хөл Дүүдэд зориулан олон арван ном хэв Залхааж аавын өрөөнд байдаг, «Хар лэн гаргадаг, Түүний заримтай хүүхэд сандал» гэж нэрлэгдсэн түшлэгтой сан гийг батлап зангидаж мөнгол, ЗӨВ нүцгэн гүйж ямар ч боловсрол мэд лөлтийн.ард түмний мөнхийн най дэггүй харанхуй бүдүүлгээр хоцрог Ё Т ээ КиИйГЭ шог” за нарыг тайилцуулах зорилгоор В. М. бал, АВ ӨЭвдаЙдгахвас” нааш босол рамдлыг Тогтоосон юм. Үүний ачаар дож байлаа, 1 ? | Лениний мэндэлсний (100 жилийн ой, гүй, цомхон суух ёстой байв, Нэг удаа жээ, Владимир Ильичийн эх Мария Ф Александаровна бол хөгжим сайн тогло дог, Франц, Герман, “Англи хэл сайн мэддэг байжээ. Хүүхдүүдийнхээ. хү мүүжилд их анхаардаг, өөрийн мэдсэн зүйлээ. хүүхдүүддээ заадаг байсан зэр /аинна,/ /чалнаат ажил Бин ИНЖ СЛЛВ л Линлэ. үчилна аниа. -ө,-итлэ 22020 улина лалталласгтаг АЛанан. Гана” Лалтнть,/ “ЧВНБА.ЛЖЕЖЬ” ЛҮВНБА. “.ГЛЛБА /ЧЛЛНЬ ЛЛТЕБ./ ЦГУЧЛНА, /ЗЕНИА”, асны, НА ИВнА манай ард түмний ирээдүй болсон 5, ЭүгдБЭНХ хрйлЭ ЯцУ : 2 Энэ” бүдүүлэг байдлыг Октябрийн ШУуРДНРын тЬ 3 2 БҮҮТЛҮҮД эцэг эхийнхээ Бяар байс МОУХОН шууд нөлөөгөөр манд Октябрийн Хувьсгалын 50 жилийн ой Володяг ээж нь тэр «Хар сандал» дээр гала лж. зо2Ь чилс ї 2) 2 ё Ё ч 0 19 Х: хазйссру ЭддЭМ Сон сг, ВЭ сан ардын хувьсгалын ялалтаар угтаж, М, “Багдановын «Ильичийн СУУлгаад мартжээ. Володягийн дууг уу: хаа нар» дор аз жаргал » БЭЭ змын | са инээмсэглэл» Бонч Гэруевичийн С0НСолгүй удсанаа гэнэт санаж орж тай. аж төрж сурч хүмүүжиж хөдөл ӨРИЛГай устгаж, | социализм са 1 : онч эруевичийн мөрлөг , байнг зад Ын ажигээр зуул сайхан замд давшин орсныгоо «Ленин ба? хүүхэд» зэрэгхэд хэдэн ХӨРВАЛ хүү нь номхон суусан. эвээр рЧӨн, ЭВННан тууль, 231 чуулганыхаа ф НОМЫг 1967 онд гэгээрлийн яамны бөх нойрсон байжээ. насны хүүхдийг сургуулиар: бүрэн өдөр “монголбй. пионер бид . зориг ааа дуа УЛагдГ дал иЄТүй Багачууд хүүхдүүд Ээ! та нар энэ хам с йгаг їь э ы ба й хэлж байна. 25226 5 : 2 Вог 1 с амран сургаж байгаа нь энэ онь дрангуй с ПЫН"тТартдээргочихномын /нөг"нь ВЕИ, номноос Володягийн 5 наснаас эхэлж уиаалана яажа ална Лана Лакха Галт.” “ава ЛЕШАЛ “ахнсаг гахаа Гана ганд “СН “чинь “єлнна.” снна, галаа үахна, аниа.” сн Лениний төрсөн эгч А .И, Ульянова бичиг сурсаны ямарч хэргээ гэрийнхэн гийн бичсэн «Лениний бага нас ба ДЭЭ нуудаггүй, үнэнч шудрага хүлээ ос Сандан жилүүд» гэдэг ном юм. дэг байсан, хөгжим, гадаад хэл сонир » Сандагийн орчуулгаар гарах гэж хон үздэг байсан зэргийг амтархан байгаа энэ номонд В , И. Лениний ба 32 руни ар ын гын явдал тод бичигдсэнээс гадна, Во "Ж долно. лодягийн эцэг, эхийн тухай бичсэн юм. Пинонер сурагчид аа! Та нар хувьсга- Владимир Ильичийн эцэг Илья Нико ЛЭШ НХ удирдагч В, И, Лениний үйл. За, БНН : 9 амьдрал, түүний тухай ном зохиолыг. лаевич Сибирь нутгийн ардын СУРГУУ- сонирхон уншиж, бүлэг салааны аж . Одоо манай улсад сургуулийн «Залгамжлагч» (АРИБАГ ЛА ЛЖЕНАЛ ГЕЛЬ ЛАВНАЛЖЛБАЛ, ГалсА/ /алнА /ЧчиАЛ Гана Лана аннЬ/) улаа лалнал лийн байцаагчийн алба хааж байжээ, лаар хэлэлцэж өөрсдөө үлгэр дууриал Ё Г ) 57 ДХ 1 Илья Николаевич харц язгуурын шригаинан (гэгэ үл Ы, д Дсү ? Е эгээрлийн ! хүн бөгөөд багадаа эцэг эхээ ажилтай)... 5, сээ өнчирч гагцхүү ахынхаа ивээл дэмжилгийн хүчинд боловсрол олж авчээ, Их сургууль төгсөөд багшийн ажил хийжээ . Хичээлээ тун няхуур ойлгомжтой зааж, гэртэ3 туслах хүн гүй, сул сурлагатай сурагчидтай гэрээ "рээ үнэ төлбөргүй ажилладаг, сурагч “СЭР : 3 даа их асрамжлан хайрладаг байсан Сурагч Андрюшийн зурсан зураг. учир шавь нар.нь нэн хайртай бай ТАЙЛБАРГҮЙГЭЭР. үдэн Г-34:2 й “2 Дарлалд зовсон ардын оо “Октлбрь--1)) с “02-02 "Урагшлах замыг.ааасан 5 єр! 5222 Дардан замыг зааж : “Олны жаргалын үрийг - тОнвтябрь:--12-152:275,51 7043 : 16 ЁСХс ОВн “Дарьнаас гарах. утааг : 2... Орчлон дэлхийд цацаж ЭЭ Энхжих нийгмийн эцэг билэ : 1! / “200 Энхийн салхнар хөөж : Орос нөхдийн цууг... ЯН, 1,759:8 8. ЗЛА-8НЫ, Яг ВЭ Чгл 5. Ээж агтөр цоорхой” ажилчдыг... 5 ашиураан дэд Алтай гаарэн 2 (3 2) Ч, ч «“. Л Гон э - к Ч, “2а8 ан үйл, дү? 5229 ” Мөнгөн хөлөгтөө р Бас: 4 Эгэл түмэндээ өгч. 2 бн 2-4: : сс -Мөлжинхөөр нрсэн. 2 ““Мөргүй болтол устгасан юм. “ Ильнч багшийн сургаалаар | ХЭВЛЭЛИЙН ЗАЛУУ ИДЭВХТЭН Орон бүхний хүүхдүүдтэй эв реерөө нөхдийнхөө хөвд! лархал хүлээж «Залгамж Өвлийн тэнгэрт бүр - С7 “ : ла /Ү, : га : й - гч» чуулгсандаа шалгарын масцллмоныс буйг фүнэнч оны НЭГДЭЛТЭЙ байх вь. манай” зорилт ха, Тумыэд хлыр нуР мөс тэнгэрийн өп. дүгнэдэг байна, -- Оюунаагийнд хэзээ олон арван орны онцлог Ний салан ловдайҮд цөл үөтэй Хослон цэнхэр Нямжавын уди илөл тасардаггүй... Аав байдал, соёл шинжлэх ухаа б и айрач энэ. Үеийн найзууд ДЕВВН эр 25 рд ээж нь ч охнныгоо дагаж ны хөгжи Уу айгуулсан «Их найрам тэнэ. - : таар тус секцийн ЗаүсоөгВ лт зан заншил, дал» танхим, 2 Дугаар сур- нь хөлдөө ган тэшүү идэвхтнүүд «Эрх чө шурүд чдод ДУргүйцдэг эдийн засгийг нүдээр үзэж й рээ хийчнхээд . хур лөв» «Пионерийн гүй ажээ. Тэр битгий хэл болно. Хуулийн 19 дүгээр Булан Ц далцгааж байв, Ням үнэн» сонинд нийт 12 олон хүний ярна шуугнан - Яавал ийн -1йна6Сн-ЦООЛН Алан 2 МАЛЦАЛ жав хүү Ч нөхдийнхөө мэдээ Сурвалжиага хөл үймээнд дургүй тай ны марк цуглуулж болор ЗЭРГИЙГ Үзэж туршлагы нь зүг яаран алхана. 1 бичсэн нь нийтлэгд | Ван байдалд дассан эмзэ нь д,? ОЛОХ ашиглах болно. Хэрэв ун тэл Нямжавын |! жээ, Нямжав хүү Мон хүртэл, бидний үеийн хү за: Бос ол барлаа гэл -17 27227 41 “ит с ХХОЛЄЛЫЫ НЭЭ ӨвДӨс “нь мХ Л: голын пионерийн «Зал мүүс шиг айд хэсэж аяга | Хдаа зүйл асууж сонирхохоор яаран гүйж ирснээ гамжлагч» П чуулган тагш цай эргүүлэн, хийж Өөрийн болон гадаад ор б0Л «Төв аймгийн төвийн 5 эсдүртаээй мас хөдөлмөрөөрөө гоц “Угтаж «пионерийн байх юмаа олж ядан дэмнй НЫ пионер сурагчидтай за 10 | Жилийн дунд сургуу рийн Ү шиын. лож байгаа Нямжав үнэн» сонины газраас ярьж цаг нөхцөөхгүй, одбо хидлаар тогтмол харилцах, лийн 6--гийн А ангийн су шинэ юаны ин хүү Хөвсгөл айм зарласан «Хэн манай үеийн хүүхдүүд ч өөр бол Марк цуглуулдаг гадаад Рагч Дарамзагд овогтой 81д бег лолролЭрЖНЫ гийн 10 жилийн дунд идэвхтэн сурвалж жээ гэж охиныхоо зочдыг ДОТООДЫН НӨХӨДТЭЙГЭЭ ха Оюунаад» гэсэн хаягаар ха байна т сургуулийн (9 дүгээр Л8ГЧ болох вэ» гэсэн найр тавин угтаж өхөөрд- РНЛЦаа тогтоож марк, со РЯЛцаарай. Голын мөс ангид сурдаг юм, Мэжэлсголн 21 болзлыг дөг болжээ. Оюунаагийнд ЛЇНХ, маркаа төрөлжүүлэх. 3 дугаар дунд сургуулийн Өнгөтэй байна Тэрээр уран зохиол лага. нелүүлж, сур зочинд тасардаггүй нь арга Хүмүүсийн санаж хэрэгс 10--А ангийн сурагч Холын зам сонирхдог төдийгүй 35 К, 5 хөдөлмөрөөрөө гүй юм, Тэр тусмаа 20 га Дэггүй янз бүрийн дугтуй Л.ЦАСЧИХЭР Толь шиг байна. уеийн нөхдийнхөө (8 аанай үлгэрлэл: руй орны 1200 ширхэг дээрх маркий 5 ХЭР. Уралдах нөхөд ДУНД пионерийн бүлэг Цираа ажээ. Саяхан марк бүхий альбом сонир Г чичшшшшшшыш-ыэшыш -3 аллэ бүрээс (2--3 сураг: Цумжав хүүг Мөрөн | хөх хүүхдүүд өдөр ирэх “УГЛУУЛах зэрэг 4-4 шуасжААН “ктүүчй: дыг оролцуулан Био ТМ арБүггэх дунд дутам нэмэгддэг гэнэ. олон замвар : к й эхээр лэг 3 гү. СаХАД сурагч : 7 к ив члан ЗОАСЬ ис эвгдрр хан 1 6 монголын ппоперийн -- Оюунаагийн альбо бохы шишгэ ( лэг байв, (Шүлгийн ажиллаж | байна: Хэв «Залгамжлагч» . чуул шээг 339) ын шинжлэх 5. 4” ха дээр «Ая Зохиогчдод лэлийн залуу ст Танд төлөөлөгч ХулзарАа БА ланд ГДДА1 х анин Өазна: 1 Юн уу ндэвхт өгчөөр ололт, ялангуяа сансрын -- Оюу зориулав» гэжээ. Ин ний секцийнхэн 2 до СОНГОСОН нь. түүний нийсгэгчн “манай ны Мушиг гэж сурагчийн ширээ лоо хоногт 1 Удаа бүл амьдралд мартагдат гчид, д ор энэ хөдөлмө . нээс авьяас чадал лэг бүрийн ханын со гүй баяр болов дархан РЧЧЛ ховор үслэг | оюун ухаан сурлага нНинЫГ өнгө үзэмжтэй 3 ан амьтад, сайхан Итали ор Н ҮЗВмМжтэй Г. ДАГВАДОРЖ ны гоёмсог байгаль зэрэг ! ! Х М сурлага хүмүүжлээр олон 1 1 ї -оолэг ЦЭ 2-0 3-0 10 МЭ Жс4 Хичээлийн хонх жингэнэн ургуулийн захирал багш баатарын район орон с ийн пионер сурагчдын зал- 1 дуугарч, сургуулийн танхи. "ЭР инонер Баяраагийн, сур гудамжны 49 хороо “юу. 8 2? шэн ї Биг халин ж гууль дээрээ 3, рооны ну- гамжлагч 2 дугаар чуулга- ф мын саруу. р жур гийлэгчдийн Зээчлүүрн- Ч Р таг дэвсгэр айл өрөх, хүү- наа угтаж, пионерийн үечил- : мын хувцсаа өмссөн үенйн -айвллаэнй: екц байгуул хэд багачуудын дунд ажил сэн дэвшлийн 1, П шетыг ! багачууд хөгжилдөн гарч ярилцана Таүнад Балныг ладаг болов, Ингэж гудамж биелүүлж сайн, онц гэсэн , ирнэ, хуүзйлйнны 5 “сай тийн Саналэжлсах оиЙГ Эсхцүєх тэр орондоо мөнгө тоглохтэ Сурлагын амжилт үзүүлж 4 сайхаа болж бойна нан хилга баттай 17 пионерийн РЭГ ӨШиглөх хэрүүл шуугиан банкин равөчрд Х минь лах ны бүрэлдэхүүнтэй өсвөрийн ТЭРГах явдлыг тухай бүрийд МиОНЄр, сургуулийн шмоне- | түгАтҮЛ хүү х ян сэргийлэгчдийн бүлэг ажлаа НЬ ЗЭСЧ ирүүлдэг болсноос рийн бүлгэмийн зөвлөлийн ї инээ үнэн сонин Биг ингэж явуулдаг байна. Сур. Пїнонер Баяраагийн удирдан Тэвхэй А.ортункх 28 - онхй 4 гуулийн хнчээлийн завсарла ЗОХНОН байгуулсан өсвөрийн гял нар ж й Злхиэнс ярилцах гОӨЛЖЭЭ. гад бүрийг тус бүлгийн 2 СЭРГийлэгчдийн бүлгийн эг лах алд ххэлөөлөгжвөр охсон , лдвийн зөрчил хэрүүл шуу инонер удирдан зохиох бай С гогдох болов. Саяхан өсвө- ! гиан чимээгүй болсны ч рдан, ажил олонд ташаагдан ДЭМ- рийн сэргийлэгч бүлгийн ах рыг өгүүлэх нь | Ү 4 эутэлд-г амраадаг болс- жигдсэн байна, Түүгээр ба- ВЕБ Ххтишэтохийн Бая Ч 5 агш нарын сэтгэл тай рахгүй Улаанбаата хотын ж. Нийслэлийн 1 дүгээр дунд ван байх болсны учир энэ ХЗЭ-ийн хорооны уаНАХ пос ГЕннлгүтүтэнсиүүлэнн “ 2гья» : сургуулийн “? дугаар ангид байж. /Өдрийн жижүүрийн тоос гаргадаг эргүүлийн секцээс залгамжлагч П л 8 238-.. Элдрэчйэсөүрй Баяраа гэ сурагч орой дүнгээ гаргаж ажилд Баяраагийн санаачил ганы төлөөлөгчөөр зулын | зЖЭЖ-.5 дэг сэргэлэ рхүү хнчээл ярилцана. Өсвөрийн сэргий- сан хэсэг сайн туслах болов, байна. : Пионерүүдээ! Анхаараарай! Леннний үлгэмээс ярьж байна. Алс тэртээ 1925 оноос ярьж байна. Шавийн яа манд хоёр хүн ийнхүү ярилцсан нь: ЛАМ: -Та нар ариун шажны газар буруу номтны сургаалыг юунд нэвтрүүлж байна вэ? Ардын ам бошгийг халах за луучуул, пийнаар энэ тэр гээд л (ар дын нам, бошгийг халах залуучууд, пионер) мэдэх мэдэхгүй: Үгийг юунд тараана, юунд хэрэгтэй юм бэ? ХУВЬСГАЛЧ: --Та нарын хэлж чадахгүй байгаа энэ үг цөм ард түмний эрхэм үг бол но, Хувьсгалын утгатай знэ үгс шаш ныг халж, нар мэт мандана! Ямар хоёр хүн ийнхүү ярилцаж бай на вэ? Ламын нэрийг үл мэднэ. Учир нь гэвэл тэдний нэр бидэнд уламжилж ирсэнгүй. Хувьсгалчийн нэрийг Чүлтэ мийн Чимэддорж гэнэ. Энэ хүний нэр, ардын нам, хувьсгалт залуучуудын ЭВ лэл, пнонер гэдэг эрхэм үгс шигээ тэн ний үед уламжлагдан ирсэн юм, ЧН мэддорж” гуай Монголын | инонерийн байгууллагын суурийн анхны чулууг их спаглорж, Эрхэмбаяр нарын хамт тавилцсан хүн болно. Чимэддорж туайн түүх гэвэл үлэмж их. Энд ёгүү лэх нь, Зөвлөдт оронд сургууль хийж шрээд Лениний бүлгэмийг хэрхэн бай гуулсан тухай болно. 14 дүгээр онд цэр гийн яамны жавхланг бадруулагч эвлэ лийн 8 дугаар үүрийн гишүүн Чимэд доржийг Эвлэлийн Төв |Хороон дзэр Буяннэмэх, Нацагдорж зэрэг албаны хүмүүс дуудаж --Зөвлөлтөд сургуульд явна, бэлтгэ лээ хий! гэжээ, 14 дүгээр оны тэр нэ тэн. өдөр хөх даалимбан дзэл өмсөж, гоорцог духдуулсан Чимэддорж мориор, чаргаар, машинаар Дээд Үд хотноо хүрч байсан бол, 15 дугаар оны хавар хөл гийн олоог нутгийн зүг залжээ, Тэ гээд хүрээний дөрвөн сургууль дээр пно нерийн бүлгэм байгуулж эхлэв. Эвлэ лийн Төв Хорооноос Чимэддоржийг Зөвлөлтөд сургуульд яаралтай явуулс ны учир утга нь энэ байжээ, Гагцхүү хүрээний сургуулнудад байгуулагдаад зогссонгүй хөдөө сургуулиудаар явж пионерийн бүлгэм байгуулах аж СЭР ТЭЭР” т ! 23: / УТЫ : яыг Чимэддоржид эвлэлийн Төв Хороо д ав. “Даалгавар биелэгдэв. Эдүгээ г пионерийн байгууллагын эх үүс вэрийг тавилцсан Чимэддорж гуайн түүхийг товчийн товчоор хэлбэл ийм. Энэхүү бяцхан бичлэгийг эхлэж бай сан 1925 бүлгэмээс ярьж байна. Өргөн чөлөөнд улаан бүч зүүсэн хүүхдүүд бяцхан үзэгдэл тоглож байна. Хүрээнийхнээс борчууд, банди нар Хэгийн дийлэнх нь байв. Тайзан дээр нэг талаас бүдүүн баян гарч ирж, нөгөө талаас гарч ирсэн ядуу хүүгзод то. Бас лам гарч ирж бандн нараа зод но, Үзэгдлийн эцэст ардын сургуулийн пионерийг хэн ч үл зодно гэсэн санааг үзүүлнэ. Үзэгдэл тарсны дараа Гүр- базар да ламын хүү 13 настай Дугар- он руу эргэн ороё. Лениний , жав гээч банди гүйн ирж: --Бни танай ардын сургуулийн пнө: нерт орж болох уу? Би дуу сурч чадд на гэв. Орой нь Дугаржав хүү гэртээн ! очоод эцэг ламаасаа ташуур хүртжээ. Бас нэгэн өдөр Жадамба гээч банди: ! --Би пионер бол»е, Дуу сурья гэв.) Тэгэхээр нь: Н Бүхий нь олон багачуудаа | Бүрхсэн улаан цэцэрлэгтээ... гээд 2! заагаад өгтөл дор нь үг аяы нь тог! тоож сурчээ. Лениний бүлгэмээс зохино яв»? є»эь. 8. «Залг: Утөв цөнгэлдэх 20--ча,, 1. Гэрэлт хөшөөнд цэцэг тавина. амжлагч» П чуулганы тээлт хүрээлэнд 4. Урлагийр мастеруудын тоглолт Э4-- 1. 5 ХЛЭЙГ атлетикийн дөрвөн тө сон ажил банди нарын дотор ийнхүү:РӨЛт тэмцээн, : нөлөөлж байжээ. 2. «Октябрь ба өсвөрийн Сүхбаатар- Леннний бүлгэмийн шнонерүүдийнгЧууд» үзэсгэлэн нээнэ. шинэ ажлууд! дунд зохиогдож 6 гэвэл, биеийн тамнр, ханын сонин, нарфлыш новал гэдэг шог үзэгдэл, Дуу, Уран», уншлага зэрэг ажээ. | 3. Улаанбаатар хотын түүхт дурска- 2: түдйэжүн аалал зехионо. /шуу » бүжгэн Ё Улсын хүүхэлдэйн томтрын зөг- Шавь буюу Дэлгэр Их уулын аймагт ОЛ". байгуулагдсан сургуульд лам нарын: Бүх! хүүхдүүд олонтаа суралцдаг байж. 22-нд 1. «Залгамжлагч» чуулганы салба нийг ялагч агуу нх Лениний сургаал арфрууд ажиллана. дын хүүхдийн оюун уха 12 Р анд ийнхүү сац: г4 ран мандсан билээ 1 Пионерүүд ээ! Лениний сургаалыг анхлан цацраасан Лениний бүлгэмээсф ярьж байна. Чимэддорж гуайн Ч лалцсан Лениний бүлгэмээс ярьж б на. БНМАУ-ын баатар зоригт инсгэгч . “Шагдарсүрэнг төрүүлсэн Лениний 4 бүлгэмээс ярьж --Баатарлаг ахмад Ү бамбар мөнхөд дүрэлзэж асаасан шионерийн: а. үйлст, гавьна зүтгэлт( байх болтугай! Лениний бүлгэмийн наян дөрвөн пноф нерийн зүрх сэтгэлд шингэсэн агуу их» 2, Монголын пионерийн байгуулла- Їгын Төв Зөвлөлийн бүгд хурал хуралда (на. 4 8. Улсын циркийн тоглолт. с 23-нд НЭГ ханна хулан парк, зуул ганы хүлээж авна. ! 2, Нийслэл хотоос шалгарсан пноне їрийн концерт ( 3. Хөгжим, бүжгийн дунд сургуу-- «лийн концерт. ! 4. Пнонер сурагчдын концерт. 1 пио ийн «Пнионер! ордон үзнэ. 2. Залуу байгальчдын улсын төв станц, чуулганы төлөөлөгчдийг хүлээж авна. 3. Залгамжлагч П чуулган Ардын их танхимд болно. 4. Пионер сурагчдын концерт 5. Хөгжим бүжгийн дунд сургуу лийн концерт. 25-нд 1. «Залгамжлагч» П чуулганы хүн- Лениний сургаал, олон арван мянган 0 дэтгэлийн ёслол Сүхбаатарын талбайд пнонер та бүхний сэтгэл зүрхнээ шинд гэрэлт ирээдүй, социализм ком» гэж, ї муннзм өөд урналал 7” 727: байх бол тугай/ Лениний бүлгтсэс хэйч үеийнд » «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» хэнд сургамжлан ийнхүү їрьж байна. Ж. ДАШДОНДОГ14 болно. 2. Найрамдлын сэдэвт өргөн үдэшлэг МОНГОЛЫН ПИОНЕРИНН П ЧУУЛГАНЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ ТӨВ ШЇЛАБ Н ЭЛС ДУУГАРЛАА» «ХОНГОРЫ : БЭЭ: бохиолчхүүгийн говьд й хийсэн “тэм дэглэл Бид өнөөдөр Өмнөговь анмгийн Хонгорын Бас нэг сонин юм. үзэв. Хүн амь “тангүй зэлүүд. нутагт бүрээ, биш түүр хангинаж, лимбэ хуур, дуу гарч байв. Харин Хайгуулчхүү гайх сан ч үгүй , Хонгорын элс дуугарч байна гэж- хэнэггүй хэлэв. Бид Элс дуугардаг юм уу? инээлдэв, | Дуугарна. гээд - Яг.л ингэж дуу ярья. Манай нутагт яг ингэж ДУУ гардаг «Дуут манхан» | бий. “Түү нийг лам нар тайлбарлахдаа: -- Эрт дээр үед нх хүрээ хийд элсэнд, дарагджээ. Тэр хүрээ хий дийн лам нар бүгд бурхан багшийн сайн.шавь “байсан тул дарагдаж үхэлгүн-хэдэн зуун жил амьдарсаар хурал номоо хурж. бүрээ бишгүү рээ татсаар байгаа. юм гэдэг бай жээ. Бурхан шашны сургаалийг яс махандаа ортол бишэрсэн. бүдүүлэг -ард тумэн эна үгэнд итгэж явсан удаа бий. Миний л мэдэхийн өвгөн аав, эмэг ээж минь Дуут манханд өглөө үдэшгүн цайныхаа дээжийг өргөж залбирлагсан -Тэгээд билэнд Хүүхэл мннь Дуут манхан дээгүүр морьтой, явган битгий яваарай. Бурхан болсон хутагт ху вилгаад тэр манхан доор хурал хурж бүрээ бишгүүрээ татсаар бай гаа юм.Тэдний толгой дээр гишгиж болдоггүй юм. Асдас болно... гэж учирлан захидаг байж билээ. Сургуульд орсоноос хойш энэ ту хай сонирхсоор яваад сая учрыг олсон юм. Болор элс буюу болор лог элсний маш жижиг ширхэгийн молекулууд ширүүн салхинд хийсэн шуурахдаа цахилгаанжаад эсрэг сө рөг цахилгаан цэнэг хороондоо авалцан хавирч нийлснээс тэгж бу рээ бишгүүр шиг дуугардаг юм гэж багш тайлбарласан. юм гэж Хайгуулчхүү ярглаа. Манай Хай гуулчхүү хайгуулч хүн болохоор байгаль ертөнцийн элдэв юм сайн МЭДНЭ Л ДЭЭ. . 1966--86-410 Өмнөговь. Хонгорын элс «ХОНОГИЙН ДОТОР АНАГАА ДАГ ХОНДОН ЦАГААН.ЭМ» Зургиймаагийн тэмдэглэл. бие. нэг тавгүй ээ. Хоёр сонь 1--6 тоотой шоо дөрвөн хүү хэрэглэгдэнэ. . өгсөх, дугуйгаар. 79-89 гэх мэт. гардаг юм. Би та нарт нэгэн зүйл энхьнж ШИРЭЭНИЙ ХӨ Энэ тоглоомоор 2--4 хүн тогаоно. дөрвөлжин мод, д Тоглогчид шоогоо ээлжлэн хаяна. Х эхэлж гарах бөгөөд нэгдүгээр байранд: Дараачийн явалтыг шоо модны тоот гурван хоног сэхээгүй ханиалгалаа. Халуун намраар ханналгадаг хачин юмдаа. Авч явсан -эм мэмээ дууссан. Хаа очиж нэг эмтэй залгана даа тэж нөхөддөө ярьтал /Оточмаа эмч «Би, чамд хоногийн дотор анагаа даг хондон цагаан эм найруулж өгье» гэлээ..-Чамд юун эм байдаг билээ. Эмээ. дууслаа гээгүй юү? гэж бид. басамждав. Одоо надад эм байхгүй ч гэеэн манай эх орон тар алараа барагдашгүй эмийц дээ, Чиний хөл дор чинь ханналга ны эм нилэнхүйдээ байна гээд ягаан тулнатай баг цэцэг, зарим нь багц буурцаг (цэцгээ | гүвеэн ажээ) бүхий өндөр шулуун иштэй ургам лыг заалаа. Тэгэод тэр ургамлын үндснйг ухаж аваад иар, салхинд хатаахад шар өнгөтэй болов. Оточ Элс гэдэг газар ирлоэ. "да ЭМЧ ИХ-д олзуурхаж нэгдүгээр зэрэгт. орох үндэс .байна.гээд бу цалгаж хандлаад над өгөв, Нээрээ тэр шөнөдөө ханиалга намдаад хо полоо. Ёстой л хоногийн дотор ол гээдэг хондон цагаан эм юмаа. Юу гэдэг ургамал болохыг Оточимаа эм чээс асуухад «Чихэр өвс» гэлээ Чихэр өвсийг эрт дээр үеэс эхлэл хүмүүс эм хүнсний хэрэгцээнд ай" лаж иржээ, : 1 Эртний Грек, Хятыд, Афгачистеаг Перс, Испани оронд чихэр өвсийг нх үнэлж, эм танд өргөн хэрэглэдэг байсны " гадна үр, үндсийг өөр оронд өндөр үнээр худалдаж бай жээ. Чихэр өвсийг латинаар «Гли цирнза» гэдэг нь «Амтлаг үндэс» гэсэн Грек үг гэнэ. Монголчууд ч гэсэн эрт үеэс чихэр өвсийг эм танд ашигласаар “ирсэн “түүхтої:, ажэа. : ” - Орчин үеийн анагаах ухаанд чи хэр. өвсинй үндсээр |ханд, чанамал, идээш ЧЭЛ ицунтаг, шахмал, үрэл олон хэлбэртэй эм бэлтгэж ханиал аг намдаах цэр ховхлох, туулга зэ рэгт хэрэглэж байгаа юм байна. 1966-49-20 Говь--Алтай ” «ТОСТ ТҮЛЭЭ, . ХУЛАН ХОЙР 2 ГО» Оточмаагийн тэмдэглэл , Дээрээс нар, дороос элс жигнээд улайссан тогоонд хөмрүүлсэн шиг бодогдоно. Түй тэх шүлсгүй боллоо та минь. Хайгуулчхүү чи мэдэмхийрээд л байсан алив дээ. Нөгөөх худаг чинь хаа байна гэж бид Хайгуулч хүүг зэмлэж явлаа. Гэтэл ч Хайгуулчхүү маань ху даг оллоо. Бид ханатлаа ус залги лаад, хоол цай хийхээр болов. На майг заганд явах гэхээр Хайгуулч хүү : -- Заг түүж явдал удаад яах вэ? Энд тост түлээ зөндөө байна гэв. Надад л тийм түлчихмээр юм юу ч харагдахгүйд бүүр гайхлаа. Хайгуулчхүү шаравтар саарал өнгө тэй гөлгөр. хальс бүхий сөөг зул тааж түллээ. 2 -- За наадах чинь ямар өөдтэй гал болох вэ? Заг авчир гэхэд -- Дуугүй бай! Энэ байтлаа юм 3-5 ч Ци амгийн олон то өөрийн . Үү: ДуВС он - гэнэ, чанана гэж Хайгуулчхүү уцаарлав. Нээрээ ч түлэхэд тос гоожоод сай хан ноцлоо. -- Юу. үнэртээд байна вэ? өм хНй ч юм шиг гэж хэн нэг маань хэллээ. р . т-- Наадахаас чинь үнэртэж бай таа юм. «Ямар сайхандаа тоёт бу юу өмхнй түлээ.-гэж . нэрлэгдэхэн дээ гэж Хайгуулчхүү хэллээ. Хоо лоо: идэж суухдаа Хайуулчхүү эл дэв сонни ургамлын тухан ярна дэл гэв, «Хулан хойрго» гэж жижиг ца гаан цэцэгтэй нэр сонин ургамал “үзүүллээ. . , онь 14000 литр агаар “орсон агаараа Д сөргил нь | Тэр, говь нутгийн ган хуурайд зохицон, гандаж хатахгүй амьдрах гэж жил бүр цэцэглэхээс «Залхуурч хойргошдог» туд тэгэж нэрлэгдсэн байна. «Тост түлээ» «Хулан хойр го» хоёр лэлхийн бусад оронд то Хнолддоггүн ховор сонин ургамал 1966--8-115 Дундговь. «ИИОНЕРИЙН ҮНЭН, | 8 М25 (981) А- З0ө40 Манай .хаяг: Утас: хариуцлагатай Улаайбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. “Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвдэлийн комбинатод хэвлэв, “Хариуцлагатай эрхлэгч эрхлэгч -26333. Захидал харилцаа--926838. Ж. ШАГДАР “ Индекс-14140 | БҮҮЧЯнХ2ЛЭЛЫЛЭГЛЭЛТТ 14 усппууллат жэрэглүж тэгүүл - 7 127242 «7 л--н аА-52У- -р - : 5 2 - ат Ё л : 52 ы х. Г -. ПО Ц - ГР-(7731:4874-/ ТУ. 7, : Өрөн бүхний ровета: : 32 СЭрШӨГЛЭЛТРҮЙВ 21075157 Бараа шуттыэл фаснар шэгдэвтүв) -05 0 ф. Учшурхиширээ су иагид р , Ё Ба ( : : : НЫ Ж, 7 Бу: ! Е усрь ГЭ ТайХХ-- ї ! . ч ЫН ( ЕЭ Б 13 : Б-ын. ныг тохнол ийн ЫГ бий ГЧ ЗЛЗЭ-нйн Төв тАРГУУМЫД удмэд агч Хөрөө, Д. Сүхбаатарын вөрөмжээ | Монголын Ивонервйн байгууллагын “Төв Зөвлөлийн сввир МХЗЭ-ийн. Төв Хорооны лын. лнонерн) дагч» ҮЭМДЭГ. 24 дэхь жилдээ: ф ЭХ 27 (993) ф 2987 оны долоодугаар еврын 13.ф Мягмар. фЭУво 10 мо ч00,. чуулга ? чаврт-ивт-аат-арт-алтчавн «араат араар «ар-арт-авт-аётарий. дээр ажиллан эцэг эх эх Этч нар- таа туслан, хөдөлмөр зуслайд зониллаж, хөдөлмөрт дадлагажиж байна. Энэ бүхэн бол манай өсвө- Баразууд та вар аз жаргалтай РИЙВ Сүхбаатарчуудаас их ойдоо амьдарч байна. Та нарын нүүрэнд ӨР”ӨН барьж буй бэлэг юм. Хэдэн баяр баясгалан, сайхан ивээмсэг- ХӨНӨГИЙН “өмнө Залгамжлагч Ї лэл тодорч байна. Та нарт сурах чуулган .болж, манай пионер су- сургууль, суух байр, цөм бүрэн рагчид нам засгийнхаа үйл хэрэгт байна. Энэ аз жаргал зүгээр олд: хэзээ ч үнэнч байх тангаргаа өргө сөн юм уу? Энэ юуны хүч вэ? Энэ "”- шдЭНАР бол Окзябрийн агуу х хувьсга- Энэ чуулган бол манай өсвө- лын нөлөөгөөр мандсан манай ар- рийн үеийнхний нам засагтаа хич- дын хувьсгалын ач юм. МАХН-ын удирдлагаар ялан мандсан хувьс- гал нь Монголын ард түмнийг фео далын дарлалаас үүрд чөлөөлж, | социализм коммунизмд орох үүд хаалгыг нээсэн билээ. Хувьсгал төгөлдөр тэмдэглэж байна. Манай хүүхдүүд их баяр наад- маа сурлага хөдөлмөрийн их ам- жилтаар угтлаа, 100 хувийн сур- лагатай анкн бүлгийн 700 өсөж, соёлч анги болох хөдөлгөөн улам өрнөж, сурагчдын сурлага хүмүү- жил дээшиллээ. Манай пионер су рагчнд зуныхаа амралтаар нэгдэл, єяигийн аж ахуй, үйлдвэр барилга Ардын ялсан 7 дугаар сарын 11-ний билэгт сайхан өлрийг ул- сын их баяр бөлгон Жил бүр өргө. нөөр ёслон тэмдэглэдэг уламжлал- тай. Өнөөдөр Ардын Хувьегал ялс ны 46 жилийн ой болж, манай өс- вөрийн ССүхбаатарчууд баясгалан нээн халуун хайртай болохоо илт- гэсэн юм. " Манай их. баяр ваадам бол Ок- тябрийн агуу их хувьсгалын "50 жилийн ойд улс орон даяараа бэлт гэж буй үед болж байна. Их ойдоо барьсан бэлэг бүхэн нь. мөн Октяб “рийн ойд барьсан бэлэг болно. “Манай ард түмэн ардын хувьс- галынхаа 46 жилийн ойг урьд урь даае илүү бүтээлч хөдөлмөрөөр -ут таж байна. : Манай ард түмэн МАХН-ын 15 дугаар нх хурлын шийдвэр, на- мынхаа шинэ їрограммыг хэрэг- жүүлэн эх орондоо социализмыг төгс байгуулах хөдөлмөр тэмцэл- дээ нэгэн том алхам хийж, их ой- гоо угтлаз. Манай пионер сурагчид МАХН, эх орныхоо үйл хэргийн төлөө хөэ- зээд бэлхэн гэдгээ батлан илэр- хийлж байна. ГҮҮ ОТҮҮ2222215-15-12-15- 1512-1323 тэР?”РГЭҮГ ТЭХ ХГҮЫ 23 23 3 дднддндй Ч ! Би хорин нэгдүгээр зууны үед «с амьдрах ирээдүйнхэндээ бахархдаг. 4 Манай эх орон их жолоодогч /Ле- ( нин, Сүхбаатар хоёрын заасан за 1 маар гуйвалтгүй хөгжин саруул сай хан коммунизмыг байгуулах тавилан тай. Зуны сарын эрхэм сайхан. ӨГ- лөө нойроос сэрэхэд гудамж | шүүр- дэх шүүрийн. дуу, сүүний машины чимээ сонсогдлоо. Энэ “бол хүний тухай өөрөөр хэлбэл хүүхдийн. тухай үйл хэрэг юм. «Буянтаан! Юм хайрал» гэдэг гу нигт дуу сонсогдохоо больсон Оронд бид амьдарч байгаа хүмүүс юм. За ингээд би бяцхан уншигч нартайгаа ярьж байгаа учраас тэр хүрээндээ эр гэн орж ярилцах нь зүйтэй биз дээ Хайрт багачууд аа! Та нарын өМ нө шинэ маргааш коммунизм ХҮ- лээж байна. Тиймийн тулд МИНИЙ ХЭ лэх гэж байгаа зүйл бол «Зол жар- галын» тухай юм. Би тэнэгэр сай- хан монгол орныхоо явсан газар бүхэнд “амаржих г4- зар», “хүүхдийн «цэцэрлэг», .“Хүүх- лийн сүүний газар», «хүүхдийн ЭМ- нэлэгэ, «хүүхдийн | дэлгүүр», «хүүх дийн тоглоомын талбай»,ееургууль», «ипонерийн өрдөн» гэх зэрэг Дандаа тээг” чҮЧТТ ЗА да32 212 Т22г ээн . хөнд-| лөн гулд аялан ихийг үзлээ. “Миний - « Зовн өн рээ гар үр эр гар «рг» ар 4 р өр 9 4р х 6р х 4 549 «9 5 1 68 698 5 л хүүхдийн төлөө байгуулсан зүйл тохиолддог. Манай руу хялайн хар- даг харгис дайснууд хэрэв надаас ардын засаг та нарт юу өгсөн бэ? гэж асуувал би: -- Цагаан дунгийн дуунаар гэр боолгоноос нэг гэлэн гардаг байсан хуучин монгол халагдаж бүрээ бөм- бөрийн чимзэнээр айл бүхнээс 19- рээс нэг пионер гардаг Шинэ монгол болсоон! гэж бардам. хэлэх эрхтэн болсондоо таатай байна. х. Дээр миний дурьдсан олон зү бол аны бий болоогүй. “Түүнийг бий болгохын тулд маш их цус хөлс урссан билээ. Тужийн нарс, Толбо нуурын сав газар олон тооны орос монгол хүний амь үрэгдсэн юм шүү, Хамар даваа, Баянцагаан нуруунд бүр ч олон тоооны орос Монгол ах нарын чинь бунхан . булш байдгийг мөнхөд дурсаж еанаж байгаарай! гэж захих гэсэн ЮМ. . : Хайрт хүүхдүүд ЭЭ! Та нар Сүх- баатар, | Хатанбаатар, Хасбаатар, Нанзад, Шагдарсүрэн, » Дэмбэрэл, Гонгор, Дандар, Аюуш, лзвой, Тэг : Долгор, Авирмэд, Цэрэн- : гоох х9- рэгтэй байна! Тийм зам тавилан Ч та нарт бүрэн байнаа. Манай мар- гааш болгон улам ШИНЭ С аваад ирдээг! Манай маргаат гэгээн муни: мандтугай! шдунот оврын. эн Ц. УЛАМБАЯР. авлагаар огхарэ 2г-аг-ат єгөтэётэөє,» өржатьөєстэстөєөстмээсжлгэлгээат-стэаатэ єшгєөлштэитээлтэосжр-эр. 0-.». авьароарааргар ор аар аар оарааре ар аро араар гар оро со ар.срэфрэсрэеэр,Фс. ГҮЇТЇГ ТҮЛЭЭ гэ 13 -. эй 2 3. 4 ва фэаэлэ»аэ 2? ? ? (9, Фу)» Зо аар эьас9-. 8. »-9 0 ШИНЭ ХҮНИЙ ХҮМҮҮЖЭҮЛЭХ ТУХАЙ УРЧ ҮГТНИЙ ЧУУЛГА эргэн бичгийн дарга Ц, Дүгэрсүрэн, шихад төлөөлөгчид анхааралтай боёд ЗЭ-ийн 1Ү нх ал энэ зу -. халуунаар хүлээн авлаа. Аррхарын дээ Ё 083 Ариун Чихээ 13 МАХН-ын Төв Хорооны баярын би рлийн ордонд нээгдэж, 80-ны өдөр ЧИГТ: «Манай нам засаг, ард мэн, з0 аКиллагаагаа амжилттай дуусгав. хнолчдынхоо хөдөлмөр бүтээлийг ямагт МЗЭ-ийн хорооны нарийн бичгийн ӨНДӨР үнэлж байдаг билээ. Түрүүчийн дарга, ахмад зохиолч (С. Дашдэндэв НХ Хурлаас хойш тус орны утга зохио товч үг хэлж, их хурлыг нээлээ. лын амьдралд ихээхэн амжилт гарлаа. Зохиолчдын Ш их хурлаас хойш Манай орон дахь ардын хувьсгалын насан эцэслэсэн үзэг нэгт нөхөд Ч, Нїиг Ялалт, хөрөнгөтний бус хөгжлийн түү, мэд, Ч. Ойдов, Т. Нацагдорж, Б. Хур- ХЭН замнал, социалист байгуулалтын манхаан, Д. Гомбожав нарыгаа дурсан ТӨЛӨӨ Монголын ард түмэн баатарл: хүндэтгэв. : тэмцэж, оюун санааны хөгжил, Шинэ Утга зохиолын шүүмжлэгч Ц,.Мөн- ёс суртахуун, чин эрмэлзлэл, Монгол- хийн саналаар их хурлын тэргүүлэгч- ЗӨВЛӨЛтийн ард түминн ах дүү найрамдлыг дүрслэн харуулсан роман, дийг 25 хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр бат кино зэрэг лав. Дараа нь төрийн шагналт зохиолч ТУУЖ, Найраглал, бүжиг, С. Эрдэнээгийн саналаар тус их хур- ТӨМ ХЭМЖЭЭННЙ зохнол бүтээл хан, лын хүндэт тэргүүлэгчдэд . МАХН-ын лиг уншигч олны талархал 7 Төв Хорооны Улс Төрийн Товчоог сон- баина. - тонЭ эн Ё Өнгөрсөн жилүүдэд манай хөдөөд ? 14 18. йлдв: й ь ЗоЧЦЫг Хурлын тэргүүлэгчдийн байранд нам, С0ЦНалнст Анн хрэсэараг13-5 хэлхэж 2 Унага Цол ра УЧДаР ЦЭ Ву ЛЫГ сн хөхШӨүлаэг, шалан хамтын хө- МЗЭ-ийн 1Ү их хурлын төлөөлөгч й бо Бат-О Й лон нэгдэж, ) Ь өгч хөдөлмөрийн баата ат-Очин тө агварал, Майдар, Д. Моломжамц, рийн шагналт зохиолч Ч. Лхамсүрэн, д р р р, дөлмөрийн замд шилжнж, тэдний амьд рал, ухамсар, сэтгэхүйд гарсан хувьс- галт өөрчлөлт манай утга зохиолд ТУС- галаа олж байна. Нацагдоржийн шагналт ахмад зохиолч дамба, ахмад зохиолч Ц. Уламбаяр нар сонины дэргэдэх хэвлэлийн залуу С. Лувсан, Ж.. Самбуу болон БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Д. Гомбожав, Т. Рагчаа, Ц. Пунцагно- С. Дашдэндэв зохиолч эрдэмтэн М. Гаа тус их хуралд урилгаар суусан манай идэвхтэн дугуйлангийн сурагчдын хамт. ров нарыг гарч ирэхэд хурлынхан К буульлцал босс Єлгө Нэгийн та- Энэ бүхэн нь манай зохнолчдын улс 2 3 їниж угтав. төр, гоо зүйн мэдлэг, урлах чадвар техникийн мэдлэгийн хэмжээ “өссөн МАУ-ын Гэгээрлийн Яамны сайд 8. МАХН-ын Төв Хорооноос МЗЭ-ийн дүрслэх арга барил дээшилж байгааг Одоогийн өндөр шаардлагын үүднээс Ишцэрэн, Улсын хэвлэлийн Зэн: ТҮ их хуралд ирүүлсэн баярын бич- харуулж байна» тээд манай орны С0- үзвэл, манай утга зохиолд шийдвэрлэг- дарга Ж. Ахмед, МРУХ-ны орлогч дэр 2 гийг МАХН-ын Төв Хорооны Улс тө- циалнст байгуулалт гүнзгийрч, Ххөдөл- дээгүй асуудал, дутагдал нилээд бай- га Н. Мятав, Хөдөлмөрийн баатар Вэб | рийн Товчооны гишүүн, Төв Хорооны мөрчдийн ерөнхий боловсрол, соёл гааг тодорхой заав. очир, Улсын гавьяат багш Дагва, Төв! МЗЭ-ийн хорооны дарга зохиолч С(. Удвал «Пионерийн Хингэдэх хэвлэлийн залуу идЭВХТНИй й зөвлөлгөө өглөө. Таван аялагч маань Монголын Зохиолчдын Хорооны дарга С.Удвал тай уулзаж хоёр их хурлын хооронд хийсэн турвнсан зүйлийг нь асууж сонирхлоо. Зохиолч С.Удвал хоёр нх хурлын хооронб «Та бид уул зана» гэдэг тууж, Өгүүллэг найруу- лал, нийтлэлийн ном гаргажээ. Мөн шинээр хэд хэдэн өгүүллэг тууж бич жээ. Зохиолч Дожоодоржтой хамт ран «Үер» гэдэг кино бүтээжээ. Уд вал гуай: -- Хүүхэд та нар манай зохиолч нөхөдтэй уулзаж ярилцвал тэд их зүйл бүтээж туурвиснаа ярих болно. Эсвэл хоёр их хурлын хооронд 30 хиолчдын хийж бүтээсэн уран бүтээ лийн зүйлийг бичсэн анкетаас Ч үзэж болно гэв. Таван аялагч, зу- заан гэгчийн анкет дэлгэн зохиолч дын, хоёр их хурлынхаа хооронд “хийсэн зүйлийг тэмдэглэн авсныг энд сийрүүлэв. Бэгзийн Явуухулан «Хээр хоносон сар», «Хар ус Нуу рын шагшуурга» гэдэг хоёр їшүл гийн түүвэр, «Үер» гэдэг найраглал инлээд олон шинэ шүлэг бичжээ. Яруу найрагч Б.Явуухулангийн уян тын шүлгүүдийг уншаагүй, түүний өвөрмөц яруу дуу хоолойг мэдэхгүй хүн бараг үгүй байх тэж Зохиолч хүү мэдэмгийрхэн ярьж байв. нө хөд нь ч Зохиолчхүүгийн яриаг дэм жиж байлаа. -Дараа нь Дэндэвийн Пүрэвдор жийн уран бүтээлийн анкетыг ҮЗЭВ. Яруу найрагч Д.Пүрэвдорж «Жи гүүрт цагаан гэр» «шүлгүүд» гэсэн шүлгийн хоёр түүвэр, Эрх чө |лөө, энх амьдралын төлөө тэмцсэн монгол. Зөвлөлтийн дайчдмир Үүлэн, Түмэнбаатарын гал», атар 14а тннэн алдаг, ээлей найгуулж “байгаа ажилч түмнийхээ тухай «Оө- үнэн» сонины дугуйлангийн сурагчидтай уулзаж үнэ лэнгийн зам», хүний зан чанарын тухай «Зуун мод» зэрэг шинэ най- раглал бичжээ. Ахмад зохиолч Д.Даржаа манай таван аялагчийг найрсгаар хүлээн авлаа. Д.Даржаа энэ хугацаанд «Алс холын ертөнцөд жуулчилсан нь» гэдэг уран сэтгэмж роман, «Чин зүрхний дуулал» гэдэг яруу найргийн ном гаргажээ. Ахмад зохиолч Д.Даржаа одоо со циалист хөдөлмөрийн бригадын ту- хай «Нөхөд» гэдэг романаа бичиж дууссан гэв. Дэмбээгийн Мягмар гэсэн анкетыг авч тэд бүгдээрээ шуналтай уншиж хоорондоо энэ зохиолчийн уран бүтээ лийн өсөлтийн тухай ярилцаж бай- лаа. Дайны хор гамшгийг харуулсан «Тээрэмчин», хүн хүнийхээ төлөө, хүний сайхан сэтгэлийг товойлгон дуулсан «Үер», мөн «Газар бид хоёр», «Тээрэмчний охин», «Гөрөө- чин» зэрэг олон сайхан тууж :бич жээ. Тэгээд ч Монголын Зохиолчдын Хорооны ээлжит шагналыг хүртсэн байна. Монголын зохиолчдын хороо ны хүүхдийн зохиолын секцийн эрх лэгч энэ зохиолч хүүхэд багачуудад зориулж, зөгийн амьдрал, зөгийн аж ахуйн ашиг тусыг өгүүлсэн «Балын амт» тууж, хүүхдийн оюун бодлыг тэлж, зохион бичих уран чадварыг нэмэгдүүлэх зорилготой оньсгон өгүүллэгүүд бичсэн байна. Дараа нь аялагчид Дашдооровтой уулзав. Та- ван аялагчийг говь нутгаар аялан явахад айл бүрд шахуу энэ зохиол- чийн «Говийн өндөр» роман” «Говийн магтаал» найраглал байсан ажээ. Зохиолч Дашдооров хоёр их хурлын хаа хөөроөнд ерийн хүннй жирийн амьдрал болон нэгдэлжих хөдөлгөө нийг доривтой тусган харуулсан «Го вийн өндөр» роман, «Миний ард тү «Шинэ хүнийг хүмүүжүүлэхэд уран зо хнолын үүрэг» гэсэн илтгэлийг Монго- лын. Зохиолчдын «Фвлэлийн Хорооны дарга С. Удвал хийл Нөхөр С. Уд- валын тавьсан илтгэлд сүүлийн 1Та8- ван жилийн дотор гарсан зохиолыг тө- рөл зүйл дээр нь задлан шинжилж ололт дутагдлыг дүгнэхийн хамт на» маас тавьж байгаа шинэ зорилтын да- гуу түүнийг сайжруулах чухал арга за мыг сэдэж тодорхойлсон байв. Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн илт- шалган байцаах комиссын тайлан гэлийг тус комиссын дарга Д. Наваан- сүрэн тавьлаа. МЗЭ-ийн 1Ү их хуралд ЗСБНХАУ.» зохиолчдын төлөөлөгч, Зөвлөлтийн Зохиолчдын Холбооны нарийн бичгийн дарга А. Д. “Салынский, БНАГУ-ын зохиолчдын төлөөлөгч Ганс Нох, БНС ЧУ-ын зохиолч Роман Калицкий, БН ПАУ-ын зохиолчдын төлөөлөгч Ванце- те ЮКротка нар оролцож тус их хуралд баяр хүргэж үг хэллээ. МЗЭ-ийн 1Ү их хурал дээр МАХ Н-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоо ны орлогч гишүүн, Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Б. Лхамсүрэн, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, БН ын мэн» шүлгийн түүвэр, «Говийн таал» найраглал, «Улайран байгаа тэнгэрийн хаяа» өгүүллэг, туужийн эмхтгэл болон говийн зоригт бүсгүй, МХЗЭ--ийн үүрийн дарга агсан Түв дэнгийн Борын тухай «Шуурганаар төрөгсөд» жүжиг, «Арнун зул» дуурь, бичжээ. Яруу найрагч, орчуулагч М. Цэдэц доржтой аялагчид дараа нь уулзлаа М. Цэдэндөрж хоёр их хурлын хоо- нд «Хамгийн ядуу», «Хамгийн аян» гэсэн хүүхдийн хоёр найраг- лал, «Бурхантын хөндийд бурхад нь ирэв» гэдэг найруулалын ном хэв лүүлснээс гадна Зөвлөлтийн яруу найргийн 2 боть Хеменгуйн эр зэвсэг минь баяртай» роман, «Мөнх наст цэцэг» гэдэг 8 орны зүйр цэ цэн үгийн түүвэр, Зөвлөлтийн зо хнолч Межлайтесийн «Хүн», хувьс- галт Кубын шүлгүүд зэрэг дэлхийн сонгодог уран зохнолоос ихээхэн өр чуулж уншигч түмэндээ толилуул жээ. Яруу найрагч, орчуулагч М.Цэ дэндорж өдөө «Амьдын жаргал» гэ дэг шүлгийн түүврээ хэвлэлд бэлт- маг рийн шагналт зохиолч Ч. Лодойдамба, Б. Ринчин, С. Эрдэнэ, Ц. Гайтав, зо« хиолч Д. Цэвэгмэд, С. Дашдэндэв, Д. Мягмар нарын олон хүн дэлгэрэнгүй үг хэллээ. 8 МАХН-ын Төв Хорооны нарийн би“ гийн дарга Б. Лхамсүрэн хэлсэн үгэн дээ: «Урлаг, утга зохиолын үзэл суртал, уран чадварын хэмжээг байнга дээнк лүүлэх, хөдөлмөрчдийн коммунист хүмүүжилд тэдгээрийн гүйцэтгэх ро- лийг улам хүчтэй болгох ард түмний амьдралтай холбоогоо бэхжүүлэх ЯВ: дал уран бүтээлийн сэхээтний нэн тэр- гүүний зорилт болж байна» гэж онцлон тэмдэглэв. 3 МЗЭ-ийн их хуралд нийслэлийн пино- нер сурагчдын төлөөлөгчид баяр хүр- гэж, илэрхийлэлт гаргасныг төлөөлөгч чид хүндэтгэлтэй хүлээн авлаа. Их хурлаас гарах тогтоолуудыг төлөөлөг- чид санал нэгтэй батлав. Тус их хур-. лаас МАХН--ын Төв Хороонд баярын. илэрхийлэлт явууллаа, Тус их хурлын өдрүүдэд төлөөлөгчид (Д. Сүхбаатар, Х. Чойбалсан нарын бунхан, Д. Нацаг-” доржийн хөшөөнд цэцэг тавилаа. : г, сэсмээ. гээд байна. Таван аялагч зохиолч орчуулагч за рим нөхдийн хийж бүтээсэн зүйлийг сонирхохын хамт шүүмжлэгч, суд- лагч нөхөдтэй уулзаж ярилцах нь зүйтэй юм гэж тохиролцоод зохиолч дын хорооны шүүмжлэл, судлалын секцийн эрхлэгч Ц.Мөнхтэй уулзав. Шүүмжлэгч, судлагч Ц. Мөнх хоёр нх хурлын хооронд «Ардын яруу найраг» гэдэг сонирхолтой ном, «Бор хүү» гэдэг хүүхдийн өгүүллэгүүдийн ном хэвлүүлснээс гадна шүүмждэл судлалын олон өгүүлэл бичсэн ажээ. Таван аялагч маань хэзээний та нил хүүхдийн зохиолч Дамдинцоо- гийн Содномдоржийг сурж явж уулз жээ. -- Таны «Цэнгэлтэй зусланд» гэ- дэг номыг уншсан нэгэн хүүхэд «Би ер зусланд амарч үзээгүй юм». «Цэн тэлтэй зуслан» гэдэг номыг уншаад зусланд явж амармаар санагдлаа.» гэж бичсэн байна гэж Зохиолчхүүг хэлэхэд хүүхдийн зохиолч С. СодД- номдорж гуай: . -- Надад тиймэрхүү үгтэй захиа олон л ирдэг юм. Бүү мэд сайн л бол сон бол сайн хэрэг гэж хэлэв. -- Таны ойрмог бичсэн «Навсаа Дамба түүний нөхөд» найраглал гарах дөхөж байна уу? гэж Зургиймаа сэт- гүүлч-асуув. Миний 35 Гарах дөхөж байгаа. хоёр ик хурлын хооронд хийсэн гол бүтээл минь энэ юм. Үүнээс гадна «Шуурган дундуур», «Болдоггүй Борхүү» зэрэг өгүүллэг шүлгийн ном бичсэн гэж Д.Содномдорж ярив. и манай анлагчидтай уулзаж учирсан зохиолч, шүүмжлэгч судлагч нөхөд хоёр их хурлынхаа хооронд Ннй бүтээсэн зүйлээ харамгүй ярьж а Ь, ЛЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ ЗӨВ- | ЛӨНТИЙН ПИОНЕРИЙП БАЙ- | ГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД монголын пионЕРИЙН ТӨВ | ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА Д. СҮРЭН. | ЖАВ БОЛОН «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» П ЧУУЛГАНЫ ТӨЛӨӨЛӨГЧИД, ХЖХМАД ПИОНЕРҮҮДИЙН ХАМТ БАЙГАА НЬ, | Н. Доржийн авсан гэрэл зураг Ї Октябрийн 50 жилийн ойд, ҮНЭТЭЙ 0 Шивээ хиагтыг авахад Шилэн дэнлүү хэрэггүй Шийдэж ирсэн гаминг сэн хувьсгалт дын хувьсгалын ны гал дундаас цуурнатсан лүүлэн дуулж явсан төлөө тэмцлийн ариун нагдсан мөнх найрамдлын нандин өв болгон үлдээж юм. Зөвхөн сөнөөв» гэсэн нэгэн мөр мөр тусламжийн байна. тухай турхан ж дАЛС Л Эдэ ЭЙ гэдсэн вэлэхьл энэн” Ширмэн бөмбөгөөр сөнөөв гэ дуу 1921 оны ар- тэмцэл тулалдаа билээ. Монгол, Орос нөхдийн хоолой ний энэ дууг ах мад үе маань бидэнд аз жаргалын цусаар гаг- хамт өгсөн «ТПирмэн бомСөгоөр үг үүрд уламжлагдсан мөнх найрамдлын өгөө өгүүлэн Ардын намын нөхдөд тэр үед ХЭН Ингэж тусалсан бэ? гэж асуу хад хэлд орсон хүүхэд болгон ха риулна. "Тэд Ленин тусалсан- зөв- лөлт Холбоот Улс тусалсан! гэж хэлж байна, Хиагтыг өзэлж Да хүрээг чөлөө лөн. харийн. түрэмгийлэгчид дотоо дын хар шар феоодалуудыг устгах тэмцэлд. Мопгол-Зөвлөлт хүмүүс дөрөө нийлүүлэн зуузай холбон ивж ялсан түүхээс манай өнөөгийн болон ирээдүйн түүх эхэлдэг юм. Хувьсгал ялмагц ардын үр хүүх дийг эрдэм номд сургах сургу байгуулагдсан, Сургууль байгуу: лагдмагц пионерийн байгууллага байгуулагдсан. Энд мөн л Зөвлөлт улсын тусламж ирсэн байна. -- Дээд Үд хотод чамын сур- гуульд єуралцаж тэндэхийн сур гууль-пионерийн ажил байдалтай танилиаж их зүйл мэдэж авлаа. Пнонер гэгч хэн. юм бэ? Ямар дү рэм гуримтай зорилго ажил нь юу болохыг Зөвлөлтийн нөхөд үзүүлж харуулж, зааж сургаж өглөө, Тэ ээд биднийг нутаг буцах болоход колбогдох ном зохиол, дүрэм заа вар өгсөн юм. 1925 оны хавар на майг ирээд даан их удаагүй байхад Дашням гэдэг хүн дараа нь Волков гэдэг хүн манай улсад ирлээ, Ийн хүү Зөвлөлт нөхдийн туршлага, тусламжинд тулгуурлан «Хойчийг залгамжлагч багачуудын Холбоо» - агдсан юм гэж пионерийн байгууллагын ахмад ажилтан Чи миддорж гуай ярьж байна. Өнөөдөр манай орны хаа л бол хаа хүүхэд багачуудын баясгалант дуу цууриа таж байна, Үүрд мөнх мандаж байг наран Үүрд мөнх цэлмэг байг тэнгэр Үүрд мөнх амьдарч байг эжий, Үүрд мөнх байж байг би гэсэн энэ дууг Орос, Монгол хүүхдүүд хоолой нийлүүлэн дуулж | байна. Цал буурал толгойтой. Цэрмаа авгай -- Бид ч бас ингэж явсан, 1930 оны зун Рагчаа Самбуу, Баатар жав бид зургуул Берлинд болсон дэлхийн пролетари, ардын хүүх- дийн 2 дугаар нх хуралд оролцоод буцахдаа Зөвлөлт улсад хоёр сар шахам саатан зочилж, Зөвлөлтийн, хүүхдүүдтэй дотно үерхэж нутаг буцахын цагт үерхэл нөхөрлөлийн үнэ цэнтэй нулимс унаган салж байсан юм гэж дурсан ярьж байна. Өнөөдөр орчлонгийн хаа л бол хаа Монгол-Зөвлөлтийн хүүхдүүд өсвө рийн Сүхбаатарчууд, идэр Ленин чүүд энхийн дуугаа дуулж эвийн хүчээ нэгтгэн байна. Жил болгон Артекийн зусланд 150 гаруй хүү хэд зочилж манайд Зөвлөлтийн пионерүүд ирж байна, Улаанбаатар хотод Зөвлөлтийн мэргэжилтний арван жилийн хоёр сургууль хи чээллэж байна. Энд монгол хүүх дүүд суралцаж байна. Ахмад үеийнхээ уламжлуулан өвлөсөн үеийн үед уламжлах найрамдлыг манай хоёр-орны хүүхдүүд улам баяжуулж бататгаж даян дэлхийн хүүхдүүдэд мөнх нөхөрлөлийн үл- гэр дууриалал үзүүлж байна. РӨРЭТ”Э”ЧЭГЧЗТТГ ЭЗТГпЛТЭЛЭХТ212121222-2 1215 211212 Манай сонины урилгаар Зөв лөлт Холбоот Улсын «Пионе- ская правда» сонины хэлтсийн эрхлэгч В. КОРЖИКОВ сая- хан манай оронд зочиллоо. В. КОРЖИКОВ сэтгүүлч төдий- гүй хүүхдийн зохиол сонирхон бичиж нэрд гарчээ. Түүний «Хил дээр болсон явдлууд», «Агуу түүх» зэрэг номнуудыг бяцхан уншигчид амтархан ун- шиж байна. Одоо «Нарны хөг жилтэй аялал» гэсэн номныхоо хоёрдугаар хэсгийг бичиж бай на. Хүндэт уншигчид та. нар В. КОРЖИКОВЫН бичсэн за- мын тэмдэглэлийн нэгэн хэсэг- тэй танилцана уу? “ ДИВААЖИНД ИРЛЭЭ Би нутаг буцлаа. Москва явлаа, Намайг очиход «За чи одоо хаа явах вэ?» гэж олон хүн асууна. Тэхээр би Монгол явья гэж хэлнэ. Яагаад гэвэл: Хоёр долоо хоногийн өмнө Зөвлөл тийн пионерийн төлөөлөгчидтэй | Зал: гамжлагч чуулганд оролцлоо. Бид хичнээн олон сайн анд нөхөдтэй юм бэ? гэж бахархлаа. Мянга мянган хүүхдүүд Сүхбаатарын талбайгаар алхаж явна. «Аврора», онгоцтой 3ЗЭ- рэгцэн явна. Огторгуйн нисгэгчид бол чихсон одоохондоо хиймэл хөлөг оОн- гоцонд сууж алсыг харан явна. 88- рим нь морь, тэмээ унасан харагдана. Эд бүхэн цөм сайн нөхөд маань бай- "лаа. Эдний барьсан их гєєзжий Сүх- бавтарын хөрөгтай мөр зэрэгцэн Вла димир Ильич Лениний дүр бүхний нүднээ тусч байна, Бид нх явж, их юм үзлээ. овьд, хангайд ч явсан, Пиноне рийн ордонд орсон ч, зусланд оцсон ч биднийг сайн нөхөд хүлээж авна. Тэд хамгийн сонин, хамгийн сайхнаа үзүү лэх гэж мэрийж байна, Талбайн жаг- саал үзэж байгаад «Тэмээ унаж үзэх юмсан» гэж Юра Белов хэлж билээ. "Төдөлгүй говьд очлоо, Тэмээ унаж үзлээ, Бороо их орж байсан боловч Юра тэмээнээс буух дургүй байж би- лээ, Аргагүй шүү дээ. Анх удаа тэ- мээ үзэж байгаа хэрэг ээ. Срежа хур дан морь унах дуртай байлаа. Өд ер айхгүй байсан. Аргагүй шүү дээ!. Тэд нийг сайн нөхөд нь хүрээлж байлаа. Би арт галвын домогтой асар том яст мэлхийнүүд амьдарч байсан Баянзаг сум орж үзэх гэж элсэн хавцалд хүрч очлоо. үлгэрийн гайхамшигтай хөшөө санагдаж байлаа. Эртний зүйн өндөг олсон юм гэнэ билээ, өндөг оллоо. Тэр рага гүрвэлийн өндөг биш төнц өөрөө уралсан байлаа. ирэхдээ өндөг олох нь дамжиггүй, Явсан газар бүхэн сонин гэлэн хөгжилт, амьдрал нүдэнд ваажин барьсан байв. Энэ уулын орой дээр гарч тэнгэр харан тэлж хэвтдэг байсан байхдаа. Ямар тэнэг хүмүүс байгаа вэ? Одоо хардаг болоосой. Яг энэ уулын дэргэд Гачуурт голын дагуу гайхамшигтай сайхан Булган Түүнийг тойрсон өндөр сүрлэг уулс, хөвч ногоон мо- донд хучигджээ, Яг тэр уулсын нэ- гэн суганд баяр цэнгэлийн дуу Үй цуцан цуурнатаж байна. Улаан бүч- тэй багачууд энд амарч цэнгэж бай барил- даж, уулын оргил булаацалдаж тун сайхан амттай айраг ууцгааж байна. Бид тэнд өнжлөө, Яв явах болоход | . надад өнөөх тэнэг лам нар санаанд | ., орлоо, Харин би «Диваажинд шү а! лаа, Би хэлэх ярих зүйл ихтэй бай- на. Гэвч үзэх бүхнээ үзэж амжжаа- зүй л дээ. АНД нөхөдтэйгөө цөмтай "Тэгээд ч би дахин Мопголд явья гаж хэлж бай- энэ нутгийг эргэн хот ярайж байна. на. Тэд дуулж, бүжиглэж, байна» гэж хэлмээр санагдаж нь уулзаж чадсангүй, гаа юм. боддог. Яг наран жаргах үеэр бид тэр сумын ун улаан Үнэхээр мэт суд лаач нар эндээс аврага гүрвэлийн яс, Бид авирч үзлээ. Чулуу түүлээ. Лут том өндгөө Улаанбаа- тарт авчирлаа. Гэтэл тэр маань ав- байжээ. Адилхан тийм өндгийг байгаль ер- Тэхдээ яахав, Бидний хэн нэг маань дараа сайхан байлаа, Ялангуяа хөдөө нутгийн үзэс хүн ардын чинээлэг дүүрэн тусч байв. Над нэг инээдэмтэй явдал тохиолдлоо, Би Булган аймагт очив. Тэнд дээр үед лам нар хиймэл уул босгож ди- С, ЖАМСРАНЖАВ өрчуулав. Ирээдүйн 933Д ОНД Өрнөн бадрах хөгжлийн Үр нь болсон пионерүүд бид Өнгөт сайхан орныхоо Сор нь болсон пнонерууд бид Энэ сайхан нутгийнхаа Эзэн нь юм бид Эвлэл ахаан залгамжлагч Хүч нь юм бид Хүеэл оюуныхаа эрчээр Хув ирээдүйн замналтай өдөлмөр сурлага хоёроороФ золбоотой униж, УЛИинд Сүинал, соло ЭЗНЭЭ СИВНВ СЯЛЖНАС ЧОЛНБ “ЖҮНЬ) “сотутыс “эжтж. ОВлНВЫЛ СэлиЭЦ” ҮВРТЛ, СШВЖЫЛ, - Ё 5 ханна. мн л ЭХ. эсээйнхиэйлийнийгын авалтаа. чотхьларал “Журууз вь 26” дугвырт вх нь--харагдах аюултай байдаг бол хүүхэд явуула 7 смиРтоё асан дэрвий уулны медты Фройд утлэв. | эрээд зам «чөлээвлөх хавшлцэх бэє тэм АВб ЗЭВВЭД | мМӨДӨовРД ээврч уүр шейхыг хүжээв. Тагвуу лын өввөц бөлөєөн вэвгээд тэсэж ирлээ. Эхлээд өвө- Ррем виссэнээ эрсэн /Сэнын тӨлЛгой дээгүүр эргэлдєввээ далавза. Далибалзүүлэн эр- /инхэнэ. 7, “ЧинА. “ЧИИВ. ” ! “ечнна, Гуринны 7. “сэт үЧИЖно “идээн Л.ЛИРИНЬ./ Гэлтливр, 7. “явна / иас ал) ГҮВИИНА “анин /чаннал зун »улзан тээд Тэлээ»! байеан белөхөөр . вэєвэд” өөрий ть зэвэшгэйлуулагч Банны узрыг зєууж задсан гүй. Неємцүүдэд зэөтвилгаевж байнашшгийн өрөс зюэвгийн вийшин дөр зөвтэж буй бө- яөлтөй. Түүний өврөлвөө өнгөрөх замвар дайены цөр чөлөөлөл» «Бєр»ттийр | ва яваг, ФГїрювншыг ялэвь.Ююө- Ж, нэргвэгднээ. 7 “дуусах үед эрээ вас ч өайн хүрээгүй Сан Єє мыч хүү эвгэртэ? бэйлдиэ нь тажьяаны хөёр өӨдөн,Тл- ван медаль үялалзуулж ял лаа. Өдөн медаль эмгэртээ ярэйлгэн эхлагч түрүүчи.. Уүүд цувж туш ч дуугарч Ратгбон төрөрдөэ хадаж к: бэр: ї гүй шүү кэж аялагч рэг үүрэвч үүрч бэлгий. Жаал хүү газар бууж... тюө савуулав. Харөрхуй болох зүйл бүхий гөр земөдөк лэвхан буцах.замдаа Өржөө! Жоёр цагийн дарав: өлөн буулгах газрын ойролцоо тэсрэлтийн нүргээнт чимээ ме үед- түрүүч вдэх” юм өлж ирье гээд явав. ярилцах дуулдахад байдаг чадлаа їзавхэн ханйгаярав. барьеан-: ма-л хүү Мөєквад,:.. эж дээрээ чөлөөгөөр иржээ, - тооны онгоцны Дуу | Рарак. 4 Өвгөрєөн хугацаа Цэн Моддын навчсан завсраар | ЛВЭЭД Ч эртэн ирсэнгүй. улайрсан заган жан, харвал манай нэрэн бүлэг СЭН ухаан өрж: гаран зэвт па байх гээд гэртээ... фрон “янгир үл ам бөмбөгдөгч овгод имеэн өв ЭЭР байлаа. Чухам хэДӨН | уоөс занц ч Удаа захидал. Таквуул туршуулын үед Дай. нууд ”еалаа замын эёҮШӨрТ төрч байлаа. Арэв: арван Өдөр өвгөрснийг бүү МЭД биюэнгүй эв. Ганц бүүүгээ ёзы ар талд зом хүн эжнл цэргийн ачаа буулгих буу. таван минутын дараа ачаа -Э9Т Өдөр өрөсє . хүмүүсийн алдаад уй гашуу болж. бай- єан ШЕвгенын Федоровна ав тайд баяр болсон нь м8дээж Зиний лииийлий Эниииййннэийниэ ни ний нийн н-2 Л тжгС233 , цас ухана, уланалана л анаэ/ уллна, Лана тань, ланд чррэ/ /нанаь Л ЕВАЛББА/ БНА. үланА анал ана. ужалшнаглана: 8 хний Түүнийг вийшин Дө, ва Е гє) хад хэнд Ч эе аихаарагдан, байжээ. Энэ бүхнийг дав гарлаа. Дөрөвдөх өд Сан 7 рөос гар й АСА ханиах Ко өгсөн үүрэг. амжилттай бие шилт эхлэхийн өмнө салам Зүү Монг ой анаэж ни гэн хавчирлэл. Завөдтайн Билэгсйлгүйн рүцэ-х Бг2Э0 лэх удаа бишгүй байдаг би бөмбөгдөх хэрэгтэй байлаа. “над тагнуулчидтай учирчээ. жанн бана, мөргүүд єавр таннийн дунд сур лээ. Нэгэн удаа дайсны: ар Гэвч тэр .нууц замын Хаа Тэгээд л ахмадын ЗЭХМДЭЭД 2 туулийн дэргэдэх жилийн талд нууцаар-ажиллаж буй. наас .эхлэж,.Чухам хаана дөгүүлэн бичсэн . явдал то Сам Савычийг . Нөвөєи төгсөв тавнийн бу. радиочны радно тэжээл-внь .дуусдагийг, манай ийсэгчид хнолдсон, байна. Сан алт бирек руу цэргийн эртэлэгт єИчДГӨЕлу анги. » командлан |. 4 дуусаж, түүнд тэжээл хүр ,.мэдэж чадахгүй байлаа. тэргэн доогуур шурган вууг хүрдглээ. Гар ХӨЛий “ВШ. захирч | явлаа. Цэргийн тэхэд тун ч бэрхтэй болсон Ингээд тэр замыг олж таг) даж явахдаа дэлбэлэгчийн шарх эдгэрч фровтод | ЭР. албанаас халагдсаныхаа да үед Сан Саныч, радио тэжээ. Нях даалгаврыг Сан!Саны хаа идлаа залгуурыг асваж тэй ирэв, Хорооныхон эн раа шүгам зурагчын техникч лийг түүнд хүргэх даалга чид өглөө. Түүнд тосгонд гүүрэн дээгүүр гарах үед ҮлӨЭД босоод ирсэн ”» ахлагч тєхнинч дараа иь ваэө баяртай хүлээн авчээ. очиж идэх юмнаас солих Янз уе руу харайн оржээ. Ус “баярлан угтав. Нисэгчдийн инженерийн зэрэгт дэвшни юЧ 3 тай авч явахаар таван Шир- наас тоолгой өндийх үест Даалгавар хэрхэн биелүүлс ажиллав. Шөнө тагнуулын хэсэг Ь ЖүЙЛС Т: а бох мшай, НЭЭ НлтгэгЭн боловч огүүр тэй цуг түүнийг фронт да- ХЭГ дэрний уут өгчээ, Ї9 ойролцоо буун сум гөлын шЭрЭрНГЭ үе 16-03, Үнэндээ түүнд бүрэн вуулжээ. Жаал хүү харан /"ЭЭД төмөр зам даган модон мандалд шав шув тусч бай цуван дэбэлсэнээ хэл 16 дунд оверол алга билээ. й ойн. гу дотуур явж байгаад, замын Сан нь тнємцчүүд түүнийг нээ хүн үйэмшихгүй меэ бол Е | ЗТВАСХ ААОТУУРИВарваслдны х й Э! өвийлгөН магтаж Тэхдээ Нүүрс эрчим хүч лометр явж, эцэст нь хэдий Салаа салсан газар хамгийн галт тэргэн дээрээс Чагь ша байв түзы бодно тээд юу ч ний треетийн захирал И. ! аюумшигтай байсан авч, үх ӨМДөр модонд асаж нэг раад буудсан хэрэг айв. Золхүнсан И, Гумаков түүнийт онцгой 9 сэн хүний хүүр булшин Уутаа уях ёстой байлаа. Дахин уснаа шумбан хэсэг В авьяас Чадвартай” мэргэ ! дунд удтал хэвтэж, дохно Тэндээвээ салаа зам даган азнасны эцэст толгой эртэн ЧЕВаЕТУүН дэргэд эроа жилтэн хүн гэж ярьж бай 3 өгөхөөс Өмнө тэжээл аваа- явж, мухарт нь хүрээд гаргавал гүүр дэлбэрэх нь тын замд Сан ухаан да 25 ЁВЕ есинков хоёрын Ї : чиж” өгсөн радиочнаас нааш ачаа буулгадаг газрын хоёр нүрэглэн дуулдаж байв, вар өгч явуулсан дэд -Ж) Зэрэг Ёныг зүйл сэдэж” хэд 1 мөлхөж болохгүй гэж урьд ТАЛД модны Хоёр оройд | Цааш хэрхсэний нь тэр ул рандаатай уулзлаа. Дэд ху Р гай 5 . ! чилан сануулсанчлан цаг Хоёр уутаа уях ёстой бай мэдэх билээ. рандаа Саныг тэврэн өхөөр хэдэн ашигта санаачлага ї лээн хярж 1 Сан Саныч ад дөж түүний. ачаар немцийн . гаргажээ. Тэрээр даруу : хүлээн хярж суужээ. Түү лаа. д ан Саныч фаштистуудал х бандаадах: хасдэн суцол т тийг эргэн ирэхэд «Аюум Хоёрдох өдрийн өглөө баригдан хэрхэн тамлагдаж хаях агуулахын Р ёр хан эж шхиийнхээ. АҮВХ : Ї шиггүй зоригтон» медалиар нөөс аваад дараах өдрүү хуруугаа алхаар няц Ц0- у 3. чадсанаа Ь р 9 ажилладаг нө зочдарыНА ЇГ : с5 хөёолох улаа шагнажээ. дийн өглөө бүрийн дөрвөөс: хнулсан цаашилбал тагнуул Саныг танкчаас туйн. авч ганц ч удаа одой мед Ч 1 таван цагийн хооронд таг чид яаж түүнийг аварсаныг өөрийн нисэх анги дээр нэг хаа туузыг зүүж ирсэнгүй, ! ! Дарвагнь Сан? фронт: лэвт нуулын инсэх онгоц инсэх эс мэднэ. Александр Алек Өдөр байлгаяаа. Түүнийг нй | Боловсон хүчний . хэлтэст ї рэн: шннсны БажалзАГсаЛХан ёстой байлаа. Онгоц инсэж сандрович Колесиников хө. сэгчид баатар эр ирсэн мэ? хадталагдан- буй.. анкетыг 1- 9. о НЖ НУУЦ рынн “хХно 6 байхад Сан модны оройд рин гурван жилийн хожим . хүндэтгэн угтаж үнэт чвхэр нь хэн ч анхааран уншсан | ! ширийн зардлах, хВиАН гарч, онгоцыг ажиглан. х»- Мамайг ахмадын захидлыг шокаладаар дайлж «У2» гүй. Ийм. ч юм байдаг Л (1 а Таг болсон бохир ур нь, рэв онгоц хэл хэлэн уда? уншихад сая энэ | бүжнийг онгөцөөр зугаацууллаа. ДЭД | даа. ! 1 хувцастай. талх. чанас далавчаа даливалзуулбал олж мэдлээ. Дайсанд бариг хурандаа Корпусын штаб-т Мо сснндр САлвксдайра ТЄМӨ төмс дүүрэн чихчихсэн уясны нь олж харж, даал дан ханад шповдлуулж х2- мэдүүлсэн бололтой. 1945 3 "ЗЭ настай хоёр ! | цүнх үүрсэн жаал хүү, тос гавраа биелүүллээ гээд бу дуулсны улмаас хадаасны оны нэгдүгээр сард Сан Са голын Хөоэөгд сон 17:той. хҮҮ « Тонд чөлөөтэН орж нрээД цах ёстой байв. Явах зам, . Мэдэгдэх тедий ул мөр хөл нычийг гуравдугаар ээргийп ҮҮ Э й Тэрэ Ж 1. юу л хийх гэсэн. болгон00 иих газрынхаа тоймтой та. Гарт нь хэрхэн Үлдсэн. гар «Алдар» одонгоор гавьяа НЬ 1 хавтанг ЯВ Жонг | ї гүйцээж аваад эсэн МЕєл нилцаад, тагнуулчидтай цуг хөлий нь хурууны | үзүүр байгуулсны учир шагнажээ. эрүүл чийваг хҮйрн м.. 1385 8 эргэн нрдэг байжээ. Ахма фронт нэвтрэн, үүргээ бн“: яагаад хавдсан юм шиг мөн Санд дахин | олон | чухал хүү хоёр удаа битүү нүд | дын бичсэн захидалд ӨГҮҮЛ | їүүлэхээр оджээ чийж бүдүүрсэнийг сая дөн даалгавар биелүүлэх Явдал дэн шархтсаныхаа дараа ! ! сэн зүйл бол дайсны ард гэ анасанчлан. ГӨЖ мэдэж авчээ. Тэр бүхэн тохиолдлоо Сан Барша- толгой нь баахан. өвддөг | нэвтэрсэн түүний гуравдахь м х сана ї 5 бага насанд нь бараг мэдэг ВЫН дэргэдэх Виела мөр болжээ. Ї 7 мэатбэлт билээ бүтсэнгүй, 0 аад шанг орой ”дэхээргүй болтлоо арилсан Нийг гатлаж яваад дайсны Би й дунд ер бишийн ! | Тэр удаагийн | даалгавар алслан хоёрдох өдр боловч 1953 онд гэнэт ху- ИХ буун сум хөвөх гүүрий шоэх цнанадай бүр хүү 1 : бол онцгой чухал байв. Түү | ХИРД Хоёр гол гатлан, За рууны өндөгний нь яс эмт нь машинтай юутай хүүтэй ХУР НЬ НЫ 1 нийг танкчид дээр ирсэн, МЫН дагуу.Модон дотор ЯВЖ рэн төмсчээ. Эмч түүвий нь онхолдуулчихаад. нэгдү хэд ахуй цагтаа дайны 14 1 нисэх хүчний дэд хурандаа байтал өргөстэй төмөр ут нь ясны өвчин гэж . үзсэн гээр сарын жин хүйтэнд мө «лын дундуур туулан фа 7. ! өгсөн юм. байжээ. Фронтоос сан торонд тулав. “Бутан нь үнэндээ фашистын алх хөөлдсөн усанд орж сэлж шистын яргачдад тамлаг | : с дайсны ар тал руу төмөр |Завсраар шалгдадал їлн ны мөр байсан юм санжээ. гарч байсан удаатай. Сан дан эрсдэж тулалддааны | 1 замын шугам үргэлжилдэг цийн галт тэрэг явж мин Сан нилээд олон өдрийн | дахиад л дайсны ар талд | гайхамшигт лс | бүтээв ї ї байлаа. 50 170 м хоорондох харагдлаа. Яг Л ЭНДЭЭС 34 дараа сэргэсэн бололтой эр нэвтэрч байлаа. Сан Саныз аугаа нх гавьяа байгуул | Г замл тэр төмөр 38- Үл салаа таяжиан АрорН тэж харвал дэргэд нь үл та буудалгын ангид радио хол сан түүнээ өөрвө сайн мэд 8 | аас ааалснуудын удтавасан Ни УУлАй Эрт гэрэлтэй | “ВХ ХҮН хэвтэж байжээ. Тэр боо барыж танк-д суугаад дэггүй єр нь гавьяа зүтгэ ЗАМ бий аа Го НА ааг. лАХА арал арт ТЭВШүүд | ХҮН Завнар түүнийг авч ЯВ Берлиний дэргэд Зееловын. тий нь хон ч сонсоогүй хүн ! 4 лээд байлаа. Тэгэхдээ тэр байсан болохоор НЄМЦҮҮД сан хоёр тагнуулчны нэг бо өндө! Н тулал мьдарсаар байна й : ? мэднэ гэж й. Т я К идөрлөгт ширүүн ту амьдарс 5 5 1 замаар дайсан танк, галт харчинхаж злаа. Лолтой. Түрүүч цолтой нэ ААНДТОЖЭЭ Дайсны су Жинхэцэ “баатав ар Би? | хэрэг аа аа ХӨ йй Таны тонн ну таран сяВар инх” Вагжхагннч, биялсслүү х цанд үцарлэ өртөж шатаар ёстой нэг баатар энгийн ( ! салаа "замыг ой дундуур Замын мухар хүрэхээр-Яв Василий Кирилловнч бил үү танг байсан хоё танцчин ёстой нэ шээс алаг. 1 шургуулан тавьж. замын лаа. Гурван “километр ХИр үэр хүний нэрийг сайн са р даруу хүн бидний дунд ( 2 загуүх молдын оройг холбон. тэй явж байтал харанхуй нах биш. Хөвгүүнийг нүдээ Нь 8лагдан Өөрөө шархлан саар байна. : ! палдлах тор татсан нь ма болж буудлын газар үзэг нээх үед ахлагч баярлан: битүү хүндээр нудрагджээ. к тХОЛЛОЛ ї най нисэгчлэл агаараас за дэн танк агуулах газар ха -- Заламгайлуулагч Цэргийн эмнэлгээс тарианы АЛ ОРЖ ИЛЖ АВ (2 ! мын хайчван нь мэдэгдэж | рагдав. Тэр дороо түүний минь амьд уу?! гэж асуу дараа Сан хүү эх орны да р | | өглөггүй юм байжээ. Дайс хоёр талд модны оройд Жээ, Гэвч Сан Санын биень ны одон бас “аВаршавыг орчуулав. : 5 - й А / гарннаь : л 3 . р л ЭХ, эийиййиддлиин Улан гсалнэ л, ханна. УЛЧИнир, “уулны” ЛЧИЕнн,/ ЛСЭН. ГҮижинь/ /ЮР--нэ. 1Лчнан, “аура. авна. /ЧЛЧИн, Ливи,” Лаярннь /ЦЛнин, явна, Лаан. Цчиннэ, /тлвни, аван. Цана Гиулал 7 лавта. //тална, “чигт ван нтр ална. али /ЧИВнА, авна л Лак, 1чнин. хө-----онтиийэр “ви 3-0 8эыж 2 дахь - тагт Жэ т 1 : Сурагчид тэнцүү тоотой хоёр тоолж сурагчийн алган й - РАЛ ААН ёо баг болж тус бүр ахлагчийг томил дээр хуруугаа хүргэнгүүт «хоёр» : д ҮТї яаг 2 ) Е г л : Ф но. Энэ тоглоомоор хэлэн ч сурагч гэх мэтчлэн тоолсоор 5 сурагчийн 22 Ё58 хҮТА “мал 5 ! д ш тоглож болно. тоо гүйцмэгц эргэл өөрийн баг руу Аль нэг баг нь 3 өөс лоош -сураг 2. Багтаа авчрах сурагчийн 102) с : Тоглох журам зугтаана. Тоо авсан 5 сурагч тэр су чид үлдвэл хожигдсонд тооцогдоно. Заавал 5 байх. ёсгүй. Хэд ч байж 2 Урд урдаасаа харан 50 м зайтай Ш гад ВЭ ҮР Ч-1ы Хэвнх Хунд ё 2 Торгуул 5 болно. Энэ нь нийт сурагчдын олон ё ластты эгнэн 2 5 У 11:10 огоо тоолж Дусаагу цөөнөөс хамаарна, 22 ЕЮИЭСОГ НЖ Эд хана ЛУУ зураасны ард оруулбал,2 дугаар байхаа усалгааг зөэл Талгавал” Тоглоомд 80” сурагч оролцвол 10 ос дүгээр багийн ахлагч нэг сураг “агийн 5 сурагч нэгдүгээр багт Шил тоглоомоос хасагдана. . сурагч,20 сурагч оролцвол” 4 сурагч, Ф чалгд дугаар багаас 5 сурагч авчра. ““ИНЭ Хэрэв барьж чадвал тэр сү Үйдсэн багаасаа гуравдахь удаа авчрахаар болож урьлчилан тохи Ёо охыг лаалгана 1 лутзар багийн су Сагчийг өөрийн “багийях болгоно | сад нөгөө. багт їилжвэл тоглоомоос. руулна... “ХүрлГЭЛЧН БЭ пагчийг очихол 9 лугаар бэтийн сү. Тапаа нь хоёр дугаар багаас нэг ДҮ. хасаглана : Ё “18. Хоёр багийн хоорондох Зайг Ф. юагчил цөм нэг таваа “урагт сунгаж тээр баг уруү (5 сурагч авчруулэ Тайбар ихэсгэж багасгаж болно. ДАМДИН. Ф алгаа тэнийлгэнэ |! лүгээг “багийн “аар дрХүлаан хуДагд 3 ЗашЭҮыШ 1. Хожигдож байгаа баг загра га лд : 94 ОЧСОН бурагч дүртай супагчийнхаа 2Л9лаар Уг тоглоомыг |ГҮЙПЭТГЭНЭ. овзас 5 сурагчийг авчрах ээлж бай. ( ягтдэ 5 » алтан | лзэро| хуруугаа ! хүргэнгүүт | Їїнгэж баг бур зэлжлэг төглөнӨ.. вал 4 бос лаошт ,сурагчилтай байсан -:--1 .-- Хариуллаг ОНГАГДАР 23 “НЭГР- гэж рэг дал зУуллахаан Хажих жупам . .-М зӨвДӨӨМ УйГЭЭЖЛНЭ. ! Гзүулыэл ОЛ Эг үү сээр Р онон 375 Ёл? ЗууЛИРАВВ 2123 Зорр12355023 Еур АГ ш- 29806 -: » Х : - 1 ЭЭЖ” - Эв, Ч 21 : : ЭЭ 4 у эь 1 Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, 2 ИНДФКС: 14140. Өрөн бүхний пполетари нар йэгдэгтүн! “МХЗЭ-ийн Төв. Хороо, Д. СҮ305 Өө МАХН-ын үйл хэргийн төлөө. хэзээр бэлхэн байртүн! | атарын нэрэмжит Монго лын Пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн, сонин |. 24 дэхь жилдээ ө 528 (984) 19687 оны долоодугаар сарын 15. Өө Бямбаф Үнэ 10 мө монголын ард түмний их баяр, ардын хувьсгалын 46 жилийн ой болж өнгөрлөө. Ирмүүн тэмцлийн дайчин замналаа эргэн үзэж ирээдүйн хээ сайхныг угтан харсан энэ баярт өдрүүдэд монголын ард түмэн БНМ АУ-ын сүр хүчин даян дэлхийд цуу: райтан байлаа. Ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баярын хурал долдугаар сарма 10- ны өдрийн 18 цагт улсын дуурь бүж гийн театрт боллоо. Баярын хуралд манай нам төрийн удирдагчид Н. Жагварал, С. Лувсан, Д. Майдар, Д.Моломжамц, Ж.Сам- буу, Б.Лхэїсүрэн, Н. Лувсанравдан, Д. Гомбожав, Б. Дүгэрсүрэн Т.Раг- чаа нар оролцлоо. Баярын хурлыг Улаанбаатар хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Алтангэрэл нээж, Ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн тухай илтгэлийг МАХ Н-ын Төв Хорооны улс төрийн тов- чооны гишүүн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Н. Жагварал тавив. Ардын Хувьсгалын 46 жилийн ойн баярын хуралд тус улсад суугаа га- даадын элчн зочид ЗХУ--ын хошой баатар хурандаа генерал И. И. Гусаковский тэргүүтэй Зөвлөлтийн цэргийн төлөөлөгчид манай овны со циалист бүтээн байгуулалтад ог: цож байгаа ах дүү соцналист орны мэргэжилтэн нар оролцов. Ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баярын парад жагсаал 7 дугаар сарын 11- ний өдрийн.9 цагаас жинжин Сүх- баатарын талбайд боллоо. Нам, засгийн удирдагчдыг бунхант ИНДЭР" гарч ирэхэд хөдөлмөрчид алга нижигнүүлэн ташиж угтав. БНМАУ-ын Ардын Цэргийн Хэрэг Эрхлэх Яамны сайд, Ардын армийн командлагч хурандаа генерал Ж. Лхагвасүрэнг задгай машинаар тал- байд орж ирэхэд парад командлагч Жамган рапорт өгөв. Армийн команд лагч Ж. Лхагвасүрэн жагсаалын ур- дуур явж Ардын Цэргийн дайчдад баяр хүргэж, мэндэлсний дараа ин- дэрт гарч ардын армийн дайчид, хө- дөлмөрчид, ардын хувьсгалын 46 жи лийн ойд оролцож байгаа зочдод хандаж үг хэлэв. Нөхөр Ж. Лхагвасүрэнг үг хэлж дуусмагц Ардын Цэргийн үлээвэр найрал хөгжимд БНМАУ-ын төрийн сүлд дуулал сүр жавхлантай эгшиг- лэж, ёслолын буун дуу нижигнэв. Бүрээний шингэн дуу уянгалж, ёс лолын парад эхлэв. Ёслолын парад жагсаалын манлайд, атаат дайснаа дарж алдар цуугаа. мандуулсны сүр хүч алтан манжлагат жанжин тугаа, магнай дээрээ өргөсөн ардын цэргийн жанжин штабын офицерууд зрмэг цэх алхалж явлаа. Явган цэргийн жагсаал, моторчилсон батальон, хол ойрын тусгалт их буу, танк, машин, зенитийн ангийн хүчит техни кийн сүрлэг жагсаал, пуужинт цэр- тийн ангийн жагсаалаар Ардын хувьсгалын жилүүдэд манай яруу алдарт арми техникийн хувьд улам боловсронгуй “болж, гэргийн өвөл ухаан эзэмшсэн шилдэг болов- сон хүчинтэй болсныг энэ сүр жавх- лант нарад тодхон харууллаа. х -ы хуягт. солигдов. 8- 31:31 11114) 2217 ардын армийн дайчдын сүр жавх лант парадын дараа хөдөлмөрчдийн жагсаал эхлэв. Нийслэлийн хөдөл- мөрчдийн энэ жагсаал манай нийт ард түмэн энхрий хайрт намаа улам бат нягтаар тойрон хүрээлж, өдрөөс өдөрт шинэ шинэ амжилтанд зориг бадрангуй тэмүүлэн байгааг хурц то Доор илтгэн харуулав Долдугаар са- рын 11-ний өдөр Ардын Хувьсгалын их баяр, эрийн гурван наадам эхлэв. МАХН-ын Төв Хорооны Улс Тө- рийн товчооны гишүүн БНМАУ-ын Ардын нх хурлын тэргүүлэгчдийн | дарга Ж.Самбуу Ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баяр наадмын ажил лагааг нээн үг хэлэв, Нөхөр Ж.Самбуу манай орны хв дөлмөрчид, ардын цэргийн байлдаг- чид, үндэсний их баяр наадамд уриг дан ирсэн зочид, манай эх орны со- циалист бүтээн байгуулалтад гар бие | оролцон тусалж байгаа ах дүү орпуу дын мэргэжилтэн ажилчдад хандаж К яруу ал-д монгол ардын хувьсгалын дарт 46 жилийн ойг МАХН-ын Төв Хороо, Ардын Их Хурлын Сайд нарын Зөвлөлийн луун баяр хүргэж, чин мэндчилгээг дэвшүүлэв. Нөхөр Ж.Самбуу хэлсэн үгэндээ өнөөдөр манай ард түмэн тэмцэл ялалтын түүхт замыг туулсан 46 жи. лийнхээ алдарт ойг улс төрийн өндөр идэвх, хөдөлмөрийн их амжилт өр-. нүүн сайхан амьдралын сүр жавхлан төгөлдөр ёсолж байна гэж онцлон тэмдэглэлээ. Нөхөр Ж. Самбуу үг хэлсний да раа хөгжнмд БНМАУ-ын төрийн Дуу 2 лал эгшиглэн, БНМАУ-ын төрийн. далбааг өргөн мандуулав. 3 Хөгжимд тамирчдын эрэлхэг цог- лог марш эгшиглэн монголын ард түмний ШЇ спартакиадад шалгарсан: тохиолдуулан БНМАУ-ын тэргүүлэгчид өмнөөс ха сэтгэлийн ? тамирчдын парад эхлэв. Энэ өдөр баяр наадмын бөхийн нэгийн даваа эхлэн барилдаж, мэргэн харваачид сумаа онилж, хурдан морьд шандас шалган баяр наадмын ажиллагаа жигдрэв. : ХҮЧИТ БӨХ Сээр Баяр наадмаар бүгд | 512 бөх барилдаж: Дархан аврага Мөнх бат түрүүлж, арслан Баянмөнх үзүүр булаацалдав. ХУРДАН МОРЬ 46 жилийн ойн баяр! наадмын хурдан мо- рины уралдаан Буянт ? “хаад боллоо. Ардын хувьсгалын ! жилийн ойн баяр : адамд 105 азрага. уралдаж нэгдүгээрт Төв аймгийн Сэр тэлэн сумын “Авдархангай» нэгд- лийн Л, Дамдингийн сартай зээрд азрага хурдлан ирэв. Их игєэнд 285 морь, 23 километр газраас уралдсаны 95-ыг шалгаруулан барив. Баяр наадамд сартай зээрд азра- га нь түрүүлсэн Дамдингийн 9 нас- тай хүү Цэндбаатарын унасан улаан буурал морь 86 минут хурдлан тү- рүүлж ирэв. Нэг айлын азрага, их насны морь хоёрыг нэг хүүхэд унаж ийнхүү нх наадамд түрүүлэх нь 1ө- дий л олон тохиолдоггүйгээрээ онц- лог учир олон түмэн баясч уяач, уна сан хүүхэд, хурдан моринд нь талар хаж байв. Соёолонд 133 морь урал- даж Төв аймгийн Баянбараат сумын П. Вандан-ишийн хээр түрүүллээ. Ар дын хувьсгалын 46 жилийн ойн баяр наадамд 6 насны хурдан морьд урал- даж мяндсан жолоо өргөн цоллуулав. СУР Нүдний хурц, Ху- рууныхаа эрчийг шал ган харвах 120 сур- чин ардын хувьсга- лын 46 жилийн ойд зориулсан үндэсний сурын тэмцээнд оролцсоны дотор эмэгтэйчүүд 832 байв. Сурын тэмцээнд ул- сын мэргэн харваач Дэлгэржав 40 сум- Яасан 8-2 ныг ЛИЙН ОЙГ НАМ ЗАСГАА НЯГТ ХҮРЭЭЛЖ СОЦИАЛИЗМЫН ТӨГС ЯЛАЛТАД 8---50-----ш-5-2111032 МАНАЙ АРДТҮМЭН АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН АЛДАРТ 46 ЖИ- УЛАМ ИТГЭЛ ТӨГС БАЙГААГАА ИЛЭРХИЙЛЭН ТЭМ- дэглэлээ. наас 26 оноо авч түрүүлэв. Эмэттэй сурагчдаас хоршоолол нийгэмлэгийн Одням 20 сумнаас 15 оноо авч тү- рүүлэв. мөн хүүхдийн сурны тэм- цээнд 17 дугаар сургуулийн сурагч Батбаяр, Дүгэрсүрэн, 14 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Должин нар тэр- гүүн байр эзлэв. Байт сурын тэмцээн бага цэнгэл дэх хүрээлэнд эхэлж 30 шахам та- мирчид оролцон байт сурын 50 мет- рийн зайн тэмцээнд олон улсын спор” тын мастер Жамьянсүрэн 86 сум тавьж 256 оноо авч түрүүлэв. Наадмын өдрүүдэд биеийн тами- рын төрөл бүрийн уралдаан тэмцээн явагдаж үзвэр үзэсгэлэн нээгдэж ол ны анхаарал сонирхол татаж байв. Өнөө жилийн манай үндэсний их баяр наадам, октябї ийн социалист их хувьсгалын 50 жилийн түүхт ойг ма най орны хөдөлмөрчид өрнүүн их аж лаар урам зориг төтв уРтаж байгаа сайхан үед ёслол төгс болж өнгөрлөө. Г, Сэсмээ Ардын хувьсгалын | »СУЛУУтэлттыл болор ад 3 ЗҮВЛИХЛЭРУЛЛЭГЭРЛ” «- Ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баяр паадмаар В.!!. Лесипий кэ- рэлт хөшөөнд инмоперүүд й Цаа хүндэтгэ лийн цэцэг тавив, Доржийн авсан зар. зураг ат-ат-ат-ит-атР ов-ат-ат-т-т-р авт--ат-р-ат-6т- мартагдашгүй уулзалт Бид тэр жил - Ардчилсан Гөр- ман улсад амарч байх үе: дээ мартагдаш- гүй олон сайхан уулза лтууд хийж байсан. Үүний нэг нь Ардчилсан Гер- ман Улсын нэгд 8917-4967. сэн социалист намын гишүүн Германы анхны пионер байсан Вилли Гер гэдэг хүнтэй уулзсан уулзалт: юм, Энэ уулзалт одоо болтол миний санаанаас гардаг- гүй юм. Бид уулзалт болохоос нилээд ХЭДЭэн минутын ӨМНӨ тан- хиМмд орж суудлаа эзэлцгээлээ. Бидний цугларсан танхимд огтхон ч анир чимээгүй байлаа. Удсан ч 4 үгүй гаднаас 40 эргэм насны нэ ү гэн хүн орж ирлээ, Энэ бол нө- 5 хөр Вилли Гер юм. Тэр, бидний 9 зүг хандаж: --Найрамдалт монго- тын хүүхдүүдээ! Сайхан амарц- гааж байна уу?--гээд нэгэн улаан бүч гаргаж бидэнд үзүүллээ, Энэ бүчний нэг талд нь орос бичгээр «Москвагийн Буваны районы пнио перүүдээс» гэсэн бичиг байлаа. Бид энэ улаан бүчийг ихэд сонир хож энэ хүний юу ярихыг чих тавин чагнаж байлаа, Хүүхдүүд ээ! Та нар энэ улаан бүчний түүхийг сонсохыг дуртай зөвшөөрнө бай- хаа! ы Би та нарт энэ улаан бүчний ) түүхийг товч ярьж өгөхийг хүсч 9 байна, Энэ улаан бүч надад 30 гаруй жил хадгалагдлаа. 1926 он билээ. Тэр үеийн Германы 8 пио- нер ЗХУ-ын Артек лагерьт амар лаа. Тэнд намайг амарч байхад Зөвлөлтийн пионерүүд энэ улаан ! бүчийг надад дурсгасан юм. Над- »РТ222ГС22Э?Р2 л 6-ар 28 2Р-2ж р вт 288 28 втар 8 ат тай цуг амарч байсан хоёр нөхөр минь Одоо чухам хаана байгааг мэдэхгүй... Фашистуудын гарт ч амь үрэгдсэн байж магадгүй юм. Тэр үед пионерийн байгууллага байсан нэртэй боловч пионерүүд Бийхиийийнийн ини ЭЛЧ Азятайн ) маш цөөхөн байлаа. Манай Т гуульд би ганцаараа пионер байв. Би Зөвлөлтийн пионерүүдийн дурс галын бүчийг зүүхийг хүсдэг байв. Гэтэл сургуулийн захирал маань энэ бүчийг зүүж болохгүй гэж хо- риглодог байв. Гэвч энэ улаан 0 чийг Зөвлөлтийн пионерүүдээс на дад дурсгасан учир би зүүхгүй айж чадахгүй байлаа, Би сургуу лина төгсгөхийг хүсч байсан боловч 48 дугаар ангиас намайг гаргалаа. Хожим фашистын хавчлагаас болж, би Испани улсад очиж тэнд ажилчны хөдөлгөөнд оролцож Яяв- сан. Энэ үед эх маань фашистын дарлалд 12 жил хянагдаж байх- даа энэ улаан бүчийг консеревний лаазанд хийж, газар доор булж хадгалж байсан. Энэ улаан бүчинд манайх гэр бүлээрээ хайртай бө- гөөд нандигнан хадгалж явдаг. Ийм учраас энэ улаан бүч бол их түүхийг туулсан дурсгалтай бө- гөедр хүндэтгэлтэй улаан бүч юм. Энэ бүч надтай 80 гаруй жилийн түүхийг туулахдаа бараг хуучраа- гүй, огт урагдаагүй байна. Энэ улаан бүч бол октябрийн их ту- гийв өчүүхэн хэсэг юм. Миний энэ улаан бүчний түүх ийм юм даа гэв. Бидэнд пионерийн улаан бүчээ хайрлан хүндэтгэж, нандигнан хадгалах хэрэгтэй юм байна гэдэг сайхан сэтгэгдэл төрж байлаа. Вилли Гер гуай ярианыхаа төгс- Гөлд хэлэхдээ: -- Та нар бол маргаашийн ком мунистууд, өсвөрийн үе, ирээдүйг шийдвэрлэх хүмүүс юм. |Шинэ монгол, шинэ герман улс бол та нарын гараар цэчгглэх юм. Та на, бол манай ард түмнүүдийн хавар нь учраас өөрсдийн эцэг эх, намын гишүүдээс үлгэр дууриал авах хэрэгтэй гэж ярьж билээ. Энэ нэ гэн уулзалт болсоор нилээд хуга цаа өнгөрсөн боловч, миний са- наанд тун саяхан болсон юм шиг тодхон байгаа учир давтан 5 сэн минь энэ билээ. Ж. СҮРЭН. өр ара» -ар ар шуудан Говь-Алтай аймгийн төвийн дунд сургуулийн сурагч шуудан хорооны- хон Вьетнам, |Москва, Ленинград, Варшав, Будапешт, Куба, Улаанбаа тар зүүн хязгаар, Хангай говьд очих мянга түмэн захиа сав саваар нь зөөнө. Алтайн төвийн арван жилийн дунд сургуульд тийм. тэвэр дүүрэн захиа авчирч үүрэвч үүрэвчээр захиа бу- цаан зөөдөг дээгүүр ажилтай, дэглэм дүрэмтэй тэр шуудан хорооны эрх- лэгчээр МХЗЭ-ийн гишүүн сурагч Төмөрхүү ажилладаг ажээ. Холбооны бүх төрлийн үнэ ху. раамж, гадаад дотоодын харилцаат хүүхдүүдийн олон зуун хаяг зэргээр сурталчилгааны нэгэн ёсны «музей» байгуулсан өрөөнөө ороход эрхлэгч нь аль ч холбоонос дутуугүй данс бүртгэлээ дэвтэр дэвтрээр танил-. цуулж байхад хүргэгч охин хүүхдүү дээс чөлөө завгүй захна цахилгаан хүлээн авч тараагч хүү дааж ядсан сонин хэвлэл, бичиг захиагаа шуудан хорооноосоо аваад сургуулийнхаа ан- гн тасаг, багш ажилчдад гардуулж ивна. Тэд өдөр дараалан эзэлжээр жижүүрлэж нэг нь бүртгэл тооцоо хөтлөнө, Тэд бас хөдөө сумд дахь цориод салбар шуудан хороотой ха- рилцаж ээлж дараагаар ажиллаж байна.Говь-Алтай аймгийн МХЗЭ-ийн хороо, аймгийн гэгээрлийн хэлтэс, ын сургуулийн захиргаа байр сууц, ши- рээ сандал бусад төхөөрөмжөөр нь хангаж байхад аймгийн холбооны га зар телефон утас, радно цэг, заавар, семинар, марк, дугтуй үнэт цаасаар хангадаг ажээ. Товхийсэн байртай шавхийсэн ажилтай энэ шуудан хороонд арван хүүхэд ажилладаг юм байна. Тэд цөм МХЗЭ-ийн гишүүд учир суралцахын зэрэгцээ холбооны анхны мэдэгдэ- хүүнтэй болжээ. Тэд энэ оны эхний дөрвөн сарын дүнгээр хорь гаран мян ган захидал явуулжээ. Төмөрхүүгийнхэн хүүхэд бүрийг шуудан холбоогоор хамтран үйлчил- дэгээс сургуулийн нэг сурагч жил- дээ 9-12 захиа бичиж байна. Сурагч шуудан хорооны оруулж буй орлого нь зарим сумын орон тооны салба- рын орлогоос давдаг нь сайшаал- тай. Аймгийн холбоо тэдэнд хэвлэл захиалга, марк, дугтуй борлуулалтын орлогоос зохих хувь олгодог байна, Түүгээрээ тэд холбоо үйлчилгээний хураамж, дүрэм заавар, хяналтын ху гацаа, шуудангийн байгууллагын 30- хион байгуулалт, анхан шатны тоо бүртгэл зэргийг зурж бичиж хөдөө дахь сурагч шуудан хорооддоо ту- салдаг байна. Тэдний туршлагатай Зөвлөлтийн Ка- захстаны комсомолын төв хорооны нарийн бичгийн дарга Абаева Нака- ра Бакировна тэргүүтэй бүх холбоо- тын Лениний комсомолын төв хорфо ы төлөөлөгчид зориуд танилцаж, өн дөр үнэлсэн нь орон даяар түгээвэл зохих туршлагатайг харуулж байна. А. Дандийндам Ё Их наадамд түрүүлсэн азрага асрын өмнө. С. ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг Уйлдаггүй хүүхэд уйлсан нь тэмдэглэл) - хэлье! гэж Шагдартовуу баясгалантай- эл: ги олон хопогийн ажиг Польш дахь олон улсын Малта зус- Гаар хэлэв. Оюун ҮН сор ланд өнгөрөх зун амарсан монголын 9 лалтаараа Шагдартовуугийн үнэхээр цнонерийн дотор хамгийн жижигхэн уйлдаггүй гэдэгт нь итгэх болж энэ нэ биетэн боловч хамгийн их ашьнастай, гэн маргаан мартагдлаа. хөдөө нутгийн хөрслөг нэгэн хүү баи- 0 Шил, , юэ сан юм. Түүний нэрин: | Шагдартовуу Бидний амралтын хугацаа дуу гэдэг. Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогтын Тохилог сайхан зуслангаасаа нийслэл 12 В т ээг , и 55-: гэ шан ИН ЦВ ан хуВцАЛУНД ШИЛ ЛТота 500 Варшав руу буцах боллоо. Үсний өн- ангид суралцдаг байлаа. Бидний до : : Зүү ЗУ үлэ хамгийн сайхан дуулдаг уянгалаг хоо- "Өөр өөр, хэл яриагаар адилгүй боло лойтой нь манай Шагдартовуу шүү гэж ижилдэн дассан нөхдөөсөө салж ядан хэлэмгий охин Оюун хэллээ. Өөрийгөө тэврэлдэж байлаа. Оюун охин хамгийн магтуулах ерөөсөө дургүй Шагдартовуу түрүүнд уйлсан нь мэдээж, Галт тэрэг хүү «Дуугаар би та нарын дотор ман- Навч ту ХАрЧГХ ДҮЛҮЛЭ лаллж чадахгүй байхаа! Нэргүй, Байн- ХӨДӨЛжЖ, ган зам алгуурхан хөвөрлөө. галь, Эрдэнэчимэг гээд нэртэн санн Үеийн олон нөхөд минь үелэн зогсож, АМ2ЫНЫ зөндөө л байна шүү дээ. ЕЭА үдсээр хоцорлоо. Бид галт тэрэгний цон н уйлдаггүйгээр манлайлж магадгүй» 3 ТаВР й эж “ОЮуныг егөөдсөн маягтай хэлэв. ХОор хоншоо харж, гараа далласаар Дүрэлгэр том нүдэнд нь дүгриг нулимс ганган цэцгээ сагсалзуулсаар холдлоо. баярласандаа ч гэсэн гарахдаа хэзээд ду ний дунд уйлж үзээгүй хүү маань бэлхэн байдаг Оюун охинд хэлэх үг тө- О"Л ДУВАНТ Ё үзээгү ы авсан дий л олдсонгүй . бололтойгоор--єрдөө УЧИр зүггүй уйлчихсан уруу цар уйлдаггүй гэж үү? Ийм жижигхэн хүү хан зогсож байлаа. Найрамдал нөхөр- хэд уйлдаггүй гэдэг ч арай худлаа банх лөл уйлдаггүй хүүг маань хүртэл уя- БУУЛЛСЫГ руулан уйлуулчихсан юм даа. Бид хэ- --Тийм ээ! Би уйлдаггүй. Чам ШНГ сэг чимээгүй явсны дараа энэ сайхан ердөө уйлдаггүй гэж эгч дүү хоёр шиг ! дОтас 3 схоЁРЫН ХООрӨР мнн ЭЦэггаэн орныг сэтгэл санаандаа шингээх гэсэн эхэлж билээ. шиг галт тэрэгний цонхоороо удтал --Оюун эгчээ! Үүний уйлахыг би үй ХӨрцгаахад, Полын нутгийн униар тат- сэн. Улаанбаатараас наашаа гарахдаа Сан уудам тал, алаг эрээн хиВсчэцлдэнЫ баруун нүдэндээ доголон нулимстай ин гэсэн шиг гэлжлэн, хөвчийн лүглэгэр шэн : р : гэж байсан гэж Шагдартовууг хэлэхэд: том мод сунагар ногоон мөчрөө сарвайн --Үгүй тэр чинь баярын нулимсш харийн орны анхилуун зөөлөн салхи, : р Уу р р ? ХАЙ ЛБ аа ариаадаасч Чрдэн нулимс уна хархан үс, улаахан бүчнүүдийг маань гаадаггүй гэж үү? гэж Оюун асуулаа. илбэн таалж байлаа. --Үгүй би хэзээ ч уйлж үзээгүй, Ну ЗҮР: ” : р МБОСҮРЭН лимс туслуулж |үзээгүй. Лав л сур- ж. гом гуульд орсон цагаас эхлээд...Наманг уй лахыг та нар яасан ч үзэхгүй гэж Шаг ОУоЭУО990»92 999600 060»999О9д9О9Э дартовуу | хөгжилтэйгээр хэллээ. Түү- нээс хойш олон хоног өнгөрлөө. Оюун охин Шагдартовуугийн уйлахыг үзэх юмсан. Тэгээд амыг нь асуух юмсан гэж бодож явдаг болжээ. Нээрээ ч Шаг дартовуу уйлдаггүй бололтой. Оюун арга ядахдаа жижигхэн Хүүг өхөөрдсөн маягаар тоглоомоор чихнээс нь чан- гааж, чимхэлж ч үзсэн гэнэ лээ, --Эгч минь цамайг яасан ч уйлуулж " чадахгүй дээ гэж Шагдартовуу байнга хэлдэг байв.Нөхөд нь Шагдартовуугийн уйлж үзээгүй гэдэгт бүр нтгэдэг болов, Нэгэн өдөр Шагдартовуу халууцсанаас нүүрэнд нь хөлс дааварласныг Оюун ха раад өнөөх уйлдаггүй хүүхэд чинь уйл чихсан юм биш биз гэж тоглоом бол- тож хэлэв. Бас нэгэн бороотой өдөр Шагдартовуугийн нүүрээр борооны ду сал бөнжнигнөн байсныг хараад гэрээ санаад уйлаагүй биз гэв. -Миний унлж үзээгүй гэдэгт ганцхан Ою эгч маань Хэ ЫН байх шаг байна. Би ер ХАЙГ УУЛЧИД. л Дөө уйлж үзээгүй гэдгээ дахиад давтаж Сандагдоржийн зурсан,судалбар, - 4 ТЭММЧЛЭЛ Хичээлийн жил дуусч амралт эхэл лээ. Би 9 дүгээр ангина онц дүнтэй төгсч чадсандаа тун ч баяртай гэ- рийн зүг алхав. Ирэх жил 10 дугаар ангиа төгсч хаа нэгтээ хуваарлагда- на, Энэ зуныхаа амралтыг л тун ашигтай өнгөрөөх юм. шүү гэж 0бо- Филох явлаа. Өнөөдөр манай ангийн- хан бүгд л амралтаа хэрхэн өнгөрөөх тухай ярьцгаав. Зарим нь хөдөө га- рах гэнэ. Зарим нь үйлдвэр сургал- тынхаа бааз дээр сайн дураараа ажиллана гэж байна. Өөр нэг хэсэг нь өнгөрсөн хугацаанд сулхан ойл- гож өнгөрсөн хичээлээ ахин үзэж: ба татгаж авна гэж төлөвлөцгөөжээ.Ер нь л хүн бүр дор бүрнээ нэгийг 0о- доцгоожээ. Харин миний хувьд л тэр гээд төлөвлөсөн юмгүй цагийг ашигтай онгөрөөхсөн гэхээс цаашгүй байлаа. Намайг ийнхүү бодол бол- соор байрныхаа булан тойртол араас хэн нэгэн нь -Хүүе Тожгороо хүлээгээч гэх нь сонсогдов. Манай ангийнхан на- майг.нуруу нам, ангидаа хамгийн бага нь, бас тэгээд шинэ жилээр алиалагчийн дүрд «Тожгор» болж тоглосоноос хойш дандаа «Тожгор, Тожгор» хэмээн дуудах болсон ЮМ. Эхлээд нилээд эвгүй л байсан. Сүүл- дээ ч бүр тоохоо болиод Тожгор! гэ- хэд нь, “--Аан гэх болсон юм. Миний жин хэнэ нэр Чагнаадорж, Энэ удаа ч би төдий л юм бодсонгүй эргэж хар- вал, манай ангийн. Намхай гартаа бөөн захидал барьчихсан намайг дал лан ирж явлаа. Тэр надад долоон захидал авчирчээ. -Чи «сурагч шуудан хороо»-гоор орохгүй яагаа вэ! Чамд бөөн захи- дал ирчихсэн байна. Би аваад ирлээ. Хэн хэн ч гэлээ дээ. Миний огт та- ннхгүй хүүхдүүд байсан. За би яв- лаа, Чи орой ордон дээр очихоо мар- туузай. Өнөөдөр зуны ажлын нээлт- тэй шүү дээ гээд Намхай надаас салж пиоперийн ордон руу яаран яв- лаа, Би захидлуудын хаягийг харвал ш л үл таних хаяг байв. Би тун их гайхаж гэртээ орж уншихаар шат өөд өгслөө. Гэрийн маань хаягаар бас л тав зургаан захидал ирчихсэн байна. Өмнөговийн Цэрэнпилээс бу- сад нь мөн л бүгд танихгүй хүүх- дүүд...Би ингэж ганцхан өдөр арав гаруй захидал нэг зэрэг хүлээж авч ер үзээгүй билээ. Ядаж тэгээд гай- цаас бусад нь бүгд танихгүй хүүхХ- дүүдээс ирснийг нь яана. Хүн андуу рав уу? гэтэл үгүй ээ. Яахын арга- гүй Улаанбаатар хотын нэгдүгээр ар ван жилийн дунд сургуулийн «9-ын ангийн сурагч Б, Чагнаадоржид» нөгөөх нь «Улаанбаатар хот 2 ДУ- таар 120 мянгатын 44 дүгээр бай- шин 8 дугаар подьезд 81, дүгээр хаалга, Б, Чагнаадоржид» гэсэн бай на. Ингэж тоо хаяглалсан захидлыг Чинь андуурсан гэх хэцүү хэрэг- Эк- ТОЖГОРЫН ШУВУУХАЙ АМИЛСАН НЬ ГЧвинаг ЛиллА /иВБАЛ «-ат-ар ЧАГ ЛИН. ИЛНА./, схЛЬ7 ЛЧЛИНА. /ЧИНБЬ/, хэзээ ч битгий мартаарай. ЕК Вочиэнэ 15 дугаар их хурлаар улс ардын аж ахуй, соёлыг хөг- Үүлэх дөрөвдүгээр таван жилийн төлөвлөгөө батлагдсан нь өнөөдөр амьдралд хэрэгжин, эх орны маань нүүр царайг өдөр ирэх тоолон ын 2 3 Мєн өнгөлөж байна. Дөрөвдүгэр таван жилийн төлөвлөгөө бол энх- рий хайрт эх орондоо социализм байгуулж дуусгах нөхцлийг хангах лэн нийтэлж байна. бөгөөд энэ таван жилээр тавигдсан зорилтыг биелүүлэхэд өнөөдрийн хүүхэд манай маргаашийн иргэд хүчин зүтгэлээ нэмэрлэх нь дам- жииггүй юм. Энэ талаар тавигдсан зорилтыг дүй-коммунизм, итгэл тэмүүлэл гэсэн цувралыг энэ дугаараасаа эх- танилцуулахаар ирээ- Саяажал тана, лннЬЛ гнинаг “авна, /чнннь Л ГанинА ЛаВннь, ГЧинА.Л Гавана ЧЛЕЛА ГИНБАЛ галилаг аниа Линь. БАЛ ЛЧИННА. оир аннаг/чаналЧаал ний захидлыг задаллаа. «Үл таних анд нөхөр чиний амрыг эрье! Би чамтай санал бодлоо солилцох гэж захидал бичлээ, Чи үнэнхээр сонин санааг сэдэж зүйтэй асуудал дДэв- шүүлжээ. Бид нар Пионерийн сонн- ны өнгөрсөн долоо хоногийн дугаарт бичсэн зүйлийг чинь уншаад эвлэ- лийнхээ үүрийн ажлаар хэлэлцсэн. Чамайг зуныхаа амралтаар энд хХү- рэлцэн ирэхийг урьж байна. Бид Ча- майг баяртай хүлээн авна, Тэгээд бүгдээрээ хамт тойрон аялалд гарц- гаая, Дархан хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 9-ийн Б бүлгийн сураг- чид» гэсэн захидал байв. Бин дөнгөж сая л учрыг олж Пионерийн сонинд ашигтай тойрон аяллын тухай С4- над дэвшүүлснээ саналаа. | Ирсэн бүх захидлуудын утга Нь яг ижил юм, Бүгд л намайг нутагтаа хүрэл- цэн ирээч, хамт тойрон аялалд гарц гаал гэж урьсан байна. Би захидлуу- дыг уншнж үзээд баярлах харамсах зэрэгцэв. Энэ зун юу хийхээ той- молж амжаагүй байтал ийм сонирхол той ажил гарч ирсэнд баярлалаа, Уг нь би энэ санааг дэвшүүлсэн хирнээ яагаад өдий хүртэл аялах гэж шийд- сэнгүй вэ! гэж гайхав, Гэтэл урил- гууд маань газар газраас бүр говь, хангай, тал нутгийн өлчирхөн бага- чуудаас ирсэн, бүгд маш сонин ая- лалд оролцохыг урьсан учир алинд нь очихыг шийдэх аргагүйд харамс- лаа. Гэсэн ч зуныхаа амралтыг зохис- той өнгөрөөхийн тулд бүгдэд нь элсч нэгэнд нь зочлох л хэрэгтэй. --Надад ёстой жинхэнэ үлгэрийн нисдэг хивс Л хэрэгтэй байна даа гэж би бувтнав. --Тожгор оо! Чи юу гэв ээ? гэх жингэнэсэн дуунд би цочин зог тус- лаа. Манай гэрт хэн ч байх ёсгүй байтал энэ дуу хаанаас гарав аа!Би эргэн тойрныг харлаа. Хэн ч алга байна, Түлхүүр маань "хаалганаасаа дүүжлээстэй гаднаас хэн Ч орж ирээ гүй байв. Би орон. доогуур хүртэл шагайж үзлээ. Бас л юу ч алга, Өө- рөө өөртөө хууртагасандаа уцаар улам нэмэгдэв. Ширээн дээр байгаа захидлуудаа янзлахаар гар хүртэл: --Тожгороо! Чи юундаа уцаарлаад байна вэ? Би чамд тусалья л даа гэж түрүүчийн нарийхан. дуу ахин жингэнэв. Би энэ удаа орчныг улам ч хянуур харлаа. Гэвч хэнийг ч олж үзсэнгүй. Таазнаас дүүжилсэн онгоц ны минь загвар л санжигнан хөдөлж байхыг ажив. Гайхаш тасрахдаа --Чи хэн бэ? Хаана нуугдаад бай гаа юм бэ? гэж хэнд ч хэлж байгаа- гаа ойлголгүй хашгирлаа. : --Чиний хамар дээр чннь байна шүү дээ гэж харну цуурайтав- Би дөнгөж сая л тэр дуу миний дугуй- лангийн ажлаар хийсэн онгоцны цаа- сан загвар дотроос гарч байна гэд- гийг мэдэж өлмий дээрээ сэмхэн гиш гэлсээр түүн рүү дөхөж очлоо. Цаа- сан онгоцонд маань юу ч алга, яг Л хуучин янзаараа, байв. Сая чи надтай ярив уу? гэж битүү нээс асуулаа. - Тиймээ чамд юу хэрэгтэй бай на вэ? гэв. Би цаасан загвар маань ийнхүү ажиллаж эзэнтэйгээ ярьж эхэлсэнд тэнгэрт нистлээ баярлав.Бн цаасан загвараа авч тагтан дээр гүйж гарлаа. -- Хүүе Тожгороо чи намайг бит нэрийг мэдээд авчихваа. - Юу гэнээ? Чи бас яагаад миний нэрийг мэдээд вачихваа. -- Алив чи өрөөндөө орооч. Хү мүүс харчихвал шаваад | салахгүй. Би чамд орж байгаад ярьж өгье гэв, Би нээрээ ч бүх амьтан шавчих на байх гэж бодоод тагтнаасаа тТүР- гэхэн эргэж гэртээ орлоо. - За яриад байгаарай. Шувуухай минь. Чи яагаад хэл мэддэг болчих воо? -- Тожгор минь тэр яахав. Замын уртад ярих юм ихдэхгүй. Харин чи тэр олон газарт яаж очно гэж бодож байна. Урдаар түүнийгээ яривал дээр байх. -- Харин ээ. Би бүр яахаач мэдэ хээ больчихоод байна. Надад байдаг сан бол үлгэрт гардаг нисдэг хивс л хэрэгтэй байна. Даанч - Тодгороо! Ямар зууны гээр онд амьдарч байгаагаа таагүй биз? -- Яалаа гэж дээ. Шувуухай минь. Би чинь 20 дугаар зууны 70 онд өөрөөр хэлбэл шинжлэх ухаан техникийн лут хөгжилт огторгуйн эрин үед амьдарч байна. ы2 Тэгвэл чин үлгэрийн нисдэг хив сийг юунд хоосон зохиомол зүйл гэж хэлж байна вэ? Одоо чинь тэр хивснээс ч хэдэн хувь давуу техник хөгжсөн шүү дээ? -- Тэр үнээн. Би энэ. талаар мар гахгүй. Харин ганц Миний эрх аш гийн төлөө бүтэн пуужин үйлчлэх юм гэж шувуухай минь чи санаагүй биз -- Яагаад болдоггүй юм вэ? Бичи ний төлөө үйлчилэхэд бэлэн байна. Чи наймаг хийж бүтээсэн шүү дээ. Намайг хийхдээ чи зөвхөн таазнаа саа дүүжилж үзмэр болгох гэсэн юм биш биз. Би тэсэлгүй инээд алдчих- лаа. -- Шувуухай минь чи ер нь со- лиороогүй биз? Чамайг би хамгийн хэврэг цаасаар л хийсэн гэдгийг ЧИ хэддү чи мар Шувуухай минь чи бас бод л дөс Чи уртаашаа ердөө л тавиадхан сан тиметр юм. Гэтэл би нэг метр гаруй өндөр. Чиний өргөн нь ч мөн ялгаа "гүй. Чиний хүндийн жин чинь хэд хэн зуун грамм. Тэгвэл би 40 гаруй кг хүнд шүү дээ. Би чам дээр суу лаа гэж бодоход тэр. дороо л хэмх дарчихна. Харин өлгийтэй дүүгийн тоглоомон маамуу бол ч өөр хэрэг шүү ...Цаасан загвар минь хариу юу ч хэлсэнгүй, шалан дээгүүр хурд лан гүйснээ хананд өлгөөстэй хуан лийн хуудсыг хийсгэж намайг цоч тол түржигнэн аслаа, Би хөдөлж Ч чадсангүй мэлрэн харсаар зогстол цаасан загвар маань хувиран хувир- саар урд өмнө миний ер үзээгүй бяц хан хөлөг онгоц болчихлоо. Би сая сэхээ авч. -- Хамаг амьтан цоччихлоо. Түр гэн унтраач гэж хашгирав. Бяцхан шувуухай маань тэр дороо тушаал биелүүллээ. Хэн нэгэн хүн хаалга балбахад, би сандран яах Ч учраа ололгүй дэмий л - Хэн бэ? гэж асуулаа. -- Юун их дуу чимээ вэ? Тааз ну рах нь... - Мэдэхгүй эгчээ! Манай дээд давхраас л энэ чимээ гарсан байхаа гэж худал хэлчихсэндээ миний ха- маг бие халуу шатав. Аавын ажлаа болчихсон байна. Одоо яах вэ? гэсэн асуулт надад тул саа ирэх цаг нь гарлаа. -- Энэ бүх урилгатай газруудаар явж үзэхэд хичнээн өдрийн хугацаа хэрэгтэй вэ? гэж би онгоцноосоо асуулаа. -- Хэд л бол хэд. Ямар ч түргэн явэя гэсэн болно. Чи л ядрахгүй бол гэж шувуухай маань хэлэв.Би тэрдДо роо ширээн дээрх хуудсан дээр -- «Ааваа| Бин өөрийнхөө онго- цоор эх орныхоо өнцөг булан бүрээр аялал хийхээр явлаа. Та битгий са наа зовоорой Хүү нь түргэн ирнээ. Ердөө л ганцхан сар болно. Пионе- рийн зусланд амрахаар явсан л гэж бод. Ирсэн хойноо танд би түмэн гай хамшгийг ярьж өгнө хүү чинь» гэж бичлээ. ! (Үргэлжлэл бий) Энэ жил «АРТЕКТ» амрахаар анхны ээлжинд явсан хүүхдүяд. 152-2 А.КОНОНОВ - Оронн хоолны дараа гэв гэнэт хадны мангаа бий болов. Түүнийг сахлаг шар үеээр нь амархан таньцгаав. Тэрээр зөөлөн сандал , доогуур нуугдсан агаад нүүр Нь хүртэл харагдахгүй байгаа нь аян даа аймшиг тертүлнэ Хадны мангаа өнөвдөр чухам ямэршуу ааштай байгаа юм дөо! Сайхан зантай байхдаа зарим даа дээр нь морь шиг мордсон ч хонь шиг номхон байдагсан. Харин одоо хонгор зөөлөн сэвлэгээ илбүү лэхээр байгаа юм уу? Эсвэл хаш гиран хүрхрэн давхих юм уу? алин болохыг урьдчилан мэдэхэд бэрхтэй байлаа. Гэнэт уадны хүрхрэн сахлаг мангаа бахиран үсээ сагсалзуул саар дэвхрэн цовхрон гарч ирэхэд хүүхдүүд бүгд бахиралдан зүг бүр тийшээ зу гатцагаав. «ХАДНЫ Тэрээр хөдлөх бүрдээ өөр нэ! маягийн хөдөлгөөн харуулах тул багачуудын айдас хүрч цөм Аив- ванд ойртож ядна. Гэвч хадны ман гаа хүнд дээлтэйгээ мөлхөх тул хашин хойрго мэт санагдана, Митя сүрхий зөриг гаргаж мач- гааны сахлаг үсэнд нь хүрмэгн түү нийг элдэн хөөв. Тэгэснээ тасал- гааны гол дунд очоод хөхөрч ан хаарлаа сулруулсан хүүхдийг хам- гийн түрүүнд барих гэсэн байртай нүд салгалгүй ширтэнэ. Хамгийн эгч Аня хадны мангааг үзээд Эл гээ хөштөл ичээх зуур түүний 3а- лийг мэдээд урдаас нь тал засч: --Хадны хайрт мангаа минь ээ! Чи их сайн мангаа шүү! гэж уриал гахан нь аргагүй магтан хэлж бай хад мангаа аягүй бахиран ухас- хийж Анягийн хөлийг тэврэн авав. Хөвгүүн Машбат юм ажиглаж уч- рыг мэдэх гэж оролдох дуртай Түү ний тэмдэглэлийн дэвтэрт орчлон ер төнийн элдэв юмын тухай дүүрэн би чээстэй, Аливаа юмын учир түүхийг мэдье гэвэл ажиглах асуух хоёроос сайн арга байлаггүй гэж тэр хөвгүүн бодно Машбатын өшөн аав нь наян нас тай ч ануухан. Ганцхан гэм нь зур гаахан хуруутай. Тийм учраас «Зур гаадай» өвгөн хочтой. «Зургаадай» «өвгөн -угийн малчин хүн, уран сийл- бэр, утас мэтгэхдээ адтай уран. Маш" батад сийлбэрийн сумач хийж өгөөд юм сийлэхийг заалаа. Нэгэн сар заа лаа. Машбат өвгөн аавыгаа бусдаас их хүндэтгэн, үгийг газар гээхгүй дагадаг дуулгавартай боловч зургаз хан хуруутай өвгөн аавыхаа махран заасан сийлбэрийг арван хуруу бү- тэн ач нь байж, өвгөн аавын сэтгэ лийг амартал хийж сурдаггүйдээ их Л гутардаг байлаа. Машбат өөрийн дутагдлаа олох гэсэн мэт: -- Өвгөн ааваа! Та зургаахан ху- руутай байж, арван хуруутай надаас яаж ийм уран болсон юм бэ? гэж нэг хишигт өдрийн өглөө гэнэт асуучлаа. Ач - минь чи амьдралын сур- "уульд сайн суралцаагүй болоод уран болохын туүеч” уүрээгүй би- зээ... тосож гэхэд Машбат тэр хариултыг аваад: - Багш ноднин намайг гээр анги төгсөхөд: дөрөвдү --Чи амьдралынхаа сургуулийн анхдугаар ангийг төгслөө гэсэн шүү дээ. Таны суралцсан тэр амьдралын сургууль чинь хэдэн ангитай байсан бэ? гэхэд, өвгөн аав нь үл-мэдэг инээмсэглэж: - Миний амьдралын сургууль Лагерийн амьдралаас Цэнгэлийн дуу Булган хотооё гармагц Зөвлөлтийн элөөлөгч В. Норжиков нэгэн чимээ загнан их л анзаарангуй харагдлаа. - Виталий! Та юу чагнаа вэ? --Зуслангийн хүүхдүүдийн дууг сон- сож байна гэж хошигнон өгүүлж билээ. Энэ үгийг сайтар ухвал үнэний хувь нх вий. Нэгд гэвэл бидний очих гэж яваа Жаргалантын зуслан хүртэл гуравхан нм замын явдал бий. Хоёрт гэвэл тэнд соцналист монголын жаргалтай үр хүүх дүүд эх орныхоо -нар шиг ивээлд наадан цэнгэж, зугаатай амарч байгаа. Эд бүх нийг санахад хүүхдийн хөгжөөлт дуу сонсогдох шиг боллоо. Р Зуслангийн хүүхдүүд гүйлдэн ирж цэцгийн баглаа барилаа, Зочин маань нэг охины духан дээр нь үнсэж цэцгээ үнэрлээд: --Энэ ёстой сайхан үнэртэй, энэ охин. шиг сайхан цэцэг байна гэв. Монгол хү ний зочломтгой зангаар хүүхдүүд идээ будаа. аль байгаа бүхнийхээ дээжээр бэлэг барив. Өрөм. ааруул, айргийн дунд тэд бялхан байдаг байна. Виталий суумагц сурвалжлагч хүний зангаар тэм дэглэлийнхээ дэвтэр үзэг хоёрыг гар- гав. Монгол айраг анх удаа амталж үзээд нэг тамишааснаа «Ой! Их сайн! как архи!» гээд гуд гуд залгив. Түүний дэвта(т хамгийн түрүүн, Баярсайхан гэ слэг 14 настай жаалын нэр. бичигдэв. Тэр хүү айргийг жийрийн шаазангаар дөрөв уучихаад огт тоохгүй баярлалаа гээд гараад явчихав. Виталий их гай- хав. Зургаа уудаг гэхээр бүр "| гайхаж, 5 баярлаж “байв. Энэ зуелайл 9?” “авс СЕХ: Бин! «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН.» Мэ8 (984) А- 30027 Манай цууриатаз, байна Булган, Хөвсгөл аймгийн пионерүүд дөрвөн ээлжээр амардаг гэнэ. ээлжинд 400 гаруй хүүхэд амарч байна. Гуулин хөгжмийн хүүхдүүд тоглолоо. Дориун сайхан тоглож байна. Концерт үзүүллээ. Уулын оргил булаалдах тэмцээн бол- лоо. Хүүхэд бүхэн юм бүрт оролцож байгаа нь урамтай байлаа. Тохилог сай- хан байшингуудад цэвэр нямбай , сууж тоглоом наадмаар элбэг дэлбэг байх нь сэтгэл нэн таатай байв. Ширээннй тен- нис гэхэд хоёр сайхан ширээтэй, шатар даам гэхэд л тасаг бүхэнд байлаа, Хүү- хэд болгон наадаж байна. Сурч байна. Найман төрлийн дугуйлан хичээллэж байна. Ажилчид нь ч хүүхдийн төлөө санаа тавьж энэрэл - хайраа зориулж “байдаг юм байна. Энэ жил улсаас 9000 төгрөг өгснөөр байр, гуанзандаа чанар- тай засвар хийжээ. 222 Механик Доржсүрэн усан шахуурга санаачлан алдагдал уйягдлаар хийж тэр гээр зөөдөг усыг хөнгөвчлөн өгснөөр 4000 гаруй төгрөгийн цэвэр ашиг оруул сан төдийгүй байранд гоожуур тавиг- даж цэвэр нямбай суух нэгэн боломж “олгосон байна. Тохитой бол тухтай бай- даг билээ. Энэ зусланд тухтай сайхан байна. Түүн дээр хөвч мод, уул ус, цэ- цэг жимс нэмэн хослоод хүүхдийн цэн- гэлийн дуу цууриатахад хүч нэмэгдэн их түрлэг болж байна, Тэгээд ч манай зочин «Пионерийн -иравда» сонины ажилтан Виталий Кор- жиков энэ зусланг «Диваажин» гэж нэр лэсэн билээ. С. Жамсранжав хаяг, Сүхбаатарын нэрэмжит улсынхэвлэлийн комбинатад хэвлэв, “Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. Утас: хариуцлагатай эрхлэгч --96389. Захидал харилцаа--26888. ЛЕНИНИЙ ТУХАГ. ӨГҮҮЛЛЭГ МАНГАА» гун эгч ив сүнсээ зайлтал айснаас чанга бархирав. Төдөлгүй эх Ма рян Александровна сэмхэн хаал- хүүхдүүд нам гүн бөлцгоов. Тэндээс буцаж өөрсдийн өрөөнд ирээд мангаа бас л зүггүйтэж байс наа Митяг барьж авч орлилуулав. Ё Гэнэт хаалга онгойж ээж орж гаар шагайж: , ирээд: -ГЧимээгүй байцгаа! Аав чинь Бу гүх минь одоо хичээ ажил хийж байна шүү гээд эргэс- За хүүхдүүд лээ давтцгаа! гэв. Тэгтэл олон хүүхэд дотроос гагцхүү Мичя л ээжийнхээ өмнөөс эгцлэн ширтэж сургуулийн насанд хүрээгүй | би, одоо яах юм бэ гэж уйлагнав. --Хүү минь ээжтэйгээ яв! Хоёу лаа гал тогооны өрөөнд очиж гурил зуурья гэсэнд Мнтя гурил зуурах даа тун дуртай тул ээжтэйгээ ява хаар гарах гэж байтал гэнэт хадны мангаа дээш үсрэн бөсч үелэг да- хаа шал дээр хөглөрүүлэн унага- хыг харвал хадны жинхэнэ мангаа ч биш харин жижигхэн Володя гэд гийг сая таньцгаасан ажээ. Н. Илэрсүрэн орчуулав. ний дараахан шуугиан эрс намдас хийж, зарим багачууд: --Хадны мангаа гуай сонс Чам дээр мордох уу? гэлцэж -байснаа гал тогооны өрөөнөөс цонхны хө шигний оосрыг авчирч хадны ман гаагийн сугаар оосорлож Аня Оля хоёр үзүүрээс нь барьж, |Митя мангаагийн нурууны үснээс зуурав. Мангаа учир зүггүй харайн цөвхцох зуур Аня бас л --Сайн мангаа шүү! гээд арга- дах үг олж ядна. Мангаа Тэднийг цааш чирж давхин эцгийнхээ өрөө ний үүдэнд ойртомгц мапгаа бусад яас бага, цус шингэн мөн ч томоогүй” байна даа. Энэ сайхан гэгээн цагт ач минь над шиг эрэмдэг болохгүй нь лав... гэсэн ч амьдралын замыг даван туулахаар тэмцэлдэн явах бол но бизээ-гэж бодсондоо «Энэ зөнөг толгой чинь, эрэмдэг зэрэмдэгийн ту хай ёрын юмыг ямар совингоор бодов оо» гэж өвгөн өөрийгөө битүүдээ зэмэлдээ. Машбатын сэтгэл нь удал гүй тавширч их л самбаачилан бо- | сож, хүүхэдэрхэг соннуч зан нь хөд лөн, өвгөн аавынхаа гар хурууны түүхийг асууя гэж шийдээд: -- Өвгөн ааваа! Таны хуруу яд8- гаад зургаахан болсон юм бэ? гэж- асуугаад өвгөн ааваа аргадах мэт ца райчлан харну хүлээлээ, -- Миний ач кино үзэх их дуртай алангуяа дайн байлдаантай кино үзэх бүр их дуртай тийм биз дээ зээд баларшгүй сорвитой сэлбэшгүй зэрэмдэг болсон хоёр гараа ээлжлэн харлаа. Өвгөн аав нь үгээ гэнэт тас лах нь Машбатад сайхан кино үзэж эхлэх гэтэл хальсан тууз нь тасарч харанхуйлан хясах мэт болоод тэр харанхуй дэлгэц дээр дайн болж, хү ний гар хуруу нь гэмтэж цус садран байгаа цагаан зурвас зураг мярал зан хөврөх шиг боллоо. ..4 Машбат орой тэмдэглэлийн дэвтэртээ өвгөн аавтайгаа өглөө ярилц санаа тэмдэглэж байгаад: дайн гэдэг. тоглоом биш юм байна гэж бодоод «Би үүнээс хойш дайн байлдаан хийж тоглохоо болилоо!» гэж их Л тод хар үсгээр хичээнгүйлэн бичиж байхыг өвгөн аав нь үсэглэн байж” уншаад: » Миний хүү өвгөн аавынхаа гарху рууны мартагдашгүй эмгэнэлт түү. хийг өөрийн эрхтэн цогцос дээрээ мэ дэрч ийм гамшгийн эсрэг амь насаа зориулан тэмцэхээр шийдэж гэлээ, ганцхан том ангитай өсөхөөс өтөлтлөө сурдаг хугацаатай... -- Багш чинь одоо бий-юү? Нэр нь хэн бол? гэж Машбат асуугаад тэр багштай уулзах юмсан гэж бод лоо. - Миний багш одоо ч бий. Нэр нь... Амьдрал-гээд хоромхон зуур үгээ цэглэснээ: - Миний хайрт ач амьдралын сургуулийн анхдугаар алхамд ч орох завдал болоогүй балчир байна шүү дээ гэж хоолойгоо зангируулан өгүү лээд, сэтгэл хөдөлсөн байдалтай, гаансандаа тамхи нэрж, хар цагааны газарт (5-7 км газарт) билчсэн ма лаа хараад таньж ядаж байгаа юм шиг дээгүүр харж, алсыг ширтэн бай лаа. Машбатын сэтгэл өвгөн аавын- хаа үгний өнгөнөөс болж, жаалхан эвгүй болох шиг өөрт нь санагдлаа... Машбат хэлэх асуух үгээ олж ядан өвгөн аавыгаа харахад солгой гартаа үлдсэн эрхий, дунд хоёрхон хуруугаар зуруулаа сурамгай хав чиж зөв гарын бүтэн үлдсэн боловч урлаж сийлж гаргасан юм шиг адил Хан адилхан сорвитой эрхий долоо бор ядам хуруугаараа шүдэнзээ ба риад асааж байлаа. Баруун гарын бэртэнгэ чигчий нь айсан янзага эх дээ налан хоргодох мэт, дунд хуруу гүй өнчин ядам хуруундаа наалдсан үзэгдэнэ. Машбат өвгөн аавынхаа энэ эрэмдэг гарыг хараад, нэг удаа гараа Эсгэж их өвдсөнөө санаж энэ олон хуруу: долообор, ядам чигчий, дунд хуруу нь байхгүй болохдоо яа сан их өвдсөн бол гэж зүрхшин бо дож өвгөн аавыгаа өөрийн эрхгүй өрөвдөж дуугуйхан босож очоод ши рүүн буурал сахалтай хацрыг нь үн- сэж, бяцхан толгойгоо уул мэт том ханхар цээжинд нь наалдуулж байз- налаа. / Өвгөн ач хөвгүүний сэтгэл тавгүй болсныг таамаглаж цулцгар хацры нь үнсэж таалан, сургуулийн халь- магтай толгойгий нь зөөлхөн илбэж: --4Ач минь сэргэлэн ухаантай ч ча. эхлэн, чиншэжэинэлэнжэтээ-... 8-3 ариуцлагатай эрхл Ж. ШАГДАР 532, Мидене-- 14440 : Өрөн бүхний аролетари шар чэгдэгтүц|- МХЗЭ--ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит “Монголын Пионерийн “ ЭВАТГЧ ань үйл: хоргайн байгууллагын Төв Зөвлөлийн сонин төлөө 24 дэхь жилдээ ф 30 (986) Ө 1967 оны наймдугаар сарын 2. Пионер найз нараа 1МГА39р33 ХАДЛАНД ГУрАу 7! 1 9-0-8-0-6-0-0-0-0-8-8-0-08-Ф ..... Өө Лхагва 9-0-0-8-9-8 8 6 өргө 6 00-08 60806808 8-6-н-8-006 8-808-6-8 8 0-08-8-0-0-6 8 08-0-6-0-06-4-0-8-0-8-0 8-8 8 86 0608 өө 664 Ф Үнэ 10 мө 42 газар ша- ЧИНИЙ 17711177 ХӨРӨГТЭН БОЛНО сох оюх ) ТООД ӨВӨЛ- 4 жөө ха- Манай хөдөө аж ахуйд хөдөлмөр варжааны дэргэд шууд зөөж ха чид, жилийн жилд нх хүч чармайлт ,шшиж хамгаалах ажлыг тэг зэрэг гарган малд арвин т усээл: бэлтг: эд гүйцэтгэнэ. авдаг Уламжлалт сайхан сайшилтай ? билээ. Саяхал БНМАУ-ын Ардын бүхэн САР хХОВлиЛАВСҮЙХЭН Их Хурлын чуулган пийт сум аймгийн АДХ-ын чуулганаар хадлал тэжээл бэлтгэх чухал асуудал х цэс түүний шайдвэрийг биелүүлэх тєлаар нийтийн хүч алхаарлыг Төв лөрүүлэн ажилласны дүнд олонхи олӨц эл ШУГАМ ЖАГСААЛ “Өглөөний шугам жагсаалын буү- рээ хангиналаа, Хүзүүндээ гал улаан бүч зангидсан охид хөвгүүд ииуеам жагсаалын талбайд хоромхон 02172 жигдрэн жагслаа. Хөдөлмөр ауслан- гийн зөвлөлийн дарга Виктор бүлэг бүрээс рапорт авсны дараа 2 дугаар бригадын Чинбат хөдөл мөв зуслангийн їиугам жагсаалын туг өргөхөд бэлтгэ! гэхэд наранд борол- сон царайд нь баярын совин гэрэлт- сон Чинбат шалмаг алхалсаар аран- зал улаан тугны өмнө ирлээ. Жигэдэрч | зөгссон. иионерууд нам тайван, гагихүү хөх огторгуй өөд цой лон байгаа аванзал улаан тугны зүг бүхий анхаарал нь төвлөрчээ. Энэ намирч байгаа аранзал лангийнхаа өглөөний м цаанаас урган гарч байгаа наранд Ї0 гэж байгаа юм шиг сур жавхлантайла намирч байлаа. Чинбат тугаа өргөөд буцаж явах зуурас Өчигдөр би 6 улаан туг зус эндийг уулын цагт 2 сот газрын зэрлэг ургамал тууж, аврага болсон бол өнөөдөр том хүний хийх ажлыг 6 цагт багтааж хийнэ. Ямарч гэрэн багш даа. найз нарыгаа дахин баярлуулна Зорьсондоо лаавал хүрнэ гэж бод соор жагсаалдаа иж здгслоо. Зуслан гийн. орлогч захирал Дамдиндорж хүүхдүүдэд хандаж: --Доржбатаа даргатай 7 Оцгаар ан гийн бригад хариуцаж авсан шад луу вангийн 6 га газраа, Цэрэндаваа дар гатай 8 дугааргангийнхан манжины 6 газраа, Болд даргатай 10 дугаар ангийнхан байцааны 10,га газраа ам жилттай арилгаж, бїсдаас турүулж сайхан амжилт гаргаж, “сангийн аж ахуйн хөмжээгээр 4 дүгээр байранд орсон явдал манай пионер сурагчдын цйгагүй бүтээлч ажиллагааны үр дүн эм гав АЖЛЫН ТАЛБАРТ Үдийн наран илам”дз3г ны элч төөнөх боловч Хүүхдүүд түү- нийг үл хайхран гагцхүү оргилсон хө дөлмөри ааг амьсгалд автаж, хүн б »э6вгг х. дарвийхаэмлаэ цаг мөчтэй )дон дунд. 8» 9цгаар брига- Даваасурэн аж, байна, Тэ р багшийнхаа хэ: тїїсан” 2-4Х) ээн сайн арч лан борбож, хортдмтош ицэх тусам арвин их ургац авах Үцчөл бурдуул- 9эг гэсэн үгийг Завтан “санаж үндэс 1вчийг аль болох, гэмтээхгүйг хїс эж ихол нямбайлан ажиллана. Эргэн харвал нөхөд-.нь тун ойрхон ажиллаж байв. Түүнцїї зэргэлдээх луу вангийн бригадынхан газар дээрээ ажиллаж дуусаад талбай дундуур шуу дуу татаж ус урсган, цахилгаан ша хуургаар шүршин цєлїїх нь харагдана Даваасүрэн бюоигад дотроосоо өнөгд! сон газрынхаа зэрлэг цэгамал арилгаж суулаа. Ажил дуусах дөхөөд хүүхдүүд га шлэн халуу. "бие. биеэсээ өрсөлдөнд ажилласан. аж лынхаа бага хийс: эн тухайгаа хоорондоо ярьж байв, сэн рав ч дутуугүй ажиллана нэ. чөлөөт цаг эхэллээ. Энд тэндгүй л тоглоом наадам, баяр. хөөр! Зарим нь голын ээж байхад, нөгөө хэсэг нь анхилуун сайхан цэцэг турж, хөөж зуныхаа даалгавраа явна. Биеийн тасгуидын одон бөмбөгийн шалгаруулах тэмц, тойрон, зогссон хүүхдүүдийн зурх сэт гэлийг хөдөлгөнө. лын эрэг дээр ахлах ангийн бололтой хэсэг охин дунд байсан зуслангийн хөдөлмөрийн аврага мөр цүү ралтыг энд өнгөрөөхдөө хөдөлмөрийн баатар ногоочин Долгор, Улсын авра га. ногоочин өөрсдийн арвин туршлага, унэтэй сур гамж дан нийг хангаж гаа х. сэн дурсагдах: болно" гэж: хэлэв нөр зусландгамарч байгаа нийслэлийн 6 дугаар сургуулийн пионер сурагч дын тухай сирвїїлэж лагааҮҮгэгр. төгс төв” аймаг, сум цэгдэл, саагийн анс ахуй, мая анс ахуйн. машинт станц хадлан гийн бэлтгэл хангаж хадлаад гараад байна. Энэ жяя улсын хэмжээгээр 895 мянган тойн өвс бэлтгэх ёстой. Ихэнх путагт зуйшлага сайн байгаа нь уг төлөвлөгөөг ханган биелүүлэ хэд сайн нөхцөл бүрдүүлж байна. Энэ бололцоо нөхцлийг эрхэм сайн ашиглаж улирлыл дулаан, өвсний шимтэйд арвин их тэжээл бэлтгэ- хээр бүх ни: їїтээр чармайж байна. Хадсан өвсийг олон хоног задсай байлгаж наранд хэт хатаах ус бо роонд норгож шимт чалары нь буу руулахгүйн тулд өвс хадангуут эр гүүлж хатаах бухалдах бололцоотой амралтыг ашиглан гар бие оролцох хэрэгтэй. Өнгөрсөн жилүүдэд пнонер сурагчид. хадлан гийн ажилд амжилттай. туслалцсан сайхан уламжлалаа давтан бататгах эрхэм зорилт бидний өмнө сзогсонс байна. : хэмжээг гаргаж хэн их, хэн Зарим нь --Манай Даваасүрэн лав түрүүл- гэхэд Нөгөө нь --Чинбат, Ичинхорлоо, Халтар гу шүү гэлцэ АМРАЛТЫН ЦАГААР Хөдөлмөр зуслангийн амралтын усанд . шумбаж наранд биеэ 9-0-40:6-0:0-0-6-0-0-0-0-48-4-6-0-4-8-0-8-0-46-0-0-0-0-8-0-6-0-0-6-0-4-6-69-0-0-044-0:09-4-4 алаг эрвээхэй биелүүлж тамирын талбай дээр аврага 149 дундаа явж Шрүугин урсах г0- хүүрнэлдаж сууна. Эдэн Авхиа --Энэ намар дасал болсон хөдөл- зуслангаасаа сална гэхэд их л хэ байна. Кил бүрийн зуныхаа ам- ..... . 0-06-06-6-4-0-0 8-0-4-0 Ичинхорлоо, Ёндон нар зөвлөлгөөнөө өгч:биднийг удиэ ажиллаж их зүйлд сургалаа, Сангийн аж ахуйн захиргаа ч бид- цаг ямагт анхаарч бух зүйлээр байлаа. Энэ ачит багш нары- ээч мартахгүй,. лд зицнгэ лан маань минїї энд үүрт 517 зүр: Батсүмбэрийн Сөгнөгөр дэх хөдолч- 2 , ? . - » » » - » » » » 8 » - » » э 4. ТҮМЭНДЭЛГЭР Баян-зүрх уулыг энгэрлэж, их бага Уушын оройгоос салж ядах манан дундаас «МАХН» «МХЗЭ» «МҮЭ» «Бид Ирээдүйд» гэсэн үгсийг алсаас хараад зусланд ойртож байгаагаа МЭД лээ. Сэлбэ дахь пионерийн «Найрам- лал» зусланд ирлээ. Энд ЗХУ, БНА- Герман, Польш Чехословак, Болгар зэрэг ах дүү социалист орнуудын туг мөр зэрэгцэн урихан салханд намирч байна. Ийнхүү найрсаг сэтгэлээрээ, нгЯрамад хүслээрээ эд дуулж, тог- лож, бүжиглэж байх нь чухамдаа нэгэн айлын хүүхэд мэт. НАРАН ҮҮРД МАНДАГ ... Дэлхийн олон үндэстэн хүүхэд бү рийн дуулах дуртай энэ дуу энд цуу райтаж байна. Пайрамдал зусланд... СУРВАЛЖЛАГА Тэрээр ЗХУ-ын пионерүүд дуулж байна. Ахмад үеэс уламжлан ирсэн түүхт найрамдлаар бат барилцсан эд гэзр хүүхдүүдийн удирдагч багш П. В. Нинатай уулзан ярилцахад: Би өөрөө Новосибирск хотын пионерийн ордны захирал гучуулаа ирсэн. Улаан-үд, Новосибирскээс 80 хүүхэд ирсэн. Манай хүүхдүүд нь писнерийн ажлыг сайн явуулдаг. Ма най бүлгийн пнионерүүд тус лагерьт ирээд сайхан амарч байна гэж яри- лаа. -- Хүүхдүүдээ та нар юу юу су- рав? Үзэв? гэхэд К. Борис, - Одоогоор 230 төрлийн марктай боллоо. Монгол марк дагнан цуглуу- лах хүсэлтэй. Г.Тамара, ! -- Би хамгийн олон хаяг цуглуул лаа. Ер нь гадаадын олон хүүхэдтэй захидал харилцахад тэр орны тухай мэдлэгтэй болдог. А. Сергей: - Монгол орны газар зүй, урга- мал, үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн хөгж- лийн талаар нилээд мэдэж бүлгийн- хээ «Монголч эрдэмтэн» цол хүрт лээ. В. Наташа: -- Монголын хүүхдүүд яасан сай хан дуулдаг юм бэ? гэж бодло- гоширон тэдний сайхан дуунаас нн- лээдийг сурлаа. “Зөвлөлтийн хүүх- дүүд нарлаг нутгийн минь цэнгэг 2) агаарт, наран үүрд мандаг. .. гэж ийн хүү дуулан амарч байна. 23 ЖИЛ... Зуслангийн клубийн нэгэн өрөөнд «93» жил гэсэн хаяг шинээр нэмэгд жээ. уйрыг сонирхвол: -- ӨнНӨӨДрөөс 23 жилийн ӨМНӨ БНПольш Ард Улс, Зөвлөлтийн улаан армийн тусламжтайгаар соцна лист лагерийн эгнээнд оржээ. Ийн- хүү тус зусланд амарч буй Польш улсын пнонерүүд өөрийнхээ улсын тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгөө олсны их баярын 23 жилийн ойг тэмдэглэж үзэсгэлэн нээлээ, Үзэсгэлэнг Харце- рын пионерийн төв штабын ажилтан төлөөлөгчдийн ахлагч Я. Н. Виткович тайлбарлаж байна. Польшийн пионе- рийн байгууллагын гишүүн хүн бүхэл насаараа пионер явдаг гэнэ, /Учир нь пионерийн гишүүнд элсмэгц тэм- дэг, бүч, шүглийн оосор, Форм, бат- лах зэргийг хүлээж авдаг. Авсан “тэмдэгний ард номер нь байдаг 09- гөөд уг номероор батлахыг дугаар- лаж өгдөг. Үүнийг тэр хүн хаяж гээг дүүлзх, бусдад өгвөл ахин авдаггүй ээ. Жишээ нь Жешнив хотоос ирсэн 10 дугаар ангийн сурагч Варвара, хэдийгээр комсомолын гишүүнд элс- сэн боловч пионерийн ажлыг сайтар удирддагаараа шалгаран энд амарч байна. Ийнхүү алдар хүндтэй Харце- рын пионерийн гишүүд энд кондерт тоглож, үндэснийхээ кино «Бүргэд»- ийг үзүүлж баяраа тэмдэглэлээ. МАРТАГДАШГҮЙ ӨДРҮҮД Алс тэртээд орших зөөлөн урсгалт Дунай мөрний эрэг дэх төрсөн хот Ломд байхдаа хүсэж байсан зүйл маань энд биелэгдлээ. Энэ бол нх найрамдлын ач юмаа. Өөрөөр хэлбэл Монгол, Болгар хоёр ялгаагүй яг л минний төрсөн нутаг юмаа. Би монгол улсын Сэлбэ дахь пионерийн «Най- рамдал» зусланд амарч байхдаа өө- рийнхээ нам засгийн төлөөлөгчид, БНМАУ-ын нам засгийн төлөөлөгчид тэй биеэрээ уулзлаа. Миний амьд- ралд мөнх дурсагдах мартагдашгүй энэ өдрүүд бол төрөлх эх орноосоо анх удаа гадаад оронд явсан. Манай хоёр орны хооронд хамтран ажиллах гэрээнд гарын үсэг зурсан. Т. Зив- ков, Г. Трайков гуай нартай уулзаж тэдний үнэт сургаалыг сонссон өд- рүүд юмаа. Энэ өдрүүдийг санан дур саж балчир наснаасаа заяасан Энэ нх найрамдлыг бэхжүүлэх болно гэж Болгарын өсвөрийн Димитровчуудын нэг хархан нүдтэй бяцхан хүү В. Станчев «БНМА Улс Сэлбэ зуслан» гэсэн хаягтай тэмдэглэлийн дэвтэртээ бичжээ. Эд эх орноосоо Николой баг шийнхаа удирдлагын дор 5 уулаа иржээ. 13 ДАХЬ ЗУН Хайрт найз Волфрам чинийхээ төр сөн өдрийг тохиолдуулан чин сэтгэ- лийн талархлыг дэвшүүлье! гэсэн үг тэй олон арван бэлэг дурсгалыг Гер маны пионер хөвгүүн авлаа. ВолФф- рам:-6 жил нинонерийн зусланд амарч төрсөн өдрөө тэмдэглэсэн, Ха- рин энэ жил монголд 18 насныхаа ойг тэмдэглэсэн минь мартагдашгүй дурсгалтай юмаа. Энд бүх зуслангаа- раа миний төрсөн өдрийг тэмдэглэсэн явдал нь монгол хүмүүс хүнийг хэр хэн хүндэлдэгийн тод илрэл юмаа. Бид Германаас 12-уулаа ирсэн бол одоо 12 уулханаа биш 500 болоод бүжиглэж наадаж, байхад яг л мн- ний төрсөн нутгаас ялгаагүй гэж ХхЭ- лээд инээмсэглэн сууна. Германы Чөлөөт Залуучуудын Төв Зөвлөлийн ажилтан, пионерүүдийн удирдагч Хелмут Нислинг, --Бид эх орноосоо гарахад монгол орны тухай ном, хэвлэлээс л МЭДДЭГ байлаа. Одоо тэгвэл нүдээрээ үзэж жинхэнэ амьдралтай нь танилцаж байна. Тус зусланд амарч байгаа га даадын хүүхдийн хамт бид ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баяр, бүх ард түмний Ш спартакиад, төв музей гандан хийд, 24 дүгээр сургууль «Най рамдал» парк зэрэӨт олон зүйлийг үзлээ. Үүний дотроос рийн гурван ЗХУ-ЫН ПЙОНЕРИЙН БЯЙГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ХӨГ- » ! РАЛТ Болфрамын төрсинй 183 дахь зуны" баярт ирж сайхан юм ярьж өгсөнд нь чин сэтгэлээсээ талархаж байгаагаа ярилаа. НЭРЭМЖИТ ӨДӨР Зусланд зохиогдох олон -төрлийп ажлын дотор гадаадаас амарч байгаа пнонерүүдийн нэрэмжит өдөр онцгой сонин. Чехословак улсын йионерүү- дийн нэрэмжит өдөр эхэллээ. Баян зүрхийн манд бүрээний дуу цуурант- лаа. Чехословакийн пнонерүүд өглөө ний гимнастик удирдлаа. Дараа нь шу гаман жагсаалыг удирдлаа, |Ингэрд нийтийн тоглоом эхэллээ, Талбайд 10 шахам төрлийн тоглоом явагдаж хож сон хүүхдүүд маркаар шагнуулан уг маркаа Чехословак дэлгүүрт очиж аль дуртай зүйлээ худалдан авч байх нь хүүхдүүдэд ихгрхэн сонирхогдож байлаа. Үүний зэрэгцээ эрэгтэй эмэг- тэй гадаад, дотоодын багш нараар бүрэлдсэн хөл бөмбөгийн баг гадаа дын пионерүүдтэй тоглож 2:1-ийн харьцаатай. хожлоо. Мөн Чехослова кийн Вашик ахлагчтай волейболын баг, Зөвлөлтийн цэргийн ангийн багтай тоглож 3:1-ийн харьцаатай гаар хожлоо. Энэ өдөр амарч буй бүх хүүхдүүд тоглож цэнгэлтэй амрахын зэрэгцээ Чехословакийн дуу, бүжиг, тоглоом сурч байхад эдний шеф 23 дугаар сургуулийн багш Дол- Жолоо ЖИЛТЭЙ САЙХАН ДУУНД ДУРТАЙ. ТЭД НАРГИАНТАЙ ДУУ дуу- Ч! ЛАН НАРЛАЖ БРЖЙГАА ҮЕ НЬ наадам ялангуяа хурдан морь үнэхгэр нх таалагдлаа. Түүнийг унаж буй бяц хан охид хөвгүүдийн зориг самбаа даанч сайхан юмаа. Ер нь монголын ард түмэн үе өсвөрийн Сүхбаатарчуудын төлөө гоц анхаардаг юм байна. Бидэнтгй хамт амарч, ажиллаж буй ахмад пно нер, партизан Аюушжав гуай үргэлж сонин юм ярьж өгдөг. Өнөөдөр манай залуу, БЭ гэн чөт-ив-ир-ар атар «өн аравт -айР--авР айр -аР-ийт-ивт-ар-аР-ар ХҮҮХДҮҮД ЧӨЛӨӨ ЦАГАА СОНИН САЙХАН ЮМ ЯРИЛ ЦАЖ ХӨГЖИЛДЭХ ДУРТАЙ. ЗУРАГ ДЭЭР: БОЛГАРЫН ДИМИТ- РОВЫН ПИОНЕРҮҮД МОНГОЛ ОХИДТОЙ УУЛЗАЖ НӨХӨРСӨГ ЗУ РАГ ЗУРЖ БАЙХАД ЧЬ МАНАЙ СУРЗАЛЖЛАГЧ ЗУРГИЙ АВЧЭЭ. . горын удирдсан бүлэг баяр таларх- лаа дэвшүүлэн нөхөрсөг уулзалт явуулж байлаа. Ийнхүү «Найрам- дал» зуслав Сэлбэд эрх чөлөө, энх амгалангийн алтан өлгийд бүүвэЭ- лэгдсэн жаргалант багачуудын жав- лант дуу цуурайтай байна. Найрам- дал гэсэн ганцхан үг эдний зүрх сэт гэлийг эзэмджээ. УС Сэлбэ зуслан Ч. БАДРАЛ Ч, 2 гавшаг, татна гиины, на. санаь/ Чехословакийн пионерийн бай тууллагын төлөөлөгч бяцхан хүү В. Бремзер монгол найзынхаа бэлэглэ- сэн бүжинд их хайртай, (ЧЕВЛИБГ Л РНЫ. /ИЛБЬ 7 ГҮЛЛЛЕХ 7. СА ГАЛ ГллннЬ СХА. ГЛЖЛА Л голнна” ла. ВА. ЛЛЛА. 7 ЛРЛА /ЧИЛНА. 7 аялна ЛлнА./ УУЛЗСАН НЬ БНА. Герман улсын «Прибилинзе дэх нөхөд» нирхолтой кино байдаг. Нийслэлийн 2-р 10 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн онц сурлагатан сурагч Д. Базар сад энэ кинонд тоглосон юм. Ба зарсадыг сайн тоглосон гэж Гер /ман нөхөд Магтдаг. Ялангуяа Ба зарсадын хамт Вильгельм Пекийн нэрэмжит зусланд амарч байсан Герман охин Ундуне дурсан ярих дуртай. Тэрээр энэ хоёр хаягаа со лилцон захидлаар харилцаж нэгэн жил болжээ. Базарсадыг Сэлба зусланд амарч байхад Германы пионерийн байгууллагын төлөө лөгчнд ирлээ. Базарсад сайтар ажиглавал Ундуне иржээ. Баяр давхар баяр болов.Ахин уулзлаа. Ийнхүү анд хоёр найз одоо Гер манд биш Сэлбэ дэх «Найрамдал» зусланд амарч байна. Тэгэхдээ өн бүтээл гэсэн со (91Б9. ЗУСЛАНД Уу буланд дахь пионерийн зусланд амарч байсан манай ахмад пнонерүүд тэр зуслангийн тухай дурсан ярьдаг юм. Түүнийг одоо сэлбийн зуслан їэж нэрлэдэг. Сэлбэ зуслан энэ жил 4 ээлжээр 1700 хүүхэд хүлээн авч амруулахын зэрэгцээ гадаадын олоп арван пионерүүдийг амруулж байна. Зуслангийн ахлах тогооч Төмөр, Чу луунбаатар, аж ахуйн эрхлэгч Ёндон цэвэрлэгч 70 настай Самбуу гуай зэ рэг идэвх зүтгэлээрээ хүүхэд багачуу дын хайрыг булаасан тэргүүний хү мүүс олонтой байна. Зуслангийт 1 хирал Гомбо гуайтай уулзаж -- Танай зуслан энэ жил шинээр юу юу хийж, засварлаж амрагч хүүх дээ угтав? гэхэд -- Манай зуслан аж ахуйн бүх бэлт гэлээ нийтийн хүчээр хийж гүйцэтгэ сэн. 10 шахам мандал хийлээ. 100 гаруй метр зам шинээр тавилаа, Ус түгээгүүрийн станц, цахилгааны бүх тохижилтыг барьж байгуулсан. Амрагч пнонерүүддээ зориулж, «Интернацио нал клуб», «Октябрийн туяа» концер тийн байр зэргийг барьж бэлтгэсэн. Энэ бүхий л ажлаар агуу их Октяд рийн 50 жилийн ойг угтаж Сөгнөго рийн зуслантай соцналист уралдааны гэрээ солилцсон. Одоо 8 дугаар сард эх орноо судлах маршрут бүхий ая лал зохиож уг уралдааныхаа дүнг үзнэ Хамгийн анхны юм болгон хүнд сайхан байдаг, Хилийн цаана га- рах анхны аянаараа бид БНМАУ- д ирлээ. Берлингээс Мосивагаар дамжин Иркутскид ирсэн. Иркутс нээс Улаанбаатартгалт тэргээр аял сан. Ийнхүү монгол улсын хилийг анх алхсан үеэсээ Эхлэн монгол хү ний найрсаг, зочломтгой, элэгсэг дотно болохыг үзэж, түүнд таларх санаа хэлэх үг даанч олдохгүй байна. Улаанбаатарын зогсоол дээр ирэхэд хэдийгээр бороо их орж байсан боловч бяцхан монгол найз нар цэцэг бариад, баяр хүр гэн угтахыг үзээд төрсөн ах. дүү жилийнх шигээ хөгжилтэй бүжиглэж наадан амарч гөрсөн сайхан байна. Найз хоёр маань онц сурцгаадаг. Пионерийн идэвхтэн нөхөдөө --Бидний ажиллах, сурах, ам рах бүхий л бололцоог нээж өгсөн нам,засагтаа бид хязгааргүй талар- хаж байна гэж тэд ярьж байна. : Герман хүү У. Вагнер төрснийхээ 13 насны ойг монгол найз нартайгаа тэмдэглэж байгаа нь. --Зусланд ажиллаж буй ахлах удир- дагч нарын ажлын талаар ярих даа -- Манай зусланд 10 гаруй удир дагч багш нэг ээлжинд ажилладаг юм. Одоогийн байдлаар ахлах удирдагч Цэрэнжигмид 23 дугаар сургуулийн багш, удирдагч Долгор, 3 дугаар сур гуулийн багш, удирдагч Цэрэннад мид нарын зэрэг багш нар тун сайн ажиллаж байна. Тухайлбал багш На ранцэцэгийн хариуцсан бүлэг сахилга “бат, ариун цэврээр тэргүүн байранд явдаг, Болгар улсыг внонерүүдтэй шефийн холбоо тогтоон “ажиллаж тэд нээс ихээхэн зүйлийг сурлаа. Ирэх жил манай зуслан улам их тохижих Фболно. Одоо бэлтгэл ажлаа эхлээд байна. Тэр үед амрагч пноне рүүдээ улам тавтай сайхан байлгана гэж сэтгэл хангалуун ярьж байна, »-8-8-8-3-0-8-9-8-0-0-8-0-0-0-0-08-0-0-0-9-0-0-8 8-040006964оооооооос0701 - Польшийн Харцерийн лвөний шугаман жагсаалын : уулзах шиг болсон. Бид зайз монголчуудтайгаа хамг ар лын хувьсгалын 46 жилийн ойн баярыг үзсэн явдал бидэнд хам гийн дурсгалтай, зүйл боллоо. Бид сургуульд байхдаа танай орны тухай заалгасан, номноос үзсэн гэ лаа ч Одоо нүдээрээ үзсэнээс бага мэдэж байжээ. Монголын сайхан орны хөгжил цэцэглэлтийг үзэж баярлан ажилсаг, ах, эгч найз нө хөддөө Германы олон мянган бага чуудынхаа өмнөөс галархлаа дэв ХУНДМАА. БА ТҮҮНИЙ НӨХӨР Хундмаа алдартай уран хайчил барчин хүүхэд. Бүр бага 5 настай гаас элдэв зүйл хайчилж сонир хох оролдлоготой болсон. Одоо зу- раг зурах тун дуртай. Ингэхээр энэ хүүхдийг та нар эмэгтэй хүү хэд гэж бодож байна уу? Хунцдмаа Дорноговь аймгийн Зүүн баянгийн 8 жилийн дунд сургуулийн 7 ду гаар ангийн онц сурлагатан бүлгэ мийн зөвлөлийн гишүүн хүү юм шүү! Хундмаа одоо Сэлбэ дахь «Най рамдал» зусланд тавлаг сайхан амарч байна. Тэр амрахын зэрэг- цээ агуу их Октябийн 50 жилийн ойд зориулж уран бүгээлийнхээ 2 дахь Үзэсгэлэнг гаргахаар бэлтгэж байна. Хундмаагийн уран бүтээлийн анх ны үзэсгэлэн 50 гаруй төрлийн зүйлээс бүрдэн Сэлбэ зуслангийа пионе рүүд үндэснийхээ баярын өдөр, өӨГ- дараа өдрийнхөө ажлыг ярилцаж байгаа нь: )-8:0-8-0-0-0-0-0-8-0-0-0-0-0-3 0-0-8-0-8-0 0-9-0-0-0-6-0-0-0-0-0-0-0-0-0-6-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-2-08-0-8 6-8-0-0-0-8-0-0-4-0-6-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0 өгдд-а-9-0-2-0-0-0-0-0-0-0-4- БИДНИЙ АНХНЫ АЯН шүүлж байна. Бидний төрөлх гэ рийг оролсон, үзэсгэлэнт байгаль тай Сэлбэ зусланд монгол найз нөхдийн хамт сайхан амарч бие биенээсээ их зүйлийг сурлаа. Анх Удаа уулзсан нөхөд минь! Хайрт та нартаа талархлаа. ид Фүгцээ рээ энх тайван, социализм, комму низмын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байцгаая. БНА Герман Улсын пнонерийн төлөөлөгчид 20 жилийн ойгоор гавигдсан. Хундмаа Болгар, Герман, Польш хүүхдүүдтэй сайхан нөхөрлөж тэд нээс олон төрлийн Дуу, Фүжиг, тоглоом сурчээ. Хундмаа энэ зус ланд зохиогдсон идэвхтний семи нарт сууж пионерийн байгуулла. гын олон талт ажлаас ихийг сурс наа өөрийнхээ сургуульд эргэж очоод бусаддаа зааж өгнө гэж ит гэл төгс ярьж байна. Хундмаагийн сайн найз Төв аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 7 дугаар ан гийн сурагч Ч. Чулуун--Очир юм Хундмаа, Чулуун-Очир Залх удаа гаа пионерийн зусланд амарч сайн сайхан бүгдийг Үзэж ихэд сэтгэл хангалуун буй ажээ. Чулуун Очир бүлгэмийн зөвлөлийн ги шүүн бөгөөд интернационал сек цийн ахлагч учир энэ зусланд тө рөл бүрийн марк цуглуулж, одоо бүх социалист орны 400 шахам марктай болжээ. Энэ мэтчилэн сур лага, хөдөлмөр, авьяас чадвар аль бүхнээрээ шалгарсан 490 гаруй пнонер сурагчид одоо тавлаг сай- хан амарч байгааг дурдахад їзэн бахдалтай. Манай сурвалжлагч У.ФУувслндэнд эй. 27- ЕЕ-2 , ү2-эү 2эээ)6свн /Өгүүллэг / Хоёрдугаар ашид їчехеөд, гуравт ордог жилсэн билүү дээ бага сур гуульг л суралцал: байх үе юмдаг. “Нэгэн ивдал огт санаанаас гардаг гүй. юм. Багшийн самбарт бичсэн зүй лийг хүүхэд бүр мэрийж дэвтэртээ хуулж байв. Бүгд л алдаа | зөр цэвэрхэн бичих гэж чар майж байв, Гэтэл миний хажууд суу даг Баяраа гэгч хүүхэд хойшоо...Ч нэг хариа урагшаа ч нэг өнгийнө хажуу дахь хүүхдийнх рүүгээ өлий нө минийх уруу ч шагайна. Нэг харсан чинь баллуур гарга чихсан баллаж гарав. Тэгснээ Да- хиад л үзгээ бэхэнд дүрэв. Арай чаргй нэг юм бичигчээ болоод үзгээ дэвтэртээ хүргэн үү. үгүй юу бэхээ баалгаж орхин Дусаасан бэхээ уу да? цагсаар дарахчаа болсноо палин тал нь нялчихан «Ажиллалаа» гэ хийг «ажилаа» гэж мурийлгаж са райлган бичигчээ болсноо сүүлчий нь үсгий! бас балиартуулчихав. Тэгээд нал уруу нэг харснаа . Энэ шал дэмий үзэг гээд шинээс нь суга татан гарган Энэ байдлыг багш аль хэдий нь ажчихусан байжээ. Нэг харсан чинь багш Баяраагийн хаясан үзгийг авч сайтаг Обсин узсэнээ Бүтэн зүгээр үзэг шив дээ! гэж хэлэнгүүт: -- Хүүхдүүдээ! Та иарын хэнд чинь үзэгний илүү иш байна вэ? гээд Энхээгээс үзэгний иш авч НӨ гөө үзгээ хийж: бид хоёрын дэр- гэд ирээд Баяраагийн хар ноохор дэвтрийн хуудсыг нэгд нэгэнгүй эр гүүлж харахал нь Баяраа - Бапн за! Энэ бүр шал балай үзгээ гэв Багш юу ч ходсэнгүй. Баяраа багш өөд дахин харснаа - Бичих гэхлээр л цаасаа ураад байх юм. Ёстой дэмнї үзэг. Энэ дэвтэр ч дээ бас! гэж дахнн хэ лэн Багш мөн юу Ч дуугарсангүй дув дуугүй байснаа: -о блий жаахан цаашаа суугаа дах! гээд Баяраагийн хажууд суун гуул түүний хаясан нөгөө үзгийг бэхэнд хүрж Баяраагийн бичиж бай сан зүйлийг дэвтэрт нь нэг бүрчлэн цэвэрхэн засгж алдааг нь -залруу лан бичиж өгөөд дэвтрий нь өнцөг дээр «Үзэг дэвтэр хоёрын муу нь хаа байна даа. Эдээ өөчлөхөөс эзэн нь өөрийгөө өөчлүүштэй» гэж дурай тал сайхан бичсэн байв. Энэ явдлаас хойш манай ангийнхан хэн ч тэр «Эзэн нь эдээ өөчлөхөөсөө эд нь ЭЗ нээ өөчлөөдөх вий» ?Эцгээдэг болж билээ ожилд д цахилгаан “Хүрүүч нь 28. 29 дүгээрт ) Цэ ? “ФоЖгоР ДОРНОТЫН ТӨВД : АЙЛЧЛАВ. Ни өглөөний 7 цаг гэхэд нэгэнт цаашдынхаа аялалд гарсан байлаа. Онгоц минь жигдхэн хүнгэдэнс тэр “тээ доогуур нэгэн бүргэд олз хайч эргэлдэн: үзэгдэнэ. Намайг ийлхүү манаргаж . явааг ангийхан маань мэдээ болов уу гэж бодоод тэдэн- тэйгээ уулзахсан гэж бодов. Хянах самбар дээрх товчлуураа дартал хү сэл минь төдхөн биеллээ. Зурагт ра диогийн дэлгэцнээ манай ангийнх ны байдал гарчирэв. Тэд бүгдээрээ багшийн ширээг тойрон зогсож байна. Ямар йэгэн зүйлээр маргаж байгаа бололтой -4Алив байз. юун зураг байдаг билээ энэ чинь, Бас ээд. СОНИН дээр гарчихсан байдаг цинь! Намхай: -Та аар чимээүй байгаач, Би уншаад өгье! -Манцай идэвхтой сурвалжлагч өөрийн бүтээсоп хөлөг онгоцоор эх орпоороо тойрон аялал хийж хот хөдөөгийл майл нөхөдтэйгээ Уулзаж Учрахаар саяхны пэг өдөр нийслэл хотоос нислээ. Бяцхан сурвалжлагч га. Дархан хотоос эхлэж байна Байгалмаа: --Ямар гоб во? Энэ зулыхаа амралтыг ёстой сай хан өнгөрүүлэх нээ. Усаиболор -4Бидэнд яагаад хэлэлгүй явчих ваа2... Бямбил: Баяр хүргэсэц цахилгаан нөхөд өө! Доржсүрэн: --За тэгье. Одоо хаа яваа бол... Би тэдний энэ маргааныг сонирхон хари: явснаа? цуу дахь товчдуураа дарж нөхөддөг явуул «ри Дориотыл тал руу нисч двна. Удахгүй та нартайгаа уул зана. Ярих юм их байна. /Очиж байж болоё» гэсэн цахилгаан утас- илгээлээ. Шидэт хүлэг маань Чч“Чой балсай хотын нисэх опгоцпны -дал дээр газардар.. Миний найз Сүрэн нөхөдтэйгээ хамт на майг угтаж авлаа... Тэд над хотын байдлыг таанлцуулахаар төлөв лөжээ. Эхлээд хотын төв дэх цахил гаан станцыг сонирхлоо. Өндөр хүч дэлээс болгоомжилж бидэнд хам гаалалтын резин. хувцас өмсгөв. Хичлээн догь гэж санаааа. Яг л ог торгуйп нисгэгчийн дҮр санаанд орж билээ. Би хөтод сэг Удаа ӨР гөгч цамхагийн бүхээгэнд орсон їом Тэгэхэд маш олон хуваарь бүхий, сүүнүүдтэй дугуй дугуй цаг шиг зүйлүүд байсныг сайн санаж байаа Гэтэл энд тэрнээс ч олон тийм зааг чууд байлаа. “Станцын илженер бидэндтэр бэхнийг маш хянуур товч тодорхой тайлбарлаж: өгөв, Энэ станц 192 мянган квт дулаан гаргах чадалтай юм байна. Цахилгаан эрчим вэрлэл маш түргэп хөгжиж» байна. Эрчим хүчний үйлдвэрлэл 460 сая квт цагт хүрч 1905 опыхоос 1.9 дахич өсөв. Зөрхөп “эрчим” хүчний үйлдвэрийн хүчин чадал 70 мянг- “ган квт-аар нэмэгдлээ." буу» шинэ” хүчний «үйлд- өнгөрсөн . 5, “явах-гэтэл Сүрэн гартээ зочлохыг ё. : . ТЭМММЛЭЛ 91 мянган квт чадаятай цахилгаан 6 аймагт байгуулагдаж одоо цахилгаан стани хүн ам дутамд оногдох 1965 оныхоос 59 хувиарөсчэх орон минь тэр чигээрээ цахилгаан .гэр- лээр гийж байна гэж инженер би- дэнд ярилаа, Станцын гүн дотуур удаан явах осолтой байснаас бид гарахаар эргэлээ. Станцаас төдий лон. хол биш газар нэгэй өндөр барилга сүндэрлэж харагдана. -Энэ ямар газрын барилга вэ? гэжс намайг сонирхоход Сүрэн: -Мах комбинат байхгүй юу. Чи орж сонирхооч гэж урилаа. Комби натиын хаалгаар ормогц, л шинэхэн хиам үнэртэж хорхой хөдөлгөнө. Комбинатын мастер биднийг мал нядлах цехээр оруулав. Бүх зүйл бүрэр механикжээ. биднийг тэндэх хөргөх цехээр оруулж хиамны тасгийг үзүүллээ. Манай комбинатын бүх юм. механикжсан учраас ажил туй- лын хонгөн байдаг юм даа. 4 Хү гээр 5 жилд хүнсний “үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн 90 хувь өсч 5830 сая төгрөгт хүрэв. Улсын хэмжээгээр бүх мах 1965 оныхоос 1,5 ХУВЬ өсч, мах комбинатуудын хүчин Ч4- дал 4,4 дахин нэмэгдлээ. Үйлдвэ- рийн аргаар боловсруулах мах Э3 дахин өсч бүх хөнгөй үйлдвэрлэ- лийн бүтээгдэхүүн 590 сая төг- рөгт хүрч 1965 оныхоос 60 хувь нэмэгдлээ. Одоо ганцхан над л оногдох сүүн бүтээгдэхүүн 1965 оныхоос 59 хувь, гурил 80 хувь, төрөл бүрийн ногоо 2,5 дахин нэ мэгдлээ гэж мастер гуай хүүрнээд Мастер ”--Хүүхдүүд минь манай үйлдвэ- рийн бүтээгдэхүүний дээжээс амс гэж махан зууш хиам тэргүүтнээр дайлав. Бид, мастертай хамт дурс гал болгож зураг авахуулаад ком- бинатаас гарахад: цаг ч нилээд орой болжээ. Бид Сүрэнгийн аа вын ажлын “газраар: орж гүзэхээр явлаа. Өдөр шиг саруулхан гэрэл тэй сайхан байранд “орж явсаар Сүрэнгийн аавын ажилладаг ма- шин дээр хүрэв. Энд тэндгүйл ма- шиїны элдэв. хэрэгслэл хөглөрч ав то машины хүрээлэн гэгч л ийм байдаг болов уу гэмээр санагдана. Сүрэнгийн аав машины мотор 84с варладаг мэргэжилтэй. гэнэ. Энэ авто засварын газрыг 4 дүгээр 5 жилд өргөтгой шинэчилсэнээс. ХҮ" чин чадал нь Эрс нэмэгджээ. --Автө машины тээвэр одоо Үед улам я хэрэгтэй байгаа юм. Энэ: 5 жилд авто машины тоо 28 хувь, чиргүүлийн тоо 11. Хувь өслє Машиныг урт удаац,их засваргү! “эдлэж хэрэглэх боломжоор хангаж! өгөхийн тул засварчии: бид, өндөр ухамсартай” цаг. алдалгүй. түргэн шаламгай сажиллацгаадаг юм” гэж Сүрэнгийн -аав ярилаа. -Орой бол- сон хойно. Сүрай -бид“хоёр, тэндээс гарав, Би-зочид буудалд. очихоор урилаа. ЗХУ--ын, тусламжаар, ба “ригдбап нэгэН жїїгд эгнэп. жирий-. “тор халаад би ч сэн орон суулцуудын 5! нэгд! нь. ТЭЙ нийх байдаг ансээ. Би ч энэ УРИЛ- -Гыс баяртай хүлээн авч шинэ хотын шинэ сууц сонирхохоор тэднийх рүү явав. ф ТОЖГОР ГОВЬ РУУ ЯВЛАА Би хотоос гарахдаа Л говьд очих юм шүү гэж санаж " билээ Багаасаа хотод төрж хотод өссөн болохоор говь гэж чухам Л сонссо ноос цаашгүй. Говь нутгийн өнгө зүсийг киноноос үзсэнээ Л тооцох гүй юм бол хэзээ ч Нүдээр үзсэн удаагүй билээ. Над ирсэн урил а олон гууд дотор бас миний багада улсын пипонерайн зусланд ХАМТ амарч байсан. найз Цэрэнгилийн маань урилга байсан болохоор ТҮР гэхэн л тийш явахыг яарав Ингээд эй намуун салхи тогтуухан үлээ сэн энэ өглөө Дорнодын талаас Да ланзадгадыг зүглэн хөөрлөө. Дор нод талын найз Сүрэн маань гар далласаар хоцров... Шидэт хүлэг тэйгээ Хэрлэн голыг өгсөж Өндөг хааны дээгүүр Даланзадгадын зүг хурдаллаа. Хэнтий аймгийн тө: вөөс ялимгүй өнгөрөөд явж тал ширүүн мөндөрт цохиулж эх лэв. Над П. Хорлоо гуайн 7. ЖИ лийн өмнө бичсэн «Миний баяр» туужийн Булганы дүр санагдлаа Тэр цас мөсөн өвгөнийд очиж явах даа л яг өнөөдрийн надашиг байга лийн ийм гайхамшигт үзэгдлийг ну дээр үзэж явсан байхдаа. ҮҮЛЭН сиймхийгэар тусах нарны цацраг шүүрэн шанаганы нүхээр садрайн гоожих ус шиг цувраатан тидлэх цасан. бөмбөлөгүүд дээр Ус" үзэсгэлэнтэй гоёоор солонгорио Байгалийн энэ гайхамшгийг үүлэн дундаас нүдээр үзсэн хүн тун цөө хөн байхаа, Мөндор улам ширүүсч шидэт 4цувуухайн. минь бүхээгийг хайр. найргүй балбахад нь хурдас нэмж “нүд ирмэх агшинд үүлсий! нэвт зүсэн цойлж цэлмэг тэнгэрт хөөрлөө. Тэртээ дор зулаад та» чихсан хөвөн шаг. сэмжин үүлс нүүдэллэх нь түн сонин харагдана Тэр үүлсийн доогуур одоо ч гэсэн ширүүн мөндөр шидэлсээр д бай гаа даа... Удсан ч үгүй хүлэг минь Даланзадгадын төвд орж ирэв Энд: намайг хэн ч угтаж авсангүй Би: төвийн-10 жилийн сургуулиас Царэнпллийг сурагласан чинь. Хө- дөө гэрлүүгээ явчихсан гэсэн ха риу сонслоо. Төв дээр хийгээд байф байх ч ажилгүй болоходр- наг чан" : даа очихоор нНисэв. 7 дугаар, са. гарч байсныг ч хэлэх үү? Халуфр. гэж жиутэйхэн хүлгийн. минь мо өөрөө хайлчис “тээд-ер явж -болдоггүй. Гэтэл ац, гүй тэртээ дор тэмээн сүрэг баг- тай тэр дороо “буулаа. Газраа ч “онож буужээ. Малчид тэмээн сүр гээ «салж, байла. Энэ элсэн Дот- роос бас ус гардаг байх нээ гэн: би гайхахдаа худаг руу бөхийж харлаа. Урдаас «ус сэрүү татач “сэнгэнэж, хүйтэн айрав уусан гм, “ай Аг боловс 0 2-0 богд Л, 20012044 Үргэлжлэл бий. ї “ширч харагдахад нь ус олох санал Х ч 3 4 Г) 24 дэхь жилдээ Ө6?Ф 82 (988) Орон бүхний пролетари нар нэгдэгтүн! МАХН-ын үйл хэргийн Ф1967 оны наймдугаар сарын 16. ф) Лхавва төлөө хэзээд бэлхэн байгтүн! МХЗЭ--ийн Төв Хөрөө, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пїнонерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн сонин Банинчаналлиалдас гын САСЛХ ОВэтхрын хивэрэнжит эн гсонголын 5 энсвєрдал навВ ээн эан ийн Ф Үнэ 10 мө Хүүхдүүд ээ! Өнгөрсөн намар Зөвлөлтийн Ал тайн хязгаарт Зөвлөлт- Монголын залуучуудын найрамдал фестиваль болсныг санаж байна, Энэ бол Мон гол-Зөвлөлтийн залуучуудын най рамдлын анхдугаар фестиваль бай сан юм. Одоо монгол зөвлөлтийн залуучуудын фестиваль ардын хувьс галын өлгий нутаг Сэлэнгэ, Хонд, Дарханыг дамжин явагдах гэж бай на. Хоёр орны залуучуудын най рамдал: нөхөрлөлийг улам зузаан болгох агуулга бүхий энэ фестива лийг МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БХЛНЗЭ- -ийн Төв Хорооны хам тын санаачлагаар зохион байгуулж уламжлалт үйл явдал болгосныг хоёр орны залуучууд маш баяр бахдалтай хүлээн авсан билээ. . Найрамдал фестиваль нь 1967 оны 8 дугаар сарын 16-нд Хондод нээгдэж 26 хүртэл явагдах бөгөөд манай найрамдалт хоёр орны 290 гаруй ах эгч | нар чинь төлөөлөгч зочноор оролцож байна. Энэ фести ИХ НААААЛлЛТ валь аугаа их Октябрийн социа лист хувьсгалын 50 жилийн ойд зориулагдаж, манай хоёр орны за луу үеийнхний нөхөрлөл найрамд- лыг улам гүн зузаан болгож бид ний нөхөрлөлийг батлан харуулна, Манай орнуудын залуучуудын энд болох фестивальд залуучуу- гын байгууллагын ажилтнууд арга зарилын чиглэлээр төрөлжсөн сэ дэвт семинарууд Зохион байгуулна Ах дүү орны залуучууд хоёр. ор ны соёл урлагийн дээж тоглолтоо үзүүлнэ. Говь-Алтай аймгийн дуу бүжгийн чуулгын залуучууд шал гаран оролцож байна. Залуучуу дын байгууллагын ажилтнууд арга барилын чиглэлээр төрөлжсөн се- минар зохион байгуулж, | МХЗЭ, БХЛКЗЭ-ийн ажлын туршлагаа со лилцоно. Идэр залуу хүч тамирчид нөхөрсөг уралдаан тэмцээн явуулна. Хонд, Сүхбаатар, Дархан гоёлын чимгээ зүүж. тэнд бүх төрлийн бэлтгэл ажил жигдэрчээ. Энэ Ффес- сивальд ах дүү социалист Польш Болгар Чехословак улсын мэргэ жилтнүүд сочноор оролцож байна. Найрамдал нөхөрлөл интерна ционалч эрхэм дээд агуулсын дор болж байгаа энэ фестиваль залуу үеийнхний коммунист ёс суртахуу ны хүмүүжилд үйэзтэй үйл явдал бояон тэмдэглэж байна. Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын найрамдлын фестиваль нь аугааих Октябрайн соцнелист хувьсгалын 50 жилийн өй угтаж хоёр орны за луучуудын ак дүүсэг ган бат чин сэтгэлийн нөхөрлөлтэйг илтгэн Ха- руулах томоохон үйлэг юм, Энэ фестиваль нь Октябрийн үйэл с8- нааг улам сурталчлан түгээх уриан дор явасдаж байна, | | | | | | | | | МАНАЙ ХОЁР АРД ТҮМНИЙ НАЙРАМДАЛ ДЭЛХНМД ХАМ- гийн БӨХ БАТ ГАГНУУР МАРКСИЗМ ЛЕНИНИЗМЭЭР УЧРААС ГУИ- ГАГНАГДСАН ВАШГҮЙ БАТ ЮМ. Ю. ЦЭДЭНБАЛ | | | Манжерок Өнгөрсөн оны намар цаг, найм- дугаар сарын нөрлат сайхан өд рүүд тухайлбал 18-наас 28-ныг дуустал Зөвлөлтийн Алтайн хяз гаарт Зөвлөлт-Монголын залуучуу дын анхдугаар фестивальд өрол цох сайхан завшаан над олдсоп билээ. Наймдугаар сарын 18- ид Манжерок хоткон байгалийн гоо сайхан дээрээ фестнвалийн гоёл чи мэг зүүж, Зөвлөлт-Монгол залуу сын хөл хөгжөөн дуу шуугаар дол гилж байлаа. Тэр өдөр Зөвлөлт- Монголын залуучуудын анхдугаар Фестиваль нээгдэж, манай хоёр ул сын төрийн далбаа улаан цэнхэр өнгийн далбаануудтай цуг. сүр жавхлантай мандаж билээ, «Дэл хийн ардчилсан залуучуудын ДУУ лал» «Манжерок» гэдэг дуу “Орос монгол хэл дээр цууриаталт бай лаа, та Ахан дүү залуусын хог инїлүүл сэн дуу хөл нийлүүлсэн “бүжиг, нөхөрсөг сайхан яриа бүтэй-ёрав хоног үргэлжилж, Манжерокн, Ал- тай, Бийски, Барнаул хотоор за- луусын зугаа цэнгэл болж билээ. Очсон газар бүрд Зөвлөлт нут гийн пионерүүд Зөвлөлт, Монго лын ах эгч нартаа амьд цэцгийн баглаа барин гал улаан бүч гялалз сан сайхан тэмдэг зүүж, өгч байлаа. Тосгоноос тосгон хөтоөс хот явах замд багачууд хүүхдүүд, бил нийг цэцэг,дарцгаар даллан ёсолж байлаа. Элэ нь зөвлөлтийн хүүхэд багачууд монголын залуучуудын тө лөөлөгчдийг хичнээн халуун дотно угтаж байсны гэрч ажээ, Фестивалийн өдрүүдэд | Монгол- Зөвлөлтийн залуучуудын урлагийн тоглолт, биеийн тамирын төрөл бү рийн тэмцээн, уулзалт болсон юм. Үзэсгэлэнт сайхан. Манжерок цуур, Обь мөрөн Хатун голоор завь усан онгоцоор зугаалж түүдэг галд наадаж билээ. Бас бугын бо лон жимсний аж ахуйн олон газ раар явж, Барнаулын химийн ком бинат, зэрэг үйлдвэр, аж ахуйн олон газраар явж, Зөвлөлтийн энд нөхөдтэй найасаг сайхан. уулзаж байсан том. Ноднин өдийд бойсон энэ сай хан үйл яавдал,Мөнгол-дөвлөлтийн залуучуудын феетиваль Сэлэнгэ нутгийн Хондод нээгдэн байгаа энэ өдөр еэтгэлд улам тод ургаж байна. Харилцан бие биедээ болдог уламжлад бүхей манай хоёр өрны залуучуудын фестиваль . Монгол- Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн найрамдлыг улам нягт болгодог юм Яруу найрагч Ц. Райтав БЭЭ” ,сСОАЙЦСЄОСОСГрр ТЭЭ Х.чиннэ, Ланина. амина. аниа.” БНА. Г,ЧИННА. ГЧИННА ЧиШннА. Цилна. чаннь. ааннь./ Солонгосын Солош осын ард. түмэн Зөвлөлтийн уйаан армитан хамт хийсэн ялалтын ачаар японы түрэмгийлэгчдээс солон- сос өрөн чөлөөлөгдсөн өдөр жил 0бү- рийк наймдугаар сарын 15-ныг Солон- госын үндэсний баяр болсон тэмдэглэ- цэг юм. Солонгосын залуу үе, түүний Дөтөр Солонсвсын » пконерүүд өөрийн орнөө хөгжүүлэх, Солонгосын хуваагд- мал байдлыг нэгтгэхийн төлөө шургуу тэмцлийг явуулж байна. Солонгосын пионерийн байгууллага 1946 оны зур- гадугаар сарын 6-нд байгуулагдсан б9- гөөд пнонер багачуудыг хүмүүжүүлэх томоохон ач холбогдолтой байгууллага юм. Солонгосын иненерийн байгууллага, үндэсний. баярык өдөрт гүүнни дайчны сонин цаонер сурагчдыг эх оронч интернационалнст коммуниёт хүмүүжилтэй болгох ажлыг цаг ямагт анкаархан зохион байгуулж байна, “Сок лонсос орон хэдийгээр хуваагдмал бай- гаа боловч өмнөт Солонсосыг нэгтгэх японд байгаа Солонгос иргэдийг эж оронд нь буцаах, өмнөт олонгосооё америкийн цэргийг гаргах тэмцэл ДЭВ» шилтэт бүх хүмүүс, өлон улсын бай- гууллага, 3ХУ болон соцналист орны дэмжлэгтэйгээр ялалтад хүрэх Нь дам» жиггүй ээ. Солонгосын зажуу үе, хүүе хэд багачууд эх орноо нэгтгэх энэ тэм" 71 2) цэлд ард тумнийхээ нэгэн Өднл То. байна. ОКТЯБРЬ-- ХҮҮХЭД ЗАЙНЕН гаар мана газар бий ” үдийн хоо дон дунд Самаркандын ойролцоо ууланд АГ с . Тэнд байдаг пнонерийн зусланд Мннин бне, Дамьяи Манай соннны урна!рагч Бнтадий Коржи- ирүүлэв. Энэ дугаарт й ох орноор ков саяхан ОктяОрийн эрэдхэг зочилсон «Пионерская 50 жилийн ойд зориул! хаа, |са ай правда» сонины хэлт-|сан матерналаа ман 3 й 5 ль лэв. сийн эрхлэгч яруу най| сонины захиалга ёсоор|тёриалыг нийт Беднын «Зайнетын тангараг» гэдэг найраглалд комсомолч эмэгтэйтэй уулзсан юм. Зайнет тусгай нэгэн өрөөнд суудаг лны үеэр пнонерийн удирдагч бид түүн дээр очиж, мо- газар хүргэж өгдөг, хүндтэй зассан хоолны алык гэж үзэсгэлэнт нэгэн комсомолч тухай ма- гардаг, домогт байв. Өглөөний цай, суудалд Түүнийг хардан С тэмцлийн төлөө 3 рэлт амьдралыг уриалан дуудлаа. мандсан Зөвлөлт 3 рэг улаан армийн ..Хархан нүдэт к Энэ бол Узбекий нь тэр байжээ. Узбекийн комсО өвд дуудаж байв. рийн хар бүтээлгү комсомолд ОРСОН сийг шийдэхэд сэтгэл санааны ямар их эжиглэж, үзэн ядаж, йгаа лаа. Анх удаагаа таннн ухаарч байг Ё айнет энэ бүхнийг өөртөө эдэлсэ Зайнет ч энэ ийг авч хаяад, үзэн я байна. Тэрхэн үедээ үзэж сонсоогү хүч орсон гэж бодноо! олж хараад түүн Төдхөн Зайнет тагну, асгийг сөнөөхийг Ор дайчидтай хамтр омсомолч эмэгтэйг өшрөн хонзогнож б аз жаргал, н юм. Тэр, рүү бусад олдсон дээрэмчдийн ан тэмцэж ЭХЛЭВ, н комсомол, анхныхаа алхмыг хийж байсан мол эрх чөлөө, гэрэлт амьдрад дуудлагаар явлаа, Тэрээр, нүү- дагчийнхаа гэрийг орхиж, й тийм үйл ай эрх чөлөө, гэе эмэгтэйчүүдээ улчин болж Узбекстанд эс- нь хамгийн түрүүнд суулгаж өгдөг байлаа. Дараагаар нь наранд “ борлосон, наргиан шуугиантай багачууд суудалдаа сууцгаана. Хүүхдүүдийн сэргэлэн царайг харахдаа Зайнетын нүдэнд нь хайр энэрэл тодордогсон. Энэ эмэгтэй, эдний л төлөө дээрэмчнд- тэй амь биеэ үл хайрлан тулалдаж явсан болохоор арга байж уу дээ! Бид Зайнетыг пионерийн түүдэг гал, сайн дурынхны концертонд урьдаг байсан юм. Заримдаа тэрээр шинель өмсч, гар буугаа бидэнд үзүүлдэг байв. Бид түүний амьдралын түү- хийг мэдээд, ийм домогт комсомолч эмэгтэйтэй хамт байгаадаа бахархдаг байлаа. Зайнетыг цэл залуухан байхад нь хөгшин баян Мирза эхнэрээ болгон худалдаж авчээ. Баяны гуравдахь эхнэр нь ийнхүү турхан нарийхан охин болжээ. Түүнийг хорьж түгждэг байв. " Хэрэв хашаанаас гадагш гарах хэрэг тохиолдвол нүүрчйг нь хар юмаар бүтээж явна. : Узбекийн хүүхнүүд ийм хатуу хууль дагадаг байсан юм. Цэ- 4 вэр, бардам сэтгэлтэй охин үзэн яддаг хүнийхээ гэр оронд байж суухад бэрх байв. Ийн байсаар ойр зэргэлдээ хаа нэгэн газар төө шинэ амжлэээ бөй болсон тухай тэр эмэгтэй сонсчээ, Хайрлан дуулсан домог ярна ороо даяар ч морин дэл дээр ч Ё хан хэвслэг ч зачаласд байлаа гэж Демьян Бедный яр лэглэсэн бий, Гэвч Зайнет аз жаргалыг удтал эдэлсэнгүй, Өс хонзон өвөрлөсөн хөгшин Мирза хөлснин алуурчин элсүүлжээ, Оргосон хүүхнийг хөнөөж аль гэж өдии төдий мөнгө өгсөн ажээ, Алуурчид ч ажилдаа орж, эрэлхэг тагнуулчийг мөрдөн хөө- жээ. Тэгээд түүнийг шууд алчихсангүй удтал тамлан тарчлаав, Ухаан алдаж, цусанд хутгалдсан түүнийг цөөвөр чонын ндэш болог гэж толгойг нь цухайлсан амьдаар газарт булжээ. Зайнетыг дөнгөж голтой байхад ньолж авсан байна. Ферга- над эмчлээд дараа нь Москвад эмчлүүлэхээр явуулжээ. Бне нь аажим удаан хугацаанд сайжирч хуучин хэвтээ оржээ. Зай- пет гуай одоо энх тунх аж төрж явна. к Энэ эргийг анхааралтай ажигла даа. Дундахь нь Зайнет, Нө гөөх л Зайнет шүү дээ.Энэ зургийг Агалык гэдэг газар,гучаад й марч байхад нь авчээ, оны үед "нонерүүдтэй хамт амар ЭЭ ТАРИНА са Энн ЛЖпЬм ЭР ЛДЭ..Эээнэй ний нийниэй Эг Эл тэл хийлхиййллэй. мэ нийн 5” ”””1Л2Х | Нэг. ПАРГИЗАН ЦЭРГИЙН ЗАМААР Булган аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн хаалгаар туг лоозонгоор чи мэглэгдсэн нэгэн машин гарч, хойт зүгийг барин дав хив, Энэ бол тус сургуулийн 11 сурагч, 8 багшийн бүрэл- дэхүүнтэй «Партизан цэр- гийн замаар» тойрон аялах аяллынхан Булган аймгийн Баян-агт, Уньт, Тэшиг,Хөвс- төл аймгийн Аршаант, Та- риналан, сумдаар явах юм. Тойрон аяллын бүрэлдүүнд: түүх, газар зүйн багш нараас гадна дуучин, хөгжимчин, уран уншигч зэрэг төрөл бү рийн авьяас чадвартай су- рагчид оролцжээ. Эл, очсон бүртээ концерт тоглож, 214 ярна хийж, шинэ дуу, бүжиг зааж явах бөгөөд түүх ДХУРс гал, байгалийн өлбөрын цуг луулга хийнэ. Мөн партизан цэргийн замаар тойрон аялж ардын хувьсгалын үйл |хэ- рэгт оролцож явсан “ахмад дайчидтай уулзан тэдний ярна дурдатгалыг тэмдэглэн авч урд өмнө мэдэгдээгүй байсан зүйлийг нээн олох, бас Хатанбаатар Магсаржа- тын төрж өссөн нутаг, Ар- шаантын хүрээний эсэргүү лам нарын бослого гарсан газар зэрэг томоохон үйл хэрэг болсон түүх дурсгалт газруудтай танилцана. Хоёр, 13 ХАШАА Булган аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагчдын нэг хэсэг нь ахХ- мад үеийнхний мөрөөр тойрон аялал хийж явахад нөгөө хэсэг нь хадлан тариа газар ХАДЛАНЧИД Шижир өнгөөр гялалзуулсан Шавартын цэлгэр хөндий Шимт ногоо халлураад Шигмээсэг, тармуур хангинаж Баяр цогоор дүүрэн Баатар гэдэг хүүхэд Баян сүргийнхээ дэргэд Бахдам сайхан дуулна. Дуулсан уянгат дуу нь Дуулим талаар түгнэ. Уужим хөндийгээр билчсэн Үржилт мал нь идэшл авнь” “аннна. “чиний. гч. лан, хашаа хороо хаа л х9- дөлмөр оргилж хөлс урсаа: байгаа газар очиж ажиллаж байна. Саяхан энэ сургуу- лийн 8 багш, 50 гаруй сураг чид Могод сумын «Оч»нэгд 1 үржнд брнгадад өчиж 14 хоногт тус бүр 600 бог мал багтах чулуун хашаа2, 72:(2141207 2 1 ! (4 СА, 21 сур. аг “ялгаа 11 ийг барьж өгчээ. Эд, зөвхөн хашаа хо роо барнад зогссонгүй НЭГД- лийн суурь бригад айл өр- хөөр ухуулга яриа хийж, ши нэ дуу бүжиг, тоглоом сэлт зааж, ажил ахуйд нь тусалж явжээ. Сурагч Лхагвасүрэн, Наранцэцэг, Бавуу нарын олон сурагч бусдаасаа онц идэвхтэй сайн ажиллаж нэг дэлч аав ээж, ах эгч нарын хаа хайр талархал хүлээж, сум нэгдлийн шагнал хүрт- сэн байна - Гурав. НОГООЧИД Өргөн их ногооны талбайн їїгөөр “мал зулгаах, ногоо Армаг морьдоо хөлгөлсөн Ажилсаг цогтой хадланчид Аялгуу дуугаа цуурайтуулсан Манай нэгдлийн хүүхдүүдээ! мн тооцоо лийиййнийнийнхий эрррэг--ла--г- Банн дМгнд хэдэн хүүхэд «ух тсо- дог шнг тонголзон явна. Хүрч очвол Булган аймгийн төвийн 10 жилийн дунд ЄёУР гуулийн сурагч Мөнхбаатар, Баасанжаргал, Батсайхан, Алимаа, Баасансүрэн яар байлаа. Эд, зуныхаа даалгав рыг Өнелүүлэхээр МААМС- ын ногоон дээр ажиллаж 8айгаа гэнэ. --ХҮа нар хэд хоног ажил лаж даалгавраа биелүүлэх ёстой вэ? гэж асуухад: --20 таруй хоног лаж байна. -Юу хийж байна вэ? -їЗзрлэг ургамал зул- гааж байна. Одоо ингээд НО гоо хураах ажилд оролцоно гэлээ. -Түүнзэс цаана сур- гуулийн ногооны газар олон хүүхэд ажиллаж байна..Тэр хүүхдүүд мөн л зэрлэг урга хураах ажил хийж байна. Сургуу- лийн ногоон дээр өвгөн Сан жаа гуай хүүхдүүдтэй хамт ажиллаж байна. | Санжаа туай Булган аймгийн төвийг ажил- МАНАЙ НЭГДЛИЙН ГИШҮҮН энэ хүү бол Манай нэгдлийн гишүүн юм. Баатар аавын хүү Баян сүргайн эзэн юм. П. Дамдинсүрэн (Булган Малчин энэ. гийн хүний их эмч) тураас айм- Зуун Берхотурь гэдэг амьдарч байсан дархан Артамонов дэлхийд удаа дөрөөтэй унадаг дугуй бү тээжээ. хаант засаг Артамонокын бүтээлийг үнэлсэнгүй. О анньанны” ганнаг сургууль, олон жил ажилласан ахмад ажилчин юм.Тэрээр энэ жил 60 нас хүрч байгаа бөгөөд нх ургац авч ойгоо тэмдэ!- лэх гэнэ. Нээрээ ч сургуу- лийн ногооны талбай энэ жил нэг га-гаар нэмэгдэж, арчилгаа тордлогоо сайн бай гаагаас төрөл бүрийн ногоо- ны ургац, унац гоц сайн бай на. Байрын сурагчдын бо- лоод багш нарын хоол хүн- сэнд хэрэглэх ногоог ийн- хүү жил бүр тарьж хурааж авдаг сайхан заншилтай юм байна. Энэ жил ч урд урдын хаасаа уламих ногоо хурааж авах нь байна гэж захирал Чойжил ярив. Булган аймгийн . төвийн 10 жилийн сургуулийн су. рагчид ингэж л хөдөлмөр ор гилж, хөлс дусалсан газар бүр ажиллаж байна. «Сурла га хөдөлмөр хоёрыг хэзээ ямагт салгаж болохгүй» гэд гийг захирал Чойжил эрхэм лэн ажиллаж байна. Дөрөв. ХАДЛАНЧИД Уудам хөндийд бухал ярайж, нуруу дүнхийж бай- на. Бухлын дэргэдээс хүүх- дүүдийн дуулах шингэн дуу хадаж байв, Эд бол Булган “аймгийн Могод сумын «Оч» 10 жилийн дунд нэгдлийн П бригадын Даваа, жав ахлагчтай өвсний хэс- тийн бухалдагч хүүхдүүд ажээ. Энэ хүүхдүүдийн хий- сэн бухал тийнхүү сүр ба- » раатай, хөндий дүүрч байна. атчиат-иттиж--ат-инт Оатт-нт от Р-8т-ы. далаад жилийн Пермсек мужийн тосгонд Уралын хоёр дугуйтай 1801 онд Артамо 1068ХлА1 11414011 Е2 Бухалдагч Гончиг өдөрт 60 гаруй бухал хийж бусдаасаа түрүүлж явна. Тэрээр морин тармуураар цуглуулан мөр- лүүлсэн өвсийг нэг захаас нь сэрээгээр түрж бөөгнүү- лээд, үлдэгдлийг гар тармуу раар цуглуулж хоромхон хугацаанд бухал хийдэг бол жээ. Арван гурван настай охин Алтанцэцэгийн хийсэн бухал хэний ч хийсэн бух- лаас дутуугүй сайн болж байна. П бригадын Даваажав ахлагчтай хадлангийн хэс гийн хүүхдүүд 60 гаруй тонн өвс бухалдаад байгаа гэнэ. Энэ хүүхдүүд 60-70 кс бухал хийж урдах жил хийж байсан малгайн чинээ бухлын хөгтэй дутагдлыг арилгаж байгаа ажээ. Хишиг-өндөр сумын дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн амттай сурагч Лхагважав сайхан хоол цай хийж, хад ланч ах эгч нарынхаа ал- жаалыг гаргаж явна. Тэр бас хоол цай хийх зав чө- лөөгөөрөө бухал, нуруун дээр ажиллаж байна. /Хад- ланчдын дайгийн даавуу май хан дэрвэж байгаа хэсэг бүр дээр очиход ийнхүү СУР гуулийн сурагч, хүүхэд бага чууд өвс хадаж, бухал хийж, нуруу дүнхийлгэж байна. Манай тусгай сурвалжлагч тг сэСсмэаэ --. | “өт-ит-ит-ир-ит-ийр оат-ижт-ат--ат-ишт-ыг. хногч болон түүний «ма- шин? удаан хугацаагаар мартагдажээ. Дугуйн аяхны төсөө нь 17 жилийн дараа хилийн цаана гарчээ. Түү нийг Драйс гэдэг герман хүн бүтээсэн бөгөөд, дөрөө болон бусад зүйл байсан түй, Ийнхүү хөдлөхийн тул газраас хөлөөрөө түл хэх хэрэгтэй байжээ. ХЇХ зууны эцсээр орост дугуйн спорт хөгжиж ирэв. Тэ тээд дугуйн уралдаан ява! САах болжээ,,. | л ОЭыГ .ЛТЭ иййлиийни ййлиййлийний | | | | | ! ! ! ! ! | | гууатнь. | аниа, Гинрнь,” /анинА., Цин, чинь,” авна, “чннэа, “анин,” Лана | "ИННА. “авна, иань. . чинна, шин,” внна, Лана “ияниА, минь. илнь “алины,” Лана, ИНЭЭ. “аниа,” ЛЧВансА гт ЛИН “ЧИНЬ”, “ЧИИИА., “ЭЛНнА, ГЕИНГА. . аниа. Офава зэв Оозхао зонд заза жвса. м э-- АВЬЯАСТНУУД төрөлх хэн, орны маань элд хонгор нутгийнхны соёл ур сай ЕЇ! хоногийн ажил амжилттай Өчигдөр мэллээ! Баянхонгорын соёл урлагийн алдар утны дунд авьяас билгээрээ шалгарсан хөгжимчин, дуучин, бүжиг чин олон Хүүхдүүд оролцож байна. элхийн сонгодог хөгжмийн зохиол «Кармень» дуурийн . оршил, «Идэр малчид», «Анчид» «Сүргийн дэргэд» «Монгол бүжиг», зэрэг хөг аялгууг хөгжмийн хүүхдүүд арван хурууны чадал мэдэн чадварлаг сайхан тоглож байна. «Эр бор харцага жигүүрэндээ. хүч ї» гээд Шингэн лимбийн хоолойгоор галуулан охиныг хэн ныг Нанжидсүрэн лж байгаа бяцхан гэнэ. Нанжидсүрэн «Баянхонгор аймгийн одоо. ба ирээдүй» гэсэн үзэсгэлэн Баянхон горчуудын гараар бүтээгдэн нээгд лээ. Үзэхийг хүссэн хүн тоо тоймїш ТӨРСӨН НУТАГТАА ХАЙРТАЙ БИ Ноён уулсы нь Арланхан өссөн " Ногоон зүлгэнд нь " Тоглонхон дассан 2 Төрсөн нутагтаа хайртай он. Алїїм жимсий нь Амтланхан баяссан Алагхан ишигдээ Харнуланхан дуулсан Төрсөн нутагтаа хайртай би. Хөнөгийн хоолой Хөхрөн уннартана Хөндий дүүрэн Мал харагдана. Хөндий дүүрэн малтай ну тагтаа зорнулах дур тай би Н. ПҮРЭВ-БАТ (1 ангийн сурагч ЦЭЦЭРЛЭГЧ Цэцгээ! цэцгээ! хоёулаа Цэцэг тарья цонхон дээр Цэцэрлэгт байдаг намуу иг Цэмцгэр гоёхон ургуулья, «» Цэмцгэр гоёхон ургуулья. Бурмаа! бурмаа! хоёулаа Бургас тарья зүлгэн дээр, “Багшийн тарьсан улиас шиг Бахдмаар сайхан ургуулья Бахдамаар сайхан ургуульл Ашмаа! ашмаа! хоёулаа Алим тарья манхан дээр Алтан говийг амьдруулс / “Алдарт цэцэрлэгч болцгоос ? Д ТҮЛЭВСУРЭН. (У ангийн сурагч) Хөдөлмөрөө боловч өхөөрдөнө. Энэ охи Үзэсгэлэнгийн ТЭМДЭГЛЭЛ Галуут сумын бага сургуулийн 4 дү ЗАВ ШоТ Р 3 ЇР 5 гээр ангийн сурагч, асан. 5 дуулдагаа Сайн оёдолчин болбол сайн шүү раа шалгаран иржээ, Баянхонгор айм гийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу лийн сурагч Хүрэлсамбуу, Д. Эрдэнэ чимэг, Өлзийт сумын бага сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч Эрдэнэчимэг гээд л сайн сайн дуучин, төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Бямба жав,Дулам, Доржбат,Халтар,Баянхонгор аймаг дахь техник мэргэжлийн дунд сургуулийн сурагч Батбаатар, Ганбаа тар гээд чадварлаг хөгжимчнн сураг чид олон байна. Хонгор нутгийнхны хонгор үрсийн авьяаслаг тоглолт нийслэлийнхний баяр талархал хүлээж байна. Урла гийн ирээдүйн сайчуул хонгор нутгийн хонгор үрсийн авьяас билэг улам Өр- нөн дэгжих болтугай, Манай сурвалжлагч Би ардын хувьсгал ажил хийж байна. 10 хоногт шалгаран ирлээ, явдал хамгийн чухал юм сэн зүйлээ олон түм баярлаж байна. танхимд гүй олон, Түүний нэг нь бн байлаа. Үзэсгэлэн гэрэл зургийн, уран зур гийн гэсэн хоёр сгээс бүрджээ. Гэрэл зургийн хэсэгт аймгийн рэл зурагчин Цэнд--аюуш, 2Кадам баа зэрэг 20--нод хүний 80 гаруй бүтээл тавигджээ, Үүнийг үзэж бай хад нэг сая долоон зуу н мянга га- руй малтай Баянхонгор нутгийн байгалийн байдал, түүхэн дурсгал зэргийг тусгасны зэрэгцээ 25 сур гуулийн 7 мянга гаруй хүүхдийн ирээдүй болсон үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн бүхий л салбар соёл гэгээр лийнхээ хамт тусгагджээ. Баянхонгор аймаг. нь малын тол гойн тоогоор улсад 4 дугаар байр эзэлдэг бөгөөд бүх малын 80,7 хувь нь бог мал юм, Үүнээс хонийг мах, ноосны чиг лээр, ямааг --дДОонНын үүлдрээр үр гийн ХхэСсгГинг мэднэ. Цааш сэгт орлоо. Уран зураг, далбар зураг, чилэн 200 гаруй тавьжээ. Ахмад дын «Ардын гаар» залуу жийн «Чөлөөлөх үүлж байна. Гэрэл зур олж үзэхэд энэ бүгдий нь хран зургин үндэсний. зураг, су наамал хатгамал гэх шилдэг бүтээлийг зураач. Б., Санжи Намынхны дуудлаа зураач. Б. Дашдор замд» заргинг үзэ хэд Баянхонгорч! 1ын хувьсї 513) хэрэгт оролцож байсныг онлголоо. Төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн | дүгээр ангийн сурагч Тэрсайханы «Шугаман жагсаал», 3 дугаар ан Санжмятавын «Говь» гийн сурагч гэдэг харандаан зургийг үзээд анай өсвөрийн үеийнхний бүтээл санхг болж гэж үзэгч олон магтан. ярьж Байна, Шинэ амьдрал болгоныг Уу! ган хөдөлмөрлөгч ажилсаг Баянхон горчуудын уран бүтээлийн дээж Баянхонгор аймгийн соёл Оюунболд джил амьдрал дундаас ийнхүү улам ундарч байна БАДРАЛ дэнэчитэг, Ч. нар Сергей Михалков Нэг удаа жижигхэн дэгдээхэй азарган тахиаад хандаж --Тас урт хушуутай, бас тэгээд урт хөлтэй байхад минийх яагаад жижигхэн байдаг гэж асуухад юм бэ Азарган: тахиа --Боль! дуугаа тат! гэв. --Туулай ийм урт чихтэй байхад над явгаая жаахан ч гэсэн чих байхгүй байна вэ? Битгий төвөг удаад байгаач! --Муурын зулзага тийм сайхан үстэй байкад би яагаад ноолууртай байдаг юм бэ? --Зайлаад өгөөч! --Надад сүүлний оронцог ч аяга байхад но хойн гөлөг яагаад сүүлтэй байдаг билээ? Экс, ББЯСГАЛАН тай чацуу. Азид хийх Сайн оёдолчин болбол жаргал гэж ээж минь их захидаг байсан. Тэр захиас аймгийнхаа домгоос сэдэвлэж үн їд үзүүлэх Манай аймаг үйлдвэр хоршооллын тельд ажилладаг. Тэнд хүүхдүүд Ч ажилладаг, гэж хичээдэг нь түмэн зөв юм, Өнөөгийн жаргалант ү багачууд хэн боловч үндэсний наамал хатгамалыг нь хамгаас чухлаа гэж би захихыг хүсэж байна. Б. СУМУГЬЯА. (Баянхонгор аймгийн үйлдвэр хоршооллын Т, 7 «.-. 2-4 хонш оёдлын Тэр чипин цасны ёсоор Баяпхонгор дэсний зээгт наамал хийж соёл урлагийн Тэгэхээр хүн юмыг бага гэлгүй. байн сурах орныхоо нийслэлд хүрэлцэн ирж өөрини хий завшаан олдсон явдалд он хязгааргүй 1 артельтай. Би ар Тэд надаас юом сурах ед төрсөн жавхлант сайхан оёж сурах болсноосоо сайн шүү! арте- лийн ажилчин) Нанжидсүрэн, урлагийн авьяасаараа шалгаран оролцож байна Н. ДОРЖИЙН авсан гэрэл сур! урлагнин10 хоногт пионер СОР --Дуугаа тал! Ишнг яагаад надад муу ч гэсэн эвэр байхгүй байна вэ? урт эвэртэй байхад --Боль! Чи дуугүй бай! гэж азарган тахиаг үчэкээр уурлахад нь: --Бүх томчуул багачуудынхза асуултанд ха рмулдас байкад та яагаад дандаа боль! болы гээд байгаа юм ба? гэж дэгдээхэй шулганав. --Яагавд гэвэл чин асууж байгаа биш хари юм бүгдэд атаархаж байна шүү дээ! гэж азар ган тахиа сургамжлан хариулжээ. Энэ бол ёв той үнэн үг байлаа. : 1 Д. ЦЭДЭНСОДНОМ (орчуулав) 1967 оны -8 дугаар сарын 16. ММ. 4 (89) Баатарчууд, цэцэрлэгийн насны хүүхдүүдэд зориулав Дөл багийн Гонгор энэ жил хоёрдугаар ангид дэвшин орно. Нодиин нэг дүгээр ангиа сайн төгсгөжээ. Гонгор нодийн баатарчуудын дөл багт байжээ. Энэ жил онц сураад инопер болж улаан бүчээ ах эгч шигээ. намируулахыг хүснэ, Энэ хүү зунмхаа амралтыг, аав ээжийнхээ гар дээр Хэнтий айм- гийн Өмнөдэлгэр сумын Уртын хоолой хэмээх газар өнгөрөөжээ Энэ путаг Хэнтнй ханы салбар нүцгэц уулс, өргөн тавиун хөндий тэй шанд булаг урсан, тойром бүрдэд таван хушуу мал налайн билчсэн үзэмжит сайхан газар билээ, Гонгор хүү --Хүүхдүүдээ зуныхаа даалгав рыг “сайн биелүүлж ирээрэй гэж багшийнхаа хэлснийг үргэлж санана. Тэрээр номхон халиун гэ дэг морио унан тугал . бяруунд хурдлана, Үеийн найз,.нартайгаа мөөгөнд явж мөөгөө хэлхэн ха хааж, цэцэг иавч, түүл эрвээхэй бирьж хатаана. Нэг өдөр зэл! нь Д --Миний хүү ангаж цангатлаа эрвээхэй юунд эргүүлнэ вэ гэ хэд ХҮҮ -- Ээжээ! Зуны даалгаварт: амьтцдын хатаамал хийж ирзэ рэй гэсэн 10м, --Өөр ямар, даалгавартай. вэ?, --Олон даалгавар бий! Миний номонд бичээстэй бий! --Тугал хариулж. сураарай Г3- сөн үү? гишүүн -- Үгүй --Бичгээ гаргаад ир үзье гэхэд Гонгор хүү номынхоо савыг ууд лан бичиг гаргаж ээждээ өгөхөд ээж нь 2 --Тугал сайн хариулж сурах тухай байна шүү дээ гэв. Хүү гайхаж --Алив гэхэд зэж нь --Яагаав эх эцэг, ах эгч на рынхаа ажилд сайн тусал гэсэн байна. Энэ чинь тугал хариул, адуу тогтоо! үхрээ: билчээрт гар га гэсэн үг шүү дээ гэхэд Гонгор хүү, сая ухааран толгой дохиод --Ээжэзэ би тэгвэл өглөө эрт аав шигээ адуугаа хурааж байя гав, Хүү үүнээс хойш даалгав- раа сайн биелүүлэх гэж аавтай гаа өглөө эрт адуунд морддог болжээ. Баатарчуудын дөл багийн ги шүүн Гонгор Хэнтий Өмнөдэлгэр сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 2 дугаар ангийн сурзгч, Энэ хүү зуныхаа даалгав рыг сайтар биелүүлээд хичээлийн бэлтгэл харандаа,- дэвтэр, үзэг, сурах бичїгүүдээ бүрдүүлжээ, Гон гор, хонх Дуугармагц хичээлдээ ороход: бэлзн, Гонгор хүү даал гавраа бүрэн хийлж: Октябрийн 50. жилнин-ойн өмнө 1:дүгээр улирлаар онцсайн сураад, пнонер болж улаан бүч намируулах хү сзл-нь лав биелзнэ, Ж.Шагдар ЦЭЦЭРЛЭГИЙН БАГАЧУУД зуСЛАНД, аймгийн 3 Дээрхи шувууд, хаана, яаж амьдардаг, ямар нэртэйг хоорон доо харилцан ярьцгаа! ФЕСТИВАЛЬ -4Монгол- Зөвлөлтийн за Оролцвол мөн ч сайхнаа. байгаа шүү дээ. гар гараасаа барилцан --Тийм үү, ах чинь тэр дуулж бүжиглэж, сэтгэл фестивальд явж байгаа юм зүрхнээсээ ярилцаж байгаа -“Тиймээ. Ноднин Зөв- байх даа. лөлт Холбоот улсын | Ал- --Тэгэлгүй яахав, тэгэж тайн хязгаарт Зөвлөлт -- байгаа. Хоёр хүүхэд | иИн- Монголын залуучуудын гэж ярилцаж байна, Тий- анхдугаар фестиваль бол мээ хүүхдүүд МИНЬ та нар сон юм. Энэ жил манай зөв ярьж байна. Энэ фес хувьсгалын өлгий нутаг Сэ тиваль бол Монгол -Зөвлөл лэнгэ аймгийн Хонд гэдэг тийн залуу үеийнхний хам газар 8 дугаар сарын 16-- тач ажиллагаа, гүн зузаан нд эхэлж, 26-нд ажиллагаа найрамдал, сүр хүчнийг гаа дуусах юм гэнээ. илтгэн харуулж байгаа юм. Нэг өдөр ээж: -Маргааш «Мэхээр нээнэ» миний хүү зэжтэй- гээ хамт яваарай гэлээ. Ээж, тэр орой модон иштэй бяцхан царил, уут, богц бэлтгэв. «Мэхээр нээхийг» үзнэ гэж бодохоос миний нойр хулжиж тэр шөнө бараг унтсангүй. Тэгээ дөнгөж оронгуут: -« Ээжээ үүр цайчихлаа! гэж ээжийг дуудаж сэ- рээлээ. Ээж бид хоёр Бүдүүний гол өгсөж Хөх да. ваа гэдэг уудам жалгын адагт хүрэв. Тэнд Мэхээ- рийн бор хулганы нүх элбэг байлаа. Ээж бид хоёр морно чөдөрлөж өвсөнд тавив. Ээж хулганы нүхний дундуур явж модон иштэй царилынхаа ишээр газар түншиж явав. Төдий л удсангүй: --Энд нэг мэхээрийн орд байна. Ээж нь цоолоод өгье! Миний хүү мэхээрий нь савлаарай гэв. Би очвол: Тогоо шиг хонхор дотор бужгар хүрэн мэхээр шууд савлаад авахад бэлэн байсныг уутандаа хий- лээ. Одоо бодоход лав хоёр гурван кило-ээс доошгүй байсан байх. Орой болоход хоёр богцоо дүүргээд нар жаргахаас өмнөхөн харихаар мордов. Буцах замд миний унасан номхон хээр морь гэнэт таварцаглав. Гэтэл ээж: с --Миний хүү ээ! Морь чинь мэхээрийн орд цөм гишигчихлээ гэв. Ээж бид хоёр мориноосоо бууж мэхээрий нь савлаж авлаа, Ингэж унасан морь Минь хүртэл мэхээрийн орд нээлээ. Би мэхээрийн ордыг яаж олдогийг-ингэж сурлаа. --Мэхээрийн бор хулганы нүхтэй газарт нүхнүү- тийнх нь хооронд царилын иш буюу модоор түншиж лвлаа. Гэтэл мэхээрийн орд таарвал бөмбөгөн тоглоом шиг бамбалзаж байдаг юм. Зарим ордыг цоолоход хов хоосон байх буюу тун бага мэхээртэй байх 10- хнолдоно. Энэ бол тэр хулгана ордоо ухам бэлтгэчи хээд мэхээрээ хурааж амжаагүй байгаа хэрэг ажээ. Маргааш нь мэхээрээ том дэлгэц дээр дэлгэж наранд хатаалаа. Хэд хоногийн дараа чийгүй болтлоо хата- хаар түүнийгээ нүдэж нунтаглаад мэхээрийн бор гурил болгов. Түүнийг зөөхийтэй хутгаж мэхээрийн бор тос холилоо. Хичнээн амттай байсан гэж санана. Ээж үнээнийхээ сүүгээр олон сайхан ндээ боловс- 1: Й нь мэхээрийн бор тос юм. ЦУГ гаассл Т. “ЖАМЬЯНСҮРЭН. оо рА -ЧНайзаа| Манай ах --Ямар гоё вэ? фестивальд явж байгаа. -4Ах эгч шигээ том бо |! --4Ямар фестиваль вэ? лоод тийм фестивальд луучуудын фестиваль болж Монгол-Зөвлөлтийн залуус , Үйлдвэрчний Эвлэлийн нийслэлийн нэг" хүүхдүүдийн 61 Монголын өв Зөвлөлийн харьяа үгээр цэцэрлэгийн ээлээс 1, «Ваар:ай цэцэг». Ахлах бүлгийн Д. Энхжаргал охины наасан наамал. 2, «Манай цэцэрлэг», «Миний тогло дог машин» Дунд бүлгийн Н. Цогтсай хан хүү зуржээ. З. «Бөөрөнхий бор туулай би Бөм бөн бөмбөн шогшдог Бүлтгэр хар нү дэндээ Бөөн бөөн нулимстай би» гэж дуулж суугаад ахлах бүлгийн Л. Эр дэнэ-чимэг охин зуржээ. кшлжилииишыННлилШи9т:лсавшшэвшшлэг Үл Хариуцлагатай эрхлэгч. ШАГДАР ”-А--30200 Сүхбаатарын нэрэмжит УФсынхэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс--14140 нээг МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтүн! МХЗЭ-ийн Гөв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пноиерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн сониц Зөвл " БНМАУ-ын Алдын Их. Хурлын Тэргүүлэгчдийн ЗАРЛИГ ПАВЕЛ ИВАНОВИЧ сс.БЕЛЯЕВТ БНМАУ-ЫН БААТАР ЦОЛ ОЛГОХ ТУХАЙ с БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс: ТОГТООХ нь: өлт Социалист Бүгд Най- 24 дэхь жилдээф 76 33 (989) 61967 оны наймдугаар сарын 283. ф Лхагва фУнэ 10 мө Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон голын їнонерийн төрсөн ах МХЗЭ гаар сарын 25-нд 46 нас хүрнэ. Хэдийгээр зуугийн | тал-тавин иас хүрэхэд дөрөвхөн ч манай ах залуугийн цөгоор гя лалзаж, царай 0) санаа байгууллагын билгүүн, хүч чадал нх, хү сэл тэмүүлэл төгс байна. 1921 оны 8 дугаар сарын 25- нд төрснөөсөө хойш манай ах энх 9 рий хайрт МАХН- аавын энэ 8 ду: жил үлдсэн | зүс өнгөлөг, ухаан | элгэн ! ! МХЗЗ--ИЙН ЯРУУ АЛЛАР БАДАРТУГАЙ! зэрэг өдий төдий ажилд эвлэл ах, хүч оюунаа сорьсон билээ. Хайрт намынхаа дайчин тус лагчийн үүргийг ийнхүү нэр төр тэй биелүүлж ирсэн эвлэл ах байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон, хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон, “Сүхбаатарын одон хоёрыг энгэртээ гялалзууллаа. МХЗЭ-ах, монголын инонерийн байгууллагын үйл ажиллагаа, пндо нєр багачуудын сурлага, хүмүү жилд өдөр дутмын анхаарал тавьж, биднийг нам, эрд түмний хувьсгалч дайчин уламжлал дээр өсгөн бойжуулж ирлээ. Хайрт ахынхаа 46 нас насалж байгаа энэ баярт өдөр бид, пионер рамдах Холбоот Улсын иргэн, Зөв лөлт Холбоот!Улсын баатар санс- рын нисэгч Павел, Иванович Бє ляев «ВОСХОД-2» тэдэг сансрын хөлөг онгоцоор дэлхийг тойрон ам жилттай аялал хийж баатарлаг гавьяа байгуулсныг тэмдэглэн, монгол-зөвлөлтийн ах дүүгийн мөнх найрамдлын бэлэг тэмдэг болгож Павел Иванович Беляевт Бүгд Найрамдах Монгол Ард Ул- сын баатар цол олгож, Сүхбаата- рын одон, «Алтан таван хушуу» медалиар шагнасугай. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын дүүгийн чин сэтгэлийн хайр Тэргүүлэгчдийн дарга талархлыг өндөр хүндэтгэлтэй дэв Ж. САМБУУ шүүлж байна. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын “Пионер бид, МАХН-ын үйл хэр | 57614 88Бсарл Р ГОТОВ. 1 гийн хөлөө хэзээд бэлхэн! ( Улаанбатар, 1967 оны наймду өлсусуВХ УХХУУДХӨХӨУХХӨУВХӨ6ХЭЦЭХЦиӨх2: гаар сарын 18. ! 1 41 РЇЛ : їҮ ан 7 юү "1! 1 а ) 71 пГ т 1ВАНОВИЧ” БЕЛЯ ШТ БАЯР- ХҮРЇЭШ САНСРЫ Н НИСЭГЧ ПИ, Улаан тутийн нуулжээ, Навел сайн армийн албыг үлгэр Дуу: рналтай сейн хаасны учир долоон удаа медалиар їунат Беаяев нисэгч нарын байсны хувьд түүнийг зөв- лөлтийн агаарын рын хязгааргүй уудамд анж удаа гарах туршлагыг амжиаттай биелүүлсэн юм. Фансрын огторгуйд «уар- гагч апнардт хэрэвслийн жолоодлогыг хангах болон Леоновыг сансрын уудамд хөлөгнөөсөө гарч, шнаард- лагатай бүх ажиллагааг гүйцэтгэн нарийн тооцоол сон цагт хөлөг онгоцом- одонгоор, шилдэг нэг цэргийн халуун Хайр ивээлд бойжин иниж, эрийн цээнд хүрээд, төр тэм, цэл тулалдааны талбарт ариун нусаа . урсгаж тэнүүн Хөдөлмө. рийн байгуулалт дээр хөлсөө хус яуулж, баатарлаг яруу түүх бү! хий зам туулжээ. Ардын ялгуул| сан хувьсгалаар “байлдан. олсон, ард түмнийхээ Эрх чөлөө, хувьсга “лын өлөлт амжилтыг | бэхжүүлэх. үйлст эвлэл ах, энхрий намдаа чин үнэнч зүтгэж, хувьсгалын - эеэргүү дайсан. этгээдтэй ширүүн, тэмцэл хийж, Үлэмж гавьяа бай! гуулсан билээ. Манай эх орны тусгаар тогт нолд нүд хорсож, шүд зуун дайр сан харийн «импералист зандалч дыг бутниргэхэд эвлэл ах эрэл- хэг чээжээ дэлгэн орж, улс орноо! батлан хамгаалах үйлст үнэлж баршгүй гавьяа байгуулсан юм. Зөвлөлтийн ард түмнээс Гер маны Фашистын эсрэг хийсэн агуу нх эх орны дайны жилүүдэд эвлэл ах, МАХН-ын мэргэн заал таар улаан армнд туслах хөдөл гөөнд идэвхтэй оролцож, үлэмж их хөрөнгө мөнгө хуралдуулж, агт морьд бэлэглэн, санаа сэтгэ лийн ариун туслалцаа үзүүлж, МАХН-ын Төв Хороо, байлаа. БНМАУ-ын Сайд нарын зө45 авд Явны ниншиалн ариг сасрын су мыг бут ниргэх тэмцэлд Нэвнж ЗХУ-ын баатар Навел Ива на, Жа урлан зэ ЭМЦЭГ! цович Беляев өчигдөр ма- Эн аан дэлхийд Энх амгалан ёе Нэйж 3.08 нийслэлд хүс “логтож, бүтээн байгуулах ХӨХӨЛ) уранай хүндэт зочин, мөр өрнөсөн таван жилийн төлөв явтөөний жилүүдэд эвлэл. ахын сэдэж хийеэн ажил бүтээл үлэмж билээ... - 5 Атар тезар эөэкивлх, сэм "цөл усжуулах, хөшөө хөрөө нх, тєх нвх эзэвнших, берилга байгуулалт босгох, хүн эмэг бичэгтэн бол, төх, соёлын Довтолгоог ӨРНҮҮЛЭХ ЗХУ-ын савсрын нисэгч П. М, Бевяев 1935 оны зургадугаар сарын 36-нд Москвагаас умар зүг ӨВ шөх Вологдо мужийн Чє- жишево тосгонд төржээ. Н. Ы. ВБеляев эввлелтийн ерийн нөг иргэний адил намтартай юм. “Эхлээд бага сургуульд суралцаж, У942 онд арван. жилийн | | | | | | ! | | | дунд сургууль төгсөөд эё- водад токарьчаар ажил- лаж, удалгүй мөн заводэд эд шалгагч болжээ. Павел Беляев 1943 онд 18 настай байхдаа Зөв- лөлтийн армийй эгнээнд сайн дураар орсон даруй ннсэгчийн сургуульд СУ- ралцахыг хүссэнийг ёсоор болгон нисэхийн ДУНД СҮР гуульд элсүүлэн авчээ, Ие вед Беляёв, уг сургуулиа 1945 онд амжилттай төгс-/ Рөж сөнөөгч ОНГОЦНЫ нЯ- сэгчээр японы ямперне- явстуудын эерэг . тулал- даанд оролнсон, юм. Хө- жим нь зөвлөлтийн армид алба хааж байсан бөгөөд . адюнитурт өвөө академид суралцуулахаар иягээшээ. Ц. Белянев тэр анадемийг К959 онд төгс жөж, дараа. нь түүний : сурал- цаж төгссөн байна. ИЙ. Бє- яяев 1959 о»вд цэргийн хоёрдугаар эаргийн нмеэгч цол авсан бөгөөд мөн сайн змүхэрч юм. Павел Белөєв, 19095 оны Гуравдугаар сарын 18:85Д хоёр хүнэй суудай- зай «Восход-2» хөлөг ОН- тоцыг дартааж, Аленсей Яеёоновын хамт сансрын оггоргуйд ниссэн билээ, Павел Бедяев, Алексей ЖЯвонов нарын жолоодсон «Босход-2» хөлгийн НиИС- зэгээр сансрын огторгуйг эзэмшихэд цоо шинэ ГӨй- хамшигт алхам хийсэн юм. Олон суудалтай төгс тө- гөлдөр тэрхүү хөлөгт амх удаа гар жолоодлогын сис тем ашиглаж газарт бууя- гасны дээр нислэгийн үеэр амьдралыг бүрэн хангагч биеэ даасан систем бүхий битүү Өмсгөлтэйгээр хоёр- дугаар иисэгч Алексей Леонов хөлөг онгоц ны бүхээгээс санс- ФОооооОФФООФОоОФОоОФОФФФФФОФО“9Ф доо буцаж ирэхэд нь хөл- гийн баримжааг хангах эо- “сей Леонов рнат сөнөөгч онгоцны їНи- сэгч байсан хөлгийн дар- га Веляёвт оногдсон Эрэлхэг. нисэРч Павел Беляев, Алексей Леонов нар "7 «Вооход:2» хөлгөө сансрын огторгуйд амжилт тай оөлж, эрдэм мнжиЯ: гээйийхээ. хөтөлбөрийг бүс рэн биелүүлээд эх ДЭЖ хийдээ эсэн мэнд бууж ирс юм. "сэн билээ, «Восход-2» хөлгийн эмн паж-Павёл БВеляев, Ален- “нарын бай- гуулсан гавьяаг өвдрөөр үнэдж Зөвлөлт Х Улсын баатар цолоор шаг наж ЗСБНХУ-ын сансрын нисэгч цол олгосон юм. Сансрын огторгуйг эзэм ших үйлсэд гайхамшигт хувь нэмэр оруулсан зөв- лөлтийн сансрын нисэгч ЗХУ-ын баатар Павел Вё- ляев манай эх орны нийслэлд зочлохоор Хү: рэлцэн ирж байгаад мон» голын. хөдөлмөрчид чин сэтгэлийн баяр хургэж тав . тай саатан зочлохыг хүсэн ерөөж байна. оФФФОФФООФООФФООФООООФС Ш ЧУУЛГАН БОЛЖ (0РОЛНОВ Бид хайрт аав ээж, багш, хайр ивээлээр олон улсын маш сайхан амарлаа. -43ХУ болон ахдүү социали нам засгийн лагерь, Артект халамжит пионерийн ст орнуудын янонер сурагч “дын баялаг турш яагаас сурч мэдсэнээ өөрийн сургууль сурагчиддаа нэвтрүүлэх эрмэлзлэлтэй байна, Бидинйг амарч байх хугацаанд ЭУ 50 жигийн ой угтаж, бүх их Октябрийн түүхт пионер бегөчуу гаа холбоотны дын ЇН чуулган амжилттай болж өнгөрлөө. Биднийг амарч байхад тайван ба өнөөгийн хүүхдү “рал хуралдаж 82 орны Хэнтий аймгийн 10 «1917 оны Онтябры», «нх бага жу- вш үд» гэдэг онолын төлөөлөгч: өрөлцлоо, , жилийн “сургуулийн Хүндэт зочдыг хүлээж МАХН --ын Төв Хороо, БНМАУ--ын Сайд урилгаар манай оронд найрсгаар зочилж байгаа авч уулзав нарын Зөвлөлийн Зөвлөлтийн сансрын нисэгч, ЗХУ-ын баатар Павел Ивановнч Беляев болон Леннний Ком- муннст Залуучуудын А.Ю. Чеснавинчус нарыг сасын 18-нд хүлээн авч уулзлаа. Зөвлөлтийн МАХН--ын Төв Хороо, БНМА У-ын Сайд нарын Зөвлөлийн урил гаар манай оронд найрсгаар 30 чилж байгаа Зөвлөлтийн сансрын нисэгч, ЗХУ-ын баатар Павел Ива нович Беляевтай уулзах нийслэ- лийн залуучууд, пионерийн төлөө лөгчдийн уулзалт 8 дугаар сарын 18-нд В. И. Лениний нэрэмжит Монголын Пионерийн ордны хур лын танхимд боллоо, Энэ уулзал тад ЗХУ-ын Лениний Коммунист Залуучуудын Эвлэлийн Төв Хо рооны нарийн бичгийн дарга А-Ю. Чеснавичус оролцлоо. | Нийслэл Улаанбаатар хотын залуучууд, пионер сурагчдын төлөөлөгчидтэй уулзах уулзалтын хурлын ажил- лагааг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, нээж, хүндэт зочдод баяр хүргэж үг хэллээ. Дараа нь нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн 6 дугаар ангийн онц сурлагатан Хандсүрэн үг хэлэх- дээ: -- Монгой-Зөвлөлтийн | ард түмэн, түүч: залуу үеийнхний амьдралд їсмдэглэлт сайхан үйл явдал болж байгаа тус хоёр орны залуучуудын уламжлалт Ц фес- тивальд төлөөлөгчөөр оролцож, улмаар МАХН-ын Төв Хороо, БН МАУ-ын засгийн газрын урилгаар манай эх орны нийслэлд саатан морилж байгаа сансрын нисэгч танд өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид чин зүрхний цогтой халуун баяр дэвшүүлж байна. 1965 оны 8 дугаар сарын 18- нд хоёр хүний суудалтай «Вос- ход-2» хөлгийг даргалж, Алексей Леоновын хамт түүнийг жолоодож сансрын огторгуйг эзэмшихэд цоо шинэ гайхамшигт алхам хийсэн П.И. Беляев таны их гавьяаг мон голын пионер багачууд ард түм нийхээ хамт сайн мэддэг бөгөөд гүн их бахархаж байдаг юм. Олон суудалтай, төгс төгөлдөр «Вос- ход-2» хөлөгт анх удаа гар жо- лоодлогын систєм єгасглаж, буул гасны дээр нислэгийн үед амьд ралыг бүрэн хангагч биеэ даасан систем бүхий битүү өмсгөлтэй- гээр. хөлөг онгоцны бүхээгээс сансрын хязгаар, гүйд гарах турш- лагыг анх удаа амжилттай биелүүлсэн билээ. Сансрын огторгуйг эзэмшихэд Зөвлөлтийн шинжлэх ухаанд оруул- сан таны энэ их гавьяа, өсвөрийн пионер биднээс одон ертөнцөд очих хязгааргүй. мөрөөдлөө биелүүлэ- хэд дууриах сайхан жишээ болж чин зориг, өгч байна. Таны байгуулсан их гавьяа ӨС- вөрийн Сүхбаатарчууд “биднийг шинжлэх ухаан, техникийн-аугаа их итгэл тэмүүлэлд удирдан хө М.АрАН ОРНЫ ХОТ ДӨӨГИЙГН ОЛОН ЗУУН СУР ГУУЛИЙН ПИОНЕР СУРАГ чид ЗХУ БОЛОН СОЦИА ЛИСТ БУСАД РИЙН ЗУСЛАНД У, ТАВТАЙ САЙХАН АМРААД АЯН ТҮРҮҮЧ НЬ ИРЖ БАЙНА. ЛИЙГ ЫН В.И, ЛЕНИНИЙ НИЙТЛЭВ. ахУ Х9999Д МАРТАГТДАХГҮЙ ХӨ НЭРЭМЖИТ ОЛОН ХҮҮХДИЙН «АРТЕКН» РИЙН ЗУСЛАНД АМАРСАН ОРНЫ ПИОНЕ ХҮҮХДҮҮДИЙН БИЧСЭН ЭВ ОЧИЖ НӨХӨРЛӨЛИЙН СЭТГЭГДЭЛ, Эвлэлийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо 8 дугаар сансрын нисгэгч П, И. Бе- ЗӨВЛӨЛТИЙН САНСРЫН НИСЭГЧЇ. И. БЕЛЯЕВ ПИОНЕР СУРАГЧ- ДЫН ДУНД ЇЇНННИЙ НРЭМЖИТ МОНГОЛЫН төлж байгаа учраас та бол пионер бидний дотно хайрт. удирдагч юм. Иймээс бид, өнөөдрийн энэ баярт сайхан уулзалт дээр хайрт ах Беляев таныг хүндэт пионерээ болгож, өсвөрийн | Сүхбаатарчуу дын гал улаан бүч, пионерийн тэр гүүний удирдагчийн хүндэт тэм- дэг зүүж өгөхийг зөвшөөрнө ҮҮ гээд пионерийн улаан бүч, пиноне рийн тэргүүний удирдагч тэмдэг өгөв. Павел Иванович, МА РАЛТ улсын БНБА БНПАУ--ЫН ПИОНЕ ЗАМЫН ТЭМДЭГЛЭ ЭНЭ ДУГААРТАА - ляевыг МХ МХЗЭ--ийн Төв Хорооны алтан медалнар, Лениний ЗЭ--ийн Төв Хорооны хүндэт хүндэт шагнал- Коммунист Залуучуу, С.энэүчний дээ нө ажилтан залуу» дын Эвлэлийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга А.Ю.Чеснавничусыг «Тэргүүний ажил- тан залуу» алтан медалнар шагнасныг дарга Ч.Пүрэвжав дүгэээр нарийн бичгийн Уулзалт найрсаг дотно болов. ар Гэрэл зургийг Н. Дорж. ЇИОНЕРИЙН улаан бүч, тэргүүний удирдагч ТЭМДЭГ зүүсний дараа пионерийн ёслолоор гар өргөн ёслов. Ажилчин залуучуудыг тө- лөөлж нэхмэлийн үйлдвэрийн ээ- рэх цехийн нормчин эмэгтэй Цэнд сүрэн, оюутан залуучуудыг тө- лөөлж: Монгол улсын их сургуу- лийн тоо физикийн 8 дугаар кур сын оюутан онц сурлагатан Цэрэн жав нар хүндэт зочиддоо баяр хүргэж түг хэллээ, Бид олон улсын Пионерийн зус дан «Артект» 30 гаруй орны пио нерүүдтэй цуг амрав, Тэд, найр- саг сайхан зан .харьцаатай, хү- ННиИГг хүндэтгэдэг, өглөө, орой бүр тогтмол мэндэлдэг, нө- хөдөө үйлчилж .чаддаг, цагийг нарийн баримталж, чөлөөт цагаа сурах мэдэхэд зориулдаг юм. 1 Зөвлөлтийн пнонерууд: Ондэнд, өөрсдийн хүүхдийн дуу, хөгжөөн. тэй сайхан тогчоом, тойрон бүж зазж сургалаа, ТИХЗЭ--ийн Төв Хорооны нэг гардуулав. Манай сурвалжлагч Манай хүндэт баатар И. Беляев нийслэлийн пионер сурагчид, залуучуудын тө лөөлөгчдөөр дамжуулан мОнго- лын бүх ард түмэн, түүний өсөх залуу үеийнхэнд халуун лийн мэндчилгээ дэвшүүлж, сур гамжийн сайхан үг хэллээ. Эрин үед маань шинжлэх ухаан техник асар хурдан хөгжиж байна. За луучууд бид шинжлэх ухаан, тех никийн эрин үед амьдарч, ажил- лаж, сурч хүмүүжиж байна. Тэгэ хээр залуу хүн бүр эрин цагийн- хаа хурдаас хоцрохгүй явахын тул шинжлэх ухаан техникийг эзэмшин сурах хэрэгтэй. Юм сурч мэдэхийн тул хөдөлмөрч, тэсвэр хатуужилтай байх ёстой. Ямар нэ гэн бэрхшээлийг туулж байж ам жилтанд хүрдэг. Манай сансрын нислэг ч бас л тийм бэрхшээл давж байж амжилтанд хүрсэн юм. Одоо үед саранд хүн аялах хуга- цаа асар удахгүй байх. Өнөөдөр миний үгийг сонсоод сууж байгаа та нөхдийн дотор ч саранд нисэг чид сууж байж мэдэх юм. сэтгэ- Манай маргааш асар сайулн байна. Гэвч одоо үед империалис түүд дайн үүсгэхийн хойноос улайран тэмцэж байна. Ийм үед залуу хүн бүр сонор соргог, сэр гэмжтэй байх ёстой, | Танай сай- хан оронд болж байгаа Монгол- Зөвлөлтийн залуучуудын найрам далт фестиваль олон орны залуу чуудын нөхөрлөл, хамтач ажилта гаанд ихээхэн ач холбогдолтой болно гэж дүгнэж хэлээд өсөх за луу үеийнхэнд хөдөлмөр сурлага даа их амжилт олж, эрүүл энх өсөн торнихыг ерөөв. Дараа нь нөхөр А. Ю. Чеснавичус баяр хүргэж үг хэллээ. Зөвлөлтийн сансрын нисгэгч П. И. Беляев, залуучуудын с0- нирхсон олон асуултанд тодорхой хариу өглөө. Үлээвэр найрал хөг жимд цог хийморьлиг ая хангинаж «Найрамдал», «Энх тайван» гэсэн уриа лозун танхим дүүрэн цуурай- танж, уулзалтын хурал төгслөө. ОРДОНД үндэт зочид химуудаар орж. хүүхдүүдийн хийж бүтээсэн зүйлийг ихэд сонирхон үзэв. Уран зур- гийН танхимын эмэгтэй сурагч Цогоо, П. И. Беляевын хөр гийг хичээнгүйлэн зурж байгааг зочид ихэд. сонирхон П. И. Беляев тэрхүү гарынхаа үсгийг зурж дурсгав. Хүндэт зочидыг пионерийн орд ноос гарахад пионер сурагчид, нийслэлийн зал бая - гэж, сайн сагаан ЁС Ба дэвшүүлэв, зочин, ЗХУ-ын | монголын ПиОнНё-. рийн ордны тан-. үзэцгээж, | зураг дээр. ерөөлийн үг Г сэСМмээЭ. . гнссаР ЛЭ өл Бид энэ бүгдийг өөрсдөө ээөм- өдөр, шээд зогсохгүй өөрийн аймаг, СУР. г гуулийнхаа сурагчдад эзэмшүүлж» “Октябрийн Хувьсгалын 50 ж9-. слийн ойг хөдөлмөр: сурлагын ӨМ” | дөр амжилтаар угтаж “биелүүлэх, чин. өрмөлөэлтэй на. сагта ар чаг зажамж- | лагч П чуулганыхаа шийдвэр Жло ШЭЭХ: шал 4.) Эс Хэнтий аймгийн төвийн 10 сэн хийв сургуулийн сурагч Х, ТөнӨР 4. ИХ ЛЕНИН ЖАНЖИН Сүх БААТАР НАРЫН ҮНДЭСЛЭ СЭН МОНГОЛ ЗӨВЛӨЛТИЙН АРД ТҮМНИЙ МӨНХ НАНЙ РАМДАЛ БОЛ МАНАИ УЛС ОРНЫ ХӨГЖИЛ ЦЭЦЭГЛЭЛ ТИЙН ҮНДЭС БОЛОН УЛАМ БАТ НЯГТ БОЛЖ БАЙНА. ФЕСТИВАЛИЙН ХОТХОН ) Монгол--Зөвлөлтийн чуудын сэтгэлдогдлон хүлээж бай- Залуу сан 8 дугаар сарын 16 ны тунга лаг сайхан өдөр боллоо. Лениний Коммунист Залуучуудын Эвлэ лийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга А.Ю. Чеснавичус тэргүүтэй төлөөлөгчдийг 16 ны өглөө Сүх баатар хотол хүлээ! авах найрамд лын цуглаан болон. Цуглааныг Сүхбаатар хотын на мын хорооны нарийн бичгийн дар га Дорж нээж, аймгийн намын хо рооны нэгдүгээр мзрийн бичгийн дарга Ш. Хасбазар үг хэллээ. Да раа нь Зөвлөлтийн | залуучуулын төлөөлөгчдийн тэргүүн А. Чеснавн чус Монгол Зөвлөлтийн залуучуу дад баяр хүргэж үг хэлсэний | да раа МХЗЭ ийн Төв Хорооны нэгдү гээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пү рэвжав Фестивалийн төлөөлөгчдөд баяр хүргэж амжилт хүсэв. Монгол--Зөвлөлтийн залуучуу лын төлөөлөгчид фестивалийн хот Хотол хүрэлцэн очиж, | үдээс хойш фестивалийн ажиллагаа сүр жавхлантай нээгдлээ. /Фестивальд ЗХУ--ын сансрын нисэгч ЗХУ ын баатар П. И. Беляев со.» өдөр Хү рэлцэн ирж Фестиввалийн нээлтэд оролцсонд нааламчид ах лүүгийн Ахмад үеийнхээ хувьсгалт дайчин хөдөлмөрч уламжлалаас МХЗЭ-ИЙН АХМАД ГИШҮҮН, УЛСЫН ГАВЬЯАТ БАГШ Б. чимэд, СУРАГЧДАД МХЗЭ-ИЙНДАЙЧИН ЗАМНАЛААС ЯРЬЖ, ДУР шонЕР САМЖ БИЧИЖ БАЙГАА НЬ ХОНДОД БОЛЖ БАЙГАА МОНГОЛ ЗӨВЛӨЛТИЙН ЗА ЛУУЧУУДЫН ФЕСТИВАЛЬ БОЛ ОКТЯБРИЙН АУГАА ИХ СОЦИАЛИСТ ХУВЬСГАЛЫН 50 ЖИЛИЙН ОИЙГ УГТСАН ЯРУУ АЛДАРТ. АЖИЛ БӨ ГӨӨД МАНАЙ ХОЁР ОРНЫ ЗАЛУУЧУУДЫН НАЙРАМ халуун талархал хүргэж хүндэтгэн угтлаа. Их наадмыг СПэлэнгэ айм- тийн ХЗЭ--ийн хорооны нэгдүгээр мэрийн бичгийн дарга П. Эрдэнэ бат нээж, үг хэлсэний дараа их наадмын туг, Монгол Зөвлөлтийн төрийн далбааг өндөрт өргөж ах дүү залуучуудын баясгалант луу цуурнатлаа. фестивалийн нээлт дээр монго лын залуучуудын төлөөлөгчдийн тэргүүн Х. Батаа, Зөвлөлтийн тө лөөлөгчдиин тэргүүн А.Ю. Чесна вичус нар болон хоёр орны залуу чуудын төлөөлөгчид үг хэлэв. Их наадмын хүндэт зочин ЗХУ--ын сансрын нисэгч П, И. | Беляевыг баяр хүргэж үг хэлэхэд наадамчид баяр бахдалтай хүлээн авч талар хал илэрхийлэн нижигнэтэл алга ташив, Нээлтийн дараа их наад мын уран сайханчдын хамтарсан тоглолт тоглолоо өХх дүү хоёр ориы уран сайханч дын тоглолт уран чадварлаг болж, үзэгчдийн талархал хүлээж байн байн алга нижигнүүлэн тгшиж бай- лаа.Зөвлөлтийн залуучуудын бү. жиг олны анхаарал их татав. Энэ тоглолтод нийслэлийн З дугаар сур гуулийн 8 дугаар ангийн єурагч пис1їгр Ядамжавын Оюунчимэг оролцож уран нугаралт хийснийг Зөвлөлтийн залүучуул тагтшин магтлаа. Пионер та нарын төлөөлөгч Оюунчимэг Мотгсол-- Зөвлөлтийн залуучуулын Ффестивальд ийнхүү амжилттай оролиож байна. сурцгаая! ДАЛ НӨХӨРЛӨЛ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААГ БЭХЖҮҮЛЭН БАТАТГАЖ БАЙНА. ФЕСТИВАЛИЙН ХОТХОНД ЭВ НАЙРАМДАЛ ЭНХ АМАР УРАГШЛАХ .КОММУНИЗМ УЛААН НАРНЫ ТУХАЙ ДУУ ОРОС МОНГОЛ ОЛОН ХЭЛ ДЭЭР ЦУУРАЙТАЖ БАЙНА. Фестволийн хотөөс мэдээлж байна Фестивалийн 2,3 дахь өдрүүлэд бөхийн чөлөөт барилдаан, эрэгтэй чүүдийн сагсан бөмбөг, эмэгтэйчүү дийн гар бөмбөгийн тэмцээн болж ах дүү хоёр орны тамнрчид арга ухаан, хүч чадлаа сорин тоглож, үзэгчдийн анхаарал ондгой татлаа, Фестивальд оролцогсод, Америн кийн нмперналнстуудаас Вьетнамд хийж буй ялт дайныг эсэргүүцсэн цуглаан хийлээ. Цуглаан дээр мон- голын төлөөлөгчдийн ахлагч Х. Ба таа, Комсомолын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч И. Т. Комов бо лон Монгол--Зөвлөлтийн залуу чуудын төлөөлөгчид үг хэлж, Вьетнамд үйлдэж буй Америкийн нмпериалистуудын ялт ажиллагааг эсэргүүцэж, монгол-- зөвлөлтийн залуучуул ах дүү Вьетнамын талд бат зогсож байгаагаа илэрхийллээ. Цуглаан болсон талбайд «Вьетна маас савраа тат!» «Америкийн нмпериализм сөнөтүгэй!» гэсэн ЛО зунгуудаар чимэглэгдсэн байлаа. Цуглаан! дээр америкийн империна лизмыг эсэргүүцсэн үг хэлж, Вьет намын талд байгаагаа илэрхийл сэн дуу цуурнатаж байлаа. Наймдугаар сарын 19--нд Фес тивалийн төлөөлөгчид Монгол Зөв лөлтийн хил дээр ирж, Хиагт, Ал. танбулагийн залуучуудтай уулзаж хамтарсан тоглот хийв. Мөн хувьс галийн өлгий Алтанбулаг хотын байдал, түүх дурсгалын зүйлтэй танилпиэав. Мог ол--Зөвлөлтийн залуучуу дын П фестиваль нь октябрийн со циалнст их хувьсгалын 5 Ожилийн ой угтаж, найрамдал тэхөрлөл хамтын ажиллагаагаа улам бат зузаан бол гох үзэл санааны дор Сүхбаатар нарын үүсгэсэн Монгол Зөвлөлтийн ард түминай Мөнхийн. нөхөрлөл хичнээн их элэгсэг дотно. чин шудрага болж байгааг энэ. их Наадам харуулж байна. Ж. Шагдар амжилттай. явагдаж байна. Их Ленин, жанжин, КОММУНИЗМЫН СУРГУУЛЬ | 1927 оны 8 лугаар сарын 55--21-нд Мон- голын Үйлд- вэрчний Эвлэ- лийн анхдугаар их хурал хурал даж, монголын үйлдвэрчний эв лэлийн төв бай- гууллагыг сон- бангуулснаас хойш дөчин жил » Энэ түүхт ойг эх орон да- яар өргөн тэмдэглэв. МҮЭ нь МАХН засаг монголын ажилчин анги. бүх ард й өмнө хүлээсэн үүргээ нэр төртэй биелүүлж ирсэн учир хөдөлмөрийн гавьяаны улаан ту- гийн одонгоор шагнагдав. МҮЭ, эх орондоо шинэ амьдрал, шинэ нийгэм байгуулах асар их тэмц лийн дунд өсөн бэхжлээ. МҮЭ, ма- най оронд социализмын материал, техникийн бааз байгуулах, нийгмийн социалист харилцааг төгөлдөржүү- лэх, хөдөлмөрчдийг социализм ком- мунизмын үзэл санаагаар хүмүүжүү- лэхэд намынхаа найдвартай түшиг тулгуур нь болж ирлээ. “БНМАУ--ын улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх удаа дараагийн таван жилийн төлөвлөгөөг биелүүлэх тэмцэлд МҮЭ, ажилчин ангийн идэвх санаачлага. социалист урал- даан, социалист хөдөлмөрийн брига- дын хөдөлгөөн өрнүүлж, асар их ам жилт гаргалаа. 40 жилийн яруу алдарт зам туул сан МҮЭ, өнөөдөр эгнээндээ 180-аад мянган гишүүн, ажилчдыг нэгтгэсэн олон нийтийн нэр хүндтэй том бай- гууллага боллоо. «Үйлдвэрчний эвлэл бол комму- ннзмын сургууль мөн» гэж их Лс- нин хэлсэн билээ. Лениний энэ заалтыг МҮЭ хой- шид ч нэр төртэй биелүүлнэ гэж мон |. голын өсвөрийн үеийнхэн төгс дүү рэн итгэж байна. Баянхонгорчууд | эх орны нийслэлд Баянхонгор аймгийн соёл урла- | тийн 10 хоногийн ажил нийслэл Улаанбаатар хотноо энэ 8 дугаар са рын 15-нд амжилттай нээгдлээ. Энэ орой Д. Нацагдоржийн нэрэм жит улсын драмын театрт Баянхонго рын уран сайханчдын концерт тог- лож нийслэлийнхний халуун талар- хал хүлээж байлаа. Баянхонгор аймгийн соёл урла- гийн 10 хоногт зориулсан уран бү- тээлийн үзэсгэлэн МҮЭ-ийн үзэсгэ- лэнгийн танхимд 8 дугаар сарын 16-нд нээгдлээ. Тэр үзэсгэлэнд Баян хонгор байгалийн болоод түүх дурсгал, эдийн засгийн байдлыг тусган харуулжээ. Нийслэлийн урлагийн тайзнаа Баанхонгорын залуу зохиолч Цэвлээ Жигжидсүрэн нарын «Хүргэн» гэдэг жүжиг тоглож байна. Мөн Баянхон- горчуудын халуун сэтгэл хөлс хү- чээр боловсрогдсон цагаан идээний дээж нийслэлийн дэлгүүр мухлагт за рагдаж байна. Ийнхүү Баянхонгорын хөдөлмөр- чид аймгийнхаа намын хорооны 1964 оны ЇУ бүгд хурлын шийдвэ- рийг биелүүлэн, аймаг орныхоо соёл жилтоор багагүй амжилт гаргаж, 1965--1966 онд мал аж ахуйг өс- гөх, улсын төрөл бүрийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтүүдийг жигд биелүүлж, 1966 оны ажлаар улсын эй эц аймгийн эгнээнд орсны үндеэ соёл урлагийнхаа 10 хоногийг нийв- лэл Улаанбаатар хотноо хийж байна. Манай сурвалжлагч ! ТҮЛЛТАГС СЖСШМИШШГЭРОПОГҮТЖЛҮЛЛТЛГОХЭООЛЕНБВЧЛЫК: Ан фук хоёр ах дүү хоёр биш. Гэвч аман хүзүү хатан хүзүү хоёр шиг салахгүй сайн. нөхөрлө- сөөр хоёр гурван жилийн нүүр үзжээ. Ан нь энэ жил арван гур- ван нас хүрч, Фук нь арван нэ- гэн нас хүрэхэд хэдхэн өдөр дутуу байгаа ч гэсэн гаднаас нь хальт- хан харахад, энэ хоёрын хэн нь на. саар ах, хэн нь дүүг ялгахад амар гүй. Хоёулан хатсан хулсны тай- ранхай шиг чөрийсөн туранхай хөх жаал ажээ. Харин энэ хоёрын бүр ээлжгүй хариулдаг, одос хэ- мээх хэдэн хөх үхрээс нь ялгахад амаргүй нь л ёстой үнэн. Тутра- гын хатсан хар далан дагуу шуу- дуу юм уу нуга цөөрмийн усан дотор ндээшлэхээсээ хэвтэх дур” тай, томоос том далгар эвэртэй өдсын нуруун дээр ус Өвсний бял- зуухай шнг тогжийн сууж буй үед нь тэр хоёрыг харахад, фукийн хоёр шилбэ даавуун боолттой Х4- рагдана. Түүннй шилбэ нь яасан юм бэ? гэвэл америкийн нисэх он гоц тосгон дээгүүр нисч, химийн хорт боднс цацах үед өвс ногоон дөтор гүйж -яваад хордон, яршиж шархалсан учир Наргил модны тос түрхэн боосон нь энэ юм “байжээ. Анын уруул нь цахлайдсан буюу амруутсан тугалын дух шиг хараг дана. Америкийн онгой хор цацах. үед энэ жаал нуугдаж, амь мэнд гарсан боловч, сүүлд нь түүхий ца гаан лууван ндэж хордоод, арай үхэлгүй амь мэнд үлджээ, Гэвч уруул амны нь гэмтэл бүрэн арн- ялаагүй байгаа нь энэ ажээ. Харин" Анын нэг ах нь тэр үед гол дээр, загас барьж яваад хорт бодист хөрдож усанд унаж үхжээ. Ер нь америкийн нисэх онгоц эдний төс гон дээгүүр модны орой, хүний малгай шүргэм доогуур тийнхүү нисч, хор цацаж өнгөрөхдөө энэ- хэн төдий хор учруулсан уу гэвэл ” өгт тиймгүй. Онгоц дөнгөж нисч өнгөрмөгц тоглож байсан жаалууд ханиалгаж огнулан, нийт. хүмүүс нх багагүй амьсгалж болохгүй, ха хаж цацан бөөн чимээ болон, «Энэ хар элээнүүд чинь хор цацлаа» хэмээн тэвдэн шуугиж эхэлжээ. Тэгээд л яарч сандчин, сав суул- гаа бөглөж таглан, энэ тэр юмаа пойтон алчуур даавуугаар бүтээж гарчээ. Төдхөн эргэн тойрон хар- вал тэнгэр бүүдгэрэн булингар- таж, ой мод, гэр байшин, харуул манааны байрны орой дээвэр цай вартан харагджээ. Тэр ч байтугай шар, улаан, хар өнгийн юмс ч энд тэнд бий болжээ, Тэгтэл энд ч Хү" ний нүд сохорч, тэнд ч хүүхэд үрэгдэж, гахай шувуу, усны загас одос үхэр ч хорджээ. Химийн хорт бодисоос өөрийгөө хамгаалах гэж хүмүүс сонгино сармис ч бол- тугай түрхэх, балга амттай исгэ- лэн юмаа ч уух, ер нь хүн бүр ЮУ чаддаг мэддэг бүхнээ хийж, улс Ч тэр даруйд нь зохих арга хэмээ Манай хаяг. --- А--30200 (ВЬЕТНАМЫН ТУХАЙ гандсан чөргөр хөх биеийг, өдөр. авчээ. Гэвч яаж ч чадалгүй алдсан зүйл гэвэл одоо Ан, Фук хоёр үхэр хариулж яваа тутрага ногоо, тарианы хордож харлан хатсан талбай мөн билээ. Ид Сайхан 00- ловсорч түрүүчийн ургацын НЬ дээжийг хүртэх гэж бэлтгэж бай- тал америкийн империналистууд ийнхүү хорлон сүйтгэсэн. учир, хөөрхий тариачин олон ёстой Л поолуунь байвч будаагүй хоцор- чээ. Энэ гамшигт тохиолдол бяцхан Ан, Фук хоёрт дайсныг улам ул- маар үзэн ядах, тэмцэн тулах хү- сэл бадруулжээ. Дайсны ямарч зэр зэвсэг, хорт үйлдлээс тэр хоёр айхаас өнгөрчээ. Дайсныг юугаар ч болов устгах хэрэгтэй гэж тэр хөёр хатуу чанга хатамжлан сана- жээ. Бяцхан Ан хайртай сайхан ахаа дурсан санах тутам, дайсныг өшин санаж үзэн ядна. Нутгийн ард түмний тэмцэл улам нарийсаж эхэлжээ. Америкийнхан болон ур- вагч хөлснийхөн, энэ нутгийн ХИ- лэгнэн тэмцэгч олныг ВБьет-кон- чууд гэж нэрлэх боллоо. Вьеткон- чууд гэдэг үгийг хоёр жаал авнх- лан мэдэхгүй байсан ёвч сүүлд учры нь мэджээ. Вьетиамын ком- мунистуудын үр сад гэгдэх болсон доо тэр хоёр бүрч Зориг оржээ. Голд сэлбэл гурсгалы нь дага, гэг» чээр тэмцэгч ах зах жишээнээс тэр хоёр олон юм сур: чээ. Нэг удаа тэр хоёр дайсанд хөөгдөж яваа хүнийг харжээ, Хоёр жаалыг хараад тэр хүн бараадан гүйжээ. Хоёр жаал тэр хүнийг тосож өвс ногоон дундуур гүйсээр, тэр хүнийг хүрч ирэхээр, бухал өвс рүү шургуулан нуугаад, ха- жуу, тийш холдон цойлж, хөөж яваа дайсныг хүрч ирэхээр, хоёу- лан тэдэнд үнэн голоосоо туслах гэсэн сайн хүн болон, «Ах нар, ах на вэ?» гэхэд наадуул нь «Энэ лүү зугтсан хүн хаачив?» гэсэнд хоёр жаал, «Тэр хүн чинь тэр- ой руу орлоо шүү дээ. Бушуухан явахгүй бол баахан холдчих нь байна даа. Үгүй тэгээд тэр чинь ямар учир- тай хүн юм бэ?» гэсэнд цаадуул нь «Аа тэр Вьетконгийн оргодол!» гэжээ. Хоёр жаал тэгэхээр нь бүр цухалдан бачимдсан байдал гарган «Пээ! түүний чинь Вьетконг байс- ны нь мэдсэн бол дамнуурганы модоор ч болтугай тархин дун- дуур нь татаад алчихдаг байж. Одоо түргэхэн явахгүй бол горь- гүй болох нь дээ! Яг л тэр мод руу орсон доо!» гэсэнд дайснууд сандран яваад өгчээ. Ан, Фук хоёрын анхны гавьяа энэ. Дайсны хорих лагераас зугт- сан намын нэг їинлдэг гишүүний амь аврах гэдэг хөёр жаалын хувьд тун ч бахтай хэрэг мөн, Дараа нь тэр хоёр, гол дээр үх- рээ хариулж явжээ. Гол руу үхрээ 9 хариулах гэдэг жаахан Анд их эв хүмүүсийн , яасан их яараа вэ! Юу болоо. ӨГҮҮЛЛЭГ) сайхан юм шүү гүй байдаг байв, Хайртай ах минь, энэ голд үхсэн дээ гэж санахаар л тэр естой л . асгаруулан уйлдаг байв, Гэвч бусдыг харж өөрийн- хөө өө сэвийг засна гэгчээр бяц- хан фукийнхаа үгэнд орсоор сүүл дээ Ан уруу дорой царай гарган урвайж унжхаа больжээ. Тэр дун- даа саяхан нэг хувьсгалчийн амь аварснаасаа хойш, тэр хүнийг ахын минь ор гэж санан, одоо тос гоныхоо амь үрэгдсэн бүх хүний өшөөг авна гэж тэр хоёр хатуу шийджээ. Нэг өдөр тэр хоёр, мөн л гол дээр одсоо хариулж явжээ. Гэтэл” бас л нэг зугтаж яваа хүнийг хар жээ. Хойноос нь хөөж яваа хү мүүс нилээд холхон яваа учир байн байн буудаж байжээ. Бууны дуу хоёр жаалыг хирд хийлгэжээ. Гэвч хоёр жаал тэрхүү айсан туу лай шиг амь тавин яваа хөөрхий хүнд туслая гэж шийджээ, Хоёр жаал. амдан гүйсэнд тэр хүн «Та хоёр надаас холд!... холд...» гэж хашгарчээ. Ингэсээр байтал буудагч дай- сан ойртон айсуй. Ан Фук хөер хоорондоо зодолдсон хүн болж, хэн хэндээ нилээд сүрхий гар хүр сэн болоод Фукийг цөхиж унага- сан болоод-Ан нь харвал нөгөө зугтаж яваа хүн голд тулж ирээд гүн цүнхэл рүү харайх гэж бай- хад нь Ан доогуур хүн гарч бол- дог газраар ус руу харайжээ. Зуг таж яваа хүн Аныг зам зааж бай на гэж ойлгон түүний ус руу Ха- райсан газраар ус руу харайжээ. Фук усны эрэг дээр гүйж ирэн гурван удаа ус руу чулуу хаяж, “мөгөө зугтагч хүнд ийш нь тийш нь сэл гэж зааж өгсөнд тэрхүү зугтагч хүн.нь Фукийн зааснаар гэлэн гараад зугтан оджээ. Хөөгч хүмүүсийг хүрч ирэхэд Фук учир гүй уйлж байв. «Энэ лүү ирсэн хүн яав?» гэхэд айсан Фук «Би яаж мэдэх юм бэ» гэжээ. «Чи юунд уйлж байгаа юм бэ?» гэхэд «Ах маань намайг зодчихоод өө- рөө усанд умбан зугаалаад байх юм!» гээд улам уйлж гарчээ. Ан, Фук хоёр дээр хожим нь Улаанбаатар хот МХЭЭ-ийн Төв Жерооны ордон. 4 дүгээр дэвхэр. гэсэн одсоо хариулан олон түмний хээ ариун үйлсийг гэж би баярлаж бахдан байнам Оо о ФоооФоооооооФооФОооооФооооооооооооооооооооооооооооооФоооооОФоооооооооооо Сүхбаатарын нэрэмжил улсындэвлэлийн момбинатад ХЭВЭЭВ. нэг хүн хүрч ирсэн заалгаж ус гарсан хүн мөн бай-" жээ, Тэр зугтсан Хөер жаал тосонгүйхэд та яагаад хол бай!... хол бай!... хүн: юм. Дайсанд баригдахад дарна дэлбэлж бодож явсан их баярласан. “үүрд жаал: «Зүгээр үүргээ гүйцэтгэж явсан түүнд ачсаад байх юу байхав дээ» тэжээ. «Явах зам урт, уул ус хосж нь Нөгөө зам хүн мөн л шоронгоос эх оронч хүн байжээ. «Тэгэхэд таны замыг гэсэн бэ?» «Би баахан дарь авч гэхэд, тэр явсан хүрвэл амиа хорлое гэж юм. Ах нь та хоёрт Та нарын ачийг мартахгүй» гэсэнд, хоёр ахаа, бид хоёр ч болохоор Бяцхан Ан, Фук хоёр одоо ч дэмжин яваа АМГИЙН УУГАН ТИЛДВЭР нонер багачууд -та бүхний сонини сэтгүүлийг хэвлэдэг хэвлэлийн үйлд вэрийн. үндэс суурь тавигдсанаас хойш 55 жил болж байна. 1912 оны аравдгуаар сарын 18-нд автономит монголын гадаад явдлын яамнаас эрхэлж хэвлэлийн газартай болох саналыг төрийн дөрвөн яа- маар зөвшөөрүүлэн тавьж ГПетрбур- гээс материалыг нь захиалан авч хэвлэлийн газар байгуулан ажилла- гаанд оруулжээ, Энд манай нам тө рийг үндэслэн байгуулагч Д. Сүхбаа тар ажиллаж оросын хувьсгалч ажил чин Кучеренко, Кембержевский нар- тай холбоо тогтоож байсан юм, Энэ бүхнээс үзэхэд манай хэвлэлийц комбинат бол эх орны хамгийн уу. ган үйлдвэр бөгөөд анхны ажилчин ангийг төрүүлж, монгол зөвлөлтийн найрамдлын эх суурь тавнгдсан түүхт үйлдвэр мөн. Одоо энэ үйлдвэр 1000 шахам ажилчин албан хаагчидтай. 600 ор чим машин техниктэй, жилдээ 14 сая төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэр лэн гаргадаг. Үйлдвэр нь өндөр, оф- сет, хэвлэл, гүн хэвлэлийн төрөлтэй бөгөөд өрөх, хэвлэх, дэвтэрлэх, офсет хэвлэл, механик цех, сонины цех, гүм хэвлэлийн үйлдвэрээс бүр- дэнэ. САЙХАН АМАРЛАА Бид 1967 оны 6 дугаар сарын 90-ны өдрийн 8 цагт эх нутгаа- саа гарч Болгар улс дахь «Вар- на» гэдэг зусланг зорьсон билээ, өөр орны байгалийн байдал үзэсгэлэн тэйеэ харагдана. ЗХУ-ын. нийс- лэл Москва хотноо 6 хоноод очив. Маргааш нь Москва хотын Эа- рим газартай танилцан Улаан тал бай Гум, Хаан их буу зэрэг үзмэр, үйлчилгээний газруудаар сонир- хон орлоо, Бид Москвад 32 хо- ноод цааш явлаа. Бид Румыны нутгаар дайрч. БНБАУ-ын Варна хотын ойролцоох олон улсын иио нерийн зусланд очив. Биднийг очиход Зөвлөлт, Герман, Болгар, Румын, Кипр, Бельги найз нөхөд цэцгийн баглаа барин маш сай- хан хүлээн авч уулзав. Бид ла- герьт амарч байх хугацаандаа анд найз нараасаа 48 дуу, 4 бүжиг сурсан ба «цагаан тэмээцэх» г9- дэг монгол тоглоомоо тэдэнд зааж өгсөн, Манай хүүхдүүд олон төм- цээнд оролцож тэргүүн байр авч байлаа. Санаа нэгт нөхөдтэйгөө хаяг бояон Дурсгалын зүйл солил цож байлаа, Бид ийм олон анд найдөтай болж сайхан амарлаа. Энө явдлаа хэзээ ч мартахгүй- Энэ амралт олон улс үндэсний хүүхдүүдтэй нөхөрлөх нөхөрлийг улам гүн бат болголоо, 1 Б. Төмөрбөазар аймгийн Батцэнгэл суман еургвулийн сүрэг) вл! 1.3 УТАС: Хариуцлагатай эрхлэгч --269Э32. Захидал харилцаа -- Э6898, 4 Ч їев аймгийн 7 “с ишислэлийн 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуу” лийн сурагч Алтангэрэлийн Цэрэнзундуй зуныхаа амралтаар олон арван ном “йзгээс хичээлд хэрэг- 3 дуугарлаа. Энэ он бол пионер || рагчдын өмнө залгамжлагч П чуул- ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ: МАЯР НЭГДЭГТ: 7/-ЫН ҮЙд УЭРГИЙН 16100 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН-БАЙГТУН! | Х.ОЭЭ-май Төв Хороо ! ГухватАРыН нэрэмжит У.онголын Пионерийн : БАЙГУуллагын Төв Зөвлөлийн сонин 24 дэхь жилдээ Лхагва я 34530158) 1967 оны 8 дугаар сарын 30 р-н ЗАЛГАМЖЛАГЧ Ї ЧУУЛГАН, ШИНЭ Х1їЧ33Л Есдүгээр сарын” нэгэн боллоо. 1967-68 оны хичээлийн эхний хонх су- ган, Пнонерийн Төв Зөвлөлийн бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлэх Х9- риуцлагатай он юм. Залгамжлагч чуулган нь инонерийн байгууллагуу- Э даас явуулж буй ажлыг нэгтгэн дуг- 1 нэхэд цаашид зохиох ажлыг тодор- хойлсон юм. Тус чуулганыг угтаж ул | сын тэргүүний пионерийн бүлэг шал гаруулах уралдаан явуулсан нерийп бүлэг салааны ажлыг руулахад чухал түлхэц боллоо. нь пино сайж- Н элийн хоёрдугаар дунд сур- гуулийн Отгонцэцэг даргатай бүлэг, ргалантын дунд сур гуулийн П. Эрдэнэчимэг даргатай бүлэг, Хэнтий аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн Төмөрбаа- тар даргатай бүлгүүд шалгарч бол- зол ёсоор гадаадад амарлаа. Эдгээр бүлгүүдийн туршлагыг судалж цно- нерийн ажилдаа нэвтрүүлэх, хоёрду гаар чуулганы материал, бүгд хур- лын шийдвэрийг судлан ажил хэрэг болгох явдал тулгарч байна. Энэ аж лыг 1967-1968 оны хичээлийн ши- нэ жилийн ажилтай нягт холбон явуулах нь чухал байна. Мөн Її чуулган угтаж байгуулсан 13 сёек- цийг сургууль дээр байгуулан ажил луулах түүнд нийт сурагчдыг хам- рах нь чухал байна. Салаа, бүлэг, бүр П чуулганы шийдвэрийг СУР- талчлах, ажил хэрэг болгох төлөвлө- гөө гарган ажиллах нь зүйтэй. лэгдэх ном дэвтрээ бүрэн болгожээ. | Тус чуулганаар батлагдсан ДҮ” Ес ыг ү5:532ИРЛО6652881.24050812ЭЦиЭН ЗЭН тангараг, БД элийн ныхаа шийдвэрт ийнхүү ажлын а» октябрийн агуу их соц лын 50 жилийн ойг су рийн амжилтаар угтах юм. Пнонер сурагчид аа! Залгамжлагч П чуулганыхаа шийд вэрийг биелүүлж, октябрийн агуу нх социалист хувьсгалын тавин жилийн ойд бэлэг барьцгаая. Га- 1 (аяа чан аннаЛ гослаа “елнх Гэнэн” ГЕкжаы Урна АЛ, вл АЛБА ЛЕВ ГА лу ҮаВАЛ (час галаа Л ГЯРЛВАГ “ЯВВВА ГЧБАБЬЛ гаутслыг “аалиад (ЧЖАГ ЧЛТНА ЧИБЬЛ ГЯХШВА "ИЛРА,/ХОНЬЛ “үрсснь/ Л ЕВРХ / ЛАГ. БИ СУРАГЧ БОЛЛОО Аав, намайг дагуулсаар уртлаг шар тоосгон байшинд орж «Нэгдүгээр ан- гид орох хүүхэд» гэж хэлээд багшид бүртгүүллээ. Тэр багш ааваас миний бие- ийн зурагийг авч нилээд зүйлийг асууж лавлав. Би ингээд нэгдүгээр сурагч болов. Би олон сайхан ном, өнгийн харандаа, үзэг мод, үсгийн сав, шагайгаа шинэ цүнхэндээ хийж бариад, ээжийн ангийн дэвтэр, тооны авч өгсөн нш, сургуулийн дүрэмт хувцсыг өмсөөд нөгөөдөр сургуульдаа очно. Над шиг олон хүүхэд энэ жил сургуульд орж байгаа, Ийм олон найз нартайгаа сууж багшаараа хичээл заалгах болно. Ямар гоё вэ? Харин зэрэгцэн ах эгч шигээ Л онц сурах юм шүү. Аав эзэа: минь ч онц сураарай гэж захисан юм. 73 дугаар дунд сургуулийн нэгдүгээр ангийн сурагч С. Амарсайхан Багш Даваажаргал ойрдоо 3 9) тун их ажилтай боллоо. Тэрээр | ац 7! в Ї | зунжингаа ой шугуй ,цэцэгт н Їр лийг Ё гаар явж цуглуулсан янз 6: Ї |! Ч ы 3 Ч 3” 9) рийн ургамал, цэцэг, мод, бут. 3 Яо” 2271-4222 Ч эрвээхэй, шавьж хорхой тэр холч гүүтнээ янзлан. «Манай нутг “үү 8 гийн ургамал амьтад» гэсэн 49 С самбар хийжээ. Хичээлийг х Үзүүлэн таниулах зүйлээ сэг бэж, дутуу байгааг нь гүйцээг ) Улаан ногоон. хөх бэх, үзэги" дэвтэр харандаа будаг бийр, с рах бичиг, хүүхдийн ном сс хиол тэргүүтнийг дэлгүүрээс " далдан авчээ. Бас хэд хэдэн сг заан нимгэн дэвтэр гарга: «Эцэг эхтэй харилцах дэвтэр», «Ангид аялах дэвтэр» «Ариун цэврийн дэвтэр», «Хүүхэд нэг бүрийн судалгааны дэвтэр» гэх зэргээр нямбайлан хаяглаж ав- лаа. «БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар», «Ил захидал», «Марк» «Огторгуйн нисэгчид» гэсэн нуглуулгаа баяжуулж, заах ар га. эцэг Эхчүүдэд өгөх зөевлол- гөө, өврийн орны болоод Гга- даад орны багш нарын турш- лага, хүүхдийн булан гэсэн цуглуулга хуримтлалынхаа хавтсуудыг нэг бүрчлэн нээж, хэрэглэгдэх" зүйл ба мартагд- сан зүйлээ сэргээж авчээ. Бас хичээлийн төлөвлөгөө, конспект хийнэ. 2 2 Даваажаргал багш ийнхүү завгүй байна. Багш хүнд чих- рийн цаас хүртэл хэрэгтэй бай даг гэж зэрт сургэн хүмүүжүү лэгчид сургасан байдаг. /Тий- » бэлтгэж мэгс ч Даваажаргал багшолон зүйл цуглуулга хийж, түүний- гээ хичээл бүрт ашигладаг бай на. Багш Даваажаргал Улаанбаа тар хотноо багш нарыг бэлтгэх сургуулийг 1966 онд төгсгөөд хэдий ганц жил багшлаж 04 гаа авч зүтгэл, тэмүүлэлээрээ сайн багшийн тоонд орж монго лын пионерийн залгамжлагч П чуулганд төлөөлөгчөөр оролц сон юм. Хичээлийн бэлтгэлээ ингэж сайтар хангаж, .хичээлд ордог учраас Даваажаргал багшийн анги улирал дараалан 100 ху вийн сурлагатай сурдаг байна. Лаваажаргал багш, шиг манай орны олон зуун сургуулийн багш нар хичээлийн шинэ жилд сургуулийнхаа зүг сэтгэл хеөрүү алхаж яв- ва. Багш нараа олон шавь нар нь тосон байна. Яг л уулзаагүй удсан эх үрс шиг халуун сэтгэ лээр тэд уулзан учирлаа. Энэ- хэн мөчид мөнгөн Хонхны шин “эн дуу-жингэнэж олон хоног бэлтгэсэц хичээлийнхээ анх ду- гаарыг багш заан баясаж бай- на, Даваажаргал багш Ч гэсэн энэ өдөр Баянхонгор аймгийн 1Каргалантын 10 жилйн дунд сургуулийн 2 дугаар ангид ороод базааж бэлтгэсэн хичээ- лээ. шамдан зааж байгаа. Да- ваажаргал багш залгамжлагч Ц чуулганы шийдвэрийг бие- уүлж хичээлийн шинэ өндөр амжилт гаргахаар Гүү өзөхлзчөг бэйна “МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Өнгөрөгч 19686 оны хичээлийн шинэ жил эхлэх үед нийслэлийн 43 дугаар дунд сургууль гэж нэ- сэн цуутай сур- тууль 12 дугаар мнкрорайоны дүү рэгт нээгдсэн ОН- лээ. Энэ сур- Ту, Зөвлөл- тийн | барилгын П трестийн дар- га В. И, Трейвас, ерөнхий инженер Б.Н, Курецкий нарын удирдсан ба- илгачид барьж байгуулж өгсөн юм. дугаар сургуулийн анги танхи- маар орсон хэн ч гэсэн «Сайхан сур гууль» «Мөн ч чанартай хийжээ» гэж |ХхэлЛДэг” нь Ээ үг бишээ. 4005,7 хавтгай дөрвөлжин метр тал бай бүхий энэ барилга, нилэнхүйдээ шар тоосгоор баригджээ. Хичээлийн анги танхимын цонх саруул, зарим хана нь бүхэлдээ шилээр хийгджээ. Шатрын нүүдэд шиг энэ барзагар шилэн хана барагтай бол хагардаг- гүйн дээр дулаан хадгалах, гэрэл ойлгох талаараа сайн ажээ, Хичээлийн танхим ерөнхийдээ 2 “давхар авч зарим газраа давхар биш дан юм. 33 дугаар сургууль дотроо 270,4. хавтгай дөрвөлжин метр тал- Сайхан амарлаа Бяцхан охин ном дэвтрээ янзалж байна. Чи хаачих гээд ном, дэвтрээ бэлтгээд байгаа юм бэ? тэж эмэг ээж нь асуухад, -- Маргааш хичээл эхлэнэ шүү дээ, зэжээ гэв. Тэр охиныг зуны- хаа амралтаар яаж амарсны нь би сонирхож тэдний ярианд оролцлоо. -- Чиний нэр хэн гэдэг вэ? Энхтуяа Хэдэн настай вэ? Аравтай Чи зуныхаа амралтаар юу хий бэ? --Би зуныхаа амралтаар Сөгнөгө рийн пионерийн зусланд амарсан. Би тэнд үеийн олон нөхөдтэйгээ хөг- жилтэй сайхан байсан. Бид уул хад ой мод, ус голоор аялал зугаалга хий дэг байлаа. Цэцэг навч, ерхөг, С0- гооврын үр түүж зуныхаа даалгав- рыг хийлээ.Би орой, өглөө бүр шу- гам жагсаалд оролцож гоё сайхан кино үздэг байсан. “Манай зуслан дээр Зөвлөлт! Унгар, Чехословакийн болоод гадаадын олон зочид очиж бидэнтэй уулзалт хийсэн. Би тэр уулзалт дээр «Баатарчууд» гэдэг Дуу орсоор дуулж, «Ленин» гэдэг шүлэг уншсан. Зөвлөлтийн нэг 30- чин надад талархал хүргэж | Ильи- чийн дүрстэй улаан таван хушуу тэм дэг дурсгасан. Би нийслэлийн П дунд сургуу- лчийн орос хэлний 3 дугаар ангид су палцана. Би 9 дүгээр сарын нэгэн бушуу- хөн болж хичээлдээ орохсон гэж - 1- сэн Нийслэлийн 6 дугаар сургуулийн су- рагч Д. Зориг энэ зун пионерийн зус- ланд амарч байх хугацаандаа зуныхаа даалгаврыг бүрэн биелүүлж одоо хн- чээлд орох бэлтгэлээ хангаад байна. БААТАР. ХОТ МОЁКВАГИЙН НЭРЭМЖИТ СУРГУУЛЬ рагчид Халх голын сав нутгаар той- рон аялад хийж ирээд олж ирсэн зүйлээрээ үзэсгэлэн байгуулж ХН- чээлийн шинэ жилийг тохиолдуулан нээх гэж байна. бай бүхий биеийн тамирын заал,205,9 хавтгай дөрвөлжин метр талбай бү хий хурлын заалтай агаад номын сан, халуун ус, радно узель, шүдний эмчийн тоног төхөөрөмжөөр хангагд! сан өрөө тасалгаатай ажээ. - --Өнгөрөгч онд 16 анги 34 бүлэг, кабинет 4, туршлага хгүлү нэгэн өрөө 5, жинхэнэ кабинет 9, еннний болоод Пионерийн тамхимтай хичээл лэж ирсэн юм гэж үйлдвэр сургалч тын хичээлийн эрхлэгч Тогоо бидэнд танилцууллаа. Энэ 1967-1968 оны хичээлийн жилд 43 бүлэг, 50-аад багш, 1590 гаруй сурагчидтай хн- чээллэх ажээ. Мөн энэ хичээлийн жилд 1 балэгг сургалтын хичээлийг БНМАУ-ын кино үйлдвэр дээр хийж кино зурагчин, жүжигчин, найруу- лагч, гэрэл, дууны техник зэрэг мэр гэжилтэй болгох ажээ. Баатар хот Москвагийн нэрэмжит нийслэлийн 353 дугаар сургуулийн багш ажилчид шинэ хичээлийн жилийн бэлтгэл ажлаа бүрэн базаасан байна, Хи- чээлийн үзүүлэн таниулах, ном су. рах бичиг, сан техникийн багаж хэр гэл, багш ажилчдын түлш Мод, түүрс зэргийг хүрэлцэхүйц хэмжээ гээр авч бэлтгэсэн байна. 33 дугаар сургуулийн багш ажил чид тоосгоны заводад 8500-аад тоос- го зөөж тусалсанаас гадна багш Хүүхэндээ ахлагчтай 10 гаруй су- яарч байна гэж ярив. -- Чи нэг дуу дуулах юм уу? лэг уншиж өгөхгүй юу? гэж хүсэхэд Энхтуяа жаахан ичингүйрсэн янзтай инээмсэглэн бодолхийлж байснаа, лийг 1970 он хүртэл тусалж байна гэсэн ёсоор ойр зуурын хөнгөн өгсөн хүч хөрөнгөөр сурган хүмүүжүүлэх ухааны дагуу, маш зохион далттай, чанар сайтай барнгдсан энэ сайхан сургууль лист нх хувьсгалын 50 жилийн ойг сурлага хөдөлмөрийн өндөр таар угтахаар хичээлийн шинэ лийн анхны мөнгөн хонхыг цохилоо. Зөвлөлт Холбоот улсаас манай орны ардын гэгээрэл, сургууль пионерийн олон талт ажилд үзүүлж байгаа сэт гэл харамгүй сүүлийн нэгэн жишээ бол лэлийн 88 дугаар дунд барилга, төхөөрөмж мөн н социалист их хувьсгалын 50 жилийн ой ойртон буй энэ өдрүүдэд Баатар хот Москвагийн гуулийн алдар тац байна. Аргагүй ээ энэ бол Октяб рийн орны их билэг билээ. Зөвлөлтийн барилгачид энэ сурРгуу- тохижуулж, энэ зун засварыг хийж айна. Ийнхүү Зөвлөлт Холбоот улсын байгуу- Октябрийн соцна- амжил- жи- их тусламжийн энэ Баа- гар хот Москвагийн нэрэмжит нийс- сургуулийн Октябрийн агуу нэрэмжит энэ сур- нэр уламч цуурай- Г. Сэсмээ Зугаа цэнгэл ихтэй Зуун өпгийн цэцэг дэлгэрсэн Зун цаг сайхан... Гэж уншив. Энэ охин залгамжлгач П чуулга- наар байгуулагдсан чөлөө цаг гэдэг - Ах аа! Би өөрийнхөө бодол зо секцэд суралцах ажээ, хиосон нэг шүлэг унших уу? гэв. Тэг тэг гэхэд, -- Зуслан сайхан Рьетнамын тэн 9рт Есдүгээр сарын хоёронд Вьетна мын ард түмний үндэсний баяр, Ах дүү Вьетнамчууд үндэснийхээ бая рыг 22 дахь жилдээ тэмдэглэж бай- на. Наймдугаар сарын жилттай төгсгөж, колоничлогчид ба газрын эзэд-феодалын засгийг уна- гаасны үр дүнд 1945 оны есдүгээр сарын хоёронд БНАВУ байгуулагд сан билээ. Энэ бол ерөнхийлөгч Хо Ши Мин тэргүүтэй Вьетнамын хө дөлмөрчдийн намын мэргэн удирдла гаар замнасан Вьетнамын ард түм- ний нэгдэл нягтрал, марксист-лени- инст үзэл санаа, чин зориг, тэвчээр хатуужлын ялалт юм. Ардын засаг тогтсоноос хойш асар удалгүй фрап цын колоничлогчид Вьетнамчуудыг дахин ноёрхохоор завдаж, АНУ, Их Британы империалистуудын дэмжлэг тэйгээр Бьетнамын газар нутаг дээр хоёр дахь удаагаа түрэмгий бузар дайн дэгдээв. Вьетнамын ард түмэн байлдан олсон үндэснийхээ тусгаар гогтнолыг хамгаалахын тулд «Эх Орон, эрх чөлөөгүй дарлагдсанаас бүхнийгээ алдаж хохирсон нь дээр» тэсэн Хо Ши Миний уриалгыг халуу наар дэмжин умартаас өрнөдийг хүр тэл эв хувьсгал ам санаа пэгдэн, гартаа зэвсэг барьж даруй 9 жил тэмцээд 1954 онд энэ баатарлаг дайн Вьен-Бьен- Фу-гийн түүхт ялалтаар төгссөн би- лээ. Энэ үеэс эхлэн Вьетнамын ард түмний хувьсгал шинэ шатанд орж, Умарт Вьетнамд социализм бай гуулж эхэллээ. Одоо Вьетнамын ард түмэн эрх чөлөө, ардчилал, тусгаар тогтнолоо хамгаалж, өмнөд нутгаа чөлөөлж, улмаар улс орноо нэгтгэ- хийн төлөө америкийн империалис- туудийн эсрэг ширүүн тэмцэж бай- на. Энэ ширүүн тэмцлийн жилүүдэд ард түмний хамгийн чухал хэрэгцээт оарааны үнэ нэмэгдээгүйгээр үл ба рамхүн амыг өргөн хэрэгцээний чу- хал бараашаар бүрэн хангаж байгаа нь Вьетнамчууд хөдөлмөрийн фронт дээр гялалзсан амжилт гаргаж бай- гаагийн тод илрэл мөн Вьетнамын ард түмэн, соёл, гэгээр лийн фронт дээр их амжилт гаргаж байна. Умарт Вьетнамд ширүүн ту- лалдаан явагдсан 1966 онд 25 сая ширхэг ном, 120 сая ширхэг сонин сэтгүүл хэвлэгдэн гарч, 100 номын сан шинээр байгуулагдан, төрөл бү- рийн 102 гино үйлдвэрлэж, 64 сая Г. Баатарчулуун (Москвагийн улсын их сургуулийн оюутап) Энэ зун манай пионерийн төлөөлөг- чид БНСЧУ-ын олон улсын пионерийн «Сечь» зусланд зугаатай сайхан амар- сан билээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Олон улсын пноне- рийн зуслангийн дөрвөн төрөлт урал- дааны мөнго, хүрэл медальт, Ховд айм гийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 8-а аигийн пионер Ч, Нямдаваа, Гэрэг зургийг Н. Дорж уортүфЭ”ЭҮуого» жу тоох” чан наран Мандаг! зэшинд вино үзүүлсэн байна Мөн ардын гэгээрлийн талаар Умарт Бьетнам томоохон амжилт олов.19606 67 оны хичээлийн жилд америцийн импсриалистууд сургуулнудыг бөм бөгдох явдлыг хүчтэй болгосны ул үн ї маас Умарт Вьетнамын гэгээрлийн хогжилд шинэ хүнд бэрхшээл то хиолдсон боловч империалистуудын эсрэг. явуулж, буй ширүүн тэмцлийн үеэр тохиолдож байгаа хоёр дахь хи чээлийн жилийн төлөвлөгөөг амжилт тай биелүүлсэн бөгөөд энэ -хичээ- лийн жилд хоёр сая 600 мянган хүүхэд ба насанд хүрэгчдийг сур- гуулиар хамран сургасан байна. 1966-1967 оны хичэглийн жилд ерөн хий боловсролын сугггулиудад СУ: ралцагчдын тоо 1964-1965 оны Хи- тээлийп жилийцхээс даруй 130 хувь өссөний дотор бүрэн бус дунд сур- гуульд суралцагчдын тоо 140 хувь. бүрэн дунд сургуульд суралцагчдын тоо 160 хувь, дээд сургууль, тсхни кумын оюутлуудын тоо 40(7 хүвн-Өс сөн байна БНАВ Улсад ардын үр байгуулагдан багш, ралцагчдын 383 хувь өслөө талбар болж байгаа Бинь Чунь баг (Виньлинийн) ны бүх хүүхдийг ясли. цэцэрлэгт аг: ран чацуутай сургуулийг вьетнамын бөмбөгдөж байгаа америгийн риатистууд: ! тэнгэрт: наран" үүрд: мандат!! : хүүхдийгсургах цоцор, асрагч нар олширсоор байна. Одоо баг тус бүрт доод зах нь нэг бага сургууль, дунджаар гурван сагийн дунд долооп жилийн дунд сургууль нэг, бараг бүх сумдад тус гүр 10 илийн дунд сургуультай байна 1966-1967 оны хичээлийн хилд Ха тинь мужийн бүх сургуульд суралцагчдын тоо 1965-1966 оны хи чэалийн жилийнхээс 15 мянган хү- нээр нэмэгдсэн бөгөөд Нге Ан му- кийп. бага сургуулиуд ба бүрэн бус тунд сургуулиудад суралцагчдын тоо 13 хувь, бүрэн дунд сургуульд су- тоо 28 хувь өссөн бай та, 1966-1967 оны хичээлийн хүүхдийн цэцэрлэгээр хүүхдийн тоо 1965-1966 Ширүүн тулалдааны жилд хүмүүжсэн сургуулийн өмнөх нас хүмүүжүүлж байна Хүүхдүүд ээ! Бидний багачуулын иМпе- Тетпамын! ! ЭН! “Хорлоо: оныхоос | лэг сургууль жилээс 4 ЛА. К.боРьсе ПРОЛЕЕгЭРын Өсөх сү ЭМ. Соёдиняйтась! 33 асло Коммуныс тнчёскод шХ7777 суу ЛЭГ 1: Зөвлөлт Холбоот Ул сын «Пионерская ирав да» сонины газраас Октябрийн соцналнст их хувьсгалын 50 жи- Овган Центгальмого Комитега лийн ойд зориулж ВАКСМ ы Цонтеалрного Солета бэлтгэж, манай сонинд Воксоюэной тиопнёускый нрүүлсэн материалыг сугачмЗации имөни 8ЯЛЕЙНН сонирхон уншицгаана - Муу. Зээтүү, саравчинд хэвтсээр олон жил болжээ. Түүний тухай зөвхөн хавар болж цэцэрлэгт мод суулгах юм уу, ногооны талбайд далан бай- гуулах үед л эргэж дурсана. Энэ зээ түүг нхэвчлэн Өвөө л хэрэглэдэг байв. Нэгэн удаа Амангельды: --Манай бүлгийнхэн өнөөдөр цэн гэлдэх хүрээлэнгийн барилгад тус- лалцахаар явах гэж байна. Өвөө, би таны зээтүүг аваад Явах уу? гэхэд, --Би, хүүхэд байхдаа тэр «Цэнгэл дэх хүрээлэн» гэдэг үгийг ч мэдэх- гүй байж, Тэг, тэг аваад яв. Харин битгий хаячихаад ирээрэй гэж өвөө нь захил. Амангельды, орой болсон хойно гэртээ ирээд өвөөдөө гараа үзүүлэ хэд хоёр алга нь цэврүүтжээ. --Өвөө, хараач, таны зээтүү лга рыг минь ингэчихлээ, Дэмий эд шиг дээ. Ийм юмыг та юунд нь тэгтлээ хайрлаад байдаг юм бэ? гэв. Өвөө нь түүний хариу болгож гараа үзүү лэв. Хоёр гар нь эвэршсэн, мойсон ажээ. Энэ гараар мөн ч их юм хиї- гээ дээ гэдэг нь илэрхий байна. --Аман, чи мнний ярихыг чагнал: бай гээд өвгөн ярнагаа эхлэв. Энэ бол хагас зуун жилийн урьдах хэ- рэг. Цөлийн хүмүүс хөвөн тарих хү сэлтэй юм гэнэ гэж сонсогдлоо.Түү нийг сонсмогцоо би энэ зээтүүгээ мө рөн дээрээ тавьж, хоёр бин бааданд боож барнад л цөл рүү гарсан юм. Өлсгөлөн тал биднийг ая муутай угтав. Халж улайссан, бас хужир давс ургаж цагаартсан тэр тал яг л өвдсөн хүний уруул адил санагда: билээ. Өргөст бутнаас өөр тэнд юу ч үл ургана. Ангаж хатсан энэ газрыг ундаалж амьдруулахад асар их ус хэрэгтэй. Ийм зээтүүгээр суваг малтана гэдэг мөд дуусах юм биш ээ. /Ажиллана, бүтээнэ гэдэг эрмэлзэлдээ гүнзгий итгэх хэрэгтэй байлаа. Ё Бид ч итгэж байсан. Үүр хаяара хаас шар гэгээ тасартал ажиллана. Энэ, өлсгөлөн талтай тэмцэл хийлгэ хээр хүмүүсийг Ленин өөрөө илгээ- сэн учраас бид итгэж байсан юм... Лениний тухай ийн дурсан ярьсан нь Амангельдын сэтгэлийг бүр сэр- гээж орхилоо...Энэ сонссоноо өөрийн хээ бүлгийнхэнд ярихад, хүүхдүүд Ч энэхүү Өлсгөлөн талын хамгийн уу ган сангийн -аж ахуй | Пахта-аралын хэрхэн үүсэж байгуулагдсан түүхтэй тодорхой танилцахыг хүсэцгээлээ. Эрин цагийн аяар гандаж шарла- сан номын хуудаснаа Дундад Азийн -- Хүүхдүүд сансрын: нисэгч болох “Хүсэлтэй, Белоруссийн пионерүүд санс- байн хөлөг бүтээх дугуйланд суралцаж а, . : Өвөөгийн зээтүү тухай В.И. Лениний хэлсэн үг НИЙТ- лэгдсэн нь энэ байна. Хүүхдүүд түү- нийг сөхөн, Туркмен дэх усжуулал тын ажилд зориулан 50 сая рубль төсөвлөсөн тухай Тунхагийг эрж ол- лоо. Түүнд Владимир Ильич 1918 оны тавдугаар сарын (17-нд гарын үсэг зуржээ. Хүүхдүүд номын сан- гаас, сэтгэл нь хөөрч догдолсон гарч ирцгээлээ. 1918 онд гэнээ! Хувьсгал дөнгөж мандаад л байж шүү дээ. Улс орон маань өлсгөлөнд нэрвэгдэж байж.Хү мүүс өлсөж байж. Үйлдвэр, завод Ч ажиллахгүй байж. Тэгээд бас залуу улс орны маань зүг бүхнээс занал- хийлж байсан. Зөвлөлүүдээс энэ хэрэгт ийм их мөнгө олгож байсан болохоороо Өлс- гөлөн талыг усжуулахад Ильнч асар нх тус дэмжлэг үзүүлжээ. Орон нут гийнхан нь жоолодогчийнхоо гэрээ- сийг хэрхэн биелүүлснийг үр сад нь даган мөрдөх болов. Тэр талыг одоо Гулистан гэж нэрлэдэг. Энэ нь ор- чуулбал,«Цэцэглэсэн хязгаар» гэсэн үг. Суваг шуудууг хүчит машинууд малтаж байна. Авхаалжит маши- нууд бас хөвөнгийн моддоос хэрэггүй болсон мөчрүүдийг нь олж илрүү- лээд, хярган авч байна, Ухаалаг цэн хэр комбайнууд ургац хурааж байна. Нисэх онгоцоор бордоо цацаж, хорт нуудыг устгаж байна. Лениний мөрөөдөж байсан ялалт ингэж л хэрэгжиж байна даа. Энэ ялалтыг тийм амар хялбар байгуу лаагүй гэдгийг өвөөгийн нь хоёр га рын алга ч Амангельдыд ойлгуулж байна. 5 Зээтүүг яах вэ? Гүүнийг, багачуу даас Октябрийн 50 жилийн ойд бэ лэг болгон байгуулж байгаа сургуу лийн музейд хүндтэй байранд тавих эрхтэй. » Сырдарья муж. А, ЕСЬКОВА. ф ДИВНОГОРСКИЙН Бүтэн хагас зуун жилийн тэртэй бол сон хэрэг..Даянч лам нар өтгөн их ойн бөглүүд ганцаардмал амьдрал хайн тэ нүүчилж байв. Эгц цавчим хадан хясаа бүхий хүн амьтангүй атар зэрлэг Ени- сейн нэгэн эрэг тэдний нүдэнд өртжээ. Эндхийн урсгал түргэн, нарс, хуш эрэг рүү бүүр ойрхон ургажээ. 2Кимс жимс гэнэ янз бүрээрээ: гүзээлзгэнэ, нэрс, анис...цэцэг нь ч гэсэн нүд гялбам хурц өнгөтэй...Энэ газар лам нарт диваажин гийн орон шиг санагдана, Тэнд тэд,өөрс дийн үеийг дуустал амьдарцгаахаар шийдвэрлэжээ. Дүнзэн байшин барьц- гаан, мод огтолж үндсээр нь булгалах болов...Энэ газрыг «Гэгээн хутагт» хэ мээн нэрлэж, тэнгэр бурхнаас энхжин- гийн оронг хүсэн ухаан мэдээгээ алдар тал мөргөцгөөнө. . . ч «Гэгээн хутагт Николай» гэдэг хууч- ны усан хөлөг онгоц Красноярскаас Енисейг өгсөн хөдөлж, сэлүүрээрээ дол гио татуулан шал пал цохин хөвнө.Түү ний дээд тавцнаа тариачин, тэнүүлчин, худалдаачин, сүсэг бишрэлт хатагтай... янз бүрийн хүмүүс зогсоно. Тэр хавар минусинск-д анхны усан хөлөг онгоц тэр байлаа. Хуучин уламжлалаараа усан зам нээгч тэр хөлөг онгоц. шүтлэгт хүмүү- сийг хуврагт газар (одоогийн Дивно- норск)ын гэлэнгүүдэд мөргөл үйлдүү- лэхийн тул Скит хэмээх газар зогсоол хийв. с, Умартын алга дарам газар Арван нэгдүгээр сарын шавар шал- баагт замаар хувьсгалын Петр хотоос эр цэрэг харьж явна. Тэр эр бяцхан үүргэвчээ үүрч голын захад орших Шун тосгоноо зорнх бөгөөд түүний шн- нелийн халаасанд нь үнэт бичиг--Зөев- лөлт засгийн анхны тунхагийн нэг яваа ажээ. Очсоныхоо орон нь л нэгэн тосгоны цэрэг эрс модон байшиндаа цуглацгаан: «Газ-рын ту-хай тун-хаг, Газ-рын Э3 дийн ху-вийн газ-рыг Өөрчлөн» гэж тэр эр үе үеэр таслан уншина. -О(Ой модны талаар юм байна уу? Хэнийх болох юм бол оо? -4Ах дүү нараа! Чимээгээ намдац- гаая, ой модны талаар ч бас бичсэн бай на, За тэр:«Газ-рын бүх бая-лаг:га-зар, ой, ус бол ард түм-ний эд хө-рөн-гө мөн». 2 --Тэгвэл өөрсдөө өөртөө ажиллах бо лох нь ээ? Энх амгалан байсан ч болоо сой доо! гэж чимээгүйн дундаас хэн нэг нь хэлэв. Тэр цаг энх амгалан бай сангүй. Шун тосгоноор интервентынхэн, цагааныхан, дээрэмчид холхилдож бай лаа. Тосгоны захаар Дайн тулаан болж байв. Ард иргэний дайнд Шуйн олон олон эр амь үрэгдсэн юм. Гэлээ ч гэсэн тэд зориг төгс байж ял сан билээ. Шун тосгоныхон коммунд нийлцгээн дарханы газар төмрийн дуун дахин хөг жилтэйеэ хайгиналаа. Тэнд Данил Крас “көв дархан, морьд тахлана. Тэгэвч дан ганц морьд ч бус, бас коммунд трак- тор-хүч тэнхээ багатай «Фордзон» ир- лээ. Тариачид түүний урдаас морьдоор угзчин чирсээр«Даннлаа машинд маань засвар хэрэгтэй боллоо!» гэлцэнэ. ҮҮҮ- нийг чинь яасхийгзэд засчихая-гэж дар хан бодолд автагдав. «Фордзоныг» ягл цаг засч байгаа мэт задлахад эрэг шур ган уул бослоо. Хэдэн өдөр оролдсоор засч орхив. Дараа нь түүнээсээ дам асч эх орны үйлдвэрийн «Кировец», «Харьковский» хэмээх машинуудыг засч янзалж орхи- дог боллоо. Шун тосгон баяжиж эхлэв. Коммун эхлээд хамтрал, дараа нь сан- гийн аж ахуй болов. Тэр үеэр эх орон нь Карелийн Ояц- хан тосгонд анхны агрономч Баснлий Зайцевыг нлгээжээ. Тэр ч ажилсаг за- луу байв.Өглөөнөөс үдэш хүртэл тариан талбай, цэцгийн хүрээлэн, ногооны тал байгаар яваад алга болчихно. Карелийн уур амьсгал эрс тэс тул энд сайн ургац авна гэдэг үнэхээр бэрх авч Зайцев ха ламжит гараараа хамгийг бүлээцүүлэн ургуулахыг оролдоно. Харни тэгтэл на мар болоход Карелийн нийслэл Петро- завод руу сангийн аж ахуйгаас ногоо тээвэрлэн хүргэх боллоо. Тэгэхэд Зай- цев, «Удахгүй манай тарнан талбай танигдахгүй болно. Шинэ техинктэй болж намаг шавар хатаана»-гэж ирээ- дүйгээ бодно. Тийнхүү хүчин зүтгэхээр догшин шн- рүүн Карелийн газар нутагт урьд хо- жид үзэгдээгүй их ургац гарлаа. Гэвч түүнийгээ хураан авч чадсангүй. 1941 оны 6 дугаар сар. Ургац ачдаг байсан машинуудад механикч, тракторч, тариа ланчид сууцгаан цэрэг татлагын газар очицгоожээ. Фронтын янз бүрийн хэлбэрээр Шун нынхан төрөлх газраа хамгаалцгаав.Пар тнзаны отрядад орцгоон дайтна. Дай- наас гэр орондоо ирцгээгээд тосгонд нь анхных нь агрономч ирэхгүй болсныг мэдэцгээв. Дайн тулаанд хэдэн зуун фашинстыг устган сөнөөж, дайсны хэдэн арван пулемёт, зэвсгийг няц Даран дайт саар Зөвлөлт Холбоот Улсын баата Василий Зайцев дайсанд бууж Свц-хаг, танкан дотроо шатан амь үрэгдсэн ажээ. Тэгэхээр нь сангийн аж ахуйн хур- лаар «Зайцев бидэнтэй хамт амьдрах болно. Тэр эр энэ газрыг ажилсаг га- раараа дулаацуулж, энэхэн алга дарам Хөлөг онгоцны дэрга 8 цагийн зог- соол зарлав, Зорчигчид эрэг рүү бууц- гаагаад намдуухан ярилцсаар өтгөн бөг лүү ойн гүн рүү цааш далдрах 3 хү- нийг хэн ч анзаарсангүй, Өнгөрсөн жилийн хатаж гүйцсэн нав чис хөлийн дор шаржигнана. Тэднийг мушгирсан нарснууд угтана. Тэд хуу- райдуухан газар сонгон аваад түүдэг ноцоов...Моддын чөлөө зайгаар Енисей тодхон харагдана. Сайхь гурав бодлогоширон суув. Тэд дор бүрнээ юу болсон юм бол? Өмнө нь 3 жилийн цөллөг Шушенск,Тесеинск бнй...Эндээс орос орон алсхан байна, Гэтэл одоо амаа жимийн хүлцэн номч хорч энэ байдалдаа аялдах гэж үү? Өмнө чинь тэмцэл бий биш үү! -- Дуулцгаая Владимир Ильич! гэж тэдний нэг нь санал болгов...Тэгээд тэд, --«Хөл дээрээ, зоригтой, нөхдөө!» хэмээн дуулцгав.Дараа нь«Варшавянк», «Харгис эзэд галзуурцгаагтунЇ»... гэдэг дуунуудыг дуулцгаалаа. Ленин ч дДуу- лав. Тэмцэл дэх түүний үнэнч нөхөд Кржижановский, Старков нар ч дуулц- гаав...Тэдний дууг Дивнын уулс сонсох боловч эрэлхэг зоригт энэ гурван эрийн дуулж бий дуу ЕЁнисейн эргийг дагах өтгөн бөглүү ой тайга, эгц элгэн хадан хясаа, хувраг гэлэнгүүдийн суурьшсан газар байсан энэ орчныг сэргээгч аугаа их бүтээн байгуулах хөдөлмөрийн най- рал хөгжмийн удиртгал мэт сүрлэг бай лаа. и Орчуулсан Д. Мижиддорж. газрын төлөө амна өгсөн юм. Энэ сан- гийн аж ахуй түүний нэрэмжит болту- гай»-гэж ярнлцацгаав. Түүний хэлсэн үг хатуу, хэлсэн үг нь хийсэн ажил бол дог байлаа. “Тосгоны цаахантай зургаан кило- метрт баргар ойн захад намаг үргэлж- лэнэ. Тарначид тэр газрыг-амь үрэх нутаг хэмээн нэрлэж тойрон гардаг байв. --Яагаад амь үрэгдэх газар хэвээ- рээ байх билээ? Хатаая, ургац өгөх сай хан газар болно-гэж Задесенец хэллвэ. --Ээдээ бүтэхгүй байх. Хайран ца- гаа хий л үрэх болно-гэж хэн нэг НЬ татгалзав. --Хатаацгаая!| Энд дөчин нэгэн онд манайхан үхэтлээ үл ухран байлдца- гаасан юм. Фашистуудаас газраа байл- дан олж авлаа. Тэгэхэд бид намгаа ха тааж дөнгөхгүй гэж үү? гэлээ. Тэгээд эхлээд сүх, хүрз барин гардгаалаа.Тех никийн туслалцаа хүслээ. Тэгэн тэгсээр намаг хүний хүчинд буун өглөө. Тийнхүү намар болоход на- маг байсан тэр газраар трактор нуруу өвс чирэн Ферм өөд явдаг боллоо. Сан гийн аж ахуйн мал сүрэг баялаг 1тэ- жээлд умбах боллоо. үү сааль нх аваад ирэхээр «Итгэдэггүйчүүл» хүр- тэл, --Өөрсдөө сүүний завод байгаа-гэж ярилцах болов. --Тэгье, барья! Ганц сүүний завод биш...ер нь -гэж дарга инээмсэглэн Ха- риулав. хуль сургуулийн пионерийн танхимд, «Лениний одонг гэрэлтүүлэг- түн!» гэдэг Бүх Холбоотын шилжин явах улаан туг байна. Түүний дэргэд «Белоруссь» гэдэг үзэмжит радно Хү- лээн -авагч байна. Үүнийг хүүхдүүдэд сангийн аж ахуйн талбарт хөдөлмөр бахдам амжилт үзүүлсэнд өгсөн бай- жээ. Энэ бол тавин жилийн өмнө хувьс галт Петроградаас Лениний тунхаг өвөрлөн ирсэн цэрэг, тэр тосгоныхны хүсэл биелэгдэн байгаагийн бахдам тэм дэг билээ. О0. МИХАЙЛӨВЫН бичсэнийг Б. ЛАМЖАВ товчлон орчуулав. байгуулна Хол ттитиииилллилиллииллллллллллштилиинилэи 4 1 2» 8 “эээ ЖӨЛЛИЛУИЛЛ 5 ТЭЛМҮЛ --Номын тасгийн худалдагчийг Хү- лээж байгаа бол өнөөдөр ирэхгүй байх, номын сангаар л орж ном авсан нь дээр гэж зөвлөлөө. Би дэлгүүрээс гарч сумын ном уншлагын газар хүрэв. - --Манайх номоор элбэг байдаг ЮМ. Хотоос шинэ ном түргэн ирдэг. Хөдөө- гийн залуус ч унших номоо голдуу Г9- рээр авч үздэг юм. Улсын хэмжээний хэвлэлийн бүтээгдэхүүн 1965 оныхоос 14,8 хувиар өсч бүх номын сан, унШш- лагын газрын номын фонд 1,6 дахин нэ мэгдэж ард түмний дунд соёл өдрөөс өдөрт улам л их түгэж байна гэж яриад,миний хүссэн номуудыг долоо ХО ногийн хугацаатай олголоо. Би тэндээс гартал шинэхэн «Газ--69» миний дэр- гэд ирж дотроос нь хуучин танил брн- гадын дарга маань инээмсэглэн -Эмнэлгээс гарсныг чинь сая л уТ- саар сонслоо. Дарга зусланд хүргэж өгөөд ир! гэж намайг явуулсан. Зам сайхан, юу байхав ганцхан хатираад л хүрчихэнэ гэсээр гарч ирэв. (Нэгэнт машин бэлэн болохоор би шувуухайга3- раа явах ч гэж бодсонгүй, дуртайяа хөн гөн тэргэнд суулаа, Үнэхээр зам, 88с- чихсан юм шиг сайхан ажээ, Энэ замыг танайх хэзээ засч сайжруулсан юм бэ? тэж намайг сонирхоход --Саяхаан саяхан, 4 дүгээр 5 жилд сайжруулагдсан 850 км хөрсөн замын чинь нэг хэсэг нь Тэр урд Харагдаж байгаа модон гүүр мөн л нөгөө 2500 метр модон гүүрийн нэг нь байгаа юм гээд --Одоо энэ уулыг тойроод л Хархн- раан зуслан харагдана даа. Манай зус- Яанч урдахаасаа улам л өргөжиж бай- (2 “3, шүт эг: 2232Шх 2 ВА Виталий Коржников Ой дахь тэргүүний ажиллагаа- тай хилийн боомтод генерал очих болжээ. Генерал «хилчид, цэр- гийн эрдэм аль хир эзэмшиж вэ? Хэрэв гар тулалдаанд орвол ЗЭр зэвсгээ яаж ашиглах нь ВЭ? ГЭД- гийг л сайн үзье» гэж бодож явав. хашаагаа будаж, замаа шүүрдсэн орчин нь үнэхээр цэвэр аятайхан байлаа. Генерал «Цэрэг байж үзээ гүй биш, намайг ирнэ гэж дуулаад л ингэж дээ!» гэж бодов. Тэр, хи лийн боомтын байраар оров. ГЭ- тэл тэнд, саравчны хажууд хувин барьсан эмэгтэй хар Үнээ тууж яваа харагдав. Тэр хар үнээ Майка гэдэг НЭР- тэй ажээ. ТНинель нөмөрсөн тэр эмэгтэй, үнээг өөвлөнө. Харин үнээ, сүүлээ хөдөлгөн түүнийг сэ жих янзтай муухай аашлана, Эмэг тэй, хашаанд яваа цэрэгт хандан: -- Шубин, чи энэ үнээг саа- гаад өгөөч! Намайг хавьтуулахгүй юм-гэж дуудав. | Цэрэг, генералд ойртон очиж: «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 м 84 (990) А--30074 Хилийн боомтод генерал ирэхэд, Манай хаяг. на. Ёмрагч, төо амарч сувилуулагч- уман тоо 1 оныхоос 21 хувнар өглөө төж хүүрнэж явтал -зусл бараа хөрагдаж, мөнгөн бүрээний шингэн ДУУ уулсаас уулс дамжин цуурайтав. ТОЖГОР ЗАВОДААР ОРЖ, СУРГУУЛЬ ЦЭЦЭРЛЭГ СОНИРХОВ Би пионерийн зуслангаас хотын Зүг хөдөллөө. Замдаа нэг нөхрийнхөө урнл гаар сум нэгдлийн төв дээр бууж хэд хонохдоо багсармал тэжээл үйлдвэрлэх завод үзэж сонирхов. Энэ бол манай улсын 16 заводын нэг нь бөгөөд ЖиИЛ- дээ бусад заводуудтайгаа хамтран 128 мянган тонн холимог багсармал тэжээл үйлдвэрлэдэг юм. байна. Миний найз Батсүх сүүлийн 5 жилд хөдөө орон Ну- тагт байгуулагдсан 120 бүрэн бус дунд сургуулийн нэг болох өөрийн сумын 7 жилийн сургуулийн 7 дугаар ангийг энэ жил төгсөх гэнэ. Сургуулна төгсөөд залуу малчны сургуульд орж суралца- на гэж ярьж байна. Өөрий нь ах эгч нар дээд сургуульд сурч дүү нар нь цэцэр- лэгт явдаг юм байна, Эдний гэрийн 86 хүнээс 8 нь сурдаг ажээ. Одоо манай улсын 10 мянган хүн тутмаас ямар нэ- гэн сургуульд 2054 нь сурч байгааг с4- нахад мөн сайхнаа гэж бодогдлоо. Бат- сүх бид хоёр энэ орой цэцэрлэгээс тҮҮ- ний дүүг нь авчрав. Хачин сайхан тохи- лог цэцэрлэг-байлаа, Бид хоёрыг очи- хөд хөөрхөн бондгор жаалууд тойрон бүжиг хийж байв. Цэцэрлэгийн хүмүү” жүүлэгч, надад хүүхдүүдээ танилцуулж манай улсын цэцэрлэгүүдийн 82 мянган өсвөрийн үеийнхний нэг хэсэг НЬ, ирээ- дүйн их зохион бүтээгчид шүү дээ гэж хүүхдүүдээ өхөөрдөв, ТОЖГОР АГААРТ ХОЛБОО длаар хөлгийнн БАРИВ ура! радио хэвийн Гэнэтхэн Хөлөг минь шилж явлаа. дохио өгч Байна уу! раас ярь гаас ярих гэ яриарай гэсэн 9 дуу сонсодсоны дар: огторгуйгаас холбоо бат хоёр 5 дугаар ангиас х юм. Удахгүй хэд хоноги шин ватан таа. Петя бид ш хари? т дараа оронд ирэх болсноо дрос найз маань надад мэдэгдэж би ч орос нөхрөө ядаж бол- авахын тул түргэн буцах хэрэгтэй лоо, Замдаа бас цөөн биш газраар орох Ёстой байсан боловч Энэ удаа аяллаа түр хойшлуулахаар шийдвэрлэв, Бас Ч тэгээд «Пионерийн үнэн» сониноор дам жуулан нам засагтаа талархал илэр- хийлсэн хэдэн зуун хүний захидал ХУУ- дас авч яваа болохоор удах аргагүн байлаа. Халааснаасаа урилга захидлуу- даа ахни гаргаж үзээд Яг замд гаар нь Цэцэрлэг хотод түр буугвад өнөөдөртөө багтаж цааш явья гэж єа- наад хөлгөө алгуурхан доошлуулж эх- лэв. ТОЖГОРЫГ БҮХ АРД ТҮМЭН ХАРЛЯА. Тожгор зуныхаа амралтыг хүүхэд хүүхдээс илүү сайхан өнгөрөөгөөд гэр- тээ харихаар хотын зүг ннссэнийг бид мэднэ, «Хүү минь одоо түргэн ирж хичээл орохоос өмнө хэд хоног гэртээ амрах юм бишүү?» гэсэн цахилгааныг өчигдөр Тожгор маань ааваасаа хүлээж авчээ. Үнэхээр ч аялсаар яваад багагүй ядарлаа. Хэд хоног амарч, орос найзаа угтаж авах, нөхөддөө үзсэн харснаа хүүрнэх гэж тэр өнөөдөр Улаанбаатар орохоор яаравчилсан ажээ, Түүнийг үүлтэй тэнгэрийн доохнуурхон дүүлсээр гарч ирэхэд Улаанбаатар алагран ярайж, үйлдвэрийн яндан тэнгэр бага- надаж, Туул гол мөнгөн утас шиг муш- гиран, ногоон цэцэрлэг даллан баяр хүр гэж байх шиг харагдлаа. Хөлгийн радио дохио. өгч --Тожгорыг шууд зурагт радногийн гадна буухыг урилаа. Манай баатар хо тын дээгүүр алгуурхиаар хэд эргээд зурагт радногийн гаднах талбайд газар- дав. Хөгжимд талархлын ая цогтойгоор эгшиглэж Тожгорыг нийслэл хот нь хүндэтгэлтэй угтаж авлаа. Зурагт рё- диогийн сурвалжлагч түүнийг аяллын- хаа тухай сэтгэгдлээ ярихыг хүсч манан баатар ч дуртай зөвшөөрөв. Тожгор юу- ны өмнө онгоц дүүрэн ачсан ард түмнин олон зуун талархлын хуудсыг «ГПноне- рийн үнэн» сонин, зурагт радиогийн хамт олонд гардуулж өглөө. Тэгэхдээ бас зарим нэг захидал хуудсан дээр ши нэ танилцсан нөхдийнхөө нэрийг хэлж -- Нөхөр генерал аа! Үнээ саа хыг зөвшөөрнө үү?-гэв. Эмэгтэй хүн сааж чадаагүй тэр үнээг хил чин цэрэг саах гэж байгаа нь с0- нин санагдаж, генерал толгой ДО хив. Цэрэг, ханцуйгаа шамлаад, үнээнд ойртон суухад, үнээ ч ном дэлэнгэз чөлөөтэй дуусмагц, хон зогсож, байлгав, Үнээгээ сааж цэрэг, явах зөвшөөрөл, генералаас авав, Эмэгтэйн санаа зовж, үнээнд дургүй нь хүрэхдээ. -- Зөвхөн хилчин цэргүүдэд саалгадаг, адармаатай амьтан. Хэ рэв үүнийг саая! гэвэл цэрэг хув- цас өмсөх хэрэгтэй, тун яршигтай шүү!-гэж хэлэв. Генерал-ёстой л хилчний үнээ байна даа-гээд инээв. Генерал цэргийн бэлтгэл шалга лаа, Тэр хилийн боомтын даргатай хамт онцгойдуу суув. Ахлагч, цэр гүүдээ буудлагын байранд жаг- сааж мануухай-бай босгов. -Цэр- гүүд, жадтай буунуудаа байлдаан” бэлхэн болгов. , Генерал байгаа болохоор цэргүү дийн сэтгэл улам ч догдлоно. Ахлагч: -с Тасаг марш! Жадалцгаа! гэж комнадлав, Тэгтэл харин, үнээ гэнэт буудлагын талбай руу ДавВ”- хин орж нэг мануухайг эврээрэ: сүлбэн, нөгөөг толгой ДЭЭРЭЭ тавьж, бас нэгийг нь хөлөөрөө гиш "гэчиж гарав, Ийнхүү үнээ ганцаа раа бүх дайсныг устгав. Хилийн боомтын дарга Ч эвсүй байдалд орж сэтгэл нь зовов. Харин гене- рал: -- Сонин үнээ байна даа!гэж гайхав. Орой нь хилчид жагсаалын бэлтгэлээ үзүүлэх боллоо, Ахлагч, жагсаад явж байгаа цэргүүддээ, 5027 5, тайлбар нэмзхээ ч мартсангүй. Тү нив нэр, бүх байдлыг эх р бөн” яхэйр Төув Яд түмэн зурагт редиогоор харж ангуяа түүний дотнын хүүхдүүд дал дээрээ ч сууж чадахгүй дэвхцэн ва ташиж --«Тожгороо» хэмээн даллаж байс, ныг хэлэх юун. ТӨГСРӨЛ дүүрэн тачигна. Сэрүүлэг тасалгаа орноосоо босч даа. Би цочин харайж ирснээ. --Энэ чинь юу билээ. Саяхан л ӨН чинь зурагт радногийн гадна буугаагүй сэн билүү гэж гайхан бодов. --Алив нөгөө хөлөг минь хаа байна гэж санаад орноосоо бууж зочдын өрөө рүү шагайвал дугуйлангийн ажлаа хий сэн цаасан загвар нөгөө д Хуучин Ян- заараа таазнаас дүүжлээстэй хэвээр байж байна. Ханан дахь хуанлийн хуу: дас 1966-оны 6 дугаар сарын 20 гэсэн тоог зааж байв, Намайг нэг хуудсыг 14- салж автал 1966 оны 6 дугаар сарын 21 гэсэн шинэ өдөр гарч ирлээ, Цонхоор нар тусч өдөр эхэлснийг зарлаж байна. ф. Би сая л ширээн дээрээс «Улс ардын. аж ахуй, соёлыг 1966-1970 онд хөгжүү лэх 4 дүгээр 5 жилийн төлөвлөгөөний удирдамжийг» олж харлаа, Тэр номобуы би өчигдөр орой уншсан юм. Тэгээд Л ирээдүйнхээ тухай хачин сонин зүүд зүүдэлсэн болохоо одод л ойлголоо. Со инн хэрэг шүү. Тэр ном миний ой тойнд минь ортол шингэж дээ. Би одоо 9 дү- гээр ангид онц сурдаг нь үнэн, харин би тийм ч намхан бишээ. Тэгээд ч миний нөхдүүд намайг «Тожгор» гэж хэзээ ч нэрлэж байгаагүй билээ, Ор үндэсгүй юм юу зүүдлэвээ? --Тожгор гэдэг нэр, хөлөг хоёр Л байх шив дээ. Түүнээс биш бусад НЬ бүгд хэдхэн хоногийн дараа биелэлээ олох бодит зүйл байсан байна шүү. Тэ- гэхзэр би чинь цөөхөн Жил ч гэсэн ирээдүйдээ жуулчилсан болж таарахнээ! 1970 он гэхэд би их сургууль төгсч, амьдрал дээр өчих болно, Тэр үед ма- най намын 5 дахь удаагийн төлөвлөгөө эхлэж, тэр төлөвлөгөөнд би суралцана гэж орох биш жинхэнэ гар, оюунаараа “хөдөлмөрлөгчийн нэгэн болж оролцох : болтлоо өссөн байхнээ. Ч Ямар гоё вэ? Ямар ч хүн. хүн төг рөлхтний залгамж үеийнхний нэг НЬ болох би ч гэсэн мөн адил, ямагт ирээ» 3 явах хувь дүй өөдөө яаран тэмүүлж тавилантай болон төржээ. Т. Баасансүрэн 1967 он Ч хандан «Дуулцгаа» гэж тушаал өгөхөд, тэд ч сүрлэг сайхан дуулж эхлэв. Харин Майка, чанга. мөөӨ- рөн дууны аясаар туурайгаараа га зар дэлсэж, эврээ өргөн тонгочиж бүжиглэв. Генерал «цэргүүд НЬ, өөрсдөө сайн болохоор, бас тэд-. ний үнээ нь хүртэл ийм сургууль тай болжээ. Майка чинь бас хөг-. жимчин юм байна шүү!» гэж боо | доод инээв, Г, ГЭЛЭНХҮҮ орчуул Улаанбаатар Сүхбаатарын нэрэмжит улсынхэвлэлийн Комбинатад хэвлэв. хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. УТАС: Хариуцлагатай эрхлэгч -26332, Захидал харилцаа -- " цлагатай эрхлэгч -2Ж. ШАГДА ИНДЕКС-1 24 дэхь жилдээ гч ТА| 2, (06 Өзулх гэ / Сбичээл ахпаг 7АЧ | ЇЭЭЛ (97,401 Св Есдүгээр сарын нэгэн. Өглөө 8 цаг 15 минут боллоо, Нийслэлийн 10 жи лийн 2 дугаар дунд сургуулийн үү- дЭнНД цугларсан найман настай балчи раас эхлээд тэднийг сургуульд нь ав- чирсан эцэг, эх, їїнонер сурагчид, багш нар цөм анхаарлаа радно хоо лойн зүг хандуулав. Радио хоолойгоор БНМАУ-ын Гэгээрлийн- Яамны Сайд Д. Ишцэрэн үг хэллээ. Д. Ишцэрэн хэлсэн үгэндээ: «Өнөөдөр манан эх орны төв, хөдөө нутагт нийт 467 ба га, дунд сургуулнудын хаалга нээгдэж 182 мянга гаруй цог золбоот охид хөвгүүдийн хичээлийн шинэ жил эхэлж байгааг тэмдэглэв. Дараа нь 1967-68 оны хичээлийн шинэ жилийн нээлтийн цулааныг тус сургуулийн дээ тэдэх намын үүрийн нарийн бичгийн дарга Г, Маамхүү нээл, захирал Р. Занабазар, нэгдүгээр ангид орж бам гаа охин Туулын эцэг хурандаа Д. Дашжав, мөн сургуулийн алтан бос гыг анх удаа алхаж байгаа Ч, Эрдэнэ чулуун нар үг хэлэв. : Энэ жил тус сургуулийн 1600 га руй сурагч, пионер зугаатай сайхан амраад шинэ хүч, дүүрэн эрмэлзлэл, сэргэлэн. ойтойгоор хичээлийнхээ ши нэ жилтэй золголоо. Шинэ хичээлийн жилийн эхний хон хыг тэргүүний багш С.Цэглээ цохилоо | 1961 оны 9 дүгээр сарын Б Үлэ 10 мө Лхагва Утсаар ирсэн мэдээ Дорнож аймгийн төвийн 10 жилийн ДУНД сургууль. 1967-68 опыхоо хичээ лийн. шугаман жагсаал хийж баяр ёс голын байдалтай нээлээ, Тус сургуу ийн шинэ. жилийн шугаман. шагсаал хийж баяр ёслолын байдалтай йзэлээ Тус сургуулийн захирал Г. Нацагдорж цээж, 10 дугаар апгийн онц сурлагатан Ч. Буд, О. Ганболд пар 5 онцыг эзэм шиж чадахаа илэрхийлж үг хэлэв Энэ сургууль өвгийн бэлтгэлээ. Хан гаад, пийт 1200 орчим сурагчтайгаар хичээлїйй шинэ жилээ эхгэВв, 110 хүү хэд шинээр нэ. сургуулийн... сярагч поллоо Уриан сугвалжлагч Энэ 9 дүгээр сарын 1-нд манай ХАВ Ланаа. чинь. чинь, ини” ны | “авна, ни.” чвннь, "аниа, ”чиннь/ ЛиНВЬЫ аннА НА. . ЧИНБА. галнна.” лина./ авна, чинь, гчнжнм 1967-00 оны хичээлийн шинэ Гэгдэрлийн Яамны Сайд Д, БАГАЧУУД АА! “ДУ ГЧИД Т/ ДАЙЧ 5 ПИОНЕР СУРА АЛДАРТ ХУВЬСГАЛЫН жилийн нээлтэн дээр БНМАУ-ын ИШЦЭРЭНГИЙН хэлсэн үгнээс ЭРДМЭЭР БИЕЭ ЧИМЖ, БҮТЭЭЛЧ САЙН Х НАР НАМ, АРД ТҮМНИЙ ЯРУУ ИН УЛАМШЛАЛ, ОРЧИН ҮЕИЙН БААТАРЛАГ ҮЙЛСИЙН “ЖИШЭЭГЭЭР ХҮМҮҮЖИЦГЭЭ. 4 СУРГУУЛЬ БА СУРГУУЛИЙН ТӨРЛИЙН АЖИЛД ИДЭВХТЭЙ НИЗМЫН ҮЕИЙН ШИНЭ ХҮНИ ЭЭ ШИНГЭЭЖ ЧАДНА. ! ХҮЙ БОЛЦГОО. хөн ! ! Д: ” » МАНАЙ АРД 1 ХВЧИРЧ ӨГСӨН ДӨР АМЖИЛТААР ОНТЯБРИЙН АМЬДРАЛТАЙ ТА НАР ДЭГТ ИТГЭН БАЙНА. ТҮМЭНД ЖАРГАЛАНТ УГГАЖ, ОКТЯБРИЙН ӨРГӨН ГАДУУР ЗОХИОГДДОГ ОЛОН ОРОЛЦСОНООРОО ТА ПАР КОММУ ИЙ ЭРХЭМ НАНДИН ЧАНАРЫГ БИК САПХАН АМЬДРАЛЫГ ИХ ХУВЬСГАЛЫГ СУРЛАГЫН ӨН ОРНЫ БАГАЧУУДЫН ТАНИЛЦАЖ ГҮН. СУДЛАНА ГЭ | | ж ОЧнВна. “авна на. тээр эь ши лнийниййншан 57чВНИА, Л ЛИНА. . ЧИНИНА. ца, Өжинь. . ШиннА. у Л аньлиналлиин Уран аавын нь хийсэн Улхан дуутай хонх, Ухааит ижий нь зүүсэн Учиртай нэгэн хонх, Холд орохдоо өмссөн Одоо хүртэл байдаг нь Онцгой бодол төрүүлнэ. Хүү эссөөр хөлд ороход Хонхны дуу хоржигноно Хүүгээ хаана явааг орон даяар ерөнхий лийн шинэ жид байр ёслолын байдалтай эхэллээ. Хөдсөн баривчны нь мөрөн дээр боловеро лын сургуулиудын 1967-68 оны хнчээ- хонх Хөг аяар нь ээж мэднэ, Балчир хүүг өссөөр Ардын сургуультай золгоход Бага насандаа дассан Хонхны нь дуу угтана Хонхны дуу хүүг Ирээдүйн сайханд Дуудсан юм. Хоёгүй сайхантай учрах Уриа нь болж жингэнэсэн юм, Т. ДАЛАНТАЙ шин Ч ш х: олд гэдэг пионер 1 2, ТЭЙ уулзаад . -- Чиний хамгийн дуртай хэвлэл юу вэ? гэхэд тэр түгдэрэлгүй гээр --«Пионерийн үнэн» то сонин гэж хариулав. --Яагаад тэр вэ? гэхэд: -- Тэр өдөр тутам надад өөрийн орны болоод ах дүү гадаад орны хүүхдүүднїг яаж сурч, шинжлэх ухааны зүтгэлтнүүд, багш сурган хүмүүжүүлэгчид, нам эвлэлийн ах мад хүмүүсийн сургаалыг дамжуу лан хэлж өгдөг юм гэлээ. с эгвэл энэ 1967 оны 11 дүгээр сарын сүүлчээр чиний мэргэн зөвлөг" «Пионерийн үнэн» со -1 М) | инны 1000 дахь ду 6 473 гтаарын ой болно. Энэ 1) бол сонин сэтгүүлийн с ш22- ажилтан ндэвхтэн бӨи чигчдийн биш бяцхан рын баяр болно. Энэ ой Октябрийн Хувьсгалын 50 жилийн ой угтсан ажил болгон тэм дэглэхээр МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит | Монголын Пионерийн Төв Зөвлөл шийдвэрлэ сэн билээ. уншигч та иг ЮУ ХИЙХ ВЭ? 1. Улсын хэмжээгээр «Октябрь хүүхэд» гэсэн бүлгийн ажлын урал дааныг (10 дугаар сарын 95 хүр тэл зарлан явуулна. Энэ нь Октяб рийн 50 жилийн ой угтаж, энэ их хувьсгалын түүх, ач холбогдол, дэлхин дахины нөлөө, тус хувьсгал өсвөр үеийнхэнд ямар сайн сайхап амьдрал, аз жаргал, эрх чөлөө ав пионер сурагчдыг бүрэн хамрахыг чухалчлах ёстой. «Октябрь хүүхэд» гэсэн бүлгийн ажлыг сохиохдоо: -- Бүлгийн ажил явуулах бай рыг тохижуулан засах, Үүнд Октяб- рийн хувьсгал, зөвлөлт засаг, Ле- ниний үйл амьдрал зөвлөлтийн хүүхдийн амьдрал, зөвлөлтийн ололт амжилт монгол зөвлөлтийн найрамд лыг харуулсан зураг, зурагт хууд саар самбар гаргах. үзэсгэлэн бай- гуулах, түүхийн дурсгалт зүйлийн цуглуулга тавих чирсаныг хүүхдэд гүн бат ойлгуулах ялангуяа монголын Өсвөр үеийн хэнд аз жаргал хэрхэн нөлөөлсө нийг мэдүүлэх зорилготой юм, Иймээс манай орны нийт пно- нерийн байгууллага, бүлэг бүлгэ- мийц зөвлөл энэ ажлыг зөхиөхдоө о-- Монгол--Зөвдөлтийн нөхөрлө лийг илтгэсэн лозун, Ленин Сүхбаа тар болон их хүмүүс нам засгийн удирдагчдын хэлсэн үг, зохиолчдын зохиолын хэсгээс авсан ишлэл зэрэг байж. болно. 4 -- Зөвлөлтийн коммунистууд, мэргэлжилтнүүд зөвлөлтөд амьдарч сурч байсан нам, эвлэл, пионерийн ахмад ажилтнуудтай уулзалт хийх --Зөвлөлтийг сурталчилсан ярна дуу шүлэг оруулах зэрэг ажлыг бүлгийн ажилдаа тусгаж болох 0бө- гөөд энэ ажлыг яаж агуулга сан тай сайхан хэлбэрээр явуулахыг бүлгийн хүүхдийн санаачлага шийд зэрлэнэ, Аймаг хот район бүрээс нэг бүлэг шалгаруулж нийт 24 бү лэгт «Пионерийн үнэн» сонины 1000 дахь дугаарын дурсамж үнэм- лэх олгож бүлгийн даргыг шагнана. 3, «1000 дугаарын дээж» гэсэн ном гаргана. “Үүнд «Пнонерийн үнэн» сонинд нийтлэгдсэн сайн ма териалууд орох болно. 8. Пионер сурагчдын дунд Октя брь, монгол зөвлөлтийн найрамдал монгол зөвлөлтийн хүүхдийн нө хөрлөл харуулсан гар зургийн урал даан зарлаж байна. Уралдаанд өгөх зургаа 10 дугаар сарын 40-ны дотор «Пионерийн үнэн» сонины газар ирүүлнэ, Тэргүүн байр эзол сэн зургуудад шагналтай. 4. «Пионерийн: үнэн» ушигчдын бага хурлыг бүлгэм сургууль бүр хийнэ. Ийм үндсэн ажлуудыг пионер сурагчдын дунд явуулна. Бяцхан уншигч нараа! Сайн зөвлөгч итгэлт нөхөр «Пионерийн үнэн» сонины хоо ойн ажилд идэвхнтэй оролцоц гоохыг уриалья ПИОНЕРИЙН ҮНЭН сонины зөвлөл ЭЭ У-?-?.9-ү. Хамгийн өндөр сэтгэгдлийг ганц- хан үгээр илтгэж болдог байна. Их наадмын өдрүүдийн тухай сэтгэгдлээ хэлж өгөөч гэсэн асуултанд БХЛКЗ Э-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга их наадмын Зөвлөлтийн төлөө лөгчдийн тэргүүн А. Чеснавичус «Отлично» гэж хариулсан юм. Мон гол-Зөвлөлтийп залуучуудын төлөө- лөгчид хэнээс нь ч асуусан ингэж хариулж байсан. Ийм өндөр сэтгэг- дэл төрүүлсэн их наадмын сүүлчийн өдөр анд нөхдүүд цаг мөч бүрийг хамт өнгөрүүлэхийг хичээж, хаа л бол цуг явж, өнгөрсөн үйл явдлуу- дынхаа талаар дүгнэн ярилцаж бай- лаа. Их наадамд төлөөлөгчид улс төр, урлаг, биеийн тамирын гурван том хэсэг болон оролцов. Улс төрийн Ха- сэг, БХЛКЗЭ, МХЗЭ-ийн ажил амьд рал, хөдөө аж ахуй, үйлдвэр, урлаг утга зохиол, оюутан сурагч зэрэг олон салбараар уулзалт семинар 30- хниож туршлага солилцсон. Энэ хэ- сэгт БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Цогооо, Шаравдорж, ЗХУ-ын хөдөл- мөрийн баатар С. 2Кагсыбеков, ЗХУ- ын дээд зөвлөлийн депутат Сачи- лаев Иван Серенович зэрэг хөдөлмө- рийн алдар цуутнууд байлаа. Урла- тийн хэсэгт ЗХУ огторгуйн нис- гагч ЗХУ-ын баатар /В. Терешконад зориулж, «Цахлай» гэж нэрлэсэн Ярославын ардын дуу бүжгийн чуул га, Говь-алтай аймгийн «Жлтай» чуул гын жүшигчид голлож байлаа. Эндэвс баруун унрайны сайн Ду” рын уран сайханч залуу дуучин Мындереснүу Нина, манай залуу жү жсиигчин уран нугарагч Оюунчимэг нарыг шагшин магтаж байлаа. й: Биеийн тамирын тэмцээн хамгинн их сэтгэд хөдөлгөлөө. /Монгол-Зөв- АЛТАЙН. ХҮҮХДҮҮД Говь-алтайн хүүхдүүд сайхан. амраад хичээлдээ орлоо. Энэ жил тус аймгийн 200 гаруй пионер сурагч Завхан айм- гийн Хуримт дахь пнонерийн зусланд тавлаг сайхан амарлаа, Тэдний дунд пионерийн идэвхтэн 50 гаруй хүүхэд оролцжээ. "Тонхил сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн онц сурлагатан Үржинханд, Бигэрийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн онц сурла- гатан Дулмаа, төвийн 8 жилийн Дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч, охидын дөрвөн төрөлт тэмцээний авра- га Гүндэг нар гадаадад амарчээ, Амрахын зэрэгцээ хөдөлмөрлөх нь манай хүүхэд бүрийн заншил боллоо. Алтайн хүүхдүүд арван мянга гаруй хонь хяргаж ноосыг нь тушааснаас гад на аймгийн төв-Жлтай хотод зочид буу гар бие оролцжээ. Манай орны нийт пионер сурагч Октябрийн их хувьсга- | лын 50 жилийн ой, угтан «Залгамж- лагч» П чуулганыхаа шийдвэрийг хэрэг | жүүлэхийн тул чуулганд оролцсон тӨ-| лөөлөгчид төв, хөдөөд хоёроос доошгүй удаа уулзалт хийжээ. авлага зэргээр ярианы сэдэв гаргажээ. Ийнхүү Алтайн хүүхдүүд их Октябрь- тай золгохоор бэлтгэж байна. Мөн чуулганы | шийдвэрийн дагуу хийх зүйл, гарын | Отлично лөлтийн шилдэг хүч тэнхээтэн ав- хаалж самбаатнууд хамгийн өндөр хүмсийн тоглоом сагсан бөмбөгнөөс эхлээд волейбол, чөлөөт бөх, байт сур, гүйлт, дугуйн уралдаан зэрэг 6 төрлөөр тэмцэлдэж, монголын баг 10 оноо, Зөвлөлтийн баг 8 оноо ав- сан тул ялалт “Зөвлөлтийн талд оч- лоо. Манай Мөнх-бат аврагатай тэнцсэн Зөвлөлтийн залуу бөх Прокопчук их наадмын хамгийн шилдэг тамирчин байв. Зөвлөлтийн чаалтай багтай, сайн тоглосон манай эмэгтэйчүүдийн волейболын баг нх наадмын од гэж нэрлэгдэж байлаа. Ингээд их наадмын хаалтын баяр ёслол Сүхбаатар хотын цэнгэлдэх хүрээлэнд боллоо. Их наадмын төлөөлөгчдийн цог жавхлант жагсаалаар энэ ёслол эхэлж, Монгол-Зөвлөлтийн тойрон аялагчид аяллынхаа талаар БНМА У-ын батлан хамгаалах нийгэмлэгийн дарга дэслэгч геперал Равданд илт- гэсэн хийгээд Сэлэнгэ аймгийн 38- луучууд, МХЗЭ-ийн 46 жилийн ойн баярыг тохиолдуулж, МАХН-даа тан- гараг өргөсөн зэрэг сайхан үйл Яяв- дал болж өнгөрлөө. Энэ хаалтын ёслол цуглаан дээр МАХН-ын Төв Хаороианы инрийн бичгийн дарга Б. Лхамсүрэн, ЗХУ-цас “манай улсад суугаа Онц Бүрэн эрхт Элчин сай- дын яамны зөвлөх М. А, Шульгин нар үг хэллээ. ин. Лхамсүрэн хэлсэн үгэндээ: «Ан- хан дүүсийн бирилдналгаат хоёр ор ны тэргүүний залуучууд энэ өдрүүдэд хаёр рны дын саруул гэгээн ви тус тусын "орны салуузууль 1 омнө зогсон: буй чухал зарилтуудыг ха8- рилцан “ярилцаж, хариацан туршлө8- таа салилцав. Ипангуяа Лениний цом сомолын туршлагаас манай залуу- чуудын сурах явдалд энэ наадам ИХ тус дөхөм болов. Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын их наадамд оролцогч та бүхэн энэ өдрүүдэд агуулгаар гүн3- гий, хэлбэрээр маш баялаг олон төр лийн ажил зохиож, залуу насны цог золбоо, ид хавыг илтгэн харуулж, хөгжин баясаж, үерхэж бүтээж чал- дагаа харууллаа» гэж дүгнэлээ. н. И,А, Шульгин хэлсэн үгэн- дээ: «Та бүхний уулзалт нь Монго- лын ард түмний алдарт хүү Сүхбаа- тарын удирдлагаар эрэлхэг баатар- лаг цартизан нарын анхны түүхт ялалт байгуулсан газар Хонд нутагт явагдсан нь тэмдэглэлтэй юм. Эцэг өвгөдийн хувьсгалт мартагдашгүй үйл хэргийн тухай түүхт дурсгалууд өнөө үеийн Зөвлөлт-Молпголын залуу чуудыг эх ороп ард түмнийхээ төлөө хөдөлмөрийн шинэ гайхамшит, шинэ санаачлага хүсэл эрмэлзлэлийг өр- нүүлэхэд зоригжуулж байна» гэж дүгнэлээ. Монгол, Зөвлөлтийн залуучуудын П их наадмын тугийг БНМАУ-ын хө дөлмөрийн баатар Цогоо, спортын мастер Шоовдор, ЗХУ-ын дээд зөв- лөлийн депутат, Лениний одонт й. Сачилеев Иван Саранович, Полтав путгийн саальчин Лениний одонт Рев ка Евдокия Ивановна нар буулгаж ирэхэд түүнийг Монголын төлөөлөгч дийн тэргүүн Х. Батаа, Зөвлөлтийн төлөөлөгчдийн тэргүүн А. Чеснави- чуст дурсгал болгон гардууллаа, Ха ринуд пь А, Чеснавичус нх Лениний дүр, бэлгийн бусад зүйл гардуулахид пишигиэтэл алга ташин баяр хүргэ- лээ. : Ингээд арав хоногийн өмнө «Сайн байна гуу?» гэлцэн уулзсан анд НӨ- хөд «Баяртай» гэцгээн салин: одлоо. Гэхдээ хойтонгийн өдийд Зөвлөлт Холбоот Улсын нутагт дахин уулЗа- ар цолоо танвсан ом. й: идний нөхөрлөл эвдэршгүй бат и. Манай наадмын гол гүвэл санаач нэ байсан том 0. О(КИГМЭДРГОТОВ тек зусланд манай орны 140 гаруй пно. иер тив бүрийн үеийн нөхөдтэйгээ тав-. тай сайхан амарлаа. орны хүүхдийн дуу, бүжиг, сурч иржээ. жинд амарсан пионерүүд Финлянд ҮН” дэсний Летка-енка гэдэг бүжгээ хийц- гээж байна Ун -ЇЧүй ад! Х/6ВӨРЧЛАЛА 1911) СУРВАЛЖЛАГА Хөглөгөр ногоон ой сүглийж, Хөл доор шимт ногоо халнурна. Хажууханд голын ус хоржигнож хэд багачууд инээн баясана, Хай алалийн кйМ үзэсгэлэнтэй газар хадланд гарчээ. Брига- дын дарга нь 6-гийн «А» ангийн сурагч Бат-Өлзий байлаа. Бусаднөхөд нь2-6 дугаар ангид суралцдаг ажээ. Х д 12 хоногт зургаан тонн өвс хаджээ. Шинийн гуравны сар шиг Ха- дуурын ирэнд сахлаг өвс ханаран унаж байгааг хараад, - 5 --Та нар ядарч байна уу? гэхэд --Үгүй, ердөө ядраагүй, Бид тавуул шинээр хадуур барьж сурлаа, Харин хадуураа ирлэж, давтахаа одоогоор ча дахгүй байна гээд бондгор бор хүүхэд инээлээ. - арван хүүхэд Завхан аймгийн Сонгино сумын най- ман жилийн дунд сургуулийнхан сурагч Бат-Өлзийн бригад шиг олон газар өвс хадлангийн ажилд гар бне оролцжээ, Д., САМПИЛ ЗХУ-ын олон улсын пионерийн Ар-" Тэд ах дүү олон. тоглоом ЗУРАГ ДЭЭР: Артект нэгдүгээр ээл ХарвслэгиВээггци лэл гөХэээт сэ ШВСЭЭ шин Сүй аа аБул 22 с2122дЛнх ШӨЛ гэх 1---- с Нийслэлийн 12 Ду- ! р7.Ч "аар микрорайоны дүү 9 үсэгт Баатар хот Моск ! ф загийн нэрэмжит сай- хан тохилог сургууль бий, Энэ сургуулийг | Зөвлөлтийн барилгын (9 П трестийн барилгачид барьж байгуулж өгсөн 79397»--2Ф бэлгийг хүүхэд та нар гтшошшшштшшшшшшхсс -. 852 БЭ Октябрийн орны бэлэг чэдэх бизээ. ) Зөвлөлтийн барилга 1 чин, мэргэжилтэн ах эгч нарынхаа хүч | хөрөнгөөр бүтсэн ийм сайхан сургуульд хүмүүжиж байна. хүүхэд та нар сурч бяцхан дүүгээс Та нарын өлгийтэй | эхлээд 8 нас тлэх дүү нар ч гэсэн ! мөн л Хулан Ч н барилгачин мэргэжил тэн нарын барьж байгуулж өгсөн нэгэн | хүүхэд асрах газар хүүхдийн цэцэрлэгт | асрагдан хүмүүжиж |. Баата дал, номын сан зэрэг барилга.барихад| рэмжит | руухантай нийслэлийн 61 дүгээр цэцэр- а. хот Москвагийн нэ дугаар дунд сургуулийн б4- лэг, яслийн шар тоосгон «Ш» үсгийн хэлбэртэй байшин хэний боловч харааг булааж байгаа шүү дээ. Энэ цэцэрлэг 1966 оны 12 дугаар са рын 26-нд ашиглантад орсон юм. Энэ цэцэрлэг дуу хөгжим, биеийн та- мирын танхим болоод сурч боловсрох олон өрөөтэй. Цэцэрлэг яслийн нийт өрөө тасалгаа | 86. Цэцэрлэгийн эрхлэгч Баллмханд цэ эгийн багшийг 12 жил, эрхлэгчийг цэрл Ч. БАДРАЛ, 7 жил тасралтгүй хийж байгаа турш: р- ОКТЯБРИЙН га мэдлэгтэй хүн юм. Бадамханд бид- нийг дагуулж | цэцэрлэгийнхээ дотоод байдлыг сайтар танилцуулав, Цэцэрлэ- гийн ахлах бүлэгт биднийг ороход ц0- воо сэргэлэн охид хөвгүүд босож угт- лаа. «Сайн байна уу» гэхэд «Сайн» гэж яг л сургуулийн сурагчид шиг мэнд лэв. Эдний ангийн багш Раднаа арваад жид цэцэрлэгт багшилж байгаа сайн багш юм. Раднаа багш хүүхдийн сонир хол анхаарлыг татахуйц бнет үзүүлэн, сэдэвт тоглоом их хийж, түүнийгээ үр дүнтэй ашигладаг ажээ. Энэ багшийн хийсэн олон үзүүлэн, тоглоом ангийн нь тоглоомын буланд гадаадын хүүхэл- дээ тоглоомоос ялгагдахгүй байж бай- на. Хүүхдүүд нь аль дуртай тоглоомоо- роо наадаж байна. Раднаа багш, үхэр, адуу, хонь, ямаа таван төрлийн малын хатуу цаасаар хайчилж хийсэн дүрсээ тэр малын арьс үсээр бүрсэн байв, Энэ нь тэр малын үс ноосыг таннулах, өнгө зүсийг ялгах, цаашлаад хүүхэд илж таалж малд дуртай хайртай болгох ач тустай ажээ. Мөн янз бүрийн шувуу- ша. барималын хирээр хийгээд тэр увуудын өд сөдөө, сэн нь сонин сайхан байв. алин г Раднаа багш хүүхдийн зохиолын но- мыг хүүхдүүддээ үргэлж ярьж тайлбар ладгаас гадна зохиолын үйл явдлын д8- гуу зураг, хайчилбар хийж, хүүхдүүд- тэйгээ ярилцдаг байна. Ингэснээрээ тэр НАРНЫ ИЛЧ | Ф-----2-212122122и7- ШИНЭ зохиолыг хүүхдүүд улам сайн, бат ойл гож авдаг байна. Энэ ангийн асрагч Дулмаа гуайн санаачилж хийсэн модон тоглоомоор хүүхдүүд баясан тоглож байна. Дулмаа гу хун, хавчаахай, цурхай гурвын үлгэрээр хийсэн модон тоглоом үзэмжтэй аятай болсноос гад- на хүмүүжүүлэх ач холбогдолтой бол- «Энэ цэцэрлэг, яслийг байгуулж өгсөн Зөвлөлтийн мэргэжилтэн, | барилгачин нарт баярлаж байна, бахдаж байна» ГЭ сэн санал сэтгэгдэл бичсэн том улаан дэвтэр байна. | Тэр «анал сэтгэг, том улаан дэвтрийг сөхөхөд гадаадын олон хэд дээр бичигдсэн санал сэтгэг- дэл тааралдав, Герман, Польш, Бол- гар нөхөд «Энэ цэцэрлэг яслийн барил- га төхөөрөмж нь орчин үеийн байдлаар хийгджээ. Ах дүү орнуудад Зөвлөлт нөхдийн үзүүлж байгаа сайхан туслам” хэвч нэгэн жишээ мөн» гэж бичеэїи в, Тиймээ энэ бол Зөвлөлт гүрэн, Октя0 рийн орны нх бэлэг Октябрийн нарны туяа илч манай өсөх үеийнхнийг ЭЭЖ дулаацуулж байгаа юм. с ї. сэсмээ 4 8 пи 95 р гаар зугаатай сайха ффзэн Гүргэл, 2 дугаар сургуулий таар сургуулийн 5 онцын эзенН Амаржарг рийн зусланд Зайна. Первый урок-Нэгдүгээр хичээл В этом году я с другом отдыхал в пнонерском лагере, Там мы жили лружно и весело. В лагере я каж доё утро делал зарядку. Потом я хорошо мыл лицо н рукн, чистил шеткой зубы н завтракал, После завтрака мы шли на реку. Там мы купались, загорали на солнце, весе ло пели песни. Потом мы шли на обед. После обела мы отдыхали. Затем мы играли в шахматы, шаш ки, волейбол фФутбол н другие спор тивные нгры. Так я хорошо отды хал в пионерком лагере, Из пно нерского лагеря я приехал ломой на машине. Энэ сэлвийг хэд дахин уншаад дараахь асуултуулад хариул! 1. Где ты отдыхал в этом году. с другом? 2, Как вы жили там? З, Что вы делали в пионерском ла гере? 4. Во что вы играли? -5. На чем вы приехали домой. из пионерского лагеря? Дээрх сэдвээс тогтоовол үг, хэллэг үүнл: 1. Каждое утро --өГлоө бүр 2. делать (настояшее время, делатю ешь, ет, ем ёте 101) прошелшее время, (делал, лалдо ли) -(что?) зарядку--дасгал хийх З. мыть (настояшее время, мою еёшь, еёт еём, ете ют прошедшее время, мыл, мыла, мыло, мыли)-- (что лицо и руки --гар нүүр угаах зохих Манай орны пионерийн 13 зусланд олон зуун н амарцгаадаг билээ. Зураг дээр: Зүүн гараас 28 дугаар 6. 0::й Дэлхий дээр хамгийн том Н хэсэгт Одайллогийн Ойролцоо лав, Энэ зуух нэг ЭЭЛЖИНД дус хүртэл халааж чадна. жин метр талбай бүхий 60 ггару: ламжтайгаар нарны энергээр хал Эдгээр толинууд хүлээж авсан нар том хүнхэр толин. дээр тусгадаг. Т: зууханд бөөгнөрүүлэн өгснөөр, тэл халааж чаддаг дунд сургуулийн 5 н 5 онцын эзэн Цэцгээ, Туул 18 лу ал нар таатай сайхан амарснаа сэтгэл хөгжүүн ж. ГОМБОСҮРЭН зургийг авлаа. “Нарны илчээр металл хайлуулж арны зуух Францын Дорнод саявтар ашиглалтанд оруу- 9-3 тонн зүйлийг 8500 гра- Эл зуух 44 хавтгай дөрвөл-- д хөдөлгөөнт ТОЛИНЫ тус- ааж байгаа ЮМ. ны энергээ нэгэн маш эр нь нагны гэрлийг цааш зуухыг 3500 БНМАУ-ЫН ГЭГЭЭРЛИЙН ЯАМ,МХЗЭЛ г! АМ, МХЗЭ- ОКТЯЁРИНН 50 ЖИЛНИН ОН УГТАЖ ИХ ЛЕНИНИН ХЭЛИЙГ СУДЛУУЛАХ ЗОРИЛГООР ОРОС ХЭЛИЙГ ХЭЛНИЙ ЭЧНЭЭ ХОЁРДУГААР ОЛИМПИАДЫГ ЗОХИОН ЯВУУЛАХААР ШИЙДВЭРЛЭСЭН БИЛЭЭ. МАНАЙ ОРНЫ ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН БҮХ СУРГУУЛИУДЫН ПИОНЕР СУРАГЧДЫГ ХАМРАН ЗОХИОГДОЖ БАЙГАА ОРОС ХЭЛ НИЙ ОЛИМПИАД ЭНЭ ОНЫ 9 ДҮГЭЭР САРЫН (САРЫН 1 НЭГНЭЭС 11-Р | эхлэн Г ЛМЕРЕ 4. загорать (настояшее время, заго раю, ешь, ет ем ете, ют) (прошедшее время, загорал, ла, ли ло) (где?) на солнце-наранд шарах 5. купаться (настолшее время, купаюсь, ешьея, ется, ёмся еётесь ютея) прошедшее времея, купалься лась лось лись) -(гле?) на речке усанд орох (їнумбах) Тайлбар. Дээрх үг, хэллэг үгүүл бэр зохиохол хялбар болгохын тул үйл үгийг нь одоо, өнгөрсөн цагаар хувиргав. 6. Ехать (на чем2?) на машине--ма шинаар на поезде-галт тэргээр явах (юугаар) на автобусе автобу саар на такси такснгаар на тарамвае-трамвайгаар на троллейбусе-троллей бусаар на коне-морнор на велосипеде-дугу! ца верблюде тэ на мотоцдиклег-мотоциклоор толете 7. Лететь: (на чем?) наса онгоцоор нисэх їк угаар) накос: мическом корабле сапсрын хөлгөөр 8. Плыть (на чем на лодке--завнар хөвөх (юугаар) сан юм пионерүүл зун ца онцын Сөгнөгө ярилцаж Сэлбэ шээг. н а байз. градус ХҮР- Д. Хандмаа. -- Би Дунлговь аймгийн сумын дунд с сайн сурдаг. Мана улсынхаа төв нийслэл тухай үргэлж гэж хүсдэг б ралтаар хөгшин а бэлтгэлийн лэл хотоо Үү гаруй хугацаанд тууварлаж тарга хүч рэн мэнд тушаалаа. унаад хонин маань хониныхоо хөсгөө хөтөлж явна. Биднийг тууврын замд явахал бороо. шороо зөндөө байв. Нэг өдөр дуутай ширүүн бороо орж, тууврын хонь Уру гасан юм. Би уруудсан хонио буцаах дон тэрлэгтэй гүйгээд шалба норсон. 1їїөнө аав маань хонио манана, Би эрт үүрээр босч унааныхаа морийг бариад хонио тууврын замд тогтуухан Үлсын чх гэх мэт орос хэлэнд ямар нэгэн унаагаар явах, нисэх, хөвөх, санааг гаргахдаа уул унааг заасан нэр үгс нь «предложный падеж»-д НА- гэсэн үгтэйгээр хэрэглэгддэгийг ан хаар! 9. Играть (во что?) в волейбол- гар бөмбөг тоглох (юу тоглох вэ?) в футбол--хөл бөмбөг в баскетбол-сагсай в шашки--даам в шахматы--шатар в тенНннис--теннис В ПИНГ-ПОНГ--ТЄННИС в мяч--бөмбөг гэх мэт тийм юм тоглох гэсэн са- нааг гаргахдаа уул тоглоомыг Заа сан нэр үгийг «винительный й48- деж»-д В--гэсэн угтвар үгтэй хэ- рэглэгддэгийг анхаар! Даалгавар 1. Дээрх сэдвийн дагуу хэн, хаа па: яаж амарсан тухайгаа харил- цан ярилц! 2. Дээр өгөгдсөн үг, хэллэг тус бүр оролцсон өгүүлбэр зохиож дэв тэртээ бич! Дараах ойр зуурын өүүлбэрүү: дийг тогтоо! 1, Я учусь в пятом (шестом, едмом) классе--Би (зургаа. ДоО- оо) дугаар ангид сурдаг. 9. Кто ван калссный руководи- тель? --Танай ангийн багш хэн бэ? З. Наш классный руководитель Намсрай.-4Манай анги удирдсан багш Намсрай. 1, Я илучаю” русский ЯязыК-- Би орос хэл үзэж байна. бөмбөг г--Мал туугч пионе Намрын эхэн сарын шинэдийн нарлаг эь гэн өдөр билээ. Бид нарангийн энгэрт на лайсан сүрэг хонины дэргэдэх цэнхэр май ханд Өчлоо. Аяны утаа шингэсэн тууварч ны тэр хөх майхан бол Дундговь аймгийн тууварчин Дожхүүгийн отог байлаа. Сав хип алтай цэнхэр тэрлэгтэй борхон ца- райтай сэргэлэн охинтой тэнд уулзсан юм. , Тэр охин бол туу ( гийн Нарантуяа гэж өөрийгөө Нарантуяа ярихдаа: варчин бөгөөд Дожхүү танилцуул Дэлгэрхангай. ургиулийн 6 дугаар нгид анай ангийн пионер хүүхдүүХ Улаанбаатар хотын 1 ярилцаж энэ хотыг үзэхсэн айлаа. Тэгээд би зуныхаа, 2М ав, ээжтэйгээ зам улсын ж хүслэн болсон ї ” млээ. Бид 1400 хонио хоёр сар хариулга маллагаагаар сайн авахуулаад бү Би номхон хээр морио ыхоо түрүүг тогтоож явна. Аав хойноос туунд. Ээж азаа тааралддаг удаад биднийг их сандар гэж өглөө билчээлэг Өнлөр сайхан барилгууд сүндэрлэж, урт сайхан гуламжуудын хоёр талаар анхилуун үнэртэй ногоо мод сүглийгээд ямар гоё вэ? “Засгийн галрын орлон, Сүхбаатарын хөшөө их талбай цэцэрлэг. дуурь бүжгийн театр пиогерийн ордон, музей. зочид буудлууд дэлгүүр ард кино театр орон Зөвлөлтийн сэтгүүлч ярьж байна. НАЙРАМДАЛ-НАМАЙГ ФЕСТИВАЛЬД ИРҮҮЛЛЭЭ Фестивалийн төв Хонд хотхонд орос монгол, буриад, грузин, латви, халимаг зэрэг олон үндэстний охид хөвгүүд ХУ- ран цугларав. Тэд янз янзын хэлээр яривч «Найрамдал- дружба» гэдэг үг зусланг Заа, дуулдаж байв. лөлт-Монголын залуу нП фестивалийн төлөөлөгчид балшуагн хаа на ч явсан хиргүй сайхан инээмсэглэл гарын чанга атгалт, чин сэтгэлийн хайр талархлаар угтлаа. Хэнтэй ч уулзсан, ах лүүсэг найрсаг байлаа. Шудрага хүн төрөлхтний их. баяр Октябрийн агуу их хувьсгалын 50 жи- лийн ойн өмнөхөн фестиваль маань явагдсан болохоор аргагүй шүү дээ. Найрамдал--энэ бол манай фестива- лийн хүч агуулга | билээ. Манай хоё ард түмний нөхөрлөл бол яйхиэнгүй мөнх юм, «Пионерийн үнэн» сонин “«Залгамж- лагч» сэтгүүлийн залуу уншигчид та нар үргэлж цогтой золбоотой байж 43 жаргалант сайхан амьдралаа гардав 6 лцгаа. Социализм, коммунизмын ялалтын төлөө цуцалтгүй тэмцэцгээ! Зөвлөлт--Монголын залуучуудын П фестивальд оролцсон «Ровес- нин» сэтгүүлийн орлогч эрхлэгч, 2322 : 3 Аав хоёр Ё сар хоёр 3 3 сар Адилхан хээр хонож:ь. Адуу манасан шөнөдөө Аав минь сартай хамт хоножээ. Аавтай минь адуу маналцаж Алиман саран хээр хоножээ. Аав сар хоёр Адилхан хээр хоножээ. Ээж нар хоёр Үхрийн зэлэн дээр Хэн хэнээ харах гэсэн шиг Өглөөний мэндийг Хэн хэндээ хүргэх гэсэн шиг Ээж нар- хоёр Ижилхэн л эртэлж босчээ. Үхрийн зэлэн лээрээ Ээж минь өрсөж иржээ. Өглөөний мэндийг Ээж минь урьдаж хэлжээ. Ээж нар хоёр Ижилхэн л эртэлж босчээ. С. НАВААНДАМБА рмӨмФмгөөмллллинлн ан ллмдададаладааададай сууцны олон барилгууд зурагт радиогийн өндөр цамхаг улсын их сургуулийн барил гуул ямар гоё сайхан юм бэ? Улсын бэлтгэ лийн хонь анх тууварласан сониниоо Улаан баатар хотыг үзэж сонирхсон сайхан. бүх нийг говь нутагтаа хариад үеийн олон... НӨ хөлдөө ярьж өгөхсөн гэж сэтгэл яаран хөд лөлж байпа гэж ярилаа. Говь нутгийн бяц хан пионер ингэж аав ээждээ туслан ХӨ дөлмөрлөж юм үзэж Нүд тайлж байгаа нь юутай бахтай вэ? Энэ охин ингэснээрээ чуулганы «Хөдөлмөрийг эрхэмлье» цийн шийдвэрийг биелүүлж буй ажээ. Г. БААТАРЧУЛУУН (Москвагийн их сургуулийн оюутаг) сек | Энэ хичээлийн жил 8 нас хүрч сургуулийн босгыг анх алхаж | байгаа 85 мянга гаруйн баатарчууд 9 дүгээр | манай сургуулнудын үүдэнд Хү рэлцэн ирээд эрдэм ном сурахын сарын Ч их замд орохоор хичээлд эхлэх | хонх дуугарахыг хүлээн эцэг эх, 55 (40) багш нарын хайрыг татаж байгаа (нь бид бүхний баяр бахдлыг ихэд төрүүлж байна. уу т-т-т-т-гтэт 1967. оны 1 1! ГИВМПАСТНИК Сайнбилаг, Энхби- эг хоёр ганцхан нас» ны зөрөөтэй "эгч дүү. Нас бие ойрхон учир эцэг эх. нь өхөөрдөн ижил хөх эрээн цамц улаан судалтай” хор могч өмсүүлжээ. Тэр хоёрый зүс ний лүүлэн явааг. хараад хэн ч хайрлахгүй байж үл чадна. Сайнбилэг 8 нас хүрч байгаа ту? лийг бүтэн жилийн өм нө хийж эхэлсэн юм. Эгч сург д өрнө Би цэцэрл үлдэн гэж “бодоход” Энхбилэ! гэл төрнө.. итаархах сэ Эх нь Сайнбилэгт !су- рах бичиг сургуулийн дүрэмт хувцас зэргий! Ч Ж17:00:1:1555) авиртай” -арт-авт-ар, оат-айт-а-ийт-ийтий» сартай ай-ий-4Р аВт-иэт ат ирт оиттир «фит тар тчйт-ийттир сартийт-итиирчий иар, савар ий чий ий ари -ат-итйтан ЭНХБИЛЭГ ӨГҮҮЛЛЭГ эл хийгээд байсан ом, Сургууль цуглах эдөр өглөөний нарнаар зослоо. Улаан бүчээ намируулж, | жигдхэн хувцасла Н ОХИНД ХӨВ- үүд хэд хэдээрээ хөт төлцөн сургуулийн зүг алхлана. Тэдний яарч, заясалдаж Яваа нь зүхнээс сонин сайхан. Хрга ч үгүй биз, Тэд сэдэн сар ороогүй ан- идаа очиж ижил да сал болсон найз нө- учрах болж зайна. Энхбилэг энэ өрлөө тэцэрлэгтээ. очсонгүй саар ээжийгээ. дагуу- лан гарч ирлээ, Энх билэг дуу шууч үгүй урьд нь орон сургуу лийн зүг шууд алхав. Ээж эгч хоёр нь дуу. даж элдвээр аргадсан боловч ул хайхрана. Энхбилэг сургуулийн хаалгаар шууд орохыг завдав. Гэтэл жижүүр багш зогсоож --Хүү минь аль ан- гид орох вэ? Хэний хэн билээ гэж асуулаа. Энхбилэг юу ч дуугар сангүй, Эх эгч хоёр нь їраас ирж --Наадах чинь ма- ор! гэж багшийн хөлд- хийг сонсонгуут горьд- лого тасарч учир зүг- үй асгартал уйллаа, , | | | сургуульд. орох бэлтга 4 | Со авч өгсөн явдал Энх Гэрийнхээ гадаа б0- най охин юм л даа. Ф билэгийн атаа” жөтөө! ол болон зогсоно. Долоон настай мөрт- хүүхдийн хиргүн бүрч “ихэсгэв. Ямар Ч Хажуугаар зөрөн өнгө ївө эгчийгээ дагаж туцгалаг сэтгэл...хүсэл Доцент гэсэн ) Сайнбилэгээс рөх хүүхдүүдийн ал- сургуульд орно гэж зө тэмүүлэл ийм л байх Э: ДОНГИНДОО. хоцрохгүй, нэ жил хаатай цуг санаа сэт рөөд... гэв. Энхбилэг юм даа гэж. бодсон сургуульд, орно гэж л нь сургуулийн зүг юу гэх бол гэсэн шиг багш өФөрийн эрхгүй ө 3) СДэЖэдэй ЛЭ ЭН эр їисэн ЗИ Удсан ч багшийн царай руу ха Энхбилэгийг өрөвдөж 2 - хатуу шиндягээ. 3 гүй айнбилэг сураг- а Ч толгойги Хүүхдүүдээ та нар өглөө бүр гимнастик хийдэг үү? Хийдэг- 23 2 8! өдрөөс гэхлэн. хувьхан ТИЙН дүрэмт ШИНЭ Хув к Хаж болох вэ? БОЕЛыВ фоЛогга гүй бол хийж байгаарай. Гимнастикийн ач тусыг ах эгч, аав // даа сургуулийн - бэлт цас өмсч цүнхээ барь Ирэх жил л сургуульд г” Ц. САНЖЖАВ ээж, багш нар чинь цөм л та нарт ярьж байсан даа, Та нар ч 1 Ї гээд гэсэн зөвхөн яриаг нь сонсоод зогсоогүй тэр хүмүүсийн ГиМ- ху сг чат ийн айр айн ий” -ийРт-ийд айн ийн ирт аавд ийг «Р ий ийн---ай-ий хийд” «ӨР-ийт-ий”--йР ий” Р, «ай -ийр дБ -2Р «РиРт-аРаР-а8Р-ий”, адийг-ир-ар-ар-ар. . настик хийгээд ямар сайхан бие бялдартай, хүч тэнхээтэй, 1» й эрүүл саруул урт наслан явааг нүдээрээ харж байгаа билээ, Х Ег ТӨРУРЛЫЛУВЙ РНРЭХЫй ЖолэсӨВ Р. - 3 Хүүхэд та нар гимнастик гэж юу гэсэн үг болохыг Мэдэх ї сыл 1 Л Е Н И Н 7 17) ХӨ ШӨӨ үү? с к, 2 ! 15-р зууны үед гимнастик анх үүсчээ, Гимнастик гэдэг Нь Грекийн Гимноз нүцэглэх гэсэн үгнээс үүссэн юм. Туркмений бүх зам хаанаас эхлэдгийг чин мэдэх үү? Гэр зам Лениний дурсгалын хөшөөнөөс эхэлдэг юм. Чи сайн ойлгож нх гимнастикийг эмнэлгийн чанартай хэрэглэж байсан 09- Т» гөөд 18-р зууны үеэс бие даасан спорт болжээ, Гимнастикийг / аваарай! Энэ тухай би чамд ярьж өгье гэж хөрш өвгөн Куры хийснээр бие бялдар хөгжиж, урт удаан насалж, гоо сайхан, Ён Сахатовын ярьж өгсөнийг Ашхавад хотын 20 дугаар сургуулийн хөдөлмөрт дуртай иргэн болгон хүмүүжүүлдэг байна, 5 сурагч Ашир |Артыков «Пионерская правда» сонинд бичиж нийтлүүлснийг дор хөрвүүллээ, Энэ бол 1924 онд болсон юм. Би гудамжинд тийм олон хү? мүүс гарч, уйлалдаж байхыг үзээгүй билээ, : : ) Энэ өдөр Ленин нас барсан байлаа, Индэр дээр бидний хам- гийн дотнын хүн Недырбай Айтаков мод тулсаар гарч ирээд --Ах дүү нараа! Манай эцэг, бүх залуучуудын эцэг Ленн- нийг үхээгүй гэж үзэж байна, Тэр бид бүхний дотор амьдарч тай хөгжиж иржээ. 1957 онд хэсэг гимнастикчид дэлхийн “4- луучууд оюутнь 1У их наадамд оролцжээ. Үүний дараа манай хот хөдөөд гимнастикийн дугуйлан байгуулжээ, 1962 онд Ма- най улс олон улсын гимнастикийн холбооны гишүүн болсон байна, Ийм асар богино хугацаанд манай гимнастик гялалзсан амжилтанд хүрч ирлээ. Гимнастикаар өдөр бүр хичээллэхэд санаачлага, оролдлого, бэлтгэл шаардагдаад зогсохгүй бас их Ц Гимнастик манай оронд 1950-аад оноос эхлэж улам далайц- ( Вєкоү 23 үявыр Ё? ? Ц 2 аайман па 1 /Жхгл Ё, тэсвэр, арга техник хичээнгүй нэр ажиллагаа шаардана. Золгоод ирлээ 1 “зэнгэ Уїениндээ зориулж хөшөө босгох хэрэгтэй юм гэхэд Р Х тнй СНи- Намрын улирал 1 --Бид Ильичдээ зориулан хөшөө босгоно гэж хэллээ, Яг энэ Гимнастик хийх гэдэг нь түүнийг хийх үндсэн арга техни : Б 5 Ёл и имнас дэг үү Ү р Хүрээд ирлээ, 47 с өдрөө бид цэцэрлэгт Лениний хөшөөний суурийн анхны туй- кийг хамгийн түрүүнд мэдэх ёстой юм. Гимнастикийн арга тех ник, дасгал хөдөлгөөнийг мэдэхэд янз бүрийн арга байж болно. Багц, эцэг эх, ах нараараа заалгаж болно. Ном сониноос өөрөө олж хийж сурч болно. Ганцхан чиний оролдлого санаачлага Л хэрэгтэй, Хэрэв чи алдартай тамирчин болоё гэвэл бага нас- наасаа эхлэн гимнастикаар хичээллэж оролдох хэрэгтэй, Сургуульд орохын Баяр боллоо. / Цүнхээ үүрээд / Мориндоо “мордлоо 2? Шимтэй ногооны , 1 Үнэр ханхлан б Шинэхэн дээлийн минь пууг өрсөн бөгөөд энд уулын цэцгүүд ч тарилаа, Хөшөөг метал лаар цутгах ажлыг Байрам-Алийн ажилчин Артём Двайниковт даалгажээ, Гэвч Бүгд Найрамдах улс даяар хүрэл байсангүй учир ажлыг өвгөн Артём хийлээ. Хөшөөний давцанг Туркмений хамгийн авьяаслаг мастерууд хийсэн нь хамгийн гоё хивс адил болсон юм. Хэрвээ хотод зүрх Хүүхдүүдээ! та нар юуны өмнө сургуулийнхаа гимнасти- : кийн дугуйланд орж суралцаарай! Гимнастик биеийн тамирын Хормой дэрвэнэ | тэж байдаг бол манай нийслэлийн зүрх нь Лениний хөшөө їом ач тусыг харуулсан үдэшлэг өглөөлөг зохиож, нэрт мисжРУГ | /7 юэ Хүлэг морины а шүү. Эндээс чиний болон чиний найз нөхдийн чинь зам эхлэх дыг урьж ярина зөвлөлгөө хийлгэж байвал сайн. Гимнастикийн Зөөлөн алхаанд 9 юм. гэжээ, : тэмцээн тоглолтууд зохиож түүнд Өргөн оролцож бай! | шаш2Вн Хөөрсөн сэтгэлээр ! Л, МӨСИаНБАРГ ЛЫН тамирын олон сайхан хөдөлгөөн Би яарна Ч. ТҮМЭНДЭЛГЭР | Гимнастик бол хүч оролцсон спортын нэгэн төрөл мөн. Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР тсосоос-оссотосооссоосс Улаанбаатар “хот МХЗЭ-ийн Төв Манай хаяг. “Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. УТАС: Хаснуцлагатай эрхлэгч -26332, Захидал харилцаа - 28338. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 ММ 85 (991) А--29494 Сүхбаатарын нэрэмжит фрсынхэвлэлийн комбннатад хэвлэв. ИНДЕКС--14140, 1: 86 (992) » - ОРОН БҮСҮИЙ ЛРО 1... : 3 //717-5/1 УЛЛ ХЭРГИЙН 76180 Х93ЭЭД БЭЛХЭ.. БА 1.22! р | Н.Х3:454 тө8-хогоо Д Гххөжирын нзэээжи ЇЇ онголын ЇЇнднгРлэн 58 : Бхйг ууллАГЫн. 108 лӨхийн Соил | 1867) он 9 24 дэхь жилдээ Одүрээр сарын 13 ЇЁ 14 Үнэ 10 нө Лхагва МХЗЭ, Нионерийн ажлын нэөлт Эштисэжтоишо2ст22шешийШДЛЖҮЭгшАВШЛШьСАШВМ” иЧГЦУУҮГҮШТ-э2111-исоай. ёпажлгкелцожлажсгсжашоштосдагаехшляшулшгэ22шуоожт-2-Есг196 Жил бүрийн 9 дүгээр сарын 15-нд МХЗЭ, пионерийн байгууллагын өвөл цагийн хүмүүжлийн ажил эхэлдэг би- лээ. 1966-1967 оны хичээлийн жилд ма- най пионер сурагчид сурлага хөдөлмөр- төө нилээд амжилт гаргаж, тэргүүний " гЕОЖБУИЛН анги, сургууль, МХЗЭ- н үүр, хороо, пионерийн бүлэг бүлгэ- мийн тоо олширч, зохиосон ажлын чанар чансаа нилээд сайжирч ирлээ. Өнгөрсөн хаврын шалгалтын дүнгээс үзэхэд сайн, онц сайн суралцагчдын тоо нэмэгдэж бүх пионер сурагчид 94 хувийн сурлагын амжилт үзүүлэв. Монголын пионерийн «Залгамжлагч» ЇЇ чуулган угтаж, МХЗЭ,пнонерийн бай гууллагууд уламжлалт бүх ажлаа эр- чимжүүлж, эвлэл пионерийн ажлын агуулга, арга хэлбэр улам баяжиж,сурч мэдсэнээ амьдрал үйлдвэрлэлтэй нягт холбон, өмнөө тавьсан зорилтуудаа ам- жилттай биелүүлж ирлээ, Пионер су: рагчид нийтийн тустай хөдөлмөрт орол цож, сургуулиа тохижуулах, хот тосго ноо цэцэрлэгжүүлэх, хичээлийн танхим байгуулах, үзүүлэн таниулах зүйлүүд хийх, эмийн ургамал жимс түүх, хаяг- дал цуглуулах зэрэг ажилд идэвхтэй оролцож байна. Ерөнхий боловсролын сургуулиудын дэргэдэх МХЗЭ, пионерийн байгуулла- гууд өвөл цагийн хүмүүжлийн ажлын нээлтэд эрчимтэй бэлтгэж, «Бид Октяб- рийн 50 жилд» гэдэг сэдвээр ажлаа эхэллээ. 2 -МХ8ЗЭ9, цнонерийн байгууллагын ажлын энэ эхлэлтийн эрчийг улам чан- галж, Октябрийн соцналист их хувьсга лын 50 жилийн ой угтаж зохиох аж- лын талаар гаргасан МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны албан даалгаврын заалтын дагуу пнонер сурагчид улс ардын аж ахуйн салбарт, нийгмийн тустай хөдөлмөрт хэрхэн оролцсон, пионерийн болон хөдөлмөр амралтын зуслангуудыг хэрхэн зохион байгуулсан, «Тёхмадын алтан мөрөөр» аялалд экскурс зохион байгуулсан зэр- гээ нэгтгэн дүгнэж, пионер сурагчдын зуны даалгавар, үзвэрийн зүйлээр үзэс гэлэн байгуулбал зохино, --Октябрийн 50 жилийн:--ой угтаж, пионер сурагч бүрийг орос хэл сурах ажилд оролцуулах зорилго бүхий орос хэлний эчнээ олимпнадыг бэлтгэд сай тай явуулах бүх бололцоог хангах ХЭ- рэгтэй. --3ХУ, Зөвлөлтийн сургууль пионе- рийн байгууллагын ололт амжилтыг сур талчлах, үзэсгэлэн байгуулж ажиллуу: лах, Зөвлөлтийн тогтмол хэвлэлийг өр- гөн сурталчилж захналуулах, Зөвлөл- тийн Дуу шүлэг сурах хөдөлгөөн өр- нүүлцгээе. Пионер сурагчдын хөнгөн атлетн- кийн дөрвөн төрөлт эчнээ уралдааныг «Аврорын дуу» нэртэйгээр, «Алтан На4- мар» сургуулийн спартакиад зэрэг хэл бэрээр өргөн явуулж, их ойн нэрэмжит төрөл бүрийн уралдаан тэмцээн сохнох хэрэгтэй. , Октябрийн хувьсгалын их онд сурла га хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар бэлэг барих хөдөлгөөнийг ппонер сурагчдын дунд өрнүүлэх нь аймаг, хотын нийт сургууль, МХЗЭ, пионерийн байгуулла- гын чухал зорилт болж байна, МХЗЭ, пнонерийн байгууллагын аж- лыг МХЗЭ-ийн ХУ их хурал, Монголын пионерийн «Залгамжлагч» | чуулганы шийдвэр биелүүлэхэд бүрэн чиглүүлж, пнонер сурагчдын сурлага, хүмүүжилд гүн гүнзгий нөлөөлөхүйц болгох талаар сургуулнудын дэргэдэх МХЗЭ, пноне» рийн байгууллагууд хичээлийн шинэ жилийн эхнээс үлэмж анхаарч ажиллая! К. Морис бє «ХКапитаорл» Шинжлэх ухааны коммунизмыг үн- дэслэгч, олон улсын-ажилчин ангийн багш, агуу их гүн ухаанч Карл Маркс 1818 онд Германы Трир хотонд өмгөө- лөгчийн гэр бүлд төржээ, . Тэр 12 настайдаа Тририйн гимназ Бонн, Берлин хотын их сургуулийн хууль цаазны факультнтутад тус тус ї 3 єв и БАРБЖУУл ТАА ЭЖЭВБОЖ УФЛН БМРКЬЛЛИИЙН | ШУРЫ ИРЖ АА 5 Жайрт 11719111:19 О МАНАЙ ӨНӨӨДРИЙН АЖИЛ ЧИН, МАЛЧИН, НЭГДЭЛЧИН, СЭ- 1 хоэтний НЭР ТӨРТЭЙ ХАЛАА 1ЗАЛГАМЖ ХОЙЧ ҮЕ НЬ ТА НАР | МӨН. О МАХН,ЗАСАР ОДОО СУРГУУ ЛИЙН НАСНЫ БҮХ ХҮҮХДИЙГ НИЙТЭЭР НЬ БҮРЭН БИШ ДУНД БОЛОВСРОЛТОЙ БОЛГОХОД ШИЛ ЖИХ, ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИЙН СУРАГЧДЫН ТООГ 1970 ОНД 226 МЯНГАД ХҮРГЭХ, ОРОН НУТГИЙН СУМДАД БҮРЭН БИШ- ДУНД СУРГУУЛЬ 100-ГААС БАЙГУУЛЖ, 120-ЫГ. ШИНЭЭР ДЭЭД, ТУСГАЙ »МЭРГЭЖЛИЙН ДУНД БОЛОВСРОЛТОЙ БОЛОВ- СОН ХҮЧИН 23 МЯНГЫГ БЭЛТ- Өвр ос євь ос Єо» 8 арьс ӨВ» с ЄВЬ е ЄЕЬ 8 ӨЕЬ 8 ӨВв 8 ЄВь . ЄВв оо ЄВЬ 8 суралцаж төгсөөд, Боннын нх сургуульд профессороор, ажиллажээ. Маркс хүү хэд байхаасаа эхлэн ном их. уншдаг байсан нь гүнзгий их мэддДэгтэй, гүн “ухаантан болоход нь тусалжээ: К. Маркс Европын бүх хэлээр ярвж бичиж чаддаг байжээ. Тэрээр «Хэл бол амьдрал, тэмцлийн зэвсэг байдаг юм» гэж давтан хэлдэг байв, Маркс агуу-нх судлагч гөөд түүний охин тийм агуу сэтгэгч байсан юм. Маркс 50 настай байхдаа орос хэлийг хагас сарын Дотор сураад, Гоголь, Пушкин, Шедриний яруу най- раг, уран бүтээлтэй танилцаж, өндөр үнэлэлт өгч,байжээ. Маркс, яруу найраг, роман нх унш- даг байсан боловч түүннй оюун ухааны идэвхтэй амралт нь тоо бодох явдал байв. Алгебрь бодох нь түүннй сэтгэ- лийг ганц сэргээн бадраадаг байжээ. Дээд тоо бодох явдал Марксын сэт- гэхүйг улам хөгжүүлж, түүнийг байгаль ертөнцийг улам гүнзгий танин «мэдэх, ойлгох явдалд нь тусалжээ. Марксын хувийн номын сан нь 06- рийнхөө бүх амьдралын туршид цуг- луулсан түүх, эдийн засаг, философн, уран зохиолын зэрэг хэдэн мянган боть номоор дүүрэн байв. Маркс шөнийн 2-8 цаг хүртэл аж- лынхаа тасалгаанд сууж ном уншнх,еу- далгаа шинжилгээнийхээ ажлыг хийдэг байв. Заримдаа бүтэн шөнө ч суучдаг байжээ. Өглөө бүр 8 цагт босч гимнастик хийн гээд цайгаа уухын завсарт сонин сэт- түүлээс салдаггүй. Тэр өдрийн хоолны дараагаар гадуур зугаалж 1--2 цаг өө рийнхөө диван дээр унтдаг байв. Тэр зарнмдаа уншиж байгаа номон- доо шунаж, хоолоо идэхээ мартдаг байв. Тэгээд дуудахад хэсэг удсанаа орж хоолоо ндмэгц эргээд ажлынхаа тасалгаанд ордог байв. Маркс өөрийнхөө хүргэн Лафагтай ПИГ зугаалахдаа бичиж байсан «КА- ПИТАЛ»-ынхаа нэгдүгээр ботийн агуул тыг алхам бүрдээ ярина. Маркс «КАПИТАЛ» гэдэг у том зохиолоо б| тулд амьдр аа сүүлчийн 40 жилийг зориулжээ. Энэ агуу том бүтээл нь 4 боть ном бөгөөд байсан 86- ИМРРРЭРЭРЭРЭРЭГЭХ ХЭЭГ Р Р 3 23 2 эм ЛР ГЧҮ2ЧТЭГЭ22Т-- : судлах, сурталчлах ажлыг ЧОРИГАГСЭЛЖЭГЭТАГИЛГҮЛЛҮГЭХЭУЛЭЛЭТОН ЭЛ Л Эс л дВү дтсүчигэн ва , багачууд өө! ГЭН ГАРГАХ ЗОРИЛТ ТАВЬЖ БАЙНА. Ө ПИОНЕР БҮХЭН ПИОНЕ- РИЙН БҮЛЭГ, БҮЛГЭМ БҮХЭН БИЕ ДААСАН БҮТЭЭЛЧ АЖИЛ- ЛАГААНД. .СУРЧ, БААТАРЧУУ- ДЫН БАГТ ТУСЛАХ, ИДЭВХТЭЙ “АЖЛЫГ ӨРГӨЖҮҮЛЭХ- ЁСТОЙ. -Ө БҮХ МЭДЛЭГ, БҮХ ГАЙ- ХАМШГИЙН ТҮГЭЭМЭЛ ТҮЛ- ХҮҮР БОЛСОН ИХ ЛЕНИНИЙ ХЭЛ-ОРОС ХЭЛИЙГ ЭЗЭМШИ- ХИЙН ТӨЛӨӨ НИИОНЕР БҮХЭН ХҮЧ АНХААРЛАА ТАВИХ ХЭ- РЭГТЭЙ. ч (Залгамжлагч П чуулган дээр нөхөр Ж. САМБУУГИЙН хэл- сэн үгнээс) Яв 6в ов сар др» л ав о 6вь л 6в л ава аВь с НЬ аав а авс ав о ар о ар сав с 6в о Нийслэлийн 21 дүгээр дунд сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн онц сурлагатан , пионер Ю. Эрдэнэсүрэн бүлгэмийн зөв лөлийн гишүүн, пионерийн танхимын эрхлэгч юм. Тэр хичээлийн чөлөөт ца- гаар шинийг санаачлагч, тоглоом, нӨ- хөрлөл, үлгэр, сурвалжлан нэвтрүүлэх, хэв журмын штаб зэрэг олон секцийг цагийн нарийн хуваарьтай эрхлэн явуул даг. Эдний бүлгэмийн пнионерүүд Ле- нинград хотын 470 дугаар сургуультай ) туршлага солилцож эхэллээ, Чехословач хав. Пионер Ш, Эрдэнэсүрэн нийн гурван имонертэй захидлаар рилицдаг. «Залгамжлагч» И чуулганы матернай пнонерийй бүлгүүдийн хооронд уралдаантай зохион » явуулж байна. Бэрэл зургийг авс Н. ДОРЖ. "Нэгдүгээр боть нь “Марксын амьд байхад 1867 оны 9 дүгээр сард хэвлэгд жээ, 11 ба 111 ботийг Марксыг нас барсны дараа Ф. Энгельс хэвлэлд бэлт гэж, 1885-1894 онуудад хэвлүүлжээ. ТУ боть нь Энгельсийг нас барсны да- раа хэвлэгджээ. Н.Марксын энэ алдарт зохиол капита- лизм зайлшгүй сөнөж, соцнализм, ком- мунинзм дэлхий дахинд мандан ялахын зайлшгүйг баталсан Марксист-Лениннет онолын үндэс суурь болсон бүхэл бү- тэн сургаал юм. Марксын «КАПИТАЛ» Дэлхийн 40 улсын хэл дээр 883 хотонд хэвлэгджээ. ” «ЮРПИТАЛ»-ын 1 дүгээр ботийг ма най улс өдоо орчуулж Дуусаад хэвлэлд оруулахаар бэлтгэж байна. « Найрамдлын зам» «онины эрхлэгч Б. ДОНРОВ,. 9ьсгэынс аас 22 -2лнаса лчлиасс -элаьлссгэладс- мньж дух лд, “лм Сэт ис 27-нд “ЭМАДдрүҮД МӨГӨОНЫ ТАЛБАНД, “Оншот Г. Атарюш зурж: ОЛОНД ХҮРТЭЭЛТЭЙ АЖИЛ УЛААНБААТАР ХОТЫН Д. 3ХКИЛИЙН 2 ДУГААР ДУНД СУРГУУЛИЙН 9 а ДЭХ ПИОНЕРИЙН 17 ДУГААР БҮЛЭГ АЖИЛ ШАЛГАРАН УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛЭГ БОЛЖ, СҮБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ 10 АНГИЙН ДЭРГЭ ҮЙЛСЭЭРЭЭ ЭНЭ ЗУН “АЖЛЫН МЭДЛЭГ. БҮТЭЭЛИЙН СУРВАЛЖ ТЭРГҮҮН ТУРШЛАГААС СУРЦГААЯ! РТЕНТ АМАРСАН БИЛЭЭ. ОТГОНЦЭЦЭГ. ДАРГАТАЙ ЭНЭ БҮЛГИЙНХЭН ПИОНЕРИЙН АЖИЛДАА ДЭВШИЛТТЭЙ ОЛОН САЙХАН ШИНЭ ЗҮЙЛИЙГ САНААЧЛАНПИОНЕРИЙН АЖЛЫГ БЭЛТГЭЛ САЙТАЙ, ҮР ДҮНТЭЙ ЯВУУЛДАГ БАЯЛАГ ТУРШ- ЛАГАТАЙ ЮМАА. ХОТ, ХӨДӨӨГИЙН ПИОНЕРИЙН БҮЛГҮҮД ЭНЭ. БҮЛГИЙН АЖЛААС СУРАЛЦАХАД ЗОРИУЛАН ЭНЭХҮҮ-ТУ РШЛАГЫГ БҮЛГЭЭРЭЭ ЗХУ-ЫН ОЛОН УЛСЫН НИОНЕРИЙН ЗУСЛАН СУРЛАГА БОЛ ГОЛ ХӨДӨЛМӨР. Мэдээж хэрэг сурлага бол пионерийн ажлын год нь байх ёстой. Энэ бүлгийнхэн гэр орныхоо ой ролцоогоор дөрвөн хэсэг байгуулж, орой бүр нэгнийдээ цугларч хичээлээ давтдаг, харил- цан ярилцдаг сайхан заншилтай юм. Долоо хоногт бүлгээрээ нэг удаа сургууль дээрээ цугларч ойлгоцоо нэгтгэн,туршлага сорилтын ажилд биечлэн оролцож, багш нараас зөвлөл гөө авна. Пнонер бүр нөхөртөө туслана, Ингэж бүтээл чээр ажиллаж байхад яаж муу сурах вэ? Хамтран ажилладгийн үрээр энэ бүлэг сүү лийн найман улирал дараалан ИМ хувь суралц сан юм. 5 ОНЦ, Д. НАЦАГДОРЖ ТЭМДЭГТЭН. ПИнонер Даваа, Цэцэгдарь, Гантөмөр нарын 5 онцчуудаас гадна Төмөрбаатар, Цэвээнрэг- зэн,Батнавч,Отгонцэцэг нарын Д. Нацагдорж тэмдэгтэн 11 бий, Пионер бүр номын «анд уншигчийн карттай, тэндхийн байнгын ун- шигч болжээ. Эдний бүлгийнхэн уншсан зохио лынхоо утгыг бага ба Дунд ангийн гурван мянга гаруй пионерүүдэд ярьж өгсөн байна. Уншсан номноосоо ингэж хүнд ярьж өгөхөд тэр пом яаж мартагдах билээ. Ном уншина гэ дэг зөвхөн өөртөө уншихын нэр биш нөхөд- дөө ээж, аав, дүү нартаа ярьж өгөхийн хэрэг Уншсан номондоо сурагч бүр товч тэмдэглэл хөтлөж, хоорондоо ном солилцон уншдаг НЭГ сайн арга эдэнд бий, АВЬЯАС ЧАДВАРЫН УНДРАА. Бүлгийн гуч гаруй пионер жигд авьяастай, Хэн нь Ч ялгаагүй дуулчихна, шүлэг хэлчихнэ, хөгжим дарчихна, бүжиглэчихнэ. Энэ тун бахдалтай » «айхан хэрэг. Уран сайхны удирдаач Гантө- мөр нөхөддөө олон сайхан юм зааж, тун чад, 113111: 0)151:3 варлаг сайхан концерт босгож арав гаруй мян ган хүнд тоглож сонирхуулсан юм. Пионер Төмөрбаатарын санаачлагар хөнгөн хөгжмийн хэсэг бий болгож: концертын бүх дуу, олон улсын хүүхдийн тойрон бүжгүү- дийн аяыг тоглож чаддаг болжээ. Дуучин Долгор, Гантөмөр, бүжигчин Нэргүй Дорж- ханд, уран уншигч Эрдэнэцэцэг, хөгжимчин Дашзэвэг, Төмөрбаатар нарын авьяаслаг охид хөвгүүд энэ бүлэгт олон бий, Ялангуяа найрал дуучнд хоёр өнгийн хоо лойгоор хоршин дуулах нь мэргэжлийн дуу чид шиг санагддаг юм. Эд концерт бүхэндээ ах дүү орны пионерүү дээс сурсан бүхнээ оруулж, улс улсын хэл дээр дуулдаг заншилтай, Пионер Батнавч сур гуулийнхаа 5-7 дугаар ангийн 400 гаруй пно нерүүдэд өлон улсын хүүхдийн тойрон бүжиг арваадыг зааж сургажээ. МАРК ЦУГЛУУЛАГЧИД. Энэ бол марк цуглуулах хорхойтой жаалуудын хамгийн дур тай бөгөөд сонирхолтой ажил, Бүх пионер марк цуглуулж, углуулснаа бүлгийнхээ фондод нийлүүлнэ. Марк цуглуулагчдын хэ сэг долоо хоногт нэг удаа цугларч, марк цуг луулгын явцын тухай авч хэлэлцэнэ. Улс ор ны марк сонирхогчидтой захидлаар харилцаж, марк солилцоно. Маркиаас тэр улсын хөг- жилт цэцэглэлт, онцлог байдлыг олж мэддэг билээ. Марк цуглуулагчдын хэсгийн даргаар хамгийн олон марк цуглуулагч “Эрдэнэбилэг хүү ажиллаж байна. Эдний бүлгийнхэн одоо хорь гаруй улсын 400 гаруй марк цуглуулаад байна. Пнонер бүр дан амьтдын, спортын, ургам лын зэрэг төрөлжсөн хэлбэрээр марк цуг луулж байгаа нь тун сонирхолтой юм. МУЗЕЙ. Бүлгийн пионер нэг бүр төрөлж сөн нэг төрлийн цуглуулгатай юм. Отгонцэцэг дан жүжигчдийн хоёр зуу гаруй ил захидлын цуглуулгатай болжээ, Эмэгтэй сурагч Дашзэ вэг Монголын түүхийн холбогдолтой эртний гэрэл зургийн цуглуулга хийсэн байхад Гантө- мөр олон орны пионерүүдээс ирсэн бэлэг дурс галын бүх л зүйлээр сонин цуглуулга хийжээ. Шүдэнзний нүүр, Чихрийн цаас, мөнгө, эр дэмтдийн сургаал хэрэх цуглуулга бусад Ч: агчдад бий. Хүүхэд бүр цуглуулгаа нэгтгээд, биш нэг л ёсондоо хүүхдийн ертөнцийг илт гэсэн эвлэгхэн музей болдог юм. ПИОНЕРИЙН АЖИЛ, Эдний бүлгийнхэн пионерийн ажлаа долоо хоногт тогтмол явуулна. Харин тэгэхдээ гол төлөв сэдэвчлэн явуулахыг чухалчлан үздэг. Пионерийн бүл- гийн сэдэвчилсэн ажлыг явуулахын тул хоёр долоо хоногийн өмнөөс бэлтгэдэг заншилтай юм. Пионерийн ажлыг хичиээн бэлтгэл сай- тай явуулбал пнонерүүдэд төдийчинээ хүмүүж лийн үр дүнгээ өгч, хүүхдүүд Ч пионерийн ажилдаа дур сонирхолтой болдог, Долоо хоног бүрийн бүлгийн ажлыг гурван салаа ээлжлэн харнуцаж явуулна. Тиймээс ч хүү хэд бүрийг ажилд идэвхтэй оролцуулж, бүл- гийн ажилд бүтээлчээр хандах дадал заншил тай болгодог байна.Нөхөддөө тоогдохуйц сайн ажил явуулахын тулд салаа бүр уралдаантай ажиллана. Энэ бүлгийнхэн өнгөрсөн хичээ- лийн жилд «Хувцасны туулсан зам»,«Бидний дуурнах хүмүүс», «Ажлын амт», «Манай эрин үе», «Минутын үнэ цэн», «Нөхөрлөл- найрамдал» гэсэн олон сайхан сэдэвт ажил зохион явуулсан юм. П. ЖАНЧИВ (Пнонерийн ахлах удирдагч манай идэвх тэн сурвалжлагч). | АНДЫН ТУРШЛАГА АЖЛЫН ЖИГҮҮР. Ирпагийн Сэтгүүлийн хүлдэт иөхөд өө! Энэ жил бүлгэмийн зөвлөлөөс намайг гуравду- гаар ангид удирдагчаар илгээлээ. Би хүүхдүүдтэйгээ үргэлж уулздаг. Тэдэн- дээ пионерийн байгууллага, улаан бүч, баатар пионерүүдийн тухай бишгүй со- нирхолтой зүйл ярьж өгөхөд анхандаа ч сайн л сонедог байлаа. Удалгүй миний ярна хэний ч анхаарлыг татахаа болнк. Надгүйгээр тэд баяр баясгалантай, цо- воо, сэргэлэн байдаг боловч миний ба рааг хармагц уруу царайлцгаадаг байв. Эх захгүй тар их ярианаас сүүл сүүлдээ Надаягийн Танай сэтгүүлийн нөхдийн амрыг эрье, Над хүүхдүүдтэйгээ анх танилц- сан өдөр гөдхөн санагдаж байна.Би тэд нийг анх харна гэхээс яагаад Ч юм бэ «Амжихгүй нь гэвэляах бол?»гэж бод- сон шүү. Хүүхдүүд шинэ удирдагч ирнэ гээд хүлээж байсан болохоор яаж үгүй гэхэв дээ. Би тэдэнтэй уулзлаа. Тэдэн тэй ойрдотно танилцахын тулд шууд Л ууланд гарч зугаалахаар шийдэв. Хүүх дүүд маань ч дуртай зөвшөөрч маргааш захидал би ч өөрөө уйдаж орхилоо. Тэднийгээ аваад аялалд явж хамт тоглож наадья гэтэл анги удирдсан багш нь «Чи амжих гүй» гээд зөвшөөрдөггүй байв, Тэгээд БИ ЮУ ХИЙХ ВЭ, ЯАХ ВЭ? гэж Днеп зопетровск хотын дунд суруулийн Ира Савицская охин бичиж «Вожатый» сэт гүүлийн газар ирүүлжээ, Гэтэл яг энэ өдөр Надворной хотын арван жилийн 2-р дунд сургуулийн 8 а ангийн сурагч Надя Гринькогаас Ира- гийн асуултанд харну болохоор захидал иржээ, захидал өглөө нь бид болзсон газраа цагтаа цуг лав. Хүүхэд бүр идэх юмтай, нэг хүүхэд цай чанана гээд бүр хувинтай ирсэн байхгүй юу. Улаан бүч, тэмдэг зүүсний минь тэд харж амжжээ, Зургийн аппараг тай ирж хэдэн зураг авсин минь тэдний сэтгэлд нийцэж байлаа. Гэтэл хувни ав сан жаал маань цай авч гарсангүй, Хэн ч үүнийг сансангүй. Зэрлэг янтоорын нш мөчир чанахад ч сайхан цай болдог билээ, Үнэхээр ч “цай маань аяганаас уруулаа холдуулмааргүй сайхан боллоо. Бид түүдгийн дэргэд суугаад дуу дуулж Гуля Королевагийн тухай хүүрнэлээ. Ингэж бидний нөхөрлөл эхэлсэн юм. Манай бүлэг мундахгүй их ажилтай. Бид ажилчид, ахмад үеийн коммунист, эх ор ны дайны үеийн баатар хүмүүстэй уул- заж ярилцдаг. Бид бүлгээрээ кино үзнэ Хамт аялна, Ер нь хүүхдүүд бүлгийн ажилд сонсогчид байхыг хүсдэггүй юм билээ. Хүн лгийн. ажилдаа гар бие оролцохыг з ааас эрмэлздэг. Тийм ч учраас бид бусад бүлгээс сайн ажилла- даг. Бид зуун мод суулгаж, олон зуун ном оршин суугчдад тараалаа. Бүлэг маань интернацноналын клуб- тэй, Бид завсарлагаар янз бүрийн со- инрходтой тоглоом сэдэж тоглодог бо- лохоор манай бүлгийг «Хөгжилтэй бү- лэг» гэдэг. Би хүүхдүүддээ их хайртай. Тэд ч над муугүй байдаг. Заримдаа ажи хад ялангуяа охид намайг дууриаж байх шиг санагддаг. Хүүхдүүд маань над сайн болохоор би ч нэрээ бодож явдаг болсон, Хичээлдээ сайн сурахыг хичээ- хээс гадиа уран зохиолын, сурган хүмүү жүүлэх ухаан, улс төрийн холбогдолтой ном уншиж ихийг мэдэхийг эрмэлздэг. Хүүхдийг үнэнч шудрага, тусч, хүнлэг сайн хүн болж хүмүүжүүлэхийн тул удирдагч-хүн их юм мэдэх ёстой.Тэгэх- гүй бол мэдэхийн төлөө шаргуу хөөцөлд дөг хүүхдийн асуултанд хариулж чадах гүйд хүрнэ. Гэвч заримдаа мэдлэг, туршлага ду таад яах ч аргагүй болох үе байх юм. Та нөхөд над бүлгийнхээ хүүхэдтэй ажиллахад минь тусламж болохуйц но мын нэр бичиж өгнө үү? гэж захиагаа Надя Гринько дуусгажээ, “«Вожатый» сэтгүүлийн газар дээрх. хоёр захидлын тухай юу гэж Оичсиингй дор өгүүлье. 5 5 Бүлгийн ажил хүүхдийн сон хол татсан байх вы зхиудан чи идэвх санаачлагаас шууд хамаарах юм. Хэрэв чи бүхнийг өөрөө хийж, хүүх-. дүүд зөвхөн үзэгч, сонсогч байх юм. бол бүлгийн ажил уйтгартай болио. Ин гэхгүйн тул хүүхэд бүрээр ямар нэг. ажил хийлгэж даалгавар өгөх ёстой. Нэг нь бнеийн тамир харнуцахад нөгөө. нь номын санч, гуравдахь нь зурагчин, . дөрөвдөх нь ханын сонины эрхлэгч байх жишээтэй. Гуравдугаар ангийнхан бол” гүйх харайхдаа дуртай хөдөлгөөн ихтэй, шинэ шинэ даалгавар авч биелүүлэх чин. эрмэлзлэлтэй байдаг тул тэдний ажлыг хооронд нь байнга сольж байх нь Э тэй, Аллын арга барил ч янз бүр б шаардлагатай юм. Ингэхийн тулд. гийн нь багшаас зөвлөлгөө ав. багш нь чамайг аялалд хүүхдээ авч. амжихгүй гэвэл өөрий нь анхны удаа. хамт яваач гэж хэл, Эсвэл иы3 8 саа тусламж эр. Тэд чамд дуртайяа. лана гээд Надя Гринькод хүсэлт ёсоор нь гурван номын нэр би . Р Орчуулсан Ж. ХОРЛОО Гал? айм ї» кв! .. Өнгөрөгч 7 дугаар сарын сүүлчээр БНУАУ-ын нийслэл Будапешт хотноо байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн Дузай мөрний Маргит арал дээр байдаг «Пионер» цэнгэлдэх хүрээлэнд Олон улсын хөнгөн атлетикийн «Найрам- далт» дөрвөн төрөлт уралдааны ХЇ дэх шигшээ тоглолт боллоо. Болгар, Ардчилсан Герман,Унгар, Монгол,Польш, Румын ЗХУ,Чехосло век Франц финляндын арван нэгэн багийн 180 гаруй. өсзөрийн залуу та мирчид спортын уран чадвараа сорьж шинэ амжилт ялалтын төлөө тэмцэлд лээ.Тэмцээний өмнө« Найрамдалт»дөр вөн төрөлт уралдааны гүйцэтгэх хо рооны хуралдаан болж гишүүн орнуу даас дөрвөн төрөлт ичнээ уралдааныг зохион явуулсан дүнг сонс ож ХБНС Югослав улсын пионерийн байгуулла гыг «Найрамдал» дөрвөн төрөлт урал дааны гүйцэтгэх хорооны гишүүнээр элсүүлэн авлаа, «Пионер сурагчдын спортын авь яас чадварыг хөгжүүлэх хөнгөн атле тикийг цаашид дэлгэрүүлэх ах дүү орнуудын хүүхдийн эв нөхөрлөлийг ВАМАМДАЛ» ДӨРВӨН ТӨРӨЛ бэхжүүлэх хамгийн гол нь уралдаанд ялахдаа биш оролцох явдал мөн» гэ сэп олимпийн уриааы дор явагдав. «Найрамдал дөрвөн төрөлт ичлээ уралдаан хүн төрөлхтний түүхэнд ши нэ эрин үеийг нээсэн Октябрийн Со циалист Хувьсгалын 50 жилийн түүхт ойг угтаж сурлага хөдөлмөрийн бахдам амжилт өрнүүлж буй үед явагд сан нь ач холбогдол бүхий үйл явдал боллоо» гэлс тэмдэглэв. Гүйцэтгэх хо- роопы хуралдаанд оролцсон ДАЗХ-ны дэргэдэх хүүхэд багачуудын хороо СИМЕА-гийн ерөнхий нарийн бич гийн дарга Тибор Ланатош хэлсэн үгэндээ: «Найрамдалт дөрзөн төрөлт ичнээ уралдааны Хүү далайц улам өргө жиж байгааг сайшаагаад 1968 онд явагдах уралдааныг эах тайван” нөхөр лөл” эв санааны цэгдлийг бэхжүүлэх дэлхийн залуучууд оюутны ЇХ их наадмын үзэл санааны Доор явуулах нь зүйтэйг онцлон дурдав, Манай улсын аврага багийн тамирчдын жагсаал олон улсын уралдаа ны нээлтэд. Болгарын үндэсний баярт ИхХ дүн үз жа | Болгарын «Ссптемврийче» пионерийн байгууллага октябрийн орон, түүний хүүхдүүдийн амьдралыг гарамгай сур- талчилсан пионерийн бүлэг, пнонерийг «Мөнх найрамдал» медалиар шагна- хаар тогтоож уралдаан зарлажээ. Тэр- түүн байр эзэлсэн пионер сурагчид, бүлгүүдэд энэхүү медалийг олгох юм. Энэ медалийн төлөө Дмнтровын нэрэм- жит пионерийн байгууллагын гишүүд Уралдан ажиллаж байна, Д. Сүхбаатарын нэрэм жит Монголын Пионе- рийн байгууллагын Төв Зөвлөл Болгарын ард түмний үндэсний их баярын өдрийг то- хиолдуулан Г. Димит- ровын нэрэмжит Болга рын «Септемврийче» Пионерийн Төв Зөв- лөлд баярын цахилгаан илгээв. Хайрт хүүхдүүдээ! 1944 оны9-р сарын 9-ний ардын их бослогын төрсөн хүү нь болсон Димит- ровын нэрэмжнт Болгарын «Септемв- рийче» пнонерийн байгууллага, Болга- рын коммунист намын анхаарал ха- ламж, түүний шууд удирдлагын доор анх байгуулагджээ. Фашизмын эсрэг цогтой тэмцэгч дэлхий дахины энх тайвны нэрт зүтгэл- тэн Георгий Димнтров пнонерийн шинэ | байгууллагыг үүсгэн байгуулах явдалд биечлэн оролцож, тэр байгууллагын шинж чанар, зорилгыг тодорхойлон заа жээ. Болгарын пнонер хайрт коммунист нам, социалист эх орондоо хязгааргүй хайртай, их ЗХУ тэргүүтэй ах дүү социалист орнууд, даян дэлхийн шудрага хүн төрөлхтөний үр хүүхэдтэй чин үнэнчээр нөхөрдөх үз лээр хүмүүжиж байна, 5 багачууд төрөлх Гүйцэтгэх хороны хуралдаан «НӨй ал» дөрвөн төрөлт ичнээ уралдаа. дүрмэнд зарим нэмэлт өөрчлөлт оруулан батлаж «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны зэлжит шигшээ тоглолтыг 1968 онд Нольшил, 1969 онд Чехословакт, 1970 онд Болгарт, 1971 онд Румынд,1972 онд Ардчил сан Германд явуулахаар тогтож, Хэ лэлцсэн бүх асуудлыг нэгтэй шийдвэрлэж, албан мэдэгдэл гарга сан билээ. й ө Хоёр өдрийн турш үргэлжлэл явагд сан олон улсын «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны ХЇ дэх шигшээ тог лолтод олон орны өсвөрийн залуу та мирчид спортын сайхан амжилт үзүүлцгээж Унгарын пионерийн баг нийлбэр дүнгээр 3231. оноо авч тэр гүүн байр эзэллээ. Манай өсвөрийн тамирчдын баг олон улсын хөнгөн атлетикийн «Най рамдал» дөрвөн төрөлт ичнээ урал дзаны шигшээ тоглолтод анх удаа албан ёсоор оролцож нийлбэр дүнгээр 2953 оноо авч зургаалугааар байр эз лэв Ялангуяа манай хөвгүүд дөрзөн зайн нийлбэр дүнгээр 1700 оноо авч 1741 оноо авсан Зөвлөлтийн хөвгүү дийн дараа хоёрдугаарт Орсон явд лыг багагүй амжилт гэж үзэж байна, Манай өсвөрийн залуу тамирчин Ав гайхүү хөвгүүдийн 60. метрийн гүйл тийн нэгдүгээр гараанд гарч 7,2 сек хурдлан түрүүлж, олон улсын дөрвөн теєрөлт уралдааны шинэ рекорд тог тоож, гялалзсан амжилт үзүүлэн алтан медалиар шагнагдаж 1550М өндөрт харайж, бөмбөгийг 73 м 10 см хол шидэж, зай тус бүрдээ дөрөв дүгээр байр эзлэтс дөрвөн зайн нийл бэр дүнгээр 379 опоо авч дөрөвдү гээр байр эзэлсэн билээ.Сандаг 60 м-ийн гүйлтэд 7,3 сек хурдалж хоёр дугаар байранд орж мөнгөн медалиар шагнагдаж бөмбөгийг 7їм 98 см хол шидэж, дөрөвдүгээр байранд орлөо, Сундуйжав уртын харайлтад 544 см амжилт үзүүлж тавдугаар байр эзэллээ. Манай багийн охидын дотроос Гүн дэг 60 метрт 8.1 сек хурдалж 1834 ам өлдөрт харайж нийтдээ 277 оноо авлаа. Манай охид ЖИГД амжилт үзүүлсэн боловч олон улсын урал- дааны туршлага багатайгаас шалт- гаалж, эх орондоо үзүүлж байсан амжилтаас доогуур амжилт үзүүлж, багийн нийт дүнг доош татсан явдалд цаашид дүгнэлт хийх нь зүйтэй. Ер нь манай багийн тамирчдын харайлт, шидэлтийн техникийг сайжруулахад чиглэгдсэн бэлтгэл дасгал шаардат- даж байна. БОЛГАРЫН. ПИОНЕРҮҮД Г.Димнтровын инонерийн байгуулла- та, хүүхэд багачуудын нас бие, сонирхлын онцлогт зохицуулан” аж, лав явуулдаг. Болгарын пнонерү: өөрсдийн авьяас билгээ хөгжүүлэх бү- хий л бололцоогоор хангагджээ. Тэд техникийн, за байгальчдын, уран сайхны зэрэг зун бүрийн этүй. ланд суралцаж, аялал экскурс зохиож, нийтийн тоглоом, урлагийн их наадам, уралдаан олимпнад явуулж, спортоор хичээллэдэг. Болгар оронд одоо жар га рун пнонерийн ордон, олон арваад өсвө рийн техинкчдийн станц, хүүхдийн но- мо оо сан ажилдадаг. мо -. Онеийн тамнрын олон с лнуд хичээллэдэг. Бадар орны Цашдынн байгальтай нутаг Стара иланине, Хар далайн эрэг, Родопод пнонерийн зуслан туудад олон мянган хүүхэд амарлаа. Сүүлийн жилүүдэд манай хоёр пио- нерийн байгууллагын төлөөлөгчид ха- рилцан амардаг сайхан: уламжлалтай , боллоо. Болгарын пнонерийн төв хэвлэл «Сеп темврниче» сонин, «Дружинка», «Пламьчс» сэтгүүлүүд, Болгарын ино- нерийн байгууллагын ажил ханан өргөн сурталчилдаг. Бас хүүхдийн хөгж. Э Олон улсын тэмцээний дараа манай тамирчин пионерүүд бусад нөхдийн- хөө хамт Унгар орны үзэсгэлэнт сай хан байгальтай Балатон нуурын эрэг дэх олон улсын зусланд зугаа» тай сайхан амарцгаалаа. Манай өе- вөрийн тамирчид олон улсын х дийн энэхүү уралдаанд оролц роо ах дүү анд нөхөдтэйгээ улам иж но нөхөрлөж, тэдний спортын УРАЛДААНЫ ЮМ . ТОГЛОЛТ жилт туршлагаас нк зүйлийг сурч. ирлээ, Л. Авгайхүү 60 метрт 7,2 сек хурд лаж, тэргүүн байр эзлэн алтан меда- лиар шагнагдаж байгаа нь: Гэрэл зургуудыг Ц. АВИРМЭД, ө Олон улсын «Найрамдал» дөрвөн төрөлт уралдааны ХТЇ дэх шигшээ тов лолтыг үзэл суртал зохион байгуу, лалт сайтай явуулж |Д. Сүхбаатарын тэрэмжит Монголын Пионерийн бай гууллагын төлөөлөгчдийг олон улсын энэхүү уралдаанд урьж оролцуулач тавтай сайхан зочлох бололцоо ол, госон Унгар анд Нөхөд Унгарын Инд нерийн холбоонд ажлын их амжилт аз жаргал сайн сайхныг хүсэн ерөөж байна. Дөрвөн тээнэ тэргүүн 60 МЕТРИЙН ГУВЛТ .» Авгайхүү-БНМАУ-72 сек . Микулова--БН -48,1 өө ӨНДРИЙН ХАРАИЙЛТ И. Лукачка-БНСЧУ-267 см А. Матн--БНУАУ-149 см УРТЫН ХАРАЙЛЖ В. Толстой--3ХУ-601 см М. Микулова-БНСЧУ-496см БӨМБӨГ ШИДЭЛТ А. Ангелов-БНБАУ-89м 16єм Е. Ювари--БНУАУ-58 м 98 см Нийлбэр дүнгээр В. Толстой--3ХУ-4 оноо А., Матн: БНУАУ 381 оноо Багийн дүн оноогоор 1, Унгар з231 3. Чехословак зїэ8 3. ЗХУ зї98 . Болгар 3108 5. Польш 3059 6. Моагол 4 2953 Т, Ардаилсан Герман 2802 8. Финлянд 1 2432 9. франц 2301 10. Финдянд и 9051 11, Румын Уралдаалаас гадуур 2786 Л. ЦЭДЭНДОРЖ, х А. Федотов--Найрамдлын фестивалийн төлөөлөгч Үдийн бүрийгээр өргөстэй төмөр утсан торон доогуур, хулсан ширэнгэн дундуур чимээ аниргүй шурган гарч ирсэн хоёр жижигхэн сүүд- рийг харуулын цэрэг мэдэх аргагүй байлаа. Нгуен, Нам Ву хоёр харуулын шовгор тийш чадмаг мөлхөж ирээд, төмөр баганын хажууханд : газар малтаж, | цүнхнээсээ “ кино зургийн хальс хийсэн сав шиг дугараг юм гарга- лаа. Хорин минутын дараа бяц хан тагнуулчид отрядын даргадаа, --Даалгавар биелүүллээ, Өглөөний дөрвөн цагт дайсны харуулын байр сүйдэх болно. Лагерьт най- ман ачааны машин, гурван Джипа, галын цэг, СУ- ман хиртэй цэрэг байна гэж нилтгэхэд, --Их сайн байна гэж дарга сайшаагаад, -«Явж амарч болно гэжээ, ? Тагнуулчдын хэсэг байрласан овоохойд Хэн Ч байсангүй. Тэд цөмөөрөө ойн цоорхой дахь түүдэг галын дэргэд цугларцгаасан байлаа. Дайнд орохын өмнө байрандаа сууж байна гэдэг амар ЗиШЭЭ, Ялангуяа саяхан ирсэн, бас хүмүүсийн ярилцдаг гаар дарийн үнэр бага үнэрлэсэн хүнд бол бүр 23 хэцүү.байх нь мэдээж хэрэг, Нгуен, Нам Ву й хоёр өөрсдийгөө туршлагатай байлдагчид гэж үз цг байв. Тэд олон удаа тагнуулд явж, чухал мэдээ сэлт ав- чиржээ, Сүүлийн үед тэд мина тавих ажлыг хүр- тэл хийдэг болсон байна. 2 Кс Санаа сэтгэл гүн бодолд автагдсан Нгуен эвшэ л гэн, эргэж хэвтсэн боловч нойр нь хулжин алс д0Л оршин байгла төрсөн тосгоныхоо тухай бодлогош- ров, ХүсэР Тэр нэг муухай өглөө түүний тархи хэзээ ч салсангүй. Нэг жилийн өмнө зүйлийг Нгуец өчигдөрхөн болсон юм шиг тод санаж байв. Ердийн заншлаар Нгуен, бүтэн сайн өдөр ээжийнхээ хамт өглөөний хоол түргэн идээд, намагтай тэмцэлдэн байж бяцхан газраа ургуулсан хулуунуудыг хотын зах дээр 8ваачихаар Хөх ОК байв. Хариугүй хөдлөх гэж байтал гэнэт . үүлгүй хөх тэнгэрт моторын түгшүүрт дуу сонсдов.. ыг Хүмүүс яхир дуугаар нь америкийн бөмбөгдот : Д гэдгийг дор нь мэдэцгээлээ, Ээжээ «Тэр хорт ЁО тойнуудад юу хэрэгтэй юм бэ?» гэж үзэн ядсан дуугаар хашгирч, шар тэргээ буулгав. Нгуен: Бай: дээ туслахыг хүссэн боловч ээж нь түүнниг сэр: 88 дөө хөөж «Гэрт байгаа өвчтэй эцэг, Ли хоёрыг хам таалах байранд оруул» гэв, Энэ бол Игуен ээжэ: сээ эцсийн удаа сонссон үг б ЕЙ Бөмбөгдөлт хагас цаг үргэлжилсэн авч тосїоО- ноос ул мөр ч үлдсэнгүй. Эх нь бөмбөгний хэлтэр- хий ширмэнд алагдаж, түүнийг нийтийн Оршуул- гын газар тавьжээ. Нгуен эхийнхээ төлөө өшөө авахыг тангараглаж, Нам Ву болон бусад Эрчүү- дийн хамт партизан нартай нийлэхээр ой руу ЯвВ- жээ. Харин. Ли эцгээ асрахаар гэртээ үлдсэн байна. ” --Чиннй нойр хүрэхгүй байна уу?гэж Нам Ву! хэвтрээсээ асуухад, 3 --Үгүй ээ гэж харну аяархан хэлээд, Би юм б0 дож байна гэж Нгуен хүндээр шүүрс алдав. 3: Тэр гэр орноо лүпсан, юу болж байдаг бол гэж бодов. -Манайхан саявтар Чем Чем год гатлаж, тодс- гоныг чөлөөлсөн гэж Ка-Мау-гийн холбооноос ярь- сан байна, Тэдэнд мэдээ хүргэх хэрэгтэй, --Тэгэлгүй яахав, мэдээ хүргэх хэрэгтэй, Би ч Ли-д өгөх бэлгээ аль хэдийн нь бэлтгэчихсэн шүү. --Ямар бэлэг вэ? -Бичгийн самбар, шохой хоёр. --Би ч гэсэн зузаан дэвтэр, харандаа хоёр 0Л- сон доо. Хэрэв чамайг дургүйцэхгүй бол тэдгээ- рийг Ли-д явуулна. Бэлгүүд маань төрсөн өдрий Нь ойгоор очвол хичнээн сайн 0бэ! --Тиймээ Ли тун их баярлана даа, Хэрэв тосгон маань чөлөөлөгдсөн бол Ли сургуульд явж байгаа даа. --Ялсны дараа бид ч сургуулиа төгсөнө, --Наж Ву чи юу гэж бодож байна. Ялалтын А4- раа ямар болох бол... --Бүх урвагчид, америкчуудыг хөөн зайлуулж, Тазрын эзэдээс газры нь хураан авч, сургуулиуд нээгдэнэ. Манай өмнөт Вьетнамын амьдрал хойт Вьетнам шиг аз жаргалтай болно. Би үүнд нтгэа байна...тэж Нам Ву хариулав, этэртайэнууд шил шилээ харан галуун цуваагаар маарү Ойг огтлон зассан 30-аад см иарийхан 38- заав хөдлөцгөөв. Дайсны харуулын шовгорт зуу үрэхгүй метр ойртмогц замын уулзварт тохиром: той байр эзлэхийг дарга нь тушаажээ. . Бяцхан хүлээх боллоо. Нам Вугийн өвдөг үл мэ- дэг чичирхийлж байлаа. Тэр, цаг руугаа байн, байн харж «Мина цагтаа ажиладаг болов уу?.. Нгуен хэйдуллжэн тайван байна вэ? Удахгүй байлдаан ЭХ- -.4Эевэрлэл үз гэж Нгуенгийн тухай баахан догдлонгуй бодов. Гэнэт партизанууд босон ха- райж, гүйдэл дундаа автоматаар буудан явна. Нам Ву, Нгуентэй мөр зэрэгцэн гүйж байлаа, Тэсрэл- толгойноос болсон бүх ИОНЕРИЙН ҮНЭН» 1 ММ 86 (9939) «Манай хаяг - “Сүхбаатарын нэрэмжит улсынхэваадийн -комбицатад хэнл, тийн хүчинд харуулын зювгорын хэд хэдэн, багана булга үсэрч,төмөр утсан тор хэсэг хэсэг болон,пар тизануудын атаклахад саад хийж чадахыг больжээ. Дайсны лагерь аль ч учраа олохгүй эмх замбараа- гүй байдалд оров. р Лагерь дэх- эмх замбараагүй байдал улам нхсэж, цэргүүд айж сандран гүйлдэн. Нгуен, Нам Ву хоёр буцхан нүхэн дээгүүр харайн гарч, нэг мэдэхэд нурж унасан харуулын шовгорын дэргэд хүрч ир- сэн байлаа. Тэдний зүүн талаас пулемёт тачигнав. Нгуен тэр зүг эргэн харж, бүсэн дэх гранатаа авах гэсэн боловч чээжээ дарж. газарт унав. Чухам юу болсныг Нам Ву ойлгосонгүй, Тэр, өөрийн нөхрийн хажууд хуурай элс тэврэн унасан ажээ, Удсан ч үгүй пулемётын гал зогсов. Түүнийг партизануу- дын хэн нэгний шидсэн гранат зогсоосон бололтой. Нам Ву босон харай рагш гүйв. Тэр зүрх нь хөөрчихөөд Нгуен ч үгү Хаан удаан үргэлжилсэнгүй, Байлдааны гал зогссон хойно Нам ! Нгуенг эрсэн боловч хал наас ч олсонгүй ээ, Нгуен чдаг юм бэ? гэж Ном Ву духныхаа хөлсийг үет 3 арчин на нөхгєө эрж явлаа. - Цэрэг алагджэг гэж даргын өгүүлэх Нам В «Хүү гэнээ! Нгуенд золгүй тохиолдсон юм биш биз» гэж бодоод, партизануудын дугуйрч зогссон хүрээ тийш очвол цусан нэлий болсон цамц тай Нгуен хөдөлгөөнгү з. Нам Ву түүн рүү гараа сунган, найз нөхрийн үхэлд үл итгэж, - Нгуен! Нгуен! гэж хашгирлаа. Тэгээд эцэст нь Нам Ву аль хэдийн үхсэн Нгуен дээр бөхийн тангараглах мэт, Я --Нгуен, би би чиний өшөөг авна, Заавад өшөө авна гэж шивнэв.«ЗаНам Ву хэрхэн амьдрах вэ? Ялалтын дараа юу болох нь сонирхолтой» гэж хэл дэг байсан Нгуен гайхамшигт үйл бүтээж, эрин үедээ сайн жишээ боллоо гэж Нам Ву бодов. Пар- тизанууд найз нөхөртэйгөө салах ёс гүйцэтгэхэд нь Нам Ву-д саад хийсэнгүй. Хоёр асрагч хүрэлцгн ирээд, хүүрийг дамнуурга дээр тавин явахад, Нам Ву тэдний хойноос ширтэн зогсож байснаа гүйцэн очиж, --Зогс! гэлээ, Тэр дамнуурга дээр тонгойж, зүүн энгэрийнхээ халааснаас тэднийг партнзанууд руу явахад дүү нь бэлэглэсэн алчуур гаргаж шархнаас асгарч байгаа цусыг арчив. --Нгуен чам шиг тэмцэж өшөө авна, Чиний ду- сал цус бүрийн төлөө өшөө авна! гэж Нам Ву Д4- хин тангараглав. Орос хэлтнээс товчлон орчуулсан Ж. Дамдиндорж Зоригтой хүү 0сисан ї0мс: ц гэнэт сонеджээ. ч Тэрсайхан СЄУРВАЛЖЛАГА Говийн Алтайн пурууны салбар уулсын нэг Гичгэнэ уулып өвөрт орших Баяпхонгор айм гийп Баяп-өндөр сумын бага сургуулиар оро ход сургуулийн эрхлэгч Г, Малигар: --Манай сургуулийн бүх сурагч зуп хөдөө гарч, мал аж ахуй дээс ажиллаж амарсан. бо лохоор хичээлийн шинэ жилд хөдөлмөрийн их бэлэгтэй иржээ. Хүүхэд бүр эцэг, эх, ах, эгч нартаа тусалж мал хариулж, цагаан идээ боловсруулалцаж, мал ноослох, хадлай өвс бэлтгэх зэрэг ажилд элбэлцэн тусалсан гээд олон сайчуудынхаа дундаас гоцлон пионер Ч. Тэрсайханыг нэрлэв. Пнонер Тэрсайхал: Сулньгаатал/ удав, “авна Гавнинь” ЧИнЕн, ЯВНА. ”, анлна.” “нил. “ЯЛЫ”. --Манайх нэгдлийл таван зуугаад эр төлөг, (авнаа аннь, гарны 5 ли ? гавинц, /ҮШШБЬ,”, гчиинни,”. ЧИН, /ҮШИНБ. 7 “чини, ”.ЛЧЕннн, /ИМиа,Г. ганнна”. Зазилыл ил / 1 Шчлгэт ЕЖ: лЕн 14 йг юм | Ёо өг» 2 55 с 8 Оо 5 с КЛАСС--Анги Вот ниаш класс 8 классе одна дверь, два окна, На окнах стоят цветы, Парты в классе стоят в трн ряда, На стене ви- сит большая корич- невая доска, Перед нартами стоят стол н стул для учитель- ницы. В углу стонт шкаф, В шкафу ле- жат тетради, каран- дашн, ручки, Наш класс очень уютный, Дээрхи сэдвийн да гуу хийх даалгав- рууд. 1.Энэ сэдвийг хэд дахин чанга. унш! 2. Асуултанд цээ- жээр хариул! а). Где ваш класс? 0). Сколько две- рей н окон в клас- сег в), Что стонт на окнау? г), Где виснт дос- ка? д).Где стоят стол г/л для учитель- нипы? Что стонт в угГ- Ч. Монгол өгүүл- бэрийг орос болго! Хананд там хар самбар байна. Багшийн ширээн дээр цүнх байна. Цүн хэнд ном, дэвтэр бий. Хананд газрын зураг байнга 4.Дараахь тогтоо! --Ты знаешь, где моя ручка? А это не ручка? --Нет, не моя” --Чей это каран- даш? 3 -Это мой каран- даш --Чья это кинга? --Это моя книга --Чей ато класс? --Это наш класс. --Это ваш каран- даш? яриаг твоя “ална, “авна. 7 чанана, “чин. 7. гслллнй 7 Лчннна. /ЧЛШБА,”, “анина. ЧВнна, /ЧИНнА. 7, анцна.”, “аниа Л ЛА, ., 110 эм ямаа малладаг. жвөд -л хонь хариулж ө. худгаас услана. Гүнзгий татаж: олоп мал услахад хэцүү. Аав, ээж хоёр намайг худагт упачихна гүй байв. Гэтэл манай жороо гэдэг газарт айм хан эргүүлгэй худаг гаргаж өгсөн. Ийм худ гийн эргүүлгийг тэмээгээр эргүүлээд л малаа ганцаараа усалчихдаг болсол. Манайх цагаан идээнийхэа төлөвлөгөөг поосыг биелүүлсэн юм лөөлдөө радио сонсож, ном ажил тогтмод хийлээ, «Залгамжлагч» Н чуул ганаас гаргасан ажил төрлийн нэг мал аж ахуй дээр гавшгай ажилласан онц сурлагатан пионер Тэрсайхан дэлхийн хүүх- ДИЙН таран болсон Октябрийн алдарт ойг сурлагын боёл эрдэмдээ шамдан зарилнай -. Л ЛЛЭЭЭГЭРГэтөижт------ш--- Э14519) ХЭЛНИЙ ТШ --Да, это мой на- рандаш. “-Этд ваша тет- радь? --Нет, это не моя тетрадь. 5. Өгөгдсөн ганц тоот нэрүүдийг олон тоонд бич! Образец: Стол-сто- лы Стул, портрет, доска, учитель, ок- но, лампочка, 6.Хаалтанд байгаа тэмдгийн нэрийг нэр үгтэй нь зохицуулан бич! В классе висит (электрический) лам- почка, В шкаФу лежат, (толстый) книги На парте стонт (хороший) черниль- ница. В углу стонт вый) ведро. В классе (светлыйн) окна На стїене висит (большой) портрет Т. Хаалтанд бай- гаа хамаатуулах тө- лөөний нэр үгтэй нь зохицуулан бич! Это (наш) школа. Там (мой) дом.Здесь (мой) перо, (Ваш) место тут. Вот (наш) учительни- ца, Там (наш) ребя- та. 8.Түргэн хэл! 1, На траве дрө- ва,у-на дровах трава 2.Косарь Касьян Косой косит косо Не скосит Касьяп Косарь покоса 9.Түргэн хэллэгт орсон шинэ үгийг бичиж аваад чээжил! (Косарь-кто? - ха- дуурч) покос-хадлан коса--что? косой- чем? (тв..)-хадуу- раар косо-хазгай, хэлтгий скоент --что лать?-хадах (но- сде- Би амралтаараа ө!н- нжсөн. өдрөө ишгээ худгаас ховоогоор ус сээд мал услуулдаг зусаж байсан Эхэн гийн усны аж ахуйн биелүүлээд хонины гэв, Ажлын зав чө- хэвлэлд уншах 13 сенцийн 50 милийп амжилтаар угтажаар орлоо. Л. Балдандорж: Хариуцлагатай : Ж. ШАГДАР. 7-2 мМДЕКС-1аж,.. «ТАНАЙ ОРНЫ ХӨДӨЛМӨРЧ- ДИЙН ГАНЦХАН ЗӨВ ЗАМ БОЛ РСФСР-ИЙН АЗИЛЧИН, ТАРИА- ЧИНТАЙ ХОЛБООТОЙ ЯВЖ, ТӨ- РИЙН БА АЖ АХУЙНХАА.ТУС- ГААР ТОГТНОЛЫН ТӨЛӨӨ ЛХХЗЭ-мйн Төв Хороо | (нхБаатдрын нэрэмжит УМонголын Пионерийн : БАЙгуулдагын Төв Зөвлөлийн сонин ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ: НЯР НЭГД эгтин! | 4 -ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨАӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУЛ! ї “ПИТАЛЫН Ї ЛЫН АТАР ХЭЭР ТАЛЫН МАЛЧ- ТЭМЦЭХ тэмцэл МӨН». ВИ, Акнин “Октябрь Дайн дэлхий ард», түмний тэмцэл ялалтын замыг наран мэт гийгүүлэн зааж түмэн үеийн турш харанхуй байсан мэлхий ертөнцийн зүрхэнд эрх чааргалын гэрэлт бамбар болсон Зөвлөлт засаг төрийг «Авро: рын сүрт дуугаар тунхаглан зар ласан аугаа нх Октябрийн со- цналнст хувьсгалын 50 жилийн ой хаяанд ирлээ, Түүхэн нх үйл явдлын алтан босгон дээр хүрэхэд алхам алх- маар ойртож байгаа энэ сайхан өдрүүдэд Октябрийн хувьсга- лын дэлхий дахины аугаа их ач холбогдол, ажилчин анги хөдөл- мөрчин түмэн хүүхэд багачуу- дын амьдрал тэмцэлд түүний нөлөөлсөн үйл явдлын далайц хүч бидний сэтгэл зүрхэнд тун- галаг талст мэт гэрэлтэж байна, Суут Ленин тэргүүтэй зөвлөл тийн коммунистуудын удирдан зохион байгуулж тэмцэл дунд өсгөн бойжуулсан большевик намын жолоодлогоор оросын пролетари ангийн шийдвэрлэгч хүч нөлөөгөөр 1917 оны Октяб 87 (998) үүргийг хүн нийгмийн амьдралд гүйцэтгэсэн Октябрийн хувьсгал хагас зуун жилийн турш марк- сизм ленинизмийн онол сургаа лын ялгуулсан тугийг өндөр дээр мандуулж өөрийн саруул зам мөрөөр социализмын тэгш эрхт гэр бүлийг баттай тогтоож энх тайван ардчилал дэвшилт ёсны гэрэлт цамхаг боллоо. Октябрийн хувьсгалын гэгээн саруул үзэл санаа даян дэлхийн өнцөг булан бүрд тусч хүн ар дын зүрхнээ гэрэл бадраалаа Октябрь орчлонгийн: түмний үр хүүхдийг хар, цагаан шар тэж арьс өнгөөр ялгаварлан үзэх хүүхэд багачуудыг цаг хязгаар- гүй хүнд хөдөлмөрт нухлах, зо дож жанчих, тэдний цус нулим сыг асгаруулж гай гамшигт нэр вэгдүүлэх дайсны тал түймэрт хэлмэгдүүлэх зэрэг мянган Зов- лон түмэн түйтгэрээс үүрд гн гижруулах зам чигийг заасан юм. Октябрийн туяа монголын уудам нутгийн умар зүгээс дор но зүгийн ард түмэнд хамгийн ай дэхь илдээ 1967) оны 9 дүгээр сарын ба хүүхдүүд Октябрийн ялгуусан тулан дор ялан мандсан манай ардын хувьсгал, монголын ард түмний түүхэнд үндсэн эргэлт болж, тэдэнд жаргалын жолоог баттай атгуулж билээ, Энэ нь манай өсвөрийн хүүхэд багачуудын | амьдралд гэгээн зам засч, са- руул туяагаар гийгүүлсэн. юм. Октябрийн нөлөө Монголын хувьсгалын ачаар манай ард түмний үр хүүхэд, дарлал мөл жил үзэлгүй элэг бүтэн, энх түв шин өсч, ээж аавдаа эрдэнээс нлүү, ард түмэндээ алтнаас үнэ. тэй эрүүл чийрэг эрдэм боловс- ролтой иргэд болж байна. Ард түмний үр хүүхэд Октяб рийн наран дор эх оронч интер- нацноналист үзлээр хүмүүжиж даян дэлхийн хүүхэд багачууд- тай эв санаагаа бататгаж, улс түмний энх тайван, ардчилал, со цналнзмын үйл хэргийг нүдний цөцгий мэт хайрлан хүндэтгэж хамгаалан бэхжүүлэгчдийн яруу тод жишээгээр замнаж байна. Октябрийн тавин жилийн бүх түүх нь манай ард түмэн, хүү- хэд багачуудын зол заяаны дэн Лхагва 20 Үнэ Е рийн хувьсгалын ялалт хангагд сан билээ. Дэлхийд ноёрхож байсан ка ичтализмын хар гинжийг тас цохиж, хүн хүнэз дарлан мөл жих тэгш биш нийгмийг үүрд устгах эн түрүүний түүхэн их Е Л -хахиний С 2 Олон | Хүн төрөлхт- ний түүхэнд ши- нэ үе нээсэн Октябрийн Со- : «циалист Их Хувьс О галын 50 жи- лийн түүхт ойн өдөр энэ хичээлийн ши нэ жилийн эхэн 11 дүгээр сард болно. Манай өсвөрийн пионер сурагчид 1965 оноос эхэлсэн Их ойг угтсан Аж- лаа 1967 оны 6 дугаар сарын 20-25-нд нийслэл Улаанбаатар хотод болсон Мон голын пинонерийн «Залгамжлагч» 1 шуулганаараа дүгнэсэн юм. . Залганжлагч», Ц чуулганд аймаг хо түрүүн тусч ардын хувьсгалын алтан хаалгыг нээсэн юм. Энэ нь жолоолдлогоор биелэлээ олсон 1921 оны манай ардын хувьс галын ялалтын хүчин зүйл болсон билзө. Улсын ,, ХҮҮХЭДЦ“СЕМИНАРТ | ОРОоЛЦцОГЧДОД ВАЯР Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн бай гууллагын Төв Зөвлөлийн дарга Д. СҮРЭНЖАВ лүү, орон МАХН-ын мэргэн шийдвэрлэх гая! (Ок ХУРГЭР | тын чуулганаас шалгарсан 905 төлөө- лөгч оролцлоо. Үүнд хөдөөнөөс 666, хотоос 239 төлөөлөгч байсан бөгөөд пионерийн ахлах удирдагч, багш, сур- ган хүмүүжүүлэгч залуучуудын эвлэ- лийн ажилтан 254, ахлах ангийн эвлэ- лийн гишүүн 54, пионер сурагч 544, улсад шалгарсан тэргүүний 8 бүлгийн 79 пионер байв, Эд цөм сурлага хөдөл мөр авьяас чадвараараа шалгарагсад билээ. «Залгамжлагч» П чуулганд оролцог- сод ажил төрлийн 18 салбар хуралдаан Пионерийн Төв Зөвлөлийн бүгд хуралд оролцож сурч хөдөлмөрлөж хүмүүжиж байгаа сайхан туршлагаа харилцан с0- лилцсон юм. П Чуулганаар «октябрь ба өсвөрийн Сүкбаатарчууд» гэдэг үзэсгэ- дийн зориг хэг залуур болж байна. Октябрийн ний хүүхэд багачуудад халуун баяр хүргэж, гары нь чанга ат бүхний .хөдөлмөрч- тэмүүллийн хүчнр үр сад-орон бүх лэнг манай пионер сурагчдын үйл амьд рал хийсэн бүтээсэн зүйлсээр байгуул- сан бөгөөд үүнийг 10 мянга гаруй хүн үзэж сонирхов, Үүнээс хоёр жилийн өмнө «Залгамж лагч» | чуулганд улсын тэргүүний бү- лэг болж хаанахын, хэний бүлэг шал гарч Октябрийн эх орон--Зөвлөлт Хол боот Улсад айлчлах вэ гэсэн уралдаан зарласан. Үүнд: пнонерийн 2500 гаруй бүлэг орсны дотор Хэнтий аймгийн тө вийн 10 жилийн Төмөрбаатар, Улаан баатар хотын 2 дугаар сургуулийн ӨОт гонцэцэг, Төв аймгийн Жаргалантын сангийн аж ахуйн дунд сургуулийн Эр дэнэчимэг даргатай пнонерийн бүлгүүд улсын тэргүүний ажиллагаатай бүлэг болж шалгарав, Пнонерийн дээрхи бүлгүүд ангн удирдсан багш нарынхаа хамт ЗХУ-ын Өєвөрийн бүхбаатарчууд олон улсын пионерийн «Артек» зусланд амарч, «Октябрь-1917» «Октябрь-- 1967» уулзалтууд, Бүх Холбоотын пно нерийн Ш чуулганд оролцож Октяб- рийн эх орон--Зөвлөлт Холбоот Улсын өсвөрийн багачуудтай. нүүр учран НӨ- хөрлөж тэдний сурлага, хүмүүжил хө- дөлмөртэй танилцлаа. -- Чуулганы үеэр манай пнонер У- рагчнд «Октябрийн туяанд ялан манд- сан хувьсгалт монголын нийслэл Улаан баатар хот» гэдэг экскурс хийлээ, Үү- гээр өсвөрийн үеийн төлөөлөгчид, ах- мад үеийнхнийхээ хөдөлмөрч гэр, бү- тээлч оюун ухаанаар сүндэрлэн босч байгаа аж ахуй, соёл шинжлэх ухааны их амжилтуудтай танилцав. -- Чуулганаар олон улсын хөнгөн атдетикийн дөрвөд төрөлт уралдаанд «ЛАМ, НОЁД, ГИЙН ЭРХТЭН, ХЯТАДЫН ЦЭР- ГАДААДЫН КА- ГУРВАН ДАВРХАР ТАЛХИГДАЛД ОРСОН МОНГО- ДАД ТАНАЙ НАМЫН УРИА ХҮР СЭН ЮМ. ОРОСЫН КОММУНИСТ ХУВЬСГАЛ “ДОРНО ЗҮГТ ХУВЬС- ГАЛЫН ТҮЙМРИЙГ ШАТААЛАА. ДОРНО ЗҮГИЙН АРД ТҮМЭН БОСЦГООМ БАЙНА» Д. СҮХБААТАР т 4 оролцогчдыг шалгарууллаа. Аймаг хӨ- тоос эрэгтэй, эмэгтэй 18 циионер сурагч шалгаран, БНУАУ-д болсон тэмцээнд амжилттай оролцов, Манай өсвөрийн тамирчин Хөвсгөл аймгийн төвийн 78) жилийн дунд сургуулийн пионер Л. Ав- гайхүү 60 метрийн гүйлтэд олон улсын уралдааны їнннэ рекорд тогтоож, алтай медалиар шагнагдлаа, «Хэн нь ЗХУ-ыг нлүү мэдэх вэ» вюө- сэн мэдээлэл, радногийн улсын хороо- ны хүүхдийн редакцийн асуулт, хариул тын уралдаанд нийт пионер сураЕчЧ оролцож, Баян-өлгий аймгийн төвийн сургуулийн сурагч Өнөрхаан түрүүлж, ЗХУ-ын «Артек» зусланд амрав, Энэ зун «Залгамжлагч» Н чуулганы ажлын эцэст “Октябрийн 50 жилд Эд- рниулсан пионер сурагчдын Хүйдэтвэн Октябрийн тавин жилд ёслолын жагсаалыг Сүхбаатарын тал- байд 6 дугаар сарын 35-нд хийлээ. »Энэ жагсаалаар өсвөрийн пнонер сураг чид, Октябрийн шууд нөлөөний доор өсөн бойжсон энхрий хайрт МАХН-ын арнун үйл хэргийн төлөө, нх жанжин Д. Сүхбаатар, В. И. Ленин хоёрын үүе тэн байгуулсан өнө уртын мөнх най- рамдлыг бэхжүүлэхийн төлөө өсөн ХҮ- мүүжиж байгаагаа харуулсан юм. Октябрийн 50 жилийн түүхт өдөр 11 дүгээр сарын 7 хүртэл багагүй хуга цаа байна. Тэр хүртэл манай ирмэн сурагчдын дунд орос хэлний урЗлдаан явагдана. «Октябрь ба хүүж- дүүд» гэдэг пионерийн бүлгийн ажлыг уралдаантай явуулиа, Ах дүү зөвлөл, тийн пионерийн байгууллагын амьдрён лаас сурах ажил улам хүчтэй болгонб, Өнөөдөр домогт хориод оны үеалс хол юм шиг санагдана. Тэр жилүүд хүнд байсан бөгөөд Зөвлөлт Бүгд Найрамдах Улсыг тал бүрээс нь түрэмгийлэн довт- логчид болон цагаантнууд тойрон бүс- лэсэн байлаа. Төмөр, нүүрс хүрэлцэх- гүй заводуудын ажил зогсож, тосго- нууд улам бүр бага талх тарна хотод нийлүүлэх боллоо. Хүн нэг бүрийг чу- халчлан үзэж байсан энэ үед нам, эцэг эхгүй үлдсэн багачуудын төлөө санаа тавнхыг хамгийн са коммунист нарт даалгаж байжээ. Кино, гэрэл зураг, авиа бичлэгийн баримтуудын улсын му- зейд асрах хүнгүй болсон олон хүүх- дийн гэрэл зургийг бидэнд үзүүлсэн юм. Хувь заяа нь ямар болсон ба Зөв- лөлт засаг хүн нэг бүрт юу өгсөн ту- хай ярьж өөхийг Октябрийн үрчлэн ав- сан хүмүүсээс «Пионерская правда» сонины редакц хүссэн билээ. ДЭСЛЭГЧ АДМИРАЛ А.Н, ПЕРФНИ- ЛОВЫН ДУРСЯМЖ Би багадаа алс хол аялах тухай бод- доггүй байсан юм. Гэвч өнчин байсан болохоор гэрээсээ гарлаа. Тэгэж явах- даа өлсөж үхэхгүй юмсан гэдэг ганц- хан хүсэл эрмэлзэлтэй байв. Энэ хү- сэл эрмэлзэл минь ч Намайг өнчин хүү хэд асрах газар ирүүлсэн билээ. Энд урьд газрын эзний цөөрөм байсан га- зар хүүхдүүд бид анхныхаа хөлөг он- гоцыг урлан дархласан юм. Ингэж өнчин хүүхэд асрах газар байхдаа тэн- гис далайд аялан явахсан гэж мөрөө- дөх болсон юм. Тэгээд намайг сургуу- лна төгсгөхөөр минь далайчдын сур- гуульд орох зөвшөөрлийн бичиг Эв хамт Залуучуудын эвлэл өгсөн билээ. Ингэж жинхэнэ хөвөн аялах үүд хаалга нээгдлээ. «Аврора» болон «Комсомо- лец» гэдэг хайгуул онгоцоор Октябрийн далбааг намируулан баяр бахдалтай- таар скандиноВын бүх улсын хажуу- таар Балтийн тэнгэсээс Цагаан тэнгэс хүртэл аялан өнгөрч билээ. Байл- дааны хөлөг онгоцоор гадаадад анх ая- МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ОРДНЫ ХИЙЛ ХӨГЖМИЙН МЭРГЭЖИЛТЭН В. С. ДАНЬНОВ ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХҮХҮДҮҮДЭД ХӨГЖИМИЙН АНХ ны МЭДЭГДҮҮН ЗААЖ БАЙГАА НЬ. МЭДРЭГ лын ПиИОНЕР ОХИН НЕР ЛЮДА НАР лах нүгэл найдварыг улс орон минь бидэнд хүлээлгЭ- ныг Тэгээд бид Кроши- сэн юм, тадтад эргэж ирэхлээр цэр- гийн тэнгэсийн Академд на- майг суралц гэж команд- лалын газар мннь хэлсэн юм. Энэ удаад бид эх орон- доо үнэнч байх гол шалгал- таа тулалдааны талбарт өг- сөн билээ. Би Балтийн тэн- гэсийн хөлөг Онгоцны нЭГД- сэн ангийг номандлан ленниний хотыг хамгаалах Октябрийн үрчлэн авсан хүмүүс аз жавшаан над тохнолдсонд би бахар- хаж явдаг. Ингэж далайчин болсон юм. Зөвлөлт засаг хүнийг ингэж хүмүү- жүүлдэг юм шүү. Үүнд би бахархан явдааг. АКАДЕМИЧ, ЛЕНИНИЙ ШАГ НАЛТ Н.ЦП, ДУБИНИНЫ ЯРИА Эдгээр хүүхэд хэдэн настай вэ? Ар- ваас хэтрээгүй, Би арван нэгэн насан- даа яг ингэж орос ориоор хэсэж явлаа, Балтийн тэнгэсийн далайчин агсан эцэг мянь иргэний дайнд амь үрэгдсэн юм. Өлсгөлөнгийн аюул дэлгэрч байсан Ижил мөрний орчим газарт эх минь үлдсэн юмсан. Ачааны болон суудлын вагонд сууж нэг галт тэрэгнээс нөгөөд шилжсээр нэгэн бага өртөөгөөс нөгөөг дамжсаар би нийслэл хотноо хүрсэн би- лээ. Замдаа би бас асрах хүнгүй үлдсэч таван хүүхэдтэй танилцсан бөгеөд "Моск вагийн яг төвд төмөр замын буудлын дэргэд эвдэрсэн уурын тэрэгний тод- тоон дотор бид «суух боллоо». Саарал шннель өмссөн шувтан ёса- халтай нэгэн өндөр хүн бидэнтэй ярил- цаж билээ. Би түүний хэлсэн бүх зүй- лийг санахгүй боловч «Сурах хэрэгтэй» гэсэн хоёр үгий нь огт магтдаггүй юм. Өнчнн хүүхдийг асрах газар очихыг бидэнд ойлгуулан зөвшөөрлүүлэхийг оролдож байсан хүн нь Фелигс ЭдД- мундовнч Дзержинский байжээ гэдгийг би олон жил болсны дараа олж мэдсон билээ. Хир буртагт баригдсан ноорхой жаалууд биднийг ирсэдүйн хүн болио гэж үзэхийн тул хүмүүст яаж итгэх ёстой байсан юм бэ гэж одоо заримдаа бодох юм. Дараа нь өнчин хүүхэд асрах газар ч бидэнд итгэж: байсан. Тэгээд биднийг Эв хамт Залуучуудын Эвлэлийн гишүүнд глсүүлэн гишүүний билетийн хамт винтов буу гардуулан өгсөн билээ. Биднийг итгэн Эв хамт ИН. Доржийн авсан гэрэл сураг САЙН НАЙЗУУД САЛЖ Байн байсаар бүх Дэлхийг | ! бүрхэх, октяйрь | ОНГО- ПИО- ЯДАЖ БАЙГАА НЬ М АНХУЛ ЗӨВЛӨЛТИЙН Д. НАЦАГДОРЖ луучуудын Эвлэлийн мужийн хорсо сэ го асний агуулахыг. хамгаалуулж байв. Бүрэн устгагдаагүй байсан офи- церүүд болон дээрэмчид эргэн. тойрон бас л сэлгүүцэж байсан үе байлаа. БЕ.Н. Волкова намайг шүлэг уншихад сур гаж театрын сургуульд Явуулах гэж байсныг би маш сайн санаж байна. Гэвч би санамсаргүй биологийн ухаанд дурлах болсон юм, Сургуулиа төгсөөр Эв хамт Залуучуудын Эвлэлийн зөв- шөөрлийн бичгээр Моспагийн их сур- гульд орж суралцахаар явав. Элсэл тийн шалгалтуудаа амжилттай Өгсөн боловч нас тэнцсэнгүй учир намайг эл- суүлж авсангүй! Гэвч над Эв хамт За- луучуудын Эвлолийн гишүүд тус бол- сон юм. Намайг сурч чадна гэж эвлэ- лийн үүрийн бүх гишүүд сургуулийн захирлыг ятгасан, Тэгээд би хорин настайдаа биологийн факультет төгс- сөн билээ. Хэдхэн жидийн дараа би профессор боллоо. Миний эрхлэж байгаа шинжлэх ухаан бол генетик (төрөл зүй) гэдэг юм, Тэр шинжлэх ухаан, амьдралын теха- нинзмыг судлана. Бидний зорилго бол амьд организм бүр өөрийн эх, эцгээс зөвхөн хамгийн сайн чанарууды нь зал гамжлаж авахаар амьдралын механи3- мыг жолоодож сурах явдал мөн юм. Гоэкйрт дээрх бүх юм улам сайн болох стой шүү дээ! Третий урок-Гуравдугаар хичээл. ДРУЖБА СОВЕТСКИХ Дружба монгольсыих и советских пионеров с наждым годом кренпист. Монголькие ппионеры считают советс- кнх пнонерос свонми близними сердечиымн друзьямн. Онн хорошо знают окизнь советских пионеров. КаждынН год сотин наших пионеров отдыхают в пнонерском лагере «Ар- тец», Артек-это лагерь дружбы пио- неров. Там отдыхают пинонеры из многих страп. На советсцого. Союза наждое лето к нам приезжают ЧиОонё- ры, Онц вместе отдыхают, весего иг- рают, поют, танцуют с нашими:ино- нерами. Монгольские пионеры ре- гулярно гереписываются с советсни- ми инонерами, Они- пишут друг другу о своей учебе, о пионерской работе, о жизни своей страны. Мон- гольсние ни советскне пнонеры хотят | мирд н дружбы. Дээрх сэдвийн рууд: 1, Энэ сэдвийг хэд дахип уншаад орчуул! 23. Доорхи үг хэллэгүүдийг тогтоож яриандаа зөв хэрэггэж сур! 1, Близкий друг-дотны найз. дагуу хийх даалгав- 2. Середчный друг-үнзич найз. Сердечный привет-чип зүрхний баяр хүргэе. 3. Регулярно-как2?-тогтмол. 4. Переписываться-захидлаар рилцах, бичгээр харилцах, 5. Счнтать-үзэх, тооцох, считать до десяти-10 хүртэл тоолох. 3. Өгөгдсөн үгсээр өгүүлбэр зохио! образец: Каждое лето я отдыхаюв худоне, Каждый год, каждый день, каждое утро, каждый вечер, кажды” месяц. 4. Доорхи үгсийн язгуурыг ол! Дружба, друг, друзья, дружный, дружно, дружина, дружить, дружес- кий, дружелюбниын. Цараахь шог яриаг уншаад моп- гол дээр орчуул! ха- Один молодой человен спросил та- БУнЛд мудреца: ух --БСть ан на євєте чтс-ний - роже золота! эмцаа Муллх ал лэлт лчул мллжлч анин ил ух, тол ух хха тмтьтьлмлымтылмлтутулмтмтутетигтгтглтетет-т-т тол монгол охин ХЭЛ ДЭЭР СУРАЛЦАЖ БАЙНА, НИЙСЛЭЛИЙН 10 ЖИЛИЙ!2 ДУ, ГААР ДУНД СУРГУУЛИЙН 8-ЫН «В» АНГИЙН ОПЦ СУРЛАГАТАН, СУРАГЧ Х. БУЛГАН. ИХ ЛЕНИНИП МОНГОЛЬСКИХ ПИОНЕРОВ- Мудрец подумал н сказал: -- Дружба! Она дороже зодота? Тогда молодой человек спросил ста- рого мудреца: Чэ. еёсть жегеза? Старый мудрец ответил: -- Дружба. Она крепче Молодой челеввек ёешд спросил:- ЕЁсть ли на свете что-иибудь сильнее бури? И па этот раз мудрец ответил: -- Дружба. ли что-нибудь крепче шелеза. ! Она сигьнее бури. Тэмдгийн нэрүүдээс тэмдгийн нэ- рийн харьцуулсан зэрэг (Сравни- тельная степень прилагателпых) үүсэг! Образец: дорогой-дороже, нрепкин-крепче, сильный-сильнее, Широкий, большой, молодой, вьс0- ний, умный., Мопгол өгүүлбэрүүдийг орос болго! Сэлэнгэ, Туулаас өргөн. Ах эгчээс ондөр, ээж ааваас залуу Дорж, Ба- таас ухаантай. Зүйр үгсийг цээжилж орчуул! .1. Друзья познаюгся в несчастье. Укого много знакомых тот ширгок как степь, у кого их нет, тот узок как ладонь. 1 3.. Дружба с хорошим человеком лунный свет, дружба с плохим-амеи- най яд. 4. Человека зьям, 5. Кто обманывает друга, тот 0б- манывает себя узнают по ёго Дру- ДОРОС хэлний ОШТИД ь Сургуулийн захирал Мэг- цэм багш намайг цовоолог янзын нэгэн бор хүүтэй уул зууллаа. Түүний хүзүүндээ зүүсэн улаан цэнхэр бүч пионерийн идэвхтэн болохыг илтгэнэ. Энэ хүүгийн нэ- рийг Т. Доржсүрэн гэдэг ажээ. Доржсүрэн одоо 8 ду- гаар ангид сайн дүнтэй су- ралцдаг. Тэр өөрийн ангийн пионерийн 17-р бүлгийн дар гаар ажилладаг юм. Би түү- нээс «Залгамжлагч» П чуул ганы шийдвэрийг танай бү- лэг хэрхэн биелүүлж байна вэ? гэж асуухад бүлгийн дарга хэсэгхэн бодолхийлс- нээ ингэж ярьсан юм, БИДНИЙ ЗОРИЛГО-САЙН СУРЛАГА Манай пионерийн бүлэг өөрийнхөө бүх ажлыг пноне рүүдийн сурлагад хандуулан ажиллаж ирлээ. Бидний дунд сул сурлагатай пноне- рүүд цөөн биш байв, Юуны өмнө ахлах ангийн ах, эгч «залгамжлагч» биелж байна нартайгаа холбоо тогтоохоор шийдвэрлэж Ц. Чагнаадорж ахлагчтай 9 дүгээр ангийн соёлч нөхөрлөлийн хамт олонтой холбоотой ажиллаж алгебрь, химн. геометр, орос хэл зэрэг нилээд ярвиг тан хичээлүүдээр хамт ол- ны болон ганцаарчилсан давтлага орой бүр хийдэг бо лов. Хүүхдүүд ч урам 30- риг орж мэдэхгүй чадахгүй юмаа ах,, эгч нараасаа ичиж зоволгүй асууж лавлан мэ- дэж авдаг боллоо. «Пионер хүн муу сурах ёсгүй» гэсэн пнонерийн бүлгийн ажил 30- хиож хүүхэд нэг бүр санал бодлоо ний нуугүй ярилцаж Сэрдамба, Чулуунбаатар, Самданжамц, Төмөрбаатар нартаа бид нар чадахынхаа хирээр зөвлөлгөө өгөв, Ма- най пионерийн ажилд урнг- даж ирсэн онц сурлагатан Чагнаадорж эгч маань би- Дэнд туршлагаасаа ярьж яа вал амжилттай сурч болох тухай харамгүй аргачилсан зөвлөлгөө өгч бид ч сургас- наар нь ажиллана гэж ам- лацгаав, Хүүхдүүд хэлсэн үгэндээ хүрцгээсэн. Өнгөр- сөн хичээлийн жилийн (4-р улирлаар анх удаа 100 хувь суралцаж улсын шал- галтанд бүгдээрээ орох эрх олж авлаа. Урам зориг Ч улам нэмэгдсэн. Бүлгээрээ улсын шалгалтаа амжилттай өгч 7-р ангна 100 хувь төгс тайвшрах болоогүй. Манай бүлэг таван пионерийн 6бү- рэлдэхүүнтэй давтлага эрх- лэх секцийг энэ жил шинээр байгуулаад байна. ПИОНЕР, ХӨДӨЛМӨР ХОЁР ИХЭР ЮМ Пионер нэг бүрийг хөдөл- мөрт дуртай ажилсаг цовоо байхыг манай бүлэг пионе- рүүдээсээ шаарддаг. Бид бүлгийнхээ ажлаар техник туслалцааны бааз дээр 5-6 удаа ажиллаж хар цаас ху- раах, төмөр хоолой цуглуу- лах, хадаас хайрцаглах 833- рэг бага бус ажлыг хийсэн нь үр дүнтэй болсон юм. Төв аймгийн Заамар суман дахь хөдөлмөр амралтын зус ландаа манан бүлгийн їиин0О- нер Ганзориг, Дашхүү, 3 мэн-өлзий, Долгоржав нар зэрэг шнонерүүд бүтэн сар П чуулганы шийдвэр талбай байгуулан, зэрлэг зулгаах зэргээр бяцхан но- мын баатар болохуйцаар ам жилттай сайн ажилласан юм, Мөн манай бүлгийн 22 пионер хэдхэн хоногийн өм нө Борнуурын сангийн аж ахуйд очиж ажиллах хуга- цаандаа зарим нь комбайн дээр, нөгөө хэсэг нь төмс онгилогч машин дээр ажил- лаж 48 тонн төмс хурааж, бусад нөхдийнхөө хамт 405 тонн 550 кг төмс ангилан ялгаж хөдөлмөрийн сайхан амжилт гаргалаа, Шнонер Мөнхбаяр, Бадарч нар бус- даасаа онц сайн ажиллаж ургацын штабаас талархал хүлээв. ПЛИОНЕРИЙН БҮЛГИЙН СЭДЭВТ АЖИЛ Бид бүлгийнхээ ажлыг ямар єэдвээр хэрхэн явуу. лахыг бүгдээрээ ярьж тохи- ролцдог. Гол нь олны санал дээр үндэслэгдсэн байвал илүү их сонирхолтой болдог зохиодог. Пионер бүр М.П. Б-ын түүхэн замналыг сайн мэддэг байх ёстой. Пионер бүхэн чуулганыхаа шийдвэ- рийг амьдралдаа ширхэгч- лэн биелүүлдэг байх хэрэг- тэй гэж.бид үздэг. Тийм Ч учраас ахмадын гайхамшигт замналаар замнах түүнээс сурч мэдэх зорилгоор «Мн- ний хайртай хүн», Эхийн сүү» «Мэргэжил бүхэн с4й- хан» зэрэг инонерийн бүлэг салаадын бие даасан сэдэвт ажил явуулсан маань тун их ашигтай болсон. Пионер хүн сахилга баттай, ариун цэв- рийг чанд эрхэмлэдэг байх ёстой. Үүнийг бид амьдрал- даа хэрэгжүүлэхээр бага бус ажлыг хийсний үрээр сургуулийнхаа «Дэг журам- ариун цэвэрч анги» гэсэн хүндэт нэрийг хүлээж авлаа. Энэ бүхнээ цаашид улам ба татгахаар чармайн ажиллаж байна. Манай бүлэг шинэ дүрэм, тангараг, чин эр- мэлзлэлээ гүйцэд сайн суд- лаж, ҮУ таван жилийн 19- лөвлөгөөг мэдэж авахын тулд «Пионерийн үнэн» с0- нинд хэвлэгдсэн «Ирээдүй коммунизм -итгэл тэмүүлэл» гэсэн цувралыг уншин су- далж байна. Манай бүлгийнхэн «Зал- гамжлагч» П чуулганыхаа гох болно гэж бүлгийн дар- га ярилаа. Энэ хамт олон бах нийслэлийн 10 --нЫ3 дугаар сургуулийн Цэ- дэндамба багштай 8 г ан- гийн дэргэдэх инонерийн 17 Пионерийн харуул Төв аймгийн Борнуур сум сангийн аж ахуйн 8 жилийн дунд сургуулнин инонерийн 15 дугаар бүлгэмийн зөвлөл жил бүрийн намрын ногоо хураалтын үеэр пинонерийн харуул ажиллуулдаг сайхан зуршилтай юм. Энэ оны намрын ногоо хураалтанд нийслэлийн ерөнхий боловсролын арав гаруй сургуулийн хоёр мянга шахам сурагч, гурван ЗУУ шахам га газрын төмсийг богнно хуга- цаанд хурааж дуусгав. Пионерийн Ха- руул, ногоо хураалтын ажлын явцыг шалгаж сургууль сургуулиар нь дүгнэ- дэг байна. Пионерийн харуулынхан сур тууль бүрийн харнуцсан талбайгаас хааш хаашаа хорин метр газар шалган үзэж, хичнээн ширхэг бут, хичнээн шир шин “Үд, О хэг төмс орхнгдуулсныг илрүүлж ТУ” 8-2 дээш бут л ээсэн бол цагаан дар ! цаг хатгаж, ажиллаж байгаа хамт олонд нь орхисон ногоогоо гүйцэд ХУ- | раах шаардлагын хуудас тардуулдаг ажээ. Хэрвээ бут, төмс орхигдуулаагү ! бол уул газар нь улаан дарцаг хатгаж, ) талархал илэрхийлэн радно узелээр гчаж, тэд сурталчилдаг байна, “Пионерийн ь ! руулынхан 300 га талбайгаас 8000 г4-) руй бут олж, хаягдал 600 кг төмс ИЛ- рүүлж түүлгэсэн нь даруй з600 хамж гийн цэвэр орлого улсад оруулжээ. Эн намрын ажлын үеэр гарсан пионерийн 5 “харуулынхнаас 7 дугаар-ангийн сурагч пионер Болд онцгой сайн ажиллаа гэж багш Бадарч ажлынхаа тухай танил- цуулсан юм. . голыг ! Бор нуурын сангийн аж ахуйн нам-, рын нөгөө анд 10 жилийн 287) дугаар сургуулийн багш сурагч нийлсэн : тн-ын сл гн лэь гаруй га газрын төмс хураалаа. Төмс хураалтын ажилд Довдондорж багшийн, удирдсан Чагнаа дорж ахлагчтай соёлч нөхөрлөлийн хамт олон, Алексей багшийн удирдсан ачих бригад, Цэрэннадмид багшийн удирдсан төмс» ялгагч бригадын хамт олон онцгой сайн ажиллав. Сурагчид ажиллах хугацаандаа төмс ухагч ком- байн болон төмс ялгагч - машин дээр ажиллаж чаддаг боллоо. 10 дугаар ан- гийн сурагч комбайнч Мал, 8 дугаар ангийн сурагч ачигч Лхасүрэн, 8 ду- гаар ангийн сурагч төмс ялгагч Цэвэг- сүрэн, 10 дугаар ангийн сурагч төмс «түүгч Цэрэндолгор, 8 дугаар ангийн су рагч Батсүх нарын олон арван сурагч өдөр бүрийн нормыг 180-160 хувь бие лүүлж, хөдөлмөрийн бахдам сайхан ам- жилт гаргацгаав. Намрын ногоо хураалтын ажлын үед сурагчдын дотоод ажлыг тус сургуу- лийн дэргэдэх залуучуудын Эвлэл-ино- нерийн штаб зохион байгуулан уднир- даж, сонин мэдээлэл гарган, өдрийн ажлыг өдөрт нь дүгнэж байлаа. Ингэж манай пнонерүүд «Залгам»ж:- лагч» П чуулганыхаа шийдвэрийг урам тай биелүүлж байна, ний хувцасны маяг (мод) ЗУРАГ ДЭЭР. Унгарт амарсанМонголын инонер үзүүлж бэйгаа нь. лөө. Одоо 8-р ангидаа ороод ажиллахдаа төмс, байдаа юм. Бүлгийнхээ ажил бү- юм ЭР 29 28 удаагүй байна. Гэвч бид тарьж арчлан, туршлагын рийг бид сэдэвт нэрийн дор : Т. БВАСАНСҮРЭН билллАЛАЛЛАЛлАА : 205 хүн арав гаруй ТАВИН НАСНЫ НЬ ОЙД хоног амжилттай Хүүхдийн сайн зохиол, хүүхдийг с0- сайн ажиллаж 130 ронзон адил татна. Сайн МЛЭгн та- тагдсан хүүхэд зохиолын баатрыг толь мэт дуурайдаг. Ийм болохоор, монголын шинэ үеийн утга зохиолд хүүхдийн 30- хиол, тусгай байр эзлэх болсон нь хүүх дийн зохиол дагнан бичдэг зохиолчтой болсон явдал юм. Хүүхдийн зохиолч Пүрэвийн Хорлоо 1917 онд Өвөрхангай аймгийн Баруун-баян улаан сумын ну- таг Өшгөгийн тал, бүлгийн дэрснээ худаг гэдэг газар. малчин Пүрэвийн 2 дугаар хүү болон төржээ, П, Хорлоо 1933 онд багш нарыг бэлт- гэх сургуульд байхдаа шүлэг өгүүлэл, эхлэн оролдож, одоо хүртэл бичиж бай на. П. Хорлоо 80 гаруй жил ардын сур гууль гэгээрэл, эрдэм шинжилгээний ажил тасралтгүй хөдөлмөрлөхдөө, хүүх дийн зохиол бас тасралтгүй бичиж ир- жээ. “Амьтны хөөрхөн туулайн тухай Бөөрөнхий бор туулай би Бөг бөг шогшдог би Бүлтгэр хар нүдэндээ би Бөөн бөөн нулимстай би Үндэс мэрж амьдардаг би Өвгөн бүргэдээс айдаг би Хорогдож бутандаа хэвтдэг би Хурганы хүүхдээс айдаг би гэдэг энэ дууг хүний хөөрхөн 8-7 нає- ( | 1 | | | өвч | сурагчид үндэс- ! Сурагч Д. БАТТӨМӨРЫМИН авсан зурьг. ХҮҮХДИЙН ЗӨХНӨЛЧ тай олон мянган охнд хө д уянгалан дуулж, урлан бүжиглэдэг лээ. П. Хорлоогийн «миний баяр» гэдэг зөгнөлт туушаар хийсэн радио нэвт- рүүлгийг сонсоод хот, хөдөөгийн хүүх- дүүд дахин нэ лэхийгГ хүсэж бай- сан бөгөөд нийслэлийн 17 дугаар сур- гуулийн хэсэг нионер: «Миний баяр» гэдэг туужаар хийсэн нэвтрүүлэг маш сайхан болжээ. Саша гэдэг орос хүүхэдтэй, саран дээр уул- заж байгаа юм шиг бидэнд санагдлаа. Зохиолч П. Хорлоод баяр хүргэе гэж бичсэн байлаа. Налайх хотын дунд сургуулийн 5 в бүлгийн сурагч Иүрвээ ирүүлсэн захи- далдаа: --Сургууль хүүхдийн нэвтрүүлгийн редакцийн хүндэт ах эгч нараа! Сайн байна уу? П. Хорлоогийн «Алтан үст» жүжгийг үзлээ. Над тун сайхан санагд ялаа. Радиогоор нэвтрүүлж өгөхийг хүсье гэж бичсэн байлаа, 1П. Хорлоо- тийн «Алт мөнгө хоёр» «Адьяа хүү», «Говийн хүү» зэрэг олон зохиол, манай хүүхдүүдийн дуртай уншдаг, даган дуу риадаг сайн зохиол юм. П. Хорлоогийн зохнол, ямагт сайн сайхныг хүсэн мөрөөдсөн, хүнийг хайр лан хүндэтгэсэн, хүнд юм сургах, юм мэдүүлэхийг хичээсэн, манай сайн сай хан амьдрал нь их хань Зөвлөлт Хол- боот улсын өгөөмөр тусламжаас сур- валж үндэстэй байдаг нь зохиолчийн өвөрмөц арга барил, үзэл санааны илэр хийд юм. Ц, Хорлоо 1942 оноос 1945 он хүртэл «Заягамжлагч» сэтгүүлийн эрхлэгч байсан ба одоо «Пиоперийн үнэн» сонины кКоллегийн гишүүнээр ажиллаж, хүүхдийн зохиолыг хөгжүү- лэхэд зохион байгуулалт, уран бүтээ- лийн талаар хувь. нэмрээ оруулсаар бай на. Ц. Хорлоо 1958 онд монгол ардын «Явган үлгэр» гэдэг зохиолоор эрдмийн зэрэг хамгаалж, хэд бичгийн ухааны дэд эрдэмтэн болсон юм, н. Хорлоо З0 хнолч эрдэмтэн, соёлын зүтгэлтний ху виар, ерөнхий боловсролын зарим ан- гнудад үзэх утга зохиолын “сурах би- чиг, эрдэм -шинжилгээний судлагааны томоохон бүтээлзэ уран зохиолын нэг садил бичиж байгаа юмаа. П. Хорлоо- гийн 50 насны ойд монголын . хүүхэд багачуудын чин сэтгэлийн баяр хүргэж, урт наслӨж, үлэм их эмжилт гаргажмт ерөөс. 5 2 БИД--ЖААЛУУД, БИД “ХОЁР ҮҮРД ХАМТ Уитмен, .«. /Тошка хүүгийн цуутай тагтаа- нууд далавчаа хумиж газар шүргэх шахана. Дээвэрт тулж ирээд эвхэр- сэн биеэ дэлгэж гэнэт хүчит далав- чаараа тойрог зуран эргэлдэж тэн- тэрт хөөрөх ажээ, Ийм болохоор Тош цагийн сүрэг, зэргэлдээ байгаа таг- тааг эрхэндээ оруулах нь аргагүй юм, Түүний могойнуудыг ямар гэж сана» на: 252886 ? Дугтуйтай захиа, цахилгаан утас, бөмбөр бүхий том гэгчийн могойнууд хавтгай хэвлээрээ салхи зүсэж Гайхуу лах мэт өөдөө цойлно. Бага зэрэг ХЯР лардуу, даавууны өөдсөн гэзэгтэй тэд, эртний хятадуудыг санагдуулдаг байлаа. . хил н . онд Хай ийн нийн Хийн й нййн х нийлэн Айнидлын! Н Сэлбийн пионерийн зусланд амарсан пионер сурагчид амарч байхдаа орчны хоо байгалийн байдалтай танилцаж олон арван цэцэгт ургамлыг танин мэдэх ажил зохиосон нь сонирхолтой болсон юм. Зурагт байгаа энэ пїИонерүүд 10-20 төрлийн цэцэгт ургамлын нэр мэддэг болжээ. Болдын авсан гэрэл зураг ээн ллы-ислл--лл-лг--Элл-- ст: ( | «Найрамдал» парк хэдийд | нээгдсэнийг хүүхэд та нар санаж байна уу? 1966 оны | Т дугаар сарын 10-нд шүү | дээ. Өөрөөр хэлбэл, маргааш улсын наадам болно гэж хүн бүр магнай тэнийн баяр тай байхад хүүхэд залуучуу дын паркийн эхний, ээлж ашиглалтанд орж баяр дээр бас нэгэн баяр нэмж байсан билээ, Жанжин Сүхбаата рын талбайд баярын жак- саалд оролцоод наадамчин олон төв цэнгэлдэх хүрээ- лэн тийш цувахдаа «Найрам дал» паркаар заавал орж зугаайдна. Уужим саруул танхимуудад лекц яЯрна СОН- сож, кнно үзэж, үдэшлэг, өглөөлөгт оролцоно, Бас Би нныитыныртыныгыцы ынах «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 М87 (993) рд 2 бүжигт дуртай нь бүжгийн талбай руу, анд хорхойтой нь буудлагын талбай руу, үлгэрт сонирхолтой нь үлгэ Манай хаяг. Женя ч гэсэн могой урлах гэж оролддог байв. Аав нь түүнд могой- нуудын түүх, Франклины тухай өгүүлж хийх зураг, утас, цаас ёэл- тий нь тодорхойлон заасан ном хүр- тэл бэлэглэв. Номонд эйгийн хялбар үйлдэл хийж туршсаны дараа л на- рийн хийцтэй могой хийж болно гэж зөвлөсөн байв, Гэтэл Женяд шууд л том, чамин хийцтэй могой хиймээр санагдаад болохгүй байлаа. ЖКенл мо- гойны янз бүрийн сайхан дүр зураг санаачлан зохиодог эсээ, Могой хайрцаг тОӨмАШШ ХОЁРДУГААР БҮОГЭЭС ! ! Тэр, могойг янз бүрээр хээлэн | хэрчлээ. гаргаж суудаг байв, еня- (гийн урласан могойпууд харахад сай їхан боловч даанч ннєч чаддаггүй нь » харамсалтай, Салхи могойгий нь “А Женягийн тараас авангуутаа лд энэ- (ХҮҮ хэврэг эдийг дор нь гуйвуулж зцоолон мушгиралдуулан байшингийн ї дээвэр мөргүүлж хэмхэлдэг байв. ! Гэтэл Тошкагийнх ямар билээ... (Тошкагийн банзны цуулас, сониноор эжонхуудаж хийсэн өнгө зүсгүй муу- Їхай могойнууд салхи үзмэгцээ агаарт | хөөрөх нь шатаар яаран буул: яваа фГал командынхныг санагдуулна. Ад- тийн “муу «гэлэн» дээсэн сүүлтэй, зкирийн нэг цаасан уут эсвэл, салхиар дүүрсэн цаасан хүүдий л дээврийн дээр гинжтэй нохой шиг сүртэй хараг даж байхад бусад хүүхдийн когой 5 тогтмол усны жараахай шис турьгүй | харагдах ажээ. 3 “Тошкагийн хашаанд хэн нэгний нь могой орж ирвэл өнгөрлөө гэсэн үг. 4 Тийм үед хааш нь ч гаргадаггүй ол- сон оосортой дэгээ нь пуужин шиг 3 нисэн, бусдын могойн утсан оосрыг »тас татахад могойн Тошкад олзлогдон хөдлөх эрхгүй болдог билээ. - авчирчээ, Энэ бол бүр той тоглоом чинь онгоц, машины жолооч болох бас дуртай. Тэгэхээр хөөрдөг онгод, хурдалдаг Нэгэн удаа ава нь Женядаа бя ратов хотоос ожиихэнэ үйлдвэрт хийсэнурьд үзэгдээгүй гоё могой гайхалтай сайхан могой хайрцаг байлаа! Загалмай хэлбэртэй хоёр тулгуур дээр дөрвөн самбар бэхэлсэн ажээ. Тэгээд үзүүр бүрд нь улаан, шар тор го уяжээ. Тэр торго япон дэвүүрийнх шиг юм уу, нарны дэлгэсэн халх шиг толигор, чанга байв. Босоо бай- гаагий нь харахад бүрхүүлтэй лонх шиг юм, Хэвтээ байгаагий нь хара- хад шоколад чихрийн цаасан дээр байдаг «Вувпен» инсэх онгоцны зу- рагтай төсөөтэй ажээ. Женя могойгоо шүүрч төдхөн дээ вэр дээрээ гарлаа. Могойгоо хөөргө- хөд ярвигтай байлаа, Могой нь дээ- вэр хатган мөргөж, нижигнэсэн их чи мээ гарган зүггүйтэж байснаа тэнэт утас нь чангарч тэнгэрт дүүлэв, Ха- шаан дээрхи гүн цэнхэр огторгуйд сүүлгүй, гоёмсог кмогой эргэлдэж байв. Тэр нь бага зэрэг дайвалзан эс вэл ар тиншээ савлаж дахин өөдөө, урагшаа тэмүүлж, тэгснээ ямар нө- ГЭН үл үзэгдэх хана мөргөсөн юм ши оосрын утас нь салхины аясаар суларч байв, Энэ бол Женягийн ялал тын мөч байлаа, Бусад хашааны бүх хүүхэд толгой сэгсрэн. шогширч атаархаж байв. Байшин бүрийн дээ- вэр дээр хүүхдүүд суусан байв.Тош- ка ганцавраа байсангүй, Тошка бай- сан байгаагүй ялагдсан нь үнэн юм чинь, Гэзэл тэнэтхэн “Тошкагийн ха- шваны пингийн тагт дээрээс түүний цуутай дэгээ цухуйлаа, Тэр дэгээ нь сүүлт од мэт харваж, нарийн утсан мөр гаргаж. харагдав. Кеня зог ту- сав, Гэвч дэгээ түүний могойн оо- сорт арай хүрээгүй тул хүүхдүүд «ухсаа эвхї» гэж хашгирав. Женя сандран тэргэнд нь ороов, Могой ер дийлдэхгүй байв. Могой учиргүй тэ мүүлж, тал тал тийшээ том Загас шнг шарваж байлаа, Ингэж байтал Тошкагийн хар дэгээ хорт могой шиг дайрч оосор нь 7Кенягийн барьис байсан утсыг огтлон ДЭГЭЭТЭЙй ТаЛы нь ороолоо. ЖНеня дэмий л утсаа хоёр гардан чангааж байв, Намилзсан тор гон хайрцаг Тошкагийн хашаанд ороод алга болов, Ч Женя тэссэнгүй хавь ойрынкноо сонстол цурхиран уйлав. Түүний ну- лимс дээвэр дээр дусалж байлаа, Үү- нийг харсан Тошка өдөж хазгай аял туугаар: -- Ээ, уйлаухай минь наад нулимс чинь гутлын тосны ч үнэ хүрэхгүй! Чи нэртэйгээр нь өмнөө хувин тавь- дээр гараарай. залуучуудын парк 50 гаруй хавтгай гүй ээ. Гэхдээ бий, Зарим Улаанбаатар кот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар, УТАС: Харнуцлагатай эрхлэгч - 26333 нерт, шионерүүд ЗЭ-д байна. элсч баяр ёслолын өдрүү Гг. сэсмээ Хариуцлагатай эрхлэгчийг Захидал харилцаа -- С Ц, ГАЙТАВ : ИНДЕКС--14140, Сүхбаатарын нэрэмжит улсынхэвлэлийн комбинатад хэвлэв, машин хүртэл бий. «Төөрөх байр» гэгчид орж нуугдан тоглож толгой чинь их эрэг вэл «Алсыг харагч» цамхаг р Өндөр уу лын оройд гарсан мэт ухаан бодол уужирч, Улаанбаатар хот алган дээр чинь байгаа юм шиг харагдана. Хүүхэд тдээ дөрвөл- жин талбайтай тул нэг за хаас нөгөөг хүрэхэд тун яг ядраад бай вал микропоезд гэдэг Жижиг автобусанд сууж болно. Ер нь хүүхэд залуучуудын цэн саал, уулзалт үдэлтүүд бол дог. Энд баатарчууд, пио- чих, Ус збөхийнц оронд энвай байж». гүй юу тэв, ЖЖеня шуухитнан, нусаа татсаар аавдаа “гомдол мэдүүлэхээр гүйв, Эмч аав нь хүүдээ бэлэглэсэн тог- лоом алга болох юм уу, эвдрэхэд ик. дургүйцдэг байв. Ийм үед тэр Женя гаас ч ияүү санаа зовдог, Могойгий нь хулгайлсан тухай сонсоод, аав нь мүдний шилээ духан дээрээ болгож гайхаш тасарсан янзаар 1Кеняг хат раад: -- Тө нарт юм бэлэглэхэд ингэдэт л улс даа.,, гэв, Хашааны цэвэрлэгч Родион өнөөх хашаа руу явлаа. Удан гүй нэг гартаа могой хайрцаг, нөгөө гараараа хулвайчийн тохойноос барь саар орж ирлээ, Женя өөрийн эрх» гүй ухрав. Өмнө нь бүхнийг айлгасан аймшигт «аянга» зогсож байв. Нүц” гэн хөл нь шалбарч тоосонд дарагд- сан, ачаа зөөгчийн шагайд хүрэхгүй хуучирсан өргөн өмдтэй, гандсан цам цан дээрээ бүс бүсэлсэн, буурал өй гөн үстэй хүү байв, Тэр: -- Худалдаж авсан гэж дээр нь бичээгүй байв. Эвдэрхий байсан, би. эвдээгүй шүү гэж учирлав. Хөвгүүдийн тогтоосон хуулиар бол. эцэг эхийн нь худалдан авч өгсөн тог лоомонд тар хүрэх ёсгүй юм. Нэгнийгээ хөх ияц болтол зодох, бусдын тагтааг хөөх, далдуур юм сэлтий нь авч нуух, могой зэрэг тоглоомы нь булааж авах ч наад за. хын хэрэт юм. Гэвч. харалган хүүх, дийн нүдний шилийг хагалах, эсрэг талын хүний цамцыг урах, малгай хулгайлах, зэргээр эх, эцэгт хохирол учруулж, тэдний уурыг хүргэх.нь хатуу цээртэй байв. Женя ч энэ хуулийг ашиг лаж өөрийгөө хамгаалдаг л байлаа, Зодоо- ны үед 2Женя бугуйвчин цагтай гараа өргөл хам гийн эмзэг Гай зар аюулхай орчмоо хамгаал даг ажээ, Тэгэ- хэд цагий пь хэмх цохих зүрх хэнд ч бай даггүй байв. нтиасслисчдаыг ыг сн лан ли глтиьссс таас л аас сэмиасс тасаг “наас наг Сэнс гэӨйнан гсйаас Саег 9Массс гаас лаагаа л аас ил 7-1 совин сл слва сэт лагс ллййшашилл сонс сллнн ли сэн сэл ли 3 л слгн ллашсол-- ст 77 дэд хүндэтгэлийн , цэцэг та- вигдаж байна. Ийм газар хөхүүн цэнгэлтэй байлгүй яахав, «Өнөөдөр паркт очиж тоглож Өөнжье» гэж ЭЭЖ ааваасаа чөлөө авч байгаа олон хүүхдийг би үзсэн. Та нарт ийм сайхан шарк хэн барьж байгуулж өгсөн гэж бодож байна. Та нарын ах нар монголын залуучууд ЗХУ, БНАГУ-ын шилдэг бараагаччин, мэргэжилтэн за хур халуун ХҮХТҮҮЙГ тоожгүй, ТЭАар шөнө Гүй ажиллаж байж бай гуулж өгсөн юм. Паркийн гэж тоглох газруудыг тэр төхөөрөмжүүдийг ЗХУ-аас зугаацан цэнгэж байляа. болгон тайлбарлан хэлж | үнэ төлбөргүй ирүүлсэн юм. Парк гэж юу вэ? Хөдөлмөр уншлагын танхим бий, Ил рийн гэрт очиж хүслээ х8- баршгүй юм. - БНМАУ, ЗХУ, БНАГУ чид амралтын цагаа Хам тайзан дээр лагийн ТОГ . натал наадаж, үлгэр туульс Паркийн дотор 60-8ад | энэ гурван орны залуус ЯГ гийн хөхүүн цэнгэлтэй шль? лолт болж, СУУ сонсож болно. нэр төрлийн зүйл байгаа | д нэгэн эхийн хүүхэд шиг рөөх газрыг хэлнэ, Тэгэ- далтай биеийн тамирын цэн Хүүхдүүд та нарын ихэнх юм, Паркийн гол дунд ах нэг санаа, нэгдмэл хүчээр хээр тэнд юу байх вэ? Хөг- тэлдэх хүрээлэнд спортын чинь морь унаж давхих дур мад үеийнхэнд зориулан энэ паркийг байгуулсны лөгөр ногоон цэцэрлэг бай . төрөл бүрнйн уралдаан тэМ | тай байдаг болохоор «Мо босгосон шнонерийн цуг- учир утга нь хаана байна на. эл нууранд завиар цээн зохиогдоно. За тэгээд рин цогно» гэдэг сонирхол лаан, баярын шугаман жаг вэ? Энэ бол нөхөрлөл, най- амдлын шим, байна. Орхабрнаы”” орны їч8 тусд 222 Усассх. 42-53 1 ЇЇМОНЕР БАГАЧУУД ТА ВАР БОЛ АРД ТҮМНИЙХЭЭ ХУВЬСГАЛТ УЛАМЖЛАЛ ЭХ, ОРНЫХОО ГАЙХАМШИГТ 01- ОЛТЫГ ЭРХЭМЛЭН НАНДИГ- БАЖ, АРИВЖУУЛАН ҮРГЭЛЖ ЛҮҮЛЭГЧИД БАЙХ ЁСТОЙ Ю. ЦЭДЭНБАЛ Манай пионер багачууд ахмад үеийнхний дурсгалын хөшөөний дэр гэд хүдэтгэлийн шугам жагсаал хийж баатарчуудыг пионерт элсүүлдэг юм. ЗУРАГ ДЭЭР: 1982 оны пнонер ахмад багш Т. Пүрэв пнонерт шин- нээр элсэгчдэд өгч байна. Ж. Гомбосүрэнгийн авсан гэрэл зураг. улаан бүч зүүж 24 дэхь жилдээ 8 (994) 1087 овы 9 шининиииииилилилилиллллиилиилллллллллллилнэ 1925 оны анх ны инонерүү- дийн нэгэн нь би билээ, Пнонер байхад минь эн -тэр дээр хадсан улаан даавуу та ван хушуу тэм дэг, хүзүүнд хий сэж явах улаан бүч маань бид ний «Бат илэрхийлэх» болж байлаа. Пионер хүн , сайн юм бүхний ту рүүнд явах үүрэгтэй. Пионер багачуу -дын . хөдөлгөөнийг ардын хүүхдийн дунд дэлгэрүүлэх, ард түмний дунд пионер нэрийг сайн жишээчээр алдар шуулах хэрэгтэй байлаа, «Лениний» 3 дугаар бүлгийн пнонер сурагчид бид багшийн заасан юмыг алгасалгүй тогтоож тоо бодох, бичих, хуулах аж- лаа алдаа эндүүгүй хийдэг байсан. Хүн эрдэм ном сураад бусдад түү- нийгээ сургахгүй бол хумсаа нуудаг муур адил гэдэг, Биднийг пионер бай хад бичиг үсэг мэддэг багш болохуйц хүн цөөн, сургууль цөөхөн, эрдэм ном үзэхгүй гэртээ суудаг хүүхэд олон байлаа. Манай бүлгийнхэн өөрсдөө су рахын хамт айлын гэрээр явж хүүх- дэд ном заадагсан. Хүүхдийн эдэг эх, «Багш» пионерүүдийг их хүндлэ дэгсэн. Тэр үед албап газруудад сайн Бид нийслэлийн хэд хэдэн лиудаар ороход бүгд л ахмад ийнхнийхээ үйл залгамжлан ажи гаа ажлын сайхан бэл сургуу үе эргийг нэр төртэй ж суралцаж бай гтэй байлаа. | | | | | | “сургуулийн пионерийн бүлгэм МПБ- ын 40 жилийн ойгоор анх нээсэн | «Пионерийн түүхт замналын» музей | гээ өргөтгөн шинэчилж «Ахмад үе | ийнхний замнал» танхим болгож байна, Энэ танхим өсвөрийн үеийнх | ний хамгийн хүндэтгэлт «газрын нэ | тэн байх болно. Ахмад үе, өсвө | рийн үеийнхэн, бидний ирээдүй гэ сэн гурван чиглэлээр энэ танхим | хийгдэж байна. Танхим маань | 1925 оны анхны пионерүүдийн эд лэж байсан . бийр, янтай, муутуу | наас, 1929 оны дэлхийн байдал, мон | трой нагаан толкой зэрэг єурах бич ) Нийслэлийн 8 жилийн 24 дүгээр, Лхагва Үнэ 10 мө дүгээр сарын 21 бичээч ховор бичгийн машин гараа гүй байсан тул албан бичгийг дан ка раар хуулан бичдэг байсан юм. Пнонер хүн эрдэм сурахын зэрэг цээ ажлыг хар бор гэж ялгахгүй хийж сурах шаардлагатай, Биднийг ба га байх тэр үед одоогийх шиг барил га байгуулалт тариа, ногооны ажил хөгжөөгүй байсан. Гэвч бид сургуулийн хаа түлээг хөрөөдөж, хагалаад хураа- даг байв. Эвдэрсэн эд хогшил засах цоорхой ханзархай гутал хувцсаа оёж засах ажил хийж байлаа. Би 1923 онд залчуучуудын гишүүн болсон юм. Тэр үед эвлэлийн бат илэр хийлэх гараагүй байлаа, Нийслэлийн дунд сургуулийн дэргэдэх МХЗЭ-ийн «Соёлыг бадруулагч» (104-р үүр, ги шүүддээ тус үүрийн гишүүн болохыг батлаж тэмдэг дарсан бичиг олгодог байлаа. Энэ бол манай эвлэлийн анх ны бат илэрхийлэх юм. Энэ үнэмлэ- хээ үзүүлээд бид хотын нам эвлэлийн бүх гишүүдийн хуралд оролцдогсон.. Манай ангийнхан, дунд сургууль төгс- гөөд, эвлэлийн даалгавраар сургуулийн багш нар болцгоолоо. Багш нар хү рэлцээгүй учир нэг багш хэд хэдэн сургуульд хичээл заадаг байв, Би баг шийн сургууль, хүн эмнэдэг, хоршоо- ны сургуульд багшилж байлаа. Зөвлөл 1926 оны дэвтэр «Залгамжлагч» сэтгүүл, хул Гүүд, цнонерийн мөрдөх сан үзэг, бэх зэрэг ховор сонин материалууд тавигдахаас гадна анх- ны пионерүүдийн өмсөж явсан пио- нерийн дүрэмт хувцас, зэрэг чухал олборууд тавигдана. Мөн БНМАУын баатруудын үйл амьдралыг харуул сан гар, стэрэд зураг, гавьяатнуу ДыН тухай баримт бичиг тавиг дах юм, Нионерүүд ФАхмад үеийнх МПБ-ЫН төлөөлөгчид МОСКВА ОРОХООР МОРДОВ. МХЗЭ-ийн Төв рийн бичгийн Хорооны на дарга Д. Сүрэн жав тэргүүтэй Монголын Пионе- рийн Байгууллагын төлөөлөгчид БХЛКЗЭ-ийн Төв Хорооны урнл- таар «Октябрь -хүүхэд» чуулга уулзалтад оролцохоор саяхан Улаанбаатараас мордлоо тийн сурган хүмүүжүүлэгч рын туршлагаар хуучин бичиг зохиох ажил манай залуу багш нарын дунд гарсан юм. Тэр үед би, бага сургууль дунд сургууль, цэрэг ардын үзэх тоо багш на» ны ухааны сурах бичиг, томьёоны ухаанд суралцах тусламж ном, үсэг лэлийн сурах бичиг зэргийг зохион би чиж хэвлүүлсэн билээ. Би, МАХН-ын гишүүнд 1988 онд элссэн юм. Намын гишүүн хүн, ард түмнийг хушуучилжг, монгол оронд социализм байгуулах ариун үүрэгтэй. Тэхдээ өндөр боловсрол мэдлэг, мэргэжилтэй байх шаардлагатай, Би, улсын их сургуульд 43 настайдаа орж суралцлаа. Намын гишүүн хүн, ажил дээр ч сурлага дээр ч бусдын түрүүнд явах үүрэгтэйг Оно үргэлж санаж явдаг. Ин гээд их сургуулийг эдийн засагч мэр- гэжлээр төгсгөж онц сурлагатны улаан диплом авч билээ, Энэ завсар, залуу үеийнхний сурч боловсроход зориулж, «Улсын худалдааны газрын араа гүйлгээний төлөвлөлт» (1957) Ники тиний «Эдийн засгийн ухааны сурах бичиг» (1960) монгол хэлэнд хөрвүү лэн хэвлүүлсэн билээ. МАХН--ын бат илэрхийлэхийн эзэн болж яваа маань манай нам, эвлэл, пионерийн байгууллагын надад олгосон хүмүүжил, мэдлэгийн ач гавьяа юм. Анхны пионер Б. ДОРЖСҮРЭН, сэнс олны сэашш слвииоль-л-- сөньии лө хас оомаас- хэчшйЛЦУЭххш ад вшшээш 2 сомог лт малын шээс Дд: ний замнал» танхимдаа Маркс Эн | гелье Ленин, Сүхбаатар нарын нам- | тартай танилцаж, манай улсын нам | засгийн удирдагчидтай уулзалт хийж байхаас гадна энэ хүндэтгэлийн тап | химд баатарчууд пионерт элсэж, пио | нерүүд МХЗЭ-д элсч байх болно Мөн манай урлагийн нэрт зүтгэлтнүүд | энэ танхимд йрж өсвөрийн үеийнхэн | дээ сонирхолтой зүйлс зааж сургал | байх юм. Энэ танхимыг тохижуула хад Гэгээрлийн Яам онцгой анхаарал | тавьж 15 мянган төгрөгийн төсөвт | зардал өгснийг манай ахмадын зөв лөлийнхэн зохих. зүйлсэд нь ашиг | тайгаар зарцуулж байна. Октябрийн: | социалист их хувьсгалын 50 жилийн | ойн өмнө бид «Ахмад үсийнхний замнал» танхимаа ёслол төгөлдөр | нээх гэж байна гэж: пионерийн уди | дагч Гомбодорж ярив. Т. Баасансүрэн, | Аялсоны ЖЭТ Баруун зүг чиглэсэн дардан замаар улаан туг дэрвүүлсэн «Зил» машин хурдлана. Тэр машин дээр хэсэг хүүх дүүд суужээ. Тэд ер бишийн баяр баясгалантай явна. Энэ бол эх орноо судлах тойрон аялалд гарч байгаа нийс лэлийн 12, 19 дүгээр сургуулийнхан билээ. Аялагчид Хужиртын рашаан су вилалын газрын үүсэл, одоогийн бан- далтай танилцлаа. Дараа нь Монголын эртний нийслэл Хар хорины түүхийн дурсгалт зүйлийг сонирхоцгоов. 1982 ОНД Хувьсгалын эсэргүү бослого гарч байсан Архангай амгийн Тариат сумын нутаг, хувьсгалын анхны жилүүдэд, цагаантантай Зөвлөлт монголын цэр тийн хамтран тулалдаж байсан га2- раар аялал хийв. Мөн байгалийн үзэс гэлэн төгөлдөр Тайхар чулуу, Тэрхийн цагаан нуур зэрэг газраар аяллаа. Зөв лөлтийн иргэн нх эмч Немойн хөшөө- ний дэргэд аяллынхан шугам жагсаал хийж монголын ард түмний эрүүл энх жаргалант байдлын төлөө цогтой тэм- яаж байсныг дурсан Октябрийн 50 жи лийн ойг угтаж зуны амралтаараа ая- лав, 7 р 3 З. ОДВОР (17 дугаар суруулийн багш) 221 Сонин Октябрийг угтсан аялал “6 ОКТЯБРЬ”./ ЗОЛ Адуучин эрийг дурандаж суутал Дарь овоон дээр алх хадуурт аранзал улаан туг намиран хараг- дав. Энэ юу болох нь энэ вэ? Эртнээс нааш тахин биширч бүсгүй хүн ч орой дээр нь гарч болдоггүй энэ овоон дээр. юу гарч вэ? Урихан салхины аясаар улаан бү чээ хийсгэж «Хайгуулчин» гэдэг дХууг хамтын цээлхэн хоолойгоор дуулсаар бэл рүү нь бууж яваа ба- гачууд л энэ овоон дээр гарсан бай на. Эд бол Октябрийн 50 жилийн ойг угтаж «Октябрь -зол жаргал» гэдэг тойрон аялал хийж яваа Сүх- баатар аймгийн төвийн арван жи шээс лийн дунд аа! Аймгийн эвлэлийн хороо, Гэгээр лийн хэлтэс 10 жилийн-дунд сур- гуулнас хамтран идэвхтэн пиноне рүүдийг зохиоч байгуулж гаргасан энэ аялал: «Октябрийн дуулал» гэсэн сэдэвчилсэн концерт «Ок- тябрь -зол жаргал» гэсэн сэдэвт уулзалт өдөрлөгөөр бүрэлдсэн хоёр программтай юм. Аглаг говийн чимэг болсон үзэс- гэлэнт Дариганга сумын нутгаас эдний аяллыч жинхэнэ ажиллагаа эхэлж Ганга нуур Дагшин Дуутаар яваад онгон шүтлэгт-Дарь овоон дээр октябрийн орны далбааг мандуул сан нь адуучин эрийн дуранд ха- рагдсан хэрэг ээ. Аяллынханы бэлтгэсэв концерт сэдэвчилсэн агуулгатай бөгөөд алх хадуурт ту- гаа өндөрт өргөсөн Оросын ажил- чин тариачны цэрэг ялж хаант засаг харийн түрэмгийлэгчид ялаг- даж байгаагаар эхэлж байна. Аялагч пионерүүд ахмад үеийлх ний дайчин замаар аялж явна. Да- рнганга нутагт асар их элсэн ман хан бий. 1945 онд манай чөлөөлөх армн тэр манханыг туулхын тулд ганцхан шөнийн. дотор чулуун зам тавьсныг, аялагч пионерүүд үзэв, Тэд очсон сумынхаа пионер сурагч дад олон улсын хүүхдийн найрамд лын тойрон бүжиг Польш БНАГУ ын пнонерийн тойрон бүжгүү-:бо- сургуулийн сурагчид ЖАРГАЛ»... АЯЛАЛ лон Артек зуслангийн тангараг гэдэг дууг орос хэлээр зааж сурга лаа, Түүнээс гадна аялагч пнОНё- рүүд Октябрийн тухай ЗХУ-ын ту хай ухуулга яриа хийж явлаа. Бүлгэм бүлэг соёлч нөхөрлөлийн гурван туршлагыг очсон газрууд даа нэвтрүүлэв. 3 «Октябрь-зол жаргал» тойрон аялагчдын зохиосон ажиллагаанд сум бүрд дунджаар 800-500 хүн хамрагдаж байв. Эдний явсан зам нь: Дарнганга, Наран, Онон, Хонгор Баяндэлгэр сумдыг дайрсан 605 км газар бө гөөд аяллын журам нь аймгийн тө вөөс эвлэлийн хорооны уналга хөс гөөр гарч, очсон сум бүр нь да- раачийнхаа суманд өөрийн хөс- төөр хүргэж чилжээ. Пинонер сурагчдын нэ тойрон аяллыг, пионерийн ахлах удирдагч «Пионерийн тэргүүний удирдагч» өгөх журмаар өртөө- алтан медальт Тунгалаг, эвлэ- лийн хорооны сургууль пионе рийн зааварлагч Сүхбаатар, багш Мажиг нар удирдан явлаа, Энэ аялал нь манай их жанж- ны уугуул нутгийн пионер Сурагч даас Октябрийн 50 жил «пионе- рийн үнэн» сонины 1000 дугаа- рын ойд барьсан нэгэн сайхан нандин чухал бэлэг боллоо. С. ЦЭДЭВ. ЗУРАГ ДЭЭР: «Октябрийн дуу- лал» гэдэг сёдэвт концертийн эх- лэл. |. ЖНЛЖрЫЛИСД АРД АЖИЛСАГ БЯЦ ХАН ОХИН 1965 он. Таван нас тай бяцхан охин 85 кг хаягдал ноос түүж, аав ээждээ тус хүр- гэж ард улсдаа нэмэр болсноор барахгүй аймгийн аврага болж шагнагдаж байлаа. 1966 он. Сувдаа дохин сурсан заншлаа раа мал ноослолтын үеэр хаягдал ноос түүх «хайгуулдаа» гарч намар гэхэд 48 кг ноос түүжээ, 1967 намар сургуульд орно шүү. Сургуульдаа их бэлэгтэй очоорой гэж он. Сувдааг сайхан зантай багш ирж бүртгэхдээ захи- жээ, Сувдаа охин сур- гуульд чухам ямар бэ лэгтэй очьё доо гэж бодоод саахалт айлын сургуульд явдаг нэг жаалаас асуужээ. Тэгэхэд «Чи ноос сайн түүдэг юм гэнэ билээ. Их ноос түүж очвол багш нар баяр лана даа» гэжээ. Сувдаа охин энэ үгэнд урамшиж хаяг дал ноос түүсээр байв. Тэгээд тэр хаяг дал ноос 55-кг-ыг түүж хэзээний Ссу- рагч шиг сургуульдаа авчирч өгчээ. Сувдаа охин Говь- Алтай аймгийн Бугат сумын бага сургуу- лийн нэгдүгээр ангид гаруй настай хоёр охин ээж, эгч нараа- сая дутуугүй үнээгээ сааж байлаа. Түүний пэг нь Эрдэнэтөгс гэгч 11 настай бяцхан охип байлаа. Тэ рээр зуныхаа амралтаар нэгдлээ- лаа. Тэдний дунд 10 сурвалжлам: Хоёр сургуулийн. суралцаж байна, 2, АНЧИН ХҮҮ Эрдэнэ-Очирыг ан- чин хүү гэж Бугатын бага сургуулийнхан ан дахгүй. Өнгөрсөн жил Эрдэнэ-Очир зуу га- руй зурам агнаж зу рам агналтын сургууч лийнхаа аврага бол- жээ. Эрдэнэ-Очир энэ жил аврагаа алдахгүй юмсан гэж их мэрийв. Тэгээд ч Эрдэнэ-Очир ахиад л аврага болов. Эрдэнэ-Очир энэ зуны дөрвөн жаал. амралтаараа зөвхөн зурам агнасангүй, нэгдлийн хонь ха рнулж, хаягдал ноос түүж ном УН шиж, сайхан амарчээ, 8. ХӨДӨЛМӨ- РИЙН АВРАГА СУ- РАГЧ «Хөдөлмөрийн рага сурагч» гэсэн тэмдэгтэй хөрслөг охинтой Төгрөг сумын найман жилийн сур- ав- Дэлгэр овооны сурагч Эрдэнэтөгс, 4 Д эгнэн ярайсан гийн сурагч хэсэг цаваан гэрүүд алсаас бөмбийн үзэг лээд саалийн зэлнээс дэнэ. Биднийг тэнд Очсон юм. очиход оройн сааль болж үнээн зэлнээ саальчид гарсан бай ралтыг ийнхүү үр бүтээлтэй өнгөрүү. сээ гурван үнээ авч, 300 л сүү сааж тушаах үүрэг авч ажиллаад 395,9 л сүү тушааж амласнаа амжилттай бие лүүлжээ. Нөгөөг нь Хишгээ гэнэ. Нэгдлийн нэртэй саальчин. Лхамжа- 8 БЫН Энэ охин ээжийгээ дагалдан гур ван үнээ сааж 8363 л сүү сааж үүр гээ давуулан биелүүлжээ. 23 Хэнтий аймгийн Идэрмэг сумын бага сургуулийн гуравдугаар ангийн ХллгҮгтүлээхулсээрлтэ зүртэтчтээрчэнилн “9 57-29 9--чгэж--жгэр- х ад нь ын ин шэнэ - Эжсгжсжэжжг-ж 4 ПИОНЕРҮҮДИЙН ТУСЛАЛЦАА Говь нутагт хармаг тэдэг амтат жимс бутлаг ургамал ургадаг юм. Энэ жимс наймдугаар сарын эцсээр түүж ашиглах санаачлагыг Өмчөговь тасныг Даланзадгад хотын 10 жи, хармаг түүх нэг өдрийн цуваанд га сондуултай газар боловсордог. Хармагийг аймгийн Хүнсний комбинатынхан гар Яп дунд сургуулийн пионерүүд дэмжиж рч 950 кг хармаг түүв. Ц. СҮНЖМАА Нийслэлийн сургуулийн 10-ын Б ангийн с Отгондорж, зуныхаа амралт: нуурын сангийн аж ахуйн ногоо! талбайд идэвхтэй ажиллаж н рм! 120:150 хувиар биелүүлж хөдөлж зуслангийн аврага боллоо, | тууль дээр уулзсан. юм. 1 --Зуныхаа амрад таар юу хийв? гэж су. рагчаас асуухад, --Хавар хариад нэгд лийн барилгачидтай хамт тоосго цохисон. гэв. “76:44 ,Хэдэн ширхэг тоос- то цохив? Ч -Би 14 мянган | ширхэг тоосго цохин Лоо Бас хадлангийн ажилд явалцлаа гэв. Хадланчдад дуу. зааж ном уншиж аав ээжийн ажилд тус |. лалцсан. | Өөрийнхөө. хувцсыг 0ёсон. Ин тэж л амарлаа гэж долдугаар ангийн су - рагч Янжмаа ярьж байна, Янжмаа өнгөр сӨн жил 11 мянган | ширхэг тоосго цохиж аймгийн . сургуулну дын хөдөлмөрийн ав рага сурагч болсон. 4.БААХАНБУУ. Бааханбуу гэгч энэ хүү зуныхаа амрал- тыг Цээл сумын Дэрс | тэй бригадын нутагт ямаан сүргийн бил- чээрт өнгөрөөжээ. | 841 ямааны хялгас авалцаж, ямаагаа ус- ны тунгалаг өвсний соргогт хариулж ява- хын хамт олон арван. ном амтархан уншиж | тэмдэглэл хөтөлжээ. Хоёр сургуулийн дөрвөн жаалтай уулЗа. хад ийм бүтээлтэй амарсан байна. С. БАТМАГНАЙ | дөрөвдүгээр ан- Хишгээ хоёр зуны ам сургуульдаа Ю. Санжаагончи! 17 дугаар 4) з,р « у Бидний төлөө тэмцэж явсан хүн Бидний эрх жа ргалын төг ЭБА... язсан Оросын зоны ЭР, | (сант тухай пионер багачууд та нарт танилцуулья. : Төмөр мэт зориг М хатуужилтайгаа- Да манай ард түмний дунд Ц| атар жанжин гэж алдаршсан Э лөлтийн алдарт партизан Петр ГЁфи- ш МопИЧ Шетинкин бол 1916 онд дэл- 1917”-1967 хийн нэгдүгээр дайны Фронт дээр шаа салаа командлаж явсан хүн билээ. Тосгоны дархан байсан энэхүн тэр дайнд георгиезын хэрээс одон, офицер цолтой болжээ Төмөр Зөв Түүнээс хойхно жилийн дараа большевикуудын намд элсэж Сибирийн Ачинск хотод ирж ажилла сан байна, 1918 оны зун Сибирьт хувьсгалын эсэр ГҮҮ үймээн дэгдэж Ачинскт ойртон ирлээ. Энэ үед Ачинскийн депутатуудын Зөвлөлийн . даалгавраар Шетинкин партизаны отрядыг зохион байгуулжээ. Колчакийнханыг ялсны дараа Шетинкин Сибирийн ПОГОДА Сегодня хорошал погода. Солнце светит Ярко, Небо чис- тоеё,. Влесу весело поют птицы, На улице играют Дети. Вчера была плохая погода, Солнце почти Не грело, Понебу плыли облака, Шел дождь, Птицы не пели, Завтра, как передавалин по радио, будет пасмурная по- года,, будет дождь. Дети, ко- нечно, будут Сидеть дома. Дээрх сэдвийн дагуу даалгаварууд: 1. Энэ сэдвийг 8-4 удаа унш! 2.Дараах үгнүүдийг өгүүлбэр зохио! 1. Хорошая сайхан. байх. 2.“Плохая муухай байх, З.Ясная погода--тэнгэр, цэл мэг сайхан байх. 4А.ТПасмурная гэр бүрхэг байх, 5. Петь-что делать?--дуулах (Япою, поёшь, поёт, поём, поют) Артист поёт--жүжигчин дуулж байна, Птицы тоют--шувууд гэж байна. 1145:2:5: с 6. Передавать гаар нэвтрү Т.Гопечно З.Доорхи яриандаа зөв 1. Сегодня өнөөдөр хийх чанга цээжилж да--маргааш байна. 4. Сегодня өнөөдөр бороо 5. Вчера погоДда--тэнгэр погода--тэнгэр 6. Завтра гааш бороо поГоДа--тэн- (холодно, байна. 8. Сегодня өнөөдөр жир- усан цэргийг суулгаж . : 2-С7тсиосыШШШШТ-ис ХЭЛНЇИЛ магад хорошал тэнгэр 23.Бчера была плохая погода Өчигдөр тэнгэр муухай байсан З.Завтра будет ясналя шёл дөр бороо орж байсан. будет дождь орно. Т.Сегодня на улице тепло)--Өнөөдөр даа халуун (хүйтэн, на салхитай байна, тэднийд байгаа усапй цэргийг ярь- сан болохоор тэгж хувьсгалт Зөвлөлийн шийдвэрээр Хувьсгалт лийн гишүүн болж Сибирээс Өмнөд фронтод сайн дураараа очсон партизаны хороог командалж, Вран гелийн эсрэг тулалдаанд оржээ. Энэ байлдаанаас төрөлх Сибирьтээ дөнгөж ирэнгүүт нь намаас байлдаа ны шинэ даалгавар өгч хөрш Монгол оронд үймээн дэгдээж байсан Барон Унгерний дээрэмчдийг даруу- лахаар явуулжээ. Р 1921 оны 5 дугаарсард П. Ё. Шетинкиний от ряд Монголд ирж Х, Чойбалсангийн удирдсан баруун замын тусгай ангийн цэргийн хамт Монголын ард түмний эрх чөлөөний төлөө Цагаантны дээрэмчдийн эсрэг байлдаж бут цохисон юм. Ийнхүү Барон Унге рийн гол хүчийг бут цохиж Монголын ард түмэн эрх чөлөө жаргалант амьдралаа байлдан олоход эрхэм хувь нэмэр оруулсан зоригт баатар энэ хүн (1937 онд нас баЯрсан байна. П. Е. Шетинкиний дурсгалд зориулж Новоси- бирск хотын хувьсгалын баатруудын цэцэрлэгт дурс галын хөшөө босгожээ. Д. ДОРЖДАМБА зөвлө- Четвёртый урок-- Дөрөвдүгээр хичээл 9. Гром гремит гарч байна. 10. Молния . сверкает гаан цахиж байна, 1, Өгөгдсөн өгүүлбэрүүдийг монгол болгож, ПО гэсэн угт вар үг (предлог) ямар утгаар ор дог болохыг тодорхойл! 1,По: ясному небу облака., ЭЗ.Пароход плывёт шому морю, 3, Автобус 1. Ученик Учитель нице 6. Пассажирский по железной: дороге, Оньсгыг цээжилж, монгол орчуул! .1:Над рекой лежу, Оба берега держу. -тэнгэр дуу цахил РОС плЫыВнут по боль по радио ЭХ. радио по шоссе. тротуару. по лест идёт идёт по подиимается мэдээж өгүүлбэрүүдийг 5 хэрэглэж сур! погода-- сайхан байна. поезд идёт дээр ПОГО” гэнгэр цэлмэг (Мост) 2.8 поле лестннца лежит, Дом по лестнице бежит. (Поёзд) нет но этОо.птица И--Прилунйитеся. (Ракета) ндЄт ДОЖДЬ-- орж байна. ДОЖДЬ--ӨЧИГ- 3. Крыльев МЯН полетит жарко га- дулаан) улице ветер-- Хүн төрөлхтөнд 4з жаргал ХӨЛГИЙН ДАРВУУЛ ГАН АХР АЙРНА сайн сайхныг байлдан олгосон С0- циалист хувьсгалын 50 жилийн өй ЦДҮГЛЧ тэмд: эх гэж байгаа энэ ёӨөрийй муу оромжин”оо. авчирса- өгүүлдэг юм. “Зохиолын үед, Ч: хэд" та нар октябрийн ор- ыг Петя яахан сэдэх билээ, Ха- (гол баатар | дээрх хоёр тэлж 8 эсэн найз нөхдийнхээ РИМ Петя, “Гаврикийг өөрийнхөө хүү амьдралын хэцүү шэнтээЕ сайхан ном унших бол- ярианд ингэж анхаар" гтохоорч бэрх, үнэн ЗӨВИЙГ но. : байхаар нь өөрийгөө догь | ярьж | өөр өөрсдийнхөөрөө танин 5 байна гэж бодж Гаврик бол мэдэж, өрнөж байгаа хувьс сонирхол: бай гал бол хүнд бэрх, худал таллаааалал ААЛАЛАЛАААЛАЛАЛААЛЛАЛАЛАЛААААЛААЛЛЛЙУЛА Үлэг х злллллААЛЛАЛЛЛлАЛАЛ Ал АЛАЛААЛААЛЛ ЛАЛЛ Ай ААЛАЛй РАЛЛ Л ЛуАЛАЛАЛАЛАЛЛЛЙ. 1 3 2 Хот хөдөөгийн онц сурлагатангууд аж- лын туршлага солилцож байна. мАЛАААЛАЙЛЛАЛЛЛАИЛЛАЛАЛАЛЛ” ! жээ. хуурамч хуучин амьдралыг ЗУРАГ дээд: Зүүн гараас КГ дугаар 8 с06 26 ЗХуУ- сгүх | Халж, шинэ амьдрал зо- сургуулийн З(В) ангийн сурагч Л. Алтан- | Энэ хоёр хүүбол ЗХУ БН Хюүх . 2! Ёс кс д : цэцэг, Дорноговь аймгийн элгэрэх су: дийн нэрт зохиолч | В.Катассын . хиох тавлинтайг ухамсар мын 4(А) ангийн пионер Н. Энхбаяр нар | «Хөлгийн дарвуул Нявсалсы лан хувьсгалт тэмцэлд хир - Гэрэл зургийг П. Жанчин- на» гэдэг туужийн Гол заатрууд чад? Ё Ч Ч ! шүүдээ! 1936онд В. Катаевын:. “Єдлаараа: тусалж | бай- бичсэн уул тууж. ньЗөвлөлтийн |Тааг дүрсэлжээ. Зохиолч, Петя | утга зоохиолын шилдэг бүтээлийн Гаврик хоёрт тохиолдож байгаа ! тоонд орж, өсвөрийн уншигчдын 8Дал явдал тэмцлийг сэтгэл хөд- | «номын алтан санд» орсон зо ЛӨМ. хурц сайхан зурсан билээ, | хиол билээ 5 эРЭР ЦТ.Дорнлдовын орзуулгаад га- Р “Үс Энэхүү туужид Одесс дахь о рах гэж їНгаа «Хөлгийн дарвуул “үү Ё Ё р х 1 ха ) 3 ТЭ и, 2) Р ГЭ 54: | л “МмЛБард р85 по 5385: оны хувьсгалт үйл явдлын тухай Ганцаар цайрна» гэдэг туужийг | Гаврик гэдэг юм. Петягийн яриа -- багачууд та нар удахгүй сонирхон | Гаврикт их сэтгэгдэл төрүүлж о хаган төрх хөнвөний тө- | байлаа. Петя босолгонд Оролцоод БУгагДЭЖТ уртаас р хүү БЬ Ээжэ хавх, оргосон:усан цэргийн тухай, тэ- Үүд, оюу илэг, хүч | гээд өөрийн сууж явсан усан он- хөдөлмөрөө зонулсан юм. Түү- | гоцон дээргусан цэргийг баривчлах нийг зохиолч В.Натаев хүүхэд |. гэхэд болсон зодооны тухай бас фит 27711177) та нарт үлгэр дуурнал болгон би усан цэрэг баригдалгүй онгоцноос: Т2- их чиж үлдээсэн юм! Хүүхэд та нар | далай руу үсэрсэн тухай ярьж эдний жишээгээр үлгэр дууриал | байгаа нь Зипэ билээ, О хийж, оюун билэг, хүч чадлаа | Гэтэл ядуу загасчин хүү Гав- ! хөвчлөн шицэнс хөдөлмөртөө | рик өвгөн аавтайгаа загас барьж цинюнА Ын ЧД9 бүтээж, “онцыг | байгаад дөнгөж: ухаантай байгаа . Хавно | завиндаа й Д. РЛОО . иь: 2-1 эн “энд” “чцэь “чин “Эцэс чэн “Эввэгтэни ЭЬт 5 ү26 027 эс сэн- Ств-- Тэс 77Вс 772- С7--олтлыс эс Ст5-с тэвсо соло СЛээсС7ЭЫс ЛЭышс СЭВ2 С7ЬЫс СЭ-ослыыо эш С3-- 71-ы Хүүхдүүд э?! Октябрийн нх хувьсгалын 50 жилийн өйг угтаж Монгол-Зөвлөл- тийн уламжлалт найрамдлын са рыг тохиолдуулан цэцэрлэгийн ах- лах ангийн хүүхэд пнонер сурагч дын дунд «ЗХУ-ын тухай хэн юу мэдэх вэ?» гэдэг сэдвээр дүрслэх урлагийн уралдааныг БНМАУ- ин Гэгээрлийн яам, Монголын Урчуу дын Эвлэлийн Хорооноос зарлаж байна Уралдаанд орох бүтээлд дүрслэх “урлагийн бүх төрлүүд хамаарагдана Уунд: 2ХАУ-ын тухай Бодит ба монгол зураг зураасан зураг 80х40 см, уран баримал, сийлбэр 15х20 см зүү ороомол зээгт наамал 30х40 см-аас доош- гүй | хэмжээтэй янз бүрийн мате рнал ашиглаж хийсэн байна, Е Уралдаанд ирсэн бүтээлүүдийг Гэгээрлийн Яамны сургуулийн хэл- тэст 1967 оны есдүгээр сарын 20- ноос аравдугаар сарын 10 хүртэлх хугацаанд хүлээн авч дүгнэнэ. Шалгарсан тэргүүний 200 6ү УРАЛДААН Г0) тээлийг 4 байр эзлүүлнэ. | Үунд: НЭГДҮГЭЭР БАЯР, 8. Нэгдүгээр байрт орсон курван бүтээлд Гэгээрлийн Яам ба Монго лын Урчуудын Эвлэлийн Хорооны нэгдүгээр зэргийн диплом 140 зөг- рөгийн үнэ бүхий зүйлээр хэн юу мэдэх вэ? ХОЁРДУГААР БАЙР 18. Байр туе бүрд Кэгээрлийн Яам, Монголын Урчуудын Эвлэлийн Хо рооны хоёрдугаар зэргийч диплом, «Весёлые нартинки) сэтгүүлийн бү тэн жилийн захналта ба үнэ бүхий зүйлээр. ГУРАВДУГААР. БАЙР 24. Байр тус бүрт Гэгээрлийн Яам Монголын Урчуудын Эвлэлийн Хо рооны гуравдугаар зэргийн.диплом «Оюун түлхүүр» еэтгүүлийн бүтэн Ееэчч1 13 эржинтигичилнгжлашлависолалыг ссэлтлатлав. жилийн лээр. ДӨРӨВДҮГЭЭР БАЙР 85. Байр тус бүрт | Гэгээрлийн яам, Монголын Урчуудын Эвлэлийн Хо- рооны диплом «Мурзилка» сэтгүү лийн бүтэн жилийн захналга үнэ бүхий зүйлээр тус тус шагнана. захиалга үнэ бүхий зуй Уралдааны уран бүтээлийн агуулга нь, ЗХУ-ын сургуулийн ба сургуу лийн өмнөх насны хүүхдийн амьд- рал зөгнөл техник соёл ардын аж ахуйн хөгжилт, ахмад үеийн дай чин уламжлалаар Зөвлөлтийн їйно нєр сурагчид хэрхэн хүмүүжиж байгааг тусгасан байна. 5 Уралдаанд ндэвхтэй оролцохыг уран гартан та бүхнээс хүсье. ! БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яам: Монголын Урчуудын Эвлэлийн .- Хороо ЇЦДААНД ӨГГӨН ӨР УРАЛДЛАНД ӨРГӨН,ОРОЭЦОРТҮН шанналннинииллиилиллииилинаинаал ) Р / монгол-зөвлөлтийй баатарууд гэлээ Зөвлөлтийн баатаруудад зориулсан хөшөө аймгийн төв дээр байдгийг би мэднэ л дээ. Зөвлөлтийн хэсэг цэрэг яполоос биднийг хамгаалж эрэлхэгээр нас барсан тухай бүр тодорхой дурсан бичсэн байдаг юм. Номбайнаа халиурах тариалан- гийд захад зогсоон жижигхэн сав- тай хар цайнаасаа завжаараа сави руулан залгилав, Тэгээд тос болсон гараараа магнайныхаа хөлсийг ар- чих зуураа хойт дэнж дээгүүр 10- ройх машилуудын барааг хараад ба гын явдал санаанд орлоо Би дөн Төмс 8-дугаар анги төгссөн жилээ ингэж, явсан юм. --Өвөө би тэгвэл эдэн шиг танк чин болоод япон цэргүүдийг дай- раад ирвэл юутай хүүтэй зад цохиё гэлээ, Би Хэрлэнгээс загас барихаар нь яваад юу ч үгүй буцаж ирлээ. Өвөө эмээ хоёр маань гэрийн сүүдэрт дэвсрэг дэвсэж өгөв. Өдрийн од ха рах санаатай тэнгэр өөд нүдээ чил лэл ширтлээ, Нэг ч од олж харсан хүй, Харин Өндөрхаан хотын хойт дэнж дээгүүр сэрийсэн "бараан юм олж: үзэв --Хүү минь, одоө ямар ч улсын ард түмэн дайныг хүсэхгүй, Дай- ныг хүссэн муу ёанаатнууд энэ хар хорхойнууд шиг яаж ч чадахаа болино. Ийм учраас дайнч болох- гүй, танк хэрэггүй. Харин чи тран Н АМ А Р Намар Наран доогуур шаргалтсан Шижир тариан долгио билээ. Найман зовхист дууршсан Шижгэр бүтээлийн цуурна билээ торчил болж хөдөлмөрийн баатар Намар бол гэлээ. Ганган хийцэт бухлууд ю Этнэн ярайсан цаг билээ. --Өвөө, би заавал тракторчин р ш: л ЗЬ нэ 5 Тан хадуурын ир болно. Тэгээд л хөдөлмөрийн баа-. Гялсхийсэн үе билээ. тар Дорж гэгдэнэ, Та харж л бай-: гаарай! Би заавая «Баатар» болно гэж зоригтой хэлж билээ, ТООЦОН. БОДОХ Дэлхийн шинжлэх ухаан техникийн хөжлийн манлайд манай их хань хөрш Зөвлөлт Холбоот улс явж байгаа | 9бө- гөөд ЗХУ техинк шинжлэх ухааны их ололтоо хүн төрөлхтний сайн сайхны төлөө зориулж байна. Математикийн шинжлэх ухааны ололт болсон тооцон бодох матема- тик залуур зүйн ухаан ЗХУ-д маш амжилттай хөгжиж түргэн ажиллагаа- тай тооцон бодох машинууд бий болс ноор нүсэр хүнд тооцооны ажлуудыг түргэн зуур бодож чаддаг болов, муууумуууууулиулллиуиууулллуулллалллллллжлАЛЛАЛЛАЛАЛААМУУ. Тэр цагаас хойш тракторыл дуу чихэнд хоногшиж тракторчин хүний! тов дааварласал нүүр царай хүртэл сайхан санагдах болсон юм. Хүний мөрөөдөл заавал биелэнэ гэж багш! маань хэлдэг байсал. Амалснаа| биелүүлж чадвад ирэх жил хөдөл мөрийн баатар болно доо гэж санаад комбайнаа хөдөлгөв. 0, Цэндсүрэн /өгиляжэг/ «--Өвөө, тэр дэнж дээр байгаа юу вэ?» гэхэд: --Хэмхэрхий танк гэж хариулав. Би өвөөтэйгээ танк үзэхээр явлаа. Хушуу бөөрөөрөө шороонд шиг- дэж, улаан зэвэнд идэгдсэн хэмхэр хий танкийг өвөө тойрон харж байс наа аль хэдийн эх биенээсээ салсан танкны хаалгыг өшиглөв. Түүлий дороос гарсан хорхойнууд ийш тийшээ эргэлдэн гүйлээ, Гэвч Тэ- гдэнд орох газар алга, --Өвөө элэ хэний танк вэ? --Энэ дайсны танкны сэг! --Ямар дайсан бэ? --Манай эх орол японы дайсан. --Дайсны танкийг хэн эвдсэн: юм вэ? --Манайхан! Өөрөөр хэлбэл тэр улаан туг маздуулсан ногоон танк тай том хөшөөн дор мөнх нойргсон руу дайрсан Алтан говийн уудамд билчих ширээ улаан тэмээний тарга намрын хан улиралд гүйцдэг билээ. Ш. ЛУВСАНШАГДАРЫН авсангэрэл зураг сай “««ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 3688 (994) 4--29492 мич, - БУ, УТАС: ЦЭРТГҮ1 ЭЭЕНТРОН Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар, Хариуцлагатай эрхлэгч -026382, Захидал харилцаа -- 26333. Сүхбаатарын нэрэмжит ХОСЫН хэвлэлийн комбинатад хэвэв.. 777 ииндэкЄсаааж ИНДЕКЄ--14149 Фон Со Усны шувууд буцсан Улирлын нэгэн ээлж билээ. Сургуулийн хонх жингэнэсэн Сурагчийн баясгалант өдрүүд би- лээ, Намар Талын цагаан нуурын Царцан хөлдөх мөс билээ, Талбиун баян нутагтаа р Цайран налайх сүргийн тарга 1 билээ Б., Ёндонжамц - МАНИ Анхны тооцоо бодох машиныг 1946 онд Америкийн нэгдсэн улсын Гарвар- дийн нх сургуулийн профессор Г. Ай- кен хийсэн бөгөөд тэр нь . секунтэнд хэдэн зуун арифметикийн " үйлдлийг хийж чаддаг байсан бол Зөвлөлт Хол- боот улсад сүүлийн үед хийгдсэн «БЭСМ-6» гэдэг түргэн ажиллагаатай тооцооны машин секунтэнд хэдэн зуун мянган үйлдэл хийж чаддаг байна. 26 Тооцон бодох машиныг зөвхөн нүсэр тооцоонд төдийгүй .бусад олон зүйлд ашиглаж байна. Цаг уурын Мэдээ гар» гахад ашиглана, Геодизийн аргаар газ- рын зураг хийхэд 800 үл мэдэгдэхтэй 800 тэгшитгэлийн системийг бодох хэ» рэгтэй болдог бөгөөд үүнд 250 сая арифметикийн үйлдэл шаардагддаг бай на. Үүнийг ширээний арифметикээр бо» дох кэвэл 15 жил бодох хэрэгтэй юмь Гэтэл дунд зэргийн ажиллагаатай ц хилгаан тооны машин энэ тооцоог 2 цагийн дотор хийнэ, Түүнчлэн захидал ялгах нүсэр ажлыг эдгээр машинууд ” хийдэг болжээ. . ЗХУ-д 1955 онд Англи хэлнээс орос хэлэнд орчуулдаг машиныг анх хийе нээр барахгүй тоо хэл бичгийн эрдэм тэд хамтран ажиллаж эдгээр машины тусламжтайгаар уншиж чадаагүй бай сан маш эртний бичгийг уншаад тэр хэлний зүйн дүрмийг зохиожээ. Өвч ний онош тогтоох зэргээр анагаах ухаанд тооцооны машин ашиглаж бай- на. Огторгуйн нислэгтэй холбогдсон нү сэр тооцоонуудыг эдгээр машнуудаар бодож байна, Түүгээр ч барахгүй хү ний сэтгэхүйн үйл ажиллагаатай хол богдсон нарийн төвөгтэй ажлуудад ч тооцон бодох машиныг ашигладаг бол жээ. Шүлэг захиа бичих, ая бох хнох ажлыг ч тооцон бодох машин хийж болно. 1961 онд ЗХУ-д «Урал» гэдэг машины зохиосон аялгуунуудаар «Уралын аялгуу» гэдэг хөгжмийн зо хиолын түүвэр гаргажээ, / Б. ДАВААСҮРЭН Хариуцлагатай эрхлэгчинр . Ү. сэсмээ МОНГОЛ, ЗӨВЛӨЛТИЙН- ХАРИЛ ЦАА ВОЛ ЖИРИЙН НЭГ САЙН ХӨРШИЙН ХАРИЛЦАА тӨДИЙ БУС, УЛС ТӨР. ЭДИЙН ЗАСАГ, СОЁЛЫН ХАМГИЙН НЯГТ ТЭГШ ЭРХТЭЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГАА, НЭГЭН ЗОРИЛГО, АМИН ЧУХАЛ ЭРХ АШГААР НЭГДСЭН АХ ДҮҮ ХОЁР АРД ТҮМНИЙ ХАТАН БАТ ХОЛБОО МӨН ЮМ. Ю. ЦЭДЭНБАЛ Пайрамдлын сарын өдрүүдэд ма8- “най пионер багачууд Зөвлөлтийн хүүх дийн , хэвлэлийг “өргөнөөр “захиалан уншцгааж, тэдний сурлага хөдөлмө- рийн бахархам жишээнээс байнга су- ралцаж байна. Гэрэл зургийг УН. ГОМБОСҮРЭН мин ндалдддадал! уүуцлллллллуулллууглулллллимууууууимниүм 24 дэхь жилдээ " /ухагва “м 89 (ө95) 1907) оны 10 дугаар сарын эээээлрэртэ е Манх штзапйпамлаг Монгол-Зөвлөлтийн ард тумний өнө мөнхийн их найрамдлын эх үүсвэ Л. рийг дэлхийн хувьсгалын их жолоо- догч В. И. Ленин, Монголын ард түмний гарамгай удирдагч Д. Сүхбаа тар нар анх үндэслэн билээ. МАХН-ынхаа удирдлага, монгол- зөвлөлтийн найрамдлын ачаар хувьсС галын жилүүдэд манай ард түмэн ний гэм улс төр, эдийн засаг, соёлоо амжилттай хөгжүүлж, социализм бай гуулж дуусгах хөгжлийнхөө шинэ үе ЖАМБАЛДОР/”Н Улаанбаатар хотын намын хорооны нарийн бичгийн дарга байгуулсан ” дуусгах ариун үйлсэд зөвлөлтийн ард тумний үзүулсэн өгөөмөр тусламжийг үнэхээр тоолж барашгүй юм. 1930--40 оны үед Аж үйлдвэрийн номбинат, цахилгаан станц, ноос угаах фабрин, цахилгаан мэдээний МАХН-ын 4 дахь программыг ам- шугам, монгол транс, машинаар өвс жилттай хэрэгжүүлэн биелүүлж бай- хадах станц, МУИ сургууль зэргийг на. 5 ЗХУ-ын тусламжтай байгуулсан нь Монгол-Зөвлөлтийн найрамдал бол мана орны ундэсний аж үйлдвэр, дайн дажны хүнд хэцүү сорилтын харилцаа холбоо, тээвэр, соёл шинж үед ч энх цагийн бүтээн байгуулал лэх ухааны эх сурвалжийг тавьж ө?- сөн юм. Японы эзэрхэг түрэмгий на. раас БНМАУ-д удаа дараа халдан довтолсон үед монголын ард тумний эрх чөлөө тусгаар тогтнол сайн сайх ны төлөө зөвлөлтийн олон мянган охид хөвгүүд амь насаа хайрлахгүй зориулж байсныг монгол хүн бүхэн сэтгэл зүрхэндээ үүрд санан дурсдаг. , 1941 онд гитлерийн фашистууд ЗХУ-д халдан довтолсон хүнд үед монголчууд зөвлөлтийн баатарлаг улаан армид 100 мянга гаруй агт морьд, «Хувьсгалт монгол» гэдэг тан нийн цуваа, «Монголын ард түмэн» гэдэг нисэх онгоцны зснадриль зэрэг. 65 сая төгрөгийн үнэ бүхий чин.сэт зэлийн тусламж үзүүлж байсан. юм. Дэлхийн П дайны дараахь жилүу 9эд Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн найрамдал улам бүр бат жин бэхжиж манай социалист байгї/у/ лалтанд зөвлөлтийн тусламж асар их өргөжсөн билээ. 2 : - МАХН-ын ХУ их хурлын шийд- вэр, намын -шинэ. программаар - Өэв- шүүлэн тавьсан манай улсад соц 4- лизмыг. бүрэн. байгуулж, дуусгах түү хэн зорилтыг хэрэгжүүлэхэд ЗХУ-ын зүйл бүрийн тусламж чухал үүргайг гүйцэтгэх юм. Энэ ТУ таван жилд ЗХУ-ын тусламжтайгаар 300 гаруй үйлдвэр аж ахуй, соёл гүйлчилгээний газрууд байгуулагдах. болино. тад ч нэг зорилгын төлөө хэзээ ямагт хамт байж шалгаран бэхжсэн билээ. БНМАУ-д социализм байгуулж » Мийслэлийн єургууль ашонерийн бай гууллагууд Онтябрийн 50 жилийн ойг угтаж” «Октлябрь--хүүхэд» гэсэн уриан доор олон хэлбэрийн ажлууд зохиож байна. Пионерийн 2 дугаар бүлгэм Бор нуурын сангийн аж ахуйн дэргэд «Ок- тябрь» хөдөлмөр амралтын зусланг ба! гуулжээ. Мөн «Ильичийн орны сонин» гэсэн сурталчлах цуваа гаргаж, орос хэлний бяцхан. орчуулагчид шалгаруулах урал- даан зохиосон байна. Тэгвэл 14 дүгээр бүлгэмийнхэн «Лени ний тухай чц юу мэдэх вэ?» гэсэн асуулт хариултын уралдаан зарлаж, энэ ажлаа «Ильичийн өдөр» гэсэн сэдэвт цуглаанаар дугнэх гэж байна. «Зөвлөлт эх орон» танилцуулах клуб болон «Ле- нин--Онтябрь» гэсэн хүндэтгэлийн тан хим нээжээ. Пионерийн 3 дугаар бүлгэм «Бид Онтябрьтаа» гэсэн сурлага хөдөлмөрийн 45 хоногийн ажлаа эхлэж «Октябрь хүүхэд» бүлгийн нэг өдөр зохиож, Най рамдлын Дархан хот руу аялахаар зав даж байгаа ажээ. 21) дүгээр бүлгэ мийнхэн «Онтябэьы» хїн0 сёато "инээ? нээгээд байна. Эночэлон чийслэлийн 1, 4, 5,6 дугаар сургуулиуд, Лениний 1966 онд ЗХУ-ын хүч хөрөнгийн тусламжтайгаар үйлдвэр аж ахуй! өдий төдий барилгууд баригдаж аши! лалтанд орлоо. Энэ 1967 онд Зөвлөлтийн барил- гачдын гараар манай улсын анхны зурагт радиогийн төв баригдаж нийг лэлийн хөдөлмөрчид, манай залуу үе- маш баяр. баясгалантай хүлээн ав- лаа. Ингэж манай орны хөгжил цэ- цэглэлтэнд үнэлж барашгүй их тус хүргэж байгаа анд зөвлөлт нөхөд: дөө пионер сурагчид бид «баярла- лаа «Гялайлаа». гэж агуу их. онхтнбрийн алдарт 50 жи лийн ой, монгол зөвлөлтийн найрамдлын сарыг тохиолдуулан чин сэтгэлээсээ. хэлж байна. Октябрийн 50 жилийн ой, монгол зөвлөлтийн найрамдлын сарыг. угтсан өндөр бүтээлийн ажил, социалист уралдаан албан үйлдвэрийн бүх гал руудад өрнүүн явагдаж байна. . Нийслэлийн МХЗЭ-ийн байгуулла 29уд залуу үеийг Октябрийн хувьсга лын болон ахмад уеийнхний хувьс- галт дайчин, хөдөлмөрч өв уламж лал, пролетарийн “интернационалил- мын үзэлд үнэнч болгон .хүмүүжүү- лэх талаар -олон хэлбэрийн ажил зо хиож .байна. Монгол-Зөвлөлтийн за луучуудын хамтарсан. тойрон. аял- лыг хувьсгалын түүх дурсгалт газ- раар явуулсан ба мөн нийслэлийн пионер сурагчдыг ЗХУ-ын туслам- шаар баригдсан үйлдвэр, барилгын газруудаар экскурс хийлгэж “дээд, дунд тусгай мэргэжлийн . сургуулиу- дын оюутан сурагчдыг тариа. ногоо хураах, усжуулалт, барилга байгу. ламжийн ажилд зохион байгуулан оролцуулж байна. Улсын бэлтгэлийн ба хот тохижуулалтын ажилд манай залуучууд: өсвөрийн пионер сурагчид идэвхтой оролцож 4000- гаруй мод тарьж, 450 мянган нвдпат! метр тал байг зүлэгжүуллээ, Нийслэлийн. сургуулиуд иайрамд- лын -сард зориулан зөвлөлтийн багш сурагчидтай. хамтран. үдэшлэг .цул- салт зохиох, зөвлөлтийн боёч нарын өдрийг тэмдэглэх, киноны 7, 10 хо ног явуулах, зөвлөлтийн сургуулиуд тай харилцаа тогтоох ажил өргөн зо хиогдож байна. Сургуулиуд дээр орос, хэл сурах хөдөлгөөн- хүстэй өрнөж зөвлөлтийн дуу, зиүлгийн бүлгэм 9М- гуйлангууд байгуулж, орос хэлний олимпиад явуулж байна. Нийслэлийн сургуулиуд найрамдлын сараар зөв-. лөлтийн дуу шүлэг, бужгийн кон» цнерт тоглохоор цдэвхтай бэлтгэж бай на. Манай өнө мөнхийн. өмөг түшиг агуу их ЗХУ-ын тал бүрийн сэтгэл ха “рамгуй тусламж түүний жинхэкхэ чхан дүүсийн! сайхан санай сэтгэлийг) хэнээс ч “илуү.гун гунЭгий ойр (07 но мэддэг монголын..ард тумэн, ма- най ярцу--аддсэт залуучууд, шионё-. рүүд бид монгол--зөвлөлтийн ард түмний ган бат найрамдлыг улам, мааш “батжуулан бэхжүүлж нудний нөцгий! мэт хир буртаггүй хайрлан гамгаалж: явах брхом ма!дин үурэг- тай. йл танхим булан байгуулж, Зөвлөлтийн ггвөөмөр туслалжаар баригдсан ү Эр барилгын газраар: аялал зохиож байна... 15, 16, 20 дугаар бүлгэм, «Найромд- лын дэлгэц» сэдвээр зөвлөлтийн книно-. ны 3, 7 хоног «Октябрь-Найрамдар» уззсгэлэн, уралдаан тэмцээнүүд явуулж дүгнэжээ, 11, 38, 84 дугээр бүлдэ- мууд Зөвлөлтийн мэргэжилтнүүдтэй уул валт зохиож «Ахан дүүсийн, дуун» гэсэн найрамдлын! сздэвт найраг дууны фести валь -зохиож зөвлөлтийн баатар, пионе- рүүдийн намтраар «Зоригт баатруудын дурсамж» гэсэн бяцхан номуудсгаргасан байна. «Пионерийн: үнэн»: сониноос 1000 дугаарынхаа. айг. угтан .зарласан «Он- тябрь-хүүхэд» гэсэн-бүлгийн .- үзүүлэх цуглаанд нийслэлийн -пцонерийн:, бүлгэм бүр шдэвхтэй оролцохоор. бэлтгэцгээ» байна. Ингэж нийслэлийн Г56:72980 Октябрь угтсан ажил өргилөн ундарсаар байна. с 1 МАНАЯ. СУРВАЛЖЛАГЧ МОНГОЛ УЛСЫН ИХ СУРГУУЛЬ Хувьсгалын жилүүдэд манай ор- ны улс ардын аж ахуй соёл хөгжиж дээд мэргэжлийн боловсон хүчний хэ рэгцээ шаардлага нэмэгдэж ирсэн уч раас 1940 онд хуралдсан МАХН- ын 10 дугаар их хурал их сургууль байгуулах шийдвэр гаргасан билэз. Урьд Азийн хамгийн хоцрогдсон орон болж байсан тийнхүү монгол ул сын түүхэнд анхны дээд есурсууль болох Монгол улсын их сургууль бай гуулагдсанаас хойш хорин таван жил болж байна. Монгол улсын их сургуулийн хөг жил бол МАХН-ын мэргэн ясолоодло го ЗХУ-ын сэтгэл. харамгүй туслам- жаар манай оронд ялсан соёлын хувьсгалын нэг том ололт мөн. Мон- гол улсын их сургууль өнгөрсөн 25 жилийн дотор улс орныхоо социалист байгуулалтын олон салбарт шаард лагатай дээд боловсролтой мэргэжилт нүүдийг бэлтгэн өгөх эрдэм шинжил гээний олон чиглэл салбаруудыг үүс гэн байгуулж хөгжүүлэх хэрэгт асар их үүрэг гүйцэтгэж байна. Монгол улсын их сургууль 19432 оны 10 ду гаар сарын 5-нд байгуулагдаж Фи- зик тоо, анагаах ухаан, мал эмнэл- гийн зэрэг. гурван Факультетын 90 гаруй оюутан 11 багштай хичээллэж эхэлжээ. Энэ өдрөөс эхлэн монголын залуу үе эх орондоо дээд боловсрол ояох бололцоотой болсон билээ. Их сургууль байгуулагдсан анхны жилүүдэд үндэсний багшлах болов- сон хүчин бараг байгаагүй тул ЗХУ. аас профессор багш. нарыг урьж хичээ лийн кабинет лабораториудыг Зөвлөл тийн тоног төхөөрөмжөөр тоноглож байжээ. Анх их сургууль байгуулагдсанаар манай оронд дээд боловсролын бүхэл систем үүсэн тогтож хөгжих бааз нь болсон өм. Их сургуульд мэргэж- яийн шинэ ангы салбар байгуулагдан төгсөгчдийн тоо өсөн ирлээ. Өнгөр өвн 25 жилийн дотор 80 гаруй мэр гэцлийн бүрэн дээд боловсролтой 4885 хүнийг эх орондоо бэлчгэн өє- чээ. “Манай орны бүрэн дзээд боловсрол той хүмүүсийн 80 гаруй хувийг Ул- ЇЕ сын их сургууль тессөгчид эзэлж бай на. 1966--67 оны хичээлийн жилд улсын их сургууль 230 гаруй багш 2200 гаруй оюутантай, Физнк мате маяек, байгалийн ухаан, политехник, нийгмийн ухаан, хэд бичиг, барилга инженерийн 6 факультет, оройн сал бартай хичээллэж байна. Улсын их сургуульд мёнай орны охид хөвгүүдээс гадна ЗХУ, БНАВУ БЇУл улс зорэг социалист орны ою) тан, аснирант нар суралцаж байна. Их сургууль өргөжин хөгжиж ирс ний нэг тод илрэл бол манай орны аж ахуй, соёлын хөгжлийн шаардла ганаас үндэслэн манай сургуулийн хө дөө аж ахуй, эдийн засаг, анагаах ухааны Факультетууд биеэ даасач дээд сургуулнуд болж одоо энэ гур ван дээд сургуульд 4000-аад оюутан суралцаж байна. Түүнчлэн их сур гууль үндэсний профессор багш нар тай болсон бөгөөд тэдний мэргэжил чадвар дээшилж, нийт багш нарын бараг 10 хувь нь эрдмийн зэрэг цөл той хүмүүс болжээ. Эдний дотор БНМАУ-ын шинж- лэх ухааны академийн жинхэнэ 68 сурвалжлагч гишүүд, манай орны нэрт эрдэмтэд байга. Манай оронд соцлаяйвмМын мате- риад технинийн баазыг еөриүүн бай- гуулах асуудал нрактик зорилт болж тавигдсан цагаас эхлэн үндэсний нн женер технинийн боловсон хүчнийг эх өрөндөө бэлтгэх талаар МУИС- ийн өмнө тодорхой үүрэг тавигдаж иржээ, Энэ үндсэн дээр геологи цаг уур, цахилгаан дулаан, барилга ме- ханик инженерийн салбаруудыг бай гуулсан байна. Одоо эдгээр шинэ салбаруулад 1000-аад оюутан сурч байна. МУИС-д нилээд Сайн тоноглогдсон 40 гаруй лабораторнуд олон тооны кабинет хичээлийн музей уран дарх ны газ хэвлэлийн товчоо ажиллаж байна. Оюутныг эх орондоо халуун хайр тай пролетарийн ннтернационалын үзэдд үнэнч коммунист боловсон зөв хүмүүжилтэй бүх талын боловсрол» той болгон хүмүүжүүлэх хэрэгт их сургуулийн захиргаа, намын хороо ихээхэн анхаарал тавьж ажиллаж бай на. Чухам энэ зорилгоор 1964 оны хавар тус сургуулийн дэргэд соёлын их сургуулийг байгуулсан байна. Биеийн тамир снорт, урлаг, утга зохиол, эрдэм судлалын зэрэг олон талын ажилд сонирхолтой оюутны авьяас билгээ хөгжүүлэхэд нь соё лын их сургууль туслаж байна. Улс орныхоо соёл шинжлэх ухаан, үйлдвэр хөдөө ам ахуйг хураан явц тай хөгжүүлэх, хүн ардаа сөёлжуу захад их сурсууль асар их үүрэг гүйцэтгэсээр байна. Манай нам з8- ёайг их бүргуулийр цаашид өргөтгөн хөгжүүлэхэд цөс ямагт анхаарч байд гийн ачаар 25 жилийн Дотор ийч амжилтанд хүрчээ. р, Ө-В:ЇӨсН БАГШИЙ НЬ ҮГ Би 1923 онд Цэцэрлэг-мандал айм зийн бага сургцуульд өрж эрдэж соё- лынхоо замыг эхэлсэн билээ. Тэр үед монгол бичиг, тоо бодлого, дэлхийн, байдлын хичээл заалгаж түүндээ бид шамдан суралцаж байлаа. 1926 онд уул сургуулиа төгсгөж Улаанбаатар хотноо ирж эвлэлийн төв хорооноос удирдан хийлгэж байсан тионерийн удирдагч нарын 2 сарын курст су- ралцлаа. Тэгээд цэцэрлэг мандалын төрөлх сургуульдаа эргэн очиж пионер бага чуудыг хүмүүжүүлэх ажлыг хийж байв. Ь 1928 онд оюутны сургуульд орж суралцаж төгсгөөд багш боллоо. Тэр цагаас эхлэн хот хөдөөгийн бага дунд сургуулиудад тасралтгүй багшилж ирсэн юм. 1952 оноос эхлэн одоо хүртэл МУИ Сургуульд монгол бичгийн багшаар ажиллаж байна. Би сурган хүмүжүүү" лэх ажлынхаа явцад бага сургуулийн! 4 ангийн унших бичиг, "х сургуульд үзэх хуучин монгол бичиг зэрэг су рах бичгүүд зохиож эрдэм шинжилгээ ний хэд хэдэн өгүүлэл бичсэн. Мөн «Номын хурим» гэдэг уран зохиолын жижиг түувэр хэвлүүлсэн билээ. Өвгөн багш би МУИ Сургуулийн 25 жилийн ой болж байгаад хязгаар гүй баяртай байна. Энэ баяр бол зөв! хөн их сургуулийн багш оюутан Яфё рын баяр бус манай нийт ард түмэн түүний үе хуухэд пионер багачуудын баяр юм. Мөн та нарын олонхи нь динд сургуулиа төгс- гөөд эрдэм мэд- лэгийн ундраа болсон мых сур- гуульд орохыг догдлон хүсдэг омчзээ. биелүүлэхэд хичээл суралцах, эелдэг Өа »ццу байдлыг хичээн эзэзамших явдал мж чухал шүү! Түүхт энэ ойгоор хүүхэд бага чиуд та нараас птнонер хуний нацдын чанаваар хүмүүжиж, онц сайн суала гын эзэн болцгоохыг евөөе! МУИ сургуулийн ахмад багш Д. ЧӨРЖИЛСҮРЭН Энэ хүслээ номдоа шамдан єєїїє нїчї40по тер А. Д. Кирюхинтэй ба рилдсан мастер Сүхбаатар ултай, тайван тогтонги ба рилдаж оноогоор ялав. 68 кг-ийн жийд мастер Нам- жим ЗХУ-ын спортын мас тер Л. Н. Данилинтай барилдаж хайнцлаа. 70 кг ийн жинд мастер Сэрээтэр ЗХУ-ын мастер Г.П. Венг линскийтэй барилдаж хүч єєНєМ нїчїаОцо котой залуу бөх Сүрэн- жав (10 дугаар ангийн су рагч) идэвхтэй барилдсан боловч өрсөлдөгч нь даван гайлан оноогоор ялав. 57- кг-ийн жинд спортын мас- тер А. Д. Кирюхин уран чадварлаг барилдаан үзүүлж, нэгдүгээр зэргийн тамирчин М. Хойлогдор жийг нэг минут 15 секун єєїїєи нїчїа0но нэ-очир мастер А. ц. Ше ховтой барилдаж хайнцдак. 4:3-ын харьцаагаар Моек- вагийн шигшээ ялж Октл5 рийн түүхт 50 жилийн өйг угтаж зөхнөсөн ах дүү гийн найрамаалт манай хоёр орны бөхчүүдийн нө хөрсөг уулзалтыг хаах ёс лол болов. Энэ уулзалт тэмцээн нь манай бөхчүүд єєїї єє нї4ї140пО. ЄЄМЄМ НїЧ140ПЭ снөрт хөгжөөд бараг зуу! жил болох гэж байгаа БН СЧУ-ын шилдэг дугуйчид, манай дугуйчлын хооронд багийн 100 км, нэг бүр- чилсэн дүнгийн 150 кж- ийн уралдаан явагдаж өнгөрлөө, Эхний өдөр хоёр орны дугуйчдын багийн 100 км-ийн урал Ч ханангэалж оноогоор данх тэд цэвэр ялав. 63 кнг- Зөвлөлтийн туршлагатай даан болов. : кг-ийн жинд мастер П. С ийн жинд мастер Л. Н. Да авьяаслаг бөхчүүдээс Ү Улаанбаатар, Москва хо 5 Дагвасүрэн, ЗХУ-ын мас- 8 нилинтай барилдсан мас- 8 «техникийн уран чадвар» “ЭМЭН Ардын 2 аг 1 Эв 1всэУ Л аЭ Журулнд оноо- к тер, Намшир шувт Бён 9, 5 Еузэдоэс том сургууль бо- жилт үзүүлж түрүүлэв. Да Баадшанс уудын лаглав. ор оөнөөгөөр ялав, . р: гр хөрсөг уулзалт тэмцээн т ! н аах өдө орны та- саяхны хөёр өдөр Спор- Шоо Энэ өдрийн барилдаан 2 уон: жинд залуу мастер ааицннийннй 5 тын Төв ордонд амжилт- 87, 97 кг-ийн жинд мас- ртаг мастер Г. Венглис 1 лрчил- тай! бахас энхэрэн “Эхний ЛЕ ТертАЛШ” мардвэж АЛ ЦЛЫЙ хяна барилдаж 2 минут Р, 50 км-ийн нэг бн өдөр Москвагийн шигшээ 39 Шехов, Ж. Мөнхбат, Х. 2 шЫй үчэн23 цэвэр ялалт 8 сан: уралдаан бө -ж Улаанбаатарын нэг дүгээр Фш Баянмөнх нарын хайнцаа 0 йн хоёр багийн өнөөг ү -ын тамирчин Л.Фр шигшээ багтай барилдав. 9 лаар дуусч Улаанбаата- Ф ТЭМЦүүлж гялалзсан ам- 4 тишек, Вацлав .Довлера, 52 кг-ийн жинд ЗХУ-ын рын нэгдүгээр шигшээ баг Балхь аалхэй 78 кг-ийн П. Долоужил нар сиартын: нассер, “Москах: 2 4,5:2,5 харьпаагаар ялав. ос заал гаввүйы л үйл он гурван байрт оров. . Ма- н лдэг ксчны нэ Моск 4 5 ,. Гө! Я - А.: Кувьменко, манай” ха--ё улаа аын хуч Б хн Я.снэруллтэй б6- 85 с най дугуйчдын ЧүзүүЭсэн шар иар Дамлгиншарав- юэ гаар шигшээ багтай барилд 79 й нпав. Ч 5 "нэ “удаагийн амжилт ! 3, барилдав. Шоосан дараах өдрийн тэм- т Мастер А. П. Морозов 8 уй “ҮРЭД ТОГТООСОН амжилт Дамдиншарав эцсийн 3 2 цээн маш сонирхолтой бо ё 87 кг-ийн жинд нэгдүгээр Ё то Даа хүрээгүй нь нарийн ху мннутад сөрөх давшилт лов::. зэргийн тамирчин Лундаа- х Ш ваарьтай тодорхой бэлтгэл . Х-189 оноо авч “ялав. З Зөвлөлтийн бөхчүүд 5 тай барилдаж оноогоор ял 28 2 дасгал байнга . чанартай араа нь 57 кг-ийн жинд үз уран, гоц барилдаагаа энд «2 297- “Ф хий үмжилттай 1967 оны Москвагийн ав. Ш.вод-охарууллаа. 52 кг-ийн ТАЛТ Энэ өдрийн эцсийн ба- 1178 ЁЭБСОЭ6 Тв 9 : мэн бол. рцилчй р рага ЗХУ-ын спортын мас жинд мастер А. Кузьмен- 9 рилдаанд мастер Ө. Эрдэ (9 ний ЭВаЖаргү дугуйн 8 13:52:54 :6-3 : гэдгийг тод харууллаа. : Пїлтый урдк-тавдугаар хичээл Ард түмний бог даг байгаа 7т ярьб ажин дэлгэрч “эхлэв. Зөвлөлтийн гийн төвийг ап хөдөлмөрийнхөө энэ нөхөр Ц.Дүгэрсүрэн, С. Ю. Цэдэнбал, Н оролцов, тэнье-сээыс оны лэмиасссэниис аш -ээньс шон үлгэр домогт үе уламжлан ярь далдыг хардаг шидэт толь» хэрвээ угсралтынхан Монголын зурагт радио иглалтад өгөх хугацааг хоёр сараар 5 : 9 дээжийг ах дүү монгол нөхөддөө Октяб- лсчфыг жилийн ойн бэлэг болгон барилаа. Брлнан радиогийн шинэ төв нэг программаар хоногт 16 цаг ОВЧЛЫаны тэгш талд тооцоолж үзс м артан нэвтрүүлэг хийх, төхөөрөмжөөр тоноглогджээ. онголын зурагт радиогийн нэс энээр 70 километрийн зайд элтэд нам, засгийн удирдагч ш Лувсан, Д. Моломжамц, Ж. Самбуу, ! Лувсанравдан, БНМАУ- лөлийн орлогч дарга Д ээжий ын зовэВлӨйтыҮЛЭВЭН БОров ваар солоп Намын Төв Хороо, засгийн газрын хэлтсийн рхлэгчид, яам, тусгай газрын сайд, дарга нар, нам, олон нийтийн байгууллагын удирдах Зурагт радиогийн нээлтэд бас тус улсад суугаа Зурагт монголын айл өрхөд товчлон, лоо, Б.Дүгэрсүрэн, Ц. Пунцаг» нийслэлийн хариуцлагатанууд гадаадын 1АДВОГИЙН |. 108 дипломат корпусын тэргүүн, хариуцлага гай ажилтан нар оролц Зурагт радиогийн төвд болсон энэ цуглааныг Улаанбаатар хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга нөхөр нээхэд ЗСБНХУ, БНМАУ-ын төрийн Тус цуглаан дээр МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Намын Төв Хорооны нарийн бич гийн дарга нөхөр Ц. Дүгэрсүрэн үг хэлэв. ЗСБНХУ-аас тус ул сад суугаа Онц Бүрэн эрхт Элчин сайд Л. Н. Соловьев, Мон адногийн төвийг барьсан зөвлөлтийн барилгын дарга В. И. Трейвас, БНМАУ-ын Шинж- лэх ухааны Академийн ажилтан дэд эрдэмтэн А. Дулмаа нар баяр хүргэж үг хэллээ. Монголын зурагт радио албан ёсныхоо нэвтрүүлгийг 9 дү- гээр сарын 27-ний өдрийн 18 цагаас (Нээлтийн өдөр) «Манай анхны зочид» гэсэн ирограммаар нэвтрүүлэв. Б. Алтангэрэл хөгжимд эгшиглэв. голын зурагт р хоёрдугаар трестийн 1 “2 ї В -- тээлэг авах 1 столовони Е2: СВЭгь тальтө в гарде г-Өлгүүрт пальто өгөх. | Мы обынно обвдаем в сто- 6. Сдать экзамен--шал | ловой. Мы с товарицамц 20ЛТ өгөх, “1 ариходим, 8 столовую, сни. (7. Сдать нниги є библиоте-| Ни пальто, сдаём 8 гарае- ХУ--нОомын санд ном өгөх ! Ї 25 Потом мы становимся (9. Ши -ногоотой шөл 1 90 : Ї очередь в кассу. У нассы | 9. Сип с рисом--биудаа- | 7-| висит меню. Сегодня я на 70! шөл | “|| лервое взял ши, а мой то- 10. Мясной суп--хар шөл ) иш, суп с рисом., На вто- 11. Суп с. каптофелем цэцэг гээд биеэ тэ рилцсан-анд найа на | вариш, С| р 9 х Ё 24 377 “| роё мы взяли 3 нотлеты, а ЖЭТ эн шөл . вэрлээ, «Фнэ санамсар байицгаав. : | на третье чай с молоком. 2. Сип « " фрикаделькт гүй сайхан болов. Энэ хоёр охиныг най- х В столовой самообслужи- “УРСҮлгЭгЭал махтай шөл | Алтапцэцэг, Зина нар аль рамдал нөхөрлөл ийнхүү “йн . З амбобелиживанне : Нээх : 5 вание. Мы берём тподнос, Эвнс ЦБүх Т тн эртний танилууд байжээ. танилцуулж, найз нөхөд ХҮҮХЭД өө үйлчлэх . 5 3 1! ЁЧ ца сав ЭХЭНД ҮЛХОЖ ээЭсЭВ | Энэ хоёр жилийн болгосон юм. ! Ё им свой обес 1 олбнка--Өавсны сав Сэлбш Їмонери ( турш байнга захи їр ха ж М эн агроонос ц несём на стол 75. У мейя хсарбний аплас | ов А таэчнэМЭВЭР Эс 5 риш байнга длаар х . ГОМБОСҮРЭН а столе стоят соломхо, Би хөөлөнбөө дутал | ЯНЭЛБЭНХЭРЭР цаОнС горчицница, перечница. Мы Н рийн өдөрлөл мхнНогдОож с болыиим аплетитом обе- меня тлохой апно- ! байлаа. Тэр өдөрлөг дээр даем. ч) тї Би хөөлонд Амргуй бай | пнчонер Зина, Алтанцэцэг! Дээрх сэдвийн Өагуу хийх "а нар уулзлаа, Эл хөгжилтэй “даалгавариуд: 177. Ириятндго аппетита | сайхан амралтынхаа тухай 51. Энэ сэдвийг хэд дахин (772707 хооллоно ит? ! хүүрнэн ярилцаж, тойрон уншаад өрчуул! 8. Хоёр хуний яриаг чээ | бүзкиг хамт хийж тоглож 2. Доорх үг, хэллэгүүдийг 207 3.55 5 | нааджээ. Энд ч тойрон бү чээжилж, өгүүлбэр зохио а) - Добрын день жиг, тэнд ч токёлоом наа 1. Снимать пальто-паль- Г.Эйсээгхээн ! дам, болж хааяагүй хая тогоо тайлах й ын ооёбалиг ! дурсгал солилцоно. Зива | Ч Снимать шалку-малгай у эсэд ТЦЕГоЄс | Алтанцэцэг нар хаягийн- 5 5 дёмгте вместе обейагь, р ? ЇЕ 8 хэ эдцэүн ! хаад аргацгааж . и/ ть нартины сод 5, л билхоугүүйг 16 "Үү 6 Ё 5 зонандад р БУЛ Б):2 ЁЭточ иестоу в8боанод бие: бисийнхээ хаягийг би Багт оно чан нот чүүлж авахаар болов. Хая хуулж авах Ё » : э: 4. Снимать скатерть сө эт свобоОное место, гади | ойчдог дэвүрээ ынлцож ! стола--ширээн дээрээс .бү- 7665 ложалцста. 1 Буряд -А.С.С.Р. г. Улан Благодарю вас. Үдэ ул, Терешкевой 11. 5 л Эрхэм Хатагтай! Орос орны сэт гүүлч манайд зочилж байна. Тэр хүн “Зоя, Шура хоёрын тухай над ярь өглөө. Тэгээд би Танд хэдэн үг хэлье гэж бодлоо. Нөхөр бид хоёр найман “3 жил хүүхэдгүй аж төрж байтал, аш- “(Үй хүү төрөв. “Хүүдээ бид Франк гэж нэр өгөв. Хоёр жилийн дараа Аугусто мөн хоёр. жилийн дараа Хосуэ төрсөн юм. Нөхөр минь цусны даралт ихтэй байв. франк таван пастай байхад манай хэд өнчирлөө. Бэлэвсэн авгай “Турван хүүхдийг “тэжээнэ, өсгөнө гэ- Дэг хичнээн хэцүү гэдгийг та эх хүн ор мэднэ. Би гурван хүүдээ адил хайртай. Гэхдээ нөхөр бид хоёр “удтал хүсэн хүлээсэн болохоор Фран | КаД арай илүү хайртай байсан. Хүү ОХЭд минь сайн хүн болох төлөвтэй -«7-р сарын 96-ны хөдөлгөөнд» минь оролцдог болсныг нь би мэдээгүй юм. Гэвч манайд олон за- луучууд үе үе цугларч эх орон, ард түмэн, Фидель Кастрын тухай ярил- ”Хаж маргадаг байлаа. Гэтэл Хүүг минь анх -удаа баривчлав. Гэвч удаан хорилгүй суллав. Тэд нарыг хэрэгт, -татах баримт байсангүй. Би олон том тааварлан бодох болов. Тэгзэд би хүүтэйгээ ярилцахаар птийдлээ. Ийм “ҮЕД эх Хүн хүүдээ юу хэлэх байна. “Цөмийг нь хэллээ. Тар минь “мний “5 8Яриаг анхааран чаглаад дараа нь па ХрҮэ, 59 28 Л, З5У 1. стовт 1 туыгрик “Сарандаш стонт өӨны оч? одне нолейка) Цэгүүдийн оромд стонт, Яриандаа хэрэглэ: Нинн (рубль), Зоя, Шура хоёрын эхэд ИЛГЭЭСЭН захидал майг тэврэн авахад би түүнийг яасан ч өөрчилж чадахгүй юм гэдгээ мөд- сэн. Харин дүү нарыг нь Франкын замаар өруулахгүйг би хичээсэц бє ловч хоёр дүү нь ахыгаа дагалаа. Франк хувьсгалт ажил хийнс байжээ. Буу зэвсэг, сум хэрэглэл хүнсний үй фиделийн отрядыг хангах йн асуудлыг миний хүү зохион тан ажиллаж байсныг амь үюэгдсэнээс нь хойно мэдсэн юм. “1957 оны хавар түүнийг баривч-, намайг цагдаагийн газар таны ч гэсэн учрыг олно Дараа нь шүүхийн тас- лан шийтгэх хурал боллоо. Миний хүү Фэранкийг хотынхон ийм сайн кВ--22 Халтаровой Зине тун ихээр гайхицагаав. Миний найз -- Моя цолруга Алтан- голт гэсэн үйл. үгнүүдийн Монгол улс Улаанбаа ть тохирохыг ӨнЧ т ” зугаа Ч 5 Хлеб .. 3 тиугрина совок ааВ. хот 1 5 АУЧЗаР, хунд мэт : чингөв. Ботники 262554) КАЯШАЭ ЫГ УЛ араа МАХ ЗҮҮН ГАРААС: нков. Нальто .. 70 тугрни- А тЕаВцэцэг ГЭЭД сичцэгээ эв. Нөски .. 3. трарика лээ. Тэгээд тэр хаёр бич- "астюм 80 тугриков. сэн хаягаа хариагаагааж Зина мэддэг гэж би санасангүй, шүүхийн хурлын танхим пиг дүүрч гудамжвнуу дад хэдэн мянган хүн цугласан бэй лаа. Тэд нар «Франк Паисыг сузжа Франк Пансыг сулла!» гэж хашгарал даж байв. Хүү минь хурал дээр үг хэлэв, Хотынхон нийтээрээ бужигигж байсан учир хүүг минь шоронд хийж чадалгүй суялав. Дараа нь түүнийг хэд дахин баривчилсан юм. Хүү минь гэртээ хонохоо бараг болив. Энд тэнд хоног өнгөрөөнө, Хааяа үүрээр гэнэт гүйн ирэхдээ идэх юм эсдэл мөнгө авчирч өгөөд, төврэт үнсээд Л алга болчихдог байлаа. 1957 оны зургадугаар сарын 390-ий Хосуэ минь алагдлаа. Түүнийт нехед тэйгээз хамт гудажжинд язахад нь Батистын цэргүүд дайрсан юм. Тэ- дэнд зэвсэг байсан учир тэд эсар- гүүцжээ. Энэ хэрэг өнгөрөөд нэг болсны дараа хүүгээ алагдсаныг би мэдсэн юм. Тэр үед Франкийг буу- дан алах хатуу тушаал гарсан бай- жээ. Би түүнийг мэдсэнгүй. Франк нуугдаж байжээ. -- Би хүүхдүүдээ аврахыг бодож. Испанийн консулд очиж намайг амьд байгаа хоёр хүүтэй минь Испанийн харьяат болгож өгөхийг гуйлаа. Кон сул надтай цуг цагдаагийн анги руу очлоо. Энэ явдал. Хосузгийн алагд санаас хойш яг нэг сарын дараа бол сон юм. Бидний орж очсоп цагдаа- гийн ангид нэг цэрэг гүйж нрээд: Франк ГПанс алагдлаа. Франк Їїзие НЭЭГДЭВ дуулал ЗӨВЛӨЛТ БУРИАДЫН ДШАН-- ҮДЭ ХОТЫН 8 ЖИЛИНН СУРГУУЛИЙН 8 доглАР АНГИЙН СУРАГЧ ХАЛТАРЫН ЭМННА. УЛААНБАА ТАР ХОТЫН 17 ДУГААР ДУНД СУРГУУЛИЙН 7 ДУ.” ГААР АНГИЙН СУРАГЧ ЖАЛЦАНГИЙЫ АЛТАНЦЭ- ЦЭГ НАР. ааагдлаа! гэж ханширав. Зориут ям- гэм байж мэдэк юм гэж бодоод: -- Алагдсан хүн хаава байна вэ?” Мадаед үзүүлнэ үү! Түүнийг би таних масадгүй гэж би хэллэв. Намайг хүргэж өглөө. Очсон чинь хүү минь Франк мянь мэгэнт амьсгал хураажээ Эрхэм Хатагтай Танай орны олон аасж эх дайнд үр хүүхдээ алдсан гэдгийг би мэдэж байна. Ийм эхчүүд Кубад олон бий. Эрхэм сэтгүүлч тё- ны хүүхдүүдийн тухай надад ярьж өРсөнд мнинй хувь заяа таньтай төстэй санагдсан учир Ою тавд ойхн даа бичлээ ... Та хүү охин хоёроороо хохирсон бол би бас хоёроор хөхирлоо. Шура Хосуэтэй адил гарчаа. зэвсгээ барьж алагджээ. Зөя. Франнийн адыл цартнзан бай жээ. Би ганц хүү Аугустотайгаа үлд зээ. Тэр минь зав, ах, дүү гурзаа орлож үлдлээ. Гэвч хувьсгалын хэрэгт миний гуравдахь хүүгийн амь- хэрэгтэй бол хувьсгалын тө- лөө амиа өг! гэж би Аугустдаа хэл- нэ. Хүндэт хатагтай мннь тантай уул заж учрахыг би туйлын их хүснэ. Энэ хүсэл минь хэзээ нэг цагт бие лэхийг хэн байг гэх вэ? Тэгвэл бид хоёр сэтгэлийн үгээ ярилцаж . хамт нулимт унагаах бизээ. Өврийн үр хүүхэд, гэр бүлийнхээ тухай би амьд ралдаа анх удаа ийм тодорхой өгүүлж байна. Би танаас хариу захидал хүснэ .. Зоя, Шура хоёрын эх Таныг гүнээ хүнлэтгэй бсолсон Росарио Гарсна де Панс. Д. ОСОВ орчуулав. : 23 : Уммм хмхуумлахлмусАМ мОйлм кл 000ЖЖЧ0т01ПүКЖ хдоогоос инлээд хэдэн жилийн өмнө юмсан. Бид- ний хэдэн хүүхэд зуны дэл гэр цагт Мөнхийн бул- гиин эрэг дээр бужигнан гоглодогсон. Эрэгтэй нь шилбүүрээ унаж хурлан морьтой хүн болон гуяа алгадан нэг нэгийгээн хөөж давхина. Эмэгтэй нь илаг чулуу өрж, түүний- гээ ярайтал билчиж яваа мал сүргүүд болгон дан- хайсан цагаан өргөө гэр- тэй өнөр өтгөн айлын эзэг тэй болж, хурдан морьтой тачигнуулан давхиж яваа биднийгээ ирэхэд нь их Л ёс журмыг даган цагаан мөнгөн баавар шиг аржгар чулууны хэлтэрхий дээр шороо элсийг, арнун идээ болгон овоолж аав й хээ эвлэг ёсч дуурайн “хөөе өвгөөн идээ цайгаа зосгло!» гэж нх л нам04- тайхан дайлан тоглоно. За ринмдаа найр наадам хийж б-йїгаагаар тоглопо. Бас ч болоогүй өөрс- гийн. хөлийн хурдаар, хур лан морь болон уралдаж, бяр чадлаан сорилцон бөх борилдана. Морь уралда- хад миний морь дандаан түрүүлдэг. Лхагватай бил ний хэн нь ч барилдаад хүч хүрдэггүй байлаа. Бид Лхагвааг заан гэх бөгөөл Лхагваа маань ч өөрийгөөн «Лхагваа эган» гэж хэлүүлэх тун дуртан. заримдаа Өнднийг Лхагваа гэж дуудахад тэ- рээр нх л дургүй «Лхаг ваа заан» гэж дуудаж бай/ гэж загнана. Үнэхээр ч Лхагваа маань тэр үед бидэн дотроо бөхөрхүү га либартай, бие нь хүрэн бор, цээж зузаантай дан- ДХаа л хувцасгүй нар 0бо- тэх АААААЛААААДАЛАА. . /оФукуллэг/ роонд нүцгэн явна. Бидэнтэй барилдахдаа гэв гэнэт харван орж барь цаа халж хүчийн лдавуу- гаар «Нохой мордох» хэ- мэзх мэтээр унагаж бо хийн горимоор тахимаа аван Лхагваа заан давла2д гаж өөрөө хашгирна. Хаа- яа нэг найз маань Лхатг- вєаг тавхайдаж яг далаар нь унагана. Тэхэд Лхагваа--Худлаа он унаагүй хайнцсан гэж босонгуут ухасхийн дайрч өнөөх л.нохой морддогоо роо унагааж. За чи ингээд л иЗ- майг тавхайдаж бай! гэж хэлэх нь бидний бахыг ха натал хөхрөлдүүлнэ. Тэр үед бид хэдийн бариллаа- ныг өвгөд хөгшид хараад Лхагвааг-энэ л хожим бөх болж магад! Ялнмгүй жаа хан шилтэй юм гэдэг байж билгэ. Мань хүн түүнийг дуулаад урам орсон янзЗ- тай малилзтал инээж суус ныг сайн санадаг юм. УдД- сангүй манайх өөр аймаг руу шилжсэнээр бид хэ дийн барилдаан тоглоом завсарлаж сураг чимээ ч дуулдахаа- байлаа, -Гагц хүү одоо болтол санаанаас минь өлчир багын Лхагваа заан минь ер салдаггүй юм. Одоо нэг уулзаж ба рилдаж үзэх юмсан гэж үргэлж бодогдоно. -- Саяхан улсын төв цэнгэлдэх хүрээлэнд үнН- дэсний хүчит бөхийн 604- рилдаан үзэхээр очлоо. Нэгийн даваанд даян ав- рага Дамдинтай Дорноговь аймгийн залуу бөх Лхаг- наа бариллана гэж зарла- хммллллАлА Сурлага хөдөлмөр. билээ... Цэдэнсамба, маа (Дорнот), Дагдан цаж байна. : "Нийслэлийн 232 ду: 222) гаар бүлгэм рийн 50 жилийн ойг угтаж районы танхимын «Аврорын дуун» ки чо театрыг Октябрийн 50 жи- авьяас раараа шалгарсан тэргүүний 200-аад пионер энэ зун ах дүү социалист ор пуудын пиоперийп зусланд амарсан ЗУРАГ ДЭЭР: (Баруун гар талаас) (Өмнөговь), (Булган), Хишгээ (Сүхбаатар) Цэнд нар гадаадад амарсан тухайгаа ярил Н.НАНЧИВЫН авсан гэрэл зураг Октяб- Октябрийн «Од» кино зэргэд нээлээ. догдлон --Энэ найз лав мөндөө хараа салгал- гүй суухын. чацуу. олон хүмүүс «Лхагваа гэж нэг залуу бөх тун хүчрэгдэх- гүн эр юм» гэж магтан ярьж байсныг санаад улам ч с л хөөрч тэвчин хү- суув. Мөдхөн Дам- дин аврагатай барилдах бөх зүүн магнайнаас гя- лалзан гарч нүд тайлав. Тэрээр -голигордуу цул хү рэн биетэй, дунд зэргийн нуруутай яг чээжин дэЭ- рээн арслангийн архирч байгаа толгойг сүртэйеэ том гэгчээр шивүүлэн зур Жи Аврагын урдаас гя- лалган их л намбатай дэл нэ. Аврага руу тэрээр гэв гэнэт харван орж өргөх гзэд даасангүй төдхөн 99- рөө уначихлаа. Миний ой- ролцоох үзэгчдээс нэг нь энэ залуу бяргүй мөртөөн хүчтэй хүн болох гэ»! чээ жин дээрээн арслангийн архирч байгаа толгойг ямар ч том зурсан юм. бэ дээ, бяртай бол ч яахав. Уул ньч хариугүй бяр муутай эр юм хө гэж том дуугаар Єжтойхон өгүүлнэ. хыг л миний сэтгэл гэж бодон Бяцхан чалва- далд Алимаа (Баянхопгор) “боловсролтой Нудний хараа, хөдөлмөрийн ) бол ямар өнгийн бэх хэрэглэвэл зохих вэ? гэсэн асиул?7 товчхон хариулт өгье. Хун төрөлхтөн эрт үеэс, хэмжээгээр нөлөөлдгийг мэдэж, амьдрал, практик Энэхүү таамаглал ө нүдний доторхц даралтыг цэцэг навчсын”дунд хүний сатгэл сэргэн тохиромжтой нотлогдсон байна. Ногоон өнг нвдлыг багасгана Ногоон ой, зүлэг, аятай байдгийн нэгэн учир нь эцэх явбал цаас үзэг: хоёрын Ө шалтгаалдаг байна. Иймд бичих, у (єирагч бэх гэж ярьдаг) буюу хөх бэх хэрэглэх нь чухал. Би л --Лхагваа минь энэ мөн байгаа даа гэж бодохоос яс хавтайн, ца хилгаанд дутуу цохиулчих сан юм шиг хачин болчих сон сууж байв. Гэв гэнэт саяын хүнтэй уулзмаар са инагдаад тэвчиж сууж ча- далгүй бөхийн асар луу оч лоо. Тэрээр намайг уулзах гэж, очсоныг гадарлан над тай мэндлэнгүүт нэрийг минь асуун--Таныг би ер гаиихгүй юм байна. Та на даар яах гээв гэж нилээд ууртай асуув. -- Би зүгээр зүгээр гэж уучлалт гуйн таныг би өөр хүнтэй андуурчих- лаа гэж хэлээДд--ээ хар- лаа! Өөр хүн байж гэж бодоод бөхийн асраас га- рав. Араас минь намайг хэн нэгэн хүн дуулав. Эр- гэн харвал Лхагваа мннь байв. Тэрээр дунд зэр- гийн нуруутай, өргөн тэ- нүүн магнайтай эр болжээ. Найзын маань хэлж бай гаа үг бүхэн нь өндөр хүнни эелдэг намбатай харьцааг илтгэ- нэ. Тэрээр миний мөрийг алгадан чи мөн хүдэр бол- жээ. Өнөөдөр барилдах уу гэв, Би барилдана, барил зана яахав нэг аймгийн заан болсон доо «Дэлгэ- рэх» нэгдэлдээ адуу мал- лаж байгаа гэж ярив. Бид хоёр тулгамдсандаа бо лоод төдийлэн юм ярьж чадсангүй ээ. лу Тэр маань одоо «Лхаг- ваа заан» бус эрдэмтэн, болжээ. Харин аль эрт үед хамгийн бяргүй муу хүү байсан би л аймгийн заан болчихсон байх юм. Адуу чин эр надад эрлэмтэн бо лох зай их хөл бий. Гэх- дээ надад найздаа гайхуу лах юм бин.Энгийн сайхан хөдөлмөр биеийн хөдөлмө рийн гайхамшиг . байгаад сэтгэл тэнүүн байдаг юм. Найз маань 9 гэсэн одоо намайг ихэд хүндэтгэн ба- гын хууч дэлгэн тачигна тал инээж явдаг юм. Би ч түүнд нь өөрөө эрлэмтэн болчихсон юм шиг баяр- лаж явдаг. Ер нь аль юму єанаа- гаар болдоггүйг тэр гэхэв дээ. Б. БЯМБАЖАВ зөвлөмж болохыг. мэджээ. лийн ойг угтаж тус театрын дэргэдэх єурталчлах бригадын хамт олноос кинопы өмнө гэрэлт сонин гаргах, онц сурлагатнуудын туршлагыг дэлгэ рүүлэх, ЗХУ-ын болон єоцналнст орнуудын еургууль--їнонерийн бай- гууллагын амжилт ололтоос сурталчлах, ухуулан таниулах ажлыг хийж байна. Мөн «Аврорын дуун» кино театрынхан ЗХУ-ын хүүхдийн кино ны 8, 7 хоногуудыг зохиохоор бэлтгэж байна. мам. ҮГИЙр д. Даржаа рт ҮЛЛ0000000000оаүслссотцжүүйа01лаала по чадварт. бохийн өнгө. нөлөөлөх үү? энэ том, Бас ном, Д нгө хир зэрэг тод. ялгарч байгаагаас нших. ажилд тод ялгарах хар, өтгөн ягаан ”АААИЛУ ЛА АА АА Али л луллууллуулллАлуулууутилуулллллллллллАлААлЛлллллАЛАЛАЛЛААЛГ Д. МӨНХ-ОЧИР Аяыг п. Жүрмэд “Ус 2 ф 7272277772230 со)ес9уА6- 9»: 20 Мао фаж гэх Охин, Ардын багшийг төрүүлэгч Алдарт манай сургууль Эрдэм соёлын цэцгээр Эх орноо чимэглэж оайна. Чиний ууган сурагчид Гавьяат багш нар болж байна Чимэг болсон алдар чинь Газар оронд түгэж байна. Баясгалант сайхан орны минь Багачууд хүүхдийг хүмүүжүүлэгч ” Багшийн багшийг төрүүлэгч - Бадралт манай сургууль. 286. .60.0..........С....С ТУГАЛЧИН , Судалбар зургийг “Уу Л. БАЛДАНДОРЖ ЯМАР ӨНГИЙН БЭХ ХЭРЭГТЭЙ ВЭ? Нөлөөлдөг байж болно. Энэ асуу ямар наг өнгө хүний эрүүл мэнд, сэтгэхүйд зохих ажиллагаандаа ногоон өмг0. эрдэмтдийн судалгаагаар ч. багасгаж милэх эцэх унших, бичихэд нудний чилэн үлэмж нх «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» | уЯ Улаанбаатар” хөх ЗИХЭЭ- наа дал” хармамлар ат залан Хариуцлагатай 5, ? рооны өрдөн. дүгээр» давхар. 4-2 М 39 (995 МАНАЙ ХАЯГ: УТАС: Хариуцлагатай эрхлэгч-- 26382: Захидал харилцаа -- 28993. шон, 010 г. сэсмээ : Борисн Сүхбаатарын нэрэмжит улсынхэвлэлийн комбинатад: хэвлэ8. мНднос Балын “гү «| Үдэшлэг үз Пионерийн ордонд Монгол Зөвлөлтийн найрамдлын МХЗЭ-ийн МХЗЭ-ИЙН ТӨВ.ХОРООНЫ ЭЭЛЖИТ П БҮГД ХУРАЛ ХУРАЛДЯЖЯНА, ЛЫГ 1967 ОНЫ АРВАН ГАСТ ХУРАЛДУУЛЖ, ДАГУУ ЗАЛУУЧУУДЫГ НАМ,АРД ТҮМНИЙ МӨРЧ, БААТАРЛАГ УЛАМЖЛАЛААР ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ АСУУДЛЫГ АВЧ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭХЭЭР МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ТОВЧОО САЯХАН. ТОГТООЛ ГАРГАВ. 1ХЗЗ-цан Та13Ы 164 НЭРЭМЖИТ Төв МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ ЭЭЛЖИТ ХОЁРДУГААР БҮГД ХУР- ХОЁРДУГААР САРЫН ХОЁРДУГААР ХА- МХЗЭ-ИЙН ХУ энд Ё: ТАРЫН. онголын ПиИонсРийн БАЙГууллАГЫН ТӨВ Зөвлөлийн сонин, 24 дэхь жилдээ Х 40 (996) Хороон ОРОН:БИХНИЙ /РОЛЕ Ф 1967 оны -10 дугаар сарын Ї! ИХ ХУРЛЫН. ШИЙДВЭРИЙН ХУВЬСГАЛЧ, ХӨДӨЛ- ТУХАЙ ХОРООНЫ 7377528:77:8:2:57:18:8124) 7757) 75ЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! Лхагва Үнэ 1 Баатарчууд, та нар бол. сурагчид юм. Сурагч учраас амжилттай сайн суралцах хэрэгтэй. Баатар- “чууд та.нар удахгүй бүгдээрээ нно неєр болцгооно «Од, сар, дөл ба- гийнхны онцгой зорилго сурлага» гэж та нарын дуунд, байдаг. 7чилина 7 Лалинь, /чвшнь, ”, иНнА. /чиннь. 7 /авннь. | | Г КАсииийлэниий эжий Зэниидлииийй БА. нийлэниийй Ч гч. лавна. Өиниий Ээннийннний ин л монхор ээлийн лийн ллниййнийлийй нхий нийлиййлиий 3.ЧИннЬ ЛИ. . БНН. авна. зална. . авна. Блнинийлиий Бяцхан баатарчууд та нар бүг- дээрээ. Октябрийн социалист нх хувьсгалын 50 жилийн ой удахгүй болох гэж байгааг сайн мэдэж бай гаа. Энэ баяр бол В. И, Лениний ач нар болсон Октябрьчууд, Д. Сүхбаатарын ачаар болсон баатар чууд та нар болон бүх дэлхийн хүүхэд багачуудын баясгалант баяр юм. Баатарчууд та нар их баяраа угтаж В.И, Ленин,Октябрь, Д. Сүхбаатар, Монгол--Зөвлөл- тийн мөнхийн найрамдлын тухай шүлэг дуу сурч. «Октябрь--баа- тарчууд» гэдэг өглөөлөг өдөрлөг явуулж, «Ахан дүүсийн найрам- дал» сэдэвт зураг, урлан бүтээж самбар хийх хэрэгтэй. Ах эгч нарынхаа уднрдлагаар хүүхэлдэй ба сүүдэр театр сонир- хогчдын дугуйлан байгуулан ажил луулж зурагт хуудас, цуглуулга, хийцгээгээрэй! Октябрийн их ойг угтаж баатарчууд та нар--цэцэрлэ ,лалзеан гийн бяцхан дүү нарынхаа дунд «Октабрь--баатарчууд» гэдэг диа фильмийн кино театр байгуулан ажиллуулж, Ленин, үхбаатарын тухай, манай 2 орны найрамдлын тухай дуу шүлэг, бүжгээ зааж сай тар сургахаа бүү мартаарай, Дөл багийн баатарчууд бол ёс- той азтай хүүхдүүд юм. Яагаад гэвэл! Октябрийн их хувьсгалын 50 жилийн алдарт ойн өдөр пио- нерт элсэж аранзал улаан бүчний эзэн болно. Энэ дурсгалт өдөр бол та нарын түүхэнд үүрт мөнхөд дурсагдаж байх юм. Дөл багийн баатарчууд та нар пионер болох бэлтгэлээ хийж Д. Сүхбаата рын нэрэмжит монголын иионе- рийн байгууллагын тухай мэдэж, пионерийн ажлын зарим нэг дадла га чадварыг эзэмших хэрэгтэй. эсгэлэн сарын нээлтэд зориулсан монгол зөвлөлтийн пионерүүдийн өргөн үдэшлэг боллоо, Пио нер Отгонцэцэг Артекд амарсан сэтгэгдлээ ярьж кийн тангараг» гэдэг дууг дууллаа. пионер Таня«Октябрь»гэдэг шүлэг уншив. Ингэж дуулж бүжиглэж харилцан хаяг дурсгалаа солилцлоо. хамт олноороо «Арте Зөвлөлтийн 2 дугаар сургуулийн хөгжимдөж Дараа нь «Хүүхдүүд Октябрьтаа» гэсэн уран гарын үзэсгэлэн нээгдэв. Үзэсгэлэнд 2 дугаар сургуулийн Базарсадын зурсан «Ах дүүгийн тусламж 5 дугаар сургуу лийн Андрюшийн «Октябрь» 17 дугаар сургуулийн Наранхүүгийн «Най рамдал» 6 дугаар сургуулийн Ичинхорлоогийн уран бүтээлүүд тавигджээ. «50 жил гэсэн зургууд Энэ үзэсгэлэн Октябрь найрамдлын тухай хүүхдүүд юу сэтгэж бодож Октябрийн 50 жилийн ой «Пионе рийн үнэн» сонины 1000 дахь ду гаар угтаж нийслэлийн пиойерийн бүлгэмүүд «Октябрь- хүүхэд» сэ дэвт үзүүлэх цуглаандаа амжилттай бэлтгэцгээж байна. “ЗУРАГ ДЭЭР: 17 дугаар сургуу лийн 7-Ё ангийн пионерийн бүлгийн байдгаа оюун ухаан уран чадлаар дүрслэн илтгэжээ. “уанннь ахина. чинль, /, /ЧЛННА. /ЧЛББА. Л ЕВНИА. .ГНи ГСИЕНЬ. "Л НВЕВА. галаа. ”. аниа, аннА. Г””АоооЧ энэн Эрдэнэ Мядагмаа эхнии Зөв лөлтийн эмч нарын баатарлаг ЯВД- лаар сэдэв авсан «Эрүүл энхийн ма төлөвлө гөөг харилцан ярилцаж байхад Ж. идэвхтэн Чулуун Чимидцэрэн нар хувьсгалын үед монголд ажиллаж байсан наанд» гэсэн цуглааныхаа Гомбосүрэн зургийг авчээ. ь Танай орны олон САНААЧЛАГАТАЙ ПИОНЕР Инонер Дамдинсүрэн, «Зал- гамжлагч» П чуулганд оролцож, В.И. Лениний нэрэмжит монголын нионерийн ордон, нийслэлийн хорьдугаар сургуулийн дэргэдэх ин- териационал танхимын ажиллагаатай танилцаад сургууль дээрээ «Интер- национал танхим» байгуулан ажил- лаж байна, 2 Эдний салбарынхан 11 өрны хоёр зуугаад хүүхэдтэй, захидлаар харилц- даг болжээ. Мөн хамгийн гол нь сурлагадаа гя амжилт үзүүлэх ёетой. Мөн пионер хүний үүрэг зөрилго, тангараг. чин эрмэлзлэл, дүрэмтэй сайн танилцаарай. Баатарчууд бүхэн баг аравтаа- раа бүрээ бөмбөрчдийн клуб бай- гуулан түүнд сурч, бүрээчин, бөм бөрчин болцгоох нь чухал. Баатар чууд та нар инонерийн цуглаанд оролцож пионерүүд дүрмээ яаж биелүүлдэг, яаж ажиллаж, сурч байгааг үзэцгээ! Баатарчууд аа! Та нар багшийнхаа загсан бүгдийг амжилттай сурч, үнэнч шудрага, ёсыг эрхэмлэн, зав ээж, ах эгч, дүү нараа байнга хүндэтгэн ижил олон нөхөдтэйгээ . эвсэг найрсаг хамтран ажиллаж байхаа ямагт са наж яваарай. Б. ЭНЭ-БИМ Я. Чаванж 7. “ВИВА, /ҮЛНБ, 7, ГШннА.”. ИЛ. /ЧИНБЬ. 7. Глини ”, алннь. /ИНБЬ. 7, Гчлинны”, ВА. /ЧИНБА. авт. ”. “авнаа, /ЧиниА,”, Гавнна.” анна. чинь”, х ЯГ МХЗЭ-ийн Хайрт найз нараа! Болгарын пионерий 1 : : Ё зүрхнээсээ анхааран халамжилсанд танг залган лнөн таг нахдайн чин чуудын Эвлэлийн Төв Хороо талархаж улсын «Сэлбэ» гэдэг пионерийн олон ашигтай ажил зохиож байсан бөгөөд үүний үр дүнд лын пнионерүүдийн хоорондох харилцаа улам нягтарч зуслангийн тохижилт хийгээд зохион байгуулалт сайн байсан нь манай төлөөлөгчдийн амрах ажиллахад сайхан нөлөө үзүүлжээ, Болгарын пионерүүдтэй Болгарын Коммунист Намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгий дарга БНБАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга нөхөр Тодор “Живковыг танайд нөхөрсөг айлчилж өгсөн явдалд талархал илэрхийлье. НКомсомолч ёсоор мэндчилсэн Димитровын НЗЭ-ийн Төв Хороо Төв байна. Октябрийн хувьсгалын 50 жилийн ойг угтаж, «ЗХУ-ыг хэн сайн мэдэх вэ?», «Хэн нь олон хүүхэдтэй Ха- рилцдаг вэ?» гэсэн уралдаан явуу- лах, «Бидний хань нөхөр» гэсэн хэв лэлийн бага хурал зохиох, «Өнгө бү- рийн бүчтэн» гэсэн самбар үзэсгэ- лэн гаргахаар Дамдинсүрэнгийн сал барынхан тун их ажилтай байгаад ажээ. Октябрийн 50 жилийн ой «Пионе- рийн үнэн» сонины 1000 дугаарийг угтсан ажил ингэж Завхан аймгийн Элдэв--Очирын нэрэмжит 10 жн- лийн дунд сургууль дээр өрнөж бай- на, Энэ бүгдийг 5 онцын эзэн, Д Д. Нацагдорж тэмдэгтэн, 8-0-ангийн онц сурлагатан ГД. Дамдинсүрэн санаачлан хийж 8 ЁХ, И, Жанчив. али ли ли л Лили лс -7-72-73- Уншигчдын бага хурал Нийслэлийн 14 дүгээр дунд сур- гуульд «Пионерийн үнэн». сонин ун- шигчдын бага хурал болж бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Хашхүү, «Сонин ба хүүхэд» гэсэн сонсгол тавилаа, Пио- нерийн үнэн сонины 1000 дахь ду- гаар гаргах гэж байгаа үед бид С0- нин уншигчдынхаа хурлыг хийж бай на, Пионерийн үнэн сонин бол.бага-. чууд бидний хамгийн дуртай хэвлэл юм. Манай сургуулийн пионер Сбу- рагч нэг бүр сонингоо захиалан унш- даг гэж онцлон тэмдэглэв, Хуралд пионер Нэргүй, Туул, Оюун, Оюун- цэцэг багш Гомбожав нарын олон хүн үг хэллээ, Тэд пионерийн үнэн сонин биднийг номын амтанд дур- луулж, намын үзлээр хүмүүжүүлж, бүтээхийн хүслэнг оргилуулдаг юм. Октябрийн 50 жилийн ой, Пионе- рийн үнэн сонины 1000 дахь дуга4- раа угтаж сониноо уншиж сурталч- лах, нийтлэгдсэн туршлагаас сурч эзэмшинэ гэж үүрэг авцгааж, үнэ- тэй санал гаргав. Хороонд Димитровын Коммунист Залуу зусланд тунч Болгар монго байлаа. Мөн энэ байх үед уулзуулж (уяна аниа ганнал | | | | Ё “АААЁЛАААААААЛААААААААС Ал АЛАА/ ЛАГ АААААВ АМ - Бал Чулууд хүү ав багатай байна Интернационал клубийнхан ойрдоо тун завгүй. Клубийн дарга пнонер Чулуунхүү тэвхийсэн олон захидал ил захи дал авчраад л тараана. Явуулах захидал гээд эмхтгэнэ. Өөрийн орны өсвөрийн Сүхбаатарчуудын ажил амьдрал сурлагатай холбогдсон зурагт хуудас гэрэл зураг урлал ном товхимлууд цуглуулж явуулах бэлэг бэлтгэнэ. Энэ хүүд үнэхээр зав чөлөө алгаа! Арга ч үгүй юмдаа! Алдарт Октябрийн 50 жил хаяанд нрээд байна. Зи мумлдад ХОТ ХӨДӨӨГИЙН СУРГУУЛИЙН САЙЧУУД соалэх ЭГ хулс утадллацлйгсылсал «. “Бид «Октябрийн орны үр сад» «Эд нартай танилцахыг хүсэж байна» «Танил бол талын чинээ» «Дуртай хаягаа сонгоорой» гэсэн зурагт хуудас, самбаруудыг гаргаж бай- на. Сурагчид дуртай хаягаа сонгон захидлаар харилцдаг. Зөвлөлтийн пионерүүдтэй захидлаар харилцдаг хүүхдийн тоо 200 гаруй болж байна гэж нийслэлийн 14 дүгээр бүл гэмийн интернацнонал клубийн дарга Чулуунхүү ярьж бай 1. Өмнөговь айм- 2. Нийслэлийн 5 З. Завхан аймгийн 4, Нийслэлийн 7 ду- гийн төвийн 10 жи- Дугаар дунд сургуу. гаар дунд сургуулийн 53 й Шилүүстэй сумын лийн дунд сургуулийн лийн «Чуулганы цуу хөдөлмөр зуслангийн н, рна» радно станцын гуулий ан ёр бүлгэмийн | зөвлөлийн нэвтрүүлэгч | Оюунцэ- дунд сургуулийн таван должийн аврага Чан- на. Л. БАЛДАНДОРЖ / дарга Даваахүү цэг, онцын эзэн Базархүү цалмаа, 1 Цээнэ илилидэн түуУуУУлУСтГтгУг” УГ” эт 6ё үтүүтгэлэҮл эт туг ул лээн .- у ВАЛЬ ЁВ | “Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын дэлгэж үзүүлжээ. : !| УИЛСНЫ УЧИР | 8 жилийн дунд сургууль «Урга 10--Б б-гийн Г. 8-ын Д ангийн Їз | дэв далайд» гэсэн цуваа гаргалаа. сурагчдын бүтээл олны анхаарлыг | Удвал уг нь их л цовоо сэргэлэн нэ цуваагаар Т-8 дугаар ангийн онц их татав, : х | хүүхэд юм. Харин хичээлийн нэг | "МОнер сурагчид аймгийн нэгдэл , ЯЛ с олс: | завсарлагаагаар учиргүй их уйллаа. | .БШНИЛТЭргүӨа 10 Цорын “Дорнот аймгийн Цагаан--овоо 273 : 5 эш огоог 2 өдрийн дотор сумын Гал, нэгдлий Уйлсны учрыг асуувал: Удвалын | хураав. Мөн ахлах ЗУУАйн 40 ар ХЄү СУГУУЛИЙН шаннадуллаүлг удирдсан салааныхан, урьд өдөр нь | рагчид Бүрэнтогтох сум нэгдлийн гаар бүлгэм нэгдлийнхээ холб Ч, цуглаан хийжээ, Тэгээд пионер Улам | тариалангийн талбайд амжилттай : б Па у-| баяр ээжтэйгээ хоёулаахбайдаг. Ээж , ажиллаа захад илэн салбарыг түшиглэн «Октябрийн ту- АЛ ЧЭн би ЗҮ | ана лэлаг Цэрэннадмид, Очирбат, Дашдулам, | Я8?Радно станц байгуулан ажил- ! өвчний учир бие тааруухан бай | Д. Алтангэрэл Баатар энэ ажилд онцгой сайн луулж байна. Тус станцын даргаар ! Бэ ӨД рг ЭЭР 8 лээн ЭЛ9 | “Хөвсгөл аймгийн Түнэл сумын . оролцов. 6 дугаар ангийн сурагч Янжинду | шолцжээ. мбаярын сур бага сургуулийн пионерийн бүл- Ш. МЯГМАР лам ажиллаж байна. Энэ станц ААВ аЛЛГЭН бэшоыҮн нь шу Цоиаг ч бол- | гэм зуны амралтаар «Бидний хөдөл 5 28ү) НЭЛү долоо хоног бүрийн Лхагва: Ням | магадгүй гэж тэд бодоцгоов | мөрийн дээж» гэсэн аян гаргаж хрцуоыл 22 дугаар бүл- гаригт нэвтрүүлэг явуулж аугаа ! Харин энэ цуглаан дээр Уламбаяр, | саяхан дүгнэлээ. гэм 11 дүгээр сард. «Харанхуйг, гих октябрийн 50 жилийн ой, Зөв | та нарын итгэл найдварыг биелүүлнэ Аянаараа зурамны арьс 970, . "Ийгүүлсэн хагас зуун жил» гэсэн . лөлт-“Монголын найрамдлын са-. Фөж их Л сайхан үүрэг авчээ. Удвал 1 мөөг 39 кг, хаягдал ноос 18 кг. кон бүлгэмийн цуглаан хий- рын ажлын тухай нэвтрүүлж: бай- ї нөхдийнхөө адил Уламбаярын дээрх | эмийн ургамал, элдэв цуглуулга Ху ХЭЭР ШРаасЭлн байна. .«Октябрь- бна. АА үгэнд баярлажээ. Маргааш нь болз- | Римтлуулжээ Мөн нэгдэлд 490 хө ХҮҮХЭД8 АЭСӨН СУагилыг УВИЛДВАН 6 АШ . лоРНЕ сон цагтаа сургууль дээрээ салаагаа !.дөлмөр өдөр хийжээ. Энэ ажилд су. 27 УУДАД Нийт Үлгүүд амжилттай “Төв аймгийн Батсүмбэрийн 8: Жи | раа цугларахад Уламбаяр ганцаараа | рагч Чимид, Батчулуун, Лхамсү- шини айна. ӨвЛлӨЛтТиЙН охол: лийн -дунд сургуулийн. сурагчид ирсэнгүй. Уламбаяр:биднийг гэртээ | эн. Мөнхдалай нар идэвхтэй зооны бүгд найрамдах улсын ту сангийн аж ахуйн намрын ажилд ! хүлээж байгаа байх ЕЯВцтанл “гээд оролцлоо. хай Цэвфыын “ар ЁРЫН “орос хэл. идэвхтэй туслалцаж байна. 5-8 ламбалрын гэрийг сураглан очиход » Ш. Оуюн-Эрдэнэ Нил ВИНД авцогайн аваж ходыс 800 шахам сурагчид 313 38-17 ” ЯЯ оо лэлий дугаар сур- 50 гаруй тонн төмс ялгаж зоори | 2.БоВЬдслТаН аймгийн. Хөх гууль «Хүүхдүүд--Октябрьтаа» лох 100 гаруй тонн үр тариа эр морьт сумын бага сургуулийн пио гэсэн үзэсгэлэн байгууллаа. -Үзэсгэ гүүлж сийрүүлэх. буулгах, ачих | нерүүд малын тэжээл бэлтгэж нэг лэнд сурагчдын зуны даалгаврын ажлуудыг хийлээ. Энэ ажилд 8-4 ! | дэлдээ туслах | нэг өдрийн ажил дээжүүд тавигджээ. Энд сурагчдын ангийн соёлч нөхөрлөлийн хамт | зохиолоо. Эд нар 8 БЭБЛВЭЧЭН тарьсан цэцэг, » эмийн ургамал, олон идэвхтэй оролцлоо. ! ї 8 машин таана түүжээ ионер жимс .түүхийн дурсгалт зүйлсийг ( Л. Батсүх , | касаасалсах хасах алсахсах жасалсал алсалсАлсалсюАХ сал алсалсах ахас жлоллоажсаа АА- 22 д.охдасаапал аз юоо208005 ахсааааалса БНАГУ-ын 18 жилийн ойд. 9рист Гвльманы нэрэмжит пионерийн байгууллага , 1948 оны 12 дугаар сард ард- чилж байна. Үзэсгэлэнт байгальтай цан төлөөлөгчөө солилцдог уламж чилсан Германы лионерийн бай- Вербеллинза нуурын эрэгт Вель- лалтай боллоо. гууллага байгуулагджээ. 1 сая 500 гелм Пикийн нэрэмжит «Пионе- Шинэ социалист Германы жарга мянга гаруй багачуудыг хамарсан | рийн Бүгд Найрамдах Улс» гэдэг | Ү34Х ирээдүйн идэр үеийнхэнд, сангүй. Аль түрүүнд явсан. Сургууль БНАГ саЛослс ж тэссӨЖ: а: олон улсын зуслан гаажилладаг. У байгуулагдсны 18 жи- дээрээ очаогүй таш уу? гэж эх нь хэл | Германы пвонерийн байгууллагын лийн ойг тохиолдуулан өсвөрийн лээ. ажил нь социализмын төлөө, ажил | Энд жил бүр 5000 орчим пнонё- (Сүхбаата , 2 4 рчуудын чин сэтгэлийн “Уламбаяр бидэнтэй зөрөөд сур | Чин ангийн тэнцэл, ард түмний | РҮҮЛ тавтай сайхан амардаг ЮМ. | баяр хүргэж, сайн сайхныг хүсэн гууль дазразэ Фчсо байх. Биднийг бүх үйл ажиллагаатай нягт хөлбөө Сүүлийн жилүүдэд манай хоёр ор ерөөж байна. : наашаа явсныг мэдэзд удахгүй ИРНЭ | той явагддаг бөгөөд пионерүүд ны пионерийн байгууллага харил- Л. ЦЭДЭНДОРЖ биз, Бид салаагаараа танай ажилд : 2 3 ыг нийгмийн амьдралд идэвхтэй орол с 232 с хаш туслахаар ирсэн гэж учир явдлаа д ЭХЭД НЬ хэлж түлээ моды” нь хөрөө: цөж байна. Мөн баяр ёслол. чуул дөж хагалаад тэвхийтэл хурааж єгв- ган спартакиад, уралдаан тэмцээн хөд Уламбаярын эх тун их баярлав. | зэрэг өлөн хэлбэрийн уламжлалт Тэдний ажлыг дуустал Уламбаяр ир ажлуудыг өргөн зөхийдөг. Хот, төс: сэнгүй. Хаана яваа нь ч мэдагдсэн- төныг цэцэрлэгжүүлэх, нуур цөер гүй. Уламбаярыг маргааш хичээлд 8 тийг төхижуулах, улс шсыХ ирэхэд, нь өчигдөр гэртээ яагаад бай 22 1 пуудан! гаагүйг асуухад «Та нар ч манайхыг их гийгүүлж дав» гэж хэалав. Гасан ч тэр дотраа эд нар яасан хурдан хута- цаанд манай түлзэг хөрвөлөв. Энз Уламбаярын ээж урналгахан угтаж авлаа. Харин Уламбаяр гэртээ бай- их юм даа. гэж бадсан ажээ Бид ажил болно байх даа. Нэхдийн тус өөрт нь туслая гэж чин сэзтгэлавсв0 4 хичээж байхад Уламбалрын хэлнсбай. 1 , 3 РЛ гааг гэж бодоод салаапы удирдагч 5 22202 Удвал уйсан ажээ. эхин тррвы хамнг тумэн Блглан ЗУРАГ ДЭЭР: МОНГОЛ-ГЕРМАНЫ сэл Ж. ГОМБОСҮРЭН рийн үе Тельманчуудын төлөө үйл. БИЙН ПИОНЕРИЙН ЗУСЛАНД, Ж . ТАНДАН БУУРШГҮЙ ГАН БАТ НАЙРАМДАЛ 11713 24:134 Монголын 830 шпнонер 8 багш бид Октябрийн Со циалист Их хувьсгалын 50 жилийн түүхт ойг угтсан өрнүүн үед ЗХУ-ын олон улсын Шнонерийн «Ар- тек» зусланд амарлаа, Өнгөрсөн зун Артек хот хонд дэлхийн 883 орны өн гө бүрийн бүчтний төлөө- | лөгчид, зөвлөлтийн олон үндэстэн ястны үр хүүх- дүүд амарсан юм. Биднийг Артек зусланд амарч байх хугацаанд Ок- тябрийн социалист нх хувьсгалын 50 жилийн ойд ШАДУРДЫ ЧАРЫЕВ Цэвэрхэн Бид саяхан эмгэн ээжтэй дэвтэр авсангүй. Худалдаж авсан бүх хийчихээд дэвтэр хэзээ гурав. хоног өнгөрлөө. Эмээ д бэлтгэж, орхисон гэлээ. Намайг эмээ минь ингэж маш их уйтгартай болдогсон Эмээ минь түлхүүрээ авч Я часто хожу в Продосолы сївенный магазин за покуй- ками, Продовольственный магазин находитсал недалеко от нашего дома. Там їїро- даются самые разнообразные продукты, В магазине ёсть несколько отделов: мясной отдел, хлебный. молочный, кондитерский, бакалейный Ии овошной. Вчера я был в їїро- довольственном магазине. В мясном отделе я Купил ДВа килограмма бараннны, КиИЛО- грамм колбасы Потом про- Шшёл в молочный отдел. Здесь я купил три литра мо- лока, килограмм еслинвочного масла. полкило сыра. В хлебном отделе я купнл пять булочек. Домой я вер- нулся с полной сумкой прд- дуктов. Їс О Єєх ЭОс« 0) түй бичиг харандаа үзэг үсэгний авсан боловч эмгэн ээж минь дараа авна гээд цэг юмсаа авахыг хүлээж байлаа. ээ --Над хэзээ дэвтэр авч өгөх юм бэ? тээд 3 цөм дэвтэр авцгаачихсан байна шүү дээ гэхэд эмээ минь над өөд харж эелдгээр хэлсэг нь: -Ботгохон минь дэвтрүүдийг чинь би чамд аль эрт гойлгоод боодол дэвтэр гарг: юм бичээгүй цэвэр дэвтрүүл ДЭР ЛЕНИНЧҮҮДИЙН ЧУУЛГАНД Баналалдлалагаг2 МОСКВАГААС ИРСЭН МЭДЭЭ 0РОЛЦЛ00 зориулсан Бүх Холб П хоНиинн нэрэмжит 1їнонг” БОЗүЛСЦлэн үеэр «1917 талж, Хар тэнгисийн манд Зөвлөлтийн ийн байгууллагын ябрийн хувьсгал» даар «лонхон ш Я чуулган болж, манай аГ Сайхан Талүэн ба хүүх тараалаа. НингэүраНБЭЭЭ пионерийн ажлаас лөөлөгчнд тэр чуулганы Пмы тэсэн олон. улсын лөл» галын наадам бидний Москва хотын Пролетарийн райо БВнахаглээ оролцлоо, оролцох ““Д. Сүхбэн! бид эв нэгдлийг улам зузаат ны 500 дугаар сургуулийн 4-Б ? ан өлтийн пионерийн 22 3 арын гав. гийн пионер 0 хувийн цуглуула : чуулганы ШнАХагцанд ЗОХИОЛД монголын цнонё- ЗХУ-ын өсвөр үеийнх- гын дэвтэр ХЭЭ» Зузаан АУОХУАРХ, сая идэр Ленинчүүдийг түүхэр гууллага түүний ний Ш чуулган нь идэр 48 хуудсыг дугаарлан намар өвөд ха төлөөлсөн 4000 гаруй пио гэх: “ЧуЛНН үсэн тинчихүүд хонинд хаж мин ВЭ алэиний хулан ОВхан нер сурган »- “Чуулганы үеэр засаг, ард түмэндээ хяз- рийн баяр Зөвлөлтийн армн гурван хүмүүжүүлэгч багш нар оролцлоо. Чуул Эн ОЭЛ гард сэдэвт галын гааргүй үнэнч байж, ах- сарын 8 спортын дэлхийн амьтад ганд дэлхийн 5 тивийн 30 2Нө млүнс “мад үеийнхнийхээ сайхан шог зураг зүйр цэцэн үгс гэсэн хэс гаруй орны бяцхан төлөө өхөрлөл» галын наа- уламжлалаас байнга сурч гүүдэд хуваадаг байна. Сурагчид лөгчид зочноор оролцсон золлай лцогчдоос дан хүмүүжиж байгааг тод ха өөртөө сонирхогдсон зураг . өгүүл юм. : дэлхийн өсвөр үеийнхний руулав. Монголын пионе- лийг тэр хэсэг бүртээ сонгон авдаг Чуулган энэ оны 7 25 Бэ тайван найрамдлын рийн төлөөлөгчид бид идэр байна. Жишээ нь «Дэлхийн амьтад» гаар сарын 15-наас 8 Зу ат нэгдлийг хамгаалахын Ленинчүүдийн Ш чуул- гэсэн хэсэгт «Аль нь ямар спортоор хичээллэдэг вэ» гэж асуулт тавиад гаар сарын 5 хүртэл үр гэжлэв. Чуулганы ажилла гаанд сансрын анхны нн- сэгч ЗХУ-ын баатар Ю. А. Гагарин оролцлоо. цаас дэвтрүүд гээ дэлгүүрт очиж сурах иш заргийг худалдан ч шинэхэн цүнхэндээ Хоёр Бегена Хемры дуудах бүрт түүний харц хуучин модон авдрга он к ирлээ, Өдгээр нь цөм Д байсан. боловч зөвхөн В продовольственном магазине Дээрхи сэдвийн дагуу хийх даалгаврууд: 1) «В продовольственном магазине» гэдэг сэдвийг УН- шаад дараахи асуултаар ярь! а) В какой магазин ВЫ часто ходите? 6) Где находится продо- вольственный магазин? в) Какис отделы В мага- зине? г) 2) Дараахи дийг цээжилж, хэрэглэж сур! 15 Продовольственный ма- Что вы купили там? үг хэллэгүү- яриандаа зөв газин--хүнсний барааны дэл гүүр. - Промтоварный магазин-- аж үйлдвэрннй барааны дэл- гүүр Ёнжный магазин--Номын дэлгүүр- 9. Кондитерский Отдел-- чихэр боовны тасаг. З. Бакалейный ОтДёЛ-- гурил будааны тасаг. 4. Баранина--хоннны мах Свинина--гахайн мах. Говядина--үхрийн мах. 8) Асуултанд цээжээр ха рнул! Е а) Что продаётся В мяс- ном отделе? 2: 6) Что продаётся в овош- ном отделе? в) Что продаётся терском отделе? в КОНДН- ШЕСТОЙ УРОК төлөө, бидний хань, Вьетнам, дийн аз жаргалтай амьдра лын төлөө цогтой тэмцлийг илэрхийлсэн эв уриалгыг санал сан юм. Нэгэнт том лоо. Харин сайн л сурах хэрэгтэй, к явс3д амь алдсан юм, Чи болон чиний орноо хамгп д одоо амгалан тайван сурцгаах болно үеийн хүүх/ гэж эмээ минь хэлээд тэдгээр дэвтрүүдээ ЗУРГАА ДУГААР ХИЧЭЭЛ. нөхөд Араб хүүхдүү- нэгдлийн нэгтэй ба нь бага зэрэг Юундаа уйлсац юм бэ? Энэ рүүд байж шүү дээ гэхэд - Тийм биш ээ ботгохон минь, Энэ чинь миний ХҮҮ дайны өмнө худалдаж авсан юм. Данны урд жил мн ний хүүбагш болсоп юм. Тэгээд фронтод явахдаа. минь ээж та үүнийг хадгалж байгаарай! ирээд есөн сарын нэгэнд анхныхаа шавь нарт бэлэг лэнэ гэж захиад явсан юм, Гэвч хүү минь Фронтоос эргэж: ирээгүй том Тэгээд би чамайг 4. Хоёр хүний яриаг цээ жил! --Скажите, тпожалуйста, у вас ёсть свежее мясо? --Да, есть --Сколько стонт кило- грамм мяса? --Килограмм мяса перво- го сорта стонт семь тугрни- ков, пятьдесят мунгов, --Дайте мне, пожалуйста, два килограмма мяса, --Пожалуйста. зайлатите деньгн в кассу. Запомните следуюшне вы- ражения: Свежее мясо--шинэ мах. Свежее молоко--шинэ саа сан сүү. Свежий хлеб--зөөлхөн талх. Свежая капуста -- шинэ байцаа. 5. Дээрхн холбоо үгсийн эсрэг утгатай холбоо ҮГСИЙГ олж “бич! Образец: Свежий хлеб-- чёрствый хлеб. 6. Монгол болго! 1, Я уйлатил деныги за продукты в кассу 9, Я купил два килограм- ма сахарного песка. З. Свежий хлеб можно пд кунать в булочной. 4.В бакалейно отделе про даются макароны, вермн- шель, мука, крупа, рне, с4- харный песох,сахар--рафн над, соль, чай, кофе. ганд оролцсондоо хязгаар- гүй баяртай байна. шарласан --Үүнийг ав! Эна дэвтрийг чамайг өсч хүлээж 25 жил хадгалсан юм гээд уйллаа. өсч том болохыг чинь хүлээж бай болоод одоо сургуульд орох бол заан туулай матар гурвын зургийг наажээ. Ш. Нанзад (14 дүгээр Энэ нь хүндийг өргөгч | хурдан сургуулийн пионерийн гүйгч усанд сэлэгч гэсэн утгатай ом гдирдагч) юм, Энэ мэт ажлууд нь энэ бүл “лэн гийн пионер сурагчдын чөлөөт ца гаа зөв боловсон өнгөрүүлэх мэдлэ гийнхээ санг аривжуулахад тусламж болдог байна. Эмэз мннь том болохыг байлаа. Я. Гончиг чинь ердөө энгийн дэвТ Москвагийн зүрхэвд бий Ахан дүүсийн найрамдал Анх гагнагдсан нь учиртай, Бүх ардаа төлөөлсөн Сүх жанжны мннь мөр, Уул шиг ханхар Сүхийн минь Урьж суулгасан ширээ Насан үүрд мөнхжсөн | Найрамдлын анхны гэрээ Алдар суут Москвагийн Өр зүрхэнд бий. Аугаа Ленин багшийн хүй. Би буцаж Чиний ах чинь ЭХ надад өгч билээ. б Бин нэг дэвтрийг нь юм бичихгүй үлдээсэн бөгөөд ЗГ УУЛ рлх д энэ ижил нэгдүгээр ангид орох дүүдээ бэлэглэхээр Д. Түмэндэлеэр шийдсэн юм. Д. МӨНХ--ОЧИР орчуулав, Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын үед орос хэл сурах хөв- дөлгөөн манай орны олон зуун сургууль дээр өрнөж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 10 жилийн Ц дунд сургуулийн орой хэлний 8 дугаар ангийн өнц сурлагатнууд, 1 Н. Доржийн авсая гэрэн зудас Ёгл МайшанхЛТэ-э 3-8. НОЁН ЦЭРЭГ Хэн нь илүү чухал Хэрэгтэй хүн болох тухай Цэрэг ноён хоёр Цэц булаалдаж гэнэ --Одоо хоёул яваад Өлөн түмнээс асууя гэж Сахь ноён цэрэгтээ 3 Санал болгон хэлж гэнэ. Орой болохын өмнө Ордны гол хаалгаар Эрхэм дээд ноёныг Эр цэрэг сугадаад Зуны сэрүүн ордноос Зуузай холбон гарлаа. Явах замдаа тэд Ядуу гахайчинтай уулэлаа. П СЭ ФУ иг н 20 оух сн ТтОуулртнатаицаг Монгол улсын их сургуулийн гүн ухааны ангийн оюутан Р. Балхүү хүү хэд та парт зориулж Олон жижиг "өгүүллэг бичжээ. Бид энэ дугаартаа түүний бичсэн «Бөгтөр хүрэн» «Ба- рилгачин» гэсэн хоёр бяцхан өгүүллэ гийг нийтлэв. сон юм ажээ. өгч Завхан аймгаас эого - - аьл2-1- бэга «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 ” ЭМ 40 (996) ”Г"А--З2316 Мэндэлсний нь 80 жилийн ӨЙД ХОЁРЫН ТУХАЙ ҮЛГЭР ИН. АНАЙ ХАЯГ: Уулзсан тэр хүндээ Учир явдлаа хэллээ. ”--Хэн нь чухал хэрэгтэйг. Хэлэхэд амархан байна аа Өөр бусдын дэмгүйгээр Өөрөө амьдарч чаддаг чинь Улс түмэндээ хэрэгтэй гэж Уулзсан гахайчин хэлээд, Эзэн ноёны дэмгүйгээр Эр цэрэг чи, Ганцаар амьдарч Гарцаагүй чаднаа! --Өзэн ноён та Эр цэрэг үгүйн бол Бие дааж амьдрах уу? --Би тэгэж чадахгүй ээ. Орчуулсан Р. Ядмаа чадах уу? АААААААДАА. УУМИАЛУУМЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАГ 7 Хунгуйн голын ус алгуурхнаар ? урсч Айраг нуурт нийлнэ. Нуурын 5 хөвөөний өргөн ногоон ширэг дээрх танан цагаан гэр, таван хушуу мал, түүнийг уламч үзэсгэлэнтэй болгоно. Голын хөвөөний торго шиг зөөлөн элсэн дээр Бурнад. Цо гоо хоёр эмнэг морь болж тоглоно. Буриад, дүү Цогоогоо нуруун дээ рээ суулгаж булгин тонгочино. Нэ “0 гэн өдөр аав нь адуугаа тууж ирээд жижиг хүрэн даага барьж авав «Уул нь хурдан удамтай о юм. Одоо сумын наадам болох дө 2 хөж байна. Наадам болохоос урьд 2 миний хүү энэ даагыг сургаж наа 2 дамд уралдуулна шүү» гэхэд Бу- 9 риад хүү учиргүй баярлав. 4 9 . Хүрэн даага тонгочин цовхчиж 5 байлаа. Эсгэл хөхсөн юм гэхээрээ о чадалтай байна гэж аав нь өгүүл Шинэ байшинд Болдынх саяхан ор Болдын аав эжий хоёр нь хоёулаа барилгачин, Болд энэ гэр дотор нилээд дураараа бай даг. Эднийх одоогоос таван жилийн өмнө барилгачин болохоор саналаа хотод ирсэн юм. Нэгэн орой Болд аав эжийгээ шалгаан «Та хоёр их сайн барилга чин болоод манайх байшинд орсон Барилгачин юмуу? Энэ гоё байшинг хэн барь- сан юм бэ?» гэж асуув. Аав нь: Аав, эжий хоёр чинь барьсан юм гэж хариулжээ. Үүнээс хойш Болд аав ээж шингээ барилгачин болно гэж үргэлж ярьдаг болов. Ааваасаа: , Хар хэрээ Хашгиран байж Хараа юугаа Шалган байж Чийгтэй газраас Чийгийн хорхой Олж гэнэ. Олзуурхаж гэнэ. Эвэр хушуундаа Эвтэйхэн зуугаад Ээвэр үүрэндээ Хүрэхийг бодоол Халин ниссээр Явж гэнэ Харин хорхой Ярьж гэнэ. -- Удмаасаа сайхан Хэрээ гуай. хэрээ гуай! Уулаасаа цэвэрхэн Хэрээ гуай хэрээ гуай! Тод хар зүстэй Том хар нүдтэй Та яасан Үзэсгэлэнтэй төрөв өө. Би яасан Үйлтэй төрөв өө гэв. Тэр үгийг Хэрээ сонсов Тийм гэж Хэлэхийг шахав, Амаа ангайж Болохгүйг мэдэв. Авнгаа гаргаж Хаяхгүйг хичээв. хэл сэн Нь: --Удмаасаа сайхан Хэрээ гуай хэрээ гуан Уулаасаа цэвэрхэн Хэрээ гуай хэрээ гуай дхуу- тан Ухаан санаа төгстэй Та яасан Үзэсгэлэнтэй төрөв Уярам сайхан зуу шу- вуу тоодог шу- зуу Тогөс гургуул Төгруу Алинч гэсэн Надаас гоёгүй ээ. Алтан дэлхийд ч Надаас сайхап нь үгүй ээ. Ингэж хэлэхээр Бодож байгаад Эрсэлж ярихаар Бахдаж гуаглаад "Хмандаа зуусан Ангаа алдчихав. Аргаа баран Амаа хамхив. Хайран сайхан хо0о- лоо Хамгийн зөөлөн зуушаа Би яасан Үйлтэй төрөв өө гэв. Саяын үгээр Хэрээ онгиров. Сайрхан хэлэхээр Үгээ бодов. Хун цэн шувуу Газар унагаасны Гай бол Хөсөр хаясны Хөө бол Орилж явдаг Чалчаанх билээ л.. Онгирч хөөрдөг Зантайх билээ л. ТААВАР 7Каахан цаашав Явс Е юННЫ ЭЭ е1Р| - х 61А1А| нэ. Буриадын дүү Цогоо тонгочиж байгаа даагыг хараад «Бурнад ах шиг булнигаж байна» гэхэд хүмүүс инээлдэв. Хүрэн даагыг аав нь чихдэж байгаад хангал аманд нь ха заарын ган амгаа зуулгаж, чанга --Байшин барьдаг хүн аягүй том булчинтай болдог уу гэж асууна. Болд хүүгийн барьсан тог лоомын байшинг цэцэрлэгийн нь багш «Сайн барьж, хурдан барьж» гэж магтаж байна. Ирээдүйд түү: ний барьсан байшинг ард түмэн магтах болно. Хотон хойлго шу Г. Сэемээ Л ЭС Төм В үсгээс эхлэн. морины А нүүдлээр дахин давталгүй зөв нүү А вэл В.И.Ленин ба хүүхэд багачуу м дын тухай сэдэвтэй өгүүлбэр бол 22 но. Ш., Галсан х У ТоС 1м мумууууумл хантайрав. Хүрэн даага хазаарын амгааг тачигнатал Хазна. Морь барьж гүйцэсний дараа адуугаа за лав. Хүрэн дааганы эх хоргодон хотон дундуур янцгаан давхина. Адуу холдсоны дараа хүрэн даа- ганд Буриадыг мордуулав. Хүрэн даага биеэ хурааж байснаа ёстой л «дээшээ тэнгэрийн од тоолон, доошоо газрын үндэс тоолон» бул гихад Буриад хүү оочсонгүй, буруу зөвгүй гуядаж байв. Хэд хоногийн дараа хүрэн даага номхорч Буриад хүү айлын хүүхдүүдтэй уралдан хонь хурга эргээхээр хүрэн даагаа раа хурдалдаг болжээ. «Миний хүүгийн сургасан хүрэн даага шандас сайтай морь болно» гэж аавыгаа хэлэхэд Бурнад хүү баярлаж байв «Нуруу бөгтөр, дэл сүүл өтгөн, ташаа тэвхгэр, чээж ханхар энэ хүрэн даага их хурдан морь болно» гэж нутгийн хүмүүс магтана. Хүсэж байсан су- мын наадам болж, олон даага уралдахад хамгийн түрүүнд хүрэн даага нь хурдлан ирж асрын өмнө цоллуулав. Үүнээс хойш Бурнад хүүгийн сургасан хүрэн даагыг «Бөгтөр хүрэн» гэж нутгийнхан нь нэрлэв. Бурнад ч бөгтөр хүрэн шигээ олон даага сургаж, нэртэй сайн эмнэгч гэж магтагдах болжээ. Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. УТАС: Хариунлагатай эрхлэгч - 268382 Захидал харилцаа - 268883. Сүхбаатарын нзрэмжит улсынхэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Хариуцлагатай эрхлэгчийг г. сэсмээ - Индекс-- 14140 44 нэрэмжит 41 О ДионеРийн ( : ЖУ, 2, БАЙГУУЛЛАГЫН Төв Зөвлөлийн СОНИН 24 дэхь жилдээ 41 (997) ө 1967 оны 10 Амьдралын нэг гол онцлог бол хө дөлгөөн гэж их хүмүүс сургадаг Хүүхдийн нэг гол онцлогт түүний х9- дөлгөөнт чанар орно, Бие махбодийн ямар нэг хөдөлгөөн бол түүний хөг- жил цэцэглэлтийн охь сурвалж мөн байх ёстой, Иймд хүүхэд бүхэн хө дөлгөөнт тоглоом биеийн тамирыг ямагт сонирхон түүгээр бне махбодио боловсруулан хөгжүүлдэг байх ёстой, Өөрөөр хэлбэл биеийн тамир өсвөрийн үеийнхний амин чухал шаардлагатай зүйлийн нэг мөн, Манай нам засаг хүүхдийн бие бял дарын хүмүүжилд зориулсан өдни төдий арга хэмжээ удаа дараа авч ирсэн юм, Зөвхөн ганц жишээг нэрлэхэд сүүлийн үед хүүхдийн бн- еийн тамирын сургууль «Зал- гамжлагч» нийгэмлэг байгуулагдлаа. Манай орны хот хөдөөгийн олон сур- гуулийн дэргэд биеийн тамнрын олон тооны секц дугуйлан ажилладаг. Түүнд хамрагдан суралцагчдын тоо жилээс жилд улам өсөн нэмэгдсгэр байна. Хүүхдийн нас бие бялдар эрүүл мэндийн онцлогуудад тохирох хэмжээний хөдөлгөөнт тоглоом дасга луудыг тодорхой дэс дараатай байн- га өгч байх нь амьдралын шаардлага болно. Ийм дасгал нь өглөө өдрийн гимнастикаас эхлээд хөгжөөнт төрөл бүрийн тоглоом байх ёстой, «Гимнас тик бол биеийн спортын цагаан тол- гой» гэж нэрлэдэг. Иймд биеийн тамирыг каас эхлэх нь чухлаа. Хүүхдүүдээ! Та нар өглөө тохирох хувцастай гимнастик байвал тэр нь өдрийн цэнэг болж та нар хичээлдээ сайн сурах болно шүү дээ, Нөгөө талаар сургуулну- дын анги бүр долоо хоногтоо 1-2 удаа биеийн тамирын хичээл хийдэг. Тэр нь тэр долоо хоногийн сурч хө- дөлмөрлөх цэнэг болно гэдгийг мар- таж болохгүй, Мөн 7 хоног бүрийн бүтэн сайн өдрийг хотоос зайдуу га- зар цэвэр агаарт гарч ая- лал зохиох хөдөлгөөнт тоглоом тоглох цана тэшүүрээр гулгах зэрэг идэвхи- тэй амралт зохио! Ингэвэл та нөх дийн бие махбодид ерүүлжүүлэх нө- зөө үзүүлж хүч тамир оруулна. Хүүхдүүдээ!Биеийн тамирыг бүр ба га наснаасаа эхлэж тогтмол хийж сурвал эрүүл чийрэг гоо сайхан бие махбодитой. болохоос гадна олон та- лын ач холбогдолтой болдог. Биеийн амир бол өсвөрийн та нарт нөхөр- үюс тусч, хамт олонч Зан төлөв ол- гөно. Одоо манай улсад биеийн тамир спортын талаар үндэсний бөх бөхийн гимнастн- бүхэн хийж чөлөөт барилдаан, хүндийн өргөлт, хөнгөн атлетик спортын гимнас- «Алтан намар» Дугаар сарын 89 Лхагва тэ 10 мө эгээ л---- тик, байт харваа, хөл гар бөмбөг саг сан бөмбөг, одон бөмбөг, цана, тэ- шүүр, дугуй, мотоспорт зэрэг нийт спортын хорь шахам төрлөөр тамир- чид байнга сургууль хийж, хот, бүс, улс олон улсын чанартай уралдаан тэмцээнүүдэд оролцож байна, Биеийн тамнрыг өөртөө тавьсан тодорхой 80- ҮАдашшасашсл2даЕЦЕШЛЕНЛЫГТЛТЕБЛЕГЕТ МАНАЙ УЛСАД СПОРТЫН ГАВТЛ» ЯАТ МАСТЕР 2 СПОРТЫН ГАВЬЯАТ БАГШ 8 СПОРТЫН МАСТЕР : 280 ЗЭРЭГТЭЙ ТАМИРЧИН 10900 МЭРЭГТЭЙ ШҮҮГЧ 8980 БАЙНА рилготой зохих журмын дагуу тэсвэр хатуужилтай тогтмол Хийж сурвал сайн тамирчин болж улс, эх орондоо болоод дэлхийд нэр цуурайтуулна, Манай эртний уламжилт эрийн тур ван наадмын нэг болох үндэсний бө- хийн ууган гавьяат мастер Түвдэн- "дорж гуайн зааж сургаж байгаа өс- вөрийн үеийн бөхчүүдийн арга барил өөрийн оронд бөхийн Чөлөөт барил- дааныг хөгжүүлзкэд ихээхэн ач хол богдолтой байна. Сүүлийн хэдхэн жи лийн дотор манай бөхчүүд ны Токиод болсон дэлхийн 18-дугтадр олимп, Америкийн Толидо хотноо болсон дэлхийн аврага шалгаруулах тэмцээн болон олон улсын чанартай бусад тэмцээнд ХЭД Хэдэн удаа аМ- хэ) 8010 ФОктябийн социалист ик хувьс галын 50 жилийн ой угтаж, манай нийт пионер сурагч хөдөлмөрнин хүмүүжил олох ажилдаа их 9М- жилл гаргалаа, 5, Булган аймгийн Тэшнг сумын спартакиад «хашин . Үлээвэр хөгжимд марш эгшиглэж, жигдрэн эгнэсэн багачуудын жи рэлзэн өнгөрөх жагсаал цог золбоотой харагдана, Баяр хөөртэй алхалж яваа энэ. сургуулийн сурагчид ажээ. Спартакнадад 670 пионер, сурагч оролцлоо. Энэ спартакнад Октябрийн багачууд Налайх хотын «ТЁлтан Гадас» одонт 10 жилийн дунд «Алтан намар» а 98 төрөл дээр хүч самбаа сорин тэмцэлдэж нийтдээ спартакнадын нээлт хийж байгаа хувьсгалын 50 жилийн ойг биеийн тамир спортын өндөр амжилтаар угтаж, спортыг нийтийн хүртээл болгох авьяаслаг тамирчдыг “зөрүүлж, биеийн тамирын хичээлд хэрэглэгдэх материал хэрэглэлийг арвижуулах явууллаа. Тэмцээнүүдийн дүнг оноогоор Т7--0, 6--а, ангн эхний байрууд эзлэв. Б Сурагчид спартакиадынхаа бэлтгэл болгож тудас,мо- бөмбөгийн гадар чихмэл бөмбөг зэрэг спор- ангиуд шалгарлаа. лон морь, гарааны тулгуур, тын олон хэрэглэл хамтын хүчээр хийж, үзэсгэлэн зүйлийг хийж сургуульдаа тусалснаар гаргасан байна. зорилгын доор гаргахад дунд ангнудаас Т-а, Ахлах ангиудаас 9--0, 10-а, 8-0 байгуулжээ. Энэ 10,000 шахам төгрөгийн хэмнэлт Ю Санжаагончиг “ТЭХҮрЭД бүрийг тамирчин. болгоё ” Манай сургууль пионерийн бай- ! уралдаан, спорт тоглоом гтууллагууд өргөн олныг хамарсан ийн , цана тэшүү ! биеийн тамир спортын уралдаан | өт Ёл Унхэнл ийн Зани саар "тэмцээн явуулдас сайхан уламжлал- тай болжээ. Монголын пионер сурагчдын анх- дугаар спартакнад манан.пнонер су- рагчдын эрүүл чийрэг өсөлт торнилт, биеийн тамнр спортод суралцаж бай гаа бэлтгэл хүчний том үзлэг бол- Жил бүр болдог «Пионерийн ! сонины нэрэмжит яанын” ралдаавд манай пионер сурагчн дог боллоо. ын ар рэн өрөлж Ер нь пнонерийн бүлгэмийн бие- ийн тамирын ажил нийт пнонер су- рагчдыг хамарсан байхын тул, зэр- гэлдээ сургуулнудын анги бүлгийн хооронд спортын төрлүүдээр уул- залт, тэмцээн зохнох, пнонерийн бүл- гэм, бүлгийн шигшээ багуудын тог- сон, билээ, Пионер сурагчдын дунд «Алтан намар» спартакнад, кроес 5 зуУлА тол-. фе -- Орүлолт явуулах нь чухал байдаг. Ин- жилхтал оролцож ах, мөнхөсхүрэллч эсээр шилдэг тамирчдыг олноор даль хүртэж байван ба дэлхийн хү-Ї төрүүлж гаргах юм. Манай орны чит бөхчүдийн тоонд спортын мастер! Мөнхбнт, Сэрээтэр, Баянмөнх, Дам- диншарав: нарг орж байгааг та нар мэднэ, Сүүлийн үед эдний нээнд залуу бөх Афтаг Лундаа, Сү-, хээ нар орж байгаа нь бүр ч бахдал! тай юм. Охидууд гимнастикт сонирхдог байх ёстой, Манай ахмад гимнастик чид Гүндэгмаа, Туяа нар та нар шиг байх үеэсээ өөрөөр хэлбэй 4, 5 ду- гаар ангиасаа гимнастик байнга хийж сурсны дүнд спортын мастер гэдэг өндөр цолтой болж япон Герман Румын Унгар зэрэг дэлхийн болон олон улсын гимнастикын 48- рага шалгаруулах тэмцээнд амжилт-| тай оролцжээ. 1528) Хөнгөн атлетикийн тамирчин Нам- жилмаа мөн бага наснаасаа эхлэн биеийн тамираар уйгагүй байнга хи- чээллэсний дүнд спортын мастер болж дэлхийн болоод олоц улсын тэмцээнд удаа дараа амжилттай.орол, цож ирсэн бөгөөд саяхан зөвлөлт, Туркмен улсад болсон тэмцээнд ЗээЭ- рэнцэг шидэлтээр 5Ом 50Осм шидэж Олон улсын шатрын спортын мас- сгер Үйтүмэн, Мягмарсүрэн, бөхийн. чөлөөт барилдааны спортын мастер Сэрээтэр, Мөнхбат нарыг нэрлэхэд бахтай байна. Улаанбаатар хотын 1 дүгээр сур- гуулийн сурагч буудлагын спортын мастер Саёл, 20 дугаар сургуулийн сурагч цанын спортын мастер Зол- заяа нарын зэрэг залуу тамирчин олноор төрж байна. Пионерийн бүл- гэмээс пнонер сурагчдын хол, ой- рын, аялал, жуулчлалыг бэлтгэл сай Їтай зохион байгуулах явдал чухал юм, Энэ талаар манайд ажлын эХ- лэлтүүд бий боловч ах дүү орны “инонерийн байгууллагын туршлагаас байнга суралцах явдал шаардагдаж айна. Манай пнонерийн байгуулла- їга одон улсын хөнгөн атлетикийн “найрамдал дөрвөн төрөлт уралдааны анцээхэх хорооны гишүүн болж, ма Їнай тамирчин пнонерүүд энэ оны зун БНУАУ-ын нийслэл Будапешт хотод болсон олон улсын дөрвөн тө олимпийн норм биелүүлж ирэх жил |рөлт уралдааны ХЇ дэх тоглолтод Мексикийн нийслэл Мехикад Ївих удаа албан ёсоор оролцож 31 болох дэлхийн 19 бүгээр олимпнд(: дотроос 6 дугаар байр эзэлсэн орох болзлоо амжнлттай биелүүлээ.! |юм. Сурагч Л. Авгайхүү, Д. Сандаг мар алт мөнгөн медалнар шагнаг- /їдаж, манай баг 7 днплом авчээ, Ма- ай ннонерийн байгууллагаас зохиох ралдаан, тэмцээннй дотор, дөрвөн өрөлт уралдаан чухал суурь эзлэх м. Энэхүү уралдааныг бэлтгэл сай тай явуулж, аль болохолон.пнонер. урагчийг хамрах хэрэгтэн. Дөрвөн “төрөлт уралдааны бүлэг, бүлгэмийн | зэргүүн баг шалгаруулах ТЭМЦЭЭНИЙГ | | тэ 10 дугаар сарын 20 хүртэл “кугацаанд явуулж сургуулийн шиг- (ээ багийг 11 дүгээр сараас ирэх оны 4 дүгээр сар хүртэл сургуулнилан бэлтгэхэд мэргэжлийн багш, идэвхт (нүүдийн өргөн туслалцаа “авбал зо- кино. Ирэх оны 4 дүгээр сард өйм- тийн тэргүүн баг шалгаруулж, 5 ду- гаар сард улсын тэргүүн баг шалга руулахаар төлөвлөж байна. Энэ Жи "ээс эхлэн дөрвөн төрөлт уралдааны амжилтыг тусгай шинэчлэгдсэн оноо бүхни таблицаар гаргах боллоо. Өв- лийн спортод пнонер сурагч бүрийг Үндэвхтэй бэлтгүүлэх чухал зорилт бидний өмнө зогсч байна. Өсвөрийн “пионер сурагчдын дунд бнеийн та- манр спортын ач холбогдлыг өргөн геурталчилж, тэдний спортын авьяас чадварыг хөгжүүлэх талаар шинэ ши нэ ажил санаачлан өрнүүлцгээе! Хүүхдүүдээ! Та нар тэшүүрээр Азийн аврага Цэнд ах шигээ спортын | мастер Лхамжав эгч шигээ алдартай цаначин Дашгай,Дашдэмбэрэл,Бадам ханд Нацагдорж нар шиг хурднаараа Долгоржав Алдааниш эгч шигээ бо- лоё гэвэл цана, тэшүүр, хөнгөн 4Т- летикээр байнга хичэглэж сурах нь зүйтэй, “Хүүхэд бүхэн спортод дурлаж шам дан суралцаж нэртэй тамирчид болц гооё. доцент Э. ДОНГИНДОО бага сургуулийн пнонер сурагчид зуны амралтаар 76 үнээнээс 2000 орчим литер сүү сааж нийгэмд 1278 төгрөгний ажил хийжээ. Мөн 3866 бухал хийж, 658 бу- хал чирсэн байна, Сурагчид зурам ны арьс 516, хонины ноос 89,5 кг, мөөг 10 кг, жирхний арьс ТЗ ширхгийг худалдаа бэлтгэлийн ангид тушааж 816 төгрөгийн ХУ- римтлал улсад орууллаа. Д. ЖИНГҮҮР |“ дихэнхэхжэл--иссснссаэаөлввнатнтєтавгслтстатонлөгтттслттлттлттөлтттүттанннн МАНАЙ ЭХ ОРНЫ. БИЕ ЧИЙ- РЭГ УХААН СИЙРЭР МЯНГА ТҮү- МЭН БАЯСГАЛАНТ БАГАЧУУ дын нэгэн хэсэг нь энэ, Л. Цэдэндөрж 0088н5041м4 МЕНШЧНЯРОПНАЯ 5 ВСТРЕЧЯ РУНОВОДИТЕЛЕИ/ЕТОНОХ Эв--жэжгж эгж тжсги тгтж эгж жижин ц, Г. АЙТАВ ХҮҮХДИЙН ЗАМ Өлгийтэй байхаасаа хүүхэд Өөрийнхөө замыг харж Тооноор цэнхэртсэн тэнгэрийг Торомгор нүдээрээ хардаг. Хөлд орох гээд ! хүүхэд Хөндлөн гулд явах гээд Зөөлөн дэвсгэрээр мөлхөж Зөв замаа олдог Сургуульд орох гээ, д хүүхэд Хонхны дуу угтаад 00) Сурагчийн цүнх зүүж Хос хосоороо алхдаг. Хичээл тараад хүүхэд Гэрийн зүг явах гээд Гурвуул дөрвүүл бужигнаж Гудамжны зам өргөсгөдөг. Баяр жагсаалд хүүхэд Үер адил долгилоод Талбай дүүрэн яралзаж -Дэлбээ цэцэг шиг алагладаг. Унинар татсан хавар Ургамал жигдрүүлсэн зун Бухал тавьсан намар Бууц зассан өвөл Зах чөлөө бүхнээрээ Зай тавьж өгөөд Хүүхдийн төлөө цөм Хүрэх очихын нь зам! Ариун Невагийн эргээс «Аврора» онгоцны сум Дөрвөлжин сүмийн ҮҮДНЭЭС Дөрвөн пулемётны ам --Хүүхдэд зам тавь! гэж Хөрөнгөтөн феодалын хулхийг Нөм цохисон ч юм Зам татсан ч юм! Алхаа гишгээгээрээ хүүхэд Алтан дэлхийд зам! Аялгуу дуугаараа хүүхэд Агаар тэнгэрт зам! Хүн төрөлхтнийг залгах Хүүхдийн зам саруул! Хүсэл сэтгэл бүхэн нь Хүн ард шнгээ эрүүл! Дайны түймэрт жигшдэг Сайны хойморт зогсдог Тив дэлхийн хүүхэд Эв нэгдлийн хүүхэд/ 1967 он рээгээ хангинуулж, Фбөмбөрөө дэрлээ. ВОТРЕЧЯ РУНОВОПИТЕЛЕН ПЕТСНИХ нижигнүүлсээр жиг- ОРГЯНИЗЯШИЙ ИЙПЕЕИНИ100) Москва хот ноо Энэ оны аравдугаар са рын 4-8 хүртэл дэлхийн олон ул сын пнонерийн ба хүүхдийн байгууллага хэвлэлийн удирдах ажилтан нарын ууязалт болов. Уулзалтанд ардын ардчил- сан ба хөрөнгөтөн нийт 84 орны гөлөөлөгчид оролцож хүүхэд бага- чуудын хувь заяаны тухай харил цан ярилцлаа. Өктябрийн нарны илчинд ардын ардчилсан орны ба тачууд Өлсөх цангах ядрах ЗҮЛрЭ- хийг огт мэдэхгүй сурах, тоглох хөдөлмөрлөх, амрах авьяас чадва- бололцоо- раа хөгжүүлэх дүүрэн гоор хангагдаж аз жаргалтай амь дарч байгаа тухай хурлын индэр дээрээс социалист орны төлөөлөг чид ээлж дараалан ярив. Бас энэ индэр дээрээс хөрөнгөтөн орны дэвшилт үзэлт хүмүүс өөрийн орны хүүхэд багачууд ямарихзол заяагүй хүнд амьдралтайг зүрх шимшрэм дүрсэлж хөрөнгөтнүүд боловсролын хүүхдийн хүмүүжил Ц зовдоггүй төлөө огтхон ч Санаа тухай ярьж байлаа. Октябрийн илчит нарны дор мон толын өсвөрийп Сүхбаатарчууд та нар эх оронч интернационалч хам тач үзэл санаагаар хүмүүжиж 8Х мад үеийнхээ хувьсгалт | дайчин уламжлалаар замнал эх Орондоо социализм төгс байгуулах их хэрэгт “тар бие оролцож байгаа тухай манай төлөөлөгч хэлсэн үгээ зориуллаа. зөвлөлт лАТВИД ОЧСОН НЬ Уулзалт эхлэхийн өмнө бид Зөв лөлт Латвийн пионер багачуудын ПИЙСЛЭЛИЙН 35 ДУГААР СУР ГУУЛИЙН З3 ДУГААР АНГИЙН 4ДӨЛ»ь БАГИЙН ТУУЛ, ОЮУНЦЭ ЦЭГ НАР, ОКТЯБРИЙН БАЯ- РЫГ ОНЦ СУРЛАГЫН ДҮНГЭЭР УГТАЖ БАЙГАА ЇЄ ТЭРГҮҮНИЙ БАГАЧУУД ЮМ. Ж. Гомбосүрэнгийн авсан гэрэл зураг : шал «ОКТЯБРЬ ПИОНЕР ЗУРАГТ РАДИО» Улаан бүч лэрвүүлсэн пионерийн жагсаал бү- галмаа нарын мийн зөвлөлийн шийдвэрээр хүндэт Бас «Дөл» багийн онц сурлагатан Баярсайхан, Бай- 6 баатарчуудыг улаан бүч зүүж өглөө. Хүндэт инонер А.Д. Алыршиков пионерүүдэд та- ОКТЯБРЬ: ХҮҮХЭД. УУЛЗАЛТ амьдралтай танилцахаар Рига хот орлоо. - 1966 оноос эхлэн зөвлөлт орон даяар бүх нийтийг дузд боловс ролтой болгох зорилт . тавигдсан учир Зөвлөлт Латвид ч энэ ажил хэрэгжиж байна. Зөвлөлт Латвийн багачууд бүх хичээлээ Латви хэлэн дээр үзэхийн гадна сайн дураараа хоёрдугаар аигнасаа орос, хэл, тавдугаар ангиас англи франц, герман хэлний аль нэгийг үзэж байна. Зөвлөлт Лат- вийн пионерүүд тойрон аялал 80- хиож нэр үл мэдэх цэрэг эрсийн нэрийг олох хэдэн мянган нэргүй цэргийн булшийг тордож баяр бүхнээр бүлэг салаагаараа явж цэ цэг тавьдаг заншилтай юм. Рига хотоос холгүй орших Звейниекдие ме загасчны тосгоны дунд сургуу лийн бага ангийнхан ангидаа бу гантай Октябрьчууд нь тав таваа раа пэг пэг од болж ажилладаг. Буландаа «Октябрийн 50 жилд» гэсэн том гарчгийн дор В.И. Лени пий зураг түүний багын амьдра лаас товчхон дурдаад одныхоо хий сэн хийх ажлыг товчхон бичжээ. Зөвлөлт Латвийн пионерийн бүлэг бүр хавар замрын улиралд бүлгэ- мээсзэ ахмад үеийхний байлдаж ажиллаж явсан түүх дурсгалын газраар аялах даалгавар авч түү- нийгээ сайн биелүүлдэг ажээ. БИД УЛААН БҮЧТЭНИЙ ул САД. Хар далайн ус эргийн сайр- чулууг угаан изадаж дээрээс нар зулай төөнөж дэргэд өнгийн ЦЭ- иээлээ. УЛААН ТУГ | Гандан бууршгүй Гал улаан туг Газар бүрийн Тал дөд юм. Улаан тугны Утга юу юм бэ? Ургах нарны Улаанхан цацраг билээ Улалзах галын Улаахан оч билээ Урсах цусны Улаанхан өнгө билээ Ялалт амжилтын Ялгуулсан тэмдэг би- лээ, Г. ГАНБАТ (Ахлагч) пионер болгов. пнЧонерт элсүүлж, «Октябрь-50 жил» кино театр Нийслэлийн 21 дүгээр дунд сургууль, «Октябрь 50 жил» кино театр: “| Нээдтийн цуглаан дээр хичээлийн эрхлэгч Тэрбиш, пионер Дашдаваа, Янжинлхам нар үг хэлж, Онтябрийн угтсан өдрүүдэд нээгдэж байгаа манай театр хүүхэд багачуудын жилд үнэт туслалцаа болно. Бид кино охтябрийн өмнөх өдрүүдээр зөвлөлтийн нипонуудыг үзэж сонирхоно гэв. Кино театрынхаа лан «Зөвлөлтийн кино урлаг» гэсэн үзэсгэлэн байгуулжээ. маллАлАлАлАЛАЛАЛАЛАЛЛЛАлллллллллллуллиуллмлумумилумумиммгилж, Эд бол 5 дугаар бүлгэмийн пионерүүд монголын зурагт радногийн төвд очиж | Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сард зорнулсан цуглаан хийж, зурагт радногийн төвийн ажиллагаатай танилцахаар яваа ажээ. Зурагт Радногийн төвийн цэлгэр хашаанд иноне- рийн шугаман Жагсаал болов. Цуглаанд зурагт ра- дногийн төвийн мэргэжилтэн, инженер, техникийн ажилтнууд оролцов. Октябрийн 50 жилийн ой угтан зохиож байгаа -«Октябрь Пионер-Зурагт Радно» СсЭДЭВТт цуглаанд оролцож байгаа ЗХУ-ын зурагт радиогийн мэргэжил- -тэн .-инженер :А,Д, Алыршиковыг 55 дугаар “бүлгэ- лархал илэрхийлээд, зурагт радиогийн төвийн тухай ярьж танилцууллаа. Дараа нь 9 дүгээр бүлгийн пионер Ою унцэцэг хүн дэт пнонер Алыршиковт баяр хүргэж үг хэллээ. 33 Хүндэт пнонер А. Д. Алыршиков пнонерүүдтэй хамт зургаа авахуулж цуглааны ажиллагаа дуусав. 5 Ингэж нийслэлийн 5 дугаар сургуулийн 5 дугаар үлгэмийн пнонерүүд ах дүүгийн найрамдалт ЗХУ. ын тусламжаар барьж байгуулагдсан монголын зу- рагт радногийн төвийн ажиллагаатай тани лцаж хрэилуэ Биннерс Зурых Радно сэдэвт пионерийн Д. Содномдорж 15 дугаар сургуулийн явонерийн ахлах удирдагч) цэг алаглаж зүйлийн арвээхэй ниснэ. Алс холоос ирсэн тив. бү. рийн төлөөлөгчдийг улаан бүчтэний улсын өсвөрийн иргэд хүрээлэн энэ тэрийг ярилцана. Энэ бол олон улсын пионерийн зуслан «Артен» 1925 озд «Артек» зуслан байгуу- лагдаж тэнд 120 пионер амарч байжээ. Гэтэд өнгөрсөн зун Бүх Холбоотын пионерийн байгуулла гын Ї чуулганы үеэр «Артек»-т Зөвлөлт орны өнцөг булан бүрээс 4000 шахуу пионер дэлХийн гу чаад орноос 1200 орчим пионер ба гачууд амарсаны дотор 150 ньма. най пионНерүүд байсан юм. ё «Артек» нийт арван пионерийн лагерьтай. Цөм дөрөв таван давхар орчин үеийн барилга байшин тоног төхөөрөмжтэй юм. Хүүхэд бүр дур тай бүлгэмдээ суралцдаг. Далайн эргийн лагерьт арав гаруй настай жаахан охин манай баатрчуудын тэмдгийг зүүсэн харагдахад бид түү нээс- Энэ тэмдгийг хэн чамд бэлэг лээв? гэхэд-Алжир хүүхэд өгсөн юм гэж хариулав, «Артек» зуслан 50000 пионерийг уриалгахан хү лээн авч халамжилдаг юм. Пионер багачуудыг боловсон зөв амраа- хыл тул энд зуны улиралд 2000 хүн өвөл мянгаад Хүн ажиллаж байна. Октябрийн орны хүүхэд бага чууд ингэж сурч. хөдөлмөрлөж амарч тэнүүн чөлөөтэй аз жаргал тай амьдарч байна. Ж, ХОРЛОО 7 дугаар ангийн 50 жилийн Ой театрынхаа дэлгэц хүүхдийн амьдралыг харуулсан нээлтээр тохиолдуу- Ном уншиж суугаа хүүгийн нэр Мурат гэнэ. Тэрээр Баян-өлгий айм тийн Улаанхус сумын (8 жилийн дунд сургуулийн 7-а ангийн онц сур лагатан бөгөөд бүлгийн тэргүүний дарга нарын нэг юм, Октибрийн бая рыг онц сурлагаар угтахаар мэрийн ажиллаж байна. Гэрэл зургийг П, ЖАНЧИВ. хүмүү: дээрээс. 4 22 11111 1 “Хайрт пионер сурагчид аа! Та на- рын баясан ЦЭНГЭДЭГ өвлийн сайхан улирал удахгүй ирнээ. “Иймд хайрт пполер сурагчиддаа өвлийн спортод яаж биеэ бэлтгэх хэ- рэлгэл материалаа сонгож авах тухай : өөрийн зүгээс зөвлөлгөөн өгөх гэсэн юм. 1. ЦАНА. Цаныг өөртөө яаж сонгон авах вэ? Цаныг сонгон авахдаа өөрийн биеийн өндөр, намын хэмжээнд тохируулан авна. 7Кишээ нь: Цанаа өөрийп бие ийп баруун гар талд босгоп зүүн гараар барьж, баруун гараа дээш өр төн цаныг хушуун дээр гарын ху рууны 1,2 дугаар үеэр атгаж цанын өндрийг тохируулна, 23.ТАЯГ. Таягийг тохируулан авахдаа түү: “нийг хөлийн хоёр талд босгон оосорг гарыг углаж, гарын алгыг задлан ат гаж оосрыг доош даран барина, Энэ үед атгасан гар суганы чигт тохирсоп байвал таягийг тохирсон гэж үзнэ. 3. ЦАНЫН БЭХЛЭГЭЭ Бэхлэгээ нь зөөлөн, хагас зөөлөц, хатуу, урагш дардаг ийм хэдэн тө рөл байдаг юм. Бэхлэгээний зөөлөн нь анх сурч байгаа бага насны хүүх дүүдэд маш тохиромжтой. Үүнийг - эсгий гутал дээр хэрэглэх бөгөөд бэх яр лэгээ нь сур, берзентээр хийгдсэн байдаг. “Хагас зөөлөн бэхэлгээ зь савхин гутал, ботинк дээр хэрэглэхэд маш тохиромжтой. Энэ бэхлэгээ нь цананд хадах ул нь төмөр оосрын бэхлэгээ нь нугасан даралтгай бай- даг, Хатуу бэхлэгээ цөм төмрөөр хийг дэж дарна. Энэ нь цанын жинхэнэ зориулагдсан ботинкинд хэрэглэнэ, 4.БЭХЛЭГЭЭ ЯАЖ ХАДАХ ВЭ? гс Цанын бэхлэгээг хадахдаа цаныг өөрийн өмнө хөндлөп бариад цалыг төвийг өөрийн хуруу отверх дээр хенлд лөн тавьж төвийг олж, тэпцүүлж:, бэхлэнэ. Хатуу хагас зөөлөн бэхлэ- гээг хадахад ингэж хадна. Бэхлэгээг хадахдаа цанын төвийг олж, хөндлөг зураад бэхлэнэ. Ботинкинд цана бэх лэхдээ эрэг хадах б нүхэн дээр улаан харандаагаар тэмдэг тавиад да раа нь өрөмдөн нүх гаргаж эргээ заавал эрэгдэж бэхлэнэ. Хэрэв хад вал цанын бэхлэгээ мултараад, явах гулгахад саад болно. Буруу мурий хадвал цана чинь чигээрээ явахгүй өмнөө зөрж солбих хоёр тийш салан явах бөгөөд нарийн “техник арга сурахад маш төвөгтэй байдаг. “Иймд цанын бэхлэгээг аль болох зөв тохи руулан хадах хэрэгтэй. жээ сжэсэжэсжээ сэтг Цасан мөсөн хучлагатай Өвөл цаг ч ойртлоо. Чарга цанаа бэлтгэж Чадал мэдэн гулгана даа зоож-эжсэж-ээ-ээ-эт-жт-тҮ0 ф 5.ЦАНЫН ХУВЦАС. Цанын ботенкийг сонгон авахдаа өөрийн жинхэнэ өмсдөг гутлаас 2 чо мер илүүгээр тохируулан авна. Бо тенкийг хүлээн аваад будгийг ямар нэгэн аргаар арилгаж ямар нэг тос ТҮрхэж галд | эзэн шингээх хэрэгтэй НЭ нь ботинкийн улыг зөөлөрүүлнэ. нгэсэл ботинкийн ул нь хугарч сэт- рэхгүй, тийм амар норяс чий татах гүй удаан эдэлгээтэй болдог. Цанын ботенкийн дотор даавуу оймс тэмээ хонины ноосоор нэхсэн зузаан оймс хэрэглэх хэрэгтэй. Гадуур өмсөх хувцас нь Цца- нын костюм, дотор талдаа мак, фут болик тэгээд ноосон цамц байх хэрэг тэй. Малгай ноосон чихэвч чих сайн дарсан байх хэрэгтэй, Бас нэг мар- таж болохгүй зүйл бол зөөлөн дотор той хагас ноосон богино өмд хэрэглэ сэз байна. Бээлийний талаар гэвэл ганц хуруутай дулаан бээлий байна. Харин бээлийний алган тал нь бер- зинг буюу булигаараар хийсэн байвал норж урагдах нь удаан байдаг. 6. ТОС. Цаныг тослохдоо хуучин тосыг галд халаан арчаад лак түрхэж шараад, цанын хушуу, сүүл хоёрыг боож 5- С См-ийн дөрвөлжин мод ачааны гол хэсэгт хийж нумлана. Тосыг гулгах градуст тохируулан хэрэглэнэ. Цаныг зхүн гар дээр улыг дээш харуулан ташуу бариад баруун гараар цанын тосыг жигд тараан түрхээд үйсэн бөг лөөгөөр ширүүн үрнэ, Тэгээд 5-10 минут улыг өөд харуулаад сүүдэр газар тавина. Тосны тохирсон эсэ хийг шалгахдаа цапныг аваад цасан дээр улаар нь дарахад цас наалдах гүй байвал тохирсопд тооцио. Мөн гулгахад ар тийш зөв тослогдсонд тийш алдахгүй байвал тооцоно. Хэрэв ар алдвал цанын ачаа буюу сүү лийн хэсэгт тосыг сараачин тавина. Харин тослохдоо ойрын зайнд нимгэн холын зайнд зузаан тослох хэрэг- эн. Т. ЦАНААР ЯАЖ ГУЛГАЖ СУРАХ ВЭ? Цапыг хөлдөө бэхлэж таяггүйгээр тэгш газар алхах буюу урагш гулгуу мах маягаар хөлийг ээлжлэн тавина. Мөн уруу газар нам сууж цана дээр тогтох тэнцүүр хийнэ. Дараа Нь тая- гийн тусламжтайгаар оөрөө гарах, зогсох нэг ба хоёрыг үргэлжилсэн ал- эоФо0000о9Ф00000000Ф0Ф00Ф0600069 ФОСПэлэнгэ аймгийн | Сүхбаатар хотын Бумцэндийн нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн долоо « 9 9 9 9 9 9 59 Ф хаа хийх Зэргээс эхлэн цаашид-багш чарын гуслалцаатай парийн техник, эргэлт тойролт зэргийг хийх хэрэгтэй. Цанаар гулгаа: сурахдаа цалын тухай ном унших сайн сурсан.тамирчдын гулгах арга техник,кино зэргийг. нү- дээрээ сайн ажиглан харах хэрэгтэй, Мөн багш, сайн тамирчдаас зөвлөл гөө авах нь зүйтэй. Өглөө эрт босч өглөөний гимнастикаар цана тэшүү рийн хэлбэрчилсэн дасгал алдахгүй хийж биеийн тамирын олон талын хөдөлгөөнөөр биеэ чийрэгжүүйлэн, хүйтэн усаар хоолойгоо зайлах нь хоо лой өвдөх, ханиад хүрэхгүй, өвөл га даа хичээл хийхэд чинь дасгал бол- но. Хэрэв дээр заасан зүйлийг муу бэлтгэвэл өөрийн биеийг өвчин согог той болгож, дахин цас мөсөн дээр гарах сонирхолгүй болно, Иймд дээр зөвлөсөн 7 зүйлийг цана, тэшүүрээр наадахдаа үргэлж санаж яваарай. ГОМБОСҮРЭН (МУИС-ийн Би- еийн тамирын тэнхимын эрхлэгч спортын гавьяат багш) ОоФФФФОО0-02 О9ФосС 79 ОО: наймдугаар ангиудын 200 гаруй сурагч «Найрамдал» очиж 40 шахам га газрын төмс хураав. энэ ажилд 7-гийн «А» ангийн сурагч Алтаннар, 7-гийн Г ангийн Одончимэг Баян 8-ын «Б» ангийн Чулуунбаатар, Алтанцэцэг, гойд сайн ажиллаа. ч, ЧОЙЖИВ Ф.ББатсүмбэрийн сангийн аж ахуй дахь нийслэлийн зургадугаар 10 жилийн дунд сургуулийн хөдөл мөр зусланд тус сургуулийн найм, 9 дүгээр ангийн 28 сурагч ирэх хаврын тариалалтанд бэлтгэн таван өдрийн дотор малын бууц 400 тонныг машинд ачин, ногоо- ны талбайд буулгажээ. Ж. СОСОРХҮҮ нэгдэлд ООФФ0ФФОФОФО00090Фо0000000990) :ФФооФФОооФФФОФФФОФФФОооФФОФОФОФОФОФОФОФОС мулиААЛАЛАААААЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАААААЛАЛАЛАААЛАААААААГ ї Эмнэг: хангалын эзэн Харгана лгойн худгаас үхрээ усалж байгаа бяцхан хүүтэй таарал дав, -- Ядарч байна уу? -- Үгүй зэ, Юундаа ядрах вэ? Ахаа та надыг цоохор үрээнд минь ордуулаад өгнө үү? гээд чөдөртэй эмнэг рүү заав. Цоохор үрээ ч Чарлан цовхрон булгив. Цовоо хүү ч Ооролгоп тогтож суухыг хараад аргагүй л товь нутгийн малчин хүү юм даа гэж бахархай бодож зогстол дэргэд давхин ирээд шанаа дан буув, 1967 онд 18 эмнэг сур гасан. 19 дэх нь цоохор үрээ. Эм нэг адууг чөдөр хазаарт дасган хоёр наг сойж байгаад морддог. Мор дохын өмнө илж маажих зэргээр дасагвал булигдатгүй юм, Цоохор үрээ хамгийн их булгиж байна. Ер нь эмнэгийг зодож жанчиж хэ зээч болохгүй гэж хэвлүүн ярив. Эмнэг хангалын эзэн энэ хүү Говь--Алтай аймгийн Хөхморьт сумын «35 жил» нэгд лийн малчин Цамбын 15 настай Баасандорж билээ. Ш, МЯГМАР. Бөх өөЭӨЖ1Ж0.Т.тИЧИ.»ЛЛЖЛЭтЖя00 01-10 «Динамо» НИЙГЭМЛЭГ Зөвлөлт Холбоот улсын биеийн тамирын томоохон нийгэмлэгийн нэг «Динамо» нийгэмлэг 1923 онд байгуулагдсан ууган нийгэмлэгийн нэр юм. «Динамо нийгэмлэгийн тамирчид дундаас ЗХУ-ын нэр тө- рийг мандуулж дэлхийд шинэ ши- нэ аврага амжилт тогтоогсод ол- ноор төрөн гарсаар байна, 2Кишээ нь: «Динамо» нийгэмлэгийн тамирч- даас шалгаран ЗХУ-ын шигшээ багт орж 18 дугаар олимпийн их наа дамд оролцсон тамирчид наян до лоон оноо авч байлаа, Энэ нь Австрали, Исландий, Бельги, Канад Ирланди улсуудын хамтран авсан оонооноос хавьгүй нлүү ,байлаа, «Динамо» нийгэмлэгийн тамирчид дундаас спортын гавьяат мастер 279 төрөн гарснаар барахгүй тэд- ний дунд Европын болон дэлхийн Олимпийн аврага олон байна. Дэл хийд нэрд гарсан ЗХУ-ын шигшээ хөл бөмбөгийн хаалгач Ле Яншин, таван төрөлтийн дэлхийн олон удаа гийн аврага Игорь Новиков Дэлхийн болон Олимпийн аврага цаначин Вла димир Кузин, Олимпийн ба Евро- пын аврага хөнгөн атлетикч Ири/ на Пресс, орчин үеийн алдартай Боксчин Попенченко, дэлхийн удаа дараагийн аврага байсан тэшүүрчин Мария Исакова, Римма, Жукова, Инга Воронина нар энэ нийгэмлэ гийн тамирчдаас төрөн гарчээ. Одоо «Динамо нийгэмлэгийн харь яа" «Залуу Динамочууд» гэдэг? гаруй зөвлөлд нийтдээ 80 даруй мянган өсвөрийн үеийн охид хөв- гүүд хичээллэж байна. «Динамо» нийгэмлэгийн байгуул. сан их гавьяаг өндөр үнэлж Лени” ний одонгоор шагнажээ, : ЗХУ-ын залуучуудаас хөнгөн атлетикийн төрөлд тогтоосон рекорд амжилт. ХӨВГҮҮД (17--18--нас) ТООНЫ ХЭЛЭЭР Бөөрөнцөг-- (6 кг) 17 м 78 см Окро- Манай инонер багачууд “Маш баяртай ярьцгааж байхад тэж Ж, ГОМБОСҮРЭН зургийг авлаа. 100 метр 10,5 сек, Солнцев С 1959-он 200.метр 21,5 сек,Перов А. 1962 он 400 метр 48,7 сек Шкарников Н. 1964 он 800 метр 1,54,6 сек,Исымбаев С.1958 он 1500 метр 3,52,8 сек Райко О. 1963 он Өндөр--2 м.20 см. Брумель В, 1963 он Урт--7 м. 74 см Гер-Ованесян И.1956 он Тулгууртай харайлт--4 м 40 см. Де- мин, С. 1961 он 3--ын харайлт 15м 81 см. Борзєн во А, 1964 он шидзем, 1962 он (7 кг) 16 м. 41 см Окрошидзем 1962. он Зээрэнцэг (2 кг) 50 м 60 см Баланев Ю. 1958 он Жад-70 м 02 см-Мозура ИЙ 1956 он ОХИД (17--18 нас) 100 м--11,7 Хныкина. Н.-1951 200 м--24.2 Деконская Н. 1955 400 м--56,0--Герика Л. 1960 он 800 м-2,11,6 Кривошекова 1960 он Өндөр--1 м 67 см Мочилина.Л-1953 Урт-6 м 15 см Лаце Р. 1961 он Бөөрөнцөг--16,60 Чижова Н. 1964 он Зээрэнцэг-48,34 Титова О. 1964 он Жад--54,63 Попова 1964 он : НАЙРАГЛАЛЫН “хэсгээс Айдас хүрмээр Бараан үүлс Арсгар уулсын Оргилд тогтоод Үлээх салхинд Бургас шугуй. Үглэн гинших шиг Шуугин нсгэрэв, Алс тэртээ Цахилгаан гялалзан Аянгат бороо ! Орох бололтой Атар тал Дүнсийн байж Ажиггүй тайван Цэлийх ажээ. Үүрээр гарав. Тэгтэл тэртээ / Уулын энгэрт Гэнэт их Утаа үзэгдэв. Тэр зүг рүү. Захирал харав. Тэгээд дараа нь " Ингэж хэлэв. -ГХонхорын өвөлжөөнд Түймэр гарчээ. Хоюул тийшээ Очьё гэв. Оволзсон галтай Онон дайралдаад Осолдсон хэрэг Биш байгаа? даа. Түймрийн галтай Тэр дайралдаая Түйтгэр гайд Учираагүй байгаа Гэтэл Галсан Өвөлжөө рүү зааж Гэнэт захиралд Ингэж: хэлэв. --Өвөлжөөний наана Эмээлтэй морьд Өвс идэж Харагдана гэв, Буурал сахлаа Захирал нмэрч Буруу талынхаа Жолоог татаж Ханцуйгаараа-: Нүдээ арчаад Харагдаж байгаа Өвөлжөөг ажив. Тэр хоёр Пог пог шөгшсөөр Тэгээд удалгүй Өвөлжөөн Дээр чрэв. Нэг хүн Тэр хоёрыг Угтаж ирсэн нь Уул нутгийн Түймэр гарч Өвөлжөө бууц Түлэгдсэн байна. Энэ түймэр Чухам хаанаас Эхэлж гарсныг " Мэдэхгүй байна, Багш Ононы Хэлэхээр бол ..« Бадамын үгийг Галсан тасалж Онон чухам Хаана байна. Одоо тэгээд Ямар байна. --Багш Онон Түймэртэй нүдэлдсээр Багтарч унасныг Бид олсон Ялигүй жаахан Гэмтсэн бололтой Шалнигүй баахан Түлэгдсэн янзтай Бид түүнийг Нэгдлийн төв рүү Бие хүнээр Хүргүүлсэн гэв. Сурсан заншлаар -- Базаахгүй явдал Болж дээ гэж Баахан бодлогоширч Захирлыг хэлэхэд Бадамын хажууд Зогсож байсан Баргиа дуутай Өвөгжөөр хүн -- Тэр охин Дайралдаагүй бол Тэнгэр минь чухам Юу болох вэ? Хэдэн жил Уйгагүй зүтгэж Хэрүүл маргаантай Босгож авсан Улаан булангаа Түймэрт алдаж Урагшгүй явдал Болоход хүрлээ. Өчигдөр орой Мод ачиж Өвөлжөөнд татсан Хоёр залуугаас Энэ түймэр Зайлахгүй гэж Эрс шууд Залгаж хэлэв. - Яриа байхгүй Цэдэн гуай минь Янсан Пүрэв, Хоёр тавьчихлаа Бадам ингэж Зовнин хэлэв. Бас ч аз шүү гэж Нэмэж хэлэв. Нэгдлийн хүмүүс Галаа нэгжиж Нэн сайтар Унтрааж эгваад Өвөлжөө дээрээ Хүн үлдээж Өвөр бусад нь Буцах болов Бадам захирал Галсан гурав Ононг эрсээр Тэр хоёр Ойн захад Бадам гэдэг Адуучин байв. -- Өнгөрсөн шөнө Сурмаг гэгч Буурал сахлаа Шувтарч илээд «Бадрах» нэгдлийн Төвийг чиглэв. Эхийн ачийг ТА”НАРЫН СОНИНГ ХЭВЛЭГЧ "-Оо) Хэвлэх үйлдвэрийн 55 жилийн өйд Ї : Шуудан нрлээ, «Пионерийн үнэн со хүүхдүүдийн ннны шинэхэн Дугаар сарт хүрч, сонирхогдон уншнигдсаар . байна. --Өнөөдрийн сонин 8 өнгөөр гарчээ. Үг үсэг нь тод, Өнгө будаг нь гялал- заад аргагүй л сайхан байна шүү! гэж хэсэг хүүхдийг ярихад бусад нь дэм- жин: : --Тиймээ, ёстой гоё хэвлэжээ. Та нар өнөөдрийн сонинг уншив уу? Би дөнгөж сая авниаа. Дараагийн сонин хэзээ ирэх бол? Бас ямар сайхан зүйл хэвлэх бол гэж хөөрөлдөнө. -4 Ер нь ингэхэд бидний энэ сонинг » байна даа? гэж чинь хэн хэвлэдэг күүхдийн гэнэн цагаан сэтгэлээс сонин асуулт тавьцгаана, З За тэгвэл та нарын сонинг Хэн хэвлэж өгдгийг ярья өгье! - Одоогоос 17 жилийн өмнө нэр- гийн албанаас халагдсан идэрхэн За- луу хэвлэх үйлдвэрт ажилчин |боло- хоор санаа шулуудаж, хэвлэгчийн 8 сарын курст оржээ, 2 Энэ залуугийн нэр Дашианзад, Завхан аймгийн Шүлүүстэй сумын хүн, Удал- гүй хэвлэгч болжээ. Сонин хэвлэдэг ОРГ-3 гэдэг ротац машин дээр Содномдавга гэдэг хүнээр багшлуулан туслах хэвлэгчээр Дашнан зад хүү ажиллаа, -Ер нь сэрэглэн, юмыг амархан сурдаг, ажилсаг сайн шавьтай болсон- доо багш нь ч урамтан байжээ. 3 сар гаруй ажиллаад шавь нь зэрэг ахиу- лах шалгалтанд ороод, У! зэргийн хэв- лэгч болжээ. Бие дааж ажилласан ӨдД- рөө «Пионерийн үнэн» сонинг хэвлэв. Өнгө будгий нь ёсчлон тохируулж, зө рөө хазгайг засаад хэвлэх болжээ. Со 52 нин ч хэвлэгдлээ, Өөрөө авч уншаад, сонгож авсан мэргэжлийнхээ сайхнаар бахархжээ. Хүүхдүүдэд соёл түгээх ийм л нэр хүндтэй ажилд оролцон, хэв лэгч болсоноос хойг ийнхүү 20 шахам жил өнгөрчээ, Дашнанзад ч хэвлэгчийн ажлаа хийсээр, Харин ОРГ-2 машины- хаа дараа, ЦПРГ-2 машин эзэмших болж мэргэжилдээ улам өссөөр, одоо Герман маркийн 2 секц бүхий «Па- ламг» машин дээр ажиллаж байна. --Хүүхдүүдийн сонинг хэвлэх ажил тун сайхан, Би өөрөө 7 хүүхэдтэй бо- лохоор тэдэн шиг олон багачуудад дэ- вэн дэлхийн сонин сайхныг дэлгэн өг- дөг сонинг нь хурдан л хэвлэж Өгө- хийг боддог. Сонин өрөгдөөд, боогдоод, хэв авагдаад хэвлэх секц дээр ирдэг. Тэхээр нь бид өнгө будгаа тохируулж, фаормы нь машиндаа байрлуулаад жн- жүүрийн редакцаар хянуулж, алдаа мадаггүй болмогц хэвлэж гардаг. «Пїно нерийн үнэн» сонин одоогоор 80000 хувь хэвлэгдэж байна. Ийм их сонинг бид дөрөвхөн цагийн дотор хэвлээд л шууданд шилжүүлж, эзний нь гарт өдөрт нь хүргэхийг боддог гэж хэвлэгч А, Дашнанзад ярилаа. Хүүхдүүд та нар МПБ-ын 40 жи- лийн ой, «Залгамжлагч» П чуулганаар хэд хэдэн өнгөөр хэвлэгдсэн, бас зур- гууд нь хүрэн өнгийн дэвсэгртэй «Пио- нерийн үнэн» сонингоо, яаж баяр хөөр болон уншиж байснаа санаж байгаа биздээ. Ингэж та нарын сонинг олон өнгөөр гоё сайхан хэвлэх санаачлагыг Дашнанзад Дэчингомботой хамтарч гар гаад, хэвлэлд нэвтрүүлсэн нь тэр би лээ. Улсын хэвлэлийн комбинатын хэв- “7 лэгч Дашнанзадад хэвлэх үйлдвэрийн 55 жилийн ойг тохиолдуулан “мянга мянган пионер сурагчдынхаа баяр талархал хүргэе! Мартах юм бол Элбэрэл гэдэг Юу билээ. Эхийн ачийг Мартахгүй юм бол Энэхэн хорвоо Яах билээ. Эхээс ялгаагүй Эх гэвэл Эрхэм дээд . Багш билээ. Эхийн ачийг Багшийн тусыг Эгнэлт дуулахгүй Тийм хүнийг Манай ертөнцөөс Олно гэдэг Магад бэрх Болно бизээ. Хүний хүүгийн Хувь заяанд Өдөр ч тэр Шөнө ч тэр Өглөө ч тэр Үдэш ч тэр Санаа зовнин Бодож явдаг Сайхан сэтгэлт Багш хүнийг Эрдмийн эх Үрийн эх гэе! Эрхэмийн дээд Үнэний эх гэе! Д. НАЙМАНЖИН БУ 21100020 1 өр |! БЯЦХАН ӨГҮҮЛЛЭГ : Цэцэрлэгийн дунд ангийн үүдний й нэг өрөөний шал үргэлж нүүр хаг! рагдам гялалзаж байдаг байлаа. Бас дундуур нь урт нарийнхан хивс дэв | сэж, хүүхдүүд түүн дээгүүр цувад | « ацгидаа орцгооно, Гэтэл нэг өдөр нөгөө их гялалзсан өнгөтэй шалан дээгүүр шороотой гутлын палийсан | мөр цагаан зам татуулан зурайн ацги руу. орчихсон байлаа. Тэр мө: | рийг харсан хүн бүр энэ хэний мөр | вэ? Дэвссэн хивсэн дээгүүр ЯВаха| гүй, яасан хачин хүүхэд вэ? Гутлаа бас арчдаггүй байнд шүү гэцгээнэ, | Бас зарим нь хүний хөдөлмөр хүн- дэлдэггүй тусгүй хүүхэд байна гэ- нэ. Түүгээр явсан хүн бүр л энэ мөрийг хараад жигшиж байлаа, | Багш орж ирээд ний шал хичнээн сайхан гялалзанс байдаг байлаа, одоо хараач гэхэд хүүхдүүд харцгаалаа. Би ч яваагүй, би ч гишгээгүй гэж хүүхдүүд ам амандаа шуугилдав, Тэгээд Хэн ЯявВ- сан юм бэ? Хийсэн алдаагаа нөх- дийнхээ. өмнө хүлээхгүй ХүҮХЭХ 1 чинь ямар сайн хүүхэд байх вэ гэж багш хэлэв. ! « | | | -- Энэ мөрийг хараач! Энэ «а! ! ! | ! 2Каал хүү Лувсан бу»). руу харж онцгойхон суугаад шо | роотой гутлаа цаасаар арчих гэж оролдож байгааг багш хараад гут- 1 лын алчуур аваачиж өгөхөд | --Би тэр мөрийг арччихаад ирье гэж хэлжээ, ! Д. ДАМБИЙИЖАНЦАН | ! ПЭЗЖАНЧИВ22 2 гс Энэ “«ШИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 Ма: (997) А-32308 МАНАЙ ХАЯГ: Сүхбаатарын нэрэмжит улсынхэвлэлийн комбинатад: хэвлэв, Улаан тар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4/ дүгээр давхар. УТАС: Хариуцлагатай эрхлэгч -26882. Захидал харилцаа - 26383. Хариуцлагатай эрхлэгчийг Ц. ГАЙТАВ Индекс-14140 4 » “АуисйгүААЛ Л лбиэл өдий йлөнмбумгүнАРХАААГААДДАА Л АДУААД удаад Ад л дуАлллумнАдангАДДАЛАРДАААААДАЛААДАААЛАААЛАлүөхАйЛСАдлн . : : : : ? й мь РОН БИДНИЙ НЬ Чив? | : Матай жавхлант ярэвдүй, өсвөрийн аюнер сурьгчид 28! 10, / 1 3 Е ЗГ: : с 7-2 ХВЛХН Ї (оциализМ байгуулагчдын эрвун вандин зан чанар, Эрдэм МэД- 7 Н “ . ! : Н ЛЭГИЙГ 939МШИН, хөдөлмөрийг эрхэмлэж сурагтув! | "ЧИ ! | Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн төлөө ХЭЭ92Д | )2315 211 Бо бэлхэн (байгтун! ЭД ер : 3 ! МАХН-ын Төв, харнаа Онтябрийн Аугаа Их Соцна 24 дахь жиллээф ЦУ! түг Н ф Лхагва лист хувьсгалын жилийн ойд зориулж гаргас уриа- Хв42 (998) 1967 оны 10 дугаа,)сарын 25 Зо галыг : ЗӨН! ргасан уРи | АААЛАЛАЛЛЛЛлуууулллллууллууллАлмумлАлиууууллмуммууллл му муулАЛЛЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАААЛАЛАЛАЛАЛАР. “Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хо тын 10 жилийн дунд сургуу- лийн 7--гийц «Б» ангийн пио- нерүүд «Октябрь,хүүхэд» сэдэв тэй бүлгийн цуглаан хийв, Цуг лаан дээрээ пионерүүд «Октяб рь хүүхэд» «Төмөрбаатар жан- жинтай партизан Күгдэр хамт Өнөөдөр манай өргөн уудам ийн өртөөчилсөн аялал хийв, ЯВСАН НЬ» «Эрдмийн өлгий эх орны өнцөг булан бүрд Аялах хугацаандаа «Октябрийн ЗХУ» гэсэн сэдэвтэй ярна хинж улаан бүчнт пнопер урамтай дуулал» концерт арван удаа Орос хэл дээр д дуулж, шү цогтой баатарчууд цөм Октяб- тоглож «Октябрь--зол жаргал» “ЭГ УШШНК. Удахгүй тэд «Октяб рийн социалист их хувьсгалын пионерийн уулзалт өдөрлөг зур хохлЫн эл Чэнээлна сод 50 жилийн түүхт ойн баяр 6б0- гаан удаа хийжээ. Октябрийн байгаа Мөрөн хот» сэдэвт аялал лох өдрийг хуруу даран тоолж социалист нх хувьсгалын түү зохиох гэж байна, Тэд Москва байна, Манай пионер багачууд хэй ялалт УЗЯЛГАМЖДАГЧ» 1! Свердловск, Братск, Сосново баатарчууд цөм чөлөөт мөч бү- чуулганы шийдвэрийг : зургаан Озёрок: зэрэг хотын їйнонерүүд- рийг бүтээлчээр ашиглан их:ой мянгаад хүнд сурталчлав, тэй захидлаар харилцаж туршла доо бэлэг барихаар мэрийж бай 1у:37 д га солилцож байна, на, “-Говь-алтай аймгийн төвийн х 1807 Е 4 10 жилийн 7--гийн «В» ангийн Чойбалсан хотын 8 жилийн Хот, хөдөөгийн сургууль, пинО хан Октябрийн 50 жилийн ойн нэгдүгэгр дунд сургуу: лийн дэр нерийн байгууллагууд «Октяб- нэрэмжит сурагчдын соёлч нө- ТӨЛӨХ Нионерийн 19 дүгээр бүл рийн 50 жил» «Октябрь, хүү- хөрлөл байгуулах ХОЛД өр- Тэмнйн зөвлөл бүлгүүдийн дунд хэд» гэсэн сэдэвтэй олон хэлб9 нүүлж 19 рагчийн бүрэлдэ «Октябрь, хүүхэд» сэдэвт ажил рийн ажил газар сайгүй зохнож хүүйнтэй соёлч нөхөрлөл байгуу Өлгаруулж «Октябрийн 50 байгаа тухайгаа манай сонины лав, Энэ соёлч нөхөрлөлийнхөн чилд барих бэлэг» гэсэн ура” газар мэдээлсээр байна, ангиараа Октябрийн 50 жилийн бүтээлийн уралдаан зарлажээ. Сүхбаатар аймгийн төвийн Ой угтаж ухуулагч болохоор 10 жилийн сургуулийн пионе- "ИНДээж, долоо. ХоногиНН бямба рүүд тойрон аялал хийж Дарь- "ёРНг бүр Алтай хотын хөдөл 5 ганга, Наран, Онгон, Хонгор, мөрчдийн дунд явж нэг ээлжинд "“Рё4р урлаж бүтээсэн бүхний Баяндэлгэр сумдаар явж Октяб зуугаад хүнд үзүүлэн таниулах Хээ дээжээр их ойдоо бэлэг ба рийн орныг сурталчлах 758 км зүйл бүхий ухуулга хийж байна рьж байна. Манай инонерүүд ийнхүү суралгын өндөр амжилт өөрийн ї Хай 3 Хавихүллг НЭЭ Ш 1 ..8. Сүхбаатар айн. | ТАФАР ГАЗРААС ЯВЬЖ БАЙНА. гаараар, захидал“ ир гийн цав Урт хо- араат ИЛАЛа3 тын ажлаа «Орос хэлийг түүндээ захидал,зүйр, дэг, 3 чарт л, чаннву Лчиана.” шИНин ЭхНД шамдан сурцгаая» цэцэн үгс, шүлэг Хүүхдүүд хайрц- уриал дор явуулас оньсогын орчуулга. Ган дахь сэдвийг ор- байна. Бид Зөвлөл- тавив. чуулсны дараа мэд- тийн- мэргэжилтнүүд- Сурагч бүрээр, сэч: СЭН сүг, ӨГСүлдэрээ тэй хамтран үдош- нээ олимпиадад бэлт- олимпиадад бэлтгэх лэг зохиодог сайхан гэх дэвтэр нээлгэж |Дэвтэртээ бичнэ. Сур зашинлтан. Саяхан үр дүнгий нь шал- туулийн захиргаа уламжлалт үдэшлэ- гаж байдаг. Хүүх- жил бүр явуулдаг ур тээ орос хэл дээр дүүд өөрсдөө орос лагийн ү лэгийг«Окт явуулав. Анги бүр хэл сурах хайрцаг са ЛОрь, ХҮҮХЭД» ГЭСЭН Октябрийн 50 жилд наачлав. Хайрцаг ан- СЭДвээр хийх тэж, бай сургуулийнхан Онтяб зориулж, ханын сони- ги бүрд бий. Хайрц- 18. Бэ ! | | | | “Б. Магсаржав Аа. Лчлина ЛОВЛНАА./ гуржлна. "авна, /ЧввлА. гуаны. рийн 50 жилийн ой, ны дугаар гаргай ганд хоёр сурагч өө- : | орос. хэлний эчнээ зөвлөлт орныг сур- рийн өгүүлбэрийг Хэвлэл захиалав, ! олимпиад, болон Мон- талчилсац булан нэз- хийж бие биенийхний Октябрийн соцниалнст гол-Зөвлөлтийн внай- лээ, Орос хэлний то- гээ сольж орчуулна. --!----П--ш-тгт | рамдлын сард Хийх “моохон. булан цээж, Өдөрт бас бусад ан- Төгсгөл нь ПИ нүүрт ганнах ална, ЧИ. Гвниж ЧЯНнА, ГЭВША Л ВВнаВ, 7. Ли, / иннь, Л ЄЬ. нь,” ЛУВНБА. , ннна. /Оянна. /уанна./ ншна. санна авнал 5/линна, авиньы ЛИВИВА./ гоурага/ Ланна, ГЕнИ таминь” Лана авннь. . Баянхонгор аймгийн төвийн 8 илийн дунд сургуулийн луужин загварын ду гуйлангийнхан өөрс дийн хийсэн пуужингаа хөөргө хөөр бэлтгэж байгаа нь: Цэнд--аюушийн авсан .гэрэл зураг Баатар-хот -.ФЄК- “ вагийн нэрэмжит 88 ( таб: 71 | З зӨөхөн дугаар сургууль “Бал 15 558: дэ 5. Мйльуагхый «Октябрийн найрам- дын дурсамж» гэсэн 10 хоногийн. феезн- дал» сэдэвт уран бү- бичмэл сэтгүүл сар- валийг «Ахан ар 2 тээлийн үзэсгэлэн таж Олег Кошевей, сийн дуу» нэ байгуулж, | октябрь- Зоя Космодмемьян- Дор явууллаа. хүүхэд нөхөрлөлийн ская нарын зэрэг Москвагийн радно 1 | сэдвээр зурагдеан олон баатруудын төвтэй холбоо тоГ- | | олон арван зураг амьдралаас пионер тоож, зөвлөлтийн пно уран бүтээлийн дээ- сурагчдын дунд сур- нерийн ажил, түүний | | жээс тавьжээ. Мөн талчиллаа, Орос хэл баялаг туршлагаас ! «Өсвөрийн үе “ Октя- дээр урлагийн үзлэг тогтмол сонсгож бай брьтаа» нэрийн дор » явуулж, «Ленин-Октя на, |. сургуулиинхаа хө- брь» нэгдсэн концерт Х. Төмөр | ! дөлмөр хДАДаЦИЛН З0- бэлтгэж байна. Зөв- (88 дугаар сургу р. хион явуулав, лөлтийн хүүхдийн лийн гиюнерийн |” «Зоригт баатруу- дуу Оо сурах лах удирдагч) | хэм 0 дар ЭХ 6”: Хэдхэн жилийн өмнө Энхтуяа охин їчэнер болно гэж баяр (0 хүйж явсан тэр өнөөдөр, МХЗЭ-ийн гишүүний хөөр болон нэгэн гудамжаараа тэм Дэг энгэртээ гялалзуулаад баяр жав- хаатай алхалж явна. шүүн Энхтуяаг жагсаалд урьсан ёсоор мхзэ пионерийн -ийн гн шугам сургуулийн хаа зүг ингэж яаруухан бөгөөд баяс галан төгөлдөр алхалж яваа ажээ. Харин түүний дүү Сарантуяа өнөөдөр пионер болно гээд сэтгэл догдлон хоног тоолон хүлээж байсан шугам жаг саалдаа яаран байснаар аль хэдийн сургууль дээрээ очоо биз, Цэлгэр са8- руул танхимд пионерийн шугам жагсаал жигдэрчээ. Бүрээ бөмбөрийн дуун Сүхий олны аялгуу хослон цууринатав. Бүлгэмийн зөвлөлийн шийд- вэр ушшиж «Дөл» багийн хэсэг баатарчуудыг ийн гишүүд шинээр исонер бологчдод улаан бүч туна таван жилийн турш зүүж бага сургуулийн дөрөвдүгээр ангийн «А» Фүлгийн сурагч А. Цагаач 12 улирал дараалан онц сайн сурч бай- | на. Энэ сурагч сүүлийн хөср жил | сургуулийнхаа пионерийн салаа бүлэг | бүлгэмийн дарга ангийн дарга дэлийн залуу идэвхтэн зэрэг нөхдөө | сөө хүлээсэн хүндтэй үүргээ | төртэй биелүүлж яваа «таван цын эзэн» тэргүүний инонер юм. | -Хичээл давтахад тэвчээр хэрэг тэй дэс дараалал чухал Эхлзэд! тоогоо бодож толгойгоо сэргээгээд дараа нь унших гүйцэтгэдэг бол тархи их ядардаггүй юм. |Ца гийн хуваарь надад мөрдөж зури сан явдад хичээнгүй няхуур бай далд сургах белсон 1 пнонер болголоо, Төгссөл Түрүүч нь й--132 8-2 -2--2--- БН хувьсгалын 50 ой угтаж, - зөвлөлтийн сараар хүүхдийн хэвлэл өв- төМ захиалав. Нив- нерүүд «Питнерская пиравда» 190 «Мур- зилна» сэтгүүл 99, «Весёлые картиын» 60-ыг тус тус захиа- лав. Л. Цэрэнсамбуу “Өнтлөрийн социл- лист Опх хувьсгалын 50 жилийн ой угтаж Хөвсгөл аймгийн Ме- вен хотын 10 жилий дувд сургуулийн 7- гийн «Б» ангийн пно нєрүүд зөвлөлтийн хүүхдийн «Пяопер Восток» «Пионер- ская правда»,«Друж их ясилийн монгол найрамдлын ЛЛЭХЛНО.ЛЛ Утулцалт Хэнтий аймшгийн Өннөдэлгэр найман хилийн дуйд сургуулийн пионер сурагчид зөвлөлтийн ГАЗАР ГАЗРААС ЯРЬЖ ныеё ребята», Юный Ленинец», «Зорьса» зэрэг хэвлэл захиа- лав. Сурагч Г. Норвоо «Өнтэй өвөл» цу- заа. Завхан аймгийн Ургамал сумын бага сургуулийн пионер сурагчид «Октябрь» «Найрамдал» сэдэвт, Дуу, шүлгийн цуг луулга хийж түүгээ- рээ бүрдэлд болсон «Аврорын дуу» кон- церт бэлтгэж тоглов. Бас өвлийн бэлт- гэд хангахад туслах зорилгоор «Өнтэй өвөл» цуваа гаргаж МХЗэ- тэмдэг зүүж өгөв. Энх ижил дасал болсон гал улаан бүчээ өө ЗӨВЛӨЛТИЙН ОХИД ХӨВГҮҮД МОНГОЛ ОКТЯБРИЙН ОРНЫ СОНИН САЙХ НААС ЯРЬЖ ӨГЧ БАЙГАА НЬ: БАЙНА ҮР! 25 тонн шаваг түүж, арван хамлаа, «Мөнх найрамдал» Энэ сарын 132-д Чой- балсан хот дахь зөв- рийн төрсөн Дүү Сарантуяад зүүж өгөх туяа энэ улаан бүчээ хэдэн жилийн варыг өндөр хадгалж, бүлгийн даргаар н дурсгал болон намирна. Энхтуяа арнун цэвэрч хувцсаа тун саг нямбай охин билээ. Тэр ч ёсоор түүний улаан бүч нь цоо шинэхэн юм шиг харагдана. бүч дүүгийн хүзүүнд намирах боллоо, дахин нхтуяагийн энэ хамгийн үнэт Тэр аранзал улаан бүч олон нарны туяанд гялалзан харагдана. Э гээ пионер болсонд нь дурсган өгсөн яагийн дурсгалын энэ улаан бүч түүний яагаар дамжигдан одоо цэцэрлэгт хүмүүжиж шилжин очих байж ч магадгүй юм. нь хүртэл гал улаан бүчээ ингэж нандигнан хайр лан 1 лээ. Дурсгалын улаан бүчний эзэд нийслэлийн гуульд суралцаж байна. НАРТАА АНД НАЙЗ лөлтийн сургууль тус хотын 8 жилийн нэг, хоёр дугаар дунд сургуулиудын пионерийн бүлгэмийн зөвлөлүүдээс «Мөнх найрамдал» сэдэвт зөвлөлгөөн хамтран хийв.Зөвлөлгөөн дээр Монгол - Зөвлөлтийн сургуулиудын бүлгэ- мийн зөвлөлийн ги- шүүд, өөрсдийн аж- лын арга барил, Их октяибрийн баяр 60- лон найрамдлын са- рыг тохиолдуулан 30- хиож байгаа ажлаа ярилцаж, . харилцан туршлага солилцлоо. Р. Гомбожав тонн. хужир Г. Маналжав ГНасэн лал л ха ллалАА ХУВЬСГАЛЧ-ЗОХИОЛЧ ”Ф0Ф90ФФФ00Ф00Ф0ФФоФФоОФФООФФФФФ сайхан тохиолдол боллоо. Энх турш зүүхдээ нөхдийн «итгэл найд- дэвх зүтгэлтэй ажиллаж байсны ариг гамтай өмсдөг ажил- таван жил зүүж явсан Ингэж эгчийн гал улаан цэвэрхэн индүүдүүлж байсны тэмдэг болон улаан бүч бол дүү бэлэг билээ, Энхту- дүү онц сурлагатай Саранту- байгаа хамгийн бага дүүд Манай пнонер багачууд хүндэтгэн зүүж явдаг би- 17 дугаар дунд сур- Ж. ГОМБОСҮРЭН СУЛЧИнА ЛВИНЬ” СВИРЧВА.. 1 танлна. Л ОЛОА. ЧИНБА.” /ОЛВИНА. ГАЛННА. ЧВВНА Гана Хичээлийн гадуурхи уншлага Москва хотын Пролетарийн райо ны 500 дугаар сургуулийн 40 ангийн 3 сурагчид хичээлээс гадуур ном ун шихдаа ангийнхаа номын буланг тогт мол ашигладаг байна. Энэ бүлгийн пнонерүүд октябрийн хувьсгалын 50 жилийг угтан унших номын жаг- саалт гарган уншнж байна, «Зөвлөлтийн хүмүүсийн хөдөлмөр ба ! амьдрал» «Баатарлаг пионерүүд» «Оросын хувьсгалт үеийн хүүхдийн тухай» «В. И. Лениний тухай» «Октябрийн социалист их хувьалай ба иргэний дайн» «Агуу эх орны их дайн» «Зөвлөлт засаг 50 жилдээ» гэсэн чиглэлүүдээр 60--аад ном ан гиараа уншихаар төлөвлөжээ, ний » уладаа,лньааг ма. гасус” ЛЕЛЛА ЧИНЬ. СЕИХАГ ЛЕННЬЛЧИЛВЬ.” гарна, Ангийн номын булан нь унших номын нэрс ном ашиг- лах товч дүрэм номын та- виур уншсан номын тооцооны жи жиг самбар зэрэгтэй байдаг байна. Ном ашиглах дүрэмдээ: 1.Номбо цэвэр цаасаар хавтасла Номынхоо нэрийг зохиогчтой нь ” сайтар тогтоо 8253 3. Хоол идэх унд уух номоо бүү унш : 4. Номондоо хавчуураас өөр юм бүү хадгал 5. Номынхоо өнцөг буланг галж номоо хиртээж болохгүй. 6. Номоо дуустал унш Ч. Ойлгогдохгүй үгсийг ялгаж бичээд тэдгээрийн утга санааг товч тайлбар ла 8. Уншсан номынхоо гол утга са- Кааг олж түүнээ ярьж сур. -9. Өөртөө сонирхогдсон утга санаа үйл явдал уран хэллэгийг ялган бич гэж тодорхойлоод түүнээ мөр дөж байна. Ном уншлагын тооцооны самбарт сурагч бүрийн нэрстэй цэ вэр аятай хийгдсэн дугтуй байдаг. Хэн авсан номоо уншиж дуусна тэр бүлгийнхээ идэвхтнүүдэд танилцуу лаад уншсан номынхоо . нэрийг өөрийн дугтуйд хийлгэдэг, 3 Сурагч Таня Оля нар олон ном ушинж нөхдөөсөө тэргүүн эгнээнд явж байна. Я. ГОНЧИГ (Москвагийн сурган хүмүүжүүлэх ухааны дээд сургуулийн оюутан) э 8. ну | | | , таньд “НА, ЛҮННА ЯВНА. аниа, /ЧИННА.” /"РВНА гулд,” ЛЕЛНА НА, БУ” ЛВАБАА/ гарц, “ЯВНА, “БНА гала п чини ламна. гханжна авна, “на” ША. ЧИВБАЛ гараны “авна гамАА СЭН 7 хувьсгалын үйл яв- дээр орчуулагдан” лийн ой боллоо. Джон Рид сзалуу үзэхсэн гэж Ленин зөвлөлт засгийн төӨ- бичээд, чухам учир лөө. Гатчина, хааны нь гэвэл энэ ном про- суурины дэргэд легарийн хувьсгал, Н явуулсан тулалдаанд пролетарийн дикта- оролцож, Петроград тур гэж юу болох ту ! хотын олон мянган хай ойлгоход чухал д хүний хурал цуглаанд ач холбогдолтой үйл ! Ч . орж, жинхэнэ хувьс-. явдлыг | үнэн зөв, Хаан алЦа ний Лаг галын НД үед явж амьд сонирхолтой тус Рид ЇШ интернацио- байснаа «Дэлхийг гасан юм» гэжээ. 10 БаЛЫН төлөөлөгч. ДОНСлогосон арван дугаар сарын 22-нд 1990: он» гэсэн бие ӨДӨР» гэдэг алдарт Америкийн хувьсгалч чигтэй хөшөө байдаг. ЗОХНОЛДОО “өгүүлсэн. зохнолч, АНУ-ын ком - туу срлэиг байдаг. . . мунист намыг үндэс- Америкийн сэтгүүлч 2 лэн байгуулагчдын Джон, Рид Октяб- «Энэ. номыг. ул “нэг Джон Ридийн рийн “социалист ИХ үндэстэн бүрийн ХЭЛ. мэндэлсний 80 жи- : : « далд биеэр: оролц- жээ, олон сая хувнар хэв- лэгдсэн байхыг нь -Л. Цэдэндорж 299922 ШЭРСУВХ2ЭЧӨГҮЭЖО СОН го : БЯЦХАН ОЁДОЛЧИН П.ЭКАНЧДВЫН адсан судалбар зурм Я, ї 5 | 1 1 «ХАврора» Бараг 50 жилийн өмнөх намрын тэр нэгэн орой «Аврора »онгоц түүхт гал нээсэн билээ. Одоо эдгээр их буунуудыг чимээгүй байгаа болохоор нилээд хүү хэд дахин дуугараагүй байх гэж. бод дог байх Тэгвэл тийм биш шүү, “Эх орны дайны үед «Аврора» онго- цон дээр 5 нх буу байсан бөгөөд усан цэргүүд ухрах үедээ тэдгээрийг Чуд нуурын эрэгт булсан тухай Псков хотын залуу аялагчдын клубийнхний бичсэн захидлыг өнгөрсөн оны хавар шуудан хүргэгч Тарту хотын пионерийн ордны хонд авч ирж өгчээ, Уг захиа хүүхдүүдийн сэтгэлийг их хөлөлгөжээ. Чуд нуурын эрэгт булагдсан алдарт «Аврора» онгоцны их буунуудыг шууд л хүрз барьж очоод олчих юм шиг гэ дэнд санагджээ. Гэвч нуур асар том учир хаана нь эхэлж ухах вэ? Бас их буунуудыг нөгөө эрэгт гаргаад юмуу эсвэл ойн аль нэгэн газар аваачиж э ОНГОЦНЫ их буунууд хаана байна вэ? нх. буунуудыг хайж олоё гэж хариу би толжо ХУУ Ингээд л ажилдаа орц Мот Ээ. 41 онд Тарту Псков Гдов олон ормын хооронд аялж байсан хэл Ё онгоцнууд тэнд хадгалагдаж үлд ололтой. Гэвч урьд «Нээм» гэдэг ЯнЦын байсан хөлөг онгоц одоо Засыг «Уку» гэж нэртэй байснаа дө шр т» гэх зэргээр нилээд нь нэрээ онь Лаа авай. Эдгээрийн алин Ё Ё а» ” байран сан сир онгоцны их буунууд “Пионерүүд Ленинградад ирж «“врора» онгоц үзэж хүмүүстэй уулзаж олон ар ван захидал бичсэний ачаар асууд лыг тодруулах ажил бага багаар бүт сээр байлаа. Архивын материалыг үз вэл 1941 онд «Аврора» онгоцноос 5 биш 10 том их буу бас хэд хэдэн Жижиг нх буу авсны зөвхөн 5--ыг Гдовт авч ирсэн байжээ. Нэг их буу дутамд 5 хүнээр бодож «Аврора» онгоц гүүд хаана байгаа бол? “Какуксин, Реминкийн нарсан ойджил бүр олон арван пионер аядагчид нрж амарцгаадаг боловч энэ удаа Тарту хотын инонерүүд амрахаар ирцгээсэн гүй Амрагч хүүхдүүдтэй хамт улаан тугийн одонт тэнгисийн цэргийн Фло тын төв музейн эрдэм шинжилгээний ажилтан Батарин иржээ. Тэр энд Псковын пионерүүдтэй уул заж нэг зорилтыг биелүүлэх ёстой. Энэ нь архивын материалаас олдсон хуучин төлөвлөгөөнд бичигдсэн бөгөөд «Исса» онгоцноос авч булсан 3 их буу ны байгаа газрыг тодорхойдж чадах Кауксын ойд байсан нэгэн нарс мо дыг өлөх явдал байжээ. Тэдэнд тусла хаар тэр нутгийн ой хамгаалагч Эль Имэмаа замын ажилчин Хиляар Тамн нар иржээ, 1941 онд берзентээр бүрсэн асар том зүйлийг усан цэргүүд авч явсныг Г. СЕПП онгоцноос буулгасан тэдгээрийн зам гууд ба 4 дэх их буу эндээс 17 км хол орших Ремникт байсан байх гэж хүүхдүүд тодорхойлжээ. Саперчид мино эрэгч багажийг ашиг лан ажиллаж эхэллээ. Мино эрэгч ба таж хүнгэнэн дуугарахын хамт сапер чид хүрзээр газар ухаж эхлэсэн бо ловч их буунууд байсангүй. Гэвч тэд Кауксаас ямар нэгэн зүйл олжээ, Энэ нь тэр нутгийн Консдантини Креусын пнонерүүдийн өгсөн «Исса» онгоцны ажлын багаж хэрэгслэл юм. Эдгээ рийн дотор хамгийн үнэтэй олз далайн цэргийн 45 мм--ийн их бууны суу рийн хэсэг байлаа. “є«Аворат онгоцны их буунууд хаа на байна вэ? гэдгийг хариулахад бэрх тэй бөгөөд хайгуул үргэлжилсээр байна. Каукс голын эрэг элсэрхэг шавар хөрстэй юм. Иймд их буунууд газрын БОГЛорн түнээ булагдсан байж болзош юм. Тарту хотын гол мөр- ний флотын дарга Кауксын эр гийн элсийг экскавотраар ухаж өгөхийг амлажээ. нуусан ч байж болох шүү дээ. ны экипажийн бү эс. 3! ? 7 “анаж Ч СЭ, хүүхдүүд Тков хоты сүүх МЭРГийг авч иржээ. Дайсны га хогон чошаэн Хам Үвлсввид анж лу цагдаа, Харин «Эмбах» онгоцноос авч бул н хүүхг эг. сны гал ДуНДУУр Тэгээд тэрээр сан их буу замгууд 0, ха бай дүүдэд тэр уед хөлөг онгоцон дээр ЭЛ”ЭЭр онгоц Зөвлөлтийн хүмүүсийг НУУ --Тэр л их буунууд байсан байж бол? ”р Зэьж14, (ивсииүн ажиллаж байсан хүмүүстэй хамтарч рын нөгөө эрэг тийш зөөж, гуд нуурын ХасВаүГэхэд УУНУ: -2-2--3 нэ х-нввыл-) Бусан моторын 5 дэг 7 даг 8 й р Й - шэ-ш--------------- бҮЛН улн“Өид биниөн Ноны ү, 178, Тон тавь чинь харна байна вэ? аанд8) зэрэг Зүйл оадсой боловч ан ҮНСЭЖ хот немцүүдэд эзлэгджээ.«Аврора» “ОН бай “хүүхдүүд зсуулахс НАРС Нас ама буу замгуудий нь олоогүй л байна. «Ан гоцны их буунуудыг г АЗӨ ) айлаа. Нарсны том хожуул Ц рора» онгоцны их буунуудын хувь лаад хөлөг уудыг гарган авч бу 7 дугаар сар 8 дугаар сарын эхээр заяа хүүхдүүдийн сэтгэлийг догдлуул- ш- х ө: АЛЦАЛ нуурын усанд жи «“Аврора» онгоцны 2 том 1 жижиг 3 саар байна. үлжээ. Уг онгоцнос авч булсан зэвс их бууг тэнд булсан бөгөөд «Эмбахж ДХ. Мөнх-Очир орчуулав. 7--гийн «А» ангийн пнонерийн 11 дүг ээр бүлэг -- сургуульдаа тэргүүн бүлгийн нэг юм. Энэ бүлэг ямар Ильичийн бага нас 5 ЦОАЛЬ сэд Т пионерийн ажил, ялангуяа цаг үеийн чу сой БицИй тэмдэглэлт баяруудыг ёсл тэмдэглэхдээ нын сонин гарган «Огонёк» сэтгүүлийн булан байгуулш аа ллолгээлбэрээр сөтгэллл сайхан ажил Зөвлөлт орны тухай пионерүүддээ сурталчилж байна. цэх ї ид саяхац энэ бүлгийн идэвхтэнтэй Бүлгийнхээ нийт пионерүүдийн дунд 100 баллын 190- тЭЭВЧ бүлэг Октябрийн алын 50 жи- лөөх уралдаан зарлан өдөр өдрөөр дүгнэдэг, Тэгэхдээ ТИЙН “ОЙГ аж ямар ажил хийл: на вэ? гэхэд бүл- лүнг ганцхан сурдагаар бус бас бусад олон НИЙТИЙН эминн зөвлөлийн гишүүн Уртнасан бусдаасаа өрсөн ам ажлуудад хэрхэп оролцож байгааг нь харгалзан гарга цээн-Манай бүлгийн пионерүүд «ИН нөхөдтэйгээ та- даг. Манай бүлэг «Артек» вусланд амарсан пионер эсэн. уризн/ дор “сурагч шуудан Хорооны Оюунцэцэгтэй уулзалт хийж бүгдээрээ«Буурал тэнгис» Ыр үтээлийн 21 оногийн ажид Зохиосон ЮМ. гэдэг шинэ дуу сурлаа, үний үр дүнд манай бүлгийнхэн 847 захидал гадаа- Бид нар «Ильичийн бака нас» гэсэн бүлгийн сэдэвё хөлүжэЖ 287 мсүрэн залгу Хот хөдөөгийн сургуулнудын пионер сурагчнд дотнын зөвлөгч «Пноцерийн үнэн» «Залгамжлагч» сэтгүүлээ захиа- лах ажил эхэлж байна ай хувиараар х зэн сурах дүүдэд үйл өр бүр их Лепиний хэл Сөлөлгөөн өрнүүлж задаас авч өөрийн ургуу- лээд байна гэхэд бүлгийн дар --Манай бүлэг Октябрийн их дын бие даасан пионерийн ажлыг к байна. 10 дугаар сарын 5-наас гурван шинэ үс «Мөнх-на ярамдал» гэсэн Х8- СЕДЬМОЙ УРОК ДОЛДУГААР ХИЧЭЭЯ Дом и семья Наша семья оживёт в новом рыв--үдийн завсарлага. доме на третьем этаже, У нас 7.ГПосудноеё полотенце-- сав неболыьшая, но удобная квартн- суулганы алчуур, (аяганы ал ра. В квартинре две комбинаты, чуур) : Кухия, ванная, туалет н коридор. 8. Спальпя-- унглагын өрөө Большая комната--это столо- (до, Класть--что делать? (Я вая. Здесь мы обедаем. Посре- кладу, ёшь ёт, ём, ёте, ут) Ан комнаты стонт обеденный класть бельё 8 шкаф--шүү- стол. Справа стоит диван, сле- ва--буфет, В буфете стонт лосу Да, лежат ножи, вилки ложки, н посудные полотенца. Бторая Комната снальня. В спальне большое окно, там стонт кро- вать и шкаф. В шкаф мы вє- шаем одежду кладём бельё В үвартире большая кухня. Там стонт печка и холодильник. 8 нашей семье четрые человека. гээнд дотуур хувцас хийх класть деньти вВ сберегатель- ную кассу--хадгаламжийн нас сад мөнгө хадгалуулах. 10. Холдильник --хөргөгч 11. Буфет--хоолны їнүүгээ (зуушны газар) З.Асуултанд чээжээр хариул Где находится ваша квартира? Сколько комнат в вашей квар- Отец--учит тире? учитель, Он работает в Ё школе, Ёму сорок лет. Мама-- Что вы. Делаете в болышой комнатег домохозяйка. Я учусь в школе. Мой младший брат ходит в дет Что находится в буфет? ский сад, Сколько человек в вашей семье? Дээрх сэдвийн дагуу “хийх ГДе работает отец? | даалгаврууд: 4. Оросоор «миний аав дө- 1. «Дом “ чин настай» гэсэн санааг гар- СЭ эриний Эрин гахдаа «миний аав» гэсэн нэ- 3 рийг өх оршихын (дательный Доорхн үг, хэллэгийг чээ олж өгүүлбэр зохио! » УДобная квартира-- тохилог Сууц,| байр) 2. кухня --гал зуухны өрөө З. ванная-- усанд ордог өрөө 4.туалет ариун цэврийн өрөө падеж-д) тийн ялгалд хэлж, на- сыг заасан тоо нь 1, 21:31, 41, 51, 61.... гэж байвал год “Л1О0РОС туалетноё мыло-- гарын саван. М 0--НҮҮР р ХЭЛ ХЭЛ , 5. Столовая-- хооллох өрөө|.--2 н 17) (гуанз) 6. Обеденный стол- хоолны ширээ. Письменный стол --бич ширээ, Обедейный нерё- 4 Ши 2-4, 32-24, 32-34, 42-А4, 58- 54... бол Года, 5-20, 25-30, 85-40, 45-50... гэж байвал Лет гэж ярьдаг. 5. Дараах үгсийн эсрэг утга тай үгийг ол! Новая квартира-- Младший брат-- Болыпой дом-- 6. Доорхи өгүүлбэрүүдийжт бичиж аваад, доогуур нь зурсан нэр үг ямар тийн ялгалд бай- гааг тодорхойлж, тэдгээр үгэнд асуулт тавь! Отец работает вш коле Отец идёт.В код уу. Ложки лежат в буфете, Я каяаду лож кявбуфет, Пальто висит на вешалке, Я вешаю пальто на вешалку, Тарелки стоят на обеденном столе. Мать ста вит тарелки на Обеденный стол. Т. Монгол өгүүлбэрүүдийг орос болго! Миний аав 60 настай. Ээж 54 настай. Эмэгтэй дүү 13 нас тай. Манай гэр бүл өнөр. Ма- най байр гурван тасалгаатай. 8. Яриандаа хэрэглэж сурцгаа! --Что нового?--Сонин сай- хан юутай вэ? --Ничего особенного цын юмгүй . : --Нак вас зовут?--Таны нэр хэн бэ? -- Меня зовут ний нэр Дорж. --Сколько вам лет?--Та хэ дэн настай вэ? --Мне 13 нег-Би 18 нас тай, --Он- Дорж-- Мн- ажил явуулж Володя-гийн шудрага чин үнэнч сэтгэл, гимваэзад сурч байсан үеийн нь амьдралын тухай ярилм цаж Болодя шис сурч амьдрах чин хүсэл төрцгөөсөн гэж ярилаа. Бас 8 дугаар салааны дарга Оюун-Мапай салааныхан «Октябрь 50 жил» үзэсгэлэн үзэж «Зөв лөлтийн пионерүүд» гэсэн сэдэвт салааны бие даасан ажил явуулахаар одоо бэлтгэж байна, Манай Батхүү, Баасандорж нар бидний ажилд хичнээн идэвхтэй туч4 ладаг гэж санана гэж өөрийнхөө салааны тухай ярив. Эдний бүлгийнхэн Октябрийн тухай бага биш зүйлийг хийж, сурч мэдэж авч байгаа юм байна. Энэ бол 10 жилийн 28 дугаар сургуулийн “ЛЭ багштай Т7--гийц «А» ангийн пиоПерүүдээс Октябрийн 50 жие лийн ойдоо барьж байгаа бэлэг юм. Т, Баасансүрэн 8, Миний! ЭЭЖ”ТЭНГЭрТ --::7 , эг хашааг зийлэй СУРГУУЛЬ” МИНЬ 1 7 ажилладаг: 213 Ардын олон үрс т 2752485 ЗЭНГЭ1:эн24:1 2 Ариун эрдэмд шамдсан Бяцхан өгүүллэг | : 97522 : Дун цагаан өнгийн , Дүнхгэр том байшин бий. Тэр байшин сургууль мннь : онлээ Тэр байшин гэр минь : Өнлээ М. Ачигтмаа (Говь-алтай айм гийн төвийн 8 жилийн дунд оургуулийн 8«вэ» ангийн су. рагч) “ААТАРЧУУД 1 БААТАРЧУУД БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ хуухдэд, ЗОРИУЛАВ. 986 (41) 1967 оны 10 аарсарын 25 "ДӨЛ БАГИЙН БААТАРЧУУД КТ ИАР ГИ 0НЕРТ 916919 Октябрийн социалнст их хувсгалын 50 жилийн алдарт ой наашилсаар байна, Энэ алдарт ойн баярыг дэвшилт бүх хүн төрөлхтөн, пионер сурагчид, баатарчууд та нар тэсч ядан хү- лээж байгаа юм. Ялангуяа «Дөл» багийн баатарчууд бол бүр Ч их догдлон хүлээж байгаа, Яагаад гэвэл «Дөл» багийн баа- тарчууд энэ түүхт ойн өдөр аранзал улаан бүч хүзүүндээ зүүж, пионерийн тэмдэг энгэртээ гялалзуулиа. Өөрөөр хэлбэл пионер тэдэг ариун нандин нэрийг хүртэж, пионерт элсэнэ. Тэгэхлээр пнонерт элсэхийн тул юу хийх хэрэгтэй вэ? Хамгийн түрүүн сурлага хичээлдээ сайн, онц сайн сурах хэрэгтэй. Тэгээд Д,. Сүхбаатарын цэрэмжит Монголын пионерийн байгууллагын тухай, пионерийн дүрэм тангараг, чин эрмэлзлэлийг сайн. суд- лаж, пионер хүний үүрэг зорилтыг бүрэн ойлгосон байх хэрэг- тэй. Мөн пионерт элсэхийн тул пионерийн ажлын арга дадлага эзэмших хэрэгтэй, Үүнийг эзэмшихийн тул салаа, бүлгийн цно- ЭХ, Ф ДҮҮ ЫН Банн : Ална хөөрхөн дүү минь С Аавыгаа дагаад явах нь Айдаа мөн ч хөөрхөн Алаг цэцэгнээс ч цэвэрхэн. 2:4г2РЖ: МИНИЙ ХҮСЛЭН Нийслэлийн 4 дүгээр сургуулийн хэсэг баатарчууд онц сурла- гын дүнгээр Октябрийн баяр угтаж байна. . Гал шаргал дааганд минь Жигүүр: ургадаг ч болоосой. Гагарин ахын замаар чихаад, шавар аяганд унд хоо- Аялж яваад ирэхсэн. лы нь өгдөг байв... : Н. Нэргүй. (Архангай төвийн Өвгөний салганасан гар, аяга 10 жилийн сургуулийн 5-8 алдаад хагалчихлаа, Хүү бэр 3 ї 5 ангийн сурагч хоёр нь улам их уурлаж, нэг Ё урагч) | муу модон саванд эцгийнхээ - хоол ундыг хийж өгдөг боллоо, ! 8 Өвгөний хүүгийнх, нэг жаа- Душан Радович Югославын | хан хүүтэй юм. ЖНаал хүү нь зохиолч --Эмзэ! Миний зэж энэ ба« : шалан дээр суучихаад ямар нэг рилга дээр ажиллаж байгаа тий» юм зорж байлаа, Эх нь: АРСЛАН Дмитрович Ушинский нерийн ажилд оролцож,, пионерийн идэвхтэн нараас асууж, ї Өгүү -Чи юу хийгээв? гэхэд яЫн мээ! гүүллэг ) ) Д . Э 485: лавлаж байгтун. “ОгнцнэЭ тийн ! -- Хайрдаг хийсэн юмаа. Та Эрт урьд цагт 30 3 1 Ө:Х6 ҮСБОР Өвөг эцэг их зөнөжээ. Харах нарыг насан өндөр б д б Энэ хорвоо ертөнц д3 Баатарчууд бүхэн баг. аравтаараа, бүрээ бөмбөрчний клуб Б Одоо шүнэн зэжгОнд хОёрх Ч, сонсох 2 Ч х удаад, бас хөл 23 ЗарЦнотоЛл 23 кран АРЫс Хж төрөн хэрсэн ОЛ, л : харагдахаа байжээ. , 5 муудаад, оас а наг хоол ундыг 1 | Ё Усүдэрг ин байгуулан, түүнд сурч, бүгдээрээ бүрээчин бөмбөрчин болсон Р" ЭГЭЛГҮЙ аҮаж гар нь дандаа са: г болжээ. хайрцганд хийж өгч байх гэсэн Арслан байж гэнээ. | байх ёстой, За тэгээд улаан бүч, энгэрийн тэмдэг өөрснөө бэлт Барилта өндөр болох тутам Шөл халбагадаад уухдаа цал- юм гэж хүү хариуллаа. Эцэг нь Ямар янзын. арслан вэ | гэж авсан байвал бүр сайн. Дээрх бэлтгэлийг бүрэн сайн ханга ээж нь дээшлэнэ. тиулж асгадаг болсон ажээ, х рүү нь хараад нүүр нь улан- Яах аргагүй аймшинан сан «Дөл» багийн баатарчууд бүхэн удахгүй болох гэж байгаа Одоо эмээгий нь нүд гүйцэж Энэ нь хүү. бэр хоёрт таагүй, жээ, Энэнээс хойш өвөг эцэгтээ Домбон “идээг аан Онтябрийн соцналист-их хувьсгалын 50 жилийн түүхт ойн өдөр харахыг байжээ. санагдаж, ,өөрсдөө | ширээний модон аяганд хоол унды нь хийж Цав Зарын ЖОЛОО 7 ц ЭС дэргэд сууцгааж, өвөг эцгийгээ өгдөг болжээ. асан ай? 3 Э? ал у: : болно. -Х авхар болох вэ? Д 8, шаранзас улаан бүчний эзэд бо. ЁЭү2 адар НЭЭН (85 Хо пийшингийн цаана далд суулга- Ц. Сүхбаатар орчуулав. Ямар хэцүү арслан: бэ? ШҮт2 25-02ТлжттэтэтхӨтөгттӨтЭт Ул этэр ЭЭ буулт уу лт лээ. Одоо 12 давхары нь өрж Х-штсшыэыл 2 5 - -ш-::» ЕН 22,23ҮЛХГУ Гурван хөлөөр явж 3 байна Босс ян шин -- ЭЛГЭЭР рэтэтэтсөээт Гурван нүдээр харж Гурван чихээр сонсож --Эмээ! Ч э барилга Ч 1 : хошислХсЄл “ЗЛНЫ Яасан аймаар юм бэ! ! ОРООХ : Ямар: хэцүү арслан бэ! 2 -- Хичнээн ч өндөр болсон тэн ИЛТГЭ| Ч Үмхээд: зажлалгүй Залгикдаа гэрт тулахгүй, --Миний ээж тэнгэрт ажил- ладаг юм шив. Өршөөж хэнийг Ч ї хэлтрүүлдэтгүй. Яасан аймаар юм 08! Залуу нлїгэгч илтгэж ГЭНЭ За тэгээд хөдөлмөрийн тухай ярьж --Тиймээ! гэнэ. Э :д эї5 : 1 л ) х | арслан. бэ --Эмээ би том болоод ээж шн- Хааяагүй хөдөлмөр хэрэгтэй! заа аЛЦЫН шШВэс гээ ийм өндөрт ажиллана. Хөдөлмөрлөхийг сургууль бидэнд Я юЭ г БЯ "н баллуураар --Миний хүү ийм өндөрт бай- : Фүкэр ДВҮЕГ Ес тоочин с болно. Хөдөл» бүлгэм сургаж айна шуэс ЗРЙд : тугай тэнгэрт нисэх болно Хөдөлмөрт бүлгэм сурга Бэст Арчиж орхиж гөнээ:: 1 Ч. Доржгочоо Г, Гун-аажав тилватгхтгтгэжлхстутжштүситгоэогошшхгллШЛЛУЛН Инд ни урсгаж гарчээ Яасан аймаар юм бэ! Нагэж байнга ЗОН “жаай Ё Ямар хэцүү хүвгүүн 692 Пү Эс 5 О. Жигмэдготов орос хэлнээс -Шаалан дээрээс цаасаа аваач! гэж Ариун үйлс бүтээхсэн : Ё Шаардангуй янзаар хашгирч гэнэ ОрУАВБГАГ Ё 5 ї --Аа харин сүүнд бол цэвэрлэгч | тинэвшивжллэинжлэжлинэхллээжлиэт Хөх Тэд гэрнаа БЭВУЭр СОВВРЄХ бий! гэж Ён Р Цанцор,тэлсийн шалгуур Ажигч ч гүй илтгэгч гуай айлджээ Хариуцлагатай эрхлэгч Өүмрлэишллна ( - Орчуулсан О. Баянбат Ч. ШАГДАР т " Терешкова эгч шиг дүүлж Ё У! 5 ВЕггЭГЧ Биүгссүү мн цагт Агаар мандлаар нисэж “, 5 ЗЭЛийН ТӨР Холаацы лав” А5Аү зар хамарлї наа (хотын Нэрэнжит 83 дугаар , сургуулийн МХЗЭ-ийн 5 Й : » Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Тө “ор ордон. р: 1 : нйн ишүүд : Зөвлөлтийн залуу гврдчуудын дурсгалын өдрийг тэрЦӨйн ЦЭГЭЭ МАНАИ ХАЯГ: УТАС: Хариуцлагатай эрхлэгч - 26382. Захидал харилцаа -- 26338.: Ч Ч 5 ний г: : баатарчуудад зүүж . Энэ! ! -уул су? 505 ,22,:28 7, Зо Сон “эгоээс) Е ХЭ РЭНШЭР! / Ч хөнгшүүдэн өөрсдийн улаан бү чээ өсвөрийн Ёс Сургуулийн сурагч). А-8236) Сүхбаатарын шигээ улсын “Хэвлэх үйлдвэрт хэвлэв Индекс-14140 Багыж 17 ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТЕРИ. НЯР МЭГДЭГТҮН ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУЛ! 171250) 33:88 Т133 “яжил: ёсон 1 нэ ҮЙЛ ХЭРГИЙН 18100 БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН” ?ХӨ Тос будагны үнэр хан халж хэвлэгч машины жигдхэн дуу нүргэлсэн «Соёлын ертөнд» намайг угтлаа. Энд БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Сод номдагва гуай өсөж бойж сон юм. Түүний нас ахьсан ч бүтээл нь залуугаараа билээ. Манай социалист нийгэмд хүний шудрага хөдөлмөр хөлсний дусал нь хүнд алдар гавьяа аз жаргал авчирдгийг энэхүү баатарын үйл. амьдрал гэр чилж байгааг өсвөрийн уеийнхэн та нар гүн ойл- гох нь зүй юм. Бид ахмад үеэсээ сурахын төлөө чар- майдаг. Намын шинэ ирог- раммд ч ингэж заасан би- лээ.. , Содномдагва гуай яаж үу24 ЦЕ баатар болсон юм бэ? Түү нийр хургачнаас баатар болсон гэж болно. Эсвэл тарвагачны хүү болохоор зурамчнаас баатар болсон байж ч магадгүй. Содном давга гуай Төв аймгийн Эр дэнэсант сумын . тарвага чин хүү юм. Бага насан- даа бичиг үсэгтэй хүнээр монгол цагаан толгой заал ган сурчээ. Хөдөө нутгийн бяцхан хүү техник их со нирхдог. Хааяа нэг машин очиход ихэд гайхан түү нийл мориор хөөн харах дур тай байжээ, Энэ хүсэлдээ хөтлөгдөн 19838 онд Улаан баатар хотноо ирж хэвлэх үйлдвэрийн сонины цехэд Лувсанцэрэн гэдэг хэвлэг чийн дагалдангаар оржээ. їйїнгэж ажилд орсны нь да “| Монгол-Зөвлөлтийн дуулан, нийслэлийн найрамдлын сургуулнудын тэвгэлү2т с ГЕ ЭЛРЛЭРХ » “Аа “/ Ёд/2КХА222 2жжёоф ёФ4фС.. ДӨЛНӨРИЙН БААТАР? раа жил Японы самурай нар эх оронд минь. халдан довтлоход залуу хүү фрон тод очин байлдаж явжээ. Их бууны дивозоны 1 дү гээр батальоны удирдах салааны туслах Содномдаг ва тэргүүтэй манай гурван БНМ АУ-ын дархан хилийг зөрч хилчин нэгэн шөнө сөн Японы нэгэн тагнуу лын хэсгийг илрүүлэн ту: лалдаж хүч тэнцүүргүй дайсныг ялан дийлж 2мьд хэл баривчлан онцгой гавь др яа байгуулж билээ. мэт эрэлхэг үйл явдал Содномдагва гуайн... цэрэг үеийн амьдралд цөөн биш бий. Байлдагч Содномдаг ва ууган үйлдвэртээ эргэж ирэв. Сонин хэвлэгч «Ро- тац» машин дээр ажиллав. Үйлдврийн захиргаа түүнд « итгэн найдаж дагалдан хү мүүс өгдөг байв. Өөрөө бата мэддэг тэгээд бас бусдад үнэн зааж сургана гэдэг Дайчдын хөшөөнд цэцэг тавиас сарын ажлыг тохиол- пионер сурагчид, ах- мад дайчдын төлөөлөгчид Зайсан толгой дахь зөвлөлтийн дайчдын гэрэлт хөшөөнд цэцэг тавилаа, Цэцэг тавих ёс- хээр хүнд байжээ. Гэвч Зөвлөлтийн мэргэжилтэн багш А. Т. Шоркин болон бусад хүний туслалцаатай гаар өмнөө тохиолдсон га бэрхшээл бүрийг ялан рав Жирийн Содномдагва ажилчин Москва хүү хот юм үзэж, юм сурч эргэж ноо суралцаж, нуд тайлж их мэдээд үйлдвэртээ ирэв. Хэвлэгчээр, ажилла- сан Содномдагва гуай мас тер, ахлах їналгагчаар тус тус дэвшин ажиллав. Тэ- рээр олонтойгоо. нөхөрсөг, 2) 12 с1:60 ямар. ч ажлыг эхлээд өө “рөө үлгэрлэн хийж үзүүлд гээс хамт хөд нь урамтай ажилладаг байв. Улс эх орондоо хөдөл мөрлөнө гэдэг нэр хүндтэй ажилладаг нө- зоригтой сайхан хэрэг шүү. Хөдөл төр, хамт олон, хүнийг жинхэнэ ажилчин хүн бол гож хүмүүжүүлдэг юм байна. Өнөөгийн хүүхдүүд үр ач та нарыгаа Хараад би эх орон, нам засагтаа Нм Э”Г жийж эж эгэл у хар-итт-иат-ит-иг”-ыр свт-ит-а арт-ат-ат-арт-ат-йр. сош18, ШОРҮЁСУҮТЛИ2 27080818) | 34 дэхь жилдээ д гд 1-12-02---2-- 1967 оны | дүгээр сарын | 48 (999) Лхагва Үнэ 10 мө бахархдаг. Хүүхдүүд мины УРСУРГУУАВ : ДлБАСУРЭЙ хөдөлмөрийг хар бор гэж ялгалгүй ажиллаж су Э рах нь чухал, Эрдэмд хяз гаар байхгүйн нэгэн адил хөдөлмөрийн жинхэнэ мэр гэжил дадлагыг олж ава-| хад бас л урт улаан хуга- цаа хэрэгтэй юм байна. Хүүхдүүд та нар сургууль соёлоо төгсч ажилчин бо лооДд нэг л ажлынхаа мө рийг хөөж эцэх цуцахыг мэдэхгүй үнэнч шудрага хөдөлмөрлөвөл хэзээ. нэгэн цагт өнөөдрийн над шиг ард түмнийхээ хайр гүн ЯВ дэтгэл хүлээх цаг заавал ирнэ, Ямар ч хүн нэг! юмыг сурчихлаа гэж үзэж болохгүй. Цаана нь сурах юм их бий гэж .Содниомдаг - ва гуай ярилаа. Ё Их удирдагч Д. Сүхбаа? тарын маань ажиллаж бай! сан ууган үйлдвэрийн нэг улсын хэвлэлийн ком” бинатын 55 жилийн ой гоор Содномдагва гуа баатар боллоо. Түүний энгэрт Сүхбаа тарын одон, БНМАУ-ын” хөдөлмөрийн баатрын ак| тан соёмбо медаль, байл. дааны гавьяаны улаан ту гийн одон, хөдөлмөрийн тавьяаны одон, хөдөлмө рийн хүндэт медаль Удар никийн тэмдэг зэрэг төрийн дээд шагналууд эгнэн Эр. суйгээй : ы 721322 222 ярайж байх нь энэ хүний С т222, Ё эцэж цуцахыг мэдэхгү ажилласан удаан жилийн! түүхийг илтгэнэ. Пионе рүүдээ! Баатар ах Содном дагва гуай шигээ шургуу сурч хөдөлмөрлөцгөөе! Т. БААСАНСҮРЭН (Манай сонины идэвхтэн бичигч пионер) (РЭГ ЛЕ Р ЛӨӨСЛҮХЖОГЭ РТ, Оро 1785 «ХААН ХОНХ» дарт бүтээл хаан хонхыг цутгам- лын нэрт мастер М. И. Моторин нүү юм. их түймэр гарах сын ард түмний урлалын ал- онд бүтээжээ, Хүнд нь 12000 1737 онд Москва хотноо үед тэр хонхыг лолд Зөвлөлтийн цэргийн хурандаа Н. В. Коротков, ахмад дайчин хурандаа Нянтайсүрэн, Таяа БНМАУ-ын хөдөлмө- “| рийн баатар Д. Шарав нар оролцож пионер сурагчдад үнэ тэй сайхан сургамжийн үг хэллээ, Н. В. Коротков, Нянтай ! “сүрэн, Таяа нарыг хүндэт пионер болгож ажил үйлс сурла 5) “1 га. сахилгаараа. шалгарсан тэргүүний 12 баатарчуудыг занолерт: элсүүлж, тангараг өргүүллээ. - ӨВсэнын : Д. ЭРДЭНЭБААТАР анх дуугаргажээ. Тэр үед түүний нэг хэсэг нь хэлтэрч унасан байна. Зөвхөн тэр хэлтэрхийн хүнд нь ТОО пүү юм. 1886 онд хаан хон хыг чулуун суурин дээр тавьсан бөгөөд одоо хүртэл тэр хэвээрээ Москвагийн Кремльд түүхийн гай- хамшитт дурсгал болон хадгалагд- саар байна. д, ЕЭ дөвлөлүүдийн орны пнонерүүд мол, зөвлөлтийн залуу үеийнхний 22 БАЯРЫН ЦАХИЛГААН 25 лац . Бүх Халбагын: Яовсчүт Бооээ) А ЗЭ, монголын залуучуудад асар их йгуу: БҮХ ХОЛБООТЫН ЛЕНИНИЙ КОММУНИСТ ЗАЛУУЧУУДЫН хүчин тусламж үзүүлж социалист 1 шист лагдсаны 49 жилийн ойг тохнол- дуулан Монголын Хувьсгалт За- ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ Бо Рсонд байгуулалтын үйлст бидний урам й луучуудын Эвлэл, өөрийн олон гийн чин сэтгэлийн цогтой халуун ний түүхэнд гайхамшигт шинэ. зоригийг сэргээн бадруулсан итгэл “Зөвлөлт орон 23 сая пнонертэй. Эд Зөвлөлтийн нрээ | Өнөөгийн инонерүүд компунизмын байгуулалтад, зах тянган гишүүд, монголын бүх за- | баяр хүргэе. эрин нээсэн аугаа их Октябрийн со... найдвар болж өгдөг юм. 4 дүйг гарлан бүтээгчид .. . мад үетэйгээ мөр зэрэгцэн сурч бүтээн урагшилж байна луу үенйнхний нэрийн өмнөөс МХЗЭ, Монголын Залуучуудын циалист хувьсгалын хагас зуун МХЗЭ Монголын нийт залуу- Ч - 4. Тэд ХХ зууны 2 Хугаар хагасын нарийн нэхэн Бүх Х хүсэн Ш чуулган тэргүүний Бүх тавбилтын Лениний Комиу- хамгийн үнэнч хань анд нөхөр, жил, Зөвлөлт төрийн 50 жилийн чууд, В. И. Ленин, Д. Сүхбаатар ! СЭМ ззвшжих Хариуцлагатай Үүрэг БУ Ссарүрг го занцшайг гэс гын Гнонгнөлү «Лервпий одод мандан ннст Залуучуулын Эвлэл, түүний ялалт амжилтын түшиг тулгуур ойн нх баярын өмнө тохиолдож, нарын үндэслэн байгуулсан Мон- 1 йн орны бяцхан иргэд цаг ямагт нам, ард түмэн 75 эв куоожр яитийн Хосклируа 18 зорилт | Ч! - й у мх гол-З й! 5 1 тэйгээ хамт байж октябрийн хувьсгалын ялалтыг хам гийтүг: дэвт уулан ДҮ яруу алдарт комсомолчид Зөвлөл- болсон Леннпий Комсомолын мэн БУрэааон БявБүхүүнАВТЕОО эн хэн Букшыг нара лүнинд шиЭВ 1 таалан. ирсэн түүхтэй юм. їь д хөвгүү а 2 С л УЭ, ту н лыг нүдний У22 | тийн бүх охнд дэд Хот дэлсний 49 дэх жил, хүн төрөлхт 9 Уугсхэнгт байна! ЭЭ Бэрх эн аөмэн АРДЫН | гуртААХ эгээ 5 З2 « ЛЖ 72554 ТЭТ--Л5 08701 эхэ“ 517) Октябрийн өлгий-эх орон-ЗХУ- МХЗЭ, Лениний комсомолын хоо- Украинд, (4 сая пнонс рүүд 1170 центнер усан тай сургуулийн сурагчид лын дэргэд хурал цуглаал л» руй комсомолын гишүүд Зөвлөлт ын Лениний комсомол, түүний ронд тогтоосон найрамдал, хам- | Манай багачууд Шөнийн | магнаг рүүдийн төлөөлөгчид | Ук үзэм 19000 тонн цай ху тохилог усап сан (бассейн) хийж үдэшлэг уулаалт Өө Алдарт ОЙ орны гол байгуулалтад очиж, 700 комсомолчнд аугаа Ёс ДУВНаанн тэх ажиллагааг улам хөгжүүлж ! хөх тэнгэрийн хүм: бумян оддын дун ранны пионерүүдийн ТҮ разсан байна. Райоп бүрд байгуулжээ. хиоп. мянган охид хөвгүүд атар газар үзэл санаанд үнэнч байж, түүний бэхжүүлэхээ сэтгэл дүүрэн илэр даас тодронхон гилёладаг онцгой нэ . чуулганд оролцов. Украй пионерийн парктай болж Далшг саййХҮС эзэмшихээр явсан юм. хувьсгалт уламжлалыг нэр төртэй хийлж байна. ! гэн одыг үүрийн цолмон үдшийн гя ны пнонерүүд их Лэшинн ногоон мод Хишиг: шэншэЖ СУООДОЭ сур Буртснь р хязга Ч ! | Октябрийн Социалист Их Хувьс Зөвлөлт нийгмийн хөгжлийн бүх өвлон үргэлжлүүлж, коммунист Даян дэлхийн иролетари нарын таан гэж нэрлэдэг юм. Тэр бол Су үйл хэрэгт үнэнч | байхаа Молдавт Кишенев хотын гуулийн хашаанд Н. Советскал тосгоны Олег | галын 50 шилийн ойг тэм, х үе шатанд Леинний комсомолын намынхаа нтгэлтэй туслагч, бэлт- өмөг түшиг Зөвлөлтийн ард ту- 1 гар гариг билээ, 1761 онд. оросын батлан түүхт газраар ая пнонерүүдийн цуглуулсан ровснийн ЭярЕЕЭХ Босс, Кошевойп изрэмжит бүлгэ | гэж байгаа энэ баярт өдрүүдэд Бүх оролцоогүй тийм бүтээл. тэмцэл гэл хүчин нь болж, зх орондоо мэн дэлхийн дэвшилт хүчнийхний их эрдэмтэй м. В. Ломоносов:| су- : яал сохнож, залуу | гвард хаягдал төмрөөр ажилчид «Өнөө үеийн орчагин мийп ппоперүүд ажилч хє Холбоотын Лениний Коммунист За ялалт байхгүй юм. коммунизм итгэл төгс байгуулах. хамт тэмлэглэн өнгөрүүлэх гэж 1 тар, Ниихийр эвлрнж (онэлэг: бүр | 5 5 ? 5 Яролсу үйлдвэрлэж хө-- "ЗУУД» ГЭСЭН сэдэвтэй ТОМ долморч хүүхдүүд юм луучуудын Эвлал байгуулагдсаны Анх байгуулагдахдаа 22 мянган олон улсын коммунист, дэвшилт байгаа Октлбрийн 50 жилийн даж МаурНын үхлээр Боож нээ , чуудын гавьяд) | зөвлөл ДЭсЭхТЭХҮЙН ЭГЧ р, «цуглаан» явуулахаар тах цуа штанг Нас 49 жилийп ой боллоо. гишүнтэй байсан комсомол Одоо ардчилсан залуучуудын хөдөлгөөн алдарт ойн өмнөхөн тохноллож | 80:25 таригийг бутэн хагас тийн залуу баатрууд Т. Бу өугалгхэлэа бэлтгэж байна. намын Фронтод зориул: Дөчин есөп жилийп яруу алдарт эгнээндээ 23 сая охид хөвгүүдийг түүний эв нэгдлийг бэхжүүлэн хөг байгаа Лениний комсомолын 49 | БЭСТУЛЭГ ТЭЙ кэххийн ЁО сан Эгийн цепко В. Котик В. Хомеп 9 Оэ2 5 Олеск мужид «Кубанийн | Комсомолец» зам туулсан Ленипий Комсомол, нэгтгэсэн, коммунист намын үнэгч жүүлэх арнун их үйл хэрэгт милийн түүхэн ойн энэ өлөр БХЛ д | ч Зайл мрж ойртдог. Ер нь суга» га ко зэрэг олон хүний тухай Литвад, Пионерүүд Зах хурьынт хайчин тан охлонгы барихтад Зөвлөлтийп ард түмний түүхэн ллал туслагч, бэлтгэл хүчин болжээ. үнэлж барашгүй ихээхэн хувь нэм... КЗЭ, комсомолчид зөвлөлтийн | риг дэлхийн бөмбөрцөг хоёр 80 сая | сонирхолтой баримт | цуг ДӨйчия алдрын таВХНИ тсхалсал” сурхлцах Үр Бухын хол бдэнл, тад үлэмж үүрэг гүйцэтгэжээ. Коммунизм байгуулж байгаа ау рээ оруулж байдгийг манай залуу олон сая охид хөвгүүдэд хамгийн | им-ийн зайд оршиж байна. Манай |! луулжээ. 200-г байгуулж Литзийг зооЛХОХХИН шнхиүихнн э « " Иргэний дайн, гадаадын интер гаа их зөвлөлтийн ард түмний цог чууд,монголын охид хөвгүүд ямагт сайн сайхан аз жаргал,коммупизм дэлхий цагийн зүүний эсрэг эргэ | Грузид. Пионерийн бүх ЧӨЛӨӨЛӨХ ТЭМЦЭЛД амь До. гай төмөр цуглуулжээ. Пионе венцийп довтолгооны хүнд бэрх жин золбоот үе, ЗХУ-ып коммунист на талархан үздэг билээ. байгуулах үйлстээ улам их гяталд | лэг бол сугар гарнг цагийн зүүний бүлгэмүүдэд спортын ҮРЭГДСЭН баатруудын дурс ЯОоВ. лоо хоногийн үеэр рүүд их баярын өмиө гө- лүүдэд тэмцлийн түгийг өндөрт өр мын дайчин туслагч Лепиний ком- МХЗЭ-ийн хөгжил бэхжилтэд сан амжилт олохын чин сэтгээнїїн БЭЛ ТЭргэхэ СҮҮа ЛЧаЛБЙЖарий | СОлийпия» клуб зохион Галыг хүндэтгэж хөшөө Залуучууд пионер СУРАГ рөдх хамтралынхаа оп да | төн комсомолчдын тэн хагас нь сомолын алдарт 49 жилийн ой- Лениний комсомолоос үзүүлж бай ерөөлийг дэвшүүлье ара ч Е х р! Ту6 р ! байгуулж пионер сурагч 110 ыг босгожээ. чид хувьсгал эх орны их равлбын бичлийг бай Бат тартаа зэвсэг барьж, эх орпоо хам гоор монголын хүүхэд багачуул сан ба үзүүлж байгаа ахан дүү- МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗА изг буын той Бохохүг цаа ХЭ эрчдналловаг ла Одон . Баэаласнийн ЛАЙНД оролцож лвсап | ах Ра таалсан түүхтэй билээ. чин сэтгэлийн баяр талархал дэв- гийн их хайр халамж, үзэл санаа ЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ юм. Сугар, тарна ин лиаметр 1 сууцанд биенЯн” тамирын Ш.Аалуграрра сургуу МӨД үтгэлтүүд | Үйлд Дайны дараах жилүүдэд комсо шгүүлж, бүтээн байгуулалт, сурла ны ба Зэдсүэ үүлэн! нх ЦАг-цээн ХОРОО | юо гэж Нишочдрхн мЭОЛРҮЙЛ талбай 1135 спортын лийн хүүхдүүд стадион, ВЭР хөдөө аж ахуйп сай Л, ЦЭДЭНДОРЖ |, тол хот тосгонд томоохон үйлдвэр | га эрдэмдээ шинэ шинэ амжилт | дэмжлэгийг бид өндрөөр үпэлэн 3 : | эгвэл дэлхийн диаметр км : тЭргоүс : : : 5 хэвэл ССОЙНЫ уурхай шефлэн аплаа 1.5 сич їл олохыг ерөөж байна хүндэтгэдэг юм. Лениний комсо- Улаанбаатар хот 1967-10-29 | байлаг бизээ Хүн төрєлхтний усан БУДГУЦй ш6Ы хэй БэВсЭгэг иявсүрчэн х 2 нь 1422: тэдвын ялга ханш ООАЫ ! оршиж суугаа ертөнцөөсөд | хальж | ! одон орны зүг тэмүүлсээр байна. -с-тг-т---тСт--т-т-т- кномсомол НАМАЙГ ХАТААРДСАНБОЛШЕВИН ХУВЬСГАЛТ ТЭМНЭГ БҮРЭН Нарт ертөнцайн дотор суугаа ї АЙХАН, мь, ХБ у САЙХАН! ТЭГЧИНГ ОЛЛГУУЛСАН. ЮМ. ХоРЖ 5 яарс од оо! ВОСЬМОН УРОК- НАЙМ ДУГААР ХИЧЭЭЛ ! Зөвлөлтийн баатар эмэгтэй Вера Захаровиа Хоружей Бианкн күн. хөрөлхсэн Бахан та “ШЭХҮҮЭЭГ ЭГЭЭ ТҮР Маг өөх 2 йэөхнэн 50 па Ї инлцахыг хүснэм. Од Чиний тэндээс лийн элНиЙ Б мпиа, Вера төмөр торын цаана суул: Зөвлөлт Белоруссын хүүхдүүд түү 1 энэ далхин ямар өнгөтэй үзэгднэм.. 0сень, 3има, Весна, Лето БОС» л манай орны сургуу ї байна. Түүний пүүрэнд өшөө хор- нийг «Эрэлхэг эгч» гэж зүй ёсоор , эрэлхэ! Вера хатуужина. СЖь 2415-Х л аан! он Ы рхан | Ж,, 5, : тэй холб хасхыхх Ч рийн Т сол, итгэл тэмүүлэл хосолно. Сэт- нэрлэжээ, Вера нас эцсэлсэн б0- Нүдэн чинээ цонхоор ОДООГООС. 30 ТЕР гжилайн Дэвд маг Теперь осень. Осень моб любн- Вылетать-инсч гарах Үнэн» сонинд 5-7 угаар тэвгана ! гэл нь сайхан Минск, саруул Бе- ловч түүний үйл хэрэг Белорусс бо. )4 8 1 Нар харахыг хүснэ, Найгнузотарлн Нахвгхордайн эв | мос время года, Осеныю стоят тби Влетатьнисч орох, сурагчдад зориулан орос хэлний лорусс орон ард түмэн, аав ээж, /лоод Зөвлөлтийн хойч үеийнхэнд Ё Нүжингээ алдсан цагаантнууд СЭН” ӨГН л бн ДЭЛТ бохэн 0300 МЭТ | лые солиечный дии, Осеныю глачи- 4. Кататься (я катаюсь, ешьєя, 8 дугаар хичээл нийтлэгдсэн би ! хань нөхдийнхөө зүг нисэн оджээ. мөнхжий үлджээ. Вера тэдниїї 2 ч Нүдийг сохлохоор завдана оюун ухаан уран гар, одон оронд Ї наетел новый учебный год. Зреют ется, емся, етесь, ются) лээ. Энэ хичээлүүддээ хамгийн ! Вера ялт хэрэг хийсэндээ торын дунд үйл хэрэгчээр амьд байна Бненйг тамлаж болдог ч хүрлэг боллоо. овоци фрукты, Ягоды. В госхозах На чём? (Предложный падеж) на минж нан зуурын үг хэллэг Ї цаана суусангүй, харин ялт дайс- Зөвлөлт Белоруссын нийслэл Санааг тамлаж болдоггүйг 1967 8” хугар | убирают урожай, Желтеют дерев- лыжах-цанаар гулгах өгүүлбэр яриаг оруулахыг хичээ. нууд зөвлөлтийн эх оронч баатар Мийск хот дахь Зөвлөлт Холбоот Харгис Фашистууд мэдрээд ийсгэсэнтҮВЕа ра Ч51313Ей БОДМА ын, лисьтя адают, |перелётиые па коньках сэн юм. Манай пионер багачуу) | эмэгтэйг яллан буй пь энэ ажээ. улсын баатар Шмыровын нэрэм- Хад мөргөх шиг болно. тийн автомат станц 850 сая замыг | птнцы улетают на юг, Осеныо на саяках фах халсан слид энэ Б-үнний 1 Гяпдны чулуу! шал, амьсгал ит дунд сургуулийл пионер су- Вераг гянданд байхад майн 4 сарын турш туулж, 10 дугаар мы отмечаем Беликий Октябрьс- 5. Играть їв снежки- цасаар ши б шэлсэн тус ам Ємгн сон | авамгүй муухай үнэр, гитлерчүү- рагчид Верагийп баатар тэмцлийн лр болов. Вера үүнийг эрт сарын 18:на4 нарны аймгаас манай | ний праздинк. ДЭЛЦЭЖ тоглох. Хайрт шионер сурагчид та нараас ! дийп харгис хэрцгий тамлал за түүхийг баяжуулж байна. дэж байжээ. Вера майн баяр дэлхийд хамгийн ойрхон оршдог су Знэе: Дин столт короткиеё.- 4 Играть н пряткитуугдож тоглох орос хэл бие дааж, сайн сурахыг луу бүсгүй Верагийл зориг гүй эх Энэ сургуулийн ппонерүүд пио- ёслон тэмдэглэхийн тул, гяндны гар гаригт хүрч зөөлөн буусныг та | цог Хриенс. Идёт сиег, мЭВЬ 6. Зеленеть-ногоорох хүсье. ! оронч үзэл санааг мэхоож чадаа- нерийн тайхимшихаа нэг буланг орны хир даг болсон өгөр Зайн пар сонссон шүү цээ! мороз, ни озёра замерзают, Знмо нраснеть-улайх (увД Зоомүмшэй ! гүй билээ. Берагийн үйл амьдралд | зориул- Г- 75525 8598) 1-2: даавууг пулимсаараа. угаан арнут- «Вецера-4» сугар гаригийн агаар жанид весело. "Онн натаются на желтеть-шарлах сургуулийн багш) Ї --Вера гэж хэн бэ? жээ. чвнинний шэжлэжи» анал аан БаЦилЬн будаад час хиМн хай Зэхээс дэлхийд зам яаавчи” Булнгру: Захын Баллгона 2 чернеть-хар болох / --Вера Захоровпа Хоружей бол Верагийн баримлыг босоо Хү- Тэгээ, Ма гр Чнас Гли Ве БмЫ аль ны ЗЭВ шоУНБЙыг 12 времяи года. Веспной иругом зеле- ор лэгү ли чинь их баярлалаа. ї эх орпы нх дайны үед эх орой ард ний дайтай хийж, тэр танхимын- | авс энлэррүл ч БэнЭрааралл Хонг аөид аан гын 2Рха-иИН ЗУРВАС (| нөєт, бегут ручьн, поют штнцы. Ст . Монгол Спасибо за ириглашеине -урьсви түмнийхээ төлөө батарлаг тэмцэж, хаа хүндэт байранд байрлуулжээ. 1 таВс ЦУЛ Бсохєср бо д сийн 40-280 градусын хооронд бай | ОНТ тёплая погода. На улнце весело На улице идёт сильный дождь, глүүней! ба баярлалаа. ) лоод, нөгөө хэсгийг далбаа бол- на. Агаар манллын 90-95 хувь нь (| ! ШУМио, К нам прилетают пере- 5. Банино гара Бош рд Эн Е5 баярлалаа: письмо-- захна авч (| -- Ё гон барьж, гуравдахь хэсгээр нь нүүрс хүчлийн хийгээс бүрдэж бай- Ї лєтные птицы. Потом наступаст | ёСТБС! и! м. овое Нанрллзант ї ХЭНТИЙ АЙМГИЙН ХЭНТИЙ СУМЫН БАГА СУРГУУЛИЙН СУРАГЧ | Энэ баримлыг инонерүүдийн цуг- төмөр торыг чимэглэж, өөрөө цон- таа бөгөөд хүчилтөрөгч усны уур бү жаркое. лето, Дни стоят длинные | пальто тебе очень идёт, Из трубы рай үс» 5 шатад л опоздал-уучлаа Г. УРАНЧИМЭГ, Ц.ГАНГАМӨРӨН ХОЁР ХОЮУЛ ГУРАВДУГААР АН-| ауулсан мөнгөөр хийлгэсэй гэв. хоороо хэдэнтэй харж, нарыг үзэн тэн хагас хувийг нь эзлэж байна. а почи коротине, Цветут красные Юрты идёт густой дым, Идёт осень хжимдЭнхлОн. ГИД ОНЦ СУРДАГ, САЙХАН. ДУУЛДАГ ПИОНЕРҮҮД ЮМ. Тэр буланд Верагийн багын зураг, майн баярь ЕЫ ТЭМДЭГЛЭЖЭЭ: Э Энд мэдэгдэхүйц соронзон | талбай белые, жёлтые, синие Нашд учёба идёт успешино, Времп Куда ты собралси -чи хаачих нь (| Ж. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсап гэрэл зураг | захидал, хэрэглэж байсал зүйлс, юутай их “ухаан уг холенй эриг, дацрагийн бүс байхгүй байсныг цветы, Летом мы отдыхаем. ндёт быстро. яаг ! амыг Эсүвэ үгс, эх ноорогоороо хувьсгалч дайчий чанар вэ? Хүүх” шиг тавшан зувиашээ х оны сэдвийг унш! ТУ Цэгнүүдийн оронд: Весной МесГүэлт свободны та өнөөдөр айгаа нь баатар эмэгтэйн түү- 8 БИРХОҮЭНар йм л : . Дараахи үг хээллэгүүдийг цээ зимой осеныю летом гэсэн - хийн музей мэт санагдана. Үү Хүн оРтУлгбавхор УНЫ «Венера-4» автомат станцыг су жилж өгүүлбэр зохио! Ч дийг аль тохирохыг бич! Үгчүү, лө я свободен - Би завтай нийг ганцхайп пизнерүүд өөрснөө лоод даанч богино насалсал Гэвч 0 х гаригт хүргэсэн нь Октябрийн Стойт солнечный день -нарлаг ..земля покрываетсл бельм сегодия очень зайлт -Би өнөө санаачилж байгуулсан нь бас бах- й 5 3 50 жилийн ойгоо угтсан зөвлөлтийн сайхан өдөр байна, снегом. дөр завгүй их ажилтай, у. үйл амьдрал нь зөвхөн зөвлөл шинжлэх ухаан техникийн гарам (егом. ал Стоит осень -намар ». я ОТДЫХал в ПпиОонерском лагс 85-23 ” гай ололт Дэлхийн шинжлэх ухаанд , оруулсан үнот хувь нэмэр мөн гэж монголын бэгэччүт бахархаж байца. далтай, Зөвлөлтийн хүүхдүүд ин- тийн биш монгол хүүхэд та нарт тэж ахмад үеийнхнийхээ түүхийг ч сургаал болон мөнх үлдэх би баяжуулан, тэдиий эх оронч баа- доо Стонт холод -хүйтэн байна. ре- В комнате стойт хорошая | ме 2. люди носят шубы ин вален | бель -тасалгаанд сайхан мебель ди. ? 6 Я айна У4:111:1721:71 байдаг, тэмцлээс сурч хүмүүжиж Верагийн амьдралтай дахин та- - нилцья гэвэл «БССР Минск хот Ял С рава. ЭНН ЦААНА Шмыровын нэрэмжит сургууль, ЁС минээ АрунН, Зэнэлэй даран (т: үлэ ын р ЭыГ ө Н БАЯР пионерийн удирдагч Блашук, Свет- 203 арц 288 х! Өлөн дети собирают ягоды, тпомогают ї дүзүн заль ялгарахгүй лапад» гэж хаяглан захидал бичээ- 5 ї уллаг х8ч явах учТыЧЭн ЭоррходохдодД агт Эр гяндан, 1 -- ү 2 й р Д рэй. Ж. ШАГДАР Ї Прилетать-нисч ирэх Спаснбо за ПОМОШь- тусалсанд ХУ эн 122 51Л-354н Өнгийн тамлал эдэлж Минск хот. лож 150 хүүхдийн .кон- у:4 7:-4::5:1 церт бэлтгэн тоглолоо. Мөн орос хэл, орос ДУУ, бүжиг, сурахад шамдаж байна. у ЯНЖИНЛХАМ 8 (Чойрын сургуулийн й лагийн үзлэг явуулав, Ур- лагийн үзлэгт 7-а, 5-в ан- гиуд шалгарлаа, Найраг дууны удирдаач Мөихтуяа концерт хотлогч Дуламсүрэн Ичинхорлоо, уран уншигч Цэцэгдэлгэр, Оюун, Ганбат, дуучин зах, баатарчуудыг пио- нерт хүндэтгэлтэйгзэр эл- сүүлэх зэрэг ажил зохиож сүүлийн үед сурагч шуу- дан хорооныхон 250 га- а руй захидал цахилгаан дамжуулжээ. Хэвлэлийн - дугаар ангийн сурагч залуу идэвхтний секц бай- ДОРНОГОВЬ техникийн хөгжилт, соёл | ниулж байна. Мөн бүлэг КӨВСГӨЛ Ч) туулагдаж өөрийн сур- Болор, 6 аитдУ- Дорноговь, аймгийн Чой урлаг, Зовлолт-Монголын | хус бүр «Октабрь ба хүү. Хөвсгөл аймгийн Түнэл | таж, орос хэл сурах хө? гууль пионерийн бүлгэмээ хан ажиитии Нанраг рын 8 жилийн сургуулийн ган бат найрамдлыг Хха- хэд» гэсэн сэдэвт цуглаан сумын пионерийн 27 ДУ- дөлгөөн өрнүүлэн, орос олонд сурталчлах ажил 80- шандал сумын 8 жилийн жав. нарын зэрэг авьяас- пнонерийн бүлэг бүр зөв- руулсан зурагт хуудсуу- | хийж найрамдлын ЭдэВт . гаар бүлгэмгийнхэн Октяб | эл шамдан сурч байна. . хнож байна. дунд сургууль Октябрийн »тангууд тодорлоо. лолтийн шинжлэх ухаан, (дыг гарган сурагчдад та- зохиолын гол байтарТ:төг- рийн БО жилийн ойг уг Ахмад үеийнхэнтэй уул- Ш. ОЮУН-ЭРДЭНЭ 50 жилийн ойг угтаж ур- 5 Р РЭНЛЖАВ “гуй царайтай, "омог Цэнгэлийн, манлайг олж боло хыг -дан ганц бидний сэтгэлийн чин зориг мэднэ, ё2 2004-005 3 5Д. Сүхбаатар ХОЛЫГ ЗОРЬСОН НЬ Зуны сүүл сар шувтараад холын шувуу зэл татжээ. Их Хангай уулс сын ар бэлийг өгссөн нарийн зө- рөг замаар хээр зүсний морнад баахап юм ачаад дээр нь зургаа орчим насны хөвгүүн Унаж явна Аав нь бололтой, гозгор шаран- уртавтар монхор ха мартай, зөөлөвтөрхөн нүдтэй эр морио хөтлөн аажуухан зам хорооно Тэрээр бас араг үүрэн түүн орчим насны бяцхан явах бөгөөд сэвлэг хархан туг үс нь талын салхинд хааяа намиран хийсэх нь сонин. Энэ хүний нэр Төгөөгийн Дамдин болой. Тэрээр Халх Цэцэн хаан дотор гурав хүү нойрсон аймгинн засаг Гандиигийн хошууны тайж Илдэн туслагч -Гогчийн хам- жалга , ажээ... Угийн ядуу зүдүү, өөрийн гэх өмч хөрөнгөгүй хотон дахь хөрөнгө гэвэл зусаг нийлсэн таван хөх ямаа, нас нийлсэн чөд- рийн ганц хээр морь ердөөл энэ бөгөөд гэр доторхи хогшил нь гэ- вэл: хоёрхон «бор -авдар, дэвсдэг дэвсгэр нь адууны адасга байлаа. Дамдин: зуны “ёрийн цагт Илдэн тайжийн адуун сүргийг маллаж өдрийг хээр талд өнгөрөөнө, ХЯ- рип өвлийн эринд Цахирын хийд, цаашилаад Үйзэн усны Хүрэмтийн жин буудал хүртэл аян жин тээ- нэ. Ийнхүү халуунд халж, хүйтэнд хөртлөө зүтгэсэн. гэхэд олох олз нь бага, хүний урманд бор гэрийнхээ. цоорхойг зөхөн сэлбэх байтугай” дөрвөн ам бүлээ чүү чай тэжээнэ. . Илдэн тайж “харамч хатуу хүн бөгөөд. Дамдинг: хар бага наснаас -нь ийнхүү гэрийн цээнд хүртэл нь хар бор ажилдаа зарахдаа өнчил ишиг ч барьж өгсөн гудаагүй тэрч байтугай хооллоосоо. аяглаж өгсөннь хуруу даран тоолбол тун цөөн бай яаа. Ийм байтал Илдан тайж.са- вал хийвэл «Би “чамайг тэжээж Өдий зэрэгт хүргэлээ» гэж зүггүй аашилнз, -Тэр ч байтугай. нутаг усныхаа баяцчуулд ам халах үедээ: т- Дамдин, миний хүчээр: өдий хүрсэн юм. Би нэрээ бодож, хөлс хүчий нь чадлаараа өгдөг гэж худ лаа хэлсэн “удаа ч бий. Уг хэрэг явдлын учрыг тунгаавал тийм биш билээ. Мичип жилийн өвөл засаг Гандингийн “хошуунл хатуу Зуд болжээ. Нутаг сэлж буугаагүйгээс болж хэдэн баячуулын нь мал цөөрчээ Харин тийм байтал Илдэн тай жийн халиун зүсний адуун сүрэг цөөрөх «байтугай хур таргатайгаа оржээ. Энэ нь Дамдингийн ач би- лээ... Дамдинг хөхөө өвлийн цасан шуурганд зүтгэн: явж байгаад өрөө ”ДАМДИНЫ БАГА Ч. Лувсанжав ХҮҮ харин адуу эзгүйдүүллээ гээд нүд үзүүрлэн харааж нудрага зангид- ээ... Ийнхүү амьдрах арга барагд сан Дамдин, урь унаж, шанхлах цагаар ширээтэйн зүрхэн тамгатай хээр зүсний үрээ унан Ээлтийн хот айл чиглэн шөнө дөлөөр оджээ. Тэгээд Ээлт баяны мал сүргийг хариулж нэгэн жил хиртэй болсон авч ахуй амьдрал нь ер сайжир- сангүй, Хүрэн даалимбан дээл нь тасам болтлоо урагдаж цагаан нэ хий нь ил гарчээ, Түүнээс хойт Гандингийн хошууныхан Дамдин гэхээсээ «цагаан дээлт» гэх олол- той болжээ. Дамдин: Ээлт баяныд амь байх зуураа Ханд гэдэг эмэгтэй тэй сэтгэл нийлж хоёулаа халилжээ. Ханд бол туригүйвтэр туранхай шаравтар царайтай, шигтгээхэн ха туул мартай, жижигхэн шиг нүүртэй ялалзсан сайхан шүдтэй, жирийн монгол эмэгтэй байлаа. Тийн амь зууж: байтал ногооны сөл гэнхэрэх хаврын тэр- гүүн сарын үеэр арван таван лан- гийн татвар төлөх зар бичиг хо- шуу тамгын газраас иржээ. Тэрхүү зар бичгийн дотор: хэр- вээ тогтоосон хугацаанд эс төлбөл хээр морий нь барьцаанд барьж авахыг айлтгажээ, Тэдпий бэл Хо- залгаж, мал рөнгө хүчий нь нарийн. тооцвол арвай таван лан мөнгө төлөх хө- рөнгө байсангүй болохоор Ханд- тайгаа харилцан зөвлөөд мөргөл чин даган Их Хүрээ орохоор зав- дан байтал Хандын эцэг, эх Нь сэжиглэн мэдээд тас хоригложээ. Да-Хүрээнд борчуулын зилдааны хүмүүст хар бор ажил олдож: ам: зуух бий гэсэн Дам ярна сонсо "хэрвээ тэнд очвол аргацаан амь дарч юуны магад хэмээн бодсо ноос гадна «Золибоп нохой зоолж, зовсон хүн жаргадаг» гэсэн дэл сул ярианд Дамдин хоёр хүүгээ аваад зам буруулан явахаар шийд жээ. Тэгээд х мориндоо том хүү Дэндэвээ унуулан, жаал хүү Аран жинг,арганд суулгаж үүрээд Да-Хү рээг зорин хоноа өнжин Зовон зү дэрч явж буйн учир үүнд билээ. Одоо Дамдин, Харгантай уулын Өв рийн халгынэхэнд тулгын гурван чулууны дэргэд хуучин даалимбан тэрлэгээ сугалдгарлаад их замаас цааш үргэлжлэх униартсан хөх та- лыг ширтэн тамхи татан суул бай на. Их Хөндийгөөр мал сүрэг багшран идээшлээд намрын хурц шар нарны улбар ягаал туяанд зэрэглээтэн нэгэн үе ихсэж хараг- дах буюу багасах нь талын дунд буй хадан цохио адил Ихэд сопин ажээ. Энэхүү их мал. сүргийг Дамдин хараад сэтгэл зь хөдлөн малын буян амны хишиг гэсэн бодол төр- жээ, Хуш модны сүүдэрт хоёр бяц- сох 2 (0) хай хүү Дэндэв. Аранжин парлнх тай нойрсож байлаа. СҮХБААТАРЫН ХОЁР АХЫН " НЭР Дамдин, хоёр хүүгээ тайван нойр- сон буйд сэтгэл баясаж тарвагны дош сахихаар цахиур буугаа үүрэн гүүн хяр даван явлаа. Тийнхүү Дамдинг яваад нэг цай чанах хир болсны хойно цахиур бууны хадан хясанд зүүн уулын бүрэг хэлбэртэй, хадан цохионы бэлээс аав нь ал- хаж яваа харагдлаа. Төдөлгүй Дамдин нэг тарч, бурхийн хамт үүрсээр иржээ. Тэдний дуунаар бага хүү Арапжин сая сэрэл аавын хаа агнасан анд ихэд олзуурхан хөөрнө, Ийнхүү пар Уулын бэлээс гудайж. уулс сүүдэр татах үеэр тэд Харгантай уулын бэлээс хө- дөллөө. Тийн явсаар тэртээх уулыг улайрал буй тэнгэрийн хаяагаар бүрэнхий бүүдэг гэрэл тусах үеээ хөл үймээнт их хотын бараа хар- жээ БАГЫН ТАНИЛ Маргааш нь ургахын улаан нар наар Маймаа хотын арын дэн- жийн өвөрт буй нэг нутгийн танил Даваагийн гадаа ирж буужээ. Сайн сэтгэлт Даваа тэднийг байшингийн хад нэг өрөөнд оруулжээ. Тэгээд Дамдин юуны Өмнө ямар нэгажил олж хийх хэрэгтэй байлаа. Өдөр- жингөө Хүрээгээр ажил эрж гутлаа. влэгдтэл явавч ажил үл олно. Хааяа баруун захаас Дарихын сүм хүртэд пуруугаа зулгартал тү лээ үүрэвч өгөх хөлс нь хоногий4 хоолонд үл хүрнэ. Нэг өдөр Даваа, -- Дамдин! Ингэж амь зуухгүй гэж аминчлал өгүүлээд түүнийг дагуулан Да-Хү рээ дахь Цэцэн хаан аймгийн суу рин жасааг чиглэн явлээ. Тийнхүү хэд хоногийн дараа Дамдин, багын танил Даваагийхаа ачаар суурил жасааны зарлага болжээ, Ийнхүү Дамдинг ажилд ороод жаал төвх- нөж байтал намрын сүүл сарын эхээр Гандингийн Хошууны жин гээр эхнэр Хазд нь хүрч иржээ. ХҮҮ ТӨРСӨН НЬ Ханд нөхөөстэй цууямбуу дээ- лээ нөмгөн өмсөөд хөл нүцгэн ар гал түүнэ, Нэгэн өдөр аргал, зом гол түүн явтал бие нь жигтэйхэн аягүйрхжээ. Тэгээд арай чүү гэр- тээ ирээд орон дээрээ хэвтжээ. Ми чид голлох үеэр Дамдины бор гэрт , чялх хүүхдийн авна сонсогдож Ханд нярайллаа. Ийнхүү 1893 оны Ц сарын 2-ны Дамдинийд хүү төржээ, Тэр хүүг Даваагийн гэргий Хишигт эх барьж авчээ, Сайхан хар хөмсөгтэй, маг най өргөн цовоо хүү гээд айл хөр- эсээ... Тнїй-яирна. хөөрөө болсшы эцэст Дамдингийн саналаар Сүк тэж, нэрлэхээр тогтжөэ. . 1 Тийн нэр өгснийг Даваа сонсоод: -- Айдаа, бэлэг дэмбэрэлтэй зөв нэр олоо байна. Манай энэ хавьд Сүх нэртэй хүн ховор шүү! Сүх. эр хүний эдлэж явдаг хэрэглэлийн нэг шүү дээ. Дайн тулаанд балт сүхээ урдаа барьдаг, мод түлээнд явахдаа сүхээ ганзгалдаг юм гээд өлзий ерөөн их л бэлэгшээн өгүүл жээ. “Тийнхүү Даваагийн хөөрөн егүүлснийг Ханд, Хишигт, Дамдий нар дэмжиж їнэрээл тиймдээ гэжээ Үргэлжлэл бий 3 БОЛДОГГҮЙ. БОР ХҮҮД ТОХИОЛДСОН ХОШИН ЯВДЛААС, Үс-Багшаа! Би дандаа өөрийгөө багш болчихсон байна гэж зүүд лэх юм. Зүүдээ хэрэгжүүлэхийн төлөө юу юу. хийх вэ тэж Бол- доггүй.. Борхүү багшаасаа асуу хад -- Бага унтах хэрэгтэй гэв. ж --Хамгийн богино өдөр хэ- дийд байдаг билээ? гэж багший- гаа асуухад - Шалгалтын өмнөх Өдөр гэж Борхүү яаран хариулжээ. жхс--Болдоггүй Борхүү Салдаг гүй Сарангийнд зочилж очлоо Саран амтат боовоор дайлан -- Милзий хийсэн боов ямар байна гэж. магтуулах санаатай асуутал -- Тун сайхан амттай боов байна. Чи хаанаас худалдаж ал сан том бэ гэж Борхүү лавлажээ жо--Малын насыг эврээр нь мэддэг юм. Энэ үхэр хэдэн нас- тэй вэ.гэж Болдоггүй Борхүү хотоос ирсэн шинэ танилаасаа асуухад -- Хоёр эвэртэй юм байна. Лав хоёр настай байхаа гэж ха- риулав. Үс--Ээж нь Болдоггүй. Борхүүг саравчнаас хонины гуяа авчруу лахаар явуултал Борхүү удаж Удаж --Ээж ээ! Хазиргатай гуя юм уу хавиргагүй гуя юм... уу гэсээр орж иржээ, 1 Б. Чимиддорж Н АС Төрөл бүрийй амьтад, урга- аллаа лага ХрХХ2207000001272 мал ногоо хэд хичнээн насалд- гийг эрдэмтэд олон жилийн турш судалж, тэдний амьдра- лын дундач насыг тогтоосон бай- на. Үүнд: Ургамал болон чий- гийн Өт хорхой голцуу нэг фи- лийн настай байхад сельдь (за гас) хоёр. зөгий тав мэлхий11 аргал 19, гахай 27, үхэр 80, 5 0. матар 40. тэмээ 50, адуу 62 шар шувуу 68, зааа 98, хун 140, хүн 120, яст мэлхий 152, харин халим загас хэдэн зуун жилийн настай орны секвойя амьдардаг байна. байхад халуун сөн хөлөө хөлдөхөд Илдэн тайж 6000 мод жил хүний ураманд сэтгэл зовсонгүй шөөрөө өхөөрдөн хэн гэж нэр өх вэ гээд нэг орой баахан ярна бол найс. далнала лийн нхий гниэнөннинийлөгэлээиииггчигг--- Өнмлс-- өдөр цагаан дээлт | цэхоН 34, сармагчин 87, арслан 4 | | 1 | | эч : БэЭэсошэвжлэсэээ --- мУумгмлллилимимиумлмиллллАЛАлллллАлллллилиийй Пионерийн үнэн» : Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны о 4 дүгээр | ї : Ч : Ї ХМ48 (99ь, МАНАЙ ХАЯГ: 2: УТАС: Хариуплагатай эрхлэгч - 96839 Зусааын! олны Биг 5 Х8э5-СХ уүнэ7- Ж -А--3285 Нь ийшээ 63) баолсосг уЛсж Бог-лтиэ-шшиэглЭгн КуНЭС, 22:13 Сүхбаатарын нэрэмжиї улсын УХэвлэх үйлдвэрт хэвлэв - ДЕ Индекс--14149 7 - 24 дэхь жилдээ 1967 оны 11 дүгээр сарын 7! Ма4: (1000) Мягмар Үлэ 10 мө Октябрийн Социалист Их Хувьсгалын 50 жилийн ойгдор монголын пионерүүдээС БНМАУ-ын өсвөрийн: пнопер-өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид, аугаа их Октябрийт Социалист хувьсгалын 50 илийн ойд чип зүрхиий халуун баяр Хүргэж, тангараг өр- УӨХ Нь: --01917 өнд ялсан Октябрийн их хувьс- галын дүү болж, 1921 онд мандсай Монгол Ардын Хувьсгалын наран доо “бид эрх жаргалтай, энх сайхан үед сурч, ажиллаж, нам, ард түмнийхээ үйл хэрэгт үнэнч байж, Д. Сүхбаатар тэргүүтэй ах- мад үеийнхээ хувьсгалч, дайчин уламжла- лаар явж, социалист эх орныхоо ирээдүйн төлөө бүх оюун ухаан, хүч чадлаа дайчлан ажиллахаа тангараглаж байна. -- Нионер бид, Ленинч “ёсоор сурч, ажиллаж, тэмцэж, ян, Сүхбаатар шєг энэрэнгүй бөгөөд интериационаяч иргэд “байж, тив бүрийн өсвөрийн үеийнхэнтэй: эв иэгдэл, найрамдал, нөхөрлөлөө бэхлжүү яэхээ тангараглаж байна. 1 -- Ирөрер 21:31 Монгол-Зевлөлтинин хХаОлАХЖЖИЖЖЖ Ми. АНТАВ Суу нь Ленин Дуу нь «Аврор» Октябрь! “Зүрх нь большевик Зориг нь ажилчин . Октябрь! Хөрөнгөтний засгийг Хөмөрч хаясан Октябрь! Октябрь! Африк тивээс Октябрь! Хойт туйлд Сугарт хүртэл Суу нь Ленин Октябрь! Энх тайвнаар Ажилчин, айл-гэр Дарлалын гинжийг Тас хянгардсан » Октябрь! Хийгээгүй юмыг Байгуулаагүй замыг Гар оюунаараа Гэ -с бөнсарт ялжжаАААЖЖ өргөсөн колончлол Холын Антрактитэд зул барьсан Октябрь! мөс ярсан Октябрь! Сансарт хүртэл бадарсан Октябрь! Саранд хүртэл сацарсан Октябрь! сунасан Октябрь! Дуу нь «Аврор» Эрх жаргалаар хөлөг хийж жолоо сунгаж коммунистуудын жалжЖжЖлл ТАЛГАРАГ ард түмний мөнх найрамдлыг нүдний цөг гий мэт хайрлаж, түүнийг улам бүр бэх- жүүлэхийн төлөө мятрашгүй тэмцэхээ тапгараглаж байна. -- Ииопер бид, их Онтябрийн ариул тунгалаг үзэл санаанд сэтгэл зүрх, үйл ажлаараа Павлик Морозов, Зоя Мосмо- демьянскная иар їниг үнэнч байхаа танга- раглаж байна. -о Пионер бид, ахмад.хувьсгалчдыл амь бие, арнуг цусаараа байлдаж олгосон эрх чөлөөний ялгуулсан тугийг их Ок- тябрийн гэгээн үзэл санаанд үнэнчээр 9р төж коммунизмын саруул ирээдүйн 19- лөө - цуцалтгүй. тэмцэгчид байхаа төнга- рагжаж байна. - 3 -- Бал халуун зүрхвээсээ гар өргөл ёсолсон энэ. тангаргаа бид, Их Октяб- рийн яруу алдарт 50 жилийн ойд нөгэн дуугаар давтан өргөж: байна. МОПГОЛЫН ИМОНЕРҮҮД : 1967-11-4 хкхкжккЖЖЖЖ саргаван. Октябрь! дуо Хөгжмийн утсан дээр . : ї аялгуу болсон | Өнжябрь! Хүний єудсанд 2 хүч өгсөн Октябрь! Азийн Монголд хувьсгал мандуулсан Алдарт коммунизмын босго алхаж Бүх дэлхийг бүрхэн дэвэх зайлуулсан Бүргэд жигүүрээ ” ханхайтал дэлгэсэн Октябрь! Суу нь Ленин Дуу нь «Аврор» Октябрь! Монголын хувьсгалд Мотор болсон Октябрь! Сэтгэл нэгтэнд минь Сэнс болсон Октябрь! Их .Марксын Ильич Лениний Үзлийг гийгүүлсэн Үнэнийг гайхуулсан Октябрь! Үеийн үед Дэлгэрэх Үндэс мөчиртэй Октябрь! хжаХжааж | Ш | Їн П| ! ! !!| Ї (1 -“7 ра | “Ленинизмийн эх орон-их Зөвлөлт Холбоот Улсын ард түмэнтэй манай ард түмний тогтоосон үнэнч найрамдал бол манай аугаа их ололт мөн тул энэ ололтыг эрхэм- лэн хайрлаж, зүйл бүрээр бэхжүүлэгтүн! Ю. ЦЭДЭНБАЛ | Ш 1 Ши ! | 1 Ї ШИЛ ИМ її 1811) | | РИЙН Ё: | 1 Ч ЮУГАА. ЮХ ОКТЯБРИЙН ЯЛГУУСАН. 50 ЖИЛ Анх Орос өрөнд Октябрийн соцн4- бууны нижгэнэсэн Дуу дэлхий цуурнатуулан зарласнаас хойш 50 жил боллоо. Октябрийн социалнст их хувьсгал бол хүн төрөлхтний түүхэнд гарсан тлэмжийн том эргэлт байв. Энэ хувьс- гал Нийгмийн уле төр, эдийн засаг үзэл санааны амьдралын бүх салбарт үнд сөн өөрчлөлт гаргасан юм, Октябрийн хувьсгал хүн хүнээ дарлан мөлжих ёсыг устгаж, үй «лон сая хөдөлмөрч дөд эрх чөлөө олгожээ. Хүний нийг- мийн түүхэнд анх удаа гарсан энэхүү аугаа их хувьсгалыг В.И. Ленин тэр гүүтэй Оросын коммунист (большевн куудын) нам удирдан явуулжээ. Октябрийн социалист хувьсгалын үр дүнд их багш Маркс, Энгельс нарын сургасан шинжлэх ухааны социализм хэрэгжин биелж, улмаар дэлхий даяарт ялж дийлэхийн эхийг тавьж өгсөн юм. Өнгөрсөн 50 жилийн түүхт үе нь Октябрийн их үзэл санааны гайхамшигт ялалтын үе болжээ. Өнгөрсөн 50 жилд Зөвлөлт Холбоот улс нь дэлхийн тэргүүний хөгжил бү хий аж үйлдвэр, хөдөө аж ахуйтай, хам гийн тэргүүннй социалист соёл боловс- ролтой, шинжлэх ухаан гайхамшигтай нх хөгжсөн орон болжээ. Зөвлөлтийн ард түмний аж байдал эрс сайжирч, дэлхий дээр хамгийн элбэг дэлбэг, энх төвшин амьдардаг ард түмэн болжээ. Зөвлөлт орны хүүхэд багачууд үнэ- хэзр жаргалтай сайхан амьдарч байна. Зөвлөлтийн бүх хүүхэд балчир бага нас наас эхлэн яслн, цэцэрлэг, сургуулиар хүмүүжиж, дуртай мэргэжлээ эзэ»жшин, авч төгөлдөр хүмүүжил бүхий хүмүүс болж, коммунисм байгуулалтын эгнээнд шилжин өвж байна. Октябрийн социалист их хувьсгал дэлхнй дахины аугаа их түүхэн ач хол богдол бүхий үйл явдал болсон юм. “ириансгАН СНамын амьдрал» сэтгүүлийн ерөнхий эрхлэгч Октябрийн соцналнст их хувьсгалын 50 жилийн ой бол Маркс, Энгельс, Ле арнлгаж, нийгэм | ЭДИЙН засгийн асар их өөрчлөлт хийлээ. Хувьсгалын өмнө яюцрогдсон нүүдлийн мал аж ахуйтай орон байсан мюнгол одоо Хөдөө аж ахуй социалист орон болж хувир чээ. Соёл боловсрол, шинжлэх ухаан цэцэглэн хөгжиж, ард түмний аж бай дал эрс сайжрав. Энэ их үйл хэрэгт Зөвлөлтийн ард Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ: МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙ. ГУУЛЛАГЫ Н ТӨВ ЗӨВЛӨЛД Октябрийн хувьсгалын аугаа их.. социалист 50 жилийн Яруу алдарт баярыг тохиолдуулан В.иИ. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөл- лөлд халуун баяр хүргэж, цаашдын ажилд нь өндөр амжилт хүсэн цахил- гаан илгээлээ. ойн Сайн сайхан бүхнийг ниний аугаа их сургаалийн ялалтын баяр, социализм комтунизмын үзэл С4- нааны ялалтын баяр мөн. Аугаа их Октябрийн хагас зуун жи лийн ой бол хүн төрөлхтний гэрэлт ирээдүй нь коммунизм мөн болохыг яруу тод харуулж байгаа юм. Өнөөдөр ёоцнализм дэлхийн систем болж өргөжин хөгжив. Одоо Ёвроп, Ази, Америкийн 14 орон соцнализмын тугийн Дор жагсах болов, Бас нмпе риализмын колонийн унаж, 70 гаруй орны ард түмэн үндэс ний тусгаар тогтнолоо олж аваад имперналзмын эсрэг тэмцэж байна. Энэ бүхэн бол Октябрийн социалист нх хувьсгалын нөлөө, түүний аугаа. их хувьсгалжуулагч үзэл санааны биелэл харамгүй ард түмний эрх лын төлөө далд Октябрийн лөөний дор жилттай Манай Монгол тябрийн хувьсгалын үзүүлсэн нөлөө, ач холбогдол үнэхээр хэмжээлшгүй ихээ! Их жанжин Сүхбаатар тэргүүтэй ардын хувьсгалчид Октябрийн социа лист хувьсгалын үзэл санааг урам зо риг төгөлдөр хүлээн авч, түүний үлгэр жишээгээр ард түмэндээ эрх чөлөө, тусгаар тогтнол олохын төлөө тэмцлийг өрнүүлэн явуулсан юм. Үү ний үр дүнд 1921 онд Монгол Ардын хувьсгал ялж, феодалын болоод Ха- рийн түрэмгийлэгчдийн дарлалыг уст- гаад хөдөлмөрчин ард түмэнд жарга- лант сайхан амьдрал зохиох бололцоо олгосон билээ. хувьсгалын аугаа Октябрийн социалист их Хувьсгалын нөлөө, ачаар єэргэн мандсан монголын ард түмэн түүхийн асар богимо хуга цаанд олон зуун жилийн хоцрогдлыг их Октябрийн “1921 оны арван нэгдүгээр сарын 5--нд Монголын Зөвлөлт Орос Улстай найрамдалт харилцааны гэрээ байгуулж гарын үсэг зур- юээ. “1936 оны гуравдугаар сарын 12-нд зөлт Засагт Нийгэм журамт Холбоот Улс хоёрын хөөрөнд харилцан туслалцах (протокол) гэрээнд гарын үсэг зуржээ. 51946 оны хоёрдугаар сарын 27-нд лийн Засагт Нийгэм Журамт Бүгд Найрамдах гэрээ, нөхөрлөл ба харилцан туслах өФоососсооооос хоУлумал 23 АХ 3 -ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨДӨӨ “ХЭЗЭЭД БЭДХЭН! | й Монгол--Зөвлөлтийн найрамдлын баримт бичгүүд Ардын Засгийн Газар, Бүгд Найрармдах Монгол Ард улс, Зөв Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс, Зөвлө Холбоот Улсын Хоорондын Бүгд Найрамдах Монгол-Ард Улсын Зас гийн газар Зөвлөлийн Засагт Нийгэм Журамт Бүгд Найрамдах, Холбоот Ул- сын Засгийн Газрын хооронд байгуулсан эдийн засаг ба соёл боловсролын 18- лаар хамтарч ажи х тухай хэлэлцээрт гарын үсэг зуржээ. 51966 оны нэгдүгээр сарын (15-НД Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс, Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улсын хоорондын найрамдал, хамтын ажиллагааны болон харилцан туслах тухай гэрээнд газрын үсэг зурав. “о0000090000000Ф00Ф00ФО0ФФО9- Их ойн өмнөхөн болсон үйл явдал. 8 шулЦЦН эл эиохлчолгаВа цан ХҮНДЭТГЭЛИЙН РАДИО ШУГАМ 11 дүгээр сарын 4... Анхаараарай! Анхаараа рай! Улаанбаатараас ярьж байна. Цог золбоот өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Өктяб рийн социалист их хувьсгалын 50 жилийн ойд зориул сан хүндэтгэлийн радно шугам жагсаал Д. Сүхбаа тарын нэрэмжит МПБ--ын Төв Зөвлөлийн даалгав раар эхлэхэд бэлхэн боллоо! гэсэн цээлхэн дуу цуу риатаж, мөнгөн бүрээний шингэн Дуу сүр жавхаа тай эгшиглэж «Октябрь» шүлгийг уран тод уншив. Хүндэтгэлийн радно шугам жагсаал дээр ЗСБНХУ аас тус улсад суугаа элчин сайдын яамны зөвлөх И. А. Шулыьгин гуай өсвөрийн Сүхбаатарчуудад баяр хүргэж үг хэлэв. Нөхөр Шульгин өөрийн хэлсэн үгэндээ: - Зөвлөлтийн шионерүүд та нарыг социалист орнуудын ард түмний найрамдлыг бэхжүүлэн, бат ах дүүгийн сэтгэл өгөөмөр тусламжийн ач хол богдлыг үнэлж баршгүй юм. Монголын чөлөө, тусгаар тогтно өлтийн олон Зуун баа тар хөвгүүд амна өгч, олон мянган баа тар цусаа урсгажээ. Манай орны соцналист байгуулалтын үйл хэрэгт зөвлөлтийн ард түмэн эдийн засаг, техиикийн үлэмж тусламж үзүү түмний үзүүлсэн зөвл систем нуран дэж, олон арвай мянган шилдэг гэжилтнээ явуулан тусалж байгаа яв их ойг тохнолдуулан бид талархал баяраа илэрхийлж байна. хувьсгалжуулагч нө эх орондоо. социализм ам байгаа Октябрийн нх байгуулж ыннд ард түмний бүх ялалтыг зоригжуулан орны амьдралд Ок З0ХИон байгуулагч Хувьсгалт Нам мөн. Монгол Ардын Хувьсгалт намын үйл хэрэг бол Октябрийн шууд үргэлжлэл, түүний их үзэл санаа, марксизм.лениниз мийн үзэл санааг хэрэгжүүлэн биелүү лэж байгаа явдал мөн. Тийм учраас иамаас өсвөрийн нионер сурагчдад хандаж: Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байг тун! гэсэн уриа нь бас Октябрийн хувьс-------г-г-г-тг:т-т-т-7-7 галын их үзэл санаа, социализм, комму Ч инзмын үзэл санааны төлөө тэмцэхийг уриалж байгаа хэрэг Даруй мөн. Октябрийн социалист нх Хувьсгалын хагас зуун жилийн ойн баяр бол аугаа | Уулзалтын дараа инонерүүд сонирхсон туяа мөнх гэрэлтэхийн | зүйлээ Дандар гуайгаас лавлан асууна. бэлэг тэмдэг мөн! хүсэн ерөөе Октябрийн социалист их хувьсга лын 50 жилийн ойн баярыг то- хнолдуулан монголын багачууд та бүхэнд хамаг сайн сайхан бүх нийг хүсэн ерөөе. Энэ ярууал дарт баярын өдөр би тэртээ 1939 оныг санаж байна. Миний бие 19839 онд Халхын голд болсон тулалдаанд бролцож та бүхний аз жаргалын төлөө тэмцэж явсан юм. Тэр цагаас хойш З0 шахам жил өнгөрч тэр үеийн монгол Орон танигдашгүй болтлоо хөгжжээ. Тэр үед төрж байсан хүүхдүүд одоо соёл, шинж лэх ухааны зүтгэлтэн, хөдөлмө рийн сайчууд болцгоосон нь бах далтай. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд та бүхний зам өлзийтэй байх бол тугай! мэр- монголын Монгол. Ардын соцналист их ЗХУ--ын баатар Евсей Григорее внч Вайнруб ! Минск хот Саяхан нийслэлийн сургуулиудын | анонер сурагчдын төлөөлөгчид БНМА (У-ын баатар Дандар гуайтай уулзалт хийлээ. "Дандар баатар багачуудын асуулт бүг ШаБсү? ! дэд дуртайяа хариулж байхад Ж. Гом --0-- |ӨөСүрэн зургийг авлаа. МАХН--ын үйл хэргийг залгамжлахдаа өөрсдийн ахмад үеийнхний үлгэр дуурналдаар нэр төртэй замнаж чадах үнэнч дотно анд нөхдөө гэж ҮЗЛЭГ юм гэж хажэьлгсаотаа л На ( Өсвөрийн Сүхбаатарчууд Октябрийн нх ой. угтаж «Октябрь ба хүүхэд» сэдэвт ажлаа явуулж Зөвлөл" орны үе тэнгийн багачуудтай өргөн харилцаж тэд ний ажлын туршлагаас .сура талаар зохиосон ажлаа нэгтгэн дүгнэв. Млуолаг 5н : Хүндэтгэлийн радно шугам. жагсаайд Жигдрэн шагссан өсвөрийн Сүхбаатарчууд Их Октябрийн үзэл санаанд үчэнч ээ ТҮҮХИЙН ХУУУДАСНААС Монг “осүурхдэШэЭслэгэл Олд октя 1921 оны 10 дугаар єард манай (Засгийн газрын зохион Чин 23 Дотоод Яаманд 5 зарлалын индэр н ойн баярын хурал боллсыын оннө ТОЛЛ) Октябрийн хувьсгалын «Урна» сонинд бас «Зөвлөлт о| " Ёл росын дө, Зэс Г" тай өгүүлэл нийтэлжээ. рвоп жилийн баярлал» гэсэн гарчиг Ардын хувьсгалын өлгий-Ар Хиагтад байр, УЛААН ТАЛБАЙД ЖАГССАН МИНЬ Би тэр нэгэн өглөө маш эрт їїллээ. Урьд бага байхдаа цагаан са рын шинийн нэгний өглөө л ийнхүү ургахын нартай уралдан босдог сан, лал байсан Зөвлөлтийн Орулөстэл СРЕТИВШЬ “Монгол-Зөнлөлтийн найрамдалт хоёр орны бяцхан иргэдийн фести- Т валь В. И. Лениний нэрэмжит монго Ганц минийх ч биш, нийт Москва(ү75!Н пионерийн ордонд боллоо. Фес гийнхны шинэ өдөр нигэж эрт эхэлсэн | Т!ВёЛьд Нийслэлийн бага дунд сургуу юм. Нэрийн хөр шинэ ертөнц ЛНУД зөвлөлтийн нэг, хоёрдугаар ний сэтгэл баяртай ирээ САРНЫ аж ага Нэнэм,лхэрсгсєг зүг алхлана. Олон бяцхан гол горхи нийлэн урс Фестиваль пионерийн хүндэтгэ : лийн шугам жагсаалаар эхлэв. фес- саар нэгэн их мөрөн болох адил Моск! ) вагийн дөрвөн зүг найман зовхнсоос хү ТВАЛИЙН нээлтэд МХЗЭ-ийн Төв Хо- мүүсийн урсгал | Манежийн талбайд РООНЫ нарийн бичгийн дарга Д. Сү- путган ирж. нэгэн төм сүрлэг жагсаал| РЭНжав, Гэгээрлийн Яамны орлогч болон урагш хөдлөнө. Барьсан туг жи хүүн салхинд дэрвэж баясгалант хүмүүс дуу дуулна. Тэр дундаас билпий Н шюутнууд бур ч илүү хөгжилтэй. Баян 4 хуур. хөгжим нэг нь ларахад нөгөө 3 НЬ ДУУЛЖ ГҮгавлахь ип азхээч пүндаа 4 1 3 3 босч үлгүлэсэлуумммллллллллалллллллэ. бүжиглэнэ “Цэцэг барьсан бяцхан хүүхдүүд эц гийнхээ мөрөн дээр суул, улаан бүч брийн баярыг анх тэмдэглэсэн нь армийнхан, 1921 оны 11 дүгээр сарын 6- Октябрийн 1 ойн баярт төлөөлөгчөө оролцуулахыг Өашаант Яэниарыг »: 4нвала: Намгийн түшмэлийн яамнаа мэдэгдсэн ёсоор Алтанбулагийн төлөөний түшмэлийн нам наас 8 хүн явуулж уул баярт оролцуулсан байна. ттгудШУЭЛ Алтанбулагт 1921 оны 11 дүгээр сарын 7--ны ө, тэндхийн й түшмэлийн яамнаа зохион байгуулснаар хотын авиртай. өглөө эртлэн прчивёссэ, Окэябрийн дөрвөн жилийн ойн тухай илтгэл сонсч, «Октябрийн н тугай» гэсэн урна цурайтуулан сэтгэл их догдолж байжээ, 1922 өнд Октябрийн хувьсгалын 5 жилийн ойг манай орон Даяар тэмдэг- лэжээ. Түүнээс хойш аугаа их Октябрийн ойг жил бүр тогтмол Зэннээихэх сайхан уламжлалтай болсон байна. с хувьсгал манд сайд Ж. Цэвээнсүрэн, ЗХУ-ын элчин сайдын яамны комсомолын хорооны | нарийн бичгийн дарга Ё. И. Хмель, | Улаанбаатар хотын МХЗЭ-ийн хорооны ГТпарийн бичгийн дарга П. Гунгаажав ! нар байлцлаа. «Бидний нөхөрлөл» ! гэсэн цуглааныг хотын . пионерийн | зөвлөлийн дарга О. Цэвэгдорж нээлээ. | БНМАУ-ын баатар Л, Дандар, Мон , год --Зөвлөлтийн пионерүүдэд баяр : хүргэв. ! Жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит 2 | дугаар дунд сургуулийн пнонер 0О1-) гонцэцэг, зөвлөлтийн 2 дугаар дунд сургуулийн пионерийн ахлах удир- | дагч Иванов нар үг хэллээ. Биеийн | тамир спортын тэмцээн, бөхийн ба- ! рилдаан, пуужин хөөргөх уралдаай болов. Мөн Монгол-Зөвлөлтийн пно-, нерүүдийн нэгдсэн концерт орос хэл дээр тоглолоо. Энэ фестивальд оролц сон пионер сурагчид В. И. Лениний | хөшөөнд цэцэг” тавилаа. Манай сурвалжлагч" Хамтралчны охин, Зөвлөлт Литвийц | ашешумс» гэдэг хамтралын | сураг! Зөвлөлтөөс нрсэн зураг хлАмУун нар түүнд тусласан байнд ХАДАН ДЭЭРХ 221:552: 5 сард Пятигорскт цөмрөн земцийн фашист булаан эзлэгчид тэр алдарт хөр- гийг устгах оролдлого хий хэд Зөвлөлтийн «хүмүүс ХӨРӨГ зүүсэн хөөрхөн багачууд аав ээжийн хээ гараас барнн тайван явцгаана, Эх хамаг сайн сайхан бүхэн-эмэгтэйчүүдийн төлөөлөгч амь биеэ хайрлалгүй тэм- лэл төгсгөлгүй үргэлжилсэн их аг тэй нэр нь холбогдсон их цугларчээ, ИХ хурлын цэж, их Лениний дурс- саад хүүхэнд хосгүй тэмцэл ялалтын багш, Ильнчийн хөргийг төгсгөлийн хуралдаан дээр галт хөргийг ХАМТВАЛЖ гэрч болон үлдсэн буурал Кремлийн эгц Өцдөр хадан хясааны төлөөлөгч Эмэгтэйчүүдийн чадсан юм. Жингээ тулж Улаан талбай руу орж энгэр дээр замирч байгаа гаргасан саналын дагуу. 19602 онд 2 Биколан улаан тугний суурин дээр Машук уулын өвөрт оГЦ үЦукдин ПЯтигорскд ,Д8- Жагсагчдын анхаарал хараа нх Лени ний бунхант индэрийн зүг хандаж гар даллан баярын үг цуурайтуулсан тэр- Оросын эртний амралт үзэмжтэй сайхан зуржээ. Энэхүү хөрөг хотын аль ч талаас, хэдэн хадан хясааны энгэр дээр. их хурал болсон баярт үйл явдлын ач холбогдлыг тэм хин ирж ИхЛениний мэн- дэлсний 90 жилийл ойг километр тохиолдуулан, өөрийн бү- хэн гайхалтай сайх чийг тгэл д й Ё ЭГ оюундаа тинэгЭдЭр тацтийж” Хүн огын шушншэн анНаар шЫН :бо газраас тодрон харагддаг. дэглэж, Пятигорск Хотын төэлээ дахин тодруулан ХҮСЭХ” тул индарийн” өмнүүр тун аажуу дээд БоЧОхгүн ашыгч Чио Уул хөргийг зурах болсон Хөдөлмөрчидтэй хамтран засварлажээ, Эгц хадан ХЯ- жилийн рск 2 түүхийл ХУРС нь сониз түүхтэй ЮМ. ямар нэг дурсгалын зүйл сааны энгэр дэх энэхүү хан өнгөрч байлаа. Долоон өмнөх Октябрийн баярын сүлд хийморь галт зүйлүүдийн дотроос Бал АмММ2 Тээтжтжиййлэ017тл Пятигорск хотод 1935 өны үлдээхээр тогтжээ. /Ийн- дурсгалт Газарт өдөр бүр сэргээсэн тэр жагсаалд | оролцсоноо хотын дээр дүнхийн. бай 7 дугаар сарын 18-25- хүү тэр хадан хясааны ЭН олон зуун хүн очиж -С0- дурсан бодоход бахтай байна. даг Машук уулын энсэр ны өдрүүдэд хойт Кавка- гэрт их багш Лениний хөр нирхдог бөгөөд, түүхт хөр- Цэргийн сүр жавхлантай парад, хө ) дэх асга МИЦИН дээр зур- зын эмэгтэйчүүдийн анхду гийг тосон будгаар зур- гийн өмнө залуучуул, нө дөтшингүин !.эцахонийн Шинээ мын гааш В: ИШ Лепиний | том гаар их хурал болж, Кав- жээ. Уул хөргийг Росто- аер сурагчид . жүндэтгэ- ын ын хаэхсдаагэ тан сайтан “Баани Өоэөтыс” хөрөг онцгой сэтгэгдэл тө- каз, Кубани нутгийн тос- вын зураач Николай Шук лийн ёслол цуглаан хий- їцна! “очвьхашылт буудлагыг Лэниний, 8 РУҮЛДЭГ юм. Хорьдугаар год, уулын Хот айл, хотуу лин зурж, заводын ажил- дэг уламжлалтай болжээ. уулнаас: аанай! Лоинюноварын: авхс счүтуу! 5 ЗУУЛЬГ. Хувьсгалт өөрчлөлт даас мяага гаруй ажилчин чин Баранов, Коробкиз Л. ЦЭДЭНДОРЖ : лийн харин: хоёр: дугаар» данхраас хара 5, - ийм ААУлАААААЛУААААЛУААУААУАААЛА ААА ААА лүлийлА ЛАА улс улуу лмлллуулуллллллллллллллгула. 7 Үухыс л Лмалтлулуммлл “хад: бүтн: сайхан: Тэмгарт зөнгө: Өнгийн, гэрэл: бадрах. ив, хугчүүс өдөр: жагсах даа. барьж. явсан алаг пэцгийн баглаа нуудав:! Москвагийн: зүг бүрээс тэнгэр өөд хөөргө е й ан: гэрэл- 4 Р Х2Д-шэхэхүнг03133 хүтчүлшши. байгаа яноцер найд яар б с лэг: Э0ТЭМХ олыс лон: Адтан өлгий Улданбаатартаа байх шинж 5 а: нь. хотын: төв: орж. Улаан гын даа. бидний сурч байсан хөгжим--бүж хн лангуяа Горвкийн: гудамж, "ӨВ зийн дунд сургуулийн хүндэт багш нар сЕлсТ-ш2-Тїтли лаг йн : ээн» : “хот Ленинградаас мэнд Жрэл:/ өосжцууасж минээ хатган зислиид чилж: бийлайт маань хүлээн авна уу? сийн: дунд: давдысон: Бэн ог ириинийн ч Жугай ах Октябрийн социалист хувьс шил: анинхциани Чийын бинлын гагн: 50) шипийн ойг тэмдэглэж бай Сэтгүүлч: М ЧОЙЖИЛ ...-- ПЕНИНИЙ ХОТООС Уудаш сайхан эх орондоо суралцан БАЯРЫН хи - йн олж Баяр, хүү бусад хүүхдийн ! эвс бэлтгтэнээ. ! төв. төд: улаан өнгийн том | лөг олж авчээ. ! Ё лнэ Гэтэш Баяв хүүд базаахгүй | дал. учирнвэ. Баяр хүү баярын | саалд улаан бөмбөлөгөө алдчихжээ. ЛЕ, нээн хараад ч нэмэргүй | нь нулимс бөмбөрч УРУУ Вильнюс хотын ннонер Цин | ШЭГОБҮҮЖЭНЭ. Зелрсагсын зурсан сураг. шаргын аж иилиөслэилэиииилэлиийлаг ! адил ! Онтябрийн 50 жилийн ойн баярт эрт Тэр хичээлдээ онцсайн суралцаж бас бөмбө Сургууль дээрээ ирэхэд, хүүхэд бүр л түүний бөмбөлөгийн гоё томыг маг яв жаг яваагүй байхдаа нөгөө гоё том ы5, Баяр бөмбөглөгийнхөө хойноос хнч түл Нүдэнд царайллаа. ний ач нөлөөгөөр манай зарим сурагч сурлага сахилга батаар тэргүүн эгнээнд явж байна. Эх орон алтан олгий хотдоо сурал цаж хүмүүжиж байгаа пионер та нарт Аугаа их Октябрийн 50 жилийн ой Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сараар соёлч боловсон байдал сурлага хөдөл мөр дээр чинь өндөр амжилт хүсье. Ленинград хотын сонгодог бүжгийн гаа энэ их түүхэн үед бид нх Ильи чийн хотод суралцаж байгаадаа бахар хаж байна, Бид ерөнхий боловсролын бүрэн дунд сургуулийн мэдлэг олохоос гадна сонгодог бүжгийн нарийн мэргэжилд ава хын тул чармайн оролдож байна. Бид хичнээн их хүч гарган оролдож чанар тай суралцвал эх орныхоо соёл урлагт төчнөөн их тус нэмэр үзүүлнэ гэдгийг ухамсарлаж байна. Үүнийг бидэнд Зөв сургуулийн сурагчид С. Оюунгэрэл Б. лөлтийн багш нар цаг тутамд сануулж Цолмон Ё. Оюун Ц. Бямба Э., Оюунбат минут бүрд ухамсарлуулж байдаг. ҮҮ Ц, Энххөгжил нөр болон бусад нөхөд шЭ2-25554 12553 БӨМБӨЛӨГ Багш нь Баярын ингэж уруу царайлж байхыг ер үзээгүй тул учрыг асуухад --Бине зүгээр. Би бөмбөлөгөө алдчих лаа гэж чичирхийнлсэн дуугаар хариулж хөөрөн одсон бөмбөлөгийн хөө хойноос харахад х --Баяраа битгий гунь. Октябрийн баяр болж байна. Октябрьт чиний бөм бөлөг хамгийн их таалагдсан болохоор чиний бөмбөлөгийг аваад явчихсан байхгүй юу гэж толгойг нь илэв, Баяр хариу юу ч дуугарсангүй. Харип ог торгуйд улам дээшлэн буй. бөмбөлө гийн хойноос харж инээжээ.. Е! Ш. ШАЖИНБАТ ЭС 28 МархглаглыгРчлчрээн ын лшөэиллиилэссээжиллийлхиилийрнй 79 БОС ОГ | ( | | ( | | | | ӨАЛАААААААЛАС ум ммууллллАЛЛААЛАЛАААЛАЛАЛАЛАЛЛЛАГ «Пионерийн жит МПБ-ын Төв Зөвлөл халуун баяр хүргэж байна мн НАСНЫХАА ДАХИН БАГА ДАХИН той анх пүүр учрай танилцаж билээ. хоёр маань зузаарсаар мянган боть боллоо, мянган ботийг напдигиап нэмэрлэснээ хамт байлаа. «Пионерийн үнэн». гаан бага хийн аюулаас хамгаалж өглөө. БАГЫН Бид өнөөдөр «Пионерийн үнди» єсони ныхоо 1000 дахь дугаарын ойг Онтяб- рийн социалист их хувьсгалын 50 ши- лийн ойтой хамт сэ хөдлөн ТЭМДЭГ- лэж байна. «НИиоперийн үнэн» сонин бол мипий хамгийн дотнын анд нөхөр минь билээ. Сонин минь надад шилийг суртаж, зааж зөвлөж өгдөг дотлын багт минь билээ з.«Циф-не-рийн ү-йэн» хэмээн арай ядан үеэглэн ушнил байсан 1957 оны тэр нэгэн өдөр миний сайганд тодхон байпа. Би эхлээд сурагч болж анхны- хаа хэвлэлийг үеэглэн уншсан минь тэр билээ. Түүнээс: хойн 10 жил өнгөрчээ, Би эхний үедээ зөвхөн уншигч байлаа. Ухаан суух бүр «Энэ сопиндоо бичдэг болохсон» гэсэр хүсэл иамайг эзэмдэж «сурагч шуудан» гэсэн нэгэн мэдээ бич єэн минь 1964 оны 4- дүгээр сарын нэг дугаарт гарч магпай тэпийн баярласан, Түүнээс хойш би тасралтгүй бичсээр «Имионерийп үнэн» сопппыхоо «Идэвх- «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» Инонер «эл» Бидний нэр Үйэн гэж Үгний цэн! ? “Хоршиж хэлэгдээд ! -». Хоёул цийлээд Миний багш Мэргэн зөвлөгч «Пионерийн үнэн» С. ЖАРГАЛСАЙХАН (Нийслэлийн 38 дугаар дунд сургуулийн 2 дугаар ангийн сурагч) Өсвөрийн үецийхний үзол сургал, хүмүүжлийн дайчин зэвсэг, сайн нөхөр «Пионерийн үнэн» сонины 1000 Дахь эх дугаар хэвлэгдэн гарч байгааг тохиолду зөвлөл болон идэвхтэн бичигчид, олон арван мянган үн- шигчдад МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэм БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яам Пионер багачуудыг МАХН-ын үйл хэрэг, пролегарийн Мипий бие нэгэй жилийн боловсрол олоод байхдаа «Пиоперийи үнгй» сонии- Тэр цагаас хойш өнөөдрийг хүртэл бид туйлын дотпо нөхөрлөж, бодол сапаагаа хуваалцсаар байв. Нэгээс эхэл- сэн боловсрод минь зузаарсаар эрдмийн зэрэгт Эрдмийнхээ саванд цуглуулан хийсэн олон арван ном дэвтрийн дотор эцэхүү рийп үпэн» соннпоос үе пасны багачуулыпхаа тухай уншдаг байж дараа нь дүү нарынхаа тухай, хожим нь хүүхдүүдийнхээ ту ралын мартагдашгүй гэрэл гэгээтэй, жаргалтай үе ль бага нас байдаг болохоор түүнээсээ хүн хагацах дургүй, ертөнцийн жамаар арга буюу ардаа үлдээвч на сай турш сапагалзап, дурсаж явдаг бус уу? Мипий хувьд бол дурсан санахын зав гарсангүй. Би туйлын сайхан, уйдашгүй амрагхай намайг балр баясгалан төгөлдөр, ариуч на настай минь дандаа. хамт байлгаж, бага насны минь шингэн дууг чихэнд їшивэгпэн аялж, бага наспы минь баяр хөөр дүүрэн явдлын нүдэнд дурайтал харуулж байлаа, «Пиоперийн үнэн» Хорвоогийп бага цасыг мөнх байлгахын төлөө гэгэ8и үйр чинь дэлгэртүгэй! БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат эрдэмтэн, зохиолч Л. ТҮДЭВ НАЙЗ “нв 0-6 08» 6 0 6 8ВЬ 6 ӨШЬ 6 ӨШР 6 8НЬ 6 НЬ 8 8НЬ 9 ӨНЬ 6 8НЬ 8 8НЬ 6 8НЬ 6 ӨВЬ 6 ӨНЬ 6 8БЬ с 8В» с 8ВЬ 6 8В» 6 эв | | -үнэн» : 3 . гү Сонины - газарт, 2 интериационалиамын зарчимд ! хязгааргүй. Ж, үнэнч орон, ард түмэндээ халуун. хайртай, юэ “болгон ХҮ мжилт 040 »эне, глан, тус сонины циализм коммунизм -гардац, байгу тЕЧ ир мүүжүүлэх үйл хэрэгтээ цаашид, улам “их хыг «Пионерийн үнэн» сонины хамт олонд хүсэн ёр МХЗЭ-ийн Төв “Хороо, Д.Сүхбаатарын Мэрэмж ит З.Дулдуүуигүчүуүүдгэгэгүүүиэчугэгн Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв: Зөвлөл БНМАУ-ын Гэгэ эрлийн “Яам, муулумллммумумумлмлилмуллуллли МУУУмУумУ ҮуулллАлАллллуүүулмилуиулдлддлллллилАгмлмимммиумУУУУУЛЛЭ” ДУУ ХООЛОЙГ С0НСНОМ ВИ Хайрт нөхөд ӨӨ! Октябрийн социалист хувьсгалын 50 жилийн ой, «Пнонерийн үнэн» 25 нины 1000 дугаарын ойг тохнолдуу- лан Дэлхий дээр социалист улсыг Зөвлөлтийн дараа анх удаа байгуул- сан хамгийн дотио Найз монгол ард түмэн болон түүний өсвөрийн у ийнхэнд «Ровесник» сэтгүүлийн баяр хүргэж, амьдрал сурлагадаа 1? амжилт гаргахыг хүсэн ерөөе, сэтгүүлийн Ероцгй Нашөян ц Мосива хот хүрэв, Нэгээс эхэлсэн сонин «Ровеспин» эрхлэгч Г. эрэгцүүлэл санахад эхлээд би «Їїлопе ай уншсаар байваа, Хүний амьд бага настайгаа үргэлж улхан хайрын чингэж сэтгэлээр хөлнрө МАНАЙ СОНИНЫ БААТРУ УД рпрзэ1-ччүы. «Пионерийн үнэн». сонины анхны дугаар 1944 оны 4 дүгээр сарын 4- нд 5000. өрчим- хувь гарч байсан бол одоо 80000 хувь хэвлэгдэж: байна тон бичигч». гтөдэг Хүндэт нэрийг хү- яээж, «ШИпонерийн үйнэНэ сонины оэл- жит шагналаар хэд. дахин шагиагдаж байлаа. Би ийм в бэлэгтэйгээр сонипы хоо 1000 дахь дугаартай золгож байва. Багын найз болсон .«Пноперийн үнои» сотнгтойгоө. байпгын холбоотой ажилла хаа амлая, : ) Эхлээд өнгөгүй байсан бол одоо хоёроос дөрвөн өнгөтэй гарч байна, «Пионерийн гүпэн»: соншг нь “өсно “рийн үеийнхний “л: с : 1 "лийн дайч гт: Идэвхтэн бичигч Анагаах | Ухааны| ийэ) Дээд сургуулийн оюутан Д. СӨНОМ | хээ, ї суртал хүмүүж болж Зїїшигч түм хайр Талархал хүлЗэж чад О000000099Ф00Ф0009ФФ0Ф2Ф0Ф 000090000ФО0000000000909Ф0909060449С« О «Пионерийнд үнэн» шиг сонин бол манай нно чер багачуудын сонир- хон уншдаг хамгнин дуртай хэвлэл, дотны зөвлөгч анд нөхөр нь билээ. Манай сурвалжлаг- чийн авсан гэрэл зу раг, 2 ! : БҮЧНИЙ ӨНГӨ УЛААН Ц Тавин настай Октябрийн туг ! Танхил хөөрхөн дүүд минь байна. ї Баясгалант тангараг өргөж зүүсэн Ї Пионерийн улаан бүчинд нь байна. ! Аранзал бүчинд нь шингэж үлдсэн ф Ассан гал шиг улаан туг 1 Арван долоон оны үдшийн тэнгэрт 4 Аврорын дуутай улсхийсэн юм. ? Зөвлөлт гүрний алтан сүлд Ї Зөрөлдөж нийлсэн алх хадуурыг 4 Ажилчин тариачны бат нэгдлээр Н Анхалж гагнасан лут окябрь! ! Залгамжлагч дүүгийн чээжинд дэрвэж ! Залуухан зүрхний нь цэхилтоор лугшиж . ! Одонд хүрэх хүсэлтэй хамт ! Очин улаанаар гэрэлтэж байна. | Сурагч Д. ТҮМЭНДЭЛГЭР мь ай 142 Т2ГЭРЭРЭГЭ”” БЭ Дэн йн 222 «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» “ « Улаанбаата Э-ийн Төв Хо . 4 дүгээр давхар. х ? П 4 ХМА4 (1000) | МАНАЙ ХАЯГ: УТАС: луүчдэ ЫГ хмйэнй “авдаг кёВенцарэуерчоА СЁн 26333, | хариунд арагай Эрхлэгч А--328322, Сухбаатарын нэрэмжит улсын Хэвлэх үйлдвэрт хэвлэв й Индекс-14140 ОРОН БҮХНИЙ. /ЛРОЛЕТЛРИ. НЯР НЭГДЭГЛ ИН! 401 -ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН 160400 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУ. М.ЭЭ-ийн Төв Хотоо !! (ухБААтАРЫН 1 нэРЭМмЖиИтТ Монголын ЇЇлонЕРийн 4 БАЙГУУллАГЫн ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН Хүн төрөлхтөний түүхэнд шинэ эрин үе нээж, домогт Аврорын буугаар эрх шаргал тунхаглан зарласан Октябрийн социалист их хувьсгалын 50 жилийн алдар ойг манай орны хөдөлмөрчид ко- циализм төгс байгуулах уйлстээ хөдөлж мөр, сурлагын өндөр амжилтаар угтаж, газар сайгүй гал цог бадарсан сэтгэлээр тэмдэгл 1 ? Нийслэл Улаанбаатар хот, тий аймаг сум нэгдэл, суурин төв бүхэнд: ЖЭ! дү гээр сарын 7-ны өглөө эртээ9с эхлэн хө дөлмөрчин олны баярын жагсаал-их мөр ний урсгал мэт долгилж, туг, далбаа өв лийн эхэн сарын жихүүн салхийг дулаа «уулан намирч байлаа. . Н. Маркс, Ф. Энгельс, В. И, Ленцм Д. Сүхбаатар нар болон ЗХУКН-ын Төв Хорооны Тэргүүлэгчид, МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны гишүү» дийн хөрөг байшин барилгын мүүр, жа? сагч олны тэргүүн дээр тодрон харагдаж байлаа, 10 цаг болов. хөдөлмөрчдийн Улаанбаатарт яг Сүхбаатарын талбайд «сагсаал жигдэрчээ, Индрийн баруун зүүн жигтүрт улс, олом нийтийн байгууллагын дах хүмүүс, хөдөө аж ахуй, бирилга тээврийн сайчууд, ухааны соёл урлагийн зүтгэлтэн, нам, удир- үйлдвэр, зиинжлэх 1921 Л, Өшаннны дуурналлаар оны ардын хувьсгалын партизан, мат корпосынхан, манай хүндэт байраа эзэлсэн байлаа. Нөхөр Ц. Дүгэрсүрэн, Н. Жагварал, дицпл( зочид (6 увсан, Д. Майдар Д. Моломжамц, Б. Лхамсураэн, Н, Лувсанравдан, БН)! АУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч Дүгэрсүрэн, 1 Их Хурлын !, Батаа дарга Д. Гомбожав, Б Рагчаа, БИМАУ-ын Ардын Тэргүүлэгчдийн өрлогч дарга болон ЗСБНХУ-аас БНМАУ-д сиу хүд 5! над 1 : : ! к шниин ш.охашгэнс ОЛЭР гаа Онц Бурэн Эрхт эдчин Сайд Л.Н, Соловьёв, Гадаад өрнуудтай найрамдал, соёлоор харилцах ЗМНЇН-ийн Төв захир гааны төлөөлөгчдийн тэргүүн С. М, Бу- тусов, тэрчлэн БНМАУ-ын Яамдын сайд тусгай газрын дарга нар, Ардын армийн генералуудыг нндэрт гарч ирэхэд хөдөл мөрчид алга нижигнүүлэм ташиж ц?т лаа. БНМАУ-ын Ардын Цэргийн хэрэг Эрхлэх Яамны сайд, Ардын армийн ко мандлагч, хурандаа генерал ”Ж. Лхагва сурэн, задгай машинаар явж, парад ко мандлагчаас рапорт хүлээн аваад, ар- дын армийн даїйчидтай мэндлэв, Нөхөр Ж. Лхагвасүрэн индэрт гарч, ардын армийн дайчид, хөдөлмөрчдөд ЭНЭ ДЭЛХИЙН НАРНЫ ДОР бавтай номоо ционер аваад Сайхан дэвтэр дэлгэж тавив Эд дэлхийн нарны дор Энх тайвны тагтаа зурлаа, Энх тайвны цэнхэр загтаа Энэ дэлхийг бүрхэж байг! Мөнгөн сарны туяан дор Миний ээ мөнх амьдрач Зургийн дэвтэр тэр хүү аваад Зургаан өнсийн карандаа гаргаад “ Алчон нарны цацраг дор Алаг цэцгийн мандал зурлал, Алтан нарны цацраг дор Алаг цэцгүүд ганхаж байг! Күнөэс сайхан мипий аав Хүж дэлхийд мөнх амьдрас! 33, дахь, жилдээ 1967 оны 11 дүгээр сарын 15 Мь 45 (1001) Лхагва Үнэ 19 мө 212 Нөхөр Ж.Лхагвасүрэн халсан. үгэ дө» Октябднйн Социалист | -Икх хувнтсей лын дэлхий дахины түүхэн гавьла, зөв- бай өлтийн ард тумний номмуни гуулалтад олж байгаа аугаа их амжилт, энх тайван, ардчилал, социализмын хүч ний өсөлт, Октнбрийн туяанд мандсан монгол орны социалист байгуулалтад олж байгаа амжилтын тухай дэлгэрэн» гүй яриад, их октябрийн лруу алдар, ЗХУ-ын яруу алдар, Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний найрамдал, МАХН-ын яруу члдар, Монголын ард түмний яруу алд- рыг ерөөж, даян дэлхийд энх тайван иандахын ерөөл дэвшүүллээ, Цэргийн Үлээвэр найрал хөгжимд БНМАУ, ЗСБ НХУ-ын төрийн дуулал эгшиглэж, их буугаар буудаж ёсоллоо. Хөгжмийн ая цэргийн цөг жавхлант баатарлаг маршаар солцгдож, Ардын ар нийн жанжин штабын офицерууд алтан манжлагат тугаа мандуулсаар индрийн өмнүүр орж ирэн цэргийн парадыг нээ» ТЭЭ, 7 мн 222231 Орчионгийн түг түмэн ээж, Од мичид шиг навхаатай байг! Бууны сум дальтрах тавлинтай Бум түмэн эх үрс Үе зуун урагшлах тутам Үхэлгүй мөнх амьдарч байг! С. Хашхүү Жанжин штабын офицеруудын жагсаа лыг эсэреийн ерөнхийлсургиулийнхан зал ган” авав. Түүний дараа явган цэргийн сүрлэг жагсаал яралзан өнгөрөв: Мото буудлагын анги, явав. Дараа нь нургээнт их їймээ цууриа- таж, цөргийн техникийн .цмарад эхэллээ. Цэргийн танкийн цуваа, хуягтын жа? саал, их буучдын жагсаал, зенитчид, луу жинт цэргийн жагсаал даа. дараалан нвлаа. Хөдөлмөрчдийн жагсаал манай өсвө- рийн үе пионер сурагчдын жагсаалаар хэллээ, Пионер сурагчид усан цэргийн сувцас өмсөөд, өөрсдийн хийсэн «Авто ра ангоцон» дээр .сууж явлаа. Жагсагч сүүхдүуд Ильич Лений лионерүүдийн дунд байгааг харуулсан зураг. барьж «МАХН-ын үйл хэрэгт х зд бэлхэн байгтун!» гэсэн лоозун өргөж явлаа, Дараа нь урлагийнхны жагсаал, үйлд вэрийн ажилчдын жагсаал, хөдөө аж ахуй, барилга, тээвэр холбоо, худалдаа, нийгэм хангамж зэрэг газрынхны жаг- саал дараа дараагаар явж өнгөрлөө. Жаг саалын төгсгөлд монголын биеийн та- мирчдын уран сайхан жагсаал явж өм гөрлөө. Охтлбрийн 50 жилийн ойд зориулж, Сүхбаатарын талбайд болсон цэргийн парад, хөдөлмөрчдийн жагсаал нь Онтяб рийн аугаа их үзэл санаанд чин үнэнч монгол түмний ариун санааны илрэл боллоо. Үл Их Октлбрийн 50 жилийн ойд зориул сан баярын хурал цуглаан, жагсаал ёс- лол тус улсын бүх аймаг, сум-нэгд: төв суурин газарт их өрнөлттэй болж, аугаа их “Октябрийн төрсөн дуу БНМАУ эрхэм хүндэт ахынхаа хагас зуу насалс ны их баярт гун их сэтгэл догдолж бай гаагаа яруу тод харууллаа. Манай Ач сурвалжлагч ТЭНХИМИЙН СУРАГЧ Ховд аймгийн Мянгад сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн пионерийн 9 дүгээр бүлгэмийн хоёрдугаар бүлгийнхэн саяхан, «Ахмадын алтан сургаал» гэсэн сэдэвт цуглаан хийсэн нь онц сонирхолтой болов. Са руул танхимд, сүхбаатарчуудын цовоо дуу цуурай тан, «Пионерийн марш» хөгжимд эгшиглэв, -- Хүүхдүүд ээ! Манай энэ цуглаанд морилон ир сэн ахмад багш Д, Дугар бидэнд сэтгэгдлээ ярина гэ хэд хүүхдүүд баярлан алга ташив. -- Бүхий олон багачуудаа Бүрхсэн улаан цэцэрлэгтээ Бүр шинээр үүсэгсэн Бүжиг наадмаар наадацгаая! гэсэн энэ дууг би одоогоос 37 жилийн өмнө дуулж, улаан бүчээ хийсгэн алхалж явснаа санаж байна. Тэр үед би энэ сургуу- лийн анхны сурагч болж, жаран нөхдийн хамт сурч байсан! Энэ сургууль 1930 онд Хөхийн хушууны тэн хим гэж нэртэй 1 багш, хоёр ажилчинтай, хоёр гэртэй анх байгуулагдсан юм гэж өндөр цэх нуруутай, овор жуу байрын хүн үгээ эхэлсэн нь Дугар багш билээ. Тэр үед сурагчид ижилхэн -хөх дээл, халзтай мон гол гутал, улаан хурган малгай өмсдөг байсан зэргийг Дугар багш тодорхой ярьсан нь хүүхдүүдийн анхаа- рал татав. ЗӨВЛӨЖ БАЙНА ярьж өгөөч? гэж бүлгийн дарга Нямжавын хүсэлтэнд -Дугар багш ингэж хариулав: -- Бидний суудаг байр, хичээлийн танхим хоёр нэг өрөөнд байсан гэхэд хүүхдүүд инээлдэв. -- Тэр үед бид ийм сайхан ширээ сандал, хичээ- лийн хэрэглэлтэй байсангүй, Харин хичээл тавьж бичдэг хавтгай мод хүүхэд бүрт нэг нэг байсан, Тэр бидний ширээ байлаа! Ч Гэвч бид жаруулаа цөм онц ба сайн сурдаг бай- сан, Бид ёстой «хичээнгүй» бичдэг байлаа. Учир- нь цэвэр, зөв бичээгүй хүүхэд, тэр өдөртөө ангиас гар- даггүй, хуулан бичгийн ажил хийдэг байсан боловч бид аль болохоор цэвэр бичиж энэ «шийтгэл» амсах нь ховор байв. Тэр үед бид багш, ажилчид, нас ахмад хүнийг их хүндэтгэдэг байсан. Багштайгаа өглөө бүр мэндэлдэг зарчимтай, Нас ахмад хүмүүсийн дэргэдүүр өнгөрөх дөө номхон зогсож хүндэлдэг байсан гэв, Дараа нь хүүхдүүд ахмад багшдаа зориулан дуу дуулж, бүжиг хийж, амлалт авцгаав. -- Хүүхдүүд ээ! Та нар сайхан цагт сурч байна, Энэ сайхан цагийг ахмад үеийнхэн маань маш их үнээр олж авсан юм гэдгийг гүнзгий ойлгож хүний хөдөлмөр, тэмцлийг ямагт хүндэтгэн үзэж байгаарай гэж Дугар багш захив, ӨРТӨӨЧИЛСӨН | ҮЗЛЭГ Нийслэлийн пнонерийн 5 дугаар бүлгэмийн зөвлөл, Октябрийн 50 жилийн ой угтаж «Октябрь--над рамдал» сэдэвт өртөөчилсөн үз лэг явууллаа. Өртөөчилсөн нь «Октябрь», «Найрамдал», «Ур | лаг», «Сэтгэц» гэсэн дөрвөн төөтэйгөөр өртөө бүрт нэг сурагч : сугал- сан билетийн асуултыг хамгийн зөв товч хариулахаар явагдав, үд лэгт бүлгүүд амжилттай бэлтгэс- ний дотор “Сандагдулам даргатай 7--«г» бүлэг 74 оноо авч 1 дү гээр байр, Янжмаа даргатай Т7--«б» г “авч 2 аар |. байртылйерл ЭНэ /фүйчилсэн дүнгээр 7--«г» ангийн пионер Э, Нармандах 20 хоноогоор 1 дүгэЖ байр, 7--«г» ангийн пионер Дэл- гэрдаваа, 6--«г» ангийн пионер Нандинлхам нар 19 оноогоор 2 дугаар байрт шалгарав, -- Багш аа! Та нар тэр үед яаж сурч байснаа Я. ЦЭВЭГ-ОЧИР, ” Д.СОДНОМДОРЖ, | | | 1 минутын дотор өөрийн | | | | | | ! мумилммил 1 Бин єсэн ГҮ шиг | “ 0ЮТЯВРЫ-ХҮҮХЭД | б9ДЭВТ | ДУГЛААН Октябрийн 50 жилийн ой «Пионерийн үнэн» сонины 1000 дахь дугаа- рын ойг угтаж зохиох «Октябрь--хүүхэд» сэдэвт цуглаанууд нийслэлийн пионерийн бүлгэмүүдэд боллоо. - 28 дугаар бүлгэмийн Сарантуяа даргатай 13--дугаар бүлэг Октябрь». хүүхэд сэдэвт бүлгийн ажилдаа зориулж «В. И. Ленин», «Зөвлөлт улс энх тайвны өмөг түшиг»,«Сансрыг октябрь бидэнд атгуулсан» «Манай оронд. октябрийн нөлөө», «Анд нөхдийн амьдрал» гэсэн самбарууд гаргаж | бяц-- Хан ном, зурагт хуудас, захидал харилцаа зэрэг үзмэр арвинтай үзэсгэлэн нээж цуглаан хийлээ. Цуглаан нь Зөвлөлтийн дуу бүжиг уран уншлагаар бүрдэж, пионерүүдийг өргөн хамарсан аятайхан хэлбэрээр явагдлаа, Цуглаан нь Лениний тухай Монгол--Зөвлөлтийн найрамдал, сансар гэсэн 8 хэсэгт сэдэвчилсэн яриа танилцуулага, дуу, шүлгээр бүрджээ.Хорь дугаар бүлгэмийн 24 дүгээр бүлэг Октябрь--Хүүхэд сэдэвт цуглаандаа зориулж, Ленинградын 63 дугаар сургуулийн туршлагаар бүх 5-7 Ду гаар ангийн ажлуудыг хариуцан авч, «Зөвлөлтийн пионерүүдээс сурцгаая» сэдэвт ажил зохиожээ. Зөвлөлтийн тусламжаар баригдсан зурагт радио- гийн төв, төмөр зам, талхны завод зэргийг үзэж эдгээрийн ажиллагааны талаар бяцхан ном гаргажээ. | Бүлгийн ажил эхлэхэд Зөвлөлт-Монголын төрийн далбааг өргөлөө, Пио- нер Цэнд «Октябрь» шүлэг уншиж, эх дэлхийгээс сугар гариг уруу Мон- гол-- Зөвлөлтийн далбаа бүхий «Октябрь--хүүхэд» пуужинг хөөргөж бай гаа байдлаар хийсэн загвар үзүүллээ, Партизан Дамдин гуай ардын хувьс галын тулалдаанд оролцож явсан тухайгаа ярилаа.Цуглааны төгсгөлд олон үндэстний пионерүүдийн жагсаал орж ирлээ. : ж Тэд энх тайван, эрх чөлөө, тэгш эрх, аз жаргал гэж дуу нийлүүлэн аялж явлаа. Октябрь--хүүхэд сэдэвт цуглаан нийслэлийн пионерүүдийн бүлгэмийн бүлэг бүрт болсон юм. МАНАЙ.ОРНЫ ХОТ ХӨДӨӨГИЙНСУРГУУЛИУДАД ОКТЯБРИЙН /АЛ- ДАРТ ОЙГ УГТАЖ, ЛЕНИНИЙ ТАНХИМ БАЙГУУЛАГДСАН БИЛЭЭ. ЗУРАГ ДЭЭР: ПИОНЕРҮҮД ЛЕНИНИЙ ТАНХИМД, Н. Доржийн авсан гэрэл зураг. Манай сурвалжлагч. 1000 дахь дугаарын баярын цуглаанд МАХН-ын Төв Хорооны на рийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсүрэн, МАХН--ын Төв Хорооны хэлт- сийн орлогч эрхлэгч С. Рагчаа, Ш. Цэнд БНМАУ--ын Гэгээрлийн Яамны сайд Д. Ишцэрэн, орлогч сайд Г. Мэндсайхан, Д. Галсан, МХЗЭ--ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Сүрэнжав, Д. Ба-9Э. таа нарын удирдах хүмүүс оролцлоо. Баярын цуглааныг МПБ--ын Төв Зөвлөлийн дарга Д. Сүрэнжав нээж, МХЗЭ--ийн Төв Хороо, МПБ--ын Төв Зөвлөл, БНМАУ--ын Гэгээрлийн Яамны баярын бич Тийг уншиж сонсгов. «Пионерийн үнэн» сонин багачуудын дуртай хэв лэл» гэсэн сонсголыг тус сонины хариуцлагатай эрхлэгч ЖК. Шагдар тавилаа, Өсвөрийн уншигч пионерүүдийг төлөөлж, 17 дугаар дунд сургуу лийн пионер Д. Нацагдорж тэмдэгтэн Л. Намжилсүрэн, идэвхтэн бн чигчдийн өмнөөс УБД сургуулийн Д. Нацагдоржийн цалинт оюутан. тангараг Мянган дугаарын баяр Одон орныг судлах танхим В.И. Лениний нэрэмжит Монголын Пионе рийн ордны ам са- руул танхимд пнонерүүд шугаман жагсаалдаа иагллн байгаа. Октябрийн 50 жилийн ойд зориулсан хүндэтгэлийн 9 юны Бамггхын ажиллагааг сонсч, өсвөрийн Сүхбаатарчууд нх инно р зэл санаанд үнэнч байх тангарагаа дав 1 зөвлөлийн дарга Сувдаа, Шинэхэн, 22 55 -- Пионерүүд дуулж бай! Ноомхон! «Пно риуцлагатай-эрхлэгч Ж, Шагдар танаа! зэр ДА үгэн» “омкны ха МХЗЭ--ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголы о нерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн шан хИлииравн үнэн». гэжэ ны 1000 дахь дугаарын баярт зориулсан цуглааны нээлтийн “шугам жагсаалд нийслэлийн пионерийн төлөөлөгчид бэлхэн! гэсэн мэдээлэл өгч мэндэлсэний дараа пионерүүд тус сонины ахмад эрхлэгч нарт пно нерийн улаан бүч, тэмдэг зүүж өглөө. «Ционерийн үнэн» сонины » Балдандорж нар баяр хүргэж үг хэллээ. «Пионерийн үнэн» сонины ахмад эрхлэгчдийг төлөөлж С. Наран, баяр хүргэж үг хэлэв. Манай орны хот хөдөөгийн түг түмэн пионер багачууд өөрийн үнэнч туслагч мэргэн зөвлөгчийнхөө 1000 дахь ду гаарын баярыг Октябрийн баярын өдрүүдэд өргөн тэмдэглэлээ. Да раа нь пионерийн ордонд одон орныг судлах танхимын нээлт боллоо. Нээлтэд 1000 дахь дугаарын ойд оролцсон бүх хүмүүс оролцлоо. Пөмбөгөр оройтой саруул танхим гэнэт харанхуй болж түм буман од тодрон-гарлаа. Хуран цугларсан олов шиниин зайлвал эн уол : алтан гадас, мичид, гурван марал гэх зэргээр тайлбарлагчийн дуун сонсогдоно. Пнонерүүд, орчлон ертөнц: одон орныг үзэж судлах мэд-. лэгийн нэгэн танхим ингэж нээгдлээ. 1 Л “« Манай сурвалжлагч. | 5 Арвич гамч байя! Манай сонин «Хөдөлмөрийн нээж наж, хамгаалан аривжуулах хим, тарьсан мод, энэ Эооигтүллажшарт гаагүй бидний эцэг эхийн хөдөлмөрийн нэ. цэнээ! сэп зүйл бөгөөд цаашлаад улс нийтийн хөрөигс Швдгийнг узрыг ойл- гуулах явдал бол манай хурлын гол санаа юм. Пнонер сурагчид, пионерийн удирдагч, багш сурган хүмүүжүүлэг- чнд Эцэг эхчүүд манай хуралд идэвхтэй оролдож, Өөрсдийн бодол бүхэн цөм улс нийгмийн үнэт хөрөнгө юм. санаагаа солилцоно гэдэгт найдаж: байна. В Октябрийн орноор | 4 « 4 | х а ги үїчгэГ - ч - 3 Ж 9 4 Минск хотыг хүүхдүүд та нар сайн мэдэх бизээ, Энэ бол Зөвлөлт 4 Белорусс улсын баатар нийслэл билээ. Минск хот эх орны агуу их дайны 4 т С Ч 5, " 9 Ф 1 5 нис 4 үед хамгийн нх хэмхэрч эвдэрч, хүн ард нь өнчирч орөөсөрсөн хотын , нэг юм. Эндээс Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар охид хөвгүүд олон төржээ, 4 Өшгөрсөн хавар «Пнонерская правда» сонинд 14 настай баатар пионер | хүү Володя Шербацевичийн улаан бүчээ намируулсан зураг бүхий түүний тухай тууж хэвлэгдсэнийг та нар үзсэн бизээ. Энэ хүү бол Баатар Минск хотын үнэнч хөвгүүдийн нэгээ, Минск хотоор зочлон явахаж дайны ул мөр байвч, тэр бүхнийг сэргээн хотоо шинэ сайхан болгож, сургуул, соёд үйлдвэрийн газруудаа сэргээн босгосон нь бахдал төрүүл 4! ЇЕЙ 1 Одоо Минск хотноо 14 настай баатар хүү Володягийн дүү нар дунд дээд сургуулнудад сурч, Дайны гал дунд эх орныхоо төлөө тэмцэж бай сан баатар ахынхаа үйл хэргийг энх цагийн хөдөлмөр сурлагаар үргэ лүүлэхийн төлөө сурч хөдөлмөрлөж байна. Залуу техинкчдын ордонд очлоо. Минскэд суугаа «Пнонерская правда» сонины сурвалжлагч, зохиолч найз В. Морозов энэ ордонг бахархан та- инлцуулаад. -- Энэ бол манай Минскийн саисрын нисэгчдийн ордон. Энэ дугуй- ланд сурч буй сурагчид бол ирээдүйн зохион бүтээгчид гэж сэтгэл догд лон ярилаа. Тэр өрөөнд цахилгаан тэрэг худалдаж, замаар хурдалж буй цахилгаан тэргийг сонирхон асуувал Булыга Нико лай Александрович багшийнхаа удирдлагаар хийсэн . Энэ онд улсын хэмжээгээр зарласан зохион бүтээх техникийн уралдаанд тэр цахилгаан тэргийг хийсэн 75 дугаар сургуулийн .9 дүгээр ангийн сурагч Серёжа 3 дугаар байр эзэлжээ. Энэ ордонд зөвхөн техник байх биш техийк эзэмши хэд ашиглах ном сэтгүүл бүхий номын сан байнга ажилладаг байна. Нэг буланд нь «Аврорад» өонгоц хийж буй. хэсэг хүүхэд шургуу ажиллаж байна. Сурагчид дотроо гол инженер нь Витя ажээ, - Октябрийн баярын өмнө энэ «Аврора» онгоцоо дуусгаж амжих уу гэхэд хүүхдүүд нэг зэргээр « --Дуусна. дуусцэ Октябрьтаа зориулж байгаа юм шүү дээ гэлээ, Эрэлхэг хүү Володягийн дүү нар хүн төрөлхтний түүхэнд шинэ эрин үеийг / айх нээж дуугарсан «Аврор» онгоц хийж октябрийн 50 жилийн ойн бэлэг тэмдэг болгожээ. Ж Зөвлөлтийн пионерүүд бол «Аврорын» бялт цохьсон аврага комунистуу дын үр сад, ирээдүйг гардан бүтээгчид билээ, Ж, ШАГДАР пуужин хөөрч байна. Төмөр доФФ000000000000о000200000000050000ОООС Сүхбаатар Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 5 дугаар гууль. Өнгөрсөн зун ангийн | сурагч “Сон- ашигтай амарч, сур- ульдаа хөдөлмөрийн захдам бэлэгтэй иржээ Хнионер Сонгууль он гөрөгч зун Уулбаян су чын сүүний тасаг дээр 28 хоног ээдэмцэр б0- товсруулж, 968 төгрө- гийн ажил хийсэн бай- на. Ч, ТУНГАЛАГ (Пионерийн ахлах удирдагч) ---0-- УЛААН БҮЧНИЙ 839Д БОЛНО Дорнод аймгийн Цагаан--0воо сумын Га- луут нэгдлийн 8 жилийн дунд сургуулнин Н дугаар ангийн баатарчууд октябрийн 50 жи- лийн ойгоор аранзал бүчннй эзэд болохоор Тус | й ргэдэх пионерийн 17 лу ус сургуулийн дэргэ, л гаар бүлгэмийн 5 дугаар бүлгийн пнионерүүд ДӨЛ багийн баатарчуудыг шефлэн авч пно- туслалцлаа, нерт элсэхэд нь ТУ Л, ГАЛТ й 4 х үнэ цэнэ» гэсэн сэдвээр бага хурал байна. Нийгмийн болон өөрсдийн эд хөрөнгийг хайрлан гам- тухай уншигч та нартай ярилцья! Су- рагчийн дэвтэр номноос эхлээд сургуулийн ширыэ сандал анги та!- үнэтэй үзэг гучин төгрөгийн үнэтэй гутал ч гэсэн ял- бүт- Їь«саагаа л Манай сонины БЭХИЙН ТОЛБО Хонх дуугарч, хичээл орох дохио өглөө. Сурагчид ангидаа орж сууд- лаа эзэлцгээв, (Сүхээ хамгийн арыт суудалд суудаг байв. Түүний өмнөх ширээ бэхийн толбо болоп цоохор- тон харагдана. Хичээл эхлэхийн өмнө хөн мань Сүхээ хэзээний үзэг бэхээ гаргаад бас л ширээн дээрээ элдвийн юм эрээчиж суулаа. Хажууд нь суу- сан Бурмаа охин -- Хүүе! Сүхээ чи болиоч! Дандаа ширээгээ балиартуулж суудаг яаса!" хачин амьтан бэ? гэв. Сүхээ хэнэгч үгүй -- Ямар хамаа байсан юм бэ? Арилгаад хаячихна гэж хэлээд эрээ- чиж сараачсаар байлаа. Ширээний тавцангийн хатуу мод гялгар будганд үзэг нь тээглэсээр байгаад эвдрэв бо лолтой. Сүхээ бэхэндээ үзгээ дүрж ахиад бичих гэсэн нь гарсангүй. Ү гээ сэгсэрч үзлээ. Бэхний дусал үсэрч хана шал бэхэнд будагдав. Сүхээгийн й үзүүр солбичих сон байлаа, Үзэгнийхэ: үзүүрийг эвд нь | ахын тулд сурагч хувц- сандаа шудран хэд дахиа арчлаа, Хувцасны нэгэн хэсэг газар хэд хэдэн бэхэн зураас гарчээ. Сүхээ нусныхаа алчуурыг гарган үзэгний хээ үзүүрийг жийрэглэн барьж орол- дов, Үүний дүнд зөвхөн нусны ал- чуур гар хуруу нь бэхэн толбо болон хоцорлоо Бурмаа тэсч, чадсангүй чангахан дуугаар Сүхээ гчи болиоч улсын эд хө ронгө ширээ сандал, анги танхимаа хамгаалаач! Хувийнхаа хувцас хуна- раа ч хайрлаач! гэв. Сүхээ -Ширээ шад хаана л бэх туссан байна. Би арилгаад өгнө, б) Харин хувцас хунар бол миний,Ху- вийн юм мэдэв үү, Чамд ердөө ч хамаагүй гэв. Хамгийн урьд су байсан бүлгийн Дарга энэ хоёр уруу ойртон ирж - Сүхээ ад өгнө, 01 чиний буруу! ! Яагаад бага хурал гэвэл ширээ сандал ангийн шал, ха- па, самбарыг манайхан будсан юм. Харин чи байгаагүй. Будгийн үнэ энд нөхдийнхөө хөдөлмөрийн үй» цэнийг бодооч! гэв. - Сүхээ чн миний хувцас ХУ- вийнх гэж байна, Хувийнх нь Ч ХУ- вийнх, Гэхдээ чиний. эцэг ажид хийж, хөдөлмөрөө үнэлүүлж мөнгөнөөсөө” хөлсөнд нь авсан чамд авч өгсөт шүү дээ? гэж хамгийн жижигхэн охил Туяа хэллээ. -- Нусны алчуураа чи бэх болго- чихлоо, Нусны алчуур чинь 2 төгрөэ- гийн үнэтэй. Энэ чинь чиний эцгийн хөдөлмөрийн үнээр л-авагдсай зүйл. Иймээс юмыг минийх чинпих, хувийн нийгмийн гэхгүйгээр хайрлан гамнаж сурмаар байна шүү. Сүхээ! гэж Бурмаа уцаарлайгуй байдлаар хэл- лээ. Хичээл заахаар багш орж ирлээ, Хүүхдүүд нам чимээгүй болов. Сүхээ нилээд зовсон байдлаар бал луураа өгнө үү гэж Бурмаагаас гуй- лаа, Түүнд баллуур байсангүй учир Сүхээ гараараа арилгах хэрэгтэй боллоо. Бэх болсон нусныхаа алчуу рыг ч гаргалаа. Сүхээ ширээн дээрх эрээчсэн зүйл бэхний толбо юу Ч үгүй болтол үрж арилгалаа, Гэвч бэхний толбоны алар ширээний «шинэ хэн будагны Өнгө нэг л бороөр ца!- ран харагдана. | Харип Сүхээгийн хуруу гар, хувцасны ханцуй, нуслы алчуур бэхний толботой үзэгдэнэ. Сүхээ ширээнийхээ толбыг арилгах- даа ийлээд сандруу яаруу ажилласач учир түүний "нүүрэнд хөлсөн дусал дааварлана. Сүхээ бэх болсон алчуу раараа хөлс дааварласан нүүрээ арчив Сүхээгийн бэхний толбо болсон ши- рээ нь ямар шиг харагдаж байсан яг л тийм байдлаар түүний нүүрэнд бэх- ний толбо хөхрөн харагдана. Хүүхдүүд Сүхээгийн халтартсан нүүрийг хараад ицээд алдахад Сүхээ бүр ч сандран хөлс пь аяндаа дуслан. 4. ГОМБОСҮРЭН ОКТЯБРИЙН 50 ЖИЛИЙН ОЙДОО ОНЦ СУРЛАГЫН ДҮНГЭЭ ӨРГӨСОН 1ТАНАП ЭД НАР ЮМ. ЭХ ОРНЫ ОЛОН МАНАЙ МЯНГАН ОНЦЧУУДЫН ЗӨВХӨН НАЙМ -НЬ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг --ЯИахаараа хавхаг унадаг байна хэд Сүхэд урд чь огт үзээгүй чих- даа-гаж үг эр хүрч ирээд уна- рийц эрээн цаас хэдийг өгчээ, Тэр сан хавхагад бөхийн авах гэтэл. Чихрийн цаасыг Сүх их л олзуур- хажуухалаас нь хүүхэд Год харайн. хан авдрынХад тэх дуйд Конхуу- Н Дтал ноёп хїїрдхийн сүрхий цоч дан наажээ. Мөн тэр жаал орос Ї : хүүхэдтэй ууласиаас хойш «Папа» Тэгснээ: Зүүн бэл үрүү хар тэн-.. «Мама» гэсэн үгүүд сураад хоёр хээгээрээ чавхдан зугатааж яваа гэрийн хооронд гүйж харайлс явах Аранжинг хараад «Цагаан | Дөэл- бүрдээ байп байц давтан өгүүлнэ. ат-За, чамаас хариугаа авиа эж ЙНН Бжэд: ёсхоас үРэссҮүЕҮь хРГ 6: ээж нь Дамдинг аж Чиний ах өчигдөр бидний цуглууг СОНЭНТ ЮОо гМДМУ ээ. Энэ бол- лаас бууж ирээд цай уулс суухад ? сац зомголыг «хулгайлс: ( Эс шалыг Сүх, орой аавыгаа прэ- нь: : - 5 58 ос» зүг бүрээс, онь давшилж гарчээ. ЦөдЭ гүй хэлжээ, “Тэгэхэд, аав “Энэ хүү малнь: Дэнжийн Ва- ? Гэвэхэд Сүх х «Ээ» гээд сэхэр э. Хоёр хүүгээ аашилж, зодсонгүй, вия гуайн (Паиййл) жаалтай хоглд- ХхЭДӨГ татан уйлжээ,. тодлий. нэг ХАРИН хоюулангий” нь зэрэгцүүлж - дог боллоо. Зүгээр л байгаа даа: хүрчээ. нь баашилж биднийг залилах гэж СУУЯЛГАад: 000) Танай энэ хүү «буруу номынхноор» Ї марнй ї байна гээн дая мөрөн дээр: хал Миний хоёр хүү, хүлий юм гүйгээд л байна. Яах,д гэж байгаа | энцийнхээ үгнээс барьж аваад дэгээдээд ойчуулчих-, ЗӨ8Шөөрөлгүй авч болдоггүй юм. бэл доо гээд амьтан ярих юм гээд 1 її цовоо хүү бол: . жээ, Тийн байтал нэг төм хүн: -) ХУМСалсаар хулгайч болдог юм. цайлган цагаан сэтгэлээсээ өГүүл- х 275 Ї р --Та хэд яаж байгаа чинь эз. ШҮҮ. Үүнээс хойш бүү ийм хэрэг Жэв, Тэр үгийг Дамдин сонсоод: Түлээн дээрээс аргал, зомгол вэ! Хүүхэд боорлоод, цадигаа алд хийгээрэй. Аавыг нь хүн муу Д- --За юу болоо.Рэж гэснээ, : ! ээждээ оруулж өгнө, Бас ойр зуур сан хяр тархилуд гээд чанга хашга нэ шүү дээ гэжээ. Тэр явдлаас --Хандаа! энэ Хүүгээ. Жамьян ! гэрийнхээ таван хөх ямааг буцая« рах дуу гарчээ. Тэр дуунаар хэ д - (багшид шавь оруулахаар ярилцаж : на, ,Ээжийгээ дагаж "аргал ,түүх дэн хүүхэд тал бүр тийшээ зугат тохирлоо. Ном сураг, хожим өөрт дуртай. Сүүлдээ ах Аратийлгаа жээ. Тэгээд Сүх. хүү газар унасан нь хэрэг болно гэлээ,” Энэ үгийг 4 Сүх ээжээсээ. сонсоод их баярла- зомголоо түүн: хормойлоод гэрээ жээ, чиглэн. явлаа. Гэртээ ирээд эл? Үргэлжлэл бий болсон х эрэг явдлыг өгүүлэхэд ээж нь хүүгээ “ихэд хайрлаж, Ха рин ах Аранжинт 108112 дүүгээ ор хиж ирлээ. гэж зэмэлжээ. Тэр явд лаас хайш бас иог «хэрэгт» хол ! богдор. Цагаан сар ойртож байсан. ү яв», байжээ. Нэг өдөр ах Аранжин нь шалт М Сүхийг. дагуулан Манмаачийн хойш Сүх ах нараа дагаж Хүрээ- БАР Ё зүүн дэлжээс шОВЭЦ хүлдэ ТЭЭД гээр явах нь бүр зогсож, ээждээ 4 Л923 шу 3 үүрэн ЖлЭ, Тан шон аргал түүж өгөх буюу хөх ямааг 3, 3 2-р” Ё байтал том горийн гадаах чингээ саахад ишгий нь татаж: өгнө. ЭС- | гж т 13 | дээр шсОрЦОр ХН хагцүэг сойс вэл хойм ”рын хоёр бор авдрын : П дагаж, Зүүн дамнуурчингаас Да- ТЭЭД Тавьсан ХЭРЭГД Ёо эр до, р дундах бор шургуулган дээр буй : шин-пүүгийн" пүүз: хүртэл явж мод ча! зсан боорцог хараад арааны нь сэтэрлэсэн модон морио байн байн 5 зомгол түүдэг боллоо, шүлс асгарчээ, арчих буюу өдөртөө хэдэн. модон Ч Ыо| Нэг удаа-ах Аранжингаа тийн- Ах Аранжил Нь дүүдээ хүн ТаогШшаа угааж арчина. Сүхийн эна 5 хүү дагаад зомгол хормойлон бу- сайн харж бай! гэж өгүүлээд өөрөө... бАйдлыг Даваагийн: эхнэр, Хишигт цаж явтал хэдэн хүүхэд. ээрээд мөлхөн явсаар чингэдэгний ард хараад: : | авчээ, Ах Аранжин нь, урд өдөр хүрч иржээ, Тэгээд сагтай боор», --Хандаа! Энэ хүү маань аюу" с) шоглосон нэг хүүхэд нь тэдэн до- цогноос атгалан өвөртөө хийк лын ажилтай хүн болоо .Внй, Ха : ! тор байхыг хараад зомголоо хаян байтал гай болж хавхаг нь га: раач хөө! Тэр аягаа арчсан нь гэ- Миннй хамгийн дуртай хэвлэл ” зугаджээ. Тэгтэд нөгөө хэдэн хүү” ойчиж их чимээ гарав, Тэр чимээ-. НӨ. Инг ж хэлэхэд Сүх их баярла- бол «Пионерийн үнэн» сонин юм. го ХЭД Сүхийг бариад авчээ. Тэсээд гээр том цагаан гэрээс гоё шовгор даг байлаа. Бн 9 жил дараалан захиалан унш " тэдний дотроос үс нь урт ургасан, орой бүхий малгайтай, торгон хан- Нэг өдөр Сүх урд дэнжид аргал лаа, | Хойшид ч жил бүр захиал- Г: шар царайтай хүүхэд, тааз өмссөн пэг цоён түүж яваад Серёжа . гэдэг орос на гэж нийслэлийн 14 дүгээр сур» Ё лу тгай тааралдаж тэр орос хүү туулийн сурагч МХЗЭ-ийн гишүүн ассошалрєл ҮНЦЕТЛЭХУТЛЄШЦЕМНЄӨБУТҮ хрчлцсєлутэх Намсрайжав ярьж байна. Таддалдала! ОЛОО! ХЭЛ ЄУРАХ Х: Ї 3 чамтай мөргөлдөх ча р : : дал алга гэв. Ховд аймгийн төвийн 10 жилийн то хэл оролдож, эсиеранто хэлээр ун- 3 2 5: шэн би хүсэж дунд сургуулийн 9-ийн Б ангийн су- шиж бичдэг болжээ. : 91 ДОХ 2, рагч Ч. Пүрэвдорж олон хэл сурч УБҮ сайшаан УЛЄЛБМЭВӨЦЭНХ 3 --Алнв мөргөлдье байна. Арван долоон настай тэр ХҮҮ нэцАэанцахОсрг ла сУВИХаа 3 5 л дөө ГЭХЭД ХОНЬ Чин 2 бие дааж, хуучин монгол бичиг чөлөө “Ралтаар Мянгад : сумын нэгдүгээр 7| мээгүй болж өөр зүг тэй бичиж, уншиж чаддаг болжээ. бригадын ХОНЬЧИН. хэгааа. - гээйгаар ! ) рүү явлаа, Илшинг но- Ч. Пүрэвдорж «Болд хэрхэн ха- "ӨВД бичиг заалгаж уншиж чаддаг хойн гөлөг Үзэв, таагдсан нь» гэдэг номын орчуулгыг 997400. Харин орчуулганд л гавих- 3 єр --За хөө! Алив орос эхтэй нь тулган уншсанаас гүй юм. Гэвч би «Төвд хэлэнд сурал: Н « мөргөлдье! гэхэд: хойш өрөс хэл Дээр бичигдсэн хүүх- ЦАХ ДЭВТЭр» гэдэг нөм сал олж ав- Бяцхан эвэртэй з-Аянв, мөрхөлдье! мэн гэж баяртай- дийн зохиолуудыг амтархан уншдаг шав. ГЭР маань надад тус болох сайх нийнхэн мөргөлдөх гэж юшнр вахайн то- нуд срулы ишигний болсон гэнэ. Доктор Б. Ренчиний зөг ТЭС Пүрэвдорж хүү ярилаа. их дуртай. Тэр хийх ройд хэлэв, 25 Боявгы үгэн хтөсөн сурах бичиг, төлнор эсперан- г, Гэлэнхүү 3 юмюу ч үгүй учраае »--Зүрээр байлгав ША ГӨР АГ, бүхэнд хандаж: : шшнг орилоод, би үхэнд Дд рай! гэж Торой хө- ЭсэгЭүтг-0Эг2:т:8сэүЭс8ү2Цэг58ээүтүэгээжэвсээжээстэтэр --Мөргөлдье лээд газар ухаж мөргөлдье тэсэн шүү Юрий Ермолаев. (Зөвлөлтийн зохиолч) Н шинж мөргөлдье.. байв Ишиг, хөгшин дэв. Чи яаж байна 5 гэдэг байлаа. Тэр тг хонь руу түйн очоод: 2 Ни, 2 » 79. Ч - 3 ШИГЛОЛ Витя Козловын ширээн дээрх тоо- : БЭ223 228 гархаРЫ. гэх 1 » УХАМСАР Чы бичгийн ажлын хажууд бөрөнхийл гээд хэн ШЭНхегн ) ? 7722200700 СЭН цаас уналаа, Витя түүнийг авч хөлийг бао Дахин ха? 8 ч ЭЭС. задлаад уншвал: «Нозлов, хичээлийн » 388. дараа хаВонд явах уу? Надад «Бөмбөр цохилт» киноны | хоёр билет , : Орос хэлнээс су» айна. үүнд хамт очоод ирье! Мөнгө ний талаар сэтгэл зоволтгүй зэж Өгч ! рагч “Чулуунбат орн сөн юм. Цагаа хөгжилтэйхэн өнгөрөөе! Чиний найз Костя Фокин»-гэсэн чуулав. | байв. Витя зурвасыг уншсанаа хөмсөг зангидан суув. Гэтэл ! : Кинонд явах хүсэл .. алга уу?-гэж түүнтэй нэг ширээнд зэрэгцэн суу. 1 : даг Саша зурвасыг шагайн түүнээб асуув, , “Хүсэл алга-гэж хэлээд Витя санаа. алдснаа! ) . : р Би кинонд дуртай, харин фокин үүнийг бичээгүй їом гэв. 3 хнанд хандаж,Алив, --Алив мөргөлдье! ы Үүнийг бичээгүй гэнээ?-гэж Сашаа асар их гайхач өгүүлснээ: ! мөргөлдье! гэв, На. гэв. 3 го Н Аа, тэгээд юуны тухай том бэ?-гэсэнд: | 3 майг зүгээр байл» -- Надаас зайлаач боо Ууц дохио, Би түүнд тооныхоо бичгийн я Н гаач гэж хэлээд та- гэж гуйгаад: намайг й ! ! : Ь: жлыг бичиис өгөх Э- ж ! гэж Вити инээмсэглэн өгүүлэн. хо Э2:28 25541864) кна холдов, Тэгээд тайван байлга, надад .2- 5-3 : Ц Дашдорж орчуулав ! «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН, , : : : Хаж : 7 Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хо он, 4 дүгээр давха ! 4 сг4Ү 1 - . : рооны ордон, 4 дүгээр давхар, Хариуцлагатай эрхлэгч 36:45 (1001) МАНАЙ ХАЯГ: утас Хариунлагатай эрхлэгч -26888. Захидал харияцаа - 26838, (4 гэ: Ж.ШАГДАР” А--9392 с: ту 5 “--2Бнөтшит-лиаггтт шинэ шит сассаГЧ гУлаБ 1 ын ЗЭэсэсгоСнИРЭРХ 2, » үхбийтарын шэрэмжи: улсын Хэвдэх үйлдвэрт хэвлэв «.Индекс--14140, 6 ӨОРОН.БҮХНИЙ ПРОЛЕТЯРИ НЯР НЭГДЭГТҮН ! ИН 28400 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! 21 3 1Х39-и86 ТХаКО (ххемодрын НЭРЭМЖИТ ЛКонголын Пионерийн БАЙГУУЛЛАГЫН Төв Зөвлөлийн сонин 12ЛЕЛ2лолслжилвилгитииииидиШаЦиМнӨы ЧЕХ ЖАРГАЛТАЙ ХҮҮХДҮҮД Хуанлийн хуудсанд арван нэг дүгээр сарын 26 гэсэн тоо гарч ирлвэ, Хайрт хүүхдүүд ээ! Энэ өдөр бол БНМАУ-ыг тун хагласны 43 жилийн түүхт ойн баярын өдөр билээ, 1921 оны ардын хувьсгал ард түмэнд маань эрх чөлөө зол жаргал тусгаар тогтнолын эх үндсийг тавьж өгснийг та нар сайн мэднэ. Энэ гайхам- шингт хувьсгалын ач үрээр л ард нийт улс орны бүрэн Эр- хийг хууль ёсоор тунхаглах улс төрийн эх суурь тавигдсан би- лээ, Ард нийтээрээ эрх жаргал тэгш эрхтэйгээр улс орны эзэн болох зүг чигийг манай нам хувьсгалын анхны өдрүүдээс эХлэн зааж өгсөн юм. 1924 онд хуралдсан МАХН- ын Ш их хурал манай улс ор- ныг капиталист бус замаар со- нализм өөд хөгжүүлэх жанжин шугамыг Марксч-Ленинч сур- гаалын үндсэн дээр боловсруу- лан баталж, улсын анхдугаар их хурлаас монгол улсыг Бүгд Найрамдах Улс болгон тунхаг- ласн явдал бол шинэ залуу хувьсгалт орны тусгаар тогтно- лыг цаашид бэкжүүлэхэд түү- үэнэшиээшээээ ХОТ ХӨДӨӨГИЙН САЙЧУУЛ 1. Дархан хотын 8 жи лийн дунд сургуу- лийн 7 дугаар ангийн сурагч, таван онтын рагч, эзэн Ц Долгт- 8, Нийслэлийн 17 ду- гаар дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн су- удирдагч З. Мядагмаа хэн шинэ хуудас нээсэн юм, 1924 оны 11 дүгээр сард | ул- сын анхдугаар нх хурал хурал- даж манай анхны ардчилсан үндсэн хуулийг арван нэгдү- гээр сарын 26--нд батлан, тус улсыг Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс тэж тунхагласан түүх- тэй. . 1961 оны 10 дугаар 37-нд БНМАУ-нэгдсэн үндэст- ний байгууллагын гишүүнээр элсэн орсон явдал бол манай улсын тусгаар тогтнолыг дэл- хийн улс түмэн бүрэн дүүрэн зөвшөөрөн хүлээсний тод илрэл мөн. Манан хувьсгалт хөгжлийн замнал яруу тодорхой байна. На мын ХУ их хурлаас баталсан ши нэ программ улс орны нийгэм улстөрийн амьдралын бүхий л үе шатуудын тодорхойлж ӨНМА У-Д социализмын бүрэн ялалтыг хангах зорилт тавьжээ. Шинэ монгол орны хүүх- дүүд та нарт ас жаргалтай сурч хүмүүжих нийгмийн хам- гийн сайхан бололцоог хангаж өглөө. Манай орны сургуулийн насны бүх хүүхдийг аюдын сур- гууль ямар ч унэ төлбөргүй эрлэм номд сургаж байна, Соё лын хувьсгалын ийм гайхам- сарын 36 3. Баян-өлгий гийн 10 жилийн 32 ду гаар дунд сургуулийн сурагч МХЗЭ-ийн ти шүүн сурагч С. Болд баатарчуудын 1967 оны 2::299752222220 : 2 11 дүгээр сарын : 27: Л» 47 (1008) Даваа Үнэ 10 шигт үр дүнг хэрэгжүүлж: буй улс орон өнөөдөр соцналист 4 хамтын нөхөрлөлийн орнуудаас өөр бусад ямар ч оронд бодит,59 амьдрал болж чадахгүй байгаа ? юм. Нам, эх орон, ард түмний анхаарал ивээлийг пионер сУ-3 рагч та бүхан гагцхүү их эр- дэм хичээл, учраа мэдсэн бо- ловсон ёс суртахуун хамтач 2 нийгэм үйд ажиллагаагаараа ха? риулах ёстой. Эрдэм сурлага зан байдал, олон нийт ч үлгэр: дууриаллаараад сургууль багш« нар эцэг эх найз нөхдөө баяр-: луулсан олон зуун охХид хөвгүү- Ё лийн арга ажиллагааг өсвөрийн Сүх.аатарчууд лотроос олныг 5 хэлж болно. Пионерий нерийн ндь нэг бүр МХ- гууллагаас олон Єлпйууллага, пио-7 ”, пионер сурагч 9 пионерийн бай-2 зохиогдож байгаа нийтийн төрөл бүрийн 2 ажилд хамгийн идэвхтэй орол-2 цогчид нь болохын төлөө нягт, нямбай ажиллацгаая! 3 Багачууд аа! Нам, эх орон, ард түмэн, эцэг өвГөдийнхээ хайр халам-: жийт зөв эдлэн сурлага Хөдөл-2 мөртөө амжилт гаргангаал, Н 4л:53 Н гэр - ийн Т00 -ноор . 0-Р00-рой, Бөроо бороо ороорой, Хурын шимээ өгөөрэй, Солонго солонго татаарай Гэрийн тооноор ороорой, Тэнгэр тэцгэр цэлмээрэй. Цагийн сайхан болоорой Цэцэг цэцэг ургаарай Цэнгэлийн үүд нээгээрэн. мУАААЛЛААЛАЛАААЛАЛАЛАРАГИЛААЛЛАЛ длллдллумумуммилж П малгй 3 Солонго солонго татаарай Гэрийн тооноор ороорой, Дэлхий дэлхий баясаарай Эвийн дуугаа дуулаарай, айм- 4, Нийслэлийн 5 ду- гаар дунд сургуулийн 5 5 дугаар ангийн сурагч бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн С Эрдэнэцэцэг 25 мумилсугму Нийслэлийн 10 жилийн 28 дугаар дунд сургуу- лийнхан Лениний тохилог сайхан танхимтай болов. Сурагчид хувьсгалын их удирдагч В. И, Ленни- ний амьдралтай танилцахын тулд Пионерийн ны Лениний танхимд бүлгийн ажил явуулжээ. Пионерүүд «Лениний бага нас, сургуулийн лүүд» гэсэн яриа сонсож, «Манай Ленин» Мөн «Ган бат найрамдал», самбар, өгторгуйд», «Хувьсгалын музей», «Баатар шионе- дуу заалгажээ. нөхдийн амьдрал» мэт есөн рүүл», рэг орд- ши- гэдээ «Анд «Октябрь «Мөнх дурсагдах үйлстэн» зэрэг арав руй альбом хийжээ. Пионерийн 13 дугаар зураг, шүлэг сэтгэмжийн уралдаан зарлаж гуч га- “-руй сурагчийн шүлэг сэтгэмж оролцсон гар бичмэл сэтгүүл гаргажээ. Ховд аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн пионерийн 1 бүлгэм ! хүүхдүүд» олон орны пионерийн чуулга явууллаа. Есдүгээр БНХУ, Чехословак, ардчилсан улсууд ) Азербайжан, Молдав зэрэг холбооны бүгд найрам- дах улсуудыг 24 бүлэгт хувиарлан өгч уралдааны тусгай болзол зарлажээ. Бүлэг бүр эг ирж байгаа пионеринн төлөөлөгчид болж, үлс сынхаа амьдрал, соёл шинжлэх ухаан, байгаль, га дийн амьдрал, гаа харуулсан сонин, зурагт мэдээ, диаграмм, тар урлалын самбар, бяцхан ном, танилцуулга, улсын зар зүй, хүүх хаа онцлог хөгжилт харуулсан р жээ. Бүлгүүдийн бүтээлүүд дээр «Октябрийн туяа» үзэсгэлэн байгууллаа, Чуулганд нийт багш сурагч инонерүүд хамрагдлаа, Тус бүлгэмийн 4, 12, 6, 13 дугаар бүлэг бусдаасаа нлүү бэлтгэлтэй оролцлоо Жишээ нь Ариунаа даргатай инонерийн 12 дугаар бүлэг «Нарлаг сайхан Болгар орон» үзмэрийн сам бар гаргаж Болгарын пионерийн тэмдэг, бүч монгол болгар эдлэд эрдэнэс цуглуулан, болгарын пмоне- рийн дууг бүлгээрээ сурч, болгар орны пнонНерүү- дэд захна бичсэн байна. та- самбарууд герга- бүлэг С БАЛЖИННЯМ «Октябрь-найрамдал- уулзалт сарын аа ЛУУ БЦАУ зс / У, У, зэ БНА урлан Казак, Белорусс Ж. ДОРЖСҮРЭН Баян-өлгий аймгийн хотын шинээр байгуулагд сан пионерийн 25 дугаар бүлгэм пионерийн танхим тай боллоо. Энд сурагчдын зуны даалгавар, бїтээ- лээр жижигхэн үзэсгэлэн байгуулж тавьжээ. Пно нерийн танхимын нээлтийн шугам жагсаад дээр энэ танхим байгуулахад Эягй3г- оролцсон Фагш, гр шагнаж, баяр хүргэв. сурагчдыг урамшуулан 9: в, ХИЛ, Эв ДОН. нэг улсаас ул- пионерийн байгуулла “Эээчэигүээстээстэасааллылснлылөаиалаөса-алдар-анын Пионер, сурагчид та нар. | социалист шинэ эрин: үгийн” ( Хүний ариун нандин чанарыг | өөртөө шингээх ёстой. сунн---лноллаис: ои- 1 | ! СОЁЛЧ АНГИ. Нодинн жилийн Октабрийн баяраар соёлч нө хөрлөл байгуулж ажилласан цагаасаа эхлэн 10-ын «Б» ангийнхан сургууль дээрээ тэргүү- ний ангн болов. Хөдөлмөрийн баатар Цэндийн нэрэмжит ширээг санаачилж, уралдаант салаа ажиллуулж 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүл лээ, Хашаа хороо барьж, ногоо хураалцаж, тэд намрын ажилд сайн оролцов. Энэ ангийнхан Ням гаригийн цэцэрлэг байгуулж, сургуульдаа цэцэг мод тарьж өгчээ. Ангиараа номын сангийн ндэвх тэн уншигчид болцгоож сурагч бүр тавиас дээш номтой хувийн номын сантай болж Д. Нацаг- «Дорж тэмдгийн болзлыг 16 сурагч хангажээ, Бас арван сурагч улсын зэрэгтэй тамирчин болсон байна. Дундговь аймгийн 10 жилийн дунд сургуулийн багш Г. Дэмбээгийн удирдсан 10-ын «Б» ангийнхан саяхан «Соёлч нөхөрлө- лийн» цол мандатаа авлаа. Одоо 2 дахь үүргээ аваад эрчим зоригтой ажиллаж байна. Сурагч Ж. ОЮУНЧИМЭГ Оролдлоготой сурагч Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 5 дугаар ангид онц сурлагатан сурагч Товуухорол суралцдаг. Пионер Товуу- хорол пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга. Тэр бүлгэмийн ажлыг сонирхолтой олон арга хэл бэрээр явуулж «Цагаан алтны цуваа», «Юмх- наар юм хийе», «Ширхэг хадаас үнэт материал» зэрэг цуваанууд гарган дүгнэв, ОЛИМПИАД ЭХЛЭВ Тус сургуулийн захиргаанаас сурагчдын хэд бичгийн олимпнадыг зарлан явуулж, уралдаант чээж бичигт 8--6 дугаар ан- гийн сурагчдыг хамруулж байна. Урал даант чээж бичиг гэдэг нь анги танхим, та саг, сурагчдын хоолны газар, хичээлийн танхимын хонгил зэрэгт сурагчдын нх ал даатай бичдэг, үгнүүдийг түүвэрлэн хичээн гүйлэн бичиж, сурагчдаар нүдлүүлээд то- дорхой хугацаанд шалгаж тэр үгнүүдээр чээж бичиг хийлгэж дүгнэх юм. Г. ТҮМЭНДЭМБЭРЭЛ савт-са ити «авай тай, -ас-ит-а-аР-ив-аР ар-ий”-ат-игт-ир”-ар- Толгойт дахь 132 дугаар дунд сургуулийн сургуулийн Саарал багштай 9-а ангийн Алтанцэцэг ахлагчтай урлагийн туршлагаар хөнгөн хөгжим бүжгийн секц байгуулжээ. “СОЁЛЧ НӨХӨРЛӨЛ МХЗЭ-ийн гишүүд, залуучууд 1959 онд соцна- лист хөдөлмөрийн бригадын хөдөлгөөнийг анх са- наачидж байсан бол, одоо энэхүү хөдөлгөөн улам эрч далайцтай өрнөж, дрнгад, тасаг, цех, ээлж, үйлдвэр, аж ахуйн газрын хамт олныг бүхэлд нь хамарч байна, Нэг нь нийтийн төлөө, нийт нь нэ- гийн төлөө зарчмыг хэрэгжүүлж буй соцналист хө дөлмөрийн бригадын хөдөлгөөний агуулгыг тус- гаж, ах эгч нарынхаа ажилч хөдөлмөрч үлгэр дуу рналаас суралцах зорилгоор сурагчдын соёлч нө- хөрлөлийн хөдөлгөөн санаачдагдсан юм. 1962 оны 3 дугаар сарын 17-нд нийслэл Улаанбаатар хотын 8 дугаар сургуулийн сурагч Л, Цасчихэр ахлагч- тай 3 агчдын анхны соёлч нөхөрлөд төрсөн би лээ. Залгамжлагч П чуулган угтаж, пнонер су рагчдын дунд 5 онцыг эзэжинх, Д. Нацагдорж тэмдгийн болзол биелүүлэх, соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнд хамрагдах ажил эрч далайцтай өрнөж П чуулган угтсан хоёр жилийн хугацаанд 5 онцын эзэд 2 дахин, Д, Нацагдорж тэмдэгтэн 2,5 дахин, соёлч нөхөрлөлд хамрагчид 1,5 дахин нэмэгджээ. Аймаг, хотын пнонерийн зөвлөлүүд соёлч нөхөрлө лийн ахлагчид, Д, Нацагдорж тэмдэгтэн, таван он цыг эзэмшигчдийн зөвлөлгөөн уулзалт зохиож бай гаа тэргүүний туршлагаа харилцан солилцох яв- далд зохих үр дүнгээ өгч байна. Төв аймгийн Угтаалын сангыїйн аж ахуйн 7 жи лийн дунд сургуулийн Балдорж, Улаанбаатарын 12 дугаар сургуулийн Сувдаа, 28 дугаар сур- гуулийн Чагнаадорж ахлагчтай соёлч нөхөрлөд зэрэг ажил сайтай нөхөрлөл олон байна, Сурагчдын соёлч нөхөрлөлийн үйд ажилла- || гаа нь. --Өөрсдийн эгнээнд сурлага сахилга бат, хү- мүүжлийн алив доголдол гаргахгүй байх, --Хоцорч яваа пионер сурагчдад тэргүүний хү- мүүсээр туслалцаа дэмжлэг байнга Үзүүлэх, --Пнонерийн шинэ ажлуудыг санаачлах, тэр- гүүний туршлагыг эзэмшиж дэлгэрүүлэх, --Пионер сурагчдыг хөдөлмөрийг эрхэмлэн хүндлэж, амжилттай суралцах чин хүсэл, эрмэлз лэлээр хүмүүжүүлэх, --Пинонер сурагчдын сэтгэн уран сайхан бие бялдрын авьяас лэх, --Багачууд дүү нараа асрах, ахмадыг хүндэт- гэх, хүүхдийн чөлөө зав цагийг үр ашигтай зохион байгуулахад чиглэгдэж байна. Одоо манай пноне- рийн ажилд тэргүүний соёлч нөхөрлөл, пионер сурагчдын санаачилсан: -- Ням гаригийн цэцэрлс --Гэрийн номын сан, бүтээх ур дүй, чадварыг хөгжүү "Ууган нөхөрлөл Говь-алтай аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сур» | гууль дээр багш Сандуйгаар удирдуулсан 7-гийн «Б» ангийн хамт олон саяхан Соёлч нөхөрлөлийн || анги болж, цол мандатаа аваад сургууль дээрээ уу» ї| ган нь боллоо. Сурагч М, АЧИТМАГ, авахаа чарт айр” ити, атар ити ВР-ийР-ИР-ий”-ий”-ЄР, аР-ит-ит-итч ажлын тэргүүний уншигч цолтон 10 га ДУУ руй байна. Сургуулийнхаа хөдөл Хөн- мөр зусланд ажиллах нийслэл | | Ёс Бийнийнйнийэний нийн дэнйний йн йнийлийннййнийлнийнийнийнидннйнийний нийн ди ал 2222 соёлч нөхөрлөлийнхөн хоёрдох үүргээ спорт хөдөлмөрийн чиг- лээр аваад амласнаа амжилттай биелүүлж байна, Алтанцэцэгийн нөхөрлөлийнхөн спортын 4 хэ- сэг болон сагсан бөмбөг, гар бөмбөг, цана, тэшүүр, одон бөм бөгөөр сургуулилж, сургуулийн хаа тэргүүн тамирчид болж бай- на. Спортоор өөрийн ба бусад сургуулийн зэргэлдээ ангийнхан тай уралдаан тэмцээн хийж урам зоригоо бататган, өөрс- дийн хүчийг сорин шалгах, ам- жилтаа ахиулах ажил хийцгээж байна. «Октябрь тавин жил» сургуу лийнхаа спартакиадад энэ нөхөр лөлийнхөн манлайлж, Эрэгзэд- маа Батсүх нарын сайн тамир- чид төрөв. Нөхөрлөлийн гишүүн бүр ан агнах, загас барих анх- ны мэдэгдэхүүн эзэмшиж «Ал- тан намар» «Ахмадын мөрөөр» гэх. зэрэг аялалд оролцжээ. ЗХ У-ын Таллин хотын:23 дугаар гөн хөгжмөөр Хонио, Доржготов дуугаар Чулуунцэцэг бүжгээр Сүрэнханд Нацагмаа уран унш- заагаар Д. Алтанцэцэг уран зур- гаар Пунцагдорж нар манлай- лан өөрсдийн сурсан мэдсэн зүй лээ нөхөддөө сургахын төлөө чармайж байгаагийн дээр Октяб рийн районы 25 дугаар хорооны хөдөлмөрчдөд урлагтай ухуулга хийжээ. Алтанцэцэгийн нөхөр- лөлийн гишүүн “бүр номын нө- хөд юм .100--300 гаруй ном уншиж бүгдээрээ тэмдэглэл хө- төлжээ. Тэмдэглэл бүртээ унш- сан ном болгоныхоо нүүрийг дууриалган зурж уншсан номын онцлог үйл явдлыг тэмдэглэж өөрсдийн дүгнэлтээ бичдэг. Энэ нь номынхоо нүүрийн зургийг хармагц доторхи үйл явдал хэ- дэн жил боллоо ч гэсэн мартагд даггүй юм гэж борхон царайтай торомгорхон нүдтэй намхан охин Алтанцэцэг ахлагч ярьж байна. Энэ бүлэгт Нацагдорж тэмдэгтэн 6. номын сангуудын хотоо тохижуулах ажилд сурагч Сүрэнхандын удирдлагаар ги- шүүн бүр идэвхтэй ажиллаж ирч жээ, Алтанцэцэгийн нөхөрлө- лийнхний хэн нэг нь ямар нэгэн санаачлага гаргахад хамтран хэ лэлцэн ажиллаж, гол хөдөлмөр сурлагадаа 100 хувийн амжилт гаргаж байгаа нь “нөхөрлөлийн нөлөө гэж үзэж байна. Алтанцэцэг ахлагчтай энэ нөхөрлөлийнхөн 6-г ангийн пно- нерийн ажил, 2-а ангийн баатар чуудын ажил, хүүхдийн 55 ду- гаар цэцэрлэгийн ажилд биеч- лэн туслалцаж, үүний үрээр 6-г ангийн пионерүүд ах эгч нарын хаа жишээгээр соёлч нөхөрлө- лийн үүрэг аваад ажиллаж бай- на, Түүгээр ч барахгүй энэ сур гуульд соёлч нөхөрлөлийн хөӨ- дөлгөөн олон ангийг хамран ав сан нь Алтанцэцэг ахлагчтай анхны энэ нөхөрлөлийн нөлөө юм гэж 12 дугаар сургуулиар ярилцдаг юм. Ж. ГОМБОСҮРЭН -- Хүүхэлдэйн ба сүүдэр театр үүхдийн -х кино театр --Сурагч шуудан хороо --Уран с клуб чуулгууд үр ажиллаж байна, Соёлч нөхөрлөлийн хөд зөвхөн нэг сургуулийн зарим анги бүлгийн цөөн тооны сурагчид хамрагдсан байсан бол, одоо сур- гуулнараа « сургууль» болох үүрэг амлалт авч байна, Завхан аймгийн Их уулын бага сур- гууль «Соёлч сургууль» болсон бөгөөд аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль, Өмнө. говийн Ханхонгор, Сэврээ, Завхан аймгийн Цэдэн уулын сургуулиуд «Соёлч сургууль» болох үүрэг аваад амжилттай ажиллаж байна, Соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнд хамрагдагчид анх авсан үүрэг амлалтаа биелүүлж, цод манта. даа авснаар ажлаа хязгаарлаж, сургууль, пионе. рийн ажлаас хойш суудаг, хичээл тасалж хэв жу рам зөрчдөг, сурлагаар хоцорч яваа хүүхдийг үл- гэрлэх тэднийг сайн тийш нь нөлөөлөх талаар оновчтой ажил хийхгүй байна, Ялангуяа пионер сурагчид нэг бүрийн соёлч боловсон байдалд, су, гуулийн ангн танхим, сурагчдын байрны ар цэвэр соёлч байдлыг жигд сайжруулахад соёлч) нөхөрдөлийнхний хамтач ажилдагаа Чигдэгдэх ёс той, Соёлч нөхөрлөлд хамрагдагчид социалист хө дөлмөрийн хөдөлгөөнд хамрагдагчидтай ойр дотно ажиллах ах эгч нарынхаа хөдөлмөрч сайхан үл- гэр дууриалаас суралцах, ажилчин, малчин залуу. чуудын сурч соёлжиход пионер сурагчид чадлын- хаа хирээр туслах ёстой, Соёлч нөхөрлөлийн ажлын талаар гарч буй тэр гүүн туршлагаас ямагт суралцаж, пионерийн шинэ ажид олныг санаачлан, нийт пнонер сурагчдад үл- гэр дууриалтай ажиллах явдал соёлч нөхөрлө» їїнхний йшлуулашгүй зорилт мөн, лийнхний хойшлуу. Л. ЦЭДЭНДОРЖ (Монголын пнонерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн орлогч дарга) - » ат-иат--ит--ит--врт-ий аарт-ий”-иар «тавтай 8-8 -Ф”-ивт-ийт-8Р-8Р-йР, өт арт, ар ар ар.дар “г“Хайрт Хүүхдүүд зэ! Та бүхний сонирхдог хөл бөмбөгийн спортод хэрхэн суралцах болон дэлхийн ба монголын хөл бөмбөгийн хөгжил, тийн талаар зөвлөлгөө өгөх гэж байна, Уг хичээлийг спортын мас тер Банзрагч заах болно. Е Оо 28, НЭГДҮГЭЭР ХИЧЭЭЛ Дэлхийн хөл бөмбөгийн хөгжилт ба түүний аврагууд. Хөл бөмбөгийг дэл- хий дахинаа футбол гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь Англиар (фут)-хөл, (бол) бөмбөг гэсэн үг юм, энэ спорт бүр эрт дээр үеэс үүссэн түүхтэй. Эртний Грек, Ром зэрэг дорно дахины улсууд тоглодог байсныг археологичид батал- жээ. Манай он толлоос 2000 жилийн өмнө Хятадын цэрэг эрчүүд тоглож бай сан баримт байна. Ер нь улс улсад янз бүрийн нэртэйгээр тоглож, ирсэн нь одоогийн римийн «гарпастум» францын Арвич гамч байя! Манай сонины бага хурал ГАНЦХАН. ХУУДАС ЦААСНЫ ГАР 1904 онд гийн холбоо--«ФИФА»-г байгуулж уг холбоо нь эгнээндээ дэлхийн зуу га руй орны хөл бөмбөгийн үндэсний хол боодыг нэгтгэсэн дэлхийд алдар хүнд- олон улсын хөл бөмбө- 2ФФОФФОооФФФФФФОФФФФФФоОО Тавдгуаар ангид тооны хичээл зааж байлаа, Самбарт бичсэн дасгалыг «сульт,» «Грузины лело» Оросын «ша- тэй байгууллага болов. 1908 оноос эх тайлбарлаж өгөөд, бодохыг зөвлөв, Хүүхэд бүр анхааралтай бодож суу- Х лыга» зэрэг тоглоомуудаас тодорхой лэн олимфын, 1930 оноос эхлэн дэл- на. Тэд «ноорог» цаас хэрэглэж байгаа нь харагдлаа Зарим нь бүхэл байна, Гэвч хөл бөмбөгийг Англи улс хийн аврагыг шалгаруулах тэмцээнийг бүтэн дэвтэр дээр ноороглож байхад нөгөө хэсэг нь дэвтрээсээ урж ав үүсгэжээ. (18683 онд Англид анхны -4 жилд уламжлал болгон явуулсаар бай сан ганц хуудас цаасан дээр ноороглоно, Ингэж «ноорог» цаас хэрэглэж, хөл бөмбөгийн холбоо байгуулагдаж, на. Одоо олимфын аврага нь Унгарын, бодлого бодох нь буруу билээ. Хэн ч гэсэн тэр, гагцхүү дэвтэр дээрээ анхны дүрмийг баталснаас хойш одоо дэлхийн аврага Английн баг юм, Дэл- л бүх ажиллагааг хийх ёстой. «Ноорог» | хийнэ гэдэг нэрээр дэвтрээ 104 жилийн турш хөгжихдөө дэлхийн хийд нэрд гарсан сайн багийн тоонд сүйтгэх явдал хааяагүй үзэгдэнэ. Харин энэ у, ЗАЭХ Бин Р дэвтр өнцөг булан бүрт янз бүрийн улсүндэст Аигли, Бразил, Чили, Португал, Ита- эүлЭр удаад сурагч Бат буруу бод ний ихэд сонирхдог түгээмэл спорт бол ли. Баруун Герман, Унгар, Урагвай, сон нэрийдлээр дэвтрийнхээ хуудсыг урж хаялаа, Ганц хуудас цаасны 12 с Ч 7 бөгчй 4 Т Р ТО ТЭ ҮЭ гарз ингээд л эхлэх нь тэр, Ганц Бат ч биш хэн хүнгүй л дэвтрийнхээ жээ 1963 онд Англид хөл бөмбөгийн ЗХУ,Солонгосын багууд орж байна. Эд ч д БМД, 97 100 жилийн ойг өргөн тэмдэглэж, Айг гээр багуудын тоглогчдын дотроос дэл цаасыг арнг гамгүнН урж, тасддаг явдал аль ч сургууль дээр элбэг ” ” ч ч бо. байна. Х Рч ЧЕН, : лийн шигшээ баг лэлхийн шигшээ баг- хийн хөл бөмбөгийн эзэн хаад гэж нэр үзэгдэх болж а. Хамгийн багаар тооцоолон үзэхэд нэг сурагч өдөрт ай : » йП 3 ЯЫ н й к ХЭРЛҮР Ё тай тоглож. 1:0 харьцаатай хожиж, лэгддэг Бразилийн Пеле, Сонтос, ЗХУ- танц хуудас цаас урж хаяад байвал жилдээ энэ хүүхэд 200 ширхэг 96 5 Й аг Ё 12 Ё 1964 онд болсон дэлхийн аврагын тэм- ын Яшин, Нетто, Португалын Эйсибо хуудас цаас буюу бараг 18 дэвтэр гээж байгаа гэсэн үг. цээнд Англи түрүүлж, хөл бөмбөгийп нар нь өөрсдийн уран гарамгай тог Ё 2 3 5 5 ээн) лж, хө! 1 2 » ? й/ Ё арамга - ат шигл хүүхэд бүр өдөрт нэгцаас урж хаяад байвал улсын хэмжэ эх орон болохоо батлав гэсэн дэл- лолтоороо дэлхийн хөл бөмбөг сонир- тээр жилдээ (хнчээлийн жил нь баяр, ёслол, сайн өдөр, амралтын хоно хийй Жюль-- Римийн алтан дагнан цо хогчдын хайр талархлыг зүй ё т йг хасахад дундчаар 200 өдөр болдог юм) 836 : цаас гээгдэх : лЫ Ч алган Ла 34 үнэлэх ЭШВгч17 гал алгаа. гийг х р дөр Дд М сая хуудас цаас гээгд: мыг хадгалж байна. саар байна. буюу үүнийг дэвтэрт шилжүүлэн бодвол гурван сая дэвтэр хоосон хаягдах 12 мөнгөний үнэтэй бөгөөд хүүхдүүдийн эд аж ахуйч бишээс болж, 360 мянган төгрөг үрэгдэх жишээтэй байна, Энэ их мөнгөөр 1600 төгрөгний үнэтэй зурагт радно 225-ыг авч болно. Ганцхан хуудас цаасны гарз л ин сэ сэл солив сллиьс сэл СН Сллла сслсс СлЛлвс сэтлис сс ссэмас Сттлнас лаа лтас лс Лин Сллтаас Сллиаас сомииалс Сэлмиаис оовадас нйвииогггөнар лт 216. ФОФоФФ2-00ФФ0ФФФФФФФФоФоФФФФФФ 2 энэ шүү дээ! хамгаалах их аянд пионер, бүлэг хуримтлалыг бий болгоцгооё! «ГАРЗ». ТАНЦААС... Манай улсын нийслэл болон ай- маг, сумын төвд өдөр бүр олон сай хан барилга босч, хот сууринг улам үзэмжтэй тохилог болгож байна.Энэ олон барилга хичнээн их хөдөлмө- рийн хөлсөөр бүтсэн тухай «Пионе- рийн үнэн» соннны 46 дугаарт нийт лэгдсэн билээ. Би саяхны нэг орой «Энх тайвны» өргөн гүүрээр гарч явтал өмнө минь орон сууцны олон давхар барилга сүндэрлэн харагдав. Гэтэл зүүн ханцуйн дээрээ «18» гэ сэн сургуулийн тэмдэгтэй 12 орчим насны жаал захын нэгэн байшингийн ханан дээр дөрвөлжин хэлбэртэй дүрс хадаасаар зурж байв, уулзалтанд оролцохоор Д. Сүхбаатарын нэрэмжит мон голын инонерийн төлөөлөг- чид Улаанбаатарын нисэх онгоцны буудлаас 8 цаг-- 00 минутад ннсэхээр бэлэн гэж радиогоор зар- ялав. Соронзон хальсанд гийн төв зэрэг ЗХУ-ын тус ламаар байгуулагдсан уйлдгэр барилгуудын зураг барьсан хүүхдүүд Москвад зочлох гэж байгаа нөхөддөө баяр хүргэн үдэж мордуу: лав, . . . Москва хотын Внуковын Ганцхан хуудас гайгүй гэж энэ тэрийг эрэгцүүлэн бодох гүй, дэвтрээ урж тасдаж суудаг Бат шнг ухамсар муутай хүүхдүүд дээр гарсан сонин тооцоог анхаарч, Хөдөлмөрийн үнэ цэнээр бүтэж бий болдог юм бүхнийг МАНАЙ БҮЛЭГ МОСИВАД Направо, шагом марш! Раз два (удирдагч инонер) РҮҮХ) саар зөвлөлтийн шнонерүүд, монгол найз авахаар Внуковын нисэх он сайн бодох цаг болжээ. хайрлаж бүр оролцож, пионерийн социалист п . ЖАНЧИВ Би хүүхэдтэй уулзан, Яаж байгаа хүүхэд вэ? гэтэл тэр сурагч бай- шингийн цаагуур далд орлоо, Гарз ганцаас эхэлдэг. Нэгээс мянга сүр- дэг. Сурагч хүн ингэж улс олон ний тийн хөрөнгөнд хохирол учруулж бо лох уу? Тийм сайхан барилгын ха- нанд юм эрээчиж болохгүй шүү дээ, Хэрэв Улаанбаатар хотын гучин хэ- дэн сургуулийн бүх сурагчид, барил гын хананд элдэв юм эрэЭчээд, зу- раад байвал тэр барилга ямар болох нь мэдээж шүү дээ. Энэ сайхан барилгыг чинь бидний аав, ээж, ах дүү барилцсан юм, Иймд «18» гэсэн тэмдэгтэй сурагч олон нийтийн зүгээс зэмлэл хүлээх ёстой. »ФОООФОООФОФФФОСОСО (СО ФФФос Дд, сономшпэл, 301108 Анхаараарай! Анхаараа нисэх онгоцны буудал мон- гоцны буудал дээр хүрч Улаанбаатараас ярьж гол--зөвлөлтийн далбаа- ирэв, байна. Москва хотонд болох гаар чимэглэгдэж сүр жавх «Винмание! Вниманне! «Октябрь хүүхэд» чуулга лантай байв, На Внуковский аэродром прибыла делегация монголь ской пионерской оргониза- цин имени Сухэ--Батора. ДЛЯ | участия в пнонерском єлётє «Октибрь ни дДетн» «Пионеры! Прнготовьтесь к приёму уважаемых гостей» тэж радиогоор зарлахад мон Отряд равняйсь, смирно! Три четыре (бүх пноне- "ри четыре (бүх пнонер) Раз два (бүх шнонерүүд) «Ил-18» онгоцны дуу ХҮН шаа! левой (удирдагч солын пнонерийн төлөөлөг- гэнэн дуугарч, хөгжимд "нонер чид онгоцны буудал дээр марш эгшиглэхэд ижилхэн Левой-(бүх инонерүүд) буулаа, Зөвлөлтийн пноне хувцасласан пионерүүд --Клоо впереди? (удир- рүүд нэгэн зэрэг--Всем, хоёр эгнээ болон жагсав, дагч пионер) всем доброе утро гэж мэнд Улаанбаатарын 12 дугаар --Что | впередн. (удир- лэхэд монголын пнонерүүд хороолол, Дархан-Шарын дагч инонер) --Сайн, Өглөөний мэн- голын уурхай. Дорнотын өр Жизнь впереди гэсэн дийг өргөн дэвшүүлье! гэж гөн төмөр зам, зурагт радид дуудлагат командаар алхал хариу мэндлэв, Зөвлөлтийн пнонерүүд монгол найз нар таа цэцгийн баглаа барьж, нөхдөө угтаж бие биесдээ баяр хүргэн ха БЭ бийн луун дотноор уулзалдав, Ах дүү социалист орнуу дын төрийн далбаа, пноне- рийн тэмдэг, өнгө өнгийн бөмбөлгөөр алаглуулан чим- сэн уудам танхимд таван ти вээс уригдан ирсэн өнгө бү рийн бүчтэн пионерүүд цуг- ларсан байлаа. Д. Сүхбаа- тарын нэрэмжит монголын пионерийн бүлгийн дарга Цогоо, Зөвлөлтийн иноне- рийн бүлгийн дарга Гэрэл- маа нар «Октябрь, хүүхэд» сэдэвт ажил эхлэхэд бэлэн болсныг рапортлан мэдэгдэв Пнонерүүд гар гараасаа ба рилцан «Ахан дүүсийн дуу» «Артекийн тангараг» | дуу- нууд дуулж, өөрсдийн орпы дуу, бүжгээ харилцан зааж хөгжилдөн наадлаа. Вьет- нам, Орос, Монгол. Негр, пионерүүд улс улсынхаа хэл дээр мэндчилгээ, уриа, ло- зун хэлж ,вьетнамын ард түмний эрэлхэг. арнун шуд рага, тэмцлийг дэмжиж бай гаагаа илэрхийлэв, Хүлээн авагчаар «Манай гаригбаяр ласаар» дууны ая эгшиглэн «Октябрь, хүүхэд» пуужинг сугар гариг руу хөөргөхөд бэлэн болсныг | мэдэгдлээ. Соронзон хальсанд пуужич -Танилтай бол талын чинээ гэсэн үг бий, Тэ гэхлээр энэ хаягаар заавал захиа бичиж байгаараа тэж Зөвлөлтийн пионер Матвечук монгол хүү Д. 20 хөөрч байгаа сүрт дуу гарч, сэтгэл нь хөдөлсөн шиопе- РҮҮД: «Орос монгол хүүхдийн Оргилсон халуун сэтгэл Огторгуйд хамт нисээд Одонд очихоор нөхөрлөв» гэж дууулан пуужин хөөр- гөсөн нөхөддөө баяр хүргэв, Бүх инонерүүд хоёр эглээ болон номхон зогсож «Пио- нерүүд ээ! ЗХУ-ын Баатар Олег Кошевой, Зол Косме- демьянская, Павлик Моро- зов, Володя Дубининц нарын зэрэг олон пионерүүд улс эх орныхоо ирээдү сайн сайхны төлөө халуун амиа өгсөн билээ. Энэ баатрууд шиг эх орон ард түмнийхээ төлөө хэзээд бэлхэн байг- тун! гэж удирдагч пнонер хэ лэхэд бүх пнонерүүд «Бесег- да готов!» гэж нэгэн зэрэг хариулж нийслэлийн 24 дү- гээр бүлгэмийн гуравдугаар бүлгийн пнонерүүд «Ок- тябрь, хүүхэд» сэдэвт аж- лаа дуусгасан билээ, Пноне рийн гуравдугаар бүлгийн- хэн знэ сэдэвт ажлаараа Улаанбаатар хотын тэргүү- ний бүлэг бөлж шалгарсан юм. Л. БАЛДАН Чаргалсайханд хаягаа өглөө, лагчийн авсан гэрэл зураг 1їангй идэвхтэн сурвалж 2 ! Ё Ё Ё Ё Ё Ё Ё Ё Ё Ё Ё ! ! ! Ё Ё Ё : : : Ё “ХҮҮХЭЦЛБҮР ЧУЛУУН ИМЭГ ЛИН ЕАЛИНДИ ЭЭ” "ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮч ҮҮҮҮҮҮҮ! Түрүүч нь 48, 45, 46 дусаарт ЦЭРГИЙН -АМЬДРА | -- ЛЫН АНХНЫ ЖИЛ ї ) Тэр өдрийнхөө орой нар жаргахаас “урь, х чаж Сүх Хужирбулан .. ) гийн хуаранд хүрч иржээ. Тэгээд цэргийн хуаранд орвол хэдэн сарын өмнө улаагы нь нэхсэн Галсан мээрэн гэгч сууж байв. Тэрээр Сүхийг харангуут хөмсөг зангидаж хөмхий зууснаа: 3 --Ухайс| Чи хүрээд ирэв үү? Чамайг даа! Бид энд байсан цагт «Ясы чинь цайлгах» вий гээд шүд зуун өгүүлжээ. Баруун талд сууж буй бүдүүн түшмэл рүү хандаж, 5 --Энэ хүүгээр маргаашнаас хойд хяраас чулуу зөөлгөх ажил хийлгэх хэрэгтэй. «Илжиг модон ху даргандаа» гэгчээр нуруугий нь зулгартал чулуу үүрүүлмээр «тархин» байгаа юм. Миний нөгөө байн, байн ярнад байдаг «Тархи» байхгүй юу гээд Сүхийг хорсолтой нүдээр хялайн харжээ. Сүх нэг хэсэг дуугүй байснаа: -- Захирагч танд гэм хийснээ би санахгүй бай на. Өөдгүй төрсөн адуунд гаргасан уураа харц ар- дын хүүд гаргаад юу хийхэвдээ гээд Эрс шулуун өгүүлтэл Галсан мээрэн хавь орчиноо цочоохоор муухай хашгаран, -Чи юу гэнээ хө! «муу золнг хувхай» Богд нх эзннй албанд татагдаж ирээд, байтлаа үг сөрж хэрүүл гаргах санаатай юу гээд ханцуй шамлан бостол баруун талд сууж буй бүдүүн түшмэл бо- сон хоргоож, . --Тайвширч үз Галсаан! юу болж байна гээд өврөөсөө цагаан цууямбуу алчуур гарган духны нь чийхэрсэн хөлсийг нь арчих зуураа Сүх рүү ха ран түүнийг гадагш яв гэж нүдээрээ дохижээ. ЗКаал байснаа нөгөө түшмэл гарч ирээд: --Манай энэ «Чочмог ууртай, зүрх хөөрүү» хүн тэж хэнэг ч үгүй өгүүлжээ. АНХНЫ ТАНИЛУУД Сүх цэргийн хуарангаас гараад Зүүн хойд талд зээглэн барьсан хэдэн бор гэрийн хамгийн баруун захынхад оржээ. Гэрт орвол хэдэн монгол цэр- гүүд цай ууж сууна. Тэд Сүхийг их л уриалгахан угтаж авчээ, Өндөр нуруутай, жирэвгэр хар са- халтай Пунцаг гэгч цэрэг Сүхэд цай аягалан өх зуур аа, --Аяганы хийц дуусаад хоёр хонож байна. Гэр хол, айл хунар танихгүй зүдэрч буй тухайгаа өгүүлснээ дарга нар ер анхаарахгүй юм. Хэляриа гаргалаа гээд барьж аваад зодох юм гээд ярьтал түүний зэргэмжээ суугаа туранхай хар хүн, 4-Арга бараад айлын хашааны хог цэвэрлэн тү лээ хөрөөдөж амь зууж яваагаа өгүүлэхэд Сүх өрөвдөн хайрлах сэтгэл төрж богцоо уудлан ээ- жийнхээ чамарласан гурлаар тэднийг дайлжээ ГАЛСАН МЭЭРЭН САНАСАНДАА ХҮРЧЭЭ Шар хадны өмнөх хяраас Хужир буланд чулуу зөөх хэрэг гарчээ. Тэр чулууг нуруундаа үүрч та ван мод газар хиртэй зөөх байлаа. Нэгэн өглөө Галсан мээрэн хүрч ирж хэлэн цэргийн нэр цохон Дуудсаны дотор Сүх оржээ. Тэр чулууг олс, дээ сээр баглан хулж үүрээд өдөржингөө зөөнө. Нүруугаа холготол зөөвч явсан нэргүй, «Удаан Хүүхэд бүр Чулуунчимэг шнг байвал ч мөн сай наа дан гий гэж тэндхийн сургуулийн багш нар ам булаал ярих дуртай. Түүнл авьяас бүр бий, Төв айм- н Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн дунд сур- гуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Чулуунчимэг улирал дараалан тасралтгүй онц, эвьеа эёрсєжроерсөрөЄєрсЄрссрсЄрсєроёроароарсөр»оөрсе»оа»ссро Бийльийльм СЭР” 5848-8686 08669 .0В ов с8в с8в с4В с8Ь ос рс 8В 0 8В с 8в с 8В со8в ос 8» с 8в 6 нь е ЄЬ с8в сс “» болон зогсоно. Үүний дараа 9 нь “Фарин 8 дахь нь голд нь орж зогсоно, Удир суралцаж, зал Энэ тоглоомд оролцогчид гурваараа тойрог гараасаа дагч (над руу) гэдэг команд өгөхөд дундах хүмүүс удирдагч уруу очиж удирдагчтай хамт гараасаа барилцан тойрог болон зогсо- но. 2 дахь дохногоор дотор талын тойргийн хүмүүс нэг талруу тойрон явна. Гараасаа ба «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН, 4 М47 (1003) АААААААААААААААЛААЛЛ 4 гашшлагч 2 дугаар Чуулганаар 5 онцын, тэмдгээр энгэрээ мялаасан, Энэ охин шанз, мандолин, хуу- чир баян хуур хөгжмүүдэд 270 гаруй дууг сайхан төглөдөг болсны дээр өөрөө ардын ба хүүх дийн 200 гаруй дууг сэтгэл уярмаар сайхан дуул даг. ЇМАНАЙ ХАЯГ: зөөж байна», «Залхуурч байна» гээд Галсан мээ рэн савад хийвэл үглэн зүхэж хараана. Нэг өдөр Сүхтэй хамт нэг гэрт амьдардаг Даш гэгч цэ- рэг чулуу үүрэн явж байгаад хальтирч ойчжээ, Тэгтэл Сүх түүнийг өргөн босготол Галсан мээрэн хүрч ирээд гөрсөн суран ташуураар ороолгожээ. “Сүхийг чүү ай салган аль болохоор хоргоон байтал чулуу зөөж явсан хэдэн цэрэг чулуугаа хаян Галсан.Ммээрэнг тойрон: --Яаж байгаа чинь энэв. Энэ чинь хүн шүү дээ гээд нэг нэгийгээ дэмжин эрс өгүүлэн байтал тэд ний дундаас хэн нэг нь түүнийг заамдаад авчээ. Тэгтэл Галсан мээриий чамархайны хөлс бур- зайж: --Хүүхдүүдээ яаж байна хө| Ах нь зүгээр л... зүгээр л... саваагүйтэж тоглож л байгаа нь энэ. байхгүй юу. Юу боллоо гэжта нартаа гар хүрэх вэ гээд хоолой дотроо худлаа инээжээ. --Дахинад ингэж зодвол чинь гээд олон цэргүүд гараа зангидахад Галсан мээрэн: --«Жа» гээд толгой дохижээ. МОРИН СУРГУУЛЬД ГАЙХАГДСАН НЬ Нэгэн өдөр цэргийн түргэн жагсаал болж морин сургууль хийх юм болцгоожээ. Монгол цэргийн дарга нараас гадна хэдэн орос сургагч байв. Мо- дон морь харайхаас өгцүүлээд морины давхиан дунд эгнүүлж босгосон нарийн бургасыг алдалгүй тас чавчиж унагаах ёстой байлаа. Эхлээд Галсан мээрэн биеэр үзүүлэх, юм болжээ, Тэгээд шодон сүүлтэй өндөр бор морио хэд ташуурдан давхиж ирээд эхний бургаасыг чавчиж, цааш хэдийг өнгө- рөн сүүлийн нэг бургаасыг дөнгөж шүргээд гар- чээ. Цэргүүд нэрхийтэл хөхөрөлдөв. Тэгснээ цэр гуудийн нэрийг ээлж лараалан дуудаж чавчуул лаа, Зарим нь сэлмээ бүргаасанд дөнгөж хүргэнэ Зарим нь нэг юмуу. хоёрыг чавчиж унагаана. Тэг тэл Сүхийн нэрийг луудлаа. Тэрээр эмээл дээрээ зөгсон мозины давхиан дунд хоёр талдаа эгнуулэн босгосон бургаас бүрийг үлдээлгүй чавчин ойчуу- лаад морины хурдааэ явж байхлаа газар зангидаж тавьсан алчуу?з їпуеөэн авлаа. Цэргүүд бахаруөн хаш:араллав. Түүнийг харж байсан цэргүүд ихэл баярлацдгааж баяр хүргэжээ. Тэгвэл нэг орос бага тарта Сүхэлллөхөж ирээд газ барин: --Вот хорошо! гээд эрхий хуруугаа дээш өргөн ер бусын баяртай инээмсэглэжээ, Тэгээд чаат яаваулаа өлрийглө /этотиы тээ: хатржэл. ҮЛ ЯЛИХ МАРГААН Сүх бичиг үсэг сайн мэддэг, эрдэм номтой, мо ринд эрэмгий хүн гэж монгол, орос дарга нард ихэд магтагджээ. Нэг өдөр монгол орос дарга на- рын хурал болж түүн дээр Сүхийг бага дарга бол гохоор орос сургагч Лапатин саналд гаргажээ. Тэр саналыг монгол, орос дарга нар зөвшөөрч ганцхан Галсан мээрэн л арай люу болдоо, цэргүүд «уруу татаж мэдэх вий» гзэд тас зөржээ. А244А2ААА4: ААЛААДААААЦ2 КАААААХАДАААА4 эвлэг Л. БАТСҮХ тороо» ерооро»оар»»»?»о»Ссэосэ»сснэ? ээс й»0 Є»б Ло рьб Өр оо ар с в» есар о Єроо Єо» 0 ав» Євьс ёс» ав» ос аа» о Өв» бар о оир орь о өВ» о ап» 6 ав. ХӨГЖИЛТЭЙ ГУРАВ рин дотор тойргийн эсрэг зүг рүү хөдлөнө. Дараагийн дохиогоор гадна тойргийн “хүмүү! дотор орж зогсоход дотор талын тойргийн хү мүүс гадна тойрогт орж зогсоно. Гадна 1аё- лын тойрогт орж чадалгүй хоцорсон тоглогч тоглоомын удирдагч болно. Байргүй хоцор- сон» тоглогчийг ТОГЛООМООС Хасна. Бий АА ил Ад Т2ТТ2 1111-22-32. “Өд йн йниййниййэиййнй “А-233344 9 1 11-7----0---2:--2--02-3 Сүхбаатарын нэрэмжит улсын Хэвдэх үйлдвэрх хавл Улаанбаатар хот МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар. УТАС: Харпуплагатай эрхлэгч - 268389. Захидал хариннаа - 2 ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЧҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮүҮҮүҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮүү Хувьсгадч үзэлтэй Лапатины шургуу зүтгэлээр Сүх хэдэн хоногийн дараа бага дарга болон дэвнь-. жээ. Түүнийг бага дарга болоход цэргүүд ик баяр- лажээ, Сүх цэргүүддээ их хайртай, дотно, гачигдал зовлонг дорбүр нь ахлах дарга нартаа дамжуул- на. Өдөр бүр хөл гарын сургууль заахаас эхлээд модон морь хэрхэн харайхыг зааж үзүүлнэ. Зарим даа Сүх цэргүүддээ монгол үсэг заадаг байлаа. Нэг өдөр Сүхийг хуарангийн орос дарга нарын байрнаас гараад цэргүүд рүүгээ ирж явтал их шуугнан сонсогджээ. Тэр зүгрүү ойртон очвол Галсан мээрэн нэг цэргийг сөхөрүүлэн суулгаад зодож байлаа. дээрээс угз татан хойш таттал. Галсан мээрэн хүчиндээ арай л ойчсонгүй. Сүх түүний дал мөрөд --Та юу боллоо гэж цэрэг хүн зодож байгаа юм. Мал адгуус бишдээ. Манай монголчууд малаа ч ингэж нүддэггүй байтал.,, гээд Сүхийг " хөмсөг”. сөхөн эрс шулуун өгүүлбэл Галсан мээрэн уур нь багтаж ядан, НЭ, : --Уухай| Яана гэнээ «муу нохой» чи. дарга хүн байтлаа энэ муу «зулбадасыг» өмөөрөх санаа байна уу? Тэх бий чи. Би Богд их эзэн Шю (1Шю- Шу-Жан) ноёны өмнө гавьяа байгуулж жинсээр шагнуулсан хүн хэмээн баахан хашгачиж байснаа: --Юу болохы чинь үзүүлнэ дээ гээд зүхэж 8а- насаар Галширын унаганы удам гэгдэг сартай ху рэн морь унан тоос босгосоор Цэргийн Яам үчиг- лэн явжээ: : 5 ! Энэ маргааны эх үүсвэр ийм учиртай. Өгүүлэх нь: Сүхийн салааны Засагт хааны Чойжин гэгч цэ- рэг Галсан мээрний гэрт түлээ хөрөөдсөн юм бай- жээ. Хөрөөдсөн түлээ нь өөрий нь хэмжиж өгс нөөс урт тайрагдсан шит санагджээ. Тэгээд Гал- сан мээрэн түүнийг тэхээс тэх гэж зориуд урт хө рөөдлөө гэж ийнхүү зоджээ. Сүх цэргүүддээ тэр орой зөндөө үг өгүүлсний дотор: --Бид мөдхөн эрх “чөлөө, эрх мэдлээ тамцлээр олж авна.. Энэ ноёд баячуул захирч байгаа цагт ард түмэн маань амар түвшин, аз жаргалтай амьдрахгүй. Би- дэнд Октябрийн орон, Зөвлөлийн . засагт нийгэм журамт Холбоот Орос улс... Ленин багш тусална гээд өврөөсөө нямбайлан боосон нэгэн хүний 8у- раг гарган үзүүлжээ. Тэр хүний зураг бүх дэл- хийн хувьсгалын жолоодогч аугаа их Ленин.баг- шийн зураг байлаа. Цэргүүд Ленин багшийн зургийг гар дамжуу- лан үзэцгээнэ. Тэгээд Сүхийнхээ хэлсэн үгэнд сэт гэл ньгүнээ хөдлөж Октябрь! Сэсээр улс (СССР) Ленин багш гээд... байн байн амандаа давтан өгүүлж байлаа. Тэднийг гэрээс гарахад хэдүйнээ шөнө дөл бол- жээ. Хойд зүг Лениний орны дээрээс алтан гадас одон гэрэлт туяагаа монголын хээр тал нутаг руу тусган буй нь содон харагдана. Нарны гэрэл цацра хын адил аугаа их Октябрийн гэрэлт туяа монгол оронд үүрийн гэгээ болж эрхт жаргалын наранг үүрд мандуулжээ. Энэхүү эрхт жаргалын наранг үүрт асаан бадруулахад амь нас бүхий л амьдра лаа зориулсан хүннь манай ард түмний хайрт жо лоодогч Дамдины бага хүү СҮХБААТАР мөн. Түүний алдар нэр бидний сэтгэлд үеийн үед мөнх дурсагдана. ” Ч, ЛУВСАНЖАВ өөрийн Төгсөв. Улаанбаатар хот, 1967 он уадАдААДААДБАААААААААДААА ААА ААААДААДДААДААДАА ДАА ААА ААА ААА ААААААДАААААААААААААААНМ/ ХААААААААД3УААААХААААААААДАААААААААААААААААААААААААААА. Хариуцлагатай ! Л... ШАГДАР эрхлэгч Индекс--14140 НЭРЭмжит 81022: :31 0/ 5171 Хүн болгонтой уулзан учрахаар хүндэт нэг зочин ирээд байна, 80- чинг ирнэ гэж аав ээж, ах, эгч Н3- рынхаа хамт хүүхэд та нар ч бас хү лээсэн шүү дээ. Ашгүй зочин маань ирлээ. Хүүхэд та нар гараад хар л даа. Өвөл болжээ гэж хэн хэнгүй хэлнэ, Зочин маань: өвөл шүү дээ! Ямар гоё вэ? Шинэ цас, шинэ баяр! Анхны цаснаас атгаж аваад алналан шидэлцэж хөөцөлдөн гүйлдэх бас Ч аятайхан/ Хөөрхөн дүү иар чинь цав цагаан цасан дээр мөрөө гарган тэнцэн явах даа хичнээн баярладгийг санаж бай- на уу? Багачуудаа та нараас хэдэн асуулт асууя. Та нар цана тэшүүрээ бэлдсэн үү? Сургууль гэрийнхээ ойролцоох уул толгод, гол мөрөн, мөсөн гулгуурын газар очиж байна уу? Одоохондоо та нар очиж амжаагүй байж ч магад гүй. Харин очихдоо цана, тэшүүрээ заавал авч явна шүү. Танай анги бү- лэгт цанаар гулгадаггүй, тэшүүрээр явж чаддаггүй хүүхэд бий юу? Салаа салаагаараа цана, | тэшүү- рийн тэмцээн зохиовол . чаддаггүй хүүхэд заавал сурах гэж хнчээлгүй яахав, Пионер хүн «Хэзээд бэлхэн» гэж гар өргөн ёсолдог болохоор цана тэшүүрээр гулгаж сурсан буюу сура хад хэзээд бэлхэн байгаа! Бүтэн хагас сайн өдөр цэнгэг “мартдаггүй агаар эм. ЮМ хоног ажил- агаарт зугаалан явахаа биз, Эх орны маань үтэн долоо шүү дээ, АВЬЯАСЛАГ. Арван цэгдүгээр сарын эхэн үе. Хүүхдүүдийг гадын төвд ирэхэд. дарга асуув. ОРОН БҮХНИЙ ЛРОЛЕТАРИ. НЯР НЭГДЭГТҮ/! //115-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН 18400 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУЛ! 1ХЗЭ-гйн Төв Хоёод, Т.Суквллтлрын Э? онголын ПионеРИЙН БАЙГУУЛААГЫН Төв Зөвлөлийн сонин лаж ядарсан оюун тархий чинь улам улам сэргээж шинэ сонин бодол сэт гэл ч төрүүлнэ. Шүлэг бичдэг хүү- хэд үзэг дэвтэртэйгээ явж байгаад өвлийн тухай шүлэглэх гээд үзээрэй. Тэгвэл гэртээ сууж байснаас бүүр өөр шинэ сайхан бадаг мөр урсан орж ирнэ. Зураач хүүхэд ӨВЛИйн ТУ хай зурагаа ангидаа юм уу? Пїноне- рийн танхимдаа бэлэглэвэл их сонин дурсгал болно. Аль нэг анги, бүл- гээс санаачлан «Өвөл» гэдэг үдэш- лэг уулзалт зохиож өвлийн тухай дуу, шүлгийн тэмцээн зохиож ч бол но. Өвөлд та дуртай юу? гэж салаа ныхаа пионерт асуулт тараагаад үз дээ. Зарим нь өвөл дааруулдаг, орой гадаа тоглуулдаггүй, нүцгэн барил- дуулдаггүй гэхчлэн хариу бичсэн байж магадгүй, Энэ буруу.биш ээ? Гэхдээ өвөл, хүүхдийн сэргэлэн ц0- воо, ажилч хичээнгүй, тамирчин эсэ хийг шалгадаг байгалийн нэгэн багш юм шүү. Өвөл хичнээн хүндтэй 30- чин болж ирдгийг хүүхэд та нар С48- наж байгаа байх, Өвлийн шалгалт, өвлийн ӨВгГөн, Өвлийн улирал гээд юм бүхэн өвлөөр овголдог нь бас ИХ учиртай юм шүү. Та нар өвлийн Ө8- гөндөө ямар бэлэг бэлэглэж байна? Ирэх дөхөж л байна шүү, Өвлийн өв гөн бэлэг ч өгдөг, бэлэг ч авдаг бӨгГ- лөгч аян ч хүн гэдгийг санаж байгаа биз. Өвлийн шалгалтандаа яаж бэлт гэж байна? Танай анги, бүлэг Шшал- галтанд бэлтгэж юу юу хийв? Бага чууд аа, та нар хариулаарай. Өв- СЗөнит-ит-итэР ПИОНЕРҮҮД Баян-айраг бри- -4 Машин дээр их хүйтэц байгаа биз даарав уу гэж бригадын -- “Бид даараагүй “гээд ам амандаа шуугилдав. Хүүхдүүд Ори- гадын өдрөөр концертоо тоглов. Пионер Л. Бумбалай Т. Иваан, Д, Чимэднамжил, П, Дулам, Н. Хажидсүрэн, нар авьяастай пионерүүд | гэдгээ үзүүлэв. хөт, Завхан аймгийн Сопгино сумын 8 жилийн дунд сургуулийн Х9- сэг. пшонер ийнхүү айл зэргэлдээ Сантмаргаз рийн сумын Тариат, Баян-айраг, Айраг нуур бригадаар сум-нэгдэл:болон өд9- гурван хо- ног явж, «Октябрь-хүүхэд» гэсэн сэдэвт концертоо 600 гаруй хүнд үзүүл: Твсат-ат-ит-иат-ыр «аата аата ит -ат-ир ат -иөт-ин-өт- -өт-т-ит-н зэ. Тэд бас МАА-н өвлийн бэлтгэл, бригад сууриа соёлжуу- лах зэрэг яриаг хөдөлмөрчдөд ярив. Д, САМПИЛ атт-иат--ат ити, 24 дэх жилдээ ! 1967: оны 11 | дүгээр сарын | 29 ма (1004) | | Лхагва | лийн улирлаа яаж өнгөрөөх гэж бай на? Малчин аав, ээж, ах, эгч нартаа хэрхэн яаж өвөлжиж мал сүргээ ха риулан маллаж байгааг нь асуун лавласан захна бичсэн биз дээ. Аав, ээж нар чинь дулаан хувцсы чинь бэлтгэж өгсөн, Цана, тэшүүр авч ӨГ- сөн. Та нарыг сайн сурч байна уу? гээд л асуун сурсан захиа бичиж байгаа биз дээ. Сайн, онц гэж хариу лах бахтай ч, урамтай ч/ Бас сургуу лийнхаа цана, тэшүүрийн тэмцээнд оролидогоо хэлбэл хичнээн баярлах бол? Цана, тэшүүрийн тэмцээнд ба- гаасаа дандаа оролцож байсан АХ, эгч нар чинь нэрт тамирчин, мастер болцгоосон шүү дээ. Та нар залгамж лагчид нь юм. Хангайн зарим СУР- гуулийн Хүүхэд гэрээсээ сургууль хүртлээ дандаа цанаар явж очдогийг санаж байна уу? Хүндэт зочин өвөл хүрээд ННГЭЭД ирлээ. Хүүхэд багачууд та нар Ч угтаад, баярлаад авлаа! Өвлийн ТУ- хай шүлэг, найраг, дуу хөгжим эЭлЛ- бэг. Алсын салхи жигүүхэн Амьсгалаар тас няс хийгээд Алтан дэлхий уул тал Мөнгөн хуяг өмсөнө. Өвлийн шөнө тэнгэрийн одод Оч мэт гялалзахад Уудам талд жинчин хүний Дуулах Яруу! гэж Д. Нацагдорж шүлэглэжээ! Өвлийн өнгө нь цагаан/ Хараад баймаар, тэр дунд юу л явна шинэ мөр гарган зурайлгах нь ёстой л уран зураг. Африк тивийн нэгэн зочин ирээд шинэхэн Цас Ороход ал ган дээрээ тосож боож аваад явах гэтэл хайлчихжээ. Энэ бол соннноо/ Тэр зочин нутагтаа очиж хүүхэд, ба гачууддаа цас гэдгийг үзүүлэх гэсэн хэрэг үү дэз, Манай өвлийн цас мөс халуун оронд гайхамшигтай 0- нин үнэт үзмэр болно гэдгийг санаж бэйна уу? Алс холын Вьетнам найз нартаа ч юм уу, захидлаар харилцдаг анд нөхөддөө өвлийн тухай сонирхуулан бичвэл тэдэнд шэгэн сонин Зохнол уншсанаас юу нь өөр байх вэ? Өр- гөн дэлхийг бүрхсэн өвөлтэй танилц, өвөлтэй нөхөрлө! Өвлийн бэлэглэсэн өнгөт цасан дэвсгэр дээр тойроч бүж гээ хийж, уран дуугаа дуулж, хөг. жилдэн наадья, хөөрөн баясья/ Өвөл та зочил! Өргөө гэрээр маань мо- рил/ Бид урьж байна, бид, угтаж. байна!. Б. ХАЛТАР өд00000000000006006000060000Ф00000500000000000000б0000А50СФ00у000008000020095000000200600000000Ф000000000000000009 | саЁ лч, 2 | 2Хөдөлгтбөрийн АРВИЧ БАЙЦГААЯ сарьсан багваахай шигл өдөр нь окопт, шөнө нь «андаа» явдаг байв. Долдугаар сарын 83-ны. өдрийн ту ДИПЛОМ ХҮРТСЭН БҮЛГҮҮД га нь Ичинхорлоо) ХАЛХ ГОЛЫН ! Хүн төрөлхтний түү лалдаан миний санаанаас гардаггүй хэн энд шинэ эрэн үеийг юм. Өглөө бороо татарч нар гарав.Энэ Ёс Хөдөлмөрийн үр дүнд бий болсоц зүйлийг хайртай, гамтай эдлэж, СҮҮ хэрэгдэх нь манай шнопер бүрийц өэрхэмдэлэд зохих зүйл билээ, Төл өдөр орос, монгол цэрэг 5-7 удаа дайралтанд орсон юм. Их буу, пуле- мётын дуу нижигнэж бууны сум дэр нээсэн Октлбрийн агуу х талы! Р. их хувьс! ш 50 жи МХЗЭ-ийз гишүүй сурагчид зөвхөн эпэ оны аймгийн 10 жилийн пин гмийн туст хөдөлмөрөөрөө 24,5 млиигав төгрө- хавар, намрын ээлжит ин Дэд хурандаа Самбуу гуайнд оров, ЭГГЭИ216) НИЭЭВН дийн ойг угтаж, мон- 4, Говь-Алтай аймг Б то Эднийх байртай, тол “зөвлөлтийн ай- . ийн Бигэр сумын т тохилог їртай, олон хү| рамдлын уламжлалт 8 жилий 5-ын «Б» ангийн пионерийн хэдтэй, зочломтгой сайхан айл 5 ша ЦУВ мээн Бэрэн ЭГЭЭ эт гийн ашигтай ажил хийлээ. Мөш Аугаа их Октибрийн социалист (их 2 арын ажлын ид үед 4 ЛУГаар бүлэг, Самбуу гуай миний хүссэн ёсоор Соёом “Өдрийн гурван цаг... гэхэр хувьсгалын 50 жилийн ойгоор «Соёлч--цэвэрч» айгы бүлгийг шалга- АГ Сүхбаатарын нэрэм | 5. Дориоговь аймгийн төвийн 10 жи | Халхын голын тулалдаан, 1945 оны ӨЭЛСЭгүд глэарирсэн байх руулахад залуу багш Адьяа, Банахүүлэарын удирдсан 2.3 дугаар ан- инт МП байгууллагын ЛИЙН ДУНД сургуулийн пионерийн бүлгэ | чөлөөлөх дайнд оролцож явсан 73 зун юл л йн 11 дүгээр бри .. тийн сурагчид бусдаасаа шалгарав. 2 ангиудын суух сандал, бичгийн У9ҮУ--19Ф69? (ы, совлол, 2Ппонс мийн 19 дугаар бүлэг (дарга нь Эрдэнэ | хайгаа товч ярилаа. Шэвнэлхаалили ара рвич гамч бай я! ширээ. бэхийн толбогүй цэвэр иамбай, анги нь цэвэр сайхан байдаг рюян “тэн имны газраас пиоперийй Р Булгай айм. к 1936 оны хавар. Энгэр газрын цас хой РУу. Сорох йсныг шахав.. Хавь - Энэ иь сурагчид хөдөлмөрийг эрхэмлэн имагт анги. танхим, ши бүх бүлгүүдийн дунд «Онтябрь ба хүүх Хийн Пионерийн 3 Өөр СЛРУ сургуу ханзарч тарлантсан өдөр но- ойр өвс ур, єр үгүй. дарь хүхэр рээ сандлаа цэвэр, гамтай хэрэглэдгийн гэрч юм, Манай сургуудийн 3 дүүд» гэсэн сэдэвт ажлын уралдаан вар дийн аигийн 4 ын. ү2 ээнн ийн хой хуцав. Самбуу хүү гэрээс гар- хүний цусанд нэвчсэн бараан галар л СУГБУТ) хамт өлоп хашаандаа хэвириэн улнас 178, алтап Харгайа 07, нутгийн Бэл гар ын ШСаЛүал йн ГЭРВР 7: ДУНДГОВЬ 87-88 аа ийн 10 иш. | 74 багийн дарга Нэхийхүү, үнэгэн” үлдсэн байв. улиангар 36, алимын мод 98, . бургас бут 198 . ширхгийг тус тус Г еж ла бу лоовуузаа сөхчихсөн, цагаан 59 цэцэрлэгтэй алим ойгоо Угтсан радио шугаман жагсаал дээ ДИЙН СУРгуулийн шиоперийн бүлгэмийн | зогсон байв. Би морий нь улаанаар | Ингээд бид 8 дугаар сарын 20 хүр Манай сонины бага хурал тарьц сайхан цэцэрлэгтэй болоод намар нь давхин хүрж рээ рапортлаад, эз өдөр эх орны маань 9-ЫИ «Ё» ангийн пионерийн бүлэг. заа нээж, Нэхийхүү, гуайг зэртээ тэл хориглолт хийж, наймдугаар са л ич Өүи Ч Үүнтүн хУХнды ны, АВ хдахрөнн Ханннчэн: СҮЕСУЖЛ үүжил Ь, ї » бохир болгодог, гутал хувцсаа зөв өмсч янзалж чаддаггүй сурагчид мэр рын 20-нд вх орноо дайснаас чөлөө. В, Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жи өнцөг булан бүрт «Октябрь ба хүүхэд» жи- 2090ФФФО9ФФО909Ф0Ф0Ф20000000000005 гэсэн бүлгийн содовт ажлыг шалгаруу. ЛИЙН сургуулийн пионерийн 1 дүгээр | 9РУУЛа8. Нэхийхүү гуайн өмнө даан: м. Хөх өнд- лах ажиллагаа үргэлжлэн явагдаж. бү бүлгэмийн 13 дугаар бүлэг “(бүлгийн | Жиг хэрэн ээслээ гэж цайж олох цэн эс он маг ЗЬмй шара 215 р сэр байгаа нь харамсалтай, Жишээлбэл, цэвэрлэгч эгч нарынхаа хөдөл лэг бүр «Плбиарийн үнэн»: сонийы 1007 дарга нь Ганболд) Нэхийхүү гуай аавтай тамхилж байс Цээл Нэрээ улаэаүрцсаг АГ 17 | ёЭ мөрийг хүндэтгэдэггүй 8-ын ангийн Д,Ж, 7дугаарайгийн «Б» Л... зэрэг дахь дугаарын нэрэмжит шагнал хүртэ 9. Увс аймгийн Өндөрхангай сумын | "04: нээ баруун гараас бидэнд 500 метр дэвхнүүдийн ярил цлага сурагчид байпа. Бас дэвтрийн цаас их хаядаг, урдаг гудамж талбайг 2 новшруулдаг 10-ын «А» ангийн Ч, АЛ... нар байна. Тэрч бай- хөдөлмөрөөр суулгасан алимны модноос энэ пионерийн 10 дугаар тугай өөрсдийнхөө хүч, чармайн өрсөлдөн байв. ДУНД СУргуулий! цэрэгт мордох одртов. - За, Самбуу хү нН 5 : : 3 : 3 3 3 : 3 : хийн төлөө хүч 1 Бүлгүүд садэвт ажлаа Октябрийн ту (ҮШуүл» 1 дүгээр бүлэг (бүлгийн дар | цаг болжээ. аймаг орно э Р ЗХУ) 5) й яан дор аз жиргалтай өсөн торниж амь гань Ангиа) гзж хэлээд мордлоо, Би, шинэ цэрэг нэ шийдвэрлэх тулалдаанд ма: Ф Саяхан нийслэлийн 28 дугаар сургуулийн пнонерийн танхимд хэ- намрын байдлаар 42 ширхгий нь гэмтээж, алсны улмаас аяч дарч байгаа манай хүүхэд багачуудын 10. Архацгай аймгийн Хангай сумын | нийслэл хотоор дайрдаг їзж сонссон «найх ч, дайсан ч агаараар довтолж, 3) сэг идэвхтэн пнонерүүд «Хөдөлхөрийн үнэ цэнэ» бага хурлын сэд- чадаагүй байна. "ийм сурагчид хөдөлмөрийд үнэ хэнийг бодож, хөдөл. амьдрал үйл ажиллагаа. монгол-зөвлөл- ДУНД сургуулийн пионерийн 11 дүгээр | болохоор юм үзэж, нүд тайлна гэж Хунд, хөнгөн, морьтой лвган бүх л 4 43. нийг хэлэлцлээ. мөрч, соёлч, арвич байж энэ бага хуралд идэвхтэй оролцох нь чухал тийн ард түмэн, ппонер багачуудын нө. бүлгэмийп 8 дугаар бүлэг. баярлавч нутаг ус, аав, ээж олон дүү зэр зэвсэг, арга ухаан, хүч чадлаа Ф байна. хөрдөл найрамдал их дүүгийн тус- 11. Улаанбаатар хотып 19 | дүгээр | нараасаа холдоно гэхэд хэцүүхэн л гаргасан юм. Бид ч тулалдсаар дайс Эр -- Өглөө бүр «Гутлаа арчаад ор» гэж. шаардуулаад байгаа хүүх- 5 Ш, БУД замж, Лепипий: цэрэмжит ицоперийн дунд сургуулийн Эрдэнэдэлэг даргатай | байсан. Нийслэд хотноо сар гаруй ныг нэхэн хөөв, Хилийн орчим нэг 9 дүүд чинь намайг олон хүүхдэд шаардаад ядарч байна гэж тун Ч са- 5 байгууллагын хөгжилт, түүний ажлын йпонсрийн 13 дугаар бүлэг. болоод Баянтүмэн рүү явлаа Би асар дотор японы самуурайнууд том 5 нахгүй байгаа юм. Тийм сурагчдыг «Гутлаа арчаад ор» гээд тасралт- 0200Ф0о000Фо9Ф0ооФооооФоооссооо4о »ОФ Ф» ООюою од туршлагыг сурталчлах, түүйзэс сурах 12, Улаанбаатар хотын 2 дугаар дунд | зүүн хязгаарын жанжин Сүхбаата. бага тогоонд цагаан будаа агшаасан Оо 5 2 т, » үндсэн дээр урьдлас тодорхой . сайн сургуулийн 2 дугаар бүлгэмийн 2 ду. | рын Улаан тугийн одон тэмдэгт 6 ду нь буцалж, шанага нь тогоондоо 0у. 3 гүй 5 минут хэлүүлбэл ядаж хэл нь цуцаж, үг хэлэхэд ч гэсэн хүн : МОНГОЛД ХӨЛ БӨМБӨГ 11141 ХӨГЖСӨН НЬ бэлтгэлээ хайгасан учраас амжилттай гаар бүлэг (бүлгийн дарга нь Оюун) гаар морин дивизийн 15 дугаар хо- рзэстэй байв. Эхорны минь алтан 9 тодорхой хүч хөдөлмөр гаргадгийг ойлгох бол уу гэж жижүүрийн ан- зохион ивуулж өнгөрлөө, Аймаг хотын 13. Улаанбаатар хотын 5 дугаар дунд рооны хоёрдугаар морин суманд хөрс шороог бузарласан бузар дайсан 3 гийн сурагч Бямбаа хэлэв. 3 1930 оны үед монголд ажиллаж бай инойгрийн адвлол! шалгарсан бүлгүү сургуулийн 4-ийн «Б» апгийн сурагч Эр- | байлдагч боллоо. Бид удалгүй Там- ингэж чанасан хоолноосоо ч амсаж ээ т Б --11--9 сан Зөвлөлтийн мэргэжилтнүүд амралт дийнхээ ажлын тухай шуурхай мэдээ, дэнэбаяр даргатай 13 дугаар бүлэг. 2 --Тэгвэл ойлгопо шүү! Харин хапын сонин, мэдээлэл уншдаггүй 2 болоц чөлөө цагаараа хөл бөмбог тогло- илтгэх, хуудсаар ирүүлж, тэдгээрийг 14. Улаанбаатар хотын 24 дүгээр 3) сурагчдад, энэ сонин мэдээллийг чамд зориулж, чамайг юм мэдэг, Дуу? О дог байсныг залуучууд ихэд сопирхон хянан үзэж дор Чи ЦвүүХ БЭХ «Пио дунд сУрсуудийн 7-гийн «В» ангийн пио 5 заг гэж энд тэндээс мэдээ материал цуглуулаад хэдэн цаас зар- 5 «Хаалга гаргах» тоглоом гэж Л нерийн үнэй» сонины Дахь дугаа. нерийн бүлэг, БУХ й й , - -Ё Фо тэдний! урайц глодог байжээ. 1931 рын цэрэмлай дипломоор шагнагдахаар (15. Улаанбаатар хотын 22 дугаар Зиэцуулж өвгөгөнгийн улаа урах будаан хаванд яаах дүүртэл шонаны ур Өн” болоход тусгай, хваага зааг шугам шалгарч байпа. Үүнд дунд сургуулийн б «А» айгийн сурагч 2 хон биднийг хичнээн хугацаа зарцуулж, хэдий хэмжээний цаас, будаг 3 татсан талбайд зохион байгуулалттай 1. Оворхангай аймгийн төвийн 10 жи Д. Алтанцэцэг даргатай 8 дугаар бүлэг. 2 үрдгийг яаж ойлгуулах вэ? гэвс ханын сонины эрхлэгч Галсанпунцаг 5 тогдох болж, улмаар биеийн тамирын лийц сургуулийн б-гийн (22 ангийн Ер 16. Булааасчцган хотын 6 дугаар сур 3, 5 асуув, Нямдорж нэг сопин гаргахдаа л өөрсдийнхөө дэргэд суулгаад 3 ажлыг сайжруулах бүлгэмээс хоёр баг 7 Г ЭС бүлгийн гуу: д 1 сурагч Тө, 1 4 2 Е, Ч з Ёунланд Тал улнаас, шРҮХ 9 “ДАргАгАДЫ1 АА АЛ НАН ЛЭХ 234 5 байвал ойлгоно доо гэхэд хүүхдүүд инээлдэв. Пионерийн идэвхтнүүд 3 байгуулж, Зөвлөлтийн Зчидежи1 30 анср ! Д 19 : ” 2 1 8 Б - Ч 1 дээр заалгай хичээллэж, мөр оны найм- 7 т Г зали-ууд С а ар су! сдий шш, СО) С2 8 х: (| нар, эдэлдэг Ф Дд 11 тРСоРЧН ал үхэл нтайй БЯЧ) зухШи лан Загийд СУУХААР Ф|Р | саг булаг орж тэндээ 1938 он дуус чадалгүй бут ншргийсэн юм. Нэг Р уулны Ыл зоны Е ҮүсЖОАН ӨгБайСЛЫй Эр звьил 3 дугаар сарын Ө-нд хөдөлмөрчдөд анх «Б» айгийн Сор-од: даргатай. пполерийн ваасүрэн даргатай 11 дүгээр бүлэг. тал байгаад 10 дугаар сард Халх 20- харсан чинь цагаан өмд цамцтай нэг Х Ү Ц ЗиЛЬЭЭ Вур ХХБ аа Ээ нд ӨЛБОАЛ 221 бүлгийн «Октябрь ба хүүхэд», Улаанбаатар хотын Э8 дугаар сур | лын наахна Сүмбэрийн цагаан нуу. хүн холбоо хоёр морины нэг дээр 5 тооцоолон ярилцав. Нийгмийн болон хувийн эд хөрөнгийг гариг гамтай 2. (936 онд Зөвлөлтийн уурхайн мэргэ 3, Өвөрхангий аймгийн ХАрХорциэ, гуулийн 7-гийн «Б» ангийн пионерийп мэр цлиндис түрүүн цол зюрдчахсон: зВөБОоны хожорон 5 эдэлж хэрэглэдэг, хайрлаж гамнадаг болгохын тулд тэнд орж буй хүч 3 жилтиүүдтэй Налайхад нөхөрсөг уул. жилийн дунд. сургуулийн 8-ын «А» бүлэг (бүлгийн дарга нь Сарантуяа» тус | той очоод, тэнд бага дэслэгч болов. муу) Өөрт: 27 Ё дэг 54 2 с , Ё м, залт зохиож, монголчууд хөл бөмбөгийг ангийн пионерийн 11 дүгээр бүлэг (дар тус шалгарав. 1939 оны нэгдүгээр сарын 6-нд са- сандрахдаа мордсон байжээ, Наймду 3 хөдөлмөр, хөрөнгө зардлыг хүүхэд бүрт, мэдрүүлэх нь чухал Юю 9) авхаалжтай сурч байгаагаа шалгуулж, лаан дарга болж дэвшлээ. гаар сарыг дуустал бид эрэлхэгээр 3 Тухайлбал өвлийн турш зүлгэн дээгүүр яваад сам гаргачихсан хүнийг 5 хөдөлмөрчдөөс өндөр үпэлэлт авчээ, Талын жавар тас шилбүүрдсэн тшлалдаж эх орноо дайснаас чөлөөл. 2 сэргийлэгч нар бүртгэж байгаад хавар яг тэр газар нь зүлэг суулгуул 9 Энэ үеэс эхлэн цэрэг, сургуулийн нэг өдөр бага дэслэгч Самбууд солаа 799. Бид энз нэгэн жил дайны хүнд 2 төвлөрсөн газруудад залуучууд өргөн 2525!!! !з Орчин үеийн хол домоөг тус наасаа толгойн сэргийлэхэд . гурван бэрх, зай гамшгийг нүдээр үзсэн юм. 9 бал хойтон өвөл нь тэр хүн яах бол гэхчлэн ярилцжээ, Баатар нөхөд 5 тоглодог боллоо. 1947 онд улсын хЭдлт оронд хөгжих үндсийг тавьж, манай хол хүн өгөх тушаал өгсөн ёсоор Ринчин Өнгөрсөн зун би Халхын гол уруу 5 минь энэ мэргэн аргаа ангн бүрдээ бүтээлчээр хэрэглээд үр дүн- 9 га шалгаруулах тэмцээнийг явуулахад Ер ан Уусан түүхаэйд шинэ үе- дорж шгэдээ Эг ттүрлөчсалнт лэйс Биулонгүүг рвллрнн УоЭн Ни гий нь үзэцгээе гэхэд тэгье, тэгье бас сониныхоо хурлын материа- 2 Даргад БН Цанины «Хилчин» пийгэм- Улсын шигшаа баг 1956-1907 онд 3 “ өөр болжээ. эн б Г 7 лыг судалж ашиглацгаая гэлцэв, 5 дэгийн Жадамбаа ахлагчтай бар аврага цийт 35 уд ЛД гУУЛ муун хаан овоог чиглэв. Бидний 25 гэж үнэн юм даа. Өвс ногоо нь ха- 5 уд Ш ц 5 болж, шилжид явах айхны цом авчээ. тог дож н ДиАЙ Ер З.нүэхүэеТ ВГ нөөс нэгэн цагаан морьтой хүн ай- дцурч, алим жимс нь СУсүнэн? Бур! 5 Р, ЧУЛУУН 3) Үүнээс хойш улс хувьсгалын ойн бая- шиж тэргүүний сайд баг болтлоо өслөө, сий, Юун хүн бол гэлцэж байтал ойр сайхан байсан даа. Гэвч дайны, ү Хос 5 2 руудаар хөл бөмбөгийг ямагт тоглуулах 19889“ соцугаал НИ, гийн 5 Я тож ирвэл холбоо барьж байгаа ма ний сэтгэлд үлдээсэн шарх здгэрээ- 9000090Ф00000000000Ф00Ф000009О00000000000000ФФФФОФ?ОООФООФ болсноор барахгүй. зөвлөлтийн мэргэ- холбоо байгуулаг даж Төөрай Мулан 5 Р - 2 гдаж, эгцээ! : най хүн байв. шомр, ёслоод гүй байна. ө жилтнүүдтэй албай ёсны нөхөрсөг уул- 2000 гаруй гишүүдийг Иатгасний: дотор Нөхөр сумангийн дарга аа, Хилээс ын залт аохиож хөл бомбөгчдийнхоө хүч спортын мастер 14, бусад аарэгтэй та» зучин химн Барихаакны ЗЄВ Маалэү ЭХ ЛЭЦ болов. Гэвч хөл бөмбөг мирчид 300-гаад, улсын шүүгч 40. 100, морьтой хүн нэвтэр: гэж мэдээлэх 1 П нь нийтийг өргөц хамарч чадахгүй бай- бусад аз Эй ЧИ 1 708500 нь чих бан ов. Би «Дайсан!» үсэн ТУЛАЛ МЛ Югославын үндэсний баяр лаа. Зөвхөн «Соёл» нийгэмлэгийн Рад- хайн Цалийн зэ ҮГ уй ганц үгийг онцлон тогтоож, үл мэдэг сөн орон, Югославын 2 500 орчим наабазар ахлагчтай баг, Галсан ахлагч- Фан ” дэх сониуч байдалд оров. ? л ЕХХэЭр, Уух Зурхайн ”байгуулдагад тай мөн нийгэмлэгийн хоёрдугаар баг, Эр ШОЛ ад хблбоолоос санаа» 1 нөхөд мааны, 3 1 сая гаруй хүн ажиллаж байна. Дамдинжав ахлагчтай хөдөлмөр нийгэм. бийг байгуулан. маный л эмогийн нау. -- Дайсан тэр байна гэж заацгаав. ї лэгийн ба --1956 3 0 лап, манай ирээдүйн хол Тариалангийн 15 орчим салга тал. агууд 1947--1956 опуудад ма. бомбөгчдийг төрүүлэн гаргах лорилгоор Нийслэлийн 33 дугаар сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн гиш сургуулийн пионерийн бүлгүү! ЮюФоо - »2000Ф0000000О20200000ОФОО00ФО0Ф00000Ф0000:00Ф000Ф0ФФФОООООФОФООФоОо6-22000ОФООФОООООООО0006ООоФООс , ЭГЧ ДҮҮ ХОЁР 3 өөрчлөн хувиргах ИХ Хү- байдал асар хүнд байсан онолын зэвсгийг бүтээсэн рын 23-їд Парижаае 1858 оны 1 дүгээр са- 7 Эгч дүү хоёр охин Ду 3 Ф Энгельс сэлд автжээ, 21 Настай учир Энгельс пролетари хоёр их хүн анх уулзжээ, Маркст бичсэн захидалдаа. рыц 14-нд Карл, Маркс, говь зйхгийн Эрхээ хэн 3 5 залуу Энгельс Берлил хо- аарын байдлыг олон та: Ф. Энгельс К, Марксын Энгельс. коммупистуудын Энгельст бичсэн захидал- эс сутын дунд сургуульд бий. Пролетари ангийн агуу 29Д ЦЭргийн алба хааж эу лаёс нь тунгаан судлаад хамт 1848 онд «Комму- үзэд санааг тодорхойлох. даа: «Миний бие овоо шүү 9 Эгч Нэргүй нь 7-гийн «Б» ЕЭ Ч Нар, Марка. лӨвД зав чөлөөндөө их сур 1845 онд «Англи | дахь инст намыа тунхаг» бич-о доо Жишээлбэл би өнөөдрийг (0 ангид, дүү охин Өнөр 5-ын 3 Е ИнЦый нөхөр эс туулийн лекцэнд суун ажилчин ангийн байдал» жээ. Энэ бол шийжлэх 1, Пролетари нарын Хүртэд тоёрхож, байсан 5 «Б» ангид сурдаг. НУВАЦАНЭ Фр арын Эн- | ДЭвшилт үзэлтэй | оюут- гэсэн өгүүлэл бичжээ, Эн9 ухааны коммуниамын АНХ |-эрх ашгийг хашмал», бүр «ашгийн тухай номлолыг Ф Эгч дүү хоёр саяхан бонд Германы Ревн жуг нуудтай нөхөрлөсөн ба? өгүүлэлдээ Энгельс проле- ны программын баримт жуй нарын ашиг сонцрх- УТ цохилоо» гэжээ, 3 Байрхугагр ын хэлний эчнээ Р на. х 4 5 жийн Бармен хотод 1820 ЗҮрРЬСВҮЛЭЛ-21Н Хүлэрсэг шалын “Лара сүрцалын дугаар са. “ИН Өгрэглхэнэх Өлөөдөр Маркс, Энгельс (0 идэвхтэй оролцож сургууль 4оооны Ш химшсаи Цан Тайххыг ЗОЛ Зи өөрийнхөө ангийг дарлагд рын 14-4д Карл . Маркс 2. ХҮНан, шилүүлэх зам ахай ал олалулын 9 дээрэ Зэс яллэхоВ 23 ны өдөр да: абри Ь л бол хувийн өмчийг устгаж, д “55 дасгалд Х рикийн эзний гэрт төржээ. Лансааны ажил судлахаар малс цлшСЫ цагэв ин нан волгсгагслыг НИЙГМИЙН омч болг 5 "олод илрэл бол салхаа дэл орос дуу сурч, шүлэг, онь- Ё: АА 2 ЭМЦЭГЧИ, тэжээ, Марксын шарил дээр түү- Ч! ох, 5 Ф. Энгельс га идэр нгди орлоо, Тэр үед ка- тэмц: Дд мөн гэжээ, рчл дээр түү. хий дахинд Октябрийн со сого, үлгэр, зүйр, цэцэн үг 9 7 наснаасаа Өхлэн “мөлжи питализм бусад орзыг бод Ийнхүү Англид байхдаа ний алдар нэр үйл | хэ- 3 Үүнийг Хэрэгжүүлэ- рийн С0-.7 “олныг чээжилж сурав. Бас 3 си! ОиҮЭ эн (мө. нэ Е 88 аодУДагнд гӨНдэр ” загас Энгельс социалист боллоо. рэг нь уеийн үед мөнхжи- хэд Хүч хэрэглэсэн ард- ЦИалист ИХ хувьсгалын 50 орчин тойрны юмыг орсоор 5 баллаар Ч НҮДахэг, шовх сөн байв, 1844 онд фралцын | Їїз- Зө» тээх хэлсэн билээ, | чилсац хувьсгалаас өөр ар жилийн Ойг тэмдэглэсэн хүрюн ойр зуурын юмны К, 1 иж ХОТО, олетарийн 1 оны 10 дуга: Ё байх ёсгү х о Зүйлийг орсоор хэлж санаа- Энд ажилчин ангийн аж рнж Дд опр р! дугаар с8 га зам байх Ёсгүй» гэжээ. явдал юм "гаа зэвгрүүЛЭ” чаддаг болж 23 ФФФ09002090Фд00(00004: /йн зохиосон ажлын дүнг хөлэлцэж д (29 ЧИилээд тэвдэн байж олж хартал ца- тай тулалдаж, тэд зугатсан болно. Дарь хүхрийн утаа бүү уу, шинэ сурагчийг санагдуулав.Сам буу гуайн яриаг тэмдэглэж дуусаад, үзэгдэг байн 20 хувь нь хөдөө аж ахуйн бай- сэн системд анхан шатны сургууль, най тэргүүний багуудад тооцогдож, хот ажиллуулснаар анхны улсын байгуулагдаж, үүний зэрэгцээ хол олон талт ажилд зохиож байна, шан ху6! гаан морьтой улс дө- гээд дэд хурандаа Самбуу 2уай хүүх Т 5 лсын 4 т 83 фов дорвворөд эгнэсэн үззгдэ6. Хил дүүд ач нараа харлаа. Самбуу цай З.УриаТеНДӨанЫ араг тэдн 2 1956 аар ар зар ИрВЭн Хүүхдүүд зэ. Та нар бол манай ирээ дээр байгаа цэргүүд бид хамт дайсан халимаггүй байх нь шинэ цэрэг ч юм 5280 ялан цвид, ЗХУ-аас | хөд бомбөгийл дүйш Шилдэг хөл бөмбөгчид болох нооц, Югославын ардын гэгээрлийн нэгд гавьяат дасгалжуулагчийг урин ирүүлж хүчин мөн тул спортыг сонирхон орол» шигшээ. дож, онол, практикийн үлдсэн дээр шар 1939 оны 5 дугаар сар гартал бид Д, 3 үү ХБНСЮ улс 1945 оны арвац нэг- дөр бүр шахуу л 100,200 дайсан. Ургийн жаазы нь харвал энгэр дүү- дүгээр сарын 29-нд т глагджээ. | ТУСГАЙ мэргэжлийн сургууль, гим- туу сайл суралцах нь чухал байла. ЭМл 0 2 заримдаа хэдэн ма. Рэн одонтой, цог жавхаатай, нүдэнд 2 ХИНС Кгослэн Улс Балканы "33, ТЄХНИК, тусгай мэргэжлийн Ёнснм2-1-117-: Блы ОгШү Л йлнлайд Хөл бөмбөгийн спортын мастер Би Фулаахан нэгэн даргын том зураг » хойг дээр Итали, Австри, Унгар, Ру АУНД сургууль бүтэн ба бүтэн биш үүхдийг | хичээллүүлш Г.БАНЗРАГЧ шин цэрэгтэй ч дайтаж байсан, тагнуулын салаан дарга байхдаа дайс ны хорь орчим хүн барьсан. Дайн эхэлсний дараахан орос зөвлөгч Чим чунин ирж, бид хоёр хэл амаа ойл голцохгүй дохио, зангаар, эсвэл 4а зарт, цаасан дээр зурж ойлголцдог байв, Бид тагнуулын улс болохоор зол дунд нь байсан нь Самбуу 2уай мөн байв. Самбуу гуай бас 1945 оны чөлөөлөх дайнд сайн тулалдаж явсан хуний нэг. Түүнд «Байлдааны гавьяа ны улаан тугийн одон» хоёр,Зөвлөлт Монгол бас бус одон бий. төврА 2 СЭР сиЛ ЛН ХОРЛОО, өөөлөэөөдө20дддөоолооодородөорадӨөрдддосооооосооосоодооррооцөдддддӨд090000000: мын, Болгар, Грек, Албани улсууд- 7 Юн хид залгаж оршино. штгай дөрвөлжин км газар дээр серб, хорват словени, меке- дон, чериогор үндэстний 19 сая руй хүн амьдран суудаг. Югослав улс хүнд үйлдвэр хөгж- » оо2900ФОФФОФФОО70ос06-/ 225 804 нутаг та- хичээл ФОоФООоФФОоФФФФООоФФФФФФС, Ф0990299220229000ФФФО000099 хугацаатай дээд сургуулиуд бай- даг. Анхан шатны сургуульд 7-15 насны бүх Одоо 14 мянга гуульд 3 сая гаруй хүүхэд сурал- цаж, тэдэнд 100 мянга шахам багш зааж байна. хүүхэд хамрагдана. гаруй ийм сур- байна, С.ДОНДОГ МХЗЭ-ийн 40 ж ийн ойн цэрэмжит нийслэлийн з дугаар дупд сур- туулийн имонерийн бүлгийн тэргүүний удирлагч МХЗЭ-ийн гишүүн сураг жанрын нэмрээ ггхэтэйыыгчыыээ ч нэлээн 4 дан ӨЛГҮ-ҮгЛ,Л.Э “Дорлигийн ах нутагтаа нэртэй сайн уургач байжээ. Дорлиг ахыгаа даган уурга барьж давхи» дуртай. Нутгийнхан Дорлигийг хараад «Тэр ахынхаа хойноос хурдалж явааг нь, унага шиг үргэлж дагана. Бас өө рөөсөө том эсгий малгай шил дээрээ хаячихаад хэвлүүн хүү шүү» гэлцэ- нэ. Зуны нэг өглөө Дорлигийн ах Сундуй унагаа уяж дуусаад Дор- лигт, хандан: За миний дүү тэр саарал даагыг эхтэй нь хөөгөөд ир! Энэ зүчээнд оруулна шүү гэхэд Дорлиг мордон ухасхийж, саарал даагыг хэдэн гүү тэй хамт хөөж ирэхэд тэр даага ха шааны үүдэнд номэгц сөрж дайраад орсонгуйл Сунлүй ах нь Тэгнээ чи бас. барихна гэж мэд- чихэж, опоо морь болохноо гээд уур гач улаан гэдэг мориндоо ташуур өгөн адуугаа бөөгнүүлж байснаа саа рал даагыг дайран уургалав. Адуу- бутран одож, даага дамнан үлдэв. Ах эмээлийн хойно суун гэдийж байна. Даага тэнгэр өөд ГИШГҮҮР эрэх мэт урл хоёр хөлөөрөө самран дүүлэхэд хойт хөл дороос нь ус ол- гойдон зэлтэй унагадын хэвтэрт тө- дөлгүй нуурлав. Дорлиг гайхан хар- вал хэнз хээр гэдэг Хөөрхөн унага- ны нь хэвтрийн ловны орвойгоос ориглож дэргэд овойж. бай сан байна. Дорлиг ихэд шохоорхон дааганы хөл булаг оргилуулдаг юм байна шүү гэж бодлоо. Тэдний гүүн зэл- нээс булаг дэлбэрсэнийг хагартлаа баяжнхын тэмдэг гэй! нутгийн өвөг- чүүл шагшихад Дорлиг баяжиж олон азрага адуутай болох нь гэж бас бөөн баяр болоп Дорлиг хүү гүүн зэлнийхээ дэр- гэдээс булаг оргилуулах гэж орой бүр номхон даагануудаа хөтлөн, дов болгоны орой дээгүүр алхуулж |үзЗ- жээ. Гэвч ус ориглосонгүй. Ахын Ууургалсан даага шиг болгох гэж зарнм дааганы хамар өөд цохиж тэн гэр өөд цоройлгож ч үзжээ. Бас Л дааганы хойт хөлөөр булаг оригло сонгүй Нэг өдөр саарал өнгөтэй дааганы хойт хөлөөс булаг оригло- дог юм болов уу гэж ухаараад, саа халт айлын адуунаас жижигхэн саа рал даагыг нь барьж хэдэн дов дээ гүүр хөтлөв. Бас л ус ориглосонгүй. Цамнуулж ч үзэв. Ориглосонгуй. Тэ тэхээр нь ёх дээрээ очоод: Ахаа дааганы хөлөөс ус дэлбэрүү лэх гэж зөндөө ядлаа. дэлбэрсэн- гүй. Таны уургалсан дааганы хойт хөлөөс ус ориглодог юм уу. Манай зэлэн дээрус оргилохоор манайх фоглныс-и-ни-- л лт л сэл лэли лист лт олвол л «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 4 баяждаг юм гэнэ. Тэгээд бн нэгдэл шиг олон азрага адуутай болно шүү дээ. Та нэг саарал даага уургалаад тэнгэр өөд цоройлгоод өгөөч гэснээ ичингүйрсэн парай гаргаж Тэгээд таны дэлбэлсэн булгийг «Би дааганы хөлөөр дэлбэлсэн юм» гэж айлынхаа хүүхдүүдэд сэлнэ шүү гэв. Ах нь тохуурхан инээж --Дүү минь дааганы хөлөөс ус гарч байгаа юм биш, газрын дорх ус газартаа багтахаа болихоор өөдөө овойсоор байгаад аяндаа дэлбэрдэг юм. Түүнийг булаг гэж нэрлэдэг юм. Яг тэгж дэлбэрч булаг болох гээд овойж байхад нь саарал даага ны хөл цоо гишгэж дэлбэлээ биз. Уг нь даага гишгэсэн Ч гүү гишгэсэн Ч удахгүй дэлбэрэх байсан байж гэв. Дорлиг мухардсан бололтой. --Тэгвэл манайх өлөн азрага адуутай болох уу? -- Хаанаас даа дүү минь! Тэр чинь Балрын үг гэв. Дүү учрыг нь лав олох гэсэн мэтах өөдөө харж --Ахаа та дааганы хөлөөр булаг дэлбэрүүлсэн би дааганы хөлөөр, заавал нэг булаг лэлбэрүүлнэ гэхэд Ах нь: --Миний дүү өөрөө булаг дэл- бэлүүлж ус мөрөнг урсгаж чадна. Яагаад гэвэл нөгөө худаг гаргадаг машинтай ах эрдэмтэй болчихгүй юу! --Ээ гялай би тэгвэл тэр ах нар шиг эрдэмтэй болоод машинд сууна. Урт дуран шиг юм барьж газар хэм жиж өрөмдөх үү? -- Тэгэлгүй яахав. --Ээ гялай, Ахаа би тэгвэл тэр ах нар дээр очно шүү. Ямар мориор явах вэ? --Хурдан хээрээрээ -- За тэгнээ, Би хурдлаад явчих на шүү гэж сэтгэл нь догдлон нүү рэнд нь баясгалан тодорч --Ахаа би адуугаа хураагаад ирэх үү? Би аавын хэлдэгээр танд дандаа тусалнаа гээд адуу руугаа мордон давхилаа. Дорлиг хүү ингэж говь нутгийг усжуулах хүнд хэцүү яруу алдарт эрдэмийг сурах замд орсон билээ. 1967 он нар шигээ мн өнлчрынчэнэнцэөыөжын нөлөөн өнөөнансырндытыэгыагыгыгыгнсгыэгггыггэгэагыэгагыгэгэгггагыгггагыгчыггыэгглэггыэгчггэггэгргчитиэга БаргмгчэРна Сурагчийн үзгээр Хөөрхөн цагаан Хөндийд тонгочин наадаж Өвсний сайхныг идэж Хурдан гэгч нь өслөо, хургууд минь Хундан цагаан хургууд минь Хүрээд ир, наашаа Хэвтэж унтацгаая Хургууд минь. НИЙСЛЭЛИЙН 33 ДУГААР СУРГУУЛИЙН 4-А АНГИЙН СУРАГЧ Н. ХУНДАГА ЕБ---эишэгүишэүшфэшэгэтггшүгГгглттглтжттлё улууж нТЕГА)РЦА!| А!ЇР|НЇН 0110 Шишаглан Ши шсс чг--ж гж эгж эгж эгээ ж гэтэж эгнээ эуг-ж До 22201912 «Х» үсгээс эхлэн морины нүүд- лээр уншаад өгүүлбэр болго! Зөв- хөн уншаад зогсохгүй олсон өгүүлбэрт сануулсан ёсоор пноне- рийн хэвлэлээ захиалаарай! Р. Чулуун дугаар сургуулийн пионерийн удирдагч) э8 ЦАСААР. СОНИРХОЛТОЙ. ТОГЛООМ ХИЙГЭЭ. Өвөл боллоо. Гудамж, талбай, байшин барилга бүхэн цасан хөнж лөө нөмөрлөө, Цас мөс бол барима лын гайхамшигт материал. Энэ бэ- лэн материалыг ашиглан клубын талбар, орон сууцны хоорондын орчим болон хүүхдийн тоглоомын зайд халуун хүйтэн орны амьтад, үлгэрийн баатрын дүрсээр сонирхол той гулгуур байгуулж хүүхэд бага чуудаа эрүүл агаарт хөгжин наада- хад нь тусалья. Эдгээр дүрсүүдийг байгуулахад дотор нь модон тул гуур хийж гадуур нь цас овоолж ца сыг усаар зуурч шаваж бэлтгэнэ. Тэхдээ аль болох үзэмжтэй, хүүх- дийн тоглож: надахад тохиромжтой хийхийг гол анхаарна. Уг дүрсээ сайтар хөлдөж бэ ний дараа хүүхдүүдээ тоглуулна. Тоглоомын талбайг нээхдээ хүүх дүүдэд энд тавигдсан амьтад бүрийн амьдралыг тодорхой тайлбарлавал тэдэнд бага боловч мэдлэгийг өгнө. Гулсах талбар бүхэнд үе үе ус ца цаж шинэтгэж байх нь үзэмжийг улам дээшлүүлнэ. Тайлбар: Зааны нүд, соёо, болжо рын нүд, хушуу, дарцаг туг, таван хушуу, загасны нүдний харааг улаан өнгөөр буюу гоц тод өнгөөр будвал гоё үзэмжтэй харагдана. Гулсах индрийн давцан газраас 150-180 см-ийн өндөрт хоёр хажуу- гийн хашлага нь 20-80 см өндөр бай на, Анаашийн хөлний хоорондын зай 1 метр, өргөн 1,5 м өндөртэй ксэ- ХМ48 (1004) | Манай хаяг: 268883 , Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн домбинатад хэвлэв, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон: 4 дүгээр давхар 408, ам, 415 | ноймрын ерөө. Утас хариуцлагатай эрхлэгч 268832 захидал харилцаа 1 1 ! ! ! ) 1 ! байхад боломжтэн. Халим загасны аманд, мөсөн да лайн станцын овоохойд тоглогчдын сууж амтэ» сандлуудыг байрлуул- на 3 Хариуцлагатай д. Мижид” эрхлэгч Ж. ШАГДАР Индекс 14140 Бүлэг бүлгэмийн ханын сонин бол инонер су- рагч та бүхний сурлага хүмүүжлийн багш юм. «Залгамжлагч» П чуулганыг угтаж " Бүлгэ- мийн ханын сонины уралдаан зарласан “билээ, ГХНИЙ ЛРОЛЕТАРИ: НАР НЭГДЭГЛҮН! 11:55: ЙЛ ХЭРГИЙН. ТЭГЭВ ХЭЭ: БЭЛХЭН БАЙГЛУЛ! мь 49 (1005) Чэн бол пнонер Халбхэн ханын . сонингоо сайжруулахад с “нөлөө үзү 2 Ь ЗЭР инсрй Лхагва 2 А 5 хог үзүүллээ. нэРэмжил, ЗОНГОХЫН ШИОНЕЕЙЙН: Ё Ханын сонины зөвлөлийн гиш | Ханын БАЙГУУЛЛАГЫН ӨВ Зөвхөлийн сонин Үнэ 10 мө “түлэЧлсэн сонингоо үзэмж агуулга сайтай гаргацгаая. АРЭЭН ДУУ» | ХУУДСЫГ ХЭРХЭН ХЭРЭГЛЭХ ВЭ? нерийн үнэнг сонин нилээд. анхаарч «Пионерийн үнэн» сонын уншигчдын хурал хийх үеэр бүлгүүдийн. ханын сонины уралдаан зарлан квуулж бай гаа нь сайн нөлөө үзүүлж байна. Гэвч жигд сайжирч чадаагуй байгаае эрс шүүмжлэх нь зүйтэй. Ханын сонинг сайн гаргахын юуны өмнө сонины зөвлөлийн гишүү дийг бичих, зурах, гэрэл зураг авах авьнас бүхий мэдлэг, чадвар сайтай пионерүүдийн бүрэлдэхүүнтэйгээр сон гон батлах хэрэгтэй. Бүлэг бүлгэнийн, зөвлөл сонины зөвлөлтэй байнга хол боотой ажиллаж, тэдний ажлыг чиг лүүлж, ханын сонин хирболж 0уй талаар нь зөвлөлгөөн өгч байх үүрэг тэй. Ханын сонин бол тэр булэг бүл гэмийн узэл суртлын зэвсэг тул матё риал нь үнэн зөв, алдаа мадаггүй, агуулга сайтай үзэмжтэй байх нь чу хал юм. Ханын сонинд сайшаагдан гарсан бїтоу шүүмжлэгдсэн материа лын аль алины нь мөрөөр ажиллах хэ Бүлэг, бүлгэмийн ханын сонин бол вионер сурагчдын сурлага хөдөлмөр, үйл ьдёралыг суртолчлах дайчин индэр юм. Сайн үйл хэрэг бүтээсэн... “циионерүүд бүлэг бүлгэмийнхээ ханын сонинд сайшаагдан бичигдээд баяр хөөр болт, идэвх нь сэргэн зоригжил сурлага хөдөлмөртөө амжилт гарга- даг билээ. Ханын сонинд ийнхүү сай “ шаагдан /бичигдэж, урамших буюу үүмжлэгдэн бичигдээд дутагдлаа за -0-22 улс орны нэр цуутан болсон пчо нерүүд олон бий Ханын хэвлэл ийн хүү сурагчдын сурлага хүмүүжлийг дээшлүүлэх дайчин зэвсэг учраас түүний агуулга чанарыг сайжруулж, тогтмол гаргаж байх нь булэг бүлгэ мийн зөвлөлийн чухал зорилт юм. Иймээс залгамжлагч П чуулган, «Пионерийн үнэн» сонины 1000 дахь дугаарын ойг угтаж, улсын хэмжээ- гээр бух бүлгэмийн зөвлөлийн ханын сонины уралдаан зарласан билээ. Энэ уралдаанд нийт бүлгэмүүд ам «Бүрээн дуу» хэмээх энэ 3. хууданг зэнцасжлнга и чУулгаж угхаж, «Пионерийн үнэн» соннны 1000 дахьдДугаарын овг тохиолдуу лан «Пионерийн үнэн» сонины газ раас гаргаж байна. Энэ загвар хуу дас манай орны бүх бүлгэмүүдэд очих болно, «Бүрээн Дуу»? хуудсыг «Пионерийн үнэн» сонины ашиглал тад зориулж бүлгэмийн зөвлөлөөс сард 1 удаа гаргаж байх ёстой. Үүнд: -- «Пионерийн үнэн» сонинг ту хайн бүлгэмийн зөвлөл ашиглах та лаар тэр сард юу ХИйснээ Энэ ХУуд санд илтгэн бичих болно. тул жилттай оролцож, нийслэлийн хоёр, арван долдугаар дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл, Дорноговийн тэ ийн дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл, Баянхонгорын сургуулийн тө вийн 8 жилийн дунд сургуулийн бүл гэмийн зөвлөлийн ханын сонин тус тус шалгарч тэргүүн байрууд эзэлж «Пионерийн үнэн» сонины хүндэт дип ломоор шагнагдлаа. Гэтэл зарим аймгуудын пионерийн рэгтэй. 7Кишээлбэл ханын сонинд нэг сахилга алдсан пионерийн тухай гар лаа гэж бодьё. Тэгвэл тэр хэрхэн са хилга алдсаныг ханын сонины мө рөөр хэлэлцэн, эргээд хэрхэн засар саныг нь сониндоо бичиж болох юмаа. Ханын сонины материал ерөнхий дөө томдож байгаа дутагдлыг нийт ханын сонины зөвлөлуудийн гишүүд анхаарч,материалын хэмжээг жижигс гэж, агуулгыг нь сайжруулах нь гол ”ЭЭЛхжл ши ЗЭВТЭН Ханын хэвлэлд нийтлэх материалыг сонины зөвлөл сайтар сонгон багш Чу лрэ Бёа6-а. ё зорилт мон.«БВүлэг бүлгэмийн зөвлөл “зөвлөл өөрийн аймгийн бүлгэмүүдийн ! нэгэнт гарсан ханын сонцнг пионер | ! | сонинг шалгаруулах “талаар онцгой ажил зохиогоогүй байна. Энэ бол ха нын хэвлэлийн хүмүүжуүлэх дайчин нөлөөг гуйцэд үнэлэхгүй байгаагийн илрэл зом. Сүүлийн уед ханын сонины өнгө үзэмж сайжирч гэрэл зураг, чимэглэл сайтай болж буй боловч уралдаанд ирсэн сонингуудын байдлаас үзвэл со нинд тавьж буй материалын шилэлт сонголт муу хэд гуравхан том мате риалууд тавьсанаас үзэмж муутай болох буюу үзэмжтэй болголоо гээд хэт эрээн мяраанаар будах хоёр ду тагдал байгааг анхаарах нь чухал юм. "| ХҮҮХЭД БҮР ХЭВЛЭЛТЭЙ уулын зүүн суганд найрамдлын районы харьяа Төр хурахын сангийн аж ахуйн дунд сургууль байдаг юм. Энэ сургуу- пионерийн удирдагч нарынхаа зөвлөл гөөг авч байх нь чухал юм. Ханын сонин уран чадал муутай, дайчин биш хэл найрлага султай нийтэлсэн мате риал нь үнэн байдлаас зөрсөн бай- вал ханын сонины дайчин нөлөөг сул руулахад хүрдэгийг ханын сонины зөвлөлүүд онцгой анхаарвал зохино. сургуулшїн дэргэдэх МХЗЭ, тионе Сүүлийн жилүүдэд ханын сонинг тогт рийн байгууллагууд онцгой анхаарах молжуулан сайжруулах талаар «ЇНи0 хэрэгтэй бурт уншуулах, туунийг бүрэн бүтэн ашиглах талаар төлөвлөн ажилладаг заншилтай болгоцгооё» Ханын сонинг сайжруулан түүний хүмүүжүүлэх дай чин чанапыг гүйцэд ашиглахын тул ч ис (1111А РБ-ЛЄУЛВа (5886 -- Ямар ямар бүлгүүд «Пионе рийн үнэн» сонинг ашиглах талаар тэр сард юу хийж бусад бүлгээс шалгарсныг -- Сонинд гарсан бага хурал бу юу чухал материалыг салаа бүлгийц | | | | | | | | | | | | | ажлаар хэлэлцсэн тухай сурвалжла | | | | | | | | | | | | | | | | | | | захд га. -- Сонинд гарсан Хүүхдэд зайлш : ГҮЙ чухал материалын хайчилбарыг хадах, мате- -- Сонинд гарсан чухал рналууд задлан тайлбарласан өгүү лэл бичих, эрэр - Тэр сард сонин сайн уншсан хүүхдийн тухай сурвалжлага, гэрэл зураг, сэтгэгдэл -- Өөрийн бүлгэм, пнонерийц ту 2 хай «Пионерийн үнэн» сонинд гар- 2 лийн пионер сурагчдын дунд 1968 ! сан матен ) аг ы оны хүүхдийн хэвлэл захиалгын 72 рэгт хэрэглэх болно. Кан үлнвл эн ажил өргөн явагдаж байна. «Пио 24 «Пнонерийц үнэн» соннны за нерийн үнэц» сонин 80, «Залгамж- хиалалт сайжирч буй боловч ашнг лагч» сэтгүүл 110, «Оюунтүлхүүр» лалт одоогийн шаардлаганд хүрээ- ац сэтгүүл 90-ийг захиалсан нь хүү- гүй байгаа учир энэхүү хуудсыг со хэд бүрт хүрэлцээтэй болсон бай : нин ашиглалтад . улам баяжуулан на. Энэ ажилд 1-А, 5--А, 6--А, : уисж3лн, шүйалЛ анг 7-А ангиудын сурагчид идэвхтэй шах ДУУХ? М--2522 Ц.ОУН дартүдад анг оролцлоо, Д. ДОЛЖИНСҮРЭН лийн эцсээр «Пионерийн үнэн» сони ноос юу сурав?» гэсэн сэдвээр ун шигчдын хурал хийж «Бүрээн дуу» 2 2 Хуудсаа хэрхэн ашиглаж, соннн уншиж ашиглалт сайжруулснаа дүг 3 Ч нэх хэрэгтэй. Ницэн дүгнэсний БҮЛГЭМИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ХАН : со здэст тэр жввид айлацорвин | үнэнэ.. АВСАН ШҮЛЭГ АНЫН СОНИНООС : сонинд хэвлэгдсэн зүйлээс хэрхэн 1 . с22 суралцаж тэр нь хичээл хүмүүжилд Сансарын уудамд Тийм ээ, би : хэрхэн нөлөөлсөн дүнгээ «Пионе шинэх со8. Тэргэл саран дөэр очиж 27 : Бн-д 1олнэ сонины | газарх, Врүүлж айхан бүхнийг Таван тивийн хүүхэдтэй 1. Тэргүүн байр 7 Үзлээ бн Тойрон наадна. эзэлсэн Дорноговь айм- | 218ОНЕРНИН цүнхэнд СоННЫг гийн | төвий 3 Тэргэл саран дээр Зуг9 ЯН “ДХУВА СУРГУҮ. ....-эи эс төлгэмии Л эиБЭ Элл хан үүдгээ асаагаад Ангараг, Сугар дээрээс лийн бүлгэмий нгоос Тавчнтүнний эдтэй й үлгэ ын н ханын сони авав. Соёлч нөхөрлөлийн ахлагч н хүүхэд Алтан тарна Д.Нацагдорж тэмдэгтэн П. Дэмчигсүрэн бол тэргүүний тоочин Тойрон наадлаа. Ангараг Сугар дээр ! Алтан тарна - Амтат жимс тариад Хураан авлаа, Хураан авна. юм. Энэ сурагц 1967 онд 10-6 ангид сурч байсац ю ҮҮүхдҮҮ ээ. Тоо бодьё, бас дахин бодьё. 140 Жас 3 2. Нийслэлийн П сургуулийн Пбүлгэмийн ханын сонин тэргүүн байр эзлэв. Батианч тэргүүлгїї бүжигчин учир энэ сонинд лэгджээ. Хүүхдүүдээ бүжиглэе бүжиг-лэе! 2 дугаар дунд сургуу- лийн 7-гийн «Вь апгийн сурагч Д. ГАНБААТАР, Хөдөглдөөрийн-0 Ч 1218) Ни 2. Арвич: гамч байя! МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ Диплом гардуулав Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МШБ-ын Төв Зөвлөл, «Пионерийн үнэн» со- нины 1000 дахь дугаарын ойг угтаж, бүх бүлгүүдийн | дунд «Октябрь ба хүүхдүүд» гэсэн сэдэвт ажлын уралдаан зарлаж шалгарсан нийслэлийн тэргүүний бүлгүүдэд: Пионерийн үнэн» сонины 1000 дахь дугаарын нэрэм жит дипломыг гардуулав. Диплом авсан тэргүүний бүлгүүдийг төлөөлж, ахмад пионер Аюушжав 5 дугаар дунд сургуулийн пнонерийн ахлах удирдагч Д. Содномдорж нар «Пионерийн үнэн» сонинтойгоо ойр дотно ажиллаж түүнд бичигдсэн зүй- лийг бүлгийнхээ ажилд бүтээлчээр ашиглан сониныхоо дугаарыг ширхэг бүрчлэн хадгалах нь чухал гэж ярнв. Анхаарууштай «Пионер ийн үнэн» сонинд «Хөдөлмө рийн үнэ цэнэ» гэсэн сэдвээр .сони- ны бага хурал нээсэн нь су рагчдыг аривч, гамч, нямбай болгон хүмүү- жүүлэх чухал ач холбогдолтой юм. Хүүхдүүд ээ! Та нар үнэг сай- хан эд юмс, нийгмийн хөрөнгийг нүдний цөцгий мэт хайрлан хам- гаалж, түүнийг . цаг тутам арив- жуулах эрхэм нандин үүрэгтэй юм. Алив юманд арвич, гамтай байх сайхан заншлыг манай өвөг дээд- сээс уламжлан иржээ, Манай ар- дын зүйр үгэнд «Эдийг шинээс нь эхэлж гамна..» «Эдээ оролдсон хүн эвддэг..», «Дуслыг хураавал далай болно...» гэх мэтийн үнэн зөв, цэцэн мэргэн үг олон байдаг. Манай ахмад зохнолч Ч, Лхамсү- рэн «Ойн цагдаа» гэдэг шүлэгтээ: г Олиггүй хортой хорхой, шавьж уст гаж Ой модоо хайрлан хамгаалж Явдаг Тустай ачтай тоншуул цагдаагийн тухай “Дуу шүлгээ хүүхэд багачууд мннь бичээрэй!» гэж байгалийн, үнэт г- ооэжисээш лээ сээ-7-2-2-03-5-071-0 аньсны сэш- энш Сээшслэьс 13ыш-73ыш 7эШсЭэс -- хөдөн зүйл баялгаа хайрлан хамгаалах үзлээр хүүхэд багачуудыг хүмүүжүүлэхэд үнэт тус болохоор ойлгомжтой сай хан шүлэглэжээ.. «Нийслэлийн хөдөлмөр политех- никийн 10 жилийн 18 дугаар дунд сургуулийн захиргаа, нам, олон ний тийн байгууллага сурагчид, багш, ажилчдын дотор эд аж ахуйг хайр лан хамгаалах шинэ санаачлага гар гах хөдөлгөөн өрнүүлж байна, Үзүү лэн таниулах зурагт том хуудасны ар талд хуучин бөс даавуу нааж бөхлөх, цэцгийг салаагаар нь олон тоогоор үржүүлэн тарьж районы- хаа ойр хавийн үйлдвэр албан ї8- зарт өгч туслах, даавуу, савхины өөдөс ашиглан бөмбөг хийжээ. Сүү ний лааз зэрэг төмрийн өөдөс ашиг лан биеийн тамирын хэрэгсэл зэ- рэг дүрс модель үзүүлэн хийжээ, Хүүхдүүд захиалсан хэвлэлээ Ду” гаарлан хадгалж уншдаг болох нь бас л чухал юм. «Эд аж ахуйг хам гаалья, хөдөлмөрийг хүндэтгэе» гэх зэрэг сэдвээр хүүхдийн дунд сэдэвт үдэшлэг зохион, анги бүл- гүүдийн хооронд энэ сэдвээр бол- золт уралдаан зарлаж үлгэрлэгч- дийг урамшуулж байх нь зүйтэй. Д. Лувсандэлэг (Савхин гутлын фабрикийн ажил чин) 5 онцын эзэн, Д. Нацагдоржийн дүрт тэмдэг энгэртээ гялалзуулсан,энэ цовоолог хоёр охин Говь-алтай аймгийн Төгрөг сумын 8 жилийн дунд сур гуулийн 5 дугаар ангид суралцаж байна. шэн Энд Өлзийбаяр, С. Мөнхбаяр нар р Э. зжсжж ж.. 17 улирал дараалан онц сайн су- Гэрэл зургийг Д. ЦЭДЭНДАМБА. жожжсжж хэ. ТУРШЛАГЫН СУРГУУЛЬ БОЛЛОО Саяхан Төв аймгийн ХЗЭ-ийн Хороо ,гэгээ й Оо , рлийн хэлтсээс пнонерийн ах- лах удирдагчдын туршлагын сургуулийг Жаргалантын САА-н Зоя Космо- демьянскаягийн нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн 9 дүгээр бүлгэ- мийн 2 дугаар бүлэг дээр түшиглэн хийлээ. Энэ бүлэг «Залгамжлагч» 2 Дугаар чуулганд алслаараа шалгарсан улсын тэргүүний бүлэг юм. Туршла гын сургуулнар улсын тэргүүний бүлэг болсон туршлага гийн сэдэвт ажил «Д, яригдаж, бүл- уут жагсаал», «Анги нэг өдөр» зэрэг ажил явуулж, дугаар бүлгийн ажиллагааг харуулсан үзэсгэлэн үзүүллээ. Туршлагын сур гуулийн үеэр 2 дугаар бүлгээс «Бидний авьяас» явуулж, хичнээн цөөн сэдэвт ажил зохион хүүхэдтэй боловч сэдэвт ажлыг үр дүнтэй зохион байгуулж болохыг үзүүллээ. Туршлагын сургуу. ролц «Артек» зуслангаас сурч ирсэн тойрон бүлглүн, заришиин Хнлшэнийн дуунуудаас заав. Ту ршлагын сургуулийнхан Төв аймгийн төвийн 10 жи- эйж дунч сургуулийн пионерийн байгууллагаас зохиож байгаа ажилтай АД. Дорж, аймгийн Завхан Элдэв-Очирын нэрэм жит 10 жилийн дунд сургуулийн МХЗЭ- ийн сурагчдын хороо пионерийн бүлгэмийн РИЙНХНЭ2С . ИХИЙГ отряд, нисэгчид, хол боочдын «Залуу нас» клуб байгуулах мөнх үйлстний танхим Ле ниний танхимаа зас- варлан тохижуулах ажлыг амжилттай хийж байна. Сургуу- лийнхаа 45 жилийн ойгоор «Түүхийн ал тан хуудаснаас ахмад үеэ дурсая» гэсэн бу лан үзмэр байгуула- хаар сурвалжлах ажилдаа орлоо. Бид 1932 оны сурагч БН МАУ-ын гавьяат багш Дагва 1926 оны сурагч Гомбо нартай санхны сурагчдын 0урь самжийг авч байшын ” Энэ нь өсвөрийн за” луу үеийг нам, ард түмний . хувьсгалт, баатарлаг дайчин уламжлал, орчин үеийн хөдөдмөрийн сайчуудын үлгэр дуу райллаар хүмүүхжүү.. лэхийг заасан намын . шинэ программ, МХЗ | богдлоо өгч байна. Завхан аймгийн Эл- дэв-очирын нэрэмжит | 10 жилийн зөвлөл сургуулийн. уулзлаа. Мөн аялах сургуу хаа 45 жилийн ойг дэвтрийг тодорхой | лийн багш Х.Дашзэ. угтаж «Залуу халаа асуулттай аялуулж вэг Төлөөлөгчидтэй уулзав Агуу их Онтябрийн жаргалтай амьдра хувьсгалын 50 жи лийн ойн баярт төлөө лөгчөөр оролцсон ху шууч генерал Самдан гэлэг гуайтай уулзах нийслэлийн пионер сурагчдын төлөөлөгч дийн уурзалт В.И.Ле ний нэрэмжит монго- лын пионерийн ор донд болов. Төлөө лөгч Самдангэлэг гуай Зөвлөлтийн хүү хэд багачуудын аз лын тухай болон Ок- тябрийн хувьсгалын 50 жилийн ойг зөв- ард түмэн хэрхэн баяр баясга- лантай тэмдэглэн өн- лөлтийн гөрүүлсэн тухай со нирхолтой яриа хийв. Уулзалтын да- раа хүүхэлдэйн жү- жиг тоглож, лаа. Пионерийн ордны багш Ч. кино гар Сэрээнэндож 5. онцысг Э Манай ангийн Чи- миддорж ёстой сайн хүүхэд гэж ангийн хан нь ам өрсөн хэл нэ. Пионер Чимнд- дорж 12 улирал ла- раалан онц сурч 5 онцын тэмдэг энгэр тээ гялалзуулсан юм Тэр одоо дуу бүж гийн дугуйланд су- ралцаж байна. Су рагч Чимиддорж, «Эхийн дуу», «5 он цын дуу», «Миний ну таг» зэрэг дөчөөд дуу шүлэгийг сайхан дуулж уншиж чаддаг ЗосэсснН юм. Бас «Энэ ямарга луу вэ?» «Эмгэн ЭХ, ач хүү хоёр» зэргийн 110-аад ном уншаад байна. 5 онцын эзэн пионер Чимиддорж Сүхбаатар аймгийн Баянтэрэм сумын бага сургуулийн 4 дү гээр ангид суралцдаг юм. Сүхбаатар аймгийн Баянтэрэм сумын бага сургуулийн багш Х. Дарийжав , ЗӨВЛӨВ Нийслэлийн 8 жи- лийн 15 дугаар дунд сургуулийн тэргүүний - сурлагатны гөөн болов, зөвлөл Зөвлөл- гӨӨнд 8-ын «А» ан гийн сурагч Ижилмө- рөн, 6-гийн «А» ан- гийн сурагч Мягмар- сүрэн нарын олон су “рагч туршлагаа ярїї- Хичээлийг цагийн нарийн хуваарьтай давтах, холбогдох ном зохиол ашиглах нь эдний гол арга барил юм байна. Зөвлөл- 16:11:91 оролцогчид урналга гаргалаа. Нийслэлийн 15-Р “ДУНД багш Х. ГАНБАТ Тракторууд Хавраас эхлээд сургуулийн ха- шаан дотор цуглуулсан төмөр овоолт той, Өдрөөс өдөрт улам нэмэгдэнэ. Пнонер ба комсомолын гишүүд Зөв- лөлт засгийн тавнн жилийн ойгоор өөрийн нутгийн хамтрал, сангийн аж ахуйнуудад тракторын цувааг бэлэг барихаар шийдсэн ажээ. Эв хавгүй эвдэрч хэмхэрсэн төм рийн цуглуулгыг зарим нэг нь харан гуутаа хэрэгцээгүй, зүйдэл, темрийн Хүүхдүүд ээ! Та нар Зөвлөлт Бело- руссын инонер сурагч дын хэвлэл «орь ка» соннныг мэдэх үү? 1967 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдөр байлаа. «Зорька» соннны ЗзөВвлөд Энэ Өдрийн 16 цагт соннныхоо газар хүрэлцэн ирэ хийг урьсан юм. Миний бие зөвхөн өөрийн хувьд биш өсвөрийн Сүхбаатар чуудын хэвлэлийн ажилтны өмнөөс Х тэнд очих байсан тул бэлэг сэлтийн зүйлээ бэлдэж, хэлэх ярих зүйлээ тө лөвлөөд яг 16 цагт Зөвлөлт Белорус сын Коммунист Залуучуудын Эвлэлинн Төв Хороон дээр очив, «Зорька» сонины газар энд байдаг, Соннны эрхлэгч А.Ф, Мазурова тэргүүтэй хүмүүс биднийг угтан авсны дотор Зөвлөлт Холбоот улсын баат рын алтан таван хушуу гялалзуулсан ахимагхан хүн байх нь сонирхол 12- тав. Энэ хүнийг Вайнруй Евсей Грнго ревич гэх бөгөөд (1 онд Халхын толд өсвөрийн багачууд та бүхний тө лөөбайлдаж явсаннь бүрч сайхан учрад боллоо. Энэ хүн хүндэт инонер бөгөөд «Зорька» соннны дэргэдэх ахма дын зөвлөлийн гишүүн юм. Сонины эрхлэгч Мазурова нэгэн өрөөнд оруул- сан нь өөрийн нь албан өрөө зюм. Тэр өрөөнд монгол хүүхдийн амьд рал харуулсан үзэсгэлэн самбар гарга жээ. Тэнд манай «Пионерийн үнэн» сонин түүнд гарсан . хүүхдүүдийн зу раг, Сухбаатар Ленинтэй уулзан буй зураг сэлтүүд байлаа. Үүнийг үзээд манай пнонерүүднйн амьдралтай өөрийн улсын хүүх, танилцуулах гэж тэд ийнхүү их чармай даг байна гэж ойлгов. Энэ сонин 1945 онд эхлэн гарчээ. Энэ үе бол Герма ны Фашистуудыг Белоруссчууд Эх НУТ гаасаа бүрэн цэвэрлэсэн үе байв. «Зорька» сонин дайнд | амь үрэгд сэн эрэлхэг баатруудыг эрж, олох одоогийн хүүхдүүдээ Энэ баатруудынхаа эх оронч баатарлаг тэмцлийн жишээгээр хүмүүжүүлэхийг зорьж байна. «Зорька» сонинд Коля Гоншик, Юра Нечлев, Леня Косал, Антон Губарев, Геня Занька нарын эрэлхэг баатар Хүүхдүүд үй олноороо бичигджээ. 4 “хаягдлаар юм хийж болох уу даа гэж эр гэлзэн бодно, Боло- ход ч болноо. Зуны зугаа цэнгэлтэй ам- ралт нэг мэдэхэд НН- сэн өнгөрчээ, Хөвүүд охидыг сургуульдаа эргэж нрэхэд, сургуулийн хашаан дотор шинэхэн будагтай шинэ 52 үүл трактор, ҮР тарна, хураах «СК--З» комбайн зог сож байлаа. Энэ машинуудыг їино- нер ба комсомолын гишүүдийн цуг луулсан хаягдлаар 5: сээсэүр: трак- торын завод хийжээ, Тэгтэл төдөл- гүй хүүхдүүд дээр районы тэргүүнни механикжуулагчнд иржээ. Тэдини Дунд ахмад тракторч Харитановнч байв. Техникийн шинэ байцаалт Онч гийг хүлээн авмагцаа энэ хүн сэтгэл нь хөдөлж: «Би гучин жил тракторч наар ажиллаж байна. Гэвч хүүхдүүд мннь, та нарын трактор надад онц үнэ цэнэтэй бөгөөд Дурсгалтай юм. Энэ машин манай аж ахуйд их ашиг тусаа үзүүлэх тусам, би хүч, хөдөл мөрөө хайрлахгүй ээ!» гэж хэлэв. Механикжуулагчид хандаж йайм- дугаар ангийн сурагч Володя Ковчан хэлэхдээ: --Хехникийг итгэлтэй хүнд шил- жүүлж байгаа гэдэгтээ би итгэж бай на. Одоо манай сургуулийн пионер ба комсомолын Гишүүд бид нарын цуглуулсан төмрийн хаягдлаар хийгд сэн трактор комбайн тарналангийн талбар дээр улам олшрох болтуган гэв. Үлээвэр хөгжмийн эгштэн дор сур гуулийн хашаанаас машнны цуваа гарав, Удахгүй эдгээрийг Червень районы сангийн аж ахуйн талбарт Үзэх болно, . Ашейчик. ХОЁР ЦАГИЙН НӨХӨРСӨГ УУЛЗАЛТ «Зорька» сонины сэтгүүл! нар өсвө- рийн Сүхбаатарчууд та нарын амьдра лыг ихэд сонирхон асууж байна. Ий мээс та бухэн тэр сонины газартай харилцаатай байх нь чухал байна. Өөрсдийн бүлэг салааныхаа ажлын тухай, тэр сонинд бичиж болох юм. Бе лорусс хүүхдүүдтэй захидлаар харнил- цаж ч болох юм. Баатар Вайнруб Гри горевич та нарт сурдгга хөдөлмөрийн амжилт хүсэж аз жаргал ерөөснийг дамжуулья. Хүүхдүүд ээ! Белорусс улс бол Минск тэдэг нийслэлтэй Зөвлөлт Хол- Челюскинчуудын ралтын газрын ногоорсон хэр өнгөт хурдан галт занэ, Түк--түк..түк-түк гэж дугуйнууд нь түчигиэнэ. Хажуу талууд нь гуалиг хус, саглагар гацуур моддыг шүргэн галт тэрэгний цонхоор хүүхдүүдийн баяр баясгалантай царай харагдана.Тэд аялцгааж явна! нэрэмжит соёл ам талбарт цэн- тэрэг жирэл- Зам тавь! Зам тавь! гэж илчит зүтгүүр дохино, Энэ галт тэргэн дотор насанд хүрэгсэдтэй бараг таарахгүй, Арга ч үгүй ээ, хүүхдүүдэд зориулсан галт тэрэг юм шүү дээ. Эдгээрийг идэр машинчид жолоодно, Галт тэргэн дотор пионерийн улаан бүчтэн үйлчлэгч жу- рам сє гагч байцаагч мөн сиулна. Та нарын билетийг шал 1: хөвгүүд охид юм. «Пнонер» өртөөнд ирлээ гэж үйлч- лэгч “зарлана. Одоо. замын хаалганы улаан гэрэл асаатай байгаа нь зам хаалт тай байна. Замын хөдөлгөөний ерөнхий байгаа харилцуур утас энэ үед дуугарч: боот улсын хамгийн том Бүгд Найрам- дах улсын нэг юм.Энэ улсын хүүхдүүд театр, клуб, соёлын ордон, биеийн 1а- мирын талбай, стаднон, уншлагын га- зар бүх зүйлээр бүрэн хангагдсан нь гайхалтай сайхан, «Зорька» сонины газрынхан «Пионе рийн үнэн» сонинтой холбоогоо улам бататгахыг хүссэн бөгөөд энэ. талаар тус сонин нилээд ажид хийж эхэлж байна. Пионер сурагч та нар «Зорька» со нины хаягаар захиа бичиж, аль нэг сургуулийн хүүхдийн хаяг аваад харил цаж, тэндэхийн баатар хүүхдүүдийн амьдралтай танилцаарай, Ж, ШАГДАР жижүүр Гриша Брагинын ширээн дээр бний Жижүүр ярвж өртөө р ШНШЭСО «Пионер» 4 байна. Галт тэрэг хөдөлгөхийг з нө үү? гэв. --Явахыг зөвшөөрч байна гэж .Х9 лээд Гриша эргэнгүүтээ аппаратын тов чийг дармагц ногоон гэрэл асч зам чөӨ- лөөтӨй” гэв. Илчит тэрэгний машинч Толя Заречный явах дохио өгөхөд,үалт тэрэг замаа үргэлжлүүлэв, «Соёл амралтын» өртөөний давцан- гаас анх удаа хүүхдийн галт тэрэг хө дөлснөөс хойш арван жил болж байна. Энэ хугацаанд Минск хотын хоёр мянга таван зуу гаруй сурагчид эндээс сум- чин, үйлчлэгч, холбоочин, хөдөлгөөний жижүүр,машинч зэрэг мэргэжилтэй бол жээ, «Белоруссын бяцхан төмөр замын» хүмүүжүүлж гаргасан хүүхдүүд дээд, тусгай мэргэжлийн дунд сургуульд сХ- ралцаж, манай орны ган замаар галт тэрэг жолоодож байна. Бас тэдний оронд гал улаан бүчтэн идэрчүүд 9ф- сээр байна. Хүүхдийн төмөр зам бол хүүхдүү- дийн амрах ба зугаацах дуртай газрын нэг нь юм. Арван жилд цэнхэр хурдан галт тэрэг сая орчих сорчигчдыг зөө- жээ. Удахгүй идэр төмөр замчидтай єв ропын орнуудын хүүхдүүд танилцана. Өөрсдийн зурагт нэвтрүүлгийн дэлгэц дээрээс «Хөгжөөнт галт тэрэг» гэдэг манай хүүхдийн төмөр замын тухай өгүүлсэн шинэ киног та нар үзэх бол- но Гадаадын орны төмөр замчид пиноне рийн байнгын зочид нь болдог юм, 30 чид өөрсдийнхөө сэтгэгдлийг хүндэт зочдын дэвтэрт бичнж үлдээдэг.«Хайрт хүүхдүүдээ, би та парын төмөр замыг их бахархаж байна, Танай сайхан оронд хөдөлмөр, энх тайван ба баяр баясал бол амьдгалын нэр төр юм гэдэгт би бишрэнэ» гэж Францын төмөр замын Үндэсний нийгэмлэгийн даргын туслах Рене Шевелье бичиж гарынхаа үсгийр үлдээжээ 5 В., Шейн. Белоруссын хүүхдүүд ахмад үенинх нийхээ хувьсгалт дайчин уламжлалаас байнга сурч хүмүүждэг юм. р-о 2, МАРШАК Эєтоүс Ї Хуудас цаас нь уранхай Хумхиж базсан ноорхой Бузар муухай болсон Бундуу овгор тогтсон Эхлээд унших эхгүй Дуустал харах төгсгөлгүй Олон олон ном Онгироо Гришад байдаг юм Орь дуу тавьцгааж Учиргүй гашуудан уйлдаг юм. ». 27 Мишна гэдэг хөвүүнтэй Мань Гриша зодолдөон: Өвөөлжин толгой руу нь номоороо Өвдтөл дэлсээд авсан чнйь Хөсгүй сайхан ном нь. - Хоёр салаад явчихжээ, 2 Урсах жилийн эцэст Улаан нүцгэн болов гэж Залуугийн «Ганган Гоголь» Зайлуул нх гомлдов. »- СО С27223 4572 1. в. ХААЛГА 7 1 5.ААААГАМЫ” тДАХАМ 4ЛМеЕггиимм цохилтын цэг бух хэмшээ мєтРэЭР Хөл бөмбөгийн талбай нь өргө- нөөрөө 45--90 и, урт нь 90-120 юм тэгш өнцөгт байна. Харин олон улсын талбайн хэмжээ нь өргөнөө рео64--75м, уртаараа 100-110 м байдаг. Талбайн шугамын өргөн нь 12 см-ээс доошгүй байна. Тал байн өргөнийг тодорхойлогч бо | гино шугамыг нүүрний буюу хаал- | 1 | ганы шугам, уртыг тодорхойлогч шугамыг х шугам, тал- байн төвөөр. татагдсаныг төвийн | Шугам гэж тус тус нэ, | бөмбөгийн талбайн 4 өшцөгт нь 1.5 | М өндөр ишинд уясан 30х40 см | Өтзулын эвээ ёстой. Талбайн 4 нь 1м раднустай татна. Үүнийг булангийн шүхганн | гэдэг, Төв шугамын төвөөс 9 м ра днустай тойрог татна, Үүнийг тө- вийн тойрог гэнэ, Хаалганы шугамын голд нь өнд | РрӨӨРӨӨ 2М 44см, уртаараа 7м338 ББГҮТГЭЛҮЭлтэрлээээвес22-22 сс ЭиЖигтэтллэллүНҮт А-82335 АД. Мүхбаатарын цэрэманд (224 НОМЫН ТУХАЙ ҮЛГЭР ринугүй «ядуу Робинзошжй 2-014 дээлийг нь хүүлш 3 Крыловын үлгэрүүдээв Хэсэг хуудас тасджээ, Хэлний дүрэм дээрээ Шүдний богоо 8сгаж : Гучин тав дахь хуудеанд нь Яндан хөөлөгчийг зуржээ, Газар зүйн номон дээраз Галзуу үнээ зураад. Годна хавтсан дээр нь Гайхуулш бас бичсэн нь «Миний нөм, энэ, Мэдэж ав, бүгдээр. Хуруу гар чинь хүрвэл Хушуу амгүй болгоно їүүн 4 Гриша хүүгээс бүгдээрээ Гэндүүлж яаж салья дав, Гэгээн саруул биесийг мннь Гэмтээж урах нь хэцүү байна. см хэмжээтэй хаалга босгогдоно. Хаалганы 2 шонгоос 2 тийш 5,5 м хэмжиж, эндээсээ хажуугийн шугамтай параллеиар Мөн 5, 5 н хэмжиж, 2 цэгийг холбоход үүссэн тэгш өнцөгт талбайг хаалгачийн талбай гэнэ. Харин дээрх янзаар хэмжээгий нь 16,5 м-ээр хийснийг торгуулийн талбай гэнэ. Хаалганы голоос 11 м хэмжиж 7.,5 см гра диустай цэг тавина. Үүнийг 11 М- ийн торгуулийн цохилтын цэг гэнэ.Энэ цэгээс 9 м-ийн радиустай гаар торгуулийн талбайн хаалганы шугамтай параллель шугамыг ог- толцуулан хагас нум татна. Үү- нийг 16,5 м-ийн талбайн нум гэнэ, Эдгээр цэг, шугам талбайнууд Нь “ тус тусын үүрэг зорилготой бөгөөд тухайлбал, 11 м-ийн цэг нь тор- гуулийн талбай дотор гар Хүрэх, эсрэг тоглогчоо дэгээдэх, гараараа татах, хэрцгий тоглох хинолдлуудад өгөгдөх торгуулийн цохилтыг үйлдэх цэг юм. Энэ үед цохилтыг үйлдэгчээс бусад тоглог чид 16,5 -мийн талбайн нум ба шугамын гадна байршина. Хаалга чийн талбай нь нүүрний шугамыг давж гарсан бөмбөгийг тавьж өшиг лөхөд болон хаалгач хүний бүрэн эрхээ эдлэхэд зорнулагдсан талбай болно. Булангийн сектор нь булан гийн цохилт хийх үед бөмбөгийг тавихад зорнулагдана, Төв шугам нь талбайг өөрийн ба хүнийх гэж зааглахад, отон тоглолтыг тодорхой лоход зориулагддаг бол төвийн той рог Нь 2 багийн гарч жагсахад болон бөмбөгийг төвөөс эхлэхэд эс рэг багийн тоглогч 9 м зайтай байх нөхцөлийг хангахад зорнулаг дана. Хөл бөмбөгний талбай ньзү лэгт буюу шороон гадаргуутай байдаг. Зүлэгт талбайг голчлон үтчг-эаэч аолашштташлашжимшьшжхлшхүшцхилжишиҮснииЖ Гуравдугаар хичээя Хөл бөмбөгийн талбай зарэг то-. Оргож зайлж гарахыг Өїх дүү Еримм уриалав. Хаашаа бид зайлах юм бэ? Хааяагүй адилхан Охинд хөвгүүд бүгдээрээ Дандаа номоо урцгаадаг гэж Толгой нь бүүр эргэсэн Тооны ном бувтнав, Ноорхой биднийг тэтгээд авах Номын санд очцогооё, Саруул сайхан ордонд Сайн хүмүүстэй уулзацгаая, Хөгшин хасах дуугай. Хөгөө бүү дэлэг, Ажил бүү саатуул! гэж Ах дүү Гримм зандрав, Гриша над гомдчихно Гэрээсээ би явахгүй гэж Том авгын «Хижина» Толгойгоо сэгсрэв, Тэсвэртэй нь үлдэг. Явцгаая гэж Тимур хүү уриаллаа, тэмцээнд, шороон талбайг бэлтгэлд хэрэглэнэ. БӨМБӨГ. Хөл бөмбөгийн тойр- гийн урт 68-71 см, хүнд нь 396- 453 г байна. Хөл бөмбөг нь үдээс тэй ба кланантай гэж 3 янз бай- даг. Үддэг бөмбөгийг үдэхдээ эх- ний 2 нүхээр үдээс нь дөтөгшөө орж, төгсгөлийн 2 нүхээр үзҮүрүүд . нь дээшээ гарах маягаар үдвэл тол гойгоор тоглоход аюулгүй. ХУВЦАС ФОРМ. Хөл бөмбөг- чин хүнд бутси, хамгаалалт, түрий богино гадуур өмд, хөл бөмбөгийн цамц, хаалгачинд бол саравчтай малгай буюу саравч, өвдөг толгой өгзөгний хамгаалалт харин цамц, өмдний түрий нь хар өнгийн байх шаардлагатай байдаг. Бутсийг өмсөхдөө даавуу ба ноо сон оймстой өмсөх нь зүйтэй, Хэр , БООВХЭ вээ хөлийнхөө өлмийг марлиар боохыг хүсвэл хөлөө 40--60 см- ийн өндөр тавцан дээр өлмийгөөр нь сайн тэнийлгэж тавиад Чийглэ- сэн маралиар ногтлох маягтайгаар бооно. Зөв болсон эсэхийг боосны хоо дараагаар хөлвө хөдөлгөж үзэ хэд ямар нэгэн үрэлт буюу хөл чинэрэх байдал тарч байгаа эсэ хээр мэднэ. Бутсийн мМөөмийн өн- дөр, нам байршнлтын талаар зур- гаас сайтар ажиглацгаа, їсын А9ВА9 авцц аимОнцатад дандав, Тэгье. Цөм урагшаа! гэж Дөн Кикнт вгилаэ. 5 Тоо бодох даалгавар Гриша хүүд өгчээ, Тооны номоо эрээд Гэрээ онгичиж гарчээ, Ширээн дээр юмгүй, Ширдгэн дотор байдаггүй, Тогоон дотор хоосон. Торх саванд үзсэн, Нохойн хэвтэрт ч байдаггүй, Номгүй одоо яанаа, Тэр ер нь хаачиваа. Тэнээд хаашаа явчихаваа. Усанд унаад үхчихэв үү? Номын сан руу зугтчихав уу? Ингээд номын санд Гүйгээд очсон гэдэг юм. Олон ном өөдөөс нь Хөөгөөд буцаасан гэлцдэг юм, О. ЖИГМЭДГОТОВ орчуулав. Цанын мөр явсаар Богд хан уулын хөвч ойн хаяа руу оржээ. Тэдний хойноос даган явбал хүүх дүүд шуугилдах сонсдоно, Удалгүй тэд Шар гуя хэмээх халзанг уруу дан нисэх мэт хурдлан буув, --Эд хаанахын хүүхдүүд вэ? с--Төр хурахын | дунд сургуу лийн пионерүүд. Энэ сургуулийн сурагчид «Пионерийн үнэн» сонни- ны нэрэмжнт цанын уламжлалт уралдаанд бэлтгэж | буй нь энэ ажээ. Нэгэн цовоо Хүүтэй уулзав. Түүний нэр. Амгалан 6-гийн «А» ангид суралцдаг байна, Энэ- хүү ноднингийн цанын уралдаанд амжилттай оролцоод, одоо цанын хэрэглэлээ сайтар бэлтгээд тогт- мол сургуулилж байгаа гэнэ. Энэ сургуулиас ноднингийн тэмцээнд оролцсон Янжирмаа, Баасанхүү, Сэрээжав, Отгонсүрэн, Лхагвахүү, Оюун нарын олон хүүхэд 1968 оны тэмцээнд бэлдэж одоогоор 32 Дугаар сургуульд буй «Пионерийн үнэн» сонины шилжин явах цомыг авахын төлөө тэмцэж буй ажээ. Сургуулийн захирал Ж. Чой- жил энэ тэмцээнд бэлтгүүлэхийн тул сургууль ангийн аврага шалга руулах тэмцээн явуулж, шалгар- сан хүүхдийг цанын хэрэглэлээр хангаж тусгай сургууль хийлгэнэ тэж ярьж байна. Хүүхдүүд шуу” гилдсаар ой руу дахин орлоо, Х. ДАМБИЙ Бэгчи Хариуцлагатай эрхлэгч 2 к Ж. ШАГДАР. Индекс-- 14140. МгДЭЭР 88:8((8й БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ: НЯРНЭГДЭГТҮН! 6: ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! ОРОН «Мөнх алдартны тонхим» ! 7 Архангай! аймгийн: Батцангэл - сумын 8 жи Архангай аймгийн Батцэнгэл сумийн 8 жин лийн дунд р гийн ємрагч | ! ! ЯодєЕЛ 5) 1967 өш 13:ү:1 2" диир» Нийгуулах, Энэ тэдхаиа 8. М. ав : ТОС -3 выг ї 8, танхимд В. И. Ле- : Г БЯ... дүрээр сарын | 1 цав, БНМАУ-ын болон хөдөлмөрийн баатруу- ЗӨРЖЭРЭВ “РЧ . Г! | дын, ЭХ намтар, тус Үнэгэн лан агсан | лг “Мөр удХЛЫс ЭС : 3 ЗЭ-ийн ахмад ажилтан Ц. Содномдорж, тус ї! Х33:5ах Тав Ховоол ухсан 50 (1008) | сумын «Хөгжил»нэгдлийг үндэслэн байгуулаг- М АМ 28 АД Ч Лхатва ! чийн нэг 78, Наран зэрэг хүмүүсийн үйл амьд- нэгэглжит Монголын 1йОНЕРИЙН Луу 541 рал, хүүх намтар, хөрөг тавигджээ. БАЙГ ууллагын Төв ЗӨВЛӨЛИЙН СониЧ 188:19-38 | сургуулийн Т-Рийн «А» эж Д. ГАЛСАНДОВЖОО ӨСВӨРИЙН ҮЕИЙНХНИЙ. төлөөс “7 ХҮҮХЭД, БИЕИЙН. ТАН Хүүхдүүд ээ! Та яар эх ХОЁР Ё бүч К, ДЭНДДОРЖ вэр,хөдөө аж ахуйн ажилд р орондоо: еоцналиам. .бай- 4МРВРСЭ-ийн “Төл Зөвлө ийв ! арловч дэрга) туслах,” спортын тэмцээн Саяхан Улаанбаатар хотын ваюын туулж байгаа, «нийгмийн ! уулзалтанд оролцож авь-| идэвхтиий хурал болов.. Идэвхтний хөгжлийн сайхан үед аз . ж тгЭВ.! яас чадвараа сорин мал- | хуралд МАХН-ын Тев Хороовы Улс жаргалтай, амьдарч, сурч, сэргэлэн ухаантай болж эр Нэгдүгээрт хамгийн зу Ёах ажлыг ХИЙХ хэрэгтэй. | | төрийн Товчооны гишүүн, МАХН-ын хүмүүжиж байна. Бидний дэм ном шамдан сурч, хад нь өдөр бүр гимнас- Зуны амралтаар эрүүл Төв. Хорооны нарийн бичгийн дарка. алсын зорилго бол комму ажил хөдөлмөр сайн хийж тикийн дасгалыг гэртээ, агаарт явах, усанд сэлэх, Ц, Дүгэрсүрэн, ханиа Хороо ас | Зизмыг байгуулж улам сай чадахгүй. Том болоод ард сургууль дээрээ мартал- наранд ээх зэргээр биеэ ны. Улс төрийн Товчооны орлөокч гї- ан : гэсӨир , ЗаЛтсуранБүй Ал. еийрэгжүүлэхээ . мартаж | | шүүн, МАХН-ын Төв Хорооны ва. хан амьдрах явдал | мөн. олондоо алдартай багш гүй, залхууралгүй хийж Чнирэгжүү эз, мартай рийн бичгийн дарга Б. Лхөмсүрэн Ийм учраас соцнализм, эмч, инженер ч юм уу занших хэрэгтэй. Сурагч болохгүй. Энэ бол ялангу || нар оролцов: ! коммуйнзмын үеийн иргэн шилдэг ажилчин, малчин бүр гэрийн даалгавар хий- 54 ХОТ суурни газрын МАХН-ын “Төв “Хорооноос хүүх- ХЭ: хүний эзэмшвэл зохих хү- болох гэсэн хүсэл мөрөөд ХЭЭ мартдаггүйн адил гим ХҮҮХДҮҮДЭД ИХ чухал дийн хүмүүжлийн ,залаар харгасан мүүжил боловсролыг хуү- лӨӨ биелүүлэхэд чинь “би настнкийн дасгалыг бүү РЭэгтэй зүйл шүү. Хүүхэд Г.захидлыг хэрэгжүүлэх талаар. 30- хэд бүхэн- дүүрэн эзэмших емиБн. тамир спорт л дот- мартаарай. бүр дээрх гурван. зүйлийг хиож, байгаа ажлын, тухай. Улванбаа- ёстой. нын зуслагч болно. Хоёрдугаарт спортын Үй ч санаж гимнастик Эс хлгын Хайн хороо, минтэх 4 Ё 113 ? глох, алдахдаа 01:11:31: 08 отын їїцэлкэ: Ингэхгүйггэр бүх 33: Яагаад вэ? гэвэл хүүхэд ал хэнээ цагаарал “талс зарийцхэн цалааг шэвханд захаргааны гэгээрлийн хэлтэс, үйлд лын зөв хүмүүжилтэй эрүүл мэндийн төлаар 60- шон хичээллэн сургуульд ТоХируулахаас адна зогт- зэрчний энлэлийн сонсголыг авч хэ жинхэнэ коммунист хүн говгтой байвэл сэтгэл түв- сай ланд молжуулах нь чухал. “| | лэлцож, олон хүн санал шүүмжлэл болж чадахгүй Хүүхэд шин байв, сурлага хөдөл сурч байх Хугацаандаа, 535 : гаргав. 721 Үгс ийн ЯВ төхмолдох сургуузна төгслөө ч КӨСЭН Спортоор хичээалэх ЯВД- МАХН-ын хос дАорсоны захидал бүрийн эзэмших ёсхой нєм "ӨР явдад БОХ үзр спорзео ерөөсвө ор давх ЯВД-11 5 рөхөд ний муннет хүмүүжлийн салш- бЭРХШЭЭЛИЙГ ЯЛАН | ДӨРЖ хөж болохгүй. За, төгээд лыг зөвхөн хэд хоног, са- || ХА Уйсолон нийтийн шлагууд | гүй хэсэг нь биеийн тамн чаделгүй харин ч бие ВЬ хад буурал уулсын | зоог рзер-хийгээд засалдуулах Эд ӨВил7Э ЭЭ. Энэ бол хүү рын хүмүүжил юм. улам доройгож, ажнл СУР зандан хүлгээр туулах уу? буюу бүр бөлөг сэр” ТЭР 11 хөд багачууд та бүхний сурлака Хү- лагатаа гаргах амжилт вь нь ёнс махбодийг чийрэг. мүүжлийг улам дээшлүүлэх талаар Хатан тунгалаг мөснөө хээ уталз мэтгэх үү? Бал- рын магнайд дол чимгэл дуудуулах уу? Барианы туузыг хурдан гүйлтээрээ Тийм ч учравс биевин | тамирыг хөгжүүлэх залаар пам засгаас онцгой |(ак- хаардаг юм... : виам засгаас тавьж байдаг хайр х8- дамжийн сайхан илрэл юм. Энэ: мя хайр холамжийг та нар онц еурлага, үлгэр жишээч хүмүүжил, сахилга ба таар харвудах хэрэгтэй, Үүний тулд жүүлэх . явдалд нөлөө үзүүлж чадахгүй. Хүүхэд вөэг бүрийг би- еийн тамир спортын -арга хэмжээнд тогтмол орол- буурдаг юм. Ийм учраас хүүхэд бүр бие махбодио рэгжүү- “ лэхийн зулд үргэлж санга тавьж биеийн тамирын хи Хүүхэд багаасаа эхлээд гимнастик хийх, цана, тэ чээл болон бусад арга хэм Мисс 8 у болгар. эрээ дож бие мөхбодно чинрэг Ун) бар асган, тээсэн де шүүрээр гулгах, бөмбөг жээнд идэвхтэй оролцдог ,егож аваарай! жүүлэх явдалд пнонерийн дуурнал Майн РДОЖ авах хэрэгтэй. тоглох, уралдах, барилдах байх хэрэгтэй. Биеийн та- : байгууллагууд, эдэг, эх- Хүүхэд бүхэн багш, эцэг эх, ах ХҮҮ | Ч| зэргээр биеийн тамир мнрын хүмүүжлийн 14- Гуравдугаарт: аялал, чүүд их анхаарал тавьн иараа хүндэтгэн тусалж, кудамж тал тогтмол хийхгүй бол лаар хүүхэд бүрийн зайлш экскурсзэр явж хүүх, бай энэ талаар тодорхой арга бай олон нийтийн газар биюэ зөв авч | эрүүл чийрэг, гуа сайхан гүй хийж байх зүйлүүдгэ галийн сонин зүйлсийг та хэмжээ авах нь чухал бай авах Хари Зай га цитун зАнаона Бур! биетэй, Зориг чадалтай, вэл: ннн мэдэж судлах, үйлд- на. шэ. өн ш2ЕС: 224841 сларнВЧг 3лэн ” | намын ндэвхтний хураад “оролцсон ЇЕ Хүмүүс тодорхой ярив. дэ АНЫН БААЗ НЭЭГДЭВ ! өс эмээ 2 | нарийн бичгийн дарга Б. Лхамсүрэн, : ! Улаанбаатар Бассойэг цамын шан Мөрөн код о хөлдөж, цас хэд биєниц замнрын оан- хүүхдиын -онсыны.. гамнрын нэгдүгээр нар “бичрийн дарга 9. Булгайлан орж хүүхэд бү- гууллагуудын үүрэг зорилт «Залгамждагч» Зонхил Алтангэрэл нар дэлгэрэнгүй үг хал рийн ган болон хул зандан их бөгөөд үүнийг биелүүлэ 2415 сурагчид БТСЭ-ийн гн лээ. - хөлгөөрөө тулган даадах ХЭД нилээд ажил зохиосныг шүүнээр элсэж, тэдний бат- баясгалант өвөл ирлээ. Цэ- -вэр тувгалаг агаарт гулган наадах нь зугаа цэнгэлтэй амралт болдог. Энэз 12 ду- гаар сарын 10-ны өглөө тас няс хайрсан хүйтэн жавар- тай байсан ч олон зуун охид: хөвгүүд түүнийг үл тоон Хүрэл тогоотын ман дахь цанын баазад хуран цуглаж цанын баазын эрх- вэгч өвгөн буурал СэрэздКэн дорж гуайгаасаа цана, чар- га авч цасан дээр гулган наадаж хөгжин баясцгааж байлаа. 11 цаг болоход хүүхдний биеийн тамнрын «Залгамж ялагч» нийгэмлэгийн дарга спортын гавьяат багш Р.Зо риг цанын баазыг нээж үг хэлэв, » Нөхөр Зориг Төв Хорооноос эцэг албан байгууллагуудад гээсэн захидлыг, эх, ил- Ллэ- МАХН-ын дурдав. Өсвөрийн үенйнхний ком муннст хүмүүжлийн чухал хэсэг биеийн тамир спортын ажлын эрч далайц хэлбэр хүрээ нь улам бүр өргөжиж БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яам ны дэргэд Хүүхдийн биеийн тамирын «Залгамжлагч» йпийгэмлэг байгуулагдсан яв- дая юм гээд тус байгуулла- гын өнлийн єпорчын ажил- лагавны нээлт нь МБТЇСЭ- ийн ээлжит З дугаар бүгд хурлын өмнөхөн болж бай- гааг онцлон тэмдэглэн. Пионерийн байгууллагыг Сүхбаатарын . нэрэмжит болгосонтой холбогдуулж, данын баазад босгох Сүх- баатарын хөшөөний зава рыг нээв, МБТСЭ-ийн 3 дугаа бүгд хурлыг угтаж, 1967-6 Оны Өвөл цагийн ажилла- гааг нээж байгаа энэ өдөр» лахыг Д. Сүхбаатарын хө-- шөөний загварын дэргэд БТ СЭ-ийн Төн Зөвлөлийн хэлт сийн дарга Цэдэндамбаа гар дуулав. Гишүүнд зассэн суракгч- дыг төлөөлж нийслэлийн 5 дугаар дунд сургуулийн 6Уу- рагч Тэрбиш, 28 дугаар дунд сургуулийн сурагч Цэ рзнханд нар, өнөөдөр бид МБТСЭ-ийн гишүүнд элсэж байгаадаа баяртай байна, Бид тамирчин ах эгч нарын- хаа үлгэр дуурналлаар хү мүүжиж биеийн тамир спор тоор сургуулилан дэлхини болон орны аль ч өнцөг бу- ланд өөрийн.орны алдар нэ- рийг өргөн. мандуулсан та мирчид болно гэж илэрхий лэв, Мөн өдөр «Жанжин Сүхбаатар ба өєвөрийн та- мирчинд» үзсэн өдөрлөг 30- хнолоо. 1 | С игч Ж й манай сургуулийн урагч Даарий урт) ны яуус», «Ой да ты калинушка»,«4Ург лын тэс мод», «Бидний нөхөд» зэрэг монгол орос дууг чадамгай. дуулда- гаас гадна хоёрдугаар Хоолонгоор хоршин дуулдгаараа сургуулийн 8в рага дуучин болжээ, Мөн орос дуу сурах хоногоорр 4 дуу шинээр сурч, ангийнхаа найраг дууны сураг" дад зааж өгөв. Дуучин охин Даарик Баянхонгор аймгийн Галуут сумь! 8 жилийц дунд сургуулийв 8 дуг - . ангид суралцдаг юм, Баянхонгор аймгийн Галуут с: “мын 8 жилийн дунд сургуулий! 1 6-гийн «А» ангийн сурагч : Я, УРТНАСАН. лээ. 1968 оны цом 6 лэв. АСУУЛТ: Тойв багш аа! Танай сургуулийн хүүх ДҮҮХ жилийн жилд зохиогд дог нийслэлийн сургуулиу дын цанын зэмцээнд авра га цом хүртдэгийн нарийн учир юу вэ? ХАРИУЛТ, Би уул нь Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хот, Хатгал, Тариалан зэ рэг газрын сургуулиудад биеийн тамирийн багшаар 13 жил аё«иллаад, 1968 «Пионерийн үнэнэ сонины газраас эрхлэн жил бүрийн 1 дүгээр сарын эхэзр «Пионе: булаалдах уралдаан явуулдаг үнэн» сонины ном уламжлалтай болсон бн болох гэж бай улаалдах уралдаан гаатай холбогдуулан 1967 оны цомыг ёвсан нийслэлийн 14 дүгээр дүнд сургуулийн биеийн тамирын багш, улсын хоёрдугаар заргийн тамирчин, сонины газар хүлээн авч, цомоо хөн бэлдэж буй талаар ярилжлаа. цаначин Ч. Тойзыг тус хадгалах уралдаанд хэр Ярилцлагыг доор нийт эиишш--иг----т юм. Ингээд л бн 1963 оны намар «сургуулийнхаа тав, зургадугаар ангиас Зон хилж, 60 гаруй хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй цанын секц байгуулж, ажиллуул сан юм. “Тэр үед цанын секц маань «Алдар» НнМйЙ гэмлэгийн. харьяа байсан учир одоотой адилгүй, ца на бэлтгэлийн бас бус зүйл хангалттай байсан. Тэгээд ч олон хүүхэд хам рах боломжтой байсан юм. дэг юм, Цас орсон хойно бол долоо хоногт 1-3 удаа хоёр цаг хэр сургуулилдаг. Одоо эрэгтэй эмэгтэй хоёр багийн хорин хоёр хүүхэд хичээллэж байна. Би хүүх ДҮҮДЭЭ шинэ хуучнаар нь ангилж, шинэ хүүхдүү ДЭД Цанын анхны МмэдэгдДэ хүүнээс эхэлж бага батаар нэмэх замаар хичээллүүл дэг. Хуучин сурагчиддаа бол нилээд хүнд дасгал, арга техник заана. Бас 1, сайн хүүхдүүд шаань Я8- сан даа. Гэвч мөрий нь пигэх хүүхдүүд бий. Болд, Алзахгүйбаатар, Ма руся, Жаргалсайхан, Ган баатар, Маяа, Д. Дарий маа нартаа би энэ жилийн тэмцээнд аврагын цолоо ал дахгүй байх гэж итгэж бай гаа. Арав гаруй хүүхэд шинээр голдуу 5 дугаар ан гиас авсан. АСУУЛТ: -- Та анх энэ сургуульд очоод Ч энэ жил ч 5 ангиас хүү хэд элсүүлсэн гэсэн, Ү ан- гийн хүүхэд элсүүлэхийн учир юу вэ? ХАРИУЛТ: - Тэгэх лээр бага хүүхдүүдийг ши нээр элсүүлж, тэдэнд хуу чин тамирчид өөрсдийн ар га туршлагаа зааж сургэх, 101 БОЛОХОД ЦӨӨН БУЛДАЛДАХ. УРАЛДААН ХОНОГ ҮЛДЛЭЭ 2, 8, 4 жилийнх гэж хүүх дүүдээ хэсэг болгож: ч сур удаан хугацаанд энэ спор- тоор тухтай оролдоход нь Түрсарг аугаа агар х ар гарч ар СЕРУЛРУАР сар гар ар» 8 хар лат «ар ар «ар х ар л ар х ар хар сар 4 Шар 8 ар с ар с ар » ар 08 8 р л ара гар 8 ар с ар , ар л ар 8 ар л 8р 8 Чэ 0 рл ань гар с 8в л ав 8 р 649058 8 58» 6 ар, и200 ХАМГА Улсын цанын баазын нээлтэнд манай хуучин ца начин сурагчдаас 4 нь ор но. Энэ сарын 10-нд бу сад хүүхдүүдээ. аваад Хү рэл тогоотод сургуулилах гэж . байгаа. Энэ жилийн тэмцээнд нэг бүрчилсэн дүн дээр л эргэлзэж байна. Цомоо л алдахгүйн төлөө бид чармайна даа. АСУУЛТ: -- Тойв баг шаа. Та хорнод жил багш лахдаа олон сайн тамирч дыг төрүүлсэн байх даа. Та заримыг нь нэрлэхгүй юу? ХАРИУЛТ: Спортын мастер Туваанжав бол на майг Мөрөн хотын 10 жи лийн сургуульд багшилж байхад спортын мастер болсон, Спортын мастер Шагдар Хатгалын 10 жилд байхад мннь нэгдүгээр зэр гийн тамирчин болсон. Хатгалд багшилж байхад өвлийн улсын снартакиа даар Бүйнсинлхам ахлагчтай эмэгтэй цанчдын бар алт, мөнгөн медаль дипломын хамт, цом авч очиж бай сан. Энэ бүхэн миний шавь нарын авхаалн: бам баа, тэсвэр хатуужслын сай БХРО гэ Өвс сар сар о- Өвс 0 ав о ав 0 ав о ав о ав л ав о ар аав о аар о «ар 0 р 0 0в 0 р 0 «ар 0 48 0 «Ер 0 аар 0-8 044 Ер 0 4Р 0 08 с Бо 8 0 42Р 6 Ба 4рр ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! 1 | ! ! ! ! | ! ! ! ! ! ! ! онд нийслэл хотноо ирсэн | Цомоо хамгаалахад хүүх гуулнлдаг, 5 тустай байдаг, Одоо манай ных, Гэвч тэд маань на хүн. Тэгэхэд хотын гэгээр | ХҮҮЛиЙн маань цагийн на СУУЛТ, -Танай сур» багуудын хуучин цаначич майг их хүчдэтгэдэг вь ми ШҮ Б рийн хуваарьтай бэлтгэ |гуулийн цанын Хоёр багт сурагчид бол ЦӨМ улсын ний зааж сургасан зүйл лийп хэлтсийн -дарга За лийн ажил л гол үүрэг хуршлагатай цаначин ОЛОН «нэг, хоёр, гуравдугаар зэр. амжилтанд нь хувь нэмэр өлзийт над хандаж... 98 гүйцэтгэдэг юм. Энэжил бий юу? рэгтэй тамирчид байгаа болсных том болов уу тэж та Хөвсгөлөөс тарамгаН баахан оройтож байна. ХАРИУЛТ: Цаначин юм. би баяртай явдаг гэж ха цаначин олныг төрүүлсэн. | Уул нь жил бүрийн 10 ду. охндын багийн ахлагч И. Ер нь бидний санаагаар риуллаа. Энэ 14 дүгээр сургууль | гаар сар эхэлмэгц хүүхдүү | Дариймаа, Нацаг, Мягмар, бол аль болохоор олон ар Өсвөрийн тамирчид аа! цанын талаар ойрд иорд | дээ бүртгэж, шинэ хүүхэд Алтанзаяа нар онгөрсөч ван хүүхдийг хамрах, энэ цом булаалдах тэмцээнд гараагүй, Та үүнийг цамын элсүүлж аваад хуурайга | хавар сургуул “ссөн. спортыг хүүхэд бүхэнд сайн бэлдэж спортын өн- даа бодно биз» гэж хэлсэн зар бэлтгэлээ хийл эхэл Пүрэв шилжсэг ЇИйлээн эзэмшүүлэх зорилготой. дөр амжилт гаргацгаая, 558 5:58 цагг -02 3558: 45409140: 4 4ус аралрг эг лрл ана сэнс үүн авс Үэ ЭЛ ЛЛХЭРЛЛЭЭЛООЛЭЭ ТНВЧЛӨГЧОНӨ СН галаа лаа аав цлө Дан 58188298 5 9825:5 8 ан илн ан наас ч амархан олж чадна. Энэ бол элбэг бөгөөд хямд үнэтэй зүйл, Түүнд-нь найдаад үзэгний хушууг энд тэнд хаядаг салан сурагч олон- таа тааралддаг. Хэрэв їйпэг сурагч дунджаар сард 2 үзэг үрэгдүүлээд байвал тэр 1--10 дугар анги төгсөх- дөө 220 үзэг үрэгдүүлэх ба 100 су- рагч, 1000. сурагч гээгдүүлбэл ямар /То0 гаргах нь ойлгомжтой шүү дээ. Тэр хүүхдээс хохирол гарч байгаа "нь мэдэгдэхгүй байж “болно. Тэгвэл салан сурагч цаашдаа улс эх орон- доо хичнээн их гарз хохирол уч- руулж байгаа нь энэ баримтаас т0- дорхой байна, хын тулд хүний хөдөлмөрийг үнэлэн үзэж үзэгнийхээ хушуунаас | нэгийг ч гээхгүй, хэрэглэж байгаа юмаа удаан эдэлцгээе. Архангай аймгийн Эрдэнэмандал сумын 10 жилийн сургуулийн Э-ийн «А» ангийн сурагч Хөдөтлчөрийн 148) НиЗэЕНЭЭ... Аривч гамч байя! Манай сонины бага хурал Бас залхуугаас болж арнвч гамч биш байдал гаргадаг. Жишээлбэл мо дон хайрцгийг (цайны, лааны) уул- наас түлээ авчирч түлэхээсээ залхуу ран түлшинд хэрэглэдэг хүмүүс байх юм, Хайрцаг хийхийн тулд хадаас болон бусад зүйлс орсон. Бас тодор- хой цагт хийж бүтээсэн хүний хө- дөлмөр зарцуулсан. Үүнээс үзвэл хичнээн их хохиролтой болох нь илэрхий байна, Энд хүний хөдөлмө- рийн үнэ цэнэ алдагдаж аривлан хэмнэлт маань байхгүй болж байна. Иймд багачууд бид арвич гамч бай- -- Үзгээ гамтай Хүүхдүүд аз. Найз нараа! Арвич гамч байх гэдэг нь Өөртөө байгаа юмаа хямгадан гамнаж зөв зохистой хэрэглэж, юмхнаар юм хийх, алдаг- дал хаягдлыг арилган, түүнийг ашиг- лаж, нэг юм хийх юмаараа хоёр юм эдлэ цгээе хийхийн төлөө ажиллах, хүний ХӨ9- дөлмөрийг үнэлэн үзэж,хий хөдөлмөр гаргахүйн төлөө ажиллахыг хэлдэг байх тэж би боддог юм, Гурван шөнгөний үнэтэй үзэгний төмөр хушууг бол бид хэнээс ч, хаа гадарлах болсон би нас бие цэргийн анжис өнжэс гээш лыш2 таш 83-03 соть-лн-- НИциРчиРЭэЭэ ын илиилэшиилээээииэийлний олж тоглоомоор тоглож шааддаг Ї ( | | | | | | | | | | | Ци ли Сайн нөхөр сарны гэрэл Улаанбаатар Төмөр замын хоёрдугаар ангийн мужаан Баярмагнайн Шаравсамбуу нэгэн сонин түүх бидэнд ярьж өглөө, Дөчин дөрвөн жилийн өмнө одоогийн 8ав- хан аймгийн Түдэвтэй Су- манд анхны хоршооны ар- ван наймдугаар хэлтэс бай- гуулагдаж, түүний даргаар Лобцов гэдэг орос хүн оч- сон юмсан. Тэгээд би түү- ний хүү Владимпртай цуг тугал хариулдаг болж ул- маар дотно сайхан үерхсэн юм, Тэр хүүгийн эцэг НЭГ өдөр «Та хоёр таньдаг үерх дэг хэдэн хүүхэд олоод ир» гэхэд бид явж Галуутын хү рээний бор 15 хүү- хэд дагуулж ирлээ. Лобцов гуай биднийг энэрэнгүй сай- хан сэтгэлээр угтан хоол хийж өгөөд, цэнхэр даа- лимбан дээл, эрүү малгай, шовх хар гутад олгосон бө- гөөд хоршооны нэр дээр нэг жилийн курс байгуулан орос хэл, тоо бодлогын хн- чээл зааж эхлэв, Владимир хүү бидэнд улаан бүч зүүж өгөөд, «Будет готов, всегда готов!» гэсэн бичигтэй дөр- вөлжин улаан дарцаг нэгэнд нь бариулан жагсаал хийл- гэдэг байв. Бид хичээлийн завсарлагаар янз бүрийн байв. Тэр орос жаалын са- гүйцэж наачлагаар үхрийн давсаг лээн хөвөнтэй даавуунд оож хөл бөмбөг хийж тог- лоно. Мөн цайны хунзны хулс гуталдаа хүлж цасан дээр, тулганы хасаг гутал- даа уяж мөсөн дээр гулга- на, Бас цагаан мод хаяж, уралдаж тоглодог байж бн- лээ, Тэгээд курсээ төгссө- ний дараа бид тэр хоршоонд зохих тэнцэх ажил хийцгээ- сэн юм. Би анх ингэж амь зуулганд хүрч төрсөн эхий- гээ тэжээж эхэлсэн дээ.Түү нээс хойш удалгүй нөгөө оросынх маань Улаанбаатар хот уруу нүүхэд манай зэж тэдэнд хадаг, сүү, дээлийн дотор бэлэглэгэд хувин дүү рэн сүүнээс есөн цацал өр- гөн үдэж билээ. Анх тийн- хүү орос хүүхэдтэй үерхэн тоглож орос хүний чанарыг мар ЭЭ нээн Эр х ын иданий албанд байхдаа эмч Гуреев, төмөр замд ирээд Тамара Иванов- на, инженер Борис зэрэг зөв лөлтийн хүмүүстэй байнга хамт ажиллаж, тэдний хү- чээр мэргэжил, мэдлэг ол- сон юм. Өсөхөөс аваад тавь гартлаа орос хүмүүстэй үер хэж нөхөрлөж, мэдээгүйгээ тэднээс мэдэн, сураагүйгээ тэднээс сурч яваагийн хувьд зөвлөлтийн хүмүүс хэн нь Ч ялгаагүй хүнийг хүн ёсоор үздэг, үнэнч шудрага,ажилч хичээнгүй, нөхрийнхөө 308В- лоц жаргалыг хуваалцаж байдаг үнэхээрийн итгэлтэй хань нөхөр мөн болохыг би сэтгэлд зүрхэндээ шингэ- тэл ойлгож -авсан юм гэж Шаравсамбуу гуай ярилаа. С. Гүнрэгжав. «Үнэн» сонины сурвалжлагч. ПАМИРЫН Тахиралдаж махирласан бохир мууд, эвдэрхий хашаа балгас бүхий хоёр зуу гаруйхан оршин суугчидтай байсан хувьсгалын өмнөх Душанбей бол Памирын хормойд хоцрогдож буй хот- хон гэж Хэлж, болох байсан... Зөвлөлт Таджикстаны нийслэл Ду- шанбейг одоо цэцэрлэгт хот гэж нэрлэ- 2 дэм Үзэсгэлэнт гудамж, талбайнуудаар явахад тань, өмнө зүгийн ээх нарнаас өтгөн ургасан модод таныг хамгаална. Каашаа л харваас шинэ барилга сүндэр- лэнэ. Орчин үеийн шинэ загвараар 04- ригдсап цино театрын барилга хотыг чи мэглэнэ. Хүрэлцэн ирэгсэдтэй зочломт гойгоор угтан уулздаг аврага том шинэ зочид буудлыг саяхап барьж дуусгажээ. Таджикийн Бүгд Найрамдах Улс жи- лээс жилд улам цэцэглэж байна. Тад- жик улс бол жижиг, уулархаг орон бо- ловч үржил шимтэй баялаг нутаг юм. Уул нуруу бүх нутаг дэвсгэрийн арав- ны 9 хувийг эзэлдэг. Уулын хөндийд нарны ээвэр гэрлээр тэжээгдэн амтат алим, эсгэлэн усан үзэм зэрэг дулаан овны жимс ургана. | Таджикийн алтан шаргал хөндийнүүдийн нэг Вахшийн хөндий нь бүх орон даяар алдартай юм. Энэ хөндий бол нарийн мяндаст хөвөн- тийн гол газар билээ. Таджикийн байгаль нь зөвхөи цэцэр лэг ба хөвөнгийн талбай болоод зогс- доггүй юм, | Уулнаас урссан мөрөн єо луудын ширүүн урсгал нь асар хүчит усан цахилгаан станц барихад боломж той. Зөвхөн Вахша мөрөн дээр хоёр гуд- У нар үүнийг ЇЗ Сэв-772- ба РТТХОЭ ст ЁР5 гоо! ТОО БАРИМТ 5 1929 онд Таджакийн идэр пионе рүүдийн мужийн анхны чуулган уул- залт болжээ. Энэ чуулган уулзалтын төлөөлөгчөөр одор Таджикийн ардын яруу найрагч Мирсанд Маршакар оролцжээ. 51941 онд Клуяб мужийн пионерүүд 85793 хөдөлмөр-өдөр хийж фронтын сарондод өгчээ. -5 1966-67 оны хичээлийн жилд ул мэдэх 5 Хөвөнгийн өндөр ургац хөдөө аж ахуйн бу- сад салбарт асар нх жилт гаргасан учир Тад- жикнетан нь 1956 оны ар- ван хоёрдугаар 99-нд СССР-ийн Дээд Зөв лөлийн зарлигаар Лениний одөн- шагнагджээ. 5 Аугаанх эх орны дайнд жагсаалын цэрэг Туйчи ХОРМОЙД М, ХАКИМОВА, «Оионеры Точинцстон» сонины эрхлэгч том цахилгаан станц барих гэж байна. Тус орны томоохон цахилгаан стан- цын нэг Нурекин УЦС баригдаж бай- на, Вахша мөрөн дээр маань шүү дээ! | Сир Дарье мөрөн дээр «Кайракумын Ард түмний Найрамдал» гэдэг сар хүчит усан цахилгаан станц баригд жээ, Элсэн цөлд «Таджикийн тэнгис» гэдэг усан санг барьж дуусчээ. Хаант оросын хоцрогдсон орны цэг байсан Таджин одоо үйлдвэр хөгжсөн Бүгд Найрамдах Улс болжээ, Кургантю бинийн цахилгаан ороомогийн завод, Душанбейн нэхмэлийн машин топогло лын үйлдвэр, Найракумийн хивсний комбинат, Ленинабадын торгоны комби- натын бүтээгдэхүүн алдаршиж байна, Таджикийн пионерүүд Эх орчоо Хөг жүүлэхэд идэвхтэй оролцдог, Душанбе хотын 14 дүгээр дуйд сургуулийн пио нерүүд эЭпэ онд хаягдал цуглуулах са рын ажилд идэвхтэй оролцлоо. Тэдний цуглуулгаар одоо хотын хүн амд үйл чилж байгаа троллейбусыг үйлдвэрлэн гаргажээ. Мачай Бүгд Найрамдах улсын гол баялаг нь хөвөн бөгөөд нарийн мян даст хөвөн хураах талаар дэлхийд нэгдү гээр байр эзэлдэг. 72Кил бүр олон мян ган пнонер сурагчид Бүгд Найрамдах Улсын хамтрал, сангийн аж ахуйн тал бай дээр хөвөн хураах ажилд идэвхтэй тусалдаг. "Таджикийн инонерүүдэд ёонирхолтой ажил ман олон бий. үү? ам- сарын Тэргүүлэгчдийн сын хэмжээгээр 16 мянган пнонер онц сурч, 40 мянган пионер баатарчууд янз бүрийн дугуйлан ба лабороторт суралц- жээ. 200 мянган пионер биеийн тамн- рын секцэд суралцсан байна, 519833 оны пионерүүдийн ажлын нэг хэлбэр бол «Хөнгөн морин цэргийн шта бын» ажил байв.«Хөнгөн морин цэргийн штабын»отрядууд нь нударганчуудынэл дэв илрэлтэй тэмцэх, хөвөн хураах, ам- баар ба тариалангийн талбай дахь үр тарнаг хамгаалах ажилд оролцдог бай- лаа. 4 Ленинабад хотын 20 дугаар дунд сургуулийн 2-ын «Б» ангийн пионе- рийн удирдагч Зумрат Пулодова чөлөө цагаараа хүүхдүүдэд пионерийн сонин, сэтгүүлээс сонирхолтой том уншиж өгдө Гэрэл ургийг 1, Ганивва “ТЭС ААЧАААЛАЛААААААДРАААЛЛАЛЛАРУУЛЛАЛАААЛУАЛАЛААААД АЛЛ Өү ДлииучдлтллиаллмллулллилаллллллйЛ Үллэй ААГАДАЛАААЛ МАНАЙ НУТГИЙН НИКОЛАЙ ЯКОВЛЕВ Коля-Нико- Яковлев шархадсан ах Юолляг Га- амьдран лын шуурган дундуур үүрч яваад суудаг. Тэр таджак хүн. Түүний нас баржээ. Ах Коля цэргийн эм- овог, нэр нь орос юм. Ах Коля, нэлгээс гарав. Дахин фронтод очив яатаад орос нэртэй болсныг совир Найз нөхрийнхөө нас нөхцсөнийг хон, хэдэн удаа асуусан юм. Саяв бодон, фашистуудыг хайр найргүй Манай тосгонд ах лай Яковлевич Яковлев тар тэр энэ тухайгаа надад ярив. устгав. Фронт дээр ах Коля:| НАМД 5 ” элсэхдээ, намын батлахан дээр, Фронтод түүний найз Николай өөрийнхөө нас барсан на Яковлев гэгч байжээ, Дайны АнХ- овог ба нэрийг бичихийг хүсчээ. ны өдрөөс, тэр хоёр их бууны н9 Ингэж манай нутгийн Абдусамал гэн ангид дайсантай тулалдаж яв- Холмурадов, Николай Яковлевич Яковлев гэдэг овог нэртэй бол- жээ жээ. Николай маш их зоригтой ми ний ёстой найз байсан юм гэж ах Коля ярив. Сүүлчийнхээ зүсэм талхыг хувааж байлаа. 1942 оны өвөл Ленинградын дэргэд Николай Нувва Алифскогп Эрджигитов А, Матросо- вын гавьяаг давтсан учир Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар цолоор шагнажээ. “"Таджикистанд, дундад Азид хамгийн том Нуре- кийн усан цахилгаан станц баригдаж байгаа бөгөөд 2,Т60 клв цаг цахилгаан эрчим хүч гаргахаас гадна түүний далан нь дэлхийд хамгийн өндөр-300 метр Нисэх сууринаар бяцхан хөвгүүд олж авчээ. 1929 оны Дөрөвдүгээр сар билээ. Дээрэмчид Пяндж голыг гаталж Гармийн зүг хөдлөв. Зөв- лөлт засгийн төлөө зогсож буй хүн бүрийг дээ рэмчид, алан хядаж байв. Энэ хүнд үед тосгон үзэгдэж хүмүүст хандан: «Дээрэмчдэд бүү итгэ, Зөвлөлт засаг бат бэх. Зөвлөлт засаг бидэнд улаан цэргийн от- рядуудыг туслуулахаар илгээж байна. улаан цэргүүдэд туслах ёстой» тэж ярих болов. Хатан зоригт хөвгүүд нь Лочин Фазиловын отрядын пионерүүд байлаа. Энэ залуу бол хар багаасаа баячуулд ачаа зөөгч хийсэн ядуу ажил чин байгаад оргожээ, Түүнийг Дээрэмчид Гармд улам улам ойртож бан- лаа. Тэдэнтэй халз уулзахаар Улаан Армийн ан гиуд яаравчилж явлаа. Уулын зам маш урт ява хад бэрх байв. Цэргүүдийг нисэх онгоцоор зөө- хөөр шийдлээ. Ойр орчим нэг ч буух талбай байсангүй, Шөнө дөлөөр Лочийн бяцхан хөв- гүүд Лоёбагаас Гармыг зааглаж байгаа, өндөр уулыг давж, Намын Төв Хорооны бүрэн эрхт төлөөлөгч нөхөр Бейлемитэй уулзаж: Нисэх онгоцны буудал барихаар ГЭЖ МЭДЭГДЭВ. Хүүхдүүд орчны тосгон суурины хүмүүсийг цуглуулахад тусалцгааж,өөрсдөө шуудайтай хад чулууг зөөв. Том төмөр шувуу талбайгаар хурдлан Түүнээс цэргийн хүн гарчирэв. - Шапкин даргабайна гэж хэн нэг хүн ха жуугаас шивэгнэв. Гэнэт Бейлеми тэдний зүг зааж байгааг хүүхдүүд үзэв. Хөвгүүд займарц гаалаа. Шапкин инээмсэглэн, баяр баясгалан- тайгаар хэлсэн нь: Зөвлөлт засгийн нэрийн өмнөөс -пионе- рүүдэд баярхүргэе! гэж хэлээд хөвгүүдэд ит: гэж байгаагаа. илэрхийлэв. ирлээ Бид гүйв. улаан цэргүүд ““ХММХДЭД, ЗОРИУААВ. “ММ 7 (42) ААТАРЧУУд БлАТАРЧУУД БА ЦЭЦЭРАЭГИЙН НАСНЫ 71987 оны. 12:дугаар сарын 13. гаар цэцэрлэгийн 7 настай Улаанбаатар хотын 2 ду Д. Одгэрэл зурав САНСРЫГ ЭЗЭГНЭГЧ ГЭЖ | “Эмгэ эзж маань бидэнд үлгэр ярьж ег дөг. Бид бас номноос үлгэр уншдаг. Тзр үлгэрүүд хичнээн соннн байдаг билээ. Бид үлгэрийг улам сайн ойлгохын тулд эхлээд «Үлгэр» гэдэг нь юу гэсэн үг ВЭ гэдгийг мэдье. Үлгэр гэдэг нь ямар нэг юмны үл- гэр жишээ болох гэсэн утга санаатай. Тэ гэхлээр үлгэр гэдэг нь бидний амьдралд үрэр дууриал болох сургаалтай зүйл юм. өрөөр хэлбэл үлгэр нь хэрхэн яаж амьд ахын жишээ болдог байна. Кишзэлбэл: эгэн өвгөн үнэгэнд хууртсан тухай үлгэр байдаг. Энэ үлгэрийг товчхон ярьвал: Нэ! өвгөн айлаас гүзэз шар тос аваад чарган | вэрээ ачаад явж байжээ, Гэтэл нэгэн үнэ! зам хөндлөн гарч явтлаа шар тосны үнэ рийг авчээ. Тэгээд үнэг зам дзэр үхсэн мэт хэвтэв, Өвгөн хүрч ирээд ихэд баярлан үхсэн үнэгийг авч чарган «Дээрээ хаяад цааш явжээ. Тэгээд гэртээ ирээд эмгэндээ хэлсэн нь: : -- За,хөө, би өнөөдөр их олзтой нрэв. Гүзээ шар тостой бас чамд лоовууз ХИЙХ нэг сайхан үнэгтэй ирэв гэжээ. Эмгэн баяр лаад авчирах гээд гарсан нь чарган дээр нь юу ч үгүй хоосон байв. Тэгэж өвгөн үнэгэнд хууртаснаа мэджээ. Үнэг чарган ” дзэр хаягдмагц босож шар тосыг түлхэн унагаад дараа нь вөрөө сэмхэн үсрэн бууж шар тосыг нь идчихээд явчжээ. Знэ үлгэрт ямар сургаал байна? гэвэл алив юманд гэнэн, хайнга хандвал нйМ ал: даанд хүрч болох бөгөөд тийм учраас буурьтай хашир байх хэрэгтэй гэсэн са- нааг сургажээ. Тэгвэл өөр нэг үлгэрт өгүү лэх нь: Ой дотор нэг туулай явж байгаад Арслантай дайралджээ. Арслан туулай! иднэ гэжээ. Туулай ухаан гаргаж над ши? өчүүхэн амьтныг идээд танд юухан болох билзэ. Харин энүүхэн ойрхон таншиг, м- гадгүй танаас ч том хүчтэй бол уу гэмээр нэг амьтан байна билээ. Та түүнийг ки гүй юу гэсэнд Арслан нхэд уурсан он ол дотор надаас өөр том хүчтэй амьтан хи ёсгүй. Даруй очиж иднэ. Завгаад өг гэжээ. с ноо хайрлах, дайсныг үзэн Туулай арсланг дагуулан явсаар ойн дувд байсан нэгэн гүнзгий худгийг заан үүв дотор бий гэжээ. Арслан очоод харвал үнэ” хээр нэгэн сүрлэг амьтан тэр худаг дотор харагджээ. Арслан уурлан араа шүдээ яр зайлган архирвал мөн тэр худагт байсан амьтан урдаас нь адилхан архиран ярзайж тулалдая гэсэн шиг байв. Тэгэхэд арслаг улам уурсан тэр худаг руу үсрэн орж” толгойгоороо ус руу годройтов унаж үх-. жээ. Үнэндээ тэр худагт өөр амьтан бай сангүй, Худгийн усанд арслангийн өөря” нь дүрс тусахад тэгж андууран уурсжэг. Энэ үлгэрт арга ухаан байвал ямар ч хүч тэнг ялан дийлж болно гэсэн санааг туу лайгаар төлөөлүүлж үзүүлснээс гадна Муг туу тэнэг бол юуханд ч ялагдан ДИЙЛДАаг болохыг арслангаар үлгэрлэн үзүүлжээ Ингэж алив үлгэр бүхэн нэгэв Чухй. сургаалыг өвртвөө агуулсан байдаг. Үлгэр аж амьдралын бүх л зүйлийн тухай сур гаал бий. Зарим үлгэрт зоригтой, сэргэлэ! байхыг сургасан байдаг заримд нь үвэв. шудрага байхыг нөгөөд нь хурдан шалмг” байхыг сайшааж залхуу хойрго байхын Хо, холбогдлыг таниулсан байх жишээтэй Р: нь үлгэрт хүний амьдралын бүх л зүйлиї. сургаж жишээлсэн байдаг. Бид үлгэрээ энэ бүхнийг ойлгож мэдэхээс гадна, эх 01, ядах, хөдөс мөрт дуртай байх ахмад хүмүүсийг хүндэ гэх, дүү нараа асрах гэх мэтийн боловсо: зөв үзэл санаа хүмүүжлийг олж авна Ийм учраас үлгэр гэдэг бол маш их ач ту! тай зүйл юм. Үлгэрийг бид их. сонирхо? хэрэгтэй байна. Ахмад хүмүүсээр үлэ! яриулах, номноос үлгэр унших зэргээр үлгэрийг улам их сонирхоё. Сонирхоод З0! сохгүй үлгэрийг тогтоох хэрэгтэй. Хүүх дүүд зэ! Үлгэрийг хэн боловч ганц улас сонсоод юм уу эсвэл уншаад л чээжилт тогтоож болдог учир та нар хамгийн оло! . үлгэр мэддэг болохын тулд уралдах хэрэг: , тэй. Мэддэг үлгэрээ дүү нартаа, нөхөддөө. аав, ээждээ үргэлж ярьж өгч байгаарай. 33 Уран зохиолын шүүмжлэгч пП. МӨН БР- Эрт урьд цагт тэнгэрийн тэгш хар бөх, газрын гахай баатар хоёр барилдаж, уултай газрыг уулгүй болгож, устай газрыг усгүй болгож: байсаар хоёулаа тамирдан үхэж гэнэ. Тэгээд тэнгэрийн тэгш хар бө хийн яснаас хус, газрын гахай баатрын яснаас гацуур ургасан юм гэнэ лэз Одоо. хус гацуур хоёр үзэлцэж л байдаг гэнэ лээ. Хус, нар үзмэгц «тэнгэр эцэ! минь би энд байна» гээд л саглайж сагсайгаад явчихдаг гэнэ лээ. Түү вий сүүдэрт, гацуур соёолж, «Га- зар эцэг минь би энд байна» гээд л .өөдөө шовойгоод ЯВЧИХДаг ГЭНЭ лэз. 38, тэсээд гацуур хуснаас өн- дөр ургаж, сүүдрээ түүн-дээр тус тахад, нар үзэхээ байсан хус хэ таж хувхайрдаг гэнэ. Хус хувхай рахад сүүдэрт ургадаг гацуур 88 ранд ил гарч, удалгүй хатаж, хув хайрахад, ёроолын нь зулзган хус нар үзэж саглайж сагсайгаад Я8 чихдаг гэнэ Түүнни сүүдэрч Час зулзган га- гуур ургаж, вө өө шовойгоод Чвчихдаг гэнэ. хус, гацуур бол :0Н хоёр бөх вн гэж д барилдаж байдаг гэнэ. лээ Тэнгэрийн тагш хар бөх нь. на- ранд амьдардаг, сазрын гахай баатар нь сүү: дэрт ажльдардаг учраас ингэж ба рилдаж байдаг гэнээ. 5 ану о-“.-............н...“ Гарам өв/өс ярив Бий Аайнийн Айн Айн Айн Айн Ай ийн ай ний ний ний Ай нил ний нийл жЖЖЯЭХРЭРЧЭЧЭМЧЭөЖГЭГЭИЭИЭГЭЭЛГЧЭН 4 ээ. 223 ) ШҮ 2 7 дОҮЧЭЭУ ды, Ууйгээ/ Эрт цагт нэгэн ойд ах дүү хоёр бамбарууш эх бамба- рууштайгаа амьдардаг бай- жээ. Эх нь: хоёр хүүдээсГа. хоёр хоорондоо дандаа эвтэй дай» гэж захидаг байжээ.Ах бамбарууш нь дүүгээ дан- даа загнаж, дээрэлхэн юмы! нь булаадаг байжээ, Нэгэн өдөр эх нь хоёр янзын Чи- хар адилхан хувааж өгчээ. Гэсэн ч ах бамбарууш нь чамлав. Дүүгийнхээ д Ччих- рийг авмаар бодогджээ, ТЭ- гээд ах бамбарууш нь: --За явья! Гөлрөөд Яяа- хав. Ой руу явж тоглоё гэж зандрав, Замдаа ах бамба- - рууш «Ахад нь чихэр арай багадаад байна. Ахдаа хэ дий| өгөөч» гэжээ, Дүү нь хэдэн чихэр өгчээ, Бас л ба гадаад байх шиг санагдахаар нь дүүгийнхээ чихрийг шүү рэн зугтаав. Дүү нь сүнд болсонгүй. Ах бамбарууш ой дотор чихрээ амттай,амт муутайгаар нь ялгаад амт муутайгий нь идэж гарлаа, Тэгтэл газрын хаанаас гарч ЛЭсотээ Євая-босВс оо авь »сс»ооос-өа »оши, Эрэрд ШИҮҮС Ши? нь / ирснийг бүү мэд! Дэргэд нь үнэг сүүлээ шарван зогсов. нэг Ччихрээс нь гуйжээ.Ах бамбарууш нэг чихэр авч өгөхдөө бас нэгийг унага- жээ, Тэгээд «Өдөр унасан махыг авдаггүй» гээд бамда рууш авсангүй тул үнэг ЯдД- жээ. Бамбарууш чихэртэй- гээ гайхуулж, «Ийм чихэр гоё, Чиний ндэж байгааамт муутай» гэв. Үнэг үүнниг сонсмогц би амталж үзье гээд нэг чихэр авчээ, Би тү рүүчийнхээ чихэртэй холь- чихлоо гээд бас нэг чихэр авчээ, Тэгээд би тэр шувууг хараад авч амжаагүй гээд бас нэгийг авчээ. Ингэсээр байтал бамбаруушт хоёрхон чихэр үлджээ. Нэгий нь үнэг аваад, «Гоё байна»гаэд яваад өглөө, Хүнийх Ч, 060- рийнх ч байхгүй болж цорын гайц чихэртэй болсноо саял мэджээ, 17-р сургуулийн Т-гийн «Д» ангийн ЯН: Б. ГАНБҮРГЭД 260267 ДЭ “Эрт урьд цагт нэг өвгөн Зээх, Шилүүс гэдэг хоёр хүүтэй байж гэнээ. ээх ах нь, Шилүүс дүүгийнхээ алсан ан гөрөөсийг бу. лаан авдаг байж гэнэ. Ши лүүс дүү нь, Зээх ахын хаа алаад нуусан ан амь- танг хулгайлж авдаг байж гэнэ. Иймээс өвгөн аав нь: -- Миний хоёр хүү эв... тай сайхан амьдар. Бие би сеийнхээ алдсан анг булааж хулгайлж бүү ав. Тэгэхгүй бол та хоёр араатан 68- вартан болно шүү гэдэг байж гэнэ. Зээх, Шилүүс хоёр, өвгөн аавынхаа үгийг нөр нов гары эрс арьс р сөр с Өвь сөр с бр л бр сойр тавь Євь ов авахгүй шэсал? араатан болж,Зээх нь Шилүүсний хээ барьсан анг булааж, Шилүүс нь Зээхийнхээ хад галсан анг хулгайлж явда! булай амьтад болсон юм гэнэ лээ. | () 65-55: БЭОГЛТҮЭХГЭХТЧЛЭЭТТЛЭГЭЧЛЭЧСЧЛЧЧСТЭЭОТиЦЫЛЬ ЛА ЭЭ СТ ЭХ, 3 өнд 2 йн ддниййнийднийднийд мий дэмий хийл ий хийл алсйниййнийн шввгнэхилтэстэвээлирэссэнхэигтуэтчэихшинжннхэтихитэунннргхлвлилханиледлччилалилтгнжтимчириил нас синлиаамле ЛА МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон: Хариуцлагатай эрхлэгч ЖГ. ШАГДАР 4 дүгээр завхар 408, 414, 415 Манай хаяг, чоймрын өрвө. Утас хариуллагатай эрхлагч 26332 захидал харилпаа : 26388 ТА --з2848 Ес дө сэлий Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн комОннатад хэвлэв. »ь. 4 "Индекс 14140 “цоорхойд түү УЛАМЖЛАЛАА --3-гэгшэвишж:с...Л -521ШШт- Зуны сайхан үдэш. Ойл дэг гал дүрэл- эн аслаа. Галын дэргэд улаан бүчтэй, цагаан цамц- тай багачууд тойроп суусшл гол дунд, ширвээ буурал са халтай өвгөн хүн суул, түүдгийп лөлийг бодлогош» роп ширтсэпээ: «Урьд бид бас ингээд л асааж байлаа.» гаа эхэлж байна. түүдэг гал гээд яриа- цар шиг зуслангийнхаа дэр- гэдэх ойп цоорхойд биш Ту мийн их нарс, Толбо нуу- рын хөвөө, Булган иутгийн тантыл. аль нэгэнд нь л асааж, байжээ. Тэр өвгөний энгэр дээрх тэмдэг түүд- гийн гэрэлд содоп тод Гя- лалзажн байна. Ямар хүн ийм тэмдэг зүүдэг билээ? «Партизан пар!» гэж бага- АХМАД ҮЕИЙНХНИЙ ХУВЬСГАЛЧДАЙЧИН ХӨДӨЛМӨРЧ Буянт буурал, гавьяат өвөг дийг» “гэж зөв хариулж сай на, Гэхдээ жанжин Сүхбаа- тарын удирдлагаар өөр гас- руудад байлдаж явсан х0- роон дарга Хасбаатар, Ар- дын хатап баатар | Магсар- жав нарын цэргүүд ч ялгал гүй цөм л партизапууд шүү цээ, Партизап гэдэг үнэхээ- рийн их Эрэлхэг зоригтой сайхан сэтгэлтэй хүмүүс юм Эдний бага залуу нас, өнөӨ- гРийп та нар шиг жаргалтай сайхан. байсангүй. Монгол эх орпыг маапь гадаалын эл дэв дайсан, дотоодын лам- ноёд хамтрап эзэрхэж эгэл жирийн ард түмэн маань өм сөх хувцас, идэх хоол, эрх чөлөөгүй баячуудад зарцлаг даж байсныг багачууд Та пар биеэр үзээгүй ч номоос уцшиж, настангуудаас соис- сон, Тэр цагт, тэр бэрх амьд ралаас улс орон, ард түм- нээ аврай чөлөөлөхөөр хэ- сэг хүн сапаа нэгдэж Д.Сүх баатарын. удирдлагаар ар- дын пам байгуулсап юм. Тэ гээд. ардын памын нөхөд, хэп амь бие хайрлахгүй тэм цэж, эх орондоо Эрхжаргал олоход хүчин зүтгэх вэ? гэж, уриалахад хамгийн тү- рүүнд сайн морио унаж, сайн дураараа | цугларан пэгдсэн хүмүүс бол партиза зууд шүүдээ. Партизап нар, хээр хөдөө түүдэг асааж түүнийхээ гэ- рэлд тоу хийлэг байв? Тэд түүдгийг зупы зүлгэл дээр бус хаврын цасан дээр асаа гаад, маргааш дайсныг хэо- хэн бут цохих тухай тантик гӨлөвлөгөөгөө є мэргэн буудах, сэтгэл, “барх- даван туулах оронч халууц шээл-саадыг тэсвэр хатшужлаараа шал- гарсан хамгийн . шилдэг хү- мүүс. Партизан нарыг ар- дын журамт цэрэг ч гэж бас нэрлэдэг. «Шивээ Хиагтыг» дуу- лаад Гэмингийн хуаран руу Ховдын зүг их аялалд гарч байхад, Толбо нуурын хө- вөөнд 43 хоног хориглож байхаа манай партизан на- рыг, зэвсэг агссап түг тү- мэн дайсан тосон угтаж бай сан юм. Партизан нар, хүний тоо, зэвсгийн хүч, хийсэн сургуу лиар дайспаас хавигүй дутуу байсан. Гэвч зүйрлэшгүй илүү юм нэг байсаан. бол эх оронч халуун сэтгэл, хатан зориг нь юм, «Хийе, бүтээе, сурья гэсэн үнэн са наа, чин зориг байвал ямар ч бэрхшээлийг даван туулж ямар ч юмыг бүтээж болно Хамгийн гол нь хийх бүтээх зүйлдээ үйзн голоосоо 10- рип тэмүүлэх явдал шүү!» гэж. партизапууд, багачууд та нарт хандайл захидгийн учир нь энэ байж, Манай партизан нар бол рх чөлөөгөө хүсэн мөрөө- лөж ,дайсныг үзэн ядаж” бай сан бүх ард түмнийхээ ит- гэл найдвар, даалгаврыг хү лээсэн хүндтэй төлөөлөгчид юм шүү. Тэд зөвхөн ганц биенийхээ бодлоор санаа лпу лууданг хөдөлсөн хүмүүс: бус айл хотпыхныхаа, нутаг уе пьыхаа нийт ард. түм- нийхээ. зорилго, найдлага, даалгаврыг хүлээж. явсан. даа “ялах хүчин чадлын-нНь нэг-эх сурвалж оршдог юм. лалдаанд уухайлан орж бай хад партизап арт, ард Я6- дорсоп олон түмний нь ту- хан, ирээдүй хойч -үр ач нарын нь тухай бодол ложи гүүр ургуулж. завсгийг нь хуриалж байжээ. . Сүхбаатар жапжинтай уул зана, Ардын журамт цэрэгт орио тээд тэднийг мордож байхад аав нь баруун хац рыг нь үйсэл, ээж нь ца- таап сүүгээ өргөөд хоцорч байхдаа «Сайн яваад, дайес- паа дараад ирээрэй!» гэж за хип ерөөдөг байжээ. Харин багачууд та нарыг сур- гуульд явахад аав, ээж:чинь «Сайн яваад, сайн сураг, ирээрэй!» гэж захидаг лв дээ. - к Буу шагайсан дайсныг да рах дулаан танхимд сайн суралцах хоёрын аль нь х9 цүү болохыг бодоцгоо л дод Ингээд бодоход багачууд за парт нартвзан нарын туул- сан шиг бэрхшээл ёаад ерөөсөө алта. 5 Партизануудынхаа үгийг анхааран сонсье! Тэд хэдий гээр сургуулийн ширээнд, багшийн урд ном үзэж бэй гаагүй ч тэсэн яавал онд сайн сурахын арга ухааныг. та нарт яриад өгч байна... Энэ бол «Хийе, “бүтээс,: сурья гэсэн үнэн ёанаа чиш- зориг хамгаас чухал» тэдэр. захиас сургамж нь шүүдээ. Өлөөгийн багачууд та нарын гавьяат өвөг, хувд хэ цүү цагийг биеэр, туулан: давсан, буянт. буурал парти зануудынхаа үгийг-нь ёонєї-- С.СУРДГААЖ - “Колбоочдын “зөвлөлгөөн чууд та нар нэгэн зэрэг ха4- чих сургууль хийдэг бай- Нээрэн. тэр-.өвгөн залуу- риулиа, Ямар хүнийг нартн нээ. шоо» даа түүдэг гал асааж 6бай- зан гэдэг вэ? гэхэд «2Кан- Нертцаанууд бол -.манай жин Сүхбаатарын цэргүү-. ард “түмний . зундаа жээ. «Гэхдээ багачууд та эх нойргүй мэтэ ОРОН БҮХНИЙ ЛРОЛЕТЛРИ: НЯР НЭГДЭГЛЇН!/ ВЭЛХЭН БАЙГТУН! ь. Ь 24 дэх жилдээ 1 Ї 1967 оны 12 дүгээр 12207 | 351 (1007) М.Э-мйк Гөв Хогоо Д. (ухлатдбын Лхагва нэгэмжит Монголын Пионерийн: 0 10.5 4 -Үнэ-10 мө БАЙГУУЛЛАГЫН ЇЇ Зөвлөлийн сонин ын манай холбоочдын зорилт» гэсэн илтгэлийг БНМАУ-ын Холбооны Яамны сайд Д. Готов тавьж хэлэл цүүллээ. 3 Зөвлөлгөөн дээр олон хүн үг хэлж санал, нгүүмжлэл гарган хол бооны байгууллагын ажлын ололт дутагдлыг дүгнэн ярилаа. Тус зөвлөлгөөндээр БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч Нийслэлийн 4 дү гээр бага сургуулийн пинонерүүд, БНМАУ-- ын Ардын Их Хурлын депутат, гавьяат багш ДХ. Базар гуайтай уул- заж сурлага хүмүүж- лээ дээшлүүлэх талаар зөвлөлгөө авч байдаг Зургийг Ч. Лхамжав Тэргүүний холбоочдын улсын П зөвлөлгөөн 12 дугаар сарын (15, 16-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хот- ноо Ардын Их Хурлын танхимд болж өнгөрөв. Зөвлөлгөөний ажил лагаанд нам, засгийн узирдагч Ц. Дүгэрсүрэн, -Н.Жагварал, Д. Моломжамц, Ж.Самбуу, Ю.Цэ- сарын | т -шыуу.---------ү 13 Хоолтой, хоолгүй, нойртой я -тооё!” ҮЙлвийг -нь- “Заягам--. жилцаая! . 0 --- “ : мж, амь өрсөх ту 894 -..й......ы.........» этр)» лар нэ... 88 03 . 8в? авс сар , ив? Ер б Євь? ир , ар 6 ар 6 ар инь. ав бн»... -МАНАЙ” АНХДАРЧУУД.- "Ковь--Алтай аймгийн Бигэр сумын дуйд сургуулийн японерийн 4 дүгээр бүлгэмийн пио нерүүд сурууль бүлгэмийнхээ түүхэнд холбог- дол бүхий анхдагчуудыг олох ажил хийж бай мө. 92 ХОЛВЦАГ 7 чилж байна. Пиоперийн ахлах удирдагч 4. Мөнхжаргал, хонь х овь с өв сойр с 8ь с 8 х ө8ь 6 8в 3 нь Увс 8В с Өвь 9 0В 9 8в 9 ав, ав сойр 8 ав» дэнбал, Б. Лхамсүрэн нар болон БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлө- лийн орлогч дарга Б. Дүгэрсүрэн Ц. Пунцагноров, Т. Рагчаа иарып зэрэг нөхөд оролцлоо. Холбоочдын улсын зөвлөлгөөнд МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын. сайд нарын Зөвлөлөөс ирүүлсэн баярын бичгийг зөвлөлгөөнийхэп халуун дотно угтлаа. Тус, зөвлөлгөөнд ажил үйлсээ- рээ шалгарсан хот хөдөөгийн 300 гаад төлөөлөгч оролцлоо. Зөвлөл- гөөнд Говь-Алтай аймгийн төвийн дунд сургуулийн «Сурагч шуу- дан хорооны» дарга Төмөрхүү зэ- рэг пионер сурагч оролцлоо. Зөвлөлгөөнд «МАХН-ын ХУ их хурлын итийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд дарга Б.Дүгэрсүрэн дэлгэрэнгүй үг хэллээ. Холбоочдын улсын П зөвлөлгөөнөөс манай орны нийт холбоочдод хандаж уриалга гарга лаа. . ж « БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар холбоо ны байгууллагад олон жил идэвх зүтгэл, үр бүтээлтэй ажиллаж хө дөлмөрийн өндөр амжилт гаргасан Холбооны Яамны харьяа төв шуу дангийн техникч Д, Хасвандан, Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын Баянцагааны бригадын холбооны салбарын монтёр С. Нацаг нарыг БНМАУ-ын гавьяат холбэочин цо- лоор, 48 хүнийг БНМАУ-ын одон медалиар шагнав. 0ртөэ.,р,ср,єэ?йрө өв. .Өр?0»,!...лэлсь .0В. 6 .єрэєВ?є ҮЕИЙНХНИЙ ХУВЬСГАЛЧ ДАЙЧИН Манай багачууд баяр бо лохоор, цагаан тагтаатай цэйхэр дарцаг гартаа ба Рийд «Энх тайван!Энх тай- ван» гэж дуу нийлүүлэн ал хаж явдаг, Энэ бол дайн байлдааныг үзэн яддаг, энх тайвныг үнэнээсээ эрхэмлэ- дэг багачууд та нарын ер энэ дэлхийн шудрага хүн бүрийн туйлын хүслэн юм. Гэхдээ та нар бас байлдаан тай кино үзэх, байлдал: тог лохдоо тийм ч дургүй биш нгүү дэЗ, Энэ ч аргагүй, Та нар эгэл хүмүүсийн цус ас гаруулахыг өөрсөд шигээ хүүхдүүд өнчрөн хоцрохыг үзэх гэсэндээ бус, дайснаа дарж, дархан цолоо олж байгаа баатар хүмүүсийг л киноноос харах гэсэндээ дуртай байдаг шүү дээ, Тэ гээд киноноос харсан, но моос уншсан, өөртэй нь уулзсан баатруудыгаа дуу- риах гэж, дэлэм хиртэй мо дыг буу болгон үүрч, сэлэм болгон далайчихаад тоглож явдаг юм байна, / Манай Дандар баатар ч, Дамба баатар ч багадаа ийм л хүс лэнтэй, ингэж л тоглодог хүүхдүүд байсан, Гэхдээ тэдний бага байсан цаг үе, өнөөгийн та нарынхаас их Ариун зорилго-хатан өөр байжээ, Юуны урьдэх орны маань дархан хил Хяз гаар энх амгалан биш бай- лаа. Эзэрхэг түрэмгий гүр- нүүд манай баялаг сайхан оронд шунаж байн байн л довтолдог байжээ, Ингэсэн дайсантай яаж тэмцэж, яаж ялдгийг партизан нараасаа суралцсан манай ардын цэр гүүд, «Ямар хүү төрүүлснээ эцэг эх минь хараг| Ямар хүнээр мануулснаа эх орон минь мэдэг» гээд эрслэх тулалдаанд ордог байлаа, Чухам ийм тулалдаанд л, өнөөдрийн та нарын бахар- хан дуурнах дуртай баат- рууд төрсөн юм. Эдний энгэр дээр, эрд нийн чулуун шигтгээтэй ал- тан таван хушуу медаль бахдам сайхан гялалзаж бай на. Зөвхөн тэмдэг нь ч биш баатрууд гэдэг үнэхээр бах дам сайхан хүмүүс шүү. Хэн нэгэн Хүн байгуулсан гавьяагаараа овцар боло- ход тэр өөрөө айтугай, аав ээж Нь, ах Дүү НЬ, эх орон, нам Засаг нь баярын дээдээр баярладаг. Баатар цолыг амь хайргүй тэмц лээр л авна, өөр юугаар ч авахгүй, эх орноо гэсэн элгэн халуун сэтгэд дутмаг хүн хэзээ ч баатар болж байсан түүх байхгүй, Дан- дар баатар, алаг. морно унаад атакад орж байхдаа, Дамба баатар зуу дахин илүү хүчинд ганцаараа бүс лэгдчихээд байхдаа, Олзвой баатар дайсны манааг сэм- хэн олзолж барихдаа, Аюуш баатар даалгаварт гүүрийн төлөө суман дундуур мөл- хөж явахдаа гагцхүү өссөн төрсөн эх орноо л гэж б0- дож явсан юм. Эд бол, эх орныхоо цэцэглэх ирээдүй болсон багачууд та нарыг Л амар тайван үед аз жаргал- тай амьдарч суралцаг, ажил лаж, цэнгэг гэж аюулыг сөрөн тулалдаж явсан юм. Дайны талбарт, үхлүүд шархадсан баатар эр эц- сийнхээ амьсгалыг Хураах даа «Би, үйлсийг мннь зал гамжлах хойч үетэйгээ 0а- хархана» гэж сэтгэлдээ бат итгэсээр эцэслэж байжээ. Тэгвэл тэр нөгцсөн баат рын сүүлчийн удаа дурс- сан нтгэл бахархал Хойч -үегэдэг нь хэн бэ?Энэ бол өнөөгийн инонер багачууд та нараас өөр хэн ч бишээ. Ингэж бодоход манай бага чууд эх орныхоо баатруу- дын захиа даалгаврыг Хү- лээсэн, эрхэм харнуцлага- тай хүмүүс юм шүү. Үйл- сийг залгамжлана гэдэг юу вэ? Заавал адилхан байл- дана гэсэн ганц утгатай үг бишээ, Эрин цагийнхаа бай далтай уялдаж, өөр зал гмажлах үүрэг ноогдож байна. Энэ бол эх орныхоо өнөөгийн өгсөн даалгаврыг нэр төртэй биелүүлэх хэ- рэг юм, Өнөөгийн даалга- вар гэхээрээ, товчдоо: онц сурах, «сайн хөдөлмөрлөх, үнэнчээр хүмүүжих энэ хэд л шүү дээ. Дайн, хнчээл хоёрын аль нь хүндийг ярин хаа больё, Баатар ах иар чинь 6б9- роо шиг асгарсан суман дундуур хэвтээгээрээ нуувч малтаж, хэдэн бээрийн г8- зар элэглэн мөлхөж байс- ныг бодоход багачууд та иар бороон Дундуур бээлий хийчихээд барилгын тоосго зөөх ч юухан байхав дээ! Баатруудынхаа зүтгэл, зориг, тэсвэр, арга самбаа, сайхан сэтгэлийг биедээ итшнгээсэн хүн я өнөөдөр сурлагадаа ч, хөдөлмөртөө ч гялалзаж, нэр алдраа цуурайтуулж явдаг юм бай на, Баатруудыг эх орон нь “ноо хамгаалдаг, Аль төрүүлдэг, Баатрууд эх ор Ц Ч улс орны мөнхийн гавьяат баат- рууд гэдэг хойч үедээ үл- тэр дууриал болдог ажээ, Жишээлбэл өнөөдөр Бьетна- мын зоригт эх оронч, 3а- луу баатарчууд далайн цаа- дахь дээрэмчидтэй тэмцэх- дээ, аль эрт цагт францын булаан эзлэгчдээс улс о0Г- ноо чөлөөлөхийн. төлөө тТє! цэж явсан баатруудынхаа дуурналт жишээг эзэмшиж байна, Пионер багачууд та нар баатруудаа дурнах су- ралцахын хамт нэр нь тод- роогүй баатруудыг сураг- лан илрүүлж алдрыг нь мөнхжүүлэх үүрэгтэй, Хойч үеийнхнийхээ цуцалтгүй хөдөлмөр эрэл, хайлтын үр дүнд олон баатар (амилан босч) байна. Бод л доо 1960 он гэхэд Хорлоогийн Дамбыг таних хүн ховор байсан. 1961 оноос хилчин Дамбын хосгүй гавьяаг улс | орон даяар шагшин ярил- цаж, эрэлхэг тулалдаанд амь үрэгдсэнээс хойш 18. жилийн хойно улсын баа- тар цол нэхэн шагнаж би- лээ. Дайчин уламжлал, цэрэг эх оронч хүмүүжил гэдэг үгийн утгыг та нар сайн ойлгодог биз! Энэ бол Мөн- хийн гавьяаг цусаараа олж авсан эх орны баатруудын (| хаа бүх шинжийг биедээ шингээнэ гэсэн үг, МэдээЯ:-,- байлдах чадвар ч оролцох л хэрэг, Гэхдээ энэ бөл эзэрхэг хөрөнгөтөн орны цэ рэг шиг бусдад Халдан байл. |. дахын тул биш, бусдыгхал, | даад ирвэл бутниргэн бу- цааж, халуун хайрт эх орон, зорилго нэгт хань Нөх дөө хамгаалан байлдахын тулд л цэрэг эх өрөнч хү- мүүжлээр-та нар хүмүүжих |. ёстой юм. Шаамарын шар. тохойд тэр нэгэн өдөр, нутгийн шудрага малчин ардын хүч хөдөлмөрөөр бий бол- сон долоо, найман нуруу өвс ард олны өв хөрөнгө болон дүнхийж байлаа. Гэ тэл монгол орныг түйвээж байсан гэмингийн бүрэн зэвсэгтэй 50-иад цэргээр хамгаалуулсан 300 шахам хүн тэр ариун хөрөнгөнд зүй бусаар халджээ. Нут гийн ардууд яаж ч чадах- гүй байлаа. Гэвч дээрэм- чин гэмингуудын энэ шуд- рага бус. ажиллагаа - Ал- танд байрлаж байсан. ар- дын журамт цэргийнхний сонорт хүрч Д.Сүхбаатар цэргээ командлан мордсон ажээ. . - Д. Сүхбаалар «хушуу» цэрэг, «цахар» цэрэг хоёр гөмингийн хоёр талаар нь хавчин байлдах тушаал өгч явуулаад «Шадар» цэргээ «Цоохор» цэргийн хамт өөрөө удирдан (Ца- гаан Аралын ташуур гэдэг газарт очжээ. Ингээд цэр- гүүдээ бургасанд шивээ- лүүлээд өөрөө Д. Нанзад, Д.Дашвэвэг, Лаасаг нарын таван хүний хамт гэмин цэ рэгт шууд тулан очжээ. Тэгтэл гэмингийн ноён цэр гүүддээ тулалдах тушаал өгөөд, өөрөө гар буугаа жил цэргийн алба хааж . Мёдаль энгэрээр нь дүүрэн лавтай. буудахад зэхээд «Та нар явсан ажээ. Тийм ч учраас | гялалзаж: байдааг. єг шүннс ЯЗӨГр Ё аман, ашд г : Ё Ё эс ын өт л р тэЛЭТЭЭРЭЭЭӨ хөлт лэрэлжэр чин алЭнн ” Ь л 8 27 Б-ийн бэ блнийний хэний цэрэг вэ?» гэж занд ран асуужээ. Д.Сүхбаатар түүний өм нөөс тайвнаар: «Бид ард түмнийг хамгаалах зория- готой цэргүүд...» ГЭЭД бууж өгөхийг шаарджээ. Гэвч гэмингийнхан эс бууж өгсөнд арга буюу ширүүн тулалдаж гэминг сөнөөсөн билээ. Энэ нэг түүхт явдал 1921 оны хоёрдугаар сарын хууч- даар болсон юм. Д. Сүхбаатартай хамт энэ түүхт тулалдаанд оролцож явсан Дооровын Дашзэвэг гуай одоо Улаанбаатар хо тод эрүүл энх, аж төрөн амьдарч байна. Эх орноо гэх ариун сэт гэл өвөрлөсөн Дашзэвэг гуай автономит монголын цэрэгт 1909 онд татагдан ирж, эх орноо манжийн эзэмших цэргийн үлдэгдэл «Цагаан хөлтөн» гэгдэх дээрэмчид болон харчин гүн Бавуужавынхаас хам- гаалан байндаж 1921 оноос ардын журамт цэр- рэгт элсэн орж монгол ор ноо гадаад дотоодын олон дайснаас удаа дараалан хамгаалж жирийн байлдаг чаас дотоод яамны орлогч сайд хүртэл дэвшин 18 ер-ир-ар--ат-ат-ир, ар-арт-ит атар ваар ар авай авт --аР-8т-8Р 8-Р, авт-ар-арт-арт-аРтчор вийн ат ава, ИР -ар”--ан”-- ар” ав” ар арт-аВР”-ийР--ий”--йР ӨР--й-ав-авн--ЯВ”, Ч.ЛРР--ар-ар-ит чөрчат-ат-ат-ат-ар ГАВЬЯАТ ХҮН өвгөн партизаны гавьяаг нь илтгэсэн эрэлхэг одон Эх орон, эрх чөлөөний төлөө унтах нойр, идэх хоолоо хасан байж хувьс- гал хийж, хуучныг өөрч- лөлцсөн гавьяат хүн Д. Дашзэвэг гуайг саяхан ЗХУ-ын төрийн дээд шаг- нал Улаан тугийн одон- тоор шагнуулсаны нь да- раахан бид уулзлаа. Бид Дашзэвэг гуайг пионер су рагчдад хандаж хэдэн үг хэлж өгөхийг хүсмэгц --Би чинь нийслэлийн 20,5,2 дугаар сургуу- лийн хүндэт пионер хүн байгаа юм. Бололгүй яа- хав гэж уриалгахан өгүү- лээд: -- Юм бүхэн дүрэмтэй Дүрэм биелүүлэх явдал л юунаас ч чухал даа! Бидний үед чинь дүрэм журам гэгч юм огт байсан гүй, Гэтэл одоо сурагч, баатарчууд, пионер, эвлэл ГЭЭД Л ЦӨМ Тус тусдаа Дү- рэмтэй. Тэр дүрэм нь цөм учир утгатай, нарийн... За тэгээд хүнд ер нь га- даад үзэмж, дотоод үзэмж гэж байдаг. Гадаад үзэмж чавт-ийт--ат-атт-ивт-иар. «ӨР. айн айт-8Р-ийт ий авч явахыг хэлнэ. Дотоод- үзэмж гэж Сэрдэм ном- сурч ихийг мэдэх зан төлө: 4. вийн сайхан чанарыг эзэм шихийг хэлнэ, Хүнийг хүн дэтгэж гадаад, ДОТООД. үзэмжээ цаг ямагт: ан- хаарч өөртөө ногдсон ДүҮ- рэм журмаа чандлан 8: хихыг захимаар . байна. даа! гэж яриад өвгөн пар- тизан маань инээмсэглэв: Нээрээ л үнэн үг дээ! Тэртээ автономит төрийн. үеэс эх орноо гэх чин са наа барьж харийн түрэм- гийлэГЧиДдТЭЙ тэмцэн маар хувьсгалт монгол ул сыг байгуулах ажилд Хү- чин зүтгэж хятадын гэмин хаант оросын харгис зан- далчин барон Унгерний цэ. рэг, дотоодын эсэргүү. японы “империалистуудтай удаа дараа тулалдаж хүнд: тэй гавьяа байгуулж яв- сан 1924 оны намын ах- мад гишүүн Дооровын Дашзэвэг гуай та нартаа. хандан ингэж хэлэх нь Тү: мэн зөвөө! 70 гаруй нас насалж, хоёр төрийн нүүр үзэж, гавьяат үйлс бү- тээж явсан өвгөн партиза: ны энэ сургаалыг та бү хэн ёсчлон биелүүлэх нь Ч) зориг. ул-/ 4 ” ХӨДӨЛМӨРЧ УЛАМЖЛАЛААС СУРЦГААЯ! 2242и- Ү у : эцэж й Ї руулж, хөдөлмөрөөрөө баа- БУ Нил Р баатар ЧСэманн СИХУУСЛАЯЯВ: ыг х орхыхэө Ё үгчэн , шигээ “ЗЭлжтан Зэар “хөдөлмөрч хүмүүс. Тэд төлөө юугаа ч хайрлахгүй 1 Соёмбо» 3 медаль гялал- гурван есийн жавар хайр- сэтгэл зүтгэлийг мөн л эцэг зуулж яваа юм, Үнэнч хө- сан өвлийн өглөө, гурван өвгөөсөө сурч авсан юм. / дөлмөр--үйлсийн жигүүр дазхар барилгын оройд тоос Баатруудынхаа . хөдөлмөрч Ї гэдгийг Эд биеэрээ батлан Го өрж байхдаа огт даарсан уламжлалыг эзэмшье! уош үзүүлсэн улс, Намынхаа ха- шинжгүй л харагдах юм. нийг залгамжил! гэж хайрт ламж, түмнийхээ хайрыг хү Ё эх орон, нам | засаг маань | лээсэн энэ хүмүүсийг ху- Тэд, дэлхийн хөрс дөнгөж . багачууд та «нарт эрхэмлэн ! рал цуглааны индэр, ёсло- өнгөнөөсөө гэсмэгцЦ (Л 83- захиж байна. Хөдөлмөрийн ! лын хүндэт байранд алга та. ЛҮҮД талд гарч, тракторын баатруудтайгаа уулзалт 1 шуулан уригдаж байхыг ха ДУУГ өдөржин шөнөжин тас хийж Хүндэт пионерээр эл раад зарим хүн. хөдөлмө- лалгүй явсаар, зөвхөн ТоО- сүүлж байгаа чинь туйлын рийн баатар болно гэдэг 000 угаахын тул эргэж нэг зүйтэй. Тэд, та нарын на- ! ямар сайхан юм бэ гэж хий БУ охоны ядарсан янзгүй л Баг лэжэ нхий САНДАРЧ Ё анх 8 5: араа алгссолх тЭхЭр Тэд, хэдэн хоног үргэл- гэсэн «МАХН-ын үйл хэр кг Ифсгог Э, М Уүогэаладэг10 Ы8 гийн төлөө. хэзээд бэлхэн!» 2 гүй байна вэ гэж хий бухим Жилсэн нүдгүй цасан ШУУР- байдгаа шуургатай шөнө дана. Аргагүй шүү дээ. Ал- Танаар, уруудсан хониныхоо адууны манаанд, ус дусал- дар, хөдөлмөр хоёр эгнэгт ХРУУР фИЗОЫГ шлан ЭЭР сан уурхайн гүнд, мянган бараан Уогоонт үүргийг ЗЭ 0, 00405-:11Р 3 уулан рээ үзүүлцгээсэн учраас орХаЭд, С1УНҮ Ор дахь арваад хургаа нэгийгч | Хүндэт пионер байх хувьтай | ардын нам, ахмад үе маань бүтээхгүйг хичээн чармайх хүмүүс ээ, Багачууд та нар 32 нэр төртэй гүйпэтгэжээ, Эр энэ бүгдийг нэгэн биеэр эдний баатарлаг чанарыг Ї хээ бүрэн эдэлсэн чөлөөт гүйцэтгэн яваагаа юманд эзэмшихийн тул уулзалт ? сайхай орныхоо эдийн засаг бодсон царайгүй л байх юм. яриа зохиохоос гадна олон Ь эрдэм соёлыг бадруулан Гагцхүү хөдөлмөр л тэдэнд ажил байдгийг мартаж бо-- 27 хөгжүүлэх үүрэг өнөөгийн хүчийг сэлбэн, | хүйтнийг | ЛОХГҮЙ. хүмүүс, тэдний олон үеийн иамишааж урмыг сэргээж, Суурь машин дээр нь да «Ногоон торгон шоСВ сузА члэрхийлэл. болсон «Хөдөл залгамж, ач гуч нарт ОНОГ | адиаалыг мартуулдаг ажээ, галдан ажиллах хэрэгтэй. Ф ЗҮй2рэЖ Бар эр ал ааүинэй Зудиллилсөн шОЛЭогЧЭГ Социалиамд баатарлаж, га Суурь Ферм дээр нь очин: ЇЗ Ногон тал дээр хурга Нүүсийнхэа ОН залган Энэ үүргээ өндөр ухамсар рамгайлж болохгүй хөдөлмө | ХОНинд хамт явах хэрэгтэй.. Їл маань билчэнэ. авцгааж байна. АҮК--ыл "асан хүмүүсийн тэргүүн рийн талбар гэж байдаггүй | Саалийг нь саалцаж, шав- Ї: Хурга маань өсөөд хонь Шарав, Налайхын уурхайн манлдайчууд нь мапай хөдөл учир хэн ч баатар болох ыг нь зөөлцөж, ногоог нь - ЇЇ болно Даваажав, САА--ын Бямба мөрийн баатрууд юм, Бие- зам цэлгэр байна. Нам за- хураалцаж, манивалийг нь: (0 Би өсөөд баатар болно» хаа араг болс ацуАЕ гн лүүлэх их төлөвлөгөөнд хөт- саг, эрдэмтэн багш нар чинь Эргүүлэлцэж байж л Өнөө: Ї гэсэн энэ Дуу хорин жилийн нэрт зэмээчин Хүрээт, ба- зөгдөжг, бүтээх шНХ ХӨДӨЛН хөдөлмөр сурлагыг хослуул гийн “багачууд та нар хөдөл, 13 өмнө гарсан юм. Хорин жи рилгачин Цогоо, хивсчин мөрт шамдаж, байгалийн тү гэж тунд захидаг гэж сана- мөрийн баатар ах эгч парын 15 лийн өмнө ирээдүйд ямар Хандхүү, саальчин Хомбоо- мэн бэрхтэй тэмцолдсээр эд на? Одоогоос сурлага хө- /ХӨ8 Хөлс хүчний үнэ цэнийг, Ю хүн болохоо ингэж хүсэн лой, погоочин Долгор гээд иар өдрийг бардаг хүмүүс. дөлмөрийг хослуулж сураа- УХЗРЧ, алдар хөдөлмөр, соё. ги зөгнөж, дуулж язсан ши хичпээн “олон мэргэжлийн Бас шөнийг ч бардаг хү- гүй бол хожим хөдөлмөрийн рыг эгнэгт хамт байдгийг. Ц Ё. тхэгэар баатрууд болц хичнээн олон баатар манайд мүүс. | Хөдөлмөрийн баат- баатар болж чадахгүй, Та ТЭ"РЖ, ирээдүйн баатрууд: П Нйнч)” Манан Уран” үеийн зайна. вэ! руудын хүүхэд, дүү нар та нарын аав ээж, ах эгч нар, болцгооно: ї алдар гавьяаны эрхэм дээд Хөлсөө харамгүй асса- нарын дунд байгаа болохоор өнөөгийн энэ хөдөлмөрийн “С. Цэдэв ! | зэг46 22:72, 7 Манай сонны 41-4 Бид нар хайрт аав, ээжийнхээ энэ “ рэл хайрын ачаар өдий том болчн- “хоод ардын сургуульд суралцаж бай ОЖ. Биднийг халуунд сэрүүхэн, хүй г тэнд даарахгүй жилийн дөрвөн улир лын уур амьсгалд зохицсон сайхан хувцсаар хэн хувцаслаж байдаг бн- лээ. Үүнийг аав, ээж, ах, эгч маань л бэлтгэж өгдөг шүү дээ, Зөвхөн ганц үүнийг л бодоход хүүхэд бид- г төрүүлж торинуулсан аав, ЭЭ- Нь: минь ач, хайр ивээл хичнээн -ОнХ вэ? гэдгийг багачууд. бид бүхэн “үргэлж санаж явах ёстой. Иймээс "Онд нар аав, ээжийнхээ «бэлтгэж өг сөн төрөл бүрийн энэ сайхан хувц саа цэвэр үзэмжтэй хир тоосгүй аль болохоор удаан эдэлж хэрэглэе. Манай зарим хүүхдүүд аав, ээ- -о Жийнхээ энэ их энэрэл хайрыг мар Ё таж хувцсаа урах, бэх асгаж бохир ! ст лрүгтттртттглүут стүелвгүглэтй г-тэрлгыг тар гтгсүднлттиулрэнө- л “авай лолыг ираг Дуулах, шороотой хутгалдах, өдөр бүр бөмбөг өшиглөж сайхан шинэ угааж цэвэрлэхгүй, явдал ч Э 18 2 5 Б 9 чЭ ы эв - Арвич гамч байя! бага хурал ЭЦЭГ ЭХИЙНХЭЭ ХӨДӨЛМӨРИЙГ ХҮНДЭТГЭЁ үзэгддэг. Энэ бүхэн бол сурагч пионерүүд, баатарчууд бидний зө-, рилгод огтхон ч нийцэхгүй юм. . Учир нь, Аав ээж маань биднийг хувцаслах, хооллох, сургах хүмүү- жүүлэх, тоглуулах, амруулах, усанд оруулах энэ бүгдэд ариун хөдөлмө- рийнхөө хөлсийг зарцуулж байна. Тэгвэл бид авч өгсөн гутлыг нь өдөр бүр бөмбөг өшиглөсөөр байгаад 7--30 хоногийн дотор урах юм бол жилд 12--30 гутал элээх нь. Нэг гутлын дундач үнэ 30 төгрөг гэж бодвол хичнээн их мөнгө зарцуулах нь бидэнд илэрхий байна шүү дээ. Ихэнх хүүхдүүд нх нямбай гутал хувцсаа үргэлж арчиж, угааж Ццэ- вэрлэж инуүтдэж уранхай хагар- хайг оеж, цойлдож .өмсөж хэрэглэ- дэг. Хүүхэд бүхэн ачит аав, ээжийн хээ хөдөлмөрийг хүндэтгэж тэднээс бидэнд авч өгсөн хувцас хунар, нөм дэвтэр үзэг Харандаа бүхнийгээ аль болохоор удаан, гамтай хэрэглэцгээе Нийслэлийн 8 жилийн 15 дугаар 7 лийн 0 А ангийн сурагч сургуу С, Тулга, Алдар ХӨДӨЛМӨр-эгнэгт хамт мл “ МАНАЙ Э:-ОСЧ ИЙ Н «Пнонерийн үнэн» сонины зөвлөл гадаад дотоодын олон зочдыг хү- лээн авдаг уламжлалтай, Өнгөрсөн 7 хоногт БНА Герман Улсын Сурган Хүмүүжүүлэх Ухааны Төв Хүрэээнгийн хэлтсийн дарга доктор ирофес- сор В. Лииднер, эрдэм шинжилгээний ажилтан доктор В. Ортманы на- рыг хүлээн авч өсвөрийн үеийнхний хүмүүжлийн тухай ярилцлаа. Ма- ай энэ зочид бол өсвөрийн үеийнхнийг коммунист ёс суртахуунаар хү мүүжүүлэх нэгэн зорилготой юм, Эрдэмтэн зочид Манай оронд зочлох хугацаандаа сургууль гэгээрлийн байгууллагын ажын арга туршлагыг сонирхон үзэж зөвлөлгөө өглөө, Тэд Улаанбаатар хотын 1,ТУ сургууль болон Дархан хот, Төв аймгийн Баянзүрх, Алтанбулаг сум-нэгдэл, зэрэг хот, хөдөөгийн бага дунд сургууль, цэцэрлэгийн ажиллагаатай танилц- лаа. Манай зочид сонин сэтгүүлийн ажиллагаатай танилцаад, бяцхан уншигч та бүхэнд БНАГУ-ын пионерүүдийн мэндчилгээг уламжилсаныг мэдэгдье. нм Д. ЦЭРЭНДАГВА Ц авч хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэнгийн эрдэм ШИНЖИЛГээний АЖил- Дх эхэцтгтзэюхюо-зэн эээээээцээмэээй рэл үркэ тжилсээр “ЖФФРОРД» Николай 1 Фёдорович удаан харж зоөгєлөө, Мөд я л 25 жилийн тэртээх шиг байлаа. Хэзээний Т8- нил газар үхэл тэмцлийн дунд тулалдаж явсан танил хэй Чуд нуурын энэ эр гийг Николай Феёдорович мартаагүй ээ, Тэр «Авро- ра» онгоцны нх буунуудын замгийг далайчин нөхдийн- хөө хамт энд булж билээ. Хүүхдүүд ахмад далайчийг шаардсан байдалтай харцгаа лаа, Бид тэр замгуудыг ням: байлан брезентэнд ороож, м гүнд булсан юм гэж Ни- онгоцны їл байгаа, Бид энэ тухай найм дугаар єарын 29-ний со- нийд бичсэн билээ Песков, Тартугийн пнонерүүд ЭР- лийг анх эхэлсэн бөгөөд одоо тэдэнтэй Ленинградын 152 дугаар, сургуулийнхан нэгдэн эрцгээж байна. Тэд «Эмбах» онгоцны далайчин Николай Фёдоровнч Харн- мыг эрж олоход тусалсан юм, Одоо тэд “Лохусуу, Ранна Пунгерьягийн дунд оршдог Раднагийн хавьцаа ирцгээгээд байна. --ӨЭнүүхэнд хаа нэгтээ нь л замгууд маань байх ёстой гэж Николай Федоро вич хэллээ, “ямар нэг БУУНУУД.. ХМ тутам изэл | гөрьдол төр сөөр... Нэг наг, 2 цаг бол лөө, Хүүхдүүд мат их ядарцгаажээ, Гэтэл хүрз нь хатуу юманд тул лаа. Бүгдээрээ малтсан нү хээ тойрцгоон үл мэдэх нэ- гэн зүйл цухуйж байгааг харцгаалаа, Бууны ам уу? Замаг уу? Гэвч энэ нь м0- дон завь байлаа. Энэ нь хүүхдүүдийн эрж байгаа зүйл биш боловч Этногра- фын (үндэсний аж байдлыг судлах) музейн сонирхолтой үзмэр оллоо, Бүх л зунжин гийн эрэл маань хүүхдүүдэд амжилт өглөө, Бид Чуд нуу БАЙНА? ! зар өршуулагдсан байлаа, Хүүхдүүд тэдний нэрсийг инлээд ядарч байж Олеон юм. Тэд нь: «Аврора» он- гоцны усан цэрэг А. Ф. Вателцов, В. Я. Емец, А. А, Мамаев, А, Т. Марты- нов, Ф. Е. Шаров, «Авро- рын ахлах дэслэгч Я, Г. Музыря «Нарове» онгоцны дарга дэслэгч Бандовский «Исса» онгоцны дарга цэр- гийн 1 дүгээр зэргийн тех- ницч Филягин «Уку» онгоц ны дарга 1 дүгээр зэргийн техникч Миронов нар юм, Тэр “булшны газар Ф, А. Дзержинскийн нэрэмжит да Б.СЕННИ. юнно, Хүүхдүүд Тартугийн яшоперийн ордны тинэ аль бомд тодруулсан хүмүүсийн : хээ нэрсийг бичидгээж эр- лийнхээ тухай ярьцгааж бай на, Гэвч хүүхдүүдийн ариун мөрөөдөл бол энэ альбомдоо домогт онгоцны их буунуу дыг эцэст нь тултал хайж, олсноо битуих явдал юм. Энэ жил, Бүх Холбоотын Лениний комсомолын бай гууллагаас зохиосон эх ор- ныхоо хувьсгалт дайчин тэм цэл, хөдөлмөрийн яруу ал- дарт газраар аялах тойрон аяллын ажилд Тартугийн пиоперүүд идэвхтэй оролц- сон учир дипломоор шаг- цагджээ. Эрэл үргэлжилсээр колай Фёдорович хэлэв. Хүүхдүүд «Аврора» онгоц- яы их буунуудыг хэрхэн орж эхэлсэн тухай санаж (Өгүүллэг) Ээж зүүн хацрыг минь үнсээд, -дБаруун хацры нь эргээд ирэхээр д4ь үнсэнэ, Миний хүү их эрдэм ном- той хүн болоод ирээрэй! гэснээ хоолой нь зангирав. Ээж хурганы бэлчээрээс жол явж үзээгүй балчирхан хүүгээ эр- дэм номын мөр хөөг гэж бодовч хаЯ- рын иулимсаа өөрийн эрхгүй унагав, Би ээжийнхээ оёж “ өгсөн шинэ дээл: э өмсөж навч шиг далбагар эв хавгүй таван хушуу ХаДсан НОМЫН Са ваа үүрч, сургуульд орно гэж айлын хүүхдүүдэд. гайхуулан их л хөл хөөр- тэй байлаа. Гэвч тоглож Өссөн найзнө хөд, гэр орон хайрт ээжийгээ өорхнод явахын цаг болоход уйлмаар ч юмшиг нэг л хачин байсаан. Аав хэдийнээ мо риндоо бфогцоо тэгнэн явахад зэхжээ, Би мориныхоо амыг эргүүлээд эргэж харахад ээж. хойноос минь сүү өргөл: байгаа харагдав, Би байсхийгээд л эр тэй эргэн харсаар явлаа, Аав бид хоёр ширүүхэн шнг ергүүлсээр Хүйн голыг гаталж Өндөр хааны баруун хушууг ороох гүед-эЭргэн харав, Ээж гэрийнхээ гадаа төройн зогссөөр: манайхны хот айлын бараа далд орж.билээ, Аавын том хонгор морь алсыг ширтэн туулай чихээ солиболзуулан хатирч явахад дэр рэд нь миний хүрэн халзан үрээ хоцор чих вий гэсэн шиг чнхээ хулмайлгалй чинээгээрзэ өввгөс ӨӨВГӨС ЦОГИНО. Аав чимээгүй явснаа. нэгэн гүвээн дээр гараад дон ,“-4Тээр/ харж байна” уу? Толгойтын Намрын манан дунд. дүнхвэр гцэнхэр давад ...гээД дөрөөн дээрээ өндиив, Намрын манан дунд цүнХтэр цэнхэр уул хөндөлдөн уулны ар” бэлийг, өроо єөн олон зам зурайн голын өргөн улаан замд- нийлжээ. Тэр зам эгц дээшээ зурайн давааны цаанаас. дөнгөж Му- хуйж байгаа асар төм талт бөмбөлөг |. ОРЧУУЛДГЧИЛ Хэнтий аймгийн Өмнө- "дэлгэр сумын 8 жилийн дун сургуулийн шноне- ерийн 14 дүгээр бүлгэм “Октябрийн социалист НХ угтаж, Гэвч шүү дээ. Эргийн “маар” мацаж рын дэргэдэх олон жил өнгөрсөн хөрсийг малтах 2 625С ор да. бсолссолс мэт улаан нарны яг гол руу цоолоод орчих шиг харагдана, Би түүнийг 606- ниучирхан ширтэж, явснаа: --Аан аа, энэ зам наранд хүрдэг юм уу? гэж асуув, Аав инээмсэглэенээ уулын цаанаас мишээн дээшилж бай- гаа өглөөний пчар өөд ташуураарзаа зааж"! Ё : --Эр хүний замын Хүзүр урт эж хуучны үг байдаг юм шүү, ,.гээд цаан - нь үгхэлэх гэснээ больж «ЧИ Дахиад сайн хар даа».гэх шиг нүүр өөд шир тэв. Бид даваа өөд цоройсон өргөн За эхэллээ. Зам дээр хаа нэг шархадсан бодон хэвтэй байна Уу даа гэмээр том том бул чулуунууд ХҮ" лийлдэнэ. Би хүний замдээр байгаа тэр том чулуунуудыг аваад хаячихаж болдоггүй юм болов уу? Тэрэг хөсөг хаагуур нь яаж тардаг юм.бол гэхч лэн нүдэнд өртсөн төдийхнийг СсОНБУ- чирхан гайхаж явлаа. нас барсан далайчдын ту- хай ярьж байгаа Тэд Муствэгийн булшны га тулалдаанд лайн цэргийн дээд лийн 9 ний мартагдашгүй ард түмний дунд шүу дээ. Толгойтын давааны энэ замыг хурга хариулж явахдаа уулан дээрээс биш- гүй л харсан сан, Тэгэхдээ энэ даваа, энэ замын ийм хэц гэдгийг мэдэлгүй манай хаваржааны Өмнөх Жаргалан- тын хөтөл дээр давсан дардан зам ши гээр ухаардаг байжээ, Миний халзан үрээ амьсгаадан халз хөлөрч нилээд сульдсан янзтай боловч (адууны хүү) гэсэндээ чихээ хулмайлган хамар нь сарталзац зүтгэнэ. Нэг л хальт гишгэ вэл тэртээ дор балар ойн ёроолд бяд шидэгдэж болохоор толгой эргэм хясаа чы ирмэг дээгүүр морио хөтлөн гар- лаа, Ойр олон шувууд Жиргэж, уулын горхи хоржигнон моддын чөлөөгөөр нариы хурц гэрэл өглөөний мананг нэвт харван тусчээ, Давааны нилээн зээр очоод эргэж харахад манан нутаг "амрын өглөөний ХхӨшиглөсөн цэнхэр манан дуид хөхрөн харагдана, Аав, морь бид хэд нилээд сандарч ЯВЖ ДА- ваан дээр гарахад овоо байв, Овооны оройд босгосон моднсос хуучирч ганд- сан элдэв, өнгийн даавуу. Хадаг тэргүү тэн еалхинд сэрвэлзэнэ. Аав, амандаа нэг юм үглэн Овоо өөд Чулуу. авч ШИ- дэв, Би юу гэж “хэлсний нь авуусан Золовч дуугареангүй. Би гэрийнхээ гаднаас эн» давааны барааг хараад ертөнцийн зах хязгаар шигээр ухаардаг байснаа хэдийнээ мар: таал уулын наана үүлс давхарлан ати сургуу- оюутан байна, Эд гавьяа мөнх ор- хувьсгалын 50 жилийн ой "орчуулгын даан зарлаж дүгнэсэн юм. Уралдаанд 7-гийн «А» 6- гийн «А» апгийнхан сур- гуульдаа “орчуулгын авра- ва боллоо. 7-гийн «А» 6-гийн «А» ангийн сурагч Ш. Пүрэв, Д. УҮржинханд нарын орчуулсан шүлгүүд тэргүүн “байранд орсныг уншигчиддаа толилуулья. ПЕРВЫНЙ СНЕГ Белый снег пушистый В воздухе кружится. И на землю тнхо Падает ложится. АНХНЫ ЦАС Сэвсгэр цагаан цас Сэрүүн агаарт эргэлдэнэ Цайдам талд унаад Цагааранхан байна. Пионер Ш., Пүрэв орчуулав ЁЛОЧКА Маленькой ёлочке Холодно знмой, Из леса ёлочку Взяли мы домой. ГАЦУУР Жижиг гацуурыг Жихүүн өвөлд: Ойгоос түүнийг Огтолж бид. авчирна. Пионер Үржинханд өр- урал- Ц, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комОннатад хэвлэв. чуулав. Нийт бүлгүүд «Орчуул- гын. цоморлиг» гэсэн бич- мэл ном хийцгээж байна.. Сурагч Д. Даваа Хүүхдүүд ээ! Та. иар сурагч Пүрвээ, Үржинханд нарын орчуулга ямар бол сон тухай, өөрсдөө хэрхэн орчуулснаа манай сонины газар ирүүлнэ уу? байна, Орчуулсан 28-р дунд сур гуулийн 9-р ангийн сурагч Б. БОРХҮҮ 8 раатаж миний энэ явж байгаа зам ч олон уул давж, ус гаталж холын хол оддог юм байна гэдгийг ухаарч билээ, Сургуульд орсон эхний өдөр багш, гар таа тэмээний хорголын чинээ цав Ц4- гаан шохой барнад гялалзсан хар сам бар дээр нэгэн сонин дүрс гаргаснаа «А» үсэг гэдгийг хэлж өгсөн юм, На- майг хамгийн урд талын ширээн дээр яах ч учраа олохгүй гайхан сууж бай тал багш ирж -Харандаагаа ингэж барь! гээд ха раидаагий минь бариулаад, өөрөө дав хар барьж, эхлээд ийш нь тат, Одоо ийш нь тат, “Зүйтэй, "За одоо өөрөө” бич гэн, Багш намайг арай чүү нэгюм төслүүлэхчээн болоход баярласан дуу- гаар «А» үсэг бичиж сурлаа. Одоо үсэг бичнэ, Тэгээд бүх үсгийг бичиж чаддаг болно гэж урамшуулж билээ. Энэ урам намайг взоригжуулан хөтөл- сэтс юм Гөрсөн нутгаас минь гарсан тэр нэ- гэн зам, зуг зүгээс ирсэн зам харгуй тай нийлэн нарыг зорин одох мэт, ар- дын барнийн заасан 4«А» гаас эхлэн эрдмийн замд орж хүний зэрэгт хүрсэ нээ хожим ухаарсан юм, Ардын байн бол түм түмэн ач үрсийг эрдмийн юмаа. минь алдар бадран бад- замд оруулагч аугаа их хөтөч Багт парын ра!! ? м--т-------ш---сшс-иШЛш Шатарчин, --дүгээр жирийн тавнад ахиц, | өлөхгүй юм. Ном хэвлэл дээр нийт лэгдсэн шатрын бодлого бодох, шат рын онол үзэх нь, шатрын тавилд мэдэгдэхүйц ахнц гаргах юм, Тэв- чээртэй сууж, алсын «5--6 нүүд- лийн цаанах, нүүдлийг бодож нүү хэд, өрсөлдөгч хүнээ, «номхруулж» болно гэж хээв нэг ярьж байгаа энэ! хоёр пионер сургуулийн шатрын | тэмцээнд нэг, гуравдугаар байр эзэл сон улсын 5 дугаар зэргийн шатар- чин, нийслэлийн 15 дугаар сургуу- лийн 5--Г ангийн сурагч Баярсай- хан, Ганболд нар їюм, Хажуунаас нь нэг хүүхэд: --Чи морнор, «ацан» тавихыг ч их чадмаг хийх юм гэхэд, 1 дүгээр байр эзэлсэн Баярсайхан: --Морь байтугай, хүүгээр «ал- баар «ацан» тавихыг алий нь тэр тэх вэ? гэхэд хүүхдүүд инээлдэв. Мягмарсүрэн, Үйтүмэн ах нарынхаа халуун мөрөөр яваа монголын үй. олон бяцхан шатарчдын нэг, энэ. хөвгүүд нрээдүйд мастерууд болох нь эргэлзээгүй биз зэ, Х. Ганбат (Нийслэлийн 15 дугаар сургуулийн багш) ! Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР "- Индекс-- 14140. ОРОН БҮХНИЙ ЛРОЛЕТАРИ НЯР НЭГДЭӨГТЙН/ ХОЭ-нин Төв Хбёво: |Ц.бариларын нэрэйжит онголын Пионес БАЙГУУЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨХ 010 2ЫН ҮЙ ХЭРГИЙН 70100 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! 1 77--0-788- тласс стль- сллиислтиасолль.. | 24 дэх жилдээ 1967 оны 12 дугаар сарын 27 Мм52 (1008) Лхагва уламжлалаас аз сольсны. Үнэ 10 мө сэчтаас са гсчтаас Сллиас ли сана слвиа Ли свлилтьс «Хувьсгалт уламжлоя» “ Нийслэлийн 15 дугаар сургуулийн пионер сураг- чид, «Ахмад үеийнхний хувьсгалт баатарлаг дайчин зохиож байна. Партизан Пунцаг, Ардын армийн командлагч хурандаа БНМАУ-ын баатар Гонгор, хөдөлмөрийн Д. Шарав зэрэг нэр цуутай хүмүүстэй хийжээ, Ахмадуудын өгсөн үнэт сургаал, чуулын єэтгэлд үүрд хоногшин Тэд «Хувьсгалт уламжлал» дээрээ байгуулж, тэнд ажлаа явуулж байна, танхаялА сурцгаая» гэсэц бүлгийн сэдэвт ажил генерал Ж. хагвасүрэн, баатар уулзалт бага- дуурнал болно. танхимыг сургууль Багш Х., ГАНБАТ. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёрдугаар бүгд хурал болов Бүгд хуралд МАХН-ын Төв Хорооны улс төрийн товчооны гишүүн, МАХН- МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёрдугаар бүгд хурал 1967 оны арван хоёрду- таар сарын 18-ны өдөр хуралдаж өнгөрөв, “МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёрдугаар бүгд хурал «Залуу үеийг иам ард түм- ний хувьсгалч, хөдөлмөрч дайчин уламжлалаар хүмүүжүүлэхэд МХЗЭ-ийн байгууллагуудын зорилт»-ын тухай МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжавын илтгэлийг хэлэлцэв. Бүгд хурал дээр 80-аад хүн үг хэлж үнэтэй санал шүүмжлэл гаргав, Бүгд хуралд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны гишүүд, орлогч гишүүд, төв шалган байцаах комиссын гишүүдээс гадна, аймгуудын нарийн бичгийн дарга нар, гэгээрлийн хэлтсийн дарга, сурган ухааны кабинетын эрхлэгчид, Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хорооны нэгдүгээр хүмүүжүүлэх дээд, тусгай мэргэжлийн дунд сургуулнуд болон зарим ахмад дайчид, хөдөлмөрийн сайчуул, төрийн яам, тусгай газрын сайд, дарга нар оролцов, Ё ар ёс ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсүрэн МАХН-ын Төв Хороо- ны Улс Төрийн товчооны орлогч гишүүн, Н-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Б, Лхамсүрэн, МАХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч Г. Чимэд, С. Батаа ! Тус бүгд хурал зохион байгуулалтын Хорооны гишүүн товчооны гишүүнээр, голын пнонерийн Байгууллагын нар оролцож, нөхөр Ц, Дүгэрсүрэн дэлгэрэнгүй үг хэлэв, асуудал хэлэлцэж, | МХЗЭ-ийн Төв С. Зундуй, С. Лувсандорж нарыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны батлав. Бүгд хурал Д. Сүхбаатарын нэрэмжит (М о Төв Зөвлөлийг 75 хүний бүрэлдэхүүнтэй бай» Монго- гуулж, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөв лөлийн даргаар Д. Сүрэнжав, орлогч даргаар Л. Цэдэндорж нарыг батлав. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёрдугаар бүгд хурал хэлэлцсэн лаар төдорхой тогтоол гаргав, асуудлын та- ЗАЛУУ ҮЕИЙГ НАМ АРД ТҮМНИЙ. ХУВЬСГАЛЧ, ХӨДӨЛМӨРЧ, ДАЙЧИН УЛАМЖЛАЛААР ХҮМҮҮЖҮҮЛЬЕ У. МХ-ийн Төв Хороны ЇЇ бүд хурал дэр МХЗЭ-ийн Төв Хороны нэгдүгээр нарийн (бичгийн дарга Ч. ПҮРЭВЖАВЫН тавьсан натгь БНМАУ-ын социализм байгуулж дуусгах түүхэн зорилт дэвшүүлсэн МАХН-ын ХҮ их хурлын шийдвэр, намын шинэ программ, МХЗЭ-ийн ХҮ их хурал дээр нөхөр Ю, Цэдэнба .лын хэлсэн үг, залуу үеийг нам, ард түмний хувьсгалт дайчин . уламжла- лаар хүмүүжүүлэх тухай МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчоопоос гаргасан тогтоол нь манай нам, улс, олон нийтийн байгууллагуудаас энэ талаар зохиох ажлын агуулга чиглэ- лийг тодорхой заасан юм. | МХЗЭ-ийн нийт байгууллага МАХН, МХЗЭ-ийн ХҮ их хурлуудаас хойш. залуу үеийг нам, ард түмэн, ахмад үеийн хувьсгалч, хөдөлмөрч дайчин уламжлал. орчин үеийн баатарлаг үйлсийн үлгэр дуурналлаар хүмүү- жүүлэх ажлын ур нөлөөг дээшлүү- лэх, агуулга хэлбэрийг баяжуулах та лаар нилээд ажил зохиов. МАХН-аас авсан арга хэмжээний үр дүнд ард түмний аж амьдрал, соё лын хэмжээ дээшилж, хүн амд залуу “чуудын эзлэх хувийн жин эрс нэмэг дэж одоо манай хун амын 62,6 ху- вийг залуучууд эзлэх боллоо. ЭД хувьсгалын өмнөх Монгол орны аж байдал болон манай хувьсгалын ард чилсан уе шат, тэр ч байтугай манай өрон дахь социалист өөрчлөлтийн анх ны жилүүдийн тухай зөвхөн ном су дар, ахмад үеийнхнийхээ ярианаас мэдэх төдий болохоос . биш, ардын хувьсгалын төлөө, гадаад дотоодын “дайсны эсрэг, шинэ амьдрал байгуу “лахын төлөө тэдний хийсэн тэмцлийн хатуу ширүүн. сургамжийг нүдээр үзээгүй, дайны үеийн хүнд бэрхийг биеэр туулаагүй хүмүүс юм. Иймээс манай залуу үеийг эх орныхоо хувьс галт хөгжилтийн туршлагатай цуцалт гүй танилцуулж, ахмад үеийнхээ бад рангуй эх оронч үзэл, ариун шудра га хөдөлмөр, иргэний өндөр ухамсар, нам, эх орныхоо үйл хэрэгт бат ит- гэлтэй хязгааргүй үнэнч чанараар хү мүүжүүлэх нь нам, ард түмний хувьс галт үйл хэргийг нэр төртэй залгам- жилж социализмыг төгс байгуулах зо рилтыг амжилттай хэрэгжүүлэхэд чу хал ач холбогдолтой болно. Залуучуудад хөдөлмөр, лын өдөр тутмын амьдра мэдлэг, дад- г лага золдгох,. манай, улс »ардын аж ахуйд одоо, ирээдүйд онцгой ач хол- богдолтой техник мэргэжлийн болон малчны сургуулнудын элсэлтийг СЭР БЭРГЧИГЭТ Товчлон нийтлэв, түтээ -ЗрсгА ємөрч хүний аж амьдрал, сайжруулан чанаржуулах тэдгээр сургуулийн ач холбогдлыг . эвлэлийн байгууллага сургуулиуд олон, нийтэд сурталчлан тайлбарлах ажил өргон зохиох хэрэгтэй. Үүний зэрэгцээ жил бүр үйлдвэр, хөдөө-аж ахуй, барил- гад сурагчдыг хувиарлах ажилд ай- маг хотын ХЗЭ-ийн хороод, сургуу: лийн дэргэдэх эвлэлийн байгууллага идэвхтэй оролцож, мэргэжил зөв сон гож авах, эзэмшсэн мэргэжилд нь дур сонирхолтой болгох зэрэг асууд- лаар хүмүүжлийн ажил зохиож н9- гэнт хувиарлагдсан ажил, сургуульд нь явуулах зохион байгуулалтын ажил хүчтэй зохиох цаг болжээ. Оно талаар цаашид МХЗЭ-ийн Төв Хороо холбогдох байгууллагуудтай хамтран, эвлэлийн байгууллагууд хэрхэн ажил- лах заавар гаргаж, түүний биелэл- тийг цаг тухайд нь шалгаж үр дүйг дүгнэж байх ажил хүчтэй зохиох бол но. Сургууль, аж ахуй, үйлдвэрлэлийн ажил хэргийн бүтээлч холбоог цаа- шид бэхжүүлж, пионер сурагчид 38- луучуудын дунд эгэл жирийн хөдөл- хөдөлмөр тэмцлийн үйл. ажиллагааг суртал- чилж, тэдний бэрхшээлийг шантраш гүй туулж сайн сайхныг бүтээж: бай даг хөдөлмөр сурлагын сайхан уламж лалаар залуу үеийг хүмүүжүүлэх аж лыг заншил болгох хэрэгтэй. Манай оюутан сурагчид, амралт, чөлөө цагаараа хөдөө аж ахуйн тодор хой үйлдвэрлэл дээр очиж ажилладаг хөдөлмөрч сайхан уламжлал тогтов. Үүний үр дүнд тэд, хашаа баонх, худаг гаргах) хадлан хадах, тариа хураах, цэвэрлэх, арчлах зэрэг хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн тодорхой хөдөлмөрийн арга дадлага эзэмшиж хөдөлмөрийн хүмүүжил олж, түүнд дурлах хүсэл сонирхол нь өрнөж бай па. Харин энэ ажлыг зөвхөн ажиллах хүчний дутагдал нөхөж байгаа мэтээр өрөөсгөл ойлгож болохгүй. Энэ уламж лалыг цаашид үргэлжлүүлэхдээ орон нутгийг соёлжуулах, хөдөө. аж ахуйн тэргүүний хүмүүсийн хөдөлмөрийн туршлагаас сурах замаар хөгжүүлэ- хээс гадна оюутнуудын хийсэн, аж- лын улс нийгэмд үзүүлж байгаа улс төр, эдийн засгийн ач холбогдлыг то дорхой дүгнэж байх хэрэгтэй, Бид ах мад үеийн “хөдөлмөрч уламжлал, ор- чин үеийн баатарлаг үлгэр жишээч үйлсийн нөлөөгөөр залуучуудыг хүмүү- жүүлэх 8 орчин ахуйд зохицуу- лан «шинэ агуулгаар баяжуулан хөг- “гон явуулсан нь пионер жүүлж байгаа зөв эхлэлтийг хэв- шүүлж уламжлал болгон зохион бай гуулалттай өрнүүлэхэд онцгой анхаа рах хэрэгтэй. МХЗЭ-ийн байгууллагуудаас тодор хой чиглэл зорилготой зохиож байгаа аялал, экскурс бол өсвөрийн охид хөвгүүдийг бие бялдар, оюун санаа- ны хувьд хатуужуулж, зориг хатуу жил, эх оронч хамтын хүмүүжил ол- годог чухал хэлбэрийн нэг болж бай на. Нам, ард түмний хувьсгалт дайчин уламжлалтай холбогдолтой түүхийн дурсгалт зүйлс, газар нутагтай танил цах, эх орныхоо байгалийн үзэсгэлэн түүний баялгийг судлах, бие бялдрын хүмүүжил олгох зэрэг олон чиглэ- лээр эвлэлийн гишүүд залуучууд, їйио нер сурагчдын аялал .экскурс төв орон нутагт явагддаг болов. МАХН-ын ХҮ их хурлаас хойш өн- гөрсөн хугацаанд хот хөдөөгийн эв- лэлийн байгууллагууд 70 гаруй удаа аялал, экскурс зохиож эвлэлийн олон мянган гишүүд залуучууд, пионер су рагчдыг хамарсан төдийгүй ахмад хү мүүсийг олноор оролцуулсан нь 80- хих үр дүнд хүрчээ. Сэлэнгэ, Дорно- говь, Өвөрхангай, Хэнтий, Дорнод, Баянхонгор, аймаг, Улаанбаатар тө- мөр зам, ардын зэрэг, Улаанбаатар хотын эвлэлийн байгууллагууд нам. ардын хувьсгал, ард түмний түүхэнд онцгой холбогдолтой газар нутаг, Мон тол-Зөвлөлтийн ахмад хувьсгалчдаас монголын ард түмний эрх чөлөө, үн дэсний тусгаар тогтнолын төлөө до- тоод гадаадын элдэв дайсны эсрэг явуулсан ах дүүгийн хамтын тэмцэл хийж ялалт байгуулсан түүхиЧчн дурс галт газар нутгаар залуучуудын яв- ган ба морин, автомашины аяллууд зохиож хувьсгалын жилд бий болсон улс орны аж ахуй, соёлын ололт ам- жилттай танилцлаа. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монго- лын пионерийн байгууллагын зал- гамжлагч П чуулганыг аугаа их Он- тябрийн социалист хувьсгалын 50 Жи лийн ой угтаж нам ард түмэн, ахмад үеийн хувьсгалч хөдөлмөрч дайчин уламжлалаас сурч, Монгол-Зөвлөл- тийн ард түмний мөнх найрамдлын үзэл санаагаар пионер, сурагчдыг хүмүүжүүлэх арга. хэмжээ бол- сурагчдын хичээл сурлага, соёл-хүмүүжлийн аж лыг идэвхжүүлэн шинэ агуулга хэлбэ рээр баяжуулан, сайжруулахад сайп үр дүн өгсөн юм. : ! Чуулганд бэлтгэх явцад сургууль үйлдвэрлэлийн холбоо бэхжиж, су рагч пионерүүдийн бие даасан ажил- лагаа сайжрав. Чуулганы. төлөөлөг- чид: Улаанбаатарт байх.хугацаандаа «Октябрийн туяан дор ялан мандсан Улаанбаатар хот» гэсэн сэдэвт хувьс галч дайчин уламжлалын зэкскурст оролцож нийслэл хүрээг чөлөөлөх партизан цэргийн тэмцлийн замнал, Улаанбаатар хотын түүх дурсгалын газар, эдийн засаг, соёл шинжлэх ухааны хөгжилттэй танилцав: Тэр үеэр «Октябрь ба өсвөрийн Сүхбаа- тарчууд» гэсэн сэдэвт хүүхдийн-уран бүтээлийн баялаг үзэсгэлэн байгуул- сан нь манай өсөх залуу үеийнхний авьяас билэг, уран чадвар, хөдөлмөр сурлага, зан төрх, хүсэл мөрөөдлийг тусгай илтгэсэн томоохон үзлэг бол сон билээ. МХЗЭ-ийн анхан шатны байгуулла гуудаас санаачилсан ахмадын їнирээ, хүндэт ширээ, ахмадын алдрыг тэм дэглэх сэдэвт ажлууд нь хөдөлмөрийн сайчууд гавьяат үйлстнүүдийн үл-- гэр жишээгээр залуу үеийг хүмүү- жүүлэх, тэднийг мөнхөд дурсан с8- наж хүндэтгэх үзлийг залуучууд, пио нер сурагчдын санаа сэтгэлд шигээ хэд зохих нөлөө үзуүлж байна. Манай залуучууд пионер сурагчид, ардын хувьсгалын партизан, хөдөл- мөрийн ба улсын баатар, нам, улс, олон нийтийн ахмад зүтгэлтэн, гавь яат эмч, багш, жүжигчид, нэртэй со хиолчид зэрэг ахмад үеийн сайчуу- дын хөдөлмөр тэмцэл, үйлд амьдрал бүтээлийг тодорхой мэддэг, тэднийг хүндэтгэдэг үзэл, хүмүүжлийг бие- дээ эрхэмлэн шингээж эзэмшсэн байх ёстой. Тэд хамгийн наад зах нь л ахмад хүмүүс өөрийн үе, тэпгийн нас тан нөхдийнхөө төрсөн өдрөөр балр хүргэх, захидал, илгээлт бичих, цэ- цэг барих, гэр орны ажилд нь хэний ч шаардлагагүй өөрсдийн идэвх хӨ- дөлгөөнөөр очиж тусалдаг соёлч хү- ний сайхан төрх намбыг олж авах хэрэгтэй. с МАХН, МХЗЭ-ийн түүх, өөрийн ор ны эдийн засаг, соёлын хөгжилт, эх орны тусгаар тогтнол, социалист бай гуулалтын үйлст гавьяа байгуулсан ахмад хүмүүс, баатруудын амьдрал, үйл ажиллагааг лекц, ухуулгын сур тал нэвтрүүлгийн бүх хэлбэрээр Эр талчлах ажил өргөн олныг хамрах 13) ТАВ. БРГРЭЭН ЭЛ НИВГР ЭРЭЭ Төгсгөл нь хоёрдугаар нүүрт Нөхөр Ч.Пүрэвжавын илтгэлийн төгсгөл дов. Түүхт ой, уламжлалт сазын ал яын үеэр, ахмад хувьсгалчид, баат- рууд, тэргүүний сайчуудтай залуу- нуудын уулзалт, үдэшлэг хийж тэд- нээр ярина хийлгэх, сургамж зөвлөл- гөө өгүүлэх ажил зохиогдож байга. Залуу үеийг нам, ард түмэн, ах- мад үеийн хувьсгалч, хөдөлмөрч дай- чин уламжлалаар хүмүүжүүлэх асуу дал бол эх оронч, пролетарийн интєр национализмын үзлээр хүмүүжүүлэх ажлын салшгүй хэсэ! мөн. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Лениний комсомол болон ах дүү социалист ор- нууд, дэвшилт орны залуучуудын байгууллагуудтай тогтоосон интериа- ционалист хамтын ажиллагаагад бэх жүүлэн өргөтгөх талаар чилээд арга хэмжээ авсан юм. 8 Эх оронч интернационалист Хү: мүүжлийн нэг гол зорилт бол ард түмнийхээ эрх чөлөө, эх орныхоо тус гаар тогтнол, ололт амжилтыг хэзээ ямагт батлан хамгаалах, улс түмний эв нэгдэл, найрамдал, нөхөрлөлийг бэхжүүлэх үйлсэд бэлхэн байх үзэл хүмүүжлийг залуу үед олгох ивдал билээ. Эх орноо батлан хамгаалах ас) дал бол манай иргэн бүрийн үдсэн хуулиар олгогдсон арнуч үүргийн нэг мөн. Залуу үеийнхэнд энэ үүргий нь сайтар ухамсарлуулаа өөрийн эн халуун эх орноо хамгаалахад бэлхэн байж улмаар ЗХУ тэргүүтэй ах дүү со цналист нөхөрлөлийн орон, дэлхийн шудрага улс түмний эрх ашгийг импе рнализмийн элдэв хадлагаас хамгаа- лахад интернацианалист үүргээ Онс- лүүлэхэд хэзээ ямагт бэлэн байх үз- лээр хүмүүжүүлэх хэрэгтэй Ийм уч- раас манай ард түмэн улс түмний эрх тэгш эв тайрамдлын интернационз- лист уламжлал түүнийг баатарлаг галчдын өдөр, ардын армийн “ойн хан шинж төрөх, зан заншлаар ма- удирдлага болж байвал зохино. ХООР, Л ЭБЭӨБЕЛ- 1 ми ? шин «АХМАДААСАА СУРЬЯ» Уншигчдын бага. хурал Концерт хөтлөгч, БНМАУ-ын ардын ясүжигчин, урлагийн ахмад зүтгэлтэн Онц сурлагатан 2 Ё : 792 настай Дашдэлэг, «Үхэрчин хүү», «Алтан сүмийн үүдэнд» гэдэг ардын Өвөрхангай аймгийн төвийн 10. дуунуудыг ёочин хөгжмөөр тоглоно гэж зарлав, Буурал : ирэхэд өчүүхэн ч чимээ аниргүй чих, ахмад үе ямар их бие сайтай, авьяас бэлэгтэй вэ? гэж сурагч бүр Дашдэлэг гуайп уран гарын дан сууцгаав. Удалгүй Д. Нацагдоржийн зохиол «Пнонерийн дууг» рагчид бүр амтархан сонслоо. Тоглолтын уулзалт юм, Дашдэлэг туай уулзалтын төгсгөлд сайн сайхан, цэвэр ариуныг биедээ шингээж, тай. «Ахмадаасаа сурын» гэсэн бүхнээ судлан шамдан суралцаж миний тар, Ариунболд нарыг дуурайгаарай. эх, багш нарынхаа сургамжийг өйнслүүлж, «ургамжлан захилаа. Ахмадын сургаалыг хэрэгжүүлэн биелүүлж чадахаа хамгаалан тэмцсэн ахмад үе. Молгол- Зөвлөлтийн улаад армийн дайчин уламжлалаар залуу үеийг хүмүүжүү- лэх ажлыг МХЗЭ-ийн байгууллагууд урьд урьдаас улам хүчтэй өрчүүлэх хэрэгтэй. Энэ талаар МХЗЭ-ийн бай- гууллагууд БХЛКЗЭ-ээс зохиож бай- гаа хүмүүжлийн олон талт ажлын бая лаг туршлагаас сурч ирсэн, цаашид улам эрчимтэй суралцах болво. Бага, дунд сургулийн 6-7 дугаар аигид ардын армийн залуу халаа бү лэг, 8-9 дүгээр ангиудад Сүхбаата- рын алдар сургууль, клубүүд. хил орчмын сургуульд хилчдын залуу ха лаа бүлэг байгуулах зорилт тус бүгд хурал дэвшүүллас байна. Сум нэгдэл, сангийн аж ахуй, үйлдвэр, дээд, тус гай мэргэжлийн сургуулийн дэргэд орчин үеийн техникийн бүлгэм, дугуй ланг өргөтгөн байгуулахын хамт 1968 оноос хөдөлмөр амралтын лагерь бай гуулж, оюутан, ажилчин, сэхээтэн за луучуудыг амралтаар нь зохих сур гууль хийлгэж орчин үеийн техник шинжлэх ухааны ололт амжилттай танилцуулах, инонер сурагчид за луучуудад хувьсгалын дуу зааж сур гах, концертын программдаа түүнийг заавал оруулж байдаг арга хэмжээ авбал зохино. Пионерийн зуслангуу- дад зохиох хүмүүжлийн ажлыг сул- руулан ,сурагч шионерүүд хэдэн кг нэмэгдсэнээр нь ажлын үзүүлэлтийг хэмждэг буруу зуршлыг засах хэрэг тэй. Сургууль. армийн хоорондын ажил хэргийн шефийн холбоог өргөтгөж, хүүхэд багачуудыг цэргийн анги сал бараар аялуулах, армийн дайчидтай уулзуулах, ажил өргөн зохиох хэрэг тэй. Сургуулнуд пионер сурагчдын дунд ялалтын баяр, Монголын хувьс э инээмсэглэн гарч зан инонер сурагчид, хүндэтгэв. | Тэгээд хөдөлгөөн бүрийг ажиглан сэтгэл бэх- хараг тоглолтоо дуусгахад үзэгчид алга пижигнүүлэн ташиж, дахниулахад хөгжимд тоглонгуут дуулахад Ссу- пионер сурагчид Дашдэлэг гуай хийж өөрийн нь амьдралаас яриулсан «Хүүхэд. минь, муу бүхнээс зайлж үндэсний соёл урлаг, дуу хөгжим Баа- дараа шавь дуучин Оросоо, хөгжимчин Эх орон ард түмэндээ ихийг бүтээн: эцэг хүндтэй хүмүүс болцоогоорой» гэж Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дуид сургуулийн пионер сурагчид амлан БНМАУ-ын ардын жсүжигчин, урлагийн. ахмад зүтгэлтэн улам урт удаан наслахыг ерөөлөө. Дашдэлэг гуайг хүндэт нионер болгон, Пионерийн ахлах удирдагч Бадрууш Нийслэлийн 1 дүгээр дунд сургууль фигийн хичээл зааж байна, отряд» клуб нээж, эр 30- «Залуу халаа Гэрэл зургийг Ж. Г омбосүрэц, өдөр, Халх голын байлдааны ялалтын ойн өдрүүдийг ардын армийн дайчин замналыг сурталчлах өргөн хөдөл- гөөн болгож жил бүр ёслон тэмдэглэ дэг уламжлал тогтоох хэрэгтэн, | Монголын ардын армийн дайчин замналын тухай хөдөлмөрчдөд сур- талчлах, эх орноо хамгаалах иргэн бүрийн ариун үүргийг сайтар ухамсар луулахыг үзэл суртлын ажлын бүх хэлбэрээр хүчтэй явуулж үйлдвэр, албан байгууллага, дээд, дунд, тус- гай мэргэжлийн сургууль. цэргийн анги салбаруудын хооронд шефийн холбоо тогтоож харилцан нягт холбоо той ажиллуулах, шеф цэргийн анги нь ажилчид залуучуудыг цэрэг тєхий кийн мэдлэгт сургадаг, үйлдвэр, бан гууллага нь шеф ангидаа хамгийн шилдэг тэргүүний залуучуудаа шил- жүүлэн өгдөг, халагдсаны нь дараа бололцоотой хүсэл сонирхолтой хэс- гийг нь ажиллаж байсан газарт нь эргүүлж ажиллуулдаг журам тогтоо вол зүйтэй гэж үзэж байна. Үндэстэн, бүрийн зай заншилд жинхэнэ хөдөлмөрчин ард түмний га ралтай нандин сайхан зүйлс байдаг бөгөөд тэр нь шинэ нийгмийн хүмүү сийн зан суртахууны хэм хэмжээний бүрэлдэн тогтох үндэс суурь болдог билээ. Ийм учраас ард түмэн, ахмад үеийнхээ зан заншлын хувьсгалт уламжлалыг шинэ агуулгаар баяжуу- лан авч хэрэглэх нь хүмүүжлийн гүнзгий ач холбогдолтой. Ахмад настан, өвгөд хөгшдийг хүнд, балчир нялхсыг асрах, бие биетэйгээ зелдэг харилцах, харилцан туслах, эд юмсыг арвилан гамнах, нөхдөө хүпдэтгэн зочлох, мэнд амраа мэдэлцэх зэрэг үеэс үед дамжин хөг жиж ирсэн зан суртахууны сайн сай- Онц сурлагатан Д. Батцэрэнг ан- гийнхаа дунд суралцдаг Цэрэндорж, Доньд нарыг даан авахад зарнм хүү- хэд «Даахгүй нохой булуу хураав» гэгчээр нэг л хүүхэд дааж авахгүй, юун ч олноор нь дааж авах юм би лээ дээ гэж. боджээ. : Гэтэл пионер Батцэрэн амласан- даа хүрч сурагч Цэрэндорж, Доньд нарыг сайн сурлагатны зэрэгт хүр- гэв. Онц сурлагатан Батцэрэн өел- дэг даруу зантай, хүнд тусархаг, ариун цэвэрч, нягт иямбай ажилла- гаатай тэргүүний нионер юм. Тэр “удахгүй 5 онцын эзэн болно. Энэ пио нер Өвөрхангай аймгийн Баянгол су- мын бага сургуулийн 4-ийн «А» ан- гийн сурагч юм. Өвөрханга Наймгийн Баянгод су- мын бага сургуулийн багш Р. Хулаа ҮЗЭГ Хурц уран хушуутай Хурдан түргэн бичигтэй Ганган ган үзгээ Гамтай эдлье, багачууд аа! Уранчимэг (Нийслэлийн 838 дугаар сургуу, лийн 4-Б ангийн сурагч) ОНЦ СУРЛАГАТАН ОЮУН Таван онцын эзэн Оюунтай уулзаж, 29 улирал дараалан онц сайн сурсан туршлагы нь яриулав, --Би хичээлийн үед анхааралтай сууж, хичээлээ- тэж Оюун хариулав, Хичээлийг яаж давтнал сайн бэ? Ч --Би хичээлээ цагийн хуваарнар давтдаг, Ам хичээлийн голыг олж уншдаг. Тооны төрлийн хичээлийг давтахдаа өгүүлбэртэй тоо бодох бол төлөвлөгөө 39 хялба ! бодож амжихгүй бол нөхдөөсөө, Яачцааслаласгүж учры нь олдог, -- Чи чөлөө цагаа яаж өнгөрөөдөг вэ? 7 Би чөлөө цагаараа нөхөдтэйгээ хамтарч хичээл давтах б Л сурлагатай хүүхдэд тусалдаг, Бас мандалин, шанз хөгжимд Болнард ииллнал 5 --Чамд тэмдэглэлтэй үйл явдал хэдийд тохиолдов? ! --Би 1964 оны 8 дугаар сарын 8-ны өдөр таван онцын эзэн болсон. оны 6 дугаар сарын 20-25-ны өдрүүдэд болсон «Залгамжүлагч» төлөөлөгчөөр оролцсон, Мөн өнгөрсөн зун ЗХУ-ын ипноне Н зэлжинд амарсан гэж нийслэлийн 14 дүгээр цэн «В» хиож дэс дараатай, цэвэр нямбай, онц сурлагатан сурагч Оюун ярив, Санхүү өдийн аасгийн тєхлєкумын єурмэ Г. БАТХХЖ най ард түмэн баялаг юм... Ор Манай орны охид. хөвгүүд ард. түмнийхээ зан заншлын шилдэг сайн. чанаруудаас сурч коммунист аа суртахуунаар хүмүүжиж байна. Хї голын залуучуудын зан суртахууны. шинж төлев нь хөдөлмөрлөхийг- ц төр, алдар гавьяа, зориг баатарла-. гийн хэрэг гэж үзэх, хөдөлмөр, нийг мийн өмчид социалист ёсоор ханда нийгмийн болон хамт олны үйл хэрэг сайн сайхны төлөө амь бие хайргүй махран тэмцэх харилцан хүндэт: нөхөрсөг тусч харьцаа, үнэнч шудра га. ёсны чин эрмэлзлэлээр. илрэн гар байна. : Ппоцпер, сурагчид залуучуу, дунд манай ард түмний уламжла зан заншил, ёс суртахууны дотроос өвлөн авмаар сайхан чанаруудын ту- хай сурталчлан ойлгуулах ажлыг цаашид нилээд системтэй зохиох хэ- | рэгтэй. Ясли, цэцэрлэгийн хүүхэд баг гачууд, баатарчууд, сурагч шионе- рүүдийн дунд эцэг эх, багш ахмаж настан, бие биеэ хүндэтгэх үзэл мүүжлийг эрс сайжруулах талаа сургууль, ясли, цэцэрлэг, захиргаа, эвлэл инонерийн байгууллага, багш. нараас зохиох ажлыг эрс сайжру: лан тогтмолжуулах хэрэгтэй байна. МАХН-ын Төв Хорооноос нам, улс. олон нийт, аж ахуй, соёлын байгуул лагын ажилтан, ажилчид, эцэг эх, | багш нарт илгээсэн захидалдаа: «Ма: . най орны шинэ иргэнийг мэндлэхтэй Ё зэрэс түүний өнөө ба ирээдүйн төлөө. санаа тавьж хүүхэд бүрийг эрүүл чий рэг биетэй, сэтгэл ариун, соёлч 00- ловсон хүмүүжилтэй хүн болгохын төлөө бүх пийтээр тэмцэх ёстой» го сэн заалт дээрх байгууллага, хам олны үйл ажиллагааны өдөр тутмын | жилийн дунд сургууль, «Манай эх. орны баатрууд» гэсэн сэдвээр ул- шигчдын бага хурал хийв. Ахлах Ганболд нар сонирхолтой хийлээ. Уншигчдын бага . сурагчид идэвхтэй оролцов. 2 Аймгийн ХЗЭ-ийн хороо ажилтан Г. Самдан , ХҮҮХДИЙН ТУС. Нийслэл Улаанбаатар хотын 4 дү гээр сургуулийн пнонер сурагчид 0! гино хугацаанд 5038 кг 500-г яс ц) луулж төлөвлөгөөнөөс 1678 кг | илүү тушаав. Энэ ажилд 671 ш сурагч хамрагдаж хүүхэд бүр жаар 7,5 кг Яс цуглуулж төлөнлӨ- гөөнөөс 2,5 кг яс нлүү Энэ ажилд 8-А, 8-Б, 8-Е, 4-Б ) идэвхтэй оролцож сургуулийн 3 гааны баярын бичиг, үнэ бүхий лээр шагнуулав. 2 Хичээлийн эрхлэгч Жамбаа цэвэр нямбай бичиж авдаг аргаар боддог. Хэрэв бодлого | Ц Б үй зуслан Манай сонины Манай: сонины бага хуралд багш, сурагч, ажилчин, албан хаагч, оюутан ян бүрийн ажил мэргэжлийн олон хүн идэвхтэй оролцож байна. Цаашид эх эцэг, пионер сурагчид өөрсдөө бага ху ралдаа идэвхтэй оролцож салаа, бүлгийнхээ ажлаар манай “ага хурлыг хэлэлцэж саналаа ирүүлнэ гэж бид итгэж байна. Манай сонины газарт Дориоголвь аймгийн төвийн дунд сургуулийл 10--ын «А» ангийн сурагч Д. Доржбал, Хөвсгөл аймгийн Түнэл сумын сургуулийн багш Ж, Гун- гаасүрэн, Булган аймгийн сурганы кабинетын мэргэжилтэн С. Жамс- ран, Архангай аймгийн төвийн ДУНД сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Б. Бадрууш нар саналаа бичиж ирүүлжээ, т “Сурагч Доржбал, «Номоо хайр лаж гамная!» гэсэн мэдээндээ «Бидний хэн маань ч гэсэн дэл- гүүрт хүүхдийн шинэ ном зохиол гарахад бушуухан уншихсан гэж ээж, аавынхаа өгсөн мөнгөөр ху- далдан авдаг шүү дээ, Гэвч зарим нэг сурагч худалдан авсан шинэ сайхан номоо уншиж, амт шим тийг нь ч авахгүй зөвхөн энд тэн- дээс нь харж уншсан болоод л хаячихдаг: Бас зарим нь хайрлан гамнаж уншихын оронд гадна дот ногүй элдэв юу. зурж, эрээчиж, хуудсуудыг нь урж, хавтсыг нь салгадаг байна, Гэтэл тэр номыг нь уншихыг бодсон, эрсэн сурагч ангид нь ч хүртэл зөндөө л бай- даг шүү дээ» гэж бичжээ. Багш Гун-гаасүрэн, «Цонхны шил хагал даг х тхдүүдийн тухай өгүүлээд хүүхд . газар хэвтсэн ганц эрэг шураг ї хүний хөдөлмөрийн шим шүлт шингээсөн байдаг шүү дээ» Алив бүхэн хөдөлмөрөөр. бүтдэ- гийг мэдүүлэх нь хамгаас чухал» гэжээ. “УКНамсраи «Хөдөлмөрөөр Сбүтээ- АХ ДҮҮ Їр ГУРАВ Чүлтэмийн гурван хүү Өвөрханган аймгийн Баян-өндөр сумын 8 Жи лийн сургуульд сурдаг. Энэ сургуу: лийн хэнээс ч асуусан «Чүлтэм гуайн гурван хүүхэд сурлагатан ч авьяастай ч» гэж хэлнэ, Ах Гунгаа дүү Пэрэнлэйн хамт 5 дугаар ангид сурч байна. Энэ хоёр 17 улирал да раалан онц сурчээ. Бага дүү Баяр- сайхан нь 3 дугаар ангид мөн л онц сайн сурч байна, Чүлтэм гуай хүүх- Нээгдсэн сэнс лисглөмшлл- лг ла Арвич гамч баия! ГАЗРЫН МЭДЭЭ ) бага хурал ГҮЙ, эд материал хаа ч банхгүй. Ган үзэг, балын харандаа, үзэг- ний иш, шил, хуванцар, шаазан- гаар хийсэн бэхийн сав, дөрвөл- жин, тууш, ташуу шугамтай зу- заан, нимгэн дэвтэр эд бүгд хич- нээн бартаат зам туулж хэрэглэгч дэд хүрдгийг нарийн тооцоолж үз вэл хүүхдүүд «хөдөлмөрийн үнэ цэнэ» гэж юу болохыг бодитой ойлгоно, Үүний тул дэвтэр, үзэг харандаа зэрэг сурагчийн хэрэглэл аасамьдралын өргөн хэрэгцээт зүй лийг яаж үйлдвэрлэдэг тухай цув рал яриа нийтэлхаэр байна» гэж саналаа бичжээ, "Багш Дагвийхорлоо: «Манай сургууль энэ нахжар аймгийн тө вийн 10-жилийн сургуулиас авсан ширээний 00 гаруй тавцан, ха» жуу эрмэг, сандал зэрэгт элдэв нэр хутгаар зорж! сийлсэн байв. Ширээн дээр бэх асгадаг, юм эрээчдэг сурагчдаар. «Хөдөлмө-- рийн үнэ цэнэ!» гэсэн бага хурлын материал хэлэлцүүлэх нь чухал байна» гэжээ. “Манай хүүхдүүд үзэмжтэй бөх бат, 20-нод төгрөгний үнэтэй но- мын цүнх хэрэглэдэг, Манай хүүх дүүдийн дотор сургуульд анх орох доо хэрэглэсэн номынхоо савыг 10 дугаар анги төгстөл хэрэглэж байгаад дүүдээ шилжүүлж өгдөг гамч хөвгүүд охидууд олон.бий, Гэтөл зарим хүүхдүүд гудамжинд хоорондоо номынхоо цүнхээр 30- долдож түгжээгий нь хэмхлэх, оосры нь тасдах, бэх асгах, тоног төмрий нь мултлах зэргээр хайр гамгүй хэрэглэх явдал бий. Хүүхдүүд ээ?! «Дотны нөхөр но мын цүнхээ хайрлан гамнаж удаан эдөлцгээе», «Арвичгамч бай далд хэвшицгээе» гэж пионерийн ахлах удирдагч Б. Бадрууш уриалжээ. дүүдээ цагийн нарийн хуваарьт Эх- нээс нь дасгасан учир хүүхдүүд нь хичээл, төрөл бүрийн биеийн тамир спорт тоглоом сонин ном унших та- лаар тэгш сайн юм. Пионер Гунгаа Пэрэнлэй нар зуныхаа амралтаар 10-аад ном уншиж, даага сургаж, хичээл нээлтийн баяраар даагаа уралдуулж, аман хүзүү, айргийн тавд давхнулжээ. Ах Гунга нь сургуулийнхаа 1966,1967 оны бөхийн аврага юм. Гунгаа, Пэрэнлэй, Баярсайхан гу- рав анги, сургууль шнонерийн бай- гууллагын сонгуультай, тэргүүний идэвхтэн сурагчид юм. Эд, Монго- лын пинонерийн залгамжлагч П чуул- ганы шийдвэрийг биелүүлэхэд сур- лага, хүмүүжил авьяас чадвараа дайчлан ажиллаж байна. Ёчг-т-т-лэсэслээсэ-сссээслэшслэшсэшслн. | | Хүүхдүүд ээ! Түрүүчийн хичээ- дээр бид хөл бөмбөгийн хөгжлийн товч түүх, хэрэгсэл матерналуудтай танилцсан. Одоо хөд бөмбөгийн дүр- мийн үндсэн ойлголтуудтай товч та- нилцая. ТОГЛОГЧДЫН ТОО Хөл бөмбөгийн тоглолтонд тус бүр 11 хүнтэй 3 баг оролцдог. Нэг ба- гийн 11 хүнийг хариуцах ээр нь дор дурдсанаар нэрлэнэ. Үүнд: 1.Хаалгач З.Баруун бүтэн хамгаалагч, З.Төцийн хамгаалагч. 4, Зүүн бүтэн хамгаалагч 5.Баруун хагас хамгаалагч. 6.Зүүн хагас хамгаалагч. 7. Баруун хязгаарын довтлогч. 8, Баруун дундын довтлогч. 9. Төвийн довтлогч. 10. Зүүн дундын довтлогч. 11. Зүүн хязгаарын довтлогч Олон улсын дүрэм Єсоор нэг тог- лолтонд хаалгач ба талбайн тоглогч тус бүр нэгийг орлон тоглуулна. Харин нөхөрсөг уулзалтын болон дотоодын тэмцээний тоглолтуудад тоглохоос өмнө 2 багийн харилцан зөвшөөрөлцсөн буюу заавартаа тоо- гий нь заасан бол тухайн тооны ор- лон тоглогчдыг сольж оруулж болно. Хөл бөмбөгийн багийн тамирчдын дээд тоо нь орлон тоглогчтойгоо ний лээд 22 хүртэл байж болох ба хамгийн цөөн гэхэд 8 хүнтэй БӨМБӨГИЙГ Бөмбөг тоглолтонд орно гэдэг нь тойргийнхоо уртаар (68-71 см) бүтэн нэг өнхөрснийг хэлнэ, Иймд бөмбөгийг гишгээд Өрхих буюу дутуу өнхрүү- лээд орхивол тоглолтонд ороогү! гэж үзээд дахин үйлдүүлнэ. Эн. бол зөвхөн бөмбөгний хувьд юм. Гэ- тэл талбайн хувьд бөмбөгийг хаал- ганаас төглолтонд оруулж байх үед 16,5-м-ийн тал шугамыг огтлож га- раагүй бол бас тоглолтонд ороогүй гэж үзнэ. Иймд бөмбөг 16,5 м-ийн талбайн дотор өнхөрч явахад нь эс- рэг талын тоглогч өшиглөөд оруул- чихад орсонд тооцдоггүйн учир энэ. Ер нь бөмбөгийг өшиглөх буюу ши- дэж тоглолтонд Өруулна. Хажуугийн шугамыг давж бөмбөг тоглолтоос гарсан үед түүнийг шидэж тоглол- тонд оруулна. Шидэхийн тул бөмбө- гийг хуруунуудын өндгөөр нягт ша- хан барьж, хажуугийн шугамын гад на талаас хөлийнхөө өлмийг газраас салгахгүй, лайж гүйцэтгэнэ. толгойныхоо араас да- (Зураг 1-5-г хар) Киев хотын Пионерийн ордны дэргэдэх залуу марк цуглуулагчдын ТОГЛОЛТОНД байж болно. Харин Ө-аас цөөн бол баг гэж үзэхгүй, Орлон тоглогч нь тоглолтонд орохдоо бөмбөг тог- лолтоос гарсан үед шүүгчнд гараа өргөн мэдэгдэж, түүний зөвшөөрлөөр орно. Хэрвээ шүүгчийн зөвшөөрөл- гүй дураараа орсон байвал багийг чинь (13 хүнтэй тоглосонд тооцож, шүүгчээс 11-м-ийн торгуулийн цо- хнлтыг өх болно. Харин тоглож буй 11 хүн дотроосоо байраа солилцол: болох бөгөөд хэрвээ хаалгачинтай солилцвол заавад пуүгчид МэЭдДЭвЕдДэ- нэ. ОРУУЛАХ алаг ДУР зүүн талаир нь гарсан чол зүүн өн- цөгт нь тавьж) өшиглөж тоглолтонд оруулна, 16,5м-ийн талбайд торгууль авбал 11 м-ээс, бусад газарт тор- гууль авбал тэр газраас нь өшиглөж тоглолтонд оруулна. Тоглолтыг төвөөс эхлэхэд (анх эх- лэхэд, бөмбөг оруулсны дараа, зав- сарлагааны дараа) төв довтлогч өшиг ", лөж тоглолтонд оруулна. Бөмбөгийг төвөөс тоглолтонд оруулахдаа 3аа- вал төв шугамаа огтлолцуулан дам-, жуулна. Ар тийш нь буюу шугам- тайгаа параллелиар дамжуулбал бу. руу болсонд төоцож дахин үйлдүүл- нэ. Будлиантай бөмбөгийг шүүгч 2 тоглогчийн дунд нь шидэж (дээрээс нь унагаах байдлаар) өгөхөд газар хүрэнгүүт аль өрссөн нь өшиглөж теөглолтонд оруулна. »- Бонгаг-- 21:1111173 85/мдаг ---- Ф Т8глалтомд 5»с шугам дээр тусч байгаа “хичихэинээд харнн саштан л, тасарсан цагт тоглолтоос -Ч үзнэ. (Зураг б-ыг хар) мастер Г.БАНЗРАГЧ “ннтаас олив нас Сэт сэлтлимимнй. «Манай эх Г, САНЖМЯТАВ клуб Зөвлөлт Холбоот улсын хэм- жээнд хамгийн Өр үс Бсгусүлээ ахмад кхлубүүдийн | уилсан гик Өндөр : Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан су- нэгэнд ордог. Саяхан Бүх Холбоо- хүү БЕиев хогын Ї38ё (дугаар (сур- мын бага сургуулийн 4 дүгээр ан- тын хэмждэгээр зохион байгуулсан | суульд суралцдаг юм. Бицхаш хүү гийн онц сурлагатан Г, Батрэнцэн яах р Бүдгс Саа үзэсгэлэнд шжох Алеша маркийг зөвхөн яасчинааыл ийнх: лагын аврага амжилттай 2: зөгєөхгүй, түүнд үзүүлсэв зурги! сургуул аа ном унш р “тэлэнд бүтээлээ тавьж байр ЗЗлэН | учир утгыг ойлгэх апахыг хичээдэг Пионер Батрэнцэн бас суртуу- шагнал хүртэгсэдийн дөтөр ЭНЭ БЛУ- байна. Тэгєнзэр хүний мэдлэг өр- лийнхаа шилдэг дуучин, цаначны бийн тншүүн гец болж, их эрдэмтэй соёлч хүн б0- нэг юм. настай Алеша Бүх Холбоотын хэт- лөхөд нь шарк цуглуулах явдал хүүс Гэрэл зургийг Хэнтий аймгийн жээгээр үзэсгэлэнд оролцогсодын хэд багачуудад нх тус болдог бачи с ы хамгийн балчир нь байлаа. Алсша Киевийн хотын хэнген үйлдлэрмлй Дэлгэрхаан сумын сүү тосны 34- водын мастер Н, ХҮРЭЛТОГОО 7 наснаасаа эхлэн марк цуглуулж, 2000 гаруй марк бүхий баялаг цуг- р анж өмдний хийлийлнийлийлийнийнийнтийлйэийлийнийлгий УУЛЫН 5 ХАмир Ажилчин Захаров гэр- тээ ер, бусын их баясга- жантай орж ирэв. Түүнд Ленинтэй уулзах сайхан завшаан тохиолджээ. болсон пальтогоо тайлаад орхичихья, Лениний орвө халуу дүүгсэн тухтай бай- гаа гэж Захаров бодоод хамгийн нимгэн сайхан хувцсаа өмсөн гоёжээ Захаров, Лениний өрөө ний хаалгыг аяархан тон- шинж. зөвшөөрөл аваад оронгуут Ленин .суудла4- саа яаран босч, хөнгөнөөр алхлан, сайхан. мишээл-- тээр инээмсэглэн ,баруун өргөн явж ирээд Захаровтай гар барьж мэндлэв. Ленин, Захаровын аж амьдралын тухай танил- цаад ажлынх нь талаар олон юм асууж зөвлөжээ. Захаров, Ленинтэй удаан ярилцаж суув. Лениний өрөөнөөс гараад Захаро- вын хамаг бие нь арзайж хачин болсноо гэнэт мэдэв. Лепиний өрөө хүйтэн бай сан нь санаанд нь орлоо. Даанч дээ удирдагч маань ингэж даарч суух гэж дээ гэж Захаров бодоод ажилч дад энэ байдлын талаар ярьсанд тэр дорхноо олон ажилчин ганц, хоер їйнр- хэг нүүрс түлш цуглуу- лан морин тэргэнд ачиж Ленинийд очжээ. Ленин ажилчидтай мэн дэлсний дараа хамаг уч- рыг ойлгож, тэдэнд баяр- ласнаа илэрхийлээд: --Би сэрүүн суух дур- тай, ном уншихад аятай байдаг юм гэж эелдгээр хэлээд одоо Орос орон да яар түлээ байна. лэг маань раад байна. Тэнд гээ буулгавал Хүүхдүүд сайхан сууг хэлжээ. Тэгээд түлээгээ ачаад түлш дутагдал Хүүхдийн цэцэр- түлшээр тас- түлээ- ямар вэ? маань дулаан гэж. Ленин ажилчид цэцэрлэг тийш явцгаав. Д ДАМБИЙЖАНЦАН --За энэ муу нөхөөс гараа хагас дээш - . тРЭРЭРЭРЭРЭРЭҮГЭГЭТЭДХР ДЭ 23 аан ШАВЬЖ ЯАЖ СОНСЧ 50 см орчим хэмжээний “таягтай байна, Таягаа тулах буюу цаагаа ө0-.. Манай уу- “кСОВДХӨЛН2д хурдлуулахад хэрэглэна. Цааг Т давирах ташуурдахын оронд Э : 1 д ХҮЛСгаЛиН ЭМН таягныхаа. үзүүрээр сүүлийг нь “АЖ ХАРДАГ ВЭ? ль ( гэж хурдлуулдаг. Одоо үе цо ЛӨУШАРГАЛД ЭМас ЭДИЙН Хэд ЭоЛЭл Бараг бүх шавьж сонсголын ЭД ! цаатг тэ) л. аж аху й т гэд оршин таа. биш болсноос хүүхдүүд иБ: эрхтэнтэн, харин чих нь нилээд байдаг. Цар сууж байв, Тэр тэнтэй, харин чих Погооц дээлээ өмсөж ер бусын р. 2 биннай : цаа хойт хөлөндөө байдаг Хос ЧИ Үад хөт ЭрГ Номын гихээ. зүүгээд ? ЭЕ омы ээ. Ё ? 3 НЬ 2522: Ын Цагийн шорон ЗЭЛУМ2Н хээр сонсдог. Тэгвэл Чувгалсг цаа айжээ. агаг 2 аназга»/ д 9 : хЭчдАрЭХЭНЭн! 123! 7 а зарийн цэрций. шаагуулав. чих урд хөлөндөө байдаг а Тэд цааг унал 57 7 5 Ялаа, шумуул нь долгио хүлээн ыл ЭНСҮУГ 25 О Д 2 Ё Маш сайхан сургуульдаа лаа, у Засан Онон наг Мэрийн онц суралцаад авагч сахлаараа дууг мэдэрдэг сүүг ш хоо! вэр: амьдарч, ажлын. чадн дБНЧ ЭЛЭлЭНЭР й мшгүй үү » 1 эрээр амьдар улыг тдзар Мандаж хөгжих зорилгоор юм. Тэдний сахал нь тоо томшгү хүнса хэрэглэж арьсаи ээ: бүхий хүмүүс ажил эж хүүх д й хүнсэнд хэрэглэж арьсайр нь дээл. бүхий хүмүүс нь «жил хийж хүүх Мянджигийн цэрций шаагуулав олон маш мэдрэмтгий, нэн сулхан хайрлалп. хүндэлдгээс тагтайгаа холбон Этрийн цэрций шаагуулаа л Эргүү жамс орнов. Донгорын цэрций шаагуулаа л Доод жамс орнов. Хуудайн цэрций шаагуулаа л Хуштай жамс орнов . Зарийн цэрций шаагуулаа л Жамс жолог орнов. гэж дуулас байжээ. Эр цааг зарь цааг этэр, эм цааг мяджїиг,тө лийг янзага, пас хүйсний байд- лаар дойгор, хуудай гах мэтээр нэрлэнэ. Цаа хурдлахаараа цэрний, (гол- хи) нь їшажигиапй дуугардгаас цааг хурдлуулахыг «Цэрций шаагуу- лах» гэж ярилцдаг. Өнөө үед цаа тап иргэд соёлжиж цаа. сүрэг нь өслөө. Ардын хувьсгал ялахад цаатан иргэдийн амьдралд өөрчлөлт г4- рав, Цаатан иргэд одоо Хөвсгөл аймгийп Улаан-уул, Рэнчиллхүмбэ сум дахь Цагаан нуурын загасны “үйлдвэрийп төвүүдэд улсын хөрөп гөөр барьж өгсөн тохилог сууцанд сууж өндөр настангууд нь тэтгэ- ороп ну- “Ялгаж Цаа ив цагаан хөвх гэ дэг ховор өвс бүхий путагт сай! таргалдаг тул удаан хугацаагаар оторт гарна, Оторчид хөнгөйл ма гийн сууц хэрэглэнэ. Цааг маллах даа өдөрт нь эврээр нь хоёр хос роор нь холбоял! тавих бд шөнө п» гадас буюу шонгоос хад хэдээр нь улдаг. Цааны сүү Нь маш өтгөн тослот юм. Үхрийп пэг литр гаруй сүү гээр сүлэх цайг цаапы 500 грам маас доош хэмжээний сүүгээр сү лэж болдог. Маллагааны цаатай адил зэрлэг цаа энэ путагт бас бий, Зэрлэг цаа нь догшни үр- гэмтгий, хойт хоёр хөл нь. бахим чийрэг ялимгүй уртавтар байдаг. танихад: хэцүү. Маллагааны, цаа. нь маш цом хоп, унахад хөвгөн явдалтай, бар таат замд тохиромжтой унаа мөн. Цааг эмээллэж унана. Мордож буухдаа дөрөөг дөрөөлдөггүй, Зай малладаг. дан морь шиг юман дээрээс мор сүргээ өсгөн олон болгож гадаад доно. Цааг унахад холибромтгой дотоодын зочид, зоричигчдын тул анх төвөгтэй юм шиг боловч анхаарлыг татаж байдаг юм. амархан унаж сурна. Цааг та шуурддаггүй, Цааг унасан хүп 1 м Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэ Их Эр Этрийн цэрций шаагуулав. гэж цаагаа дэм мэдлэгтэй холбон шүлэглэдэг болсон. та? гэд нэгдлийнхээ 6 дахь мал болсон, дэлхийд ховор Б, ЗИНАМИДЭР. (хотын ХЗЭ-ийн хорооны ажилтан) пранр с вэ айр 8 8» р с р сойр о Ер ос Ер» Ер с ар 6 ар ог 8в 8 нв? ар оо нв боро, нв» Ороо бэ Эв. 6в сэв. ийг шамдан суралцаад дэмтэп болох зорилгоор хөгжил цэцэглэл, Эр- «Жаргалант амьдрал», «Алтап т», нэгдлийн гишүүн цаатан ир- хушуу цаа. Хэвлэлзэзахиалав Нийслэлийн 10 жилийн 5 ду- гаар дунд сургуулийн МХЗЭ-ийн гишүүд, пионер, баатарчууд 1968 оныхоо хэвлэлийг Өргөп захиалж байна. Одоогоор«Пионерийн үнэн» соннн 848, «Залгамжлагч» | сэт- гүүл 144, «Оюун түлхүүр» сэт- гүүл 258-ыг тус тус захиалаад байна. Хэвлэл захиалга 1-Б,1-В, 4-Б, 5-В, 7-А. 7-Д бүлгүүдийн баатарчууд, пнонерүүд 100 хувь оролцсоны дотор 2- ангийн су- рагч Гэрэлчулуун, 8-Д ангийн сурагч З.Туяа, 6-Г ангийн сурагч Гангантөгс, 84-28 ангийн Нямаа, 8-Б ангийн сурагч Дашжамц нар хоёроос дээш хэвлэл захилж нөх- дөө манлайлав. Энэ 1968 онд өнгөрсөн жилийн байдлаас «Пионерийн үнэн» с0- нин 126-г илүү захиалж тус бүл- гэмийн пионер бүр сониноо захиа лав. Нийслэлийн Э Ё дунд сургуулийн пионерийн идэвхтнүүд ажлаа зөвлөж байхад нь Ж. Гом- босүрэн зургийг авлаа, 6 дугаар зэдийн комбинатад хаваав, хувцас, годоор нь үсийг нь га- дүүд нь сургуульд суралцаж бай- , Б ЭэЭЭЭР лэ ГУЛрЛАЛЫ ЛҮД оргидог үсээр бүр- дагш харуулан «Годон гутал» Ба? Энд Өїгүлс барьсан сууцны ЧЭалиацагтдшдАЛц ин 2 ЛнарнАВИГЭН үзүүрт хийж, Өмсдөг байсан байна, Цаг- байшингуудыг нутгийнхан иь «Цаат мэдрэлийн эсүүд байх ба тэд нь тан иргэд иймэрхүү байдлаар алс ны тосгон» гэж нэрлэдэг. Бас дуу хүрсэн дохиог тархинд дам- бөглүү путагт амьдарч байслаас цаа маллах дадлагатай цөөн хү жуулдаг. Шавьжнууд бас өнгийг хоцрогдонгуй “бүдүүлэг хүмүүс мүүс нь нэгдэл аминыхаа цааг ялгадаг юм. “Жишээлбэл улаанаас байлаа. Цаатай иргэд цаагаа ихэд 150 орчхоор нэг суурь болго бусад бүх өнгийг ялгадаг ажээ. хараатай юм. ИХ зөгий шиг өнгийг сэнэ. Улааныг тэд хар өнгөөр хүлээж ав даг байна. Зөгийний нүд нь хүнээс ч ИЛҮҮ Ихэнх хорхой шавьж тусгаж авдаг хвсээээээ:э.Эсээээс:э:э:эээ:э.0:2:0- 0. Орчуулсан ГЕ. АКИМ далшчэжчэтээт чан лав лал агч Завтай цагтаа 1. Энэ дүрсэнд хэдэн паралле» лограмм, хэдэн гурвалжин, хэдэн тарапец багтсан байна вэ? 2.Энэ дүрсэнд хэдэн ромбо, хэ- дэн гурвалжин, хэдэн тарапец багтаж вэ? Ё Сурагчдын хичээлийг бататга- хад хэрэгтэй энэ дүрсүүдийн таав- рыг пионерийн номын санд зориул сан -А. Скачинский «Яагаад» гэдэг номоос авлаа, Архангай аймгийн Эрдэнэман- дал сумын 10 жилийн сургуулийн иноперийн удирдагч С. ДАНЗАН Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Ч . Индекс 14140