ГХигуухААГЫН ТӨГ МХЭЭ -ийн Төв Хогоо Д СухглАлАГган цнэгэмжилт Мономан Пионгриин Зүү хэлэн СОНИН НИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР: и 1Ь :14ЭН БАЙГ Тэн! 8 2) 5 ЁС “Ф х » Зэ з » » 21 дэх жилдээ БЭ 1 (921) 1966 оны УРИЛГА ЗХУК Иамын Төк Хорооны 1 дү гээр нарийн бичгийн даргаЛ. Бренс Ч нев тэргүүтэй Зөвлөлт Холбоол Улсын Нам засгийн төлөөлөгчид манай оронд айлчлан ирэх гэж байгаад өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид сэтгэл дүүрэн баяртай байла. Монголын Пионер сурагчид бид (Зөвлөлт Холбоот Улсын ах дүү їгийн сэтгэл харамгүй тусламжинд “цаг ямагт баярлаж байдаг. Би, Зөв лөлт Холбоот Улсын Нам засгийч төлөөлөгчдийг айлчлан ирэхэд онц сурлагаар бэлэг барихын тул тэр гүүн хагас жилийн шалгалтаар “бүх хичээлдээ онц сайн суралцаж, “Зөвлөлтийд пмонерүүдийн ажлын | | 1 дүгээр Баярсайхан тэмдэглэлээ бичиж дуусаад «Төгсөв. 1965 оны 12 лу гаар сарын 31» гэж товисная хам гийн эхний хуудсыг эргүүлэн нэгэн НЭГДҮГЭЭР САРЫН НЭГЭН Өнөө өглөө радно хоолойгоор, Гэрэлт нар дахин мандаж Гэгээн өглөө ахин ирлээ Өглөөний нартай уралдан боссон Өсвөрийн багачуудынхаа- амрыг эрье гэж бидний өглөөний мэнд нэвтрүүлэг эхэллээ... Харшийн сүлд модны иаадамд онц сайн | суралцсан гэж намайг орууллаа. Бүх хүч чадал, оюун ухаа наа дайчилж онц сайн сурах, тэргүү ний ажил хөдөлмөрч хүн болохын тул ямар нэгэн ажилд хар бор гэж ялгаварлахгүй ажиллаж дадлагажи хыг та нарт дахин анхааруулья.. сдийн дарга Ж. Самбуу хэллээ,Өнөө дөр, «Иїнонерийн үнэн» сонины «Аялхүү» гэдэг баатар төрөв... Ми ний төрсөн нутаг, монголын сайхан орноо амархан үзэх болох нь зө! ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 2 долоон Математикийн Улсын Олимпиадын дүн гарчээ. 50000 гаруй. сурагчаас 23 дугаар сургуулийн Ц. Баясгалан, Д. Агваанцэрэн нар түрүүлжээ. Анх наасаа хичээн сурвал эцсийн хүнд хөнгөрлөг гэсэн үйэн үгээр Эд. с баялаг туршлагаас ямагт сурна.Л. Бержнев тэргүүтэй хүндэт зочдоо манай сургуулиар айлчлан ирө- хийг нөхдөө төлөөлөн урья. Нийслэлийн 10 жилийа 14 дү гээр сургуулийн 5 дугаар ан- гийн пионер Оюунчимэг милийн «амьдралааж гүйлгэн харлаа., гэж Ардын Их. Хурлын Тэргүүдөгч- Ойрмогхон хаа л бол хаа хурал цуглаан хийж, хүд бүр үг үүрэг авах дуртай боллоо. Архан гай аймгийн Өлзийт сумын бага сургуулийнхан 10 хоногийн өлдөр ёс. таж нїм амжилтанд хүрсэн боох нь ээ! ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН ХОРИН ГУРВАН Ю. Цэдэнбал тэргүүтэй манай нам засгийн төлөөлөгчид ЗХУ-ын Комму нист намын урилгаар ЗХУ-д 12 ход вого айлчилж | Москва, Иркутск, Свердловск, | Минск, Волгоград, Омск, хотуудаар аялан эх орондоо буцаж ирэхэд бид угтан авлаа, ТАВДУГААР САРЫН НАЙМАН Монголын Пионерийн байгуулла гын 40 жилнйн Ойн баяр боллоо. Орчлон дэлхийн хямаг баяр цэнгэл Сүхбаатарын талбайд жигдэрсэн мэт санагдлаа.. Бид сурлага хөдөлмө рийнхөө хоёр жилийн аянаар улс даа 5 сая гаруй төгрөгийн Орлого оруулжээ. Миний түүсэн 50 кг, яс, 192 кг төмөр, хорин тарваганы арьс, урт настай ургамлын үр 12 кг энд нийлсэн гэж бодохоос юутай сайхан бэ? Бидний хуримтлалаар боссон ах мад үсийнхэнд зорнулсан дурсга лын хүндэт самбар нээгдлээ. Айм шиггүй зоригт, эрэлхэг насан дээрээ лам нарт Лхагвасүрэн: Монголын .. хүү бидний хорлогдсон пионерийн явак юм шүү .Үүний тул энэ жел бас онц сана хураацайа, ЕСДҮГЭЭР САРЫН ХОРНА! БНАГУ-ын Эренст Тельмений нэ рэмжнт пнойерийн «Олон улсын зус ланд амарсан. Наранцэцэгтэй уул залт хийлээ. Энэ жил манайхаас БНАГУ, БНПАУ, БНУАУ, БНБАУ-д 50 гаруй пионер зочлон амарч, ХУ БНАГУ, БНБАУ-аас манайд 30 гаруй пнонер ирж амарсан гэнэ. Би хэзээ явах бол Заавал явах ээлж ирнэ дээ, “АРАВДУГААР- САРЫН ГУРВАН Өнөөдөр тэнгэр цэлмэг, гоггуу хан өдөр байв. МАХН-ын Төв Хо роо, БНМАУ-ын засгийн газрын урилгаар Унгарын Ажилчны Соцаа лист Намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга нөхөр Янош Кадар тэргүүтэй. БНУАУ-ын нам засгийн төлөөлөгчид манайд зургаа хоног зочлоод эх Орондоо буцлаа.Ма най хүндэт пионер болсон Янош Ка дар гуайд урт насалж удаан жарга хыг ерөөс, АРАВДУГААР САРЫН ХОРИН Ээ Шрчи Ямар о87й сан Хайр чуулганыг АРВАН ХОЁР ӨДРИЙН ТЭМДЭГЛЭЙ. Төв Зэвлөлийн хөд бичигдлээ. ЗУРГАДУГААР САРЫН НЭГЭН Баяр дээр баяр нэмлээ. Манай хүндэт зочин БНМАУ-ын баатар ог торгуйн ийсгэгч Валентина Герешко ва, Андриян Николаев нар манай хүндэт пионер боллоо Валя эгч ма хүндэт дэвтэрт мөч най пйонерийн ордныг хүүхдийн төр сөн гэр нь болж гэж хэллээ ЕСДҮГЭЭР: САРЫН ХОЁРОН Японы түрэмгий дайнчдыг ялсны 20 жилийн ой боллоо. Улсын баа тар Л. Аюуш, С. Дампил, Д Данзанваанчиг зэрэг хоёр мянган ор чим хүнийг БНМАУ-ын одон меда лиар шагнуулсан энэ дайн үнэн шуд рага ёс ялагдашгүйн түүхэн үзүү лэлт болжээ. Бидний өнөөгийн сайн сайхны төлөө бүхнээ зорнулсан ах эгч, аав, ээж нарынхаа ариун үйл сийг залгамж тахал би хэзээд бэлхэн хийх шийдвэр гарчээ. Өнөөдөр Мөн голын пионерийн Төв Зөвлөлнйи уриалгыг хүлээн авах цуглаан хай лээ. АРВАН НЭГДҮГЭЭР САРЫН АРВАНЗУРГААН Булгийн цуглаан хийж улсын хэм жээний тэргүүний бүлэг шангм20 лах, уралдаанд орлоо. 2 жил бүлгийн ажлын төлөвлөгөө баталлаа. Сурдага хөдөлмөрөөрөө . уралдаж, сурсан бүтээснээрээ шалтарч уа, гамжлагч ЇЇ чуулг нлаа оролцох юм сан,, АРВАН ХОЁРДУГААР САРЫН АРВАН Өсвөрийн Сүхбаатарчуудын «Зөа гамжлагч» нийгэмлэг -байгуулагдав, Бас нэгэн баярт мэдээ ирлээ. МАХ Н-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын зас гийн газрын урилгаар ЗХУКН-ын Төв Хорооны Нэгдүгээр нарийн бич гийн дарга Л, И. Брежнев тэргүүтэй ЗСБНХУ-ын нам засгийн төлөөлөг чид манай улсад албан ёсны нөхөр сөг айлчлалтаар: 1966 оны нэглүгээр сард ирэх болжээ... АРВАН ХОЁРДУГААР САРЫН ГУЧИН НЭГЭН Сүлд модны наадам боллоо... гэж уншсанаа Баярсайхан дэвтрээ хам хиж нэгэн шинэ дэвтэр гарган хавт сан дээр нь «1966 он» гэж бичлээ. «Өнгөрсөн сн маань ийм л түүхт үйлсээр дүүрэн од болон өнгөрчдээ» гэж бодсоноо: Баярсайхан тэмдэглэ лээ анд нөхөддөө-. тайилцуулахаар «арван хоёрхон өдрийн. лэмдэглэл» гэж гарчиёлаад«Їнонерийн үнэн «о. ниче газарт» гэж хаяглав. сирэх, өвлөлтийн хүүкдүүдийл дуудшүл : ӨРГӨСӨН -... аянд гарч онц гийс эд Хэлэн дээр нь дуулж шү дэглэхийг эрхэмлэж байна. Тэд «Ёлочка»(Гацуур) «Пионеры в ла гере» (Зуслангийн . пионерүүд). сурч, олоа арван захидал бичжээ. Ийнхүү ажлын амжилтыг хэнд, 0» Бэлэг хэлэх, лэг барьж байна вэ? гэвэл удахгүй манайд зочлох 3ХУН Намын Төз Хорооны нэгдүгээр арийн бич гийн Дарга Л. Брежнев тэргүүтэй ЗХУ-ын нам засгийн төлөөлөгчдөд зориулан өргөж байна. - төт-и-ивт-ат өвчивт-ивт тив хамчийт-арт ар арчийр ат идуи йл тирл-ир «Вларь, ань хара чан ст арь арилан -ЄВ аль аль Р найль Р” аль да өль айн арт-ийр хөмөрч ар -ийг ир «ӨР тий -ӨР-ир ари -ирт-ар-и-ий у БААТАР АХЫН ЧИНЬ ҮГ Шинэ шилдэг лээ барьж. онд бүтээ- өргөн байгаа олон мянган ах эгч нарын чинь нэг-БНМА У-ын хөдөлмө- рийн баатар, Ардын Их Хур лын депутат ДХэмбэрэлдорж : ТОЙ уулзаж ярилцлаа. --Та шинэ ондоо өргөн барь- сан хөдөлмөрийн бахдам амжил- таасаа ярьж өгнө үү? Ч --Өнгөрч байгаа энэ он маань өндөр бүтээл, өрнүүн хөдөлмө- рийг оргилуулсан хамгийн чухал жил байлаа. Яагаад гэвэл 1965 он бол улс ардын аж ахуйг хөг- жүүлэх 8 дугаар 5 жилийн төлөв- лөгөөний сүүлчийн жил учир ду- туугаа гүйцээж дундаа дүүргэх ха риуцлагатай үе байлаа. Би Хэнтий Г 12228 энхийлииййлииий лийнжиййлиий Гараа сайлна.с. явна 2 жилийн ажлын төлөвлөгөө хэрэгжин эхэлснээр Төв айм гийн Алтанбулагийн 8 жилий: сургуулийнхан «Залгамждагч» Н чуулганы гараанд герлаа. Тэргүүний бүлэг шалгаруулах аар хөдөлмөр, соёлын чуулгаи явууллаа. «Шинэ жил өөд урал дацгаая» гэсэн 45 хоногийн уралдаанд бүх бүлэг орлоо. Тэргүүлж барнанд орсон анги «Алтан хайрцаг» нээх ёстой. Завсарлагааны концерт тогтмол жиж, урлагтай ухуулга 7 удаа зохиогдоод байна. Алдагдлыг ашиглах цунзагаар яс 1860 кг, бодын шир 30, техникийн тос 20 кг, зэс гууль 75 НГ-ийг бэлтгэлд тушааж 1258 төгрө-- тийн ашиг оллоо. Ийнхүү гараа сайн байсан нь бариа сайн болохын эхлэл юм. Пионерийн- ахлах удирдагч , Ч, Пагамжав 052 --И22Д Сувдаа хичээлээс ирмэгц ээ- жийгээ сургууль дээрээ очихыг 7 хүслээ. Ичинхорлоо гуай учрыг | асуухсар «Та оч л доо. Манай ангийн охидын зөвлөлийн бУ- ланг үз. Бид сурсан дуу, шүлэг, Ч бүжгээ танд . үзүүлье. Манай-. охид бүрийн судалгааны дэвт- ? юу? Манайханд | рийг үзэхгүй одоо дутагдал гаргадаг охин байхгүй болсон. Тэр ч байтугай сул дүн авахаа больсон» гэж ярьжээ. - За, за очьё. Тэгэхдээ би та нарт ямар туслалцаа үзүүл- дэг билээ гэхээр Сувдаа-Ямар юу байх вэ! Танаар сонин сэй- хан хоол яаж хийхийг заалга- хаар төлөвлөсөн. юм. Удахгүй євлийн амралтаар "Хэрлэнгийн ЗАА-д очиж ажиллана -гэж Ра өӨӨӨсӨэЭЭ 299 ЭЛ»л, 2 ЭЭЖЭРцӨЭӨХЛӨӨмӨРЛӨРРЧ , нурааж кл ус сумын сургуульд өрчлөнгийн олон үндэстний хэнтэй нь ч ХЭ- 4 зээ ч уулзсан ярилцах «Дэлхий нийтийн хэл» судлах клуб бай- гуулагджээ. удирдсан энэ клуб тавдахь жил дээ ажиллаж байна. Онолын бо лон сурах бичиг, клуб сонир-- хогчдын сэтгэгдлийн дэвтэр, 20 гаруй суут хүний хөрөг, хэлсэн сургасан үг зэргээр клубээ чнм жээ. Ханын хийсэн их бага хорь гаруй ш4-- тар тавьжээ. Энэ клубт одоо- гоор суралцаж буй 20 гаруй су рагч. хавар мэддэг болно. раар хэнтэй болох юм. Одоогоор бол ан-- ө хөөр болгон ярилаа. Сувдаа охин Дорнодын 10 жилийн сур гуулийн 8 дугаар ангид сурал- цаж байна. өЭУЖУЭЭ9ОФөэхлжСйэс сӨбО9 аймгийн Бэрхийн уурхайд өрөм- дөгч хийдэг. Сар бүрийн норм тө- лөвлөгөөг тогтмол 130-250 9у-иар биелүүлдэг. Ингэснээрээ 3 дугаар- 5 жилийн төлөвлөгөөт ажлыг 8 жилд хийж 1963 онд БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар болсон юм. Шинэ онд өргөн барьсан бэлэг маань гэвэл энэ л шивдээ. -4Та шинэ оны босгон дээр өсвөрийн дүү нартаа хандаж Х9- дөлмөрийн тухай юу гэж зөвлө: мөөр байна? Би уурхайд, өөрөөр хэлбэл уурхайн гүнд газар дор 15 жил ажилласан юм. Хөдөлмөр хүнийг хэзээ ч алдаршуулдаг учир уурР- хай маань, 15 жил өрөмдөж онгил сон хайлуур жонш маань, уулыг уурхайг цөмөлсөн ган өрөм маань намайг алдаршуулсан ом. Ер нь хөдөлмөрт хар бор гэж байдаггүй хийж л чадвал хөдөл- мөр бүхэн сайхаан. Энэ тухай жожсжлли!иж У Б Өвөрхангай аймгийн Гучин яагч Самбуу багшийн Жаал төм хөлөг, төмрвөр гэхэд шатар сайн Тэгэхээр шат-- ч ярих чадвартай -99996999990ОФОФФ9 «өд Барилгын сургуулийн багш Т. Намхай | Ё, Гндэ бн М.Ччимэд. єнуд хоорондоо цалдэн «ярьж» байна. монгол ардын цэцэн үгэнд «Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ» гэж бай даг шүүдээ. Энэ үг юутай үнэн үг вэ?,Ёр нь хөдөлмөр, «сурлага юм бүхэнд энэ үгийг хамаатуулан хэ- рэглэж болно. Гагцхүү нягт нямбай, шаргуу хөдөлмөр л амжилтанд хүрэхийн гол үндэс болдоог. Тэгэхээр бага “залуугаасаа эхлэн ийм байдалд сурч, цагийг нарийн баримталж заншвал улс эх орондоо их зүйл бүтээхэд чинь чухал нөлөө болно. Сурахын тул хөдөлмөрлөх хэрэг- тэй. Сурлага хөдөлмөр соёл хоо- рондоо салшгүй холбоотойг ан- хаарч шинэ онд сурлагын өндөр амжилт гаргахыг багачууд та нар- таа хүсэн ерөөе гэв. Ахмадын сургаал алт гэж баа- тар ахын чинь энэ үг юутай үнзн үг вэ! Нээрээ л уурхайн гүнд ч, уудам талд ч эрдмийн танхимд Ч хөлөлмөр оргилсон байдаг шүүдээ. Ц. Эрдэнэбат. УЧИРАЛЖНАГ ЛЭВВЬ/ СООинвь лалнА, СЧБРНЫ” ана ЧВНВ. ӨЛНА. “БЛАСЧНА. ЭБЭ энээ СЮШЭАс АС ОЛА сүл ЧИБЬЫ СРНРА/ мл эг ээлэйниййлийлиййлий хуО Уб ОФУҮО гусусусус Фнббусуд бусуу шатраар тэм- Алдар нэгдлийн 2 дуггар бригадын намын хэсгийн ах- Р. Цэдэндорж ЭФФФФФФфФФФОФФООӨӨӨбФООО9 «Пионерийн үнэн» сонин «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн төвийн ун пивчдын бага хурал Монголын Пионерийн Ордонд боллоо.Хур- лыг МХЗЭ--ийн Төв Хороо- ны нарийн бичгийн дарга Х. Батаа нээж «Пионерийн үнэн» сонины хариуцлагатай эрхлэгч 8, Шагдар «Пионерийн үнэн», «Залгамжлагч» сэтгүүл, унивжч- дын дунд гэсэн илтгэл Тавив. Хуралд МХЗЭ-ийн Төв Хороо яы нарийн бичгийн дарга Х. Ба таа, нийслэлийн 17 дугаар сур гуулийн пионерийн 4ёхлах удир дагч 78. Гомбосүрэн, пионер Болд сүх, Д.Түмэндэлгэр, Т. Баасансү рэн, Л.Цасчихэр ахмад пионер улсын хэвлэх үйлдвэрийн ажил тан. Г. Насанбуян нарын ояол хүн үг хэлэв. Мөд «Пионерийн үнэн», «Зал гамжлагч». сэтгүүлд. сайн мате риал хэвлүүлсэн Хөгжмийн зо” хиолч Ж ШТїараа. зохиолч “М.Чи « Шинэ жилийн ! «өвгөн» болно | Салаа өчир нь сагсайсан 6 Саглагар ногоон гацуурыг Гэртээ авчирч босголоо, 21 Гэрэлтэй чимэг зүүлээ Ё, Цастай өвлийн өвгөн болж (| Естой догь тоглоно. ЭЕ Аав ээж цөмөөрөө Алга ташиж баярлана Тоодгор дээлтэй дүүдээ ! Тоглож байдаг маамуудаа | Буурал аав эмээдээ 56 Бурамтай чихэр өгнө. 3 Л. Давааням ЦАНАЧИН Борхон туулай Бутны цаагуур Бондос гээд Орчихлоо Сэмхэн яваад Намайг очиход Сээтгэс гээд Давхичихлаа. Цанаа хийгээд : р е Ухас хийтэл Цасанд шургаад Уначихлаа. Гайгүй ээ мөдхөн Гулгаж сураад 1 Гайтай дэлдэвг Барьчихна ваа. | Г.Гомбожав | | | | | | | | | бУбгшагваэаь сагс ЖУРАЛ БОЛЖ жа С гОС0ЛгүЖ шоо мэд «Орчин үеийн монгол» сошүү. лийн ажилтан Ёндон, Нийслэ.. лийн 17 Дугаар сургуулийн но д терийн ахлах удирдагч Ж. Гом босүрэн, Дорнод аймгийн МХЗЭ9-. ийн Хорооны ажилтан ЇП.«Гомбо | жав. Увс аймгийн төвийн дунд | сургуулийн сурагч ,Х, Сономинл | УБД Сургуулийн оюутан Даарий. | Я Ї 1 | | | | | ! | 827 Хорооны ажилтан -М. Цэрэнжа: Нийслэлийн 83 дугаар дунд гуулийн Л.Цасчихэр, 20 дугаа сургуулийн” сурагч Д..Түмэндэл- гэр нар «Пионерийн үнэн» сонин «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 196 оны зэлжит шагнал хүртэв, 77 “Хурлын дараа сонирхолтой ни но тарав. 22:51: Манай сурвалжлагч” 51 3 Н, Ходза В. И. Лениний тухай өгүүллэг Нэгэн удаа ийм явдал болсон юм. Хаант засгийн газар Лениний: баривчлан, усан онгоц ч очдоггүй, галт тэрэг ч явдаггүй алс Сиби- рийн нэгэн бөглүү сууринд цөл- жээ. Гэтэл зэргэлдээ сууринд нь бас нэгэн цөлөгдсөн хувьсгалч сууж байв. Түүлийг Лепешинский гэнэ. Нэг удаа Лепешинсний Ленин авиаг чаначинь” Булган. аймгниы 10 жилийн Хунд сургуу- жийн 6 зугаар ангийн төрлийн сурагч Болд. таван хөгжим сурч, олон дуу тоглож чаддаг болжээ. Зураг хээр: Сурагч Болд шинэ жилийн нөнцертод бэлтгэж, шинэ дуу тоглож бай таа нь: ШИНЭ ЖИЛ А.Самбуудоржийн авсан гэрэл зураг нв ийд ирж. --Та шатар тавих юм биш үү, Владимир Ильич ээ! гэж өгүүллээ. --Дуртайяа чинь нүүе. Та шатраа аваад ирэхээ санасан сайн чини /авинь.”, ли, /чнннь. инь Стипвэ Охитэ ажи “ална” “аниа, санна .. аниа “авна, тиннь “иина инь Чинь “Шинь “эинЬ “ЖИНЫ” “илла” "ИНЖ ИНББ.” ГЭЖ” ЧИНА.ЧИНЬ. ГҮЛЛБА” "ИЛНЬ ШИНА” “алинЬ” “ШИНА/ЭИНА/ --Ямар тусгүй юм болсон гээч! Өнөө болтол байдаггүй шүү! гэж Ленинийг өгүүлэхэд Лепешинс- кийн урам хугарч гаслаж байлаа. Гэтэл Владимир Ильич жижиг хайрцагнаасаа хиймэл шатрын хө- болж. Би өөрийнхийгөө Пезтрбургт орхичихсон гэж Ленинийг хариула хад Лепешинсний --Би ч бас шатраа Петрбургт орхичихсон,тоогүй юм боловоо.Энд хичнээн мөнгөтэй байлаа ч татар лөг болон шатар ктаргаж ирлээ. Шатрыг нарсны холтсоор хачин нямбай, сайхан сийлэн хийсэн байв. Лепешинский нүдэндээ ч итгэсэнгүй. лнэ. “ВА, ”. “ЛБНА./ НЛВЬ, ЛОЛННА. ажНА. ОРНЬ.”.ЛЛЭА. “үин.л өв А.. ШИВА ЄннА Л ЧИИНА ЛИЛЛНА. ЄННВ ЛЧИНА. ЛИЛНА. ү ЛА ЛЛБА. ЛРННА. д,9 авна гэж ярихгүй шүү. з - Урам хугарах хэрэггүй. ахиа бичсэн. Гэрийнхэн Танд амлая-гэж Ленин хэлэв. тэй болон Нэгэнт та амлаж байгаа боло- хоор бүтнэ. гэсэн үг-гэлээ. Тэгээд Лепешинсний харьжээ. Сар өдөр ээлжлэн өнгөрсөөр авч шатар ирэхгүй л байв. Замдаа үрэгдчих- сэн ажээ Н Лепешинский тэр дороо хөгжил Яах вэ? Хаайаас шатар олох вэ? Амалсанаа биелүүл хэрхэвч болохгүй гэж Лєнин бод- Ле- пин, Лепетинскийнд очив. Влади- гүй о. Тэгтэл шинэ жил боллоо. Би маань нааш явуулна. Харин та бэлтгэж байгаарай. Шинэ жилээр тогломз. өнгөрч --Хаанаас аваа вэ? Хачин догь шатар гэв. --Таны сэтгэлд таалагдаж бай на уу гэж Ленинийг асуухад --Таалагдахаар барах уу? ҮҮү- нийг хийсэн мастер тань тэгээд хаа байгаа юм-гэлээ. --Хол эрэхийн хэрэггүй ээ. Тэр мастер таны өмнө “байж байна. Үүнийг би өөрөө зорсон юм. Лепешинский гайхсандаа үгээ олохгүй байснаа: --Тэгээд үүнийг хийхэд танд хэн заагаа вэ? гэж асуув. Ленин инээж ? хэлэх --Зүйр үг сургалаа гэн --Зүйр үг гэнээ? ямар? --Тийм зүйр үг бий «Хэлсэн үгэндээ эзэн болж, иДСэн хоолон- доо сав бол» гэдэг орос ардын нэг мир Ильнчийг мэндлэхэд Лене- зүйр үг байдаг шүү дээ. За тэрч шиїнский шууд л яахав. Харин одоо шатраа тоглөж --За, та шатраа авчраа биз гарья! Тулалдаж эхлэх шнЕдээ дээ! Юутай сайн! Одоохон үзэж гэж Ленин хэлжээ. алдана даа! гэв Г. АКИМ орчуулав. 5.инна. авлаа” ЛИ. /эанэнра, 7 ЧЕлА. “чаа ” . ВЛА, ЛЕЕЛЬ ЧЕЛНА. гүлахаа, “БЭ” ТАВАН “ВННА. ГИЛЛНА,”, “ЕЛЕНА. , ЛЛИНА. ГЧЛИНА. ЛИЛА. ЛННА. ЯВНА. ЧЛннА. ИЙН БАЯР ХҮРГЭЛТ тоглоом Алиалагч, сар- хуанан болж тус бүр ерөөсөө нуугдаж тОглох дуртай, нөг сурагч тоглоно. Бас хоёр сурагч оролцоно, Хоёр сураг" - дэргэд зогсож байна. Сар сүлд модны алиалагч хоёр орж нунөэ. Алналагч, Газар найз чинь бэлэг өгсөн ҮҮ? Нэг дэх сурагч, Алналагч, --Намайг алиалагч гэдэг,Би хүүхдүү --Өвгөн аав чамд энэ бэлгийг өгч байна гээд саранд бэлэг гардуулна. Хоёр дахь сурагч, сары" 7, эхчүүдийн баяр гөэд л ДӨӨ зөндөө, Сар, | -Намайг мартчихлаа гэж үү? Чи ний хуанлн дээр чинь өдөр бүр би байдаг шүү дээ, Алналагч -4Алийн болгон ярийцах вэ? Одоо маргицгаая, цэнгэцгээе. Сар: зөн --Тэгье би ч тавхан нуугдаад орхиё Хуанли ДОРЖ БИД ХОГ? Өгүүллэг Би, Доржийг нэг удаа зодчи- хов, Тэр надаас хэзээ нэгэн цагт хернугаа авна гэж би үр- гэлж айж болгоомжилдог бай- лаа. Дорж ч гэсэн намайг харах болгондоо тараа зангидан над уруу зангана. Нэг өдөр хүнд юм үүрээд, хөлсөө гоожтол ЯдГӨадД явж байсан чинь Дорж өмнөөс угтан ирж яваа харагдав. Тэр ойртож ирээд ханцуйгаа шамла лза. Би ч гарцаагүй зодуулах нь гэдгээ мэдлээ. Айхдаа үүрч явсан юмаа орхиод зугтаалаа. Тэр миний хойноос гараа занги дан зангаж харагдлаа. Дорж, нвөдаас хариугаа авахаар ирсэн нь магадтай боллоо. Тэр, н8- майг зодохоор миний хойноос гүйсэнгүй. Харин миний үүрч явсан юмыг аваад явчихдаг бай на шүү. Бүүр зодуулснаас до-- лоон дор юм болох нь тэр.Гэтэл Дорж, намайг зовоож байсан хүнд үүргэвчийг мөнайд хүр-- гээд өглөө, Тэр над руу харж хэлээ гаргаснаа гэр тийшээ “" лаа. «Үгүй ер өө, хүнд Зол 7- чихсан мөртөө ядарч сулд-чд байхад, харнугаа авахын оронд тус болж явдаг хүн бас байдаг аа» гэж бодоод Доржийг өрөв-- дөв. Хөөрхийг би хэтрүүлж байх шиг санагдав. Би түүний хойноос гүйж очоод, -- Чи намайг зодож хариугаа ав! гэлээ. Дорж их л сүртэй да- лайснаа, миний толгой двэр ї3- раа зөөлхөн тавиад, -- За боллоо тэж хэлэв. Бид хоёр бие биеэ хэран инээмсэг- лэв. Р, Ядмаа ЗУЛ ЦЭНЭ хайртай. дОмоЬОМНс ЗЭР --Сараа чи юунд дандаа инээж бай таа шинэ жилийн мэнд хүргэж, зугаа үе, юм бэ? -Бнич «1 дүгээр барын нэгэн» гээд л дандаа байдаг юм биш игүү. цуулж цэнгүүлэхээр ирлээ, Сар: Хоёр дахь сурагч ! Нэгдэх сурагч, -4Би ер уургүй Я дэд, Дандаа л --Нээрээ тийм шүү гэөцгээнэ. --Наргицгаая, цэнгэцгээе. Та бидэнд баяртай байдаг болохоор инээж бай Алиалагч, Сар, Хуанли нар. гар гараасаа барилцан, -Хайрт бяцхан дүү нартаа сайн сайхан аз жаргалтай жил болохын бэлэгтэй сайхан ерөөлийг дэвшүүлье гээд явцгаана, хаас өөр яахав дэд. Алналагч --Бүгдээрээ дуулцгаая, «Сарны гэ рэлд» гэдэг дуу мэднэ биз, сайхан юм яриач Алналагч, -“Би үргэлж л хөгжилтэй байдаг даа. Би дуулна, бүжиглэнэ. Хүүхдүүд Шинэ жилээр та нарыгаа л баясуулж байхыг бод Бүгдээрээ, . франц хэлнээс Ц.Сүхбавтар Өрчуу Шинэ: машинтай дог. Миний хувцсыг хар л да4: (Зүү Тэгье. тэгье гөөд дуулнгаава, лав. М.Цэрэнжамцын авсан судалбар зураг, мэл эрээн цоохор хувцас Өмссөн дДдиалагч. ЭЭН 2 228: 8Р ү . байна). -4Э| «ХУАНЛИ» .рэдэг бянхан ї Хоёр дахь сурагч: зайзаа мартчихжээ, (Куанлийг дуулна) Н а (4 ӨГҮҮЛЛЭГ” --Та бидэнд дуу дуулж өгөх үү? Хуанли, Урнаа өглөө үүр цүүрээр бослоо. Биднийг цай цүйгээ уух зуур, «Та нар явах болоо» “ --Өнөөдөр би «1 дүгээр сарын нө гэн» гэж байна. Гэхдээ миний жин хэнэ нэр маань «Хуанли» шүү. На майг хар Л даа, жилийн бүх өдөр надад бий дээ. Хоёр дахь сурагч, --Бидэнд тохиолдох баяр хэд байна. Алналагч гүй юм ууг гэж хичнээн олон асууваа! Тэгээд явахаар дүүтэйгээ хоюулаа гэртээ үлд, сэн юм. Орой ажлаас тараад ирэхнэз нь догь гэгчийн сүлд мод засчихсан дүүтэйгээ хоюул өмнө нь сууж байв.Дүүдээ сүл модныхооучрыг ярьж байгаа юм гэнэ.Дүү нь тоглоом болгоныг «Энэ юу юм бээ гэж шалгаана Урнаа ч тайлбарлана.,Өвгөний гар дахь уутыг зааж «Энэ дотор юу байгаа юм бээ гэхэд «Бэлэгэ гэв «Чидэр тоглоом бий юу?» гэхэд 2 «Үгүй ээ! Дүүрэн нас байгаа юм, Чамд чгэсэн нэгийг өгнөэ тэхөд төр хоёр базр Бид олон баярлах тусмаа д ДУртай. фдахдаа босон харайж «Эй гялай| Төгвэл би хойтон сурруульд өрох нь зэ!» гээх дуу Нэг дэх сурагч, нь ээжийгээ төврэн үнсэв, д -«8а 5 дуваар сарын Д..Э8, ДиРЭЭР -Дуулалгүй яахав, Харин би ур “даар «Сар» найзаа танилцуулья, Алтан /чина танина /ЧинА Хоёр сурагч, --Аа сар уу? Тэргэл шүү. Сар, -4Би шөнө болохоор газар дэлхийг гэрэлтүүлдэг, өдөр нуугдчихдаг. Би сар сайхан Ш. Гэвдэндцав хотын МХЗЭ-ийн Хороо, хотын пионерийн зөвлөл, хо тын гэгээрлийн хэлтсээс эрхлэн нийс лэлийн сургуулиудын пионер-сурагч Улаанбаатар дын өвлийн амралтын төлөвлөгөө гаргалаа, Пионер-сурагчид та нар 12 дугаар сарын 81. 1966 оны 1 дүгээр сарын 1,2-нд өөрсдийн сур гууль | дээр сүлд модны наадамд оролцоно. Та нарын зарим чинь 1 дүгээр сарын 1,2-нд болох нийслэ лийн тэргүүний. пионер сурагчдын. сүлд модны наадамд ,уригдаж орол “цОнО. 1 Сүлд модны энэ наадамд номын орны баатруудын дүрээр баг хийж тоглох олон арван сурагч уригдаж тоглоно, В. И. Лениний моно нэрэмжит “еийн тамирын ЭадйАЙВ. уралдаан жилийн ой. угтаж «Пионе рийн үнэн» сонин, «Залгамж лагч» сэтгүүлийн зөвлөл сур гуулнудын биеийн тамирын талбайн уралдаан зарлаж бай на. Уралдаанд 3 байр эзлүүлж «Залгамжлагч» сэтгүүлийн хүн дэт диплом, Нэрэмжит шагнал олгоно. : Уралдааныг аймаг хотын МХЗЭ-ийн хороо шалгаруулж зохих материалыг (маш дэл гэрэнгүй танилцуулгатай) «Пно нерийн үнэн» сонин «Залгамж лагч» сэтгүүлийн газарт 1966 оны 5 дугаар сарын 25-ны До тор ирүүлнэ. Уралдааны дүнг 6 дугаар. сарын нэгэний дотор. гаргана. Гол анхаарах зүйл ““бол БНМАУ-ын Гэгээрлийн яамнаас баталж гаргасан ёеур биеийн тамирын » куулцудын талбайн загварын дагуу хийгд сэн байхаас гадна орон нНут сайн материалыг аль боло хоор их ашнглаж хөрөнгө, хүч бага зарцуулж хийгдсэн байх ёстой. Шинээр талбай байгуулах буюу хуучин тал байгаа тохижуулж уралдаанд “оролцож болно. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СО нин, «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛИЙН ГАЗАР ы. Шинэ оньсого Уйдаж эцэхийг мэддэггүй Ухуулга таниулга хийдэг. Хэлж ярих нь хүн шиг Хэлбэр дүрс нь хонх шиг (ногоох онїИє) Г, ГҮРРАГЧАА (Архангай Жар. . талант сумын сургуулийн багш) “буудалд тоглосон рийїїхээ дагуудах брт-ит-т-ит-ийт-и8н ар, арт -ат-т-ир. Рт-ат-ат-ир-ай”-6М 28т-айт-ат-ат-арт-г, рэмгий ширүүн амьтан юм. лын пионерийн ордонд 1 дүгээр сарын 4-д баатарчуудын өдөрлөг 10-13 цагт, 1 дүгээр сарын 6-нд Орос хэл дээр дуу шүлгийн өдөр лөг 10-13 цагт, 1 дүгээр сарын 8- нд Номын 18 баатрын цуваа гэсэн өдөрлөг 14-18 цагт тус тус боло хоос гадна «Пионер» кино театрт өдөр бүр сонирхолтой шинэ кино гарна. Пионер-сурагчид та нар мөнгөн “хяруу . “нь гялтганасан цас мөсөн дээр ХӨГЖИЛДӨН : гулгаж наадан, цэнгэг агаарт сэргэлэн сайхан амрах болно. » Иймээс та нарын сайхан амрал тад зориулж 1 дүгээр сарын 45-нд «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын уламжлалт уралдаан «Зал фс2 МОНГОЛ АРДЫН ЭРТНИЙ ХӨ Тугал ХҮ. нь Хөлгийн гурван улаан тугал, ДЭЭД гурван буудалд гурван хар тугал өрнө. Тугал тоглох журам Улаан зэргэлдээ Дээр үеэс эхлэн Хл,ж ойр дотно дасч дотнын туслагч болсоор ирсэн түүх тэй. Гэвч страус чин хүний нохойн даг ажээ. чадалтай, ялангуяа малчин гэдэг шувуу ма үүргийг гүйцэтгэж ча маш .хурдан гүйдэг, 8! рийн уралдаанд АЛ-РТҮРВАН ХУДАГТ ДООД гурван буудалд тугал барьж тоглосон хүү ХЭД ӨХлэж-тэдгээрийнхээ нэгийг шу луун зураасны дагуу зэргэлдээ суа -онүүнэ..-Хар тугал барьж, хүүхэд! Дараа нь “тэдгээ нэгийг “шулуун зураасны сул буудалд хүний дотнын туслагч болж, Энэ шувуу маш их хүч ту гамжилагч» нийгэмлэгийн цанык баеа банийллнийний 1 ч дээр болно. Салаа бүлэг, анги, сур -Атнш Бержө - ч 24 гуулниараа. очиж энэ уралдаанд өр гөн оролцож цана чаргаар гулсаа наадаарай. Мөн 8-9-нд болох тэшүү өргөн оролцох хэ ЭНДҮҮРЭЛ Өндөр гацуурын дэрэгдүүр 1 Өлөн чононууд сүлжилдсэн. . Өвлийн нэгдүгээр сард Ч | Энэ явдал болсон юм. 4 Онгон - шөнийн -намууханд Ой модыг нойрсон байхад Уулын хормойд бүжингүүд рэгтэй. Та нарын өвлийн амралтад зо рнулж урлаг соёлын . газрууд сай хан үзвэрүүд бэлтгэжээ. Бүх кнно театр, соёлын ордон, пионерийн кнно театруудад кино үз вэрийн 5-7 хоногийн ажил зохиогдо хоос гадна Хүүхэлдэйн театр, «сай Улангассан чонотой тулгарчээ. хан дуу», «Тоглоомын гомдол», «Ал тан загасны үлгэр, «Чин зүрх,» Шинэ жилийн баяраар хэн Чонын зууш болохыг хүсэх вэ? «Гурван уулзалт», «Хошин концерт» «Аргат бяцхан баатар» зэрэг жүж гийг сургуулиудаар нүүдэллэн тог лоно. Хүүхдийн театр-сГэнэн залуу нас», «Ялалтын жигүүр, «Шунал» «Жирийн хүмүүс», «Муу санаа биеэ тоглохоор бэлт Бүжингүүд урагш дэгдэн Бүгд мөчир өөд үсрэв. Чихээ нуун хяраад Шилэн тоглоом шиг.болчихов. Гацуурын мөчир дээр тэд ., Чимээ аниргүй тугдайхад отно» зэрэг жүжиг гэжээ. Та нар анги сургуулиараа Чимгэлсэн гацуур байна гэж 3) зохион байгуулалттай. явж цирк, Гуринхалсан чоно эндүүрчээ:. концерт, жүжиг үзээрэй. Пионер БгАР, 28. өАЖУХ р Х 3 5 Өвлийн нэгдүгээр сард сурагчид аа! Та нар өвлийнхээ ам хөгжөөнтэй сайхан өнгөрөө Энэ явдал болсон юм 4 . ! ралтыг хийн тул цагийн нарийн хувиар тө Арван шилиг сон9 : лөвлөгөө зохиож амраарай. Аюулт чоныг мэхэлсэ юм. Ц.Цэрэнжигмид А. Готов орчуулав - Сусгаваа. Үтмнь заллаа. .ЛЧаннРы./ гчижина. лөгт тоглоом Бодээ: Ишиг Тоглох журам | Тоглогчдын "нэг нь гурван. ца гаан ишиг нөгөөдэх нь гурван хөх : барьж тоглоно. Тоглогчид цагаан, хөх ишигнүүдээ хөлгийн сул буудлуудад ээлжлэн тавьж дуусгаад шулуун зураасны дагуу зэргэлдээ сул буудалд ээлж лэн нүүж тоглоно. 234 Жиргэх “ёс : : Хөлгийн гурван булангийн аль нэ. гэн жижнг гурвалжин гурван орой . дээр нэг зүсний гурван ишиг “байр лахыг ишиг гурвалжин жиргэх ёс . гэнэ. 31809105) : : нүүнэ. Тоглогчид энэ мэтээр цаа шид улаан тугал, хар тугалуудыг шулуун зураасны дагуудах зэргэл дээ сул буудалд ээлжлэн нүүж тог лоно. ишиг барьсан Хожил, .Нэг тоглогч нь Нөгөө тоглогчийн хоо барьж тоглосон гурван: тугалыг гурван худагт хааж” хожно. Өөр” буу далд гурвуулыг нэг зэрэг хааж бо лохүй. Энэ зураг дээр” гурван-хар тугал хаагдасныг үзүүлжээ. Тоглогчдын зорилт Тоглогчдын нэг Нь нөгөөыийнхөө 9 жиргэхэд саад хийж байгаад өөрөө” “| урдаж гурвалжин жиргэсэн тоглогч » хожно. : : : Е Энэ зургийн зүүн доод булан дахь “| гурвалжины гурван хөх ишиг гур валжын ж«иргэснийг үзүүлжээ. єлмтр ҮЕ Энэ шувууг өмнөд Африкийн Ка -6тфра гэдэг муж” улсад ашиглаж байна. Старус нь мал хариулдаг бөгөөд Л мал сүргийг найдвартай хамгаалж чаддаг байна. Тэрээр мал сүргийг 5 элдэв ан араатны довтолгооноос, “мөн хулгайчаас хамгаалдаг ажээ. Г. БАНЗРАГЧ "| А-283565 УЛААНБААТАР ХОТ: Бага тойр їнийн 27 дугаар байшин. 8 дугаардав | номерып өрөө Утас Хариуцлагатай ззэлэгчийг : Ц. ГАЙТАВ Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс- 14140 бүрэн, сэтгэл д эт: “7 огаар айлчлан ирж байгаа ХАМГИЙН ХҮНДЭТ ЗОЧИДДОО ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЕ. Орон БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ, НАР, НЭГДЭГ ЛЭН! 1211/ 5727:528:77 МХЗЭ-ийнЗөв Хообо-Д.С.ухрААТАРЫ ХЭН БАЙГ 187! нэгэмжил Монгомян: ПионЕРИЙН БАЙГУУАААГЫН ТӨВ Зархилийн санин 21 дэх жилдээ Ё 2 (922) Манай оронд Злбан ёсоор найрса- Зөвлөлт “Холбоот Улсын Нам, засгийн төлөө- лөгчдийг удирдаж яваа Леонлд Ильпч Брештев бол ЗХУКН, Зөвлөлт 19- рийн гарамгай удирдагчдын нэг бө- гөөд олон улсын коммунист ХөДӨлЛ- гөөний нэрд гарсан зүтгэлтэн юм. Л.И.Брежнев 1906 онд Днепропет ровск мужийн Днепрозержинск хот» ноо төмөрлөгийн заводын ажилчны гэр бүлд төржээ. Л.И.Брежнев бүр бага залуугаасаа үйлдвэрлэл дээр ажиллаж эхэлсэн байна. 1927 онд Курск хотын газар зохион байгуулалт-усжуулалтын тех- никум төгсчээ. : Л.И.Брежнев техникум төгсөөд Уралд газар зохион байгуулагч,рай- оны зөвлөлийн орлогч Дарга, Урал мужийн газар тариалангийн хэрэг эрхлэх -газрын орлогч даргаар хэдэн жил ажилласан байна, Дараа нь сур лага боловсролоо ахаулахын тул төр сөн ХОТДОО эгэн очиж Заводод ажил- лахын зэрэгцээ Төмөрлөгийн дээд сургуулийн оройн салбарт элсэн су- ралцав. Л.И.Брежнев 1985 онд Төмөрлө- гийн дээд сургууль төгсгөжээ. Дээд сургууль төгсөөд Зержинскийн нэрэм жит төмөрлөгийн заводод ажиллахын хамт үйлдвэрлэлийн ажлыг олон ний тийн ажилтай хослуулан хийж бай- лаа. . Л.И.Брежнев оргилсон их эрчим чадал, зохион байгуулах авьяаса8- раа хотынхоо хөдөлмөрчдийн дунд их нэр хүндтэй болж, 1937 оны тавду гаар сард Днепрозершлянск хотын зөв лөлийн орлогч даргаар сонгогдож, 1988 онд Украины Номмунист На- мын Днепропетровск мужийн хороо ны нарийн бичгийн даргаар сонгогд- эвээ. Гитлерийн түрэмгийлэгчдийг эсэр- гүүцсэн зөвлөлтийн ард түмний Эх орны их дайны үед Л.И,Брежнев дүүс азтай сайхан цагийн үйлс, мөнх бэлгий минь дээж болог! Хөвсгөд аймгийн Тариалан сумын гийн сурагч эмэгтэй 1966 он 4 нэгдүгээр сарын 12| ” ЗХУКН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр парийн бичгийн даргаЛ, И,Брежнев тэргүүтэй Зөвлөлтийн нам засгийн төлөөлөгчид манай сайхан Монгол оронд зочлох гэж байгаад 72000 улаан бүчтэний армийн нэгэн цэрэг над ер би шийн бахдал төрүүлж, МАХН --ынхаа 8 дугаар бүгд Хурлын шийдвэрт зоригжсон малчин аав ээжийг минь давхар баярлууллаа. Хоёр орны ахан эн байна. Онц сурлага -маань орос ах-гийчиддээ барих Лхагва Үнэ 10 мө ЛЕОНИД ИЛЬИЧ БРЕЖНЕВ байлдаж байсан цэрэгт ажиллаж Өм- нөд фронтын улс төрийн газрын ор- логч дарга, армийн улс төрийн-хэлт- сийн дарга, Украины 4 дүгээр фрон- тын улс төрийн газрын даргаар ажлл лаж байжээ. Л.И.Брежневт Дэслэгч генерал цол хүртээжээ. Дайн дуусмагц Л.И.Брежнев на- мын ажил дахин хийжээ, 1946 онд Унраины Коммунист Намын Запорож мужийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар, 1947 оны арван нэгдүгээр сард Днепропетровск му -найрамдлаа улам бататгахад итгэл 10 жилийн сургуулийн 2-ын В ён Жамбын Пүрэвжав жийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар сон гогдон ажиллаж байв. 21 725151 Брежнев 1950 оны долдугаар сард Молдавын Ком мунист Намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар гаар сонгогджээ. 1952 онд ЗХУНН- ын ХЇХ их хурлаас Л. И. Брежневийг ЗХУ-ын Номмунист- Намын Төв Хорооны гишүүнээр, Төв Хо рооны бүгд хурлаас ЗХУКН-ын Төв Хо рооны нарийн бич гийн даргаар сонго сон юм. 1954 оны хоёрду таар сараас 1956 Овы гуравдугаар са рыг дуустал -.Л. И. Брежнев Назахста ны Коммунист На мын Төв Хорооны на рийн бичгийн дар гаар ажиллаж байв, ХХ их хурлаас 1956 ЗХУКН-ын өнд Л.И.Брежневийг ЗХУКН-ын Төв Хорооны гишүүнээр, Төв Хорооны бүгд хурлаас ЗХУКН-ын Төв Хороо ны орлогч тэргүүлэгч бөгөөд Төв Хо рооны нарийн бичгийн даргаар да- Хин сонгожээ. Л.И.Брежнев-1957 оны зургаду- гаар сараас ЗХУКН-ын Төв Хорооны тэргүүлэгч гишүүнээр СОНГОГДЖЭЭ. 1950 онд Днепропетровск мужийн хөдөлмөрчид Л.И.Брежневийг ЗСБН ХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Депутатаар сонгосон ЮМ. Дараа нь 1954, 1958 1962 оны сонгуулаар сонгогчид ТҮҮ нийг дахин итгэмжлэн, Депутатаар “сонгож: байжээ. Л.И.Брежнев 1960 оны тавду- гаар сард ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн Тэргүүлэгчдийн даргаар сонгог доод, 1964 оны долдугаар сар хүр- тэл уг албан тушаалд ажиллаж байв. 1964 оны зургадугаар сард ЗХУ НН-ын Төв Хорооны бүгд хурлаас Л.И.Брежневийг ЗХУКН-ын Төв Хо рооны нарийн бичгийн” даргаар дахин сонгожээ. || 241964 оны аравдугаар сарын 14- илэРхийЛлЭЛт ЗХУКН--ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л.И.Бреж тев тэргүүтэй ЗХУ-ын нам засгийн төлөөлогчид манай оронд зочлон ярж байгаад сэтгэл хөдлөн талархаж, та нөхдөд сайн сайхныг хүсэн ерөөж, ма най сайхан эх оронд тавтай тухтай зочлохыг хүсье, Манай хоёр орны ах дүүгийн найрамдал улам бэхжнхийн үндэс болсон энэхүү айлчлалыг онд сурлага, хөдөлмөр хүмүүжлийн өндөр амжилтаар угтсанаа илэрхийлье. Увс аймгийн Өндөрхангай сумын дунд сургуулийн аравдугаар бүлгэ- мийн «пионер» бүлгийн хамт олон. нд ЗХУКН-ын-Төв Хорооны бүгд Хур лаас Леонид Ильич Брежневийг ЗХУ КН-ын Төв Хорооны Нэгдүгээр 14- рийн бичгийн даргаар сонгов, Зөвлөл тийн хүмүүс элэ шийдвэрийг Ихээ- хэн сэтгэл Хангамжтай “угтаж авсан юм. 1965 оны аравдугаар сард Л.ЫН. Брежнев ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лайн Тэргүүлэгч гишүүнээр сонгог- дов. Л.И.Брежнев Зөвлөлтийн болон га даадын “хэд хэдэн одонгоор шагнагд- жээ, 1961 онд түүнд Социалист хө- дөлмөрийн баатар гэдэг хүндэт цол шагнасан юм. . Л.И.Брежнев Зөвлөлт Холбоот Ул сын найрамдалт харилцааг бусад улб тай бэхжүүлэхийн тул ихээхэн хүч чармайлт гаргадаг бөгөөд олон оронд Зөвлөлтийн намын болон нам зас. гийн төлөөлөгчдийг тэргүүлэн явж байв, Бас ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн шугамаар нилээд оронд сайн санааны айлчлалт хийж. байжээ. Манай эрхэм зочин, ЗХУКН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр Нарийн бич: гийН Дарга нөхөр Л.И.Брежнев бол Монголын ард түмний дотнын анд найз юм. Олон улсын империализ- мын хүчин,БНМАУ-ын тусгаар тогт нолд халдаж байсан хүнд бэрх үед нөхөр Л.И.Брежнев Монголын Ард түмэнд туслахаар ирсэн Зөвлөлтийн цэргийн нэг ангид улс төрийн ажил тан байхдаа манай орны хөдөлмөрч» дийн эрх цөлөө, хувьсгалт ололтыг хамгаалах үйл хэрэгт хүч чадлаа зо риулж байлаа. : Нөхөр Л. И. Брежнев Монгол-Зөв лөлтийн ард түмний авдэршгүй най- рамдал, нягт хамтын ажиллагааг бэх жүүлэн, МАХН, ЗХУКН хоёрын ах дүүгийн харилцааг бататгахын тул ихээхэн хүч чармайлт тавьдаг юм. Манай ард түмэн, манай нам нө. хөр Л.И.Брежнев болон Зөвлөлтийн нам, засгийн төлөөлөгчдийн. гишүү» дэд-баяр хүргэхдээ, Коммуниам бай- гуулагч Зөвлөлтийн Их ард түмнай марксизм-ленинизмийн: төгс ялалтын төлөө, энх,тайвныг сахин улс түм, ний аюулгүй. байдлыг “хангахын: тө лөеө тэмцлийн мандайд яваа яруу алдарт Зөвлөлт Холбоот Улсын Ком мунист Намд чин сэтгэлийн баяр та лархлаа дэвшүүлж байна, СҮХБААТАР ШИГ ЭХ ОРОН АРД ТҮМЭНДЭЭ ХЯЗГААРГҮЙ ХАЙРТАЙ ИРГЭД БОЛЦГООЁ! Улаалбаатар хотын тэргүүний пионер сурагчдын сүлд модны наадам Д00 БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Төргүүлэгчдийн дарга Ё. САМБУУГИЙН | “ХАЙРТ ПИОНЕР СУРАГЧИД АА! . Манан энхрий хайрт эх. Орон Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын ирээ дүйг цогцлон байгуулж: социализм коммунизмын үед аж төрж, ажиллаж «вурах хувьтай төрсөн залгамжлагч Өнгөрч байгаа 1965 он бол ДЭЛХИЙН ЭНХ тайвны далц гэмцэгч дийн ялалт, ав санааны нэгдлийн-он болж, манай улс, эдийн гөлөө засаг соёл, “залуу гүеийнхний төлөөлөгч,та. нарт шинжлэх ухаанаа. урагш түргэн хөг МАХН-ын Тев Хороо БНМАУ-ын “ҮҮлж гуравдугаар таван жилийн тө Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, лөвлөгөөт зорилтоо амжилттай шинд БНМАУ-ын Сайд- нарын Зорлөлийн ВЭ! лэсэн жил боллоо “емпоес болон хувиасаа ши 1114:191113111 1965-онд манай малчид 8 сал та баяр ёслолыг тохиолдуулан чин зүрх руйн төл бойжуулан, малаа 3,6 ХУ Ни Халуун баяр хүрг эе виар өсгөж, сангийн аж ахуй хөдөө бид 1965 оныг ажлын их амжил ахуйн-нэгдлийн тариёчид 22 сая таар үлдэж шинэ 1966 онтой золгож пүү .ур тариа, хураан эвлаа байна Манай ажилчин ангийн Мургуу Фемиал ласннв, /алинал. “аянаа,” ЛнлаА ЛБЛБАГ Гоучань/ Лана иар, “олитл” авна лахла” гавннаг аниа Лчнсал Гавина ана. лажал” Пионер багачуудаас нам засагтаа өргөх үгийг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж. Самбууд гар дуулж байгаа нь Нам засагтаа Энхрий хайрт нам засагтаа ирж байгаа шинэ оныг тохиолдуулан, манай орны цог золбоот өсвөрийн пионер сурагчдын халуун баяр талархлыг өргөн дэвшүүлье. Өнгөрөгч 1985 он бол энхрий хайрт МАХН, Ардын засаг төрийн байнгын их- анхаарал халамжийн дор аз жаргалтай өсөн торниж л байгаа пионер сурагч бидний амьдралд бахдам сайхан үйл явдлуудаар дүүрэн байлаа. Өсвөрийн Сүхбаатарчуул бид, Монголын Пионерийн байгууллагын яруу алдарт 40 жилийн ойг бүх ард түмни!- хээ хамт орон даяар сүр жавхлантай тэмдэглэн өнгөрүүлсэн билээ, «Өсвөрийн Сүхбаатарчууд эх орондоо» гэдэг урианы дор явагдсан сурлага хөдөл- мөрийн 2 жилийн аяны их ажлын хүйг гаргалаа. Өсвөрийн Сүхбаатарчуудын сурлага хөдөлмөрийн хоёр жилийн аян, сургуулийн тухай хуулийн заалтыг амьдралд хэрэг- жүүлэн, пионер сурагчдыг бие даасан бүтээлч ажиллагаанд сургахад чиглэгдсэн юм. Хоёр жилийн аяны хугацаанд пионер сурагчдаас хамтарч сурах, ажиллах, аж төрөхийн үлгэр дууриал болсон 785 соёлч нөхөрлөлд 18457 пионер сурагч хамрагдаж, тансч онцыг эзэмшигч 5450, мэдлэг чадварын үечилсэн гурван шатны болзлыг 46348, Д, Нацагдоржийн тэмдгийн болзлыг 2283 пионер сурагч биелүүлсний гадна. 100 ху вийн сурлагын амжилг үзүүлсэн пионерийн бүлэг 1020, салаа 3358 болж, 100 хувийн сурлагчтай пионерийн бүлэг салаадын тоо өсөн нэмэгдлээ. Манай пионер сурагчид ХАА-н нэгдэл, САА, МААМС-д 6 мянга гаруй цуваа гар- ган, нэг сая гаруй толгой мал ноослож 834,2 тонн ноолуур 90,1 тонн хөөвөр, 1200 га- руй төнн уртын ноос авч улсын бэлтгэлд тушаалаа, 630 мянга гаруй хонь ямаа, үнээ, гүү сааж 37 литр сүү саажээ. Малын хашаа саравч 1600 барьж, худаг 753-ыг гарган. 8 сая гаруй ширхэг тоосго цохиж, барилга байгуулалтад шилжүүлэв. Эмнэг, хангал адуу тэмээ үхэр 15 мянга гаруйг сургаж уналга, эдэлгээнд хэрэглэв. Хаягдал ноос, төмөр, яс цуглуулах, жимс, самар, эмийн ургамал түүх зэргээр пиО- нерийн социалист хуримтлал бий болгож, энэ хөрөнгөөр пионерийн байгууллагын 40 жилийн ойг тохиолдуулан ахмад үеийнхэндээ зориулсан дурсгалын хөшөө босгосон юм. Пионерийн байгууллагын дотоод ажил тогтмолжин сайжирч, түүний арга хэлбэр З-шглыллыллтылтытытытититтететгтететттитите хэлсэн үг хөдөлмөрийн үрээр улс хоршоолол аж үйлдвэрийн бүтэ эгдэхүүний нийт хэмжээ урьдчилсан дүнгээр 1965 онд 1964 оныхоос 4,6 хувь, түүний дотроос улсын аж үйлдвэрийн бүтээг дэхүүн 4,5 хувь, хоршооллын үйлд вэрийн бүтээгдэхүүн 5,1 Хувь өсөв, Манай 1965 улсын үндэсний орлого 5 орчим хувиар өсөн нэ мэгдсэн энэ бүхэн бол манай бүх ард түмний эх оронч ариун хөдөлмө рийн үр шим юм. Энэ ариун үйлсийг бүтээхэд өсвөрийн багачууд та На- рын оруулсан хувь нэмэр их байсан нь бид бүхний бахархал төрүүлж бай на онд 2, Тухайлбал та нар сурлага хөдөлмө рийн 2 жилийн аянаараа улсад 5 сая гаруй төгрөгийн орлого оруулсан байна. Та нарын дундаас таван он цыг эзэмшигч, Д.Нацагдорж тэмдэг тэн олноор төрөн гарч, соёлч нөхөр лөлийн 785 ам бүлд 18457 пионер сурагч нэгдэж хамтран ажиллаж, сурч, аж төрөхийн үлгэр дуурнал лыг Монголын Хувьсгалт Залуучуу дын Эвлэлийн гишүүн ах эгч нараа саа сурч байна. Та нарын эл гайхам шигт үйлсийг манай нам засаг өндөр үнэлэн Монголын Пионерийн Бай гуулагыг 40 жилийн нь ойгоор ар дын хувьсгалын жолоодогч, аймшиг гүй чин зоригт Сүхбаатарын нэрэм жит болгож, Д. Сүхбаатарын олон гоор шагнасан билээ. Сурах хөдөлмөрлөхдөө та нар ийн хүү идэвх зүтгэлээ дайчлан авьяас чадвараа зориулж, амжилт, ялалтад хүрч байгаа нь бахдаж баршгүй сай- хан хэрэг мөн юм . Ё Социализм коммунизмд ороход 5ид ний дунд залхуу хойрго, худал хуур маг явдал, сул сурлагатан байж бо лошгүй нь мэдээж, Иймд үнэнч шуд рага, хамт олонч, нөхөрсөг, ажилч, хичээнгүй, эрдмээр өвч хуяглагдсан хүн болохын төлөө хүч чадлаа дайч лах хэрэгтэй. Ж ХАЙРТ ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Их. ко лоодогч Сүхбаатар: шиг шинїїлэх хатуужил: ухаанд дуртай, зориг тэй, ахмад хувьсгалчид. шигээ, ха луун журмын нөхөд байж, баяр баяс галантай сура та нарт хүсье, ? Ирж байгаа 1966 он оол улс ЛЮ дын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх до рөвдүгээр таван жилийн төлөвлөгөө ний эхний жил болж байна, Ингэхээр гараа сайн бол бариа сайн гэгчээр сны эхнээс аваад, сурлага хөдөлмөр төө улам шургуу зүтгэх хэрэгтэй, МАХН-ын 45 жил, Ардын Хувьс галын 45 жил, МХЗЭ-ийн 45 жи лийн түүхт ойг сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар тэмдэглэж, зал гамжлагч хоёрдугаар чуулгандаа сур лага, сахилгын Онц “дүнгээр бэлэг барьж эх:орон, ард түмнээ балярлуу лан. бахархуулахын төлөө. тэмцэх ариун үүрэг тар нарт тулгарч байна, Энэ үүргээ нэр төртэй биелүүлэ хийн тул Сүхбаатар шиг хөдөлмөрч, хичээнгүй, Сүхбаатар шиг эрдэм ухаантай, Сүхбаатар шиг эх орон, ард түмэндээ хязгааргүй хайртай, эрэлхэг зоригтой иргэд болон өсиц Төөхийг та нарт дахин дахин хүсье. ХАЙРТ СУРАГЧИД АА! Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэр гийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! ажиллаж, аж төрж, хын өргөх илэрхийлэлт лийн газар, уран сайхны чуулган, төрөл бүрийн клуб, цаг уурын станц, музей, гэрийн номын сан бий болж, хүүхдүүд бидний чөлөө цагийг ашигтай өнгөрүүлж, сайн хүмүүжихэд үр дүнгээ өгч байна. 40 жилийн ойг тохиолдуулан Монголын сурч пионерийн байгууллагыг Д. Сүхбаатарын одонгоор шагнаж, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит болгосон нь өсвөрийн үе биднийг их жан жин Сүхбаатар шиг халуун эх оронч, интернационалч, ард түмэн, эх орныхоо үйл хэ- рэгт амь насаа зориулагчид болцгоохын төлөө өөрсдийн сурлага хүмүүжил--хөдөлмөр тэмцэлдээ улам их шамдан суралцахыг уриалан дуудсан энхрий хайрт МАХН, Ардын засаг төр, ард түмний минь ариун сайхан итгэл найдвар мөн, баяжиж, шинэ шинэ ажил хийгдэх боллоо, Хүүхдийн кино театр, радио станц, Е ) ! ) ) ) Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид «Эрдэм номд шургуу тэсвэртэй сурах, ачит нам, ардын хувьсгал, залуучуудын эвлэлийнхээ дайчин замналаар замнаж, эх орныхоо түүх,? хөгжлийн хэтийн төлвийг гүнээ ойлгох, баатарчууд, дүү нараа зөв боловсон хүмүү- жүүлэх, ах дүү социалист орнуудын пионерийн байгууллагын баялаг туршлагаас сур- ралцах дайчин зорилтуудын дор 1967 онд орон даяар болох Монголын пноперий залгамЖлагч П чуулганаа угтсан их ажлын гараанд гараад байна, МАХН-ын ХҮ их хурал, МАХН-ын “45 жил, Ардын Хувьсгалын 45 жил, МХЗЭ-ийн 45 жилийн ойд сур- лага хөдөлмөрийн өрнүүн амжилтаар бэлэг барьж, улс ардын аж ахуй, соёлыг хөг- жүүлэх 4 дүгээр таван жилийн төлөвлөгөөний жилүүдэд ах эгч, аав ээж нартай мөр зэрэгцэн ажиллаж, сайхан эх орныхоо социалист байгуулалтын их үйл хэрэгт хувь нэм рээ оруулж чадахаа өсвөрийн Сүхбаатарчуул бид МАХН, Ардын засаг төрдөө нэгэн 3 4) дуугаар илэрхийлж байна. БНМАУ-ын бүх пионер сурагчдыг төлөөлж, нийслэл Улаан- баатар хотын тэргүүний пионер сурагчдын шинэ жилийн сүлд модны наадамд оролцогчид, 1966 оны 1 дүгээр сарын 1 МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД 08 Улаанбатар хот, уу луйтсаГ 22027003 Ж : 2 1 1/ “ БАГАЧУУДЫН БАЯСГАЛАНТ НААДАМ » БИШЭЭ орны Уул тал цагаан Ц9- болж өнгөрөв. Нэгдүгээр сарын нэг- сан дуулгаа нөмөрчээ. Эх нутгийн ний өглөөний 9 цагт бага ангийн онц "өнцөг булан бүрд шинэ онтой золгох сурлагатан пионер сурагчдын сүлд “өргөн” баяр боллоо. Манай өсвөрийн модны наадам болж, БНМАУ-ын Гэ чионер суравинд МОНГОЛЫН ПИОНе-гээрлийн Яамны сайд Д.Ишцэрэн, рийн-залгамжлагч ЦП.чуулганаа уг-.МХЗЭ-ийн Төв Хорооны «Нарийн бич гэрэл, БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. Готов, БНМАУ-ын Гэгээр- лийн Яамны сайд Д. Ишцэрэн, МХЗ Э-ийн Төв Хорооны.1 дүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав болон Гэгээ Гэрэл цацарсан их тайхимд Өнгө өнгийн бөмбөлөг, шилэн дүрс, цасап ширхгээр чимэглэсэн үзэсгэ- лэнт мөнх ногоон гачуураа тойрон золбоо хийморь нь бадарсан, сэргэ. “ах ажлын гараанд гарч-сурлага хө. гий БэРЭ Со БМосэн : Буагарайн Бан ЭРЧ СУРЛАГА ХӨ- гийн дарга, Д. Сүхбаатарын чнэрэм. нам улс олон нийтийн байгууллагын лэн цовоо олон зуун охид хөвгүүд оноо угтлаа, Улаанбантара” Сушан Бут, ини 1ВЕ Зөвдддийн” дарга удирдах ажилтнууд оролцов. Сүлд.Хөл нийлүүлэн бүжиглэж, хөг”Ний- ерөнхий боловсролын БурооловЫ гЧ “ОРОВ нар болон МХЗЭ-ийн модны наадам дээр нөхөр Б. Лхам. лүүлэн дуулж, хөгжин цэнгэж бая- б, 2 5 УРУУ. өв Хороо эгээрлийн Яамн гдир мод - ч 2 Жү (320 "32200 гаруй пионер сурагч шалгагд д Зэй Зэн 2 Т 32 ХЕу, Ба ныг 3! нан сүрэн шинэ жилийн мэнд дэвшүүлэв, С4н наадцгаав, Ь ! Ь 9 - 2 А-.Дах ажилтнууд оролцлоо. »НМАУ- Пион “урагч ӨЛӨӨЛӨГ Ї 4 ЗЭ Х7-85 5 Санаас онцсайн 4292, сайн 8196 ынг тээрлийн Яамны сайд Д.Иш-Н к ыл сур АНЫ Ї3 зөөлөгчид МАХ" бүлд модны наадамд ЗХУ болон д : Шан. : ампь ё 21! 3 Ї Дүг: ар т болж 90 хувийн сурлагын амжилт цэрэн пиопер сурагчдад ха гаж БН б СУУҮРҮр ЭВЧЖОср ХОВЫН, Нарийн ах”дүү социалист ”бубад орноос: тус нм 222 шоп агчдад Хайдаж ЫЕ чГ Н Дд: : Т ы “ай х 8. ЕР? х түлэн, 1 дүгээр улирлаас онц..бо МАУ-ын Гэгээрлийн Яамны коллеги БєЛоож Чв-15 ганг ГЭР Зайсс НА- улсад ажиллаж “буй мэргэжилтиүү: Ер 5 22 М3С- - кэм 47 9.50: гэ , « злөлн Де 8 5 эдэнобалд/ т 3 3. - ” ї лон сайн сурлагатны тоо 2297-гоор МХЗЭ-ийн Төв ХОЛ Ол хэВаглэн р сэн Эн ый дидС Ыв төн ын дийн--хүүхдүүд: нонер- сурагчид Ф ЭГПЭЭЯГ 1 үл тїагч Г ла 5 Хаа ЭШ з баярыг апорт иг эж, сурлага 23 Ё Р 2 нэмэгдэж, сул суралцагчид 2059-Ээр өмнөөс” шинэ жилийн цогтой Халуун чээлдээ. амжилт гаргахаа илэрхий. онолоо, 29 П їїл лаг ЁүҮсл т бїс ХАЛҮҮГТЭЛ 421. 1 ү 5 С-улрү ЭХЧ хорогдож, нийт сурлагын амжилт баяр хүргэж, сурлага хөдөлмөрийн дэр Л. Цэдэндорж 6.6 хувиар нэмэгдэн, 265 анги бү- лэг 100 хувийн сурлагын үзүүлжээ, Нийслэл улаанбаатар | хотын ерөнхий боловсролын сургуу аиудын онц сурлагатан тэргүүний пионер сурагчдын шинэ жилийн сүлд модны уламжлалт наадам Монго. Ордонд 1966 оны 1,2-ны өдрүүдэд их-амжилт хүсч ерөөв амжилт Жэх-5 “ дүгээр сарын 1-ний өдрийн 14 цагаас дунд ангийн онц сурлагатан тэргүүний пионер сурагчдын сүлд модны наадам болж, БНМАУ-ын Ар дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дар, га Ж.. Самбуу, БНМАУ-ын Гэгээр- лийн Яамны сайд Д.Ишцэрэн, МХЗ Э-ийн Төв Хорооны 1 дүгээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэвжав нар орол цов. МАХН-ын Төв Хороо, БИМАУ. ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн өмнөөс нохөр 7КН. Самбуу пионер су: рагчдад шинэ жилийн баяр хүргэж, үг хэлэв. Монголын пионер сурагчид нийслэлийн онц сурлагатан пнпонер сурагчдын сүлд модны наадамд орол цогчдыг төлөөлж. Улаанбаатар хо- 18 лын Залуучуудын 1 дүгээр сарын тын Дугаар сургуулийн бүлга, мийн зөвлөлийн дарга Наранцэцэг 4 Ч баг 3 Е СУУН тосны Сүлд » амд ол / / 1) гай орол оалрын илэрхиллэлт өргөл нөхөр гүлд модны наадамд олон зуун пионер сурагч ур чадал, утга төгөлдөр багт ? ял) рч : ! цож хөгжилдөн нааллаа ЗУРАГ ДЭЭР: «Одод биднийг даллаж байна» гэдэг баг, ТН.Самбууд гардуулав. 1 дүгээр сарын 2-ны өдрийн 14 цагаас нийслэл тын ерөнхий ролын сур- гуулиудын Ахлах ийн өлц сур- лагатан тэргүүний пионер сурагчдын Улаанбаатар болок ХО- ГААЖАА ХҮҮГИЙН БҮЛГЭЭР ИЙМ СОНИНТОЙ сүлд модны наадам болж. МАХН- : 5 5 й ч Чыл Төв ХОМСОНЫ п41 гж хав Энэ бүлгийнхэн улирал, долоо хоногийн төлөвлөгөөтэйгээр “ажлаа 1 : ЭБЭ ОГБСОНЭЖ: БН ӨуЬ: “| явуулж,идэвхтнүүд нь бүлгийнхээ хийсэн ажлын өдрийн тэмдэглэл хөтлө «Бүргэдтэй анчин» гэдэг баг дарга. Б, ХЭМСИНЭН, УНМАУ-ын тогтмолжуулж, пионер бүр- дөг заншилтай болжээ. Салаадынхаа ажлыг тэй танилцуулах зорилгоор бүлгийн зөвлөлөөс тэргүүний салаа шалгаруу лах тусгай болзол гарган ажиллаж байна. Эдний бүлгийн 1,2 дугаар са лааны пионерүүл өөрсдийн салааны пионер хичээл тасалдаг байсан 2 хүүх дийн гэрт нь эх эцгийг нь урьж байлгаад зөвлөлгөөн хийж ярилцсан НЬ үр дүнгээ өгч, эдгээр хүүхэд одоо хичээл таслахаа больсон байна, Бүл гийнхээ пионерүүдийн гэрт нь хүмүүжлийн булан нээн ажиллуулж гэр орон аль нэг газар хэв журмыг зөрчсөн эсэхийг нь. тэмдэглэдэг байна. “Үүнийг нь салаад, эх эцгийн зөвлөлөөс тогтмол шалгаж дор бүрийд Нь ярилцдаг болжээ. Тус бүлгийн зөвлөл ангийнхаа дэргэдэх эх эцгийн Зөв лөлтэй нягт холбоотой ажиллаж,эх эцгийнхээ зөвлөлгөөнийг тогтмол сонс дог болжээ. Салаа бүрийг ангийн эх эцгийн зөвлөлийн гишүүд хариуцан ажилладаг байна. Бүлгийн пионерүүд эх эцэгтэйгээ хамтран сургуульдаа хөдөлгөөнт болон хөлөгт тоглоомын кабинет байгуулж өгөхөөр хүүхэд,эх эцэг бүр тусгай үүрэг авцгаан ажиллаж байна. Алтанч- Н.Доржийн авсан гэрэл зураг Ардын Их Хурлын дїрга Б “ ШОНЕРИЙН ТӨВ 38ЛӨЛ цэцэрлэгийн дүү өглөө сайн байна «Пионерийн үнэн» сонины 20 жи- шеф баатарчууд, лийн ойн нэрэмжит 17 дугаар бүл- нартаа «Гэгээн гийн хамт. олон бид шинэ ондоо Хө уу?» «Нар нар наашаа» зэрэг 10 дөлмөр сурлагын их амжилтаар бэ. гаруй дуу, «Унага», «Ботго» зэрэг лэг барьж байгаагаа илэрхийлж пио 10 шүлэг «Цацал» «Сэлэнгийн дол- нерийн халуун талархлыг дэвшүү- гиО» зэрэг 5 бүжиг зааж сургалаа. лэн, сайн сайхныг ерөөе. Мөн алдагдал хаягдлыг алт мөнгө Бид, соёлч нөхөрлөлийн үүрэг авч болгон ашиглах идэвхтэй оролцлоо. Үс цуваанд Удаа дараа Бүлгээрээ 19 дүгээр сургуулийн 7-а ангийнхантай Нөхөрсөг уулзалт хийж өөрсдийн туршлагаа харилцан солилцож дараа нь ажилдаа юу юу ажиллаад үүргийн хугацаанд амлас- наа амжилттай биелүүлж, цол ман- дДат авч хөдөлмөр сурлагын их ах- жилтаар бэлэг барихаар зориг бад- нэвтрүүлэхээ боловсруулан гаргасан нь үр дүнгээ Өгсөн байна, Бүлгийн ажил, цуглаанаа пионерүүдийнхээ ндэвх санаачлагыг өрнүүл сэн төрөл бүрийн сонирхолтой хэлбэрээр явуулдаг заншилтай болжээ. КН шээлбэл: Нэгэн цуглааны тухай ярья Нөхөрлөлийн гишүүн бүр хичээ. лээс гадуур зохиогдох дугуйлан сек: цед тогтмол суралцаж байгаагийн ралгуй ажиллаж байна, Манай ан- дотроос үндэсний Хөгжмийн дугуй- «Уран сэтгэгч» гэдэг бүлгийн цуглаан хийж хүүхэд бүр юу хүсдэг, юунд гийн бүх сурагчдын 709 нь Онц 04 ланд сурагч Борхүү, Хүрлээ, Дорж дуртайгаа зургаар илчлэн дүрсэлж, тэр бүтээлүүдээр нь ангидаа самбар сайн суралцаж бүлгээрээ 100 ХУ- ханд нар чадварлаг тоглодог болов. таргаж суурь эзлүүлж шалгаруулсан байна. ! Пионерийн үечилсэн дэвшлийг ам: жилттай биелүүлж 8 сурагч Нацаг- дорж тэмдгийн болзол хангаж, 2 су: рагч таван онцын болзол /биелүүл- лээ. Манай бүлэг залгамжлагч 2 ду таар чуулган угтаж гаргасан тэргүү ний бүлэг шалгаруулах уралдааны болзлын Дагуу үүрэг авч, сурлага хөдөлмөрийн их амжилтаар. угтахаар мэрийн ажиллаж суралцаж: байна. вийн: сурлагын Амжилт үзүүлж бай гаагийн дотроос сурагч Хашаа, Бор- хүү нар 28 улирал дараалан онц сурч, анд нөхөддөө үлгэр дууранлал болж байна. Нөхөрлөлийн гишүүн сурагч бүр сул сурлагатай 2 сураг- чийг Даан авч сайн сурлагатны эг- нээнд оруулсны дүнд сайд сурлагат ны. тоо олширч байна. Танай эгт Алтангэрэл, Бадам- симайцалалайы “Гантөмөр, «Пионерийн үнрнА сойВНЫ нэрэм Долгоржав, Батчулуун, Нина, Рагчаа Жит Налайхын 10 жилийн дунд сур. зэрэг олон сайчуул байдаг, Бид Хи- гуулийн 17 дугаар бүлгийн пноне нээл сурлагадаа шамдаад зогсоогүй, рүүд : Бүлгийнхээ ажил, цуглаан бүрт хүүхэд бүхнийг бэлтгэлтэй сайн бү тээлч оролцуулахын тул тэр ажилд яаж оролцох, юу бэлтгэх, цаг хуга- цааг тодорхой бичсэн зурагт зарлад гарган ангидаа хаддаг байна. Тус бүлгийнхэн сургууль дээрээ анх удаа сүүдэр жүжгийн дугуйлан байгуу- л4н ажиллуулж байгаа нь бүх сурагч, эх эцгийн сонирхол ихэд, татсан ажил болжээ. Бидний анхаарлыг татсан энэ бүлэг Нийслэлийн 22 дугаар бүлгэмийн Гаажаахүү даргатай П бүлэг юм. -- Манай бүлгийн онцгой их бүтээлч гэмээр юм юу байх вэ дээ сонс даруухан үгээр Гаажаахүү дарга яриагаа эхлэж нэгэн зузаан, ӨЭвХЛЬХ, хуудсыг эргүүлтэл түүнд бүлгийн пнионерүүдээс бие даан санаачилж хий сэн бүх зүйлийг тодорхой жагсаан бичсэн нь 28 зүйлд, хүрчээ. Б.Энэбиш ХЭНИЙ ХЭНТҮРҮҮЛЭВ » Дараа нь Ж.Шаг жавар хайрч явган шуурга исгэрсэн ер биш тэм ” эь Ээчил нэл Л 5 цээнд оролцож буй ийн хүйтэн байлаа. Гэсэл « “орлон зуун охид талархал хүргээд, СВоргын | өнхэр эхийг хөвгүүд жаврыг ч жаварт бодсонгүй, шуур гаргахыг ерөөв Тэмцээний нээлтэд «Зал- тыг ч шуурганд санасангүй Зайсангийн ГАМЖлагч» нийгэмлэгийн дарга, БНМАУ-ын аманд хуран цуглаж, хөд хөгжөөн жигдэр- 2 ОРТЫН “гавьяат багш Р. Зориг болон лээ. Энд «Пионерийн үнэн» сонины нэрэн: Сонин, сэтгүүл, радногийн сурвалжлагчид жит цанын уламжлалт тэ» ооианлоо. Энэ өдрийн тэмцээн 8-12 пасны байгаа ажээ. Тэм|: ояцхан охидын 1 км-ийн зайн уралдаанаар Нийслэхайр м ЦЭЭнН Эхяэх мөч боллоо. Эхэллээ, Удсан ч үгүй барианы газар шуу- мноыл ч сургуулиудын олон арван .та- Гиандэгдэж, хүрэн хувцастай. охин гараад рчин сурагчийг ерөнхий шүүгч С.Хуушаан "Рлээ. Хол түрүүлж явна шүү гэх үг чих жагсааж, «Пионерийн үнэн» сонины хариуц ррэечдон байв. “Охидын | км-ийн зайд 52 лагатай эрхлэгч Ж.Шагдарт рапорт өглөө. угаар сургуулийн 4-6 ангийн бяцхан охин Цэцэгмаа түрүүлж, /1,Ш байрыг мөн сур- «Р-ит-агар атар “твтиөгититг ив ажиг ит-итэт р гуулийн 4-в ангийн Дулмаа, 3-а ангийн Сэрс маа нар авлаа. Охидын энэ гүйлтэд 32 ду- гаар сургууль эхний 3 байр авсан нь хү- мүүсийн анхаарал ихэд татаж баяр талархал хүлээж байв. Дараа нь 2 км-ийн зайн урал- даанд мөн л8-12 насны бяйхан хөвгүүд тэмцэлдэв. Тэргүүн байрыг 32 дугаар сур- туулийн 4-6 ангийн Цэвээндорж, хоёрдугаар байрыг 21 дүгээр сургуулийн 4-0 ангийн Лувсанчимэд, гуравлугаар байрыг 32 ду- гаар сургуулийн 4-а ангийн Пүрэвдорж тус тус зэлэн, Бага насны хөвгүүд охидын 2 Чцээн болох гэж зайны 6 байрын тавыг нь нийслэлийн 39 ду- гаар бага сургууль авлаа. Дараа нь2 км-ийн зайнд 12-14 насны охид уралдаж тэргүүн байрыг 14 дүгээр сургуулийн 7-а ангийн Оюундалай, дэд байрыг 15 дугаар сургуу- БАГА НАСНЫ ОХИДЫН УРАЛДА НД ГҮРҮҮЛСЭН ЦЭЦЭГМАА. ДУЛМАА, лийн 7-6 ангийн Жавзмаа, гуравдугаар СЭРСМАА НАР байрыг 27 дугаар сургуулийн 7-6 ангийн Хишигсүрэн нар эзлэв. Энэ Жавзмаа гэдэг бяцхан бор охин поднин жил энэхүү охидын 3 км-ийн зайд түрүүлж манай уламжлалт уралдаанд амжилттай оролиож сонины аврага болж байсан билээ энэ жил шинэ өрсөлдөгч нь яллайд хэн нь бол ... Гэтэл Хойтон 12-14 насны хөвгүүдийн 3 км-ийн зайд 18 дугаар сургуулийн Доржготов, мөн сургуу- лийн Сугарсүрэн, 15 дугаар сургуулийн Жавзанлорж нар 1,П,Ш байр эзлэв, Ахлах насны охидын 8 км-ийн зайд 14 дүгээр сургуулийн 9-0 ангийн. Мандрина тэргүүн байрыг, мөн сургуулийн 7-в ангийн Хэнбиш хоёрдугаар байрыг, 92 дугаар сургуулийн 7-в ангийн Гэрэлмаа гуравдугаар байрыг тус тус авлаа Ахлах насны хөвгүүдийн 5 км-ийн зайд 23 дугаар сургуулийн 9-0 ангийн Цэгмэд тасархай ирж тэргүүн байр авлаа, 15 дугаар сургуулийн Түмэн-өлзий дэл байрыг, 14 дүгээр сургуулийн Борхүү гуравдугаар байрыг авлаа. Аль ч зайн уралдаанд олон сурагч оролцож, тэмцэлд 15,18,32, 14. дү тамирчин орол ЭЖЬ2 охидын ДУНД НАСНЫ | ДААНД ОЮУНДАЛАЙ ЛЭЭД ЦАНАА ТОСОЛЖ УРАЛ ТҮРҮҮ НЬ: (934217) БАПГАА арван тамирчин сэнээс гадна нийслэлийн гээр сургуулиулаас олон нож, тамирчдын амжилт илүүтэй сайн бай гээр сургуулиудаас нэг ч хүүхэд очоогүй байсан нь харамсалтай юм, Жил бүр зо хиогддог энэ уламжлалт уралдаанд эрт нээс бэлтгэж, сайн зохион байгуулж оролц сон дээрх сурагчид болон нэр заасан лөр вөн сургуулийг «Пионерийн үнэн» сонины плиплом, нэрэмжит шагнал олгов. энэ Хүүхэд та нарыг хойтон жилийн өдөр улам их бэлтгэл сайтай оролцож,а8 хаалж самбаа, хүч зоригоо сорилцоп алтан жолоогоо өргүүлэхийг ерөөе, ХЭНБИШ, ГЭРЭЛМАА ДАРАА МАНДРИНА, ГУРАВ УРАЛЛААНЫ Г. Сэсмээ (Манай сонины тусгай сур- залжлагч) 7 “АХЛАХ НАСНЫ ХӨВГҮҮДИЙН (КМ-ИЙН ЗАЙД ТҮРҮҮЛЭГСЭХ. | . : ГБА ха 3 3 5 25 “ЕЭ - 7 2, 5 5 0 5 ОРЖЫ! Э | ээ асхахс Эс : 3 А--27656 (3 | на. Харин нийслэлийн 10 жилийн 1,2,24 дү-- радио ги Нэгдүгээр дасгал. Бэлтгэх бай 111 Хоёрдугаар дасгал, Бэлтгэх бай дал. Гараа зангидаж мөрөндөө 48в- на. 1. гараа алдалж баруун хөлсөө Хажуу тийш нь болгоно, гэх байдалд орно. Бэлтгэх авна. 1 Гуравдугаар дасгал. байдал гараа ташаандаа баруун хөлөө урагш өлмий дээр болгож, 2. буцаж бэлтгэх байдалд | Тавдугаар дасгал. Бэлтгэх бай- дал баруун гараа дээш өргөж зүүн гарча ташаанд авна. 1, 3,3, зүүн тийшээ гурван Удаа хазай- 2. бэлт- | Сургуулийн насны хүүхдийн мнастик Радио гимнастик эхлэнгүүт 30- 40 секунт дороо алхана. дал номхон зогсоно. 1, 2, 8, гараа алдалж баруун хөлөө хойш бол- гож гэдийнэ. 4. бэлтгэх байдалд орно. Зүүн хөлнөөсөө дараа нь хийж амьсгалаа удаан авиа. Удаан хийнэ, 8. гараа алдлаж зүү! хөлөө ха-- жуу тийш болгоно. 4, бэлтгэх бай- далд орно. Хурдан хийнэ амьсга» лаа жигд авна. Хөл дээрээ ээлж- лац КИЙпэ. орно, З. баруун хөлөө хажуу гээш Р 4. бэлтгэх. байдалд орно. Дараа нь зүүн хөлөөс: эхэлж хий- нэ. Хоёр хөл дээрээ ээлжлэн хий- нэ. Дөрөвдүгээр дасгал. Бэлтгэх байдалд номхон зогсоно. 1, 2,348, гараа урагш болгож хагас сууна. 4 бэлтгэх байдалд орно. на. Бэлтгэх байдалд. орно. Дараа, нь баруун тийш дасгалыг гүйцэт- гэнэ. Зургадугаар дасгал, Бэлтгэх бай | бэлтгэх байдалд орно. 8. зүүн га дал гараа алдалж хөлийн ХООронд | раа баруун хөлийн өлтийд ХҮРГЭ. зай авч зогсоно. 1. баруун зүүн хөлийн өлмийд Хүргэж 2 гараа | нэ, 4, бэлтгэх байалд ОРно, Долдугаар дасгал, Бэлтгэх бай дал гар ташаанд авна, 1,23,8, 4 х9- лөө урагш хойшц зөрүүлж, 4 удаа 135 7 ? ТЭХ 273) гимнасти- кийн хичээлд та нар энэ Дасгалуу- дыг хийх болно, Зарим дасгалууд хөгжимтэй зэрэг эхлэж болно, Баг Хүүхдүүдээ! Радио “УЛААНБААТАР ХОТ: Бага тойр гийн 27 дугаар байшин 8 дугаардав. хар -334,835 .. номерын с өвөӨ5 Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбицатад хэвлэв, өрөө Утас өлмий дээрээ үсрэнэ. Дасгал гүйцэтгэсний дараа ДО-- роо алхана. : дараа нь Хөлөө нийлүүлж 4 удаа : хоёР хөл дээтээ. 123 шаас дасгалыг Зөв. гГүйцэтгүүлэн Хийн тулд Дор бүр нь алдааг зас. на, Иймээс тун анхааралтай Хөгж мөө сайн сонсон хийгээрэй. Ес ? ягусултусшийшү17жШиРнЭ ”2 » Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Индекс--14149 «Манай хоёр орны ард түмний ах дүүгийн найрамдал 53 ол манай дээдийн дээд ололт, юутай ч зүйрлэшгүй хосгүй үнэт эрдэнэ мөн» Ю, ЦЭДЭНБАЛ М..иичиүлэгэгггтгтгтггггггтулгггггггттгтлутугу Өвлийн дунд сарын хорин нэгэн. Тэнгэр өдөржин бүрхэж, цийлэгнэн хаялах цасан ширхэг салхины ая- саар хийснэ. “Чихний үзүүр чимхэн алдсан хүйтэн жавар орон гарахын тоолон хаалга хатавчаар цагаан ма- нан савсуулан, цан хүүрэг буулгана. Гэвч нийслэлийн пионерийн төлөө- лөгчид огтхон ч Даарсан шинж алга! Тэд, баяр баясгалангаар бялхам сэт гэлдээ халууцаж, хатуу өвлийн хай рах жаврыг халааж, уярааж байв. -- Ирлээ! Ирлээ! Хүүхдүүд цөм чив чимээгүй болж хоёр эгнээгээр журамлан зогсоцгоо доо. Коммунизмын орны элч-хүндэт зочдоо угтан гүйсэн охид хөвгүүд анхилам үнэрт алаг цэцгийн баглаа барин угтлаа. Цэцэг шигээ цэвэр ариун сэтгэлтэй, сэтгэл шигээ сэв- гүй тунгалаг царайтай, “нүүрэнд нь цог жавхаа мөнх найрамдлын нар- ны туяа гийсэн баясгалант багачуу- дыг харсан болгон мишээмээр. хайр- дахын эрхэнд уярмаар байна. Хүн дэт зочид Хүүхэд бүхэнтэй мэндлэх гэж |тал бүр тийшээ эргэн эргэн харж, гараа өргөж, гараараа даллаж инээсээр ордонд орж ирлээ. «Хүндэт зочиддоо баяр хүргэе/» түмэн олны дуун түрлэг цуурна гийчид иНэЭэЭ- гэх таж байва. Баярласан євөр явж байна. Пвонерүүдийн хүндэтгэлийн шугам вагсаал болж, Улаанбаатар хотын пионерийн хоёрдугаар бүлгэмийн зөв лийн шийдвэрээр ЗХУКН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. И. Брежневийг хоёрдугаар бүлгэмийн хүндэт пионерээр элсүү- дэн, 138 дугаар бүлгийн нэгдүгээр салаанд бүртгэн авлаа. Хүндэт зо- чин маань хүндэт пионер боллоо. Өнхтуяа пионерийн улаан бүчийг шүндэт нионерийнхээ хүзүүнд зүүж, инонер Ц. Болд алтан соёмбот тэмд тээ энгэрт нь Зүүж гар барилаа. Алх хадуур зөрөллсөн алтан т8- ван хушуу--3ХУ--ын баатрын тэм дэгтэй эн зэрэгцэн манай пионерийн тэмдэг өнгө нийлэн хосолж, санва Зийлэн жавхаажих мэт Л, И. Бреж- всвийн ЭНГЭрт гэрэлтэж байлаа. «Хүндэт пионертээ баяр хүргэе/» тэх түмэн олны дуун цууриатав. Нөх сон чанараа танилцсан нөхдийн ЭВ наа сүү шиг ариун Хийгээд хяв- тааргүй уудам байдаг билээ. /Мон- шол-Зөвлөлтийн найрамдлыг мөнхжүү Ёс хувь тавилантай Өсвөрийн Сүх- Баатарчуудад Л. Н. Брежшев хандаж би хавава. 21 дэх жилдээ -0мє 3 (923) 1966 оны нэгдүгээр сарын 19 Л Лхагва Үяг 10 мө Сурвалжлага галан -- Манан оронд ирэхдээ юуны өмнө ЗХУ--ын төлөөлөгчид ард түмний чи сэтгэлийн |таларх- лыг дамжуулах гэсэн юм. Зөвлөл- тийн пионерүүдийн Өмнөөс болон Ху виасаа пионер багачуудад халуун талархал илэрхийлье, Шионер бага- чууд та нар эцэг эх, ах эгч нарын- хаа туулсан гашуун Зовлонг үзэЗ- гүй нь завшаантай сайн хэрэг. Гэх дээ та нар өвгөд ах эгч нарынхаа байгуулсан гавьяа лийг мар- таж болохгүй. Энэ сайхан жаргал- тай амьдралыг энхрий хайрт нам засаг, эх эцэг, ах Эгч нар чинь ол гож өгсөн гэдгийг үргэлж санаж бї хэрэгтэй, “Эх орноо у сайн хан болгохын тул ахмад үеийнхний туулсан түүх, гашуун зовлонт байд- ныг одоогийнхтойгоо харьцуулан сбу- далж байх хэрэгтэй. Их В. И. Лс- лам сай- нин, Д. Єүхбаатар нараар УДИРДУУ- лан манай хоёр орны ард түмэн ба- раг нэг зэрэг хувьсгал хийсэн би- лээ. Нионер багачууд та нар Д. Сүх баатарын байгуулсан тэр их гавьяаг үргэлж хүндэтгэн түүнийг үргэлж дууриаж байвал зохино. В. И. Ленин «Сур, сур, бас дахин сур!» гэж 33- луучуудад захисан юм. Танай мон- голын ард түмэн, залуучуудын эвлэ лийн байгууллага та нарт мөн тэгж захиж байна. “Өнөөдрийн хүүхдүүд маргаашийн ард түмэн гэсэн үг бай даг. Та нар ирээдүйдээ яаж бэлтгэж, ямар мэдлэг чадвар эзэмшиж байна вэ? Түүнээс чинь та нарын ирээдүй хамаарна. Тийм учраас ирээдүйнхээ сайн сайхны төлөө улам ихийг су- рах хэрэгтэй. Та нарт Эрүүл энх, сайхныг хүсэн ерөөе гэлээ. Л. НИ. Брежнеп пионерүүдтэй хамт «Бид та нартаа ирэхдээ ах дүү нь дүү нартайгаа ком- мувистуудын аугаа их армийн дайчид, үнэнчээр хамтран зүтгэгч зэвсэг нэ мӨхөдтэйРӨӨ ЗОЛРОН учрахаар ирж байна» Л. И. БРЕЖНЕБ ниоче- Монголын рийн Төв штабын дарга Л, Цасчихэр газарчлан хүндэт зочиндоо ордны"0о зураг авахуулав. хичээл” хүмүүжлийн байдалтай нилцууллаа- Лениний танхим, интернациона4 лын танхим, їинонерийн заах аргын танхим, оёдол--Хатгамал, гар зураг, тоглоом, слесарийн танхимуудаар орж хичээлэлтийн байдалтай танилц- лаа. Л. И. Брежневийн бэлэг--8он лөлт нөхдийн бэлгийг интернациона- лын танхимд дэлгэн тавьсан байна. Цахилгаан гаят тэрэг хурдлан явна. Сумчин сумаа тохируулж, замчил зам чөлөөлснөө мэдэгдэж «Пионерс- кая» станцын жижүүр явж өнгөрөт хийг галт тэргэнд зөвшөөрөн Дохио, өгч байна. Энд тэндгүй гэрэл ЧИ Й- тэн, Ярайж галт тэрэг тойрог тойрон! давхиж, гарцын хориг нь зам Ц218 Төгсгөа нь 2 дугээр нүүрт АХ Төгсгөл. Түрүүч нь 1 дүгээр нүүрт ш29!сгөл, Түрүүч нь 1 дүгээр нүүр дан: байна. байна. Чайна маркийн машин «Мамотки» хүлээн авагч, телефон, слесарь, му- жааны багаж, нисэх онгоцны загвар зэрэг өдий төдий зүйл ярайж байв. -- Энэ индүүг .охидуудад, ДЭД өгч байгаа юм Брежнев сурагч гийг зурж өгөхөд «Их баярлалаа» гэлээ. Тэнгэрийн алтан гадасны Тэр зүгт бас Газрын алтан гадас Гал адил гэрэлтэж Улаан өнгийн туяаг ДҮҮСЭГ Гүүр чөлөөтэй нэвтэрч энэ зохион бүтээх тоглоомууДыг хөвгүү шүү гээд Л,Н. гуай инээмсэглэн өгүүлж: явав-. Өөрийнхөө зургийг зурсан 2 Дугаар сургуулийн 7 дугаар антийн П, Батчимигт гарынхаа үс- Л. И. Брежнев гуай «Спаси- АЙЛЧЛАЛ бо вам» гэж байна. болгонд тэмдэг зүүж, үгээ давтан хэлснийг бодоход тав- тай зочилж, тохитой угтан авсанд баярласан сэтгэлээ барьж ядан явс- ны гэрч биз эз! СПлесарийн бүйгэ- мийнхний хийсэн бүхнийг ихэд шо- хоорхон өндөр үнэлж, «Худалдаанд шилжүүлсэн ч гологдомгүй зүйлс хийсэн байна» гэлээ. Хорин мнну- тын концерт үзлээ. Тоглолт болго- ныг таашаан угтаж үргэлж инээм- сэглэн талархаж эцэст нь ...Пусть будет солнце Пусть всегда будет небо. Пусть всегда будет мама. Пусть всегда буду я... Бараг хүүхэд үргэлж энэ гэж ма- Умарт зүгээс цацруулж Удтал төөрсөн ертөнцөд Урагшлах мөрийг олгов. Ц. ДАМДИНСҮРЭНГИЙН «Алтан гадас» гэдэг шүлгээс най маргаашийн иргэдүүдтэй хамт ран дуулан хөгжилдлөө. Эцэст бас л «Та нарт их баярлалаа» гэсээр гарч явахдаа сэтгэгдлийн дэвтэрт: «Монголын пнонерүүдэд юуны тТү- рүүн хамгийн чухал, хамгийн гол ажил болсон сурлагадаа их амжилт олохыг, баяр, баясгалантай өсч тор- нин монгол газар коммуннзмыг бү- тээн байгуулагч, ахмад үеийнхээ ал- дарт хэрэг үйлсийг нэр төртэй үр- гэлжлүүлэгч байхыг хүсье! гэж бич лээ. В. И. Лениний нэрэмжит (Пионе- рийн ордноос хүндэт зочин хүндэт пионертээ Д. Сүхбаатарын өнгө ялга руулсан наамал хөрөг таван хушуу малын дүрс бэлэглэхэд Л. И. Бреж- нев гуай «Спасибо вам!» гээд инээм сэглэн «До свидания ребята!» гээд гарлаа. Х лд ч нэгэн дуугаар «Хүндэт зочиддоо баярлалаа» гэв. Ийнхүү энэ элэгсэг халуун уулзал- таар эвийн далай сүү шиг бялхаж. эрдэмд оройгүй учир түүний тэргүүн өөд тэмүүлэхийг хүндэт пионер, хүүх дүүдэд сургамжлан үлдээлээ. С. Жамсранжав (Манай тусгай сурвалжлагч) ХҮНДЭТ ЗОЧИД ХӨДӨЛМӨРЧИН ОЛНЫ ДУНД Ф Хүндэт зочидирсэн өдрөө улсын төв музей үзэж, дуурь бүжгийн ул. сын театрт концерт сонирхон манай урлагийг ихэд таашаан өндөр сэтгэг- дэлтэй байлаа. Ф Хүндэт зочидаж үйлдвэрийн ком бинатын олон мянган ажилчдын дунд орлоо. Гутлын Фабрик, шевредийн заводаар орж ажил байдалтай танил- цаад Зөвлөлтийн хүндэт зочид, аж үйлдвэрийн комбинатын Хамт олны элэгсэг Дотно уулзалт боллоо. Ф.Биеийн тамир-спортын төв ордонд Монгол үндэсний бөхийн барилдаан үзлээ, Манай нэр цуутай алдарт бөх- чүүд болон идэр бөхчүүд Хүч чадал уран мэхээ шавхан барилдаж улсын аврага Мөнхбат түрүүлж улсын на» чин Дагвасүрэн үзүүрлэж, идэрчүү- дээс улсын харцага Должин түрүүлж, Бямбаа үзүүрлэн хүндэт зочдоос га- рын бэлэг авлаа. 9Ф13-ны өдөр Их Тэнгэрийн амны харшид манай хоёр орны нам, зас- гийн төлөөлөгчДийн хэлэлцээ ЭХлэж 9990009444099999999999909999999999099999099909099999990999996099099900006 ФФФФФФФөөөөөөөөө тий, ар ар авав «Рэй айв -авР-ав хай аг авт-ар-агт-иаг 8. «Залгамжлагч» (2-р чуулганаа уг таж пионерийн бүлгийн ажлыг со нирхолтой, ашигтай, хүүхэд бүрийг оролцуулахаар хийе гэтэл үзэж харсан юмгүй болоод шинэ ажил сэдэж явуулах чадвар мөхөсдөөд байна. Надад туслалцаа үзүүлнэ үү? Хэнтий Биндэр. Арван жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «Бэ ан гийн сурагч Д. ТҮМЭНЦЭРЭГ Метал атар чий -атт-ат-ар-ат-авт ар араар ари Иймэрхүү утгатай захидал манай сонины газар олонтой ирдэг нь сай- шаалтай. Бид хариу болгож 1965 оны 24 дүгээр соНинд «Ажилдаа ашиглаарай» гэсэн гарчигтай тайл- бар нийтэлсэн билээ. Түмэнцэрэг ээ! : Бид дуртай туслана. Салаа. бүлэг, хамт олноо гэх санаа өвөрлөснНөөс тогтмол явагддаг ажлаа яавал хүн бүрийн сонирхол татахаар нэгийг сурч, нөгөөг мэдэх, түмэн олондоо тус болохоор зохиох вэ? гэсэн асуул танд хариу авах гэсэн биз ээ| Бүлгийн ажлыг хэрхэн явуулахыг чи мэдэж байгаа. Харин ямар Сэдвээр яаж явуулах вэ? тэдэг талаар ХариулЛахад манай сонины өмнөх дугааруудыг эргэн ун шнхыг зөвлөе, Жишээ Нь: Хүн бүр нийтийнхээ Өмнө ямас нэг ажил хариуцан нэр төртэй бие- дүүлэх дүүрэн хүслэнтэй явдаг учир БНМАУ, ЗХУ-ын найрамдалт харил- цаа, ах дүүгийн бүх талын хамтын ажиллагааг шаашид улам бэхжүүлэн хөгжүүлэх тухай асуудал хэлэлцэх: орчин үеийн олон улсын байдал, дэл- хий Дахины коммунист ажилчны хө- дөлгөөний чухал асуудлаар саналаа солилцов. Ф Хүндэт зочид Дархан хотоор зочил лоо. Хорь гаруй мянган хүн амтай тавь шахам үйлдвэр, албан газартай Дархан хоттой танилцаж, барилгын материалын үйлдвэрийн комбинат бо лон Шарын голын нүүрсний ил УУр хайн.үйлдвэрлэлийн ажиллагаа, нэгд сэн засварын газар, найман жилийн дунд сургууль цэцэрлэгээр орж ажил, амьдралтай нь танилцлаа.Дар хан хотноо хөдөлмөрчдийн цуглаан болж Л.И.Брежнев, Ю.Цэдэнбал- нар харилцан үг хэллээ, «Монгол-Зөвлөлтийн найрамдал» нэгдлийн нэгдүгээр бригадын үнээ- ний ферм дээр очиж фермийн үнээ «Орхон» үүлдрийн хонийг үзэж со нирхов. Мөн саальчин Д.Тамжид, Ц. Даваасүрэн нарын гэрээр орж мал чин ардын амьдралтай танилцлаа. 4- ЗХУ-ын нам. засгийн төлөөлөг- чид манай оронд зочилж байгаатай холбогдуулан 1 дүгээр сарын 15-нд засгийн газрын ордны их танхимд Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын цуг лаан боллоо Энэ цуглаан дээр Л, И. Брежнев Ю. Цэдэнбал нар дэлгэрэнгүй үг хэллээ Л. И. Брежнев тэргүүтэй манай хүндэт зочид 1 дүгээр сарын 17 нд эх орондоо буцлаа. Л. -И. Брежнев тэргүүтэй ЗХУ--ын нам засгийн төлөөлөгчид манай ор- онд найрсгаар зочилсон нь Монгол- Зөвлөлтийн ард түмэн, түүний өсвө- рийн үеийнхний амьдралд мөнх дур- сагдах түүхэн үйл явдал болж, ма- най хоёр орны ард түмний ган бат найрамдлыг улам бэхжүүлэхэд үлэм жийн их нэмЭр боллоо, та нар бүлэгтээ ийм ажил зохиоё гэ вэл манай. сонины 1965 Оны 5 ду гаарт нийтлэгдсэн «Хүн бүхэн ажил хариуцаНа» гэсэн “гарчигтай Зөвлөл- тийн пионерийн нэгэн бүлгийн аж лыг уншаарай. Тэр сонинд нийслэ- лийн 16 дугдар сургууль дээр хийгд сэн «Гутал» гэсэн сэдэвт ажил ч бас бий. Танайхан бүлгийнхээ ажлаар бие биений насны буюу пионерийн улаан бүчний эзэн болсны Ойгоо баяр баяс галантай хамт олноороо тэмдэглэж өнгөрүүлдэг үү? Цйм ажлын тухай манай сонины 1965 оны 6 дугааот нийтлэгдсэн бий шүү. Та нар голцуу 14-16 насны ОХид хөвгүүд байгаа байх. Энэ хир насанд хичнээн юу бүтээж болдгийг мэдэе гэвэл мөн оны 7 дугаар сонинд НИЙТЛЭГДСЭН «Арван хэдэн насан даа» Гэсэн Сонирхолтой зүйл Уишиж үзээрэй, Тэгээд ярилцвал та Нар ч гэсэн бага гэж сэн байгаа ярилцахгүй дэндүү гаргасан байж болно 1965 оны 8 ду гаарт «Лейпцик мужийн пнонерүүд» гэсэн туршлага бий. Түүнийг анги чамламгүй юм хий «Даруу» зан бүлгийнхээ ажилд авч хэрэглэсэн үү? Хэрэглээгүй бол хэрэглэхэд их сонирхолтой ажлууд шүү. Танай бү лэг долоо хоногийн даргатай юу? Хэрэв байхгүй бол манай сонины өн гөрсөн оны 11 дүгээрт нийтлэгдсэн мэдээ бий шүү. Зарим сургуулиар ороход хүүхдүүд «Пионерийн марш» дДууТаа хуучин үгээр нь Дуулж: байна. Гэтэл тэр Дуу одоо- гоос бараг 20 жилийн өмнө гарсан учир өнөөгийн бидний амьдрал, мө рөөдлөөс болж өөрчлөгдсөНийг мөн оны 15 дугаар сониндос үзэж бол но. Энэ дууны хуучин шинэ үгийг харьцуулан ярилцвал хорин жи лийн хөгжлийн хурд харагдахын зэ даа, Гагцхүү хоОрондоо. зөөөөөөгөөддөдөөөөөмөөэөөөөд Хүндэт зочиддоо баяр хүргэж байна Манай хамгийн эрхэм хүндэт зочид-ЗХУКН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. И. Брежнев тэргүүтэй з0ч- доо бүх ард түмнийхээ хамт ма най олон мянган пнонер бага- чууд баяр баясгалантай хүлээн авлаа. 1 Манай сонины газар ахмад пионер Б. Шаравсамбуу, Ч. Чи мэддорж, Архангай аймгийн Төвшрүүлэхийн дунд сургуу- лийн 7 дугаар ангийн сурагч Ц. Онон, Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн сурагн П. Батхүү, нөхөрлөд клубын хамт олон, 24 дүгээр бүлгэмийн | пнонер Т. Баасансүрэн, П., Балжинням, 21 дүгээр сургуулийн сурагч Ё. Цэдэнбал, 12 дугаар сургуу лийн сурагч С. Дашдондог, 15 дугаар бүлгэмийн пнонер Д.- Тунгалаг, 22 дугаар сургуулийн сурагч Шандууш, Увс аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуу- лийн пионерийн ахлах удирдагч Б. Хүүхэндээ нарын Зэрэг олон зуун пионер сурагчид багш нарын чин сэтгэлийн талархал, баярын утас цахилгаан ирлээ, Манай мянга мянган пионер. 04- гачууд хүндэт зочдоо манай сайхан оронд тавтай зочлоорой гэж чин сэтгэлээсээ ерөөж, хө- дөлмөр сурлагадаа гаргасан бах дам амжилтаа баяр баясгалан- тай мэдээлж байна. 9 өөөөөөөөөөөөөөӨөөөөөӨӨӨӨӨ(» ФФФөөФФФ69Ф999999Ф9999Ф0999099499 рэгцээ дуугаа шинэ үгээр нь дуулах Золно шүү. 1965 оны 16 дугаар сонинд тийтлэгдсэн «Ууганы НЭГ Нь» ГЭД ийг уншвал та Нарын аЗв зэж, ах эгч Нар чинь бас л«Ууганы нэг» мйж мэдэх юм. ҮГүйдээ өөрийнхөө бүлгэмийн ууган пионерүүдийг эрж сурж олж уулзах ажил зохивол сО0 нирхолтой болно. Харь холд яваа бол захиа занНаагаар харилцах хэрэг тэй л дээ. : : Танай анги Хичнээн хүүхэдтэй вэ? 172 хүүхэдтэй анги байдаг тухай манай сонины 1965 оны 24 дүгээрт бичигдсэн, Магадгүй та нар ангийн хаа сУрагчдыг дутуу тоолж байгаа байж мэднэ «Манай анги» гэдгийг уншаад дахин сайн тоолоорой. Та- найх лавзуу гаруй халуун ам бүл тэй байгаа вий. Тэгээд манай со нинд захиа бичээрэй. Түмэнцэрэг ээ! Бид чамд бүлгийн ажлын талаар НХийЙГ зөвлөж болох байна. Ер нь манай сонины дугаар бүхэнд пиОне рийн ажлын тухай бичсэнийг сай тар уншиж, ухаж бодож санааг баяжуулан. өөрсдийн онцлогт ТО Хируулан хэрэглэхийг эцэст зөвлөн харну захидлаа төгсгөв. : Б Бүлгийнхээ хамт олонд мэнд дам. жуулаарай, : ЗАЙ (025 СЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛИЙН 40 ЖИЛИЙН 0 УГТАЖ ПИОНЕРИЙН ТЭРГҮҮНИЙ ТАНХИМ ШАЛГАРУУЛАХ БОЛЗОЛ | «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи лийн ойг тохиолдуулан сэтгүүлийн зөвлөл манай орны пионерийн бүлгэ мийн тэргүүний танхим шалгаруулах уралдаац зарлаж байна. Нэг. Болзол. а. Пионерийн танхим нь Д.Сүхбаа- тарын нэрэмжит Монголын Пионе гам Байгууллагын Төв Зөвлөлөөс аталсан зааврын дагуу зохион бай гуулагдсан байна. Үүнд: ч 1. Пионерийн дуудлага, тангараг БНМАУ-ын өсвөрийн бөхчүүдийн энэ нэгдүгээр сарын зургаанаас Ерөнхий боловсролын сургуулиудын гүүн хагасын амралтаар болсон хот лэгийн бөх Дагвадорж хорь давж СЭ-ийн Төв Зөвлөлийн нэгдүгээр » » » » » 5 гаар зэргийн диплом, «Баянхонгор» » орж хүрэл медаль, МБТСЭ-ийн Е хүртэв. » Зураг дээр: (зүүн гараас) Р дорж Б. Базар нар »- А АААААААААААААААААААААААААААААААГААААААААААААААААААААААА. еснийг дуустал спортын төв ордонд боллоо. өсөх залуу бөхчүүлийн хүч самбаасорьсон энэ барилдаанд «Булган» нийгэм 1965 оны аврага цол, алтан медаль, МБТ зэргийн диплом, «Ховд» нийгэмлэгийн бөх Мягмар үзүүр булаалдаж мөнгөн медаль МБТСЭ-ийн Төв Зөвлөлийн хоёрду Төв Зөвлөлийн гуравдугаар зэргийн диплом Идэр бөхчүүдийн аврага Т. Мягмар, Ц. Дагвна- тэмдэг, БНМАУ-ын сүлд дуулал, пио нерийн дуу, Сүхбаатар, Цэдэнбал на рын гэрэл зураг, бүлгэм, бүлгүүдийн туг, пнонерийн онцлогууд танхимын хүндэтгэлтэй байранд засагдана. 2. В.И.Ленин. Д.Сүхбаатар: нарын үйл амьдрал, МАХН-ын жолоодло- гоор соцнализмд, «МХЗ Эвлэл» «Ма най хань нөхөд» «Баатарчууд» гэсэн самбарууд, интернацноналын булан, мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшлийн биелүүлэхтэй болзлыг холбогдсон 1965 оны аврага шалгаруулах тэмцээн 1965-1966 оны хичээлийн жилийн тэр хөдөөгийн (21 нийгэмлэгээс шалгарсан нийгэмлэгийн бөх Базар дараахь байрт зургийг ЛУВСАНЧҮЛТЭМ АААААААААААААААААААААААААААААААА,ААААААААААААААААААААААА альбом, самбар, өөрийн сургуулийн хөдөлмөр зуслан, дэргэдэх нэгдэл, сангийн аж ахуй, үйлдвэрийн тухай танилцуулга, номын сан, заавар бү Хий тоглоом тогтмол хэвлэлүүд, бэлэглэлийн үзвэр, ханын сонин, су рагчдын бүтээл, пионерийн идэвхт ний гарын авлага, эх орны баялгийн цуглуулга зэрэг зааварт | заагдсан зүйлс тавигдана. 6. Пнонерийн танхимаас зохиогдох ажил нь тогтмолжсон, | хүүхэд бү- Хэнд Хүрсэн сонирхолтой, шинэ хэл бэр агуулгаар баяжсан байна. Үүнд: 1, МАХН, МХЗЭ, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын түүхт замналыг сурталчилан таниулна, 2.Залгамжлагч П чуулганы нэрэм жит тэргүүний бүлэг шалгаруулах болзлыг таниулан Хэрэгжүүлсэн бай на. З.Түүх дурсгалт өдрүүдийг салаа, бүлгээрээ тогтмол тэмдэглэдэг байх, 4.Баатарчуудын дунд төрөл бү рийн ажил зохион явуулна. Б.Сургууль, бүлгэмийнхээ түүхийг сурвалжлан судлаж он дарааллын бичиг бүрдүүлсэн байна. 6.Социалист болон бусад орны та нилцуулга, марк, шүдэнзний нүүр, ил захидал, хаяг заргээр үзмэр хийж гадаад харилцааны хувьд баялаг ма териалтай байна. Т. Пионерийн идэвхтнүүдэд тус- ламж болгосон гарын авлага, ном.Ссо Сергей Михалков Залхуу турлиах цагаан бээлий олов. Түүнийгээ арай ядан сарвуу- нууддаа углаад толгойгоо дээш өр- гөн: -- Би ямар догь вэ? гэв. Өглөө шувуухайнууд цох, аалз, Боэс 572 НЯ 722506 57 Ж танхимын дотоод 30- Пионерийн хион байгуулалтаас эхлээд эмх цэгц, эрэмбэ дараалалтай байрлуулах, тан- химаас зохион явуулж байгаа бүх аж лыг нарайн нягт бодож боловсруул- сан, тогтмол жигд төлөвлөгөөгөөр удирдан ажиллах явдал чухал байна. Энэ шаардлагыг биелүүлэхийн тул МП Төв Зөвлөлөөс баталсан «Пионе рийн танхимын тухай зааварыг» мөр дөж ажиллавал зохино. Нэг. Пионерийн танхимыг тохижуу лах төлөвлөгөө төслийг яаж хийх вэ? --Энэ ажлыг эхлэхийн өмнө, сур- гуулийн нам, залуучуудын эвлэлийн үүр хороо, сургуулийн эх эцгийн ХО роо, сургуулайн удирдах нөхдийг бүл гэмийн зөвлөл урьж, танхиМаа Тохн- жуулах гэж байгаа төлөвлөгөө төсөл загваруудтайгаа нэгд нэгэнгүй танил цуулж уул ажлыг хийж гүйцэтгэхэд ямар хүч хөрөнгө, тусалцаа дэмжлэг үзүүлэх, юу юу Чухал шаардагдаж байгааг танилцуулна. Төлөвлөгөө, гө сөл, загварууд нь аль болох хялбар дөхөм, “энгийн амрахнаар хийх, үзэмж сайтай эдлэл . хэрэглэлийг шилж сонгон авахыг хичээх хэрэг- тэй. Үүний тул кардон буюу молоор «Манай пионерийн танхим ийм байх ЦАЙХ Пионерийн бүлгэм танхимаа тохижуулахад юу ,анхаарвал зохих вэ? юм» гэдэг санаагаар урьдчилсан жи жиг загвар хийх, эсвЭд зургаар хэ- сэг тус бүрийг нэг бүрчлэн зурж түүн дээрээ яралццагаавал Оролцож байгаа хүмүүсийг санал шүүмжиллээ тодорхой гаргахад но. Хоёр. Пионерийн танхимыг жуулах төлөвлөгөөнд юу юуг сан байвал зохих Вэ? 1. Танхимийн төв хэсэг. 2. Танхимд байвал зохах булан- гууд 3. Эд, хогшил төхөөрөмж гэсэн 8 үндсэн хэсгээр ажлаа төлөвлөнө. -- Пионерийн танхимын хүндэтгэ лийн төв хэсэгт байвад зохих зЗүйл- сЭД: -- БНМАУ-ын өсвөрийн Сүхба4- тарчуудын дуудлага, БНМАУ-ын сүлд, Д. Сүхбаатарын одон, БНМА У-ын өсвөрийн пионерийн баясгалант тангараг, Баатарчууд, пионер, МХЗ Э-ийн тэмдгүүд, Дамдины Сүхбаата- рын зураг буюу баримал, БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дээс Д. Сүхбаатарын нэрэмжит бол- госон тухай зарлиг орно. Пионерийн танхимд байвад зохих булангууды”нэрэлбэл: ТОХи- тусга- нь дэмжлэг бол-: -- МАХН-ын түүхт замнал. -- МХЗЭ-айн түүхт замнал -о-- Дамдины Сүхбаатарын амьдрал. Р Ё -- Монголын пионерийн байгуулла гын түүхт замнал. үйл -Баатарчууд бол ирээдүйн Сүх- баатарчууд -- Манай хань нөхөд -- Манай бүлгэм гэдэг үндсэн зургаан булантай байх бөгөөд булан бүр самбартай байна. Пионерийн танхимд байвал зохих эд, хогшил, төхөөрөмжийн талаар товчхон өгүүлье! Пионерийн танхимд тавих эд, Хог- шил, төхөөрөмжийг аль болохоор хөнгөн хялбар, нааш цааш Нь зөөж, сольж байрлуулж байхад тохиромж бүхий тавиур, өлгүүр ,шүүгээ, сан- дал, хавтас буюу ханан самбар, дүүж лүүрүүдээр төхөөрөмжлөхийн зэрэг цээ пионерайн танхимын эд хогшлын бүртгэлд бүлэг, бүлгэмийн онцлогууд туг, бүрээ, бөмбөрүүд нэгэн адил яа- маарагдах бөгөөд эдгээрийг зохицтой гоор байрлуулах суурь, тавиуруудыг хамгийн хялбар дөхөм аргаар урлан хийхийг санаачилбал зохио. Ч. Лувсандэндэв. ТОХИЛО мМАГ СЙД ЦАГААН БЭЭЛИЙ УӨШИЕИӨИНИ ИН Г ТАНХ нм АЦ Нин эмхлэж өдөр дутмын ажилд улиг хамж болгосон байна. 8.Ууган пионер, хүндэт пионерийн тухай ДЭвтЭр хөтөлж тэдэнтэй ажил төрлийн холбоотой ажиллана. Хоёр. Урамшил, Пионерийн танхимын дотоод: ЗОХИОН байгуулалт, явуулах ажлын зааварт заасан бүхнийг биелүүлж пионерийн ажлын төв, шинийг санаж, төлөвлөж байх штаб болж чадсан пионерийн- танхимыг гурван байр эзлүүлэн зо- хХих шагнал олгоно. Үүнд: 1.2.3 Дугаар байр эзэлсэн пио- нерийн танхимыг «Замгамжлагч» сс гүүлийн 1.2,3, зэргийн Липлом, үнэ бүХий зүйлээр шагнана, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи лийн ой угтсан пионерийн тэргүүний танхим шалгаруулах уралдааныг 1966 оны 1 дүгээр сарын 40-наас 5 -дугаар сарын 8 хүртэл явуулна. Аймаг хотын пионерийн |зөвлөл, пионерийн танхимуулыг тохижуулах ажлыг тогтмолжуулах төлөвлөгөө зо хиож ажиллан 5 дугаар сарын 10-ны нагна тэргүүний танхимаа шалга руулж эхний гурван: байр өзэлсэн материалаа «Залгамжлагч» сэтгүү лийн газар ирүүлнэ, Улсын хэмжээ- ний уралдааны дүнг 5 дугаар сарын 20-нд сэтгүүлийн зөвлөл Дүгнэнэ «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛИЙН зөвлөл. : е ҮЛГЭР дэлэнч зэргийг ой талаас цуглуула- хаар нисэн одоцгоов. Турлнах гэртээ хоцров. Дэргэдүүр нь өнгөрөгч шу- вуухай бүр бидэнтэй хамт нис л дээ гэж хашгирсаар өнгөрцгөөв. Нисцгээ, Нисцгээ! --би Цца- гаан бээлийтэй болсныг минь та нар харахгүй байна гэж үү дээ? Би үү нийгээ хиртээж чадахгүй! гэж тур- лиах хариу өчив." ”-Ой талд шувуухайнууд цадатлаа идэж, их ажиллаад ангаахайнуудаа тэжээхээр гэртээ нисэн ирцгээв. -Над юу авчирсан бэ? Намайг хооллуулаач дээ! Би бүр турж үхэх нь байна шүү. Өдөржингөө би юу ч тавиагүй гэж турлиах хэлэн хашгирав. дээр бээлийтэй. байж яаж идэх гэсэн юм бэ? Чи” үүндээ толбо суулгачихана шүү дээ гэхэд тэгвэл та нар шууд ам руу хийгээд бай! Би зажилчихая- гэв, -- Яалаа гэж дээ. Чи бол ангаа- хай биш шүү дээ, Харин чи чинь бүр цаган бээлийтэй болчихсон бай на-гэж шувуухайнууд хэлэв. Шувуухайнууд үүр үүртээ нисэн одоцгоож унтахынхаа өмнөх дуугаа дуулаад хэвтэцгээв, Харин ЭХ-алтан гургалдай бүхэл өдөртөө тийм мундаг ажилласан мөртөө бас шөНө Дуулзт Зөвхөн турлиах, хөгшин шар. Ш»- вуу хоёр дуг хийж чадсангүй. Шог шувуу. хулгана барьж гарав. Хари” турлиах үүрэндээ үгэлсээр л байг Үгэлж, үгэлж дараа нь өрөөсөн бээ- лийгээ аваад идчихэв. Өлсгөлөн бай вад амьдарч чадахгүй юм. Д.Адилбиш орчуулав. Чи цагаан |БАА ТАРЧУУД | БАатагччудй БААТАРЧУУД БА. ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУухДдЭД ЗОРИУЛАВ ум м 1 (30) 1988 оны 1 дүгээр сарын (8 Би гаж ах гэж уншдаг, савх мод, уншдаг боллоо, Би ингэж ном сурлаа. Нийслэлийн 50 дугаар цэцэр лэгт өруут үзэмж цэвэр, ням- бай зассан эдлэл хэрэглэл нь нүд булаав. Доод давхрын хонгилын хананд хүүхдүүдийн хийж бүтээсэн зураг, баримал. байна. Ахлах бүлэгт багш Цэ р»нлолгор «Эмч» гэдэг сэдэвг тоглоом зааж байв. Сэдэвт тог- оомын талаар энэ цэцэрлэгийн багш бүр их анхаарч ажилла- даг гэнэ. «Цэцэрлэг», «Сур тууль», «Худалдагч», «Айл гар» вэ- рэг олон сэдэвт тоглоомоор хүүхдүүд найртай сайхан наалаж байна. Сэ- дэвт тоглоомоор хүүхдийг наадуула хын тул бүх бэлтгэлийг сайн хангаж өгөх хэрэгтэй ажээ. Жишээ нь: «Эмч» гэдэг сэдэвт тоглоом бэлтгэ- хэд цагаан халаад, малгай, чагнуур, эмчийн цүнх, эмийн | аптек, халуун үзэх шил зэрэг зүйл бэлтгэнэ 2 Бага бүлгийн Оюунтуяа сайхан дуул на, хөнгөн бүжинэ, уран уншина, Н. Доржийн авсан гэрэл зураг, Тамирчны баяр сан Ширхэг шидэлсээр влийн улирал лэ, вөрийн тамирчид гарлаа Мөрөн гол хөл Талын жавар айлчилаад. өвгөн төшүүрээ рдээд Їл йл 25 7” Дани хөлгөө аваад : 1) ! Ф.байна» Мөн олон арван гаат, хөдөлгөөнт, тоглоомын булантай болжээ, Дунд бүлэгт багш Бадамханд зур гийн хичээл зааж байв, тоглоомтой | зу- чөлөөт, үндэсний Энэ бүлгийн хүүхдүүд зураг зурах- даа гоц сайн болжээ. Ноднин жил тус бүлгийн бяцхан хүү Баатаржав хүүхдийн вургийн уралдаанд орол- : 8пож суурь ззэлсэн байна. «Багш нь зурагт авьяастай, үзүү Флэн таниулах хэрэглэн бэлтгэл сай- ө (ай заадгаас ийм амжилтанд хүрч гэж цэцэрлэгийн эрхлэгч ө Долгор ярив. ө 9 Бага бүлэгт дуу хөгжмийн хичээ- ф лийг багш Долгор зааж байв, Хүүз- 9 дүүд, хиймэл мандлин, гитаар, шавд сегжим тоглож байв. Тэд, хөгжми чуулга болж тоглож байгаа ажзэ, л ингэж 6 настай байхад минь бага-ах сургуульд орлоо. шагайгаар ах гэж үсэг хийдэг байсан. Тагахэд би дэргэд нь суугаад адилхан уншина, Бас мод, чулуугаар үсэг хийнэ, Ингэсээр ах олон үсэг мэддэг, Би бас адилхан мэддэг уншдаг болов, Төгсвар байгаад цагаан тол- той дууслаа, Ах өөр гоё гоё ном уншдаг боллоо, цагаан толгой бүгдийг уншдаг боллоо, «Пио- нерийн үнэнэ сонин уншлаа:Их олон зүйл олж үзлээ, «Манжин» гөдөг ном уншлаа, Их сайхан байсан, Би Г, ВАНРАЛМАА (17 дугаар сургууль 2--а анги) ТТТҮЇТЇТТТЇЛЛТЇ1111111111132 ном сурсан А--Х үсэгзаал- олон үг уншдаг боллоо. Би цагаан толгой дугаар уншлаа, Янз бүрийн Бүгдээрээ тоглоомон хєгжмвө даруут «РРР, ЛЛЛ» гэж дуугарлаа, Энэ мэт хэлж чаддаггүй үсэг авнаг хэлж сурдаг гэнэ, Тус цэцэрлэ-- гийн хүүхдүүд 1965 онд 40 гаруй дуу туулж, 80 гаруй бүжиг чадмаг сайн тоглож сурчээ. Бага бүлгийн Оюун- гуяа, дунд бүлгийн Цэцэгмаа, Бумаа, ахлах бүлгийн Ганбаатар, Майцэцэг, Оюунтогтох зэрэг хүүхэд бусдаасаа гоц сайн дуучид, ахлах бүлгийн Н Мөнхцэцэг, Лхагвасүрэн, Баярмаа, | дунд бүлгийв Тэрбиш, Үлэмж, Са-| руул, Оюунчимэг нар сайн бүжигчин | болжээ. 50 дугаар цэцэрлэгийн хүүх дүүд хэн юу чаддагая чєддаггүйдээ | зааж сургадаг хамтч хүмүүжил | эзэмшсэн нь бахдалтай. | Манай хүүхдүүд гэртээ хєряад 23| хоноод ирэхдээ: | | Цэцэрлэгээ саналаа. Багшаа сана- лаа, Миний тоглоом хяана байна. Миний сандал ширээ хаана байна гэж ирдэг гэж цэцэрлэгийн эрхлэгч Долгор ярилаа, Энэ цэцэрлэгт хүүх- дүүд зөвхөн өдрөөр бус 7 хоногоор явж | байна. Тэгэхдээ 7 хоногоор жаргаж байна, Г. Сэсмээ | БААТАРЧУУД 1 ЧУУЛГАНАА УГТАЖ ЮУ ХИЙХ ВЭ? Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бү. хэн уламжлалт Ц чуулганаа уг сан иХ ажлын гараанд нэгэн зэ рэг гараад ирмүүн ажиллаж байна, Баатарчууд ч гэсэн ах эгч нарынхаа нэгэн адил «Зал гамжлагч» П чуулган угтсан бу, тээлч ажлаараа уралдацгаая, Баатарчууд бүхэн өөрсдийн дүрмийг ширхэгчилэн биелүүдл- дэг байхаас гадна юуны өмнө баг, аравтын олон талт ажльыр улам эрчимжүүлж, байнгын еёжиллагаатай болгох хэрэгтэй, Баг, аравтаараа амжилттай сайн суралцаж, сахилга бал, ариун цэвэрч байдлаараа буе- дыг үлгэрлэх, хамт олноороо тө рел бүрийн хөдөлгөөнт болон ХӨ лөгт тоглоомын . цуглуулга хийх өөрснөө сэдэж тоглоом 99» хиох, хамтарч тоглох, хөдөлмөр лех, тэмцээн уулзалт явуулж өөөөФёөсөөөдөөөөөөӨӨӨөөөӨӨ НИ Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс-14140 А-21798 байх нь зүйтэй юм. Э 43 лай-номтой, баатарчууд бүхэн нөхөрлөж номын баатруудын чуулга уулзалт зохиож, номын ертөнцөд хамт олноороо жуулч дах ажилд хийцгээе, Үеийн нө- хөд болон гудамж хөршийнхөө хүмүүсийг ном хэвлэлээр тогї мол үйлчлэж, өндөр настан, дүү нартаа сонирхолтой үлгэр ярьж нам уншин өгөх зорилгоор баг аравтынхаа хэмжээгээр гэрийн номын сан байгуулан ажиллах нь чухал, : Залгамжлагч П чуулган үс Тбэц нам, эх орон, ард түмний- хэ? туудж өнгөрүүлсэн түүхт, аймшиггүй чин зоригт Д. Сүх- баатарын үйл амьдралтай та- яилцаж, манай пионерийн бай- тууллагыг хэний тэрээр вэрлэж, түүний хүндэт улаад туган Дээр ямар одон үүрт гялалзах бол- сон зэрэр түүхт замналыг то дорхой мэдэж осудалцга8| Баа- тарчуудын хамгийн гол ахжхд бол цэцэрлэгийн бяцхан дүүна раа асран халамжлаж тэдний дунд сонирхолтой, төрөл бүрийн амжил байнга зохиож байх яв- дал юм .Баатарчууд бүхэн дүү нартаа үлгэр ярьж, дуу шүлэг, бүжиг заах, кино, зураг үзүү- лэх, тоглоом хийж өгөх, зааж сургах зэрэг бүхий л ажилд нь өөөөөӨөөөөөөӨӨӨӨӨРӨӨӨӨӨӨӨӨ Нийслэлийн 50 дугаар цэцэрлэгийн хүүхдүүдийн бүтээл “Т.ШАууоагээгэгвс- хар 824,325 23005. яомерын 4 гар бий оролцон хүмүүжүэлээ Үйэгтэй, Ах эгч нарынхаа ту лалцаатайгаар баг аравтаараа диафильмийн цана театр, өнгөз сүүдэр ший, бүрээ бөмбөрчдийц хээг, клубүүд зэрэр шинд хэла зэрийн ашагтай 8жиыд санаат лаж өрнүүлэх нь зүйтэй, аОюуд түлхүүр» | этсүүл, «Пионерийн узэн» соннц зэргэ? хээлөлд герсад 8-ү49) Мн Чаэ тарүүдээр өөрсдөө Церх гэн тоглож байх нь тухад бай, ва, Заатарчууд бухэд цчонер 48 вгү наринхаа зохиож байгаа бүл юинлд ждэвдтэ2 оролцож бай, хаас гадна гудамж орон сууцнш дэргэдэн хүүхдийн зөвлөл, бүх сийн зөвлөлүүдийн ажилд нэг ал л идэвхтэй оролцдор ба хэрэгтэй, В, Энэбит, өөөөвөгөөөөөөөөөөөөөөсвө бамбарууштайгаа ху» йваана» гэж ахлах бүл тийн С, Жаргалсай хан хүү зурав, «Цэцэг». Дунд бүл. гийн Цэцэгмаа охин зурав. «Тахиа шувуу ашигтай даа Тахианы дэгдэз«., хэй хөөрхөн дөө» гээд ахлах бүлгийн » Канбаатар хүү зурав, УЛААНБААТАР ХОТ, Бага гойр гийн 27 Дугаар байшин 3 дугаардав өрөө Хариуцлагатай эрхлэгч Утас Ж. ШАГДАР хай Орон: БУХНИЙ Т1РОЛЕ ТО Ц НАР: НЭГДЭГТУУГ зэглүлдт л 4) ЫН: УЙЛ ХЭРГИЙН:ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭЛ 8Э) ТЭН БҮЙГГЭН Ф “Д.СухбАлтарытн ПиИОНЕРИИЧ ӨАИИН:СОНИЙ 1966 оны нэгдүгээр сарын 6| “Ээээнчиээшээээээшээээнишинэ. Үнэ СОЁЛЧ НӨХӨРЛӨЛИЙН - ГУХАЙ ӨГҮҮЛЬЕ МХЗЭ-ийн гишүүн ажилчин залуус ман онд социалист уралдааны болсон социалист хөдөлмө хөдөлгөөн “санаачилсан лайлж 1959 дээд хэлбэр рийн бригадын билээ. Энэ хөдөлгөөн завод, цех, тасаг суурь, хэл бүтэн албан хамран тэлж, бүх нийтийн «Сайхан үйлс, чээр ах нарынхаа энэ жишээгээр соёлч нөхөрлөлийн д рөн баясаж байсан билээ. Тэр цагаас хойш дөнгөж гурван жил гаруйхан болж байна. Тэгэхдээ энэ хооронд соёлч нөхөрлө лийн цол мандат авлаа гэсэн мэдээг бид 785 удаа сонсож байна. Би ч гэсэн соёлч нөхөрлөлийн гишүүн гэдэг хүндэт нэрийг хүлээлээ, гэж улам ихийг сурч, соёлжиж, бүтээх хүсэл сэтгэлээр уншигч чи өөрөө дүүрэн яваа гэдэгт итгэж байна. Яагаад гэБЭЛ чи лавтайяа соёлч нөхөрлөлийн найрсаг гэр бүлд багтсан 18457 пионе рийн нэг биз ээ, Эс байлаа гэхэд цолы нь хүртэж мандаты нь гардах өдөр, хоно гийг хүлээж өөрт оногдсон үүрэг зорил тоо биелүүлэн зүтгэж яваа шүү. дээ. Анх хэд гурваараа соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнд ордог байснаа хэдийнээ больж одоо салав, бүлэг бүлгэм, сургуу лиараа энэхүү хөдөлгөөнд хамрагддаг бол лоо, Цол мандат авмагц санасандаа хүр лзэ гээд санаа амрахаа байж, дахин шя “анал “нил чанад л. АЛЛНЫА. -анд Лснит, “эл 7 галцна ” Лөлннь / нь.” /үэна аниа Л ви. х асар удалгүй үйлдвэр бригад болон бү байгууллагыг хүртэл үйлс боллоо. салхин хөлөгтэй» гэг 1962 оны 3 дугаар сарын 17-нд бид, нийслэлийн 3 дугаар арван жилийн дунд сургуулийн лионер Цасчихэр ахлагчтай хэсэг сурагч цол мандат авлаа гэ сэн цоо шинэхэн мэдээ СОНСОЖ СЭТГЭЛ ХӨӨ нэ зорилт, шинэ ажил хийхээр санаачид даг сайхан заншил тогтлоо, Тэгээд сур лага хөдөлмөр, сахилга бат, ариун цэвэр, авьяас чадвараа ахиулж, амь нэгтний ёсоор сурч хөдөлмөрлөж, аж төрж дэв шин дэгжиж байгаагаараа адилхан бө гөөд төстэй боловч соёлч нөхөрлөл бүхэн өөрийн гэх өвөрмөц үйл явдлаар элбэг байдаг боллоо. --Бид ням гаригийн | цэцэрлэг бай гуулж аав, зэж, ах дүүсээ аятай, тохитой амрааж байна. --Нөхөрлөлийн гишүүн бүр баатарчуу Дын багийг хариуцан ажиллаж байна. --Одоо бид сул битгий хэл дунд дүн ч авахаа цээрлэж байна. Бүлгээрээ сайн, Цаг 22 онцсайн байна. --Хүн хүн тэр гэртээ | номын сантай байснаа нэгтгэж, Баатарынд гэрийн но мын сан байгууллаа, --Ажлаа долоо хоног улирлаар төлөв лөөд гүйцэтгэлээ, сард нэг удаа тогтмол хийдэг зөвлөлгөөнөөр хэлэлцэж байна, Хүн бүр зөвлөлгөөн, хурал удирдаж, хүн бүр санал шүүмжлэл тавьж, тэр ту хай бүртгэл хөтөлж байна. --Цахилгаан сонины гаралт олшир лоо. Тэнд бичигдэх юм элбэг байна. Ха рин «Зөгий» сонин маань цөөрөөд болдог сурлагатан болохоор зорьж гүй. Бичих муу юм олдохгүй болж бай на. Энэ ч сайн хэрэг. --Сонин уншлага тасалсан Сувдааг (хөвгүүдийн зөвлөл)-өөр хэлэлцүүлж, субботникоос хоцорсон Балданг «охидын зөвлөлөөр» оруулснаас хойш манайд хоц рогдол гарахаа байлаа, --Биц 20 кг мөөг түүж, 500 гаруй ХӨВСГӨЛ НУТГИЙН ХҮҮХДҮУД ЗҮҮН ГАРААС 1, Хөвсгөл аймгийн Хатгалын 10 жилийн сургуулийн пионерийн бүл гэм залгамжлЗАгч П чуулганы гараан дээр «Д. НАЦАГДОРЖ, гэдэг хүүх дийн цирк байгууллаа. Энэ цирк 14 пионерийн бүрэлдэхүүнтэй. Өлзий баярын сандлын тэнцвэр, агаарын үс рэлтүүд, эмэгтэй сурагч Бадарчийн уран нугаралт, "Доржийн жонглёр, Даш, Дашсамбуу нарын «Хүч тами рын» хэсэг, алиалагч, Пүрэвдор жийн тоглолт Онц сонирхолтой болж олны талархал хүлээж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Алиалагч Пүрэв дорж 2. Мөрөн хотын 10 жилийн сургуу лийн бүжгийн аврага Дариймаагийн үегүй юм шиг Нугарч, үсэрч дэгдэн бүжиглэхийг үзсэн хэн боловч би ширдэг. 83. Мөрөн хотын 10 жилийн сур гуулийн онц сурлагатан Оюундалайн уянгалуулан дуулахад сонссон хү мүүс уярдаг. 4. Цэцэрлэг сумын бага сургуу ““Соёлч сургууль Саяхан Завхан аймгийн Баян-уул сумын бага сургууль хамт олноо роо соёлч сургууль болохоор үүрэг аваад ажилдаа ордоо. Уг сур гууль сумынхаа үйлдвэр хоршоол лын артельтай шефийн холбоо тог тоож, тэдний сурч боловсрох, соёлч боловсон байдалд байнга туслахын зэрэгцээ ахмад үеэсээ сурч хүмүү жЖих ажил зохиож байна. Ж., БЛАТАА Радио ду удлага хийв Дориоговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 1 дүгээр бүлгийн пионерүүд 2 дугаар-бүлгийн пионерүүдийг урналж, Залгамжлагч П чуулган угтаж хамтран ажиллаж, суралцах зорилгоор сурлага, сахил га бат, ариун цэвэр, авьяас чадва раар уралдахаар зургаан сарын ху гацаатай үүрэг авч, аймгийн тө вийн радио үзелээр дуудлага хийв. 2 дугаар бүлгийн пионерүүд уг дуудлагыг хүлээн авч байгаагаа илэрхийлж, хариу дуудлага хийлээ. Д. БУРИАД (сурагч) зурам агнаж, олсоноороо, Дулмаадаа хи чээлийн бүрэн хэрэглэл авч өглөө. Хөөр хий ганц ээж нь маш их баярлаж байна лээ, Энд Гэхдээ дутагдлын өнгөрөх ээх ийм олон зүйл бичиж болох дэрэгдүүр дуу ч байхгүй. Лан байна. гүй хэнл хүүхдүүд соёлч нөхөр тэргүүний лөл байгуулж хоцрогсодыг зөнд нь орхих, гэгдсэн хялбар үүрэг авах, Монголын Төв Зөвлөлөөс баталсан соёлч нөхөрлөл байгуулах журмыг их бага аль нэг хэмжээгээр гажих, бусдын хийснийг бүтээлч бишээр хуулах зэрэг со гог байгааг хойшид тун сайн анхаарах хэрэгтэй. Санасан бүхэн саадгүй бүтэх ёстой би шээ! Гагцхүү «Эвт шаазгай буга барина» гэдгийг эрхэмлэн нөхрөө хазайвал түшиж, хальтарвал тулж явсан цагт бид саадыг давж, «Шинжлэх ухааны гэрэлт орой» өөд шат ахих ёстой. Ийм ч учраас бид ний чин эрмэлзлэлийн дотор «Өөрийн идэвх чармайлтыг гарган суралцаж тэр гүүний сахилга баттай даруу төлөв зан, тай байхыг эрмэлзэнэ» гэснээ хүн бүхэн санахын ихээр санаж, хийхийн ихээр хийж хэрэгжүүлье! хөнгөц Пионерийн овганаллчиннЖАЛ гавлнАл ЧИВНА.ЛЧВЭА. ”ӨШВЖАГ,/ЧИНЫ ШИНЭ. “этэВЫ”,нхлАЛЧИНАС. лийн онц сурлагатан Чагцал сургуу лийнхаа дууны аврага бөгөөд олон ном уншдаг тэргүүний авьяаслаг пио нер юм. Гэрэл зургийг Батцагаан, Баасан сүрэн нар 14417111171! “усалдаасаса20: ЮҮАТ )1157117917 42222222 Ээ, Тооны олимпиад Увс аймгийн Улаалом хотын 8 Жилийн дунд сургуулийн дэрэгдэх пионерийн 23 дугаар бүлгэм пиопер сурагчдын математикийн мэдлэг дээшлүүлэхийн тул бүх сурагчдын дунд тооны олимпиад зохиог. До лоо Дугаар ангийн тооны олимпиа дад 24 оноо авахаас 7 дугаар ап гийн сурагч Омбоо 24 оноо, 6 ду гаар ангийн тооны олимпиадад 6 «А» ангийн сурагч Чимид 97 оноо авхаас 27 оноо, 5 дугаар ангийн тоо ны олимпиадад 5-ын А ангийн су рагч Төмөрбаатар (30 оноо авахаас 30 оноо, 4 дүгээр ангийн тооны олимпиадад 27 оноо авахаас 4-ын В ангийн сурагч Мажигсүрэн: 27 оноо авч аврага болов. | -Д.СОНОМПЭЛ (сурагч) э Арван дөрвөн улирал дараалан Өвөрхангай аймгийн Бүрд су мын бага сургуулийн 4 дүгээр ан гийн сурагч Ч, Дашпилжээ арван дөрвөн улирал дараалан онц сайн сурсан тэргүүний сурагч юм. Су рагч Дашпилжээ онц сурахын зэрэг цээ хичээлээс гадуур явагддаг уран. зохиол, дуу хөгжим, шатар даамын дугуйлангуудад идэвхтэй су ралцдаг. Энэ хүү сургуулийн уран уншигчийн аврага, мөн уран гарт ны аврага болжээ. Сурагч | Дашпилжзэ сурсан бүх нээ нөхөддөө ярьж зааж өгч, ний тийн хүртээл болгодог бөгөөд сур лагаар хоцорч яваа нөхөддөө байн га тусалж байдаг сайхан заншил тай юм. Б. ГОТОВ (багш) 24 Р -ч. 90Л Жаргал станц Радиогоор бүрээ бөмбөрийн дуу цуурайтан цээл тунгалаг хоолойгоор 2 Анхаараарай! Анхаараарай! «Зол жаргал» радио станцаас ярьж байна гэхэд хүн бүхэн чих тавин сонсов. Ингэж Дорноговь аймгийн Улаанбадрах сумын бага сургууль дээр хүүхдийн «Зол жаргал» станц байгуулагджээ, Радно станцын бү рэлдүүнд 40 гаруй хүүхэд хамраг даж байна, «Зол жаргал» станцын нэвтрүүлэгч 4-а ангийн сурагч Отгон, Норсүрэн нар идэвхтэй, сайн нэвтрүүлэг хий дэг дадлага олж байна. Ц, ЖАМСРАН ЦАГТАЙ УРАЛДАЖ БАЙНА Цаг тун хурдан өнгөрөх юм, Бид дөнгөж саяхан л залгамжлагч П чуул ганы уриаг хүлээн авч улсын хэмжээгээр шалгаруулах тэргүүний бүлэг болох гэж ажлаа төлөвлөн ярилцаж байсан билээ. Гэтэл оддо бараг хоёр сар гаруй хугацаа өнгөрсөн байна. Бид энэ хооронд юу хийснээ цэгнэж ҮЗ лээ, Хоёрдугаар улирлаар онцсайн сайн, 50-аас дээш хувь боллоо, Бидний 27 маань мэдлэг чадварын дэвшлийн нэгдүгээр шатны болзол ханган хувийн жин үечилсэн биелүүллээ. Одоо тав маань сурлагатны эзлэх «таван онц эзэмшигч» болох гэж байна, Онц сурлагатан Энхтуяа, Д.Нацаг дорж тэмдгийн болзол биелүүлэхээр махран зүтгэж байна. Энхтуяа хоёр зуугаад номын тэмдэглэл хөтөлж 500-гаадД зүйр цэцэн үгийн түүвэр хий- гээд байна, Бид амралтаараа концерт бэлтгэн анд нөхөддөө тоглож сонир- хууллаа, Нөхөд маань их таашааж биднийг их баярлууллаа. Ангиараа хамтран кино, цирк, жүжиг үзэж ууланд зугаалж, цанаар гулгаж тун сай- хан амарлаа, Ажил сайн, амралт сайхан, амласан үүрэг амжилттай байгаа даа бид урам зориг ихтэй байна, Энэ гуравлугаар улиралд улам амжилт- тай сурч, ашигтай хөдөлмөрлөж, сайхан амрахаар бид санаа нэгтэй байна. Гагцхүү цаг их хурдан өнгөрч байна. Тэгээд ч бид цаг алдахгүйг Хичээн мөч бүхэнтэй уралдан сурч байна. Хөдөлмөрлөж байна, Амарч байна Улаанбаатар хотын ахлагч НАРАНЦАЦРАЛ 15 дугаар палналлалналчилыл ажлыг авна инь говь” тала сллн.г гашаллалналчачаыл савыг уалпалЄлБАл свзувалЛилшамлЧижэ? Ф Ф мимиын 7-Г АНГИЙН ИДЭВХТЭН СУРАГЧИД АЖЛАА ЗӨВЛӨЖ БАЙНА. ЗУРАГ ДЭЭР: (ЗҮҮН ГАРААС) Д.АЛТАНЦЭЦЭГ, шөнө ---шидшлл сургуулийн 19 дүгээр бүлгийн ! СОЁЛЧ Ариун энхийг 23 2 Хорин таван сурагч нэгэн гэр бүлд санаа нийлэн ажиллаж сурч амьдра- хаар ярилцан тохирчээ. Тэр.үедээ онц сайн 2, сайн 3, дунд 14, сул сурлагатан 6 байжээ. Дорноговь аймгийн төвийн дунд сургуулийн наймын «Б» ангийн хан соёлч нөхөрлөл болох гэж үүрэгаВ чээз гэсэн яриа таржээ, Хүлэг морь харайсандаа, хүний хүү зорьсондоо хүрэх юутай баяртай байдаг билээ. Эд юугаараа баярласныг товчхон ТЭЭ ёгмтытмтмтмт | охмумуму үгсумтмтм2муу “МУУ тиумтытм мРт өгүүлье. 100 хувийн сурлагатай анги болжээ. Тэгэхдээ онц сайн 4,сайн 16 болон өссөн байна. Сурагч бүхэн ГЭр тээ 53--315 номтой номын сантай болж, гадаадын 11 улсын 29 хотын хүүхэдтэй захидлаар харилцан 6--821 улсын 3790 марк, 1125 ширхэг чихрийн цаас, 2170 » 47 ширхэг ил захидал, 690 ширхэг шүдэнз ний нүүр, өдий төдий энгэрийн тэмдэг цуглуулжээ. Энэ хугацаанд есөн сурагч Д.Нацагдорж тэмдгийн болзол хангаж, хамт олноороо ангидаа төрөл бүрийн хэвлэл захиалан уншиж, хайчилбар цуг луулга их хийдэг болжээ, Нөхөрлөлийн ханын сонинг 9 удаа гаргасан хийгээд 6354 хүнд ухуулга хийжээ. Нөхөрлө лийн ариун цэврийн асуудлыг Хариуц сан сурагч Цэгмэд нөхөддөө Жигд, тоГТ 2 мол шаардлага тавьснаар тэд хүн бүр хУмтУтмтмтму төумумумтмтт му мбмтмтмтмэм т тмумумумтмг-тмтмтмт Соёлч бичиглэгийн клуб Говь-Алтай аймгийн төвийн дунд сургууль дээр багш Л.Маг ван санаачилж «Соёлч бичиглэ- гийн клуб» байгуулав. Энэ клуб лотроо «Гар бичмэл хэвлэл» «Соёлч бичиглэгийн салбар» «Хичээнгүй бичгийн салбар» гэсэн гурван ангитай бөгөөд «Соёлч» ханын сонин «Соёлч бичиглэгийн клубын мэдээ» самбар «Урагшаа» гэдэг бичмэл сэтгүүл гаргадаг нь30 хих үр дүнгээ Өгч байна, Энэ клубийнхан зөвхөн өөрсдөө Гоё цэвэр бичээд зогсохгүй бохир бичдэг нөхдөө клубээрээ сурал цуулан гоё цэвэр бичигтэн бол гоод соёлч бичиглэгийн клубийн ангийг төгсгөсөн үнэмлэх олгож улмаар сургуулиараа соёлч би чигтэн болох зорилготой.байна. Р Лхагваа (сурагч) Аяндаа бичигдсэн мэдээ Би бичихээс өөр аргагүй боллоо. Нэгд манай нөхөрлөлийн үйл ажил лагаанаас нөхөддөө хэлмээр дуулга- маар юм гарч байна, Хоёрт гэвэл на майг нөхөрлөл клубийн сурвалжлагч болголоо, Манай клуб «Аз жаргалын эрэлчин» дуурь тоглосныг та нар мэдэх байх. Энд тэндгүй явж тогло- сон, Ирэх зун амралтаараа хөдөө га- даа бас л явна, Би | хамт явж сур валжилна гэхээс над сайхан санагд даг. Бидэнд сая, нэг дугтуйтай 89 захи дал ирлээ. Зөвлөлтийн хүүхдийн бич сэн захидлуудыг хүлээн авч хүүх- дүүд хуваан авлаа, Заримд нь хүрт сэнгүй, Гэлээч манайхан цөм гадаа- дад танилтай болохоор «нэг их ГО “ морхсонгүй, Ийнхүү бид гадаадын 251 хүүхэдтэй захидлаар харилцаж байна, Бидэнд 89 найз. нэмэрлэсэн «пионерийн үнэн» сониндоо баярлаж байна. Манай нөхөрлөл клубт алдар цуу нь тарж яваа авьяаслаг жүжиг- чин хүүхэд олон бий. Харин хамгийн отгон нь дөрвөн настай | Ч.Батцэцэг гэдэг бүжигчин бий, Мөн таван нас- тай Л.Энхтуяагийн уран илбийн ухаан сийлсэн тоглолт, зургаан нас- тай И.Оюунцэцэгийн уянга намбатай дуулахыг үзсэн, сонссон хүмүүс «Сайн хүүхэд» «Сайхан тоглож бай- на» гэж шагшин магтахаас өөр арга гүй болдог юм даа, Саяхан | манай бяцхан жүжигчид маань «Алтан 3а- гасны үлгэр» жүжиг тоглосныг та нар үзсэн ч байж. магадгүй, Түүнд тоглосон жаалуудын ихэнх нь 17 Ду таар сургуульд сурдаг юм, Манай нөхөрлөл клуб Улаанбаатар хотын Сүхбаатарын районы Чингэлтэйн клуб, 17 дугаар сургууль хоёрын дэргэд түшиглэгдэн байгуулагдсан болохоор урлаг соёлоор олонд үйл- чилж, төрөл бүрийн дугуйланд сурал цахын зэрэгцээ хамгийн чухал нь су рах эрдэмдээ бусдыг хушуучлан үл гэрлэхийг эрхэмээс эрхэмд үзэж аж лаа явуулж байна. Энэ удаад бичсэн эхний мэдээгээ сүүгээр төгсгөе, Эр хэм уншигч та нартай лахин уулзах хүртэл баяртай, «Нөхөрлөл» клубын зөвлөлийн гн шүүн Г.АСРАЛЖАВ, АВРАГА БҮЖИГЧИН ДИГА АЯТАЙХАН Амжилттай сайн сурцгаая Ашигтай хөдөлмөр хинцгээе Ахас, ихсийг хүндэлцгээе Авьяас чадвараа дээшлүүлцгээе | | »- аваад сурлага хөдөлмөртөө УРАН УНШИГЧ АЛТАНЦЭЦЭГ ХОЁР ХУВЦАСЛААД ТОГЛОЛТОНД ГАРАХААР АЛЬ АЛИНДАА ТУСЛАЖ БАЙНА. сахицгаая 4747 тмтмтлатм2тм2 0м4Рм2мтм2м6т омумтмтмтыг зах алчуу тогтмол байнга дотуур хувцсаа угааж, индүүдэн, ханцууны даавуу, гутал, нусны рыг байнга хэрэглэн усанд орж, анги танхим, гэр орноо цэвэр байлгаж заншсан байна. Сахилга батыг сайжруулахын тул нө хөрлөлийн ахлагч Дэмчигсүрэн хариу цан ажиллаж, юуны өмнө сурагчдын дүрэм, | сургуулийн дотоод дүрмийг ширхэгчлэн биелүүлдэг болгосон нь хам 22.2» ДУЛВАОШОНИЛА чу! 3суэг Сон усо (Сур ё. олуслада) гийн гол амжилт юм, Нөхдийн дунд гарсан жижигхэн Ч гэсэн зөрчлийг хамт олноор хэлэлцэн зөвлөж дор бүр нь засч байснаас сургууль олон нийтийн газарт хүн бүр биеэ зөв авч явдаг бол жээ, «Хөрөөн цуурна» гэдэг сэдэвт субботник зохиож, 63 шоо дөрвөлжин мод нэг өдөр хөрөөдөж, сургуулийнхаа гуанзанд бэлтгэжээ. Сурагч бүр тако рын суурь машин эзэмшиж чаддаг бол сон ба одоо авто слесарьт 9 сурагч, ХАА-н механикжилтийн мэргэжлээр 26 сурагч хичээллэж байна, Авьяас чадва раа дээшлүүлэхийн тул нөхөрлөлийн ГИ шүүдийн 19 нь акердон, | гармони, бу сад нь гитар, мандлин, үлээвэр хөгжим эзэмшиж олон дуу шүлэг, бүжиг сурч сурагчдын 70 хугь нь нотны анхны мэ дэгдэхүүнтэй болжээ. Мөн аймгийн с0ё лын ордны дэргэд, «Идэрчүүд»э гэдэг театр санаачлан байгуулж, «Далдын хар малгай» «Хүжийн гал» «Үл мэдэх ба түүний нөхөд» зэрэг жүжиг, концер- тыг аймгийн төв, хөдөө Өмнөговь айм гийн сумдаар явж тоглон 10-аад мянган хүнд үйлчилж 13785 төгрөгийн орлого оруулжээ. Ангидаа үлээвэр хөгжмийн хэсэгтэй болсон бөгөөд эрэгтэй сурагч дын ихэнх нь үс засч чаддаг болжээ, Нөхөрлөлийн бүх гишүүд тэшүүрээр гулгаж чаддаг болж, ХБХБ тэмдгийн 2 дугаар зэргийг биелүүлж, улсын зэрэг тэй тамирчин 6 шүүгч 9-тэй болжээ. Дэмчигсүрэн ахлагчтай 9-ийн б ангийн соёлч нөхөрлөлийнхөн цол мандатаа улам их амжилт гаргахаар дахин үүрэг авлаа. “ Ц.Жамсран, мМУмтмтмгмтутмтетмтмум мм аиугмтмхом 1 Г.УЛОМГРТОХОСТСЛЛЛЭЛСХСОЛЛЖЬСЛг х х хОХО мамтетєтмтуүлмтмтмтмту7 үбмУмтму мм мУмтмтеуги амт мм хомтеумтмтмтмтмтмтмтмР 7 с с « Миний суралцдаг нийслэлийн 17 дугаар сургууль бол-миний 2 дугаар гэр минь билээ. Энэ сургуулийн гэ- рэлт танхимд би анх удаа харандаа барьж А. Б. үсэгтэй танилцсан юм. Одоо 8 дугаар ангид онцсайн су- ралцаж байна. Намайг нэгдүгээр ан- гид ороход сургууль маань найрамд- лын хорооны дэвсгэр нутагт нэгэн нарийхан гудамжнаа намхан байшинд байрлаж байлаа. Тэр хэдэн намхан байшин маань над хичнээн дотно сай хан санагдаж байсан гэж санана. Одоо ч гэсэн тэр байшингуудын дэргэдүүр явахад сурч байсан анги маань нэг л дотно сайхан бодогддог “ юм. Тэгвэл одоо манай сургууль нийс лэлийн хойт дүүрэгт таван буудлын өндөр дэнжид сүүлийн үеийн зураг төслөөр баригдсан гурван давхар том ордонтой боллоо, Энэ бол эх орон, нам засгийн 97 маань хайр халамж юм. Хэдхэн жи лийн өмнөгэнэ газар хотын захын ай лын малын билчээр байж билээ. Одоо тэгвэл манай сургуулийн эргэн той. рон албан газрын байр сууц, айлуу- дын хашаа, цэвэрхэн гудамж үргэл- жилжээ. Манай сургууль 2000 ша- хам сурагчтай нийслэлийн томоохон сургуулийн нэг, Сургуулийд маань өндөр сайхан ордон, уудам цэлгэр танхим, хичээлийн кабинет, хурлын болон биеийн тамир, пионерийн тан- хим, номын сан энэ бүхэн бол миний хоёрдугаар гэр билээ. Би ямагт ирээ Ддүйдээ итгэн, нийслэл хотынхоо ту- ИРЭЭДҮЙН ТУХАЙ БОДОЛ, ТЭМҮҮЛЭЛ Манай сонины бага хурал 27272 Ш.ШҮҮТТЭчн 2А1Р Махлйжс- ралд оролцох биз гэж нтгэж байна нтгэж байна. Бид энэ дугаартаа ни бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Бадам- өөөөөөөөөөөөсөөөөөөөөөөө хай, сургуулийнхаа тухай өөрийгөө ямар хүн болох тухай зөгнөн бод- доог. Би хайрт сургуулийнхаа ирээдүйг ингэж зөгнөдөг юм. 2000 он нүдэнд минь харагдаж байна. Тэр цагт та- ван буудлын хойт энгэр нилдээ зүйл зүйл чулуун барилгаар дүүрч, өдөр бол сүртэйеэ цайран харагдаж шөнө бол уулын оройгоос цахилгаан гэрэл улайран байна. Нөхөрлөл клуб бай- сан газар маань «Нөхөрлөлийн ин- дэр» гэдэг хүүхдийн Дуурийн театр, эвлэл пионерийн ажилтнууд, сурган хүмүүжүүлэгчид оролцоно гэж Уншигчид аа! Манай сонины газар «Миний сургууль» гэсэн бага хурал явуулж байна. Хүү- хэд та нар өөрийн сургуулийп одоо байгаа байдал, багш нарын хаа ач энэрэл өөрийнхөө ирээ- дүйн тухай хэрхэн сэтгэж, гэ- рэлт ирээдүй өөд тэмүүлдэг ту- хай бодлоороо манай бага ху- .» Мөн энэ бага хуралд багш нар, йслэлийн 17 дугаар сургуулийн Аюушийн захидлыг нийтлэв, «Пионер» гэдэг өргөн дэлгэцэт ки- но театр, зурагт радиогийн төв сүн. дэрлэнэ, Орон сууцны хорооны хүүх дийн төв дэлгүүрийн арван давхар байшин, 17 дугаар сургуулийн «өсөх нахиа» хэвлэлийн үйлдвэр сүндэр- лэж, ногоон мод эрээн хивс ДЭЛГЭСЭэН юм шиг байх болно, Манай ууган пионерүүдийн нэг байсан Ягаанцэцэг маань Ардын жү жигчин, Сэлэнгэ маань хүний гавь- яат эмч, Дагийсүрэн маань улсын гавьяат багш ч болж мэднэ. ГЭ усан ша2в6 Хайрт уншигчид аа! Бид, та нарын өмнө МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тэр гүүн туршлагын буухиа дэвтрийн хуудсыг дэлгэж байна. Энд Залуучуу дын эвлэл, пионерийн байгууллагын ажлын талаар 80 гаруй туршлага би чигдсэний заримтай танилцана уу? Залгамжлагч Ц чуулганы гараанд гараад ажил, сурлага амжилттай яваа болохоор авсан үүрэг амлалтаа хүртэл уншигч та нарт танилцуулж, ву Та нарын үүрэг зорилтыг Мэдэхийг хүсч үүнийг бичиж байна. Сургуу лиараа шатарчин, даамчин болж цана тэшүүрээр хүүхэд бүр гулгаж сурна. Нэгээс тавдугаар нгийн су рагчид «Амралт» нөхөрлөл (зун цагт урлаг соёлоор олон түмэнд үнлч лэх)-д хамрагдаж, 6-гаас | дээш ан гийнхан хөдөлмөр амралтын зусланд цөм амрана. Ургамал, Дөрвөлжин, Баян-уул, Нөмрөг зэрэг 11 сумаар «Миний төрсөн нутаг, монголын сай хан орон» гэсэн тойрон аялал хийж олбороороо орон нутаг судлан сур талчлах кабинет байгуулна, Элдэв- Очирын төрсөн өдрийг өөрийн сур гуулийн уламжлалт баярын өдөр бол гож, «Дуу хөгжмийн хавар» гэсэн ур лагийн үзлэг явуулж, Залгамжлагч П чуулганаар 200 хүүхдийн концерт тоглож, хөдөлгөөнт гимнастикийн тог завхан, Баянхонгор лолт явуулна. Анги, бүлэг бүхэн ул сын тэргүүний бүлэг болон шалга рахаар үүрэг авч ажлаа төлөвлөөд нилээд ахиц сайнтай явж байна. Та ван анги маань соёлч нөхөрлөлд ороод спорт нөхөрлөл хоёр байгуулаг дан ажиллаж байна: 9 дүгээр ангийн хан үлгэрийн танхим, 7 дугаар ан гийнхан амьд амьтны булан 5 Ду гаар ангиуд газар зүйн ашиглалтын талбай байгуулахаар ажиллаж бай на. Бид Ч. Чимидийн «Хавар намар» Д. Цэвэгмэдийн «Хоньчин Найдан» туужаар уншигчдын бага хурал хий гээд байна. Бас «Толь шиг тунгалаг мөсөн дээр тоглон наадацгаая» гэсэн тэшүүрийн зугаалга зохиолоо. Шг- тар, даам, дуу хөгжмийн дугуйлан гууд тогтмолжин. чанаржсаны дээр соёлын ордны дэргэд пионер сурагч дын зургаан төрлийн бүлгэм ажил лаж байна. Манай нийт ангид төрөл бүрийн хичээлийн тодорхой сэдвээр бэлтгэн маргаан явуулах. Ажил ни лээд өрнөж, сурлагын ахицанд тус нөлөөгөө үзүүлж байна, Товчхон өгүүлэхэд бид ажлын ийм эхлэлттэй, авсан үүрэг иймэрхүү байна. Уншигч та нар залгамжлагч П чуулганаа уг таж юу Хийхээс юу хийж байна вэ? гэж Завхан аймгийн “Элдэв-Очирын |! сургуу эвлэлийн хороо нэрэмжит 10 жилийн дунд лийн залуучуудын ны дарга Дашзэвэг бичжээ. Манай бүлгэм авсан үүрэг ёмлал таа биелүүлээд ЗХУ-ын баатар Зоя Космедьемянскагийн нэрэмжит бүл гэм боллоо. Одоо манайд киво театр, шудрагачуудын холбоо, сурагч шуу дан хороо, улаан загалмайн бүлэг, охидын хэсэг зэрэг пионер сурагч дын байгууллага ажиллаж байна. Эд гээр ажил маань сурлагад шууд НЭ лөөлж оёц сайн дүнгийн хувийн жин 60 гаруй хувийг эзлэх боллоо. Бид одоо МАХН-ын 8 дугаар бүгд хур- лын материалыг хөдөлмөрчдөд таниу лах «Урлагт ухуулга» хийж «Төл бү рийг мал болгоё» гэсэн сэдэвт ЦУ- ваанд гараад байна. Эд бүхнээ зал- гамжлагч П чуулгандаа зориулж байна гэж Баянхонгор аймгийн тэр- гүүний сургууль Бөмбөгөр сумын сургуулиас Янжин бичсэн байна, Намжилмаа маань төрийн шагнал ёвна. Би инженер болно. Бид сур- тууль дээрээ цугларч сурагчийн ши- рээний ард сууж бага насны явдлаа хөгтэй хөөртэй эргэн ярилцана. Бид ийм л алдартай хүмүүс болцгоожээ. Би өөрийнхөө нөхдөд «Үйлдвэрт ши- нийг санаачлагч» гэдэг станц санаа- чилсан төслөө ярина, Нөхөд маань баяр хүргэж байна, Энэ бүхэн бол ми ний 2 дугаар гэр-миний сургуулийн ач гэж бид баяртай ярилцана. Би Өө- рийнхөө сургууль нөхдийнхөө ирээ- дүйн тухай ингэж бодож байна. Ха. рин үеийн нөхөд та нар хэрхэн боддог тухайгаа «Пионерийн үнэн» сонины хоо дараагийн дугаараас эхлэн бич- нэ үү? Бадам-Аюуш (17 дугаар сургуулийн бүлгэ мийн зөвлөл ийн дарга) Гүрсэд гурван жил дараалан онц сайн суралцсан тэргүүний сурагч юм. Энэ сурагч Хэнтий аймгийн Бин- дэр сумын 10 жилийн сургуулийн 3 дугаар ангид суралцаж байна, Долгормаагийн авсан гэрэл зураг, Цаатны эӨгтөө Эв улан! Хөвсгөл, Мөрон хотын 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч П. Ганхуя- гийн зурсан зураг, 1 өвөөөөөөөөөөөөөөӨөөөөӨөөөөе өөсөөөөөөсөөөөөөөөөӨөӨӨӨ” өөөөөөөөөөӨөгөөөөөөөөөөөг өзөөзөөөӨ 990909909900040999009990фо2040Ө960090990909Ф90090909000096 9Ө9Ө000909090009099000090000 90Ө090000900999090909000099 99099090090909009090909090099990902:0о0909206099Ф0Ө9ө99990 “Зөвлөлтийн яруу найрагч хүүх дийн зохиолч Борис Шаховскиён 4«Жованнн» хэмээх эгэл хүү гийн тухай найраглалыг Ц.Шаг дарын орчуулгаар өнөөдрийн дугаараас эхлэн нийтлэв. ө " “Нэг Хөвгүүн 2Кованнийн үе Хөө шиг тас хар Хархан сайхан нүд нь Харин түүнээс ч хар 1Кованни хүүгийн шүд Цаснаас цагаан өнгөтэй Өөрийн эцгийн малгайг Өмсч дандаа явдаг. Эцгийн хуучин цамцаар Өмд хийгээд өмссөн нь Том хүний өмд шиг Дөрвөн талдаа халаастай Тэр халаасанд хийх юм- Тэрүүнд хэдий байхгүй ч Халаастай өмд гэдэг Хамгийн аятайхан байдааг, Өнгө өнгийн нөхөөс Өмдөнд улам Ннэмэгдэвч Эцгийн сайхан дурсгал гэж Эгнэгт тэр бахархана, лөх далайн усыг Хөөсрүүлж яваа онгоц, Дарвуул юугаараа Давхиж яваа завийг Эрэг дээрээс 2Жованни Ихэд сонирхон ажсаар Хэдэн цагийн турш Хичээж тэсвэртэй суусаар Нар шингэхэд харьдаг байлаа Нар мандахаар ирдэг байлаа. Зарлал чимэглэлийн баатрууд 1Кованнийг кинонд дуудавч Үгээгүү ядуу түүнд Үнэндээ суудал олдох биш, Хөх цэнхэр далайн Хөвөө эргэнд ирэхэд Нарны өгөөмөр гэрэл ч байна Намираа зөөлөн салхи Ч байна Тэнгис далайн дэлгэр эргийг Тэнд нь цоожилж болох биш дээ Уудам тэнгисийн ариун эрэг Учирсан бүрийг шилж сонсох гүй Халуун дотноор угтах авч Харин тэдний санаа ханахгүй Сараалжин. хаалгатай том зог - сОоОЛД Санаа сэтгэл нь татагдан байна Уул овоо шиг торхнуудыг Усан онгоцонд ачиж байгаа Хаалт сараалжтай зогсоолд Хааяа тэд очдог байлаа. Усан зогсоолд Хөвгүүд очиж Улс амьтанд туслахыг хүснэ. Хажиглаж хөөдөг боловч Хааяа бас зарцалдаг байлаа, Татаалд зогссон онгоцны Далайчид, тэднийг дуудаад, Зэс зоосыг цалгих усанд Цацаж хаях нь бас үзэгдэнэ. Балчир Жованни наймхан нас тай ч Бас ч бусдаас дутах биш дээ. Унасан зоосыг эрж олохоор Усны гүнд шумбаж оров. Далайн гүнзгий усанд Далд орон шумбадаг ч Зоорь шиг харанхуй уснаас Зоос мөнгийг олсонгүй, Гурав Өчүүхэн бага амьдралдаа Өөр хотод Жованни байгаагүй Өөрий нь энэ нутгийнхтай адил Өнгөт сайхан хөх тэнгэр Өөр нутагт байдаг, үгүйг Үнэндээ огт мэдэхгүй, Хаана ч явж үзээгүй Хаанаас ч асууж мэдээгүй Ч Өгөөмөр сайхан ийм далай Өөр оронд байхгүй гэж Итгэл дүүрэн сэтгэлээр Мэтгэж маргахад бэлэн гэнэ Энэ талаар түүнтэй Элдвийг маргасан хүнгүй. Өөртэй нь адил ийм юм боддог Өөр хүн үнэндээ байсангүй Итали оронд хүйтэн өвөл бага Яргуй дэлгэрсэн дулаан хоног олон. Уран үзэсгэлэнт баримал,зураг Уянга дуу шүлгийн орон Энэ ч учраас эцэг нь: «Алтан өлгий минь Ариун үзэсгэлэнтэй ч Зол жаргалгүй орон» гэж Зориуд хэлдэг байжээ. Дөрөв тэнгисийн дэргэдэх энэ хож Дээд доод хоёр хэсэгтэй, Дээд хэсгийн гудамж Дэгжин гоё нь гайхалтай Өдрийн цаг болохоор Нарны гэрэлд гялалзсан Шөнийн цаг болохоор Цахилгаан гэрэл яралзсан Том саруул байшингууд нь Толь шилэн хаалгатай Аль ч талаас нь харсан Асар өргөн цонхтой Алт, гантигаар урласан Ї Ан амьтны дүрстэй Байшин бүрийн дотор Баялаг эдлэл элбэгтэй, " Баялаг тэр хөрөнгийг Барж эдлэхийн туйлгүй Зуун хүн боловч Зоргоор эдлээд баршгүй өөөөөөФөөФөөөФөӨ09өФөөӨөӨөФөФ өөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөӨ эөөөөөөөөөөөөөөӨ 7:2164223 7 2 Нэгэн тийм ордонд Ноён баян суудат. Хэмжээгүй баян атлаа Хэтэрхий их харамч Санаа муут этгээдийг Саятан гэж нэрлэдэг Тав Доод хэсгийн гудамж Тортог хярвас ханхалсан Хавцал хадны ангал шиг Харанхуй муухай давчуу юм Аалзны шүлс адил Араалдсан олс хэрсэн Хөндлөн муруй гудамжинд Хөл үймээн багатай. Уранхай цоорхой хувцсаа Угааж, хатаахаар дэлгэсэн Угаасан тэр хувцаснаас Угаадас шалбааг тунарсан, Шалбааг тэр ус нь Ширгэж огт үзээгүй гэнэ. Нарны гэрэл үздэггүй гэнэ, Найгүй их шавхайтай гэнэ Хир угаадасны үнэр танар Хэзээ ямагт ханхалдаг гэнэ Өнгө будаг нь холцорч Өмхөрч муудсан байшинтай Харанхуй муухай энэ гудмаар Хүмүүс шөнө явахдаа айдаг. Анир чимээгүй Нам гүмд Аймшигт бүгчим Энэ харанхуйд Хоосон ядуус Хоргодон суудаг Зургаа Хөвгүүн 1Кованнийн бүл Хүйтэн зооринд амьдардаг, Гэгээ гэрэлгүй зоорио Гэрээ гэж нэрлэдэг Толгой тулам таазтай Тохигүй намхан зоорь нь Ямар ч атугай тэдний Амарч суудаг гэр нь, юм. Эжий нь толгой тулчих гээд Эгцэлж зогсож чаддаггүй юм Явах зайгүй энэ тасалгаанд Яйжиг хэмхэрхий ор байна. Ялзарч муудсан модон шүүгээ Яг, орны хажууханд байна, Өвөг эцгээс уламжилсан Өв хөрөнгө нь тэр гэнэ, Зовлонт 7Кованни нялхаасаа Зоорин гэртээ ӨССӨН ГЭНЭ. Эцэг өвгийн, түүхтэй Энэ шүүгээндээ хайртай гэнэ Өчүүхэн бага Хүүхдийн Өлгий нь болж ирсэн Зайжиг модон савны Зайтай том шургуулга 1Каахан Жованнийн биед Заяагдсан өлгий байсан гэнэ Охин дүү БВитота нь Одоо түүнд унтаж байна. Жованни өссөн болохоор Ширээн доогуур нойрсдог гэнэ Урин намар болж Ус бороо элбэгшихэд Өчүүхэн муу зооринд нь өөөөөөөӨ ФөэРөӨӨөӨөӨӨРӨӨӨӨӨӨӨ өөөөөөсөөөөөөөөө ӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨФӨӨЧ Үргэлж дусаал гоожиж Тосч тавьсан лаазанд Тог тог Дуслах нь Чаг чаг цохилох Цагийн адил БогсЭолыН Өндөр сайхан таазтай Өргөн уудам зайтай Саруул сайхан байшинд Сууж байсан удаатай гэнэ Эртний тэр байдлаа. Эх нь дурсан ярьдаг гэнэ Баярт тэр өдрүүдийг Бяцхан Жованни мэдэггүй Өнэ Тэр үед 7Кованни Даанч бяцхан байжээ Тэгэхэд харин эцэг нь Дайтан байлдаж явжээ Бусдаасаа урьд эцэг нь Фронтоос эргэж иржээ, Үүргэвч дотроо медальтай ч Өрөөсөн хөлгүй иржээ. Ямар ч ажилд хамаагүй Яаралтай орох л байсан Ч Он жил улиртал Олдох ажилгүй зовооно, Аяга хоолоор дутагдаж Ам бүл нь ядраад Хогшил хөрөнгөө худалдаж Хоосон ядуу боллоо. Үүнээс хойших явдлыг Жованни өөрөө мэднэ. Өнөөх: сайхан байшингаас Хөөгдөж гарснаа ч бодно Хүйтэн нойтон чийгтэй Харанхуй зооринд ирээд Эрэмдэг зэрэмдэг эцэг нь Эдгэрэх аргагүй болжээ. Хөнжил дэвсгэртээ ороод Хөхүүлж ханиалгадаг болжээ Аавд нь ажил олдлоо ч Ажиллах тэнхэлгүй болжээ 2 Үргэлжлэл бий. МАНАЙ ХАЯГ | "А--21145 Утас23005. УЛААНБААТАР ХОТ, Бага тойргийн 27 дугаар байшин 3 дугаардавхар 324,325 номерын өрөө “Сүхбаатарын нэрэмжит улсын Хэвлэлийн комбинатад хэвлэд, Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР өөөө өөөӨөӨӨӨӨӨӨӨӨРӨӨӨӨ Андекс--14140 Манай их удирдагч (Сүхб Манай нам, төрийг үндэслэн байгуулагч, ёсоор хүлээн авсныг та ард түмний үнэнч хүү нх жанжин Д. Сүх дээр үзэж байна» гэж » баатарын мэндэлсний 73 жилийн Ойг ма- рамт цэрэг нийслэл сонай эх орон даяар баяр баясгалантай тэм дэглэж байна. Д. Сүхбаатарын байгуулса нар нү- ардын жу- хүрээг эзэлж, ардын засгийг байгуулсны дараа нөхөр Сүхбаа- тар нийтийн өмнө илтгэж байлаа, Холч ха гавьяа зүтгэл, эх орон, нам засаг, ард тү раатай гүн ухаантай нь Зөвлөлт монголын мэндээ хязгааргүй үнэнч, яс махнаас: найрамдлыг үүсгэсэнд оршино, «Эв санал хувьсгалын үйл хэрэгт зүтгэж явсан үлгэр нэгдвэл орчлонгийн түмэн бодисыг гийгүү дуурайл нь өсвөрийн СүхбаатарчууД т: лэн авч, хүчтэнийг хураан чадна» гэсэн бидний сэтгэл зүрхэнд үүрд хадаастай яв- сургаал нь орчлонгийн сайн санаат хүн бү даг билээ, рийн хүсэн мөрөөдөж буй «энх тайван, эв «Миний бие хэдий сувилуулавч ер эдгэ- "Эглэл» хэмээх үг болжээ, Үүнийг улс түм рэх, гөлөвгүй болов, Иймд эрхэм нөхөд та ний хооронд ч нэгэн хоёр хүн дээр ч бүхэн, одоогийн явуулан байгаа намын аваад үзсэн хичнээн үнэт үг вэ! Та нар гууллагыг жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит бодлого ба засгийн хэрэг явдлыг 9г зо- бод л доо тапай ангийн сурагчдын соёлч болгож, Сүхбаатарын одонгоор шагнасан рилгонд нь нийлүүлж ард түмнийг асран нөхөрлөл, гудамж, орон сууцны хүүхдийн ЮМ. хамгаалах гэгээн замыг удирдан жолоодо зөвлөл зэрэг хамтарч, эв саналаа нэгтгэ хыг эрхэмнээ гэж жанжин маань пасай сэн байгууллагын чинь ажил үйлс хичнээн эцэс болохынхоо өмнө гэрээсэлсэн ЮМ. Энэ бүтэмжтэй, хичнээн сайхан байдаг билээ, хүү гэрээсийг манай нам, ард түмэн ахмад хувьсгалчид нэр төртэй биелүүлж эдүүгээ өөзийн орноо социализмын гэгээн саруул замаар жолоодон явна, «Бид Улаан оро- «Сүхбаатар, миний хуучин цэрэгт энгийн цэрэг явсан. Би түүнийг | соос тусламж авна гэж бат итгэж байсан 23 бөгөөд олоо тэрхүү тусламжийг хүссэн Ё үл мэдсэн билээ, Үүнийг эрэгцүүлэн хянавадл цэргийн ард дундаас : бизээ.» «Аливаа хүнтэй харилцахад эс эвийг олж найзтайгаар хандан харилцах явдал хам- гийн чухал» гэж Сүхбаатар нэг биш удаа хэлдэг байсан билээ, Энэ нь манай өнөөгийн өсвөрийн Сүхбаа тарчуудын эрхэмлэн явах нэг нандин ча» нар мөн, Эх орондоо коммунизмыг гардан байгуулагч өсвөрийн Сүхбаатарчууд та нар нх удирдагчийнхаа захна гэрээс гэ- гээн сургаалыг өндөрт өргөж нэр төртэй биелүүлж ирсэн, биелүүлсээр ч байна. Тийм ч учраас монголын шионерийн бай- Энэ бол өсвөрийн Сүхбаатарчууд та нарт нам ард түмний хүлээлэгсэн их итгэл найд вар мөн, | эн --Залг лэлт гт Өгтлтэ лу гэг тг Өлөтолллт (авна авна авна “чанга л НА. ЧИИА.” гулчрн, гэнээ тээн түүний адил хүн гардаг бол ардын хэрэгт саад болох газаргүй ль-09Ф Ардын Хатанбаатар Магсаржав Ь УуРанылчилты аваа ганаа аВна /ЧннА, 7, ЛРИБА ИНВ /Члина./ ганинаг аваач аннь.алнь /чвнвь х 23 22723 СУ гэг 7 Орон БУХНИН Н.ПРОЛЕТАРИ НАР! НЭГДЭГТИН! МАХИ-ын:УйлЛ хэргийн төлөө:Хэ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН: Ф: 9722 /рС269.1778 | (9224) 21:22 гуй су» ?772) гуггсуусглээд / Хан ан аан Цинаас бийг мэн буа ай Ни БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ, хн Бйшвийн й гэгээ 72122127014 хцида 21 дэх жилдээ 35 (925) 1966 он | хоёрдугаар / 2Э.РЭ96 (39, 7722212717 44:44 727777 Ф 5223 2 70 Цэдэндол. Сүхбаатар бол манай намын гадас багана нь юм Ахмад зарцын сурцгаая! Сүр хүч, мах цусны нь судас шөрмөс нь юм, Түүний Пионер сурагчид аа! Та нар өнөө- дөр эрх чөлөө, аз жаргал төгс амь- дарч байна, Та нарын нүүрэнд 3Зов- лонгийн доголон нулимас огт үгүй, ха рин баярын инээмсэглэл гз жаргалыг байлдан олгосон манай их жанжин Сүхбаатар тэргүүтэй ах- мад үеийнхэн гэж бахархан хэлнэ, Сүхбаатарын үйл хэргийг залгамж- аймшиггүй чин зориг, эх оронч бед- тарлаг тэмцлээр олж авсан гэж зөв- хөн бахархан донгодогч биш, үүсгэ- сэн хэргийг нь цуцалтгүй залгамж- намын нэр юм 50 хүчтэй өндөр ямагт То- лан социализмыг байгуулж буй баа- лагч болсондоо бүрч урам Зориг төгс дуу нь бол дорч байна. Энэ хэний ач вэ? Энэ бол тарлаг ахмад үеэ хэлнэ. байдаг, «Дадсан бүдүүлэг суртлыг йамын дуу юм МАХН--ыг үүсгэн ард түмнээ жо Бид энэхүү аз жаргалыг ахмад үе- устган, сайнд хандаж болгоомжлон ! Түүний лоодож ардын эрхттөрийг байгуулж, ийнхнийхээ Халуун амь, бүлээн цус, явах. шудрага замыг: нээгдүүлбэл | хүндтэй өндөр ”РРРЭР" 297995 зохих» хийгээд «олон түмний | нэр нь бол ? тусыг бүтээх нэгэн Хэрэгт өдөр : шөнийн зүүд мэт болохыг хичээ» : гэж их жанжин . Сүхбаатарын хэлсэн үг билний ирээдүйн гэрэлт за мыг тодоос тод зааж байна, Бид өс- вөрийн Сүхбаатарчууд! Хайрт нам засаг маань биднийг өсвөрийн Сүхбаа. тарчууд гэж нэрлэсэн юм, Сүхбаатарчууд бид ахмад үеийнх- нийхээ хувьсгалч дайчин хөдөлмөрч уламжлалыг орчин үед хөгжүүлсэн хэ рэгжүүлэх хувь заяатайдаа бахарх- даг юм. Д. Сүхбаатарын ах Дэндэв Намыг минь хэн байгуулсан бэ гэж асуухын хэрэггүй шиг Намыг минь хэн илүү хайрладаг вэ гэж асуухын хэрэггүй! Төрүүлсэн үрээ өсгөхийн төлөөний эцгийн тэмцэл шиг Түүний тэмцэл байгуулсан намаа ээж | өсгөхийн төлөөний «., Цэцэн ухаантай, эцэг эхдээ элбэ тэмцэл юм, рэлтэй, ахасдаа дүүч, нөхөр ханьд бат, олон нийтэд эелсэг найртай, ер Тэрний төлөө Сүхбаатар түмэн хурц : мэсэн дундуур явж Тэрний төлөө Сүхбаатар төвшин нойртой хонож яваагүй юм. ихэс дээдэсийг эс бялдуучлан ажил- даа атаархах ба дордсыг огтхон ч дарлах явдалгүй, эрс тэс” шудрага ариун, сурахад дуртай... байсан» гэж Сүхбаатарыг дурсан өгүүлсэн байна. Бид ийм хүн болох ёстой. Бид өсвө | рийн жинхэнэ Сүхбаатарчууд байхын тул Сүхбаатар тэргүүтэй ахмад үе- ийнхнээсээ сурч, ирээдүйн нэр төр- тэй иргэд болон хүмүүжих ариунаас ариун хариуцлага хүлээсэн аз зав- шаантай иргэд билээ, Пионер сураг- чидаа ахмад үеийнхнийхээ нандин ча (Ц, Гайтавын «Дамдины Сүхбаа« тар» найраглалын П дэвтрээс) « цамаана “аВннА. ЧИНЭЭ. 7. “алины. /, ЧЛННА /ЧИЖВЭ.” чаннаь “авна, “аниа , «Хөдөлмөрийн баятар» сургаж бай на, БММАУ-ын хөлөлмөрийн баатар ї хоньчик” Лувсан” сурагч нионерүү нар бүхнээс сурцгаая! Байгуулсан дийн думд, нх үйл хэргийг нь туйлд нь хүргэ- | Малаа” гуцаА ҮЕ рьллдлнйн хийн төлөө тэмцэцгээе! Өөрснөө хойч | навч түй үелээ уламжлах нандин нэрийг ба- 5: Ку : : : гаасаа эзэмшин, яруу-алдартай ахмад 3 22.3 Өвс, 2224 үе болцгооё, | Алдарт гэрээний 20 жилийн ойд | хоёр ах Дүү найрам далт харилцаа, зүйл бүрийн хамтын ажилла гааг хөгжүүлэхэд 1946 оны хоёрду- гаар сарын 27-нд байгуулсан Монгол Зөвлөлтийн найрамдал болон харил- цан туслах тухай гэрээ, эдийн засаг соёлын хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээр гарамгай үүрэг гүйцэтгэс- нийг хоёр этгээд сэтгэл маш хан тгамжтай онцлон тэмдэглэв» гэж «Тус орны гийн Аз жаргалын зам гэрэлтэж байна ЗХУ-ын нам, засгийн төлөөлөгчид БНМАУ-д айлчилсан тухай Мон- гол--Зөвлөлтийн албан мэдээнд өгүүлсэн бий. В. И. Ленин, Д. Сүх баатар нар үндсий нь тавьж өгсөн энэхүү гэрээ хорин жилийн нүүр үзэхдээ БНМАУ болон ЗСБНХУ-д шинэ нийгэм амжилттай байгуулахад тус хүргэж. монгол зөвлөлтийн ард түмний амин чухал эрх ашигт бүрэн тохирч, Ази тивийн болон даян дэл- хийн улс түмний энх тайван аюул- гүй байдлыг сахин хамгаалж бэхжүү лэхэд бүх талын тусламж дахин үзүүлж, манай хоёр орны мөнхийн найрамдал, ах дүүгийн хамтын ажил тааны харилцааг хэлбэрэлтгүй Хөг жүүлэхэд түүхэн үүрэг гүйцэтгэжээ. Нэгэнт энэ гэрээ, хэлэлцээрийн хугацаа дууссан хийгээд манай хоёр орны улс төр, эдийн засаг соёлын харилцааны хөгжилд олсон баялаг туршлага, Ази болон даян дэлхийд гарсан өөрчлөлтийг харгалзан най- рамдал хамтын ажиллагааны болон харилцан туслах тухай хорин жи лийн хугацаатай шинэ гэрээнд 1966 оны 1 дүгээр сарын 15-ны өдөр га рын үсэг зурлаа, Энэхүү хорин жи лийн хугацаатай шинэ гэрээ нь 1964 оны гэрээ хэлэлцээрийн баримт, би- чигт тунхагласан зорилго зарчимд - үнэнч байгаагаа нотолсон бөгөөд БН МАУ болон ЗСБНХУ-д социализм, коммунизм байгуулах ариун зорилт Ази болон даян дэлхийн энх тайван, улс түмний аюулгүй байдлыг бэхжүү лэх үйлсэд бүрэн дүүрэн чиглэсэн түүхэн ач холбогдол бүхий гэрээ юм, Энэ гэрээ хэлэлцээр нь манай өс вөр үеийнхний аз жаргалын замыг улам гэрэлтүүлж байна, Сонсгол МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо, БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны кол- леги, Соёл Гэгээрлийн Ажилтны Үйлдэрчний Эвлэлийн Төв Хороо, Дээд, Тусгай Мэргэжлийн Дунд Боловсролын хорооны тэргүүлэгч- дийн 1966 оны 1 дүгээр сарын 20-ны өдрийн хамтарсан хурлаас «Өсвөрийн математикчдын улсын П олимпилАд явуулах тухай» тогтоол гаргав. Энэ тогтоол ёсоор өсвөрийн математикч- дын улсын П олимпиадыг 1966 оны 1 дүгээр сарын 20-ноос 4 дүгээр сарын 10 ны дотор багтаан явуулах болжээ. ... МХЗЭ.ийн Төв Хорооны товчоо, БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны кол- леги, Улсын Цагдан Сэргийлэх Ерөн- хий газрын Зөвлөлийн 1966 оны 1 дүгээр сарын 20-ны өдрийн хамтар- сан хурлаар «Хүүхдийг гэмт хэрэг, хэв журмын зөрчлөөс урьдчилан сэр гийлэх сарын ажлын дүнгийн тухай» хэлэлцэж, тогтоол гаргав. Энэ тог- тоолд уг сарын ажлын ололт дутагд- лыг тэмдэглээд, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яам, Улсын Цагдан Сэргийлэх Ерөнхий газраас хамтран орон даяар зохио- сон, хүүхэд багачуудыг гэмт хэрэг, хэв журмын зөрчлөөс урьдчилан сэр гийлэх сазын ажлыг үр дүнтэй бол- сон гэж үзжээ. Сарын ажлын үеэр явуулсан туршлага дээр тулгуурлаж, гурван байгууллагаас хүүхдийн хү- мүүжлийн талаар хамтран зохиох аж лыг тогїмолжуулах зорилгоор байн- гын комисс байгуулжээ, ж өмтмлылтытытитгтэт Болор шилийн өцгөөр гялалзан гялтгана сан тунгалаг мөсөн дээгүүр морин чарга- ны урт цуваа хөвсөнө, Хамгийн түрүүчийн чарганы хөтөч өвгөн наран сөрөг саравч. лан харснаа, гал нь буурсан нүднийхээ гүйлгэнэсэн нулимсыг шүлүүсэн нудар гынхаа зөөлөн үсээр арчаад, дахин тэр зүг саравчлан ширтэв, Тэдний урдаас тав зургаан бөртөгөр бараа айсуй, Чухам юу болохыг өвгөн ялгаж эс чадаад ардаа явсан залууд хандаж --Тэр урдаас юу яваад байнаа гэв, Тэшүүрээр гулгаж яваа хүн шив дээ гэж тэр залуу өгүүлэв, --Өө харалдаа, Миний нүд ч дээ хөөр. хий, Юу юм дээ гэж хараад байгаа шүү гэж өвгөн өгүүлэв, Төдөлгүй тээвэрчдийн дэргэд тэшүүрээр хөлгөлсөн таван хүүхэд хүрч ирлээ, Хэдий гээр идэр есийн дүн жавар тачигнаж бай. сан авч тэдгээр хүүхэд огтхон ч даарсан шинжгүй, малгайгаа сөхөж, хөлс нь даа. варлан, нүүр нь улаа бутарч байв. -За сайн явцгааж байна уу? гэж хүүх- дүүдийг хэлэхэд жинчид увуу цувуу: -ОСайн явцгааж байнаа. Та нар сайн явж байна уу? Хаа хаана вэ? гэв, --Улаанбаатараас энэ зуур явж байна гэж таван аялагч хариу өчив, Морин чар ганы хөтөч бүр гуталдаа шүдтэй төмөр тах бэхэлсэн байв, Мөн Морьд нь ч гэсэн төмөр тахтай байхыг хараад Зэхиолхүү: --Энэ шил шиг мөсөн дээр ч тахгүй бол нэгч алхахгүй биз? гэж лавлан асуухад хөтөч өвгөн, --Тэгэлгүй яахав, Чарганыхаа уланд хүртэл ган хутга суулгадаг юм гэв, Тэгэх гүй бол ганц хүчтэй салхинд л хөөгдөөд хаа ч хүрч мэднэ, Дүүрэн ачаатай машин хүртэл хүчтэйхэн салхинд энэ толь шиг мө хүрэх нь вэ? нутаг сөн дээр чинь хэд хэд мурилзтал эргээд л цам харайж гарах нь тэрдээ, Нилээн сайн жолооч далайн тээвэр хийнэ шүү. Ухаандаа л өчигдөрхөн зүгээр байсан зам маань өнөөдөр гэхэд «Хилэ гарчихсан бай даг, --Хилий? юу байдаг юм бэ? гэж хүүх. Миний төрсөн нутаг Монголын сайхан орон НЭвсАн гэ аэнсн Айайайанөгн ЭЛ 2, дүүдийн хэн нэг нь асуув, --Аа хүүхэд минь мөс нь нэг бол хагарч ганга жалга шиг болчихно, Эсвэл хоёр та лаасаа түрэгдэн уул нууруу шиг болчихно, Үүнийг «Хил» гэж ярилцдаг юм, За хүүхдүүд минь мэдэж яваарай! Хур- далж явж өрөгрөг рүү орчихов, Юу ч орчихоор өрөгрөг бишгүй бий шүү, Ээдээ базарваань тэрлүү орчихвол мөсний хөн. дий доогуур л явж өгнө шүү дээ.гэж за хихад Энэ нуурт загас бий юу гэж Түүхчхүү асуув, --Байхаар барах уу, Алд дэлэмээр л ярина шүү гэж өвгөнийг хэлэхэд Хайгуул хүү тосон авч й --Тэгэлгүй яахав, Хөвсгөл нуур бол урс гал, давсгүй тунгалаг нуур болохоор загас элбэг гэж мэдэмхийрхэв, САЙХАН. ИРЭЭДҮЙ «Пионерийн үнэн» сонинд миний хүсэн бодож, итгэн тэмүүлж явдаг нэгэн зүйл дэвшүүлж тавьсанд баярлалаа, Энэ яасан сайхан хэрэг вэ! Би ийм л ирээдүйнхээ тухай ярих тун дуртай, Би энэ удаа нийс лэл Улаанбаатар хотынхоо ойрын ирээдүйг мэдэж байгаагаа багш, аав эзэжээсээ дуулж сонссоноо яримаар санагдлаа, Яагаад гэвэл би асар удахгүй тав зур- гаахан жилийн дараа нийслэл хотдоо өн. дөр барилга сүндэрлүүлэх инженер болно, Манай нийслэл дөрөв тавхан жилийн да- раа гэхэд мөн ч хачин өөр гоо сайхан бол но, Тэр үед толгойт Амгаланбаатар хоёоын хооронд хүн, тээврийн галт тэрэг хурд. лана, Автобус найман чиглэлд, тролейбус гурван.чиглэлд үйлчлэнэ, Барилга байгуу лалтын найман том район, үйлдвэр агуу- лахын гурван том район, орон сууцны 19 хорооллоор байрлан тохижих болно, Эд бүгдийг та бид гардан байгуулна, эгэхэд одоогийн хүүхэд бид дээд сур. гууль, тусгай мэргэжлийн сургууль төгс» чихсэн байна үү дээ, Бас Дасган овоо, Маахуур-толгой одоогийнх шигээ нүцгэн байхгүй юм байна, “Битүү их цэцэрлэгээр хучиглаж, та бид ажлынхаа. дараа зугаа. лах болно, Энэ бол зөвхөн 1971 он гэхэд буй болчихсон байх зүйлийн зарим нэг тойм юм. Тэгээд бодоход сурагч пионер биднийг ямар сайхан ирээдүй даллаж дуудаж бай на вэ? Ярилцая, "Чин сэтгэлээсээ энэ ту- хай ясилиая, Нийслэлийн 21 дүгээр дунд сургуу- лийн сурагч Г. Оюунцэцэг ИРЭЭДҮЙН ТУХАЙ БОДОЛ, ТЭМҮҮЛЭЛ Манай сонилзы бага хурал өшшпөєлжє шы Ч ТҮэлүсс лолоэы ДЕРНЦИЧ ЭР О2Хы ө.- Ц тус 2 ТЭЭ ЦцУРТУУ/1, ЗЭХ Би «Пионерийн үнэн» сониноос «Миний сургууль, миний гэр» гэсэн зүйлийг ун- шаад гэрийнхэнтэйгээ ярилцав. Аав надаас --За Цэцэгээ ямар мэргэжил эзэмших вэ? гэж асуув, Би --Багш болно гэв. Жаргалсайхан дүү маань зохиолч болно гэнэ, Амарсайхан дүү маань багш болно гэнэ, Бэрцэцэг дүү маань хэлд сайн ороогүй болохоор хий д шулганаж гүйгээд байв, Бэрцэцэг ярьдаг. сан бол багш болно гэх байхаа, --Бүгдээрээ багш болох нь шивдээ гэж зөж маань хэлэв, --Тэгэлгүй яахав, Ээж маань багш, аав маань, багш, Бид бүгдээрээ багш болно тэж би хэлэв, Ганихан Жаргалсайхан л зохиолч болох юм байхлаа. Харин чи хүүх дийн зохиолч болоорой! Бид сурагчиддаа Гэр дэх яриа номы чинь уншуулна, ярьж тайлбарлаж өгнө гэсэн чинь дүү маань «Тэгнэ тэгнэ, Зурагтай ном бичнээ гээд л бүүр онгирч байна. Тэр нээрээн ч зохиолч болох бай- хаа, Цэцэрлэгтээ их уран уншдаг гэж багш нь магтдаг юм. Ялангуяа «Хэнз хур га», «Унаганы магтаал» зэрэг шүлгийг их хөөрхөн хөдөлгөөнтэй уншина шүү. Би өөрийгөө багш болно гэж итгэж байна, Яагаад гэвэл: Би багш болж тоглох дур. тай, Миний ээж дүү биднийг миний хүүх- дүүд гэдэг, Өөрийнхээ сурагчдыг бас л ми ний хүүхлүүл гэдэг, Яг алилхан хайртай юм байхлаа. Тэгэхээр би ээж шигээ сураг чиддаа хайртай багш болно, «Багш бол, Таван аялагч маань тэднээс салж «Ган тэшүүрийн ирэнд гар хүргэхийн аргагүй» гэж дуулсаар цааш хурдаллаа, Тэртээ алст дүнхийсэн дүнхийсэн ачаатай олон машин цувран, дуу нь жигдхэн нүргэлнэ. Хатгал хотын бараа алсаас тодроп үйлд- вэр заводын өндөо яндангаас өтгөн хар утаа цэлмэг тэнгэрт угалзран /олгойдно Далайн хүүхдүүд ган тэшүүрээрээ далавч тан юм шиг хурдалсаар тэдний хажуугаар гарч нүдэнд үзэгдэх “бараагүй алга бол. лоо, Халуун зуны улиралд бол Хөвсгөл нуураар Ханх-Хатгал хотын хооронд авра га том ган хөлөг онгоц:Хэдэн зуун тонн ачаа тээвэрлэж давалгаа татуулан хур. далж явахыг тэдний хэн нь ч гэсэн үзсэн юм. Төв Азийн хамгийн гүн энэ Хөвсгөл нуурын тал бүрээс том жижиг нийлсэн дөл ганцхан Эгийн Ч чин зургаан гол цутгаж гол чадал мэдэн гадагш урсдаг билээ, Өн лөр уулсаар эргэн тойрон хүрээлэгдсэн Хөвсгөл нуурын чанх хойт талд .тэдгээр уулсын ноёлог өндөр нь болох догшин Саяаны сарьдаг Оргил сүртэйеэ дүнхийи2, Таван аялагч маань хүслээ ханатал тэ. шээд оройн нар таших үед Х атга хоноглохоор зүглэв, 2 үрт “инантилаилллилилиллииилаллилиэ ливаажжОл сон ч зохиолч болс сайн сурах хэрэгтэй» “гэж” аьь ална гэ Хаварианал онцсайн заримдаа сайн “сур- да лөөа үргэлж онцсайн сураад таван мээн - болно доо, Отгон дүүг багш Өд богд уулын шил дээр 10 давхар байшинтай сургууль байгуулагдаж тэнд дүү маань багшлана. Жаргалсайхан маань зохиолч болчихоод тэр сургууль дээр очнж шүлэгээ уншина, Олон хүүхдүүд ни- жигнэтэл алга ташина. Ямар вэ? хүүхлүү дээ! Манай гэрийнхэн ингэж л ярилцлаа. Нийслэлийн 5 д й угаа 2 дугаар ангийн сураганан син Ардын аман зохиолын дотор ан- гийн тэмцэл зэрэг түүхт үнэн байдал, энгийн аж амьдралын онцлог,ёс сурта хууны үндсэн зарчим, ирээдүйн хүсэл мөрөөдөл, хөгжил мэтийн бидэнд сур гаал болох өдий төдий зүйл бий дээ! Ахмад пионер миний бие та нарт хан- даж ардын аман зохиолын сургаа- лаас хэдэн жишээ хэлье, Ардын цэцэн үгэнд: «Эрдэмд оройгүй, Эрэлд цөхрөлгүй» гэдэг. Энэ юу гэж байгаа юм бэ?гэвэл,эрдмийг сура хад ер хэмжээ хязгааргүй буюу эрд- мийг сураад гүйцчихнэ гэж байхгүй. Үүачлэн эрдмийг сурахад бас хожим дох гэж байдаггүй гэсэн нэг утга ч байгаа юм. Хоёрдугаар мөрөнд морь “Товчлон нийтлэв. мал зэрэг алдсан зүйл юм уу. ер ши нэ сэргэг ямарнэг зүйлийг бий 0бол- гохоор эрэхэд урам зоригоо хугалж болохгүй. уйгагүй тэр зорьсон зүйл- дээ чармайн зүтгэх хэрэгтэй гэж бидэнд захиж сургасан байна, Гэтэл: «Эрдэм багатын омог их, -. Эрэл муутын цөхрөл их» гэснээс гадна: «Эрдмийг хичээлээр сурдаг, Эрлийг сургаар олдог» гэх буюу эсвэл: «Эрдмийг эхнээс нь, : Эвийг эртнээс нь», Эсвэл: «Эвгүй хүн яг, Эрдэмгүй хүн таг» гэсэн зэрэг монгол ардын цэцэн үгст эрдэм ном, эв найрамдлыг чухалчилж үзсэн сургаал олон бий. «Эр бор харцага» гэдэг дуунд: Эрчит мөрөнгийн усыг Элсээр боож болдоггүй, Эртэй төрсөн хүний үрийг Элдвээр хэлж болдоггүй» гэж байгалд: «Эрдэм ном дээд баян Үр хүүхэд-дунд баян, Эд хөрөнгө-адаг баян» гэж монгол ардын ертөнцийн «гурван баян» гэ- дэгт хэлж байх юм. Тэгтэл «Ертөн- цийн гурван харанхуйд:» Эрдэмгүй хүн харанхуй, Саргүй шөнө харанхуй, Хоннгүй хот харанхуй», гэж эрдэм мэргэжилгүйгээс муухай юмгүй буюу мэргэжлээс эрхэм дэгд юмгүй гэж сур гасан байна. тртлалланна авна.” Гэвннь/ “ална, чинь “чарга Лажиа гслно. ? гол ана автал талаал лолналилал гоагалланналсалал (0) «Ертөнцийн гурван сайханд»: «Арван тавны сар сайхан, Атар газрын цэцэг сайхан, Аав ээжийн сургаал сайхан» гэв. Эцэг эхийн сургаал бол үр хүүхэд- дээ ямагт сайн санааны хамгийн дот- но фон: тухай энд тодорхой хэл- жээ. эг эхийн сургаалыг | байгаль бодисын сайхан зүйлтэй харьцуулан хийсэн явдад гүнзгий утга санаатай гаар барахгүй, ер сайхан юм гэдгийзя туйлыг заав. Энэ нь юу вэ. гэвэл, «аав ээжийн сургаал сайхан» юм шүү гэсэн байна. «Ертөнцийн дөрвөн хурданд:» «Зээ гэхэд морь хурдан, Зэрэгцээд очиход зээр хурдан, Туу гэхэд нохой хурдан, Тулаад очиход туулай хурдан» гэж ураа харагдуулсан гүнзгий утга санааг бидэнд илтгэж байна. Энэ! цэцлэлд аж амьдралын түүх явдал зуравхан үзэгдэнэ. Дээхнэ үед мон- голчууд хурдан морины хүчээр ан аг| наж, нохой дагуулан явсан түүх бол үнэхээр амьдралд байсан үнэн юмаа. Энэ мэтээр ардын аман зохиолоос сурч мэдэх зүйл маш олон бийг пио- нер багачууд өөрсдөө л сайн оролдож сурах нь хамгийн чухал аа! Б. Содном (Уран зохиолын судлагч) Х. Пэрлээ. Сайхан, хөөрхөн Хөвчийн охин говийн хүү нь Хөөрхөн, сайхан, муухайг мэдүүштэй Хөөрхөн, сайхан, муухайн зөрүү нь Хөө сүү шиг ялгаатай гэж - хэлүүштэй Олон хүнээс ичиж зовохгүй Онгироо заз гаргах нь муухай, Олуул, тавуул явавч дарвихгүй Осолгүй тайван зорчих нь сайхан. Сургууль хичээлийн танхимд байхдаа Суун босон ноцолдох Нь муухай. Сул чөлөө гарсан завтай цагтаа Сурсан мэдсэнээ хэлэлцэх нь сай- хан Ахмад эгчмэд хүний дэргэд Ам булаалдан маргалдах муухай Ах зах хүндтэй хүний хажууд Аяархан сэмхэн шулганах хөөрхөн Хоорондын тоглоом наадмаа даалцахгүй Хор шараа малталцах нь муухай, Хориулан гучуулан наадавч муудалцахгүй Хос эрвээхэй шиг зугаацах нь хөөрхөл Ялимгүй юмнаас уласхийн уур- Манай ардын армийн ахмад мян- га мянган дайчдын нэг БНМАУ-ын баатар Д, Данзанваанчигийн Эх орон арнун энхийн төлөө байгуулсан баатарлаг гавьяа пионер сурагчид сайн мэднэ, Дайчин баатруудаараа эх орон минь бахархдаг, Н. Доржийн авсан гэрэл зүраг ГР эдний Сурахыг сургамжлах шүлэглэл «Хөшөө» гэдэг энт бүжигт эх орны сор гог манаа болсон манай хувьсгалт армийн сүр хүчин яруу тод харагдаж байна, / Гэрэл зургийг Д, Баяраа муухайг ялгаж лаад Ярдаг гөлөг шиг хэдэрлэлцэх нь муухай Яриа яривч тэсэн суурилаад Явдал учраа мэдэлцэх нь сайхан. Олиггүй газраар тэнэж, дасаад Олхиогүй амьтантай ханилах нь муухай Олж-дхарснаа хянаж засаад Онож санаж занших нь сайхан. Орон гэртээ харих хоорондоо Охидыг «довтлон» шоглох муухай. Оодгор дүү нар минь хоорондоо Онцын найртай явах нь хөөрхөн Байлдаж, алалдаж, олзлохыг дууриан, Бараан «тоглоом»-оор цагаа үрэх нь муухай. Баатарлаж, ажиллаж амьдра- хыг дууриан, Баялаг сурлагаар дэлгэрэх нь сайхаан! Үргэлжлэл. түрүүч нь 4 дүгээр Машин замаар ороод сонинд Марш гуйлгачин! Тэр гурав ингээд 72 Догшин ширүүн царайлж Жованнийн урдуур хөндөлсөц “Замы нь хааж зогсов. Маргаж Жованни тэмцсэнгүй. Машин зам дээр гарлаа. Дуртай дургүй ер нь ” Тэгэх нь хэрэгтэй байна. баяд ноёдын өөдөөс Барьцалдаж бүү мар Буруу зөв боловч Бууж сөгдөж яв гэж ээ Жованнийн ээж дандаа Зөвлөж хэлдэг байлаа. Зуны сайхан өдөр 2 ованни нэг удаа Дээд гудамжаар дамжин Тэнгис тийш: явлаа. Доод гудамжийн замаас Хоёр дахин урт гэнэ, Тоолж үзэх юмаар Тун их элбэг гэнэ. Дэргэдүүр шуугин өнгөрөх Дэгжин машинуудын хажуугаар Яаралгүй яваа 2Кованнийд Янзын юм бодогдоно. 8 «Яасан ч их Бахтай шуугиантай газар вэ? Ямар ч их Өчүүхэн бага наснаасаа Жо- . Баялаг үзэсгэлэнтэй газар вэ?» ваани Санааширч бодлогошрон явтал Өлсгөлөн гуйланчин амьдарч Салаа замын уулзварт хүрлээ. байлаа. Хөвүүн түүнийг шоолж Талхтай өдөр ч ховорхон бай Хөхрөн инээх дууг ажвал лаа Жэ Нэртэй баян айлуудын | Цатгалан өдөрч тоотойхон Нилээд том хүүхдүүд байлаа, байлаа --Яана аа. хараач та минь, Баянчуудын хүүхэд хоолоор Ямар баян хүүхэд вэ? бялхан Энэнээс баян хүнийг Баялаг идээ амтат боовыг Энд тэнд бүү эр! Хар нохойд хаян өгч Янз бүрийн нөхөөстэй Аль дуртай номоо Ялзарч хуучирсан гудас шиг! Авч уншиж байдгийн Малгайг нь бас хараач! Амьдралын нууц нь хаа байна? » Магад том хүнийх байна! Цаг үргэлж тэд Өмссөн гутлы Нь хараач! Цатгалан явдаг байна. “Үзэмжтэй сайхан эд ээ! Бүлэг бүлгээрээ нийлэлдэн Хэтэрхий гоё шаахайг Бүжиг, кино үзэж байна, Хэн ч хараад атаархмаар! Сургууль соёлын газарч - Та, биднийг өршөөгөөрөй! Сурч боловсорч байдаг байна. Тамхи нэгийг татчихгүй юу? Энэ тухай Жованни Хөл нүцгэн авгай та Эрхэм ламтангаас асуувал: Хүүрнэж дуугарахгүй яагаав? Залхуурсан маягтай эвшээлгэж Балай тэдний нүүрэнд Залбирч байгаад айлдсан нь: Бардам байдал илэрч --Тэнгэр бурхны зарлигаар Аюултай муухай инээмсэглэж Тийм болжээ, дүү минь, --Та яагаад дуугүй байна? -Баяд чоёдын төлөө Тарчилсан өлсгөлөн ноёнтон! с Байдаг хүчээрээ ажилла! Ч Авгай тантай танилцаж Ядуу хүнд, газар хүртэл ха- Ах дүү ёсоор ярилцья. рамч, Зуушны газар морилж Яагаад тэвэл, тэд нүгэлтэн! ЗугЗа цэнгэлтэй ярилцах уу? гэж Тэгнэ ч байх гэдэгт Өгүүлж байгаа хар ламын Тээнэгэлзэхгүй байна бид. Өөхтэй гэдэс нь оволзоно. Бидний зорчдог замыг , Алтан өнгөт загалмай нь Битгий бузарла! Аюулхай дээр нь төвөлзөнө ҮОЭВЦУЛал ) Санваартацч гэр лам «Тарган энэ хар лам Тавлаг цатгалан нь мэдээж Ярих болгондоо муучилж, 22 байв» Яагаад харааж зүхнэ вэ? -Ядуу хүнд, газар хүртэл Тдльяттыг магтаж ярихыг харамч. Тоолшгүй олон сонссон. Яах аргагүй тийм шүд! Бурхан тэнгэрийг шүтэх хэрэг- тэй Бусад юм ер нь хэрэггүй, Хар лам ингэж хэлээд Харвинтай гэдсээ илнэ Тэгснээ тэр дахиад Түүнд шивнэж хэлсэн НЬ: -Муу юм бүхэн Москвагаас гарна. Москва болоод Коммунистуудаас гарна, Түйтгэрт улааны чөтгөрүүдийг Түймрийн гал шиг жигшиж бай! Миний өгсөн энэ загалмайг Мөргөж, шүтэж яваарай. хүү минь! Аюул гамшгийн талбараас Аварч чамайг чадна гээд Хүүгийн сэтгэл засаж Хүзүүнд нь загалмай зүүв. 9 Үүр шөнийн заагаар Өвчтэй эцэг дуудаж Эцсийн удаа хүүгийнхээ Энхрий духы нь үнссэн Зовлонт тэр мөчийг 1Кованни санаж явдаг. «Авс авах мөнгө . Аргацааж хаанаас олох вэ?» “гэж Амраг хайртай. эхийнхээ Асууж байсныг ч боддог. Аар саархан зардлыг Айлын хүмүүс өгсөн билээ, Нас барсан эцгий нь Найз танилууд цуглаж Үдийн хирд ирээд Үнэн голоосоо гашуудав, Үйлдвэрийн дархан Лористо Үнгэгдсэн малгайгаа нугалан --Эндэхийн коммунистуудын цуглуулсан Энэ мөнгийг ав даа гэв Сайн санаат ачтаныг «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» НИЙГЭМЛЭГ ТЭШҮҮРИЙН 1966 оны АВРАГА. ван араат ин ааа гачизрэс “ШАЛБАРИУУЛАВ нийгэмлэг саяхан тэшүүрийн 1966 оны аврага шалгаруулав. 1, 2, 8 дугаар байр эзэллээ. 15-16 насны охидын уралдаанд 17-гоос дээш насны охидын, зайн нийлбэр дүнгээр нийслэлийн УРалдаанд зайн нийлбэр дүнгээр 10 дугаар сургуулийн сурагч Жав 20 дугаар сургуулийн сурагч Д. зандулам, Хуягтгэрэл, 5 дугаар Алимаа, 19 дүгээр сургуулийн су сургуулийн сурагч Цэвэлхүү нар РёГЧ,С.Бадамдорж 20 дугаар сур 1. 8. 8 дугаар байр эзлэв. . гуулийн сурагч Б.Алтантуяа нар : 1, 2, 8 дугаар байр эзэллээ. Мөн Мөн насны хөвгүүдийн урал- насны хөвгүүдийн уралдаанд 14 даанд 20 дугаар сургуулийн -ву дүгээр сургуулнийн . Ш. Баатар, рагч Жүгдэр, 22 дугаар сургуу 20 дутаар, сургуулийн Ч. Батчу- лийн сурагч Сүхбаатар, Сүхээ, нар Ёс» 418 дугаар сургуулийн Рав- Бог ы? : УЛААНБААТАР ХОТ: Бага тойргийн 27 дугаар хайш Цц оо эрхлэгч . Ч 5 байшин 8 ЦилӨНЛДСЭ. 824,325 чоуорйн гөрөө, 3 | 6.75, 49,3.. 5.3 ЭСЭР Ё чї: 1 эЧ 5 8-1 2) 28-34 нис. ЗийМ Ч ын 4 5 Утас28005.. данцэрэн нар 1, 2, 8 дугаар байр | эзлэв. Энэ тэмцээнд 20, 23, 18. 10 ду гаар сургуулийн тамирчин сураг чид сайн бэлтгэжамжилттай оролц сон нь амжилтаас ил байна. Гэтэл | 6, 23, 2, 27, 25, 19 дүгээр сур. гуулиуд нэг ч тамирчин оролцуу лаагүй бөгөөд 10 жилийн 1 дүгээр дунд сургууль ганцхан тамирчин оролцуулсан Нуыс тун харам ЇЧДүйг: 3 клагч». зэгийн багш » Буянбат Энх тайвны тухай, Эрх чөлөөний тухай, Ариун сайхан үгс Ард түмний хэлэлцэхэд Онцгой тэр нэрийг Жовапнчи Олон удаа сонссон билээ, 201) Өдөр хоног гэдэг Үл мэдэг өнгөрнө, Хайрт ээж Нь энд тэнд Харгбор ажил Хайж сурагласаар явтал Хагас жил ч боллоо. Өдрүүд харавсан сум шиг, Өнгөрсөөр л байв, Ямар ч ажил, Хаана ч Ядарсан бүсгүйд олдсонгүй Орой үдшийн цагаар Ойрхи усанд очиж Бүслэхээрээ татсан усанд Бөгтгөнөн шүүрдэн байж - Хясаа хорхой түүж 7200 Хоолоо залгуулж байв. Хөөрхий ээж нь өдөр бүр Хясаа хорхой түүн явахдаа Даарч бээрэх зовлонг Дандаа тэсвэрлэдэг байсан ч Гэнэт нэгэн өдөр Гэртээ ч орж чадалгүй Тэнхээ тамир нь тасарч Тэвдэж өвчилж хэвтжээ, Хөндий шалны зооринд Хүйтэн бөгөөд харанхуй. Өлссөн оготны юм мэрэхээс Өөр чимээ огт үгүй. “Үргэлжлэл бий | | | | мөЛтт-лллуллмммтмлмлмлмлллллллалллл Ж. ШАГДАР ї хэглус лэг Заг луллдл ул 77 сүнбахнайн нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, : Нихгиас” 14140 авр-арь-агь арн-авьиий» : МАХИ-ын УЙЛ:ХЭРГИЙН/ТӨЛӨӨ ХЭЗ: МАТЕМАТИКИЙН АВРАГУУДЫН “АНКЕТ Олон улсын математикийн уламжлалт олимпиад анх 1959 онд БНРАУ- ын математикийн нийгэмлэгийн санаачлагаар Бухарест хотонд болсон юм. Олон улсын математикийн У! олимпиадад манай өсвөрийн тоочид У.Мн- жиддорж, Н. Жадамбаа, Д. Батгомбо, Д.Цэрэннадимнд, С. Цэрэнпил, Ө. Эр дэнэбат, С. Сэрээтэр Д. Дашдорж нар оролцож 20--26 оноо авч, амжилт тай дүн үзүүлсэн байна. Мөн олон улсын математикийн УЦИ! олимпиад БН АГУ-д 1965 оны УИПЦ сард болж Болгар, Зөвлөлт, Монгол, Польш, Румын Унгар, Финлянд, Чехословак, Югослов зэрэг арван орны ерөнхий боловс- ролын сургуулиудын сурагчид оролцсон байна. УП олимпиадад Б.Сувд (1 дүгээр сургуулийн 10 дугаар анги) Ц.Баяс- галан (нийслэлийн ХХШ сургуулийн 10 дугаар анги) Д. Цэцэгээ (Булган аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 10 дугаар анги) Д. Агваанцэрэн (нийслэлийн ХХШ сургуулийн 10 дугаар анги) Г.Яргай (нийслэлийн ХХЇУ сургуулийн 10 дугаар анги) Ш.Бат-эрдэнэ (нийслэлийн У! сургуулийн 10 дугаар анги) Т. Мурат (Баян-өлгий аймгийн төвийн 10 жилийн сургуу- лийн 10.дугаар анги) нар оролцлоо, Энэ олимпнадад МПБ-ын 40 жи- лийн ойн нэрэмжит математикийн улсын олимпиадад тэргүүн байр авсан нийслэлийн ХХЇШ сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Д.Агваанцэрэн тус олимпиадын 5-дугаар бодлогыг онцгой аргаар бодож, математикийн ерөнхий дүгнэлт хийсэн тул тусгай дипломоор шагнагдсан байна. Олон ул сын математикийн УШ олимпиадыг БНБАУ-ын нийслэл Софи хотод энэ оны 7 дугаар сард явуулна, ж.тьтытытмтрлтэтытытые злэлмтмлмлумлтмлмөмтмумлмллулмө «.ЧМатематик бол эдүүгээ ба алс ирээдүйд Чтехникийн хувьсгалын хэмжүүр болж, түүгээрээ хүн төрөлхтний цаашдын давшилтанд үүлэмж их нөлөө үзүүлнэ» ВАЛЬТЕР УЛЬБРИХТ офаьаль-аА Да Шан долөгшлиог-иитэдж їт-ож-ат таг, Бодлогын хариу-нээлт мөн Л. ШАГДАР П (Математикийн олимпиадыг зохион байгуулах хорооны дарга, математикийн ухааны эрдэмтэн) БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хороо хамтран ерөнхий боловсролын сургуулиудын математикийн улсын П олим пиадыг явуулах болсон гол зарилго нь: Нэгдүгээрт математикийн талаар гоц авьяастай хүүхдийг илрүүлэх. Хоёрдугаарт: хүүхдийн математикийп дур сонирхлыг дээшлүүлж, бие даан ажиллах ажиллагааг өрнүүлэх ач холбогдолтой юм. Манай улсад 1950-аад оноос эхлэн нийс- лэлийн ерөнхий боловсролын сургуулиудын хэмжээгээр математикийн олимпиад зохион байгуулж эхэлсэн юм. Манай улсад пионе- рийн байгууллагын 40 жилийн ойгоор анх улсын хэмжээний математикийн олимпиад явуулсан юм. Математикийн улсын ЇЇ олим пиадыг угтаж бид дунд сургуулийн мате матикийн хөтөлбөрөөс хальж, орчин үеийн математикийн зарим чухал сэдвээр жижиг товхимол боловсруулаад хэвлэлд шилжүү- лэхэд бэлэн болгов, Үүнийг сургуулиудад хүргүүлснээр хүүхдийн математикийн мэд лэгийн хүрээг өргөтгөнө, Оролцож буй хүүх дэд тусгай бэлтгэн боловсруулсан .прог раммаар хичээл заах болно. Пионер сураг- чид олимпиадад хэрхэн бэлтгэж юу анхаа рах вэ? Сурагчдад анхааруулах ерөнхий хоёр гурван зүйл байна. Сурагчдын тооны мэдлэг хэд хэдэн замаар өргөжиж байна. Нэгд хичээлийн процессоор, хоёрт хнчээ- лээс гадуурхн дугуйлангийн ажлаар, гу- равт хичээлээс гадуурхи лекц яриагаар, дө ревт сурагчид бие дааж ажиллах байдлаар -| тавд багшийн удирдлагын дор ажиллах 35- рэг юм. Шувуу агаарт дулдуйдаж нисдэ- тийн адил хүүхдийн математик эзэмших Уралдан бодоцгооно уу? Пирамидын суурь 4 хурц өнцөгтэй ромбо ба түүний бага диагоналийг дайруулан татсан боловсролын хоёр даваанаас ш пиадын хоёрын даваа буюу эцсийн гол тулгуур бие даах ажил юм. Орчин үед математик нь, мэдлэгийн болон сэтгэлгээ- ний бүх салбарт түгэн нэвтэрчээ. Иймд манай гэрэлт ирээдүй--залгамж үеийнхэн насны залуу цагийн эртэд матема тикийн мэдлэг эзэмших . хэрэгтэй байна. Ямарч мэдлэг мэргэжил сонгон авахад ма тематикийн мэдлэг эзэмшээгүйгээр амжил» танд хүрч чадахгүй юм. Математик нь хү нэзс онцгой авьяас шаардах зүйл бишээ, Харин хүсэл байвал хэн ч судлаж болох учир залуу бага насандаа түүнийг эзэмших хэрэгтэй юм. Өөрөөр хэлбэл математикийн мэд | лэгийг ухамсартай эзэмших арга ба- рилыг хэлж байна. Ухамсартай бие бүхэн хэзээд мар- : текддаггүй ээ. Ма тематикийн бодлоо о бодох явдал нь " 1) математикийн бү- ! төэлч ажиллагаа- : ны лаборатори юм. Бодлогыг бие дааж бодож бай- гаа нь ба- гахан хэмжээний нээлт хийж байгаа хэргГ мөн. Ийм бага хэмжээний нээлт хийж бу. рах нь ирээдүйд том хэмжээний нээлт хийк эх сурвалж болж өгнө. Олимпиадад бэлтэ гэж, хүүхэд бүр олон бодлого бодох нь чу хал байна. Хүүхэд та нарт тоо бод бас да. хин бод гэж хэлмээр байна. 5 Б-22::2-2--2-20:2227520с 59589 лмуллэшмссиЛННЭЦНЭ Хо л лг » Математшкийн олимпиадын Тухай сонсгох Нь Математикийн олимпиадаар ерөнхий бөловсролын сургуу- лиудын У--Х айгийн сурагчдын математикийн даваанд аймаг, хогын алгарсан Х ангийн 1 сурагчийг Улаанбаатар диагональ огтлол адил хажуут тэгш өнцөгт гурвалжин ба тал- бай нь 9 энэ диагональ огтлол суурийн хавтгайтай 0 өнцгийг үүсгэнэ. Пирамидын эзэлхүүнийг дорхойл. Үүнд: 4 --0,75 дм2, а--37215" Ё--068221 байхаар тооцоол. Хүүхдүүд ээ! -- Та нар энэхүү “бодлогыг бодмогц хариуг манай сонинд ирүүлээрэй, ТтО- шутьт л ллмлмилы лмлчочтылтылтылтчлмөмлчлтөнтчлмлтылчт хэмжээнд тохирсон бодлого жишээнүүд бодуулна, Олимпиа- дын эхний давааг сургууль бүр дээр 1966 оны гуравдугаар са рын 7-ноос 14 хүртэл явуулна. Нэгийн даваанд 5--10 дугаар ангийн сурагчдыг хамруулж, анги бүрийн аврага тоочдыг шал гаруулна. Энэ давааны бодлогын эх сэдвийг зохиох ажлыг анмаг хотын сурган хүмүүжүүлэх ухааны кабинет хариуцна. Хоёрдох даваанд 7,8 жилийн сургуулиас бол ҮЙ ангиас 1 сурагч УШ--Х анги бүрээс 2 сурагч бүгд 7 хүнтэй баг шалга руулж оруулна. Олимпиадыг удирдах, зохион байгуулах б4- гийг шалгаруулах, шалгарсан багийг аймаг, хотын тэмцээнд (хоёрын даваанд) оруулах бүх ажлыг сургууль бүрийн, тоо физикийн, заах аргын комиёс, сургуулийн захиргаа, залуучуу дын эвлэлийн хороо хамтран явуулна, Хоёрын Давааг 8 ду- гаар сарын 17-ноос 23-ныг хүртэл аймаг хотын төвд явуулна. Хоёрын даваанд сургууль бүрээс шалгарч ирсэн багууд ор- но. Тэмцээний хоёрын давааг аймаг хотын гэгээрлийн хэлтэс, сурган хүмүүжүүлэх ухааны кабинет, аймгийн ХЗЭ-ийн хофоо хамтран зохион байгуулж математикийн улсын өлимпиадад шалгаруулж явуулна. Математикийн аймаг хотын олимпиадын комисс нь олим- хотод 8 дугаар сарын 23-ны дотор ирүүлсэн байна. Математикийн улсын олимпиадад байр эзлүүлэхдээ доор дурьдсан оноог баримтална. БУР Нэгдүгээр байр 17 буюу түүнээс дээш оноо авсан. Хоёрдугаар байр 12--15 оноо авсан, Гуравдугаар байр 10--12 оноо авсан бол зохих байр эзлүү- лэн диплом, дурсгалын зүйл шагнана. Аймагт болсон математикийн олимпиадад шалгарсан УЦ, УШ, 1Х ангиас тус бүр нэг сурагчийн бүртгэлийг аймгийн комиссоос математикийн улсын олимпиадыг зохион байгуулах хороонд ирүүлэх бөгөөд тэднийг математикийн улсын олим- пиадыг зохион байгуулах хороо дипломоор шагнана. . Улсын математикийн олимпнадад 1--У байр эзэлсэн Х зан " гийн сурагчдын суралцаж байгаа сургууль, тэднийг олимпиа Төгсгөл бь 8 дугаар зүшм « “зьт-тытыттыт-тэтэтэтэттэтэтылтылмллмтчимл-тт 4 ӨМНӨГОВЬ. Хзабогд сумын хэсэг сурагч малчдад туслах цуваа гаар таван тэмээ заг, хайлс, 63 шуудай аргал, нилээл түлээ түүж малын 12 хороо сэлбэн засч, гуР ван худгийн мөс аралгаж, бууц цэ вэрлэж, эмнэг тэмээ эдэлгээнд сур гаж, нэг үнэг, дөрвөн туулай аг- нав. ё-/ Пионерийн ахлах удирдагч ЇН. ДУЛМАА. -ф« ӨВӨРХАНГАЙ. Хайрханду- лаан сумын дунд сургуулийн пиО- нерүүд залгамжлагч (П чуулга угтаж, хөдөлмөрийн явуулж, яс 8840 нг, тос 383 кг цуглуулж, нэгдлийн Манай «Аялхүү». хэзээ цэгэн цагт танай сургууль дээр очно. Тэ гэхэд хүүхэд та нар юу гэж ярил- цахаа ийнхуү бэлтгэж байгаарай! Аялагч хүүхдүүд манайхаар ирээсэй! Нээрээ та минь хүрээд ир- вэл бид юу гэх билээ? -о«Пионерийн үнэн» сонины газраас яваа эрхэм жуулчид та нар, манайхаар тавтай морилно оруулна уу| гээд л сургуулиараа гэцгээлн манаихаар ирвэл -ш За байз, тэд чинь таван чиг тай асуулт тавих байх Гэж Сал4а- ф ны дарга С. Чулуунцэцэг халмэгн, 9 Буян-өлзий яриаг нь өлгөн авч, -о- Түүхчхүү аманцраараа эхэлж асуух байх. Тэгэхээр нь: - Манай нутаг, түүх шеастрын Ф ариван сантай гээд л тус бүрдээ ф Нэгэн содон түүхайг хадгалсан 2 хаан, хатан, арван гурван өвооны- Б хоо тухай ярих болно доо, Зөвхөн ф Нэгийг нь дурдвал эрт үед Тор- 8 гууд нэгэн ноёныг Эмчлэхийн тул 9 лам нар эцгийн эр ганц (Өнчин за ө луу)-хүнийг олж Эмээл хазаартай » Морь унуулж зэр зэвсэг " агсаад 8 амьдаар нь бунхалсан гэдэг чинь Ф сєєсөеөєөөЗдөсс Нийслэлийн 22 дугаар сургуу лийн онц сурлагатан Батнасан сурлагаар хоцорч яваа нөхөддөө даг ямагт тусалдаг сайн пно- пер юм. Нэгдүгээр улирлаар гул суралцсан Гармаа, С. Мяг- марсүрэн нарыг дааж аваад 2 йугаар улирлаар үүрэгтэй сур- галаа. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) онц сурлагатан Батнасан, С-.. Мягмарсүрэнгийн ХИЧЭЭЛД 17- сэлж байгаа нь, Багш С. БАЛГАНГИЙН авсан гэрэл зураг, ӨФ9909909909999992--Э399- өзөссосөэтлэөссбөсөсоөөөөӨӨӨӨӨӨОөэтэтсоттэээтээт малчдад 352 ширхэг төлийн нэм- вийн 8,10 жилийн мучотмтмтмтмитилмлчититититититилилтмлтититылтитилтилэи өөөөөөөөөөгөсөөсөөөөөөөөс дөөөдӨөдӨ бӨөөөөөөөөөөөөсөсөсөөөдоб гаг. 4 "7ЛҮ ЗусгЗдаугас-5 НИДТ 01177117977 -1.л20 п---т, нээ, 230 ширхэг элгэвчээр бэлэг барилаа... АлдААААМллААААЛЛЛгУЛЛ ЛЖ Пионерийн ахлах удирдагч Б. ЖАНЧИВ. жиллйн дунд сургууль дээр тэр байна гээд л хөвч дээр шовойж харагдах «Харуул овоо» тийш заа на. Хайгуулхүү юм асуувал үхХ- рийн ширээр гөвдүүлсэн тоохнугаа (гутал) өмсөөд ууланд дагуулаад гарна. -Оточмаа ох4н элдэв юм шал гаавал яана? - Хонхот Булганы хөвөөгөөр чацарганы хөх мод дуниар татдаг билээ. Чацаргана нэрж цэвэр тос гаргасан нь хичнээн их үнэт эм болов оо. Та аваад явна уу? гэнэ. - Зургиймаа сэтгүүлч шинэ соргог юу байна гэвэл юугаа х9- лэх билээ? - Залгамжлагч ЦП чуулган уг- таж хайж байгаа ажлаа л танил- цуулна даа. Мөн Минжийн хазуур (овоохой) юм уу, эсвэл намар алим хураах үеэр ирж судалбар хөрөг авч болно гэхгүй юу? Бид гол омаа орхилоо! Зохиолхүү - Та нар «Залгамжлагч» сЭТ- гүүлийн 40 жилийн ой угтаж юу хийх гэж байна гэзд ирвэл. юу ярих вэ? -- Харин ээ. 6 дугаар бүлгийн нионер бид улирал дараалан 100 хувь сурлаа гэх үү? бага хэрэг биш үү? - За тэгвэд «Залгамжлагч» сэт гүүлийн аянд гарснаа, зарнм маань «Залгамжлагч сэтгүүлийн нэрэмжит уралдаанд өролцөхоор бэлтгэж байгаагаа ярья л даа. Ха-Ф вар болохоор хүнсний ногооны тал байд ажиллаж, мөд суулган, шинэ дэцэрдэг байгуулах, төл бойжуу- лахад бүх хүчээрээ туслалцахаа хүртэд ярина байгаа гэцгээв. Эвө яриа Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн сургууль дээр болсон юм. : Х. ГАНБАТ. Фөоөөөөөс 2 Ө08Ф9060 өд0Ф9ФӨ09Ф9Ө0Ф909000009Ф цувдая 6 техникийн” 4 БАЯНХОНГОР. Төвийн 10 тө- дунд сургуу- Ф доктор Ж. Ганбатын 9 бүч зүүгдлээ. Ж. Ганбат индэр дээр гарч дийн йнозерийн «идэвхїний сур- гууль» нээгдэн тусгай яачнаг маар хичээллэж эхэллээ. Мөн Ын сурагчид Өлзийт сумаар явж ХН-ын Төв Хорооны шийлвэр 24: талчлан дөрвөн удаа концерт ТО Пионерийн ахлах удирдагч С Б. ДАШШПУНЦАГ. 4- УЛААНБААТАР. Хотын Бэр нерийн зөвлөл В. И. Ленинай рэмжит монголын. “пионерийн ОР- Сдонд:Д: Сүхбаатарын мэндэлсний 73 жилийн Ойг тохиолдуулан «Сүхбаатар шиг сурч, ажиллая» гэсэн сэдэвт өдөрлөг явуулж хн дэт пионер, партизан Тогтох гуа! Сүхбаатартай хамт хувьсгалын Х3- рэгт хүчин зүтгэж Явсан тухайгаа ИРЭЭДҮЙН ТУХАЙ-. БОДОЛ, Манай сонин 7 БҮОЛрээгэ», ГЭЭ 27-14 яв Х..даддлалллллллллларЛЛЛ2О лын Энийг дурсан ярилаа. Сүхбаатарын районы МХЗЭ-. ийн Хорооны ажилтан Ш. ДАВААСҮРЭН. 4 ТӨВ. Зуунмод хотын 10 жи- лийн дунд сургуулайн шнонерийн ї танхимын ДЭРГЭД «Идэвхтний зөв. лөл» байгууллаа. Зөвлөл Нь Дот- роо хэд хэдэн салаатай бөгөөд до- лоо хоногт нэг удаа цугларч бүл- гийн Ээлжит ажлаар хийх зүйлээ 4. сургуулилана. Зөвлөлийн ажил нь /. шугам жагсаал: хийж, | мэдээлэл авч эхэлнэ. Зөвлөлд бүлгэмийн ! зөвлөлийн гишүүд, бүлгийн дарга, бүлгийн удирдагч нар оролцож байна. Ч ? Пионерийн ахлах удирдагч Д. ДАВДАЙ. ЛЧ, ТЭМҮҮЛЭЛ ы бага хурал ЯЛА ас 28 Руссэж цээр 741211/111144112 Сонин түүх Ёо Өгдөөний наран мандаж их хотын хуур хангинаж гарлаа. туслаа. алхаж Ф тїрлээ. --Хүүхэд та нар тун азтай үед төрж, 2 амар жимэр өсөн торииж байгаа улсаа. Та 9 нарт ийм аз жаргал олгож өгөх тэмцэлд ф ахмад үеийнхэн нх юм хийсээн. Манай энэ 5 сургууль анх 1964 оны 9 дүгээр сарын 1-нд 5 э өӨөөсөөөөөөӨӨӨӨРӨӨРӨӨӨӨӨӨӨФ) ши бШф дуу Хаа л бол баярын ө байдлаар чимэглэгджээ. Доктор Ж. Ганба- Фтын хараа хотын баруун хойт дүүрэгт шил 9 жив. Ном эрдэм сурах замыг нь заан гэрэл ё түүлсэн ачлалт сургуулийн нь арван давхар 9 ягаан барилга нүднээ тодхон ө настай ч гэсэп өвгөн доктор одоогоос 2)! Ө жилийн өмнө хаалгы нь татсан Б 8:702 -- Энэ ч биднай үүрэг болохоор фСургуулна. олж хармагцаа 70 дурсгалт сэтгэл хөөрөн, ф хөл хөнгөрч, таягаа 9 тулахаа мартан за- Өлуугийн цог жавхаагаар Ф Доктор Ж. Ганбат тэр сургуульдаа уриг- Өө дан яваа нь энэ билээ. Тэрээр мянган зүй- 9 лийн бодолд хөтлөгдөн энэ тэрийг эс хайх- ф ран явсаар улаан цэнхэр хосолсон галстуг- 9 тай охид хөвгүүдийн дунд орж ирснээ сая л ухаарлаа. Бүрээ бөмбөрийн дуу инжиг- Ф нэж, бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэр уншиж, хүзүүнд пнөнерийн гарлаа. «Тусгай сургууль» нэртэйгээр 8 ашгитай 50 гаруй сурагчтай 4 багштай байгуулагдсан Дд юм. -- Хүүхдүүдээ! Хамгийн анхны сурагчийн нэг нь би байна. Тэгэхэд хэлгүй, дүлий, ха- раагүй хүүхдүүд энэ сургуульд орсон юм. Тэгээд Ч «тусгай сургууль» гэж нэрлэсэн юм шүү дээ! гэхэд «Та арай тийм байгаа- гүй биздээ» гэсэн Дуу танхимаас сонсогд- лоо. -- Тиймээ хүүхдүүдээ! Би тэдэн шиг дү- лий, хэлгүй байсан. Таван настай байхад аюулт өвчний харгайгаар чих минь дү- - лийрч, хэл минь татсан юм гэнэлээ, Есөн настай энэ сургуульд орсон. Бид анхны жилдээ дохногоор ярьж байлаа. Хоёрдахь жилээсээ ганц хоёр үс хэлж сурлаа. 3 дахь жилдээ буюу 12 настай байхдаа 59--60-аад хан үг хэлж чаддаг байлаа. Гэвч бидний хувьд, багшийн минь хувьд өндөр амжилт байлаа. Анхны үед бидэнд Болгар мэргэ) жилтэн Тютонжива, дараа жилээс нь мон, гол багш Хоовой, Намжилмаа, Лхагваа нар зааж байсан. Энэ багш нарын минь ач, зүтгэлээр бид 10 жилийн боло олж авсан юм. Ингээд миний бие ЗХУ-д явж | д. суралцаад эмчийн мэргэжил эзэмшиж, 4 ирээд 40 жил энэ мэргэжилдээ ажиллаж байна. Бас эрдмийн зэрэг хамгаалж доктор цол хүртлээ. «Амьд яваа хүн алтан аяга наас ус ууна» гэдэг: ёстой үнэн үг юм. Анагаах ухаан хүчтэй хөгжсөн орчин үед хэлгүй, дүлий, хараагүй хүн байхаа боль- жээ. Манай улс хараагүй ба дүлий, » гүй хүмүүсийн асуудлыг 2000 онд бүр мө- сөн шийдвэрлэж чадсан учраас энэ “сур- гууль маань эрхтэн бүтэн, эрүүл саруул та нарыг сургах ХХЇХ дунд сургууль болон хаягаа өөрчилсөн юм. Тус сургуулийг төгс сөн олон хүн хараатай болж, хэлд орж сонсголтой болоп улс эх орондоо хөдөлмөр | заж, бийнэ. Энэ бол хайрт нам засгийн » гэгээн ач тус, Та иар ч ялгаагүй нам. төрийнхөө ач гавьяанд сурч Шихаал1 бай. на гэж доктор Ж. Ганбат айн ярьсан зүйл хүүхдүүдийн сэтгэл хэн олс 1 зүйл бодогдуулав. Үнэ Ё р уу хээр ч сонин түүхээ ЭЕ П.ЖАНЧИВ. “6 дугаар сургуулийн пиоперийн: удирдагч) ЁЗрл "ТОО БОД БАС ДАХИН -БОД| "МАТЕМАТИКИЙН АВСТРАКТ АРГЫГ “ФИЗИКИЙН ШИНЖИЛГЭЭНД, А"ИГЛАЖ БАЙСАН ТҮҮХЭЭС Матемагнк бол зөвхөн байгалийн хууль, бодит хэмжигдүүнүүдийн хоорондох харь- цааг товч илэрхийлэх хэлбэр буюу практи- кийн тооцоог гүйцэтгэх арга биш, бас түү- ний австракт хууль, дотоод .уялдалгааг ашиглан, байгаль ертөнцийн шинэ жам ёсыг танин мэдэж болох хүчирхэг зэвсэг мөн. Үүний гайхамшигт сайхан жишээ бол физикийн шинжлэх ухааны онол юм Фи- зикт зөвхөн туршлагын үр дүнг тайлбарлах онол хэрэгтэй бус, мөн үзэгдэл юмыг турш лагаас өмнө танин мэдэж чадах онол бас хэрэгтэй. Ийм онолын дүгнэлтийг хүн сүүлд нь туршлага дээр шалгадаг юм- Туршлага р бүрийн онол, таамаглалын зөв буруу болохыг шийддэг. Гэвч заримдаа онол өөрөө гоё агуулгатай байдаг бөгөөд энэ нь уянгат сайхан хөгжим лүгээ адил байдаг. Ийм онолын зарим нь туршлага дээр яв цав тохирдог. Тийм онолыг бид математн- кийн бүтээлч чанартай | холбох хэрэгтэй. Хүний оюун ухааны энэ гайхамшигт чана- рыг үгүйсгэх цэвэр практицизмийг баримт- лагч хүмүүс хааяа байдаг. Гэвч түүхийн баримт түүнийг няцаана. Астройомч Да- верье уран гэдэг гаригийг анх тооны аргаар нээсэн түүх, их эрдэмтэн Джеймс Кларк Максвлел цахилгаан соронзон долгионыг бас харандаа цаас хоёрыг ашиглан бодож ОшалтталЛжЭн. угалнА/гЛАЛ/ҮЛЛЛА. кор гелтА/ үүнлааллтанна анал Математикийн хатагтай Огцорсон генерал Корвин--Круковскийн гэрт шөнө болсон хойно түүний 12 настай бага охин Соня алга болчихлоо гэсэн үй- мээн дэгджээ. Охины байхгүй байгааг анх гэрийн хүмүүжүүлэгч франц эмэгтэй ажин сандарч ээжид нь, --Хатагтай| Мадемугзель ССофья орон- доо ч алга, өрөөндөө ч алга| Алга болчих жээ| гэжээ. Гэвч хүмүүжүүлэгч эмэгтэй, урд нь бас нэг удаа шөнө орой болсол хойно гэрийн нь уншлагын өрөөнд франц роман уншиж байхад нь тааралдсанаа са- наж, бүгд уншлагын өрөө рүү орцгооход, Соня аавынхаа түшлэгтэй өргөн сандал, дээр, гартаа ном барин, нойроо хулжаазих сан сууж байжээ. Үүнд: Их сонирхол тө- рүүлсэн зүйл гэвэл гартах ном нь дур бу- яаам сонирхолтой роман биш, харин алгеб рийн сурах бичиг байсан явдал зөм. Математик нилээн сайн мэддэг байсан эцэг нь бусдаас илүү их гайхаж --Наад номоосоо ер нь өйлгож байна уу гэхэд --Ойлгож байна, бүгдийг ойлгож байна. аш сонин байна гэжээ. Эцэг нь инээмсэг эж » --Ингээд я мана гэрээс математикч төрж гаргх нь энэ үү. Гэвч, эмэгтэй хүн эрдэмтэн болох тохиолдол оросын түүхэнд огт гараагүй юм гэдгийг санаарай, охин минь гэжээ. Удсан ч үгүй 18 настай Софья Ковалевская, Европын дээр үеийн их сур гуулиудын нэгэнд орохоор Гейдельберг рүү очжээ. Оюутан Ковалевская өөрийн идэвх зүтгэлээр бүгдээс ялгаран эрдэмтэн багш нартаа бахархал төрүүлжээ. Тэрээр тэр үед функцийн онолыг онц их сонирхжээ, Энэ онолыг үндэслэгч нь Берлинд амьдарч байсан аугаа их тооч Веперштрасс байсан юм. «Эрдэмтэн Веперштрассын өөрийн нь шавь болсонсон бол хичнээн сайхан бэ?» гэдэг бодол Софьягийн сэтгэлий нь түг- шүүлсээр, энэ хүсэл эрмэлзлэлдээ хөтлөг- дөн, Берлин рүү очжээ. Эрдэмтэн, Ковалевс каяг элэгсэг, даруу байдлаар угтаж, түү- ний ирсэн явдалд багагүй их гайхаж, --Ингэхэд хүү минь! Хэдэн настай вэ? гэж асуув, --Арван естэй гэж хариулахад нь, --Аа ... Миний онолоор хүн болгон ч биш зөвхөн төгсөх курсийн оюутнууд л хя- чээллэдэг юм даа. --Гэвч та намайг шалгаж үзэхээсээ дур гүйцэхгүй биз дээ гэж шалгаан гуйхад нь, түүний онолыг судалж ойлгоход, эмэгтэй- чүүдийн хүч хүрэхгүй гэдэгт итгэж байсан профессор, их өрөвч зан гаргаж, --Шалгах гэнээ! Нилээд чадварлаг оюут нуудад зориулж бэлтгэсэн бодлогууд над байна .Бодож үз л дээ. Чамд нэг долоо хоногийн хугацаа өгье. Хэрэв бодож чад олсныг, хожим. эрдэмтэн Херц туршлага дээр нээсэн түүх, агуу нх эрдэмтэн Альберт Эйнштейны харьцангуйн онолыг хожим ор- чин үеийн физикийн үй түмэн туршлага батлаж байгаа түүх Английн нэрт эрдэм- тэн Поль Дирак позитрон гэдэг эгэл бөэ- мийг бүх шинж чанарын хамт тооны ухаа- ны аргаар урьдчилан нээж, сүүлд туршла- гаар батлагясан түүх, Японы эрдэмтэн Хи- деки Юкава 1935 онд пи мезон гэлэг ато- мын цөмийн хүчийг тодорхойлог нэгэн эгэл бөөмийг мөнхүү тооны ухаанаар олж, бас түүнийг сүүлд нээсэн түүх, 1933 онд Швей царын физикч Вольфанг Паули нейтрино гэдэг бөөм байх онол хийж түүнийг хожим нээсэн түүх, Америкийн физикч Муррей Геллман 1962 онд омега минус гиперон гэ- дэг бөөмийг мөн тооны аргаар олж түүнийг туршлага дээр 1964 онд нээсэн түүх энэ бүгд бол тооны ухааны агуу их хүчин чад- лыг илтгэнэ. Америкийн физикч Геллман, Цвейг нар кварк гэдэг шинэ бөөмүүд ма- терийн дотоод бүтэцийг тодорхойлно гэж математикийн нарийн аргаар бодож олсон бөгөөд энэ нь үнэхээр гайхамшигт сайхан онол юм. Энэ бөөмсийг одоо дэлхийн олон лаборатори эрж байна. Магадгүй бас дахин математикийн гай- хамшиг нэг харагдаж болно, Биологи, психологи зэрэг шинжлэх ухааны нарийн асууллуудад мөнхүү математик нэвтэрч байна. Энд бас туйлын гайхамшигтай нээл- түүд гарна. Физикийн ухааны эрдэмтэн Д. Чүлтэм Тоо бодох гээд үзэг дэвтэр барилаа Толгой дотор нь цана бөмбөг, орлоо, вал яахав ярилцана | биз гэв. Софья тэр яриаг нь хойшлуулахгүйгээр шийдэж, тэр дороо профессорын дэргэд сууж байгаад бүх бодлогыг боджээ. Тэгээд удсан ч үгүй, профессор Веперштрассын жинхэнэ шавь болж эрдэм шинжилгээнийхээ ажлыг эхлэн бичжээ. Үүнийхээ дараа бас Софья дифоен циал тэгштгэлийн »онолоор ажиллаж да- раа нь Софья Ковалевская, эргэгч хатуу биеийн хөдөлгөөний тухайд, механик мате матникийн хүнд бодлогуудыг сонирхон орол дож тэр үенйн томдохөн эрдэмтэд бодож чадаагүй бодлогуудыг беөдсон ажээ. Шинжлэх ухааны төмөохон нээлтүүд хийс ний нь төлөв Парижийн академиас дээд зэргийн шагнал олгож Европын сонинуу- дад «Математикийн хатагтай» гэж нэрлэх болов. Мөн Геттингийн их сургуулиас тоо- ны ухавны доктор, гөд0 сайхны ухааны мастер гэдэг эрдмийн дээд цол хэргэм ол госон байна. Математикийн доктор цол дэлхийд анх түрүүн авсан эмэгтэй Софья Ковалевская эх өрондоо ирж ажиллахыг хүссэн боловч хаант засаг зөвшөөрсөнгүй. Харин хэдэн жил өнгөрсний дараа эр- дэмтэн эмэгтэйн нэр дэлхий даяар түгэж тархсан тэр үед Софья Ковалевскэяг хаант оросын шинжлэх ухааны академийн сурвалжлагч гишүүнээр аргагүй сонгосон юм. Баатарсүрэн орчуулав, (Одон орныг судлах оргилын ажилтан) Математикийн ОЛИМПИадын тухай СОНСГОХ НЬ Төгсгөл, Үргэлжлэл нь нэгдүгээр нүүрт лагын явцыг үзэж, ажиглаж, сонсож дорхи Фгүүлэлийг дог биз дээ! Тэгэхдээ дад амжилттай бэлтгүүлсэн математикийн багш нарт Соёл Гэ гээрлийн ажилтны Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Хорооны тусгай “шагнал олгоно. Аймаг хотын болон улсын олимпиадад онцгой амжилт үзүүлсэн сурагчдыг хувийн хэрэгт тэмдэглэх, төгсөх ангийн ссурагчдыг тодорхойлолтонд нь бичихийн хамт зохих ангид математикийн хичээлийн шалгалтгүйгээр дэвшүүлэх ажлыг сургуулийн захиргаа хариуцана, Аймаг, хотын олимпиадад мгэргүүн амжилт үзүүлсэн УЦ, У!И!, ЇХ ангийн сурагчдыг инд нерийн зуслангуудад үнэ төлбөргүй амруулахын зэрэгцээ ул сын олимпиадад сайн амжилт үзүүлсэн зарим сурагчдийг зо хнх шатны сургуульд математикийн шалгалтгүйгээр элсүүлж авна. Аймаг, хотын математикийн олимпиадыг аймаг хотын ГЭ- гээрлийн хэлтэс, ХЗЭ-ийн хорооноос томилогдсон тусгай ко- мисс удирдана. Улсын олимпиадыг БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хороо: Ссёл Гэгэзрлийн Ажилтны Үйлд- вэрчний Эвлэлийн Төв Хороо, Дээд тусгай мэргэжлийн дунд боловсролын хорооноос томилогдсон математикийн улсын “Фанмпиадыг зохион байгуулах хороо удирдана, Уаанбаатар хотын”Д. Сүхбаатарын нэрэмжит 2 дугаар 10 жилийн дунд Ч. гуулийн.9-ийн в, 10-ын в ангиуд. тооны хичээлээр үйлдвэрийн сүргэхгүлээүхий байна. Тэд дээд тоо үзэж, судалж, ангиараа 100 хуасзАлАд байна. Эдний сур бичлээ. / 1 Та нар гэртээ дөнгөж оруут «Ээжээ| би онцсайн авлаа| гэсэн баярт-мэдээ дуулгаж хариуд нь «Сайн байна! Миний хүү ..ми ний охин» гэсэн элэгсэг сэтгэлийн үг сонс «Тооны хичээлээр онц авсан шүү» гэвэл «Бүр сайн байна! ул- ам л хичээгээрэй» тэсэн давхар талархал хү лээнэ! Тоо бол оюун ухааны шургуу дасгал их хүч шаардана. Бас шинжлэх ухааны бүх төрлийн салбарт түүний үр нөлөө үндэс болдог билээ. Харин та нар яагаад онцсайн дүгнэгдсэнээ тунгаан болддог уу? Хичээлээ сайн мэддэг, гэдгээ багш, анд нөхөддөө үзүүлснээс үү? Аль эсвэл хий. хоосон ЧЭЭЖИЛСНЭЭ тангад ном шиг уншаснаас уу? Магадгүй хэн нэгнээрээ шивэгнүүлж, хүний санаа бодлыг хуулбарласнаас уу? Ер ньний нуугүй хэлэхэд зарим хүүхэд «Осолтой рольд орлон тоглох» нь үзэгдэнэ, Тэд багшаа залилж чадвал онц, эс чадвал муу авч байдаг. Ийм хүүхдийн-маргаашийн хувь заяа хэрхэн олигтой байх билээ? Ха- рин эл ангийнхны хувьд бол шаардлага маш чанд учир сайн, онцсайн авах нь тун амаргүй гэнэ. Гэвч Бавуудорж, Балжмаа, С. Оюун зэрэг олон хүүхэд тооны төрлийн бүх хичээлдээ онцсайн суралцаж байна, ( Эл ангийнхан бусад сургуулийн үе тэн гийн хүүхдүүдтэй жишихэд тоогоор хавь- гүй илүү нь харагдана. Муу авчихаад уй- лах, гутрах явдал байх уу? Гэвэл бий шүү дээ. Гэтэл муу гэдэг чинь ахиад чамтай яриатай шүү! Чи бэлтгэ! Ахин ахин бод! гэсэн үг тул чи тэсвэртэй бөгөөд шургуу сурах хэрэгтэй шүү дээ. Эд нэг бодлого бодохдоо илүү сайн, ул мөртэй ажиллас наас нйм үр дүнд хүрчээ. Хэн «амархан» зам эрж, хүчээ үл шавхан, толгойгоо үл ажиллуулна вэ? Тэр хичнээн онцсайн ав лаа ч хэзээ л бол хэзээ гуйл нь цухуйна, Хичээл дээр бүх л. хууль, дүрэм, томтёо, теоремыг чамд тайлбарлах хэрэггүй, Тэгвэл чи юугий” нь бодож, сэтгэж сурах юм бэ? Харин чи сурах бичигт «Тарган» үсгээр би- чигдсэн дүгиэлтийг өөрөө гаргаж чалдаг болохыг хичээх нь зүй... --Энэ бодлого чинь арай биш шиг байна. Энэ теорем чинь батлагдаагүй байна. Энэ үзэгдлийн учир шалтгаан төдорхой бус байна гэж багш иарынхаа ярихыг та нар сонссон байлгүй. Энэ юу гэсэн үг вэ? гэхээр чиний санаа бодол бол улалзах дөл юм. Түүнээ улам дүрэлзүүлээч! Тархиа ажиллуулж, түүнд залхуурах зав өгөхгүй байгаач! гэж хэлж байгаа юм. Ингэж їнургуу ажилласан цагт --Ээжээ! Би оннсайн авлаа! Тэгэхдээ асуусан бүхэнд дүүрэн хариулж байгаад тарган тав авлаа тэж нүүр бардам хэлэх эрхтэй болно. С. Жамсранжав 1 Тайлбаргүйгээр Ээ рргэнүт 2: х огт, Түрүүч нь 4. 3 дугаар солпад | “энвэжэвэвличээнэлииаэилиэлчилигиийииилиэч-йлиличилийина,/ ЇЁС: -Баячир Жованан Хатуужил Ба Балбаж нүдээд ч түүнийг уйлуу Усжаехижэчэсхь ялахгүй с Хайрт аавьгаа нас барахад л Харин” нэг уйлсан гэдэг. Тэр явдлаас хойш хоёр жил өн- ЭА БуВ2.7 гөрч Гэр зуураа-Жованни-ахмад. нь Усан-Онгоц ч харахыг байж Уудам тэнгист ч очихыг байж. Арнун өглөөтэй ч золгохоо байж Аврага онгоцтой ч учрахаа байж Арван насыг гүйцэд наслаж Ажилд хийх ч хэрэгтэй болж Өчүүхэн хөлс шан горилж Өдөржин дэлгүүрт ажиллах бол лоо Баячуудын тээшийг гэрт нь Байнга хүргэдэг байлаа. Үмх талх хүлээсээр байгаа 7 Өвчтэй эх, нялх дүүгээ бодоод | “Хүч хүрэхгүй хүнд тээшийг ч Хүргэж эгөхөөс буцдаггүй бай лаа Бор гэдсээ гэжээхээр Боодол гоймон олох гэ» Өвчин ханиад хүрсэн ч Өөрийн эрхгуй явлаг байлаа. 112 Идэж уусан хоол ундгүй Эцэж ядарсан Жованни хүү Элэгдсэн хөнжлөө нөмрөө” Дуг нойрон дундаа Түмэн юм зүүдлэж Үлгэрийн гайхамшгийг үзжээ Алс тэртээ нэгэн орноос Асар их галх иржээ. Эмгэнэж зовсон зэжид нь бо Эм хүртэл ирсэн байлаа. Айл хунарын ядуу хүүхдүүдэд Аятай хөөрхөн гоглоомууд у Сьсн сэх ир жээ. Харин тэгтэд сүмийн хөнхууд , 7 |Хамаагүй дуугараад байдаг нь юу 3 : : ва? Амтат нойрноосоо сэрж, Анхаарч сайн чагнавал є Шөнийн харанхуйг нэвтлэн байж Сүмийн хонх чихэнд чийр болно. Зарын хонхны хахирган дуу шо Завсаргүй нойрыг хулжаажээ, Шавар ханын цаана шуугнаа дэг 5 нь нонх өөд алмайран чниртэнэ Илчгүй дэн тортгоо манаргана. Хоод нэхээд дүү нь чарлана Хонхны Дуу өндөр нам болно. Өглөө болтол яалт? ингээН хэвтэх т 1 вэ? Өлөн Жованэи босон гудамжинд : Хаа ч юм аюул гамшиг болжээ. Хаашаа явахаа хэн ч мэдэхгүй ” Хандсан зүгтээ хүмүүс гүйлдэнэ Хойноос нь дагаад Жованни гүй- . нэ, Зугадан гүйж яваа хүмүүс Зарлалын самбарын гэрэлд хар вал Эргээ хальсан голын ус, Эрчилсэн үеэрээр оволзож байлаа . Өндөр газрыг чиглээрэй! 4 сшдоҮсМ ЗулсаДх мо ХЛЛЛЭАУд Єоын Өчөр хурдан гүйгээрэй! Ууланд хэрэв гарчихва. Усны үеэр аюулгүй! Өнөө ээж дүү хоёр минь Ингэхэд одоо яанаа! Ойр дөтийн замаа Олж сонгож аваад Халамжилж тэдэндээ тусалахаар Харайлгаж одов 2Жованни Бамбарын сүртэй гялалзсан Улаан хүрэн гэрэл Бараан шөнийн харанхуйг Урах адил гэрэлтүүлнэ. 1125 Өглөө: болохын үед Үерийн ус татарч гэнэ. Хотын хэрмийг давсангүй Хорго хашлагандаа тогтож гэнэ Бөх бат хэрэм нь Бүхий л аюулаас аварч гэнэ Сандарч гэвдсэн улсуудын 01542421, 35 УЛААНБААТАР Утас28005. МАНАЙ: ХАЯГ 4-26048 Сүхбаатарын нэрэмжи дэнэ СУРЭДЭСЕЙ /6й. Ж РТ - : .г 3 -8 Шуугиви. үймээц ч зогсч бэнЭ "Үеийн нөхөдтэйгөө Жованни. Хотьц» захад очил ГЭНЭ Үерлэсэн ус долгилсоор . Өргөв хөндийд давалгааясаар Барилгын гуаянн ч хөвж яана. Вайшингийн дЭэвэрч урсч явна. Унтах нойрондоо мансуурах адал Ургаа мод салхинд бөхөлсөнө Алс урсах бүдүүн гуалинд Аюулд учирсан муур асчээ, Хөвөх гуалингаар аврал хийсэн Хөөрхий муур зовж явна Байсгээд хальтарч унана Бас Дахнад авнрч гарна. Догширч давалгаалсан голын үс Тогтож ядан оволзон урсахлаа Хоёр эргээ ууртайяа балбаж Хөөс цахран боргилон байж Самбар, мод, гуалин зэргийг Санааны зоргоор урсган байна. Орой үдшийн цаг болж Ойн сүүдэр буух үеэр Ойролцоо тосгоны үерт автсан Олон хүн салаар хөвнө Хүүхэд, хүүхэн, хөгшид Хөшиж ядарсан хүмүүсийн 28 Я ЯЦоМ БУРАҮсЭС Хөөрхийлөлт өрөвдөм дуу Хөөсөрсөн голын дунд Аврал эрэн дуурсана Амь гарахыг горилно.. 19. - Аварч туслах аниргүй Аймшитт үерийн усанд Хүн овоорсон салууд Хөвсөөр, хөвсөөр л явна Хүнгүй хоосон сал ч Хөвж яваа нь харагдана Шөнийн аюулт давалгаан Шүүрдэж- хүний нь унагаж дээ Эрэг газрыг тойрон й Эзгүй сал хөвөх нь Тунаж живсэн хүмүүсийн Дурсгал адил санагдана Аймшигт гоя намуухан шуугиж Амьтай нэгий эрэг дээр шидлэнэ Итали орон завьгүй гэж үү? Яагаад эднийг аврахгүй байна? ХЕЛМОЛУ УГ ИЙЛӨЦӨНХЧЫГ 19, “САНАСАН 4 31-298 ан «. -т Дураараа дурсиш үеэрлэсэн Дуулиа гол шуугисаар байхад Баяд ноёдын усан онсоц Хөлөг онгоц зогсоор л байлаа. Ашгүй тэгтэд їөнө болж Ё5 Ажилчны завнуд усанд үзэгдэж- Тэвдэц сандарсан хүмүүст Тусламж үзүүлэхээр сэлж яваа. Бага балчир Жованни хүүд Бачимдаж сүрдмээр ажил ч алга Худалдаа дэлгүүр бараагүй болж Хоол, ажил Олдохоо байж, Өвчинд нэрвэгдсэн эх нь Өдрөөс өдөрт доройтсоор байлаа. Өдрийн турш хог ухсаар Өчүүхэн төмс олж иржээ, Өнөө төмсийг ээждээ өгтөл Өлссөн дүү нь булаагаад идчихэж Тэгэхэд ээж нь: За яахав, Тэсч байгаад өглөө болгоё гэв Мандах наран ургаад Маргааш өглөө болоход Онгоц зогсоолын яндан Орилж чарлан дуугарч гэнэ Зогсоол буудалд ирсэн Зорчих аяны онгоц Зовж шаналсан тэдэнд Зохих тусламж үзүүлэх бол уу? Й, Хөлөг онгоцон Дээр очихоор ї Хөвгүүн Жованни явлаа Сараалжин хаалганы цаана Сахиул манаа зогссон 1 - Чив чимээгүй буудалд Чигээрээ яваад хүрлээ, Нам гүм чимээгүй мөч Нилээд өнгөрсний дараа Сүр бадруулан хэлэхдээ, Америк гүрэн цаг ямагт ! Арчаагүй ядууст тусладаг гэсэн Ё Үерийн аюулд нэрвэгдээд Ї Үгүйрч сүйдэж байхад Боов чихрээс эхлээд Будаа гурилаас аваад Элдэв зүйлийн юмыг Илгээж өгсөн байлтай, " Усан онгоцонд түүнийг Удаан байлгах ёсгүй сэн... Гэтэл түүнийг буулгахгүй эд Гэр гэртээ харьдаг нь юу вэ? Үргэлжлэл бий слтОглОооМм .. 1 Ангийн сурагчдаар тус бүрд нь нэг нэг тоо сануул, Санасан тоогоо тус бүр 2-оор үржүүл. Гарсан дээр нь 4-ийг нэм, 2-т ху- ваа! Санасан тоогоо хас! За одоо хэд үл- дэв гэж асуухад. хүүхэд бүр 2 гэж хэлж болно. Та нар яагаад цөмөөрөө адилхан тоо санасан бэ гэж багш асуухад хүүхдүүд умллмтытытытитытэтытмтитытэтэтэгэтмтмтмтмтмтитм ялж «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн тэ шүүрийн 1966 оны аврагууд. »сЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) тэр гүүн: байр эзэлсэн. хөвгүүд “Баатар, Батчулуун, Равданцэрэн, охид Цэвэл х хүү, Жавзандулам, Хуяггэрэл нар : дасгалжуулагч бэлш Баг-очирын хамт Н, Доржийн авсан гэрэл зураг ХОТ: Бага тойргийн 27 дугаар байшин 8 дугаардавхар 824,825 номерын өрөө улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, эхлээд нээрээ тэгсэн Юм байх гэж гайхах явдал харагдана. Гэвч удалгүй ямарч тоон дээр дээрхи хувиргалтуудыг хийхэд 9 гард- гийг мэдэж авна. Жишээ нь: 57-г санасан гэж үзье. 57Х2-4114, 114-:4--118, 118:2--59, 59--57--2.110-ыг санасан гэж үзье. 110Х2--220, 220--4--224, 224:2--112,112- 100--2, 2, 10-аас бага тоо сана, Гүүнийгээ 5-аар үржүүл. Мөн 2--оор үржүүл. |4-ийг нэм. 8-ыг хас, Нэгдүгээр цифрийг дар. Үлдсэний нь 3-т хуваа. 10-ыг нэм. Ямагт 12 үлдэнэ. Жишээ нь 9-ийг санасан гэж үзье. 9Х5--45, 45Х2--90, 90--4-- 94, 94-48--586,6:3--2, 10--2-412. 2-ыг сана- сан гэж. үзье. 2Х5--1010Х2--20,20--4--24, 24-4--16, 6:3--2, 10--2--12, чо 9 Хариуцлагатай эрхлэгч Г Ж. ШАГДАР . Индекс-14140 агалалалалаг 7 мТуна 9“ саранд буулаа. 87 1988 оны хоёрдугьар сарын сураад 21 наг 45 минутад «Лупа-9» мат станц сарны аргад звөлөн бууж хүн төрөлхтөн хөрн «гар барин» мэндлэв. Энз «бол Зөвлөлтийн юмнжлэх ухаа, | | жавхлан хүчин чадлыг илтгэж байва. улсгудс / зазнаг7 572 Энэ бол күн төрөлхтний баяр, бидний баярглам, Огторгуй сухлалын. өгөэгтай Бал газ амжвлт ЗөвлөХт орол, түүний бүтээлч их ард түмний гавьяа байсныт Зээзхөн тєхникийн хөгжлөөр тайлбарлаваа гэнэхэн Хврэг болно. : Шинжлэх ухааны Өнэ чухал салбарт вэлхийн хоёр том-гүрэв уралдаж байгаа !7 беед Зөвлөлт улс чиз талаар ажил кэрэг Дзёрээ хушуучиаж чухамхүү яөв- мунист шийгмийн Шинэ байгууллын давуутайг үйлс бүзэалээр Вотлон харууд- хаар байна, Сэнэлийн явв совингоор тойм тєдий тесвелегдөж “байсан хүний хүсэл мөрөө вел хэрэгжиж, хүн саран дээр ёялж Өхлэх ойртзоо тэж одоо бад хэлж болно. Огторгуй судаалын внэ гайхамшигт ёмжилт багачууд бидний урмыг балраав гэдэг авто ертөнцтэйгээ яр 2 4 ” 5: НУХҮЧЦЭХТЭ -ИЙн Төв Хороо, Д.СухвААТАР нэРэмжит Монгохын МОНЕРИЙН ? БАЙГУУЛААГЫН ТӨВ Зөвлөлийн сонин 4 21 дэх шилдээ Э 5 ч Лхагва зоригжуулж, ирээдүйн сайн сайханд итгэн тэмүүлэх урам зориг оруулж бойнь. “1966 оны хоё 101526: 307:(927) -:2532 хоёрдугаар сарын 10) үд, зо нө санта анин гам” 2 22 Ч й ЕС --чАлтайн. цагаан хаалгыг» оючн үзэхсэн ...тэж нэгэн пионерийн хэ- Цагаан цоисан дэгр бэх дусаасан гуулахсан... гэж бас-нэг нь ярихад:- мэт насан дэзгүүр мөр жирийжээ. -Хөл нүцгэн тэнэсэн муу жуул Хамтын хүч Манай нөхөрлөл 1965 онд бай гуулагдаж вжилласнаас хойш жил болох дөхөж байна. Энэ хугацаанд манай вөхөрлөл нэгданйн дэргэд байгуулагдсан Азад ахлагчтай оЁД дын СХТБ-тай хамтарч ажиллав. Үүний дүнд манай вөхөрзөлийн Хоролгарав. Нямсүрэн, Цэндсүрэн, Бямбаасүрэн зар савхин гузал 8С- ТӨн Өёж Чаддаг боллоо. : Бизьяв. Лхамбал, . Эрдэнэбилэг | нар бидэнд их зүйл сургалаа. Баяд 7 СХТ бригалдаа хэл Ончинг, тооны 11 хичээд заадгаае тадна бүжиг (83, дуу 6. шүлэг 2 зааж мөн сонирхол той яриа хийх, үдэшлэг явуулах зэргээр тусалж байна. Ер нь соёлч нөхөрлөл ямар нэг байгууллага, газартай хамтран ажлаа явуулбал ! үр дүнтэй болох юм байна гэдгийг харуулав. Завхан аймгийн Алдархаад су- мын 8 жилийн сургуулийн 6 Ду- гаар ангийн соёлч нөхөрлөлийн ахлагч С. Нанжид гишүүн 2 А.Доржгарнг “хуудсуудаар хийсэн альбом. «Явсан хүн ширдэг, харьсан шу- зуу ергөдөгр гэгчээр знэ хүүхдүүд зргэж ирнэ. Тэгэхдээ, буцсан мө рий нь ажвал явсан мөрнөөсөө бүр ондоо харагдана.Энэнь ачаа- тай ачаагүй явсан хоёр машнны мөр шэт таннгдана. Аргагүйээ, бү тээсэн ажил нь дасан дээр эзэнтэй- гээ цуг мөрөө таргалгуч яахав. Энэ мэтээр манай пвнонер сураг- чид өвөл цагийн хүйтэл жаврыг сөрөн хөдөө аж ахуйд туслах, эрэл хайгуул хийх ажилдаа ё8м-- жилт таргаж байгаа тухай мэлзэг цасан дээрх мөр сэсэн гарчиг зОор нийтлэв, Лана ллнаы ГлалнаАг ЛА ТВВБЬЫГ ТВ ЛЭ ЛА ЛЧИНБЬ ханна Л рл л амаа. //чвна. лиьланаг ава Э Ө.азагаила ава Улиналлаамна. хталжалилрыг ҮРтгчэг Хүүхэд бид сайхан юм үзэх дур гай, бас цуглуулах хүсэлтэй, Та бидний хэн нь ч гэсэн хувьдаа. ба га их, олоа цөөн боловч цуглуул- гатай байхаа. Гадаад дотоолОос цуг ларсан олон тоотой, ихээхэн: хэм- жээтэй, сонирхолтой зүйлийг үзье гэвэл та Сүхбаатарын районы чин гэлтийн клубын дэргэдэх хүүхдийн «Нөхөрлөл» нлубын үзмэрийн бу- ланд очоорой. Энд янз бүрийн ул- сын энгэрийн тэмдэг, шуудангийн марк, ил захидал, шүдэвэний хайр- цагны нүүр, чихрийн цаас, зурагт сам- бар байх бий. Бас энд «Нөхөрлөл» клубыг аних байгуулахад ОСГ-ны 9 дүгээр хорооны таван хэсгийн хөдөлмөрчид, эцэг эх, төрөл төрөгс”" дөөс бэлэглэв: дурсгасан олон төр лийн тоглоом | баримал, сийлбэр, цутгамал, ааамал, хатгамал зэрэг Н. “слэлийн 1 дугаар зургүүлийн Д, зат аюшин болжээ , Сувдаа ахлагчтай 4-в ангийнхан соёлч анги болсноос хойш ариун цэвэр. сахилга “Гурван хүүхэд зарга чирэн ай лэхэд чинг Шар хорхой бариад идчихнэ урВ: гү? алс 5 : 1 ) гэж хажуугаас нь нзгнь хошигнов. 23, с - --Сэрх цагаан богдын өргилдээр са Ё 3 тайш зорьж явна. Эд, їїсвэр гарахсан ... гэж нөгөө нь өгүүлнэ. Энэ яриа бол заа пвоиерийн - Дунд сайхан | агаараар "чээж | дүүрэн --- Үгүй. иайзуудаа! Зуны нд Хх8» ярианы мергөй ТЛмонд ЭХүраВнн6ал Ё: амьсгалж, ямар нэг ажил үйлс бү луун өдөр Хонир усны .говь, “ЦЭМ- гэсэн өрөөнд өрж АД, Надагдилын тэзхээр яваа нь илт ажээ, хэр паминигийн говиор хөл нүцгэн . Шинэ: таван жил дума | Буяган аймгийн Хутаг сумын 8 жи- | лийн дунд сугтуулийн дэртэдэх пионес рийн 4 дүгээр бүлгэм 1966 оны 1 дүгээр сарын ї-нээс шинэ таван Жил аяны цу ваанууд гаргав, «Яс өнз бүрийн ашиг- тай», Цуваагаар шилбэний яс 63 бусад яс 330 нг, «Ойн шувууд үнэт баялаг», Цуваагаар туу 4386, хур 6, «Төл бү- рийг мал болгохын төлөө», Цуваагаар загэвч (310, нэмнээ (190, төлийн тайз 6850 «Үндэсний тоглоом сайхан амралт», Цуваагаар шагай 1430-ыг тус тус цу!- аууллаа, Эдгээр аёжнад. 2-ын «А»-ангийн Ду- ламсүрэн, Г.Мягмарсүрэн 8-ын «а» ан гийн Жамьянсүрэн, Оюун, Цогт 7ДУ гаар ангийн Бат-баяр, Пүрэвдорж Төр биш зэрэг пионер буслаасаа илүү идэвх тэй оролнов, 1 с багш Жигжил Со орчин үеийн болон гүүх дурсгал- тай холбогдсон нандин сайхан зүйл тавигдсан байна. Энэ бүхэн бол хүү хэд та бидний зөвхөн соаирхон үзээд: зогсохгүй нхийг сурч мэдэ- хэд туслах чухал зүйлс байгаа юм. Манай клубынхэн үзмэрийн энэ бяцхан боловч чаясаатай булангаа улам аривжуулан баяжуулж, 4 дүгээр таван жилийн төлөвлөгөөт жилд багтааж «Интераационалын санхим» болгон өргөтгөж, зажим- даа музей болгож нээх: зорилто- той ажиллан байна. й МЛ5н Г. Асралжав 525 бат өрс сайжирч, 100 хувийн сурла- ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) энэ ангийн онц сурлагатан Рэгзэдмаа, Сувд, Самбуубаяр, Алтаннавч, Наранцэцэг, Ганбат нар, Н. Доржийн авсан гэрэл зураг «Тавап онцын» тэмдэг энгэрт нь гялалзсан 2 пионертэй уулзав. Тэр хоёрыг Жамсрангийн Занданхүү, Бүлтгэрийн Тогоохүү гэдэг ажээ. Ну руу ижил, нас адил энэ хоёр охин одоо 4 дүгээр ангид сураяцдаг бё- гөөд 14 уяирлаар өнц суралцсанаас гадна хоёулаа бүлгийн дарга мар ажээ. Энэ хоёр-ярихдаа: 1 - Бид сая 2 бүлгийнхээ явоне рийн ажлыг хамтатгаж явууллаа. Энэ удаагийн пионерийн .. ажлаар «Орон дэлхийн соний» ГЭДЭГ номын жуулчлал зохиож «Алтайн цаадах говь» гэдэг номоор маргаан явуул- лаа. Дараагийн пионерийн ёжлаар «Орчин ахуйн сонин» жуулчяал 30- хиож «Түм, бум явгаад Вэ?» гэдэг чомоор маргаан явуулна гэлээ. Эвэ мэт сонин сайхныг мэдэх, вомын маргаан, өлдев ажлын ӨДӨрлөг 3Зо- хиож явуулдагаас энэ 2 бүлгийн ппонерүүд 100 хувьтан бүдэг болж чадсан байна Мөн таван онцын болзлыг найман пионер биелүүлж, уечилсэн дэвшлийн 1,2 дугаар .ша- тыг 10 гаруй пионер Д.Нацагдорж тэмдгийн болзлыг бараг. нийтээрээ хангажээ. Бид залгамжлагч П чуул- . танаа угтаж үечилсэн дэвшлийн болз 11:13 цөмөөрөө хангахаас: гадна, «Төл бойжуулах бэлтгэл»,..,«Ноос үнэт алт», «Хаягдал, “орлого. мөн» гэсэн хөдөлмөрийн Цдуваануудыг 30- хиож явуулахаар телевлеж гэж Говь-алтай аймгийн Эрдэнэ .СуУ- мын бага сургуулийн 1,2 дугаар бүй гийн ахлагч таван онцын эзэн Онц сурлагатан Ж.Занданхүү, 8Б.Тотоо- хүү нар ажлаа танилцуулялаа.. . Зоотехинич Р. Бат-Өчнр Вияний 2 туслалцаа х, Манай 17 дугаар бүлгэм хаягдал ШуР. луулах нэг өдрийн тойрон аялах цуваа таргац ажиллуулав. Энэ ажилд звозер сурагчид идөвхтэй орозцож вс ЮО эм, шил 38 ширхэг, эзс, гууль, хөнгөн цагаал 80 кг, цуглуулж сумынхаа худалда бэлтгэлийн ангид тушаав. Энэ цуваанд 1 дүгээр бүлгийн Бионерүүд бусдаасаа төлийн бэлг “юоршулав 4 хөлгэрхэ. нэгдлийн малчдад элгээч нэмнээ 80, їүдэнэ 90, хав 98, угж, Уут | нилээдийг дугауулж зєхидїмж ММ. хүргүүлэв, : Төв аймаг Бүрэн сумын бага хийн4 дүгээр Баннж эрмэг Ө Гинж самбуу Б. (Цэгмэд ёсаүс ЭРаосаа, одвавын.. Эадэч Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Мдаэр сумын 7 жилийн дунд сургуулийн пионер Эрдэнэ- очир 22 улирал дараалан онц сайн су- ралцаж таван онцыг эзэмшигч болов. Энэ пионер Д. Нацагдоржийн тэмдэг, үечилсэн дэвшлийн хоёрдугаар шатны болзлыг биечилж, хуучир, шанз, ёочин, мандолин, гармони хөгжимд олон дуу тоглож чалдаг болов. Түүгээр барахгүй сурлагаар хоцорч яваа дөрвөн сураг- чийг даан авч сурлага хүмүүжилд нь туслаж байна. Пиовер Эрдэнэ-очир зал- гамжлагч П чуулганаа улам их амжил- таар угтахаар өөрийн хүч авьяасаа дай- чилж байна. : Мөрөн хот вайман жилийн дувд СУР- туулийн сурагч Нямжав ИРЭЭДҮЙН ТУХАЙ БОДОЛ, ТЭМҮҮЛЭЛ стэвөвт-сэмлылотироришэе- Би, сурсауулиа үргэаж дурсч давсаг ” Би одоогоос 16 жилийн өмнө Баянхонгор аймгийа Буурца гаан сумын бага сургуульд орж А. Б. үсэг заалгаж. Эрдмийн да- лайгаас амталж эхэлсэн маань саяхан мэт санагдаж байна, Энэ сургуулна төгсгөж дунд сур- гуульд суралцаж байгаад, 1958 оны хавар амралтаараа төрсөн нутагтаа очив, Гэтэл сургууль миаь тэр жилийн хүчтэй “газар хөдлөлтөөр хагас нь нурчихсан байв. Бид гунигтайгаар Харж зогсов. Тэр цагаас хойш сур- гууль дээВээ очилгүй 1965 оны зун нутагтаа очиж, сургуулиа- раа оров. Нөгөөх газар хөдлөл төөс болж нурсан “байшингийн суурин дээр өндөр цагаан барил га сүндэрлэж байв. Элэ бол ма най сумын «шинэ эл оарьсан 7 жилийн сургууль болохыг --мэ- дэж, нам засгийн минь ач. энэ дээ гэсэн бодол сэтгэлийг минь : | бүрэн эзэмдлээ. Сургууль маань хэдэн шилийа дараа 10 жилийи сургууль болох зорилготой гэнэ, | Би, сургуулна ингэж 1 сэтгэлдээ хазаж явдаг. рийн үнэн» сонннд «Миний сур тууль--миннй гэр» гэсэн | бага хурал нээсэн нь над их таалаг- “дөж сэтгэлийн утас ХӨНДӨВ. П.Ганхуяг, (Тосонцэнгэлийн 10 жилийн сургуулийн иноне- ” рийн ахлах удирдагч) - үргэлж . «Пионе . | даж байна. Б цадлагажуулан | «Бянхан зурагт радио» сургууль гурилын комбинат, цахилгаан станц, Миний 5 Ямар гоё вэ? Минм хавийн станц, . болно. дэг. Хичээл маань тун сонирхолтой, Сургуулиа төгс: мэргэжлээ. би, дүү Нартаа зааж-өгнө. Би тэгэхээр |, гөөд аль нэгэн салбарт ажиллаж чадах мэргэжилтэй Сас багш юм. Минин онГосоОн мэргэжлийг миний пүү : нар эзэмшинэ, Манай сургуулийн хүндэт самбарг. юм сурах оололцоог Ол.Осон ууган төгсөгчдийн зургийн дотор би байж байна. . эх орондоо бахархадаг юм. Би ингэж бодохдоо Ирээ залуу. аас, Хүүхэд ахуй үеэ дурсан санахдаа дүйрээ төсөөлөн бодож еууна. /Манай энэ толгойт хайрт сургуулиа дурсана. Аравдугаар анги төгссөн орчинд саяхан сүндэрлэн боссон цахилгаан чөхөдтэйгээ би уулзаж ажил амьдрал, сургуулийн | гурилын комОннатын барилгаас эхлээд үй чаа тухай хөөрөлднө. Тэгээд өөрийн хийсэн бяц- Оїа олон ажилчинтай үйлдвэрийн том район болж байна, хай зурагт радиог сургуульдаа бэлэглэнэ. , Манай. районд мах комбинатын өргөтгөл бариг-- А., Данихүрэл (12 дугаар сургуулийн сурагч) ЇГ хөлөлмөрийн бригадын гишүүн цахилгааны иажелер: Сайхап туяаг шинжлэх “ухааны ї нэгэн зарлал хаарлыг нь гатлаа. «20 дугаар боль- үүдээр өнгөрөхөд 5 дугаар баазуудад мэргэжил сургалгын хичээл хий Таэниьг 227 ширэг “Манай сонины бага хурал 52769 | 2 хний хииииний т-э-эиэиаэлиинь шинишаы1 7 и. сургуулиас олж авч байгаа мэдлэ “ээ удахгуй виун газар бий, байгуулагдана гэж оодно. Бид диогийн авто тээврийн юутан санхан Улаанхүү босч зурагт радиогоо: нээ лээ, Залуу үеийнхэнд хандаж уран хөдөлгөөнт гимнастикийн хоёр удаа- гийн дэлхийн аврага Март, дунд сур- гуульл байхаасаагэхл ээ! гимзастикаар хичээллэж, 10 дугаар ангид байхдаа 1 дүгээр зэргийд тамирчин болсноо ярьж байв, -Спортоор тогтмол хХичоэллох сай хан юм. Манай Март «Тоолбод нас “чацуу, төөлбөл нуруу чацуу» боловч биднээс залуу харагдах юм-гэж: Сай хантуяа өгүүлээд Лэгзмаагийнхаа симфониос сонсо"год гээл пянз тави лаа. академийн ан- “ницын ерөнхий эмч Должинсүрэн ра Ё кийг алагаах лах сарын ажиллагаа 15-ны дугар анги шиажлэх ухааны дээ дуулгахаар ярилцаж байха нэрэмжит зарим арг » эрдмийн зэрэг хамгаална, Цол хамгаа 1998 10 цагт академийн танхимд болно гэжээ. Сайхантуяа түү нийг одоогоос 31 жилийн өмнө хамт төгссөн одон рдэмтэн Улаанхүү- очив, Тэр утга зохиолын дээд сур- гуулийн багш, урлаг судлалын ухаа4- ны дэд эрдэмтэн Пүрэвжан орж ирэв Нүрэвжав мөн л гэр Мэлээг дуулт: хаар иржэ?г, Багын найзууд баяр хөө болцгоож, сурагчийн ширээнд байсан хүүхэд ахуй цагийн социн ха чиа явдлаас эхлэн одоо үеийн амьд лаа хүртэл ярьж хөөрөв,. ф ёс» элэхнлэшсолсошэшэЧэвээ» СЭТГЭН Төрж өссөа. газар минь Хүйсийн говийн зЗүүнтээх Говь-алтай аймгийн Баян-уул сумын нутаг билээ. Би су- мынхаа сургуульд орж анх удаа үзэг харандаа барьж. үсэг нүдлэн улмаар үг холбон уншиж “эхэлсэн. | Намайг сургуульд орохол манай сумын төвл сэдвээр оны 3 дугаар их 10 орны хоёрыг Д, Нацагдоржийн суу ш- мн Ниншнэийн лэ Өнөөдрийн хэвлэл ирлээ. Удсан ч үгүй захна- чагчдад хүрлээ. «Пнонерийн үнэн» сонин хүүх- хүүдийн гар дамжин уншигдлаа. Хамгийн тү- зүүнд Тунгалаг охин: --Найз нараа! Ирээдүйн тухай бодол, тэмүү- лэл гэсэн бага хурал эхэлжээ, Цөмөөрөө уншнц- гаая гэв. Өрсөлдөн уншингаалаа. Ингээд лтэд ний дунд ирээдүйн тухай яриа өрнөлөө, -Би цахилгааны инженер болно гэж Хурц- билэгийг хэлэхэд Ер ниженерүүд болно гэж Болд, Уран, Тунгала нар нэмж хэллээ, Ийнхүү 1980-аад оны авд нерүүд нийслэлийн Д. Сүхбаатарын нэрэмжит 10 жилийн П сургуульд бэлтгэгдэж байна 3 ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн тараас) 2-в А. Уран 8-д Болд, 2-а Н.Тунгалаг, 3-д Ц.Хурцби ЯЭТ, нар --Би барилгын, гидротехникийн, нэхмэлийн | | Гэрэл зургийг багш П. Жанчив | уйлдвор лээр 1 55 на. Манай орчинд Нарангийн энгэр гэж сайхан та Хаа холын бахдам хэрэг ээ! Би мэргэжилтэн гоо өснө Оюун ухаанаа о Энэ оод миний сургуулийн олгож өгсөн хайр. ажилла- юмыг нүдэндээ харах тэнд л ажиллана. ЗУрагтт эа- болно. Тиймээ. Би орчинтой Энд зурагт радиогийн төв станц энхийн ҮйЛСТ | зориулна. Энэ Бининнлиинжинэй! -Мөн сайхан ал байна шүү! сур гуульд байхдаа манай урдаа барьдаг хөгжимчин байсан шүү дээ? --Хүа болох багаасаа гэдэг үнэн үг-шүү! Хүн ер ёь сургуульд байхдаа юуг оролдоно түүвээ: л голлуу эзэм- ших юм. 3 5 -Тиймээ! Сургууль, багш нар ми- нь л бидний ирээдүйг зааж өгсөн шүү дээ? - . ! --Ёстой тавм-гох зэргээр ярилцана. “Ингэж -шавь нарынхаа ирээдүйн” тус хай би боддог юм. 4 Р: Ж.. Цэдэн (Нийслэлийн 28 Дугаар сургуулийн багш) 2 Фвээсөээс,(Сф БОДОХОД барилга байшиа цөөхөн. ургууль маань хэдхэн байшинтай байсансан 4 дүгээр анги төгсөхийн хавар манай су манд дунд сургуулийн барилга бари» лаа. Намар сургуульдаа ирэхэд өн, дөр сайхан ягаан байшин бусад ба- рилгын дуалаас өнгө ялгаран сүндэр Бэнэуэхсхатгүчр лэж байлаа. Энэ бол нам засгийн ми- ьЭ тг нь хайр халамж мөн.Би сумынхаа7.- жилийн дунд: сургуулийг амжилттай төгсгөөд. одоо аймгийн 10 жилийн сур туульд сурч байна, Саяхан өвлийн амралтаараа нутагтаа очоод хамгийн түрүүлд сургуулиараа оров. | Сур- гууль маань өнгөрсөн хавар, сургуль тохижилтоороо улсад 2 дугаар. байр. эзэлж, улсын тэргүүний с ль болсон байна. Л 5Ь. Говийн нэгэн с й уманд ойрын ирээ- ХүЙА сүрлэг ногоо цэцэрлэг сүндэрлэ булай лыг болсон байаа. «Алтан ЭГ хүүхдийн дуурийн театр, шотс бороо оруулдаг «Зол жар- дэг үйдэнц, Хүүхэд өөрсөддөө үйлчил то ЛЧИЛГЭЭНИЙ олон давхар барил сүндэрлэж байх болно. Г.Даваасүрэн (сурагч) - «Залгамжлагч» сэтгүүлийн Убал- даанд ирсэн өгүүллэг (3 , Хаврын нэгэн өдөр билээ. Би дүүтэйгээ шувууны үүр хийхээр бо лов, Дэлгүүрээс аавын авчирсан за гаан хайрцгийг Дүү маань эвдлэн миний жижиг хөрөөгөөр яаран хө- рөөдөж эхлэв. Би, дүүгээсээ тү- рүүлэн хамгийн хялбарханаар шу-- вууны үүр хийх арга бодлоо. Тэгсээр байтал дүү маань дөрвөн жижиг хавтгай мод засаж янзлаад бэлэн болгочихлоо шүү. Харин би мод нарийхан цуулан, даавуу хайч- лав. Дүү маань дөрвөн модоо хоо ронд нь хамар барин хадаж, тэг дөрвөлжин хөөрхөн гэгчийн хайр - цаг хийчихлээ, Би даавуугаа түргэн гэгч наагаад, цуулсан модоороо ну- дуу барин майханархуу юм. хийв Зүү маань тэр хайрцагтаа шувуу орж гарч байх тэг дугуй цоорхой гаргах гэж хөлсөө гоожуулан оролдоно. Би даавуугаа сэт хайчилаал амар- хан гэгчийн үүр хийчихлээ. Манай цонхны доорх бүдүүн гаг ЧИЙйнН улиасны мөчрүүл наран өөд сарвайн, зөөлөн үстэй юм шиг на-- Хиа эчл тэндээс нь бултайж байлаа. Би, модны мөчрийг дамжин авир саар хамгийн” дээд талын хоёр том “нврха, “ЧИНЬ. ЧОНА. . синна “үтта, хОэивад, шиннь. эл, лучиннны л анина, /авивь” лиилаь. илла. Гаринь” ввиаь. лрлаа, ГЕЛЕВЬл ЛЛЛЛВА. үл тани ЛИЛБАГ ЛБ. Шувууны мөчрийн салаан дээр шувууны үүрээ ганцхан хадаасаар торгоод, дотор нь баахан талх жижиглэн Хийв, Миний ганцхан найдвар энэ л талханд байсан юм. Үүнийг мэд- сэн шувуу, миний үүрээс салахгүй гэж бодоод инээд хүрлээ, Дүү маань надаас хожигдсондоо их л сандрангуй нүдэндээ доголон нулимстай гэрээсээ гүйн гарч. ирээд --Ахаа! Мнинийхийг.. | наанаа хадаж өгөөч! «Тэгсэн тэгээгүй хоолтойгоорнь мп нийхээс шувуу салахгүй харин чи нийхийг огт тоохгүй дээ» гэж 90 Х00д инээсээр өөрийнхөө хийсэн үүрний доохно түүний хийсэн үүрийг хүссэнээр Нь бөхөө гэгч ха даж өгөв Дүүгий минь үүр үнэхээр тун цэ вэрхэн, аятайхан харагдана. Шувуу орж, гарах хаалга нь хүртэл дув дугуй, том ч бил) жижиг ч биш, яг таарсан байлаа. Даан ч лотроо хоолгүйдээ гэж бодоод миний сэтгэл тайвширав, Хэдхэн Мөц өнгөрсний дараа ми-- ний хийсэн үүрний дэргэд тагтаа- нууд учир зүггүй олноороо ирж, гэж гуйхад нь би. ООЧиа туна. Үива Їр болжморууд. мөчир дамжин шулга- налдаж эхлэв, 2120т - "х Солгэы “ь 1 ш2гэ. 52-22 лылиээ өв шт-нэ “5 шэн оо... 3 ї | 1 1/0 24 цал?” -----2 22 22 ї. !7 Ч ЇЦС2н | | 1 Її Л 1 ИЖ ! - | "Зээ 9 єэээжшшс 16 1 Тэтэл дүүгийн «Үүрний» түүгээр нэг . ч шувуу хавирахгүй байлаа. АйнинийгА ин Алин йлимий! Харин миний «үүрэнд» тагтаанууд бие биенээсээ өрсөлдөн орж, амаа ангалсуулан тарч ирсээр байв. Дүүгийн нүд хачин болсноо, --Ахаа! Миний үүр муу болчих- жээ ... гээд над тийш харахдаа нү ДЭНД.Нь Нулимс Ммэлтэгнэсэн. байв. Ингэж би санасандаа хүрч дүүгээ энэ удаа «ялав». Маргааш нь хи чээлээс Дөнгөж тараад байшингийн хаа цонхны дэргэд яаран ирлээ, Гэтэл дүүгийн маань нүд ньсэрэг чихсэн, хоёр гараа өргөн дэвхцэж харагдлаа. Намайг дэргэд нь гүйн очиход. --Ахаа! Таны «үүрийг» шувуу- нууд голсоон!| Харин минийхиїг.... еэ! еэ! бөө вөө! ... гээж хашгачлаа., Дүүгийн хийсэн үүрний дотор шу вууны нүднүүд усны тусал шиг.ёл тогонон харагдаж, бас нэг тагтна дотор нь орохыг горьдон бодолд дарагдсан мэт хүзүүгээ нугадайлган хаалганых нь хажууханд үүрэглэн/г, Харин миний хийсэн үүрний ойр хавиар ямарч шувуу алга байлас. «Талхыг нь идээд дуусчихжээ. Яасан идэмхий золигнууд вэ» гэж би бодоод гэртээ гүйн оров, Ээ- жийн нүдийг хариулан талх авч гарах гэсээр байтал дүү хойноо” гүйнз Орж ирээд, --Таны «үүр» салхинд Ийм бол-- 2 : 2) чихсоон| гэж чихэнд шивэгнэчихээд ТАНИЛЦУУЛГА «Залгамжлагч»- НИЙГЭМЛЭГ уруулаа жоовойлгон, нүдээ анис. : Би сандран гүйж гараад харсан Хүүхдийн биеийн тамирын «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» шинэ нийгэм. тамир спортын уулзалт, уралдаан тэмцээн “зохион явуулах чинь нээрээ миний ХИЙСэн шувууны зэг байгуулагдаад сар болж байна. «ЗАЛГАМЖЛАГЧ», ний-.. болно. 1 - үүр эвдрэн яажийчихсан, га. гэмлэг нь манай ирээдүй “болсон “хүүхэд багачуудын дунд Манай нийгэмлэгийн өмнө ойрын үед шийдвэрлэх гол асуу- хадаасандаа торон салхины агсааэ үндэсний болон орчин үеийн биеийн тамир спортыг бие бял- дал нь юуны ємнө БНМАУ-ын спортын нэгдсэн ангиллын Ч Р дарын онцлог байдалд тохируулж системтэйгээр хөгжөөж . дүрэм хүүхдийн насны “онцлогт тохирсон зэргийн нормыг саниуцанан байлаа хЭЭсс ХӨӨрхив шинэ нийгэм бүтээн байгуулагчдыг эрүүл чийрэг иргэд болгон боловсруулж оруулах, хичээлэлтийн программ зохиох, заль гэдэг ийм байдаг байжээ» гэж улмаар тэдний дундаас спортын төрөл бүр дээр дэлхийд | ХБХБ тэмдгийн нормыг сургуулийн бүх насны хүүх би санаа алдан Дүүдээ шивэгнэн алдраа цуурнатуулах тамирчдыг төрүүлэх гол зорилготой юм. Нийгэмлэг дотроо үндсэн хэдэн секцтэй Үүнд спорт тог лоомын гимнастикийн -өвлийн спорт, шатар, дугуйн хүүхдийн биеийн тамирын секц зэрэг болно. Дээрхи секцүүд нь ерөнхий боловсролын сургуулиудаас 900 гаруй сурагчийг гурван насны онцлогоор хамарч үндсэн хичээлийн гадуур оройн биеийн тамирын хичээлэлт явуулж байна. «Залгамжлагчх нийгэмлэг одоогоор спортын танхим, цанын бааз тус бүр нэгтэй байна Мөн сургуулиудын танхимд биеийн дээр биелүүлэх, өглөө өдрийн гимиастик, зэкскурс, тойрон аялалд хамрах, сургууллудын хосронд болон,сургуулийн ҮҮР зөвлөлүүлїйн дотоод уралдаан тэмцээний тоог өлшируулах, нийгэмлэгийн гишүүдийн тоо хүрээг олшируулах, дээрхи зорилтуудтай холбогдуулж, спортын материаллаг бааз, спорт хэрэглэлүүдийг хүүхдийн насны онцлогт тохируулж үйлдвэр, худалдааны байууллагуулын ажилд нэвтрүүлэх явдад чухал болон тулгарч байна. Р. ЗОРИГ («Залгамжлагч» нийгэмлэгийн дарга, спортын гавьяат багш) Төгсгөл . 1) Түрүүч нь 4. 5. 6 дугаар сонинд 19 Усан буудлын яндан Унжуу сөөнгө дуугарч Хөлөг онгоцны 8чаа буулгахаар Хотын өлсгөлөн хүмүүсийг дуудна Болж өгвөл онгоцонд очиж Боодол гоймонгийн хөлс олдвол Хүнд хэцүү ч ажил хийхээр Буудлын. хаалга онгойж со Бөөн ажилчид гарлаа. Аманд нь-хөөс бурсан : Аймшигт ууртай-нэг хүн Тэдний хойноос.гарч ирээд. Тэвдэж сандран өгүүлэх нь: --Бушуу .эргээд ирцгээ!. --- Буцаж ажлаа хийцгээ! Маргааш болоход та Нарыг-дДаг Магад ажлаас хөөнө -Дөө! Ажил хаясан хүмүүсийг Аашилж занаад тогтоох-уу? Харин тэд -эргэн ханарч : Хариу болгон ууртай өгүүлэх нь: --Уэлл-стритийн эрхмүүд гуай Өөрсдөө тэр зэвсгээ буулга! гэнэ. Сэрдхийн гайхсан 2Жованни Сэтгэлийн гүнд бодсон нь Юу гэнээ? Зэвсэг ий? Ердөө л тэр гэж үү дээ? Сүмийн хар ламтан гуай Хөвүүн 2Жованин гүйж хүрлээ, Тэр их усан онгоцны Талбарт гараал ажин харвал Авгай, хүүхэд залуус Ашид хүлээн зогсоно. Багачууд хүүхДийг тусад нь ялгаж н ачаа шөнөжин буулгуулж 1Кованни хүүгийн ажлын хөлсөнд 1їнжиг таваг эрдэнэ шиш өгчээ Тамирдаж ядарсан Жованни Татуурга, цамхгийн Дэргэд зүүрмэглэтэл Онгоц хамгаалах цэргийн дарга Онхолдож унатал өшиглөсөн гэдэг 1!9 Өшиглүүлсэн мөр нь хангинан Үүрээр-тэр-сэрсэн боловч Идэх -хоолтой болсондоо Сэтгэл Хавгалуун Дахин унтжээ Үнэнч шудрагаар их ажиллаж Өчүүхэн-хоол олсон хүн чинь Бага зэрэг тухлан унтаж Бас-ч болдог байгаа даа, Гэтэл ээж нь юунд дуулав? Гэнэт яндан юунд дуугарав? Дахнад Л өнөөх голын ус Даварч үерлэж байна уу? Амтат сайхан нойрноосоо. Ангижран сэрж харвал Энхрий хайраар инээмсэглэсэн Эхий нь нүүр харагдав Саруул тунгалаг нүдэнд нь Сайхан инээмсэглэл тодрохыг Алжаал ихтэй гурван сард Анх удаа үзэх нь энээ... оЧадмаг гоглодог хийл хуурчин Чавхдаст хөгжмөө гудамжнаа хуурдахад Энх тайвны тухай Итали дууны Эгшиг яруу аялгуу тархан түгнэ Өглөө эртийн сайхан дуу Үелзэх тэнгисийн нүргээ адил Онгоц зогсоолын эрэг тийш Олон ядуусыг даллан дуудна Үзэсгэлэнт далайн мандал дээр Үлгэрийн баатар шиг Данхалзан айсуй! Нүсэр том Хөлөг онгоцыг Нүд цавчилгүй бахархан ширтэнэ Алс тэртээ Зөвлөлт орны Аранзал улаан хури далбаа Урин салхинаа намиран хийсч Улс амьтанд баяр хүргэнэ 20 Бахархсан ярина. улам чангарч Баяр хөөр ундран үүсч «Тимирязев» онгоцыг угтсан Тэр дуун Дуурсан дуурсана Хөх цэнхэр тэнгисийн 3 е хэлэхэд тэр маань миний энэ үгний утгыг огт ойлгосон шинжгүй инээм “сэгэлсэн чигээрээ өөрийнхөө хийсэн үүрийг гайхаж байгаа ч юм шиг, бахархаж ч байгаа юм шиг байн байн харж, гараа өргөн дэвхэцсээр байв... Ш, ВБанчаарай Хөөсөрч долгИлсон усанд Занга дэгээгээ буулгаж Зөвлөлтийн онгоц зогсоно. Далайн усыг дамнасан Дамжуурга гүүрийн Дээгүүр Усан буудлын төлөөлөгч Уулзахаар очиж явна Дал мөрөө гүвж саваад Дадмаг янзаар бөхөлзөн ёслоод Ажил хэргий нь саатуулахаар Аль хэдийнээс бэлтгэсэн үгээ Егөөтэй байдлаар инээмсэглэн 1 . байж Ерийн юм шиг хээвнэг ярьсан нь: --Өөрт тохиолдсон зовлонг Үнэхээр нуулгүй хэлье. Зарц ажилчид ажил хаясан Золгүй цагаар таарч ирлээ Ачаа буулгах нөхцөл алга лаа. Анд нөхөд уучлаарай гэв. Мань буулЛлын аж"лчлын- » “ төлөөлөгч Манаа харуулыг нэвтрэн ирээд Ахмадын зүг 8лхлан явааг Аанай төлөөлөгч мэдсэн ч үгүй. Олныг төлөөлсөн ажилчин хүн “Ойртож ирээд догдлон.холЛс нь --Оросын зочидтой уулзсандаа Олон бид баяртай байна Ард түмний зүрхний баярыг Анд нөхөд минь хүлээн авна уу? Та бүхний хүрэлцэн ирсэнд - Даяар олон баярлах болно Энэ онгоцны ачаа барааг Эгшин зуур буулгана гэсэн Даяар олны хүсэл эрмэлзлэлийг " Төгсгөл” нь А дүгээр нүүрт --. -22599092 ! Төссгөл, үргэлжлэл нь З дугаар нүүрт буу, яролуулгыв. сєнцийн: эрхлэгчээр баш сєь Зив шалны сонш" б Ороеё хэлний “Ж.Ганхуяг остФоФӨФФӨӨӨӨӨӨРФӨФӨӨӨӨӨӨРӨӨ зөөвөгөөөд дод4446089828 884405654эөг Эгж нь танихгүй гайхах бий, Халуун усанд орохтойгоо зэрэг “Хамаагүй том болчихжээ гэж Цайлтан сэтгэлтэй далайчин Дамжуулк хэлэвАЭэ баяртай байва Цаашлуулж тоглод Хэлээд, Орох хаалга вь манга харуулзай ч Олны хүчийг тогтоож чадахгүй ЭАчаа буулгах дохио хүлээсэн” Ашилчин овон бэлэн байна 21 Зөвлөлтөвс ирсзэн онгоцны Зүйргүй 30м агуулахын Зөндөө их ачаа! Зөөж буулгаад дууслаа Агуу тэр орноос Игалн хүмүүс: оэлэглэсэн Авдраар боодлоор бараанууд Эргийн дагуу харагдана Буудалд очсон Ихованни Бөөн хүний хамгаар Бараа туруу Оуул:ахаар Бас л їзссэнгүй сйртов Хар ламын ХхЭэлсцийг дараахан гэр мартаагүй ч Вөвлөлт хүмүүсийг үзэхээр Зүрхэлж очсон зь гэр сайлаал (Хэн хүнд ашиглагдахааргүй Хаа нэгтэй зогсч байтал Онгоцны нэг цалайчин ах Ойргон, аржг зогсоод. --Уйггарлаш юунд зогсоо вэ? Улс амьган гомлоов уу? гэж Нам даруу дуугаар Нанргай аягай хэлээд, --Хөөдчй одоүү зогс Хүмүүс: ойртов ир! Яагаад ингэж, уйтгарлаа БЭ? Ямар юм оолос вэ? Зочин болж манайд ор, Зовох юмгүй, тэгэх үү? гэв, Баян- гарган хүмүүс Л Бне биеэ зочилдог билээ, уранхай ноорхой намайг Урних ёсон байна уу?... Ингэж 7Кованни бодоод Итгэж ядан харахад Харин тэр далайчин Хань нөхөдтэйгөө учирсан шиг Халуун дотноор ширтэн Харну хүлээж түдээд: -4Гээд яахав орох уу? Гэртээ байгаа.д гэж бод-тэлзэ )) Яг үдийн хооа хүртэл Ядуу хөвүүн тэнд байлаа, Ачаа ачиж байсан далайчид . уАмралтын дагаар хүрч ирлээ Орж ирээд түүнийг гойрч Өлөн дадайчин шуугин байж: »--Хархан үстэй зочин инь. Сайн байна уу? нөхөр мяны Ажилчин ангийн Хөдөлмөрч хөвүүн Яагаад чн дуугүй байна? Ярьж жаахан хөгжөөч! Орон гэртээ байгаа шиг » Олонтой ярьж шуугиач дээ. Сайхан энэ уулзалтыг Санаж явах дурсгал болгож Орос далайчийн савхин гутлыг .- Одоо бид чамд Зэлэглэе. Ичих юмгүй өмсөөд үз, Ээ дээ мөв шинэхэн эд... Улмаар тэгээ» Гузвзанд оруулж Усан цэргийн Хсолоор дайлав. Дараа нь тэгээд усанл Оруулж Да "ний нь Угааж ӨГӨВ. -4Ха ч агүй өөг болчлоо Хараач одоо таминь гэ! Эргээд гэртээ очихоор г-- Зочиндоо таарах хувцас Зориулж аваагүй мань харамсал ) тай байн, Усан цэргийн емд л байвал Угийн далайчин шиг болох нь бай ив. Өргөн сайхан емдгүй бол Өөдтэй далайчин болохгүй гэтэл -Өмд яахав одоохон олно гэл Өөр нэг далайчин өгүүлэв. --Байзаарай нөхөд минь одоохол Би -вөрийнхийгөө өгнө гзэд Суудаг байр руугаа нэг нь гүйгээд їйинэ өмд авчирч өёглөө. -Ёр нь хэмжээл үзье Нийслэлийн 17 дураар «сургууль дээр єурагчдвы мнигэв улс төрийн шэдаэгийг дээшлүүлэх зорил оор Ү- Х ангиудын хооронд сургуулийн өв. хиргаанаас олишпнад ЗО түүхийн хим за бакт тухай нээлтийн з. Олимпнад нэ: сар яваг дах хичинаг” р даваатай юм. Ангиудад тусгай асуултууд өгч, түүхийн дуре- Алтан нар ч инээх шиг, Ариун ус ч гялтганах ПНМ, Зоргоор үлзэх сэлхн хүртэл Звөлнөөр Зүүрийг илзн таална. Цэрэг далайчийн цагаан цамцны Цэнхэр Зах дврвэн хийснэ, Дэлгар баяртай 2Кованни хүү | Дээд гудамжаар явж байна, --Багт наадмын хүн үү дээ? Баяд нөхөд минь сонирхооч! Хэн бэ знэ чинь нөхөд минь Хэдийд, билээ, тааралдсан биш үү? з--Багт наадмын хувцастай Ядуу хуучин нөхөр минь байна. Баяд ноёдын хүүхэд Баахан дүрсгүй тэд Шуугиант гудамжны уулзварт Шоолж инээлдсээр зогсоно -Хайрт нөхөр мннь бидвийг Ердөө бараг таарах нь шив, Ялимгүй жаахан урт байна Яаж ийгээд болно бий. --Богиноос урт нь дээр Богиносгож засахад амархан Аятайхан болгоод өӨГӨХөӨД Ажил их орохгүй. Уртасгана гэвэл хялбаргүй Бориносгоно. гэвэл амархан, Хайч, өгөөрэй, нөхөд өө, Тайрч одоо їваруулья. 12Кованни хүүгийн биед 17Кишиж барын хэмжиснээ Ялихгүй бага хэмжээ алдаж 1Шалихгүй їкаахан богинодуулжээ -Ингээд ял болох нь энэ! Ээ дээ дүү минь өмсвөрөй! Ялимгүй богино юм шиг байна. Яахав, яахав, зүгээр! : Далайчид тэгээд инээлдэж Тал талгас нь ажиглдэн: : --Ялвхгүй шаахав ергөн байна. Яахав, эр хүн, дажгүй: Ахиухан васлайсан бол Аргагүй л догь далайчин ФболялооФ » Хөлөг. онгоцны матрос шиг “Харж үзээгүй юм шиг байна уу? “--Олон дайралдаагүй болохоор Онц гайхах юм байхгүй, Ший янгууны газар “С Шалавхан хүрэлцэн очил Шавхруу хөг түүхээр Шүлсээ асгаруулан яваа биз, --Өнэ хуучин танил МИНЬ Эртний хэлэлцээгээ мартаж Зам харуйг минь бузарлаж Заларч яваагий вь хараа биз. Дахиад ирэхгүй болтол вь Тамгалаад өгье би. Ажилгүй муу гуйлгачин чи Алхаад хойшоо буц! Үүгээр дахиад бүү яваарай! Өмссөн цамцы чинь урж хаяна шүү! 7Кованни хэзээ Чийм ” байгаагүй Зоригтой тайван Зогссоор бэйв, Жолоо эгцлэн зогсоод “Баян хүүхдүүдэд хандаж Бардам ширүүн егүүлсэн РМ -Усан цэргийн хувцсыг Өмсөх цаг чинь болоогүй. Одоо: Явдаа нөхөр минь. Орон тэртээ оч 100. 283 8734 5 Балчир ЗКований зазуулна Баг Үс Балбаж нүдээд ч Зүүнийг уйлуу- лахгүй Хайрт аавыгаа нас барахад л Харин нэг удаа уйлсан гэдэг. Амьдрал нь Анх удаа, Баяр хөөрөөр Бялхлав. өнөөдөр.» Алхаж гишгэхэд Аятайхан, Шинэхэн, гутлын ул Шир шар луугарна. Хэзээ ч өнөөдөр шиг Хэдийд Ч одоо шиг Хөнгөн шингэн алтаж Хөл зөөж байсангүй, Дайсныхаа нүүр лүү 7Кованна Далайж байгаад Дэлсчихэв, Тэнцүүргүй энэ тулалдаанд Тэдэнд яахав зодуулна л биз, Зодолдохоор шийдсэн Жованиц Зоригжиж биеэ бэлтгэтэл Урагшгүй хулчгар хоёр нь Улаа гялалзуулсаар зугадлаа, Ялсан 1Кованни баяртай Явах мөрөө хөөлөө, Балбаж нүдэхгүй байвал Баячуул хүчтэйг тэр мэдлээ, Хааяа тэдэнтэй ингэж Халз тулж, байх нь талт зүйл, хийж уул хнон явуулах юм. Ангиудыг, суратч- дын тэдлэт, хуглуулар нь руулан байр эз ФӨФОФФ2ФӨӨӨСОӨӨӨӨӨӨӨФРӨӨОӨӨФӨӨӨӨОӨӨӨФӨФФӨӨӨӨӨӨФӨӨӨӨРӨӨӨӨӨСӨӨФ А-27447. сөэө | ? ЭзмэөФсотоФозоөөөоФоӨоө ЄӨөӨзӨРТтӨЄӨӨӨҮРӨЄҮТЄ(ҮТҮҮҮЖ РӨФӨӨӨӨУй 02029"986099929 ЄЄӨЄӨӨбэтөӨРӨӨӨРтЭЭрӨРРтэРӨ( бөөӨӨс2СООосФос2ФФо964 Хярос-жфлний «луб Ту үхийн юлимтлэд цуглуулга бяцхан ном залт, үдэшлэгт өглөөлө: 30- шалты- илд Батжаргал ӨөөгөөөгөөөөөөӨ Хэтдээ ер нь ядуусад Хэрэгтэй юм байна шүү. Баян тарган турван хүнээс Барлаг ядуу ганцхан хүй Хүчтэй юм байна гэж Хөвгүүн 2Кованни мэдлээ.. 24. Үүр цайхаас өмнө Энэ хотынхон бослоо : Үүр цайхаас өмнө |. 1 ОЙТ Эрэг дээр очлоо. . Хэн тэднийг дуудаа вэ? Хэн тэднийг цугауулаа ВЭ? Зөвхөн тэд еөрсдөө-Л |. Зүрх сэтгэлээрээ иржээ, Асар том «Тимирязев» оЗгоц .. Айван тайван зогсож байнам, Зөвлөлт орноос хүргэж ирсэн Зүйргүй их тусламжинд нь Хариу талархал илэрхийлэхээр Хамтарсан олон тоолшгүй, : Хөлөг тэр оигоцонд Хүмүүсийг очуулахгүй байсан ч Италийн ард зүмний Ялгуум баяр талархлыг Цагдаа харуул хэн нь ч Цагдаж хориглож чадсангүй, ЧТуналзах далайн мандал дээр Туварах үүлсийн тэртээ дор Урьхан салхины аясаар Улаан далбаа хийсэх нь Атуу Зөвлөлт орныхоо Аранзал улаан паспортыг . Өндөр том «Тимирязев» Өргөж үзүүлэх шиг санагдана, т Ч: оо у 7) Зөвлөлт улсын усан Онгоц Зорчих замдаа бэлэн болов. Уянгат дохионы урт дуу Нь Уудам далайд түгэн цууриатав. Буцаж эргэх замдаа Бушуу түргэн орлоо Аясын салхийг єөрсөөр . Аяны замдаа гарлаа. “Үүрийн туяаг чиглээд Үлэмж хурдан явахад нь - Амар сайхан хүрэзэрэй!» гэж Хөвүүн Козанни сэтгэл зүрхэндээ Хүсэмжлэн, хүсэмжлэн шивнэж байлаа Ц. Шагдар орчуулав Эиэлэлээшээтэшэээшэээжэхэжшшэитэтитишлшэжтэжтээжэстж-жсгии-шэтээ Харнуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР сэ ээрУчмайн УУЛ Өн, БВРЛАЛЧАНА Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэв ялэлийн комбинатад хэвлэв Инденс-14140 жт /19657 онд “манай улс 8 сая гаруй, лав. ГА төл бойж 21 дэх шилдээ Лкегва Ү нэ 10 мө 148:1755 4 1966 оны хоёрдугаар сарын 23| шичжлүлэн Хөдөө аж ахуйн яамны орлогч сайд Ц, СУГАРРАГЧАА Манай улс, хувьсгалаас өмнө дан ганц мая аж ахуй эрхэлсэн нүүдлийн тархай бутархай жижиг аж ахуйтай орон байсан бол одоо нэгдэлжсэн хамтын том аж ахуй болон хөгжиж, орчин үенйш техник шинжлэх ухааны ололтыг көвтрүүлж бай- на. Зөвхөн 1965 онд манай улс 8 сая га- руй төл бойжуулан малаа 1964 оныхоос 4,2 хувиар өсгөлөө. 1966 ойд бүх төрлийн малын тоог 245 саяд хүргэх зорилт тавнад шаргуу ажиж- лак байна. Мююай хөдөө аж ахуйн хамтын том аж «хүйг бэхжүүлж маа сүргийг өсгөхөд манак залуу үе сурагч ннойерүүдийн кү- чин туслалцаа их үүрэг гүйцэтгэсээр ирсэн хоиннд ч гүйцэтгэнэ. Ялангуяа малын төл боёйжуул4хад сурагч ннонерүүдийн туслал- цаа ик билээ, Хүүхдүүд төя гярдаж бой- жуулах, нэмнээ зягэвч хийх, лаа, шүдэнз, ачтек бэлтгэх, хурга, тугал хариулахаас эклээд төл бойжуулж өсгөхөд олон ажил хийдэг хөдөлмөрч уран гартан юм. Иймээс ч манай залуу үеийнхэн залуу малч дын сургууль курст дуртай суралцаж, туашлагатай ахмад малчдынхаа баялаг туршлагаас сурч судлаж залуу сайн мал- чєд болж сайн сайхан амьдарч ажиляаж байна. Хүннй улмаас хүүхэд багачууд хавар ха- варт малчин болохоор хөдөө тийш хөлгийн жолоо залдаг заншилтай боллоо. Сүүлийн хэдэн жил ерөнхий боловсролын сургуулийн 4, 7, 10 дугаар анги төгсвөн өдий төдий пионер сурагч хөдөө аж ахуй дээр өөрайн саюад хүсэлтээр гарч хоньчин үхэрчин, адуучин, саальчин болж ажилладаг сайхан зайшид батжиж байна. Эд ёстой л мэдсэн сурснаа үйлдвэрлэлтэй холбож дадал прак тик олж байгаа бөгөөд ойрын ирээдүйд БНМАУ-ын баатар хоньчин Очир, Ногтгэ- рэл, Лувсан шар шиг малчид болцгоох чин эрмэлзэл дүүрэн байна. Бас зарим нь мз- лын эмч, зоотехиикч төрөл бүрийн мэргэ- жилтэн болохоор дэвших сургуульдаа явн- гавж байна. Хэдэн жилийн өмнө мад зы- нэлэг зоотехшикийн аягид суралцад хүч олддоггүй байсан бол одоо энэ мэргэжлийн үр шимийг сайтар ойлгосон багачууд урал дан шалгагдаж шилэгдэн суралцдаг боллоо. Иймхүүманай малчдын халаа нионер сураг чид та нарын дундаас нөхөгдөж байна. Мад маллах гэдэг бол чухад нарийн мэргэ жил мєн Энэ мэргэжлийг зззмших гэдэг зөвхөн сургууль, харнии мал маллах, явцдаа турнлагатай малчдын аага бөрия эзэмшихийн |лзэр шинжаэх ухааны өаолт амжилтыг хосауу- лаш сурч ажиллаж байж сая одоо үгтэй хөл нийлэх малчит болохыг одоогоос ойл- гох нь чухал, Хүүхэд багачууд та нар иЕ : Ч, ныхаа амралтаар нэгдэл, сангийн аж ах очиж, сааль сүү сбаёацаж, төд мал бой- жуулж, эмнэг сургаж, мал коосолж бүхий 4 ажилд нь гар бие оролцож ирдэг, Энэ бол та нарын «малчин» гэдэг мэргэжилд эзэшши хийн бөс нэг шилдэг арсз болно. Хүрк- дүүд э?| Мэгдэлчдийн саёш өдөр-хаврын тэргүүн сарын шинийн цэгний өдрийг »д- хиолдуулан мад сүртөө өсгөа үрнгүүлсэн эш эгч нэр шигээ сєйл мөячаш |Сболцгоошыс уршальа. курсзэр ззэмшихгүй,: И Т Ё ! ї Ї Ч Ш ! : 3 Гарсан тэнд гарзгүй өгөхөөр хөш бүхэн дуу гваглаёгсгё сс 4 өлгөөд Түмимн, мвгииэээк байна царча ЕРӨӨЛИЙГ-ТА БҮХЭНД “058, эв. Хожигдолгүй,хожигдоно »ё СУРВАЛЖЛАГА байдаг билээ. Хүүхэд ч багшийнхаа ит тэлийг бодон нэр төр хичээн аливаад ав хаалжтай яндаг. Цацарлэг хотын 8 жилийн дунд сур- гуулийн багш нарын «4Баруун гар»-ын нэгнь Доржийн Цэрэнбаяжир ажээ. Би түүнийг. зүс танихгүй ч гэсэн нэрий нь дуулсан. Өнгөрсөн зун гадаадад амрах хүүхдийн нэрсэнд Архангайн Цэрэнбал жир гэж, байхад сурлага, хүмүүжил, авьяас чадварын тодорхойлолты нь ун- шаад ЗХУ, БНАГУ, БНАПУ, БНУАУ-д явах пионерийн төлөөлөгчдийг удирдаж явах багш нар, «Би авч явна, Би авт явна» гэж «Булаацалдаж» байсан санаг дана. Хөгжим тоглодог. Бүжиг хийдэг, Дуу дуулдаг. Моринд гарамгай, Онц сайн сурдаг. Таван онцын эзэн. Бүлгэ- тийн зөвлөлийн дарга гэхээр хүн бол- гон хүүхэд болгон хамт явах гэж хам- гаас онцолсон нь тэр л дээ. Ер нь ийш хүүхэд харь орны үе тэнгийн хүүхдийн нүднээ «Монгол» гэсэн нэрийг дуурсгах чадалтай тул харахад байхтай сайхан байдаг. Цэрэнбалжир ардчилсан Герма- ны Эренст Тельтений нэрэмжит їпноне- рийн зусланд явах боллоо. Гэтэл Цэрэн ба. яг явах болохоор ирсэнгүй ээ. - Би тэгэхэд нэгд аав, ээж, дүү, на- раа санаад хоёрт явах цаг болоогүй бай сан болохоор хөдөө гэртээ харилаа. Ха их сонин шүү. Намайг бага байхад ямбажав энэ тэр хүүхдийг аав, ээж амьтан хүмүүс ирэх гэнэ гэж хөөртэй ярилпаад л. янз бүрийн ном уншаад л, хөгшдүүдэд захиа бичиж уншиж өгч хүндлэгдээд л харахад атаархмаар бай- дагсан. Бушуухан л том болохсон гэж боддогсон. Би том боллоо. Аймгийн төвд суралц даг зургадугаар ангийг онцсайн төгсгөж бас гадаадал "мрахаар болж гэртээ ха- рилаа. Манай гутгийнхан хүндэлж бай- гаа гэдэг учиргүй ноднин ч гэсэн бас зүгээр харнагүй, залуу уран гартны хоёрдугаар уралдаанд монгол үндэсний хээ угалзаар тагтаа нэхэж, дэд байр эз лэн диплом үнэ бүхий зүйлийн ураш шил өвөрлөж очсон юм. Би хонь хариуллаа. Ижил тасал бол сон Тээлийн гол Марийт Буйртын Ци уран байгалийн гоо үзэижээ дэлгэн лаа. Даваадорж, Тэгшээ, Лхагвадорж яар Тайснаэ дарж дархан цолоо шандуу «УРИН ХАВРЫГ УГТАН 30ЛГ0С0Н НЭГ ХӨДӨЛМӨРИЙН ӨНДӨР АМЖИЛТ. ГАРГ ДЭВШҮҮЛЬЕ! Нэг өдөр сэтгэл жаран байсан дууд- дага шаань ирлээ. Харамсалтай нь шар тааш бэлэн бай гэжээ, Би яах вэ? Тээ- жээс суш ортол зайтай. Тэгээд Жарга- лантаас аймаг ортол 200 гаруй км хол байлаа, Нэгэнт хоцорч очвол явсны гарз ДЭЛЧДИЙН БАЯРААР ТАВТАЙ САЙХАН ШИНЭЛЖ, ШИНЭ ОНДОО АЛ, ЭРҮҮЛ. ЭНХ, 301 ЖАРГАЛТАЙ АМЬДРАХ. ӨЛЗИЙТЭЙ САЙХАН ӨОМАХН-ын "Төв Хороо, БНАА: У-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч хэнд илгээсэн баярын илгээлтээс) болох тул явахаа байж хоныо харнуд- сан юм. Өнөө эс гэхэд маргааш гэгчээр над хэний ч өмнө онцсайн сурдаг гэж бардам хэлэхээр сэтгэл дүүрэн явахаас злүү үнэтэй тэмүүлэл єр алга. Эс тэг вэл яаж амьтан, ах бараа ха- рах вэ? шуу биш, сайн сайх- наа дуудуулах гэж сургуульд орсон шүү гэж Цэрэнбалжир ярьж суухад 5 онцыг эзэшшигч тэшдэг үг бүхний нь үнэн хэшээн батлан гялтганаж байна. Бодож үзэхэд хэн ч гэсэн хожигдохгүй юмаа хойшлуулж, хожнигдохоо урагш- луулж цаг хожих нь зүй юм байна шүү. С. Жамсранжав. дийн газар, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлөөс хөдөөаж ахуйн нэгдлийн УУТ, ЭЛГЭВЧ, ЛАА, ДЭНЛҮҮ ПИчонерүүдийн эз услалцаа Дундговь | аймгийн Дөлгөрцогт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн явонер сурагчид жил бүр төл хүлээв авах ажилд тусаадаг заншилтай ажээ. Пиоверүүд эвэ он гарсаар малч ДАД туслах анхны цуваагаараа элгэвч 179, нэмнээ 28, угш 59, зоодой 364 Биргэсдэн 130 толгой, дэнз 188. рцгийг захидлын хамт эгдэлээ. Пвионерүүд цаашид цуваа гаргаж туслахаас гадна амралтаараа гар бие оролцон туслалцана гэж урамтай ярилцаж байна, : Бэ 5 Н. Дариймаа (оюутан) сумын «Соёл» 5 Н 23 5 2 5 8 с 2 3 8 ч к Ж ё Б 5 Е Н Б Ё Д 25) Хөөрхөн ишиг тэврэн Зоёсож байгаа энэ охины ирийг Е Е 5 2 Р 2 Ё Е бэ С п Г| 8 » ё Ф Ф 1-4 ь « ь » 0 я 5 2 8 Н я Е! Ж 13 Е 5 : во- НЭЭ: 853 : « ЕНН- Н 5 ш х 1ГЫ т Г Е! ш Зул 522. 2 Е СЕХ Б) Е З.8Ё Н | Ё Е Ёєдт ЯЗЕВ Е Гэ ё Ё Р Е ЕЭ 8 Ё 8 98 к Ё 3 В 2 Ы - ЕРХ: БА х с.з. Ы265 х Е 3үЕ 58 сэн 455 ь 3 5:4 ЗЭВ 884 3845 856 НЫ «ат ХҮҮХЭД ТӨЛ ХОЁР Нийслэлийн 10. жилийн 6 дугаар дунд сургуулийн 9 б анги, 12 дугаар сургуулийн 9 б ангитай хамтран «Төлийн дуу» цуглаан хийж, өөрсдийн бэлтгэсэн төлний бэлтгэ- лийг хуримтлуулав. Тус сургуулийн хүүхэд бүр төлийв бэлтгэл ажилд идэвхтэй оролцож, уут 48, нэмнээ (160, элгэвч 300, лаа 20 толгой, шүдэнз 60 толгой аптек 10- аадыг цугларууллаа. Хоёр ангийн хамт олвоос« Їєл болгоныг мал болгоцгооё» гэсэн уриалга гаргав. Цуглааны тайхныыг төд малын зураг сэлтээр чимэглэсэн байв. Хүүхдүүд төлийн тухай дуу дуулж, шүлэг уншив. Бас зарим нь хурга, ишиг, ботго, тугал, унага бойжуулах тухай ярьж байв, Төл болго- ныг мал болгоход хүүхэд бид гар хумхин суух ёсгүй, чадлын хирээр туслах Бь бид- ний үүрэг юм. Нийслэлийн пионер сурагч бид тэр болгон өврсдийн биеэр төл бойжуулах ажилд туслах бололцоогүй бо- ловч бололцоотой бүхнийг хийнэ. Саяхан хүйтэн, хаврын хавсрагаас хамгаалах уут, нэмкөэ, элгэвч хийж, малчин аав ээж, ах дүү нарыгаа төлийн жижүүр хийхдээ үргэлж гэрэлтэй тохьтой байг гэж лав шүдэвз мөп төлийг эх барьж авах, элдэв өвчин эмгэгт нэрвэгдүүзэй гэж аптек зэргийг туслахыг кийслэлийн бүх пионер сурагчдад уриалж тарсан бяцхан төлийг өвлийн байна гэж тэр уриалгат бичжээ. Манай сурвалжлагч агитай 8 хнчээллэж ИРЭЭДҮЙН ТУХАЙ БОДОЛ ТЭМҮҮЛЭЛ Манай сонины бага оцурал .-. Өөр болсоор байна Маш сургууль 800 гаруй охнд х дийг эгнээндээ хамарсан 22 ангитай, б ажилчинтай “байна. Манай тууль дээр бүлгэмийн үч» шуудан хороо, «Д. «Залгамжлагч» кино хотын төв хэ уудам тасалгааг өөрийн юм. Анх намайг сур- Манай сонин энэ оны 4 дүгээрээс эхэлж, «Миний сургууль, Миний гэрэ гэ- сэн бага хуралнээж, хот хөдөөгийн олон арван сур- гууль, багш, сурган хүмүү жүүлэгчид болон сурагч- дын захидал хүлээн авч нийтэлсээр байна. Одоо манайд Төв аймгийн тө- вийн 10 жилийн дунд сур туулийн пионерийн ахлах удирдагч Д. Давдай, Дунд говь аймгийн Эрдэнэ ДА- лай сумын дунд сургуу- лийн багш С. Мажиг, Хөвс гөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын бага сургуулийн багш Л. Эрдэнэбилэг, Дор ноговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Ж. Ганхуяг, нийс лэлийн ХИ сургуулийн су- » тэргүүний ЗАХИДАЛ ИРСЭЭР БАЙНА рагч О. Тербат, Сүхбаата- рын нэрэмжнт 2 дугаар дунд сургуулийн сурагч С. Янжиилхам, цэг, Ө. Баянтуул нарын зэ рэг олон зуун хүний захи- дал ирээд байна. Энэ за- хидлуудыг, шүүн үзэхэд хүн бүр,Өөрийн сургууль, хань нөхөд, эх ирээдүйн сайн сайхны тухай сэтгэн бо-- дож бахархан явдгаа, тэр сайхан Ирээдүйд итгэлтэй тэмүүлж, Явдгаа бичжээ. Тиймээ, ТЭГЖ ч бичих ёс- той юм. Бидний өмнө асар сайхан ирээдүй байна. Тэр ирээдүйд бнд лавтай хүр- нэ. Гэхдээ одоо байгаа сур гууль чинь, гэр орон чинь, чинь, хань нө- тэр «орон, орныхоо орчин 722722 УХААН ЗАРЖ, УЛТАЙ ОРОЛДОХ АЖИЛ Хэдий Оүрий оолсон ч ло! «ил ДУУ шуутай байлаа. “Айлуудын яндангаас утаа уур савсаж, хуурай модны догш- гирогон очис улсхийл бут үсчинэ. Уул- захаар зорьж яваа хүнээ гэртээ тухла- аан суугаа байх гэдэгт бидний хэн нь ч эргэлзсэнгүй. Гэрт орвол Сэрдамба хот . той, хонин дотроо байгаа гэнэ. Тэрээр наран зэвэр зүг налуу харсан цонхнуу даар бүдэг бадаг гэрэл туссан хашаанд яваа бололтой. Хаалгыг олж ядан бай- тал нэгэн жаал охин ирж биднийг замч лав. Нар салхинд илэгдэн хүрэл болсон царайтай намхавтар залуу эр инээмсэг- лэн угтав. Дөрөв тавхан хоногийн нас- тай хурганууд эхээ хөхөж, хөрөвжсөн зарим нь хана дагуулан. сараалжинд хийсэн өвсийг сийчлэн.идээшлэнэ. Сэрдамба Завхан аймагт болсон «Мал маллах сайхан» зөвлөлгөөнд орол цож «Хөдөө аж ахуйн тэргүүний залуу» алтан медаль хүртэн, урам зоригтой ажиллаж санасандаа хүрч явна. Энэ үес жавар тачигнаж, бидний чихийг часхийл гэнэ. Гэтэл хургаа ялгаж хотлуулж буй хүмүүс тэрлэг, хөвөнтэй ДЭЭЛТЭЙ ХӨЛС дааварлан явах нь малчин хүний өлчи- рийг илтгэнэ. --Одоо халиар авчирах уу? хүмхээл авчирах уу? Аль эсвэл аарц өгөх үү? --Үгүй! Өнөөдөр эхлээрээ хоног! --Бор халзаны хурга үдээс хойш зэг сэн ойр ойрхон суулгалаа. Яах вэ? --Биомицины уусмалтай хар цай өгье. --Өнөө сүүл цагаан хурга маань цат чихаад л тонгочиж давхиад байна. --Хоног нь маргааш дуусна. Тэгэ- хээр их хөрөвт шилжүүлэх үү дээ. Энэ мэт ярианд Сэрдамба суурийн ахлагч оролцон, нямбай хянаж байхы нь хара- хад малчны шинжлэх ухааны нарийныг харуулна. Сэрдамба өнгөрсөн жил хо- нио дунджаар 52 кг тарга авахуулж, хонь нэг бүрээс 2 кг 340 грамм ноос авсан нь 1965 онд Архангай Их-тамир сумандаа ноос, төлийн аврага гэдэг ал- дар хүртжээ. Хоньчин Сэрдамба багаа- саз эхлэн мал маллаж, хашир сайн малчдын туршлагыг эзэмшин, ийнхүү хоньчин болж, элбэг баян амьдарч буй нь бахдах сэтгэл төрүүлнэ. Хоньчин залуу Сэрдамба пионер сурагч та бүхэнд хандаж -«Мал маллах сайхан», «Малчин гэдэг нарийн мэргэжил гэж захиж байна. ” ыг? хөд чинь урд өмнө ямар байсан бэ? ямар болж вэ? гэдгийг эргэн харж, жишин зүйрлэж бичвэл мөн ч со нин болох вий. Магадгүй танай сургуулийн хэдэн давхар цагаан байшин сүн- дэрлэж буй газар урд нь, хэдхэн жилийн өмнө юу ч байгаагүй буюу эсвэл амь айлын яажгий сургааг ха- шаа, хуучин сүм дуганы буурь ч байсан байж мэд- нэ. Ийм газар танай сур- гууль, танай сум--нэгдэл цэцэглэн хөгжиж байна. Та нар асар холд тэмүү- лэхийн хамт ойрынхоо хөг жил цэцэглэлтийг гярхай нүд, гялалзсан оюунаар харж, сэтгэж бичвэл улам ч ач нөлөөтэй болно гэд-- тийг зөвлөе, унцэ- Бид | Архангай аймгийн «Пионе- рийн зам» мэгд- лийн 1-р бригадын Баданжавын |үх- рййн ферм дээр очлоо. Намхавтар нуруу тай тас хар үстэй хөнгөн | шингэн алхаатай бадриун биетэй хар хүн биднийг . угтан ирж амраа эрэл- цэв, Түүний Жарай гаван жилийн амьдралын мөр, түмэн үрчлээ болсон мүүрэнд нь тодрон зурайх ажээ. Гэртээ тун тохилог нэн цэвэрхэн сууна. Эднийд толь, жааз, оёдлын машин, хүлээн авагч зэрэг малчин айлыг илтгэх юм бүхэн цөм бүрэн хар- агдана. Сүү болсон цагаан цайг аягалж, өрөм ааруул, тос талх тэргүүтнээ өмнө. өрлөө, Мизаалай гуай сайхан ярна. хөрөөтэй, саатан сонсох тусам сэтгэл намтар баян түүхтэй, хал суусан ануухан өвгөн байлаа. --Би өндийхөөсөө эхлээд өтөлтлөө мал дагаж өссөн хүн, Хү өөрийн хэдийг өсгөх гэж халж ч явлаа, хөрч ч явлаа. хоргодом үзэж хашир 22 САЖЖЛЛЛЖОО ? дооЭ2”-э2 д Жа 3 лау» элэг Харын нэгдэлд орж гүмэн юманд зүүрлэхгүй нэг чигийн Ажил хөөж аятайхан (болсон. Одоо ганц бодох маань нөхөддөө талд нь тал болж татлаганд нэмэр болох ял бай Би жил бүр 300-400 тугал хариулдаг даа. бул, Манай Долгоржав өнгөрсөн жил хэд хэдэн тэргүүний сайчуудын туршлага хэрэглээд сарлагийн 15 үнээнээс 7500 литр сүү саасан, овоо шүү, Тэгэхдээ бас болоогүй зэ| Гэдэс цадавч сэтгэл цаддаггүй хийх юм сэтгэлд их ороод байгаа юш Адаглаад 4 радионоос гадна ном «өннйгөөр нүд инээх гэж бичиг сурч байна гэлээ, -- Тугал хариулах хзцүү юм уу? гөж асуухад, -- Амархан ажил гэж байх биш дээ! Тэгөхдөэ тугал маллах тун яггүй, Эргэж буцаж гүйлдэнэ, эхээс өөр юу ч үл мэдна. төттылылысул хэл илыг-лылыгылыеч хөэлисилитыгь Архангайн аврага төлчин Норов гуай за. ярьж байгаа, нь: ? БИ лол: ургуулийнханл баялаг Манай сурвалжлагчийн авсан гэрэл зураг й1) эж Ур ууу, ЗОГР Шинэ дугуйлан Би, «Пионерийн үнэн» сонинг тогтмол уншдаг. Тус сонин дээр ойрын | үед «Миний сургууль, Миний гэр» гэдэг бага хурал явагдаж байна. Энэ бол үнэхээр сайхан хэрэг юм, Бидэнд өөрийн орны өнцөг булан бүрийн сургуулиудын байдал, өсөлт хөгжилт, үеийн олон найз нөхөд, багш сур- тан хүмүүжүүлэгч нарынхаа хүсэл эрмэлзлэлтэй танилцаж байна. Би, Хөвсгөл аймгийн Хатгалын 10 жилийн дунд сургуулийн 6-а ангид сурдаг. Их зохиолч Д.Нацагдоржийн төрсний 60 жилийн ой, Залгамжлагч П чуулган угтаж ахмад багш Нацагдоржийн санаачлагаар их зохиолч Д. Нацагдоржийн нэрэмжит пнонер сурагчдын цирк байгуулагдав. Циркийн дугуйлангийн сурагчид шаш идэвхтэй суралцаж байма. Энэ | бол миний сургуулийн саяхан буй болсон нэг шинэ зүйл. Ингэж л сур- гууль минь өдөр бүр шинэ сайхан зүйлтэй болж, сурагч биднийг хүтүү жүүлж байдаг. Хөвсгөл аймгийн Хатгалын 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Бадмаа, тавава)?ү “,ЦЦЭР” Эхээ з харвал яаж бай: Бас маллагааны аїрийн арга шаардлага. Халуун өдөр бол ус намгархаг газар жихүүн салхитай бол хуурай дулаан өвөр чээрт харчуулч, жишээтэй... хэмэвц: вх юм. ярьж байна. --Малчин хүн юу мэдвэл зохих вэ? гэхэд, -- Эрдэм| Төрөл бүрийн эрдэм ухаанд төгс боловсрох д хэрэгтэй. Төгвөл д малаа өсгөж, ашиг шимийг нь нэмэгдүүлж Чадна. Би бол эрдэм ном су- рах хожимдсондоо рамсдаг, Гэлээ м. мэднэ. Энэ хадан хүүхэд- улаах чин, охин ажилчин, хүү оюутан, сурагч... сурагч зарим нь хойтон сургуульд орно. Эд маань л эрдэмтэй мал. чин болбол миний хэрэг бүтэх нь тэ) Тланайхаа”” чинь эг цугларахаа өв тэртг хэн, агтдаггүй юм, Малын Хөгэн, үрийн ачийг үзэж бид хоёр жаргалаа эдлэж яваа улс даа гээд Мизаа, Долгоржан гуай руу тийм биз тов бийр. тай харахад Долгоржар гуай! сүх Тайм тайм! хөөрхий нам төрий минь Дд галдаа мод ЗУМВЭсЫХ хийж тогооныхоо дАЫ ЗАХИДАЛ Арав гаруй насжэй баг хөдөө мал маллаж байгаа аав, тон гм дүү нартаа захидал бичихээр шийдлээ, Тэр хүү дэвтрийн гол хуудсан дээр хичээнгүйлэн бичиж эхлэв, Хайрт аав ээж, эгч, дүү нар минь сайн байна уу? Бид сайп байпа. Та нараас захидал авч их балрлалаа. Хүү чинь хичээлдээ сайн л сууж байна. Би салхан чГек, Чук хоёр» гэдэг номыг дахин уншлаа. Чук гэдэг их сайн хүү юм байна. Ээждээ аан тусалдасн харин Гек иь их хачин хүү Э а. анай а Ч. ПОУРЭН игид Гек шиг хүүхэд Манай мал толлож байна уу? минь 612 хопь, 51 ямаа цохүнэн нилээд их ажиллана байхаа. Ааваа эгч бид хоёрын зун түүсэн өвс бүгд | байгаа биздээ. Зургаан тэмээ өвс болсон гэлүү Түүнийгээ одоо пялх хурга ишгэндээ өгнө бизээ. Эгчээ таныг 1965 онд манай пиоперийн бүлгэм төлийн бэлтгэлд зө риулан 1-1 штрыр элгэвч, нэмпээ дэнз. лсан. Пио нер сурагч бүр төлчин зарулынэн аа- хидал бичсэн. Би ойрдоо тэрээ жаахан Яүгч хэды Гэрч гэждээ малаа санаад Миннй бор толгойтой га болоо. биздээ. Их лэ, байн уу? Миний дүүг мөргөж риагүй биз. Урьд шөнө «Хув борыгоо» а лээ, Та нар минь телөө сайн сойжуулаа рай, Ааваа та надтай уулзах гэж мал орхиж холоос наашаа явахын хэрэггүй. Би сургуулиа онц төгсгөөд Ая мөдхөн очно гэх мэтээр төл бойжуулах аргачил сан зөвлөлгөөн үргэлжлүүлэн бичив. Энз хүүг Ховд аймгийн Дарвн сумын бага сургуулийн 4 Дүгээр ангийн сурагч Гэндэнпэлийн Банзрагч гэдэг. гуу- лийн пионерийн бүлгэмийн ахлагч сайн хүү шүү. П, ЖАРАНТАЙ Г) унагаад хэрэг та. Зїїөнө буусан шүүдэр ургамлын Вавч! цэцгэнд. бөнигийлдөх нь өглөө- үхэр сүээг. дүүрэн. ажээ.” : Саалгасан» “үнээнүүд данхаг данхаг алхалсаар урлах: уулын ар өөд на лайн ”билчив. ... Дагаан даавуу цамц,хөх даалимбан шуудаг өмссөн Гэрэл хүү .тугалын хаа хороог зайдлан шавартай нНүн- “ГЭН-ХӨЛӨӨ улалзуулан саваа. модоор, тас тас. гуядан Чөх чөх гэж мориор давхиж яваа хүн болж тэл түүний эгч Цэцэг бодон эрээн даашинз дэрвүүлэн гүйсээр үнээлээ . нилээд холдуулан туужээ. Гэрийн хээ баруун урд хатавчинд цэнхэр машин суулгачихаад цөцгий ялга хаар Дүнгэнүүлэн эргүүлж байсан ээж нь нээлттэй үүдээрээ тонгойн харснаа -Хүү хээ! Гэрэл ээ! Миний хүү тугал гаргаад зүүн хойш нь билчээ! гэхэд Нь -За хаагуур хариулах вэ? -Улаан эргэгс йнзаагуур, уснаас холхон идүүлээрэй! гэж ээжийнхээ хэлэхэд, мань Гэрэл тэрүүхэндээ.. г--Ээ дээ . яасан гоё? тэнд чинь байна шүү хараацайн дэгдээхэй бий дээ, ,Тэнд чинь байна шүү огтоно олон доо, огтоно олон доо. Тэнд чинь байна шүү сайхан чулуу ч бас бий дээ гэсээр тугалуудаа гаргахдаа нэг мухар алаг тугалаа зориуд барьж үлдээж байгаал зөв. талаас нь үс рээд нуруун дээгүүр Нь бөгтрөнгүүт цаадах нь сүүлээ Даллаад давхил одов Гэрэл нэг хэсэг буруу тал руу нь Мань эр «Өөрөө уйлдаггүй» гаж бодоод өвдгөө шал барсан боловч уйлсангүй тугал ч тэр хэвээрээ гүйж ижиллээ Нийллээ Гэрэл сандруухан босоод, хоёр алганыхаа шороог арилган хорсож: байгаа өвдгөө барьсаар тугалынхаа хойноос доголон гэлдрэв. Гэрэл ХэДэн тугалтайгаа хамт го яын хаялагын эрэг уруу буунгуутаа улаан, ягаан, шар цэнхэр өнгө өн тэслээ. Тэгсэнээ харуулдан унав. унасан “хүүхэд /Шуудан “Зөөгч « төмнй :Бат “нррт5 Л.богц 2 2Вуүрдн- 2101 : “ХЭВЛЭЛ -ТАндАгалаад, суурь, йгад: тайш давхил на., Тагж.... гаац “тэмээ. суурь : ЛАГАХаГ, СбайжЭэгсл . ЗАЙ! Нэгэн, гөдөр, явж, байхад : ньгөнӨӨ”- “Тэмээ, гурван с бэхтэй ч юм Лйнс ”хараг” дл8Ж ЭНЭ: х тло1. фэсЧ 4 3хд : --:З8-,даа. эзэн: ньэгл: тєлЭмээн: Хээрээ ! «хүрэм сЭФмаа- тохож” орхиог биз” гїж, с, болсоор - чааш Лавхижээ. цХоНЬ: гайган явж ха, наадна. ГЭ." одоод, хөнип Дээр. очлоо, МҮЛ2 сугс Заг чи минБ-ашгэхХэд хэний “жаал л ӨМЛЭЭ 27 22 2 бгаан 6 : ма ! Охїшг алгын, ЧинЭээхэн- улаан : үнэгэн лоовуузиаас цухуйлгаж: г8. сявах замд, 1Ьс НЭГЭН / том, Оцаг,- Орой” бу. гийн -цэцэг. түүж эхэллээ. Ээж нь “сүүгээ. машиндаж: эгч Нь чихэртэй аруул базаж байв. Гэнэт нэг хүүхэд- єг--Рэрэдээ!, Гэрэлээ! гэж дуудав. --Лүндэг ээ! Нааш. ир! энд олон сайхан цэцэг байна: -т:Цэцгээр яах.юм бэ? Энэ зүүн буланд орж огтоно алая! --Би тугалаа яах билээ? --Яадаг юм бэ? эндээ л байж байг! --Горьгүй байхаа! лаа туугаад явья. -За яршиг даа - Ямар хулчгар эр вэ? Би тэгвэл өөрөө очоод Хэд хэдэн огтоно ба пиад ална даа. -Хөш Лүндэг ээ! Хүлээж бай! хү лээж бай! хамт явья! гэсээр Гэрэл эрэг өөд гүйсээр ирж Лүндэгийг да ган зүүн булан уруу далд оржээ. Найзаа хоёу Гугалын зарим нь усны захын хар ногоон хиаг амтархан зулгааж байхад зарим нэг НЬ залхуу нь хүд чихсэн юм шиг бухын малтсан хон хорын шаргал элсэн Дээгүүр хэвтэц гээнэ. Мань хоёр ч мэдээжийн, ХЭ рэг шүү дээ. Бөөн цахилдагийн ёроолд бувар бувар гэж байсан нэг ог сгоныг ташуурзЗаэзаа лавнгуутаа нүхэн Дээр нь гүйж хү рах нь зэр! -3а Гэрэл ээ! Энэ мууг яаж алах вэ? т-Ухна лаа -Ус хийвэд яана? Юугаа хийх вэ -Должин хөгшний гадад Хувин байна билээ, Би очоод аваад ирье Мэдвэл загїанаа яршиг --Тэгээд яах ва? -Ухья Юугаар ухах вэ? Миний энэ мо доор ухчихаж бололгүй дээ гэлцээд Гэрэлийн барьж явсан бургасыг Хэд дахин хугартал ухаад амжилт олсон гүй ээ! Үдийн Халуун ч . боллоо Онөс хоёр ч ядарчээ Эн мууд одоо ус хийвэл Ч амархан үхнэ дээ, 2 - Хүрзтэйсан бол одоо! Бас тэгж байгаад аягүй доогуур ГУРВАН БӨХТЭЙ. 1ЭМ99 давхилгсингал нь цаад өцөө- ХОцИН- сү рэг ХОТОО “ДӨХӨЖ, ”утом цагаан тэмэз. хонйно. туугаад: Ялиастэнэ,,Бат гүай энэ.ер нь ямар учиртай тэмээ вэ? гэж нүүрээ? ко лтМиний аавыг, Дондог: гэдэг. : ЗЭ НЫ тэгээд хонио. үх сн хэрэг" үү?. урЕЛүал 52 ТАЙМ ЭЭГ УХонийдоос "Аав.Ч явдаг "юм гэлээ. то Хүү минь: Чигсургүулья- орох: бог, Хөогүй” бидүү?, “УтААВс: болоогүй: л гэдэг юм, 2--8а, байз...уу,, чи “ЦИНЬ -манай. бага, охинтой “чацуусан: байхаа: Хулгацатай. ТӨХЭД, . “аа. тийм “энэ жил. зургаа хүрч | байгаа” юм “байга шүү -хэмзэн - өвгөн “-өгүүлЗэд, “мориндоо. суэШээр өгөн шөгШ - срор-гдалд -орлоо: 7 5-5 ч бч? явдаг 5 чулуудаж оруу. : 800890000800660290060 31111111111111111111111) нүхтэй юмаа. --Энэ дотор хэдэн огтоно байгаа бол! Лав арваад байгаа дай, --Хаанаас -даа хоёр гурав л бай гаа биз? , --Байз олон мал гүйлдэж явнуу даа. -Адуу усанд орж байгаа байл гүй, “Гэрэл Ц Лүндэг хоёрыг эрэг дээр гүйлдэж гарахад урдах ам өөд билчсэн үхэр, адуу үдийн ха луунаар аль хэдийн гүйлдэж усанд орчихсон байх ба хамгийн сүүлийн хэдэн адуу «ухаа тоосон дунд тургилдан хатирсаар эрэг рүү орж явлаа. -Манай үхэр яасан ба? өнөө ту галууд маань? --Хөш Гэрэлээ! Миний муу даага алга. --Нэрээ яасан бэ? Тэр! Тэр! ха раач! хойт усны дунд олон адуу нНы дотор явж байна. Би одоо яана гээд Гэрэл тугалаа орхисон зүгтээ, Лүндэг дДааганыхаа чигт ухаан-жо лоогүй гүйлдэв. Тугалууд өдДий болтол яалаа гэж байхав дээ. .Аль түрүүнд эхтэйгээ нийлчихсэн татуур, усны цаана тав тай тухтай идээшилж “байв. За ээ хэрэг ч бишидлээ “дээ! Өчигдрөөс хойш тугалаа хариулна гэж-өчйөөн Олон” үглэж байгаад гарсныг яана. Гутлаа сугавчилчихаад Ус нёлчиг туулж-яваа. Гэрэлд мөн ч элдвийн бодол төржээ. Заримдааа би яах Тэж тугал тууж Гарар 8а! гэж бо ДОГДОНО Тэгж явтад ер ньгэнэ муу Лүндэгээс л.боллоо гэж санана. -дёх нь бүр. «Би Өөрөө ч гэсэц ЧИНИЙ модоОэ | ухаж болно» гэж байгаад шүү дээ ч гэх шиг янз янзын л юм. бодогдох АждЖ . 2-5 | “Уул -ф . “Малд яваа-хүн. айл хэсэж, элдэвт т0лгой самуурч “болдоггүй юм. Хэрэв тэгвэл чоно нохойноос өгсүүлээд ямар ч муу явдал тохиолдож болно» гэж эртүүд аавын нь сургаж байсан нь илхэн санагдав. Лүндэг эмээл тэй дагаа ч барьсан .юм алга, цаа “сул болчихсон -адуун дундуураа баруун зүүн тийшээ шогшнно. Лүндэг яах ч аргаа олок гүй яваа бололтой. Гэм хийсэн Гэрэл гэрийнхээ зүг л байц байн х“рнє нэг харахад ээж нь түжгэр хүрэн. морно давнран уст суран шилбүүр тэй богино шилбүүрээ барьчихсан Гэрэлийг чиглээд налбайтлаа Цд гиулж явна. Эгч Нь, эхтэйгээ нийл сэн тугалуудын зүг явган гүйж яваа харагдана. За бишидлээ Дээ, Ээж минь намайг зодох болов уу? Аль гайгүй ч болов уу? юу ч болсон ЭНЭ усны цаана түргэхэн шиг гараад үхэр тугалаа л" эргүүлье, Тугалаа яагаад хөхүүлчихлээ гэх вэ? Лүн дэг маань мориноосоо ОйчихоОд би түүндээ туслах гэж ноцолдсоор бай гаад энэ боллоо гэе байз! Үгүй ээ тэгж болохгүй нь ээ. Лүндэгээс асуу чихвал улам ч баларна гэсэн үг! За байзуу юу гэе Дээ? Урд хаяла гад хэвтэж байснаа унтаж хоцорлоо гэх үү? Үгүй ээ ер нь худлаа хэлж болохгүй байхаа! Би чинь пионер хүн шүү дээ. Ерөөсөө ээмсшийнхээ дав хиад ирэхээр урдаас нь пионерийн Хээ ёсоор зогсож байвал яадаг юм бол... Тэгээд л бүх. болсон явдлаа л ёстой -нэг цэргийн “дарга хүн шиг илтгэж гарвал Яадаг бол гөх мэ тийг гүйдэл дундаа. бодов, Гэрэлийн нүцгэн Хөл бол өндөр ургасан өтгөн ногоотой орооцолдоод тэг л сайн гүйж болохгүй. байв. Эгч Нь үхэр тээ хүрлээ. Ээж нь ч ГэрэлЛийн ард тулаад ирэв бололтой ДОО. өөөөөөөөөөөөРӨөӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨС өөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөөө аяыг О. СЭРЭЭНЭН ХҮт: ом" той | ИН, ОЬ Ээжээ “дурсаад Эргэлдээд: байгаа. . Эрх , хөөрхөн Ботго. минь зэ! Сөөмхөн чагтаа Үнэрлэж үзээд Сөөсийж юугаа Ширтэнэ вэ мн? “Сөт!, ,сөг, сөг, сөг| сөс, “Сөг, сөх, сөг,, бөг! 5 Ижлээ “дуудаад Буйлаад байгаа Эрх хөөрхөн Ботго минь ээ ” Атан тэмээг | “ Дуурайгаад, час мэн, “ОАЯНД явахаар” 23 3 “Холхно: юу... хө?! А-хүй 3 220 эхөөг( Хөөс, 2 хөөс Звйс .- , ХөэХ, “хөөг! н : 2 зөөөөөцүүэнээнйиэиээниэиээниэин “Сүхбаатарын нэрэмжан үлсыд хө :А-31416 : “дугаар байшин. 3 ЭОэсыр. давхар заа “узгамбаднер х хөт. к.Бан төёнийн :31 су : ухєан .. айл АЖИЛЧИН АНГИЙН : УУЦ НУРУУ БОЛСОН МАНАЙ НАМ - ” АЛДАРТ ҮЙЛСИЙН. МӨНХЖИЛ НЬ БОЛСОН МАНАЙ НАМ -:. зү АЮУЛД НАМАЙГ | | УНАГАХГҮЙ МИНЬ: ГАНЦХАН. МАНАЙ НАМ АУГАА ХҮЧИЙГ ӨГӨГЧ, МИН 15) ГАНЦХАН МАНАЙ НАМ “8. Маяковский холулхлхлхлуллллмлмлхлхлчлумй 21 дэх жилдээ! М 9 (929) “УУГАН СУРГУУЛИЙНХАА ХҮНДЭТ ПИОНЕР БОЛОВ “Нөхөр Ю.Цэдэнөал хөдөөн тгаар МАХН-ын Төв Хороопны нэгдүгээр на рийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд парын Зөвлөлийн дарга нөхөр Ю. Цэдэн бал дагалдан яваа хүмүүсийнхээ хамт Говь-алтай, Завхан, Увс, Баян-өлгий, Ховд, Архангай, Баянхонгор аймгуу-- даар явж нэгдэл, сангийн аж ахун, болоп албан үйлдвэрийн газар, сургуу- лиудаар орж ажил байдалтай нь танил цан орон нутгийн хөдөлмөрчидтэй уул- заж үнэтэй сайхан санал зөвлөлгөө өг- лээ. Одоо үед хөдөө нутгийн нийт хөдөл- мөрчид нэгдэлч малчдын хамгийн чу-- хал зорилт бол байгалийн бэрхшээлийг даван туулж, мал бүрийг онд сайн оруулж, шинэ төл болгоныг мал болгох явдал мөнийг очсон сум бүрийнхээ хө- дөлмөрчдөд онцлон заалаа. Нөхөр Ю. Цэдэнбал энэ сарын дуй- дуур Ховд аймагт 3 хоног зочлохдоо үйлдвэр, аж ахуй, сургууль, соёл үйл- чилгээпий газруудын ажиллагаатай та- нилцлаа. й МАХН--ын Төв Хорооны. нэгдүгээд нарийн бичгийн-дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбалыг анх суралцаж байсан сургуульдаа өчи-- ход Ховд хотын 10 эилийн дунд сур- гуулийн пнонер.. сурагчид баяр ёслол болж онц халуун дотно элэгсгээр угТ-- лаа. Тїөхөр Ю. Цэдэнбал сургуулийн бай- далтай танилцаж, анги танхим кабине- туудаар өрж, багш сурагчидтай уулзан элэгсэг дотноор ярилцлаа. Пионерүүд хайрт удирдагчаа хүндэ7- гэлийн шугам жагсаал хийж угтлаа. Өөрийн сургуулийн ууган сурагч, хайрт удирдагч МАХН--ын: Төв, Хороо, пы нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, Сайд парын Зөвлөлийн. дарга Ю. Цэдэнбалаа бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрээр хүн- дэт инонер болгон пионерийн аранзал улаан бүч, тэмдэг зүүж өгөв. Хүндэт пионер, нөхөр Ю. -Цэдэнбал ууган сургуулийнхаа багш . сурагчдад хандаж дэлгэрэнгүй үг хэлэв. Ю. Цэдэн бал хэлсэн үгэндээ анх суралцаж бай- сан сургуульдаа”. хүрэлцэн : ирсэндээ. “бдлаж байгаагаа -илэрхийлээд нам зас (4 - З явсан нь гаас ардын гэгээрлийг хөгжгүүлэх та-- лаар авсан арга хэмжээ, түүний үр дүнг тодорхой жишээ дурдаж ярихдаа: Би энэ сургуулийг аних 1925 онд Чандмань уулын аймгийн яамны. бага сургууль нэртэй байгуулагдахад нь анх ны нь сурагчийн нэг болол суралцаж байсан юм. Тэр үед голцуу ядуу малч- дын дундаас албан журмаар татагдай ирсэн 50 сурагч, 2 багш, хэдэн эсгий гэртэй байгуулагдаа: байсан энэ сур-- гууль маань өнөөдөр 1420 сурагчидтай, 90 гаруй багш ажилчидтай саруул сай- хан ангн танхимуудтай 8 давхар хичээ лийн тохилог байртай сургалтын бааз нь бэхжиж, том сургууль болспыг зэрэг цүүлэн санахад бахтай байна. Энэ бол хойч үе үр хүүхэд та нарын төлөө манай нам засгаас авсан арга хэмжээнүүдийн үр шим юмаа. є Та нар намынхаа энэ их хайр энх-- рийлэлийн хариуд онц сурлага, бүтээлч хөдөлмөрөөр бэлэг барих хэрэгтэй гээд улс ардын аж ахуйн чухал салбар бол сон хөдөө аж ахуйг хөгжүүлэхэд мэдлэг Монгон | Ардван Хувьскайт Намын ё8 үйл мэргэжилт: соловсон рэгцээтэй байгааг онцлон тэмдэглэлээ. Дараа нь пионер сурагчид концерт тоглож сонирхуулав. Мөн өдрийн үдээс хойш Ховд хотын хөдөлмөрчдийн: өргөн цуглаан болж МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр на-- рийн бичгийн. дарга БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга |Ю. Цэдэнбал дэлгэрэнгүй үг хэлэв. Нөхөр Ю. Цэдэнбал, эх орныхоо улс ардын аж ахуй соёлын хөгжилт, ЗХУ- зас тус улсад үзүүлж байгаа зүйл-бү-- рийн тусламж, Ховд аймгийн үйлдвэр барилга, сургууль соёлын хөгжилтөөс дурдан ярьж, нам ард түмний өмнө тул гарч байгаа шинэ шинэ зорилтуудыг биелүүлэхэд хүчээ дайчлан ажиллахыг уриалав. Хөдөлмөрчдийн цуглаанд МАХН-ын Төв Хорооны улс төрийн Товчооны ги- шүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлө- лийн орлогч дарга Д. Майдар болон дагалдан яваа бусад хүмүүс, аймгийн нам захиргааны удирдах нөхөд оролц- лоо. : Ц. Эрдэнэбат (Манай тусгай сурвалжлагч) “хэргийн үхдийн дуу хоолойгоор | ожү хаї!,45.,48,Д..А , А Харанхуй бурангуйг уетгаж Харц олон ардынхаа 1 Хайрыг татсан намдаа Ардын хүүхэд би Алив сайхнаа өргөнө.. Алхам бүрдээ нандигнана. --ж---ш5--1-5 4». Алдар нэрий нь хадгална Зовж зүдэрсэн арддаа ЭР 5 Жаргалын түлхүүрийг. ат- ) : “туулж Дарлал зовлонгийн хүлээсийг Дайчин тэмцлээр тайлсан. Энхрий хайрт намдаа Эгэл биеэрээ зүтгэнэ. Энгүй алдар нэрий нь Энэ дэлхийд. мандуулна Д. Нарандэлгэр Ч “(эмэгтэй сурагч) - Нар мэт майдан гийгүүлсэн 00 Намын арвин ач ивээлээр Насан багаасаа хүүхэд бид Нарийп эрдэм сурч эхэлдэг Нам үүнийг манлайлдаг Үнэн эрдмийн жолоо гэж бидэнд Үндэсний хэл бичгийг урьдал : 1220: "7 “болгодог Үсэг заалгаж вүдлээд бид й Үг холбож өгүүлбэр болгодог Нам үүнийг манлайлдаг Тодорхой эрдмийн толь гэж бидэнд Тооны ухааныг чухал болгодог Тэр ухааныг эзэмшихэд бид Толгой тархна дайчлан даг Нам үүнийг манлайлдаг Хөдөлмөр амьдралын хөшүүр гэж 5 бидэнд Хөдөлгөөнт сонирхолтой хичээл заадаг Тэр хичээлийг хичнээн сайн сурах нь тэгш хөгжүүлдэг Тэнхээ ухааныг Нам үүнийг манлайлдаг Нийслэлийн Ц сургуулийн 6 Ху гаар ангийн сурагч М. Баяраа Х4,5.1 шд 455 ын, Хоорондох зай нь хөх Алтан соёмбо тэмдэгтэй Аранзал улаан далбаа Өргөн Азийн цээжинд Өндөр мандаж байна. Энэ бол монголын далбаа Эрх төгөлдөр төрийн минь Н. Доржийн ажилла- авсан гэрэл зу раг, далбаа Д. Батмөнх (17 дугаар сургуу лийн есурагч) МХ39-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ БҮГД, ХУРАЛ 1966-оны 2 дугаар сарын 25, 26 -ны өдөр МХЗЭ -ийн Төв Хорооны долду- гаар бүгд хурал хуралдлаа. Тус хурая, «МАХН-ын Төв Хорооны наймдугаар бүгд хурлын дүв МХЗЭ-ийн байгуулла- гуудын ээлжит зорилт» гэсэн илтгэл- ийг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав «Ерөнхий боловсролын сургуулиудын МХЗЭ-ийн байгууллагын ажлыг улам сайжруулья» гэсэн илтгэлийг МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д.Сүрэнжанв нар тавив. Хурал4 МАХН-ын Төн Хорооны нарийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсүрэн БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц. Пунцагноров нар оролцов. ПӨ хөр Ч ЇЇүрэРжав илтгэлдээ: «..Сүүлийн үед 4--7 дугаар анги төгс сон залуучуудыг хөдөө аж ахуй, үйлд- вэрлэлд шилжүүлэн ажиллуулсан нь мал аж ахуйн хөдөлмөрийг зохих шат- ны боловсролтой залуу малчдаар хийл- гэж, улам нарийн, мэргэжлийн боловс- ропнгуй болгоход сайхан нөлөө үзүүлж байла... » гэж дүгнэв. Тїөхөр Д. “Сүрэнжав илтгэлдээ « “Баяр ёслол, тэмдэглэлт өдрүүдэд эх орон, ард түмний үйл хэргийн тд- яөө амь бие, үйл хэргээ зориулсан ЭХ орончдын хөшөө дурсгал дээр цэцэг тавих, хүндэт харуул үйлдэх,цуглаан хийх, МХЗЭ-д хүндэтгэлтэйгээр элсүү- лэх ажлыг өргөн зохиож байвал З0- хино..» гэх зэрэг олон олон зүйлийг , хүүхэд та нарт зориулан тэмдэглэлээ. Тус бүгд хуралд аймгуудын гэгээрлийн хэлтсийн дарга, худалдаа бэлтгэлийн мэргэжилтэн пар оролцож БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар Шарав, НАХ “Яам ны орлогч сайд Гүнсэн, партизан Тог- тох МХЗЭ-ийн Төв Хорооны бүгд Хур- лын гишүүн Ноост, Сүрэн, Барсүрэн, Товуу, Баяд нарын зэрэг 50 гаруй хүй үг хэллээ. Үг хэлсэн хүмүүс пионер сурагчдын сурлага хүмүүжлийн тухай яриад ах- мад дайчин хувьсгалчдын өв уламжла- лыг эзэмших улс эх орноо хөгжүүлэх хэрэгт хүчин зүтгэхийн чухлыг онцлон тэмдэглэв. Эпэ мэт та бидэнд зориулж ажил «сурлагын ажилтанд маань жи- гүүр нэмэх чухал зүйл, яригдсан нь МХЗЭ-ийн Төв Хорооны долдугаар бүгт хурлын гишүүдийн санал нэгтэй ба талсан тогтоолуудад тусгагдлаа. МХЗЭ -ийн Төв Хорооны долдугаар бүгд ху- ралд оролцогчид, Вьетнамын ард түм- ний тэмцлийг дэмжсэн тогтоолыг сай-- шаан батлав. зс Нийслэлийн 22 дугаар дунд сур- гууль «Залгамжлагч» П чуулганыг сур ягга хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар уг- тахын тул 840 шахам пионер сурагт- даас шалгарсан 117 онц сурлагатны зөвлөлгөөн хийлээ. Зөвлөлгөөнийг уг- чаяс онц сурлагатан хүүхдүүдийн турш лагыг бяцхан ном болгон бичиж ангиу Дєд тараав Зөвлөлгөөн дээр 7-гийч «Б» зацгийн онц сурлагатас Борхүү онц сурна гэдэг бол тийм хэцүү зүйл биш ганцхан хатуужил тэсвэр оролдло- тө л хэрэгтэй гэхэд 7-гийн «Г» ангийн Пүрэвбадам багшийн заасан хичээлийг анхааралтай сонсож мэдэхгүй зүйлээ багшаасаа буюу бусад нөхдөөсөө лав- Цшїшдүшшлсу-гшг-тшу-г- НЦЧУУДЫН ИНДРЭ лан асууж сул цагийг ашиглан даалгаа рыг бусдаасаа хийх нь онц сурахын үндэс шөн өөрсдийн санал бодлыг ярилдав. чуулган угтаж «Д. Нацагдорж» тэмдгийн болсол гаж, хот орноо тохижуулах, өдрийн гихт настикийг тогтмол болгож, сургуулиа- раа зөрчилгүй болж, анги бүр бүх рагчдынхаа сайн онц сайн сурлагаган болгоё гэсэн уриалга гаргав. 999999904444400044442404 2443444044444:522020023220000000000000200200099000000999008666 туслалцах хэлэлцээр байгуулсан билээ. зам бүрнээ харууллаа. Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний 2 : : Н : 5-4 : : : : : : 2 Манай өнөөдрийн пионер ЖСаваатн олчлл Идэр есийн хүйтэн ид дундаа тачиг- насан өвлийн нэгэн өдөр Увс аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 5- ын «в» ангийн сурагч Л.Жавзан гудам жаар явж байтал, хүрэн хавтгатай зүйл хэвтэж байв. Харвал ямар нэг хүн гээг дүүлсэн бололтой. ЖЖавзан тэр зүйлийг аваад цагдан сэргийлэхийн дежурт очи ход: -« За охин мннь юу хийж явна вэ? гэж дежур асуухад Жавзан --Би сая гудамжнаас энэнийг оллоо гээд нөгөө юмаа өгч:-Эзнийг нь олж өгнө үү! гэв. Дежур -Чи үнэнч шудрага охин байна. Ёстой улаан бүчний эзэн мөн дөө. гээд задалбал хавтга дотор гадаадын .иргэ- ний үнэт бичиг, олон улсын маркны цуглуулга байжээ. Дежур, Жавзаны свог нэр насыг бүртгэж аваад явуулав. Хожим тэр зүйл эзэндээ хүрч, хавтга- ны эзэн, Жавзанд талархал илэрхийл жээ. Жавзаны зураг Увс аймгийн цаг дан сэргийлэхийн «Сайныг дагая» сам барт тавигдав. Улаангом хотын 10 жи- лийн сургуулийн 232 дугаар бүлгэмийн пионер сурагчдын цуглаан болж бүлгэ мийн зөвлөлөөс Жавзанд баяр хүргэж, пнонер бүхэн 2Кавзан шиг үнэнч їиуд- рага байхыг уриалав. й Сурагч Д.Сономпил хэмгчллэг22 ЗОЄ даай гэв хуулалгүй бие «Залгамжлагч» Н таван онцыг эзэмш хал- Зөвлєлгөөнөөс су 60-аас доошгүй хувийг Д. Мөнх-очир (пионерийн ахлах удяр- дагч) МӨНХ НАЙРАМДАЛ Хорин жилийн өмнө 1946 оны 2 дугаар сарын 2" нд Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний хооронд эдийн за- саг, соёлын талаар хамтран ажиллах гэрээ, харилцан тэмдэглэгдэх баярт үйл явдал болсон юм. Энэ гэрээ нь хоёр орны харилцан эрх ашгийг хам гаалсан жинхэнэ ах дүү ёсны иптернацонналч ган бат найрамдлын үндсэн дээр тулгуурлан байгуулагдсан Чухам иймээс энэ гэрээ нь БНМАУ-ын тусгаар тогтнолыг хамгаалах, эх орондоо соцнализм өрнүүн байгуулах үйлст их амжилт олох, манай орны хүнд дэлхий дахинд өсч хөгжихөд шийдвэрлэх хүчин зүйл болсныг манай ард түмний өнгөрүүлсэн түүхэн найрамдлын энэ түүхэн жилүүдэд төрж өсөж сурч хү мүүжсэн манай олон мянган пионер багачууд та нарт на. нь түүхэнд ҮүҮРД нэр ах дүүгийн ган бат » Ус 999999999999999999999999Ф90999999999999099099999990: 999990990900,, 1232 гэрэлт ирээдүй гэгээн замыг чинь олгож өгөхөд .түү- хэн ач холбогдлоо харуулсан юм. эг Өнгөрсөн 20 жилийн дотор МАХН-ын зөв мэргэн удирдлага, Зөвлөлтийн тусламжийн үрээр еөрийн ор- ныг орчин үеийн социалист хөдөө аж ахуй, аж үйлд- вэрийн орон болгон хөгжүүлж улмаар социализмын материал техникийн баазыг амжилттай байгуулж бай- Саяхан манай оронд Л.И. Брежнев тэргүүтэй ЗХУ ын нам засгийн төлөөлөгчид айлчилж, хоёр орны най рамдалт харилцааг улам хөгжүүлэх эдийн засаг соё-: лын талаар хамтран ажиллах шинэ 20 жилийн гэ.. рээнд гарын үсэг зурсан нь манай орны хөгжилд ши- нэ алхам бонов. «Энэ гэрээ манай хоёр орны харил- цааны түүхэнд шинэ үе нээж манай ард түмний най-. рамдал хамтын ажиллагааг цаашид цэцэглүүлэн хөг жүүлэхэд бэх бат бааз болж байна» гэж ЗХУ-ын Ком мунист Намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга Л. И. Брежнев хэлсэп билээ. Манай хоёр орны удаан жилийн зузаан лыг харуулсан энэ гэрээний түүхт ойг манай нионер сурагчид баяр бахдалтай тэмдэглэж: байна. ум 221122 3 “К й ФФФФФтФФФөФФөөөо В найрамд- Фөөөөөөөөөөөөө(өөөөө, Болсон явдал ЗОРИГТ Хаврын намуухан нэгэн өдөр байлаа. гөөд ажилдаа шамдана. Гэнэт галын аюул гарлаа гэж нэгэн хүн цухалдсан хоо бүх ажилчид сандран ажлаа орхиж галын зүг гүйц гээлээ. Үйлдвэрийн байранд айлын гэр шатаж улаан гал уухилсан юм шиг ! Энэхэн үед пнонер Баясгалан яваад гэнэт галыг харж түүний зүг хурдлан очив. Хүмүүс хүн хоёр хүүхэд хыг сонсоод Баясгалан хүү шатаж байгаа гал руу гүйн орлоо. лойгоор хашгирахыг сонсоод цойлж байгаа харагдана жээ. Тойрсон олны дундаас нэг ПИОНЕР-. 8-1! Ажилчид үдийнхээ амралтыг өнгөрөө | гэрийн зүг алхан галыг тойрон зогс хашгирч бай. Эгшин зуурхү- яав тэж мүүсийн анхаарал түүний хойноос хандав. Хэдхэн мөчийн дараа Баясгаланхүү | балчир хоёр хүүхдийг тэвэрсээр гарч ирэхэд цугдарсан олны манлайд баярын зул гэрэлтэх шиг боллоо. Энэхүү дүрэлзсэн улаан галын дундаас бал р хүүхдийн амийг аварч пионерийн ариун нэр хүндийг өндрөөр хамгаалж! бАний лаг гавьяа байгуулсан Зоригт шнонер бол Дорноговь аймгийн төвийн 10 жи. лийн дунд сургуулийн 6-0 ангийн сурагч Зулын Баясгалан гэдэг билээ. | Г | Дорнод аймгийн Баян--уул су- мын 10 жилийн дунд сургуулийн 13 дугаар бүлгэмийн 3 дугаар | бүлгийн дарга таван онцын эзэн Б. Ичинхорлоогоос танай бүлэг залгамжлагч Ч чуулгаа уттаж юу | хийж байна вэ? гэж асуухад: --Манай хамт олон «Соёлч иө- хөрлөлийн ашти» (болох үүрэг | аваад ажиллаж байна. Энэ үүргээ | биелүүлэхэд лтол ажлаа чиг- лүүлж байна. Бид дүү нартаа туслахын тул 1-в ангийн баатарчуудыг шефлэн авч, тэдэнд дуу, шүлэг, бүжиг, тоглоом заахын зэрэгцээ сурагч- дын болон баатарчуудын дүрмийг ухамсартайгаар ойлгуулах ажил хийж байна. Үүний зэрэгцээ бид ах эгч на- раасаа сурах ажлыг нэгэн адил хийдэг. «Ахмадын сургаал алт» гэсэн дэвтэр нээж, тэднээс өгсөн зөвлөлгөө сургамжийг тэмдэглэн Багш хүнд сурагчийнх юу байх вэ! Манай хигийнхийэс өв гэдэг. Цөм онц сайн суралцаж байна. ангийн Баттунгалаг, Дагийранз, лийн төлөө гурван нөхөрлөл Бэарлнгх сйгоор соёлч нөхөрл " Ичинхорлоогийн ярьсан нь чадвараар баярлаж явахаас илүү с оло! сайн сурдагт лаж байдаг. Энэ гурван охиныг Т. Эрхшэээн3 Давийранч ЭЙ э МАХН-ын 45 1 Батжаргал нараар үүрэг аван ажиллаа. Т: өл болно гэдэгт итгэн, хоё) Т 223 сурагч Д. БуРЧЫН. авч хэрэглэдэг. Энэ ажлаа цаа-| шид эрчим далайцтай үргэлжлүүл нэ. 2, Уншсан ном, захиалсан хэв лээ хамтаараа уншиж | маргаай явуулдаг ба хамтран кино үздэг. Манай бүлгийн Бацганбиш, | Баатарцогт нар «Д, Нацагдорж» | тэмдгийн болзол биелүүлээд бай | ажлын арга| суралцахый | на. Бид үзэл, зорилго нэгт нөхдөөсөө сурах, туршлагаа харилцан тул Баянхонгор, Баян--Өлгий, Өмнөговь, Булган аймгийн вийн 10 жилийн сургуулийн 5, 3: гаар ангийн сурагчид, Чит Му- жийн Зугаалайн 8 жилийн суркуу! лийн 5 дугаар ангийн сурагчид | захидлаар тогтмол харилцаж ба на. Их Лениний хэл--орос хэл бу" рахын тул орос хэлний булай! тогтмол ажиллуулдаг гэв. Ч Л. Сүхбаатар (багш) гэ) Д.Б жилийн ой угтаж, удирдуулсан соёлч манай нөхөрлө 5 ” зориг самбаагаар ном эрдэм МАХН-ЫН 45 ЖИЛИЙН ОЙГ ТОХИОЛ Улаан бүчтэн, өсвөрийн Сүхбаа тарчууд аа! : Та нар аймшиггүй чин зоригт Д. Сүхбаатарын үндэслэн байгуулсан манай ард түмний ялалт, амжилтыг зоригжуулан зохион байгуулагч МА ХН-ын түүхт 45 жилийн ойг хүндэт» гэн тэмдэглэхээр залгамн: үеийнхний сүрт жагсаалд бэлхэн болоод байгаа энэ баясгалант мөчид манай намын ахмад гишүүд, партизан нөхдөө 1тө- лөөлиж,чин сэтгэлийн халуун таларх- лаа хүргэж байгаадаа бид хязгаар- гүй их баяртай байна. 1917 онд орос оронд мандсан Октябрийн социалист их хувьсгалын нөлөөгөөр 1921 оны 8-р сарын 1-нд Хиагт хотноо их удир- дагч Д. Сүхбаатарын удирдлагаар МАХН үүсч байгуулагдсан билээ. Энэ үеэс эхлэн МАХН нь гадаад дотоодын хүнд бэрх давхар дарлалд нухлагдан дарлагдаж байсан Монго- лын ард түмнийг гэгээн гэрэлт, жар- галант амьдрал өөд жолоодсоор өнөө- ?: дөр 45 нас хүрлээ. Бид знхрий хайрт намынхаа мэргэн «удирдлага, агуу их Зөвлөлт улсын улаан ар- мийн тусламжтайгаар анхны парти- зан цэргээ байгуулж, эх орон, ард түмнийг дээрэмдэн боолчилж байсан Хятадын гамин цэрэг, Барон Унгерн тэргүүтэй оросын цагаантнуудыг өө- рийн орноос хөөн зайлуулж, феода- “ТИШҮҮДЭЭС МАНАЙ ОРНЫ ПИОНЕР СУРАГЧДАД лэн, манай малчин ардууд түүний залгамж, залуу үе эх орныхоо улс төр, эдийн засаг, соёлоо өөрсдөө удирдан хөгжүүлэх эрх чөлөөт жин- хэнэ эзэд нь болсон юм. Төр, зас- гийнхаа эзэд нь болоод өнөөдөр 45 жил болоход хүн нийгмийн түүхэнд богино хугацаа мэт санагдавч манай намын туулж өнгөрүүлсэн түүх, ам- илт бүтээлээр дүүрэн юм. МАХН, дундат зууны үеийн эдийн засаг, соёлоор хоцрогдсон монгол ор- ныг социалист шинэ монгол орон бол жицгээ! Хүүхэд багачууд та нар акмад үеийнхээ туулсан гашуун зовлон, бэрх амьдралыг биеэрээ үзээгүй нь завшаантай сайн хэргээ, Гэвч ахмад үеийнхнийхээ туулсан хүнд бэрх зам- налыг мэдэж, залгамжлах явдал та нарын үүрэг юм. Өнөөдрийн энэ их эз жаргалтай амьдрал, тэгш эрхт ёсыг гагцхүү энх- рий хайрт нам, засаг, эцэг эх, ах эгч нар чинь халуун амь, бүлээн цусаа зориулан байж, олж авсан гэдгийг ИЛГЭЭСЭН тол хөгжүүлэхдээ бүхнийг ялагч марксизм-ленинизмыг удирдлага бол- гож, ЗХУ-ын коммунист намын үйл ажиллагаанаас цаг ямагт цуцалтгүй сурч, ах дүүгийн, тэгш эрхтэйгээр харилцан туслалцаж, хамтран ажил- лаж ирснийг баяртайгаар тэмдэглэж байна. Хайрт хүүхдүүд ээ! Та нар МАХН-ынхаа яруу алдарт түүхэн замналыг эргэн харж, чин зо- ригт Д. Сүхбаатар тэргүүтэй ардын хувьсгалчдын эх орон, ард түмний- ЗАХИДАЛ үргэлжид санаж явах хэрэгтэй. Ийм учраас та нар ахмад үеийн- хээ байгуулсан тэр их гавьяа, зүтгэ- лийг хэзээ ч мартаж болохгүй ээ! Ахмад үеийнхний байгуулсан энэ их үйлсийг залгамжлагч болсон эр- хэм үүргээ гүнээ ухамсарлан эх ор- ноо цэцэглүүлэн хөгжүүлэх бүтээлч иргэд болохын төлөө эрдэм номдоо чармайн сурцгаа! -Эрдэм сурахын зэрэгцээ эцэг эх сурган хүмүүжүүлэх, багш, төрөлх хайрт сургуульдаа тусалж хөдөлмө- ДУУЛАН АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН АНХНЫ ПАРТИЗАН, НАМЫН АХМАД гэдэг мэргэн үгийг ямагт санаж бие- ийн тамир спортын төрлүүдийг эзэм- шиж эх орноо судлах тойрон аяллыг зохиоцгоо. --Ахмад настан, асрамжлах дүү нараа хүндэтгэн энэрч, эрүүл энхийн эх булаг болсон ариун цэврийг еакиц- гаа! -Үндэсвийхээ урлагийн баялаг сангаас сурч өөрсдийнхөө ураж авь- яасыг хөгжүүлцгээ. Өнөөдөр та нар хүахдүүдмөр- гааш ахмад үе юмаа, Та нар ирээдүйдээ яаж бэлтгэж, ямар мэдлэг чадвар, дадлага, взэм- шиж байна вэ? Түүнээс чинь та на- рын ирээдүй хувь заяа хамаарах болно. Тийм учраас ирээдүйнхээ сайн сайхны төлөө идэвхтэй сурч хү мүүжих хэрэгтэй, Ахмад үеийнхэн, ардын хувьсгалын анхны партизан нөхдөө төлөөлж, та нартаа МАХН байгуулагдсаны 45 жилийн ойг то- хиолдуулан эрүүл энх аз жаргалтай амьдралыг билэгдэн ерөөж хичээн сурлагадаа улам их амжилт гарга» хыг хүсэн ерөөе, Хайрт пионер сурагчид аа! Өсвө- рийн Сүхбаатарчууд аа! МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэ- зээд бэлхэн байгтун! :: Ардын Хувьсгалын партизан, пё» мын ахмад гишүүдийн өмнөөс 2 хээ төлөө амь бие хайрлалгүй тэмц- рийн наад захын дадлага чадварыг П. Тогтох лын засгийг түлхэн унагааж ардын сэн хувьсгалт баатарлаг, хөдөлмөрч эзэмшицгээ. Ц. Аюушжав засгийг тогтоосон юм. Тэр цагаас эх- уламжлалаас цуцалтгүй сурч хүмүү- -«Эрүүл биенд сарууя ухаан» А. Мягмар. Фїшинпинипиниипппиниийниншиниипипииппашиашнниипиааиианиияннананинийшиашииннининипанвцнатнпппппинанипнинншининиинанинианпиатгө Сүхбаатарын ажиллаж амьдарч Их жанжин Сүхбаатарын нэртэй холбоо- той Улаанбаатар дахь хамгийн сонин дурс- галт газрын нэг бол Сүхбаатарын музей байлаа. Энэ зүйлийг бичиж байгаа би 1952 оны намар анх Улаанбаатарт орж ирээд багш нарыг бэлтгэх сургуульд орохоор шалгалт өгч байх үедээ энэ музейг үзэж сэтгэл ихэд хөдөлснөө санаж байна. Би тэр өдрөөс аваад энэ музейг хэд да- хин үзсэн билээ. Сүхбаатарын музейг олонд үзүүлэхээр нээхэд хүмүүс гудамжинд баг- тахгүй байжээ. Миний очсон тэр өдөр энэ байшингийн хэдэн өрөө хүнээр дүүрэн бай- сан юмдаг. Үүдний өрөөний зүүн талын хананд, ногоон дээл дээр шар бүс бүсэлж, зэс хонх, хэдэн зоос хэлхэж зүүсэн, сөөв- төр сэвлэгтэй цовоо бяцхан хөвгүүний хө- рег өлгөөтэй байв. Түүнийг удтал харж Сүхбаатар багадаа ийм хүү байжээ гэж сэтгээд бага сургуульд байхдаа цээжилсэн шүлгийн мөрийг шивнэн уншиж билээ. Өрөөний гол дунд өвдөг дээрээ ном дэл- тэн уншиж байгаа Сүхбаатарын хүүхэд ахуй цагийн том баримал байсан. Үүнийг харуут хүжийн галд ном уншиж байсан хүүхдүүдийн нэг нь Сүхбаатар шүү дээ. Энэ хүн өөрийнхөө их тэсвэр хатуужил, сурсан юм. Тэгж л байж эрдэм ном сурдаг юм байна гэж хатуу итгэсэн билээ. Тэр өрөөнд бай- сан нэг сайхан зураг анхаарлы минь их та- таж билээ. Дөрөөн дээрээ цэх өндийж, ба- хим суман ташуураа гозолзуулан, хөтөлгөө ТЭМҮҮЛЖ БАЙНА Аймшиггүй жанжин Сүхбаа тарын Алсыг заасан замаар Алдарт манай намын Ачит мэргэн жолоодлогоор Ард бид жаргалтай Амар тайван амьдарч байна. Хүүхэд бид хөгжилтэй Хүрэх ирээдүйд тэмүүлж бай на. Ц. Даваадорж (Архангай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу лийн 4-а ангийн сурагч) морьтой давхиж яваа тэр шаавай эр бол залуу Сүх Мандалын өртөөнд улаа нэхэж яваа нь ажээ Хэрцгий догшин элчийн улааг Сүх хүү нэхэж явтал элчийн морь үлийд шургачин ойчив Элч мориныхоо толгой дээгүүр даван, газар харуулдан унав. Хөл нь аягүйтсэнд уурлан: --Чи яах гэж над хөл муутай морь унуу- лав гэж ярвайн хэлэхэд, --Үүнийг та над хэлээд яахав дээ. Чамд хэлэхгүй хэнд хэлэх ёстой юм бэ? --Өөтэй ургасан газар дэлхий, өөдгүй тө- рүүлсэн эхэд нь л хэлбэл таарна гээд дав- хиад явчиж байсан юм гэнэ лээ гэж бодог- дов. Одоо бодохноо энэ өрвө Сүхбаатарын бага залуу насны үйл явдлаар дүүрэн бай- жээ- Өөр нэг өрөөнд ортол Сүхбаатар, гэр- гий Янжмаагийн хамт сууж байгаа 1917 оны зураг байв. Сүхбаатарыг хувьсгалын ажил хийхэд энэ бүсгүй олоп талын дэмж- лэг тусламж үзүүлж байжээ. Сүхбаатар Хужир буланд цэргийн хөдөлгөөн удирдаж байсан тухай, Автономит төрийн тамга тэмдгийг хурааж буй, намын анхдугаар ху- рал нийслэл хүрээг чөлөөлсөн, Сүхбаатар Зөвлөлтийн цэргийн дарга нарын хамт зэ- рэг Сүхбаатарын “ажил амьдралтай хол- богдсон олон сайхан хөрөг, гэрэл зураг байсан. Нэг шилэн бүхээгтэй тавиур дээр Сүх- баатар Зөвлөлт Холбоот Улсаас тусламж гуйх бичгийг агуулж явсан нүхтэй хүрэн зандан ташуур байв. Үүний зэргэлдээ 1а- внур дотор Сүхбаатарын хэрэглэж явсан сэлэм, цээж” энд жижиг хүрз, гар буу, нүдний хоёр хараатай дуран тэргүүт- нийг дэлгэсэн байлаа. ҮР иын? Жанжин Сүхбаатарын бичгийн ширээ нээ жирийн нэг бичгийн хэрэгсэл нилээд гоёулж хийсэн тамганы хайрцаг, утасны харилцуур, цаг тэргүүтэн байв, Ширээний ард зөөлөвчтэй сандал, баруун зүүн ха- жууд ньирсэн хүнийг суулгах өндөр хү рэн сандал хоёрыг тавьжээ. Тэр цагт цахилгаан гэрэл хэрэглэж байгаагүй болохын тэмдэг болсон лааны хоёр Том суурь ч байна. Сүхбаатарын ширээний ар хананд их Ле- ниний хөрөг өлгөөтэй байлаа. Энэ зургийг Монголын орчин үеийн анхны зураач мар-- зан Шарав зуржээ, Сүхбатарын энэ ширээн дээр Монголын ард түмний түүхэнд, МАХН-ын түүхэнд хэзээд дурсагдах мегх алдрын алтан хуудсууд бичигдсэн юм, Энэ бяцхан өрөөнд түүхэн ач холбогдол- той хичнээн лут шийдвэр, түмэн ардаа 30- ригжуулах хичнээн их гүн бодод санаа төрж гараа бол. Аяс ирээдүйн тухай ямар их зүйл сэтгэгдээ бол, Сүхбаатар маань өрөөнийхөө хоёр цонхоор харахад Богдын өргөө, түүнээс урагш хөглөрөх өндөр хог, Гандангийн сүм, баруун зүүн дамнуурчны гудамж л харагдаж байсан даа. Одоо энэ цонхоор харахад толийтол цардсан засмал зам, түүгээр зөрөлдөн давхих машин тех- ник, өндөр барилгын сүмбэр оройнууд өнгө жавхаатай үзэгдэж байх юм. Манай нэрт зураачид, барималчид Сүхбаатарын ажил амьдралтай холбогдсон олон янзын сайхан бүтээл туурвисныг үзээд Сүхбаатартаа Монголын ард түмэн халуун дотно хайр- тайн тэмдэг энэ дээ гэж бодлоо. Санал сэтгэгдлийн том улаан ботийг сөх- лөө, «Өнө эртний юм бодогдож жанжнаа дурсан нүдний нулимс гарлаа. Жанжин минь энгийн агаад хөгжилтэй хүнсэн, Ша- гай шүүрч, шатар, даам тоглож, үлгэр түүх ярьж бидэнтэй цуг наргидагсан. » Энэ байшинд 1921 оны 3 дугаар сарын хурал хуралджээ, 3 байсан газар Бас эвлэгхэн дуулдагсан. Жанжны маань дүр нүдэнд харагдаж, хайр ивээл нь бне дулаацуулах шиг болж, дуу нь хүртэл сонсдох шиг боллоо. Энэ байшингаас эргээд гармааргүй байна» тэж партизан өвгөн бичсэн байлаа. «Ийм хүү төрүүлж өсгөсөн эх өцгийг бая даж хайрлалаа. Эцэг цагаан дээлт Дамдин, эх Ханд нар шиг үр хүүхдээ үнэнч шудра- га, ажилч хичээнгүй, нөхөрсөг, зориг тэсч вэртэй болгон хүмүүжүүлэхийг манай эцэг эхүүд үргэлж санаж явах хэрэгтэй юм» гэж багшийн сургуулийн хэсэг: багш бичсэн байв. Би одоогоос 13 жилийн өмнө Сүх баатарын музейг үзэж, тэмдэглэж авснаа дурсан бичлээ. Намайг үзсэний хойтон жилд Сүхбаатарын музей ордон: музейтэй нийлсэн юм. Музей байсан шовгор оройтой цагаан байшингийн ойр орчмоор тун их өөрчлөлт гарчээ. Одоо ч өөрчлөгдсөөр бай- на. Цөм өөрчлөгдөнө. Харин жанжин Сү хийн сууж байсан энэ байшин л мөнх үл- дэнө. г, сэсмээ 1-нд Монгол Ардын Намын Анхдугаар Нх Аав сүүлийн хэдэн өдөр тө- мөр давтаж мод зороод байх боллоо. Би: гаа юм бэ? 3 --Чиний Сбамбаруушийг са- ранд нисгэх онгоц хийх юм БРАТАРЧУУД БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН | Фхүү минь гэв. Бамбаруушийг СНЫ ХУУХДЭА. ЗОРИУЛАВ. минь саранд нисгэх гэж бай» 9 гаад маш их баярлав. -«Ааваа өдө нисгэх-үү? ЁС (31) 1966 оны 2Р сарын2 12) ЗВЛЫЭН ыг үү ЗҮВЛЭНГЖ 8: Хэзээ ч яйхав, Төлийн --Өдөр нисэгвэл гүй яах билээ. | дуу багачуудын баяр Төл болгоныг мал болгож, урьд оныхоосоо олон төл хүлээн авах чухал зорилт тавигдаж байгаа энэ үед нийслэлийн 20 дугаар сургуу лийн захиргаа, бүлгэмийн зөвлө- лийн захиргаа, бүлгэмийн зөвлө- лөөс «төлийн дуу» сэдэвт цуглаан хийлээ. Цуглаанд Төв аймгийн Ав дархангай нэгдлийн дарга Түдэв, аврага төлчин Дарьбазар, зоотех- никч Насанжаргал нар уригдан оролцов. (20 дугаар бүлгэмийн шийдвэрээр аврага төлчин Дарь- базарыг 14 дүгээр бүлгийн 1 дү- гээр салааны хүндэт пионер бол- гож, аврага телчинд олгодог бүл- гэмийн зөвлөлийн нэрэмжит шаг- нал гардууллаа. Тус бүлгэмийн пнонерүүдийн бэлтгэсэн төлчин ах, эгч нартаа илгээх бэлгийн 26 цувааг нэгдлийн даргад гардуулав. Д. Түмэндэлгэр (20 дугаар сургуулийн сурагч) --Тэгвэл шөнө нисэгьел дээ хүү минь гэв. Түүнээс хойш бамбарууший минь хэзээ нис- гэх бол гэж хүлээсээр байлаа. Нэг удаа цэцэрлэгээсээ хүрч ирэхэд миний бамбарууш алга байв. Би саранд нисгэж гэж мэдлээ. Ааваас: -Миний бамбаруушийг са- ранд нисэгсэн үү, ааваа? -- Ааваа та юу хийх гэж бай.. сар байх-: ,702"22298929С259299023003253 01601 45742445 1243 7:-44342 ӨГҮҮЛЛЭГ --Тэгсээн хүү минь” --Хэзээ ирэх вэ? .- “2-Мөдхөн ирэх байхаа --Өлсөж байгаа болов уу?. --Үгүй байлгүй. Хэд хоногийн дараа нэг өдөр цэцэрлэгээсээ “ирэхэд | миний бамбарууш хүрээд иржээ. Би бамбаруушаа ирсэнд. маш их баярлан тэвэрч үнсээд айлын . хүүхдүүдээс --Та нарын бамбарууш са- ранд нисч чадах уу гэлээ. -- Чадахгүй “РАМРАРУУШЛ --Чиний арууш чадах --Нисээд ирсэн шүү дээ! -- Хэзээ? --Өнөөдөр ирсэн гэв Хүүхдүүд миний бамбаруу- шийг сольж авах гэж зөндөөн гуйлаа. Гэвч би өгсөнгүй, са- ранд нисээд ирсэн болохоор ми ний бамбарууш хамгийн сайн өсе09990ө9Фө90990ө90909999990 нь шүү дээ! Би гэртээ ирээд бамбаруу- шаасаа. --Чи саранд ниссэн тиймээ гэж зөндөөн асуулаа, дуугүй 7 байв. Тэгтэл аав. -4Миний хүүгийн бамба- рууш одоогоор саранд нисээгүй ч гэсэн хэт нь чи том болоод бамбарууштайгаа хамт нисэх болно гэлээ. Би, --Эа гялай ямар гоё вэ! Би тэгвэл .бамбаруушаа өвөр дээ- рээ тэврээд явна. Тиймээ ааваа --Тиймээ хүү минь гээд на- майг үнсэв. Т. Юмсүрэн Арван улнрал.дараалан Онц сайн дүнтэй яваа Эелдэг даруу зантай 4 Энэ охиныг Саруул гэдэг Сургуулийн хаяг нь 16 Сурдаг анги нь 3-ын «Б» го «Шүлгийг Идэрсүрэн . Зургийг “ Дуламжав ? “Үгэлсээр “байгаад: шаазгайн хэл юу ч хүргэж боломооргүй -хавдчихжээ. -Яадаг билээ?-гээд Шаазгай Тогоруунд хандаж: лийг эмчлээд өгөөч! Чамайг өв- сөөр эмчилдэг гэж ярилцдаг сан билээ. “Туслаач! гэж арай ядан шивэгнэж гуйхад: т- Надад ямар чиг өвс байх гүй! Би чамд туслаж чадахгүй! гэж 1037227 өчив, Цаг Цаг--чаг чаг дуугаран Хичнээн хурдан явна вэ? Цаашаа харахын завгүй Хичнээн түргэн өнгөрнө вэ! Цаг бол олдошгүй эрдэнэ. Цаг бол зогсошгүй хүрд. Цаг бүрийг алдалгүй ашиглавал Цалгилах эрдмийн далайд хүрнэ Мөч болгоныг алдалгүй өнгөрөөвөл Мөнөөх далайгаас сувд олно Цаг бол олдошгүй эрдэнэ Цаг бол зогсошгүй хүрд Ц. Нацагдорж (13 дугаар сур гууль 6-г анги) Зөв бол хар --Тогоруу найзаа! Миний хэ” “чихья. Тэгвэл чи сая мэдэх бол хариулах Зургийг Зурсан юмны нэрсийг нүднүүдэд тохируулж бич! шугаманд энэ охины нэр гарна. Р. Гэлэнхүү зохиов --Аа, тийм бий! За, би чи НИЙ надад туслахгүй яаж тат- галзсаныг чинь ойгоор. тараа- нюдоо гэж уурлан хөгшин шар шувуунд гомдол нэхэхээр ни- сэн одов. Шар шувуу шаазгайн үгийг сонсоод: ” --Би чамд тусалья. Чи хүсч байна уу? Аль вэ би чиний хэ- лийг сугалж орхиё! Тэгвэл чамд ч гэсэн... дашрамд нь би- дэнд ч гэсэн амар болно гэжээ. О. Баянбат орчуулав, 949944060694со4609909ФФФФфФ44 АМРАЛТЫН ДАРАА Ф., Дарби-. янагийн зурсан шог. Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн сургуу лийн сурагч Л. Бавуудорж хуул. барлав. | “2551: 15:55 тэр тыл эгнэн ярайсан Танан цагаан гэрийн нэг нь «Айраг тараг үнэртсэн “Аавын сайхан гэр юм. Айдаа энэ гэрт би Аавын хойчийг залгамж» ! лах ЕЕН сөн Асаасан галыг нь үргэлж лүүлэх Алагхан үр нь болж төр сөн юм. Т. Ганбат А--27415 5 Ү П Улаанбаатар хот Бага тойргийн 27 дугаар байшин 3 дугаар давхар 834 825 номерын өрөө утас 33005: | ! Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР эгэнэсиг-ииинт Сүхбаагарын нэрэмжит улсын “ хэвлэлийн “хомйадайд хэвлэв. Имдехс--14140 ... мМ5ХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! : 21 дэх шилдээ 1966 оны 3 дугаар сарын сЬ Лхагва | :Э6-10-4930) Үнэ 10 мө монголын, ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙй төв ХОРОО, Л. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ЛЯИОНЕРИЙН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН тавьштиишижсэиллоэжогжОЖлитстсхэнжиж асэхЭшэшээжиалисэллш иглээсхэсэсасвэЕты3 Ч ЭЭЖ ҮҮРТ МӨНХ БАЙГ... С Ээж- гэдэг нэр энгүүн сай. хан үг. Эхийн хөсгүй ариун хэв- жлийгээс төрөөд тэнтэр, тун- тар алхалж хөлд орж өсө- хөөс эхлэн ачлан тэтгэсэн эхийн. ач, эхийн гавьяаг зүйрлэшгүй их. «Монголын үзэсгэлэнт саран го00, на8- юайг төрүүлсэн ээж...» гэл манай ихзохиолч Д. Нацаг- дорж сэрүүн тунгалаг ахуй- даа дөрвөл мөр шүлэг бич- сэн нь дөрвөн мянган угээр бүтэх их утгыг яруу тод ха руулсан юм. Хэллэг яруу утга гүн энэ шүлгийг их зо хнолчийн ач гуч нар уянгалаг ая зохион дуулж, хуурдаж “явнаа. Пролетарийн суут з0- хиолч М .Горький «Эхийн» хүлэнийг сэтгэлд бууж ухаанд зурагдаж нүдэнд харагдтал бичсэн нь тив дэлхийн- бараг улс бүхэнд орчуулагдан олон. зуун мянган тэр номыг галж эрхэмлэн на. Үр нь болсон хүн зхийг хаана ч явсан бодож, сапаж мөрөөдөн хайрлаж явдгийн хангалттай Го жи шээ гэвэл огторгуйн анхны нисгэгч эмэгтэй Валентина- Николаева Терешковагаас нэ сонин сурвалжлагч таны хамгийн хайртай хүн хэп бэ? гэн, гэж асуухад... --Миний хүн минь хариулсан хай мянга, рагч Лев Ошанин: «.. Ээж үүрт мөнх байг» нандигнан утидаг бай- бүхиэзэс Ээл-гэж товчхон байдаг. Тив бүх- ний яруу найрагчид эхийн ту мянгай шүлэг бичсэн билээ. Тэгвэл зөвлөл тийн автяас билэгт яруу най уншигч хад- хайрт өгүүллэгтээ хүн төрөлхтиий заналт хар дайсан гитлє- рийн гермапууд Зөвлөлтийн үй олон эх, (охид эмэгтэй- чүүдийг бузарлан тарчилгаж байсныг жигшмээр яруу тод үзүүлсэн нь эхийй төлөө ХИЧ- нээн их санаа тавьдагаа ха руулсан байдаг. Вьетпам дахь бузар дайнд байлдаж буй амсрикийн цэр гийн нэг байлдагч: «.. Хамгаас хайрт ээж минь таныгаа чанга тэвэрье. Орчлон дээр амь насаа 30- риулсан ээж тандаа амьд мэнд яваагаа мэдэгдье! Би, бид их муухай юм хийж бай на. Тан шиг оөлоөл эх, охид хөвгүүд тариачдыг бид буу даж байна. Энэ жигшүүрт хэ рэгт мипий эх орон намайг оруулах тэж..| ээж мипь би хэмээн бичжээ. . Нобелийн айж байна...» госэн захидал шагналт М, Шолохов «Үзэн эхдээ бичсэн. байна..Эхийн ядахын ухаан»-гэдэг бяцхан цагаан сүү, эхийн цагаан сэт 222222: 9, Дашдондог эурав, - гэл ийм хүчтэй юм. Сарын өмнө би алс барууп хязгаар алтай нутагт явахдаа улаа бутарсан ягаан хацартай бяц хай өхил өвлийн тасхийм хүйтнийг үл хайхран ажигч үгүй тугал тууж, аавыгаа үхэр усалж байхад нь туслан гүйж явахы иь үзээд бахар- хах сэтгэл. төрсөн. Бяцхан охины нэр Бурмаа гэнэ. Малчны бяцхан охин Бур мааг өхөөрдөн тугалд үнэ- хээр хайртай байх гэж са наад: --Чиний хамгийн хайртай юм юу вэ? гэж асуухад Бур маа охин ажигч үгүй зорим гоор «ээж» гэж хэлээд ма най зэж гэртээ юм обж Алтан нар 5 бүхнийг гэрэлтүүлэх чадалтай ч гэсэн Амьдралыг тэтгэх лут их ачтай ч гэсэн | Эхийн минь хайр хүү. наддаа. : ” яарнаас гэрэлтэй Бээлийн чинээ баривчий минь : Элгэндээ тэвэрч үнэрлээд Бяцхан байж дээ охин минь гэж 7 Ээжийн сэтгэл уярна. Аранзал улаан бүчий минь Ачит ээж мннь хадгалаад Алст сурч яваа мннийхээ Ариун замы нь ерөөнө. Ж. ОЮУН (12-р сургуулийн | 7-т ангийн сурагч эмэгтэй) Г. ДАЛАНТАЙ (Анагаах ухааны дээд сургуулийн НИЙТЛЭЛ аав бид хоёрт цай чанаж байгаа хэмээн нэмж хэлсэн билээ. Бурмаа бага сур гуульд ч орох нас нь болоо гүй балчир охин. /Тэгэхдээ ээжээс илүү ачтан байхгүй гэж бат ойлгосон байна. «Хэрсүү» тэр охиныг цаашлуулж, чи том болоод ямар хүн болох вэ? гэвэл -4Би том болоод онгоцны жолооч болно гэж хэлэхэд эцэг. Лхагважав нь ярианд оролцож, манайхны дээгүүр үргэлж онгоц явдаг юм. Ми ний охии онгоцны жолооч Л болио гэдэг хүн дээ. Тэ гээд ээжээ л суулгана тэж ярьдаг юм гэж. хэлж байж би лээ. Ингэж эх үрийн барилд лага хаана ч явсан юм. бүх- нээс ойр, ёстой зүү орох зайгүй иягт байдаг байна. Хамт дөрвөн жил суралц сан нэгэи оюутан бүсгүйгээс бас л тай хүн хэн бэ? гэж асуухад миний хамгийн хайртай хүн хүү, охин, ээж уурав маань тэж баясгалаптай өгүүлсэн билээ. Арга ч үгүй биз ээ. Эх болсон хүн үр хүүхдээ гэдэг байна. «Эхийн санаа үрийн төлөө...» гэдэг үг үнэнээс үнэн байна. Эх үрийн барилдлага эгнэгт үүрт ха гацашгүй байг! Дэлхий ертөн цийг бүүвэйлэн өсгөсөн эхийн яруу алдар бадартугай! Эхийн цагаан сүү шиг санаа таар ертөнцийн хүмүүс амьс галах болтугай| Ээж үүрт мөнх байг...! "Ш. Сайханбаяр нар Эхийн минь нвээл хүү наддаа нарнаас илчтэй Ингээд бодохоор миний нар ижий шюннь юм Эргэх ертөнцийн аль ч мөчид Оо мөнх юм. чиний хамгийн хайр-, Ь Шэнэ хөхөхт р ннннгсҮггГгэтт” Г7 Ээж” МИНЬ ОГТОРГУЙЛ... СОХАМТ НИСЭН Ч3ХУ- ын даатар дгтор уйл нисэгч В Терешкова-Никлоева хүүхдүүдтэй ярилц сан нь) -- Та юу мөрөөдөж байна вэ?- --Сурах-миний туйлын мөрөөдөл. Бас. Дээр яь нэмбэл хүсэлтэй. --Та эх нутагтаа эргэж ирээд газарт буумагц юун тухай бодсон бэ? 1 --Зөндөө олон юм бодсон. Юу юуны түрүүн ээжээ бодсон. Миний зэж та нарын зэж шиг ёстой сайхан ээж --Ээж тань таныг ннссэнийг МЭДЭЭД яагаа бол? --Намайг огторгуйд нисч явахад ээж минь мэдсэн. Яагаа бол гэнээ? Та иа- рын ээж яах байсан бэ? Миний ээж бас л адилхан тийм байсан. --Та багадаа ямар тоглоомд илүү дур сонирхолтой байсан бэ? --Энэ чинь хэцүү асуулт байна даа. Ээж маань биднийг гайцаархнаа өсгө- сөн. Манайд тийм их тоглоом-.байгаа- гүй. Харин бид нуга, хөндий талаар уралддаг, жимс мөөгөнд их явдаг бай- сан. --Огторгуйд инсч байхад аймшигтай байв уу? --Аймшигтай байлгүй яах вэ? Ээж надтай хамт байгаагүй. Тэгэхдээ тэвдэ- нэ гэдэг маань Зөвлөлтийн жирийн нэг тэн эмэгтэйд тийм их өндөр итгэл найд вар хүлээлгэсэнд байспаас биш айсан хэрэг биш ээ! -- Та ямар суралцдаг байсан бэ? Юуг онцгой сонирхдог байсан бэ? --Үнэнээ хэлэхэд би сайн суралцдаг байсан. Хааяа дунд авбал дор нь засах гэж мэрийж, мэрийсэндээ хүрдэг бай- сан. Утга зохиол их сонирхдог байсан. Бас тоонд их дуртай байсан. --Та биеийн тамирын ямар цацан нлүү сонирхдог вэ? --Шүхрийн спортод илүү дуртай. Гар бөмбөг, дугуй, сагсан бембөг... ер нь юм юманд сонирхолтой. -Та хүний ямар чанарыг дэтгэн үнэлдэг вэ? --Хүний хамгийн эрхэм чанар нь хөдөлмөр, ард түмэндээ хязгааргүй хайртай байх явдал мон. --Манайхан цөм л огторгуйн нисэгч болох хүсэлтэй байна гэж нэг жаалыг хэлэхэд В. Терешкова-Никлоева инээм- сэглэн бүх хүүхдийг тойруулан харж зогссоноо: --Зүйтэй| Та нар бүр цаашаа өөр ертөнцөд ниснэ. Гэвч та нар цөмөөрөө огторгуйн нисэгч болчихвол хэн үйлд- вэрийг хөдөлгөж, огторгуйн. . хөлгийг хийж, тарна тарьж, мал маллаж, ог- торгуйн нисэгчдийг бэлтгэх юм бэ? Тэ- гэхээр хүйн бүхэн автяас чадвараа сон- тож төрөл бүрийн мэргэжилд Єүролцал хэрэгтэй. тэлээ. Өс ? өөр ертөнцөд нисэх ихэд хүн- ЦОЛМОН ГАРИГ РУУ Бадамаа охин өглөө хичээлдээ ер бу- би баяртай ирлээ. Дөшөж Осго алхмагц --Хүүе найзуудаа! Зөвлөлтийн гай- хамшиг «Венера-З» автомат станцын тухай та нар дуулсан уу? гэж баясан асуув. Нөхөд нь. ч бас л сонсчихсон энэ л тухай ярьцгааж байлаа. Хүүхдүүдээ! Та-нар өнгөрсөн оны сүүлчээр Зөвлөлт Холбоот Улс «Вене- ра--З» гэдэг автомат станц огторгуйн уудамд хөөргөснийг санаж байгаа биз дээ... : Энэ станц 1966 оны 8 дугаар сарын 1-ний өдөр Москвагийн цагаар 9 цаг 56 минутад Цолмон гаригт хүрч, ЗХУ- ын сүлд бүхий хиурыг Цолмон гаригт хүргэжээ. 1905 оны 12 сарын 26-нд станцын нислэгийн даялалтыг амжилттай залсны дүнд автомат станц Цолмон “гаригийг яг чиглэсэн байна, «Венера-8» станцын нислэгийн бүх хугацаанд радно холбоо тогтмол барьж, эрдэм шинжилгээний мэдээ сэлт хүлээн авч байжээ. «Венера-2» «Венера-8» автомат станцын туслалцаатайгаар хийсэн 00- рилт нь гариг хоорондын нислэгийн зарчмын чанартай, шинэ нилээд зорил- тыг шийдвэрлэж эрдэм шинжилгээний мэдээ сэлт авсан байна. ФөоөоөөдӨӨФӨӨРӨӨӨ ӨӨРӨӨСӨӨ «Бүрээ бөмбөрчдийн клуб» Монголын пионерийн залгамжлагч П чуулган угтаж, пионер сурагч бүрийг бү- рээчин, бөмбөрчин болгох зорилгоор “Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8-н жилийн дунд сургуулийн пионерийн бүлгэмийн зөвлөл «Бүрээ бөмбөрчдийн клуб» байгууллаа. Энэ клубын даргаар 5-0 ангийн сурагч Должинсүрэн: ажилладаг, бөгөөд Бүрээнд хоёр «Зааварлагч» Бөмбөрт хоёр «заавар- лагч» ажилладаг. Эдгээр зааварлагч нар цөм | пионерүүд юм. Бүрээ бөмбөрчдийн клуб 7 хонбгт | цагийн нарийн хувиартай ажлаа явуулж байна, Үүнээс гадна олон пионерийг бүрэз бөмбөрт сургах үүрэг ам- лалт авах гэж байна, Хүүхэд та нарт аав ээж чинь хяз- гааргүй хайртай бөгөөд та нараараа үргэлж бахархаж явдаг шүү дээ. Та нарыг сайн зүйл бүтээхэд хязгааргүй баярлаж, ямар нэгэн өчүүхэн ч 00- лохгүй зүйл хийвэл та нараас илүү сэтгэл зовдог билээ. Манай сургуу- лийн Цэндсүрэн, Цэнд-очир, Цэнд- аюуш гурав нэг айлын хүүхдүүд бө- гөөд гурвуулаа онц сурдаг юм. Аав Түмэнгий нь хуучирсан том хүрэн цүнхэнд 40 гаруй үнэмлэх, баярын бичиг байдгийн 830 нь хүүхдүүд / нь онц суралцсаны тул өгсөн сургуулийн “баярын бичиг үнэмлэхүүд байлаа. Эр Түмэн гуай өөрөө улсад хариуцла- ”отатай албан ажил хийж урамшил, г шагнал хүртэж байсан нь олонтой 8 боловч орсон хүмүүст хүүхдүүдийн- хээ энэ нандин өвийг бахархан сонир- хуулж суудаг нь энэ эцгийн сэтгэл хичнээн тэнүүн явдгийг гэрчилнэ. Тү- мэн гуай «Манай хүүхдүүдийн онц суралцдагийн гол шалтгаан цагийн нарийн хувиарыг чанд баримтал байдаг» гэж ярьдаг. : Ингэж эцэг, эхийн сэтгэлийг онц сурлага, авьяасаараа баян, дүүрэн явуулдаг эгч дүү охид Дорноговь аймгийн Хөвсгөл сумын (8 жилийн ДУНД сургуульд сурцгааж байна. . хшллүлд ї1Шг3от) (851221 Е13201 БҮшШоолЭ ротлота рттлгйд штшил ейггэ ггшштл ршгжц ОТЛЛТО1 ЕЛЕТТЦ (7ШО1ЕТЦ БОЛЖ! шлс041 Єиписа шиш елшиа сон овон шинэ юула Бин шииА гор эх оронч Чогдон нарын зэрэг мүүсийн бүрэлдэхүүнтэй сурлага, хүмүүжилд нь зөвлөлгөө АХМАД ҮЕЭСЭЭ СУРЧ БАЙНА МАХН-ын 45 жилийн ойг тохиолдуулж, 10 жи- лийн 21 дүгээр сургуулийн пионерийн 21 фүлгэм ахмадуудын зөвлөл байгуулав. Энэ зөвлөл намын ахмад гишүүн партизан Тогтох, Тогоо, Зөлд- базар, анхны сэргийлэгч Данзан, улсын баатар Гон- мүүст баатарлаг үйлсээрээ бахархагдаж яваа байгуулагдав. зөвлөл нь пионер сурагчдын өдөр дутмын ажил, ахмадын зөвлөлийн ахлагч Ардын Гэгээрлийн тэргүүний дүгээр өглөө. манай үеийн хү- хү: Ахмадын өгч байх юм гэж гараг өргөв. баазад пионер км-ийн ИРЭЭДҮЙН ТУХАЙБОД Манай соналны бага хэї/рал Манай сонины «Миний сургууль- миний гэр» бага хуралд хот хөдөө- гийн олон сургуулийн багш, сурган хүмүүжүүлэгч, сурагчид идэвхтэй оролцлоо. Ялангуяа Хөвсгөл аймгийн Хатга- лийн 10 жилийн дунд сургуулийн пионерийн байгууллага, сурагчид, Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жи- лийн дунд сургуулийн сурагчид, Төв аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сур гуулийн сурагчид, Өвөрхангай айм- гийн Бүрд сумын бага сургуулийн 4- А ангийнхан, нийслэлийн (10 жи- лийн:17, 2 12, 5-р дунд сургуулийн багш сурагчдаас олон арван захидал ирүүлж, онц идэвхтэй, ажил хэрэгч оролцсон нь пионер сурагчдын үзэл суртал хүмүүжлийн дайчин зэвсэг болсон хэвлэл, сурлага, хөдөлмөртэй холбоотой ажилладаг сайхан чанарын илрэл гэж онцлон тэмдэглэх ёстой. МАНАЙ СОНИН ДАРААГИЙН- ХАА ДУГААРААС «ЯМАР МЭ- РЭГЖИЛТЭЙ БОЛОХ ВЭ?» ГЭСЭН УНШИГЧДЫН БАГА ХУРАЛ ЯВУУЛНА. Манай пионер сурагчид шинэ юмыг дэмжиж, түүнд сэтгэл зүрхээ- рээ тэмүүлэн оролцдог сайхан чанар- тай болж байгааг манай бага хурал тов тодорхой харуулж байна. Мөн сургууль багш, сурган хүмүү- жүүлэгчээр ардын олон үр хүүхдийг сургаж хүмүүжүүлэхдээ аль шинэ сай хан бүхнийг сурталчилж, түүнд өөрс- нөө хүч чадлаа гарган оролцдогыг ма най бага хурал бас харууллаа. Ер нь багш, сурган хүмүүжүүлэг., чид , пионер сурагчдынхаа төв хэвлэл «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» сонинтой ха луун дотно холбоотой түүгээр дам жуулж хүүхдийн сурлага хүмүүжлийг лээтлүүлэхэд их ажил зохиож бай- Багш А. Нэргүй (даг билээ, - ажилтан лаа. Ахмадын зөвлөлийн гишүүд «Ахмадын сургаал алт» гэсэн бүлгүүдийн сэн замналаасаа: ярьж Намынхаа замнан ирсэ - дын зөвлөлийг байгуулсан чухал үйл явдалтай хол богдуулж онц сурлаг лын х нбагрийн байгууллага эгнээндээ багтаан авч «улаан бүч» зүүж өгөхөд төлөө хэзээд бэлхэн байхаа Өвөл баяртай Саяхан, «Залгамжлагч» дэххүү, Нэргүй нар түрүүлэв. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас): Хөдөөгийн - залуучуудын жилттай оролцож, 8 алтан Өмнөговь аймгийн төвийн 10 жилийн СУР- гуулийн сурагч Доржпалам, 3 алтан медаль авсан Завхан аймгийн сурагч Нацагмаа, 3 Өмнөговь аймгийн төвийн 10 жилийн сурагч Доржсүрэн нар, ДОЛ ТЭМҮҮЛЭЛ | ахмад багш Ядмаа ярн- цуглаанд оролцон туулж яр үнэтэй сайхан зөвлөлгөөн н 45 жилийн ой, ахмадуу- атан 25 баатарчуудыг Монго- Намынхаа үйл хэргийн илэрхийлж намдаа тан- Б. Дашням тэлтасамитдфс лийр он нийгэмлэгийн цанын бага сургуулийн нийслэлийн 32 дугаар өрг сурагчид «Өвөл минь баяртай» гэдэг гөн зугаалга зохиолоо Зугаалганд 200 гаруй хүүхэд оролцож, уулын оргил булаалдах нэг бүрчилсэн тэмцээн, цанын уралдаан явуулав. Уулы цээнд сурагч Дашзэвгэ, Норовхорлоо нар н оргил булаалдах тэм- Цэвээндорж, Лхамжав, байр эзлэж, цанын 1 ТЭРГҮХВ Цэцэгээ, Мэ- сурагч Батгэрэл, Багш Д. Найдан уралдаанд анхдугаар спартакиадад ам- медаль авсан төвийн 10 жилийн 2 алтан медаль авсан - Ё гс 2Л 1273 тэг... 1, ву? СА 16. Л БОүЭл ЛЕшТ-- ЭЭГ ИЙСэхус: гэх ҮЛАГ тоон шГЭЖЭГЛЫР- 22222774 8-8 БВ : 25: ПҮУ ПОГ “27272108 5 3э:3 СУХУ/Ш ЗГР шоот шэ|ГЕХ2Э Багш, сурган хүмүүжүүлэгч нар сургуулиа үүрд дурсаж элэг зүрхэн болон сурагчдаас ирсэн захиа мэ-сдээ санаж мөрөөдөж явдаг байна. дээнд манай “сонины бага хуралд Бас гэр орон, аав ээж, ахан дүүс, баяр талархал илэрхийлж, хойшид ахмад үеийнхээ үүсгэсэн дайчин зам ийм бага хурал байнга зохиож бай- гаасай гээд одоо ойрын үед ямар бага хурал, шинэ булан нээж ажил лахыг” лавлан асуусан байна. Тус бага хуралд хот хөдөөгөөс 80-аад захидал. ирлээ. нилээдийг нийтэллээ. «Миний сур: гуульминий гэр» бага хурлаараа бид эрдмийн амт шимтийг авахуул сан сургууль, багш нараа хүндэлж, ач гавьяаг нь санан дурсаж яваа- сай, өсгөж хүмүүжүүлсэн гэр орон аав ээж, ахан дүүс, ахмад хүмүү- сээ хайрлаж хүндлэж үүсгэсэн сайн сайхан бүхнийг нь залгамжлан нан- дин сайхан хэв заншлыг нь эзэм- шин хөгжүүлж яваасай, өөрийнхөө гэр орон, сургууль багш нар, орчин үеийн ахуйн өнгөрсөн одоог шинжин үзэж, шинээр буй болсон тэр сай- хан бүхнийг олж харж, эх орныхоо Үүнээс бид “хөгжлийн одоо ирээдүйг зөв үнэлж байгаасай гэсэн гол санаа дэвшүү- лэх тэсэн юм. Энэ зорилт маань таатай сайхан биелэгдлээ. "Та бүхэн хэн боловч эрдмийн далайд умбуулсан хайрт «Пионерийн үнэн» сонины зөвлөл налыг залгамжлах, нандин зан чана рыг нь өвлөн үлдэх чин эрмэлзлэл- тэй байна. Сургууль, гэр орчин ахуй, эх орон, эгэл ард түмнийхээ ирээдүйн Сонины бага хурлын дүн” сайн сайханд бат итгэж тэр гэрэлт ирээдүйн сайн сайханд бат итгэж тэр гэрэлт ирээдүй өөд үргэлж тэмүүлж явдаг. байна. ! Тэрчилэн өөрийн сургууль, орчин. тойрон, эх орныхоо хөгжлийг өнгөр- сөн одоотой нь жишиж, зөв үнэлэн цэгнэж энэ буй болсон сайхан бүз ) хэнд бахархаж явдаг байна гэдгийг. тус бага хурал тодорхой харууллаа, Иймээс ч «Миний сургууль-миний гэр» бага хурлын зорилт б ДЭНАн үрэн бие» Манай сонины бага х : уралд и, тэй оролцсон та бүхэнд балр халаыж лаа дэвшүүлээд, хойшид зохиогдох «Хүүхэд хүүхэддээ хайртай юу». -хү «Ахмадууд цөм хүүхэд байсан» зэ- рэг бага хурал болон шинэ НЭЭХЭД ИДЭВХТЭЙ оролцож байхыг уриалья. р булан. ХУВ БИД ХОЁР Дун цагаан нуурын Хун цагаан шувуу шиг .. Айх түгших аюулгүй Амар төвшин өслөө би, Сүүн цагаан нуурын Сүрэг цагаан хун шиг Ижил олон багачуултай Их дотно боловоо би. Тэлмэн цагаан нуурын Тэргэл цагаан хун шиг Намуу тайванд аясан Нартад жаргалтай явнаа би. Ц. БУРХИА (Өлзийтийн бага сургуулийн багш) 396о оны уран бүтээлчдийн морин хуур хийж 8 дугаар Хонтонт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч С. Сандагдорж. уралдаанд байр эзэлсэн АРХАНГАЙГААР СОНИН ЮУТАЙ ВЭ? Ажилдаа ашиглаарай! Бидний, ажил урагштай байна гэдэг бие биенээ түшин, билэг оюунаа дайч- лахын пэр билээ. “Аль ч сургуулиар ороход өөрийн гэх өнгөтэй, өвөрмөц нүүр царайтай байх нь асуусан асуул- танд ам дүүрэн хариу өгөх жишээтэй. Архангайгаар сонин юутай вэ? гэж асуухаар хэн. хүнгүй л пионерийнхээ ажлаас шинэ соргог, ашигтай гэснээ ха риулж байна. Булган сумын бага сургуулийн 4 дү- гээр ангийн Гүнсэлмаа тэргүүтэй хэ- дэн хүүхэд хувь хувийнхаа номнуудыг цуглуулан дундаа нэг номын сан бай- туулжээ. Номнууд нь цэгц сайтай, унш лагын бүртгэлтэй, уранхай ноорхойг өөрспөө засварласан, үргэлж нэмэгдэж, нэмсэн номоо хэнийх болохыг тэмдэглэ сэн, хэрэг болбол номуудаа авсан ч бо лохоор зохион байгуулжээ. Тэд, номоо хэнд ч хамаагүй өгч уншуулдаг төдий- гүй, номын учир холбогдол, утга агуул лагыг. олон түмэнд сурталчилж байна. Цэцэрлэг хотын 8 жилийн дунд сур- тууль дээр «Баалын систем» гэгчийг хэшэглэж байна. Хүүхэд бүрийг бүх та- лаар нь хянаж дүн тавьж, дүн нь баа- лаар хэмжигдэж байна. Ингэснээр хүүх дэд тавих хяналт сайжирч, дутагдал багасч, дутагдалтай эвлэрэх хүүхэд байхгүй болж байна. Их-тамирын дунд сургуулийнхан «Ямар .мэргэжил сон- гож байна вэ?» «Юу сонсмоор, мэд- мээр байна вэ? гэсэн асуултанд бүлэг бүлгээрээ хүн бүр хариулж, түүнийг түшиглэн хүмүүжлийнхээ ажлыг ашиг- тай сонирхолтой хэлбэрээр явуулж бай на. Төвшрүүлэхийн.сангийн аж ахуйн дунд сургууль дээр ном зөөж сурталч- лах хэсэг байгуулагджээ. Эд, гэрийн ажилтай, номын сангаас хол суудаг бу- юу өндөр настан хүмүүсийн хүсэлтийн дагуу номын сангаас ном зөөж гэрээр ” уншуулах ажил зохиож олны талархал татаж байна. Цэцэрлэг хотын 10 жилийн дунд сур гууль дээр ухуулганд гэрэлт ёонин с хийж ашиглажээ. Урт нарийн цаасан дээр тодорхой нэгэн сэдэвт тохирох янз бүрийн зураг зурж, нааж яг кїпоны тууз шиг хөврүүлэн уртасгаад үзүүлэн 2 Ё 2222 Ут ЭГчид Нэрий: нь олонтой сонсож, алдраар нь аль хэдийнэ танил. болсон Тами- рын голын ус нь өнгөн дээрээ хээтэх цагаа хүлээсэн мэт наран сөрөг мэл тийж харагдлаа. Харин Тамирын шу гуй хуучин янзаар үелзэнхэн найгаж, туялзанхан ганхаж” байна. Энэхүү голын хойт эрэгт Их-тамир сумын төв энгээ тэлэн ярайж, аян замын айлчин гийчдийн амрыг эрэн, чилж байна. Бид сургуулиар орлоо зс Энэ жилээс эхлэн үйлдвэрийн су галтын шинэ системээр хичээллэл эхний хагас жилд 88,5 хувь сура: цаж аймагтаа гуравт орсон төдийгүй ноднингийнхоо жилийн эцсийн ам- жилтанд хүрсэн байна. Амжилтын үндэс юунд байна вэ? гэхээр захи- рал Д. Лхан-Аажав ингэж ярилаа: --Бид, хүүхдийн чөлөө цаг бүх нийг тэдэнд аль болох ашигтай со нирхолтой өнгөрүүлэхийг эрхэмлэ- дэг. Одоо манай 16 нэр төрлийн ду- гуйланд бараг бүх сурагч идэвхтэй явж байна. Баатарчууд, пионер МХ ЗЭ-ийн ажлыг нарийн төлөвлөгөөтэй хүүхэд бүрийн сонирхол татахуйц ар га хэлбэрээр явуулдаг. Хичээлээс га дуурах бүх төрлийн ажлыг сурагч дын дөрвөн штаб хариуцаж байна Биеийн тамирын штаб (ахлагч нь Бор) төрөл бүрийн уулзалт тэмцээн, аялал, экскурс удирдан зохиоход, Долгорсүрэн, “ахлагчтай хичээл хү гийн аппаратанд хийж хананд тусган гаргана. Гарсан зургийн санааг урнаар)| өгүүлэх буюу хөгжмийн аяар нлэрхиї-| лэх нь соронзон бичлэгт, урьдчилан бичсэн бичлэгээ нэвтрүүлж байна. Эрдэнэмандалын 10 жилийн дунд сургуу лийн пионерүүд баатарчуудын чөлөө ца- гийг ашигтайгаар өнгөрүүлэхийн тул хичээлийн завсарлагаа болгоныг зохион байгуулан арван минутын үнэ цэнийг дүү нартаа ойлгуулж, завсарлагааг зөв болов- сон болгож байна. Архангайгаар сонин Юу- тай вэ? гэвэл товчхондоо ийм байна. Архан тайн сониныг ажилдаа бүтээлчээр тусгахад Архангайн сонин улам ч ашигтай санагда- на, байгаа юм! мүүжлийн: штаб сурлага, хүмүүж- лийн олон. хэлбэрийн . ажил санаа- чилж өөрснөө ханын сонин гаргаж, сайныг түгээх, саарыг жигшээх зо рилготой ажиллаж байна. 6 дугаар баатарчуудын . Эднийх ангийн Замдийсүрэн, ажлын штабыг удирд багачуудын дунд зохнох сүх ажлаа өөрснөө мэдэж зохион гадаадын хүүх дийн хэвлэлээс ажлын шинэ хэлбэ рийг эрэлхийлэн олж бүлэг, салаа- ныхаа сэдэвт цуглаанд ашигласан нь сонирхолтой болж байна. Одоо энэ зэргэлдээ танхимд 4 дүгээр бү лэг «Үлгэрийн далай» гэсэн сэдэв- тэй бүлгийн ажил явуулж байгаа. л байх. Тү ангийнхан Орж үзвэл сонин рүүхэн манай 8 дугаар идэвхтнүүд ажлаа зөвлөж Пионерийн эсүүрг 1” цуглаан хийж аймгийнхаа бүх төгс- гөх ангийнханд зориулж уриалга гар- гасныг бид хянан. үзэж байна. Тэд, ангиараа 100 хувь суралцацгаая. (Одоогоор- дөрөв нь сул суралцсан юм) Сургуульдаа гурваас доошгүй дурсгалын зүйл бүтээж үлдээцгээе. Чөлөөт 5000 төгрөгийн ” ашиг оруулцгаая. Төгсөөд эх орныхоо хаа л оч гэ сэн -тазар очиж ажиллацгаая гэсэн санааг дэвшүүлсэн байна билээ. Хэлсэндээ хүрч хэрэгжүүлж чад на гэдэгт бид итгэж байна. Ер ин манай хүүхдүүд ажил, сурлага, хү мүүжил, аль аль талаараа алзахгүй шүү гээд Лхан-Аажав гуай нээрэн биз гэсэн. байртай багш нар луугаа харахад тэд цөм л «Тийм шүү. Тийм» хэмээн толгой дохицгоож байг Үнэхээр Их тамир сумын 8 жи. лийн дунд сургуулийнхан чөлөө ца! бүхнээ ажил, сурлагын амжилтандаа алхам нэмэрлэх ашигтай өнгөрөөж буй учир хийсэн бүтээлтэй, хэлэх зүйлтэй байгаа юм байна. С, Жамсранжав байгаа нь: Н. Доржийн авсан гэрэл зураг ЮЦ. Сурэгдуи НЮТ 01171911) ё 4 ӨЛЗИЙТ. Бага сургуулийн Дөл багийн баатарчууд ажил сур лага, сахилгаара уралдаж, ши- рээ сандлаа сэлбэж, хана туур- гаа шохойдож” анги танхимаа тод хижуулав. Пионерийн дүрэм су далж, пионерийн онцлогууд эзэмших, пионерийн дуунууд сурч, дуудлага, тангараг чээж- лэх зэрэг 14 афногийн ажил зо хиолоо. Үүннй дүнд 541 баатар чууд пионерт элслээ, Багш Ч. Жигжидсүрэн ӨГИЙНУУР... Пионерийн 18 СУМДЫН ШУУДАН ИРЛЭЭ дугаар бүлгэм залгамжлагч 2 дугаар чуулганы нэрэмжит тө- лийн анхны цуваа гарган төлийн уут 50, элгэвч 200, нэмнээ 96 ширхгийг хийж нэгдлийн брига- дал тарын бэлэг болголоо. Багш Б. Лхүндэвчоён ж ж Ж БҮРД. Бага сургуулийн пио- нер сурагчид «Алдагдлыг алт болгоход хүн бүр оролцоцгооё!» гэсэн цуваанд гарч эвэр туурай 40 кг, тос 38 нг, яс 541. кг түүлээ. Энэ ажилд пионер Даш пэлжээ, 1Каргал, Батдорж, На- рандэлгэр нар их идэвхтэй оролц лоо. Багш Г. Гомбосүрэн ӨНДӨР-УЛААН. Өнөөдөр ма най сургууль дээр эцэг эх, багш сурагчдын цуглаан боллоо. Бид энэ. цуглаанаар математикийн олимпиадын даваанл гарлаа. 7 дугаар ангийн Сумаадагна, 5 ду дугаар ангийн Цэрэнханд зэрэг олон хүүхэд олимпиадад амжилт тай оролцохоо илэрхийлж байна. Сурагч Д. Иэвэгмэд ж : ЦЭНХЭР. Хоёрдугаар баг сургуулиар ороход саргннн йн гийг танихгүй, мэдэхгүй хүн байх . гүй, Яагаад гэвэл Эрдэнэчимэг | энэ жил 2 дугаар ангид сурдаг. Тэгэхдээ онц сайн сурдаг. Бас. Дуу сайхан дуулна. Бүжиглэнэ. Хөгжимдөнө. Хамгийн гол нь мэдсэн, сурсан бүхнээ нөхөлдөө зааж өгдөг болохоор түүнийг хүн бүхэн танина. “Багш Самбууням Энэ нүүрийг манай тусгай сур- валжлагч С. Жамсранжав, н. Дорж нар бэлтгэн. цагаараа хөдөлмөр хийж- , хав “Манай сургууль Баянхонгор аймгийн Галуут су- мын 8 жилийн дунд. сургуулийн пионерийн 5 дугаар бүлгэм | зал- гамжлагч И чуулганы гараанд га- раад, ипонерийн бүлгэмээс зилээд ажил зөхиож байна. «Залуу зөячид» үдэшлэг зохиож сумын намын хорооны нарийн бич- гийн дарга, Ардын Их Хуряын де- Гээдэдндндндндндндн ална эгттооч |.зАлгАМЖЛАГЧЫ СЭТГҮҮЛИЙН. УРАЛДААНД ИРСЭН ӨГҮҮЛЛЭГ Болор гэртээ ирээд инээд алдав. Хаалга нээж өгсөн хөгшин ЗЭЖ Нь: 3 --За юу болов. Эмэгзэй хүн чинь телев томоотой, заруу байлаг юм шүү гэв. Болор цүнхтэй номоо нирээн дээр тавиад, аав зэждээ хэлэх гэж єанаж инээд нь хүрч явсан юмаа хөгшин зэжлээ. хэлэх гзснээ больж -Ээжээ танд нэг юм хэлэх гэсэн юм, болилоо, Аап ээжийг . ирэхээр хэлнэ гэв. Болор ийш тийшээ харав, Дүү Эрдэнэ нь утасны тавиурын жижиг ширээний дэргэд зогсож байснаа, гэнэтхэн бөхийгөөд тэг юм авч нүүрэндээ ойртуулан барнал, --Үзэм, үзэм гэж шулганаад эгч өөдөө сарвайв. Болор яүүгийнхээ, ширээн дороос олсон нэг ширхэг үзмийг булааж аваад үмхэж орхив. Дүү нь гараа тосон, баацга- нан алхаж юм хэлж эгчээ дагав. Болор, үзмээ залгиад зогсож байтал дүү нь гараа сарвайн үзмээ нэхэж амаа хөдөлгөн уйлаг- нав. Хөгшин эзж нь, -4болор оо! томоотой л байгаарай, тээр байсан хүүхэд уйлуулаад гөв. --Би яагаа ч үгүй, энэ чинь надаар өр- гүүлэх гээд байна гэж хэлээд инээд алдан гараад явав. Хөгшин ээж нь нүдэндээ л0- голон нулимас хураасан дүүгий нь тэвэрч --Яав? Миний хүү гэж асуув. Эрдэнэ үзэм олсон газраа зааж юм хэлэв Аа тэр муу шулам, хэдэн үзмий нь аваад гарч л дээ. Даанч инээгээд жийтал- заал байсан юм гэж яриад хүүгээ тэврэн гал тогооны өрвөнд оржээ. Болор, ээжийн- хээ ажлын газар очиж, ээжлээ хэлэх гэсэн юмаа хэлзе гэж бодсон юм байж л лээ. Тэгтэл айлын охин Сарантай дайралдаад,: --Хоёулаа чартаа тоглох уу? гэж асуув. --Үгүй ээ, би тоглохгүй, тоогоо болно гэв. Болор инээд аллан лэвхцэж, --Өнөөдрийн, гэрийн. лаалгаварт тоо юу? Түүнийг болох тун амархан, бүгдийг бодсон гэр --Чи бодсон гэж үү? Яаж бодов? Над хэлж өгөөч гэв. Болор, | Саранг дагуулан гэртээ орж ирэв. Хөгшин ээж нь сайн заг- ная гэж бодовч ангийнхаа охинтой ирсэн болохоор дуугуй л байж. Хоёр охин 3а- рэгцэн. суув. Болор цүнхнээсээ тооны дэв- тэр гаргаж Сарангийн өмнө дэлгэн тавиад: --Багш өчигдөр долоо лээр гурвыг нэмэ- хэд арав болно гэж заасан биз дээ гэж асуув. Саран тийм тийм гэж. хариулав, Болор: --Өнөөдөр гурав дээр долоог нэмээд бод гэж даалгавар өгсөн, Би ангидаа бодчихсон гэв. Саран: -Чи яаж бодов? Арав болж байна уу гэв. Болор: --Багш, долоо дээр гурвыг нэмэхээр арав болно гэсэн. шүү дээ. Яалаа гэж арав бо- яох вэ? гэж хэлээд мөн л инээд аллав. Бо- зор, багш худал хэлсэн байхаа. Би ес гээд тавьчихсан. Чи үүнийг хуулаад ав гав. Са- ран гайхаж байгаад гурав дээр нэмэх до« лоо, тэнцэх нь ес гэж бичиж авлаа Болор, номоо далд хийгээд гарч тоглоё гэж ярилн- саар тэл чартаа тоглохоор гарлаа. “Байшингийн хажуугийн цардмал талбай дээр цагаан шохойгоор арван хоёр яг адил- хан зөрвөлжин нүд зураад, шагайн чинзэ , бөөрөнхий хөх чулууг нэг захаас нь нөгөө дөрвөлжин нүдэнд нь тааруулан хаяад, тэр чулуун дээрээ гишгэлгүй дэвхрэн тоглож байтал ззэрд морьтой хүн ирээд морио ту- шаал байшинд оров. Саран: --Чи өнөөдөр зургийн хичээл дээр морь зурсан уу? гэж асуув. --Зурсаан. Түүнийг юухан байхав дээ. Би хамгийн түрүүн зураал багшид өгсөнийг чв хараагүй юу? гэж асуув, --Би морь зурж мадахгүй, яаж зурах вэ? гаж болоод Оюуны зурсаныг харсан чинь чихний нь хойно байдаг урт үсний нь март- чихсан байлаа. Хоёулаа очиж үзье гээд монгол эмзэлтэй тарган эзэрд морины зөр- төл очив. Морь толгойгоо хаялан хазаар харан дүүхэлзэхэл, хур сайхан лэл нь үү- взтээн намирч байц Салан тэлий ив хөрж. харж: 2 --Үулцй чмө» таж зурмяат юм. вэ? лЗэЭ. авчи гараа сунган асуув. Болор инээд алдам, зү» өгсөн Би : 9090900999000909909924404 путат Бат-очиртой “уулзалт хийж сум аймгийн төл бойжилтын Явц, арга ажиллагааны талаар дэлгэрэн гүй яриулаад дараа. нь төлчин цу- вааны анхны ажлын дүнг гарган, - явионерийн бүлгэмээс төлийн ос-үУУТ 50, элгэвч 800, нэмнээ. 110, в- жээл 300 нг, угж 60-ыг бэлтгэж ї | « ШИ гараараа хий зураад, --Ингээд » нэг зураас татчихлаг юм. Чи над цаасаа Өгсөн бол би зураад багшид өгөх байсан юм гэв. --Маргааш яахин зуруулбал, би чамаар зуруулна, мэдээ гэв, Болор: -Аа чи харин багшид мэлэгдвэл болох- гүй, тиймээ --Манай цэцэрлэгийн багш намайг зу» раач гэдэг. Аав ээж бас зураач гэдэг, Ми- ний зурсан морийг самбарт хадсан. Би зу- раач шүү дээ гэж хэлээд Сарангийн чихэнд юм шивнэв. Саран гайхсанаа, -Яах юм вэ? гэж асуув, Болор гялал- зуур хар нүдзвэ эргэлдүүлэн, -4Яадаг юм бэ? Болд, Баатар, Дорж ту- равт өгье гэхэд нь: -(Яах юм вэ? Яршиг гэхэд Болор чихэнд нь дахин нэг үг хэлээд байшиндаа гүйн оров. Хөгшин ээж нь: --Болор оо! Чи юу л хийгээд гадуур д0- туур гүйгээд байна даа. Хичээл хийнэ Ч тэж байдаггүй юм биз лэз хө гэж хэлэв. Болор: --Би тоогоо бодсон. Хийх юм байхгүй гэж хэлээд уйтлагынхаа ерөөнд оров. Хоёр модон орны хоорондох хүрэн модон хайр- цаг дзэр эзжий нь үйлний урт цагаан хайч хайрцагийн өнгөлөг бор шаргал туяан дээр гялтганан харагджээ. Болор хайчийг аваад, гарахдаа инээл аллав. Хөгшин ээж нь їша- гайж хараал: --Манай энэ ямар л хүн болох бол доо? Цэцэрлэгт байснаасаа бүр дордож шүү, Хүүхэд чинь сургуульд ороод томоотой болдог сон, Энз гэж яасан хачин хүүхэд вэ? гэж бодоод хаалгаа хаажээ, Морь сүү- лээ шарван, чихээ хулмалзуулан толгойгоо НЭГДЭЛДЭЭ өглөө. Пионер сурагчдын дунд “Мал маллах сайхан» «Ахас дээдсээс. сурцгаая» үзсэн хоёр дугуйлан хи- чээллүүлэн пионерүүдийн 60 ху- вийг хамруулан оролцуулж байна. Одоо манайд «Залгамжлагч» нино театр, «Улаан бүчтэн» радио ётанц «Түгээгчэ шуудан хороо, охидын Хэсэг зэрэг пиопер сурагчдын бай- рууллага ажиллаж байна. : Саран хоёр ойртож чадах- гүй хулган зогсож яаж ойртохоо бодож байв. Болор баруун гартаа хайчаа бариад ийш тийшээ харав, ойр хавь хүнгүй байв. -За чи очоод толгойн оосроос нь барьж бай, Би хүзүүний нь ороолтоос нь хайч- лаад авья гэв, Саран, -«Толгойн ороолт бишээ. Цулбуур гэдэг юм. Манайх зусланд морин тэрэгтэй айлтай хамт байсан гэв. Болор өөрийнхөө хэлснийг зөв гэж маргах гэснээ болиод, --Чи сайн мэддэг юм бол үүнийг юу тэд- гийг хэлээд аль гэж дэлий.. нь заав, Саран хэсэг. зуур бодож байгаад, --Би мэдэхгүй гэв. Болор: 3 --Хүзүүний нь ороолт нь шүү ДЭЭ. За чи очоод барь гэв. Саран дөхсөөр байгаад нулбуураас нь барьж авав Номхон морь хаялахад Болор, хүзүүгээ, гилжилгэн хамраа дуугаргав. Бо-/ лор шанаагий нь илбэж маажив, Морь ху- шуугаа сунгаж толгойгоо хөдөлгөн.идэх юм. өгөх гэж байна гэж бодоод Саран, Бо- лор хоёрт их! тааламжтай байв. Болор урт. сайхан дэлий нь туг тугаар хайчлан. авч газар тавиад байсан чинь бөөн дэл овоол- жээ. Байшингийн хаалга изэгдэж морины эзэн. гараад ирэв. Тэр хүн морь руугаа шуудхан очиход, хоёр охии байшингийн булангаар хөөцөлдөн далд орохыг харжээ, Мориныхоо тушааг тайлтал мөнгөлөг ца- гаан хайч байхыг хараад юу билээ гэсэн шиг цаашлуулан хартал морины нь буруу талын урд хөлний нь цаана морины нь дэ9- лийг хяргаад овоолсон байжээ, Хэн нь ин- гээ юм бол гэж гайхснаа, хайчлуулсан дэл нь эндээ байг. Хайчилсан хайчий нь би авья гэж бодоод мориндоо мордож байшин тойров. Болор, Саран хоёр байшингийн нө- төө буланд нуугдан зогсож, нүдээ бүлтэг- нүүлэн харж байтал тэр хүний бүсэнд хурц цэмтытылылтэлэлмтытытмтэтэлэлэлэтчлчлтэтмтэлэлэтэтэтэтэтэлэлмлчлчоллчаломчачалалд, “байдаг. байна шүү. Манай сургууль МПБ-ын 40 жч лийн ойн нэрэмжит сурлага хөдөл- мөрийн 2 жилийн аяны ажилд идэвхтэй оролцон улсын хэмжээ- ний 2 дугаар байр эзэлсэн «билээ. Бид урьдах ажлынхаа баялаг турш лагаар жигүүр хийж, Залгамжлагч П чуулганы ажилд тэргүүн байр эзэмшихээр зориг. . эрмэлзвэлтэй байна. , - оВЭр г) Багш С. Инлжир цагаан хайч ерөйн наранд цайлалзаж бай- мочь түүнийг хараач гэхэд Бөгор, --Ахаа хайч аль гэж хашгирах гөсэн бө- ловч, Хоолой вь зангираад Нүдэн. яээгүүр нь нулимас бүрхээд яаш ч чадсангүй. Тэр “хоёрыг буцаж трээд дэлээ авах тэтэл яэг авгай дэлий нь хормойлоол, -«Угүй ерөө! ийм сайхан дэл хаядаг хүв хэнээ чинь алт л тэсэн айжээ. Хоёр охины хэв - үг. гэж хэлээд явж нөг нь эрэгтэй хүүхдэд ,. 97" ! гэсэн юм гэж хашгирах . гэсэн боловч дэл гэж мэдэхгүйдээ нэрэлхээд хэн нь ч дуу- гарсангүй бие биеэ хараад гэр тэртээ. ор- жээ. Болорын цовоо цолбон нь үгүй болс- ныг ээж нь ажиглаж мэдээл, -4Ямар хэрэг гаргаад дуугүй болов, Даанч их гайхуулаад байсан бил үү? Дэн- дүү маяглабал тэгдэг юм гэхэд нь ЭЭЖ бид хоёрыг харсан байна гэж бодоод хамаг үнэ- нээ тооцон хэлж байтал, Болорын ээж аав нь ирэв, Хөгшин ээж нь Болор өөд нүдээ ирмээд Болор оо! Чи нөгөө аан ээждээ юу хэлэх гээд байлаа! хэлээч Болор, --Багш хүн морь үзээгүй байдаг юм уу гэж асуув. Аав нь морь үзээгүй багш яалаа гэж байдаг юм бэ? гээд инээмсэглэв. --Ааваа манай багт. морь мэддэггүй юмаа гээд инээв. --Яаж мэлээв чи гэж аав нь асуув Бо- лор : 3 ! --Өнөөдөр зургийн хичээл дээр морь зу- руулсан. Би морь зураад хамгийн түрүүнд өглөө. Багш үзэж үзэж намайг хараад --Морь хэзээ ийм байсан. юм вэ? гэж хэлсэн. Тэгээд би багш морь үзээгүй юм. байна гэж мэдсэн. Би морь сайхан зурдаг гэж хэлээд, харандаа цаас авчраад хэд х9- дэн зураасаар морь шиг юм зураад, би ингээд л зурсан гэж хэлээд үзүүлэв. Аав , өгч тэнэг ХИЙЛГЭЖ |. ээж -нь Болорын зурсан, морины дүрс шиг". юмыг ээлжлэн үзэв. Аав нь: т-Цэнэрлэгт байхдаа морь зурах, сур-.. гуульд ороод . морь зурах хоёр ялгаатай шүү дээ. Наадахь чинь морь ч биш, гахай “ч биш, ер нь юу болоов дээ гэхэд Болор --Ёа! аавыг ээ, худал хэлж байна. Ми ний охин морь сайхан зурдаг, Зураач бол- но гэдэг байсан. Ээжээ! тиймээ гээд инээд алдан аавынхаа хүзүүгээр | тэврэхэд, аав ээж нь инээхээс өөр аргагүй болжээ. даа, болсон будаа гээд-л байлаг гэхэд өндөлзөн бүгд чив чимээгүй боллоо. Багш, -«Та нар, яасан их шуууилдав. “Болд яаран босож - “А-2ТА17, Нэгэн өдөр манай ангийнхны дунд будааны үүссэн юм. Арын ширээнд суудаг Болд босоод | 1 » --Будаа бол олон янз. Жишээлбэл цагаан будаа, шар: --Хүүхдийн будаа гэж бас байдгийг чи том болоод мартчих аа юу?.гэж нэмэрлэлээ. Эдгээр янз янзын будааны тухай ярина “даамжирч ангнараадүүрэй шуугилдаж байтал багт орж ,ирж Юуны тухай, маргав гэхэд: -«Бид булааны тухай ярьсан юм.гээд суучихлаа. --Аа тийм үү?.Та нар тэгвэл будаа олон янз П111:253 Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэв тухай яриа АС хажуунаас нь Дорж: Ї тЛБнн ҮЭЖ ХЭЛЭХЭД,» П байдгийг мэднэ. - 1 вуусок эь биз, Бас ашиг-тусыг нь хэлүүлтгүй мэднэ биз, Харин эїниг » тусгүй нэгэн будаа байдгийг мэлэх үү? гэхэд хүүхдүүд | үгүй гэцгээв. 20020 : 2лдДН їгш яриагаа үргэлжлүүлж” | тЛЭ9 --Танай ангид ч арай тийм будаа иддэг хүүхэд байхгүй биз є«0 , Болдын: муүр -минчийтлээ улайсан байв, Улаанбаатар хот Бага тойргийн 97 дугаар байшин 3 дугаар давхар 334::1 тоннногл 925 номерын өрөө утас 93005 . ОЁХ АГ дэлийн комбинатад хэвлэв. 999992999999999999999999999994994999499949494949490944499444444 994400000000060000000422 » ын ж "АН, Мулуун , ОМодны заводын ажилчин) ааааалаалаааааа4ааг х с . з риҮл Чариуцлагатай эрхлэгч ,Ж.ШАГДАР Нидекс--14140 , 222225554449498:68245 П саф: цэргүүд: зэвсгээ бэх: | шиг 28. 1 й! мэт магсагтун» т 13 23 СҮХБААТАР 1922 өн 1 үчалжлин гүнийг тав л анлыы/ бВ /өвиаа. .ганна. лан Чиннв.. ! Буу єэлэм агсаж” .Бударсан цас хийсгэж, Дуу өргөн уухайлж Цуу алдраа бадруулж чий 1771 л- 8. ой ЁЬ 4 Ф зэ "Ф Ке “6 -с Нөэ) :20 :Ф 5. ив ьь.. дж »чс «2 0 -ийн Төв Хороо, Д.СухвААТАРЫН нНнэРрэмжит Монголын ПионРИЙН 21 ялэх мж зигллээ 11 (931) Галт зэвсэг гялалзаж “Дорноос дайрсан японыг ч “Дөлөөн өнгийн дайсныг ч » Ялж дийлсэн түүх нь с Яруу сайхан гэрэлтэй. : Тужийн их нарсанд рв. ЯЛЛ Бий! Монгол. нутгийн умраас Морин хүлгийн төвөргөөнөөр Агуу хувьсгалын ялалтыг Алтанбулагт анхалсан Ардын цэргийн сүрийг Ачит Сүхбаатарын нэрийг Үе улиран дурсья! Үнэн цолы нь дуудья! Монгол ардын цэргийн Мохошгүй арнун хэргийн Ган хүрээ хатуужиж Жуулын өтгөн шугуйд Баянцагааны иурРуунд Байтаг Богдын хормойд Монгол ардын цэргийн Морины мөр гарч || Моторт халуун техникийн нь Мөр бае үлдэж Эх нутгийн шороон дээр Эрэлхэг түүхийг нь бичсээн! Элдэв дайсныг дарсан Ардын хувьсгалын партизан-ахмад дайчин зөвлөж байна. СО803и-иминиинөниэээээээээт-нээиаэт--иш--тт--т-т тг Манай ардын хувьсгалыг гэнанжин Сүхбаатар зэргүүтэй ах- мад хувьсгалчид партизан цэр гүүд үүсгэн байгуулснаас хойш 45 жил боллоо. Тэр цагаас хойш манай орон агуу их Зөвлөлт Хол- боот улсын тусламжаар танигдаш гүй болтол хөгжлөө. Энэ хөгжлийг “манай ардын нам удирдан чиг- лүүлж ирсэн юм. Намынхаа заал- 2 тыг биелүүлж, өх орондоо социа- лизм коммунизм бүрэн төгс бай- гуулахад хүүхэд багачууд та нар хүч чадлаа дайчлан. ажиллах 39:22) рэгтэй. Энэ талаар би “хүүхдүүд “та нарт хэдэн зүйл захья. : ! . Би олон сургуулиар орж үзлээ.. Ингээд ажиглаж” байхад хүүхдүүл анги танхимдаа хичнээн томоотой: | байвч, тадаа гараад л дэнүНцх “Өөрөө өөрийгөө хүмүүжүүлцгээ! байна. Гудамжинд гараад яноцол- дож, бие биесээ шоолж байна. Тэр ч байтугай зарнм нь тамхич татаж байна. Та нарыг эцэг, өх, багш нар чинь цаг мөч бүхэнд дагаад явж чадахгүй нь мэдээж.ТЭ- хээр хүүхэд бүхэн өөрөө өөрийгөө хүмүүжүүлэх, ухамсартай сахилга бат, их мэдлэг, эзэмшихийн төлөө цаг ямагт чармайх хэрэгтэй. --Эд хогшлоо хайрлан: хамгаалж - “ чадахгүй байна. Бага ч гэсэн эд хогшлыг эвдэж хэмхлэхийн хохир лыг мэдэхгүй байна.. Би хэзээний ядуу хүн. Би зов- лон их цолы Хүнээ. яагзангаасах) 1966 оны 3 дугаар сарын 16 БАЙГУУЛААГЫН ТӨВ ЗЭВуВЛИЙН 91:11 Эрхэм гавьяаг мөнхөлсөөн! Дайчин эрсийн элгэнд Дархан баатрын энгэрт Ариун төрийн одон Алдар гавьяаны тэмдэг - Од мэт гялалзаж Оч мэт улалзаж Тйонгол ардын цэргийн Мохошгүй гавьяа бадрана. Эвийн халуун экнээн ДУНД Энхийн ариун хөдөлмөр дээр ЧТашилдсан өндөр барилгадээр ЖХЖарваны өргөн талбар дээр Нэрэг эрс уралдаж їїзх шулуун ажиллаж Монгол Ардын армийн Мохошгүй зүтгэл тодроно. Жанжин Сүхбаатарын зугаар : 3ЖКаргалын шар туяагаар Аврага жигүүрээ дэвсэн - Ардын армийн дайчид Асгаргах цусаа хайрладаггүй Улсын баатруудын удам! | Хөлс хүчээ хайрладаггүй Хөдөлмөрийн баатруудын сэ. дан! эхлээд автономтын цэргээр Дам- жин, хувьсгалт цэрэгт орж, хувьс- галт үйл ажилд оролцон, цагаан оросууд, гэмингүүдтэй бүгдтэй нь тулалдаж явсан. Ахмад хүмүүс бид бүгд ингэж зовж явж энэ 33с. гийг бий. болгосон юм, Одоо бид бүхэн жаргалтай сайхан байна. Манай жаргалтай амьдрахад ЗХУ, бусад ах дүү соцвалис орон ТУс «лаж,, байна. го лаг илэлөэс1! Үй Энэ сайхан зарыг баян өгөөмөр амьдрал, ах дүү орны халуун Тус: ламжийн ачаар та бүхэн сурах хөдөлмөрлөх, ажиллах, амрах бү- рэн дүүрэн эрхтэй билээ. Иймээс Үнэ 10 тө мам засаг, ард түмнийхээ энэ хайр халамжийн хариуг цаг ямагт санаж явах хэрэгтэй. маишаглчина чин галтаглва, өввглөаы, лввагллналиы, 1921 оны : з дугаар: сарын .38-ид ардын, журэн: Иррэг-д: Хиагтыг чөлөөлж, "анхныхаа й, ялалт хийсэн нь танай : ардын цэргийн төрсөн: -.Өдөр. “бөгөөд түүнээс хойш 45 жил: боллоо. ччннлчивллаван чомьгганж. яана ана. . | Ухаш бодол эрэх. свманы Ц:54::: Тойрон аялал үзэсээлэнгийн тө-. релх хотоо байгуулж байгаа. тэсэн хэсгээс. Н.Доржийн авсан гэрэл зураг (Тайлбар өгүүллийг 2 дугаар нүүрнээс уншина уу) вь, их Ардын Хувьсгалын анхны вар тизан П. ТОГТОХ. | сонины пэрэмжнт бүлэгцолМёМДат авдаа, СУРВАЛЖЛАГА Налайх хотын соёлын ордоор хөл хөгжөөн ихтэй. ямар нэгэн баярт ЯВ далд яарсан зуу зуун хүүхдийн сүр лэг цуваа соёлын ордны их хаалгаар багтаж ядан орно. Сургуулийн дүрэмт хувцасаараа гэзгэН- даруухан гоёж, оготорхон дээ цэнхэр тууз зангидсан цэгэн охин хажуугаараа зэрэгцэн ирсэн өндөр нарийхан нуруутай охиныг хар магц: -- Хүүе найзаа баяр хүргэе! г9- хэд тэр охин ч харну баяр хүргэлээ. Хоёр охин яаруу. яваа боловч хөөр сөн сэтгэлийн хөгжилтэй яриа үргэл жилсээр байлаа, зам саруулхан даа хамт олноороо хэлэлцэж, 2 жи- лийн хугацаатай таван онцын төлөө соЁЛЧ нөхөрлөлийн бүлэг болох Үү? рх аваад шамдан ажилласан юм ГЭД хоёр охин ч соёлын ордны их тайхимд орлоо. «Пнонерийн үнэн» сонины 20 жилийн ойн нэрэмжит, налайхын арван жилийн дунд сургуулийн Ха- шаа ахлагчтай пионерийн 17 дугаар бүлэгт таван онцын төлөө соёлч нө хөрлөлийн цол мандат олгох баярын хурлыг тус сургуулийн хичээлийн эрхлэгч Тогооч нээж, Налайх хотын МХЗЭ-ийн Хорооны нарийн бичгийн дарга Л. Жамц соёлч нөхөрлөлийн -- Хашаа минь "Танай бүлэг хоёр жилийн өмнө бидний дотнын нөхөр «Пионерийн үнэн» сонины 20 жилийн ойн нэрэмжит бүлэг бол сон. Одоо тэгээд энэ жилийн хувьд сургуульдаа гуравдахь удаагийн соёлч нөхөрлөлийн анги боллоо гэ- хэд Хашаа, -- Нээрээ сайхан шүү. энэ маань багш нөхөд, хамт олны Л дэмжиж тусласны ач шүү дээ. Бид нэрэмжит бүлэг болсон нэр тө- роө баттай хадгалахын тул тэр жил дээ 5 дугаар ангид суралцаж байх- Гэхдээ Ц--------0 мандаг гардууллаа. «Пионерийн үнэн» сонины газраас, авсан үүргээ амжилттай биелүүлж цол мандат авсанд талархаж баярын бичиг, ангийн номын сан,8 дугаар ангийг бүх сурах бичиг дурсгав. Мөн “сургуулийн зохиргаа, соёлын ордны дэргэдэх хүүхдийн сектор, соёлч нө хөрлөлийн анги бүлгүүдээс баяр хүр тэж, бэлэг дурсгалын зүйл гардуу лав. Таван онцын төлөө соёлч нөхөр лөлийн бүлгийн дарга пионер Г. Ха шаа, авсан үүргээ амжилттай бие- »ОД багийнханд тусласнаа, лүүлж болзлын бүх сурагчийн 74 хувь нь сайн, онц тойгоор анги бүлгээрээ 100 хувь сурснаа, орос хэлийг амжилттай сурч байгаагаа, сургуулийн |хэм- жээгээр явуулсан хэл бичиг, тооны олимпиадад анги бүлгээрээ амжилт тай оролцож 78 очковоор бусад бүл гээсээ түрүүлснээ олон дуу сурснаа, алдагдал хаягдал ашиглаж, арвин олз олсноо, үечилсэн дэвшил биелүүлж, үйлд- вэр, барилгад ажилласнаа ярив. Бид, залгамжлагч 2 дугаар чуул таныхаа бариа руу 70 мянган нөх дийнхөө хамт бүрээгээ хангинуулж, бөмбөрөө нижигнүүлж, алхаагаа ний лүүлж, 42 дахь удаагийн үүргээ аваад, урам зоригтой алхалж, бай- на. Тэгэхдээ сурлагын чанарыг дээш лүүлэх, үечилсэн дэвшлийн 8 ду- таар шатыг бүлгээрээ амжилттай биелүүлэх, сурлага хөдөлмөрийн олон цуваа гаргах зэрэг 21 төрлийн үүрэг нэмэн авч байна. Ингэснээрээ залгамжлагч П чуулганы нэрэмжит болзол биелүүлж дахип нэрэмжит бүлэг болох дайчин зорилтоо бие- лүүлэхийн төлөө хүч чадлаа дайчлан ажиллана гэж бүлгийн дарга амал- лаа Цол мандат гардуулах баярын ху рал дууслаа. Зорьсноо биелүүлж зо рилтоо дэвшүүлсэн 7-гийн «Д» ан- гийнхан нэг дор хуран цугларч хүү хэд бүр хөгжилдөн наадав. Тэднэг санаа, нэгдсэн зорилготой амласнаа биелүүлэх итгэл төгс, сэтгэл дүүрэн баяр хөөртэйгээр маргаашийн сурла га хөдөлмөртөө амжилт гаргахаар тэмүүлнэ. 0 Ц. Эрдэнэбат УУРХАЙ МИНЬ САЙХАНДАА Хар алтны илчээрээ Улс орноо хөгжүүлсэн Хатан зоригт уурхайчнаа Баатар болгон төрүүлсэн Ирээдүйд би ажиллах Их уурхай минь сайхандаа Хөрсөн доорхи баялгаа Хүн арддаа зорнулсан Хөдөлмөрийн ууган баатрыг Гучин тавтайдаа төрүүлсэн Ирээдүйд би ажиллах Их уурхай минь сайхандаа Д. САШКБА (Налайх хотын 8 жилийн 4 в ангийн сурагч) Монголын пионерийн ордны Үзэсгэ лэнгийн танхимд УХААН БОДОЛ Монголын пионерийн ордны үзэс гэлэнгийн танхим хэний боловч ха- раа татаж, сэтгэл хөдөлгөсөн сонин (91ЭЭХ Т0ГЛ00МЫН Ё гуу- руй цэцэрлэг, гучин хэдэн сур лийн 60000 гаран пнонер сурагч, багш, ажилчин, эцэг эх оролцжээ. сайхал үзмэрээр дүүрчээ, Энэ бол Үзэсгэлэнд 200 гаруй нэр төрлийн манай лөө бүтээгдсэп зүйл билээ. МАХН--ын Төв Хорооноос хүүх- дийн лаар багш, эцэг эхчүүдэд илгээсэн амьдралд хэрэгжүүлэх Улаанбаатар, хотын АДХ-ын гүй- цэтгэх захиргааны тэс, Улсын Хүүхэлдэйн Театр, нийс лэлийн цэцэрлэгүүдийн дунд өрнүүн шинэ санаачлага лийн хугацаатай тойрон аялал з, зохи сон юм. Энэ тойрон аялалд 60 гү лга төгс бо. явагдаж байгаа тэргүүн туршлага, хэс коо дэлгэрүүлэх жи- янз бүрийн байна. Нийслэлий лэгийн ДовьжавВ, жаргалалт үр хүүхдийн тө- түм шахам үзмэр тавигдсанаас нийс лэлийн 21, 54, 1 дүгээр цэцэрлэг, 14 дүгээр сургуулийн хийсэн зүйл хүмүүжлийг сайжруулах та- бусда: ятай болж, тэргүүн бай ас онц а. сурган хүмүүжүүлэгч, РУуд эзэлсэн байна. Нийслэлийн 50 захидлыг дугаар цэцэрлэгийн «Нэгдэл», 9 дү зорилгоор гээр цэцэрлэ гаа| эрлэ! тэгээрлийн хэл- ЕЫ ҮЕР Баар цэцэрлэгийн «Ховд гийн гай» зэрэг сонирхолт гийн «Барилга», 85 ду гийн «Алтан загасны үл ой, хөгжил лсон сэдэвт үзүүлэн таниулах зүйлс, хөдөлгөөнт тоглоом их н 35 дугаар пэцэр Догжидмаа хоёрын ҮЗЭСГЭЛЭН эцэг Чоймбол «Алтан загасны үл- гэр»-ээр цахилгаан хөдөлгүүр бүхий хөдөлгөөнт тоглоом Хийсэн нь онц сонирхолтой болсноос гадна, тэр зо хиолын баатруудын дүр зураг ут- та учрыг сайтар ойлгуулахаар зүйл болж чадсан байна. Тойрон аяллын үзэсгэлэнг 30 мянган хүн сонирхон үзэж өндөр үнэлэлт өгсөн байна. Тоглоом бол хүүхэд багачуудын ухаан бодлыг тэлж, эв найртай, хамтач хүмүүжил тэй, хөдөлмөрт дуртай болгодог би лээ. Энэ үзэсгэлэн бага насны хүүх дийг хөдөө аж ахуй, үйлдвэр, худал даа, соёл, гэр ахуйн ажилтай танил цуулж, хамтын хүмүүжил олгоход чухал ач холбогдолтой зүйл боллоо. Манай сурвалжлагч хугацаанд бүлгийн Ї Шивээ хнагт, Баруун замын байл даан, Толбо нуурт алдраа цуурай- туулсан партизан ах нар, Халхын гол, Хаалган даваа, Баруун хязгаар, Байтагийн ууланд арслан зоригоор тулалдаж, эх орноо болд хэрэм мэт хамгаалж явсан цогт эрчүүдийг са- нацгаая. Юуны төлөө тэд ийм мөн- хийн гавьяа байгуулсан хүмүүс вэ? Мөнх дурсаг- дах баатрууд гэвэл төрүүлж өсгөсөн ард түмэн, БНМАУ-ын 1936 оны 1 дүгээр сарын 28-ны цасан шуургатай шөнө Дорнот хязгаар булан Дэрс ний харуулд бага дарга Ш. Гонгор гарчээ. Гон гор дайсны зэвсэг бүхий 10 морьт цэрэгт бүс лэгдэн ганцаараа тулалдаж дайсныг ялжээ, баатар Гонгор их бага нийлсэн 13 удаагнїй ту-й лалдаанд биеэр оролцож ялалт хийж байлаа, Гонгор 1986 оноос 1946 он хүртэл салааны даргаас том нэгтгэл ангийн дарга хүртэл Ардын Хувьсгалт цэрэгт удирдах зохион бай гуулах ажил хийж, 1939-1945 оны дайнд ? баатарлагаар оролцжээ. БНМАУ--ын й дивнзийн --Дай гал цээж бо.:охгүй, хийн гавьяа олон дахин байгуулсан билээ, БНМАУ-ын баатар 1936 оны 3 дугаар сарын 31. Японы самуурай нар Адаг дулаан, Алаг морьтны харуулаар Да- хин довтоллоо, Бригадыг командлагч гарамгай нисгэгч Ч. Шагдарсүрэн хэсэг сөнөөгч онгоцыг ко» мандлан сөрөх довтолгоонд оржээ, Шагдарсүрэнгийн онгоц тэр утаан дотроос цойлон гартал дайсны нэг онгоц өөдөөс нь дай» ран ирэхэд пулемётоор галлав, Дайсны мотороо зад буудуулсан онгоц хар утаа савсуулан уна» лаа. Шагдарсүрэнгийн Р-о дайсны дээгүүр ха» равсан сум шиг дүүлэн пулемЕтоороо зогсолт» гүй галлав. Шагдарсүрэн гэнэт дал мөрөөрөө шархирай өвдөхийг мэдрэв. Баруун эгмээ хуга буудуулсан гар нь даагдахаа больжээ. Тэр 1939 оны 5 дугаар сарын 28. Тамсагийн б лугаар 7 дугаар хорооны дарга Л, Дандар: уаа, дайсныг тэсвэртэй хүлээе! Тэд а канд бэлтгэж байна. Гайц ч хүн миний туша. Дайсныг бэлтгэлтэй хүлээ! гэж тушаав. Дайсан 100--150 ме гон ирж, уухайлан дайрлаа. Дар 3 ха- ханарай уналаа. Дандар, цэргүүдээ дахин уухайлан дайр- лаа, Носнтон минь амь авар,гэж дайснууд ялсан цэргийн даргын өмнө сөхөрлөө. Хороон дарга Дандар, Дивизийн дарга,боллоо, Дандар чий зориг ид хаваа гайхуулан, морин цэргийнхээ ман лайд дайрав ороход түүний сэлмийн хурц ирнээс дайсан мултран гардаггүй байв. Ипгэж Дапдар баатарлаг чин зориг мөн Шагдарсүрэн хадачаа нөхөддөө 1.2 ГА ЛГГЖ 71177113 ВБ.АЕ,РБ БЕЕ,БР ИУНБЧИ тэргүүлж жолоодсон нам засаг, тэр бүхнийг багтаасан эх орныхоо төлөө юм. Эцэг эхээс заяасан, халуун өлгий эх орноо харийн дайснаас хамгаалж ирсэн хатан зоригт ардын цэргийн дундаас тодорсон БНМАУ-ын ар ван дөрвөн баатрын дайчин “амьдра лын арвин түүхээс хүүхдүүд та нарт товчхон танилцуулья. 7 дугаар сарын 80-нд байтал шаа шархадсан боловч өрөөсөн хамт уналаа, баатар “Дандар ү шоог давшихад зам нээж өглөө, шүүрэн харлаж байв, ? Ф БНМАУ-ын баатар Дэмбэрэл: 1921 ойд ардын партизан цэрэгт Д.Дэмбэрэл хуягтын жолоочоор ажил лаж байгаад 1929 онд инсэх онгоц» ны сургуульд орж 1932 онд Улаан» баатар хотод нисэгчийн сургууль төгсгөж инсэгч отрядын даргын ал- ба хааж явжээ. 1932 онд эсэргүүчүү дийн бослогыг дарахад гарамгай гавь яа байгуулсан учир 1935 онд инсэ- хийн 19 жилийн ойгоор Улаан ту- гийн одонгоор шагнагджээ. Нисэгч Дэмбэрэл 1936 оны 2 дугаар сарын БНМАУ--ын баатар Данзанваанчиг 1945 он, Д. Данзанпанчиг өөрий мэргэн буудалтаар дайсны галыг удаа Х.дараалан устгаж, даргын тушаалая | дандаа биелүүлж дайчин чадлаа гя- “лалзуулж явлаа. Хүнд шуурган га- лын дундуур байлдаж явах, баруун гар, баруун бөөрөндөө » олсон ч зоригт баатар хэзээ ч шант- раагүй юм. Гэтэл гай газар дороос гэгчээр дэр гэд нь гэнэт сум дэлбэрч зүүн бөөр, зүүн хөлдөө шарх олжээ. Шүд зуун өндийж бостол баруун гартаа дахин шарх оллоо. Гэвч Данзанванчиг баатар зориг мохолгүй дайсныг устгасаар, дайчин ялалтанд хүрч дархан аллраа даяар олондоо цууриатууллаа БНМАУ--ын баатар Дампил БНМАУ--ын быг дайснууд амьдаар барихыг БНМАУ-ын 1939 оны 5 дугаар сарын 28--ны өдрийн хамгийн ширүүн тулалдаанд Л. Гэлэгбаатарын удирдсан их буучдын мэргэн сум самуурай нарыг өм. өм цохиж байлаа. Манай дивиз ашигтай байранд шилжих хэрэгтэй бол- лоо. Байр шилжтэл дайсныг хориглож байх үүрэг, 10 байлдагчид лэл яаран хэлэхийг хүссэнгүй, Зүүн гараараа онгоцныхоо жолоог залан явна. Шагдарсүрэн тэр өдрийн байлдаанд дайсны арваад машин 2--3 онгоц өдий төдий хүн хүчийг устгажээ, БНМАУ--ын 1939 оны 7 дугаар сард Дивизийн дарга Хурандаа Дандар, Ц,. Олзвойд дайсны их бууны яндан дуран, амьд дайсан барьж ирэх байлдааны тушаал өг- чээ. Олзвой, шөнөөр дайсны ангид нууцаар ирж манаач нарын нэ- тийг барьж аманд нь алчуур чихэж, гар хөлий нь хүлээд морин дээр бөг төрч тавнад нэг нөхөр- төө өгчээ Олзвой янлан дуран олж авах тээд дайсны бууг бариад ма наач . болон явж баатар жээ, Гэтэд дайсны дар- маяаач нараа эргэж Олзвой 7 ирж үг асуувал юугаа хэлдэг билээ гэж ни- ээд сандарч манаачийн Үүрэг гүйцэтгэж байгаа маягаар майхны цаа- туур орлоо. Дайсны дарга харанхуйд 013- войн нүүр царайг харж танилгүй Олзвойг өө- рийн манаачаа мөн бөгөөд унтаагүй харуул манааны үүргээ сайн түйцэтгэж байна гээд буцжээ. Олзвой дайсны нх бууны яндан дуран авч | бургасан дуран оронд орхнод яндан н, амьд дайс ны ол: даргын тушаалаа | биелүүлжээ. БНМАУ--ын 1944 оны дүн. өвлийн цасан шуургатай нэг өг- лөө Дорноговь аймгийн Баянмөнх сумын нутагт хүчтэй хүйтэн салхи нүүр нүдгүй шуурганд уруудаж ирсэн 70 мян- ган адууг тогтоон хил давуулан алдахгүй байх хэрэгт баатарлаг зориг гаргасан ардуудын дунд ахмад С, «Лхагвадорж, түүний захирсан дайч- дын гавьяа зүтгэл их байлаа, с Тэгээд ч Лхагвадорж хө дөлмөрийн «гавьяаны одонгоор шагнагдаж байс наас хойших 4 жилд хил зөрчсөн дайсантай олон удаа тулалдаж байв. тулгарлаа. гэсэн БНМАУ-ын баатар Аюуш 1945 оны8 дугаар сарын 19. Тагнуулын грунсэд Л. Аюуш, Дашдон- дог нарын 10-аад байлдагч хуягт машин дээр сууж хөдөллөө. Гүүр, танкийн саадыг давж дайсны галын цэгийг устгах даалгаврыг Аюуш авлаа. Авсан даалгавраа Аюуш баатрын ёсоор биелүүлж 30 орчим дайсан хүнд шарх олсон Аюушид 30 метр ойртон Аюуш арай ядан пулемётын гохыг да л чигналаа. Дайсны салаа цэрэг даргынхаа хамт сүйрлээ. Дараа нь дайсны сум Аюушийн амин газраар тусахад нүдээ сулхан нээж, эх орны төлөө гэж хэлэх гэсэн юм шиг өндийгөөд амьсгалаа хураалаа, Түүний биед энд тэнд нь гранатын болон буун сумны 11 шарх цус баатар 1948 оны 6 дугаар сард гоминданы төлөөлөгч Казахийн дээрэмчид Бай тат богдын чиглэлээр довтолж Мэргэц ууланд тулж очлоо Ахмал Лхаг вадорж дайсны эсрэг 2 солин баатар д Аюушийн пулемётын дуу т: 12-ны өдөр байлдааны үүргийг онц сайн гүйцэтгэсэн тул «Зоригт баа- тар» цолоор шагнагдсан байна. баатар Дамба 5 дугаар отрядын 1 дүгээр сумангийн байлдагч Х. Дамба 1943 оны гурван нөхдийн хамт хилийн харуулд явж ” 30 дахин олон дайсантай тулгарч дайсны сум мөндөр мэт аа. Гурван нөхөр нь алагдаж Дамба ганцаараа үлджээ. Дам- хичээв. Дамбын эгэм зүүн гар нь талаараа гулсап явж, байраа байлдсаар 80 гаруй дайсныг устгажээ. Дамба тулалдсаар ганц сум, ганц гранаттай үлдэв. Дамба руу дайснууд дайран ирэхид гранатаа шархтай гараараа цэнэглэж чадсангүй, шүдээрээ цэнэглээд шидлээ. Гранаг нь дэлбэрсэнгүй. Нэг дайсан Дамбыг тэврэн авлаа. Зоригт Дамбын буун дуун гарч эцсийн сумаа өөртөө зориулахад дайсан ч Гэлэгбаатар нөмөрлөө, Тэд эцсийн хүчээ төртэй биелүүлсэн дээр уруулаа шиг эх нутгаа тэврэн баатрын ангна. ирлээ. Лхагвадорж нөхрийы хамт байлдав. Өмнөө үзэгдсэц дайс- нуудыг сөнөөсөөр бай- сан ч үлдсэн дайснууд өндийхийн аргагүй буу» даж байв. Лхагвадорж дайсантай | буудалцаж, хад асган дундуур хэдэн цаг давшив. Лхагвадорж ухасхийн. босох гэтэл олон дайсан зэрэг зэрэг буудаж хүнд шархдууллаа. Лхагвадоржийн цусих гоожисноос ухаан балар- даж, толгой нь эргэл том хад түшин суулаа. Ахмад Лхагвадорж ба руун гартаа гар буугаа барьж суусан хэвээрээ. нас” баржээ, Гэлэгбаатар даргатай Хэдэн мянган хүнтэй армийн давшилтыг 10 пулемётчин, бүтэн 4 цаг хорьж 200 гаруй хүний нь устгана гэдэг сана- хад ч хэцүү хэрэг байв, Гэвч «үнэн юм үнэтэй» гэдэг зүйр үг байдаг. Хүч сэлбэн дайрсан дай- сан манай хамгаалалтыг яахын ч аргагүй шавхан тэмцэж эх орноо хамгаалжээ, Үүргээ нэртэй Гэлэгбаатар хайрт эх орныхоо ариун хөрс алтан шороон тас зуун бид алхам ч ухрахгүй ёсоор нас барлаа. 1945 оны 8 дугаар сарын 10-ны өг- 0 лөө С. Дампилын алба хааж байгаа моторчилсон хуягт брнгад алс дорнот дахь дайны голомтыг устгаж, ах дүү өвөр Монголыг чөлөөлөх өнө . мөн. Н хийн энх тайвныг тогтоохоор БНМА! // У--ын хилийг дапсан билээ, | Даргынхаа тушаал ёсоор дайсны галыг удаа дараалац мэргэнээр уст| гаж дайчин нөхдийнхөө дапшилтайд | зам нээж байлаа, Дампил цэг удаа! пуувчиаасаа галлаж байгаа дайсныг, амьдаар барихаар ар талаас пь мөл ! хөж ойртоод зууралдан барилцаж авлаа, Дайсан, Дампилыг хазах, базах, цохих зэргээр байдаг тэнхээгээрээ поцолдож эх лэл, Тэр хоёр чадал гмэдэн үзэлцэж дээр дороо оролцоц тайж кийн саадруу унасны дараа тэр самуурайн багалзуурыг ша« хаж ухаан алдууллаа, Дампил энэ самбаанд түүний гарыг ард нь хүлж амьд хэл барьж їирлээ, БНМАУ--ын баатар Даваадорж Жо »ес Энэ явдал 1948 оны 7 дугаар саа ф рын 8-ид.болсон хэргээ. Байтаг бог» дын бүдүүн. харгайт хэмээх газар ул сын баатар Тэгшээ, тасгийн дарга Гипаа нарын хамт гоминданы зэр» лэг дээрэмчин 130 гаруй дайсантай баатарлагаар тулалдаж хүндээр шар хаджээ, Эдэп тийш дайсан 19 дэх удаагаа дахин дайрлаа. Л. Дапаа« дорж амь мэт иапдигиац хадгалж яп» лаг МХЗЭ-ийн батлахаа урж хадны завсар нуур, Даваадорж өө» ч рийн дэргэд хамгийн түг - рүүн дайран ирсэн дайса ны толгойг буугаараа хага цохиж уйагалаа, Даваадорж, Тэг шээ, Гиваа- нар дээр, дайсан овооролдон ирэхэд элгэн дороо эцсийн грапатаа дэлбэлж дайсны хамт нас барлаа. Манай эх ориы аймшиггүй түмэн хөвгүүдийн цэг, эх орой» доо хязгааргүй хайртай төрсөн, шудрага ардын хүү Даплаа» дорж эрэлхэг баатарын ёсоор алтай амиа жаргалант эх орны төлөө ингэж зориулсан билээ. БНМАУ--ын баатар Тэгшээ 1948 оны. 7дугаар сарын 8. Байтаг богдын хойт энгэрийн пэргүй шэгэн өндөрлөгийн дэргэд манай дайчин 10 хилчин эх орныхоо хилийн харуулд гарсан байлаа. Гомпиданы 130 орчим дайсан хүнд, хөйгөн пулемёт, мино» мётоор хүч нэмэгдүүлэн манай ул» сын хилийг зөрчий давшлаа, Дайсап улам ойртож байв, Б. Тэгшээ пулемб- тоор богино ээлжээр галлаж, ил гар» сай дайсныг өвс мэт хяргасаар байв, Дайсан, хүний олпоор давамгайлан ойртсоор байв. Тэгшээ, Даваадорж, Гиваа нарын байгаа газарт дайсан бүх галаа шилжүүлж, тэд ний дэргэд дайсны сум мөндөр мэт шаагиж байв. Ингэж хүч илүү дайсангай хэдэн цагийн турш ширүүн туч лалдлаа. Тэгшээгийн өрөөсөп хөлийг мнпомбтын сум тас тат- лаа, Яс мах нь тасарч хөл пь зөвхөн... хэдэн шөрмөсөндөө то» рой тогтож байв. Дайсан 15--20 метр ойртон ирлээ, Тэгшээ элгэн дороо гранатаа дэлбэлж эрэлхэг баатраар нас барлаа, БНМАУ--ын баатар Нэхийт ёс, «Байтаг богдын домогт хүү» гэж 7 олонд алдаршсан Ж. Нэхийт 1944-1950 сид хил зөрчсөн дайсантай олон удаа. тулалдаж эрэлхэг зоригоо гайхуул” жээ 1947 опы 5 дугаар сард гаминдам ны болон османы 500 дайсантай байл даж бүслэлтэнд 24 цаг болжээ. Нэч хийт сумангаа ухраах тушаал өгч өө рөө 4 нөхдийн хамт. хориглож, дайс ны дайралт бүрийг ияцааж нөхдөө авраад дайсны араар сэмхэн гарч ирлээ. Нэхийт хилийн харуулд явж байгаад 70 орчим дайсантай учирч тэдэн рүү дайран орж, сүүлчийн хүнийг цулбуурлаж зугтаажээ. Элэ мэтээр амьд хэл олныг авчирсан юм. Нэхийт дайсны ар галд тагиуулзар олон удаа явж үүргээ гарамгай Онелүүлж бая8, Ї Хамгийн амин чухал-хэргээр хү- мүүс Ленин дээр ирдэг байв. Нэг удаа нэхий дээл, том сахлаг малгай тай жаал хүү эцгийгээ “дагаж «ир- вээ. Ленин тариачны төлөөлөгчдийг тасалгааныхаа “хаалган дээр угтан, -Сайн байцгаана ,уу, нөхөд, минь! Ор! сууцгаа! гэж халуун -дот- воор мэндчилэв,. Тариачид | хариу мэндчилэн мэхэсхийж тасалгаанд нь вь цунран орцгоов.. Харин хүүгийн эцэг, хүү рүүгээ тонгойн. ї--Захарна чи бидни шивнэв. Тэгээд “тариачдын араас ” өрөх тэтэл. Левин түүнийг -зөгсөөн ёсуусан нь: “ЕЭВЭ даруй эУЛоӨнэ танай Хүү! юу?” “ү--Тиймээ! Миний хүү, гэж тариа- “толгой дохив: Ленин” тар “чин хариулсанаа--гэртээ өрхих кэ- тэл харах хүн байхгүй, Эх нь өнгөр: «өн хавар талийгаач болсон юм. Тэ: Өїзэд ч надаас Єєр салдаггүй юм гэж Нэмж хэлэв. Ленип хүү рүү хандаж, --Банцаараа “байх :рь уйтгартай байлгүй”яахав дээ гэснээ Захаркийн гараас хөтлөн тасалгаайдаа оруулаад диваан-дээр суулгав. 552700 З-н Уучлаарай “нөхөд минь Ла, “нар: тай ажил хэрэг ярилцахын “өмнө энэ ! балчир: -нөхрийг: ямар їэг ажилтай болголгүй: болбхгүй.. Уг Бь уйтгахгүй, й 1114 дэмжиж үг. хэллээ. эг. хүлээх. бай. Хаашаг ч. битгий яваарай гэж, схарандаагаа «Зураарай!, гээд толгойг нь. илбэв, сяньыс Ах дүүгийн бат зузаан холбоотой Вьетвамын «ард түмний баатарлаг тэмцлийг дэмжиж, тэдэнтэй -эв санааны “нэгдэлтэй байгаагаа няэрхийлэх 7 хө ьногийй ажил: нээлтийн цуглаан нийслэлийн 10 жи “дийн Ї. 2 дугаар дунд сургуулиуд дээр боллоо. -Туе цуглаан дээр 1 дүгээр дунд сургуулийн багш Цагаан, 6-в ангийн сурагч Оюунсүрэн, “ Дунд сургуулийн 8-6 ангийн онц сурлагатан Д. Ган « төмөр, 5-в ангийн сурагч Ө. Баянтуул нарын олоп -багш-сурагч Вьетнамын ард түмний шулрага тэмп- -С Бүлгийн дарга, пионер Оюувсүрэн: Америкийн гимпериалист зандалчид 1954 оны Женевийн хэлэл- ” цээрийг хэрцгийгээр зөрчиж, Өмнөд Вьетнамд дай 99049009044044494444446999494 44464949694444Ф 8. 2,2 сэг сын -03 5 ҮОрий Мешаткин 11112772 байвал сайн лээд хэсэг лэн, юмсан төж Ленин хз- бодолхийснээ, инээмсэг- бичгийнхээ ширээ рүү очоол, хуудас цаас авч, шилэн савнаас ха. рандаа аван, бяцхан хүүд, бгснөө,. ---Заэнэ дээр. юм. зур| Бид аав- тай чинь маа гэв Хан юм ярина. "Тэгээ үү 3 Захарна. харандаа” цаасыг аван й дохив. Лєн! иачны телөө зегчидтэй ярьж, дуусаад, бүгдтэй. вь гар бариад Захарк дээр-ирж, 00 соп-а юу.зурав. узье!: гээг хөмсКөө өргөн,. хүүхдийн мер дээрээс тон- тойн харсваа, 25 22 --Юу ч зураагүй юу? "Тэгвэл наад ав. Гэртээ хариад юм 1 Захарна замдаа блөм хонож тос- ны галыг шатэан, 2 дугаар гууль, инонер сурагчдын лээ, : Инонер Ө. Баянтуул: алан даян хядаж БНАВУ--ыг зэрлэгээр бөмбөг дөж байгааг хилэгнэн эсэргүүцээд, Вьетнамын ард түмэнтэй эв санааны нэгдэлтэй байгаагаа илэрхий лэх 7 хоногийн ажлын хугацаанд Вьетнамын сур цаж, түүнийг сурталчлаи ппонерийн сэдэвт ажлыг явуулна. Бас Веьтвамын инонерүүдэд захидал би- чиж єэтгэл санааны тусламж үзүүлэхээ илэрхийл дүүд БНАВУ-ын сургууль эмнэлгийн газруу- : дыг бөмбөгдөж, дэлхийн гвондоо .ирэнээ. Галт тэрэг түлш дуус- «анаас | хуваарьтай цагтаа явахгүй саатах тул буудал дээр хүлээсээр ни лээд хэд . хоножээ. Зорчин явагсад : с ойролцоох. ойд гарч, хөр цасан дунд түлш хүртэл бэлтгэдэг байв. Жариач: ны. телөөлөгчид! ийнхүү саатлаас бү- хэл бүтэн сарыг замд барж, гагцхуу цас хайлж, вөл цаашлахын “сүесд тосгондоо харьсан ажээ. Тэднийг Лениртэй уулзжээ гэсэв сох, бас хүүд ямар харандаа өгснийг ««өнирхох гээд хүмүүс тэр тариачныд өдөр алгасахгүй ирдэг болов. и т-Хүү мннь этэ харалдааг гамтай сайхан хадгал. Хамгийн том хүн энэ харандаагаар. бичиж байсан гэж алс тайгын нэг зөвлөв. Захарна, --4а| гэж жэлстээ, аячин Ялалтын наран гийгүүлнэ ажил амьдралтай танил Атерикийн дайнч эзгээ" хүүхэд багачуудыг байгааг буруушаагаад: туулийн өнцөг булан бүрт явууллаа. харандаагаа , энхийх вюөрөөдөн булбарай бяцхан уре тоглон наа даж байна. Ийнхүү тоглон наадаж байгаа хүүхдүү дийг дайны хар ухаа, дарь хүхрийн үнэрээр айлган сүрдүүлэхгүй байхыг бид хүсч байна. тэмцлийн төлөө. алтан аюмна хайрлахгүй тулалдаж байгаа Вьетнамын ард түмэн хэзээд ялж, Вьетна мын ард түмнийг ялалтын наран гийгүүлнэ. Манай ишонер сурагчид Вьетнамын баатарлаг ард түмэн. тэй. эв санааны нэгдэлтэй байгаагаа “тэлээ, Цуглаанаас Ханой хотын 1 Дүгээр дунд сур. сурагчдад захидал илгээж, цахилгаан хайрцагт хийн, тэр нарийхан хайрт- таа авдрын ёроолд хадгалжээ, ! 9 Түүнээс хойш хорин жил өнгөрөв. Аугаа их Эх орны дайны эхний өдөр Захар «Селиверситов сайн дураар фронтод явав. Нэг удаа бараг хоёр хоног үргэлжилсэн. нүсэр тулалдаа- "ны дараа Захар Селиверситов хороо- ныхоо комиссар дээр ирж, номмунист намын гишүүнд элсэе гасангөргөдлөд өгчээ. “гт Ка ергөдлөө гаар бичсэн юм“ бэ. Намд өгөх өргө- дел бэхээр байх учиртай гэж комие- “сар їиирүүхэн асуув...» --:0037-, “.--Би Лениний ,. өгсөн , харандаа- таар Левипий намд элсэх өргөдлөө. бичсэн юм гэж цэрэг хариулаад, ба- га байхдаа алс Сибирийн -.тосговоос хэрхэн ирж, Ленинтэй уулзсан тухай лийг, хүлээж авав. Удалгүй: тэр-.хд- рооныхон Лениний- харандааны туг хай сонсоод, Захараас эхэд сонирхон :. асуудаг болов. -? 7:-:.- , Дайчид, намын гишүүнд элсэх: өр- гөдлөө. Лепипий .харандаагаар: бичих даавы, нь -үзүүр : бага бага хорогд- соор авч Захар нөхөддөө харалдаа- таа- огт. харамладаггүй . байв. Л. Чойжилсүрэн “орчуулав Шудрага 9Ф90900900909900009 илэрхийлье ёө060 уншиж өх орон, төрөл төсөг- цуцалтгүй чин зоригтой тэмцбэн тзр . « «Өмнөд Вьетиамын Бинь Дивь мужийн 8а- гасчдын Ан-Куаинр сэ- дэг суурин Меконг мөр ий зэрэгт оршдог юм. Нэгэн завины. хушуун дээр уруу царайлсан хүүхдүүд зогсон тэр- хүү мөрнөөр явж бай- яаа. Тэдний хамаг тог- лоом наадам, үйл хэр- гийг удирддаг 14 иєгс- тай бяцхан хүү Ву Бао буцаж ирэхгүй болжээ. .. Ан Куанг тосго- ны хүүхдүүд тэр пог өг лөөг сайн санаж байна. Тэд, буун дуугаар єэр- жээ. Ан Куанг тосгонд хоносон пайман тарти- заныг олохоор дайсны »эг сумай цэрэг гал- зуурч байлаа. Одсся гайхамшигт ажил хийх цаг нь боллоо тэж хүүх» лүүд шийлжээ. Урьд нь тэд ам жэлзэр ярьлаг бай сай ажлаа одоо яг биеэ рээ хийж тулалдахаар бо лөве Тэд, дайсны тарт партизануудыг оруулах- гүй аврахыг зорив. Ву Бао зориг төгөлдөр сэр гэлэн хүү юм. Хүүхдүү», дийг харсаар байтал Ву Бао партизануудыг да- гуулж, завь пуусан шу- гуйн зүг гүйж одлоо. Завь эргээс холдон хол» дотлоо хэнд ч харагдах- гүй байлаа. Усны дунд хирд явж байсан завийг дайснууд харчихжээ. Пу- лемёт болон автоматаар зэвсэглэсэн дайсны цэр- гүүд загасчдын завийг бу лаахаар ус руу орлоо. --Амьдаар нь барь-гэж дарга нь тушааж |6бай- гааг хүүхдүүд сонслоо. Юу болох бол тэдгийг хүүхдүүд зүрх ларан ха- руулдсаар л байв. Хүүх- дүүдэд завины сүүл ор- чим урт сэлүүрээр сэлүүр лэж яваа Ву Бао илхэн харагдсаар л байлаа. Хувд ачаатай завь мөр- ний нөгөө эрэг тийш хур- далсаар байв. Партиза- нуудыг дайсан гүйцэж чадахгүй боллоо. Дайс- ны цэргүүд мөрнийг сайн мэдэхгүй болохоор шууд- хан сэлүүрдсээр чулуу- тай газарт хүрч завь нь хайрдлаа. Тэд гүйцэж ча дахгүй болсноо ойлго- могд буудаж эхэллээ, Бууны сум Ву Баогийн завины дэргэд тусч усыг цацлана. Нэг партизан Ву Баог завиныхаа ёр- солд бяэвтүүлээд өөрөө сэлүүрдэх гэлээ, Гэвч Ву Бао үүнийг үл зөвшөөр- лөө, Эрэг дээр вогсож байсан хүүхдүүд манай Ву Бао үхэн үхтлээ сэ- лүүрээ өгөхгүй байхаа гэж бодлоо. Завь бууны сумнаас зайлан зүг бүр- тээ дальвилзан урагшил- саар байв. Дайсны цэр- түүдийн дундаас муухай сорлих дуу єонсогдлоо Тэдиий зарим завь чулуу мөргөж, хөмөрч байгаа бололтой. Ву Баогийн завь мөр: ний цаад эрэг дэх шугуй доогуур орлоо, Энэ аг- шинд Ву Бао эвгүйхэн тонгос хийлээ. Унах шах сан бяцхан хүү Ву Бао агшин зуур бнеэ тэгш- лээд гараараа эргийн зүг зааж, ямар нэгэн юм хэ- лэв. Завь ч мөрний эр- эгт туллаа. | Партиза- нууд бяцхан баатрыг тар дээрээ өргөөд шугуй руу орж, харагдахгүй боллоо Ингэж бяцхан хүү Ву Бао баатарлааг вх гавть- яа байгуулж ялалт бай- гууллаа, Бяцхан баатар Ву Бао өөрийн аварсан партизануудын гар лээр нас эцэслэв. Ц.ДАШДОРЖ орчуулав ГҮТҮТЛТЭҮ2 »9 С111132 “фэрЭРЛЭртн 90999099090900909090609, өөөөөөөөггааагааааааагааааааааааалалдлллАААААА2069999994494449044090940 яагаад харандаа- 5 29 яриа газар «сайгүй.тарав. Владимир , гаа ярив. Номиссар, Заларын өргөдт | | “Ильяч тэдэнд юу гэж зөвлөслийг сөн... хойно РгЭЭД Захараас гуйдэг болжээ. Харан,... энэ хамгийн -сайхан. харандаа .байх : " учиртай . « Ч Улаанбаатар хот Бага тойргийн 27 дугаар байшин 3 Дугаар давхар 3247 ЭРЭГ рэг авчаад , 325 номерын єрөө утас 28005. : од Ж.ШАГДАР - Сүхбаагарын нэрэмжил улсын хэвлэлийн комбицатад хэвлэв, ОМ 64:26:23 Балтхэ2 шаугХвиадиЛЭлд слийтеЭЧВАТ гүүн х төмс .-.- 2Ь дэх жилдээ 3їН) ИОНЕРИЙН/: БяШИ ОЧ “ЯГОГАМ1 ММ 12 (932) | 1966 оны 3 дугаар сарын 20 МХБАЛТАРЫН Үнэ 10 мө “эх, З.Офчлай буудлын. талсай, вэ! тобусууд ирж байв. Нэг автобусны хананд «Энэ автобусыг 12 дусаар сургуулийн пионерүүдээс хаягдал металл цуглуулж шэн гэж том үсгээр бичжээ. Хабаровскад очсон анхны мөчөөс эхлэн багачуудын хөдөлмөрийн ам жилттай ингэж танилцах болно. Москва, Кремль! 1966 оны 8 ду- гвар сарын 29. Орон бүхний комму- нистууд, шудрага түмний харааг гэ- ” гээн “туяагаараа гийгүүлэн татлаа. ЗХУ-ын коммунист намын” ХХШ нх хурал коммунизмын ууган орны нийслэлд нээгдлээ. Коммунизмын байгуулалтдаа асар чх амжилт олж, огторгуйд анх удаа хүн нисгэж, саран дээр автомат. станц зөөлөн буулгасан Зөвлөлт Хол боот Улсын бүх талын гайхамшигт - ялалт нь яруу алдарт коммунист нам, Зөвлөлтийн коммунистууд, бүх ард түмний гавьяа гэж дэлхийн бүх ком- мунистууд, бүх шудрага түмэн энэ тэмдэглэлт өдрүүдэд зүй ёсоор 08- хархаж байна. Тэмдэглэлт энэ өдрүү дэд коммунист гэдэг дайчин яруу нэр урд урдаас улам цог жавхаатай гя- лелзаж байна. Коммунист! Энэ нэр манай эрин үе, ирээдүй хойчийн утга төгс шин- жийг гэрэлтүүлж, тунгалаг талст адил туяарч байна. Коммунист! Энэ нэр дэлхий ертөн- цийн дээгүүр жигүүр дэвж, хүчирхэг ГЭРЭЛТ ОД. Огторгуйн одноос ч Онцын тод Олны нүднээ Онцгой сод Алтан Кремлийн Ши 53 Ассан од З9 Ардын зүрхэнд . “Ашид бат. Оо : нь 3 Саруул гэрэл Сацран гийж Садан төрөл Саранд ойж Хүн ардын Бахархал болж Хүндэт байрандаа Бадран байна. нь Улаан туяа нь Гэрт минь орж Дулаан илч :Нь Гарт минь ирж - УЖЧаргалын | сайхан 2АЧ боллоо. | Нїавхаат хөдөлмо-. рийн Хүч өглөө, , 4 | Гайтав. » “авт-иат-ит--ат-ат-ин. атаа ар, -ар-ат--өт-ат-ат-ан. бат эрчим зоригоор хүн ардын бая- сал болж байна. Аугаа ик хувьсга- галч, гүн ухаант, суу билэгт, комму- нист хүн К. Маркс, Ф, Энгельс, В.И. Ленин нар үндэсий нь тавьж, мөчир салаагий нь түмэн тийш нь дэлгэсэн коммуннзмын арнун сургаал даян дэлхийн коммунистууд, хөдөлмөрч түмэнд амьсгалах цэвэр агаар, амьд рах шим тэжээл соёрхож байна. Одоо гоос зуу гаруй жилийн өмнө К. Маркс, Ф. Энгельс нар «Орон бүх- ний пролетари нар нэгдэгтүн!» гэж зөн билэгт сайхан урнаг хүчирхэг дуугаараа тунхаглаж, «Коммунист намын тунхаг» бичгээ төгсгөж бай- сан бол одоо аугаа их тэр хүмүүсийн зөн билэг бодит үнэнээр батлагдаж байна. Тэр үед «коммунизмын хий үзэгдэл европоор тэнэж явсан» бол өнөөдөр коммунизм хүн нийгмийн хүндтэй нх үнэний халуун өлгийдээ даян дэлхийн коммунистууд, коммунист хөдөлгөө- нийг өсгөн бойжуулж байна. Дэлхийн бөмбөрцгийн элгэн дээр мөнхийн бамбар болж гэрэлтсэн “Октябрийн социалист их хувьсгалын мн 7 | шалгуур болж,- | жирийн олны үнэнхүү сайхан ! сайхан үед ЗХУ-ын коммунист гал дундуур оросын коммунистууд өсөн өндийж, К. Маркс, Ф, Энгельс, -В. И. Лениний шилдэг сайн. шавь нарын манлай болж тодорсон билээ. Зөвлөлт Холбоот улсын коммунис туудын нугаршгүй ган зориг, унт рашгүй тунгалаг оюун сэтгэлгээ нь орон бүхний коммунистуудын дагах яруу жишээ, давтах их хичээл болж ирлээ, Ажилчин анги, хөдөлмөрчин тү- мэнд өндөр гэгээн үзэл шингээж, тэд нийг хүн нийгмийн хамгийн жаргалт нрээдүй- коммуннзм өөд удирдан хөтлөгч манай үеийн коммунист хү ний үзэл бодол, хүч зориг, тэмцэл тэмүүлэлийн хамаг нандин чанар нь коммунизмын аугаа их үзэл санаа ны биелэл болж, юунд ч дийлдэшгүй хүчин болоо. Хөрөнгөтөн ертөнцийн галзуурсан харгис хүчний ямар ч хатуу ширүүн мөрдлөг хавчилт, эрүү шүүлт, шорон гяндан, заяхаан цээрлүүлэлт марксч ленинч коммунистуудын гал зориг “Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын ХХШ их хурал 1966 оны. 8 дугаар 29-нд Кремлийн их сарын ордны хурлын танхимд нээгдлэвө, ган биеийг мохоон нугалж чадахгүйг түүх нотлож байна. Коммунист ёс суртахуун, комму нист бие махбодийн өндөр дээд | эрүүл чанар ширүүн тулалдаан, хэ-, үеийн товойж, Дуу- цүү бэрх ахуй, гэрэлт шинэ аль алин дээр гялалзтал риал болжээ, Коммунизм өөд хүн нийгмийн түү | хийн дугуй хүч авч, дэлхийн комму- нист хөдөлгөөн бэхжин хатуужсан энэ нв. мын ХХШ их хурал хуралдаж бай- гаа нь алтан үсгээр тэмдэглэгдэх нэ- гэн гайхамшигт үйл явдал юм. Шинэ таван жилийн төлөвлөгөө баталж, Зөвлөлт орны амьдралд хү- чирхэг алхам хийх ЗХУ-ын комму- нист намын ХХШ их хуралд мон- голын бүх ард түмнийхээ хамт түү- | ний үр хүүхэд нрээдүйн коммуниет- бид чин зүрхний халуун баяр Дэв- шүүлж байна. эгшин. өмнь х чанаь. нэ гсСсгсС-сСГгЙАСГЭ ИНИЭЭРВиРЭЛССГ дЛТ--н -байна. “барьжээ: Үүний зорилго. нь сур- “Зохиолч ЖА Л. Гайдар Хабаровск " ХАРОД удаач хугацаагаар сууж«Цэр сийн нууц» гөдэг зохиолоо бичжээ. с Тус хотод: сүүлийн -үе хүртэл эо- : хмөлчийн дурсгалыг тэмдэглэж байсангүй, Хүүхдүүд . зохиолчийн дурсгалыг тэмдэглэхээр “шийдсэн байна. “Тэд Калинины” гудамжинд “Арка- дий-Петровичийн сууж: байсан бай- шинг эрж олон, ЭНД: ОДОО мөнхийн дурсгалын ёамбар тавьжээ. Хүүх- дүүдийн санаачлагаар хотын цэн- гэлдэх хүрээлэнг Гайдарын инэрэм- жит болгосон байна. Гэвч үүгээр зогссонгүй, хэдэн жилийн өмнө Хабаровск хотод зохиолчийн дурсгалын хөшөө бос- тохоор шийдвэрлэсэн билээ. Хүүхдүүд банкинд «14229 но- мерийн, Гайдарын харилцах данс» нээжээ, Энэ дансанд одоо гурван мянга орчим пионерийн хөдөлмө- рийн хөлс рубль хуримтлагдсан --Хабаровск хотын 46 дугаар. сургуулийн пионерийн бригад өдөр бүр наряд бичүүлж барилгын ма- териал зөөдөг ажээ. Эдний зөөсөн барилгын материалаар орон сууц- ны олон давхар хэд хэдэн барилга гуулийн засвар төхөөрөмжинд ул- саас нэгч мөнгө зарцуулуулахгүй, энэ хөрөнгийг нчонерүүд өөрсдөө хуримтууявхад оршино. Т. Васекина Хабаровск хотын Комсомояын хорооны нарийн нарийн дарга Ирээдүйн ургацын төлөө Футчевийн найман жилийн дунд сургуулийн нпонерүүд ямавт бид- ний дотно туслагч болсоор ирсэн билээ. Энэ удаа тариалангийн тал- байд бордоо зөөх цаг болсон тул ням гаригийн өдөрлөгүүд зохио- жээ,Хүүхдүүд хоорондоо уралдаан тай ажиллахад-охид түрүүлсэн бай- на. Нина Оменова, Люся Юрноюе хоёр дөрвөн бүтэн сайн өдөр бараг цаалбал 90 тони бордоо талбайд зөөжөэ. Ер нь хүүхдүүд 200 тонн бордоо зөөжээ, Энэ маш бахдам" хэрэг би- лээ. Сангийн аж ахуйн захиргаа, на- мын хороо, комеомолын хороо, иионерүүдийн туслалцаа үзүүлсэнд талархал хүргэсэн байна, В. Яковлев, Чуваш АССР-ийн марийнско--Посаясний районы Дружба сангийн аж ахуйн ком- “ сомолын хорооны нарийн бич- гийн дарга Л ! 1 мо ЛЭГ ҮЭ... ний эйлтийдлний 21-20 61222 Манлы учналнаг лаянь/ БЖ СЭ" ЭЭ"ЭЭ...Э... Э...Элс йн. Эл Ч ЭМЭ" УЛААНБААТАР ХОТЫН 25-------- МАТЕМАТИКИЙН ХИ ОЛИНШИАД Саяхан Улаанбаатар хотын мате- матикийн ХП олимпиадын дүнгийн хурал нийслэлийн 23 дугаар дунд сургууль дээр боллоо, Олимпиадын дүнгийн тухай сонсголыг комиссын дарга Д. Гүржав хийлээ, Танхимд нам гүм болов. Хүн бүр, хүүхэд бүр илтгэгчийн зүг чих тавин чагнана. “-Аргагүй ээ, чагналгүй яахав. Орчин үеийн шинжлэх ухаан, технинийн оньсон түлхүүр, амьд хэл болсон ма- тематикийн шинжлэх ухааныг аль сур гуулийн сурагчид сайн эзэмшиж вэ? Хэн гэгч багш математикийг хүүх- дүүддээ аль хир зааж вэ? Хэний хүү хэн гэгч сурагч бусдаасаа илүү бодож вэ? гэдгийг сонирхохгүй хэн байх би- лээ. Нийслэлийн сургуулиудын дот- :роос 10 жилийн нэгдүгээр дунд сур- гууль, 55,5 оноо авч тэргүүн байр, 10 жилийн 2дугаар дунд сургууль 43 оноо авч дэд. байр, 10 жилийн 23 дугаар сургууль 31,5 оноо авч гуравдугаар байр эзэллээ. Харин 25,28 дугаар сургуулиуд ганц ч оноо аваагүй. нь тун харамсалтай. Нийслэлийн: 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн 7-а ангийн сурагч Н. Оч гэдэг нэр олны анхаарал тат- лаа, Энэ хүү 18 оноо авч Улаанбаа- тар хотын ХП дугаар олимпиадын ав рага боллоо... Хоёрдугаар байрыг 2 дугаар дунд сургуулийн А. Сүхбаатар, гуравду- гаар байрыг 6 дугаар дунд сугуулийн Өлзийбаяр, 23 дугаар дунд сургуу- лийн Цогтдорж вар эзэллээ, Олим- пиадын 8 дугаар ангиудын нэгдүгээр байрт нэгдүгээр дунд сургуулийн А. Оюун, хоёрдугаар байрт мөн сургуу. лийн А. Эрдэнэчимэг, гуравдугаар байрт 21 дүгээр дунд сургууулийн Я. 7Каргал, Ш. Очирбат нар орлоо. Олимпиадын 9 дүгээр ангиудын нэгдүгээр байрт нэгдүгээр дунд сур- гуулийн Д. Батмөнх, гуравдугаар -чкєлэ “«сшгтгэхэ)гє“їєэХЖЛНО ОҮУШЕЕШМ20 БЇЭШИҮЭЭЭХЭ «Математик бол оюун ухааны гимнастик мөн» Батсуурь, 3 дугаар байрт Л. Дэмбэ- рэл, Ю. Эрэнэтуяа нар орлоо. Олимпиадын 10 дугаар ангиудын нэгдүгээр байрт П дунд сургуулийн Ө. Оюунханд, 21 дүгээр дунд сургуу лийн Тогоохүү, П. байрт 2 дугаар дунд сургуулийн С. Оюун, 1 дүгээр 2 дунд сургуулийн Билэгт, 23 дугаар дунд сургуулийн Дамдинсүрэн, Ш 1 байрт 24 дүгээр дунд сургуулийн Ар- ! висбаатар, 23 дугаар дунд сургуу- лийн Халзай, 6 дугаар дунд сургуу- лийн Бадандагва нар тус тус эзлэв. Арванхоёрдугаар олимпиадаас шал гарсан Ө. Оюунханд, Тогоохүү, С. Оюун, Билэгт, Дамдинсүрэн, Арвис- баатар, Баатархүү Бавуудорж, Өлзий бат Амгалан, Халзай нар улсын олимпиадад оролцох эрхтэй боллоо. Огторгуйн уудамд дүүлэх оньсон техникийн хэл математикийн шинж- лэх ухааныг баттай эзэмшихийг хүү- хэд та нараас уриалья. Манай сурвалжлагч Математикийн олимпиадын Улаанбаатар хотын аврага 1 ДҮ- тээр сургуулийн пионер Н. Оч ИМПИАД | о Архангай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуульд П олимпиадын цэгийн даваа эхлэв. Анхны өдөр 5 дугаар ангиудын хооронд явагдсан тэмцээнд б-ын Г ангийн сурагч Оюун 23 оноо авч тус ангиудын аврага тоочин боллоо, Энэ ангийн сурагчид нийт 184 оноо авч, 5 дугаар ангиудын аврага тоочин анги боллоо, “сурагч Дашцэрэн, з з л Мөрөн 10 жилийн дунд сургуулийн анги бүлгүүдийн хооронд математикийн олнипиад болж, 500 шахам хүүхэд Хаарчаан Бучгынг- хи-нс үзвэл 6-гийн АА, 8-ын А, 10-ын А ангийн сурагчид бусдаасаа влүү амжилт гаргалаа. Олнм- цвадын бүх бодлогыг Базарсад, Нансалмаа, Саншаа, Лхагвасүрэн, Даваадорж 5 Чулуунбаатар нар 69 дож аврага болцгоолоо. Хөвсгөл аймгийн төвийн 10 жилийн дувд сургуулийн сурагч Нямжав, М. И., КАЛИНИН | дунд сургуулийн Б. Баярсүрэн! 2 дугаар -.- байрт, 2 дугаар дунд сургуулийн Г. Сүрэн, НӨ ӨНэгэн дууны учрын тухай өлгөц санал УХААН Манай их зохиолч Д. Нацагдорж 1925 онд пионерийн товчооны дарга байхдаа «Пионерийн дуу» хэмээх нэр тэй боловч «Бүхий олон» гэж алдарш сан та бидний дууллыг зохиосон би- лээ, . Энэ дууг МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байна гэсэн пиО- нерүүдийн чин сэтгэлийг барин бич- жээ. Бүхий олон багачуудаа Бүрхсэн улаан цэцэрлэгтээ Бүр шинээр үүсгэсэн Бүжиг наадмаар наадья. Бэлхэн дээ! гэдэг бадгийг та бүхэн дуулахдаа «Бүрхсэн улаан цэцэрлэг- тээ» гэдэг санааг улаан туг бүрхсэн гоо үзэсгэлэнт эх орондоо гэдэг ут- гаар ойлгон «Бүр шинээр үүсгэсэн бүжиг наадмаар наадьяа» гэдгийг МАХН-ын үзэл санаатай, үндэсний хэлбэртэй шинэ сайхан бүжиг, тоглоо моор наадья гэж сэтгэн дуулдаг нь лавтай, Би ч тийм болов уу гэж С8- наж байна. --Ариун улаан цусандаа Ардын хувьсгалыг шингээж» гэдэг вь хувьсгалын үед өсөн бойжиж буй пионер багачууд бол аав ээж, ахмад хувьсгалч-баатарлаг хүмүүсийнхээ халуун цус, бүлээн хөлс, амь насаа- || рад олж авсан их хувьсгалын үзэл са нааг мах цус, оюун тархиндаа шингэ» | сэн болохыг илтгэсэн бололтой. «Ариун уураг тархиндаа Ардын боловсролыг тогтооё» гэ- дэг нь хувьсгалт үзэл санаатай оюун тархинд,ардын соёл боловсрол, шинж лэх ухааныг шингээж, эрдэм мэдлэг тэй, хувьсгалч иргэд болцгооё гэж || уриалжээ, Арьсан бөмбөгийг бөмбөрүүлээд Асар (их) тоглохын хамтаар Алсын их улирлыг Авдгаах багачууд менөө гэж бий, Хамтран тоглохдоо ч эвтэй найрсаг, бие биеийг хүндлэн хайрладаг байх ёстой бөгөөд эв хамтыг байгуулахын төлөө их тэмцэлд ийм нөхөрсөг байд- лаар хүмүүжих, хамтран ажиллахыг сургасан байна. Туг ширээ Дорноговь аймгийн Замын-үү- дийн бага сургуулийн 2 дугаар ан гийн багш МХЗЭ-ийн гишүүн Сэл- нэнгэ Д. Нацагдоржийн нэрэмжит тугийн болзол, мөн Их жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит ширээний болзол санаачилсан байна.Үүнийг тус сургуулийн захиргаа хүлээн авч сургуулийн 2 дугаар ангийн сурагчдын дунд зарлан, нийт ан- гийн сурагчдыг хамруулан зохио- соны дүнд сурагчдын идэвх санаач лага үнэхээр татаж чадсан байна. Тус ангийн сурагчдын сурлагын дүн эрс сайжирч чадсны гадна су- рагчдыг утга зохиолын ном, сонин уншихад нь маш дур сонирхолтой болгов. Д. Нацагдоржийн нэрэм- жит ширээний болзлын 9 зүйлийг биелүүлсэн бүх хичээлдээ онц сайн дүнтэй, сахилга батаар сайн сурагч уул тугийг авч мөн ширээнд сууж тусгай шагнал авах юм. Үүнийг саяхан шалгаруулав. Энэ болзлыг бүрэн хангасан 2 дугаар ангийн су рагч Эрдэнэбилэг, энэ хугацаанд хүүхдийн зохиолын ном 56-г ун- ЗАРСАН . Алсын их улирлыг 2 Авцгаах багачууд мөнөө гэдэг нь “4 эв хамтыг байгуулах, эв хамтын үед . амьдрах хүүхдүүд гэсэн үг нь эргэл. зээгүй ээ. : Бэлтгэн нэгдэж жагссан Багачууд хүүхэд бүгдээр гэдэг нь эх орны үнэнч иргэн болон бэлтгэгд- сэн бид гэсэн үг. : Ч о12 Биелсэн эрдэмд боловсорч гэдэг. нь Марксизм, ленинизмыг өгүүлж (6 байна. Социализмын ялалтыг” үзсэн, түүнд бат итгэсэн, түүний ялалтын төлөө эрдэм номд боловсорч байгаа. дээрээс Сүхбаатар тэргүүтэй баатар хувьсгалчдыг залгамжлахад бэлхэн байгаагаа илтгэн дуулдаг. Бадаг бүхний төгсгөлд «Бэлхэн 6 ээ» гэсэн нь МАХН-ын үйл хэргийг / үргэлжлүүлэхийн төлөө сурахад, . ажиллахад, амьдрахад бэлхэн бай- |) гаагсанааг давтан илчилсэн байна. ш3-3 Хайрт хүхүдүүд ээ! Энэхүү дуунд . өгүүлсэнтэй адил та бүхэн аз жаргал- тай ирээдүйтэй хүмүүс юм. Иймээс ч өөрсдийнхээ аэ жаргалыг чин сэтгэ- лээс магтан дуулах дуртай байдаг. Дуулах дуртай та нарын сэтгэл Ё зүрхний үгийг илчилсэн, манай их зохиолч, хүндэтгэлийн шугам .Жаг-. саалд, та нарынхаа хамт өнөөдөр .- жагсаж байна. Бид хүндэтгэнэ. д Ц. Дашням, (5 дугаар дунд сургуулийн багш) «Жаргалтайн .- дэлгэрээн» дуулах дуртай: Өргөн их гал минь Сүрэг малаар дүүрэн. Өнөр олон ард минь Жаргал цэнгэлээр дүүрэн. Жаргалтай түмний нэг нь Жаахан хүү би билээ. «Жаргалтайн дэлгэрээн» дуулах Дуртай хүү би билээ. О. Хүрэлбаатар (Дундговь аймгийн Эрдэнэ далай сумын бага сургуулийн сурагч) | 1. буригир “Зусалдаасаа 2, ЛМНИТ 011:201791 “212 ШИЖ номынхоо утга санааг бусад сурагчиддаа ярьж, тэмдэглэл хий- жээ. Мөн бүх хичээлдээ онц сайн суралцжээ. 2 дугаар ангийн су- рагч Ц, Баатарцогт, Ё, Энхтуяа нар энэ хугацаанд хүүхдийн 3Зо- хиолын 38 ном уншиж, бүх хичээл мэ онц сайн сурч их жанжин Сүх- аатарын ширээнд сууж тусгай шагнал хүртэв, Д, Нацагдоржийн тугийг авсан сурагч цаашдаа Д. Нацагдоржийн тэмдгийн болзол ё хангах юм. Мөн их жанжин Сүх- (|. баатарын нэрэмжит ширээнд суу: сан сурагчийн бүх хичээлийн хол- богдолтой ном болон хичээлийн бүх хэрэглэлийг сургуулиас нь хангана, М. Жадамба. М- зэ --- УРАЛДАН ХАРИУЛЦГАА! лагын амьдралтай холбогдсон 3 асуулт ныг доор нийтлэв, Мунивьлчина/ авнаа. “Улан Ланнаь Ланила,,хлнн, Лал л Лллана. ва Линь ЯМБА. гаалннь “Енн /авньл Манай улсад суугаа БНАГУ-ын Элчин Сай- дын Яамны дөргэдэх пионерийн бүлгээс пионер сурагч та бүхэнд өөрийнхөө пионерийн байгуул | тавьс- ! 4 БА....тй ит Ан 27 Каннын МР УЛ” Та нарын хариулах ёстой асуулт, 1, БНАГУ-ын пионерийн байгуул хэддүгээр ангийн сурагч гэдгээ то эр лёга хэзээ байгуулагдсан бэ? 2. Манай пионерийн байгууллага бол Германы ажилчин ангийн нэртэй жолоодогчийн нэрэмжит юм. Энэ хү- ний нэр хэн бэ? З. 1Килгбүр дэлхийн олон орны пионер БНАГУ-ын нэгэн сайхан зус- ланд амардаг билээ. Энэ нь ямар иэр- тэй зуслан бэ? Энэ гурван асуултын хариуг олбол ил захиан дээр бичиж өөрөө хэдэн настай, аль сургуулийн дорхой бичээд, 4 дүгээр сарын 80- ны дотор Улаанбаатар хот, БНАГУ- ын элчин сайдын яамны дэргэдэх пио нерийн бүлэг, шуудангийн хайрцаг 708. Зөв хариулсан пионерүүдийг олон сайхан зүйлээр шагнана. “Энэ уралдаанд их амжилттай оролцохыг та нараас хүсч, хариугий чинь хү- лээж байна. БНМАУ-д сууж байгаа Герман пнонерүүд Хань нөхдийнхөө тухай мэдэцгээ! пээн----------ы-ы ши -х-----оооошоооаоохакоооиеиииекикишоиоошооооооошш-шшлоолллоишишшшшшшшд. Нөхдөөсөө сурья. БНАГУ-ын пионерүүд юу хийж байна Сайн, онц саин суралцах нь хам- гийн чухал зорилт манай пионерүү- дийн эрхэм үүрэг, гэж БНАГУ--ын пионерийн дүрэмд заасан байдаг, Яа- гаад гэвэл одоогийн пионерүүд бид хэдхэн жилийн-дараа улс орныхоо хувь заяаг шийдвэрлэгч инженер, ажилчид, агрономч, эмч, эдийн 34- сагч болно. Тийм ч учраас бид бүл- гийнхээ ажилд энэ асуултыг хамгийн их анхаардаг юм. Сургуулиудад олон гөрлийн сонирхолтой дугуйлан хи- чээллэж байна. Манай пионерүүд тэнд ажиллаж суралцдагаас гадна сайн пионерүүд нөхөддөө тусладаг. Пиопер Вольфганг тооны хичээлд бус даас илүү өнц сайн сурдаг. Гэвч Вольфганг зөвхөн өөрийнхөө хувийг боддог хүүхэд биш, ангийнхаа нөхдөд зөвлөлгөө өгч, хэцүү даалгаврыг Да- хин тайлбарлаж байдаг бөгөөд тооны хичээлд сул дүн авсан хоёр хүүхэдтэй тогтмол ажиллаж сайн сурагчдын хэмжээнд хүрэхэд нь туслаж байна. Пионерүүд ажлаа хамтрай гүйцэтгэс ний дараа хөгжилтэй сайхан тоглоом тоглож биеийн тамирын “тэмцээн, ца- нын зугаалга зэргийг хийж амарч байдаг, Тэгэхдээ цаг үеийн чухал чу- хал зорилтыг тавьж зөвлөлдөж байх юм. Жишээлбэл: Өндөр настангуу-- дад туслаж гэрт нь нүүрс түлээ, эс- вэл хоршооноос хүнсний бараа зэр-- гийг аваачиж өгнө. Эсвэл жуучин цаас, даавуу. яс, төмөр, шил цуг-- луулж худалдана. Ингээд зарим бү- лэг олон зуун марк аваад энэ мөнгөө рөө Вьетнам анд нөхөддөө сайхан бэлэг авч явуулдаг. Энэ оны 12 ду- гаар сарын 13-нд есвөрийн Телмани чүүд байгууллагынхаа 18. жилийн ойг тэмдэглэх гэж байна. Энэ ойн бая рыг тохиолдуулан, бүх пионер сур- лагын улам сайн амжилт гаргаснаар өөрийн эх орондоо хамгийн сайхан бэ лэг бэлэглэх зорилготой байна. Ө-----э---001лглглгллллгггггггггггггг 1963 оны өвөл цаг. Газар дэлхий Дун цагаан өнгөөр гялалзаж, хүйт- ний эрч туйлдаа хүрч байлаа. Богд хан уулын нэгэн суга Богинын ам хэмээх газар хул зандан хөлөгтөн хэ дэн зуун хүүхдийн дунд хонгор шар үстэй шовгорхон охин унан тусан яв- на. Тэр охин хүүхдүүдийг дуурайж газрын уруу гулгатал тас гэдэргээ ойчлоо. Хүчтэй ойчсоноос толгой нь эргэж түр суулаа. Тэгээд шүд зуун босож бас л.гулгалаа. Ойчлоо Бос- лоо... 5 Газрын өөд гарах боллоо. Эргэж гулгаад нэг ч алхаж чадахгүй байлаа. Түрүү урагшаагаа харж ойчлоо. Бос- лоо... Мацлаа. «Хичнээн оочивч яд- равч энэ уулын оргил дээр гарна Заавал гарна. Тэгээд энэ. хүүхдүүд шиг уулын бүргэд адил дүүлэн буу- на» гэж тэр охин хатуу боджээ. Өдөр хоног өнгөрсөөр л байлаа. Охин ч өдөр бүр очиж сургууль хийсээр... Энэ маань нийслэлийн 20 дугаар дунд сургуулийн 5 дугаар ангийн су- рагч Гүрбазарын Лида билээ. 1964 оны зун цаг, Монголын пио- «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн 1966 оны спортын гимнастикийн аврага шалгаруулах тэмцээн оны 3 дугаар сарын 25-нд болж өнгөрөв. «Залгамж- лагч» нийгэмлэгийн спортын гимнастикийн аврага шалгаруулах энэ тэмцээнд нийслэлийн 13 сургуу- лийн эрэгтэй 27, эмэгтэй 54, бүгд 81 тамирчин оролцлоо. Тэмцээнд 17 дугаар сургуулийн Марта, 8 дугаар сургуулийн Норолхоо нар БНМАУ-ын спор- тын мастерын программаар, 6 дугаар сургуулийн Да вааням, 1 дүгээр сургуулийн Боорой, 23 дугаар сур- туулийн Эрдэнэ--чимэг нар 1 дүгээр зэргийн про-- граммаар, бусад 76 хөвгүүд, охид 2-3 дугаар зэр- гийн программаар оролцож 6 дугаар сургуулийн Да- вааням 103 баллаар хөвгүүдийн аврага, 17 дугаар сургуулийн Марта 89,2 баллаар охидын аврага бол- лоо. Дараах байрны хөвгүүдийнхэд БНМАУ-ын спор нер сурагчдын анхдугаар спартакиад нийслэлийн төв цэнгэлдэх хүрээлэнд болж байв. Биеийн тамирын төрөл бүрийн тэмцээнд хүч чадал, авхаалж самбаагаа соирлцсон тамирчдын нэг нь Лида охин юм. Гүйгээрэй! хурд - лаарай! овоодоо. хөөрхий минь гэх дуун Лидагийн чихийг дэлдэнэ. Чин- гэтэл улаан тууз нүүрэн дээр нь ир- лээ. Ингэж Лида урт, өндөр, гүйлтэд орж монголын пионер сурагчдын анх дугаар спартаннадын мөнгөн медаль хүртжээ. Хүсэж хүлээж байсан өвөл бол-- лоо, Өндөр уул, өргөн тал цагаан ца сан дах нөмөрч, мөрөн гол мөсөн хүрмээ хөдрөв. Хандгайтын ам дуу шуугианаар дүүрч тамирчид хөлийн шандас сорьж. байв. Энд Улаанбаа тар хотын тэргүүнгшалгаруулах тэм цээн болж байгаа ажээ. Эмэгтэйчүүдийн 5 км-ийн зайд нэр цуутай олон тамирчин уралдахад Ли да охин 23 минут хурдалж хүн олны анхаарал татав. Ингэж Лида улсын 1! дүгээр зэргийн тамирчин гэдэг цол хүртлээ. : «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн аврага хэн болов: тын нэгдсэн ангиллийн 1 дүгээр зэргийн программаар оролцсон 1 дүгээр сургуулийн Боорой 96,2 баллаар 5 дугаар сургуулийн Нямаа 48,8 баллаар, ход БНМАУ--ын спортын оролцсон 3 дугаар сургуулийн Норолхоо 88,7 бал- лаар, 1 дүгээр зэргийн программаар оролцсон -23 ду, гаар сургуулийн Эрдэнэчимэг 80,8 балл авч сайхан амжилт гаргав. Тэмцээний дүнгээс үзэхэд 10 жи-- лийн 24, 23, 6, 1, 8 жилийн 16, 12 дугаар сургууль зэрэг олонхн сургууль өөрсдийн тамирчдыг сайн бэлтгэлтэй оролцууллаа. Гэтэл 10 жилийн 10, 20, 14, 18, 8 жилийн 15, 25, 11 дүгээр сургуулнуд тэм- цээнд нэгч хүн оролцуулалгүй үлдэж, олон арван тамирчдыг хохироож 1966 авьяаслаг тай. Ноднин өвөл өдийд энэ охин хоёр хөлдөө цана хийгээд гишгэхдээ дөн- гөж хөлд орж буй хүүхэд шиг тэнцэж ядан байж билээ. Гэтэл тэрээр хяз- гааргүй их мөрөөдөл, тэмүүлэл, хүч зоригоороо ганцхан өвөл ийм амжил- танд хүрсэв ажээ. «Хүний хүүгийн урам Мөр тоолон ороход Хүслийн мянган жигүүр Мөнхүү түүнтэй уралддаг» хой- нобасл нэгийг мөрөөдөж нөгөөг сЭ- дэж байсан нь саяхан биелсэн билээ. 1966 оны цалин цагаан өвөл, ээж аав нь Лида охиныхоо нэрийг сольж ОХНДЫН- мастерын прогаммаар байгаа нь харамсал- З. Чулуунхүү Золзаяа гэдэг билэг дэмоэрэлтэй нэр өгөв. Энэ ч бас учиртай. Загас усан- даа хичнээн их хүчтэй адил Золзаяа цасан дээр тийм хурдан гүйж байс- наас ч болсон байж мэднэ.. Золзаяа охин өөртөө зол заяа авчирлаа. Хи- чээнгүй их оролдлого, хязгааргүй ид тэмүүллээрээ тэр БНМАУ-ын спор тын мастерын болзол хангалаа. 10 нм-д гүйх мастерын норм 45 минут 01 сенунт байтал Золзаяа 44 минут 14 сенунт гүйж нормыг давуулсан юм. Мөн ч бахдалтай:шүү. Улсын цанын аврага шалгаруулах 1966 оны энэ тэмцээнд хот хөдөөӨ-- гийн алдар цуутай олон тамирчдаас ганцаараа цоройтол түрүүлж ирсэн арван долоон настай энэ охиныг гуя. лалзсан сайхан амжилтын зам тосож байна. Амжилт бүхний оргилд хүрэх нх мөрөөдөл тэмүүлэл Золзаяа охн- ныг бас хөтлөж байна. Золзаяа охи- ны бахархал ганцхан өөрийнх нь биш, ард түмний бахархал билээ. Зол заяа минь эх орон ард түмнийхээ-нэ- рийн өмнөөс улам мэрий! ХҮ. Сэснтээ Хүүхэд та нарын, байгаль ер- төнц болоод хүмүүстэй харьцах харьцааны эн тэргүүний хэрэглүүү бол соёлч боловсон тоглоом мөн Та нар соёлч боловсон тоглоомоо, тоглож байхдаа тоглоомуудаа хаа на яаж өрөх, жагсаах, ажиллуу- лах, тоглоомуудаа хайрлаж хам- гаалах, арчилж цэвэр нямбай бү- рэн бүтэн байлгах, тоглож гүйцээд тоглоомоо цэвэрлэж, хаана яал: байрлуулж хадгалах зэрэг бүхэл бүтэн ажиллагаануудыг гүйцэтгэл: хөдөлмөрлөдөг шүү дээ. Та нар соёлч боловсон тоглоо- моор эв. найрамдалтай тоглож байхдаа сурч. соёлжиж зөв болов- сон хүмүүжин, хөдөлмөрийн дад- лагатай болж байдаг юм. «Тоёлоом бол оршин сууж бай-” гаа ертөнцөө өөрчлөн зохиох хувь тай хүүхдийн, тэр ертөнцөө таних зам нь юм» гэж. пролетарийн их уран зохиолч М., Горький хэлжээ. Олон нэр төрлийн соёлч боловсон тоглоом бол хүүхдэд үнэхээр ер- төнцийг танин мэдэх зам мөн. «Хүнийг мэдье гэвэл Зан ааший нь үз. Хүүхдийг мэдье гэвэл Тоглоом наадмы нь үз» гэж ма- най ардын үгэнд бий. МАХН-ын Төв Хорооноос сургууль, эцэг ЭХ- чүүдэд илгээсэн захидалдаа хүүх- дийн тоглоомын төрлийг олш- руулж, хүүхдийн оюун санааг хөг- 3 х тоглоомыг голчлон ДдэлЛГэЭ- рүглэхийг заасан билээ. Хүүхдийн оюун сэтгэлийг хөг- шїбөх тоглоомууд бол хүүхдийн оюун санааг түргэн зөв хөгжүүлж улмаар тоо зэрэг бусад олон хн- чээлийн үр дүнг сайжруулах та- лаар гайхамшигтай юм. Оюун сэтгэхүйн тоглоом бол уураг тархины гимнастик мөн. Оюун сэтгэхүйн тоглоомын ор- гил бол хөлөгт тоглоом мөн. Ардын хөлөгт тоглоом бол ар- га “бодлын тимнастик мөн гэж би Ян парт хэлэх байна. Хайрт хүүхэд та нарын төлөө оюун санаа сэтгэхүйг чинь хөгжүү лэх оюун сэтгэхүйн 400-гаад тог- лоом зохиож, цуглуулж хуримт- Шатар-ухаан бодлыг тэлнэ, ХХ БЗЯТАРЧУФУЛ КАТАРЧУУД БА ЦЭЦЭРАЭГИЙН ан, зэс, сувд, шүр, оюу,номин, НАСНЫ ХУУХДЭЛ ЗОРИУЛАВ: “ч ) 2 (32) 1966 оны 8-р сарын 30. ЦЭН эна ЖАН цалан шээс ХҮҮХЭД. 14 ШАРЫН ЇЙГЛӨӨН луулаад боловсруулж байна. Ойрын жилүүдэд хорнод төр- лийн мянгаад тоглоом бий болго- но. Хүүхэд та нарын төлөө хэзээ ямагт санаа тавьж байдаг ардын хувьсгалт нам засаг, оюун сэтгЭэ- хүйн тоглоомуудыг хөгжүүлэх, үйлдвэрлүүлэн дэлгэрүүлэх арга хэмжээ үргэлж авч байна. Хүүхэд та нар коммунизм гар- дан байгуулагчид бэлох учир хар бага наснаасаа эхлэж хамт олон- тойгоо соёлч боловсон тоглоомоор тоглож нөхөрлөж улмаар соёл- жиж, сурч хүмүүжих ёстой. Та нарын мэдлэгийн санд 30- риулж хүүхдийн цэцэрлэгийн ах- лах ангийн насны хүүхэд, сургуу- лийн сурагчид пнонерийн оюун сэтгэхүйн тоглоомоос хэвлүүлж байх болно. Тэдгээрийг та нар гэр- тээ хийж, оюун сэтгэхүйн тоглоо- мын сантай болоорой! Эв найртай хөгжилдөн тоглож баясаж С0ёлЛ- жиж байгаарай гэж захия! Н. Намжилдорж (20 дугаар дунд сургуулийн багш) Б. Онгоогийн авсан гэрэл зураг 1 ШАР 27, (Монгол ардын хүүхдийн хөлөгттоглоом! яннгилжлннйглилилсэс-ий-гижсисиса-исиассиииас” Ж:.М.РЭ?ГТ:Э2 МЭ-1Л Жиргэмэл жиргэх - Тонгол ардын хүүхдийн эртний хөлөгт тоглоом Чүү чамай Чүүчамай бол нэг хүүхдийн анцаар тоглох хөлөгт тоглоом ом. Чүүчамайг (алт, мөнгө, алтан жиргэмэлийг шулуун зураас ны дагуулах цувраа. гурван буу- далд байрлуулахыг киргэх гэнэ. Жиргамэлийн хөлөг дээр жиргэж болох цувраа гурван буудал бүгд зургаа. бий. ... гун, зэргээр) есөн эрдэнээр тог тодог заншилтай байсан. 4 Жиргэмэл тоглогчдын зорилт Чүүчамайн хөлөг Тоглогчдын | нэг нь нөгөөгийн- хээ жиргэхэд саад хийж байгаад өөрөө урьдаж жиргэхийг эрмэлзэ- нэ. .. Хожил Нөгөөгөөсөө урьдаж . жиргэсэн тэр тоглогч хожно. Жишээ 1т, 21, 3Т-д жиргэж Нийслэлийн цэцэрлэгүүдийн тон рон аялал гэдэг тоглоомын үзэсгэ- лэнгээс сурвалжилсан гэрэл-зураг Н. Дорж Энэ зураг дээр гурван менгөн жиргэмэл хожисныг үзүүлжээ. Сун” аны Чин 7 гүлднна. 7, ЛННА. ЧИНЬ.” “аннь, ЛА. /ӨЛнАы 7, Гала. ЛА. Чиг” “ечина.”, “авна. /ЧВнА.” галлнаг “ана чиныл «Залгамжлагч» сэтгүүлийн:40 жилийн ойд Жиргэмэл жиргэж тоглох журам. Тоглогчдын нэг нь дөрвөн мөн- гөн жиргэмэл, нөгөөдэх нь дөрвөй алтан жиргэмэл барьж . тоглоно. Тоглохдоо мөнгөн жиргэмэл авсая нь эхлэж хөлгийн аль нэгэн буу- дал дээр нэг мөнгөн жиргэмэл тавина. Алтан жиргэмэл авсан нь дараалаж хөлгийн аль кэгэн суа буудал дээр нэг алтан жиргэмэл | Ам дөрвөлжин цаасыг дээрх Зургийн ёсоор дэс дараалан нугалж, 2 түүн дээрээ 4 дүгээр зургийн хэлбэртэй угалз зураад хайчлахад чи- хэр хийдэг хүүднй сав болно. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 1938 оны 2 дугаараас тоглох ЖУРАМ хөлөгийн 10 эрдиинг Чүүчамайн буудлын ес дээр есөн өрнө. Тэдгээр эрднэсийн аль тавина. Тоглогчид энэ мэтээр дөр- нэг нь цаад хажуудаа сул буу- вөн мөнгөн жиргэмэл, дөрвөн ал- далтай зэргэлдээ эрдэнийн дээ- тан жиргэмэлээ хөлгийн аль нэг сул буудлууд дээр ээлжлэн тавьж дуусгаад, шулуун зураасны дагуу- дах зэргэлдээ сул буудалд ээлж лэн нүүж тоглоно. Жиргэмэл жиргэх ёс Гурван мөнгөн жиргэмэл гурван гүүр шулуун зураасны дагууд давж цаад хажуугын сул буу- далд буугаад тэрхүү давагдсан эрдэнийг өөрөө авна. Цаашид энэ мэтээр эрдэнэсийг авч тог- лоно. Тоглогчийн зорилт |Чүүчв8- майн хөлөг дээр өрөөстэй бай- гаа есөн эрдонийн наймыг ава- БИДНИЙ ТУСЛАЛЦАА Сурлагын онцууд бид Шинэхэн төлд хайртай Шимийн тэжээл бэлдэ: Суурь брнгадад очно Нэмнээ уутаа оёоод Нэгдэлд хүргэж өгнө Элгэвч даавуу аваад Энх төлчинд туслана. Хашир малчин дагаад Хашаа пүнзээ барина. хыг эрмэлзэж тоглоно. Жишээ: Ханинйэнхихййниэйний Хонь ямаа хариулаад - : Хурга ишнг бойжуулна. 10:3 А. ДАВААХҮҮ ! Т:10 9:2 2 с 2 5:8 1 8 РБУХПЕ Улаанбаатар хот Бага тойргийн 27 1 : эрхлэгч 2 2 : дугаар байшин 3. Дугаар давхар 324 Ж.Ш АГД, АР 1:4 ! ГдАЕ.ТЗ 325 номерын өрөө утас 23005 5:2 энэ мэтээр давж (идэш) “Эг үглээ : : -- ТсЭигд ЧЭ хэн болно. БОЛЬ А--27408 Сүхбаатарын нэрэшжи: улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Нядекс -14140 Яа (дрон ил 7Е "ХЭЭ: “ИЙН Төв Хороо: 1, НЭРЭМЖИТ МОНГОХЫН БАЙГУУАЛАГЫН 41:1:257:1:11:77 23 дахь жилдээ 13 (988) 1966 оны 4 2.11315 Маг арал н 2213 эгдэгт Баасан ИОНЕРИЙН ИЙН СОНИН дүгээр сарын 6. Манай өнөөдрийн пнопер “Д. Чулуун хүүгийн «дүү» тэмдэглэл Ах нь уг явдлыг өгүүлэхийн өмнө бяцхан уншигч дүү нараасаа иэг зүйл асуул. Галын аюулаас 3 хүүхдийн амь аварч «Шудрага журам» медалиер юагнагдсан Дуламсүрэнгийн Чулуун хүү гэдэг эмэгтэй инонер, Дорноговь аймгийн төвийн дунд сургуульд су» ралцдагийг та нар санаж байгаа биз. ЗХУ-ын баатар, огторгуйн нисэгч эмэгтэй В.. Николаева-Тереписова хүртэл Д. Чулуунхүүд захидал ирүүлж талархал дэвшүүлсэн удаа ч бий. Энэ баатарлаг. явдлын ул мөр хэзээ ч арилшгүй билээ. Үүнийг нот- лох гэсэн юм шиг саяхан ийм нэг үйл явдал боллоо. 1966 оны 2 дугаар сарын нэгэн өдөр Говь нутгийн жаварлаг хавсар- гац салхи, хацар нүүр хайрна.. Цагийн урт богино хоёр зүү 16 цаг болж буйг хэлэх шахаж байлаа. Пионер Баясга- зан хэдийн хичээлээс тарж ирчихээд, аж ахуйн хашаанаас түлш авахаар цасан юмсанжээ. Тэрээр түлшээ бяц- хап тэргэн дээр тавьж түрээд харьж явлаа, Гэхдээ үе үе амарч зогсоно. Нэг зогсолт дээрээс хөдлөх гэтэл өө- рийн нь баруун гэрээс түнэр хар утаа тооноор нь “зай завгүй олгойдож: ха- Нионер БАЯСГАЛАН Х ОО А| Аваксэх» рагдлаа. Түүүний сэтгэлд түймэр єа- наанд орж ухасхийн гүйв. Утаа улам өтгөрөн ойлгодсоор... --Түймэр, түймэр.. гэж хатгирлаа. Баясгалан, өөрийн дуунаар хүмүүс тэр зүг гүйлдэж буй эсэхийг ажиглах завгүй байв. Амьсгаадан гүйсээр нингийн нь үүдэнд иртэл хаалга нь модоор да- раастай байв, Түүний нь явдал ДУН- саа л хэлж хал лал жи эалаалглэгЭэжинаээ пан Хэн нь олон Хөвд аймгийн төвийн арван жилийн думд суркуулийн «40 жил» сурагч шуудан хөрөоноос хэн нь ёлон андтай во? гэсэн захидал харилцааны 5 хөнд гийн ажил зохион явуулж өөрийн эцэг эх, ах дүү, төрөл төрөгсөд, нэгдэлчид, анд найз нөхөд, гадаад орны сурагч багачуудад 287 тооны захидал элэгсэг дөтнө зүгээр андтай вэ? лагадаа амжилт гаргахыг ерөөж явуул сан захидлыг анги бүлгээр шалгаруу лан үзэхэд тавдугаар ангийн а бүлгийн хэн 88 захидал бичсэний дотор сурагч Чимгээ 14 захидал бичиж блон анд найзтайгаа харуулсан тул хамт олны хоо дундаас тэргүүн байр эзэлж, олон иехдийнхөв хайр талархал хүлээв. Х. Дорж (Бан) тєсє-Єє-т-с-сєє6онс-с-с-о-сє-бєєнєо-сє-оє-с4-бує. 4 хэргийн төлөвлөгөөнд: Төв Хорооны тайлан иаттэл даа өшиглөж зайлуулчихаад, гэрт ороход дээгүүр нь улаан гал дүрэл» зэж байв. Тэр их галын -доогуур, бү- тэм утаан дундуур сайхь хүү зүүн тальт нь ор твїйн эєтгэтэл хүүхлийн уйлах сонсогджээ, Тэмтэрвэл, нэгэн хүүхэд тааралд- саныг авч тэврээд буцаж явтал хөлд миь бас мэг хүүхэд тээглэв. Хоёулан- гийн нь хамж тэвэрсээр гэрээс гарч ирмэгк тооно нь дотогшоо узэж Лү- рэжэсен тєл боллоо. Ингэж 15 настай пионер Баясга- зот, Мишдорж гэдэг айлын таван нас- төй Цэндээ, түүний дүү Энхбаяр хоё- риг амь үрэгдэх аюулаас зориг сам- баа гарган аварч, үүрд мартагдашгүй ачтан болов. Нөгөөтэйгүүр «Шудрага жураме медальт Д. Чулуунхүүгийн «дүү» нь болов. Нэр төртэй мөнхийн үйл явдал хүмүүсийг хооронд ньийн- хүү ах дүү болгодог тавилантай. Хайрт дүү нараа! «Хэрвээ та пар пмөнер Балсгаланд бяцхан иртэний- хээ үүрэг, нионерийнхаа. тангарагийг нэр төртэй биелүүлсэнд нь талархан баяр хүргэх юмуу уг болсон явдлыг өөрөөс нь тодруулан сонсьё» гэвэл: Дорноговь аймгийн төвийн дунд сур- гуулийн 6-гийн Б ангийн сурагч Зу- лын Баясгаланд гэж захидлаа хаяг- лаарай. Ж. Дансранжав Зорилго ариун “ Лениний намын эгнээнд би далай жил болж байна. Би агуу их удир дагчтай иүүр учран уулзаж явсан бөгөөд Орос орноо мандсан гурваг хувьсгалд, гурвуулалд нь оролцож явлаа. Зөвлөлтийн ард түмэнд ажил чин, тариачны депутатуудын Збөвлө лийн анхны улсыг дэлхий дахинд бай- гуулахыг би үзлээ, Зөвлөлтийн ард тү мэн империалистуудын довтолгооныг бут цохиж, эрх тэгш социалист бүгд найрамдах улсуудын холбоо байгуу лахыг би үзлээ. Зөвлөлтийн ард тү мон социализм байгуулж, фатиз- мын тахлаас дэлхий” дахиныг Чес лөөлж, дэлхийн улс түмний дотроос эн тэргүүнээ огторгуйг эзэмтихий 1, ЗХУ-ын Коммунист Намын 2. ЗХУ-ын Коммунист Намын ЦСРР ЭЭХЭ200001п62/4:322 Көммунист ЭХУКН-ын ХХШ их хурал ЗХУНН-ын ХХН! н»х хурал Моснвагийн Кремлийн нх хурлын ордны танхнмд ажлаа үргэлж- зүүлж байна, Их хурлын хэлэлцэх Төв шалган байцаах момиссын зай- лан влүрэл 3. ЗСБИХУ-ын улс ардын аж ахуйг 1966-1970 онд хөгжүүлэх таван жилийн төлөвлөгөөний та- лаар ЗХУКН-ын ХХШ их хурлаас өгөх удирдамжийн тухай илтгэл 4. Намын Төк байгууллагыг єөн- гөх асуудлууд оржээ. ЗХУ-ын Коммунист Намын ХХЇШ их хуралд зөвлөлтийн 12 сая 400 мянган коммунистыг төлөөл- сөн 5000 шахам төлөөлөгч орол- дож байгаагаас гадна дэлхийн 86 орны коммуйист, ажилчны иамын төлөөлөгчид зочноор сууж байна. «ЗХУКН өнгөрсөн жилүүдэд, намын ХХ, ХХЦП их хурлын тодор- хойлсон шугамыг удирдлага бол- гон, зөвлөлтийн ард түмнийг ком- мунизм байгуулах замаар гуйвалт- гүй жолоодлоо»... ..«Зөвлөлтийн ард түмэн, на- маа өөрийн жолоодогч, удирдагч, ялалт бүхнийг зохион байгуулаг- чаа гэж үздэг юм. Намын гадаад дотоод бодлого бол цорын ганц зөв бодлого, Зөвлөлтийн ард түмнийг хөтөлж яваа намын зам бол Лє- нинч цорын ганц зөв зам гэдэгт Зөвлөлтийн ард түмэн амьдрал дээрээ итгэсэн, итгэж ч байна» гэж Л.И, Брежнев их хуралд тавьсан тайлан илтгэлдээ онцлон тэмдэглЭ- жээ. ЗХУКН-ын ХХЇШ их хурал ком- мунизмын төлөө тэмцлийн үйлсэд үнэтэй нэмэр хандив оруулж, аугаа их хувьсгалч үйл хэрэгт б9- лон марксєнэм-ленинизм, пролета- рийн ивтериационализмд гуйвалт- гүй үнэнч байгааг дахин нотлон харуулж байна. аа халад даа Алд ААлААА Алла АХ лдллдАДд ад ла алдад » бол хүч их яь би үзлээ. Оно хооронд үнэхээр үл гэр домогт гардаг гайханзиРийг бү- тээнэө, Агуу нх баатар ард түмэн өөрийн санаснаар уулыг нурааж,мө рөн голын урсгалыг өөрчлөн, тэн- гис далай бий болгож, говийг хан гай болгохы вь би нүдээр үзлээ.Би одоо Зөвлөлт Холбоот Улсад ном мунизмыг өрнүүн байгуулж эхлэх үенйг үзэж, коммунизмын байгуу- лалтад чадлынхаа хирээр гар бие оролцох аз завшоэн над залажээ. ЗХУКН-ын 2896 оны гишүүв Федор Петров (ӨШН-ийн «Зөвлөлтийн сонин» ” еэтгүүлээс) сэр сес-о-фоёхо оос 6ов-с-2сит-ыє-0-180986-2-8-2-8-021 88-6-2-с 0 ЗВЄ8. мьамлушБл-эсьеиш тев ёр шотшэтететобэсси ос ё боэлсомоєс | Флхоуххоулха ба гэхсллОр лагц2 ЭВЖ Энд ээрмэггэллтайллйллаат 2 -ь ЗХУЯЙН1-ЫН. ХХИЧ -ИК ХУРЛЫН! ТУХАЙ мэдээ МАНЛАН ОРТИЗ ААРЛЫН ТӨВД БАРНА. |, , ЗУРАГ ДЭЭР” ЗХУКМЛНТ ХХМИРИХ ХУРЛЫН! “КАЯРТ | ЄТУХАН” ПНОНЮР” СУРАГЧИМ БАЯСАН ЯРИЛБАЖ БАРАА. ! АМЫН БҮХ! ДАВХРАГЫН АНХ «х ” , 22:С0 81 1 шоо 52277” НТ: Н. Доржийн" явсйн гэрэл ээрраг Чуулга Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хот дахь арван жилийн дунд сургуулийн дэргэд «Хангайн дуу» нэртэй хүүхдийн чуулга байгуулагдав. Энэ чуулга багш сурагчнд хамран 180 хүнтэй- гээр тусгай үүрэг аван ажил- лаж байна. Энэ чуулгын ахлаг чаар багш Өлзийбат ажилла- даг. Энэ чуулга нэг жилийн хугацаагаар үүрэг аван ажил лаж байна. Сурагч Д. Гүнчинсүрэн Улаан бүчтэний сурвалжлах хэсэг Архангай аймгийн Тариат сумын 8 дугаар бага сургуу- лийн 20 дугаар бүлгэм «Улаан бүчтэний сурвалжлах хэсэг» байгууллаа. Сурвалжлах хэсэг, сурагч пионерүүдийн сайн ажиллагаа, дутагдлыг өөрийн сургуулийн ханын хэвлэл, орон нутгийн хэвлэл, «Залгамжлагч» сэт- гүүл «Пионерийн үнэн» сонинд бичих ажилд орлоо. Н. ГАЛБААСАМБУУ. (Пнонерийн ахлах удирдагч) Төв аймгийн Жаргалантын 10 жилийн дунд сургуулийн пионерийн 2 бугаар бүлгэмийн пионер сурагчид залгамж- лагч П чуулган угтаж нилээд ажил в0- хиож байна. 6 дугаар бүлгийн 1 дүгээр салааны пионерүүд сургууль дээрээ «Сурагч шуудан цуваа» байгуулан ам- жилттай ажиллаж байна. Цувааны ах-. лагч Л. Буян-өлзийтэй уулзаж шуудан цувааныхаа ажиллагааны тухай ярьж өгнө үү гэж хүсэхэд бяцхан охин дур- тайла зөвшөөрч «Манай салааны 13 су рагч санаа нэгдэж: «Сурагч шуудан цу «Шуудан цуваа» лоо. Манай цуваа энэ хугацаанд сурагч дын цахилгааныг холбоонд.хүргэх, Ур сэн захидлыг зохих эздэд нь өгөх, 3а- хидал цахилгааны хэрэглэлийг худалдах зэргээр үйлчилж ирлээ. Өнөөдрийн байд лаар бий 220 гаруй төгрөгний марк, захидлын дугтуй, ил захидал борлуулж, давхардсан тоогоор 360 гаруй сурагчдад "үйлчиллээ. Бид харилцаа холбооны сал- цуваа дарга, нарийн бичгийн дарга, хянагч ня-бо, нярав, худалдагч- тай. Бусад сурагчдад туслах нэг нэг ажил хариуцан ажилладаг. Манай цувааныхан сурагчдад захидал цахилгаан бичих, зөв хаяглах талаар зөвлөлгөөг өгч, зохиадал харцл- цааны 83, 5, 7 хоног зохион явуулах, ангийн нэг өдрөөр харилцаа холбооны орчин үеийн амжилт, хөгжилт, өөрс- дийн ажиллагааг сурталчлах булан гар гахаар төлөвлөөөд байна» гэж ярив. Жаргалантын 10 жи- шуудан ваа» байгуулан холбоочин ах эгч нарын барын ажилд бага ч гэсэн тус болж, Төв аймгийн 0 хаа сэтгэл харамгүй тусламж зөвлөлгөө- өөрсдөө харилцаа холбооны анхны мэ- лийн дунд сургуулийн 8-а ангийн су ний дагуу ажлаа зохиосоор 2 сар бол- дэгдэхүүнтэй болох зорилготой. Манай рагч Х. ДОРЖ эээ 25 шэшш-шы -е 8 П.. Бас | ХАРЛНХ 262) Математикийн улсын П олимпиадын дүн Математикийн улсын ЦП олимпиад 8 дугаар сарын 7-ноос 30-ныг дуус тал 3 даваатайгаар орон даяар ам- жилттай болж өнгөрлөө. /Олимпниа- дын 1 дүгээр даваа манай орны бүх ерөнхий боловсролын сургуулийн 5-10 дугаар ангийн сурагчдыг хам ран зохиогдож, анги, бүлэг сургуу- лиудын аврага тоочдыг шалгаруул- лаа. Олимпиадын 2-ын даваа хотын төвүүдэд болж -7. дугаар ангиудын аврага хын зэрэгцээ улсын аймаг, 8, 9 10 шалгаруу- олимпиадад МЭРГЭЖЛЭЭ ЗӨВ СОНГОЖ ЭХ ОРНЫХОО ХЭРЭГТЭЙ ГАЗАР РУУ. Манай сонины ө Хавар болохоор. сурагч бүрийн сэтгэлд зүйл зүйл бодол төрнө. Хав- рын шалгалт хаяанд ирлээ гэж ойл- гоно. Шалгалтаа амжилттай өгч анги дэвших, төгсөх тухай сайхан бодол төрнө. Түүний сацуу сургуулна төгс- сөн би хаашаа, явах вэ? Юу хийх вэ? гэсэн ац асуултанд өөрийн эрх- гүй хариу өгөх хэрэгтэй болно. Тэгэхээр юуны өмнө нэгэн асуул- танд зайлшгүй хариулсан байх хэрэг тэй. Учир нь «Ямар мэргэжилтэй б0- нох вэ?» гэхэд хэн Ч гэсэн шуудхан хариулахаар шийдсэв байвал ирээдүй чипь улам тодорхой харагдаж байх 23022256 -о- -..ЙЛ » //9833 мин, Төв холРоомо! У/!! ё9/Д ши 17 1112 уул ва л суу ван лг са» «Р Є/ бага хурал ө ёстой билээ. Өнөөдөр манай сонин өн гөрсөн жил Сүхбаатар аймгийн Ба- руун-уртын 10 жилийн дунд сургуу лийн төгсөх ангийнхантай мэргэж- лийн талаар ярилцсан ярианы тэм- дэглэлийн хэсгийг нийтэлж байна. ДАШНЯМ: --ЭмчЧ болно. Хүн ардынхаа эрүүл энхийн манаанд ариун шудра га үйлсээр нэмэр хандив болохоос эрхэм гавьяа байхгүй гэж бодож яв- даг. ГОМБОЖАВ: --Багш, багш! олон мянган хүүх- дэд эрдэм ном зааж, хүн бүхэнд «багш» гэж хүндлэгдэж байх сай хан. Тэгээд ч би 10 дугаар ангиа амжилттай төгсгөнө. Улсын их сур- гуулийн тоо физикийн ангид орио. Төгсөөд тооны багш болно. СҮХБААТАР: --Өсч төрсөп эх нутагтаа тавал эрдэнийн мал сүргийн ззэпболох хү сэлтэй. Миний хүслэн удахгүй биелэг дэх учир түүндээ сэтгэл их яарч бай на. Үнэгэн лоовууз хулгавчилж, тар сан морь унаад, хөдөө хээрийн ” агаарт тэлгүүлэн мал эмпэн: явах Фу тай сайхан байх бол! Би хөдөө аж ахуйп мэргэжилтэн змч “болохоор эр гэлтгүй шийдсэн. ТҮМЭНЖАРГАЛ: --Би шинжээч, хайгуулч болно. Эх орныхоо баялагийг нээн дэл- гэж, ард олныхоо хэрэгцээнд зориул сан хүн гавьяа ихтэй, гайхамшигтай байх нь зүй юм. Тэгж чадвал эр- дэмд сургасан нам, засгийнхаа ачийг хариулж байгаа нь тэр болно. ДАМДИН: -Ажилчин байхаас-илүү жаргал байдаг гэж үү? Үйлдвэрийн цехэд суурь машины шуугих дуутай ижил- дэн байх сайхан. Тэгээд миний хөд- лөх хөдлөл бүхэн улсын хөгжилд нэ гэн хүч болж байна гэж бодож яв- даг ажилчин болох “хүсэлтэй. СУГАР: --Би хөдөө аж ахуйн дээд сур- гуульд орж агрономич болно. Атрын уудам талаас арвин ургац авч ха- лиурсан тарианы хязгааргүй уудмыг харж бахархап явах тюомсап гэв, Хүүхэд бүхэн нэг, нэг мэргэжил! сонгон авч түүнээ эзэмшихийн гө лөө санаа шулуудсав байна. Эд цөм үнэн ярьж байна. Гэвч уншигч чи-Г.: ний саналыг сонирхвол чи бас нэг мэргэжлийг бүхнээс сайхан гэж хөг| лэх биз ээ! Яагаад тэр мэргэжлээ | сайхан гэж итгэх болсон тухайгаа Ч, гэсэн ярина гэдэгт птгэн «ЯМАР МЭРГЭЖИЛТЭЙ БОЛОХ ВЭ!» гө- сэн сонины бага хурлаа тус сопины гагар үүгээр, нээж байна. Улаап бү- чит ппопнер чи ямар мэргэжилтэй бо-! лох вэ? очшжлад | зинэа Өиэвэ. Озчвма (вна Чииа | өшиа шин ООЧЫ (зхивыА СиниА ивээ. ГР буухиан анхны аяны дүн Манайд сургуулийн сурагчдын дэглэм 4 журам, ариун цэвэр муу байсан нь тэд заяуучур “завдал, хянах йостоос хамтран ангиудын ход- ронд «Соёлч. буйхиань аяллыг зохион : ! Соёлч ний сурдагад нөлөөлсөн | дын эвлэлийн хороо, сира: лвуулж анхчыхаа бунз гаргав, оролцох сурагчдыг шалгаруулжээ. Олимпиадын 8-ын даваа 3 ду- гаар сарын 29, 80-ны өдрүүдэд нийслэл Улаанбаатар хотноо болж хот, хөдөөнөөс шалгарсан:32 шил дэг, залуу тоочин улсын аврагын төлөө тэмцэлдлээ. Олимпиадын эц- сийн даваанд нь нийтдээ 8 бодло гыг 2 өдөр дараалан бодууллаа. Олимпиадын төгсгөлийн даваанд оролцсон сурагчдын дотроос Улаан- баатарын 2 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч С. Оюун 81 оноо авч тэргүүн байр, эзэлж мате- матикийн улсын П олимпиадын ав- рага боллоо, Завхан аймгийн С. Ва ша 28,5 оноо, Говь-алтай аймгийн Я. Зинэмэдэр 26 оноо авч 2 Ду- гаар байр, Улаанбаатарын 1 дүгээр сургуулийн Д. Билэгт 24 оноо. Баянхонгорын С. Бумцэнд 28,5 оноо Улаанбаатарын 21 дүгээр сургуу- лийн Л. Тогоохүү 28 оноо, Налай- хын Д. Ичинноров, 22,5 оноо, Бул- ганы Ч. “Лхагважав, Өмнөговийн Содном нар 21 оноо, Дорноговийн Ц. Адьяа 20,5 оноо тус тус авч,8 дугаар байр эзлэв, :2 ї |. Математикийн | 31 оноо авч аврагж болсон, нийслэлийн: “дугаар сургуулийн сурагч С.ОЮУН 7 Энэ аялал, сурагчдын дэглэм ангийн ариул лоо. разчүс-- Б. МАГСАРИГАВ улсын ЇЇ олимпиадад журам цэвэр ямар байгаас то мж шалгаррулснаар ашигтай бол Сүхбаатар: айлгийн Бадийсуутын 72 жилийн Ө8унд сургиунь. 7-8 саєеий Оус гэв? «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойд Пиопер багачууд аа! Та нарт дөчөөд шилийн өмнө болж өнгөрсөн нэгэн онц- гой үйл явдлаас сонирхуулья, Улирлын сайхан эхэлж, түмэн бодис дэлгэрэн буй үес аргын 1926 оны зурга дугаар сарын наймнаа, тэнгэр үнэхээр цэлмэг сайхан бөгөөд хүн бүхний сэтгэ- лийг тэнийлгэсэн, тааламжтай ер бусын өдөр байв. Ялангуяа энэ өдөр манай хүүхэд бага чуудын ашдын сайхан үйл амьдралд ховор тохиолдох онцгой нэгэн баярт уч- рал болов. Энэ нь манай өсвөрийн багачуудын анхны зөвлөгч хүмүүжүүлэгч болсон «Залгамжлагч» хэмээх сэтгүүлийн анх- дугаар нь хэвлэгдэн гарсан юм. Иймд хүүхдүүд та нарыг дурдсан сэтгүүлийн эхний дугаарын байдалтай танилцуулья. Энэ сэтгүүл анх 25Х15 см-ийн хэмжээ 14 хуудастайгаар 1500 хувь хэвлэгдсэн байпа. 1 Сэтгүүлийг ягаан цаасаар н бөгөөд уг хавтасны Шйг сурж хавсаргав. хавтасла- нүүрийн зур- Энэ сэтгүүлд пиопер багачуудыг ХҮ- мүүжүүлэх, пионерийн бүлэг салааны ажслыг яаж удирдан ссхион байгуулахыг заанс зөвлөсөн материал нийтлэх тухай дурджээ. Үүнд өгүүлэхдээ: «Бидний сэт гүүл бол туйлын сайн нөхөр болох 08- гөөд манай алив явуулах ажил хэргийг удирдан зааварлах үнэхээр мэргэн удир дагч мөн. хэмээвээс зохино. Энэхүү өө- рийн сэтгүүлээ сайтар ухамсарлан ун- шиж утгыг нь ухайс мэдэх нь үнэхээр чухал болно. Бүлэг салаа тус гусын явуулан бүхий хэргийг харьяат сэт- гүүлд бичицгээж Уур хэргээ улмаар идэвхтэй явуулахад дєхөм болгохыг хїи- Хайрт найзууд аа! Танай оронд амьдарч буй БНАГУ-ын пнонер сурагч бид, та нартаа өөрийн пионерийн бай гууялагын тухай товчхон. тёйа НИЛцууялЬя, 1920 оноос эхэлн: Германй коммунист нам, германы комму нист залуучуудын эвлэлийн ги шүүд ажилчин хүүхдийг комму лов. Коммунист Намын хиэн мунист хүүхдийн бүлгэмд элсүүлж эхэлсэн юм, Энэ бүлгийн гишүүд бага наснаасаа социализмын төлөө тэмцэгчид болон хүмүүжиж ажилчин цэлд чадлын хирээр оролцсон билээ. Энэхүү хүүх- дийн бүлгүүд чь дараахь жилүүдэд коммунист пио нерийн байгууллага болж,1924 оноос 1930 он хүр “зал «Залуу спартакусчидын эвлэл» гэдэг пэртэй бо“ удирдлагаар рүүд» нь өөрсдийн сургуулийн хэмжээгээр фашиз- “мын эсрэг, дарлагдаж мөлжигдсөн ажилчин дийн эрхийн төлөө зоригтой тэшнсэнээс гадна ниоле рийп , бүлгээрээ Олоп талт сонирхолтой ажил зо- байгууан: байв. «Улаан апонерүүд» Нь зөвлөл- чээсүгэй. Мөнхүү сэтгүүлээ тасалдал- гүй олж уншихыг бүү умартсугай» гэж нийт багачууд хүүхдэд мэдэгдэн анхаа- руулжээ. , «Пионер» гэсэн тэргүүн өгүүлэлдээ пионерийн байгууллагын тухай бичих- лөгч нэгэн хүн ирээд манай сумын зан- ги лугаа хэлэлцэж олон айлын багачуу- дыг нэгэн өдөр цуглуулан хуралдуулж тэдний дурыг асуун нэрсийг бичиж дотор нь хэдэн анги хувааж, удирдагч жолоодогч нарыг томилон сонгож пио- нерийн байгууллагыг байгуулсаан. Тз- гээд тэр багачууд бүгдээрээ жигдхэн богино өмд- цамц өмсөж, хүзүүндээ улаан бүч нэгэн адил зүүж, цөм зэрэг- АНХНЫ НЬ ДУГААР дээ: «МАХН ба Залуучуудын эвлэ- лээс...язгуур үндсээ хамгаалж ман- дуулахаар залуучуудын хойчийг зал- гамжлах пионер багачуудын холбоо бай гуулсан нь гайхамшиг бөгөөд ... ардын эрх ашгийг үүрт мөнх бат болгожухуй» гэжээ. Цааш нь бичихдээ: Монголын ард түмний хоцрогдол, бичиг үсэгт ха- ранхуй байгааг өөрчлөхгүйгээр нам эв- лэлээс явуулж буй аливаа ажлыг бү- тээж үл болно. Иймийн-тулд ... Нам ба залуучуудын чухал зорилго нь багачууд дүү нарын холбоог бататган мандуулж, бүх хүчээр багачуудын холбооны . алив хэргийг сайжруулан хөгжүүлбээс зохи- но». Түүнчилэн пионер багачуудын зорил- гыг тодорхойлохдоо: «Пионер багачууд эв хамтарч, элдэвт хүчлэн зүтгэх, до- тоод сахилга батыг сайтар сахиж пио- нер бус хүүхэд багачуудад элдэв явд- лаар үлгэр үзэмж болох ба тэдгээрийг удирдан холбоондоо багтаан оруулбаас зохино» гэж дурджээ. «Пионер хүн бол хараал, архи, тамхи болон муу юмыг цээрлэн жигшиж, бие махбодио эрүүл чийрэг болгохыг шамдвал зохино» «гэж заасан байна. «Пионерт сануулах нь» өгүүлэлд өсвөрийн багачуудыг ба- гаас нь эхлэн хүмүүжүүлж | боловсруу- лахгүйгээр, хувьсгалаар олсон эрх Чө- лөөгөө бататган, улс орноо залгамжлан хөгжүүлж чадахгүй гэдгийг яруу санхан дурджээ. Мөн пнонерийн байгууллага шинэхэн учир сайн сохнон байгуулж, удирдах дадлагатай хүнээр дутмаг бө- гөөд ппонерийн ажлыг сайжруулах та- лаар санаа тавихгүй, пионер багачуудыг хүмүүжүүлж гэгээрүүлэх ажлыг олиг- той явуулахгүй байна гэж шүүмжилсэн байна. Түүнчилэн «Өвгөн пионер хоёрын ярна» нийтлэл өгүүлэл бичигдсэн ажээ. Үүнд пионерийн байгууллага ямар 80- рилготой вэ, нионер гэгч юу болох, пио нерийн байгууллагын ач тусын тухай пионер хүү, хөдөөгийн нэгэн өвгөнтэй ярилцан буйгаар узүүлжээ. Өвгөн ярих даа: «Манай нутагт залуучуудын төлөө | | | Хань нөхдийнхөө тухай мэдэцгээе! ЧНО ВЄЕЕТЬ рэмжит боллоо. ний хамгийн хамгийн сайхан ангийн пионерийн бүгд тэм- амарч байдаг. Хайрт найзуудаа! Та бүгдэд ба ялангуяа 6 Вербеллийзе нуурын эрэгт бидэнтэй хамт амарч бид «Улаан нионе- ний дотно сайн хүүх- тинн инонерүүдтэй бат бэх байв. Гитлерийн дарангуйллын жилүүдэд ционерүү- дийн ажил улам хэцүү болж, удирдагчид нь баривч лагдан шоронд хоригдож байлаа. Дайны дараа бай- буулагдсан Германы чөлөөт залуучуудын эвлэлийн шийдвэрээр 1948 оны 132 дугаар сарын 18-нд одоо гийн пионерийн байгууллага байгуулагдаж германы ажилчин ангийн их жолоодогч Эрнст Тельманы нэ- БНАГУ-ын Тельманч иионерүүд эрдэм сурч, авь- яас билгээ хөгжүүлэх бүх бололцоотой бөгөөд тэд- эрхэм зорилтын нэг улсын хүүхдүүдтэй байхад оршино. Энэ их зорилтын үүднээс ын засгийн газраас, олон улсыг пионер багачуудад зуныхаа амралтыг С хан зуслан барьж байгуулсан бөгөөд тэдний дотроос нь «Вильгельм Тэнд жил бүр хорь гаруй орны олон зуун хүүхэд амардаг бөгөөд тэдний дотор монголын жил: бүр бидний хүндэт зочдоор ирж баяр хүргэж энэ уяпрал болох 4 дүгээр уяиралд улам пх амжилт “олохыг чин сэтгэлээс хүсэ - Б НАГҮ-ээс КНМАУ- лэн жагсаж явааг нь харваас мөрөн голын тунгалаг усны урсгал мэт тун ч сонин байв. Насаа 60 гартал би ийм юм харсангүй гэхэд Мөнхөө гэдэг пио- нер хүү өвгөнд хандаж: бидний энэ пионер гэдэг чинь эхлэгч буюу үүсгэгч гэсэн утгатай үг..эв. Тэгэхэд өвгөн одоо цагийн хүүхэд хэвлүүн үгтэй гэ- дэг нь өлгийнөөсөө бараг гараагүй ша- хам байж юмны учрыг ингэж нарийн тайлж байгаа нь гэгээн засгийн минь л сүлд байгаадаа гэх мэт ярилцсанаар бич жээ. Үүнээс үзэхэд ард түмний.үр хүүх- дийг хүмүүжүүлэх талаар нам засгаас авсан арга хэмжээг хөдөлмөр, Чид хэр хүлээн авч биелүүлж байсныг єйм Ён гийнээр бичиж байсан байна, : Мөн энэ сэтгүүлд ирээдүйш шилэ нийгмийг бүтээгч өсгөрийн сүрсэйсэн то гачуудын үүрэг зорилт, эх орон, ард түмнийхээ сайн сайхны төлөө амьдрала4 зориулж, манай нам, ардын төр үй» дэслэгч Д. Сүхбаатарын байгуулсан гавьяаг мөн түүний заасан замаар хувьсгалт ололтоо хамгаалан бэхжүүлэ- хийг урналан дуудсан нилээд шүлэ» нийтлэгджээ. Пионер Төмөрбатын бичсэн нэ? Шү лэгт: «.. Аюулт дайсны амнаас Авран гаргасан хүн Ачит нөхөр Сүхбаатарын Алтан зоригийг дурсгая болгон Аман сургаалыг гэрч Алдагдал үггүй дагацгаая .. гэж. най ард түмний их удирдагч, аймшиггүй зоригт Сүхбаатарын байгуулсан эрэлхэг гавьяаг магтан дуулж түүний гэрээсийг хойшид хэлбэрэлтгүй биелүүлсэн байна. «Залгамжлагч». сэтгүүл, энэ дөчөөд жилд өөрийн хуудсанд пионер багачуу- дыг сахилга бат, эрдэм мэдлэгтэй, зөв боловсон хүмүүжилтэй болгох, бас пио- нерийн байгууллагыг бэхжүүлэх талаар бичлэгийн төрлийн хувьд олон хэлбэрийг ашиглан тусгаж ирсэн байна. Х.ДАШЗЭВЭГ “явлаа ванн. чинэ. Гчвшиль” ана, /чинхэ Л Гавана. ална, / ЧИНЭЭ.” ГжааслА/ НЛВВА. ВчНАЛ ЧалвлА "авга ГЧИХОАЛ /твлны ЛИВНА /ЛЕЯНАЛ СалхинА/ ЯВНА ЧИ «ЗАЛГАМЖЛАГЧ». С9ТГҮҮЛИЙН 04 ОЙРТЛОО «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи лийн ой энэ оны 6 дугаар сарын 8- ны өдөр болохыг та бүхэн мэдэж бай гаа билээ. Хүүхэд та нарын мэргэн зөвлөгч, дотно. нөхөр болсон сэтгүү лийнхээ түүхт энэ ойг угтаж хүүхэд бүр, сургууль бүр хийж бүтээсэн зүйлтэй, хэлэх үзүүлэх юмтай бай- гаа гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Ялан- гуяа та бүхэнд анхааруулахад сэт- гүүлийн 40 жилийн ойг тохнолдуу- лан сэтгүүлийн зөвлөлөөс зарласан уралдаануудыг шалгаруулах хуга-| цаа ойртож байгаа тул хийж бүтээ- сэн зүйлсээ даруй ирүүлэх хэрэгтэй байна. Үүнд: 1. Манай орны пионерийн бүлгэ- мийн тэргүүний танхим шалгаруу- лах уралдааныг 1966 оны 5 дугаар сарын 8 хүртэл зарласан билээ. (1966 оны нэгдүгээр сарын 19-ний өдрийн «Пионерийн үнэн» сонины Мь 8-т). Иймд та бүхэн тус урал- найрамдлын холбоотой нь дэлхийн олон эвдэршгүй бат найрамдалтай бариж БНАГУ- өнгөрөөх боломис өгсөн олон сай- Пикийн нэрэмжит найрамдах улс» гэдэг лагерь юм. пионерүүд бидэнтэй. хамт “устай найз болсон ппонерүүдэд халуун хичээлийн килийн шийдвэртэй пи ерөөе. Ч сууж буй нионер сурагчид. даанд оролцохоор пионерийн тэргүү. ний танхим шалгаруулах манай болз лын дагуу пионерийн танхимаа 80- хион байгуулж, зохих матерналаа ирүүлэхийг яаравчилж байгаа биз ээ. 2. Сургуулиудийн биеийн тами- рын талбайн уралдааныг энэ оны 5 дугаар сарын 25-ныг хүртэл хута- цаагаар зарласан билээ, (1966 оны 1 дүгээр сарын 1-ний «Пионерийн үнэн» сонины Аё1-д) Сургууднудын биеийн тамирын талбайн уралдаанд оролцохдоо:: БНМАУ-ын Гэгээрлийг Яамнаас баталж гаргасан биеийн та мирын талбайн загварын дагуу орон нутгийн материалыг аль их ашиглаж, хөрөнгө хүч бага зарцуулж шинээр талбай байгуулах буюу хуу чин талбайгаа тохижуулж уралдаанд оролцохоо мартуузай! 8. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн түүх баяжуулах аянд мордоцгоож (1965 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдрийн «Пионерийн үнэн» сонины Л 86-д) цуглуулж олсон зүйлсээ ирүүлэх хугацаа чинь 5 дугаар са- рын 15-ны наана дуусахыг анхаарна уу! 4. Хүүхдийн өгүүллэгийн урал- дааныг 1966 оны 5 дугаар сарын 1 хүртэл хүлээн авахаар зарласныг санаж тус уралдаанд өргөн оролцо- хыг урналья. Ер нь, «Залсамжлагч» сэтгүү- лийн 40 жилийн ой угтаж хийж бү тээж байгаа зүйлсээ тус сэтгүүл. сонины газар мэдээлж байхыг хүн- дэт уншигч та бүхнээс хүснэ. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ГАЗАР Српецд, шв-33 хавава” “иишаА/ Сэтнвьс свшэа. Их ойдоо Архангай аймгийн Хангай с мын 8 жилийн дунд сургуу пионер сурагчид, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн алдарт 40 насны ойш баяр угтаж, сумын клубийн дэр сэд, «Залгамжлагч» кино театр байгуулан ажиллаж байна. «Зая» гамжлагч» кино театрыг улсын тэргүүний кино механикч, єяубийн зөвл гишүүн шинняаг удирдан ажилладаг юм. Л. ДАМДИНСҮРЭН (Пнөнерийн ахлах ул ууинны чинь лэнна | тарам 1943 опы зун. цаг билээ. Ор- хон гол эх хүний энхрий зөөлөн ца- рай гарган намуун дөлгөөн Урсах бо- ловч, саяны хэдэн өдрийн орсон бо- рооны дараагаар саваа дүүрэн үер- лэсэп ажээ. Тийм нэгэн өдөр жаал хүү Батбаяр, Орхон голын зүүн та- лын дэнжинд хонины хишиг өдрийг өнгөрөөж суув. Тэрээр морио чөдөр- лөж тавьчаад, борооны дараах цэл- мэг өдрийн сайханд, орчлон ертөн- цийн гоо үзэсгэлэнг нүд тавил, уй- дашгүй, сэтгэлээр ширтэн сууж бай- сан томсатшнээ... | 2117, Гэтэл .гэпэт битүү нүргэлсэн дуу гарч, чөдөртэй морь нь зүтгэлэн, тар- сан хөньд хуйлран үргэв. Батбая- рыг сандрап бостол, түүний хажууд аль хэдийп турван тагдгар машин ирж зогсчоод, дотроос нь гарсан хү- мүүс өөрпйг иь чиглээд айсуй гэлэ. Тэр хүмүүсийг сайтар ажиглан хар- вал, дапдаа зөвлөлтийн цэргийн хү- мүүс байв. Тэр үед зөвлөлтийн ял- гуусан улаан арми, германы дээрэмч дээс эх орноо чөлөөлөхөөр амь хайр- гүйг байлдаас, байсан ид үе боловч, мапай ах орныг бас л амь шигээ хайр- зан, хамгаалж байсан юмсанжээ. Тэр хүмүүс. Батбаяртай элэгсэг дотно мэндлээд Орхон голын гарам дээр : эл үертэй голыг харж тҮэ- Дорно зүгээс үүрийн зурвас туяа лэн тэлсээр үүр манхайтал цайлаа. Жар галант хөндий гэгч аглаг нутагт эргэн тойрон чин чимээгүй: зөвхөн хээрийн болжмор ердийнхөөрвө шулганах ажээ. Гэтэл хүмүүсийн ярилцах, дөрөө хави- ран хангир жингэр дуугарах, эцэж ядар- сан морьдын хүнд хөлийн төвөргөөн, тур гих чимээ сонсогдлоо. Гомингүүд айсуй яваа нь энэ билээ. Энэ үед гэмингүүд ардын журамт нэрэгт хнар цохигдон бу- тарч амь зулбан зугтаж байжээ. Тэд »амдаа дайралдсан хүн амьтныг алан хядаж, адуу мал, эд хөрөнгийг цөлмөц дээрэмхэнэ АхХаргалант хөндинн дундуур хоржиг- нөн байх түргэн урсгалт горхины єэлүү хэн дэнжид өвгөн Балдангийнхтай айл аймаг нутагладаг гурван хот айл зусаж байлаа. Гэмингүүд гэрийн бараа хар- магц тэр зүг жолоо эргүүлэв. Тэд айлуудын хаяанд дөхөн очиход зэрүүдийн өрх бөмбийтөл бүтээлттэй байлаа. Дээрэмчид сэр зэвсгээ зэхэи хэд хэдээрээ буулаа Гэмингийн сургаар Балдангийнхан ханхай гэрүүдээ орхин дүрвэж Авдран- тайн ууланд гарсан байжээ. Гэвч тэдний сэтгэл амарсангүй. Чандруунууд (тэр вутгийнхан ийнхүү” нэрлэжээ) хоол хүнс, унаа хөсгөө сэлбэх гэж дүрвэгсэдийг төшгөн ирж дээрэмдэнэ гэж: өвгөн Бал- дан тэргүүтэй хүмүүс андахгүй мэдэл байлаа. Дүрвэгсэд тал талдаа харуул танаа тавьж онц сэрэмжтэй байцгаав Балдан өвгөн бүгдээс илүү сэтгэлээ 30- чоож бүдүүн зээрд морио унан дүрвэг- сэдийг тойрон элдэв зүйлийг сургамж лан явсаар харуулын байранд сууж бай- сан Сүрэн гэдэг арван хэдтэй хүүгийн дэргэд-ирлээ. Өвгөн түүнд хандаж: “-За хүү минь чи л явж улаан цэр- ГиЙНХЭНД хэл хүргэ! Чандруунууд бид бүгдийг мөрдөн. ирж алгуус, малнаас Ч дор санаж, алан хядах биз. Ээдээ бол- Боомтай. сэрэмжтэй яваарай хүү минь! ИДНИЙГ аврах ганц найдлага л чи шүү лээ. Хэрэв чандруунууд наашаа ирнэ хэхэй Энд, үлдэж: байгаа хэдэн хөгшид. 5 Р, ё ыг хүүхэд, хүүхнүүдийн дөтөр ЭДНВй өөдөөс шийдэм далайх хүн бараг хэлэ үуссигээцнэ ХЄРЭВС А--27161 т Өлөн зүйл ярьцгаак." «Залгамжлагч» сэтгүүлийн жстү лшьн 5 хцөмөөрөө толкой сэгєрэн хооромдоо Тэдний дотроос энгэр дүүрэн, олон одон медальтай нэгэн хүний. сэтгэл маш дундуурханаар барахгүй, гайха- аа барж байгаа бол уу? гэмээр ха- рагдана. Энэ гармаар үергүй үед, машин гарч болдог ганц аятай гарам нь билээ.їГэтэл тэр хүмүүс үерт боогдсондоо болоод, хэрхэх ухаанаа олохгүй хэсэг байцгаав. Гэсэнч Орхо ныг үертэй байгаа цагаар сүлжээд гарчдаг нэгэн -газар тэрүүхэн доор нь байгааг Батбаяр мэдэх тул, тэдэнд аль болохоор заагаад, сайн ойлгуулж чадсангүй. Тэгэхээр нь Батбаяр мо- рипыхоо чөдрийг авч, мордонгуузаа өөрийнхөө хойноос даллаад хэд ха- райлган өнөөх сүлждэг гарам дээрээ иржээ. Гэтэл өнөөх хүмүүс байран дээрээ зогссоор байв. Батбалрыг, да- хиад даллан дуудахад, олон одолтой дарга, нэг хүний хамт хүрээд иржээ. Батбаяр тэднийг ирангүүт.юм ч ярь- сангүй, їнууд гол уруу явж оржээ. Тэгээд Орхон голыг сүлжсээр яваад цаад эрэг дээр нь гараад эргэж ха- рав. Гэтэл өнөөх хүмүүс голын эрэг цөмөөрөө хүн барахгүй, Батбая- цээр нэг. иренээр хувцсаа хөнгөлөөд, уралдаанд ирсэн өгүүллэг байхгүйг чи ямар мэдэхгүй биш. Тэгэ- хээр баригдаж ч болохгүй. Алагдаж, ч болохгүй. Энэ үгийг ах дүүс, анд нө- хөд, амраг садан чинь хэлж байгаа юм шүү! Эрийн зоригийг барьж хийморьтон яваарай! гэж захилаа. Төдий л удалгүй Жаргалант хөндийг уруудан армаг хөлгийн төвөргөөн сонс- дөж, түүний хүчит дөрвөн туурайгаар боссон улбар тоос замын дагуу сугаран хоцорч байлаа. Яаран довтолж байгаа эиз хүү Сүрэн билээ. Чандруунууд унаа биеэ амраахаар шийдэж харуул манаагаа чандлан тавиад унтацгаажээ. | Сүрэн гэмингүүдийн | энэ зохистон нөхцлийг ашиглан, тэлнээс өнгөрөхийий тул учиргүй яарч явлаа. Тэр хэдийгээр яарч яваа ч гэсэн жалга судаг, хонхор гүдгэрийг даган аль боло- хоор замаа буруулан нуугдаж явахыг хичээсэн боловч гэмингийн .харуулд сэ жиг авахуулжээ 22 : Түүнээс хойш. хэдэн мөчидн дараа Сүрэнгийн хойноос бүрэн зэвсэгтэй хоёр гэмин мөшгөн хөөлвөө.Сүрэнгийн унасан хурдан хээр гараа сайтай боловч алсын тэнхэл муутай ажээ. Гэмннгүүд ойрмог- хон дээрэмдэхэд, хэрэг болбол унахаар нөөж байсан шилдэг морьдоо эмээллэ- жээ. Хурдан хээр анхандаа тэднээс хол тасарсан авч явах тусам хөл нь сулдаж зугтаагч мөшгөгч хоёрын зайг улам бүр дөтлүүлсээр байлаа. Хүрэх газар тун холгүй боллоо. Гэвч чандруунууд даанч ойрхон иржээ. Үхэл ийнхүү ойртож бан- гаад Сүрэнгийн сэтгэл түгшиж байлаа. Сүрэнгийн хурдан хээр онхолдон уналаг Чандруунууд түүний морийг бууджээ. Хэдэн мөчийн дараа Сүрэн босож тэмүү- лэн. довтолж байсан зүг тийшээ гүйж явахдаа том хутгаа барьсан харагдлаа. Гэтэл тэр, хутгаа наранд сүртэйяа гялс- “байхдаа, дайтаж байгаа Эх Гээвсэтээссэтэслгатттлттүэтжлэс У--ү3 Зохиолч О. Цэнд Октябрийн соцналист нх хувьсгалын 50 жи- дугаартаа лийн ойд зориулж хүүхдийн өгүүллэгүүд бичсэнээс энэ Эв, нинт рын мөрөөр явсаар Өмчр голын »эг дунд явж Өвбв. Эна нь Батбаярыг, үертэй голд унах аюул гарвал, авархаар яваа ажээ, Батбаярын ингэж Орхоныг гар- сан нь тэр зөвлөлтийн хүмүүст маш их тус болсон билээ. Батбаярын мө- реөр гурван машин саадгүй гол гат- лаад, тэдгээр хүмүүс нх баярлаж, жаал хүүд талархал хүргэв. Тэдний дотроос олон одонтой өнөөх том дарга Батбаярыг тэврэн сууж, Орхон гол, орчны байгалийг бодлогошрон хөрж орон, ар гэр, үр хүүхдээ. санааширч суусан бол уу гэж хожим Батбаяр ярьдаг- сан. Зөвлөлтийн хүмүүс явах болж, олон одоптой том дарга бугуйныхаа цагийг хоньчин хүүд зүүж өгөөд, нэ- гопй хуудас цаасан дээр хэдэн үг энал- магхан бичиж, мөн өгөх зуураа: Өө- рийгөө зааж,- --Маршал, хэлсэн маршал гэж хинйлгэснин дараа өөрөө уналаа. Гэмин- гүүд гүйцэн ирээд улай үзсэн хэрээ мэт тойрон шуугилдав. Тэд, Сүрэнгийн хоо- лойгоо «хэрчин» үхсэн байхыг үзээд «Ээ зайлуул, үхлий вь шороо энд нурхийеэн байж. Сум гарасдуулалгүй өөрөө явчих- даг ухаантай халх байна» гэхчилэн ярил- цаад буцак. Наран баруунаа хэвинж “байх үед ЯХаргалант хөндийд улаан цэргийн сүрт уухай цуурайтлаа. Энэ сүр жавхлант уу- хайн дуунаар чандрууцууд гараа өргөц- гөөсөн билээ. Ялагчдын дунд хоолойгоо цэвэр цагаан даавуугаар боолгосон 30- ригт дайчин эр Сүрэн явж байлаа. Түүнийг мөшгөн хөөж явсан гэмин цэргийн дарга «Бидний үйлс харлаж, монголчуудын хийморь сэргэхал үхсг! ажээ. Батбаярыг бурцоФд гол гартал, тэр хүмүүс хархулдан харж байв.Гөл гарсны дараа Батбаярыг эргэн хара- хад, маший цааш хөдлөж бүх. хүй гараараа даллах тул, Батбаяр ч тэд- нийг далд орон ортол, гараараа дал- лан үдсэн ажээ. Тэр цагаас эхлэн нэргүй тэр нөгэн гарам «Маршалын тарам» гэж алдаршаад, одоо болтол тийнхүү нэрлэгдэж байна. Үлдээсэн бичгийг хожим хойно. тайлбарлаж үзвэл, «Анд монголын хоньчин хүү чиний ачийг үүрт дурсаж: яваг болно. Зөвлөлтийн цэргийн хурандаг В. Н. Маршалов, ! 1943 оны 7 дугаар сарын 9» гэжээ. Үлдээеэн бичгээс үзвэл, тэр хуран даа. өөрийнхөө нэрийг Маршалон гэснээс биш, цэргийн маришал-цолтой- хүн гэж, өөрийгөө. хэлээгүй юмсан- жээ. Тэр цагаас хойш, хорь гаруй жил өнгөрсөн боловч, Орхон Тамирын сав. путгийн «Өрнөл» пэгдлийн алдарт хоньчин Батбаярт зөвлөлтийн хурандаагийн дурсгалын цаг, үлдээ- сэн бичиг хоёр, одоо болтолФпандиг- нан хадгалагдсаар билээ. Цаашид ч гэсэн үе уламжлагдан үр хүүхдүүдий нь дамжин үүрд мөнх, үлдэх бөлнө. Бага боловч энээхэн үйл хэрэг, Монгол-Зөвлөлтийн мөн- хийн. пайрамдлын бэлэг тэмдгээр ургасан сая сая гандашгүй. цэцгийн погэн сайхан ман тунгалаг дэлбээ нь юм. ЯЛАЛТЫН ЭЛЧ хүн хүртэл дахин амилдаг байна гэж бухимдан бодсон ажээ, түү» Тийм дээ! Эх орон, элгэн садан түмэн олныхоо төлөө тэмцсэн хүн үхдэггүй юм. Сүрэн, дайсныг мэхлэхийн тулд хоолойн хоо арьсыг татаж байж огтлоод, үхсэн мэт хэвтэж байсныг тэд «хөолойгөө өгт- лон үхэж» гэж андуурсан ажээ. Айх аюулгүй болсны дараа дүрвэгсэд уулнаасаа бууж ирлээ. Тэнгэрт армаг тармаг бараантаж байсан үүлс сансрын салхинд замхран арилжээ. Нар шингэ- сэн зүгийн тэнгэрийн хаяа дараах өдөр нарлаг таливуун болохын шинжийг илт- гэн алтан таргал өнгөөр туяарч бай- лаа / Р. Ядмаа НЕЬ. 2 Яо --1----21---шШ-Ш1111017 Сүхбаагарын шэрэмжи! улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэн, Улаанбаатар хот Бага тойргийн 27. дугаар байшин 3 дугаар давхар 324 3325 номерын өрөө утас 23005 Хариуцлагатай эрхлэгчийг : - Н.ГАЙТАВ 23 дахь жилдээ 3414 (834) 1966 оны 4 дүгээр сарын 13 Лхагва Үнэ 10 мө «Жил бүрийн хавар " Жигтэй олон шувуухай Манаа нутгийг зорвод Маш ихээр ирдэг дээ» вэж зүүхэд за вар дуулзл Ауртэд. Тийзвэв, жил бүрийн хавар манай сэйхэц эх орвы дулаан улиралд 300 орчны дүрсийн жигүүр тэн шувуу мутагладэг бөгөөд дөрөввий гу рав нь цаг агаарын байдлаас болж вамар цагт буцдаг юм. та вар жих бү. рийн 4 дүгээр сарын 15-ваас 25 хүртэл жэ- гүүртэн найзуудынхаа баяр хийж тэдэнд ая тай сайхан үүр засах, ашиг тусы нь мэдэж судлах, тэжээж арчилах олон ашил зохино дог билээ. шувууд нь ой мод, тариа, но гоо хорлогч элдэв шавьж хорхойт устгадае таараа улс ардын аш ахуйд онц ашнг тус жүргэдэг юм. Хөх бух, тоншуул, бухандаа, гал сүүлт, хөхөө,бялзуухай,ятаг шаазгай зэрэг шувуу ой модны Өт хорхойг үлдээх гүй түүж хооллодог тул ой мод эрүүлжүүл вэ. Махчин шар шувуу, сар, элээ зэрэг шу вуу будаа ногооны дайсан огтоно хулгана барьж иддэг. Самрын шаазгай модпы үүл рийг нэг газраас нөгөөд тараадгаараа ашиг Саяхан нийслэлийн 23 дугаар сургуу лийн багш Нацагийн удирдсан ангийн долдугаар бүлгийн пнонерүүд шувууны баярыг тохиолдуулан од багийн баатар зуудыг удирдан «Шувуухайн баяр» єүз- сэн сЗдэвт цуглаан хийв Цуглаанд бүл гийн дарга Маралмаа шувууны тухай сонирхолтой яриа хийж, пионер Баасан шав Энхтуяа, Эрдэнэбат, Найдансүрэн тай юм. Хар тодол, алтан хараацай зэрэг шувуу өдөрт өдий төдий шавьж устгадаг. Жэшээ вь: Хар тодол өдөрт 360 орчим шар даа түүдэг байхад Алтан хараацай нэг удаа нисэхдээ замдаа толиолдсол (3)2 шавьж барьж авгайхайдаа өгдөг байла, Түүнчлэн тазар орны чимэг болж, гоо сайхан дуугаа раа хүн амьтныг балсган хөвжөөлх сайзан шувууд ч бишгүй бий. Ийм дээрээс ч одоо ховордож буй хотон, хун, алган гургуул, улс ардын аж ахуйд онц ашиг тус хургэ- дэг сар, бэгбаатар, ууль, тошиуул зэрэг эюу вууг хамаа бус устгаж хороосыг улмар цаазалсан билээ, Хүүхэд та пар ж найз нартаа олон сайхан үүр тайж, ромжтой аятай газар байрлуулгхаас гад на мен шувууны ашиг тусын тухай сайн мэдэж бяцхан дүү нарта2 тайлбарлан өгөх асарч хамгаалах арга 2жлыг зааж (сургах зэрэг уламжлал болж кирсэн ажлаа урдаас бэдтгэлтэй сайн зохиогоорой! Ашиг тустай- жигүүртэн шувуудын үүрийг эвдэж, өнд- гийг хагалаж бусниулахгүй хайрлан хам- гаалж яваарай! Энэ бол пионер сурагч та бүхний эрхэмлэж явах үүрэг, бие лүүлэх ажил юм шүү! дагаж Ө.гоашэллажалүлэгл гхэмл лниналэлалл лол нвльлехиал нар шувууны ашиг тус, орон байр, за рим хор хүргэдэг шувууны тухайн, шу вууны баяр тохиолдуулж Богд уул, Туул голын бургасанд тавихаар бэлтга сэн үүрүүдээ тайлбарлан ярив. Мөн пионерүүд, баатарчууд шувууны тухай дуулж, шүлэглэж оньсого тааж, багт наадам тоглов. Цуглааныг нийслэ лийн 1,2, дугаар ангийн багш нар сод нирхов. МИЖИДДОРЖ (Пионерийн ахлах удирдагч) Огторгуй өөд пуужин хөөрлөө. Нэг биш өчнөө рэг хөөрлөө. Тэд цөм Улаанбаатар хотын ҮҮүххийн ШоЛохэлилхэрхэгэ хөөрөв. Нийслэлийн олон зуун хөдөлмөрчид огторгуй өөд ширтэн со- нирхож байв. Пуужин бүхэн пионер сурагчдын оюун ухаан ур чад- лаар хийгджээ. Дөрөвдүгээр сарын 10-ны өдөр 4Залгамжлагч» ний- гэмлэгийн тамирчид огторгуйн нислэгийн таван жилийн ойд зориулан пуужингийн загвар нисгэх тэмцээн хийлээ. Энэ тэмцэнд тавь гаруй тамирчдын бүрэлдэхүүнтэй арван гурван баг оролцлоо. Хүүхэ, пуужингийнхээ загварыг чамбай сайхан хийжээ. Сайны АЕЧанс маг, чуулыг шалгаруулан дүгнэхэд багшийн сургуулийн Доржренчин ах- лагчтай баг 430 оноогоор түрүүлж, хорьдугаар сургуулийн Жигддорж ахлагчтай баг 387 оноогоор хоёрдугаар байранд орж, хоёрдугаар сур куулийн Раднаабазар ахлагчтай баг 8328 оноо авч удаах байр эзэллээ. Тамирчдын нэг бүрчилсэн тэмцээнд багшийн сургуулийн оюутан Ханд маа, хоёрдугаар сургуулийн Нарандэлгэр, хорьдугаар сургуулийн Доржсүрэн нар эхний гурван байр эзлэв. Түмнээс Түрүүлсэн гурван өхидод пуужин сонирхогч хүмүүс алга ташин баяр талархал хүргэлээ, ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн МЛО жилийн сурагч Д. Нарандэлгэр: Н. Доржийн авсан гэрэл зураг | : | ! | ! ! | ! Саналлан гаввал аялал ал ил" чин! инж аны л ч КМШМУНИЗМЫН ТӨРЛИЙГ БАДРУУЛСАН ИХ ХУРАЛ Моснвагийн Кремлийн нх хурлын ордны танхимд 1966 оны 3 дугаар сарын 29-нөөс 4 хялар сарын 8 эл хуралдсан ЗХ Н-ын ХХЇїїих хурал, номмуниз- мын яруу сайхан гэрлийг улам хурц бадруулсан түүхт хурал болж өнгөрлөө, бөмбөрцгийн элгэнд мөнх бамбар болж гэрэлтсэн Зөв. леөлт Холбоот Улсын нийслэлийн зүг, тив бүрийн сайн санаат хү- мүүс нүд ширтэн харж, тэндээс цуурнатсан коммунистуудын дууг чих тавин чагнаж, ЗХУКН-ын ХХШ их хурлын дайчин цогт амьсгаагаар зориг дүүрэн амьсгал лаа, ЗХУНН-ын ХХИГих зориулан сарны анхны хиймэл дагуул «Луна-10» автомат Стан- цыг ЗХУ хөөргөсөн тухай сайхан мэдээг даян дэлхийн хөдөлмөрчид их хурлын мэдээтэй хослон сонсч, баяр талархал хүргэлээ, Их хурал «ЗХУНН-ын Төв ХОо- рооны ажлын тухай» Л.И. Вреж невийн тавьсан тайлан илтгэлийг сонсч хэлэлцэв. Тус хуралд их хурлын төлөө- лөгчдөөс гадна ах дүү номмунист ажилчны намын олон арван 16- лөөлөгч баяр хүргэж үг хэлсний дотор МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ю. Цэдэнбал үг хэллээ. Нөхөр Ю. Цэдэнбал хэлсэн үгэндээ. «БНМАУ-ын коммувнис- туул, хөдөлмөрчид өөрийн хам- гийн үнэнч найдвартай анд найз, төрсөн ах эгчээ гэж үздэг зөвлөл- тийн коммунистууд, Зөвлөлтийн бүх хүн ард, Лениний алдарт нам- тай өөрийн санаа бодол, хүсэл эр- мэлзлэл, зориг үйлсээрээ ямагт хамт байдаг..цаашид ч хамт дав- ших болно» гэж тэмдэглэв. хуралд Их хуралд тавьсан «ЗСБИХУ- ын улс ардын аж ахуйг 1966- 1970 онд хөгжүүлэх таван жхи- лийн төлөвлөгөөний талаар ЗХУН Н-ын ХХПЇ их хурлаас өгөх удимдамжийн тухай» А.Н. Носы- гины илтгэлд тэмдэглэхдээ, 3СБН ХУ-ын эдийн засгийг ойрын таван жилд хөгжүүлэх энэхүү прог- раммд «Зөвлөлтийн ард түмний үндсэн эрх ашгийг шлэрхийлэгч манай намын бодлого, ЗХУКН-ын программд заасан Фёсоор-3СБНХ У-д коммунизмын байгуулалтыг цаашид өрнүүлэх бодлогын үчд- сэн агуулга тусч байгаа юм» гэ- жээ. ЗХУНН-ын ХХЇИ их хурал, Төв Хорооны тайлан илтгэлд гар- гах тогтоол, 3СБНХУ-ын улс ар- дын аж ахуйг 1966-1970 онд хөг- жүүлэх таван жилийн төлөвлөгөө- ний удирдамжийн төслийн тухай тогтоол гаргаж, «Вьетнамд үйл- дэж буй АНУ-ын түрэмгийлэлийн талаар ЗХУКН-ын ХХШ их хур- лаас гаргах мэдэгдлийн төс- лийг» санан нэгтэй сайшаалаа. .. 4 дүгээр сарын- 8-нд ЗХУНН- ын Төв Хорооны анхдугаар бүгд хурал болж, намын төв байгуул- лагыг сонгов, ЗХУНН-ын Төв Хорооны улс төрийн товчоог жинхэнэ гишүүн 11, орлогч гишүүн 8 хүний бүрэл- дэхүүнтэй байгуулж, ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бич- гийн даргаар Л. И. Брежневийг сонгов, ЗХУКН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга нарт 11 хүнийг сонгож, Намын Төв Хороо- ны дэргэдэх Намын Хянан Шал- гах Хорооны даргаар А.Я. Пель- шег батлав. ЗХУКН-ын ХХШ их хурал 1966 оны 4 дүгээр сарын 8-нд Москвагийн цагаар 12 цаг 45 мн- нутад ажлаа дуусгав. Коммунизмын гэрэл гэгээг даян дэлхийд бадруулсан ЗХУКН-ын ХХЇШ их хурал орчин үеийн-хам- гийн том, хамгийн түүхт үйл ЯвВ- дал болж, түүхнээ гэрэлтэн үл- дэв. 3 7 аж, ЛтВгаань ЛБ” ГҮЛБВ ГЕЛБВА7 ЛЧЛЕЕЛЬ/ ЕЖЛА ГЧИБЛА ЛҮН. ЦГЕВА. ГЕН ЛЧАЛБАА. ЧЛВБА ЧИ ЛОЛИНА./ БНА. ГҮЖЕНА Л ЧИННЬ./ Ганнь, Лллвь/ яалниАл. РРУЛЭрЖЖСЛ ДЬЭ” ММ ,...Өлл.. Млс..Лалэайлжний СИА ЛИЛНЬ. “ЛА “ҮТЭА, СоасА уттлпАСННТА.. 43 Өгтөргүйн нясогчдийн өвөрт | у. Зөвлөлтийн хөөргөсөн сарны анхны кий- мэл дагуул «Луна-10» сарны орчмын той рог замд орж, эх орондоо аугаа их Леня- ний намын ХХШ их хурал хуралдсан өдрүү дэд алс тэртээгээс коммунист намын дуу- лал эгшиглүүлэн баяр хүргэсэн юм, Энэ бол Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан, тех никийн эрдэмтэн мэргэд, үйлдвэрлэлийн ажилтан, ажилчид, инженер, техникчдээс ЇЇ Шинэ -2у) шллниүн ЁГ.ТОРГУЙН ЕӨМИС.:ЭГЧЛИЙН Ц| ЗӨВЛӨЛТ манлайлж байна Леннний намын нх хурал, түүхэнд анх удаа Зөвлөлтийн иргэн Ю. А. Гагарны огторгуйн уудамд аялсны 5 жилийн ойд барьсан бэлэг юм. Хүүхдүүдээ. Ю. А. Гагарин 196! оны дө рөвдүгээр сарын 12-т огторгуйн уудамд аялсныг та нар мэднэ шүү дээ. Түүнээс хойш тавхан жил өнгөрсөн б0- ловч зөвлөлтийн хүн огторгуйн уудмыг шинжлэн судлах үйл хэрэгтээ шинэ шинэ “ялалт хийлээ. Ю, А. Гагарин, Г. С. Титов нарын нислэгийн дараа Зөвлөлтийн эрдэм- тэн инженер, техникчид огторгуйн уудамд анх удаа хамтын нислэг хийх бэлтгэл хан- гаж түүнийг А.Г,Николаев, П. Р. Попович нар 1962 оны наймдугаар сард хэрэгжүүл сэн билээ, Түры дараа 1963 оны зурга дугаар сард Зөвлөлтийн ард түмний ал- дарт охин Валентина Терешкова анх удаа огторгуйн уудамд гурав хоног, мөн 8.Ф Быковский таз хоногийн аялал хийсэн юм. Энэ бүхэн нь шинжлэх ухаанд гайхамшиг тай хувь нэмэр оруулсан юм. . Үүнийхээ дараа олон суудалт огторгуйн хөлөг нисэх бэлтгэл хийж гүйцээд огтор- өс» сэн Шамдах цаг боллоо АНГИ ДЭВШНХ, төгсөх 24) ДҮГЭЭР СУРГУУЛИЙН 5 ДУГААР АНГИЙН СУРАГЧИД ГАЗАР ЗҮЙН ХИЧЭЭЛЭЭР ДАДЛАГЫН АЖИЛ ХИЙЖ БАЙ НА. Д.ДҮВЧИНДОРЖИЙН АВ САН ГЭРЭЛ ЗУРАГ. Өлөө гуйн нисэгч В. М. Комаров, техникийн ухаа ны эрдэмтэн, инженер, К. дэрсохтяслын нх эмч Б.Б. Егоров нарын | хамт сууса «Восход» хөлгийг дэлхийд анх удаа 1964 оны аравдугаар сарын 12-нд нисгэсэн Час Түүнэзс хойш таван сарын дараа дон оны гуравдугаар сарын 18-нд «Восход-2» хөлөг нисгэж, түүнийг зөвлөлтийн иргэн П.И.Беляев, А. Леонов нар жолоодон, дэл хийг хоёр дахь удаа тойрох үедээ А. Лео нов цагт 28 км-ийн хурдтай явсан хөлгийн хээ бүхээгнээс 5 метрийн зайтай холдож 20 минут огторгуйн уудамд анх удаа ЧӨ лөөтэй хөвсөн бөгөөд тус хөлөг гар жолоод логоор газарт зөөлөн бууж нислэгийн үеэр хийх шинжилгээ, туршилтынхаа программыг бүрэн төгс биелүүлсэн билээ. Зөвлөлт Холбоот Улс огторгуйн уудмыг эзэмших их хэрэгт үлэмж анхаарч, дэлхийн тойрогт «Космос-» төрлийн 112 хиймэл да- гуул, хөөргөснөөс гадна «Молния-1», «Электрон», «Палет-Їэ, «Палет-2»э, «Прог- тон-2» гэдэг хиймэл дагуулууд хөөргөсөн бөгөөд «Прогтон-2» хүндээрээ 12 мянга 200 кг юм . гаригийн зүг 1965 оны арван Мөн сугар -2», «Венера-3» гэлөг ээр сард «Венера рх» лүд ныг хөөргөснөөс «Венера-3» 1966 авдугаар сарын нэгэнд сугар га- зих- ЗСБНХУ-ын сүлд, хнур хүргэсэн би- лээ, Энэчлэн сарны гадаргуйг шинжлэн суд лахад Зөвлөлт улс гайхамшигт амжилт олж байна. Зөвлөлтийн «Луна-Ї» автомат станц 1959 оны нэгдүгээр сарын 2-нд түүхэнд аах удаа дэлхийн таталтаас тасарсан сарны о ролцоо өнгөрч «Луна-2» сарны зүүн хойт хэсэгт Зөвлөлтийн хиурыг хүргэсэн юм. Мөн 1959 оны аравдугаар сард «Луна-3» автомат станц сарны ар талын гэрэл зур- гийг авсан бол 1965 оны долдугаар сард га риг хоорондын «Зонд-З» автомат станц ни сэх замдаа сарны дэлхийд Ын цангааг Й й илээ. нод хэсгийн зургийг авсан - 1966 оны хоёрдугаар сарын 9-нд заран тийн «Луна-9» автомат станц М2Лр Дд ах удаа сарны гадаргуу дээр зөөлөн ! шан саяхан «Космос-114» гэдэг дэлхийн хайс мэл дагуул хөөргөснийг хүүхдүүд та Н р андахгүй байх аа! боот улс Энэ бүхнээс үзэхэд Зөвлөлт Хол огторгуйн уудмыг эзэмших хэрэгт хичнээн гавьяат үйлс бүтээж байгаа нь тодорхой БОХ С. Чулуунцэрэн Миний уугуул ну- таг “Сэлэнгэ аймаг, Ерөө голын сав га зар. Тэнд миний хүү эд ахуйн,гэнэн бал чир цаг, идэрийн цог шийдэж ажилчин болоогүй. Учир нь над ихээ ажилд орсон даруйдаа би хэн бэрхшээл тохиолдсон. Адаглаад ажиллах байр халуудаж, амьсгалахад Мэргэжлээ зөв сонгож эх орны хоо хэрэгтэй газар руу “ той залуу зандан ШАЛГАЛТ ОЙРТОЖ БАЙГАА гасны минь мөр үлд гөлөж вэ: ОДОО ҮЕД ПИОНЕР СУРАГЧ сэн билээ. Би энд 3 3 БҮР ХИЧЭЭЛ СУРЛАГАДАА ЭЭД ОРЧ Ооонын ө : д ө ЧАРМАЙН АЖИЛЛАХ ЦАГ ад, эн -- шины ард зогсоод, - 2 БОЛДОЧО. 30 жил болж байна. м анаи сонины 6 ага х У Р ал ЗУРАГ ДЭЭР: НИЙСЛЭЛИЙН Ажилчин болохоор Ф Өө Ажилчин болох сайхан бөгчимдэж байлаа. Гарья гэж бо үнэртэж, усан шалбаагтай хутгал- довч нэрээ бод гэж сэтгэл шивнэ- дана. Энэ бүхэнд хөдөө хээрийн дэгсэн Бас унгас ноосны зунгаг цэнгэг агаарт тэнүүн тэнгэрээр оо өо-оэх» осоо-»с-оо сс» э-ф амьсгалж явсан малчин миний сэт- гэл яахан амгалан байх вэ, Ийм үед. нэгэн удаа сэрүүхэн салхи амьсгалах гэдэг «мянган лангаас үнэтэй санагддаг байна. Гэвч эсгий нухаж, нягтруулан буй аврага ма шин огтхон Чч тайлагдаагүй онь сого минь байсан. Тэр оньсогыг тайлж морь шигээ эзэгнэх чин хү сэл намайг тогтоож байв. --Зүгээр, Дашаа! Удахгүй дас Тэвчээр, халамж, МЭДЛЭГ на. Учир нь олдохгүй утасны ороо цолдоог гаргана гэсэн багш нарын үг сэтгэлд жигүүр болов. Үнэхээр сурья гэвэл суухаасаа. судлая гэ- вэл багаасаа гэдэг үнэн үг байдаг. Хэрэв над тэвчээр дутсан бол, зорь- сондоо хүрэх итгэл байгаагүйсэн бол, хань нөхөд, багш (Зөвлөлтийн мэргэжилтэн Мусин, Грачев, ма- шинч Мягмаржав нарыгаа хэлж байна) нарын минь халуун туслал цаа халамж байгаагүйсэн бол би өнөөдөр ажилчин ангийн ариун эг нээний «цэрэг» байгаа ч уу? үгүйч уу.. «Молоток» (алх) машинаа «ДУГУЙ ШИРЭЭНИЙ ЯРИА» Сонины бага хурал нээгдээд явагдаж буй нь бидний сэтгэлийн утсыг зүй ёсоор хөндлөө, Өөрийн гэр болсон суу- даг байрандаа бнд эвтэй нөхөрсөг, цэ- вэрч нямбай байж хамтран хичээлээ давтаж, тоглож, нааддаг нэгэн өнөр гэр бүлийнхэн билээ, Байрандаа байдаг том дугуй ширээг тойрч сууцгаагаад орой болгон шахам сонин сайхан зүйл ярилц даг. Түүнийгээ «дугуй ширээний ярна» гэж нэрлэдэг. Ойрмогхоны «дугуй Шши- рээний яриагаар» дандаа мэргэжлийн тухай санал боллоо харилцан ярилцдаг боллоо. --За Ширчээн, чи юу болох вэ? гэж адфусанд-Одон орны эрдэмтэн болж, ог- торгуйд аялах оньсон хөлгийг бОү«хэогцэ- нээ-Зүйтэй зүйтэй манай эриний хүн бү хэн од гаригийн зүг тэмүүлж, саатан зочилж, сайхан орд харшаа босгож, шин нэ шинэ нээлт гаргах болно гэж Мөнх- туул хэлээд-би зохиолч болоод «шинэ ертөнцын амьдралаас» сэдэвлэж роман тууж бичнэ гэсэнд Янжинсүрэн их л ба хархан-би багш болно. Гэхдээ алдартай тамирчин болж дэлхийн рекорд тогтоо- но. Найзуудаа! Багш-тамирчин болж болно биз дээ? гэсэнд улуунбаатар залган авч-Мнчурин шиг цэцэрлэгч бол- но. Манай говь нутгийг ойжуулах яв- дал бидний өмнө тулгарч байна гэж их д тайлбарлангуй хэлтэд бяцхан Ван- чиг-тэгвэл би барилгын инженер болоод хүн ардынхаа хэрэгцээнд зориулан олон арван давхар барилга барина. Гэхдээ бидний хүсэл мөрөөдөл зөвхөн санаа- гаар бүтээхгүй нь мэдээж. Иймээс хү- сэл бодлоо биелүүлэхийн тул эрдэм хи- чээлдээ онцсайн сурах л чухал шүү гэ- сэнд Ь --Мань эр ч биеэр бага боловч жин- тэй үг хэлдэг юм шүү! гэж нэг нь то- хуурахсанд бусад нь: ! --БВид хүслээ биелүүлье л гэвэл су- рах л хэрэгтэй гэж нэгэн зэрэг хэлц- гээв, Бидний «дугуй ширээний ярна» үргэлжилсээр байна. Г. Даваасүрэн (Говь-алтай аймгийн 10 жилийн сургуулийн 10-в ангийн су рагч). мэддэг боллоо Ажилдаа Анд нөхөд өдөр хоногоор олшир” лоо. Тэгээд л үйлдвэрт орохоор л бие хөнгөрч сэтгэл тэнийн гарлаа, Тэгээд үйлдвэрийн хаалгаар үе- рийн ус шиг цуврах ажилчин олны дунд. орж, нар маань гарсан юм. Ер нь ажилчин хүний хөлсний ду: сал шингээгүй, гарын үзүүр хүрээ гүй юу байна вэ? гэвэл юу ч байх” гүн гэж хэн бүхэн хэлнэ. Тэгэхээр би ажилчин болох сайхан гэж хүү- хэд та нарт хэлэх гэсэн юм. Харин зарим хүүхэд ажилчин болох амархан юм байхгүй мэт санаж, «Сургуулиасаа гарна. Ажилд орно» гэж ярьж байхыг би сонссон. Эдэнд зориулж би «Цаг өөр бол- жээ» л гэмээр байна. Одоо манай үнлдвэрт залуус олон ирж байна. Олон “ажиллаж байна. Шинээр ирэгсэд, арав буюу үгүйдээ долду гаар анги төгсөөд ирж | байна. Эд ажиллахын зэрэгцээ ах эгч на- раа дууриагаад бас сурч байна. Удахгүй цөм дээд. мэргэжилтэй ажилчин болох сайхан ирээдүй эдэнд байна. Тэгэхээр эрдмийг хи- чээн суралцаж байж л жинхэнэ ажилчин бол гэж зөвлөе. Харин ажилчин болсон хойноо асууж, лав ламаар зүйл гараад ахаасаа асуу- вал ах нь чадах ядахын хирээр туслахыг хичээнэ, БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар АХК-ын эсгий-эсгий гутлын үйлдвэ- рийн «Молоток» нндүү машин ба- ригч “Д, Даш “Сурагчдын, авьяас билгийг тодруулан мэргэжлээ зөв сон- гоход нь туслах хэрэгтэй (МХЗЭ-ийн Төв Хорооны УИ бүгд “Хурлын тогтоолоос) дадлаа. .- шиг . Хөөрхөн төл торинж байня. Цас ханзарч газрын өнгө бараан таж байна. Тэртээ холын уулс хөх цэнхэр униар дунд сүүмийн сүү мийн харагдана. Амьтан.хүний хөл хөдөлгөөн удаарч тайван болоод орон дэлхий налайж байна. Хаа л бол хаа хаврын урь оржээ. Хаврын рь орсныг зарлан хөхөөн дуутай зүйрлэм төлийн дуу хангинаж байна. Тэр дуутай хослон хүүхэд багачуу дын цангинасан дуу сонсдоно Бид сонссон бүхнээ сониноороо дамжуу лая. Бид Дорноговийн Замын-үүдийн бага сургуулийн багш Д. Сэлнэн, Ар хангайн Тариатын 83 дугаар бага сургуулийн сурагч Н. Галбаасамбуу Б. Нямсүрэн, Хэнтийн төвийн бага Ти дэлийлииййлиий ө С ойбалсан хотын төвийн 10 жилийн 5,(9 дугаар ангийн сурагчид «Хэрлэн» цаг уурын станц байгуулаад, аймгийн ус цаг уурын товчоотой хамтран ажил лаж байна. Сурагчийн үзгээр ЙХ БАЯРЛАЖ БАЙНА сургуулийн эрхлэгч Цэвэгдорж, Баян өлгийн Цэцэгтийн бага сургуулийн багш С.Кабдыл, Цэнгэл сумын 2 дугаар бага сургуулийн багш З. Ча меш, Дорнотын Баян-уулын дунд сургуулийн багш Баваасан нарын ярнаг сонслоо. Тэд ганц ч төлийн гарзгүй бол ганцаас газар дүүрнэ гээд төл болго ныг мал болгохын төлөө хүүхэд бүр хүч гарган чадах ядахын хирээр гар бие оролцож байгаа тухай ярьж байна. Баян-өлгийн Цэнгэлийн сурагчид ясны гурил 100 нг, хаг түүх дэгээ 25 ширхэгийг бэлтгэсэн байхад Хэн тийн төвийн бага сургуулийнхан бээлий 140 хосыг нэгдэлчин олондоо бэлэглэсэн байна. Би зөвхөн зургаан хүний яриагаар” зургаахан сургуу лийн төлд туслах ажлын дүнг сонир хон сонслоо. Тэгэхэд тэд төлийн нэм нээ 600, угж 210, элгэвч 5834 уут 107, хүчит тэжээл 163 кг, лаа 508 шүдэнз 560, дэнлүү 21 ширхгийг хуримтлуулан малчдад гарын үнэ тэй цэнтэй сайхан бэлэг болгожээ. «Эдний бэлэг зудынгачиг зуурдын үхлээс ч болов төлийг аварч төлийг төлжүүлж түмэн сүрэгийн тоо нэмж байна» гэж аав ээж, ах эгч ажилч хичээнгүй ард олны ярьж байхыг сонссоноо та нартаа баяр болгон дуулгая Ө гасаланаллахых. уулнаа атлаа. слннь, Чили 7 ШИЛНА...алнна, / ЧИН. /ҮЛЛНБА./ ,ЕЛНА ГЧИННА / ЧИНШЬ. ИЕЛЕВ, ЛЕНА "ВИВА. НОЙРОНД | СӨРГГ, НОМОНД МЭРГЭН ГУРАВ Энд өгүүлэгдэх гурван хүүхэд орой унтахын урд уран зохиолын ном тухай бал: «Ой дахь утаа», «Үлмэдэх наран хотод очсон нь», «Хүрэн морь», «Уулын үер», «Хавар, намар» зэрэг тууж роман уншиж, тусгай тэмдэглэл хөтөлнө. За рим номынхоо утгыг анги болон, байрныхаа хүүхдэд ярьж өгөхийн тул бэлтгэл хийдэг билээ. Найз нөхөд нь ч өдөр бур хичээл тарсаны маргах дуртай ажээ. Өглөө энэ эднээс сонин номын (ц дараа 1-2 цаг зарцуулдаг заншилтай бөгөөд номоор гурав, орох хичээлээ уншиж бататгал хийдэг. адал явдал чагнахаар Дараа нь хичээлд орох нэг цагийн өмнө нөхөдтэйгээ харилцан ярилцаж, мэ- дэхгүй зүйлд нь тусалдаг. Ингэж хувийн төлөвлөгөөг нарийн хөтлөн, цагийн ху- виар хатуу баримталдаг. Галбадрах, Совд, Ишдорж гурвыг сургуулийнхан нь «Номонд мэргэн, нойронд сэргэг суралцдаг бөгөөд Ишдорж байна. Ишдорж, бүр сургуульд орохын гурав» гэж нэрлэдэг. Хоёр нь 4 дүгээр ангид 2 дугаар ангид сурдаг сурлагатангууд юм. Тэд, 80-50 ном уншиж ажээ. Гуравуулаа онЧ сайн «Д. Нацагдорж» тэмдэгтэн болсон урд 7 настайдаа 10 гаруй ном уншчих- сан гойд авьяаслаг хүүхэд юм. Тэд «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ой, Залгамжлагч П чуулган угтаж сурлагаар хоцорсон 10 гаруй хүүхдийг даан авч сурлагад нь туслаж байгаагаас гадна 10-30 ном унших төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Энэ гурав Говь-алтай аймгийн Эрдэнэ сумын бага сургуульд суралцдаг. ї | Пионер | Хүзүүнд мннь улаан бүч на ! мирлаа х: Хүүхэд нас мннь бас нэг , су шат алхлаа | 5 Хүний үр болсон би чинь | - одоо : : 20л Хүслэн болсон пионерт Ж 13 элслээ | зай БаХВАГ ДЭЭР: «Хэрлэн» даг уурын 3 Энгэрт мннь пионерийн тэм | : иглагч 6 дугаар ангийн сурагч Алтан 85 тУЛцЛЭЛЛанын : цэцэг, Боря нар тавьсан бөмбөглөгөө 5, шиХЭЛЛ 1 дурандаж байна. 2 Эргэх нас минь бас нэг шат Ї | | Гэрэл зургийг сурагч Д. БАЗАРЖАВ Хотын хөдөлгөөний аюулгүйн 2) сарын ажилд Р. БАТ-ОЧИР Сурагчийн үзгээрй-г-гггггтээСурагчийн үзгээр боллоо алхлаа Эцэг эхийн үр болсон би чинь одоо Эх орныхоо пионерийн эг нээнд орлоо. Еслож байгаад би тангараг өргөлөс Естой баярын нулмис унага лаа Ц. ДАВААДОРЖ (Архан гай, 4 дүгээр ангийн сурагч) Хотын хөдөлгөөнийг санаж явцгаа! Хүүхдүүд ээ! Та нар гудамж замаар явахдаа хөдөлгөөний зохи куулалт болон гэрэл дохионы заалтыг нэг бүрчилэн нягт ням бай биелүүлж байвал зохино. Хө- дөлгөөнийг ногоон, шар, улаан гурван өнгийн гэрлэн дохиогоор зохицуулдаг бөгөөд зохицуулаг чийн мөр тал нь ногоон гэрлийн ар өвөр тал нь улаан гэрлийн дохиотой адил утга чанартай юм. Явах чигт өмнөөс чинь улаан гэ- рэл асаж байвал машин замд орохгүйгээр зогсож, дараах шар гэрлийн асаж анхааруулснаар хөндлөнгийн хөдөлгөөнийг Хянан. ногоон гэрэл асаж зөвшөөрөл олдсоноор гарцаар явж гарч бай! Хөдөлгөөн зохицуулдаг гэрэл дохиогүй замыг огтолж гарахдаа эхлээд өөрийяхөө зүүн гар талаар ирэх хөдөлгөөнийг ажиглаад, ма- шин хөсөг ирж яваагүй бол явж замын голд очоод баруун гар та- гудамжаар бол замын талыг барьж хөдөлгөөний явах бөгөөд энэ нь урдаасаа ирэх ХӨДӨЛГӨӨНиИйЙГ явахад тохиромжтой байдаг. Улаанбаатар хотын намын хорооноос урьдчилан сэргийлэх, явган хүний замын хотод авто машины зөрчлөөс хөдөлгөөнийг журамлан зохи цуулах 2 сарын ажил зохиож байна. Үүнтэй холбогдуулан улсын авто зүйлийг дор нийтлэв. -. гарч байвал зохино. Гэхдээ замыг хөндлөн эгц явж гарахыг болгож шины замын дагуу явахдаа вал явган хүнд зориулсан тусгай замаар баруун талыг дагаж явах нь зөв шүү. журам Ма- заа- занших хэрэгтэй. хүний замгүй зүүн гар эсрэг -- Хэрэв явган харж зохицуулж даа бүрэн ордог хаалгаар журам баримтлан орж, буух хаалгаар нь болгоомж- той бууж бай. соны дараа гүй тал буух буюу сууж байх хэрэгтэй. Авто хөсгийн хөдөлгөөнтэй гудамж зам, талбай дээр цана, чарга, бөмбөг зэрэг янз тоглоомоор тоглох, машины ур- дуур гүйх, машины замаар дугуй техникийн хэлтсийн шалган байцаах газрын ажилтан Н. Доржийн бичсэн 2 од 1 ө ө лаас авто хөсөг ирж байгаа эсэ Хүүхдүүд ээ! Та нар Автобус хийг анхаарч авто хөсөг ойртож хүлээхдээ тусгайлан гаргасан ирээгүй буюу байхгүй бол гарч автобус ” хүлээх талбайд эмх болно. . : журамтай эрэмбэ дараалал ба- Гарцаар гарахдаа тэвдэж гүйхгүй. РНМтлан зогсож хүлээгээд, суух зогссон хойно нь Задгай машинд бол бүрэн зогс машины хөдөлгөөн (баруун тал) уруу нь тэшүүр бүрийн Урлагтай Говь-алтай аймгийн 10 жилийн сургуулийн «Од» Өнөр, хөг- товини чуулгын бүжигчин жимчин Хорол, дуучин Хорол хөгжимчин Норовсамбуу сурагч Гун-аажав нар ЗХУКН-ын ХХШ их хурал угтаж Тонхил, Төгрөг, Шарга сумдад. явж 840-өөд хүнд урлагтай ухуулга хийж олны хайр талархал хү- лээв. ЗУРАГ ДЭЭР: Урлагтай ухуулгынхны хамгийн бяцхан авьяастай Норовсамбуу, зан хөгжмөөр тоглож байна. Д. Цэдэндамбын зураг авсан гэрэл бФурагчийн үзгээр Хавар ирлээ | Улирлын сайхан хавар Ирлээ гэсэн үг чннь Улсын шалгалтын чимээ Дуулдлаа гэсэн үтээ! Улсын шалгалтын чимээ Дуулдлаа гэсэн үг чинь Уйгагүй уншиж давтах Боллоо гэсэн үг ээ! А. ЛХАГВА-ОЧИР., Нийслэ лийн 5 дугаар сургуулийн су рагч ФевлсХ. нинь184ХЭ -- тай, явганаар ганц нэгээрээ буюу олноороо зэрэгцэн явах машинаас зүүгдэж чирэгдэж явах, машины гишгүүр дээр буюу тэвш до тор зогсож явах, жолоочийн анхаарал сарниулж | үймүү - лэх зэрэг нь хөдөлгөөнийг оёод эндэлд оруулж болох туя дүр- мээр хориглосон эдгээр үйлийг цаг үргэлж анхааран санаж явах хэрэгтэй. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн уралдаанд ирсэн өгүүллэгүүд Тэнэн томоогүй,Сбалчир ахуй цагт юмсан. Ахын бууг нэгэн өдөр үүрэх эрх олдлоо. Үеийн хоёр хүү ан хайж Тэрх цагаан нуурыг захлан явав. Нууран дунд дураараа сэлэх хун, галуудаас өөр ан харагдсангүй ээ, Гэвч их нуурын тэхий дунд сэлэх энэ. амьтанд хүн ойртох байтугай сум ойртож чадамгүй хол байлаа. Нуурыг тойрон явахуйд нэгэн зүл гэн дээр ганц хун ганганан зогсож байгаа харагдав. Тэр рүү мяраалаа. Мөлхлөө.Хун шувуу дайсныг үл ан- зааран уянгат дуугаа аяланхан суу- на. Зуугаад метр ойртож хунгийн бөмбөгөр цагаан товчлуур дээр овоо хараа нийлүүлэв. Сайн шагайж бууд лаа. Хун нэгэнтээ өидөс хийвч нис- САНАМСАРГҮЙ САНАМЖ ӨГҮҮЛЛЭГ Би, долдугаар ангид суралцаж байсан юм. Манай ангид Дондов гэж нэг сайн сурлагатай хүүхэд байж билээ, Гэтэл нэг өдөр химийн хи- чээлд сул дүн авчихлаа, Дондов тэр өдөр химийн хичээл хариулж байх- даа тун сандарч байх шиг байлаа. Тэ рээр Сандаг руу байн байн ха- раад л химийн томьёог ганц нэгээр бичсээр байгаад гүйцээчнхлээ. Тэг- тэл миний урд суудаг Сандаг хичээл Ї ллээ гэж багшид загнуулав. Ї толь гялалзуулаад байсан юм. "Дондов хичээлээ овоо дориун ярьсан авч багш сул дүн тавьчихлаа. Үгүй зэ мөн хачин юм даа. Завсарлагаа- наар Дондовтой уулзаж --Чи: ярьсан шүүдээ. . Яагаад багш сул түн тавьчихав? гэвэл -Найз нь томьёо бичиж сүй гэв. у чадаа- --За чи томьёог удаан л болохоос биш бичсэн шүү дээ. --Тэгсээн. Тэгэхдээ хуурамч бич сэн гэснээс өөр үг хэлсэнгүй. Харин сүүлд учрыг сонсвол Сандаг, томь- сэнгүй, Ойчсон ч үгүй, мөнхүү уян- галан дуугарсаар ял байлаа. Дахиад буудлаа. Нэгэнтээ шур- гаж ойчсоноо босож, агаарт хөөрөн ниссэнээ дахиад нөгөө л газраа буу- лаа. Бид хоёр дахиад буудлаа. Сум тусав бололтой. Гэвч ойчсон ч үгүй нис- сэн ч үгүй, дуугаа улам чанга улам уянгатайгаар дуулан их нуурын ус- наа хэдэнтээ сэлээд дахин нөгөө л газраа эргэж буулаа. Дахиад бууд- лаа. Дахиад буудлаа. Тэр ойчсон ч үгүй, явсан ч үгүй, ниссэн ч үгүй, єэлсэн ч үгүй. Бид хоёр ахаас авсан хэмжээт сумаа дууслаа. «Очоод чу- луугаар балбачихая» гэж шийдээд тэр лүү гүйв. Хун биднээс зугтан цаашаа хэдэнтээ дэгэн дэвэвч ХОЛ- дож эс явна. Бид хоёрыг ойртон очи ход тэр бид хоёр руу угтаж ирлээ, . нд айдас хүрч зогслоо. Буутай хоёр хүүгийн зүрх түгшин өчүүхэн хун шувуунаас яагаад айснаа мэд- сэнгүй. Гэвч оройны үс арзайж, бид ний урьдаас ирж яваа хун, цагаан арслан мэт харагдлаа. Тэгээд яг анх буудуулсан газраа ирээд мөн л гангананхан зогслоо. Хэ рэв тэндээ зогсоогүй бидэн рүү эрс- лэн ирсэн бол бид зугтах байсаан. Харин түүний зогсохоор нь зориг орж, чулуу барьж очлоо. Цохилоо. Архангай аймгийн сумын бага сургуулийн чин сурагчдын цуваа нэрэмжит «Төмөр ллыг 70 гаруй Аяллынхан 1 дүгээр бригадын Чу наг ахлагчтай үнээн дугаар бригадын суурь, 2,3 Балжин, Төмөр нарын хонь ямаан суурийн 14 өр- цагаан ӨД бутран тэр шархт шургаж ойчивч да кин босж ирээд л байлаа. Сүүлдээ бүр босох ч үгүй хөдлөх ч үгүй хэр- шүүрч автал хоёр далавчин Дот- дайсны өмнө царай даран бөлтөгнөж амь гуйн ангалзаж, басхүү хунгийн дуу дуулах гэж оролдлоо. Энэ х0ё- рыг хараад сэтгэл минь сэртхийн нүдний нулимс цийлэн ядуухан ан- чин хоёрт алагдсан хөөрхий хун ус, агаар алинд нь ч гэсэн сэлэх суманд үл гүйцэгдэх жигүүртэй мөртлөө яа- хин энд хоргодож рыг мэдлээ. Бид хоёр гэртээ царай муутайхан ирлээ. Ээж маань буу үүрч явлаа гэж загнаж байлаа. Гэвч би ээжийн- хээ урдаас хэдрэлсэнгүй, --Ээжээ би танд хайртай. Би та- ныг зовоож байхаа больё гэж хэлээд өөрийн мэдэлгүй уйллаа. Жамцын Шагдар хорлогдсоны уч- Є гамша гаалаа л чинэ. аанна, ахлан /Билнь ЦЛнна “шаал” ЛИ. гуттттнтгтгггггуггггггггггтгг0ф 40 жи- зөөлө- «Залгамжлагч» сэтгүүлийн лийн ой угтаж тус сэтгүүлийн лийн зарласан пионерийн тэргүүний танхим шалгаруулах болзлыг | Гоёвь-ал- тай аймгийн Баян-уул сумын 8 жилийн дунд сургууль хүлээн авч ажил болгож байна. Пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүд цуглаанаараа уг болзол ху- лээн авч яаж биелүүлэх, шинээр юу хийхээ төлөвлөн багш нарын зөвлөлгөө ний хуралд төлөвлөгөөгөө танилцуулан са нал зөвлөлгөөнийг нь авч ажилд оров. Багш, ажилчид, пионер сурагчдын хү 2Каргалант багш Г. 1Кигмиднамжил ахлагчтай тэшүүр- пионер су- ” рагчдын залгамжлагч П чуулганы морьтны» ая- км газар хийв. хийн 58 хүнд концерт тоглов. Бас МАХН-ын Төв Хорооны ҮШ бүгд хурлын материал Аймгийн АДХ- ын чуулганы шийдвэр «Биеийн тамир спорт бол хүүхдийн бие бялд рыг хөгжүүлнэ» гэсэн сэдвээр яриа таниулга хийлээ. Дараа нь роос нь хоёр дэгдээхэй үсрэн Э «Залгамжлагч». сэтгүүлийн 40 чээр пионерийн танхим барьж байгуу- лаад одоо «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ой угтаж улсын тэргүүний тай хим болохоор зорьж байна. Юуны өмнө бид пионерийнхээ танхимын дотоод тө- | хөөрөмж, тэнд байвал зохих бүх зүй- лийг хийсэн байхаас гадна танхимдаа, баатарчуудын болон тоглоомын булан байгуулж, пчонерийн танхимын ажлыг . чанартай тогтмол явуулахаар төлөвлөн ажиллаж байна. С. НАРАНХҮҮ (суршалжлагч хэс- гийн ахлагч сурагч) «ТӨМӨР МОРЬТНЫ» АЯЛАЛ малчдын хашаа хороог үзэж, бууц овоолж, үхрийн хэвтэр арилган малчдад туслав. Тамирчдын цуваа мөсөн дээр уран гулгалт хийж. малчдын талархал хүлээв. В. ПҮРЭВСҮРЭН (сурьзжлах хэсгийн гишүүн) үүнд давхардсан тоогоор 1000-аад тамирчин орол- цох юм. Эдгээрийн дунд спортын Мастер 11 орол- цоно. Үүний хамт хүүх- анхны дурэм нь зохиогд- соноос эхлэн үүслийг нь тооцоолдог тул одоо 103 дахь жилдээ хөгжиж ЯвВ- на. 1904 онд дэлхийн хөл бөмбөгийн холбоо байгуулагдсанаас хойш дэлхийн өнцөг булан бүрд улам ч хөгжиж орчин үед нэрд гарсан баг, тамир- чин олширч ирлээ. Дэл- хийн хөл бөмбөгийн авра га шалгаруулах тэмцээн 4 жилийн дараалалтай явагдаж ирсэн бөгөөд энэ жилийн шалгаруулал "түрүүлнэ гэж тэр цолыг өөртөө бүрмө- сөн үлдээх эрх олж авна. Гэтэл үүнтэй Англи, Зөв лөлтийн ширүүн өрбөл- дөгч багууд байгаа боло” хоор одоогоор Бразилийг бардан хэ- лэхэд хүнд байна. Дэл- хийн -алдартай хөл бөм- бөгчин Пеле, Бразилийн багт тоглодог. Пеле Бра- зилийн багийг 3 дахь удаагаа аврага болно гэ- дэгт эргэлзэхгүй байгаа- гаа мэдэгдсэн билээ. Хүүхдүүд та нар ЗХУ-ын бэ ХӨЛ БӨМБӨГ Хөл бөмбөгийн спор- тыг мэдэхгүй хүүхэд байхгүй бизээ. Энэ сперт тад 2 удаагийн аврага хөл бөмбөгийн багийн дэлхийд хамгийн өргөн Бразилийн баг энэ удаа хаалгач Л.Яшинг мэднэ дэлгэрсэн юм. Энэ спор- түрүүлж | Джюл- римийн шүү дээ. Энэ хүнийг-дэл тыг 1863 онд Англид алтан дагинан цом авбал хийн шигшээ багийн хаал гач гэдгийг дуулсан биз. Яшин, ЗХУ-ын багийг энэ оны аврага авна гэ- дэгт итгэж байна. Энэ жилийн аврага шалгаруулалтын эцсийн шийдвэрлэх тоглолт мон- гол ардын хувьсгалын 45 жилийн ойн өдөр болно. Тэрчлэн манай улсад хөл бөмбөгийн спорт сүүлийн жилүүдэд маш эрчимтэй хөгжиж ирлээ, Энэ жил Улаанбаатар, хот улсын аврага шалгаруулах тэм- цээн бүсчилэн явагдаж дийн аврага шалгаруулах тэмцээн болж, тэндээс шалгарсан 18-14 насны, 15-16 насны 17-18 нас ны болон түүнээс дээш насны 3 шигшээ баг баа гуулагдан хөл бөмбөгийн оройн сургуулиар хичээ- лэх болно. Хүүхдүүдээ! Сонпирхуу- лах хүрээгээрээ ч оролцох бүрэлдэхүүнээрээ ч өр» гөн олныг хамардаг энэ спортод дурлан сонирхож тэргүүний тамирчид болц гоо! Б. Банзрагч (БНМА У-ын хөл бөмбөгийн спор тын мастер) ФорР нь толиндоо гэрэлтүүлж өгсөн байжээ. Бид сүүлд нь «Уншиж дав- таагүй бол уран мэх яагаад Ч хэрэг болдоггүй юм байна» гэж ярилцаж билээ. Р. БАТМЖ АРГАЛ (Дундговь айм тийн 10 жилийн дунд сургуулийн 4!!! лаг! дугаар байшин 3 Дугаар давхар 824 |. Харнуцлагатай эрхдэгчийг | сурагч) 325 номерын өрөө утас 23005 цглнтаа Г А--27089 Сухааагрын шэрэршил улсын хэвлэлийн ношбинагад хэвлэв. “Инвденс--14140-- Е Өсвөрийн заару үеийг ахмад хувьс тйтаг лэг ОрӨН! БУХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НЛР. НЭГДЭГТҮН! галчдын Ж, ( 177877/2/ 29 22757:777777 001 ЗҮ: ЗЭЛБЭЛГЭН ТИЙН Бэвм мэгүи 2 ииржэар л МАХН-ын уйл: ХэРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН мж тө боллоо. 2 Вааш Ч. Пагвамав 2 « 3 Хоёр өдөрт Эмээ этэн /ЛХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.СухвААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПионНЕРИЙН сумын бага сургуулийн пионер сураг БАЙГУУЛААГЫН 4151: Зөвлөлийн (801:1:11) чад. МАХН-ын ХҮ их хурал, залгамж ов г Бид залгамжлагчид Төв аймгийн Алтанбулагийн 8 жи- лийн дунд сургуулийн 8-«б» ангийн пионерүүд МАХН-ынхаа 15 дугаар их хурал угтаж «Мөнхөд дуурсах баатаруудын алдар» сэдэвт цуглаан хийв. Цуглаанд эх орон, ард түмний хээ. жаргалант амьдралын төлөө алтан амиа зориулсан их жанжин Сүхбаатар, ахмад хувьсгалч Элдэв- | Ц Очир, Янсанжав, |Зоригт эмэгтэй Түвдэнгийн Бор, эрэлхэг пионер Лхагвасүрэн нарын мөнх дуурсах үйлсийн тухай сурагч Дашнанжид, Чанцалдулам, Бямбаа, Долгор, Дэм- бэрэл нарын тавьсан илтгэл амжилт- тай боллоо. Энэ ангийнхан,.булгийн- хээ цуглаанд зоруилж, уран бүтээлийн үзэсгэлэн гарган, Монгол орны гэр- лэн чимэглэлт газрын зураг хийсэн чь үзэгчдийн сонирхол татлаа. Циг- лаанд урилгаар оролцож өөрийн төр- сөн ах Янсанжавынхаа амьд ахуй | цагийн тухай сэтгэл хөдлөм ярьж 1 /Уаьлиалчиналахаган өгсөнд Ойн сувиллын сургуулийн захирал, ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан Сэр-Одын Аюушийг пио- нерийн 16 дугаар бүлгэмийн 1! дү- | гээр бүлгийн хүндэт пионер болгов. УЧИннА аны ГалгВА. ань ИЛЛЛАГ ГИЛБНЬ./ "олила ГЛЕЛЛР Л ГЭЛ. ГЕЛЛЛА ГТЕЛЛНА Л ЛНВЬ Ц ГҮллЛА/ ЧИЛБА?. Чоулна.! эвшар,ланааа” /алала. Шалгалтын цаана шалгалт Дахиад л шалгалт Амьдралын шалгалт Ажлын шалгалт Шалгалт бүхнийг давахад Шамдлага тэвчээр хэрэгтэй, Өө в! 5 дугаар сарын 20 Энэ өдөр шалгалт эхлэнэ Шалгалтанд яаж бэлтгэх вэ. Хичээлийн жилийн анхны өдрөөс шал галтанд бэлтгэх ажил эхэлдэг. Иймээс ангийн журнал дээр тавиулсан дүн бү- хэн шалгалтын дүн байдаг гэж ойлго- ход болно. Хаврын ,шалгалт бол сурагчдын сур- сан зүйлийг нэгтгэн дүгнэж өгдөгөөрөө онцлог юм Баатарчуудын хувьд хайрын цэгтгэн дүгнэдэг шалгалт байхгүй. Учир нь өдөр дутмын асуулт дүн бүхэн шалгалт гэд гийг анхаараарай. 4.5 6 дугаар ангийн пионерүүд тоо хэл бичгийн кичээлийг бичгээр шалгуулна 7,8 дугаар ангийн пионерүүд хэл бичиг, монголын газар зүй, уран. зохиол, алгебрь шалгуулна. Энэ шалгалтад бэлтгэхэд сурагчид юу хийх ёстой вэ? Юуны урьд шалгалтанд орохгүй хичээлд их анхаарал тавих ёс- той Зарим хүүхэд зөвхөн шалгалтанд орох л хичээлээ гээд шалгалтайд орохгүй хн чээлийг муу анхаардаг гэм гаргадаг.Энэ болохгүй. : лагч Н чуулган уггаж төлчдөд хоёр өдрийн цуваа зохион ажиллаж элгэвч 68 ширхэг нэмнээ 71 лаа 118 шүдэнз 165, угж 410 ширхэг, эрдэс тэжээл 10 нг-ийг тус тус цуглуулж малчдад өглөө. Энэ ажилд 2,3 дугаар бүлгийн пио- нерүүд, од сар “багийн баатарчууд бусад нөхдөөсөө.илүү чдэвхтэй орол- цов,. Одоо энэ сургуулийн пионер сураг- чид «Төл болгоныг мал болгоё» гэсэн сэдэвтэй 2 дахь цуваагаа гаргах гэж байна. Багш Манжийлаа - ” Төл бүрийн төлөө Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын бага сургуулийн пионерийн 15 дугаар бүлгэмийн пионерүүд «Төл бойжуу- лахад бидний нэмэр» гэсэн сэдэвт цуглаан хийж, өөрийн сургуулийн шеф 1 дүгээр бригадын хариуцлага- тан нарыг урин оролцуулж, пионерүү дийн.бэлтгэсэн зэлгэвч 163 ширхэг, лаа 21 нг, шүдэнз 25 толгой, мена- риалын тэжээл 17 нг, угж, угжны хөх хурганы уут зэргийг шилжүүлэв, Мөн Баттулга багш ахлагчтай хэсэг пи0- нер 15 км газар явган аялал хийж 1500 гаруй бог мал төллүүлж, Бал- жинням, Жанцан, Дондог нарын сууриар очиж, 3 хотын 10,000 гаруй: хавтгай дөрвөлжин метр талбай бүхий малчны хот хашааны орчмын чулуу түүж цэвэрлэн, тэг татаж концерт тоглосон бана. Пара усБаБы учБА ЛҮН БЕБА.. на ЛВББГНБЕБАГ Ц ЧЕНАЛЧБРНЬ ҮЕНАЬ НАЧНЫ ЛАА ЧАН ЛЧЛБЫГ ТН. ЯВАГ ИВБЬГ ЛННЫ. АЛНА ЛИНЫ ЗЛНАЫ тань Лин ЧИН Н. Намсрай Шалгалтанд орохгүй хичээлд идэнх- тэй оролцож сайн дүн авч байх явдал шалгалтаа сайн өгч буй хэрэг гэдгийг ан хаарч байгаарай Бас зарим хүүхэд журиал дээр л сайн дүн тавигдчихвал болох нь тэр гээд нэг хэсэг“тэр хичээлийг анхаарахгүй идэвх муутай оролцдог явдал гаргадаг. Баг- шийн зааж буй хичээлд жигд сайн анхаа ралтай суралцсан сурагч дараачийн ан- ги, сургуульд дүн буурахгүй сурч чадна. Тоо, хэл бичгийн кичээлийн бичгийн шалгалтад бэлтгэхдээ тоо бодох, ном ун ших. явдал их хэрэгтэй. Ном их уншдаг хүний нүдэнд үг бүхэн хоногшино,Тийм хүн үгийг номонд яаж бичдгээр бичиж чадах учир алдаа гаргахгүй. Бас бичгийн ажлынхаа дэвтрийг да хин үзвэл ямар дүрмийн ямар үгийг би- чихэд алдаж байсан, одоо түүнээ зөв би чиж чадаж байна уу, үгүй юу гэдгээ үзэх хэрэгтэй. Зов бичиж чаддаг болсон бай. Өөрөөр хэлбэл нэг үгийг цэгээс илүү алддаггүй байх хэрэгтэй. Тооны хичээлд бол үйлдлийн дэс да рааг зөв олдог, тоогоо нямбай ияхуур боддог, өгүүлбэртэй бодлогын учрыг зөв ойлгож төлөвлөгөө зөв гаргаж чаддаг болсон байх хэрэгтэй. Ингэхийн тул тоо их бодох хэрэгтэй. Аль ч өгүүлбэртэй бодлогыг бодож зөв харну гаргахад хэд хэдэн арга байж -боллог Тэгвэл өгөгдсөн боллогыг яаж болнол хариу хамгийп хял бар бөгөөд хамгийн оновчтой гарганг бо 23 дакь жилдээ 16:15 (985) 1966 оны 4 дүгээр сарын 20| Лхагва Үнэ 10 мө лохыг урьдчилан сайтар бодох хэрэгтэй. | МАНАЙ ЖАВХЛАНТ ИРЭЭДҮЙ-ӨСВӨРИЙН “ШОНЕР СУРАГЧИД АМ. СОЦИАЛИЗМ БАЙГУУЛАГЧДЫН АРИУН НАНДИН ЗАН ЧА- НАР, ЭРДЭМ МЭДЛЭГИЙГ ХЭМЛЭЖ СУРАГТУН! МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ ЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! (МАХН-ын Төв Хорооноос по лг ГТггэгэээг сургуулийн 6 «а» ангид нэр, нас, сурлага, аль алинаараа хоёр охин суралцдаг “Энэ хоёр охин шалгалтанд одоо- ноос амжилттай бэлтгэж байна. Нийслэлийн 22 дугаар дунд. ичжил- ЭЗЭМШИЖ ХӨДӨЛМӨРИЙГ ЭР- НАМЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТЧӨ- 1966 оны Майн нэгний зориулан гаргасан баярт уриангаас) “ЗУРАГ. ДЭЭР: (Зүүн «ас дугаар бүлгийн дарга онц сурла- гатан Баасан, бүлгэмийн зөвлө- лийн дарга онц сурлагатан Баасад нар физикийн хичээлээр лабора- торийн дадлага хийж байгаа нь. Гэрэл зургийг авсан С. Балган гарч байна гэдгийг "сайн. ойлгосон байх хэ рэгтэй: Хүүхдүүдээ! Та нар. шалгалтад бэлт- гэж буйг нь энэ гээд нарийн хувнаргүй хэт их сууж болохгүй, .- - : Амрах, давтах, тоглохыг зөв хослуу- лах хэрэгтэй. Хичээлийг яаж давтах вэ? Өөрөө ун- шина. Багшийн зөвлөлгөөнд оролцоно. Хэдүүл нийлж уяшина. Номын санд сууж,холбогдох ном ушина. : Өөрсдөө уншиж гол зүйлийг пь мэдсэ нийхээ дараа бөөнөөрөө ярилц, мар- галдаж болно. Юмыг уншаад. зөвхөн чээжлэснээ ойлголоо гэж бодож болох- Эпэ л чухал. Бодлогыг хурдан бодно гүй. Учрыг нь ойлгох хэрэгтэй. Хичээ- гээд яарч болохгүй. лийг хариулахдаа багшийн заасан Г Т дугаар ангийнхан мопголын газар үсэг дараалан хариулах гэх явдалгүй. зүйн хичээлд бол газрын зурагт сайн Ойлгосноо өөрийн ярианы үгээр эв- бэлтгэх явдал чухал. Хамгийн гол нь газ- рын зургийг зөв уншиж ашиглаж чаддаг байх ёстой. Зураг уншина гэдэг чипь юу гэсэн үг вэ? Зургаа хараад уг газар хаа на оршдог, хэдий хир өндөр, тал, уулар хаг алип болох гэх зэрэг наад захын юмыг мэдсэн байхыг хэлнэ. 1 Урап зохиолын хичээлд бол заалгасан зохиолуудыг унших, тэр сохиолын тухай тайлбар бичиж болох юм Уг зохиол яггар утга сайадтай байна, Үйл явдал нь яаж лүүлж ярьж бай. Хамгийн ойлгомжтой, товч тодорхой ярьж сурах ёстой.Энэ бол том соёл юм. Сурагчид шалгалтын зааврын өөрсдөө холбогдох зүйлїйг сайн мэдэж байх ёс- той - 5 3 Шалгалтандаа өндөр амжилт гарга- хыг хайрт пнойер та бүхнээс хүсье. Ш. Шїагдар(Гэгээрлийн яамны сургуй дийн хэлтсийн эрхлэгч) " “на анж авна л гамин л “инь /авнал ганаа авиа “анин л Бинийннийн ид нтТпоЛЛЛ ЗХУКН-ын ХХШ нх хурлын Үзэл санаа даян дэлхийд түгэн ЗХУКН-ын ХХЇШ нх хурлаар хэлэлцсэн асуу- дал тус хурлаас гаргасан шийдвэр мэн, түүний өсвөр үеийнхний ирээ ДҮЙДЭЭ итгэх итгэлийг бадруулан: хөгжөөж байна. Монголын мянга мянган ппонер сурагчид агуу 5 түүхт оно хурлын шийдвэрийг суд лан, ухаан байна. Их хурлын гүн гүнзгий утга санаа нь аугаа их Лениний суут тэлж, алхаа хөнгөрч сургаал амьдралд хэрэгжсэн хий” «ТЭЭД, цаашид соцнализм коммуниз. мын гэрэлт ирээдүй яруу тод бай гааг дахин батлан заалаа. Манай орны олон мянган пионер сурагч, ЗХУНН-ын ХХПЇ их хурлын шийд “Чинна "Рин "ана? чирна “ЯВНА єэниц? чрнна “лвА” “анин” Бинийлэнн Банны лрчнь, “чинь “чинь т чарчин Лчларылл “ирт л Чарнж “чннь тчиннм, чини, л ХХШ их хурлын. үзэл санаа хүүхдийн. сэтгэл зүрхэнд «ЗХУНН - ын ХХШ их хурлын түүхт тэсэн бүлгийн ажил явуулжээ. Ппионерүүд багш Н. Идэрсүрэн, Дуламсүрэн нарыг урьж ЗХУНН- ын ХХШ их хурлын хэлэлцсэн асуудал. гаргасан їнийдвэр, | ниО- нер сурагчид энэ хурлын шийдвэ рийг хичээл сурлагатайгаа хэрхэн холбож судлах тухай үнэтэй зөв- лөлгөө сургамж авчээ. Тус бүл- н Я шийдвэр гэрэлтэж байна» 1 зүүцгээсэн иржээ. Бүлгийн ажлын дараа хүүхдүүд «Ю. Гагарин», хөөргөв. Нийслэлийн 24 дүгээр сургууль дээр ЗХУКН-ын ХХШ их хурлын матерналыг багш сурагчид судлах, түүх нийгмийн ухааны хичээлийн шалгалтанд оруулж ахлах, төгсөх ангийн сурагчдаас шалгалт авах ажил хийж байна. ХХИ! их хурлын Ё 1 1 1 «Г. Титов» гэсэн хоёр пуужин өөд ) | ! У ыг бүхэн сайн сайхан, Тагцхүү хүний вэрийг бүлгэм, бүлэг, салааны гийнхээ ажил дээр улаан туузан ЗХУКН-ын | ё аз жаргалын төлөө юмаа. Энэ ажлаараа хүлээн авч, судлаж бай дээр ЗСБНХУ-ын “улс ардын аж шийдвэрийг ийнхүү баяртай хү- түүхт хурлын үзэл «анаа зөвлөл- На. ахуйг хөгжүүлэх таван жилийн ээж авч судлаж, сурталчилж ард түмэнтэй ололт амжилт Нийслэлийн 16 дугаар дунд төлөвлөгөөний удирдамжийн ТОО буй сургууль, сурагч пионер орон бүхнээ хуваалцдаг манай ард тү. сургуулийн 6-в ангийн сурагчид баримтаас тод томруун бичиж даяар олширсоор байна. | цуурайтаж байна. ТЭРГҮҮНИЙ Баянхонгор аймгийн Баянбүрд сумын бага сургуулийн 11 дүгээр бүлгэмийн 2 дугаар бүлгийн 1 дүгээр салааны даргаар 8 дугаар ан- гийн онц сурлагатан Цамба ажилладаг. Цамба өөрийн салааг «Тэргүү ний салаа шалгаруулах» болзолд оруулахаар мэрийн ажиллаж байна Эдний салаа 3 дугаар улирлаар 100 хувь суралцаж 2 дундтай гарсан бол жилийн эцсийн шалгалтаар ганц ч дундгүй суралцахыг Мэргэжлээ зөв сонгож эх орны хоо хэрэгтэй газар руу САЛАА. | 5 ЯМАР2Р- : 8112 Р олох бэ? 2 зорьж ө байна. Энэ салаанд тэргүүний дуучин тэргүүний бүжигчин тэргүүний е шатарчин инонер олон бий. Салааны ихэнх пионер үлгэр оньсогын эмхэтгэл дуу шүлгийн түүвэртэй болж үечилсэн дэвшил эзэмшин тэр г Манай сонины бага хурал гүүний салаа тэгдэж байна. : | 3 Багш ЦЭЕН. ө ө Ул насэналгл гтөтөд очгагж | : ї ИЙМ МЭРГЭЖИЛТЭЙ БОЛНО: урлагэна 24 2) 21) л лга 54171714: | ! Говь-алтай аймгийн төвийн урлагийн хэсэгтэй хамтран ур | Миний үеийн охид хөвгүүд эх шинж байна. Би бага сургуульд ороод д 10 жилийн дунд сургуулийн за-.. лагатай ухуулга хийв. Завхан орон, ард түмэндээ нхийг бүтээх чин багш болохсон гэж боддог боллоо. Гэтэл одоо би математик, физик, хи- луу лекторын группын гишүүд . аймгийн Барилга угсралтын хүслээр жигүүрлэн сургууль, үйлд- Г: 2 ! саяхан Завхан аймгийн Улиас- контор, 20 дугаар бааз, үйлдвэ вэр, хөдөө аж ахуйн. төрөл бүрийн мийн хичээлийг илүү сонирхож бас ) тай хотод очиж «Од» чуулгын рийн хоршооллын ажилчдын салбарт төрөл бүрийн мэргэжил эзэм уран зохиол оролдож байна.Оросын 1 дунд «Говь-алтай аймаг 3 ду- - т---т------- 1 агуу их эрдэмтэн Ломоносов «Хими ммтмтмтмтмититмтмилчлчутчиттчилчилчитлмтммучумж «ОД» ЧУУЛГА УЛИАСТАЙ ХОТОД 10 бол физикийн барууи гар харин ма- тематик бол түүний нүд юм» гэж "хэлсэн нь хэзээ ч миний санаанаас гардаггүй юм. ги Ирээдүйд ямар мэргэжилтэй | болохоо ярилцахад, -- Их эмч болно гэж нэг нь гаар таван жилд», «Манай сур» | гууль» гэсэн сэдвээр ухуулга хийж 850 гаруй хүн хамарлаа | гн | ! ! | | | | Алтай жилийн хотын Залуу лекторын группын хэлнэ. дунд сургуулийн «Од» чуулгын шүүдийн урлагтай ухуулгыг -»- Инженер хүн болно гэж ХАав, ээж, багш нар маань үргэлж пнонер сурагчид хаврынхаа ам Улиастай хотын хөдөлмөрчид нөгөө нь хэлнэ. «Хүүхэд минь юманд багаасаа ул -- Идэвх зүтгэлтэй малчию болно гэж бас хэлнэ. | суурьтай хандаж сур» гэж захидаг шүү дээ Гэтэл миний нэг танил хүү- хэд үргэлж л «Яруу найргийн тэн. ралтаар Завхан аймгийн Улиас өндрөөр үнэлэв, тан хотод очиж «Хаврын дуу» 5 чуулга уулзалтанд -| оролцов. гэр дор ясаа тавихыг хүснэм би» гэ- «Од» чуулгын пино дэг мөртөө салхи Ошиг «хийсэж» нер сурагчид нэгд явах юм. Бид удахгүй жилийн дараа сэн концерт «Хү- : баярын цагаан хормогчоо тайлаад . жийн гал» «Манай хүсэлтэй газраа очиж сурч бүтээх ир сургуулийнхан» гэ- гэд болно шүү дээ. Бич мөн нөхөд- дэг жүжиг тоглож тэнгээ адил сонирхон оролддог хими, 4000 шахам хүнд математик, физикийн ухаанд сурал- 14 үйлчлэв. «Од» чуул- цаж, шинжлэх ухааны " уяат оргил | гын гишүүд Завхан өөд авирахыг зорьж байна. аймгийн «Чингэс Нийслэлийн 2 дугаар дунд сургуу, тэйн долгио» «Жавх лийн сурагч Д. Нарандэлгэр. лант дуу», «Хангайн өглөө» чуулгуудтай туршлага харилцан солилцож биеийн та- мирын төрлүүдээр нөхөрсөг уулзалт зо хиов. » Ш, ДАМАА (Говь- алтай аймгийн МХЗЭ- ийн хорооны ажилтан) | | | | | | Зо митмитыитмилмтчшчтмлчилчилчмучтмэ гүй байгаасай гэж хүсдэг хүслээ биелүүлэхээр ажил лана. Миний сонгож авсан мэргэжил маань ч илүү сайхан санагддаг. Өвчин, зовлонгүй бол хүн юу ч бүтээж босгож, юу ч хийж чадна. Харин өвчин, зовлонтой бол чадахгүй. Иймээс хүний өвчин, зов- лонг анагаан эрүүл болгож юуг ч бүтээх агуу замы нь дахин сэргээж өгөхөд юутай сайхан бэ? 10 дугаар ангиа төгсгөөд, анагаах ухааны дээд сургуульд орж, эмч болохыг одоогоос зорьж байна. Миний хүсэл биелэнэ гэдэгт би лавтай итгэдэг. юунаас ҮХЛИЙГ ҮЗЭН ЯДАХЫН НЭР Ж РЭ Би багаасаа эхлэн эмч болох дуртай байсан, Ма- най аав эмч, Би тоглохдоо хүртэл аавын чагнуурыг аваад эмч болж тоглодог байлаа. Над үхэл зовлон шиг аймшигт зүйл үгүй шиг санагддаг. Иймээс би нрээдүйдээ үхэлтэй тэмцэж, ард түмнээ эрүүл энх, жаргалтай сайхан амьдраасай! Дайн үхэл хоёр хэзээ л : ) ч энэ ертөнцөд битгий байгаасай! Ард түмэн маань Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн үүрд урт удган наслаасай! Эрүүл энх, өвчин лүү 9-ийн А ангийн сурагч Д, ЭНХТУЯА. мм мутулуутттутмтттмтугт 8 Нийслэлийн 10 жилийн 5 ду Орон: БүхНИЙ. ПРОЛЕТАРЦ: НА: гэГДЭРТИН!: -07/) таар дунд сургуулийн аль ч ан-/» гийн сурагчтай уулзаад ярилцсан хамгаас түрүүнд нэг л зүйл эрхэм смЙН болгож ярина. Тэр нь юу вэ? гэ-(:/7:41::1:1/::11:7/: 010: 422122 вэл МАХН-ын ХҮ их хурлыг уг-22172211:/: 141252 2271201 222141 таж манай бүлэг, салаа сул сурла гатангүй болох: ажил зохиож бай- таа.Сул сурлагатангүй болохын тул ганцаарчилсан ба нийтийн давтла- тыг чанартай явуулдаг. Багш нар маань бидэнд тусгай хувиараар Бид зуун хувийн сурлагын амжилтаа намынхаа их " хуралд бэлэг болгоно гэж ярина. Пионерийн ахлах удирдагч вын зохиол «Хэн нь хэцүү вэ» гэж тоглож байгаа. Бид саяхан малчдад тусалж яваад ирсэн. нх хурлыг угтаж хийж байгаа нерийн тэргүүний Манай орны лиуд бүгд л намынхаа лэгтэй! байна. АХЗЭ-ийнТэнх Содномдоржтой уул- заж ярилцвал МАХН-ын ХҮ их хурлыг угтаж, ма- най хүүхдүүд төрийн шагналт зохиолч агсан Ч. Ойдо- гэдэг жүжгийг бэлт Төв аймгийн Алтан булаг сум нэгдэл, нисэх, шувууны фабрик зэрэг газ- раар аялал хийж энэ жүжгээ тоглож, ухуулга хийж, Намынхаа 15 дугаар нэг ажил бол «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн 40 экилийн ойн нэрэмжит пио танхим шалгаруулах уралдаан, биеийн тамирын талбайн уралдаанд оролцохоор пио- нерийн танхим, биеийн тамирын талбайгаа одооноос эхэлж тохижуулж байна гэж ярив. хот хөдөөгийн олон мянгай сургуу- нх хуралд С. ГЭНДЭН 9РО0. 1) :23 дахь жилдээ эв 16 (988) |1966 оны “СухвААТАРЫН МАХН-ын үйл: ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭДХЭН БАЙГЛ-Н! 2327 МУУ ТЭЭЛ “нэ (тсоНлаЭлы БООВ шУСӨЛ? 8-2, Хэсглго-т--3-ийшш23,220 “ла 58-39 : , Ллахва 4 дүгээр сарын 2 4| Чвг10 мо. зөвлөлгөө. өгдөг. өргөх арвин бэ- эрхийн уурхайлханы дуулнаг сонсоогүй хүн ховроо. Гуравдугаар таван жилийнхээ төлөвлөгөөг хоёр . сарын өмнө бие- лүүлсэн. Энэ бны нэгдүгээр улирлын төлөвлөгөөг 15 хоногийн өмнө бие- лүүлсэн. МАХН-ын 15 дугаар их хур лыг угтаж, оров даяар уриалга гар- гаж өндөр сүрэг авцгаасан. Бас дө- рөвдүгээр сарынхаа үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг арван таванд дуусгачи- хаад “аль хэдийнэ таван сарынхаа иижилд ороод явж байна. Уурхайчин. олны хөлсний дусал бүхэн “ингэж. хөдөлмөрийн талбарт “ сайхан цэцгүүд ургуулж байна. БН МАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Сан- дуй, Дэмбэрэлдорж аврага өрөмдөгч " Дамдинсүрэн зэрэг: тэргүүний сай- “ чуудыг эгнээнээсээ. төрүүлсээр буй ажилчин олны найдвартай халаа тэнд «Хөдөлмөр-политехинкийн сургалт- тай найман жилийн дунд сургууль» тэсэн хаягтай урт цагаан байшинд эрдмийн их эрэл хийж байна. Тэ- тээд ч гуравдугаар . улирлаар 82,8 хувь сурч нэгдүгээр улирлынхаа ам жилтыг 12|,3-хувиар ахиулсан байна. Эд баатарчууд пионерүүд. Эд МХ ЗЭ-ийн -гишүүд! Эдний чуулга клу- быг «Хайлуур жоншны чуулга» хэ- мээн нэрлэнэ. Хайлуур жоншны “хан, “уурхайчид өсвөрийн эзэдтэй уулзья гэвэл ганцхан сур- гуулнар орвол хэзээ ч бүтэхгүй бол но. Тэдний зарим нь механин цехт төмөр зорж, оньс хийж, танкорын Ду- гуйланд суралцаж байхад нөгөө хэ сэг нь уурхайн клубт дуулж, хөгжим дөж, жүжиглэж, зарим нь уурхайч- дад хичээл ном зааж, аль эсвэл зур гадугаар ангийнхан. гурван жилийн тефийн холбоотой автограж дээрээ оччихсон байх бий. Хэсэг хүүх дүүд "физикийн кнабинетаа. тохи- жуулж байж ч мэднэ. "Тэр кабине- тийн ширээ, сандлыг модпы раамын- тоноглолыг нахилгаан єтанцын хан хийж. өгч байгаа юм. Ийнхүү уурхайн албан -үйлдвэрийн газрууд, Сүхбаатарчуу- найдвартай халаа болгон сурган хүмүүжүүлж, хүүх- дүүд ч ахас- -ихеээ хүндэлж, “ариун ирээдүйд тэмүүлж: байна. дыг өөрснийхөө ОЖИЛЧДЫН -. Нлубт:. «Хайлуур Дколлы эзэд» копцерт тоглож байна. Ё38 : Үлээвэр хөгжмийн чуулганд баярын цовоо, цолигон. марш эгш- гэлж, үндэсний найрал хөгжмийнхөн ардын-дууны уян намбатай алсыг тоглолоо, Эд цөм арван тавдах зуны хаа цэцгийг үнэрлээгүй яваа бяцхан охид хөвүүд юм. Гэсэн ч тэд хөгж мийг хүний хэлээр яриулж байна. Тэр даандаа цөмөөрөө «НОТ» нэр со0900909ФоОФО00606ФоООО94469«О349О694666Ф6646«660664696 69606649 ! Б:2:4 59555566959990555969 297174 хүндухуулга: хийв ! Улаангом хотын 8, 10 жилийн дунд сургуулийн 160 сурагчид /Ле- ниний мэндэлсний 96 жилийн ойг угтаж, Лениний нэрэмжит «Ням» гаригийн ухуулгын ажил зохион ЗХУКН-ын ХХШ их хурал, МХЗЭ- ийн Төв Хорооны УП бүгд хурлын шийдвэр зэрэг 320 гаруй сэдвээр 29774 хүнд ухуулга хийв. Энэ ажилд 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Даваасүрэн, Маамуу, 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Дүгэрсүрэн, Гончигдалай нар идэвхтэй оролцов. Манай идэвхтэн сурвалжлагч Д. СОНОМПИЛ ес Улаангом хотоос цахилгаанаар ирүүлэв. | | | | | ХҮ айм- Говь-Алтай оВд сумын . тийн. Халиун Олонбулаг бригадын “-бага сургуулийн цид- “нерийн 1 дүгээр бүл" гийн. дарга сурагч О. Цэдэнтэй уулзаж "-- Танай бүлэг МАХН-ын 15 дугаар их хурал угтаж хийж.байна вэ? гэхэд, тэй номын: увьдасыг амилуулж СУр- чээ.. Сүхтогоо, Цэгмэд хоёр Фочин хөгжмөөр тоглой Наранцэцэг ая ба рии: : Өссөн буурал зэжийнхээ Үнэнч ачийг хариулахсан гээд төг- сохөд үзэгч олон дахиулахын эрхэнд гарын алга хорсохыг юманд үл бод ио. Зургадугаар ангийн. Арсланбалр баян- хуур хөгжмийг, сургадаг даага шигээ эзэмиЭж, сурлага зингээ:онЫ- сайн сурсан байна. 5 / Спежидмаа, |Нямтулга нар уян налархай бүжиж байнаг Тогоотомер эрхт гэгээн “нам засгийн ачаар эхий хээ хүсэл мөрөөдлийг эгээл “талаар болоогүй тухай шүлгийн уран дүрийг босгож байна. Үзэгчид бас-л да хнулж байна. Тогоотөмөрийн дүү Гантөмөр -нь ч-.дуулж байна. Зураг хөрөг нь онцсайн сурлагатан хэмээн ханын сонинд тавигдсан байлаа. Уур хайн хувцастай дөрвөн хөвүүн сая- хан гарсан. «Ахан-дүүснийн дуун» гэ сэн шинэхэн дууг сайхан дууллаа. зэгч олны-: дунд. Сольпыхааны аав уурхайн- малтагч Капсл»ь, Хишигдугарын-ээж адуучин -Ма- эиг, Амгаланбаярын аав-аймгийн ав- рага-анчин-Хандсүрэн, Ваярмагиайн аав бригадын даргагЛхүндэв гуай нар Шалгалт ойртлоо. Шургуу 10 жилийн 2 дугаар ДУ"Д Сургуулийн 4 пионер Д. Эрдэнэчулуу" сайн ойлгожээ. ї БРИГАДЫН СУРГУУ- ЛИЙНХНЫ ДУНД юугрл - Манай сургууль 90 сурагч- тай, бүх сурагчийн 50 хувь нь инонер, манан сургууль 3 жил да раалан 100 хувь сурсан амжилтаа улам бататгаж, МАХН-ын 15 ду гаар их хуралд сурлагын өндөр ам жилтаар бэлэг. барих гэж байна. Бүх пионер сурлагын цуваанд гарч баатарчууд дүү. нартаа тус- лах хичээлээ хамтран.давтах зэ гээр ажилласны үрээр саяын 3 ду гаар улирлаар сургуулиараа 100 ,хувь.. сурч, бүх сурагчийн 59,2 хувь нь сайн, . онц сайн дүнтэй суралцлаа, . 2 Бид,. сурлагын цуваагаа намын | их хярлын наана дүгнэнэ. Тэгэх дээ бүх сурагчийн 60-аас доошгүй . хувь нь сайн-онц сайп сурлагын о амжилт үзүүлнэ. “ ПИнонер-.. еурагч- СО ДЫН Дунд | «Таван онцын» болзол эзэмших хөдөлгөөн өрнүүллээ. «Загийн гал илчтэй», «Алдагд- лаас алт олдоно» гэдэг пионерийн цуваа гаргаж, 20 шахам тонн заг бэлтгэж, 1092 нг яс цуглууллаа. Ппонерийн танхимаа шинэчлэн тохижуулж, МАХН-ын дайчин түүхт замналыг харуулсан булан байгууллаа. Манай пионерийн бай гууллага энэ бүхнийгээ МАХН-ын 15 дугаар их хурлын нэрэмжит ажил болгон явуулж байна гэв, Ц. БАТ хөвүүдийнхээ эрдмийн шимийг хуваал цан баярын . магнай тэнэгэр суугаа бий. Манай орны жирийн хөдөлмөр- чин ардын үр хүүхэд ийнхүү эрдэмд хичээнгүйлэн суралцаж, урлагт авь лас чадвараа дэвжин дэврээж байгаа гийн нэгэн жишээ энэ. билээ, Тэдгээр хүүхдүүдээс «Хэн та нарын багш вэ»: гөж асуухад юуны түрүүн хөгжимд сургасан ажилчны | клубын Нүрвээ, «Хушууны бага сургуулийнхан» жүжгийг найруулж өгсөн уурхайчин Дамбадугар, шинэ дуу болгонын зааж байдаг ажилтан. Сэрээтэр гээд л уурхайчин малчин, жолооч, эмч олон хүнийг нэрлэж нэрлэсээр эцэб сүүлдээ, «Бэрхийн уурхайхан» гэж хэлнэ. Энэ бол өнөө, маргаашийн уурхайчдын өмөг түшиг бат холбоог гэрчил буй хэрэг ээ. Удахгүй уншигч та бид-нэг сонин мэдээ дуулна. Удаж гүй тавин машины цуваа Дорнот айм гийг - зорино. Хүүхдүүд явна. Эд жонш цуглуулан . тойрон аялал явуулж-200 тонн жонш эх орондоо бэлэглэх юм. Иймээс уншигч бид. нар «Хайлуур жоншны эзэд»-ээс ха-. чин сайхан амжилтын мэдээ ахин сон сохоор чагнаж байгаа билээ. 0-6 3 . С.ЖАМСРАНЖАВ . Биний өт шамдах цаг боллоо гэдгийг. нийслэлийн дүгээр ангийн. онц сурлагатан гэрэл зургийг П. ЖАНЧИВ. Мэргэжлээ зөв сонгож эх орныхоо хэрэгтэй газар Р». ЯМАРг22657 Манай сонины бага хурал МАЛЧИН БОЛООРОЙ Миний мэдэх л юм ганцхай мал, нэг морь олж унаад нутагтаа ирж ма Би малаас ганцхан удаа холдож үз: лаа малласаар өдий хир явж байна. Мал маллах сайхан шүү. Мал д: вал буян дагна гэгчээр одоо цэгдэл- жиж хүн хүчний хүрэлцээ ч сайн болжээ, Нэг төрөл мал маллаж цэг ёсондоо нэг мэргэжилд сурч байна. Нэгдэлд байна гэдэг түмэнтэй байна гэсэн “үг, Саяхан манай энд цас орж шуурч зуд боллоо. Хоты маань цас дарж хороотой юутай хээтэй пь бул лаа.Яг хонь төллөж байсныг хэлэх үү. Манай суурийнхан тэвдлээ, Гэ- тэд нэгдлээс їїэмэгдэл хүч гэж хоёр хүй явуулж ажилд маапь пэмэр бол голоо, Нэгдлээс машин, машинаар овс булгав, Энгээд үзэхэд эдүүгээ цагт малчин байхад маш сайхан бай на, Хүүхдүүд танар ч гэсэн тэгж Ах нь подниин жил гүлж 205 хурга бой- жуулсан өнөө. жил 380 хонь амар мэнд аятай тохитой төллүүлж байна сэн юм. Хотод суухаар очиж Ра- шааны хөлийн хавьд сууж байв. Ха- вар цаг болж цас хайлж, цаг наа шилж хөх упиар татсан нэгэй орой хийх юмаа олж ядан гаднаа сууж байлаа. Багаасаа мал дагаж сурсан болохоор юухан хээхиээр оролдож л суухгүй бол өдөр барагдахгүй зов дог байлаа. Сайхан сайвар бор морь той хар хүй манай зүүхэн талаар сэл бэ уруудан бөмбөлзүүлэн өнгөрөхийг шохоорхон сууснаа өөрөө мэдээгүй ипэг мэдэхнээ нь тэр морьтныг да: Дд явж байж билээ, Тэгээд маргааш пь боддог биз дээ. 205 хонь төл: маань нэгдэлд 11: гаар аигид | суралцаж байна маань амралтаараа ирэх тоол | лаа маллаж байгаад л :6/(373Э-шн ф(ө6 | “Эцэст хэлэхэд мал мг “.Жорооуц и!! 229 биеэрээ үзэх та нар Хурлэг то2тсоддлоос ) | хэлмээр санагдаад байн П ! бригадын хоньчин Чо мөнхөө «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойд 2 | ХҮНДЭТ | Ажил сурлагаараа уралдаж | Асуултанд тодорхой хариулж Амжилт бүтээлээрээ шалгарц гч» П чуулганы гараанд гараад бараг нэгэй ислийг ардаа хийж оанна. залгамжлагч сэтгүүлийн 40 жилийн ойг угтсан уралдаан ДҮГ, нэгдэх дөхлөө. Иймээс манай сонни энэ дугаараасаа эхлэл «Ажил сур лагаараа уралдаж асуултанд тодорхой хариулж, амжилтаараа түрүүлэ- хийг зорьж байна» гэсэн уриан дор асуулт . хариултын хуудас гаргаж байна. Манай асуулт долоон хуудаснаас бүрдэнэ. Иймд энэ асуултанд дэл» гэрэнгүй, тодорхой үнэн зөв хариулаарай. АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН АНХДУГААР ХУУДАС Уншигч та нарын хэй нь ч хариулж болио 1, Танай пионерийн тапхим ямар зохион байгуулалтай хийгдсэн бэ? 2. Уралдааны болзлоос чухам юу нь хийгдээгүй байна вэ? 3. Ппоперийн танхимаас хэдийд ямар ажлууд яву улдаг вэ? 4. Та салаа, бүлэг, бүлгэмийн сэдэвт ажил, цуглаанд ямар үүрэг гүй цэтгэж байна вэ? 5. Танайх биеийп тамирын талбайгаа тохижуулсан УУ? 6. Биеийн тамнрын талбай тань ямар төхөөрөмж, сохнион байгуулалт тай вэ? Т. Та спортын ямар | төрлийг илүү сонирхдог хийгээд уралдаан тэм цээнд ямар үр дүй гаргасан бэ? 8. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 1960 оноос өмнөх дугааруудыг эрж алсан эсэх, олсон бол манай сонины гадар япуулсан УУ? Хайрт уншигчид ва! Дээрх найман асуултанд лэлгэрэнгүй хариулаад «Асуулт хариултын анхдугаар хуудсанд» гэж гарчиглай ирүүлнэ үү? Хариултыг бичихдээ асуултыг бичих шаардлагагүй юм. Би малд дуртай болоод ч тэр үү. хүүхдүүдээ малд дуртайд сэтгэл хан галуун байдаг. Их хүү Цэплд-аюуш 3 адуу хоёр хүй тэй хамсан маллаж байна. Эмнэг сур гах, морь уургалахдаа овоо зэгсэнд нь би бас баярлаж суудаг юм. Бас зургаан хүүхэд маань пэгээс 10 ду нгоо ма їдаг юм ах сайхныг урьдчилан «Мал маллах сайхнаас сайхан» гэж Төв, Баян сум иэгдлийн нэгдүгээр сивын Б шувууд, захиргаа дыг эзлэв. ХМ.БаанхамгоР гж 3 ч нууд юм. лой зэрэг асар у Байдраг, Түй, лан зэрэг туурайтан ятга шаазгай, хур, сойр зэрэг рэм, жирх зэрэг мэрэгчид, ан амьтнаар баялаг юм | хөгжмийн» руулав. Үүнд: 8 дугаар цєрт бусдаасаа чадмаг болж 1 байр, 9 дүгээр Баянхонгорыг мэдэх үү? Баянхонгор аймаг 1942 онд Бөмбөгөр аймаг гэдэг нэртэйгээр одоогийн Бөмбөгөр суманд анх байгуулагдсан юм. Анх аймаг байгуулагдаж байхад нүүдлийн тархай бутархай мал аж ахуй бүхий хувийн өмчтөн, гар үйлдвэрийн артелиас " өөр аж ахуйн нэг ч салбаргүй, соёл гэгээрлийн байгууллага маш цөөн байсан бол 24 жилийн дотор танигдашгүй хөгжиж, хувийн аж ахуйтны 99 хувийг хамарсан хөдөө аж ахуйн 20 нэгдэл тэй, бүх хүүхдийг сургуулиар хамарч насанд хүрэгчдийн 99 хувь нь бичигтэн болсоп манай улсын томоохон аймаг болжээ. Нутгийн хэмжээ нь 136 мяпган хавтгай. дөрвөлжин километр, 11600 өр Баянхонгор, Нутгийн гадаргуугийп шинж олон янз. дор газар нь Номчийн хоолой 57 2. хамгийн өндөр газар нь Говь харцага тас бүргэд, Г-, Ч бүйлэЭ 2 Төвийн 10 жи Ло дүгээр улирал эх: эвлэл пионерийн бүхий л ажлаа улсын АВЬЯАС БИЛГИЙН Товийн Ч0. жилийн Баянлиг сумын бага сургуулийн пионер лүгээр бүлгийн пмонер Гарьлил, 2 дугаар сурагчид «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи. бүлгийн пионер Цэцэг, Санжин нар буслаа- лийн ойг угтаж «Алдаглал хаягдлыг мөнгө болгоп ашиглая» гэсэн цуваа гаргаж Багш МӨНХ-ОЧИР Аймгийн 1 дунд сургуулийн 7 дугааз “итийн "м! УНШИГЧИДАА | сэтгүүлийн ойд ёлшоолциш шилэх л төвийн 10 жэлийн онц сурлагатан Д.Хадаа үлэхээр хатуужил тэвчээртэй хүүдээ. алтайн оргил Их Богд 4000м. Гадаргуугийн хэлбэр нь өндөр уул, өргөн тал, ухаа гүвээ, гүн хавцал, хөндий хоолой- Энд Манхан, Царам, Өнгөт хайрхан мэтийн 3000 орчим метр өргөгдсөн сүрлэг уулс бүхий Хангайн өмнөт тэгш өндөрлөг, Хэрсэн Ба руун, зүүн хонгорын тал, Орог нуур, Боөн цагаан зэрэг урсгалгүй нуу руудыг багтаан 1000-1400 метр өргөгдөж Шаргын говийн. хонхроос Их монголын хоолой хүртэл өргөн зурвас газрыг хамарсан нууруудын хөн- дий, 8000-4000 метр өргөгдсөн Говь-алтайн олоп салбар уулс ба түүнээс цааш Сэгс цагаан Богд гэдэг ноёлох уул, Өвчүү нуур, Цэрд, Шалын хоо ам путгийг багтаасац Алтайн өмнөх говь нутаг оршино, аг, Цагаан туруут зэрэг том, жижиг голууд 20 гаруй, опцагаан, Орог зэрэг нуурууд 10 гаруй бий Бор гөрөөс, буга, согоо, зээр, хавтгай янгир, аргал говийн масаалай, ху» үнэг, чоно, дорго, говийн ирпэс зэрэг махчин амьтад, зэрэг махчин шувууд, тарва замба гүртүүл, могой зэрэг мөлхө дүгээр хийлгэж байна ангиуд, 1-4 дүгээр ан Б. ДАШПУНЦАГ (Баянхомгор тө тийн сурагчдын концерт дараах байруу вийн 10 жилийн пионерийн ахлах удир Сургуулийн гоц авьласлаг дагч) хосолс чуу хүч чадлаа дай суралцлаг. дийн радио ста| 15, нктернацио! , 46,7 мянган хүн, амтай, Төв нь Дундаж өндөр нь 1300 м. Хамгийн нам 550-600 метр, Уул, тал, говь, нуур, цөөрөм, Улсан Баянхонгор нутгийн пионер бага» Монголын өнднєр сурагчдын Залгамж- Чүч шодугаар чуулганаа угтай оюун бидэг, їйчлан ажиллаж |жийг бүтээж, 83 сургуульд 6000 гаруй пнопер- сурагчид, Монгодын шионсрийн байгууллагын илийн ой угтаж, өриөсөн О онцын төлөө, гөрсөн зуны амралтаар « л: жилийн 08 ДвЛАЙН ”. Хөдөлгөөнд НлэВхтТЭй аянд» 540) иионер сурылчад гарцгааж БХО оролцож, одоо соёлч нөхөрлөл 12, спорт кг ноолуур ашиглаж бүх ноолуурын 809,» їрдөлмөрийн нөхөрлөл 3 ажиллаж байна. ийг | дүгээр зэрэгт тушаасан юм. Мөн пнопер сурагчдын кино театр 14, хүүх 11, сурагч шуудан хороо | Ноос бэлтгэх энэ ид үед Баацагаая, ын | булан 7, клуб 9 байгуулагдаж, сурагчдын сурлага сурагчид онц идэвх зүтгэл гарг: хүмүүжилл, сайхан нөлөө үзүүлж байна. байна. Дуу, хөгжмийн хавар гэсэн ур, "Манай аймгийн пионерийн байгууллагууд гийн үзлэгийг жил болгон явуулж, тэргүү Дуу хөгжмийн хавар, Цагаан алтны аян, ний сургууль, пионер сурагчдыг шалгаруул- Миний төрсөн нутаг, Хонгорын өгөөмөр шу- даг болсон нь пиоперүүдийг урлагт дур с0- ахмадуудтай уулзах, өөрийн сургуулийнхаа таг тэсэн тойром аялал зэрэг уламжлалт инрхолтой болгох тэдний авьлас билгийг түүхийг судлаж«Манай сургууль,манай ажлыг жил болгон явуулдаг болсон юм. хөгжүүлэхэд онцгой нөлөөтэй болж байна. Бөмбөгөр сумын бага сургууль, Баянхонгор, Миний төрсөн орон, Хонгорын өгөөм хотын 10 жил,8. жил, алнговлйн бага сур нутаг гэсэн тойрон гууль, Богдын 8 жил зэрэг инлээд сургуу. зохиол явуулсан нь төрсөн нутгий! янудын пионерийн ажил жигд гол нарийн бич 40 сурагчдын сурлага хүмүүжил дээшлэв, Өн- пионерийн Баянбүрд, Жинст сумдын багш пионер яллыг сүүлийн 3 Энэ бол Миний төрсөн нутаг Монголын сайхан орон ойн шувуунууд, хун, галуу, нугас усны туулай хэ чид болон ой болох юм чинь Одоогоор 7 дугаар Сонсголонгийн ЧИХЭНД юу дуулдав сурагчдаар | бүрдсэм нэгдсэн хонцерт балтгэж 3-4 удаа тоглов. эзэд болохын толоо улам махран амжилт гаргаж, их:з0 ! : ЗЭВ ЧИЙН ойгоор энгэртээ тэмдэг гялалзуулах нь эргэлзээ. | БҮХ АЖЛЫН ЧИГ УЛСЫН гүй ШАЛГАЛТАНД мо дцнд сургуу мэгц бүлгэм дуг т» 4 йлан ба анги дэвших шалгалтанд чиглүүлэн үзлэг ажиллав, Багш бүр хоцорч яваа сураг Айигайн вийн 8 жилийн н “дунд сургуулийн чидтай ганцаарчлан ажиллах тусгай ху дунд сургуулийн 3-ыц В ангид урсан бүлгэмээс «Дуу ваарьтай болон ажилласны үрээр сурагч ЧэнэЭЭЫ, урлагийн үзлэг явуулж анги дын сурлага дээшилж байна. Эвлэл пи 1) онц сурлагатан сурагч В. Дү- тус бүрээр концерт бэлтгүүлэн шалга- нєрийн ажил лвагдах 2 цагийн "эг цагт гэрмаа суралцлаг Дүгэрмаа 10 ангиудын кон- нь мэргэжлийн багш нараар давтлага улирал дараалан онцсайн су ралцжээ. Тэр, хичээлээ хувийн нарийн төлөвлөгөөтэй уншиж, хичээлийн гадуур зохиогдох бу. сад хүмүүжлийн ажилд идэвх- тэй оролцохыг өөрийн гол зо- рилт болгой суралцаж байна йн Дүгэрмаа багшийг хичээл заах үел | бүх анхаарлаа тэр зүгт дайчлан хагас дутуу ойлгосон зүйлээ асууж авлаг байна. Онц 5 сурлагатан Дүгэрмаа | «Нар ны 10 хувийг бэлтгэжээ. Энэ цуяаанд (1 алт, Саа идэвхтэй оролцов Доор Баацагааны дунд сур- гууль Баянлшийн бага сургуу- лийн сурагчдын шүлгээс нийт лэв. ном Номонд би дуртай ” Номонд би хайртай Ном бидэнд бүхнийг сургадаг 6. 2, Би лэг, нож байна. Аргагүй шүү дээ. Энэ оны намар их зохиолч Д. Нацагдоржийн газар дэлхийтэй мэндэлсний 60 жилийн Б. Хоролдулам, Д. Жигдээ, 6 дугаар ангийн сурагч Г. Баа санхүү, Ч. Адьяахүү нарын энгэрт нх зохиолчийн дүрт тэмдэг тялалзаж байгаа нь бахлалтай. Ном гэдэг үнэхээр гайхамшигт эрдэнэ. Номыг бүтээгч хүн түүнээс гайхамшигт эрдэнэ. Богдын сургуулийн сурагчид «Д.Нацагдорж» тэмдгийн Онц сурлагатан Дүгэрмаа ХОНГОР НУТГИЙН ПИОНЕРҮҮД | ! Я Баянхон а у мөрч баатар тэмцлийг мэдэх чухал нөл байна. Манай аймагт ерөлхий "боловсролын яихонгор туүхэед Бос өовц элгэн Ц.Одцын-сд УАН л Дэрэн Ч лыг алт мөнгө болгох, юмханаар юм хийх (2 хөдөлгөөн пмопер сурагчлын дунд өрнөж, МПБ-ын 40 жил гаргасан юм. Пионер сурагчдын залгамжлагч чуулга наа угтаж, юмх. ажиллаж үерийн байгуу. рооны 7 дугаар бүгд хурлын шийлвэр биелүүлэхээр | сургуулшудад | пионер"! идэвхтиий сургууль байгуулал хичээллэ бүлгэм хэнийг хүмүүжүүлэв»гэсэн тусгай ажлууд явуулах зэрэг ажлуудыг зо- хяож ахмад уламжл: сайжирч баялаг, ард түмнийхээ аж амьдрал, хөдөл- хэд гол анхаарлаа тавин ажиллаж байна. ойд зориулсан «Пно д, ар юм хийх Хөдөлгөөн хэмнэлтийн саягаа баяжуулахаар рмайя ажиллаж байна. О- агууд МХЗЭ-ийн Төв Хо- хувьсгалч хөдөлмөрч фнтэ Олонд | цуутай гэж хүүхэд га иар газрын зураг дээр завлгасан бизээ. Тэрхүү :їх богд уулын ар Түйн голын хөлөөн дээр Баянхонгор аймгийн Жялст сум орш бнеййг | зэлэнхэн дог юм. шүү й орших Богд су- Энэ сумын сургуулийн сурагчид дуу хөгжимд дуртайгаар мын 8 жилийн барахгүй, шүлэг зохиох, баримал | барих, оёх хатгах олон тунд сургуулийн зүйлд авьяастай нь бахалмаараа. Эндэхийн сурагчид 60 хүүх 1яманш | Урагчдын дунд дийн бүрэлдүүнтэй сайхан концерт тоглохыг үзэн баясав «Д. Нацагдорж» Хөгжмийн хэсгийн хөгжимдөлт, хөгжмийн таавар луу зэрэг эмдгийн эзэд бо- тоглолтууд ихэд чадварлаг болов лох хөдөлгөөн өр» Пионерүүлийн уран бүтээлийн булаад хүүхлүүдийн хийсэн барима дугаар рагч Равжааг гарвал байгаль сэргэдэг, цом уншвал тархи сэргэдэг» гэдэг үсийг ямагт санаж багшаас өг» сөн даалгаврыг хийж гүйцэт, гэсний дараа тогтмол хуга» цаанд уран зохиолын ном унш даг ажээ. Ингэж ном их унших нь ялангуяа хэл бичгийн хи чээлүүдэд их ач тустай юм Дүгэрмаа хичээлийг ганцаарч- лан нэг удаа давтдаг, Дараа нь цөхөдтэйгээ хамтрай ярилцах, хичээлтэй холбогдсон төрөлбү-| ямар ямар номуудыг яаж уншсан туршлагаа харилцан рийн” хэвлэл, ном, зураг олж, | ярилцаж байна. Зүүн гараас онц сурлагатан Б. Саруул, уншиж үзэх зэргээр хичээлээ Б. Жавхлан, Ц. Цэдэнхорлоо нар. бататгадаг байна. М. ЖАДАМБААГИЙН алсан гэрэл зураг МАНАЙ НУТГИЙНХАН Ус ны тунгалаг 227) Ургац нь амтлаг Хүүхэд нь цовоо. 2/2 Хөгшид нь нямбай ЧИМИДЦЭЕН (Баацагааны) Хүмүүс нь ажилсаг “7272: БАЙГАЛИЙН БҮТЭЭЛ Ном надад ачтай Ном түмэнд тустай 22 Байгаль дархны бүтээл Д. Чулуунбат (Баянлиг) с НЬ УЧИР Хүний бүтээлтэй жишвэл ГОЁОНЫ ҮГ ДЭВТРИЙН МАГТААЛ хүн БОЛСНЫ МИ Мн ин Эангүй эоварнү 10. Говийн элсэнд ург б Цэвхэрээж 882388 й Гэнэн залуу насандаа БОЛД (Баацагааны) “хүн Бансаами 10:77 55 эвэрхэн цагаан дааста Гэгээн эрдэмд шамдаж, Гоёо гэдэг нэртэй би Улсын эрдмийг хадгалдаг Эрдмээр Чендес тордох гэж ХӨДӨӨ НУТАГ Гоц сайхан амттай би, Угаас сайхан дэвтрээ Энэ дэлхийд төрсөөн би! х ОАзуриллгүйж, Гойд хачин ургадаг би. Урж тасдаж хаялгүй Энэнээс хойших насаа эл хө: ЗАВ ханайлд Хүнс тэжээлд ордог би Уг ёсоор нь хэрэглээрэй Эх орныхоо төлөө, “Зулиүидэны ОО, Хүчит эмийг оролдог би. Шилтэй бэхээ асгалгүй Амь хайрлалгүй зүтгэх гэж 5 43 Р Шинэ хэвээр нь эдлээрэй. Алтан дэлхийд төрсөөн би! өнднй сайхан талууд Цэрэндолгор (Баянлиг) Цэрэнтогоо (Баянлиг) С. ПЭЛЖЭЭ (Баацагааны) Таван хушуу мал бүрхсэн Бахдаж баршгүй чамин, Жинст вугайн авьяастнууд «Хангайн пуруунаас эх авсан Түйн гол Орог нуурт цутгана» хатгамал, зураг, сийлбэр тавигдсан байлаа. Хоёр гийн сурагч Оюунтөрийн нэхмэл, 4 дүгээр апгийл су- и модоор хийсэн хөдөлгөөнт шувуу, Жаазан Сүрэн, Доржбат нарын хатгамал, Равжаагийн зурсан зургууд мийн сурагч Б. Чулуунхүү, И. Бидон, чадварлаг болжээ. Манай ирээдүйн урлагийн мастерууд элний дотроос төрөх 7 нь дамжиггүй бөгөөд харин цаашид хүүхэд бүр сонирхол- ! жээ той зүйл дээрээ тууштай ажиллах нь зүйтэй лээ хэрхэн давтдаг, гэрийнхээ ажилд хэрхэн тусалдаг, ! ! ! | ї 1 ! ! н үендг хүмүүжүүлэ- ! ! ! | ! ! Манай сурвалжлагч (Богд сумын 8 жи. 1 сурагчдын. хяйсэн 6 сар өл хоолгүй шойрсдог. ! сургуулийн Баасангийн бамяр БЯЦХАН СУРВАЛЖЛАГА ї уулзаад шинж Энэ гурван охин бол Баянхонгор аймгийн төвийн 10 ! илийн дунд сургуулийн онц сурлагатанууд. Эд хичээ- ї Тансаг сайхан иутаг. Мянган бодисыг хангасан Мяралзай урсах рашаан. Хөвчин уудам биенд її Хөдөлмөрийн урна цуурнатна. Р.ЯНЖИНДУЛАМ (Бааца- гаан) ХАВАР Мяралзсан зэрэглээ татуулдаг Мянга мянган хавар Ё Манай нутагт айлчлан Мөдхөн хүрээд ирнэ. Талын зэрэглээг мяралзуулаад Төлийн дууг цууриатуулаад Усны шувууг гайгануулаад Ч Урьхан хавар ирнэ. МЯГМАРСҮРЭН | (эмэгтэй) АА лАААААААМЛЛААААААЛАЛААЛЛАЛУллллллЛлЛЛлглглгггтгТГгТгТТТТГГГГ Сурагч Баасан. найз Чойжинхорлоодоо ргэлж баярлаж явдаг болжээ. Баасан нэг- хүгээр улирлаар муу суралцсандаа гутан, нөхдөөсөө | ичиж, эцэг эх, багш парын өмнө хэрэгтэй мэт явж байжээ. Гэтэл онц сурлагатан Чойжинхорлоо охин түүнтэй аасан минь бүү гутар! Бид чамд тус- лана. Чи харийн бидний заасан зүйлийг тө» моотой сонсоол, | өөрөө тэвчээртэй байна шүү гэхэд Баасан хирлхийн цочиж, эа гэ толгой дохижээ. Пїнонер:..Чойжинхорлоо хоцрогдож аваа төхөртөв | ийнхүү тусласны үрээр Баасаш одоо үүрэгтэй суралцаад онц сайл сурла» гатны эгнээнд хүрэх урам зоригтой сэргэ. лэн цовоо алхалж яваа ажээ. Нөхөддөө Чойжилхорлоо. шиг нигэж тус» лан,нөхрийнхөө сургамжийг Гаасан шиг хүлээж аван биеэ засаж лоп сургаж хүмүү жүүллэг нь ёстой л манай үеийн сурагчдын лэ» багш Г. Түннэр, Пиопер А.Цэрэнжамд 14 улн- рал дараалан онц сайн суралцсан юм. Энэ сурагч багшийг хичээл зааж байхад оиц анхааралтай сон- сож тэмдэглэл хийдэг, Үеийн иөхөд- тэйгээ хамтран давтах талаараа гойд хүүхэд. А. Цэрэнжамцын тайз Цэршаа нь ярихдаа бид хоёр хичээлээ хамтран давтдаг. Надад тусалдаг. Номын санд хамтран яон уншдаг, Манай Цэрэнжажд, пионер хүн дээ гэж ярина. Өсээсээс сеуугсссаа. вуев дсэлс эсэл Оргэсссэгс 2212112237633 - --- ХҮУУҮҮДЭД ЗОРИУЛАВ - БААТАРУУУД 54 ЦЭЦЭРЛЭГЛиЙМ ШАСН/ | 16: 3 (33) ө1966 оны 4 гээр сарын 27. Болнын аяа, ЭХ ХЭЛ ЭРДМИЙН ДЭЭЖ Их ном уншиж, их ном мэд- сэн хүнийг ухаантай хүн гэдэг. Тэгэхээр ухаантай хүн гэдэг маань өөрийн эх хэл бичгийг мэддэг хүнийг хэлнэ. Хүн эх хэлзэ хир сайн мэднэ түүний оюун ухаан төдий чинээ өргөн дэлгэр болдог юм. Цөөхөн үг мэддэг хэл бичгээ муу мэддэг хүний оюун ухаан богино явцуу байдаг юм. Яагаад тэр вэ? Дэл- хий дээр буй бүх юм, өөрийгөө нэрлүүлсэн нэртэй байдаг. Нэг үг мэдэх нь нэг юмыг мэдэж буй хэрэг. Адуучин гэхээр адуу малладаг хүнийг өгүүлнэ гэж “мэддэг шигээ бөмбөрцөг гэдэг үгийг сургуульд ороод мэдээ шүү дээ. Энэ мэтээр үг бүр нэг зүйлийг нэрлэсэн байдгаас олон үг мэддэг хүний оюун ухаан дэлгэрдэгийн учрыг мэдэж үгээ аривжуулах хэрэгтэй. Олон үгтэй болохын тулд ном их уншиж, үлгэр, оньсого, зүйр цэцэн үгийг хэлэх, тогтоох, өӨ- рве ярьж сурах хэрэгтэй, Мэд- Оянна лаа аяллы са Лехлвыг Гана. на “ИН ЛЕВ Л БВАЛ ЛИБРа. урла ГанндУуЛБВгА. Ц РНИРИВАЛЛИЛВ. гтилглг тлдуулЛтвналвнагу яана, ууналтиаллана Хэлж чадахгүй үг хэнд Ч алга уу? Их Чин байна. дөг үгээ олшруулахын сацуу зөв сайхан хэлж сурах нь чухал. Үг бүхэн өөрийгөө бүтээсэн авиануудтай байдаг. Үгийг зөв дуудахын үндэс нь үгийг бүтээж байгаа бүх авиаг зөв хэлж сурахаас эхэлнэ. Хаз- гай хэлснээс үгийн «утга бу- руудна. Зарим хүүхдэд «з,ж,с.» авиаг хольдог гэм бий. Ий. мэзс “эхэлж хазгай ярихаа болихын тулд өөрөө зөв дуудах сургууль хийх хэрэгтэй. Үгийг зөв сайхан дуудаж сурах ар- дын аман зохиолын хурдан хэл- лэгийн олон сайхан зүйл бий, Жишээ нь: «Эргэн дээр эргэл дээд байгаа, элээ, хэрээ, галуу гурав, яасан сайхан элээ, хэрээ, галуу гурав вэ?» гэх мэт. Баатарчууд аа! Мэддэг үгзэ олон болгож ухаанаа дэлгэрүү- лэхийн төлөө ном их уншиж ыж Шүлэг чээжлэн уншиж а: Ц. ДАШНЯМ (багш) “өэивг авг аг аарь айр атг агтн арт ал-арт-ар сарнайн ойг» 28 ёт6т-6 ЧИХИНҮ ЧИМЭГ БОЛСОН АЯЛГУУ САЯ- ЧИН ЗОРИГТ ӨВГӨД БЭЛЦӨЦЫҮ минь СОНСОХ БҮР ЯРУУ БАЯЛГИЙГ ГАЙХАН БАЯСЧ, СОД ИХ БИЛЭГТ ТҮМЭН ЮҮГЭЭН БИШ- ! 5225 2 Эбцее9 иж, ХАН МОНГОЛ ХЭЛ, ИХ ЭРДЭНЭ, РЭН МАГТМУУ БИ! Б.РИНЧЕН Үг хэлний тухай монгол | ардын цэцэн үгнэ2р | Ж Сайн буян ольеё гэвэл Сайныг үргэлж тэтгэж яв! Сайхан цэцэн больё гэвэл " Мэргэдийг үргэлж дагаж яв! Ж Өнчин хүн дууч Үгч хүн үлгэрч Ж Олон үгний оосор нь Нэг Түмэн үгний түлхүүр нь нэг Ж Цэцэн үг чээжнэгс Цэцэг навч уулнаас өвөөөөөөөөөөөддөөөөөӨсӨоӨ ШИНЭ ЗҮЙР ҮГ ф Хэлсэн үгээ цэгнэ. Хийсэв ажлаа дүгнэ. Ж Мзрийлтгүй хүнд мэдлэг хол Мэгдсэн хүнд ухаан хол, Ж Сурсандаа бүү сагсуур Судлахдаа бүү залхуур! Г. ДАВААСҮРЭН (Говь- Зургийг Н. Дорж, алтай аймгийн төвийн 10 жи- лийн сургуулийн сурагч) г «Хурдан ! ХЭЛЛЭГ Моностод | Мойл ургана. Мойл нь Молцоглоно. Өөгүй тэгшхэн Өргөсгүй сайхан 12 Өндөг шиг болтол Өчнөөн модыг | “Өөрөө харуулдана. Өнгөтэй болгоно. Д. АЮУШ (багш) Энэ бяцхан пноне- рүүд Баянхонгор хо- тын төвийн 8, 10 жи лийн дунд сургуулну- дын онц сурлагатнуу дын зөвлөлгөөнд оролцсон юм. ЗУРАГ ДЭЭР: зүүн гараас 1 дүгээр ангийн Б. Жавхлан Я. Батцэцэг, Ч. Баяр маа, Г. Батжаргал. Дашцэрэн нар МОНГОЛ АРДЫН ЭРТНИЙ ХУРДАН 1:351:1 3 1 "-Тэртээ урд арын Арван таван | Тарган тарвага Тарвага тарваганаас Яасан тарган Арван таван Тарган тарвага вэ? "-2ДАавын бөөр алаг Алаг бярууг Алаг бяруу гэхгүй бол Хэний бөөр алаг Алаг бярууг Алаг бяруу гэх юм бэ? ”--Та гансаа Углуургадуулбал Углуургадуулаарай! Эс углуургадуулбал Углуургадуулаарай! ”-Өрөөл хар булнгаар ”-Манай хааны Мянган мөнгөн Бөмбөлөгийг Мянган мөнгөн Бөмбөлөг гэхгүй бол Хэний хааны Мянган мөнгөн Бөмбөлөгийг Мянган мөнгөн Бөмбөлөг гэх вэ? ”-Тээр дээр Энгэр дээр байгаа Мухар хөх бухан бяруу, Танай мухар хөх Бухан Фаруу юу Манай тухар хөх Бухан бяруу юу. Г, СЭСМЭЭ тэмдэглэв Хуан 992990949299999999499449094944499499494046094099999904 ф??29ФФФФФо2Фөөөөтө ө-ат-аг-ат-агмэг» вэ-ир-арэотт-аэ «Ь Нийслэлийн (01 дүгээр дэдэрлэгийн бүтээлээс: ОАжилчин болох хүнд алх хэрэгтэй гээд дунд бүлгийн Я. Дэмбэрэлсүрэн зуржээ. Ф Ногоон навчаа | дэлгэсэн Улиас, хайлс сайн байна уу? гэж дуулж байгаад бага бүлгийн Алимаа зуржээ. ФУлаан дууван амттай юм Ургуулсан ахын ачтайх даа гэж дуулаад ахлах бүлгийн Сайнбаяр хүү зуржээ. Хүнд хамаатай Асуух нэрийн дараа Хүйтэнд хэлдэг Аялга үгийг залгахад Ажил сайтай Аймгийн алдар Баялаг сайхан Хангайн нэр. Ц. БУРХИА (багш) 0909990990099909999990904904 92099909940406040040944000 Үг зүйн таавар “Зарлаж уламжлахыг” заасан Захидал бичгийн нэрийг Эргүүлж тонгоргоод уншвал Ээдэж гашилсан сүү болно. Р, ЛХАГВАА (сурагч) . ж « 9-999999999909900009 1111 5ват: Улаанбаатар хот. Бага тойр гийн 27 дугаар байшин. 3-р давхар. 824. 825 номерын өрөө. Утас 28005. Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР, А-20173 Сүхбаатарын гээтэний! улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Индекс-14140 “Намын Төв Хброоны 1ЇХ-. СОНСГОЛ МЭДЭЭ... ““Мөнгол: “Ардын: “Хувьсгалт- “бүрд хурлын тухай. -ЫН-ТӨВ: ХОРООНЫ ”АХН-ЫН: төлөөлөгчдиан Т яг ХУРАЛ уөөв ОНЫ ӨРӨВЛҮРЭЭ 553 ХҮН, ШАХН ын Зөв ав он “авнМАУ ын улс АРДЫН АЖ ШҮҮН БНМАУ-- ын САЙД ЧАх Ч ч-Л7 ДОР нэгдүгээР НАРНАН”. БИЧГИйн “ЛҮН. СОЁЛЫГ 1966-1970 Онд РЫН ЗӨВЛӨЛИЙН ОРЛОГЧ ДАРГА, САН А УДАЛ элэлцэв. ДАРГА нөхөР ю.цэдэнвАлын ХӨГЖҮҮЛЭХ їУ тАВАН жилийн УЛСЫН төлөвлөгөөний КОМИО- , : . СЫН ДАРГА НӨХӨР Т. РАГЧАА- .Маргэлартнсэйр ХОЛБООТ ул ОНСГОЛ төлөйдасдалин ХАЗААР МАХ ГИЙН ИЛТГЭЛ КОММУНИСТ НАМЫН ИХ .2МОНГОЛ АР хувьсгАлт "Ч УРЛААС ГАРГАХ сү ХУРЛЫН ДҮНГИЙН ТУКАНЗ ХУКН: НАМЫН ПРОГРАММЫН ТӨСЛИЙН УДИРДАМЖИЙН ТӨСЛИЙН ТУХАН ЛААР, ЗОХИЙ ЗМХШхЭн ЛЭЭ ЫН ХХШ ИХ ХУРАЛД МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ГИ ГАВ. 8: 17 344 188325 В.И. Лениний мэндэлсний 96 юи- лийн ойг тохиолдуулан, чийслэлийн тавдугаар дунд сургуулийн 6-в ангийн хамт олоц «Лепиний танхны» нээв. Ус танхныд Лениний амьдрал, үйл ажиллагааг харуулсан зурагт самба- рууд, ном зохиол, дурдатгал ярианууд болон Лениний зохиолуудыг цуглуул- хумлАлмлмтмлтмттмлтмлмлмлттмлылтулултмтьтРм чнгээрээ одон ертөнцийн дунд яваа ав- рага том улаан туг шиг карагдах биз ээ Бодвол өөртөө улаан туг бариул өөрийгөө зурсан дүү минь хоюинм хой- чийн нэгэн Майн баярын Зул өөр га- рягаас харж, их зохиолч » Нацаглог исийн асуусан асуултанд, «Тийм ээ, дэлхий дээр чамиракх Хури улаан тугууд тов тодхон харагдаж бай на» гэж хариулах бяз ээ. Уснт шувуудын дуу тодхон сонсдож ХАВАР, МАЙ САР, ХҮҮХЭД се255 338 дахь жилдээ " Ням за 1т (37) | 1966 оны 5 дугаар сарын 1 | Явэ 10 но, янён кавраз маг- тай дуулж байна Радвогоор Өлзий- сайхан. Дүүгийнхээ зургийн дэвт н гурван сурах Ончиинйндээ «омндос дэгэх зэрэг Ман сар зочлоод хуудсыг энд таяилцуунья, Эхний хууд» нийтээр уназих байна. Маш баяртай зол угтааа.гэж . дуулж сан тал нь цагаан, тал нь ногоон тухай зургийг шиг минь байна. Эяэ бол хүл нэл хаврын бая- уул байна. Цагаан нь цас, тогоон нь | "ООРЫЧ яХЧ ” рын тухай дуу юм. Гадаа хяшайш догор сай сая күүхдүүд дэвтэртээ янз япзаар зурж байна. Хаврын тухай дууг орчлон гийн күүхдүүд хэл хэлээрээ, хөг аяараа дуулж байна. --Хавар ямар баяр болдог билээ, хүүхдүүдээ? гэн: багшийгаа асуухад: --Майн нэгний баяр! гэж хүүхдүүд ам амандаа хариулж байна. Дүүгийн минь зурсан байшингийн орой дээрх улаан тугууд энэ дэлхийн газар бүхэнд намирч байна. Хэрэв ээ манай дэлхийн сайн санаат хүмсийн тэмдэглэж байгаа Майн нэгний өдрийг өөр гараг ейтөнцөөс харах юм бол дэлхий өөрөө тэр айлыа жавлуул: --Нар иар наашаа Сүүдэр сүүдэр цаашаа. ..гээд дуулж байна. Энэ бол хүүхдийн хүсэл эрмэлз- лийг илэрхийлсэн дуу. Байгалийн ха- вартай, хүн төрөлхтний хаврын баяртай хүүхэд бүхэн золгож байна. Миний дүү зургаараа угтжээ, Тэгээд дүү минь зу рагтаа хүссэн бүхнээ илэрхийлжээ. Дэлхийн хүй төрөлхтний хүүхдүүд цөм энх амгалан байж, хүссэн зургаа дуустал зурж байгаасай билээ. Тэдний зурсан зургаас шинэхэн ногоо ханхал- на. Тэдний зурсан зургаас хурц улаан тугууд намирна, Тэдинй зурсан зур- гаас газар газрын хүүхдүүдийн Шөхөр: “лөлийн дуу эЧЧугыг! ногоо юмсанж. | Энэ зүйн дор «Хя- вар» гэж би бичлээ, араахь хуудсанд, Маршакийн шүлэгт «Гудамж бүхэн ув удаан» гэж өгүүлдэгийн адня бай- шингийн оройд намирч байгаа хурц улаан тугууд зуржээ, Энэ зургийн дор «Майн баяр» гэж би бичлээ. Сүүлчийн хуудсанд гартаа улаан туг барьсан ВМ хэд байна. Түүний дор «Дүү минь М баярт» гэж бичлээ, Нүүгэйн минь зур- сан зураг шиг цас хайлуулж, ногоо ур- гуулсан хавар цаг хүрч ирлээ. Хавар! Энэ үгийг дэлхийн хүүхдүүд “СУРВАЛЖЛАГА Эмгэд өвгөдийг баярлуулсан энэ явдал Есөнбулаг хотноо бол- сон билээ. Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн «Залуу лекторын группийнхэн» Чүлтэм гуайнд урдын заншлаар ирэхэд өвгөн хөөр болон угтав. Удалгүй Чүлтэм гуайнд гэр дүүрэн хүмүүс цугларав” Лекторуудын ахлагч сурагч Р. Эрдэнээ, -- Өнөөдөр манай ухуулах груп- дэд ухуулагч сурагч | Самандаа дуучин сурагч Баднаа, хөг- жимчнц сурагч Мөнхтариа нар явж байна. Бид, ЗХУ-- ын Коммунист Намын 23 дугаар их хурлын тухай танилцуулна. ЗХУКН-ын түүхэн ач холбогдол, хурлаас дэвшүүлсэн гол гол асуудлуудыг ойлгомжтой ярив, Сонсогчдын асуултад хүүх- Ухуулагч Самандаа 23 дугаар их хурлын с н дүүд хариулж дуусав. Төгс- Хавартаа дэлгэрэх гөлд нь бяцхан концерт тоглов. Цэцэг бүхнийг Хамгийг тэтгэгч Сурагч Мөнхтариагийн шудрага хөгжмийн аялгуунд сурагч Бад- наа «Хаврын тухай дууг» улнга- луулан дуулсанд хүмүүс хөгжилдөн баяр хүргэв. Ухуулгын дараа нэгэн эмгэн бидэнтэй хэрэг болгон уулзаж --Одоогийн хүүхдүүд мөн ч сай хан юм даа урдын бид кэзээ яин- гэж: байлаа. Тэр, ярьж, хэлж байгаа. дуулж хуурдаж байгаагий ь харахад Наран ивээдэг! Энэ дэлхийн Эвийн санаат Энхрий багачуулыг Энх тайван ивээдэг! «Алаг цэцгэнд "Асралт Наран! ! Энкрий бидэнд үнэхээр бакадмаар,,., Эмээ нь. Шинэ танкиам нээгдэв “жээ, Мөн Лениинй холбогдолтой шүлэг, өгүүллэгийн цуглуулга лээц аятайхан болжээ, : нь нь. ЯВ: Ёндонжама (сурасч) « КОММҮНИЗМ уввсеёсс 7 сс: ЭМЭЭ ӨВӨӨ БАЯРЛАЖ БАЙНА ямар өтөлснөөс Онш үхсэн биш- дээ. Сонин сайхан юм.сонсож бай хыг бодолгүй яахав, Буян нь дэл гэрсэн энэ хүүхдүүд л ноднингооё хойш манай энүүгээр “ирж яриа таниулга хийж өгдөг болсон юм, Бид ч эднийгээ хэд хоног ирэхч гүй бол үгүйлээд байдаг болчихч жээ гэв, Залуу лекторын групм пийнхэн Монголын Пионерийн Байгууллагын 40 жилийн ой уг таж байгуулагджээ. Тус группийн хэн хөдөлмөрчдөд нам-засгийн оч тоол шийдвэрийг ухуулан таниулах, эх орныхоо хөгжил бадрах лыг сурталчлах зорилготой юм, Лекторын сруппийнхэн нийтдээ 10-аад лекц бичиж, 20 гаруй удаа уншиж, гэрээр 8000-гаад хүнд үйлчлэн бүгд. 22000 хүнд ухуулга суртал .нэвтрүүлэг хийг жээ. Тэд амралтаараа «Од» чуул- гынхантай хамтран хөдөө нутгаар явж ухуулга, суртал нэвтрүүлэй хийдэг байна. Сурагч | Батсуурь, Муухай: Уртнасан, Цэгмид, Баач санжав нарын үншсан-лекц хөм дөлмөрчдөд өндөр үнэлэгдэж буй ажээ. Тэд одоо ЗХУ-ын Коммуч няист Намын 23 дугаар нх хурал, МХЗЭ-ийн Үй бүгд хурлын шийд вэрийг таниулахад гол ажлаа чи нүүлж байна. Ц. ЭРДЭНЭБАЯ. | “(Манай сурзалжлагай| НЭГ ӨДРИЙН ШУУДАН 4 ДҮГЭЭР САРЫН. ХОРИН ШУУДАН ЗӨӨГЧ ОРЖ ИРЭВ. ТЭРЭЭР 34 ЗАХИДАЛ АВЧИРС НЫГ ЗАДЛАН ТАНИЛЦАХАД 15 ДУГААР ИХ ХУРАЛ УГТАЖ ХИЙСЭН АЖ МАНАЙ ИДЭВХТЭН БИЧИГЧИД ГАЗАР ГАЗРААС БИЧЖЭЭ. БИД ТЭР ЗАХИДЛААС ДОР НИЙТЛЭВ. МАХН-ЫН ЛЫНХАА ТУХАЙ гуулийнхаа өвлийн бэлтгэлд, түлш бэлтгэлцэж, 200 гаруй машин түлээ буулгажээ. Амласан үүргээ ннгэж нэр төртэй биелүүлсэн учир булган аймгийн 20 гаруй сургууль дотроос анх удаа соёлч нехөрлөлийн цол ман дат ангиараа авлаа. Энэ нөхөрлө- лийнхний сайхан жишээг сургуулна- раа баяртай хүлээн авч 8-ын А,Б, 5- ын Б ангиуд соёлч анги болохоор үүрэг авцгаалаа. Т дугаар ангийн сурагч Ч. Ганбат. ЗАВГҮЙ БОЛЛОО АЙМАГТАА. АВХНЫ СОЁЛЧ НӨХӨРЛӨЛ Булган аймгийн төвийн 10 жилийн С лийн Загдсамбуу багштай дунд сургуу Делэйснлч соёлч нөхөрлөл авсан үүргээ бнелүү яэв. Ангиараа “үцгрэн да лийг 100 хувь суралцсаны хувь нь сайнаас . сургуулийн "7-тийн Б бүлгийн Бира" отц сайн дүнтэй сурч, жзЭэмжээгээр цэвэр сайхны үзлэгт ивгээр байр эзлэн, биеийн тамнрын зөрөл бүрийн тэмцээнүүдэд идэвхтэй Фролцож, хэд хэдэн төрөлд түрүүл- шээ. Бүх сурагчид хөдөлмөр батлан вамгаалахад бэяжэн гэдэг тэмдгийн болвол каатав. Мөхөрлөлийнхөн сур- Ш | Бид нэгэн жилийн дараа ирэхэд эвэ шүү танхнм ондоо болсон байна. Яагаад тэвэл «Залгамжлагчэ сэтгүүлийн 40 эшилийн ойн нэрэмжит танхим шалга- руулах уралдаанд оролцож байгаа гэнэ Өд юуны өмнө танхимаа зааврын дагуу дохижуулж, танхимаас явуулах їиноне», рийн ажлыг тогтмолжуулжээ. Нутгийн хүмүүсийн яриаг дуулахад ид өвлийн шин хүйтэнд ч, түлшээр хомсдсон гач- дантай байхад ч манай пионерийн танхим й дулаахан байсан гэж байна. Сургуу», дэм» тийн захиргаа пионерийн ажлыг тн бололцоо нөхцөлөөр хангаж байс» ны нэгэн гэрч энэ биз ээ! Долоо хоно- тийн таван өдөр бүлэг бүхэн тусгай вувиараар нэр удаа төрөл бүрийн сэдэвт ажлаа танхимд явуулж хэвшжээ. Бас энд бүлгэмийн зөвлөл, пнонерийн идэвхт нүүд, сурвалжлах хэсэг, баатарчуудын багийн удирдагчид тогтмол цуглардаг байна. Айл өрх, албап үйлдвэрийн газ» раар явуулдаг урлагтай ухуулга ч энэ танхимд бэлтгэгддэг ажээ. /Бүлгэмийн зөвлөлийн тэмдэглэлийн дэвтрийг соннр Ш галлк 7167! ГО! Бал, К! | Манай сургуулийн хүүхдүүд зав чөлөө л гарвал сургууль дээрээ ир- дэг болов. Зарим нь дүү нараа хүр тэл дагуулан ирнэ. Завсарлага бү- рээр цөм апги танхнмаас гарцгаана. Тэднийг сургуулийн тоглоомын тал- бай ийнхүү татаж чадлаа. р Эрүүл саруул агаарт биеийн тами рын талбайд тоглох, даам шатар тус бүр хоёр, тооны цифр бүхий байт тоглоом, шидэх цагираг хийж тавь- жээ. Тэнд хүүхдүүд анги, бүлэг, са- лаагаараа, зохион байгуулалттай тог лож байна. Энэ улирлын эцэс гэхэд манайхан цөм шатарчин даамчин бол сон байх юм. Талбайн эдгээр тоглоо мууд, багш, сурагчид, эцэг эхийн хү чээр цэвэр үзэмжтэй хийгдсэн юм. Өвөрхангай аймгийн Бүрд сумын багш Сүрэн. | Ш 1 ! 11 4 18 " хоход Пнонерүүдтэй ганцаарчилан хий- сэн яриа, өгсөн үүрэг, даалгавар, дэв шүүлсэн асуудал, ажил төрлийн тухай тэмдэглэл, сургуулийн захиргаанд Оруулсан санал хүсэл цөм товч тодор хойлогдсон байна Мөн пнопер сурагч дын төрсөн өдрийн ойг сар, сараар нэгт гэн хийсэн буюу тухайлбал Алтанцагийн ойг хийхийн тул түүнээс сурах сарын ажил зохиож, сурч мэдсэнээрээ хүүх, ДҮҮД ОЙН ӨдӨр концерт тоглож үзүүл- єэөн тухай бичигджээ. Одоо танхнмд орж үзэцгээе. Төв буланд В.И. Ленин. Д. Сүхбаатар нарын баримлыг тусгай тавцан дээр тавьж, дунд нь пионерийн онцлогууд байрлуулжээ. (Найман бүрээ арван бөмбөр) Пионерийн урнаг томоор бичиж хана хөндөлдүүлэн тавьжээ БНМАУ-ын сүлд, МХЗЭ, Пионер, Баатарчуудын тэмдгийг модоор маш цэвэр сийлбэрлэн дуунуудын хамт байр Асуулт хариултын анхдугаар хариу 1. Монгол Ардын Хувьсгалт Нам, МХЗЭ-ийн дайчин замнал, В.И. Ленин Д. Сүхбаатар, манай бүлгэм, Баатар- чууд гэсэн самбарууд, ннтернационал ан номнууд, гар урлал гэсэн бу- шангуудтай.. 4-2. Танхимын төвийн хэсэгт залуу- чууд. баатарчууд, пионерийн самбар хийгдээгүй дутуу байгаа, гүйцээхээр тэвэжлэшшэшхжхшишшшшшш---нллИИ1ЛЭЭЫ-ш3--гшшшшигшлишшшшш шиш ХОЁРДУГА «Пионерийн үнэн» сонины газраас «Залгамжлагч» П чуулган, «Залгамж лагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойг угтаж 8 асуулт тавьжээ. Би, биеийн тамирын чалбайн тухай тав, зургаа, долдугаар асуултанд хариулья. . Манай Богд сумын 8 шилийн ДУНД сургууль, биеийн "тамирын үүр, эвлэл, иноперийн байгуулларатай ажлаа хамт ран зохиодог «Залгамжлагз» сэтгүү Ажил сурлагаараа уралдаж Асуултанд тодорхой хариулж “Амжилт бүтээлээрээ шалгарнц К... 1 гаая. бэлтгэж байна. 8. Лхагва гаригт идэвхтнүүд ажлаа зөвлөлдөнө. Бүлгүүд ээлж ээлжээр Пү рэв гаригт хүмүүжлийн цуглаан, Бям- бад сэдэвт ажлууд явуулдаг. Гэвч СО нирхолтой хийгдсэн шинэ хэлбэрийн сэдэвт ажил бэлдсэн бүлэг бол эзэлж гэлгүй Бямба гаригт танхимд ажлаа явуулдаг. Ан агналаа Архангай аймгийн Их тамир су- мын найман жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид улсын бэлтгэлийн ажилд туслахаар зурам агнах цуваа гаргаж, 1550 таруй зурам агналаа. Цуваанд тус: сургуулийн 8 дугаар ангийн хамт олон, 7 дугаар ангийн Сосорбарам, Дашдаваа, зургадугаар ангийн Бэгзсүрэн, Амаржаргал, тав- дугаар ангийн “Гүмэнжаргал, ДЭМӨЭ- рэл, Сэрдамба нар онц идэвхтэй орол цов. Сурагч С. Жавзандөлгор. Нэгээхэн «горхи» Увс аймгийн төвийн (10 жилийн дунд сургуулийн 4-9 дүгээр ангнин сурагчид цагаан алтны аянд гарч, аймгийнхаа Өмнөговь сумын «Цог», нэгдлийн «Холбоо» бригадын ямаа самнах ажилд туслалцахаар яваа нь энэ ажээ. (Сурагч бүхэн ямааг нэг нэгээсээ уралдан самнаж байна. --Чиний ямааны ноолуур хир эд9- рэг хөөрсөн байна вэ? 3 --Тийм ч сайн хөөрөөгүй байна. --Сайн хөөрсөн бол ч ноолуур их луулж пионерийн тангарагийг тод том- руулан бичжээ. Та бидний өнөөгийн сайхныг байлдан олгосон БНМАУ-ын баатруудын тухай «Хүндэт иргэд» гэсэн самбар хийж баруун талдаа тавьжээ. Түүний хажуудах «МХЗЭ-ийн дайчин замнал» самбарт хийсэч төрийн дөрвөп одонг мод. төмөр өнгөлөг материалаар урласан байна «МАХН-ын жолоодлд гоор» «В.И. Ленин» .«Д. Сүхбаатар» «МХЗЭ-ийн байнгын халаа» «Ирээдүйн Сүхбаатарчууд», «Хань пөхөд зэрэг сам- ХҮҮХДИЙН ХҮМҮҮЖЛИЙН ТӨВ барыг нүдэнд тусахуйц, утга санаа, ур чадалтай бүтээсний зэрэгцээ зарим тайл барыг орос, монгол «дээр сийрүүлсэн байна. Зүүн талдаа дөрвөн том шилэн хайрцаг тавьжээ. Энд гар урлалын бү- тээлийн үзэсгэлэн байна. Бас бэлэг дурс галын тавил бий. Тохилог ширээ, сапдал бүхий багтаамж ихтэй, саруул дулаахан энэ өрөөнд пионерийн төрөл бүрийн ажил цуглаап, зөвлөлгөөп хийхэл ний- цэмж бүхий нь сэтгэлд таатай байна. Гэхдээ их жанжин Сүхбаатар, Баатар- чуудын булангийн сангаа улам арив жуулах хэрэгтэй мэтсанагдлаа. Нодиийн нэг хүүхэд пионерийнхээ танхимын пөгөө өрөөнд В.И. Лениний булан байдгийг мэдэхгүй байсан бол одоо Хэнтий аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн пионерийн хэн нь ч гэсэн бүрэн мэддэг болжээ. С. Жамсранжав 1.5. Манайх биеийн тамирын талбайгаа тохижуулаагүй. Биеийн тамирын заал- тай. 8. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 1960 оноос өмнөх дугаарыг эрх хайх аянд бүх ннонерүүд “тарцгаасан. Одоогоор ажлаа дүгнээгүй учир сэтгүүлүүд ирээ гүй байна. Нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Мижиддорж, АР ХАРИУ лийн 40 жилийн ой угтаж зарласан би еийн тамирын талбайн уралдаанд бид нилээд эртнээс бэлтгэж, одоо биеийн тамир талбайнхаа талбайг. шэвэрлэн, тэг татаж хөнгөн атлетикийн багаж ХхЭ- рэгсэлийг байрлуулав. Мөн сурагчдын хийсэн «шатар даамыг талбайд байрлуу лан шатар даамын тоглолт явагдаж байна. Ер нь манай сургууль дээр биеийн тамирын олон.төрлийн дугуйлан 7 хо ногт 1--2 удаа тогтмол хичээллэдэг уч раас сурагчид маань нх сонирхолтой болж бүх сурагчид биеийн тамирын аль нэг төрөлд оролцдог. Саяхан Баян хонгор хотод болсон 3 дунд сургуу лийп биеийн тамирын тэмцээнд ёМ жилттай оролцож, үндэсний бехөнд 21Кан цанхорол, одөп бөмбөгөнд Баасан нар 3 сургуулийн аврага болов. Манай сур Үуульд улсын 2 дугаар зэрэгтэй 2,3 дугаар зэрэгтэй 5 тамирчин суралцдаг, Бид биеийн тамирын талбайгаа орон нутгийн материалаар тохижуулан, би еийн тамирын талбайд үндэсний хөлөгт тоглоом хийж тавих зэрэг ажил хийл байна Баянхонгор аймгийн Богд сумын 8 жилийп дунд сургуулийн багш Ө. НОРПИЛ маааааааааааа ЭЭГ ГЭЭРРЭРӨФФӨН «Мөнх ногоон Вьетнам оронд ялалтын наран мандаж, ялалтын баярыг бид хамтран тэмдэглэ нэ...» гээд ярьж буй жаал хө зүүнийг Машбат гэнэ. Нийслэ лийн нэгдүгээр сургуулийн түү зэв удирдсан 5 дугаар бүлг, ард түмний ш “тэмцлийг хэвийх" байна» цаалы сэдэвт ажил явуулж байна. Гэрэл зургийг Н, ДОРЖ, 1 гарах нь байна шүү гэж нэг хэсэг нь хөөрөлдөж, нөгөө хэсэг нь ямаа- нуудыг ээрэн тогтоож | нөхөддөө барьж өгч байв, Анги бүр хоорондоо уралдаан байгуулан ажиллажээ. Мал чид багачуудын баяр хөөр дунд баяр лалдан баясна. --Чи хэдэн ямаа самнаж байна вэ? -Би гурван ямаа самнасан. --Аа тийм үү би одоо 5 дахь ямаа гаа самнаж байна гэлцэнэ ярилцана. Оройн 18 цаг болоход цагаан алтны аянчид ажлаа дуусав. Өдрийн гур- ван цагаас энэ мөч хүртлэх хуга- цаанд 1200 ямаа самнаж, ямаа бү рээс дунджаар 250-300 гр. ноолуур авав. Уралдаард дүгнэхэд, Нурхмэд багшийн удирдсан У дү- гээр ангийн сурагчид 120 ямаа сам нахаас 126 ямаа самнаж «Цагаан алт ны» аврага анги болов. Хавар цагт халгилан долгиолдог «Цагаан алт» хэ мээх нх далайд эдний нэгэн «Горхи» нийллээ. Сурагч Д. Сономпэл. Ухуулга хөдөлмөр Төв аймгийн. Баян сумын 1 жи- лийн дунд сургуулийн хэсэг багш сурагч ЗХУКН-ын 28 дугаар их хурлын нэрэмжит аялал хийж, малч дын долоон суурнар орж, МАХН-ын 15 дугаар нх хурал, Улс Хувьсгалын 45 жилийн ой, Төв аймгийнхны х9- дөлмөр соёлын их наадамд бэлтгэх тухай, өлөн улсын байдлын талаар ухуулга хийж, төл хүлээн авах ажилд биечлэн туслаж суурь бүрт концерт тоглож сонирхууллаа. Т дугаар бүлгэмийн зөвлөлийн дар га Д. Өюунбэлэг. Их баярлалаа «Пионерийн үнэн» сонинд явагдаж, байгаа «Ямар мэргэжилтэй болох вэ?» гэсэн бага хурлыг Хөвсгөл айм гийн Мөрөн хотын 10 жилийн дунд. сургуулийнхан баяртай хүлээн авч, «Ямар мэргэжилтэй болох вэ?» гэ- сэн сэдэвт үдэшлэг хийсэн нь маш сонирхолтой болж, хүүхдүүд идэвх- тэй оролцсон төдийгүй удахгүй 7.10 дугаар ангн төгсч ажил амьдралын замаа сонгох гэж буй сурагчдад мэр тэжлээ зөв сонгон тууштай эзэмши- ХЭД анхны нэгэн алхам боллоо. Сурагч Ч, Нямжав -өдөр дутмын тэл, бодлыг , хӨидсөн.., «Мэргоэил , бүхэн Миний дотны, нөхдийн .нэг нь.юм л бол «Ногоочин». болно. гэхэд нөгөө нь нисгэгч болохсон «гэж, ярих юм. Нөхөд маань юунаас болж . ногоочин ийсгэгч болохыг мөрөөддөг “болсныг бүү мэд, Харин миний хувьд бол би мэргэжлээ аль хэдийнээ шийдсэн юм. Би бага сур гуульд байхдаа ном уншихыг их сонирх дог байлаа. Тэр үед инмгэн зузаан тэр олон номон дотор л юм бүхний сайн сай хан бүхэн цогцолсон мэт санагддаг байж билээ. Чөлөө заваараа Цагаан тол той хичээн оролдсоны хүчинд би 1 дү гээр ангид орохдоо.үг үсэг холбодог болчихсон байв. Нэгэнт «Ба-бэ» гээ холбодог болоод 2» дайралдсал ном бүх ХҮҮХДИЙН ТУХАЙ “УРАЛ Эмнэлэг гэгээрлийн ордонд Мон голын Улаан Загалмай Нийгэмлэ тийн гүйцэтгэх хорооны хоёрдугаар бүгд хурал боллоо. МАХН--ын Төв Хорооноос хүүхдийн хүмүүжил эрүүл мэндийн талаар нам, улс, олон нийт аж ахуй соёлын байгууллагын ажил тан, ажнлчнд, эцэг ох, багш нарт гаргасан захидлыг Монголын Улаап Загалмай Нийгэмлэг хэрхэй бие лүүлж байгаа тухай МУЗН--ийн гүйцэтгэх хорооны дарга Л. Түмэн дэлгэр илтгэл хийж, Увсын төлөө лөгч Янсан, Баяп-өлгийн Дан 1, Улаанбаатар хотын Дамбадар: 2) рэг олон хүмүүс үг хэллээ. Хүмүүс хэлсэн үгэндээ хүүхдийн эрүүл мэнд хүмүүжлийн талаар авсан чухал ар тө хэмжээнүүдийг онцлоп тэмдэглэв сургуулиуд дээр арнун цэв рийн 400 гаруй эргүүл ажиллаж түүнд 2000 гаруй хүүхдүүд хамраг даж байгаа хийгээд 900 гаруй пио нер сурагч «Ариун цэврийн хамгаа ялалтанд бэлхэн» тэмдгийн болзол хангаж дипломын хамт авсан байна. Тус хурлаас тодорхой сазлт бүхий тогтоол гарган түүнд 5--аас дээш ангиудад улаан загалмайн аргүүлийг тогтмол гаргаж, байх суслан, хөдөл мөр зусланд арнун цаврийн анхны мэдэгдэхүүн эзэмшүүлэх ажил зо хиох хэрэгтэй гэлээ. ф т---------ллллчллчлчлчлчичин Змммтмтэтмлчичтмттмтмучтчмтчлчлмтчлчлтү АХМАДУУДАА ХҮНДЛЭН НЭЭС СУРЧ БАЙНА Хөвсгөл аймгийн Түмэн сумын ба- га сургуулийн пионерийн 27 дугаар бүлгэм «Ахмадаас сурья» цуваа гар» галаа. ТЭД Улиастайн амбаны үеийн «Хар хул» гэдэг цолтой байсан цуут бөх аврага Дамбил, 1923 оны хушуу тэнхимийн багш өвгөн бичээч бай сан Сэржав, 1939 оны халх голын дайны бэлтгэл хурандаа Ёндон на рын түүх намтрыг эмхлэн бичих, су мын хөдөлмөрийн аврага тэмээчин саальчин, төлчний туршлагыг бичиж түгээх, «Ахмадын сургаал алт» гэ сэн сэдэвт уулзалт өдөрлөг хийж малчин, ахмад багш, | ахмад зураач, ажилчин хүмүүстэй уулзуулжээ. Ж. ГУН-ААСҮРЭН ЭД ХУШУУЧИЛЖ БАЙНА Нийслэлийн 22 дугаар сургуулийн 7-ийн Б.8В. ангиудын Цэдэвсүрэн, Пүрэвсүрэн ахлагчтай сурагчдын соёлч нөхөрлөлүүд хамтарч хүмүүж лийн талаар уралдааны болзол гар тан ажиллаж байна. Эд сургуульдаа тооны анги кабинет байгуулах зорилт тавьж, 100 гаруй тооны хөдөлгөөнт үзүүлэн таниулах зүйл хийв. Соёлч нөхөрлөлийн гишүүн Алтанхуяг, 7Кар галсайхан, Гэрэлмаа, Баасанжав, Тун галаг, Пүрэвсүрэн: нарын хийсэп хө лөлгөөнт үзүүлэн таниулах зүйл бус дын сонирхол ихэд татаж байна. Энэ хоёр анги сурлагаараа бусад ангийг хушуучилж 100 хувьтап болов: Багш ЦЭРЭНЧИМЭД ! е гэМэргэн зөвтөгч,. яноперийн үнэн сонин сурагч бидний сэт сайхан» гэсэн бага» схурал явуулж -бай. таад бид чин сэтгэлээсээ талархаж, бай, 9МА? Манай : МИНИЙ нийг барьж аварч ихэнх дээ л үл “ойлгог дох зүйл бичигдсэн байдагсан, 1 дүгээр ангид байхдаа. Эмнэлэгт хэвтэхдээ «Уруугаа ургасан мод» гэдэг гайхам шигт эрийг уншсанаа” би сайн санаж сонины 51 дэр олох бэ? бага хурал Ф ШИЙДВЭР байна. Энэ ном миний ном унших со нирхлыг улам бадраасац юм, Түүнээс хойш уран зохиолын ном бид хоёр анд боллоо. Бас «Пионерийн үнэн» сониноо Ч захиалж уншдаг боллоо. эд милтэй рэыал Бидний амьдарч байгаа өнөө үе, ат6 мын хүчийг ашиглан, огторгуйн уудмыг эзэгнэж эхэлсэн шинэ эрин билээ. Бид хойч үедээ үүгээрээ бахархах эрх тэй. Хэн огторгуйд нисэх хүсэлтэй бай на вэ? гэж асуувал инээдэм болохоор боллоо. Хэн түүнийг эс хүсэх билээ. Гагцхүү огторгуйд нисэхийн тул хэн юу хийж, яаж суралцаж, биеэ хэрхэн бэлтгэж байна вэ? гэж асуувал зохил той. Бэрхийн уурхайн дунд сургуулийн пионерийн 5 дугаар бүлгэмийн 6 дугаар бүлгийн арван нэгэн хүүхэд «огторгуйн нисэгчид» боллоо. «Огторгуйн нисэгчид бүлгийн дарга Сүхтогоод (энэ охин хөг жим гоц сайхан төвлөнө) гэж рамерт өгч байна. Пиноер Улаанхүү орж ирлээ. Тэрээр алтан шаргал пагонтой цэрэг хувцас өмсчээ. --01961 оны 4 дүгээр сарын 12-нд Москвагийн цагаар 9 цаг 07 минутанд нисч 108 минутын тойрон нислэг хийж, эх нутагтаа эсэн мэнд бууж ирлээ. Эх орон, коммунист намынхаа даалгаврыг биелүүллээ. Биеийн байдал онц сайн! Огторгуйн нисэгч Юрий Алексеевич Гагарин! зэж. мэдээлээд тов хийтэл ёс лоход Сүхтогоо хариу ёсолж «болноо!» гэлээ. Зөвлөлтийн армийн хушууч орж ЛИГИЙН ГОЛЫН ОХИН Хичээл таржээ. Танхимд нам гүм гагихүү дөрөвдүгээр ангийн урд ширээнд хоёр хүү- хэд ном дэвтэр дэлгэн сууж, цэгэн бяцхан охин самбарт тоо бичээд нөгөө хоёр хүүхдэд хандаж, --34а анхаар! Энэ тоог зөв хуулж аваад бодоорой. Багшийн заасан дүрмийг анхаар- на шүү. Мэдэхгүй юм байвал асуугаарай гээд багшийн ширээн дзэр суув, Нөгөө хоёр хүү багшийн өмнөх сурагч мэт луулгавар- тай хүлээн авч тоог бодож эхэллээ. Энэ явдал Баянхонгор аймгийн Баянлиг сумын бага сургууль дээр болж буй хэрэг билээ. Тоо бодуулж буй улаай бүчит охины нэр Цэрэнтогоо. Энэ жил 4 дүгээр анги төгсөх гэж байгаа онц сурлагатан ажээ. Тэрээр сурлагаар хоцрогдож яваа хоёр найзынхаа тооны хичээлд тусалж байгаа нь энэ. Одоо Цэрэнтогоо охины нүүрэнд баяр жавхлан, гэрэлтэн, хичээл номдоо онц дүн үзүүлэн буй байвч долоохон настай балчир- таа элбэрэлт ээжээсээ өнчрөн хоцорч, газар дэлхий дээр дахиад эрхлэн үнсүүлэх ээж гүй болсон юм. Тэр цагт хөөрхий охин Цэ- рэнтогоо сургуульд ч ороогүй, багш ч үгүй, нөхөд ч үгүй, хоёр пялх дүүгийн хамт ганц эмгэн ижийгээ зууран бархирч өнчрөлийн зовлонд автан нулимсай далайд живсэн юм. Гэвч хөөрхий охин насанд дарагдсан буу- рал ижий, нялх хоёр дүүгээ уруу татахгүй гэж эрс шийдэн урссап нулимсаа нэг сайн арчаал хөгшин ижийхээ хэлснээр сэтгэл дотроо уйлж, хоёр дүүгээ асарлаа. Хойтон ЭНЭ БҮЛГЭМ ИНГЭЖ АЖИЛ ЛАДАГ Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын 10 жилийн дунд сургуулийн пионе: рийн 3 дугаар бүлгэм улсын тэргүү ний бүлэг шалгаруулах болзол бие лүүлэхийн тул бүлэг болгоны хооронд уралдаан зарлан явуулж байна Энэ бүлгэм «Улаан бүчтэний уул залт» «Чин зоригтсн» «жигүүртэн» “зэрэг онц сонирхолтой цуглаан хийж уг цуглааны” материалаар пионерийп танхимдаа булан байгуулж, бяцхан ном гарган, ханын сөнинд бичиж сам бар хийжээ. . жил нь сургуульл орж, эрдэмтэц бөгш та- рынхаа ивээл хайр, асрамжинд к«этгэл сэр- тэн хичээл номдоо анхаардаг болжээ. Цө- рантогоо хичээлээ давтаж нөхөддөө тусла хын | дээр хулгаас ус авах, аргад түц түүх, хоёр дүүгийн хувцас угаах, дүү нар- таа цамц өмд оёж өгөх, хог арилгах бүхий л ажлыг хийж хөгшнды ээждээ туслана. Цэрэнтогоо суудлаасаа босож хоёр су- рагчийн өмнүүр багш мэт дөхөн очиж, --За юу болж байна. Бодож чадаж бай- на уу? гээд урд захын хүүхдийн дэвтэр рүү өнгийн харсанаа чи ер бодоогүй суугаа юм уу? гээд наадах хүүхдийн | дэвтрийг авч үзээд --Басл бурууэхэлж дээ гээд самбар руу эргэж шохой аваад, --Сайн харж байгаарай! Би бодож өгье Өвөрхангай дулаан бэлэг. “Гэрэл зургийг Ё. Равдан 277 ” “РУУЛЧ болохыг” хүсэвг” Атрын тухай аймгийн “Хайрхан сумын инонер Г. Оюун- Ви «Алтайд» узнаед “3 болохыг жү” сурвалж 1 зохиол уншаад агрономч өөв. Гэвч яваа яваандаа бичигч хүн болохоор зориг одоо Д. Сүхбаатарын нэрэмжит монто лын пнонерийн байгууллагын пионер хүн, Мипий хүзүүнд баатарлаг хувьсгалт үеийнхний маань эх орныхоо төлөө урс тасан цусны өнгө хатан зориг, эр чад лыг шингээсэн улаан бүч намирч бай на. Энэ улаан бүч намайг зоригжуулж, надад шинэ хүч чадлыг өгдөг юм. Би одоо «Пионерийн үнэн» сониты хоо идэвхтэн | сурвалжлагчийн ажил хийж 10 жилд суралцаж байна. Хэдхэн жилийн дараа «Пионерийн үнэн» сонк ныхоо жинхэнэ сурвалжлагчийн “хариуц лагатай үүргийг гүйцэтгэх хүн болохьйг төлөө тэмцэнэ. Энэ хүслээ биелүүлнэ гэж Ч итгэнэ. 3 Нийслэлийн .24 дүгээр, сургуулийн сурагч Т. БААСАНСҮРЭН .... ирсэн нь пионер Баасанжав байлаа. Тэ рээр «Восток-2» хөлгөөр 25 цаг 18 минутын үргэлжилсэн нислэг амжилт” тай хийсэн тухай илтгэлээ. " Пионер Намсрай, Сандагдорж, хоёр Андриян Нинолаев, Павел Попович на" рыг орлон тоглолоо. Охин хөвгүүн хоёр, орж ирсэн нь Валерий Быковский, В: Николавва-Терешкова нар байлаа. Пио нер Пүрэвдулам огторгуйн уудамд. амх эмэгтэй хүн ниссэн туха, нислэг амжилттай. болсон тухай мэдээллэг. Арван нэгэн хүүхэд ЗХУ-ын огтор зуйн нисэгчдийг төлөөлөн нислэг бүрийн онцлогийг цэргийн хүний дэг журмаар илтгэж 6 дугаар бүлгийнхэн тэдэнд баяр хүргэлээ. Эцэст нь тэд «Огторгийн нисэгч болсон» хүүхдүүдтэйгээ хамт Зөвлөлт түмний тухай Зүрхний угаас дуулж байна гөж дуулцгаалаа. Бүлгийн сэдэвт ажил 20 минутанд явагдаж дууслаа. Бэлтгэлтэй сонирхол- той, ашигтай энэ ажил мэдлэгийн их санд нэмэр нэмснээр барахгүй, хүүхэд бүрээс нилэед бэлтгэл шаардсан ая тайхан ажил боллоо. ат--ат-вт-ит-иттивн тээд Аён давхар хаалт задлан болож луус- гёад номон дээрээс хариуг нь нөгөө хоёр хүүхдээр олуулахад яг таарсан байв, эрэнтогоо самбарт дахин цэг бодлого бичээд --Яг түрүүчийн аргаар болоорой гэв. Цэрэнгогоо охин хомрогдож яваа нөхлөө өөрийн эгнээнд хүргэхийн тул ингэж тусал- дагийн дээр нэг хоёрдугаар ангийн хүүх- дийн давтлагыг удирдан, тэдэнд сөнирхол- той ном зохиол уншиж, үлгэр ярьж өгдөг тул хүүхдүүд түүнийг «манай багш» гэж хүндэлдэг байна .Їионер Цэрэнтогоо зөвхөн сурлагаар сайн бус урлагт онц сонирхон сургуулийн ,койнертод луулж, хөгжимлдөг авьяастны нэгээ. Лиг нутаг манай монгол нутгийн баруун өмнө Алтайн говийн | сав нутгийг эзэлдэг говь газар юм. Өссөн төр- сөн говь нутагтаа эрдэм ухаан авьяас би- лэгээ тодруулан буй энэ охины зам юутай . саруул, юутай өлзийтэй вэ? Ж. МШигдар Баянаиг ЭЭР” -НГ- сургууль өлөн Сурлага авьяасаараа. | даа шалгарсан пионерүүлийн гэрэд зураг дийг нийтлэв. нрснээс энэ 2: хүүх Говь-алтай . аймгийн | Төгрөг сумын 7-6 ангийн ннонер 3 Баасанжав р » Гэрэл зургийг Д. Цэдэндамба. хэттгттгтгтетгтететгтететгтгтгтгглтгтгтггтҮгтггтгтгтггтлглттгэметнтетнтунтутэтнтнтэтэтэтэтэтэтэтэтэтететити- НННЕЫ ПИ. ЯВИНЫ.| НЫС ЫН ЦИННЫЖ слнын (вэ ИН ЇНШ ОН ШОсон Пи Жи ЮМ Пин вш вэ оэсцонг “Залгамжлагч». сэтгүүлийн уралдаанд ирсэн. өгүүллэг Өчигдөрхөн орсон борооны усанд ургамал бодис, цэцэг навч нүүр га- раа угаасан юм шиг цэмцийн, өнгө өнгөөрөө кослон ганхана. Тэнгэрт нэг ч үүлгүй, арчсан толь мэт мэл- тийж, зуны өдрийн жин үдийн халуу шатна. Туул солын хөвөөгөөр хүү Хүр- яээтэйгээ зугаалж яваа Цэрмаа, тор гон ногоов зүлгэн дээгүүр алгуурхан алхалж явсиаа: --Маний күү! Энэ яасан сайхаа эрвээхэй вэ? гэж хэлэхэд Хүрлээ күү үг дуугаралгүй эрлээхэйг бари. хаар хөөхөд богинохон ханцуйтай ца гаан аамцны нь хормой салхинд дэр вэлзэн хийснэ. Эх нь хүүгийнхээ хойноос харж “байснаа голын эрэгт тулж очиход: - Миний хүү усанд ойчно. Боль, болы Энд бас нэг сайхан эрвээхэй явна гэж дуудав. Хүрлээ ээж дээрээ хүрч ирээд --Аль вэ? ээжээ? --Тээ тэр явчихлаа. Миний хүү. усанд ойчно. Эрвээхэй битгий хөа! гэхэд, Хүрлээ инээд алдан: --Ня усанд ойчихгүй. сэлээд чикпа --Ча яаж сэлж чаддаг юм бэ? --Чадна. чадна. Би сэлж сурсан гар юм байкгүй юү. -- Хэзээ тэр вэ? Уянгалан Мөнх тэнгэрийн дор мянга мянган кавар Монголын сайхаа оронд жял жяд дэлгэр.. Д, НАЦАГДОРЖ Найтлэл Хавар ирлээ. Урьхан салхи зөөлнөөр үлээж, уул хангайг илэв таалахад хав. уу- лын аас сэмрэн урагдаж уудам тал Ц00- хортож. усан сулал гуу жалга бүхнээр му- рилзан мөрөн голтой нийлэн алсыг зорино. Эл бүхэнтэй кууч болжмор, чогчого, 8» ЛУУ | шүвуүхай найраллан, түмэн эгшгээр Шшулганан жиргэх нь нэгэн найрал хөгжим лүгээ алил ажээ. Хаягай хөвч хөхрөөд, ногооны уннар кө- шиглөч хөнлий талын ургамал соёолж эх- лэв. Тарчиг хатуу өвөл, пасая пагаан 3У- лыг «Даага налантай бяруу булчинтай» давсан нэглэла олны нижгэр хөлөлмөр юу- тай бахтай бэ! Уулын энгэр, усны бүрлээр хурга шиг майлалдаал мал сүрэг чалайхад малчин хүний сэтгэл | тэнүүн. Монголчуул, хаврыг лэлгэр зуны угтал тэж баясан | угтдаг. Хаврыг сүргээн өсгөж. төлөө бойжуулсанн баяр. тариалангийн талбайд тракторын луу вижигнэснэй баяр уйлдвэрийн пехэл урал- Лав түрүүлэгсэлийн баяр, ялтан номын Ус- ТиЙР түглрэлгүй уншляг болсоны баяр. ! Нас хүрсний баяр гэхчилэн басхүү тэмлэг- лэлэт. Гэвч «Хаврын тэнгэр хартай, хавир- Та нэвт салхитай» гэлгийг хэн бүхэн мар- тах ёсгүй. Хахир өвлийн хүйтэн, кяврыг хавсарган зулыг гарзгүй яавахыг намрын элтгэл, малчны зүтгэл ШшийлнЭ. Эх оронд минь айлчиллаг |5нэ жилийн хавар урьдын алил хөнянд тая, хЭвч ойг нолдоноор бүдяж, сүүн нйгаан Налайг бял- хуулж Байна Тиймээ, энэ бол найртай ву. Зангад, ялнай тутгайн тавар! жилийг хаваа Үйя ҮрЛЭЭС Илүү ӨР. -81181. “ЁСТОЙ ПИ --шөрсөн юшнл Артнкад ам. байхдаа. Тэнд байгаа хүүхдүүд цөм мундаг сэлдэг юм. Тэр битгий кэн, усаа дотор сэлж уралддаг юм байх- юу. --Миний хүү тэгээд сэлж урал- даж байсан уу? -Тий м. -- Үгүй бас хэцүүеэ, үхвэл яана. Одоо миний хүү хамаагүй усаг гий орн бай. --Сэнш чаддэг күн усанд, хаз- наас үхдэг юм бэ? Ээжээ! Би я лав ОНЕР БАЙНА ДАА - зарим нь нулимсаа арчин гүйлдэнэ. , Күрлээ курдээр гүйх дулняаа, шлвд тайлах халан: ус ЗЭВ үорэв эх нь чинээгээрээ кашгарэн койнодо нь гүйв. Хэдэн мөчийн дараа машин дуу гарч, улаан хэрээстэй түргэн тусч яамжийн тэрэг, голын эрэг дээр бөөг чөрсөн хүмүүсийн дэргэд хурдлай ярж зогслоо, Машинаас цагаан кэм яадтай эмч гарч ирээд тэдэн дээр очив, Эмчийн авралыг хүлээн энэ- лэн уйлсан хоёр эхийн чүд түүний чүүр дээр тэг зэрэг туслаа. рахад битгий галзуур! гэн, эк нь хашгарах шахан хэлээд Хүрлээс хоёр гараараа яавлан барьж зогсоно. --«Би одоо, яана. Та минь ээ! гэн үрээ усанд алдсан хөөрхий эхийн хашгарах дуу, үерийн усны шуугик чимээ хоёр хослон хүүхэд хөгшид бүг- дийн хөөрхийлөх сэтгэлийг хөдөлгөн, Хүрлээ гараа угзарч: --Ээжээ! та намайг тавина 4 дээ. Би түргэн угтаж орьё --Үгүй, үгүй гэж энэ солыг дажгүй сэлээд гарчихна, Цэрмаа бүдэс- Эмч гайхахдаа: --Чий битгий дэмий ярь. Хүй хэн хэлэв. --Хоёулаа усанд ойчсон юм уу? усанд ам гарч болдоггүй юм. Чи,энэ гэг асуув, ус үерлээд, улаанаар эргэлдэж бай- --Үгүй, Энэ шижигкэн жаалын хыг харж айна Уу Одоо явья, усанд урсаж явахад нь тэр хүү ус- харья газэд эх нь Хүрлээгийн гараас наас гаргаж авсан юм. шүүрэн авч, голыг өгсөн тэр рүүгээ ! --Энэ хүүхэд үү дээ? явлаа, : ( -- Тийм. Сайн ч сэлдэг хүүхэд юм. , Муу сэлдэг хүн бол ч аль хэзээний " алдчихсан. Энэ үертэй ус руу хө 2 нийг ч зүрхэлж орохгүй байхад энэ хүүхэд орчиж байгаа юм. Мөн ч 390- 2 ригтой хүү юм даз гэж хажууд бай- Хүн амьтан шуугилдаж, | голын сан нэг өвгөжөөр хүний хэлэхэд вргийг дагаж яарсан, сандарсан хү- “ТО--3штот-- --Энэ ч ёстой пионер байна даа мүүс цувралдан гүйлдсээр гарч ир- --сМ 2дА гэж эмч хэлээд эхийнхээ өвөр | дээр лээ. Тэдний түрүүнд үсээ унжуул 2: ухаангүй хэвтэж байгаа хүүхдийн сан нөмгөн эмэгтэй: Уякан сэтгэлтэй Хүрлээ нүд ХҮҮ? судсыг барьж зүрхийг нь . чагнан, --Олон түмэн мннь туслаач- гэж рэн мэлтгэнэсэН | нулимсаа барьж үзээд: : дуу мэдэн хашгарч, голын хөвөө. ядан бөмбөрүүлж: --Зүрх нь цохиж байна гэхэд эк гөөр цан гэн сарсан Цэрмаа М --Ээжээ! Та усанд урсаж яваа хү нь баярлахдаа улам чангаар уйлж, лээ хоёр гайхан зогсов. : ний үр, уйлж хашгарч байгаа эк хоё. тойрон зогссон хүмүүс бие Оне руу- --Ээжээ! тэр харав уу| Хүүхэд рыг өрөвдөхгүй байна гэж үү дээ! Гаа харан баярлалдана. усанд урсаж явна. Би сэлж | ороод сэж хашгирах шахам хэлэв, Шанаа руу нь цус урсаж байгаа аваад нрье гээд... Хүрлээ гараа угз- Цэрмаа нулимсаа арчиж, өөрийн Хүрлээгийн шархыг эмч боогоод: : л --За хоёр хүүхдийг хоёулане аваад явна. Танай хүү амьтай: бай- на. Та битгий уйл гэж усанд урсаж явсан хүүхдийн эхэд хэлээд, машин даа хоёр хүүхдийг оруулахад жаал хүүгийн эх: -- Би хүүгээ чам шиг пионер бол гоё гэж хэлээд Хүрлээг үнсэв. ! Естойдоо гэж хажууд байсан өвгө ний давтан хэлж гүйцээгүй байтал машин хөдлөв. ТтггттгэтсэнжөгагжгилгҮлл ИЛ Улаанбаатар 1966 оны 4 сар, тУтАтЭЭЭЛЭЛУУУЛУМАУЛыхлыхлммлумАТОХАУАдААДЭАДЕ НА зөгйэд уянгыа дуугаа аялдаг юм. Хава бол манай аяонер сурагчдын анги НОЛЕН х авар ирлээ дуулагч Ха вар улсын шалгалт агахийн баяр аа! өн олныг шамдуулна. Учир явдал яь ч лс Ч. Дашдорж дорхой. МАХН-ын 15 яугаар их хурал, Ар- - дыв хувьсгалыа 45 жилийн ой угтсан нийг шу - , олны нажгэр хөдөлмөр дуу дуунаас ч нүр- 1207, 27 28-16 1 гээнтэй, арвив тэнгисээс ч дуулиантай эр» В ) ! чилж байна Ч Ч Арваад сарын өмнө ардын сургуулийн : ё алтан босго алхаж ариун эрдиийн мөр хөө- / ) эг» сөн баатарчууд, аранзал улаан бүчитнүүд 5 ! гж маань шинжлэх ухааны шимээс хүртэж нэ- 5 7 Те мР, ТЭН жял өнгөрлөө Сав шимийн номоос сувд 1117 85-22 2 2 ? тана түүж сурч юу мэдсэний нь шүүн тун» х. ЭОЛГУУ:: 173 Ё гаах талгалтын хонх жингэнэх дөхлөө 225 Улсыа шалгалтал үйгагүй сайн бэлтгэж, й. 2 | с : сайнаас онд дүнтэй шалгалтаа өгөхийг ха. | : 9,106 : ) вар сануулж байна : Ч 2ЭГ, Эг «Хээрийн галуу нисэн үл күрэх газраа Єшус Ї! 1101:06: Ч... 26501 / хүний хүү эрдэнэ мэВиын алдарт ШӨРЛР ! ї 31) : 2 алтай Прага. алс холыа Гаванаас хэни (228 11:17) ЗЇГ “БА ЛЖ --807:1 шҮгЭВ. ! Ь хүү ялгалгүй пем эх нутагтаа усны шувуу 211, Фу 1Элго77 б3, О2ГЛЖЭ2 49 адил эгэх лөхөхөл хоног сар тоолон суу” 3 - “ЖоД, уу - х 2) Ч 2 Е 5 гаа эхийн сэтгэл юутай сайхан юутай баяр- Ё Ё 238 С 5 Е2 тай, Ингэж яжил зорилгоор жигүүрлэсэн 2 7-6 СеВ “52-52 23 ( 4 А олон зуун охил хөвгүүл эрлэм өвөрлөв, эх г, " ыг Б--- ( нутгаа зорьлог билээ 2 д 2622: Аа: Орхон Сэлэнгийн сав Дорнолын үулам / ЦЭЛ 57) шүеС 5 Э/Е-хж 8 тал, хаа л бол тракторын дуу нүргэлж, тал зүй! « ХУ, 5 хөндийг лоргиулав хөх мөнгөн тэнгэрт тоо- 2 -4 Ф 22 х Вь! 42 2 : со9 өргөнө Таван хушуу мал тал дүүрэн /77-262А. өсөж "таразян үоргай өндөр байхыг хавяр я. . : ї Хухгарээ хот. Бага гойр Хариуцлагатай гийн . дугаар байшин, в| эрхлэгч давхар, 324, 325 чомерын! зэгс Мхзс ЭЗОО5, 7 НЗЛГЛАР, . Єухкбаатарын нэрэмжит улсын эвлэлийн комбниатад довлэв, Мндскс-14:40 Г2 РРЛЛЛЛпЖТЭЭЭЭТэ21222ННЛК ЭЭГ 22ГЭ-2-22Ы5Ы авагитчит-итин аг-иг-эт-ай-ау ийн алаг -Р-игчилий, алан 291 Учир, ар-ар-этиг-г-э ЭУа-Ф-р-оёчий от» МАХН--ын Төв Хорооны 1ЇХ бүгд хурал, МАХН-ын ХУ их хуралд хэлэлцүүлэхээр манай намын прог-” орны 1966- 1970 онд хөгжүүлэх ЇУ тазан жи- удирдамжийн раммын шинэ төсдл, улс ардын аж ахуй, мавгай соёлыг лийн төлөвлөгөөний төслийг батлан гаргасан юм. Одоо үед улс орны төвд байгаа энэ хоёр төвд нэгэн адил байна. Орон БҮХНИЙ. ПРОЛЕТАПИИ: МИН-ын уйл хэргийн төлөө алхаарлын гогсоо асуу дал багачууд та нарын гнхаарлын далгэгиг-тир, їр-итэгэт-этэр юс-тг-тэтэ 0 ПРОГРАНМ, Манай оронд социализм байгуулж дуусгах мөрийн хөтөлбөр болсон МА ХН-ын программын төсөлд заахдаа Е «Монголын ард түмэн өөрийн шал- гарсан манлай хүчин монгол ардын хувьсгалт намын удирдлагаар социа 19: НЭГЛЭГТУ) БЭЛХЭН БАЙГТЭН! Ф2 тСШЭЙД, Эгийн Төк Хогоо: Д.С.УхгААТАРЫН нэРэмжит Монголиан ПионгРИЙН БХИГУУХЛАТГДШЫ ТӨВ Зөрхохийн сонин Ээ» 23 дахь жилдээ. ММ. 18 (938) 1966 оны 5 дугаар сарын Лхагва | “їнэ 10 мө. 18 | | лииний ШАГНАЛТ Ж. САМБУУ ГУАЙД БАЯР ХҮРГЭЕ улсын Лєнинний шагнал хүртээсэн сайхан мэдээг монголын ард түмэн манай ор лын их баяр баясгалантай хүлээж авлаа. ЛВИВАЛ ЕНРВ “ЕННА. ЕЛНВА. ЕЛВЬ ПРЬГ ЛВВЛЫГ Л ЕЛЛА/ ЛЕТВЭ./ грцидл сватл “арлАЛ түлал/ хүчжэлтэ/. Манай ппонерийн сонгууль болж өнгөрлөө. Тэр сонгуу лиар би бүлгэмийн ханын сонины зөвлөлд сонгогдов. Манай бүлгийн удирдагч нэг өдөр намайг дуудаад Бүлгэмийн ханын сонины эрх- лэгчийн үүргийг хүлээх болсон яв- дал бол чиний пионерийн насны амьдралд чинь тохиолдож байгаа нэг тэмдэглэлт үйл явдал гэж санах хэ- агмумумям0мт омумум2ммт омтмтмуммт ЗУРАГ ДЭЭР:Нийслэлийн 18 ду гаар сургуулийн 5 «г» ангийн 9 дү- тээр бүлгийнхэн ханын сониноо гар- гаж байгаа нь. Н. Доржийн авсан гэрэл зураг. ны цог золбоот олон мянган охид хүвгүүд тун бүлгэмийн БНМАУ--ын олон нийтийн ба төрийн зүтгэлтэн Ж. Самбуу гуайд проле- тарийн аугаа нх багш Ленипий шагнал хүртээсэн явдал бол монголын ард тү- мэн 45 жилийн турш МАХН --ынхаа зөв мэргэн жолоодлогоор улс рондэнх тайван, эв пайрамдлыг бэхжүүлэхэд дээдээр үнэлсэн хэрэг юм. Манай Самбуу гуай малчны гэрт төрж жирийн малч шаас ардын төрийн тэргүүн улстүмний энх тайвны нэрт зүтгэлтэн болтлоо бүх оюун ухаан хүч чадлаа эх орон ард түмэндээ зориулсан билээ. оруулсан Манай Самбуу гуайн нэр алдар энх тайвны аугааих тэмцлээр тодрон гар- сан гарамгай хүмүүсийн хамт дэлхий дахинд алдаршиж байгаад монголын хүн бүхэн, өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид баярлан бахархаж байна. Самбуу гуай таныг эрүүл энх уртудаан насалж БНМАУ--ын социалист байгуулалтын төгс ялалт, улс түмний найрамдал, энх тайван байдлын төлөө үр бүтээлт үйлсдээ шинэ шинэ амжилт гарган ажиллахыг аав ээж, ахан дүүсийн- хээ нэгэн адил манай өсвөрийн Сүхбаатарчууд хүсэн ерөөж байна. ХАНЫН рэгтэй.Ханын сонин бол хамт олныг зохион байгуулагч, хүмүүжүүлэгч, зэвсэг, чухал хэрэглүүр гэдгийг хэ- зээ ч мартаж болохгүй гэв. Энэ үгийг сонсоод хичнээн их итгэл,найд варыг над хүлээлгэснийг сая ухаар- лаа. «Яаж ажиллавал энэ чухал үүр тийг нэр төртэй гүйцэтгэж чадах бол?» гэж бодогдоод ахлах удирдаг- чаасаа, . - Багшаа! Би ажлаа юунаас эх- лэх вэ? гэж асуухад, Аливаа ажил зохион байгуу- лалтаасаа хамаардаг учраас энэ аж лыг ч бас зохион байгуулах ажлаас л эхлэх хэрэгтэй. Ханын сониныаж лын зохион байгуулах гэдэг сонины зөвлөлийн гишүүд нэг бүрд ажлыг тодорхой хувиарлан өгсөн байна. Сонины: зөвлөлийн гишүүдийн хурлыг тогтмолжуулж, сар, улирал бүрд гарах сониныхоо төлөвлөгөөг зөвлөн хэлэлцэж баталдаг байвал зохино. Пионерийн бүлэг бүрд, бүл- гэмийн ханын сонины идэвхтэн сур- валжлагчдаар тэргүүний пионер су- рагчдыг бүртгэн бүлгэмийн зөвлө- лөөс, залуу сурвалжлагчдын сургуу лийг зохион байгуулж хичээллэсэн ч болно. Эдгээр вь зохион байгуу- лах ажлын зарим нэг нь юм... ї9- хэд би : ДДАРЭЛНР” г-| Хавын сонинг яаж | гаргавал түмний хоо- хувь нэмрийг эрхэм УДИРДАМЖ лиэм бүрэн байгуулж, улмаар ма- най аугаа их туйлын зорилго болсон компунист нийгэм байгуулах ажилд шилжин орох нөхцөл бүрдүүлж чад ва» гэж яруу сайхан тодорхойлжээ. Гагцхүү үүнд манай намын шинэ программын төслийн үйдсэн агуулга оршиж байна. БНМАУ--ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1966-1970 онд хөгжүүлэх ЇҮ таван жилийн төлөвлөгөөний талаар МАХН-ын ХУ их хурлаас гаргах удирдамжийн төсөл нь манай намын программыг хэрэгжүүлэхэд шинэ үе шат болох юм. Шинэ таван жилд улс орны нүүр царай улам гоо сайхан болкво. Ма- лын тоо 25,5-26 саяд хүрч, улсад бэлтгэх үр зариа 51-69 хувь нэмэг- дэнэ. Аж бүтээгдэхүүннй нэмэгдүүлж, барилгын хөн- үйлдвэрийн хэмжээг 70-80 хувь түлш, эрчим хүч болон баазыг гуйвалтгүй бэхжүүлэн, Ү 222 СОНИН хамгийн сайхан болох вэ? гэж асуув. - Энэ бол ханын сонины өэрх- лэгч хүний цаг үргэлж бодож явах зүйл, Чухам тийм л бол тэгнэ гэсэн тийм нэг жор байхгүй, Сонины зөв- лөлийн гишүүд, сонины эрхлэгчээр ямар хүмүүс ажиллаж байна вэгэд гээс л шалтгаална, Нуух юу байх “вэ? зарим. пионерийн бүлэг бүлгэ- мийн ханын сонинг ганц хоёрхон хүүхэд л гаргадаг шүү дээ? Сони- ныхоо толгойг өөрсдөө зурж, сони- ныхоо өгүүлэл материалыг өөрсдөө бэлтгэдэг. Иймэрхүү сонинг хүүх- ДҮҮД Огт сонирхдоггүй хажуугаар нь хэнэг ч үгүй тоохгүй өнгөрдөг бай на. . Бүх ханын сонинг, ийм гэж үзэж болохгүй. Үүнээс эрс ондоо арга ба рилаар сонин бүрийнхээ шинэ ду. гаарыг бэлтгэдэг ийм бүлгэмүүд олон бий, "Тэдгээр сонины зөвлөлийн хэн боловч пионерүүд юуг хү. сэж байна вэ? Салаа бүлгийнхэнд ямар сонин үйл явдал болж өнгө- реөв, юугаараа чухал онцлог болов. хэн хэн сониндоо ямар сонирхолтой материал бичиж ямар зураг зурж, ямар гэрэл зураг тавих вэ? гэж нийт олны туслалцаатайгаар гаргадаг бай на. Ийм сонины дэргэд хүүхдүүд цаг ямагт бөөгнөрөн уншиж маргаж, ярилцаж байдаг, Бус - хөдөлмөр гол хөшүүрэг болно. гөн, хүнсний үйлдвэрийн мэн Үр ашигтай салбарыг түргэн хөгжүүл- нэ. / Ардын гэгээрлийн системийг улам боловсронгуй болгож, ерөнхий 00- ловсролын сургуулийн сургалтын агуулга чанарыг сайжруулахын хамт сургуулийн насны бүх Ххүүх- дэд бүрэн бус дунд боловсрол олго ход шилжин орох болно. Дээд,дунд, тусгай мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэх хэмжээг ЇЇ тавай жилийн- хээс 40 хувь нэмэгдүүлж, техийн мэргэжлийн сургалтын системийг өр гөн нэвтрүүлнэ. Тү таван жилийн төлөвлөгөөнд заасан аугаа их зорилтыг ажил х9- рэг болгон биелүүлэхэд манай бүх ард түмний бүтээлч хүчин Чадал, оюун билэг, зориг самбаа, шаргуу үнд хүүхэд багачуудын чармайлт зохих хэмжээний суурь эзлэнэ. Ирограмм, удирдамжийн агуулга нь өсвб- рийн. үеийнхпий аз жаргалд зориу- лагдсаныг бахдан зоригжиж байна. Манай намаас, дэвшүүлэн. тавьсан сорилт бүхэн биелэгдэж ирсэн сай- хан уламжлалтай билээ. Энэ уламж лал ээлжит таван жилд уламч дог жавхаатай | | уламжлагдана. ЧИИНЫ” Оривыл үлнээ. сучпастнвастэвэ. тан “УРБРЬ ” ҮВРТЭ./ ганд” "ОРРэ “ЧВНА. 5 23 ХУРУХУЛӨР ЦӨСЛСЛӨЛХЛОР 2 мин ? тэл 0-ы л ээллийлийниидлийнйнлиййлнийниййнний аниа, Лана” ЛЕБАА./ “анин. ЛА ЛЕТЛЛА. 1 ЛНэна. /ОВИЕН. ” ВА. ВННВ ЧЛЕВА,” ЧИВЛЛЧВ.Г ГвннА, алин ШИБА./ гэртэ, “саНрь ӨВаЖ... Тэргүүний ажиллагаатай сонины зөвлөл бол сониноо гаргахдаа шог “хошин зурагтай гэрэл ба зураасан зураг чимэглэлтэй, товч энгийн хурц богино хэмжээний материалтайгаар бэлтгэдэг байна. Гарчигууд сонир- холтой, материал богино ойлгомж- той байна. Сониныхоо дугаар бүрд салаа, бүлгүүдийн сонирхолтой аж- лын талаар идэвхтэн сурвалжлагч- дын бичсэн мэдээллийг нийтлэх нь пионерийн тэргүүний ажлыг тугээх гол арга юм. 7 Ханын сонины зарим дугаарыг са лаа, бүлгүүд бэлтгэн гаргаж болно. Ханын сонинг нэг бүлгээс нөгөө бү- лэг, нэг бүлгэмээс нөгөө бүлгэмд нүүдэллүүлэн байрлуулах, гаргасан бүх сонины дугаарыг дэс дараалан хадгалах хэрэгтэй. Пионерийн: бүлэг бүлгэмийн Ха- нын сонин бол пионер сурагчдын улс төр хүмүүжлийн дайчин зэвсэг уч- раас ханын сонин цаг үеэ тусгасан улс төрийн шинжтэй байхыг ямагт анхаарах хэрэгтэй. Ханын сонин бол зохих хэмжээ- ний урлаг үзэмж шаардана. Одоо- сийн байдлаар хэт эрээн мяраан бол гох буюу эсвэл хоёр гуравхан том материалтай үзэмжгүй гаргах явдал элбэг үзэгдэж байна. Үүний аль аль нь хортой тул анхаарах хэрэгтэй. Ханын сопинд хармагц ойлгогдо- хоор ойлгомжтой, жижиг олон ма- териалтай байх шаардлагыг онц ан хаарах хэрэгтэй, , 3 2 СОЁЛЫН УНДРАА Ажилчны клубт орвол тус клубын дэргэд. ажилладаг «Соёлып ундаа клубын» хүүхдүүд концерт тоглож байв, Эпэ клубын хамт олны тогло. БИД БАГШ БОЛНО Саяхан, Манай сургуулийн ахмад багш Батсуурийв 50 насны ой бол- лоо. Багшийнхаа ойд оролцохоор тал бүрээс эмч, багш, инженер, зурагчин гээд л зөндөө хүн ирлээ. Ийм олон шавьтай болох сайхнаа! Манай ангийнхан. янз янзын мэргэ- жилтэй болцгоох гэнэ. Харив Насан буяп, Батбаяр. Цагаанчулуун бид дө ров багш болно. Тэгээд Батсуурь багш шигээ хүндтэй багш болохоор шийдсэн. Хөвсгөл. Мөрөн хот 10 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ан- гийн А бүлэгийн сурагч Жигжидийн Нямжав Г”2”..яёё аниилэилниий , Хайрт анд найз нараа! Би Бэр- хийн .уурхайн 7 жилийн дунд сур- гуульд сурч байна. Мэргэжлийн ту- хай «Пионерийн үнэн» сонинд яваг» даж байгаа бага хурал одоо хүүхэд бүхний ам дамжсан яриа болж бай. на. Хүүхдүүд цөм я нэг нэг мэргэ- жил сонгосон бололтой. Би Ч бас адилхан байна. Энэ жил долдугаар ангиа төгсгөөд мал дээр гарна. Ма- “най аав зэж. Батноров сумын «Со» циалнзмын зам» нэгдлийн нэгдүгээр бригадад байдаг. Олоо ээж маань 80- саад үнээ хариуцаж байгаа. Хөөрхий нас нь ахиж яваа юм болохоор түүр- тэж л яваа байх даа. Харин би зун харихаараа хамжиж | дэмжиж нэмар больё гэж зүтгэдэг юм. Хөөрхий муу зэж минь баярлахдаа хөл нь хүртэл хөнгөрөөд явчих шиг санагддаг. би нодиннгоос л үтээ овоо сааж сурсан. сон тоглолт бүр үзэгч олны гадархал хүлээдэг болжээ.” «Соёлын ундраа» клубын энэ тоглолт 17 дахь нь юм байна. 1965 оны 12 дугаар сард бай? гуулагдаж, 2 жүжиг арван найман концерт тогложээ. 6 дугаар апгийн сурагч Чанцалдуламын дуулсан «Хэр лэп нутаг», 5 дугаар ангийн сурагч Энхтайван, Сэлэнгэ нарын дуулсан «Нараа, Нараа! паашаа», «Тэгвэл хоюулаа», 7 дугаар ангийн Цолмон- гийн дуулсан «Тунгалаг тамир» зэрэг дуу. Бүжгийп дугуйлангийн сурагч- дын «Уралдаан» «Эрвээхэй» бүж- гүүд, хөгжмийп дугуйлангийн сурагч дын тоглосон ардын хоёр дуу зэрэг олон сайхап тоглолтод үзэгчид бахар- хан балр талархал илэрхийлж байв. Төв аймгийп Баянчандмань сумын 7 жилийн сургуулийн захиргаа, пио нерийн байгууллага Говь-алтай айм- гийн «Од» чуулга, Бэрхийн уурхай! «Хайлуур жоншны эзэд» чуулгын туршлагаар ажилчны клубыг түшиг- лэн арвай төрлийп дугуйлайтай 160- аад сурагч пионер хамарсан «Соёлын ундраа» клуб байгуулан ажиллуул- сай байна. Эд ойрын хугацаанд Төв аймгийн төвд урлагийн 8 хоног явуулахаар бэлт гэж байгаа ажээ. Энэ клуб, сурагч- дад хамтын хүмүүжил олгох бие дааж сэтгэх, урлагийн гоо сайхныг ойлго- дог болох үндсэн зорилт тавин ажил лаж байгаа ба сүүлийн үед сурагчдын гар урлагийг хөгжүүлэх зорилгоор «Хэн юу урлаж чадах вэ» гэдэг урал даан зарлаж эхний бүтээлүүдийг ЖА лэан авч байна. Үүнд: тосон ба усан будгийн зураг, нэхмэл, хатгамал, наа мал чихмэл, хайчилбар, сийлбэр зэ- Үү АРВАН ТАВАН МИНУТАЙД рэмжит 15 зүйлийн цуглуулагын урал даан дээр явагдлаа. Энэ уралдаанд 3 сур- гуулийн 2000 гаруй сурагчид орол- цон доорх зүйлийт цугларуулав. кг, зэс 270 кг, хөнгөн цагаан элдэв рийн хаягдал товч гай 7000 ширхэг, хэрэгцээний хадаас 120 кг, Архины шил 600 хуу рай сүүний лааз 770 элдэв зоос то МАХН-ын 15 дугаар нх хурлын нэ Алтай хотын төвийн 2 сургууль 83000 кг, гууль З90 17340 кг. төрлийн эвэр 120 төрөл бү- 4000 ширхэг ша- сайн үнд: Малын яс рэг төрөл бүрийн гар урлал орж бай на, Тус клуб: 300 гаруй номтой но- Б-д шүүү үрнэ ог 8-7СГ:83ү-2-2: мын сан, хүүхдийн кабинет ажил- ми баганат зөм 200 гаруйг цуг- луулж байна. Клубыг удирдагч орос ЭЭ Элхээрээс ЗОООЛЁР наг хэлний багш Равдан ярихдаа, Манай ЯУУлав. ээ цаагайгас хадлан: Быкс эх эцгүүд «Соёлын ундраа» клубын ашиг олж 4 гаан: хээл ажиллагааг дэмжиж арван дөрвөн "К фондонд ҮҮ - ! суудалтай үлээвэр хөгжим, авахад Говь-алтай төвийн 10 жилийн мөнгө хуримтлуулан тусалсан юм дунд сургуулийн 8 дугаар ан- Э1н ЦУУЛАн гийн сурагч А. Мөнхтуул, 9 дү Н. Баатар гээр ангийн сурагч П.Билэгт БИДНИЙ ХАНЬ НӨХӨД, ШУВУУХАЙ Жил жилийн урин хаврыг өвөрлөн ирдэг жигүүртэн олон шувуухай най зуудынхаа баяраар Төв аймгийн Баянзүрх сумын бага сургуулийн ппонер сурагчид, «Бидний хань нө» хөд-Шувуухай» гэсэн 7 хопогийн цу, ваа гаргаж ажиллууллаа. Энэ цуваанд 70 гаруй сурагчид оролцож, 86 үүр бэлтгэспий дээр Майхны булан хүртэл 10 гаруй км газар аялж үүр, тавив. Ялангуяа 8 дугаар ангийн пиопе- рүүд энэ цуваагаараа зөвлө жигүүрт нийхээ баярыг тэмдэглээд зогсоогүй Улсын ба анги дэвших шалгалтапдаа бэлтгэх зорилгоор «Манай хань нө. ХОД шувуудын төлөө санаа тавья» «Орон путгийн зүг чигийг олох ту- хай» зэрэг уншлагын сэдэв дээр экс» курсээр хичээллэсэн нь маш сайхан хичээл болж, үр дүнгээ өгсөн байна. Төв аймгийнп. Баянзүрх сумын бага сургуулийн багш Ц. Цэрэнсамбуу “ЯМАР МАНАЙ СОНИНЫ МИНИЙ МЭРГЭЖИЛ САЙХАН саальчин хийхдээ 8376 литр сүү саа сан юм. Хэдий би хар багаасаа мал дээр өссөн ч үнээ сааж зүрхлэдэггүй зовдог байв. Хааяа нэг хоёр үнээ шувтрах л даа. Тэгээд хүний л бараа харагдвал хувингаа хаячихаад гэр малын цаагуур паагуур нуугддагсаа. Одоо бодоход юундаа тэгж ичиж маяглаж байсан юм болоо гэж бодо- хоос хайран ч цаг минь гэж санагл- даг юм. Эрэгтэй хүн үнээ сааж болох алтэй мэрэгэжишин олоэс бэ? БАГА ХУРАЛ 2 ө байдаг юм билээ. Харин ч эрэгтэй хүн хатуу хөхтэй үнээнд сайн. Анх би хүн амьтан, тэр даандаа ангийх» наасаа үнээ саадгаа учиргүй нууж, дуулчих вий гэж яс хавтайдаг бай» сан, Одоо бол бүр тоохоо больсон. Манайхан ч миний мэргэжлийг «Зүй тэй сайн байна!» гэж дэмжин дэвэр» гэж байдаг боллоо. Уншигч та нарын дунд ч саальчин болох хүсэлтэй хөв- гүүд бишгүй я бий биз дээ. Хожим харилцаж, ажил төрлийнхөө тухай бичиг захидлаар ярилцвал мөн л со- нин байх болов уу? Гэхдээ миний сонгосон мэргэжил сайхан гэж үү- нийг бичлээ. Та ёсолсон нарыг сурагч ХДБАРОДУАЛАРАРАРАЛАЛАРАЧРХААРАААААРААААРЛАЛАРУР РАРАТАРАРАРАЛЛЛЫЛЧРАЛЬРАРАЛАЛАЛАЛАЛРАЛАЧЛАЛЫТЧАЛСЧАЛЧУЛЛМУЛГЛЭЧЛЧЛЛЭЛЭГЭЧИЛИЙ ХСУУЛТ. ХАРИУЛТЫН АНХДУГААР ХУУДСАНД 1, Танхим тохижуулах зааврын дагуу тохижуулсан. 5 (Дэлгэрэнгүй хариу ирүүлжээ) цуглуулгагүй эхэл» 9, Байгалийн баялгийн Марк ил захидал, хаяг цуглуулж сэн. 3. Өдөр бүр ажил явагддаг. Бүлгийн ээлжит ажил, сурлагаар хоцрогсодтой ажиллах ажил, тайхим тохижуулах ажил явагддаг. 4. Пионерийн ахлах удирдагчийн хувьд бараг бүхий л үйл ажиллагаанд оролцож байна. 5. Биеийн тамирын талбай байхгүй, 6. Хопгөп атлектик, спорт тоглоом со» нирхон оролдож байна, Спортын гурав- дугаар зэргийн шүүгч. 7. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 1957. 1958 оны 4 ширхэг сэтгүүл олсон. Бүл- бяраа эрх хайх аянаа үргэлжлүүлж айна, Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн дунд сургуулийн багш п. Ганхуяг тэмдэглэх нь «Олны жишээч, онц сурлагатан», «Авьяас ихтэй, алдар цуутан», «Манай бүлгэм» болон «Тосонцэнгэлийн үйлд» хэрэ гэсэн самбаруудтай, Пноперийн анхимаас сурлагаар хоцрогсодтой з0- рнуд ажиллах өдөр, сонин хэвлэлээс туршлага нэвтрүүлэх эдр ву? болгосон дөрвөн төрөлтийн уралдаан зохион бай “Зуй 17 үнээ хариуцан сүүн тасагт гүй гэх ном байх биш дээ! Зөндөө л Лувсанжамцын Ламаасан нь. 1 рэн лг йн Танд эг ой гу лиг я 2-шэ Ь 23 5 -с О27-2д АНД НӨХӨР ЧИНЬ МЭНДЭЛЖ БАЙНА л. 5 лэ Хайрт хүүхдүүд эз! Бид юу юуны Урд танарт анд еёхословакийн хүүх- дийн мэндчилгээР дамжуулахыг хүсч байна Бид Чехословакийн залуучууд, пионерийн байгууллагын урилгаар 10- риод хоног гочлох Прага, Пльзин, Карло-Вар. Брно, тов зэрэг? арван хотоор явлаа Очсов еазар бүхэн та на рын чацуутан 1 сая239 мянган їйиО- нер, 535000 мянгаР керчууд (баатар- чууд) Монголын Пионерийв Байгуулла гын төлөөлөгчдийг халуун дотно УР тан авч, хүүхэд бүхэн манай энхрий хайрт эх оров БНМАУ--ын тухай их мэдэх. ярт үзэх гэсэн оргилуун хүслэн тэй байдгаа ярьж байх юм. Тэд,тз нар тай захидлаар харилцдаг тэж байпа.Ха рилцах юмсан гээд хаягаа өгч байна. Чехогловакийн пионерүүд ионерийв 11400 Зүлгэмл нэгдэж байдаг юм бай- та. Пионерийн Төв Зөвлөлийн дэргэд ” ажил төрөл хариуцсан орон тооны бус 12 комисе ажиллан байна. Тэд, ппонер сурагчтын ЧҮНД Шинжлэх Ухаан, заах арга алов үтсын найрамдлыг астуцая эрхлэх аионерийн ниэвхтойтай яиал- 8ах, зуслан, клуб, ордон байшинг удир дах юм. Хүүхдийн 15 төрлийн сэтгүүл хэвлэгдэж байна. Энэ хичээлийн жилийн бүх ажлаа на мынхаа 13дугаар нх хуралд зориулж үндсэн пт чиглэлээр ажиллаж на. Тухайлбал коммунист намын дай- чив түүхт замналтай аль болох сонир- холтой хэлбэрээр тайнплцуулах, НИЙ?- мийн тустай хөдөлмө| хүүхдийн са наачлагыг өрнүүлэх, бүлгэм цугуйлан- туудыг сонирхлын дагуу зохион бай туулж, бие даасан ажиллагаанд сур таж байна. Їїрөнхий боловсролын сур" туулиуд нь 9,12 шилээр хичээллэх юм. 8 аснаас эхэлж сургуульд орж байга. Бүх хүүхдийг 9 шилийн боловсролтой х зорилттой аж. Прага хотын ерөнхийлөгчийн нэрэмжит Ш сайхан орлонд хүүхдүүл өөрснөө Өжил төрөл шугам шагсаал, байна. ЇШинэ шилзэр тон Новотный энэ ор- дон ярж үүладаг занттилтай тэнэ "Тэр тҮүМИЙ спонерхүл Єєлгэмийр зөглөлийн тугийн дэргэд зурагаа | спахуулсчыг самбарт тавьсан байлаа, Мөн анслаар33 шалгарсан хамт олны хаягийг хүндлэн өргөмжилсэн байна. Олон улсын пионе рийн зуслан нь 4 улирлаар ажиллан байна. Өвлийн цагаар мушуудаас пїно- нерийн идэвхтэн сурагчид ирж амран суралцах юм. 7 дугаар сард манайд ам рах пионерүүдийг идэвхтэн бичигчид- тэй ирүүлж бичмэл сэтгүүл гаргах бо- лон өөрийн пионерийн байгууллагын хэвлэлээс авч ирээрэй гэн захиж бай- на билээ. Сургуулиуд цээр явагдаж бай МДЫН ТУРШЛАГА АИЛЫН ЖИГҮҮР гаа төрөл бүрийн мэргэжлийн дугуй- лант эцэг. ях пзэй сүргүүлийн мэргэ- илтэнгүүл улираах «ом КлАатОВЫНн өвд оны анонєбрийн Шиаб сгалоны |Явчын байгууллагын түүх, анонернац байгуул гуулах, цэрэг, эх оронч үзэлтэй болгох ахмад хувьсгалчдын уламжлалаар Хү” мүүжүүлэх зэрэг 13 хэсэгтэй юм. Хүү хэд бүр сургуулийн чөлөө цагаар жилд заавал 200 км явган аялая | хийсэн эх УЛГүй-- булан өөрийн оршин Уул чиы ажнл зохиож байна. Ё Айс: ЭНж Бид ХБНГУ-ын хилээс дө вхой юм зайтай орших Аша хот орнс жан хилч дийн эмжит 9 шилийн сургуулнар орсон. Хүүхдүүд хамтарч хөдөлмөрлөж гү орлогоороо аялал зохиол байпа. ялал цуусмагй өөрсдийн маршрутыг ЗУ агаар тайлагнах нь сонин санагдлаа. албан Л аалл лөрчхэн : 211. ин газ| лэн байгуулж байна. мд2н221-:-- Ер нь явсан ын тухай сонип бидэпд их байна. р сонинд тоочиж эс барсан ч Чехословак анд нөхдийн чинь сэтгэя зүрхний мэндчил» ха. гээг та р 5 хан билнноэа дамжуулж байгаадаа баяр лан Д.Сусбаатарын нэрэмжит Монго- ядагын төлөөлөгч дийн гишүүч ҮЭ Оюун Р д " Уралдаанд ирсэн өгүүллэг Ахынхаа сурах бичгийг гэж зургий нь үзэн: суусан ран охин -- Ахаа энэ Маамууг хараач! гэхэд -» Маамуу биш Ленин гэж эж нь дүүдээ тайлбарлахад Ленин: сахалтай шүү дөө гэж Наран охин эргэлзэхэд -- Чам шиг жаахан байхын яь зураг шүү дээ, -- Ээ! ах худал хэлчихжээ. Ле нин хүүхэд байгаагүй шүү. Яг л ийм сахалтай том байсан гээд нү дээ том болгон харахад нь ч эр- гэлзсэн. бололтой хэсэг дуугай зогссоноо ааваа бид яаж Ленин шиг зом хүн болох вэ? гэж асуу хал. Аав нь 1) -- Өглөө болгон гимнастик ГАР БӨМБӨГ 7:1-ЫН ТҮҮХ ХӨГЖИЛТ Гар бөмбөгийн 7:7 гэдэгтог лоом нь анх 1898 онд Дани улсын гимназын багш Х. Ниль сон гэдэг хүн санаачилж -таргажээ, 1905-1906 онд ба руун Европын орнуудад дэл- гэрч, янз бүрийн дүрмээр тог лож байжээ. 1934 онд олон ул сын дүрэм батлагдсан байна. Гар бөмбөг 17:7:ын анхны олон улсын холбоо 1928 онд байгуу лагдаж одоо энэ холбоонд 28 орны 2 сая тамирчид хамраг- даж байна. Гар бөмбөг 7:7- гоор дэлхийн аврагыг 19830 онд явуулсан ба 1950 оноос эхлэн 4 жилд 1 удаа шалга руулж байхаар тогтсон бөгөөд 1960 онд 4 дахь удаагийн ав- рага шалгаруулж Румыний эрэгтэй баг, Чехийн эмэгтэй ба сгууд дэлхийн аврага цол хүрт жээ, Орос оронд 1909 онд гар бөмбөг 7:7 Харьковын гимна- нн багш Э. Малы гэдэг хүн сурталчилж эхэлсэн юм, ИНн- гээд 1913 онд анхны тэмцээн явагджээ, 1928 онд бүх хол боотын спартакиадын прог- раммд оржээ. Ингэж олон түм нийг хамрах болж ирсэн юм. Зөвлөлт Холбоот улсад 1959 онд бүх холбоотын анхны тэр гүүн шалгаруулсан ба 1960 онд бүх холбоотын хүүхдийн аврага шалгаруулах тэмнээ- нийг анх удаа зохион явуулсан байна. Манай оронд 1963 оноос эхлэн биеийн тамирын дээд сургуулийн хичээлийн үндсэн программд оруулан хичээллэ- сэн байна. «Залгамжлагч» ний гэмлэгээс тусгай төлөвлөгөө гарган 1965 оны 8 дугаар са- раас эхлэн ерөнхий болөвсро-. лын сургуулийн сурагчдад тогтмол хичээллүүлж байна. Г. Цаваасамбуу (багш) ММ ЛҮ2 рмтмрхтиртомтмтмтчохо уу атмтмтмдмтитмтархмаумртатмомомтхомтытмтмтчдумтмумточэ х0мтмтмучох С2 (17 хийдэг, аав ээжийнхээ үгийг сайн дуулдаг үргэлж онц сайн сурдаг, -- Ааваа! Би сургуульд ороо- гүй болохоор-ном уншиж гүй шүү дээ. Тэгэхэар.. .гэнс охи- ныхоо асуухад Тооны зурган өгүүллэг. Нэг, Захидал Багачууд аа! Та нарт гооны аймгийнхны ах дүүс аравтууд ийм нэгэн захи- дал өгүүлсэн юм. Үүний ньта нарт толилуулья. Дугтуйг нь задалж ушиц- гаая! Хайрт хүүхдүүд ээ! Сайн байцгаана уу? Та нарт хичээл сурлагадаа ам шонлттай сайн суралцаж сурлага хүмүүжилдээ улам өндөр амьжилт гаргахыг хүсэн ерөөе! Тооны аймгийн аравт биднийг та нар танина байх аа! Багш пар чинь би дэнтэй нэгд нэгэнгүй та на рыг танилцуулаа биз дээ! Бид ах дүүсээрээ хориулаа. Бидний хамгийн том ахьч Нэг гэдэг. Би өөрөө хам- гийп отгон нь чамайг Арав гэдэг. Бид эхээс ар- вуулаа ихэр төрцгөөсөн юм гэнэ лэз. Тооны йм- гийнхан биднийг Арав тоо ны аравт, монгол зурхай тооны аравтууд гэж: нэрэл дэг юм. Бид та нартай «Тоогоор зураг» гэдэг сэдвээр тоо- ны хөгжилтэй өдөрлөг зохиохыг хүсэж байна. Та нар зөвшөөрцгөөх үү? Та бүхнийг хүндэтгэн ёсолсон . 0200/601000 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 гэж гарынхаа үсгийг зурцгаа» сан энэ нэгэн захидлыг та нарт дамжуулах гэсэн юм. Хоёр, «Тоогоор зураг» гэдэг сэдэв өдөрлөг. Тооны аймгийн арав- туудын хүссэн ёсоор бид өдөрлөгөө раг» гэдэг сэдвээр зохнох гэж байна. Миний окёт ч бїс гүй. Гимнастик хийдэг. ж. өєны- ялбаа- олон ном уншдаг хүүхэд Ленин хоо дараа хоол идэхийнхээ өмнө « шиг. их. Эрдэмтэй, том. хүн болж гар нүүрээ угаадаг, цэцэрлэгийн болноо гэхэд багш нар аав ээжийнхээ үгэнд сайн ордог байгаад сургуульд ор сон хойноо онц сурвал болно гэ хэд -- Ээ гялай! Би чадах- Ленян| ашиг том хүн болно доо хөгжилтэй төөр хэлэхэд -- Больдоо! Леипи ямар эмэг- ., төй хүн юмуу? Чи чинь эмэ хүн шүү дээ гэж ахаа хэлэхэд На- ран охин гомдолтойгоор Уруугаа харлаа. Аав нь охиныхоо гомдс- ныг ажиглан -- Зэмэгтэй хүн ч ялгаагүй түү дээ гэхэд Наран охин баяртай- гаар -- За тэр! Аав болно гэсэн дөө. Ах өөрөө онц сурч чадахгүй шүү дээ, Би сургуульд ороод дан даа онц сурна гэж ахыгаа шоо- лоход, -- Би нэг л хичээлд сайн гаг сан л даа? Чамайг сургуульд оро хоос чинь өмнө онц сурдаг бол- чихгүй юу гэж шийдэмгийгээр ах нь хэллээ. , Ж. Лханаасүрэг гээж ИЙМ НЭГЭН ӨДӨРЛӨГ лэгт оролцож байгаа, арав захаар монгол зурхай тооны арав Дөрөв. Тооны уран тын бүх тэмдэг үсгүүд уншлага. зургийн гайхамшигт авь- яас билгээ үзүүлцгээх бол «Тоогоор зураг» гэдэг но: д ь сэдэвт өдөрлөгөө бид Багачууд та нар ч зу- тооны Уран хяшачанр рагт дуртай шүү дээ! Алив : тиссах Нэн райнЫ Үс хүүхдүүдээ! Цаас, харан- Нэрийн, : УАЭАЛ, Эрхыл даагаа зэхцэгээгээрэй! 225 їиээх ЦэхЛдҮл: 480319 Тооны аймгийн аравтуу» , лоонууд Найнуүд ? ЕСҮҮД дын зурсан уран зургийг с Арвууд, ЦӨМ оролицогоог зурцгаая! байв. Гурав. Тооны уран зураг, 5 дээрээ очиж Хо тай өдөр сургуулийнхаа амьд амьтны буланд очи- хоор явж байтал бидний замд Бас зайдаа дэргэд хэвтсэн, л тай дайралдаж ЁО, БЧ Дөрвүүд: 32 112 --Үүүдээ услаад сон юм. Хэн чухам юу юу бутны уншсаныг нь энд сийрүү, лэн тэмдэглэлээ. Нэгүүд: -- Нэгэн нэгийн чог, Нэг эхэлсэн ажлыг дуус гах нь чухал гэв. --Хоёрууд: Хоёр, хоёрын дөрөв Дөрвөн улиралд арван хоёр сартай тэнцүү гэв. сургууль ло бадгэнҮХ Гурвууд: --Гурван, гурвын ес. Ес хэрэв эхэлбэл наян НЭГ ХОНОДОГ ГЭВ. - --Дөрвөн, дөрвийн ар« ван зургаа Э19 Арван зургаатайгаасаа » иргэний эрхийг эдлэнэ гэв. Тавууд: Нир - Таван тав Б Харьж бууршгүй хорин тавин пасаа гэв, . Зургаанууд: --Зургаан чип зургаа, Гучтан дөчтөнгөос зөв« лөлгөө ав! гэв, Долоонууд: С --Долоон долоо дөчин ес ын Дөчтөн тавьтнаас са- нуулга дуул гэв! тав, хориц зургаа. гу» 2Каргалантын туршлага 10 жилийн дунд сургуулийн сурагчдын дугуйлангуу- дын тайлангийн үдэшлэг боллоо.Тайлангийн үдэшлэгийг зохиож байгаа нь дугуйлан- гуудын ажлыг дүгнэх сайхан хэлбэр юм, --Математикийн дугуйлангийн сурагч Молотов, Бат-очир, “Содномпилжээ нар ЭЛЭЭЖ ЛТТТыТТ7ҮЛТЛХҮ2ЛХХЭЭТЛТЭҮХЭЭЛЛТЭХАЭОЛЛЭЭАЖЖ ГЭЭ хх алгебрь, геометрийн хичээлтэй холбогд сон шог хошин бодлогууд математикийн шинжлэх ухааны хөгжилтөөс товч ярилаа, -Кино механикийн дугуйлангийн сураг чид Украин ССР-ийн нарийн фильмийн нино аппагатаар «Садко» «Чихрийн ман жан: тариалах арга» «Уран зураг» зэрэг «Тоогоор зу- Наймууд: - Найман найм жаран Манай үдэш» дөрөв Жартан далтангаас сур хичээлийн холбогдолтой кинонуудыг гар- өсгэлэнс НэцӨгЧИХӨӨДЖЭр, Зиглэнэс том : гаж сурагчдад тайлбарлав. 4 ААний саг Бол ма 224 МЫЕ АсүКаа эл Утга зохиолын дугуйлангийн сурагчид Цаүрэл, шулах-эг Мун өөрсдийнхөө бүтээлээр «Ундраа» гэдэг 25 ( 02 ду Үүсэх: хэвлэлийн хуудас бүхий эмхэтгэл гаргалс, Г: -Арван арвын зуу. сургуулийн сурагчдын ХЗЭ-ийн хороо, бүл Зуун жил нэгэн эрин гийн зөвлөлд дурсгал Болгой Буүнэхдараэ д 6 гэдээг. 10 дугаар ангийн сурагч Б. Батмөнх : рийн бүтээл «Урилгаг гэдэг зоглөлт өгүүл 9 Оч ү 1-8 -Үонд лэгийнхээ эхний хэсгийг үншис. б Ёл амьд гэн юм биш шүү! Дахин ариад сургуулийн амь, . Мөн биеийн тамирын дугуйлангийн су амьтны буланд аваачин дахин уншиж утга санааг рагчид 150 им дугуйн аялал хийлээ, бай нь нэг бүрчлэн тунгаан 23 тушаахаар, явж, баяв, бодцогоогоорой! Өдөрлөг Төв аймгийн 2Каргалант дахь 10 жи- Эпэ мэт олов сонин ЯВ- завсарлалаа Баяртай! лийн дунд сургуулийн сурагч Д. Баа- дал тохиолдсон тэр болго Хүүхдүүд вэ! санпорж. ? ныг хэрхэн ярьж барах 3 в- вэ? Ч. Лувсандэндэв. 1 “С ду7ТАуДУР 1 9 сасуаөодаб Эм 20АОНЭМ вӨВ111. 1066 оны 5-Р ЭРХ 18 с/?, 5. |Шалгалт, Сургуулийн өвөл цагийн хүмүүж- лийн ажлын хаалт болж, сургуу лийн дэргэдэх МХЗЭ, пионерийн байгууллагын сонгууль явагдлаа. Манай пнонерийн бүлгэм өнгөрсөн ишил улирал дараалан 100 хувь суралцаж онцсайн сайн, дүнгийн хувийн жин 532 хувь хүртлээ өс- яөө: Хичээлээс гадуур явагдсан 14 нар төрлийн Хуууйхаан бүх пионерүүд идэвхтэй оролцож өөрс Бэх бүтээлээр 2 удаа үзэсгэлэн айгуулж, ш нэгдэлдээ бэлэглэ лээ. Нийт 10 удаа аялж явганаар 240 гарүй км газар явж олбороо сур- туулийн музейд тавив. Бүлгэмийн зөвлөл, сургуулийн захиргаа, МХЗЭ- ийн хороотой хамтран пионер су- рагчдын хоёрдугаар спартакиад явуулж, урлагийн үзлэг хийж соёлын ордны зэргэл,с«Сайхан» нэртэй чуулга байгуулав. Чуулга нь кино театр, ра- дио станц, шуулан хороо, хэвлэлийн газар, цаг уурын стани зэрэг салба- руудтай боллоо, Эх орноо судлах, мэдэх, орчин тойронтойгоо дотно та- нялцах жилийн аяны дүнд сум-нэгл- лийн суурьшил, газар вутгийн они- лог, хувьсгалч баатарлаг тэмцлийн түүх, хөдөлмөрийн гавьяат цуут- нуудын тухай материалыг эрж, цуглуулж, «Манай сум-нэгдэл» гэ сэн булан байгууллаа. « Эд бүхэн бол бидний нзгэн жи» амралт лийн биеийн хөдөлмөрийн үр дүн учир хайрлан хямгадаж, арвижуулан баяжуулах нь бидний эрхэм зорилт болж байна. Сурагчид аа!: Хоёрхон хоногийн дараа шалгалт эхэллээ, Бидэнд оюуны хөдөлмөрийн нэгэн жилийн ажлаа эх орондоо тай- лагнах хүндтэй бөгөөд хариуцлага гай цаг тулгарлаа, мэдлэгийн бат суурьтай байсан боло- хоор та бүхэн хаврын шалгалтандаа ямжилт гаргах нь дамжиггүй зэ! Шал галтын дараа амралт болно, Энэ зу- ны, амралт бол эх нутгаараа хүүхэд бүр тойрон аялаж нхийг үзэж, ол- ныг сонирхон музейн сангаа арвни- жуулж «Тойрон аялагчэ-ийн тэмд- гийн болзлыг хангахыг та бүгдээс хүлээж байна. Сурлага-хүмүүжил- хө лөлмөр-амралтыг ихэр юм шиг хос- түүлигаая Хичээлийн жя- лийн өхнээс эрдэмл шамдан багшийн заасныг тухай бүр ззэмшин мэдэж, Д, НАЦАГДОРЖ ХАНЫН СОНИНД Д Нацагдорж ханын сонинд би | чиж байлаа Тэрээр, ханын сонин» | НЫГ алгын чинээ цаас гэж үздэг- гүй, алтан. дэлхий мэт томд бод- | дог байлаа. Хүн, ханын сониноос өөрийн сургууль, өөрийн үйлдвэр, өөрийн байгууллага, тэнд ажилла- даг сайн, муу сурлага ажилтай хүнийг мэдээд зогсдоггүй, өөрийн орон, өргөн дэлхийн сонин гай- | хамшгийг мэдэж болдог гэж Д.На- цагдорж ухаардаг байлаа | “Одоогоос 83 жилийн өмнө | --Холхи газраас гялалзсан цаст өндөр хайрханууд Хөх тэнгэр цэлэмсэн хөдөө хээр цайдмууд харагдсан ноён шовх сарьдагууд Хүний сэтгэл тэнийсэн уужим амьсгалт талууд, гэж Эх нутгаа магтан дуулсан яруу сайхан шүлгээ Шинжлэх ухааны хүрээлэнгийн ханын сонинд анх гаргасан юм. Д.Нацагдорж, үйлдвэрээр бол бү» тээгдэхүүнээ худалдааны байгуул. лагад яаран шилжүүлэлгүй, га» раас гарамц харин эд шалгагчид шалгуулаад, хамт ажилладаг нө. хөддөө юун түрүүн хянуулахаар хананд уг бүтээлээ өлгөжээ. Шинжлэх ухааны хүрээлэнгийн эрдэмтэн мэргэд уг бүтээлийг ха- нын сониноос уншихад: -Нарийн өвс асаа малын сайхан билчэортой Нааш цааш сүлжих тэнэгэр сай хан газартай Дөрвөн цагийн улиралд дураа- раа нүүх нутагтай. Таван зүйлийн тарианы хөрс шороот газартай гэсэн (ас нэг сайхан бадагтай золгоод, Ханын сониноос халих шүлэг байна гэлц- сэн гэдэг. Тэр ерөөл бат оршлоо. Д. Нацагдоржийн яруу найргийн ноён оргил, «Миний нутаг» ханын сониноос халыкн, миний нутгаас тэлж, дэлхийн чихийг дэлддэг бол лоо. Хүүхдүүд ээ! Ханын сонин айм л ҮасЫЛ байдаг байна. Д. Нацаг. дорж ах шигээ гайхамшигт бүтээ»! лийнхээ нооргийг эхлээд ханын со нинд өгч байгаарай! Ханын сонин Тийм л хүндтэй юм шүүЦ, Гайтав Холын бараа 7 то. Хайрт хүүхдүүд зэ! 4 Хаврын шалгалт нөгөөдөр эхэл нэ. Анги дэвших ба төгсөх шал- галтандаа амжилттай дүн үзүүлж энэ зуны тойрон аялалд хүн бүр тдэвхтэй оролцохыг уриалж бай- на. СУРГУУЛИЙН ЗАХИРГАА 1865 оны 5 дугаар сарын 18. ! Андын туршлага Зөвлөлт Холбоот улсад хүүхэд нь нэг настайдаа ордог дотуур | байртай сургууль олон бий. Өнэ сургуульд орсон хүүхэд ясли, цэ- цэрлэгт нь дамжин ёсч торннод улмаар сургуульд нь орж, 11 жил суралцаад 19 настайдаа төг сөж гарна. Ийм дотуур байртай ШАЛГАЛТ Урьхан хаврын өглөө Улаан бүчээ зүүгээд аан Завхан. аймгийн Сонгино сумын Уу бага сургуулийн. «Соёлч 3--а Улсын шалгталттайгаа золгохоор д Улаан бүчтэй пионерүүд ангийн» ахлагч -Н. Жолооч утсан Урагшаа тэмүүлэн алхална хөгжмийн аврага, уран уншлагын ч нас: 3 аврага. | 3 дугаар сургуулийн 4-р ав- Зургийг-авсан багш Б- Раднаабазар, | гийн сурагч Б.Х 4 маж Овд ид ОҮЛЭЭУТ-СЭ?,, 2 дугаар бүлгийн 3 дугаар салааны пионер Ч, Оюун энэ улир- лаар онцсайн суралцав. Оюуны яриаг сонсоно уу? --Онцсайн суралцана гэдэг өөрөөсөө бус өрөөл бусад нөхдөөсөө нэн их шалтгаалах юм байна, Би соёлч нөхөрлөлийн эгнээнд ороогүй сэн бол хамтын давтлага харилцан ярилцахад суудаггүйсэн бол яасан ч онцсайн суралцахгүй байлаа, Тэгэхээр (Загас усны хүчинд хүн хүнийхээ хүчинд байдаг) гэсэн үг юутай үнэн үг вэ? Ганцаараа уншсан ном хүртэл ой тойнд багтахгүй мартагдаж байхад нөхөддөө нэг яриад өгчихөд мартахааргүй тогтчих ЮМ. Хичээл хийх хичээл давтах тоо бодох бичиг бичих ном унших зэрэг ямар ч үед анхаарлаа тэр зүгтээ төвлөрүүлбэл хичээл сайн ойлгогдоно. Хэрэв өөрөө өөртөө багш болж эс чадвал биеэ захирч чадахгүй дэл сул тавьдаг болно. Одоо хийхээ дараа болгож хойш тавьж дараа хийхээ даахаа болихоор орхих болдог. Ингэснээр эцэст нь өөрөө хохирч хэзээ ч нөхөшгүй гарз гарч сурлага маань суларч эхэлдэг юм билээ, Тэхээр өврөө өөртөө багш болж чадвал цагийн хуваарийг нарийн баримталж чадна гэсэн үг. Эд бүхнийг анзаарч нөхдийн дэм авснаараа бионп- сайн суралцаж үзлээ. Одоо (учрыг мэдэж хужрыг тунгааж) авсан болохоор дандаа өяд- сайн суралцаж чадна. ГҮниВл ЛА ЛЄНЕВЛ, Гвлна” ЛсИнА. “ЛА. Л “овтта, т, ҮӨВТЭ”"ЧИНА.", гаран", аниа “аннд. Л ланнин”ЧИИРа “Чнна.” ЛИН. “аниа” Анна. 1948 онд Москвагийн зоо-лар» кад төрсөн «Москвич» нэртэй вад ны хүнд нь 4800 кг юм. Тэр Зөв. лөлтийн бусад улсуудын амьтны үзвэрийн газруудаар уригдан 6в- раг 11 жил жуулчилсан байна. --Заан 100. хүртэл насалж, 3 жилд 1 удаа төрдөг 22 сарын турш.хэвлийдээ зулзагаа тэздэг. , Н. Дагвасүрэн , Дотуур байртай сургууль сургуулийн хүүхдүүд 3 настайгаа саа эхлэн гадаад хэл заалгадаг ажээ, Ахлах ангийн сурагчид нь ясли, цэцэрлэг, бага ангийн дүү нараа асран бойжуулалцаж, тэд- ний гутал хувцсыг 0ёх, хийх зэ» рэг нх ажил хийдэг байна, Ер нь хөдөлмөрийн янз бүрийн мэргае жилд сурдаг байна . д -с НАЙРАМДАЛ рос Монгол түмний Онцын түүхтэй найрамдал, Их Левин Сүхбаатарын Эхлэж байгуулсан найрамдал, Ололт амжилтын минь Охь нь болсон найрамдал, Баатар түмний цус хөлсөөр Баттай гагнагдсан Багачууд бид залгамжлах Үүрд мөнхийн найрамдал. » Батхуяг (сурагч) Аврагын төлөө өрсөлдөөЖ Нийслэлийн сургуулиудын 1968 оны дугуйн аврага шалгаруулах зэмцээн саяхан боллоо. Энэ төмж цээнд 100 гаруй охид хөвгүүд оролцсоны дотор манай сургуу« ляїйн 8-а ангийн сурагч онц сур лагатан С. Жаргал оролцсон юм. Сурагч Жаргал хөвгүүдийн 395 км-ийн зайд гялалзсан амжилт үзүүлж, БНМАУ-ын спортын зэр« гийн иорм биелүүллээ. Соёлч пионер Бүлгэмийн зөвлөлөөс «Хэн нь соёлч вэ?» гэдэг уралдаан ний? хүүхдүүдийн дунд зарласан билээ. Хувцсаа цэвэрхэн өмсдөг, үсээ сай хан самнадаг, ном их уншдаг, нийтийн ажилд идэвхтэй оролцдд 11) 2-6 ангийн сурагч Зулцэцэг түрүүлж: «Соёлч-пнонер» алдрыг авлаа. Сурвалжлагч хэсгийн ахлагч С. Амарсайхан Хариуцлагатай эрхлэгч к Ж, ШАГДАР. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. А-25407 Индекс-(14140 НЭРЭМЖИТ БАЙГУУЛЛАГЫН Їөв Зөвлөлийн 23 дахь ЗҮВх »» 19 (989) ӨНӨӨДӨР “Хил жилийн дэлгэр зуны 6 дугаар “рьиг нэгний -Өдрийг бүх дэлхийн шудра- ка улс түмпий баяр болгон өргөн тэмдэг лэдэг билээ, Дэлхий. даяар 17 дахь удаа гаа тэмдэглэж “байгаа энэ «баярт өдөр бол хүн төрөлхтпий амьдралын цэцэг болсон хүүхэд багачуудыг хамгаалах сорон бүхний хөдөлмөрчдийн тэмцэл, хү чийг улам бүр нягтруулж байна. Уламжлалт сайхан өпэ баяраа манай орны ард түмэн түүний наргалант зуу үе ах дүү социалист орнууд болон дэлхийн дэвшилт ард түмэн, түүннй 8а- луу үеийнхний хамт «сүр жавхлантай ёслоц тэмдэглэж байна. Манай орны залгамж ирээдүй болсон өсвөрийн бага- чууд зихрий хайрт МАХН, ардын засаг 1966 оны зур төрийн байнгын хайр халамжийн доор эрүүл чийрэг, эрдэм боловсролтой, еэргэ яэн цовоо иргэд болон аз . жаргалтай өсөн торииж байна. Ардын хувьсгалын ялалтын дараа хө дөлмөрчин ард түмний үр хүүхдийг сур- ган хүмүүжүүлэх ардылг боловсролын систем тогто хүүхэд саатуулах, га- зар, цэцэрлэг” болон бага, дунд тусгай мэргэжлийн дээд сургуулиуд ол ноор байгуулагдлаа. Зөвхөн | сүүлийн арваад жилийн ддтор хүүхэд саатуулах газрын тоо 6 дахип, цэцэрлэгийн тоо 5 ” дахин нэмэгдэж, одоо ерөнхий болөверо 00, МХБААТА ын. нү ОХЫН” “Сухилтаы СОНИН за. ХҮҮХЭДХАН .. ЦОГ” ЖАВХЛАН БАЯР БАЯСГАЛАН, БАДРАНГУЙ ИРЭЭДҮЙ. Н. Доржийн гэрэл авсан зураг БАХДАМ -САЙЖАН” ТӨРРСВГ Хилэн хөшиг алгуур, нээгдэхэд сурагч хувцгаа өмссөн жигдрэн зогссон нь цэцгийн адил адаглан харагдана. Тэдний дундаас, бяцхан охин гарч ирээд, --Ялалт амжилт: бүхний минь дайчин маилай МАХН-ынхаа ХҮ их хурал уг бяцхан охид хөвгүүд таж, манай сурагчдаас бэлтгэсэн копперт тоглоход бэлэн боллоо тэв, Нам засаг, ард түмэн, эх орцоо магтан өсөх үеийнхний. дуулсай дуу шүлэг, хөгжим бүжиг бүр үзэгчдийн Халуун талархал хүлээж байлаа. Хөдоо хээрийн уудамд шандаст хурдан хөлгүүд зуузай холбоц уралдаж яваар дүрслэсэн бүжигт бүжиглэсэн бяцхан дхий...Д. Оюун-эрдэнэ болон түүний сой- сон ,хашин -моринд- тоглосон, исгжигхэн.,жаал. 0. Наранхүү нарын" бүжиглэлт зэгчлийн анхаарал их татаж, байлаа, Аймшиггүй” чип” зоригт Сүхбаатар аугаа Ленинтэй уулзсан ту сурагч -Дамдиппүрэвийн “ушисан шүлгийг. үзэгчид да | хин дахин уншуулж. байв. Баян хуур хөгжмөөр-иамууханй енгө, өгч, Мягмаржав гэдэг жаал Ахан дүүсийн дууг, цангипасан яруу тунгалаг хоолойгоор: гайхалтай | сайхай дууллаа, Энэ концерт саяхан Тэрэлжийн амралтанд, болсон ,юм. Хөдөө- гийр Ши бага сургуулийн с лагийн .. бахархалт эрэ тоглолтыг во- ялсан хүн бол "Тэрэлжийн бага сургуу лийн батиг, МАХЫН “Биг гишүүн » Бддьгэрэлт юм. Энэ эм: , багтийн сургууль төгсөөд 12 жил сурган хүмжүүлэх- ажил та ралтгүй хийж байгаа. манай таргуунЫн багттийн нэг ажээ: ( Үнэ 10 мө. Лхагва гадугаар сарын | гаруй охид хөвгүүд суралцаж, манай улсын 1000 хүн дутмаас 167 хүн ямар нэгэн сургуульд суралцаж байна. Эрх чөлөөт манай оронд бүх хүүхдийг сургуулиар хамран сургаж, бүх нийтийг заавал долоон жилийн боловсролтой бол гох асуудал амжилттай хэрэгжин биелж байна. Цэлгэр уудам эх нНуэгийн маань 27 “Нямсүрэн “Алдарт нам гожй мж, нэрээр нэрлэвд аль ч өнцөг буланд байгаа бригад тасаг, ах эвлэлийнхээ. ДӨЛ. БХДАРСАН НЭдн сэн нэгдэл, сангийн аж ахуйп төв, їнэ тос араас нь. зал 25 5 д1254) : Дөч дэх жилдээ тон хот суурин .бүр бага дунд сургууль, : гамжлагч 17 ЖИ. ... Уялалзаж яваа хүүхдийн эмчилгээ үйлчилгээний газар- : - 2 ХӨ ШН 111! ” зЗалгамжлагч» тай болж, бүхнийг манай жаргалант Азтай жаргалтай сэтгүүл “багачууд та нарын Дөл шиг бадарсан дотнын нөхөр улаан бүчтэний ирээдүй багачуудын төлвө зориулж бай на. МАХН-ын 15-р их хурлаар батлав дах намын программ «лс ардын аж ахуй Сурагчийн ширээ : еургуулийн тан- 5 . ХӨМД соёлыг хөгжүүлэх ЇҮ таван жилийн тө- “ вурах "бичиг лөвлөгөөний удирдамжинд өсвөр үеийнх 2 10н зэй зь ний сурлага хүмүүжлийн талаар ихээхэн суудал ээрэв анхаарсан юм. ЧАС: эж Сонналист орнуудаас бусад ориуудад хүүхдийн төлөө тавих анхаарал ха : Суут эрдмийн алтан хуудсаараа ламж тунч өчүүхэн Ч анхилхан үрсэд на. Хөрөпгөтөц орны | Хүртээдэг: бо- дүүд эрдэм пом сурах ч лөхоор байтуга! ө/ сөж ТБанс “СҮВГЭҮү ВВЫВ! Үлгэр тууж, ? ийм хүнд байдлаас ан- өгүүллэг найруу- гижруулахын төлөө, дэл- “олал Р т 7 сонин хачин! хип шу ага хүмүүс, Бэл УНЭ үнҮү ёод үзэнийг эгэл жирийн түг түмэн эх ж чүүд мятрашгүй тэмцэл ил жилдээ явуулж байна. жич унь Ёоо9 дамжуулдаг. болохоор Амтархай уншдаг. бяцхан уншигчид “ Олон улсын хүүхдийн баярын өдөр ма най орны цөг золбоот залуу үе орон бүх. ний хүүхдүүдтэй дуу хоолойгоо нийлүү- лэн, тэмнэж байгаа 0 баатарлаг Вьетна мын эрэлхэг зоригт үе тэйгийп “багачууд, тай ах “дүүгийн барилдлагаатай дахий : илэрхийлж, Америнийн империалист тү “ачтанаа гэж инь “рэмгийлэгчдийг Вьетиамаас савраа-нэн таныг хүн, даруй татахыг хатуу шаардаж . байна. дээж Ард түмнийхзэ ирээдүй залуу үеийг Алаг цэцгийн. шинжлэх ухааны Өргөн боловсрол мэд- баглаа бариад- эзэгтэй, эх орондоо хязгааргүй хайртай арван.. зүкээе социализм -коммупизмын үйл хэрэг, про- 2 ай летарийн нитериационализмын үзэл са. ч . наанд үнэнч бүтээлч иргэд, болгон сур 5 тэмүүлэхдээв: тай хүмүүжүүлэх нь манай чин зорилт г с яын бага дуид сургуулиудад 157 мянга юм, Ёс шээг: шогор -22Н : бү? х туулж өнгөрүүл Нийслэлийн 10 жи арван сурагч онцсайн Х “.унг, ӨЭВ лийн-5 дугаар дунд Эхний ” мюлгагдлаа. Нийт ан- , “замын, » бэх »сургуулийн ЕҮ тэх 3 “Тий ингэж: амжилттай 4 Хэт, дэж ЗэмалүгэЖ Бос з шалгалтын дув үзүүлж дараа Дөрвөн зүг цэс: бүлэг оров хэл, хэл- Ё “тийн шалгалтанд 2. наймөн.Зөвхисоос “«вичир, шөхригл Харих дүнкээс идавх хүчээ улам дэн :23 ерөөлийн үгээ гөглөө. Нийт єЄ 5 : ЇЛ 22 ЦоЭ. Ёо сурлагын өндөр зар, Бандмаа, Химнк-чильл байна. 225 2М567 Тэснрх ганд амшият үзүүлсний дө. СҮРЭН, . Рав- баатар, 2 25:09: 5нйн 22 байна. “отор сурагч -Болдбаа» Доржканд зөрэг олой . 1113:171:6 20222277 ь .... . х Сурадндын сан абьчас билгийд тодруулан. Э226С4ЭЭ нь тмислоос хэрэглнэч. 3Э-шин є 3 ТУлдүйс 22 Хурлэгү тогтоолоос ) ОЛНЫ САНАЛ НИЙЛЖ БАЙНА «.,.Мэргэжилтнийг эчнээгээр буюу оройн сургуулийн системээр бэлтгэх, "тэдний мэргэжлийг байнга дээшлүү- лэх явдал чухал ач холбогдолтой болж байна» гэж Монголд Ардын Хувьсгалт Намын программын тө- сөлд заасан билээ.Өнгөрсөн жил 7,10 дугаар анги төгссөн 5000 гаруй охид хөвгүүд үйлдвэр,хөдөө аж ахуйд гарч өнөө жил бас л олноороо ажилчин, малчин болохоор саналаа өгч байна Т.10 дугаар анги төгсөгчдийн омнө ямар мэргэжил эзэмших вэ? гэсэн асуулт зүй ёсоор тавигдсан үед манай сонины бага хурал явагдаж уншигч даас 70 гаруй захидал ирсний 80 га руйг нийтэллээ. «Ямар мэргэжилтэй болох вэ?» гэсэн яриа хэзээ ч хууч рахгүй, МХЗЭ, ппонерийн байг гын өдөр тутмын үйл ажиллагаанд тусгагдсан байх ёстой, Учир нь МХЗ Э-ийн УП бүгд хурлаас «Сурагчдын авьяас билгийг тодруулан мэргэжлээ зөв сонгоход нь туслах хэрэгтэй» гэж заасан билээ. Манай сонины бага хур лыг салаа, бүлгийн цуглаанаар авч хэлэлцэж, дугуй ширээний яриа хий сэн зэрэг сайшаалтай ажил явуулсныг улам өргөсгөн нийт олны хүртээлтэй болгох хэрэгтэй байна. Ирсэн захидлын ихэнх нь ажилчин, малчин болох хүсэлтэй тухай бичсэ- нийг онцлон тэмдэглэвэл сохино. Нийслэлийн 2 дугаар сургуулийн багш П. Жанчив бичихдээ: «7.10 ду гаар анги төгсөн: байгаа хүүхдүүд тө рөл бүрийн ажил хийх гэж... саналаа өгч байна. 7-гийй Г ангийн С. 2Кан- чивдорж малчин болно гэж байна. Зун амралтаараа үргэлж хөдөө гарч мал малласаар байгаад мал маллахыг сайхан мэргэжил гэж: сонгож авчээ.Өн гөрсөн зуй Төв аймгийн. Эрдэнэ су. мын «Туяа» нэгдэлд сувай үхэр ха- риулж, тарга хүч сайн авахуулсан юм. Одоо 7 дугаар ангиа төгсгөөд с4- луу “малчны сургуульд орно гэж байна» гэж бичжээ, Мал аж ахуйг өс Саруу ГЭРЭЛ ЗУРГАН «Хүн болох багаасаа» гэдэг үнэхээр үнэн, Манай жаргалант ирээдүй болсон үр хүүхдүүд маань багаасаа эхлэн ямар хүн бо- лохоо зөгнөдөг. Тэгээд тийм ч хүн болдог. 1. Би малчин, тэгэхдээ тэмээчин болоод олон эмнэг сургана. 2, Би ч аав шигээ аврагын тэмдэгтэй туулайчин болно З. Би сайн тамирчин болоод уралдана. Бас ажилчин болж мо- тоциклээ өөрөө хийнэ 4. Бид хоёр ч тариачин болно. Бас хоршин дуулж дандаа да- хиулжс байна. 5. Би цэцэрлэгч болж говьдоо алим ургуулна. гөн хөгжүүлэх, ашиг шимийг нэмэг- дүүлэх, үүлдэр угсааг сайжруулах, шинжлэх ухааны ололтыг нэвтрүүлэх талаар манай нам, улсаас чухал чу- хал арга хэмжээ авч байгаа нь пионер сурагчдын анхаарлыг татан хөдөө нутгийн зүг тэдний жолоог залахад хүргэж байна. Нийслэлийн 15 дугаар сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагчид ангиараа, багштайгаа хамт хөдөө гарч, мал мал лахаар санал хүсэлт гаргаж байгаа лэлтийн үе,залуу насандаа эрдэм мэд лэгийн хойноос шунан хөөцөлдөж, мэргэжил эзэмшихгүй бол сургуульд байхдаа сурах минь яалаа гэж амаа барих болдог. Нэгэнт сонгосон мэр- гэжлээ сайн эзэмших нь санаачлагын эх ундраа болдог юм» гэж бичжээ, Энэ мэт олон захидлыг задлахад4«Ийм мэргэжил сайхан» гэж мэргэжил сон госон тухайгаа бичсэн байх юм. Эмч, багш, эрдэмтэн, ажилчин, малчин бо лох сайхан гэсэн олон. санаа байвч Мэргэжлээ зөв сонгож эх орныхоо хэрэгтэй газар руу. МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ э э э нь дууриалтай хэрэг юм. Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн Дунд сургуулийн сурагч Н. Янжин лхам барилгачин болохоор сэтгэл шу луудсан тухай бичсэн байхад нийслэ лийн 13 дугаар сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Намсрай ажилчин бол но. Тэгэхдээ бүр нэхмэлийн мэргэ- экил эмшинэ гэж бичсэн байна. Ма най маргаашийг цогцлон бүтээсэн ажилчин хүний ариун эгнээ. бидний өсвөрийн үеийг ийнхүү даллан дууд сан байна. Эд, ажилчин болохын тул тал бүрийн өндөр мэдлэг боловсрол- той болохын чухлыг ойлгосон тухайгаа бичсэн байна. Ардын армийн хушууч Аварзад, «Амьдралын ид цэцэг л зам НАЙРУУЛАЛ цөм нийлж «Мэргэжил бүхэн сайханк гэсэн дүгнэлтэнд хүрч байна. Мэргэжил гэдэг сайн санааны хүо лээр аяндаа бий болохгүй, урт удаан хугацааны шургуу хөдөлмөрийн үр дүн учир бэрхшээлээс үл: шантрагч, шинийн төлөө тэмүүлэгч хүн бүхэн хүссэн мэргэжлээ эзэмшиж зорьсон. доо хүрч чадна. Мэргэжлээ ул суурь тай зөв сонгон олж, сурсан мэргэж- лээ улс эх орон ард түмэндээ зориула. хад л мэргэжлийн гол агуулга, мэргэ жилтэн хүний гол зорилт оршдог гэд- гийг сониныхоо бага хурлын хаалтаар бид зорнуд тэмдэглэж байна. Ф.--эллллллллллыллуллулуллулхлхлм Зүйтэй! Тун зөв байна дүү нар минь. Ажилчин, малчин, тариа чин,сэхээтэн, хэн хүсэлтэй мэргэжил дээ туйлбартай шамдацгаа ї гөн саруул зам өлзийтэй байх болтугай. 556, члЬ 23 Магсарын Цэрэнжамц, 8й бүлэг «Залгамжлагч» лийн 40 жилийн-ой уг- 1 таж ,бүлгээрээ «залгамжлагч» сэтгүүл хэрхэн ашиглаж байгаа . ї тухай маргаан явуулав. Мөн ан гидаа тэргүүний салаа шалга. лав. Манай бүлгийн тэргүү- ний салаа 3 дугаар салаа бол- сон юм. Манай «Залгамжлагч» хүүхэлдэйн театрын хүүхдүүд цэцэрлэг дээр очиж хүүхэлдэйг яаж хийх тухай цэцэрлэгийн хүүхдүүдэд зааж сургав. 1 дүгээр бүлгийн дарга ЦЭВЭГДОРЖ -Би «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ой угтаж бүлэгтээ «Залгамж дагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойн тухай “яриа хийлээ. Сурагчдын дунд «Сул дүй авахгүйн төлөө» гэсэн ажил зохиов. Үү ний дүнд манай ангийн хүүхдийн сул дүн авах явдал цөөрсөн. 4 дүгээр бүлгийн сурагч УУГАН 49 ф() --сЗалгамжлагч» (сэтгүүлийн жилийн Ой угтаж, манай бүлэг анхны пионер, Лениний нэрэмжит пионерийн бүлэгийн дарга байсан зохиолч Д. Нам- “адаг гуайтай уулзалт хийлээ. гал 2 дугаар бүлгийн АЛТАНЦЭЦЭГ -Манай анги «Залгамжлагч» сэт» гүүлийн 40 жилийн ой угтаж, сурлага хөдөлмөртөө амжилт гаргах хоёр долоо 99 чи-3 коногийн ажил зохион ажиллав. Үүний дүнд бид сул дүнгүй гарган. Энэ бол бидний анги дэвшихэд маш их нөлөө үзүүлнэ. БЯМБАСҮРЭН (6-ийн б анги) -Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ой угтаж, манай салаа Ленин- тэй уулзсан эмэгтэй Даваажав гуайтай уулзалт хийлээ. 2 дугаар салааны НЯМААСҮРЭН 6) “Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи лийн ойд зориулж, манай бүлэг ангийн “хаа тэргүүний уншигчдыг шалгаруулав. 81 хүүхэд оролцсон энэ уралдаанд 32 дугаар салаа түрүүлж 3 дугаар салаа “удаах “байр эзлэв. Хүүхдийн | нэг бүр», чилсэн уралдаанд 8 дугаар салааны “0. Намсрай 221 үг 1 минутад уншиж ” шалгарав. 4 Бүлгийн дарга ОКТЯБРЬ --«Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 манай бүлэг нийслэ. цэцэрлэг дээр очиж шилийн ой угтаж, лийн 39 дүгээр ажиллаа. «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» (СЭТГҮҮЛИЙН 40 «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ой угтаж, танай олон зуун сургууль, сурагч пионерүүдийн дунд их хөдөөгийн олон сургуулийн лийн 40 жилийн ой угтаж, нилээд ажил зохиосон сурагч, пнонерүүдийн хийж бүтээсэн зүйлээс дор нийтлэв. л. цэдэн -«-Урлаг уран гиа» гэдэг дуу Бид 16 өдөр ажиллаж мод хөрөөдөв. Е 13 дугаар бүлгийн дарга ЭНХБАЯР 110 хэрчим О. ДАШЛХҮНДЭВ (Завхан, Нөмрөг) дын хэсэг, --Бид тоглоомын талбай байгуулж, үйлчилэх, болзолт өдөрлөг зохиох зэрэг ! 2х2 метр хөлөг бүхий шатар, даам бо- сонирхолтой ажил хийж байна лон уулын буга, жиргээ, буга, нохой зэ Ш. ДАМАА ! рэг хөлөгт тоглоом, одон бөмбөгийн ши Д. ДАМЛИНБАЗАР (Говь-алтай, -8 | рээ тавилаа. Эд бүхнийг хийлцсэн эцэг 2 жс. жилийн сургууль) | эхдээ баяр талархал дэвшүүлж байна Бид багш сурагч нийлсэн 76 хүний 1::1 Б.ДҮРЗЭЭ (Булган, Уньт) бүрэлдэхүүнтэй, нийтийн дуу, хөгжим, ! --Бид хэдхэн цагаар малчдын ажилд бүжиг гэсэн гурван ангитай «Сар» нэр- туслахдаа ямааны ноолуур 189 кг, бо» тэй уран сайхны чуулга ажиллууллаа. | дын хөөвөр 9,6 кг-ыг авч худалдаабэлт «Сар» чуулгын дарга нь б дугаар ан- гэлд нийлүүллээ. Манай Т.Очирбат, С. гийн Д. Намсрайдагва болов. Бямбасүрэн, С.Нямдаваа нар бусдаасаа Ж. МӨНХГАМГА. (Сүухбаазар, Ба- |! млүү ндэвх гаргаж ажиллаа руун-урт) | Б, БАТ-ОЧИР | (Хөвсгөл, | Улаануул) БА 2 8 НИВбүх гсург ! --Бид цирк байгуулж «Дэлгэрхаан» шЛВс дугаар сАрЫН 2-НӨ Эү ш ҮУА0 1йа. 1 гэж нэрлэлээ. Тоглолт маань үзэгчдэд Л?ЭР “далгамжлагч» сэтгүүлийн ЫН | таашаагдай урам зоригий ма сэргээж. ТИЙН Ой. Хийж төвөөс радио нэвтрүүлэг || у зоритий маань рг баран, - 3 ь 5 5 !| байна явуулав «Сүхбаатарын сам» сонинд хус | Бид жонглёр, ура тугарг акорбат, 188 нүүр гаргаж тусгай самбарууд ХИЙЖ її кОЕрЫН мХиг Ч Дин ЕС байна Өдөр «Залгамжлагч» сэтгүүлийг олон түмэнд Ш улам л баялаг үзүүлэлттэй болох гэж “УРТалчлах ажил зохиов мэрийж байна. Манайд Мягмар. Мишиг, (2 АРГЬЬЯАШАРАВ (Улаанбаатар, (| Цагаан зэрэг сайн циркчин олон боллоо. “19 дүгээр. сургууль) Їр Л. БАТСҮХ (Төв Угтаал) Манай дөрөвдүгээр ангийнхан сур 1!!! --Биеийн тамирын цоо шинэ тохилог гууль төгсөх улсын шалгалтаА өгч бүх || талбай байгуулж, орон нутгийн материа сурагчдын .70 хувь нь,сайи:Оиц сайн || лаар хэрэгсэл хийж Төхөөрөмжиллөө, дүнтэй шалгагдаж, багш Цэндээ, Ичий- | Одоо бас дуусаагүй байна. Гэхдээ одоо. хорлоо нарын удирдсан ангиуд 100 ху. || гоор бид 8000 шахам төгрөгийн ашиг- вийн сурлагын амжилт үзүүллээ. Болд- | тай ажил хийгээд байна. Ялангуяа 6-. баатар, Энхт Амарсанаа Түмэндэл- || гийн А, Б,7-гийн А бүлгүүд маш сайн гэр, Нэргүй рэг олон арван хүүхэд ажиллав. ТАНИЛ ЭРХЛЭГЧ Дэд эр- дэмтэн Г. Дэлэг гуай бага залуу даа «ГПио- н ерийн үнэн» С0- нин «Зал-» гам ж лагч» (Пно нер) сэт- гүүлийн эрхлэг чээр ажил лаж бай. сөн юм. Г. Дэлэг гуай. 1948-1951 онуу- СЭТГҮҮЛЧ АХДАА БАЯР 1961 оны налгар сайхан намар цаг билээ. Дашцэвэг гуайг явж байтал 7,8 дугаар: | ансийн бололтой хоёр хүү- хэд ямар нэгэн зүйл маргаж явах шнг байжээ. Ойртон | очвол «Залгамжлагч» сэтгүү лийн тухай ярилцаж явав. ! Нэг нь «Залгамжлагч» сэг- гүүл саяхан гарсан шүү. | Ахлах ангийн сурагчдад зо- рнулагдсан юм гэж хэнэггүй өгүүлэхэд нөгөө нь: -- Хаанаас даа. / Их дээр үеийн сэтгүүл гэнэ лээ, Зөв- хөн ахлах ангийн сурагчдад Ч зориулагдсан биш. бүх хүүхдэд зориулагдсан байх- гүй яахав гэв. Энэ яриаг чих тавин сонссон Дашцэвэг дад «Пионер» сэтгүүлийн эрхлэгчээр ажиллаж, тус сэтгүүлийн агуулга, “үзэмж чанарыг сайжруулахын тул оюун билгээ дайчилж байсан юм. БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх анхдугаар таван | жилийн төлөвлөгөөний жилүүдэд С0-| »нин, сэтгүүлийн ажлын сурталчлан “зохион байгуулах үүрэг урд урдаас “шулам өссөн үед «Пионер» сэтгүү- лийн эрхлэгчийн үүрэг гүйцэтгэж байснаа нөхөр Дэлэг гуай, өөрийн амьдралд “тохиолдсон сайн ёанхан| үйл явдал-гэж үздэг юм. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи лийн ой болж байгаа энэ түүхэн өдөр уншигч чин эрхлэгч Г. Дэлэг гуай чин сэтгэ. чийн талархал хүргэж байна. «Манай зарим хүүхэд өө- рийн гол хэвлэлийн нэг «Заягамжлагч» сэтгүүлийн болжээ. жилттай Үүнээс инонерийн бүлгэм, «Залгамжлагч» (Архангай, нуурын давалгаа» кино театр байгуулж, 8000 гаруй хүнд үйлчиллээ. Манай охи сурагчдад шалгалтандаа онцсайн бэлтгэсэн байна, ЖИЛИЙН ОД орны хот, хөдөөгийн ажил зохиогдлоо. Хот сэтгүү- юм, Манай сонины Эрдэнэмадаа) сайхны «Хануйн дол- хөгжмийн чуулга «Их гоо зүйн талаар 1 ЛАЖ БАЙНА байсан материалаас тодор- хой юм, «Залгамжлагч» сэт- гүүлд эрдэмтэн зохиолч, сэт гүүлч нар анхныхаа болон аль шилдэг бүтээлүүдээ нийт лүүлж байжээ. 5 Үүгээрээ янз бүрийн мэр гэжил мэдлэгтэй хүмүүст таа лагдаж өргөн олныг өөртөө татсан байна. «Залгамжлагч» сэтгүүл манай хувьсгалт ши нэ үеийн уран зохиолчид, эр дэмтэдийн авьяас билэг, уран бүтээл, эрдэм мэдлэ- гийн цаашдын цэцэглэлтэд зохих хувь нэмэр оруулсан дайчин индэр мөн, «Залгамж лагч» сэтгүүл хүүхэд бага- чуудыг МАХН, МХЗЭ-ийн дайчны. туслагч, залгамж- лагч хүч болгоход их роль гүйцэтгэсэн юм. Хүүхэд ба- тачуудынхаа дайчин хэвлэл- тэй бага боловч танилцаж, баялаг материалыг нь унш тухай төдийлөн сайн мэддэг хойш хоёр жил гаруй хуга лүүлдэг юм хойно Дашцэвэг ч санасан санаандаа хүрчээ. Тэрээр Монгол улсын сургуулийн сэтгүүлчийн 2 дугаар багш С. удирдлагаар багачууд хүүх 5 дийн хэвлэл «Залгамжлагч» та бүхэнд манай хуу« | сэтгүүлийн эхний таван жи лийн зүйн талаас судалж, оюутны эрдэм шинжилгээний бага гүй юм байна. «Залгамж. лагч» сэтгүүл бол дөчөөд жилийн түүхтэй, хүүхэд ба- гачуудын маань хамгийн эн тэргүүний хэвлэлийн нэг учир нэгэн тойм бичвэл зү- гээр юм. даа» гэж бөджээ. Хүн бодож мөрөөдсөн зүй лээ хамгийн түрүүнд бие- цаанд «Залгамжлагч» «сэтгүү- лийн бүх тарсан дугаартай таннлцсанаас гадна холбог- дох материал уншиж судал- жээ, Бид «Залгамжлагч» сэт гүүлийн 40 жилийн ой уг- таж, түүний нэрэмжит аж- лууд зохиож байх ид үедээ Дашцэвэг . гуайтай- уулзаж уг сэтгүүлийн талаар үнэтэй сайхан материал олсныг нь үзэж танилцсан юм. «Залгамжлагч» сэтгүүл бол манай ахмад сэтгүүлийн нэг бөгөөд өсвөрийн залуу үеийг хувьсгалч дайчин,эрэл хэг зоригтой, эх оронч, ин. тернационалист үзэлтэй, ажилч хичээнгүй, эрдэм мэд лэгтэй иргэд болгон хүмүү- хүүлэхнйн тул нх ажил нх ангид сурч байхдаа Чулуунцэрэнгийн материалыг сэтгүүл ху Манай сурвалжлагч !ралд єлхсэд тавьсан нь ан хийж (нрсэн нь хэвлэгдэж сандаа их урам зорнгтой, ба хархалтай явдаг гэж Даш- цэвэг гуай. ярив. Хүүхэд та нарын дотно нөхөр «Залгамж лагч» сэтгүүлийг онцгойлон судлаж байгаа Дашцэвэг ах- чинь 1965 онд монгол улсын их сургуулийн сэтгүүлчийн анги төгссөн сэтгүүлч хүн би лээ. Оюутан байхаасаа эх- лэн та нарын дотнын нөхөр, мэргэн зөвлөгч «Залгамж:- лагч» сэтгүүлийн тухай ун- шиж судлан, дипломны аж- лаа амжилттай хамгаалаад одоо мөн судлах ажлаа үр- гэлжүүлж байгаа сэтгүүлч ах Дашцэвэгт «Залгамжлагч» сэтгүүдийн 40 жилийн ойг тохиолдуулан багачуудын баяр талархая дэвшүүлье. г, сэсмээ ГЕРМАНД ХЭН ОЧИХ НЬ ХАНЬ НӨХДИЙНХӨӨ ТУХАЙ МЭДЭЦГЭЭЕ! ПОЛЬШИЙН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА. «ХАРЦЕР» Польшийн харцеруудын холбоо бол хүүхэд залуусын нинт улны байгууллага бөгөөд одоо 4 сая гаруй гишүүнтэй юм, Хар перийн байгууллага нь Ардчилсан Залуучуудын Олон Улсын солбооны гишүүн юм. Харьцерийн байгууллага нь дотроо отряд, нөхөрлөл гэж 80- сион байгуулалтын хувьд хуваагдана, Өөрсдийн үйл ажилла- гааг юуны өмнө сургуулиуд дээр явуулж, тэнд завсралгаанаар дежур гар гах, бүлгэм, дугуйлан удирдах сургууль, ангиудын хооронд уралдаан 80- хион байгуулах, сургуулийн тэмдэглэлт ой, баяр ёслолын үсэр концерт үдэшлэг зохиодог. Харцерийн байгууллагуудыг 50-аад мянган заавар лагч удирдана. Харцерүүдийн дур сэтгэлийг хүлээсэн зуны хөдөлмөр зусланг тэд зохион байгуулдаг. Хөдөлмөр зусландаа. амарч байхдаа Хар церүүд нь түүдэг асаан наадахын зэрэгцээ, ашигт үйл ажиллагаа явуулж 3 хөдөөгийн хүүхдүүдэд тусалдаг онь Польшийн харцерүүдийн холбоо нь өөртөө нисэх онгоцтой бөгөөд эД- гээр нь Силезийн мужийн харцерийн байгууллагын мэдэлд байдаг, ЖН- жиг радио станцууд, сайн дурын ансамбль, хүүхэлдэйн театр Нраковын «Шуурга» хэмээх театр, Катовицегийн хүүхдийн дуу бүжгийн ансамбль зэрэг олон харцерийн байгууллага ажиллаж байна. Польшийн Харцерүүдийн Холбоо нь өөрийн олон хэвлэлтэйн дотор сар бүр гардаг «Харцерство» (Пионерийн байгууллага)гэдэг с: этгүүл нь заавар лагчдын хүмүүжлийн ажилд туслах зорилготойгоос гадна, «Босгон дээр» гэдэг сэтгүүл нь өнгө зураг ихтэй долоо хоног бүр гарч дунд, ҮААЦАЭ мэр гэжлийн сургуулийн сурагчдад зориулагддаг. Мөн бага сургуулийн Су» рагчдад зориулагдсан «Залуусын ертөнц» гэдэг сэтгүүл гардаг, Мөн хар церүүдийн байгууллагын үйл ажиллагаа, сүүлийн үеийн мэдээг мОНЫР рийн төв радио станц өдөр бүр богино долгионоор нэвтрүүлдэг, Харце- . “ рийн энэ богино долгионы радио-станц нь дэлхийн олол богино долгионы радио-станцтай холбоо барьж байдаг. эээгсөөсөөөөэөөөөөөсөөөсс өөөөөөөөгөөөӨсӨөӨсӨөөөөөөөөөөөөөөөӨөӨөөӨөӨӨ өө9989090060606000000000 ниоперийн зусланд ЭР, Соён БНАГУ-ын В. Пикийн нэрэмжит Зарах болов. Манай улсад суу- таа БНАГУ-ын элчин сайдын яамны дэргэ- дэх. иионерийн бүл- «Залгамжлагч» сэтгүүлийн уралдаанд ирсэн Өгүүллэг тээс «Пионерийн , үнэн» сониноор дам- Бадрах, “зуслангийн хүүхдүү . Бадрах өөрийнхөө замыг эрээд жуулан манай пио- дээс үл | хөцрон ойролцоох тор олсонгүй. Өнгөрсөн зуны хүйамьт нер сурагчдад гурван асуулт тавьсан би ны чиир, халцарсан газар нэл но хиос ус зөөнө. Нарийн хусан дам ЗАМ : зүлгээр хучигджээ. лээ. Энэ асуултыг ха ф "УУРГЫН үзүүрт хоёр хувин дүүж ЁэвЬ БУУсын ХОгЬнйн Е Эд ҮоВ “рвулахад манай хот хөдөөгийн пно 4 ЛЭЭД. өглөө бүр гэрээс сарна. Хан Лар : 5 нєр еурагчид идэвхтэй оролцол.. 8 Удаж төдөлгүй дүүрэн ус цэлэл чУСАН тОВШиЙцҮЭ 220002 ХИАД-Л ОЛОН арван зам гарав, 2000 шахам хариуг олчип сай- Ф Зүүлэн, наг ч дуслыг гээлгүй, Өдөгэй бараан хєльӨ ЯДНА хаХнай «Бадрахын зам ч өпдгөрсөн зуны- ДЫНг яаманд илгээлээ. 8 намс намс алхалсаар эгэн ирнэ. 6 Дд хоногт ҮДЭГ | хаас тод боллоо. Аргагүй шүү ө Дахиад л явна. Гэр, горхи хоё . байсан замууд тодорч, ШИНЭЭР дээ! Хүү нэг нас нэмсэн. Улам ч Эдгээрийн дотроос Хөвсгөл айм Э рын хооронд хичнээн явсныг мэ 9ЛОН зам нэмэгдсэн байлаа. Бад том хувингаар ус зөөдөг болсон. тийн Их уул сумын 8 жилийн ф дэхгүй. Нэг өдөр усаа тавьж ам | РёХ- Өөрийн замыг бүдэгрээгүйд байна. : . Хунд, сургуулийн 4-ийн В ангийн ө рах зуур горхийн зүг ажвал бү баярлан, нэг хачин санаа . бодож сурагч Баасан, Налайхын 10 жн- дэгхэн зам гарсан шиг байлаа. УлонЬ: 248148 23 бнн Ни Ангийн Үнэндээ зуслангийн айл бүрийн 24 Энэ олон замыг уулан дээ Зочүэр 87 ОЧ “ЭЖагифен: 1 В үүднээс гол тийш бүдэг боловч ! бао Ло ммэр, соний 8 сурагч Ц. Маяа, Дорноговь жим зам гарсан бол цөм найз па ХЕсОарбан ло 9 ЗЕр 2 аймгийн Чойрын 8 жилийн дунд рынх нь болно. Энэ удаа өөрийн “Цин аэ ахыгаа дагаж, тү Ч, хөөс нь өөр зам харагдсангүй. ргөөр өгсөн, нилээд сургуулийн 4-ийн А ангийн Энхтөр, Улаанбаатар хотын 23 ду таар сургуулийн 7-ын А ангийн сурагч .М.Булган, Хөвсгөл.айм- Бодоход үлэхээр урамтай. Ин гэж Бадрах хүү усанд явахаас уй дахаа болив. Хүнд. ус илүүдэх биш дээ. Дүү парыпхаа баривч, дээр гараад эргэж харсанд маши ны замаас өөр юу ч | харагдсан гүй: “Хүүхдийн зам хөлөөс харагд гийн Мөрөн хотын 10 жилийн сур 2 1 Аггүй “ЁН руулийн Т3-ын Г апгийн сурагч Сай ЗӨрх нхөөхсорныг даавуу. Эгчийн БЯдрах “ЗинсэнлруЛАН ХОӨВЭН жанбаяр, Улаапбаатар хотын 27 ХЭЭ хувцас ээжийнхээ бошинз, аа үе үе. ЄВгҮҮЛЖ Ёаэ АЛНЭН Ь вынхаа дэрний уут. ахынхаа цам ргүүл» раад мөнөөхөн дугаар “сургуулийн 5-ын Ван» цыг “угаана: Бадрах замаа улам ТҮЛЭЭЭЧНЙ ззөргөөр буцаж явлаа. ти агч ажав, Төв айм- сХОлнцэЧэ га НЭУВЦЛЫЄН авын - 2 Ы 3 сураг жидан зуулаыГ юү тодорч байгаад урам орж усаа хэ Ахаа, энэ зам алга болох ахуйн сургуулийн сурагч, Баян- зөвөсөөр л.байлаа. Гэтэл юунаас 77 ЭГ дүү 7 : Одоо Бадрахыг. уулан дээр га бат, У. Жан 183: ду “олсныг бүү мэд. жаахан халуурч тмүү бүр зусланд раад харвал зам нь лав харагда- » Улаанбаатар хотын 15 | хээ хопог: тэрээс гаралгүй хэвтэв, ГАРЧ. түлээнд явж байвал балрах даа аар он байхаа! Ус таар сургуулийн З-ын А.| алгийн Пайз- нар нь хувин сав ханги | ГҮЙ- 8: : йЙ со : р 5 5 елангийн сурагч Загдсүрэн, 15 дугаар сур- чуулан гөрхийн зүг. гүйлдсаэр.. -- Манайх хойтон зусланд та- Угла чтон Эгнээ. байшин туулийн 8-ын-А айгийн сурагч ?» Оюунаа тар зөв хариулан, -.тэр- 233 байрууд эвэлжс шагпал хүр- Дээрх 10 хүүхдийн дотроос Р. Оюулаад БНАГУ-ын Вильгелем Баярах атаархан «Одоо лав хүүх нийп Зам Мипийхэае-лав тод бол сон доо» гаж болов. Тэгзэд усанд лпрахаан бэлтгэ? н байеат ЛУУЛЭЭ. рах уу? --, Гарна. -- Тэгвэл би усанд үргэлж оявж байна, «бяцхан «Уечин» хүүгийн шатрын хөлөг шиг слаглан, аалз ны шүлс шиг ухаа. зайгүй еүлжилдэн уолгор уйн зам дотор зам то -- Мивий замаар яваарай! гэж Энэ явдла г . Ад06 тод дурайж бий - | “НӨрэмжит пионерийн зус- Ц Ё Дд ас хойш яг нэг жил гүй. р нь гарцаа орланд:1 х бугалаа таарав тайгүй сайн захилаа. Санаснаас өн өрч айлууд сусландаа бууцгаа Ж. 1 саргатрах суга? 1555 хүу удаан хэвтсэнгүй, дахин лаа. “ 7Өюунаа “удахгүй алс газар аор- 5 яХ болпо, Элчин байдын яамны Жэргэдэж пиеперийн. бүлгээс Эд- өөөөлөгөөөөөөөөөөөдөөөөө 9өө899900009900900000000 00999999909900900009: зсРӨОр асуулш гаргасан нь манай доёр улсын “євєр үенбихэн бие Улаанбаатар хот, Бага тойргийн 27-р єАЛЖлцө421 2 вэгтомн: ниснерийн байгуулла- байшин 3 дугаар давхар 324, Эо5 Шингэн АР” нэ. мюдөх, пөхерлєлөө .»зузаатга- үнс: шара ““ШАГ" ОВВД Ом ам холбогдолтой боллоо. . номерын өрөө, Утас 23005 4 гд Хон бэ Бирч Манай сурвалжлагч. А-- 27462 Нронийл лох олуулаа оВасЛниий таш олсныг « (220 сбрөмирт нэрэмжит хэвлэлийн нү яөмбикатд хэвлэв БУУГ ххЦОцаг Гэр оамш, швмсэхас тавны хана ланаы " яань нйвьлаина л аннь/ ЛИН ЛАА 7 гарба чинь ан х г 2 “Эвгчэмгэгн яний 5 шУЭН 1 ? Ч Өнөөдөр манай эх орны нийслэл ь: Улаанбаатар хотноо Монгол Ардын Л.мррг лан гаяна л “чинад х сана. “ринь “байгаад Монголын тионер багачууд Ээ дахь жилдээ . | ! Хувьсгалт Намын ХУ их хурал нээгдэж (175 АВГАИЕаулуүХ Ї 2! Нэг сэтгэлийн халуун баяр хүргэж ОХЛЫД Молшинь, /эмпин, гааны, гажинь, “анин 7, анин, | | мэл”? Энхрий хайрт намынхаа түүхт ХУ их хуралд олон мянган пио- нер сурагч өсвөрийн Сүхбаатар- чуудын өмнөөс цогтой. халуун баяр дэвшүүлье. Эх орондоо 60- циализм бүрэн төгс байгуулах хэтийн замыг намын ХУ их ху- рал яруу сайхан зааж өгнө. "Манай МАХН бол. дэлхийн хөдөлмөрчдийн их батш В.И.Ле- имн, Монголын ард түмний үнэлч хүү, аймшиггүй чин зөригт жан жин Сүхбаатар тэргүүтэй ахмад хувьегалчдынхаа. үүсгэн байгуул сан Монгол-Зөвлөлтийн ахан дүүгийн тан -бат найрамдлыг улам бататгаж, дэлхийн сайн са наат улс түмэнтэй эв нэгдлээ зу заатган, эх орноо саруул «єай- хан. коммунизм өөд хөтлөн жо- яоодож ирлээ. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид энхрий хайрт намынхаа үйл хэрэгт хэзээд үнэнч явж, үйл хэргийг нь залгамжлан авах хувь “заяатайдаа бахархдаг. -Өс- вөрийн Сүхбаатарчууд бид эрүүл энх, цогт золбоотой өсөн торииж, хөдөлмөр сурлага хос- лон, гэгээн саруул ирээдүйдээ "бат итгэлтэй явдгаа алдарт нам- даа, намынхаа ХУ их хурлын төлөөлөгч ах эгч нартаа улам- жилэя. --Үйлдвэр-барилгын баатар эх эгч вараа -Үйл ажлыг тань залгаж ава хад бэлэн байна. Нэгдлийн аврага тарналан- гийн алдарт ах эгч нараа Нэр цуутай та нар шиг боло- хоо баталья. --Соёлын зүтгэлтэн, эрдэм ухааны ах эгч нараа! “--Сод ажилдаа биднийг халаа- гаа болгоцгооно уу! --Элбэрэлт нам, эх орон минь соёрхоно уу! Энхрий орныхоо ирээдүйг бай гуулагчид болохоо «чанга- раглая! 1 7 УЛХ Уэггүй Ь 4 Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид Өргөсөн тангарагтаа хэзээд үнэнч байдаг. Бидний хүсэл мө- рөөдөл заавал бүтнэ. Ялалт өм- жилт бүхнийг нар шиг гийгүүл- сэн алдарт намын маань сүр Аа чин бадартугай! Монгол Ардын Хувьсгалт На мн үйл хэргийн төлөө хэдээд бэлхэн! 4 цэг 2222 - - мар авч 2 ятгт өт ит өс ал лж иж гоёл ёжт отож атар. “өөрт харь-ивь арт р-авт-р МӨР,Р-иӨл--0Р-ӨР-8Р «ӨР өр ар-ЯР-Ер ар ат лг төл ттежтгжлтгтта тол жж жи “Ч л ПИОНЕРҮҮД С аэилэнийний «ЗАЛГАМЖЛАГЧ, СЭТГҮҮЛИЙН 0йЙ ТЭМДЭГЛЭВ сэтгүүлч Г. Дэлэг, одоо. эрхлэгчээр ажиллаж байгаа Ж, Шагдар нар сэт гүүлийн цаг үеийн зорилт, түүний туулж өнгөрүүлсэн замнал, уншигч бичиг нарын зузаан холбоо хэрхэн бий болж «Залгамжлагч» сэтгүүл үүр гээ биелүүлж ирспийг ярив, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн дөчин жилийн ойд Монголын Сэтгүүлчдийн Холбоо, «Үнэ» сонин «Намын амьд рал», «Хөдөлмөр», «Улаан од», «За, слуу үе» зэрэг олон сонин сэтгүүлийн газар болон Улаанбаатар хотын МХ ЗЭ.ийн хороо, Говь-алтай . аймгийн Бэгир сумын, сургуулийн багш сураг- “БАЯРЫН БИЧИГ | али, ст ї 2:02-18, И, Лениний нэрэмжит Монголын : 2 пионерийн ордонд МХЗЭ-ийн Төв Хо «Залгамжлагч» сэтгүүлийн К1-1:1:1:21711 роо, Монголын Пионерийн: байгуулла. 5 п25 гын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Залгамж мойголын Хувьсгалт Залуучуудын рагчдын хамгийн дотнын лагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойг тэм Эвлэлийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын сайн нөхөр, багш болж ирлээ. ДЭГЛЭВ нэрэмжит Монголын Пионерийн бай- Өсвөрийн залуу үеийг манай ахмад ЭНН хуралд нийслэлийн пионер су гууллагын Төв Зөвлөлийн хэвлэл үеийнхний хувьсгалт баатарлаг хӨДӨЛ | агсид, баярын ШУГАМАН” "жагсаал «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жи- мөрч дайчин уламжлалаар ХҮМҮҮ- хийж МХЗЭ-ийн-Төв Хорооны -.На- лийн ойг тохиолдуулан, тус сэтгүү? жүүлж, тэднийг МАХН-ын үйл хэр- рийн бичгийн дарга, Монголын ГПи9- лийн хамт олоп, идэвхтэн бичигч, гийн төлөө хэзээд бэлхэн байх үзлээр нерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн олон мянган упйшигчдад МХЗЭ-ийн зэвсэглэхэд «Залгамжлагч» сэтгүү- дарга Д, Сүрэнжав Е : Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит лийн үүрэг асар их юм. «ЗалгамжлЛагч» сэтгүүлийн үүсэл МПБ-ын Төв Зөвлөл чин сэтгэлийн Энэ үүргээ биелүүлэхэд «Залгамж халуун баяр хүргэж байна. - лагч» сэтгүүл, өөрийн хуудас бүхнээ «Залгамжлагч» сэтгүүл өөрийн өсвөрийн үеийнхний сурлага, хүмүү- туулж өнгөрүүлсэн 40 жилд МАХН, жил ,тал бүрийн боловсролыг бүх та- | Ардын: засаг, МХЗЭ, Пионерийн бай даар өндөржүүлэхэд чиглүүлэх ёстой. гууллагаас ппонер багачуудын өмнө «Залгамжлагч» сэтгүүл дээр дурд дэвшүүлэн тавьсан зорилтуудыг нэр сан зорилтоо нэр төртэй биелүүлж, ” төртэй биелүүлж, мапай аз жаргалант цаашид ч хүүхэд багачуудын дотно ирээдүй өсвөрийн залуу үеийг ЭХ нөхөр байна гэдэгт МХЗЭ-ийн Төв орон, нам ард түмэн хязгааргүй Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит | хайртай, эрдэм мэдлэгт хөдөлмөрч МПБ-ын Төв Зөвлөл итгэж байна. | хичээнгүй, учраа мэдсэн сахилга оат | тай, хамт олонч, нөхөрсөг даруу зан Монголын | Хувьсгалт Залуучуу- тай, ертөнцийг үзэх марксист-лений- дын Эвлэлийн Төв Хороо. ист үзэлтэй, пролетарийн интернацно їнализмын зарчимд үнэнч, социализм коммупизмын үйл хэргийн төлөө цог той тэмцэгч болгон хүмүүжүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулж, ппопер су 1966 оны зургадугаар сарын 1. | энийг нил, /чинна, “аниа”. “свнел, “чивлаа, . сэсэн 7. өнд, Счвнинй 7. наана 7 ЛОЛЕНА. ГЧЛЕНА. Гуан” сн. “ЛБ 7. “ванн,” ЧинлА, ЛЧИННА.” аллаа анна, Гевнь л | зөвлөгч, хөгжил зорилтыг тэмдэглэн хэлж Ойн хурлыг. нээв, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон-| голын Пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөл. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн газарт Манай ард түмний залгамж үе пионер багачуудын тогтмол хэвлэл «Зал гамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойг тохиолдуулан тус сэтгүүлийн газрын хамт олон, тэнд ажиллаж байгаа сэтгүүлчдэд цогтой халуун баяр хүргэе. «Залгамжлагч» сэтгүүл алдарт 40 жилийн түүхт мнал туулахдаа ард түмнийхээ залгамж үеийг хүмүүжүүлэх болон манай сэтгүүлчдийн эгнээнд | нэртэй сайп сэтгүүлч төрүүлж өгөх талаар хүндтэй үүрэг гүйцэтгэсээр ирс нийг бид өнөөдөр бахархан тэмдэглэж байна. Цаашид түүхт уламжлалаа арвижуулан хөгжүүлж, сэтгүүлийнхээ агуулга хэлбэрийг баяжуулж, өсвөрийн үеийг хүмүүжүүлэх үйлсдээ улам | их амжилт гаргахыг «Залгамжлагч» сэтгүүлийн газар ажиллаж байгаа | сэтгүүлчдэд хүсэн ерөөе, | | ! | чид олон арван албан газар хүмүү- сээс. захидал цахилгаан ирүүллээ, МХЗЭ-ийн Төн Хорооны баярын бичгийг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Х. Батаа уншив. Дараа нь «Залгамжлагч» сэтгүү- лийн эрхлэгч байсан зохиолч М. ЧН- мид, мөн эрхлэгч байсан эрдэмтэн «Залгамжлагч» сэтгүүлд. бичик, хэвлэх, тараах, эрхлэн гаргах ажилд идэвхтэй оролцогч хүмүүсийс МХЗЭ- ийн Төв Хорооны алтан медаль, Хүн» Г дэт үнэмлэх, Монсолын.| Пнонерийн байгууллагын Төв Зөвлөлийн шионе» » рийн тэргүүний удирдагч тэмдэг, хїү дэт үнэмлэх: эр шагнав, 5. МОНГОЛЫН СЭТГҮҮЛЧДИЙН ХОЛБОО 1966 оны зургадугаар сарын 1. . БХЛКНКЗ, Төв Хороо, ЗХУчын |80- хиолчдын холбооны хэвлэл «ТСфостёр» сэтгүүлийн зөвлөл, Тажинийн Лениний коммунист залвуучуу-- дын холбооны «Машал» сэтгүүлийн хамт Татарын «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 Жилийн ойгоор ирсэн баяр хүргэлтүүд МХЗЭ-ийн Төв Хороо, МЇПЇ байгуулаа. гыц Төв Зөвлөл, Монголын сэтгүүл! дийн холбоо, Намын үнэн сонины газар, БХЯКЗЭ-инйн Төв Хороо, Б. И. Леннпий гэгч Митясев, Белорусс ССР-ийн «Зорь- ка» сонины редакш, Украйс ССР-ийн Юный Ленипец сонины газар, БРовь-ах- тай аймгийн Баян-уул сумын. жинийл Хурлын дараа «Залгамжлагч» “Сэт- гүүлээр хүмүүлижж эдүгээ нэрд гар» хэвлэл олон, нэрэмжит бүх холбоотын пионерийн бай дунд сургуу: ийп ахиргаа,: Говь-ааягай инонерийн хэвлэл «Яшь Денинч» сонины сан БНМАУ-ын Ардын жүжигчин Ж, гууллагын Төв Зөвлөлийн хэвлэл, «По аймгийн соёл пэгдлийн ФЗахуйз бригае газар,Биеийн тамирын «Залгамжлагч» Данзан, Улсын гавьяат жүнсисчин мер», сэтгүүлийн газар, В. И. Лепиппї дын пноцер сурагчид, Говь-алтай айм- | нийгэмлэг зэрэр гадаад дахь зэвсэг нэг- | Мядагбадам болон дуучин Долгор, нэрэмжит Бүх Холбоотын пнопнери4ип бай гийнг Цогт сумып пионер, багачуул, эцэг, тэй нөхөд, манай орны хот хөдөөгийн 1 Чулуунхүү, зохиолч Д. Содномдорж нар оролцсой концерт тоглов. : Манай сурвалжлагч эх, багш пар, Сүхбаатар аймгийг МКЗЭ гууллагыг Төв Зөвлөлийн хэвлэл, «Мур х ! , 1 ийн хороо, аймгийн йнонерийн зөвлөл, К олон байгууллагаас баярын бичис утас зюлка» сэтгүүлийн хариуцлагатай өрт- цахилгаан ирүүлжээ, роггтоггттгтлтлөөгн лллулллттеттететет туттттеттулульллулулльлмлулллхяллллалллы, Болсон явдал Хоёр өдөр цасан їнамаргаар нүд чикгүй балбасан тэнгэр, цэмцнитэл цэлмэв, Хайртай охины нь тормолзсон иүд, бондгор бор царай, ханцуй нь боги нодож энд тэнд нь өглө татсан хөвөл тэй хүрэн баривчтай өхөөрдөм дүр нь тэр аяараа өвгөн Готовсүрэнгийн сэтгэлд тодрон бууж горьдлого тасар- тал эрэхээр шийджээ. . . »ж --Лхамсүрээн! Миний. дүү! чи на майг таньдаг уу? Сумьяа ах чинь байна, Бид цөмөөрөө чамайг эрээд хэд хонолоо. Би одоо гэрт чинь хүр- гэж өгье гэхэд өлсөж туйлдсан нялх охин, тэр танихгүй ахыг мэлрэн харж зогсохдоо хөл дээрээ тогтож ядна. -- Миний дүү хаачиж яваа юм бэ? -Хонно эрж явна. --Хонь чинь хотондоо ирсэн шүү дээ. Миний дүү юу идэж яван аа? --Ус л уусан гэлээ, Эхийн цагаан сүүнээс илүү амттай хоол идэж, ээ- жийн энэрэл халамжаас давуу ха луун хайр эдэлсэн хүнгүй билээ. Лхамсүрэнг нутаг усныхан эрж хайж байх 8 хоногт түүний эх Дорж: налам орон гаран ухаантай, айл саа халтынхаа хараа хамгаалалтанд бай ХАТУУЖИЛ рын нулимс бөмбөрүүлэн дуу алдан уулзцгаалаа. 5 дугаар сарын 12, 198 ны өдрүүдэд Архангайн ихэнх нутагт цасан шамрага тавьсан юм, Тэр үеэс тус аймгийн Цэнхэр сумын «Сонциа- лизмын зам» нэгдлийн 1 дүгээр бри- гадын малчин Готовсүрэнгийн 7 нас тай охин Лхамсүрэн эцэг эхийнхээ тхэлснээр хамар давсан хонио эргүүлнс ирэхээр 12-ны өдрийн 11 цагийн ор чим гэрээс гарч хонио буруу эрж төө рөөд 14-ний өдрийн 18 цаг хүртэл эс олдсон билээ. Гэтэл тэр зоригт өхии Зоогийн хяр, Бөөн чулуу, Халзан гийн даваа зэрэг зэлүүд газраар хэ. рэн явж, 8 хоног цасан шуурганаар хоол ундгүй 80 гаруй км зам туулах даа хонин сүргээ л олж харик гачц хан бодолтой цөхрөлгүй. зүтгэн аяв- жээ. О. Цэдэндорж Я. Бадамжав, хулллтлт-тлт-ты Бийнйнйнийннйн өндө өнэн өнжжээ, БИД ИТГЭЖ БАЙНА Нийслэлийн 11 дүгээр дунд сур гуулийн 6 дугаар ангийн А. бүл» гийн сурагчид соёлч нөхөрлөлийн анги болох үүрэг аваад ансиллаж байна. Багш “Баасанжавын удирдсан энэ ангийн сурагчид хамт олныхоо дотроос сурлага сахилгаар хоцрог» дож яваа хүүхдүүдээ. тэргүүний сурагчдын эгнээнд хүргэж нийтээ-Ч9Р- рээ 100 хувь суралцаж, таван он- цын төлөө хөдөлгөөн өрнүүлэхээр дор бүрээ чармайж: байна, “Сахилга батаар хоцрогдож, соёлч нөхөрлөлийн хамт олны ав- сан үүргээ биелүүлэхэд нь саад бод дог байсан хүүхдүүддээ нийтээрээ туслан зааж нэг иь нийтийн төлөө, нийт нь нэгнийхээ мыг баримтлан ажиллаж, сурал« “ Цаж байгаа болохоор хоцрогдож яв сан хэд хэдэн хүүхдүүд дутагдлаа засч томоотой хүүхдийн тоонд орис байна. Цаашид улам ик төлөө гэсэн зарч р амжилт аа этд өмдиүн нэ Е 2 Боль 6 дугаар айгиа 100 хувийн 3 : драга за- аянхонсор аймгийн Жаргалант сумын төвийн 10 жилийн дунд сур рлагын амжилтаар | төгсгөн, (6 ы2 ныг нд Уурын, үл ирс гуулийн хэсэг пиопер, аймгийн МХЗЭ-ийн хорооноос зарласан тэргүү соёлч нөхөрлөлийн анги болно гэе 00 эрэл дуусаж, эх, тоог Одны, Эргэн инй салаа шалгаруулах ураядааны болзол амжилттай бчелүүлэ: сурдага | 895) "ҮСЭЖ байна 1 1 шиг 3 хоногийн дараа арайхийж бия хөдөлмөр авьяас чадвараараа шалгаран ЗХУ-д аялах эрх өлж: авчээ. Г. Жиглий (За газрын Ё ээд сс Л -дАЛЬЭ БОР ОЛ “Гэрэл зургийс авсан Б.Дашиунцас орлогч дарга) цаннс- юм иньый ь Манай хүүхдүүд даг юм . Өнөөдөр энэ засгийн газрын ордонд МАХН-ын 15 намынхаа наран гэрэлд аз жаргалтай амьдарч. сурч, өсөж хөгжиж Н: Доржийн Ч. ЛХАМСҮРЭН (Төрийн шагналт, Өлзийт сайхан Эх орон минь Өнөр баян- Эгэл түмэн минь Наран гэрэлт Нам засаг мннь Насан идэр Эвлэл ах минь Жаргалтай цагийнхал Жагсаал дундаа Бүрээгээ хангинуулж Бөмбөрөө нижиг- нүүлж Тугаа мандуулж яруу найрагч) ТАНГАРАГ Алсын замаа Алхан туулах Дүүрэн жишээгээр Дүү нараа дагуулах Эв энхийн Эрдэм сурлагын Ажил хөдөлмөрийн Алдар гавьяаны Хэрэг үйлсдээ «Хэзээд бэлхэн» гэж Сэтгэлийн дээдээр Зүттгэлийн. дээжээр Энхрий намдаа Эх орондоо Дуугаа. цангинуулж : Бидний өргөсөн Ард түмэндээ Инонерийн тангаргыг Аав ээждээ. Сонсон хайрлана уу! Амин зүрхнийхээ Соёрхон ажаамуу Андгай тангаргаа Ирээдүйн сайхныг Өвч даяар бай Гараараа барилцах Өрнүүн баяраар 5148 Итгэлийн зүгээ "Гангараглая! дугаар их хурал нээгдэж байна... Харцаараа ширтэл- Тангараглал! авсан гэрэл зураг. нэх ттавуарагхаа! 5 «Нийслэлийн 15 дугаар дунд сургууль». гэсэн хаягтай хоёр давхар шар байшингаас Хүүх- ДҮҮД шуугилдан гарч тал «тал тийш бөөн бөөнөөрөө явцгаав, «Хичээлийн танхимууд чив чимээгүй” дүнсийн- эл хул боллоо. Харин 8--ын Б ангиас нэг ч хүүхэд явсангүй, Тэд нэгэн чу- хал хэргийн талаар зөвлөлдөхөөр хэ ний ч шаардлагагүй хоцорсон боловч хэн нь ч түрүүлэн ам нээлгүй бне бие нээ хүлээх мэт юухан хээхэн оролдон дор бүрээ ажилтай мэт сууцгаана, Багш Батбуян хүүхэд бүрийг шинжих мэт ширтэн сууснаа «За хүүхдүүдээ» тэхэд цөм багшийн зүг харцгаан чив чимээгүй боллоо. Хонх дуугар ЗАЛГАМЖИЛЦГАА Өнөөдөр манай намын 15 дугаар их хурал болож байна, Энэ түүхт өдөр бид | өсвөрийн Сүхбаатарчууд, үр ач нартаа ахмад үеэ төлөөлөн сургамжилж байна. “Бид, нүүдлийн тархай бутархай, хувийн мал эж ахуйтаи байсан хуучин Монго- лыг нүдээрээ үзэж мөлжигч содарлагч дээдсийн ташуурын амтыг амсаж, ха- маг зовлопг нуруугаараа үүрсэн билээ. Бид хувьсгалыг хөлс цусаараа тэмцэн олж хувьсгалын ялалтыг хамгаалан байддаж явлаа. Тэгэж байж та нарын өнөөдрийн эрдэм төгс, тал бүрийн 00- 27 нөвсрол мэргэжил эзэмших бүрэн болол цоо дүүрэн нөхцөлийг хангасан юм, Та нарын өмнө зөвхөн ажил, сурлагын зам зүрайж байна. “Үүний учир та нар өөрөө өөрөөсөө ийг эж асууж бай! Би сурч, ажиллаж Чё даж байна” уу? Бигэр, сургууль гу- дамн,, талбай олон нийтийн газар Онеэ зөв авч явж байна уу? Надад тэмцэл. хиймээр ямар дутагдал байна вэ? Эд- гээр асуудлаар замнаж явцгаа! Үл тоомсорлох явдал бол хүн бүхний За8- налт дайсан байдаг. Үүнийг үргэлж са наж өөртөө болон нөхөддөө хатуу шаардлагатай эелдэг найрамдуу хүний ““байяр, зовлон хоёрыг хуваалцдаг байхыг эрхэмлэ! Та нар хөдөлмөрчин Олны ДУНД амьдарч байна. Тэгэхээр эргэн тойронд бүтээн босгох их хөдөлмөрийн гал дөл бадарч байна. Үүнийг харж зог сох биш их галд чүчил нэмэрлэцгээ гэж бид хүсч байна. Та нарын зорилт бой “хэцүү бөгөөд хариуцлагатай, Та нар коммунизмыг гардан байгуулна. Зөвхөн үүний төлөө та нарын ахмад үе хүсч, тэмцэж, ялж бүтээж явсан ЮМ гэдгийг мартаж хэзээ ч болохгүй. Та нар. Онд ний хэргийг үргэлжлүүлэх учир бидний мэдсэнээс ихийг мэддэг, чаддаг байх шаардлагатай юм шүү, Хайрт хүүхдүүд ээ! Ахмад үеийнхнийхээ бүтээн росгосон үйл хэргийг нэр төртэй үргэлжлүүлэг- чид болон сурч, ажиллаж, хүмүүжицгээ -- Ярилцацгаа л даа! Бин та нарт юу гэх бэ? Юу сайхан бэ? Дур сайхан гэгчээр та нар өөрснөө л їнийдэх хэ- рэг Төв аймгийн Баян сум нэгдлийн хувьд гэвэл бид гурван жил дараалан хавар, намар очиж, тазна ногооны нө ажилд тусалн: хөдөлмөр --амралтын зуслан. байгуулан ажил амьдралтай нь сайн танилцсан шүүдээ, Нэгдлийн ерөнхий хороо бидний саналыг дуртай хүлээн авч орон сууцаар хангаж нэгдү гээр брнгадад 6000--аад бог мал ха риуцуулна гэж мэдэгдэж байна. Ул- сын ийм их хөрөнгөнд эзэн болохын тул юуны өмнө дүр сонирхолтой байх хэрэгтэй. Тэгэхээр өнөөдөр цөмөөрөө санал бодлоо сайтар ярилцан шийдэх хэрэгтэй байна гэж багш Батбуяныг ярихад нэг хүүхэд бослоо. Түүнийг Балдансамбуугийн Бавуудорж гэнэ. гээрэй 2 33 . Ховд аймгийн Дарви сумын бага сур- вк хуралд оролцсон намын ууган Бин руй таван жил суралцаж саяхан мха Н. “Дэндэвдорж Э-ийн эгнээнд багтан орсон сурагчлюм 1921 оны партизан, намын Хүрсэн ТИ-|,, “-Би.малчий болохоор хатуу. шийд шүүн Ц, Тогтох | сэн, Харин бид ангиараа явбал .цад Намын ахмад гишүүн эмэгтэй Д. шаос бүр-их баяртай байна: Тодорхой үүрэг Намын ахмад гишүүн 83. Содномдар- Нэ-Уүлий түүнээ биелүүлэхийн төлөө жаа, | МЭРИЙН хичээвэл” юу эс бүтээх вэ?-Ту Баянхонгор аймгийн төвийн дунд сур | хайлбал хоёр жил мал маллаж мал- гуулийн багш эмэгтэй С.Луумаа. чин болох тэгэхдээ бүр мэнд сүрэгтэй « ий - -.. - зӨДОБ102 Еу. ЯВ 2 НАМЫНХАА ДУУДЛАГААР: жин болох түүний зэрэгцээ бие даан сурал цаж 10 дугаар ангийн боловсролтой болж дээд сургуульд дэвшин суралцах гэй байна, Бригадын төвийг ТО- лан улаан булантай, хүн, мал эмнэлгийн тохилог салбартай болгож өгвөл багадахгүй түс болно. Бригад сумын төв хоёрын хооронд утсан ха рилцаа тавьж болох байна, Хөдөөний малчдыг гурваас дээнг ангийн боловс род эзэмшүүлэх хэрэгтэй. Ер нь тэ гээд нэгэнт очихыг очив очсон газрын хаа ардуудад соёл түгээх Өндөр Ха- риуцлагыг өөрснөө хүлээж авбал ЗҮ” гээр юм гэх зэргээр Бавуудорж ни- лээд зүйл ярьсныг хүүхдүүд нэгэн дугаар дэмжин ярилаа. МХЗЭ-ийн ги- шүүн эмэгтэй сурагч Л. Пүрэвдулам ярихдаа: "Бя аав ээжтэйгээ ярилцсан, Манай хан бидний саналыг талархаж " байна лээ, Бавуудоржийн ярьдаг зүйтэй бай на, Харин яван явтлаа бидэнд хийх ажил их байна, Хамгийн чухал нь шал галтаа амжилттай өгч цөм сургуулиа төгсгөх хэрэгтэй, Сантехникийн сле-- сарь -үсчин, гэрэл зурагчийн. мэргэ- жил дав даруй сайн эзэмшицгээх хэ рэгтэй юм шиг санагдаж байна гэлээ. Хишигдорж бослоо. . --Аав зэжтэйгээ явж болох болон УУ? гэхэд хүүхдүүд гайхан түүний зүс харцгаав. р -- Бололгүй яах вэ? Бүр сайн л биз Бид туршлагатай малчдыг дагалдана, Өөрсөн дунд маань малд дүйтэй хөгш чүүл байна гэдэг сайхан. “хэрэг шүү ДЭЭ ГЭЖ-багш хэллээ. - - : -22--ЭМанай гдав, ээж хамт явья гээд “байгаа лом: "Тэгээд би гэрээрээ явна. Ер нь бид бїйепээ албадах хэрэггүй. Манайхаас ажилчин болно. Нэхмэлийн сҮйлдвэрт орцо. гэсэн хүсэлтэй. хүүх- дүүд -бий. Тухайлбал Эрдэнэчимэг, Цэнд-Аюуш... гэнс нэрлэтэл --Би малчин болноо! Ээж зөвшөөр сөн --Би зүгээр л ярьж байсан боло. хоос нэхмэлд орно гэж шийдээгүй бай сан, Одоо бол нэгдэлд явахаар шийд сэн... гэнс үлдчих бий гэсэн... байртай ам амандаа шуугилдав. Чимээ намд- лаа. Цөм явахаар болж, сайал бодлоо сайн ярилцаж авсандаа сэтгэл Ханга- луун байртай байлаа, Нэг жаал гэнэт: --Багш аа! Та яах вэ? гэхэд хүүх- дүүд чив чимээгүй болцгоов. Багш инээмсэглэн: : --Яах юу байх вэ? Та иар л хаашаа бол би тийшээ! гэж хэлэхэд ХҮҮХДҮҮЖ алга нижигнүүлэн ташив. Эд “бас Улаанбаатар хотын багшийн «Сургуу- лийн их танхимд алга нижигнүүлэн ташиж байна. Хүн бүхний сэтгэл хөд- лөн баярын совип цүүрэнд нь гэрэх- тэн ээлж дараалан босч МХЗэ-ий« илгээлтийг гардан авч танхим «(дДҮүүр- сэн хүмүүсийн хараа тэдэнд Дээр түсч тэдний санаачлагыг сайшааж байн. Энэ ангийнхны гаргасан уриая- гыг дэмжсэн тогтоолыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос гаргав. Ийнхүү ангиа раа анх удаа хөдөө нутагт мал ман лахаар яваа эдгээр охид хөвгүүд түмний. түрүүч болон манай” олон зуун мянган сурагчдыг хушуучяач дуудлаа. л Ч . С, ЖАМСРАНЖАВ “амдаа би ! хайргай Энхийн тагтаа ниссэн Эх орондоо бн хайртай... Энэрэл хайраараа ивээсэн Ээж аавдаа би хайртай Эрдмийн далайд сэлүүлсэн Энхрий сургуульдаа би хайртай Эрдэм ном заадаг Энэрэлт багшдаа би хайртай. Энх “тайвныг хүсэгч “Эгэл олондоо би хайртай. , Эрвэн дэрвэн байдаг Энхрий “дүүдээ би хайртай. Эгэд олоноо удирдсан “Ивээлт намдаа би хайртай О.. Дариймаа (эмэгтэй сурагч) Нермєн эмгэнд хуучирч боловч гэрийн дотор хамгийн хүлд тэй байр эзолж байдаг нэг иандин муудсан авдар байлаа. Саяхан эмгэн түүнийг цайвар ногоон будгаар будаад шив шинэхэн мэт болгов. Ч Үнэнийг хэлзхэд авдар эмгэвээс өөрөөс нь Ч ахмад настай ажээ. ЭмгэнийР бүр залуу, өөрийнхөө ие- жөр болох хожным “Эрдэнийн өвгөн эцэг болсон тэр хүнтэй ч учраагүй явахад нэ авдрын мод -нь хатаж, үглэж ёолж байгаа хөгшми . хүн шиг шөнийн цагаар тас няс дуугар даг болсон байжээ. Эмгэн энэ авдраа хааяа тоотой жон нээнэ. Тавдугаар сарын нэгэн Арван нэгдүгээр сарын долоон зэ- рэг баярын үеэр л нээнэ. Тэр үед Кермен эмгэнтэй өөртэй нь адил хөгшид тэднийд зочилж ирээд бие биендээ сонирхолтой хууч хөөрч, инээлдэн халимаг цай ууцгаадаг байв. Тэгээд эмгэн авдраа нээж улаан өнгийн жижиг боодолтой юм таргаж ирнэ. Тэгэхээр нь бүгд зи мээгүй болж тэр юмыг үзээд 18- нэг нь нэг ял сүр, жавхлантай болдог -о4Аятайхан инээмсэглэдэг тэж Нермен эмгэн аяархан техдөө харан инээмсэглэв. -- Ёстой доо, Кермен минь гэж эмгэд даган хэлээд --ядарч зүдэрч явах цагт энэ хүний инээмсэглэл бидэнд тус болж явсан шүүдээ. Малчий хунд зам заадаг од шиг сайхан шүү гэл мэнэ. 8, Нермений ач хүү бяцхан Эрдэнэ энэ үед тэдэнд ойртдоггүй байжээ. Ахмад хүмүүсийн ярианд оролцдог хүүхэд муухай. Гэвч авдар руу нэг өпгийн дотор нь байдаг тэр юмыг үзэхсэн тэж арга нь барагдана. Энэ улаан боодолтой юманд эмээ юу пуудаг юм бол? гэж байж ядан хорхойтоно. Хөгшин эмгэд М2111:1114 ингэж сүрхий хайрлаж дурсдаг юм бол гэж өчнөөн болоод ойлгож чад сангүй. «Аятайхан ннээмсэглэл ... зам заадаг од шиг» ... гэж амандаа тэр үглэн ярина. Хэн тэгэж аятай жай инзэмсэглэдэг юм бол доо? Энэ тухай Эрдэнэ Эштэн эхээсээ нэг асуугаад үзжээ, ЧТэтэхэд нь Нер мєн эмгэн: Юун хэрэгт дуртай юм бэ чи. Том болоод мэддэг болно гэв. хэлээд Эрлэнэ өсөн өссөөр сургуульд орх болжээ. Аав нь олон дэвтэр сурах бичиг зэж нь үзэг харандаа авч ны хайрпаг, бас тэг гоё үзэг өгөв. Ганихан эмэг эх нь л юуч өгөлгүй байгаал «байв. Хүй ер нь бэлэг өг. сөп ч өгөөгүй ч, төрөл төрөгсдөө хайрлалаг болохоор Эрдэнэ эмэг эхдээ, зав зэж хоёродсоо дутуугүй хайр-- тай байжээ. г- Намар боллоо. зан байсан боловч сапаа зовж ТиИЙК Кермен эмгэний ч юм ханзлана, САНГОЖИЙН БОСЯ (Халимагийн хүн | Тэнгэр дулаан сай. "ехниолч Э ИЛЬЯЧИЙН ИНЭ9МС9ГЛЭЛ оёно юм. нөхнө. засна гэж өвлийн дулаан хувцас төхөөрч эхэл жээ. Ахмад улс алив юмыг заавал! урьцчилж боддог хойно доо. Ипгээд НКермєн эмгэн түлхүүрээ гаргаж авдраа сөхөв. Эрдэнээ ч, хөөрхий хожинмдсонгүй.. Эмгэний дэргэд эргэлдэн, юу бодож байгай- тий нь мэлэхсэй | гэсэн. ямөтай нүүр өөд нь сүрхий. ажиклаж бай лаа. Кермеи эмгэй энэст нь --Ми яах гээд байна? гэж асуу гаад ач хүү рүүгээ инээмсэглэв, Эмээ би нөгөөлөр сургуульд явна .. Та аль хэдийн над улаан боодолтой юмны тухай, ипээмсэглэ лийн тухай ярьж өгнө гэсэн шуу дээ гэж Эрдэнэ хэлэв. --Боодолтой юм.гтэнээ? гэж Мер- мєн өөдөөс вь асууснаа - хүү мипь би мартчихаж гэв. --Яагаав таны авдраид байдаг ийм ч боо- лолтой юм. Та зочин ирэхээр задал даг шүү дээ. -Өв тийм, ярьж өгөлгүй яахав. Одоо чи том болж бүгдий нь ойлго- то гэж эмгэн хэлэв. Нермен магнай жилд халхлагдсан байгаа мэт” нүдээ эхлэв. --Энэ бол олон сон юмдаа. Тэгэхдээ хоёр настай байсан. Ядуусыг хөөж тууж, цуст хааныг ард олны тол- гой дээр дахип тавнх гэж цагаан тангууд улаалыхан руу халдаад ма байсан тэлийж алсын онийлгоп, олон он юм. харж ярьж жилийн -өмнө бол чиний зөж най нутагт их дайн болж цаг. Мөн ч түгшүүртэй хэцүү йг сандаа! Цагаантангууд галзуу нохой шиг юм бүхэн рүү үсчээд л. Айлын бараа л харвал сүйтгэнэ Хүнд дур гүй нь хүрвэл алчихиа , Цагаантан ойртлоо гэж дуулдвал амьтан нууу дах гэж элсэн манхан юм уу хөдөө тал руу зугтацгаана. --Өнөөх улаан боодолтой зюм яа сан бэ? “Тэр чинь юу юм бэ? зэж Эрдэнэ тэсэлгүй асууснаа, гэнэт эмээгийн уурыг хүргэчих вээ гэж айв. Гэвч эмгэн | Кермеид уурлах санаа-.ер байсангүй. Ч --Чи юунд ингэж яардаг хүүхэд вэ? Яараад байх юм-алга.шүү лээ, гэж ач хүүдээ учирлан хэлэв. Тэгээд цааш нь ингэж.ярилаа, -Нэг епвр би гэрээ цэвэрлэж байтал үүдний цаана нэг хүн ёолох шиг чи- мээ дуулдав. Харсан чинь нүүр царай нь цус болчихсон нэг хүн хөсөр хэв- тэж байна. Би айлаа. Тэгсэн ч эөриг гаргаж «Хэн бэ. чин? Хаанаас яваа хүн бэ?»гэж асуулаа. Нөгөө хүн нус их аллсанлаа хариу хэлэх тэнхэл ал» га Магнай дээр нь улаан таван ху. шуу тэмдэг байхыг хараад би улаан цэргийн хун байна гэж мэдлээ. Тэгээд түүнийг нуухаар шийдлээ. Хааш нь туудаг билээ гэж бодлоо. Элсэн манх наас өөр нуумаар газар байсангүй. Цагаантнууд түүгээр явдаггүй байсан юм. Би тэгэхэд залуу, чадалтай байсан таг. Улаан цэргийг үүрээд тал уу явлаа. Тэнд өөртөө нэг тэмдэгтэй хөн хор олж өнөөх шархтай хүнийг хэв. түүллээ. Энэ хонхорт өнөө хүн мөэ?ч нь хэл хоног хонины арьсан.двэр хэв тэв. Миний гэрээсээ авч гарсан юм маань л тэр байсан юм. Бя түүнд уух илэх юм Зөөж, шархны вь боолтыг сольж өгдөг байлаа, Улаан пэргийн маань бие засарч эхэллээ Тэгээд над түүхээ | ярилаа, уг нь Петроград хотын ажилчип хүн гэнэ. Зөвлөлтийн засгийн төлөө бүтэн хоёр жил байлдаж яваа юм байж. “Нөхөдтэйгээ тагнуулд тараад цагаант ны нэг том отрядтай дайралдаж ухар чээ. Тэгсэн чинь хөөрхийг замд нь дайсны сум тархдуулчихаад байгаа нь энэ байна. --Шарх маань злгэрэхэвр пөхөндөө очно. Бүх хөрөнгөтнийг нутгаасаа го нилгох хүртэл а тулалдана гээн улаан цэрэг бодно. Энэ хүний тухай би хэнд Ч хэлдэггүй байлаа. Хүмүүс бие биеп дээ дамжуулан ярьж байгаад цагаант нуудад мэдэгдчих байх гэж би айна. Тэр галзуунууд мэдвэл энэ шархтай амьтныг яах бол гэж бодохоос айм- шигтай санагдана. Нэг орой талд тоос хадаж харагд- лаа. «Цагаапыхан ирлээ» гэж амьтан хашгиралдав. Би гал руугаа ус асгаж унтраачихаад гэрээсээ гарлаа. Замаар морь унасан иэг бүлэг цэрэг. давхиж байгаа харагдана Миний айсан гэдэг жигтэйхэн! , Өөрийнхөө. төлөө айсан- гүй. Муу охиныхоо төлөө, чиний ээ- жийп төлөө л айсап юм даа Эрдэнэ минь. Бас Цагаантвууд түүнийг аячих вий гэж улаан цэргийнхээ 18- -леөө айлаа. Охиноо эрээд гүйсэн чинь тэрийн маань ойр тойронд байдаггүй. Дууллаа. тат чимээгүй Амьтан ч эл-- сэн манхап руу л шоргоолж шиг цув ралдан гүйлдлээ. Хөгшин залуугүй л явцгаалаа «Охнны маань үзэв үү?» тэж дайралдсал бүхнээсээ асууж ЯявВ- лаа. «Үлээгүй л гэх юм. Би я. хөл дээрээ арай ядан тогтож явлаа. Ха- рнүгүй харуулдаж ойчих ЭЭД 2 явах шиг санагдана. Тэгсэн чинь толгой лүйэч балартаал уначихлаа. Хичнээнч удсаныг бүү мэд. Сэр- гээд харсан чинь миний дэргэд цагаа ны гурван эрэг зогсож байна Тэдний нэг, нилээн өндөр нуруутай том эрүүтэй хуй нал руу ойртож ирээд «Хүмүүс хашаа. явчихсан бэ?» гэж асуулаа. Би хариу хэлсэнгүй... Гэ тэл дахиад «Улаап цэрэг хаана нууг- даж байгааг хэл чи, товш минь. бил сайн мэдэж байна. Тапайхан түүлнийт сувилж байгаа шүү» гэлээ Тэгсэн өпөөх хүн миний захнаас угз татаж намайг босгоод «Хэл чи!» гэж, хэзигир лаа. «Юу ч хэлэхгүй дэв-. ,Аябал влаг!» гэж би бодож.байв. Цагаан вэ рэг вамайг товчтог ташуураар ороол тож эхэллээ. «Муу гуйлагчин чи ком мунд дуртай.вий! їїнгээд дурлаж бай! Май!» гэж хашгачаад ороолгоод бай- яаа. Хэрэв улаан цэргүүд замаар гарч ирээгүй бол ч намайг алах байсан байхаа. Цагаантнууд санд мэнд Зуг- тааж ор мөргүй тонилов. .- 8, Би ч, ямар авралаар! өндийслийг бүү мэд, босоод л охиноо эрэх. гэж авирлаа. Охины минь үзэв үү? гэж: байдаг хурдаараа элсэн толгой өөд дайралдсан амьтнаасаа сураглаад л їног шоод байлаа. Үгүй ээ, үзээгүй л гэх юм. Дахиад л тамир тасарч зүрх минь пал хийгээд явчихлаа. Өрлүүлэх тэж байгаа хонь л тийм байдаг байх. Арай ядан амьсгалж явлаа. «Өнөөх улаан цэрэг дээрээ очьё доо. Нөхөд нь энд ирсэнийг мэдэж аваг»- гэж-бод люо. Хонхорт ойртож ирээд анхандаа мүдэндээ - итгэсэнгүй. Охин минь улаан цэргийн дэргэд сөхрөөд суучих сан инээмсэглэж .байгаа.харагдав. . Тэгээл улаан цэрэг ингэж ярьлаа. --Би ганцаараа хэвтэж байгаад нэг харсан чинь талд ганц охин явж бай ва. Дуудсан чинь хүрээд ирлээ. Тэгээд л бид хоёрын майрамдал эхэлдэг нь тэрдээ. Ч Миний нүүрэн дээр цуе гарчихса- ныг ажиглаад -- Яагаад ингэчихээ вэ? гэж улаан цэрэг асуулаа. Би бүх түүхээ ярилаа. Уйлж инээж суугаал.луярилаа, Охиноо, олсон, бас улаан .цэрэг,маань. амьд мэнд үлдсэн, одоо нөхөдтэйгээ уул- зана тэж бодохоос хичназэн баярлаж байсан гээ. -о22 : . Улаан цэргүүд удсангүй хаа замд тарлаа. Миний танил улаан цэрэг ч гар нь боолттой, нүд нь. Үя- лалзсаар нөхөдтэйгээ хамтраад явлаа. Явах гэж байхдаа бидэнд сайхан ү? т, өчих ,билүү?. Мөн сайхнаа! явдлын-- ӨГУҮЛЛЭГ хаа нөг өвгөнд үзүүллээ. Ядарсан хүнд тусархуу, их ухаантай хөгшил байсан юм. Мапайхап бүгдээрээ би- ширч хүндлэнэ. Гэсэн ч энэ удаа баярласандаа дуугүй өнгөрч тэвчил- гүй, ярьж гарлаа, --Аз жаргалд хүрэх замыг бидэнд энэ хүй зааж өгсөн юм. Та мар за- луу улс, Хойшдоо их юм үзнэ. Ши- нэ ч юм үзнэ. баярламаар ч юм их үзнэ. Та нарын ирээдүй чинь, бил- ний үзэж өлгөрөөсөн золгүй амьдрал тай заяа нь алим» байхгүй гэж яриад өнөөх зургийг толгой дээрээ өргөж- Лепин! Зол жаргалын одон дор тө- рөөд, бүх ядуусын замыг заагч өл болсон хүн. Нермепр чи Лениний ар- мийп нэг байлдагчийн амийг аварсан. байна. Чи энэ зургийг ертөнц дээр хамгийн нандин ариуий юм гэж халд- галж яваарай гэлээ. --Ийм л юм болсон юм даа гэж эмгэй аяархан хэлээд Эрдэнийн тол- гойг жижиг хуурай алгаараа илснээ-. Тэрнээс хойш өлөн жил өнгөрчээ. Ма пай ард түмэи олон бэрхшээл зовлол туулсан юм даа. Тэгэхдээ ямар ч үед Лепин хэзээд бидэнтэй хамт бай сан. Түүний инээмсэглэл вь «Сайн цаг ирнээ. Та бүхэнд зол жаргал ирнэ» гэж халимагчуудад хэлж байх шиг байдаг юм даа. Ярианыхаа эцэст ваа авсан юм ин" эмгэми тэвэт ся -01--Чи, чинь иөгөөдөр сургуульдаа жээ .. ТЭЛЭЭ. Ч єүлэл “Эмгэн Нермеп авда: гаа - гойж, улаан бодолой цэ хэн их л нямбайлан задаллаа. Яльгуй тандаж шаргаятсан цаас гарч ирэв. л --Хараач| гэж Эрдэнэд үзүүллээ. Зураг дээр инээмсэглэсэн Леинип, Эр дэнийн өөдөөс харж байв. зєс--Ямар гоё вэ! гэж Эрдэнэ шивэг- 5 --Туй сайхан сэтгэлээр инээмєэг- лэдэг хүн шүү гэж эмгэн хэлээд --За би чамд нэг бэлэг өгнө. Хам- “гийн “хүндтэй энэ зургаа чамд өгье! Сургуульдаа аваад яв. “Тэнд чинь Леннний олон л зураг “байгаа байх, тэхдээ Энэ бол “онцгой зураг шүү. Ленин ямар хүн байслыг нвхөд чинь үзэг. Лениний ивээмсэглэл та бүхэнл тус болж яваг гэлээ, гэнэт уйлчихав. “биз дээ. "Тэгснээ эмгэн Бодвол. баярласных Орос хэлнээс П. ЛУВСАН ЦЭРЭН орчуулав. Би шилбүүрээ бариад Үүлсийг нүүлгэх салхи шиг Үүлсийг тууж явнам . ХЭЛЛЭЭ. 20:00, 252507-0098 Хургэн цагаан үүлсийн сийм-(|” --Би та хоёрыг хэзээ ч мартах- хийгээр гүй, Ядуу мөхөс хүмүүсийг энх жар «! Ишгэн цэнхэр тэнгэр харагднам талтай болгосон тэр тагт уулаацгаана. Ишгэн цэнхэр тэнгэрээ бүрхэх шахан дат энэ зургаа та нарт дурсгалын бэ лэг болгож өгье гэлээ. Улаан цэргүүд ч замд гарлаа. Талд боссон тоос ч замхарлая. Би улаан цэргийн Өгсөн цаасыг дэлгэж үзлээ, Миний Өөдөөс хараал, их аятайхан инээмсэглэж байгаа хү- “тий зураг байлаа. Би тэгэхэд бичиг мэддэггүй байсан болохоор чухам ямар хүний зураг болохы нь гүй юм. Хаан төрийн үед чинь хөли- Би хамгийн их хайрлаж хүндэлж С3- Би шилбүүрээ бариад Хурган цагаан үүлсийн нүүдэл Хургадаа хариулж явнам . Хурган цагаан үүлсийн Итгэн цэнхэр тэнгэр шиг дээ хариулж явнам . Цээсэд (УИС-ын оюутан) -. Ч л. Хурган цагаан үүлс дэлхнэм. сийч- хийгээр харагдах , тятуул зодуулахыг л бурч байсан юм. зижллиллллллиэ пүү пэе. Тэгээд өнөөх цавстг айлын БЭ шиэгэоогсв лааг гала ог оо 2-2 . уяаудсүү Ж-27769 Сүхбээлэрын шэрэмжэт үлсын завлрлийн номбиндтед зөвлөв. Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР. 8-228Ы2-----: Ёс ” МНДЕКС 14140 Э-й ЦЕГ ХЭЭ нг Хон БАЙГУУЛЛАГЫН: Я1:| онголын В: ИОНЕРИЙН! Д.СухБААтарын ВАӨЛИЙН СОНИН 23 дахь жилдээ Ц2 21 (941) Ф Заярын бичиг. ёс Монголын Хувьсгалт 11966 оны 9 дүгээр сарын Їй Пүрэв ватт ай! Залуучуудын Эвлэлд 2”. МХЗЭ-ийн 45 жилийн түүхт ойг /төхиолдуулан:. МХЗЭ-ийн кишүүд, “манай орны дог жавхлант охид, , хөвгүүдэд МАХН-ын Төв Хороо халуун баяр хүргэж байна МХЗЭ нямиериализм болон Ффео сдализмыг эсэргүүцсэн ардын хувье галын дөл дунд төрж, МАХН-ын “байнгын удирдлагаар өсч бойжин үзэл суртал зохион байгуулалтын “талаар бэхжиж, эгнээндээ олон ар ован мянган залуучуудыг нэгтгэсэн манай орны залуучуудын тэргүү- ний дайчин отряд болжээ МХЗЭ-ийн туулж ирсэн 45 жи сзийн. алдарт замнал бол манай пам, ард түмний тэмцэл ялалтын “түүхтэй салшгүй холбоотой юм. мхзэ программыг хувьсгалын тыг бататган намын гурван удаагийн биелүүлэх, ардын байлдан олсон амжил эх ориыхоо эрх чө-- лөө, сгаар тогтнолыг гадаад до ТорЛЫН, дайснаас хамгаалан бэх-- жүүлж, мапай орны нийгмийн амьд ралын бүх салбарт хувьсгалт их зөорчлөлт хийж улсаа үйлдвэржүү лэх, хөдөө аж ахуйг социалист ёсоор өөрчлөх, соёлын хувьсгалыг өрнүүлэх түүхэп их тэмцлийн тэр гүүн эгнээнд ямагт явж нам ард түмпийхээ өмнө хүлээсэн үүргээ нэр төртэй биелүүлж ирлээ. Улс ардын аж ахуй, соёлыг хог жүүлэх төлөвлөгөөт зорилтуудыг бар уулан үйлдвэр барилгын газ рыг барьж байгуулах, атар га- суу зар эзэмших, говь путгийг усжу лах, малыг хашаа хороогоор хан- гах, тэжээл бэлтгэх, мал аж ахуйг хөгжүүлж ашиг шимийг нэмэгдүү лэх, шинэ техник мэргэжил эзэм- шиж хөдөлмөрийн бүтээмж: дээш- лүүлэх залуу үеийг социализм ком мунизмын үзэл санаагаар, хүмүү- жүүлэх үйлсэд МХЗЭ асар их үү рэг гүйцэтгэж ирлээ, МАХН-ын ХҮ их хурлын түү хэн шийдвэрийг манай орны хө- дөлмөрчид нийт залуучууд урам зориг төгс хүлээн авч түүнийг бие ф лүүлэх нх хөдөлмөр газар сайгүй Е | | | | Чсн-аит-ат-аж ххат-атат-ат-иар Үр-ар-ат-ат арга «ити ар Зат-ат-а МХЗЭ-ийн ид өрнөж байгаа үед бай алдарт 45 эилийн ой болж ма. МАХН-ын наар манай ниєт ёсоор ахуй соёлын нийтийн Хяналт хиох ажилд намын дайчин тус» лагч, бэлтгэл. хүчиий үүргийг идэвхтэй биелүүлж социалиет бай- гуулалтын салбар бүрт залуучуу- дын бүтээлч санаачлага, хөдөлмө- рийн идэвхийг аль болохоор өр- нүүлэх, өсвөрийн үеийнхнийг нам ард түмний хувьсгалт . дайчин уламжлал, орчин үеийн баатарлаг үйлсийп жишээгээр хүмүүжүүлэх явдал МХЗЭ-ийн байгууллагын зорилт байга ррограммд заас- затуу. үеийг. номму- хүмүүжүүлэх, аж байгуулалт, олон шалягалтыг- 30- гол болж соцнали мын хэрэг пролстарийн иптериацнона- лизмын зарчимд үнэнч, уд рага арчун, даруу төлөв зан чанар шингээсэн сурлага хөдөлмөрт шур гуу шамдлагатай,... бэрхшээлийг давах хатуужил бүхий шинэ үе- ийн хүмүүс болгой. хүмүүжүүл9- хэд залуучуудын эвлэлийн- үзэл суртал зохион. байгуулалтын аж. лыг чиглүүлж, түүний агуулга хэл бэр, арга маягийг улам байжуулан сайжруулах дайчин зорилго тавнг- даж байна МХЗЭ-ийн бүх байгууллага ги- шүүд манай алдарт залуучууд с90- цнализмын ,материал--техникийн бааз байгуулах чухал үе шат бо- лох улс ардын аж ахуй соёлыг хөгжүүлэх ЇҮ таван жилийн. тө- лөвлөгөөг биелүүлэх болоп БНМ АУ-д социализмын бүрэн ялалтыг хангах түүхэн үйл хэрэгт их хувь нэмэр оруулж, шипэ шинэ амжилт лно гэдэгт МАХН-ын Төв Хороо бат итгэж байна. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТӨВ ХОРОО 1966 оны наймдугаар сарын Залуу үеийг үйл чин 25. “Үнэ 10 мө. ТУН 1708ЧХОН ОБолгарт олон улсын тооны олимпиад болж түүнд манайхаас оролцсон тоочид урамшлын шаг- нал хүртэв. ӨЗөвлөлт Холбоот улсын їиино- нерийн зуслан Артект олон улсын хүүхдийн хөнгөн атлектийн тэм- цээн болж манайхаас очсон 12 та мирчид 4 төрлийн уралдаанд ба- гаараа амжилттай өролцов. ӨЗөвлөлт-Монголын найрам- далт залуусын анхдугаар фесети- наль 1966 оны 8 дугаар сарын 17-нд Барнаульд нээгдсэн, Үүнд мөнголоос 130 төлөөлөгч Зөвлөл- төөс 140 төлөөлөгч орөлцов- Эрх Эсээ “зэ нэм эрих заан, тонн чанга Зава Улан Тэн “нэн л чилй УЛаннн ЛЕВВА л. «анин "элит “инь х, ТЄРЧЫ "аниа анал, "9 ДҮГЭЭР САРЫН | 4 ШИД 1/21:/117777:2 17111111:12072111-1-41 НиВцШи “аваг/ 77141225 11114 00804Р/:4./8 “ЭМН Иланатыг зурсан Д. Пушнин ө СУРАГЧИД ушшолтэлээ/сэтэлтЭЭ”ЭЭЭ.СЧЭЭЭ.үнвалтвналлиииы/ ЛБНВ/ЛВБАЭ ҮНЭЭС лиивлинл ЦАГ, ЧиАЛИНБА/ АВАН. ланна, “ална ЛВБВ лрнна Лана /ЕаВа, улЖалнль алж жльлалы ана учагалинв лны Аз жаргал, алдар гавьяа, нэр хүнд, амжилт бүтээлийн эх үүсвэр юунд орших вэ? гэвэл хүн бүхэн эрдэм боловсрол гэж шуудхан ха-- риулна. Аливаа эрдэм боловсролын эх үүсвэр юунд билээ? Гэвэл «А» үсэг, аравын тоонд оршдог билээ. Өнөө жил А үсэгтэй танилцаж буй 32 мянга гаруй хүүхдүүдийг аз жаргал, алдар гавьяа, нэр хүнд, амжилт бүтээл хүлээж байна. Тэгэхээр 9 дүгээр сарын нэгэн манай Ї жаргалант багачуудын их баярын өдөр гэж санагдаж байна. мшалзвллтээлуиэвлжэв//элэ, уллна/иина/ ляннь,/уЛэннаЛЕннал ЯВВ. 3линагчна/ лрхна./ члнд ивньА АЛБА Улаваллана. авна. гааны, лална ГҮинн, 7 ЛИН, “аниа ална. ГАЛА, ЛИИНЬ ЛИШНЬ. гам “анин Гавньү ҮЛВЬ ЛИБНЬ”. ӨРНӨ. ална, Лавь ань / Түүхт замналын тоо баюимтаас | АМХЗЭ айх 1921 оны 98 дугаар сарын 25-нд 17 ги- їшүүнтэй байгуулагджээ. А МХЗЭ одоо 78000 гаруй Фкнд хөвгүүдийг эггээндээ цэгт гэж байна. | үед МХЗЭ-ийн бол одоо МХЗЭ 267, үүр 2534 болж өсчээ, А Сүүлийн 5 жилд МХЗЭ-д 30 мянга шахам гишүүн шн- нээр элсчээ. үлийн таван жилд МХЗ ШҮ шүүхээс МАХН-ын ги- шүүнд 3600 гаруй хүмүүс элс- сэн байна. АСоцналнст ёсоор ажиллаж, амьдарч, сурах хөдөлгөөн МХ ЗЭ-ийн санаачлагаар үүсэн бий болоод улс орон даяар өрнөж Т0 мянга шахам хүнийг хамран социалист хөдөлмөрийн бригад 1400 гаруй, социалнст хөдөл- мөрийн үйлдвэр 10 шахам 69- лөод байна. А Агар газар эзомшиж, үр тарнаны үйлдвэрлэлийг өргөт- гөх МАХН-ынхаа бодлогыг бие лүүлэхэд, МХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд намын урналга, МХ ЗЭ-ийн илгээлтээр тэргүүн эг- нээнд нь явж, Дархан, Хэрлэн, Зэлтэр, Баянцогт, Баяннуур, Угтаал зэрэг атрын сангийн аж ахуй байгууллаа. А МХЗЭ-ийн илгээлтээр ЗХ У-д барилгын нарийн мэргэ- шил эзэмшихээр 2000 залуу явж амжилттай суралцаж ирээд ажиллаж байна, А Одоо мал аж ахуй дээр ажиллаж байгаа малчдын 26,4 кувь, үйлдвэрийн ажилчдын 40 таруй хувь нь МХЗЭ-ийн ги- шүүд залуучууд байна. А Сүүлийн 5 жилд МХЗЭ- ийн гишүүд залуучуудын хү- чээр бод, бог малын хашаа 19,5 мянгыг шинээр барьж 4,8 мянган хашаа засварласан байна. А Хөдөө аж ахуйн НнЭГД- лийн залуу малчдын эгнээ өр- гөжиж нэгдэл, нийгмийн 7,9 сая гаруй толгой малыг 47 зиянга гаруй МХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд харнуцан маллаж йна. А Гадаадын ба үндэсний 5000 шахам мэргэжилтнийг 48400 гаруй МХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд дагалдан суралцаж мэргэжил эзэмшээд байна. А Монголын залуучууд оюут ны төлөөлөгчид ДАЗХ-ны 7 цудаагийн, ОУОХ-ны 8. удаа- “жийн их хурал, Энх тайван най Длын төлөө дэлхийн залуу ууд оюутны 8 удаагийн их амд оролцжээ. : 2 Манай жавхлант залуусын баяр Э-ийн 45 жилийн ойд зориул сац балрын хурал наймдугаар сарын 25-ны орой улсын. драмын театрт боллг, пийслэлийц нам, улс олон ний тийн байгууллагын | төлөөлөгчид, МХБЭ-ийн «Тэргүүний: ажилтнууд, ажилчииг, малчин, шилдэг хөвгүүл ОохНД ипоперийн: байгууллагын төлөө лөгчил өоэзөлцлоо,. Монголын Хувьсгалт Залуучуудын эвлэл, түүний олон мянган гишүүд, манай, Өрны алдарт залуу үеийнхний байгуулсан гавьяаг илтгэн харуулсан дөрлвөн одон, МХЗЭ-ийн тэмдэг эгиүү лэн гхадаж, үүлэг цэнхэр өнгөн дээр «45» гэсэн тоо. бичил: чимэглэсэн хурлын тэргүүлэгчдийй байрны гол хонмор манай нам, төрийг үндэслэн байгуулагч, монголын ард түмний суут хүү Д. Сүхбаатарын баримал дүрийг амьд цэцгийн дунд байрлуул байг сан Хурлын тэргүүлэгчдийн байранд цөм, засгийн удирдагчид Ц. Дүгэрсү- рэн, -С. Лувсан, Д. Майдар, Ж, Сам- буу нар болон БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Б. Дүгэрсүбэн, Д. Гомбожав царын зө рэг нөхдийг суудлаа эзлэхэд МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав хурал нээж үг хэллээ. МАХН-ын Төв Хо- рооноос МХЗЭ-ийн 45 жилийн ойг тохиолдуулан ирүүлсэн баярын бич гийг МАХН-ын Төв Хорооны Улс тө рийн товчооны гишүүн, Төв Хороо ны парийн бичгийн дарга Ц. Дүгэрсү- рэн уншихад хуралдагсад нижигнэ Т: алга ташиж угтав. Баярын ху ралд Зөвлөлт Холбоот Улсын ХБЛК ЭЭ, ах дүү социалист орны залуучуу дын байгууллагын төлөөлөгчид оролцлоо. Нөхөр Ч. Пү- Д. Сүхбаатар тэргүүтэй манай ахмад хувьсгалчдын санаачлага оролцоотой гоор МХЗЭ-ийг байгуулсан явдал монголын залуучуудын амьдралд болсоц түүхэй тэмдэглэлт үйл яв- дэл юм. Монголын залуучуудын дайчин от- ряд МХЗЭ-ийн туулж ирсэн.45 жи лийн алдарт замналыг эргэн харахад өнөөдрийн залуу үеийнхэп бидний сО- циалист эх ориыхоо гэрэлт ирээдүйн төлөө идэвх хүчээ дайчлан, сурч хө дөлмөрлөж, бүтээж: амьдрах хүсэл зоригийг бадраасан ялалт амжил таар баян, үнэхээр бахдам Сайхан түүх харагдаж байна гээд МХЗЭ- ийн үзэл суртал зохион байгуулал тын бүхий л ажлын хүч чадлын эх сурвалж, үр бүтээлийн гол гөхцөл нь гагцхүү МАХН-ын зөв мэргэн удирдлага мөнийг онцлон тэмдэглэв Намын гурван удаагийн програм- мыг биелүүлэх, ардын хувьсгалын байлдаж олсон ололтыг бататгах, эх орныхоо тусгаар тогтнол, ард түмний хэз эрх чөлөөг гадаад, дотоодын дайснаас хамгаалах, улс ориоо хөрөн гөтний бус замаар хөгжүүлж, нийг мийн амьдралын бүх салбарт хувьс гєлт их өөрчлөлт хийж, улсаа. үйлд вэржүүлэх, хөдөө. аж ахуйг социа лист ёсоор өөрчлөх, социалист хувьс гал өрнүүлэх тэмцлийн тэргүүн эг нээнд МХЗЭ явж намдаа үнэнч тус лагч дайчин бэлтгэл хүч нь болсоор ирлээ гэж нөхөр Ч, Пүрэвжав бахар хан дурдаад: : - МАХН--ын эцэг ёсны хайр энэрэл өдөр тутмын удирдлагын дор МХЗЭ зохион байгуулалт, үзэл сурт лын хувьд улам бэхжин одоо эгнээн дээ 78 мянган шилдэг хөвгүүд, охи- рэвжав нээж 3 үгийнхээ эхэнд: МАХН-ын мэр- гэн удирдла- гын дор, чин зо ригт Ээ 1 3 МХЗЭ-ийн 45 жилийн ойд оролцсон БХЛК ЗЭ-ийн төлөөлөгц дийн тэргүүн Зөн лөлт Туркмен Ул сын БХЛКЗЭ-ийн Төв Хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн дарга Т. Б. Дурдыев хот хөдөөгийн төлөө- лөгчдийн хамт зургаа авахуулав, 2) о . дыг нэгтгэжээ Гээд Май аж ахуй, соёлын салбарт МХЗЭ-ийн 4 мянга гаруй хороо, үүр. хэсэг ажиллаж сзөлуу үеийг хүмүүжүүлж, гохпон байгуулах талаар чухал үүрэг гүйцэтгэж байна гэв. 2, Нөхөр Ч. Пүрэвжав үгийнхээ төгс гөлд МХЗЭ-ийц энэ ойн өдөр МХЗЭ- ийн туулж өнгөрүүлсэн самналыг тэмдэглэхийн ,хамт өмнөө гэрэлтэц буй саруул сайхан ирээдүйгээ улам урам зоригтой харж байпа гээд МАХ Н-ын ХҮ их хурлын түүхэн шийдвэ рийг биелүүлэх үйлсэд МХЗӨЭ, ца- мынхаа дайчин туслагч, бэлтгэл хүч нийхээ үүргийг улам шургуу дэйчин биелүүлнэ гэв. Хуралд аж үйлдвэрийн комбина тын ноосон Нэхмэлийн үйлдвэрийн ажилчий.. Б, Батдэлгэр, | Архангай аймгийн Чулуут сумын. саальчин, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депу тат Б, Баасанжаргал, Улсын барил гын зургийг институтийн инженер О. Болд нар үг хэллээ. Дараа нь МХЗЭ-ийн 45 жилийн сїїд уригдан оролцож байгаа БХЛК Э-ийн төлөөлөгчдийн тэргүүн, Зөв- лөлт Туркмен улсын БХЛКЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич гийн дарга Т. Б. Дурдыев үг хэллээ. Мөн тус баярын хуралд МХЗЭ- ийн Төв Хорооны урилгаар манай ор ны барилга байгуулалтын ажилд туслаж байгаа Болгар, Ардчилсан Герман, Унгар, Полын, |Чехослова- хийн залуучуудын бригадын ахлагч нар баяр хүргэж үг х ээ. Хурлын дараа МХЗЭ-ийн. 45 жи лийн ойд зориулсан концерт тоглов. Мөн Хүүхэд са учуудын соёл ам- ралтын газар баярын төлөөлөгчид, нийслэлийн хөдөлмөрчдийн хамтар. сан өргөн зугаалга боллоо, Манай сурвалжлагч. » 4- | | 1 1 | дунд сургуульд орж суралцана, Бид ханшалинвлгэнры улннэ аналживсүттаг” мдэглэлийн дээдсээс ланд бэлэг дурсгалийн зүйл их хэрэг болох юм байна. Манай бүлгийн нэг жаал өчигдөр хүүхдүүдээс үзэг, цаас гуйгаад байсан. Амрах гэдэг зөвхөн идэж, уухын нэр биш учир нилээн бэлтгэл шаардаж байна . Өнөөдөр ппонерийн идэвхтний сем! : 8 ДУГААР САРЫН 1 Эд ямар их хөгжилтэй, паргианч хүүхдүүд вэ? Намайг Германд очиж: амарсан гэхээр цөм ирж тэвэрч аваад л, өргөөд л, үнсээд: л учиргүй их баярлаж байна шүү, Хүүхэлдэй, энгэ- рийн тэмдэг, ном дэвтэр хичизэй юм өгөв өө! Би мөн л гоомойдлоо. Ядал нар дууслаа. Шалгалтаа онц сайн өг- баахап тэмдэг авч явсан бол нэг нэ. лөө, Дорноговийн төвийн 10 жилийн сгийг зүүж өгөх байлаа. Ёрнь сус- дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлө ЕСӨН САРЫН НЭГНИЙ Манай гудамжаар ший шинэхэн хувцастай өдгөрлөө, Тэд бүгдээрээ номын сав барьжээ. “Өнөөдрөөс эхлэн мапай гудамжинд хүүхдийч хөгжөөнт яриа сонсдож, хөл хөгжөөн чхэслээ. Хуацлийн хуудаснаа «9-р сарын 1» гэсэн үсэг ха рагдаж байна. «9 дүгээр сарын 1» хэмээх энол үг үсэг эрдмийц хаалга болон нээг дэж, ардын багачуудыг даллан дуудаж байна. Өнөөдөр хүүхдүүд тэрхүү эрдмийн саруул ордон тийш, хотын гудамж бүхиээс яаран алхалж: байна. Би арван Удаа «Ксдүгээр сарын пэгэн»-тэй солгож, арван удаа сургуу лийн цэлгэр хашааг чиглэн яаруухан алхалж ярснаа санаж байна. Арван удаагийн 9 сарын 1-ид би шинэхэн будас ханхалсан ангидаа орох гэж яардаг байснаа санаж байна. Есдүгээр сарын пнэган сургууль бүрийн үүдийг нээж, сэтгэлийг хөгжөөж байна Өнөөдө р сургууль чиглэсэн цамууд уулаар талаар, говиар, засма лаар хүүхдүүд морнор тэмээгээр дугуйгаар, явганаар яарч явна. Энэ олон хүүхдүүдийг говьд бариг дах үзэсгэлэнт хот, гол мөрөн дээр сүндэрлэх цахилгаан станц. ши- нэ үүлдрийн мал сүрэг, огторгуйн аянд явах хөлөг онгоц хүлээж байна. Ахмад үеийихнийхээ дутуу орхисон бүхнийг гүйцээн үргэлжлүүлэх, ирээ дүйн иинхэнэ эзэд нь өпөөдөр сургуулийн зүг алхалж байна. Манай урлагийн нэрт зүтгэлтиүүд, хөдөлмөрийн баатрууд, алдарт үйлстэнгүүд бүгд лесөн сарын нэгний өдөр цүнх барин сургуулийн зүс алхалж байсаан, Есдүгээр сарын нэгэн-ууланд жимс боловсордог Цаг. Түүнтэй нэгэн адил хүүхдүүд сургуулийн танхимд эрдэм номонд болов сорч эхэлдэг үе. Есөн сарын нэгэн ирэх болгон сэтгэлий минь хүүхэд болгоно. 9 сарын нэгэнд жингэнэх хонх болгон шинэ бүтээлд биднийг дуудна. Бид бүхний итгэл найдвар болсон залгамж үеийнхний эрдмийн сам саруул сайхан байна. Ай хойч үеийнхэн минь «Ах иар чинь та нарт суу риан өгнө». Аливаа юмны оргил" хүртлэх зам бүхэн бэрхшээлтэй байдас. Зоригт хөвүүд хүний мөр гараагүй оргилд авиран гарч алдраа Дуурсга хын нэгэн адил эрдмийн гэрэлт оргилд тийш одсон замдаа сайн явазрай дүү нар мины! ЯС, ДАШДОНДОГ. ТУХАЙ БОДОЛ охид хүвүүд шуугилдан хүүхэд бүхний Очинлнаг ИНА. ЧИНЬ.” “шанд, аинна. “ЕНБ. “алинд, Чилна ЄиЛЬА “авна ЭиВНЫ”ЭИЛЭА/. итавц/талОА/ЧШНА2 амиа. Хүүхэд хүүхдийнхээ тухай сурвалжил сан нь лЛвян | ! МАЛЧНЫ ХҮҮ Өвгөн Дамцагийн хамт Арц Бог- инї яриа үүгээр гөгссөн- | боловч г.ЛОРВАЬ, ШНВлиилА. ВнОж. вгэлмаад. малч, ажилсаг хүүхэд шүү гэж хүүр “эн явстай хонины дэргэд сэргэлэн бор хүү том уншиж сууна, Энэ хүү бол Өвөрхангай аймгийн Богд сумын «Сүхбаатарын зам» нэгдлийн 8 ду- 8 дын сүрлэг уулсын хадат олон мө- малчны хүүгийн ажилсаг авхаалжтай рөгцөг хушуунуудыг тойрон явсаар сэрэглэн байдал сэтгэлд хоногшин с их хөндийн аманд гарч ирэхэд, нүд- сувдан цагаас хоньд нь талын дун- цай өмпө өргөн тал уннартай, түү даа налайн хоцорч билээ чий дунд хонин сүрэг цайран хараг- ЗСВЁрЫ Заг 2 к ДАХ НЬ «ёстой л талд асгасан сувд» Б ЕНДОНЖАМЦ (Нийслэлийн Ї мэт. Дамцаг гуай ам нээн: охирчгаар сургуулийн сүрага) --Өөдөсийн хонь билчиаж явна. Тос Тэдний хүүхэд бага хир нь мөн ч 152 гаар-бригадын малчин Өөдөсийн Хор лоо ажээ. Түүнтэй уулзан -- Хичиээн ном уншив гэхэд --80 гаруй ном уншсан, --Хэддэх эмнэгээ сургаж байна вэ? --48 дахь -- Өөр юу хийж байна даа? --. Хонь хяргаж, ямаа самнах, нөд луурын хялгас түүх зэрэг ажил хийж байна, Одоо ноос ноолуурын ажиллагаа дууссан тул хонь л ха. риулж байна даа. --Хэддүгээр ангид суралцдаг вэ? -- Сумын бага сургуулийн 4 Дү- гээр ангийг онц дүнтэй төгсгөсөн. Одоо ТГучинус сумын 8 жилийн “урнаь снльг /сэсэв: / гуааддаЛ, Л Чинаа. Л дрнь ЖВНЭХ.! гньсэла ЛЯЛА ЛЕРНА Л, гєслкул л лтонв. снттА “Бол Х”” Манай сонин Улаанбаатар хотын лийн дарга сурагч Ж. Наранцэцэгийн бэл бид баяртай хүлээн авна. Ф лийн дарга Цэцэгдарь бид хоёр сай- хан үерхэж танилцлаа. Эдний сур- гууль дээр пионерийн олон хэлбэрийн ажил зохиогддог юм байна. Кино театр, шуудан хороо, радио станц, Сүхбаатарын танхимы нь өчиж үзэх томсан. Манай сургуулийн шуудан хо роо өнгөрсөн жил сүүл сүүлдээ бараг ажиллахаа больсныг энэ жил давтан гаргахгүй юм шүү. Ялангуяа 8 дДу- гаар улирлын сүүлчээс пионерийн аж лууд чапарын хувьд сулрах гээд байд гийг анхаарууштай юм билээ. Энэ жил чинь залгамжлагч хоёрдугаар чуулганы эцсийн жилдээ. Улсын хэм исэгээр тэргүүний бүлэг шалгаруулах уралдаанд хаанах түрүүлэх бол? Ма найх ч түрүүлж юу магад вэ? Ангиа- раа түрүүлээд гадаадын зусланд хам таараа явбал ямар сайхан байх бол! Залгамжлагч ПЇ чуулганд хөдөөнөөс зөндөө олон хүүхэд ирнэ, Лавл Ув- сын Пунсаа, Сүхбаатарын Гүндсам- буу, Сэлэнгийн Мяндаг, Говь-Алтайн Бат-Эрдэнэ нар ирэх байх даа, Бид өнгөрсөн зун сайхан үерхэж амарсан билээ... 8 ДУГААР САРЫН 2 «Интериационал» гэсэн сэдэвт бүл гэмийп цуглаан боллоо, Цуглаанд БНМАУ, ЗХУ, БНСЧУ, БНАГУ-ын хүүхдүүд оролцов, Сэдэвт цуглааныг урьдчилан сайн бэлтгэж хүүхэд бол- гон тэр бэлтгэл ажилд нэг нэг үүрэг гүйцэтгэсэн Фөрсдийнхөө дур сонирхо лын дагуу» байвал идэвх сонирхол нь илүү сайн байдаг байна. Төлөвлөгөөг нарийн гаргах хэрэгтэй юм. За байз! Энэ жилийн төлөвлөгөөнд заавал оруу чив а-ийт--гт-ий ар--ат-т-ивт-авт-ар- арснт-ат-ит-эт Р х- Хайрт хүүхдүүл ээ! Зуны амралт дуусч шинэ хичээл эхэлж байна. Энэ зүй юу хийж, юу үзэж, юуг төлөвлөн бодож ирээдүй рүүгээ тэмүүлэн амарсан бэ? Энэ хичээлийн жилийг хэрхэн яаж ашигтай өнгөрөөх гэж санасан Энэ мэт асуултанд хүүхэд бүхэн тодорхой хариулах гэвэл юу юуны түрүүзА 3 тэмдэглэлийнхээ дэвтрийг сөхөх нь зайлшгүй. Г 18 дугаар сургуулийн бүлгэмийн рийн үйл явдлыг товчлон нийтэллээ. Уншигч бэ? Л зэйлэ- тэмдэглэлийн дэвтрээс хоёрхон | 94- та нарыг тэмдэглэлээ нрүүл- лах зүйл юу юу байх гэлээ. МХЗЭ- ийн 15 дугаар их хурал угтсац ажил зохиох, бүлэг шалгаруулах болзлын шаардлагыг гүйцээж биелүүлэх, тоо» ны олимпиадад бэлтгэх, түүхт үйл явдлуудыг тэмдэглэх, 1967 оны 9дү гээр сард явагдах залуу байгальчдын хоёрдугаар зөвлөлгөөний уралдаанд оролцох сэрэг их зүйл хийх хэрэгтэй « шүү дээ. Пионер бүхнээс салаа, бүлэг бүрээс санал, зөвлөлгөөн авч бүлгэ- мийнхээ төлөвлөгөөг хийнэ дээ. «Ин- тернационал» өдөрлөг дээр мипий Дэр гэд хоёр орос хүүхэд суулаа, Галина, Женя гэдэг гэнэ, 7 дугаар ачгид су» рах гэнэ. Мөн ч их юм яримаар. са- нагдлаа. Даанч орос хэл сайн мэдэх- гүйн гай их байна, Хэд мэдэхгүй чи- нь бараг нүдгүйтэй адил гэдэг. үнэн үг юмдаа. Өнөөдрөөс эхлээд өдөрт гуу ван үг чээжилж байхаар шийдлээ. Ха рин Галина, 2Кеня хоёр надад. хүүх- дийц хаягууд өглөө, «СССР. Саратовская обл. Б- Кара булакский р-он, с, Балтай. ул Сонетс- кая 17. Савиной Вере» (энэ охин. ТҮ. дугаар ангид сурдаг) «СССР, т." Керчь-10. ул Победа, дом 14 кв 17. Шевелёнок Александру» (Энэ хүү Хар далайн эрэг дэх Креченскайн ха гас арал дээрх Керчь хотонд амьдран суралцдаг 7 дугаар ангийн .хүүхэд юм билээ. 5 Энэ хаягаа сургуулийнхаа хэнд нь өгье дөө.Орос хэл мэддэг хүүхдэд өг- вөл зүгээр юмсан. Бүрээ дуугарч на, Хандгайтын ууланд тойрон аял- лаар явах болж дээ. За хөдлөе... Тэнд очоод... Дуулны талаа дүүрэн бялхсан Тарнан далай юүлэгдэх үест : Дуут хонх минь жингэнэн дуудаж Эрдмийн далай минь цэлийгээд угтав Дулаан нутагаа зорин одохоор Дуучин шувууд тэнгэр зэллэ- хэд Улаан бүчтэн нөхдийнхөө хамт Урт жагсаалаар сургуульдаа ирэв. жа яг ни йншилэиилинийн хийний ийэ нийлиийэнийнннийниий Сайхан амарлаа. НАМАР, (обогсийг у9гээд. АД : ХАВАР Уудам холоос Дуугаан дуулсаар Усны шувууд буцан ирэхэд Уужим савнаас-нь булгууд оргилсоор Тарнан далай ахин бүрдэнэ Эрдмийн далайд сэлэн хөвсөөр Зорьсон газраа хүрэн эргээд Энгүй баяртай гэртээ ирэхэд Санасан эх мннь тэврэн үнсэнэ. М. ДЭЛГЭРЖАВ (Архангай төвийн 10 жилийн сурагч) . Г амнилэнийннийэн ил Н. Доржжийн авсан гэрэл сураг | Баяр хүү ногоо өндөр ургасан сургуулийн хашааны үүдэнд зог- сож байлаа. Найман сарын зөөлөн салхи хөлөрч халууцсан магнайг нь илбэнэ. Хашаанд тоглож бай- гаа хүүхдүүдийн шуугиан сонсдож саяхан будсан хашаанаас будгийн эхүүн үнэр: ханхлана. зо Аавснь морьтойгоо ороход ч багтахаар өндөр модоп хаалганы цамхагийн дор дөрвөлжин хүрээ- тэй нэгэн бичиг байна. Тэр нь ал- тадмал шар өнгөтэй бөгөөд Баяр нүдээ онийж онийж Хараад тэрхүү. сүрлэг том үсгүүдалйн дундаас өө- рийн таньдаг «А».г олж ихэд баяр лан шохоорхов. Тэгтэл ч. хашааны хаалгаар хоёр хүүхэд гүйлдэн гарч ирээд. --Хүүе Баяраа? --Ми юу харж явья.. : --Гол дээр өчиж баралдыл! Багш биднүүсийг хүлээж бай! гэсэн.Одоо сумын захиргаа руу явчихсап гэ- лээ. Ч --Би явахгүй гэхэд нь -4Ш э тэнэ!!-гээл .» нөгөө хоёр гүйлдэн олс. Хүүхдүүдийн юшуу- "зогссоп юм бэ | | Муннин /авинь л аниив, 6. Лана. Ч анин, Л авна. Хтннгь, Ланннь. "сана. тоглоом ХОЛ АЯЛАГЧ Энэ тоглоомонд нэгэн зэрэг 5-6 хүн тоглож болно. Тоглоо. монд оролцогчид тус тусдаа бо кнновТор иштэй Дарцагуудтай- байна.Тоглогчид дарцгаа барьж гарааны шугам Дээр эгнэн 3ЗОГ- соно. Тоглоом эхлэхийн. өмнө тоглогчид янз “бүрийн. зэрлэг амьтдын нэр санацгаана. Дараагаар нь тоглогч бүр г48- рааны шугамаас дэс дараагаар гарч зэрлэг амьтадын нэр хэлж алхана. Тэгэхдээ алхам дутамд заавал нэг амьтны нэр хэлнэ. Зогсосхийх буюу алхаагаа удаашруулж болохгүй, Тоглогч этгээд Хаа түгдэрсэн тазраа зогсож тэнд өөрийн барьж явсан дарцгыг хатгана. Тэгээд шууд явж гарааны эсрэг талд очиж зогсоно, Дараа “чийн хүн Мөн нэгэн адил гүй- цэтгэнэ. Энэ маягаар шувуу. 34 гас. цэцэг жимс, ургамал ГЭ- рийн тэжээмэл амьтад зэрэг зүйлсийн нэрийг нэрлүүлж бол но. Хэн олон нэр хэлж хол ту- гаа хатгасан нь хожно. МАНАЙ ХАЯГ: А-28853 гиан, оорийн нь үсэглэн уншсан «А»,шинэ будгийн үнэр: энэ бүхэн Баярын сэтгэлд:ер бусын. баясга- лаг төрүүлэв. Баяр, сургуульд орох гэж хав- раас бэлтгэсэн билээ. Ижий нь гоё дээл оёж, аав пь гутал хувцас авч өгчээ. Гэвч хичээлийн номын та- лаар юу бэлтгэх учраа олохгүй тул гамджээ, Харин иаодинн пэгдүгээр авгид өрсөн айлын жаал хөлөөс толгойгий нь хуртал харж байснаа “Сургуульд ороход Шохой хэрэг тэй, мэлэв үү? Самбар дээр төө бичдэг тохой шүү. Хэрэв гийм юм олбол багш их баярладаг...гэж мэдэмхийрэн хариулжээ. зуны удаан өнгөрснийг яана. зэйг бөсөх бүр өглөөний нар зүүн ухаа дээр ургасан мэт гялбуу лан угтана. Баяр шилбүүр барин хургаа хатаанаас нь гаргаж гол руу оло Тийнхүү үдийн хотлолгт болтол нар хашин морь шиг удаан явах нь хүүд хяслантай. р Хичнээн: өдрийг ийнхүү тэсч ядан өлгөрөөспөө өөрөө тэр сайн мэдэхгүй яагаад гэвэл, Баяр тав- хүртэл тоолж сурсан бөгөөд, хү- лээсэн өдрийн тоо таваас лав илхү гарсан тул чухам хэд болсныг бүү мэл 787777) Өгөдллэг Аавыгаа нэгдлийн төв өрөх гэж лвах болгонд Баяр їшохой захидаг байв. -Яах нь ва дээ хүү минь? тэ- хэл нь --Ба ёургуульд орио, тэнд їнө- хой их харэг болдог гэж хүү. Ха- риулиа , Аав нь олоп, удаа. төв авсан боловч тохой авчирсангүй харин саяхан-түүнийг сургуульд явдгийн өмнөхөн авдарнааваа гонзгой, хайр цагтай дөрвөлжий шохой гаргаад --Май мипий хүү Багшдаа өгөх гэсэн юм бол ав гэжэа Тэгэхэд Баяр ямар их. баярла- сан гээ, Арай л дуу-алдсангүй, бу- шуухан гагч гүйн гараад чипгэлэг- ний хажуу дээр «А» гэж маш 19- - моор бичлрж үзсэн билээ. Зөөлхөн цагаан шохойгоор «А» бичихэд мөн ч таатайхай аж, Түүний дараа Баяр түлээп дээр авдрын буланд тэрч байтугай «Дэнхээн» тэртэй тугалынхаа тас хар хамар дээр хүртэл «А» үс- гийг аятайхан гэгч бичиж үзсэнд, тугал саваагүйрхэж долоочихоо- гүйсэн бол их догь зөм болох бай сан билээ . Энд тэндгүй эрээчсэндээ ээжий- дээ зэмлүүлсэн боловч ер нь. шо- хойтой болсон нь төу зоунаас илүү болно Наранцэцэг зунд буудайн нэг гекта асгавал 30-40 єм зузаан бүрхэнэ. баяр байжээ. Ийнхүү тэсч ядан хүлээсээр хэдэн өдрийг давж өнөө дөр сургуульд ирсэн нь энэ, Баяр хэсэг зогсож байгаад бушуухан гэгч хашааны хаалгаар гүйн оров. Маргааш нь хичээл эхлэлээ. Баяр хамгийн түрүүчийн партан дээр багшийн зааж өгснөөр гараа эвхэж суугаад их л анхааралтай урагшаа. харна. Тослосон халимагтай, тогтуу! харцтай багш тэдний өмнө инээм- сєэглэн зогсоод хүүхдүүдээ харж байв. Хэрхэн өөрийг нь «багш» гэвэл зохих хэрхэн энэ ангийн хүүхдүүл цөм «сурагч» гэдэг эрхэм нэр хү- лээж байгааг тэгээд онц сурах ёсС- тойг тэр багш яриад: --Асуух юм байна уу ХҮҮХАҮҮ: лээ гэлээ Хүүхдүүд бие бие рүүгээ хар- сан боловч нэг нь ч боёсонгүй. Ха- рин Баяр л.гэпэт гараа өргөлөө. --Баяр юу асуух гээ вэ? гэхэл нь Баяр юм хэлсэнгүй, бушуухн өврөө ухав Тэгээд өнөөх дөрвөлжин хайрнаг тай тохойгоо гаргаж ирээд барн руугаа сарвайн өгөв. Багш инэзэм сэглэн авслпаа задлаж үзээд: -Яасан сайн хүүхэд вэ? За Баяраа наашаа гараад нр гэснээ түүнийг дэргэдээ очихоор” --Мэддэг үсгээ самбар дээр бич--гэв, Баяр самбар руу өлийн зогсоод «А» гэж бичээд эргэхэд нь -- Цааш нь мэдэх үү гэснээ түү лийг толгойгоо сэгсэрэхаэр --За суу. Хүүхдүүдээ, энэ хүү падаар «Б» үсэг бушуухан заалгах гэж" энэ шохойг өгсөн байх ёстой. Тэгэхлээр хичээлдээ. заруйхан орьё. Дэвтрүүдээ гаргаарай гээд өнөөх шохойгоор самбар дээр юм бичиж гарлаа. Баяраа их л баярласан байртай царай нь туяараад дэвтрээ дэлгэж гарлаа. мнгэн Үүнийг мэдэх үү? Өдөө дэлхийд 820 мянган цэцэгт ургамал байгаа- гийн 30 мянгы нь хүн аж ахуйдаа хэрэглэж, 12 мин гыг боловсруулан ашиглаж байна. ыЭ УРГАМАЛ ХӨГЖИМ СОНСОХ УУ? Энэтхэгийн эрдэмтэд ургамал хөгжим сайн сон- єож байгааг мэдэж учрыг нь тайлбарлажээ, мийн уран аяс нь дөлгионоороо тарахдаа ургамлын эд эсэд нь нөлөөлж бодисын солилцоог ургалтыг сайжруулдаг. Сахарын шишингэ будаа, сонгино, сармие зэрэгт өдөр бүр 20-430 мн- нут уран аяс «сонегөж» байвал ургац нь маш сайн “РГАМАЛ-УС УУХ уу? 250 л ус УРГАМАЛ АМЬТНЫГ БАРЬЖ «ИДЭХ» ҮҮ? Дэлхийд өдөө 500 орчим шавьжин идэшт ургамал байдаг. Эдгээр нь нарийн утсан салбангуудтай, өр- гөслөг, наалдамтгай үслэгүүдтэй жижиг шавьж ирэ- ХЭД наалдаж барих ба ургамал нь өөртөө барьсан шавьжаа боловсруулах зохилдлоготой байна, Ийм ургамлаас манай оронд Тосондой, Бөмбөөхэй, Чай- хиг гэдэг ургамал Хөвсгөл, Хэнтийн орчим ургадаг. Х. ОТГОНБИЛЭГ (УИС-ийн оюутан) Байцаан анаан ала атаа алөлгэлхггггы Хөгж- түргэтгэн, цагаан 3 УУдагт, Улаан- рт байгаа усыг авч энэ талбайд нь ж | 1 “р? 4 дүгээр Улаанбаатар хот. МХЗЭ-ийн Төв ордон. давхар 408, 412, 414 номерын өрөө. Утас хариуцлагатай эрхлэгч-26332 иврийн бичгийн дарга 26888. “Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР. -3 ИРЖДНЫЭЭЭ | 021-27-0-15-32:-0--Е“ 85 : Инденс-14140 Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, шит БАЙГУУЛААТЫН 23 дахь жилдээ Л 22 (942) Ї 1966 оны 9 дүгээр сарын 7 Ї ахмтмтмУммж тууутмумтмтурумиумтм2мамттмумутмтеумет оуиуитмтумт уут эм Пионерийн бүлгийн цуглаанаар бүлгийн зөвлөлийг тэргүүний сурлага, сахилга баттай, 3-5 пионерийн бүрэлдэхүүнтэйгээр 6 ИЛ СОНГОНО. 3 боолт оумтөтмумм төлмумтмөэмт Үлмтмомт тмумтмэч болсон Б. гэдэг Энэ явдал ноднин Багшдаа зэмлүүлээд уйлж байлаа. Чи бүлгийн дарга шүү Тэгээд яагаад пионреүүдээ чаддаггүй юм бэ? Манайхан миний үгэнд гүй юм байна шүү дээ! Чи ажлынхаа хариуцлагыг ойлгуулаагүйгээс тэд чиний үгийг ойшоогоогүй хэрэг! гэсэн яриа 648- наанд орсноос бүлгийн даргын ту- хай”нэг үгээр хэлбэл пионерийн идэвхтэн хариуцлагатны тухай бичл4 хээр шийдлээ. Танайхан чамайг бүлгэмийн зөв- лөлийн гишүүн болгож, бүлгийн даргаар сонголоо. Чи баярлаж байх юм. охин дээ. захирч орох- нь зүй! Нэрлэхэх юмгүй. Чамд ит- гэж, чамайг хүндэтгэн сонгож бай- на. “Пионерүүд бүлгийн зөвлөлөө сонгохдоо заавал «За эд маань аяс лаа ёстой сонин сайхан сонирхолтой зохионо доо. Бидний | санаачлага ч их орно. Тэгэхээр хичээлийн маань чөлөө цаг ч харавсан сум їйяг сай- хан өнгөрөх вий» гэж бодож бай- даг. Яг л ингэж бодно. Чи ч гэсэн өөрөө их юм хийж нөхөддөө таалаг- даж хүндлэгдэж явья гэж |санана. Сургуулиа ч сайн сайхан байлгая! Бүлгийн ажил, цуглаанаа ч хөгжил- тэй, сонин, сайхан хийе! Багш удир дагч нартаа «Манай бүлгийн зөвлөл хийсэн юм ,,.» «Манай зөвлөл 80- шинээр элсчээ. Хичээлийн шинэ жилээ угтсан нь Налайх хотын найман жилийн дунд сургууль, жилайн бэлтгэл ажлаа бүрэн хангаад, хичээлдээ орлоо. Эднийх 25 бүлэгт 900 гаруй хүүхэд суралцуулж байгаагийн 175 Энэ сургулийн пионерүүд өнгөрсөн жилийн 3 дугаар сараас эх, лэн хичээлийн бус цагаар сургуулиа тохижуулах ажилд 100 тонн нүүрс багтах агуулах, барилгын материал элс, хайрга, шо- род татаж сургуулдаа 500 гаруй төгрөгийн “ажил хийж урд онуудынхаас сурлагын амжилтаа 8,3 ухвиар ахиулсан дүнгээр хичээлиин шинэ хүүхэд нь оролцон өгөөд Лхагва Ї энэ хичээллйн шинэ” жилтэй золголоо, Үнэ 10 мө С. Цэрэн ӨуУ чухам оухлтетмамтититөтмт өл суумумухомж авч ашиглаж, юу хийж бүтээж бол, хиосон юм .» «Бүлгийн дарга са- наачилсан юм.,.» гэж хэлүүлэх гэж бодно шүү дээ. Тэгтэл бүлэг гэдэг маань 20-нос дээш хүнтэй, бүлгийн зөвлөл маань 8-5 хүнтэй байдаг: Тэгэхээр эднийг удардахад юуны өмнө чамд тодорхой шинж төрх байх хэрэгтэй болно биз дээ! За ямар ямар зан чанар чиний шинж төрх болох ёстой билээ Юуны өмнө чамд ажлын дур сонирхол байх хэ- рэгтэй, Жишээ. нь «Хүүхдүүдээ! Өнөөдөр субботник хийх гэнэ. Цөм багажтай цуглаараай. Нэг ч хүн тасалж (00- лохгүй! Тасалбал хатуу ярнна шүү!» гэвэл” цөм хөдөлмөрлөх дур хүсэл дүүрэн цугларч ирэх үү? Ирэхгүй шүү дээ! Нэгэнт чи өөрөө дургүй зөвхөн албадалгаар бусдыгаа хөдөл гөх гэж байгааг танайхан ойлгоно. Харин чи ажлынхаа харнуцлага, 9 дүгээр сарын 4-барилгачдын 40 жил САЙХАН МЭРГЭЖИЛ Ахмадын үг шүхе Мэргэжил бүхэн сайхан би- дурсгалаа үлдээдэг юм. Хаана эхнэр, зээ. Тэр бүгдийн дундаас ба-| Ч очсон дарилгачдын бүтээл . рилгын мэргэжил над гоц сай-,| түмний нүдэнд тод харагдаж хан байдаг. Би 10 жил барил- гад ажиллаж өрлөг, шаварын 5 дугаар зэрэгтэй боллоо. Ба- илгачлн хүн бол эзгүй газар хот суурин барьж үйлдвэр, соёл уурхай баялгийг байгуул үеийн мөнхийн тагаараа үед Ч, ЛХАМСҮРЭН Барилгачдын ерөөлөөс Байгуулж байдагг“Орчин үеийн уран ба- рилга хүний гөвчилжс, гийг нэмэгдүүлдэг юм. Энэ мэ тийн олон учир барилгын мэргэжлийг ма- пайхан гэр бүлээрээ олон на. хөдөлмөрийг хөн- соёл амьдралын Ца- онцлогтой “байдаг дын сонгож ж (Төрийншагналт яруу найрагч) 2250-08-3-2282-253 58 355 чэчхэиэмвжлэиитэтээчилжэит Шилчин, будагчин Төмрийн дархан Модны мужаан Сан техникчид байгаа Слесарь монтерууд рээ барилгачин боллоо. Манай хүүхдүүдлайн мэргэжил сонгож авсан хүүхэд Увс аймгийн рын өрлөгчин, Суут харш Соёлын орд Сургууль эмнэлэг, Сууц, байр Цэцэрлэг саатуулга Цэнгэлдэх хүрээлэн Үй өлөн ? Үйлдвэр заводтой Шинэ хот Шилэн өрд Босгож байгаа Төлөвлөн зохиогч Төсөвлөн бодогч Эрдэмтэн мэргэд Инженер техникчид ї “Тасаг, бри гадын, ви Дарга, мастер Шаварчин, өрлөгчин Шуудуу сувгийхан Шугам сүлжээнийхэн Эксковаторчингууд Эрэлхэг тракторчин- гууд Өөрөө ОРё20Ы тууд Өргөгч тууд шогЭнх. “цамхагчин- | Ч4ГУтУ7тУ, о“төтөР фмтмтеутгШм2фюмт т.тмтмтму.туумуммтеумР ашигтай. талыг ойлго чихоод бусдыгаа уриа лан дуудвал тэд аян даа чамайг дуртайяа дагана. Өөрөө хэрэг- тэй. чухал юм гэж итгээгүй, сайтар тун- гаан бодоогүй, ойлгоо гүй. байж бусдыг уриалж үл болно. Ямар ч ажилд адил- хан шүү. Бас чи юм бүхэнд цагч, бай! Хэлсэн бол хийдэг, хийлгэснээ шалгадаг, шалгаснаа дүгнэдэг, дүн- гээ тайлагнадаг байх хэрэгтэй. Дөр- вөн цагт л цуглар гэсэн бол тэр цаг таа л хийх гэснээ хийхээс ирээгүй- гээ хүлээж унжирвал танайхан цагч нарийн байдалд хэвшиж чадахгүй болно. Цагч, нарийн байх нь амьд- ралд чухал хань болох учир заавал эзэмшсэн байх ёстой. нарийн Чи “овжин гярхай бай! Тэгэхдээ муугаар бус сайн талаар шүү дээ. Хийх ажлаа овжан сэдэж, гүйцэтгэх замад хялбархан олдог бай гэсэн үг. Хүнтэй уулзсан ч, энд тэнд явсан ч, ном сонин уншсан ч, нино ший үзсэн ч, чухам юугий нь ажилдаа гурван хүүхэд бүгдээ- адил: барилгын байгаа гэдэгт итгэж .бай- барилга конто БНМАУ-ын Ар- Их Хурлын депутат Б. амцаа үлдснептгпурйганалвжантелцигалалжй Бүгдээрээ хамтраад Бүхнээрээ нийлээд Орчлон дэлхийд сүн- дэрлэсэн Огторгуй тэнгэрт өн- дөрлөсөн Аврага лут барилга Алтан гараараа 0а- "оо рьж Уралдаант ажилдаа Улам түрүүлээд | Улаан”тугаа”” : Өргөж явахыг єгөөӨ!. Ижил моор байна вэ? г хэрэгтэй ашигтай үнэтэй. цэнтэй бүхнийг гярхай тусгах чадалтай байгаарай. Сопин намтартай хүн аавтай чинь хууч хөөрч байвал чи түүнтэй уулзалт зохиох, сонирхолтой ном уншвал хамтран ярилцах, сандлын хөл ху- гархай харагдвал сэлбэчих, өдрөөр гэрэл асч байвал уитраачих жишээ тэй овжан гярхай байх хэрэгтэй. Энэ чинь ажил уу гэвэл ажил! Хэрэг тэй юу гэвэл хэрэгтэй шүү дээ. Хэ- рэгтэй ажлуудыг амьдрал аяйдаа сануулж өгнө. Ер нь чамд олон зай чанар хэрэг тэй. Хамт олонч, нөхөрсөг, даруу төлөв, үнэнч шудрага, ажилсаг, сэт- гэл ариун, тэсїэр хатуужилтай байх нь чухлаас чухал! Эд бүхнийг эзэм- шихийн тул юу юуны түрүүн өөрөө өөртөө тавих шаардлага чанд байх ёстой. Үүнийг чиний ажлын хариуц- лага шаардаж байна. Пионерийн идэвхтнүүдээ! Танай бүлэг салааны пионерүүдийн сурла- га хүмүүжил, сахалга бат ямар байх нь та нарын ажлын харниуцла- га санаачлага, явуулж буй шалтгаална гэдгийг онцгой 1966-1967 оны хичээлийн амжилттай ажиллахын тул шургуу бэлтгэж ажилдаа орох явдал шаар- дагдаж байна. ----ыь“--ы-ьтэ--ш“т“--ыы- ь----исинаиолишс-сииоооолооссс-сксилисолослкшетэку. ажлаас анхаарч Багачууд өсч Барилга босч хоюулаа Ирээдүйд тэмүүлнэ. 200 3 . Доржийн авсан гэрэл зу раг жилд, Автобуснаас буусан хүмүүсийн нү Дэнд яармагийн барилгууд тов | ТОД туслаа. Яг л улсын наадам болж буй мэт санагдав. Юун наадам байх билээ! Өнөөдөр чинь 8 дугаар са- рын гучин нэгэн шүү дээ. Модпуул хүртэл мөчир навчсаараа гайхуулах мэт салхинд сүртэйеэ сэрчигнэнэ. Гэртээ харилгуй тийш очиход ми ний хуучиц танил багш Огт Нева нар үг солих ч завгүй ийш тийц. яаран, энэ тэрийг эмхлүүлэн. ХУУХДүүД ЭНД ТЭНД сандал ширээ эж, их Л аялуулап, мод зүлэг цэвэрлэж, Ё хөл хөлөлгөөнтэй байлаа. Яармагийн 1) й баригдан: та бүх байшин шинэчлэн нигдахын аргагүй болжээ. Модон бай шип шавар байшин болж уурын зуух ны урт сувгаар холбогджээ БНМАУ-ын Гэгээрлийн яамны сайд Д. Ишцэрэн, Улаапбаатар хотын АДХГЗ-ны дарга Д. Цэдэв зэрэг хүн ирчихсэн ажил төрөл ярилцаж байв. Энэ үес манай айлын Баярхүү миний санаанд орлоо, Яармагийн дэвсгэрт гж илчны районы үерт хэл ХҮҮХДҮҮД ХӨДӨЛМӨР- АМРАЛТЫН ЗУСЛАНД хүүхдүүд зуныхаа амрал: тыг сайхан өнгөрөөжээ. " Тэдний ихэнх нь сангийн аж ахуй нэгд лүүд дэх хөдөлмөр амралтын зус ланд гурван ээлж болон амарчээ. Хөдөөгийн нар салхинд хөрсжин бор лосон тэдгээр хүүхдүүдтэй уулзаж «Хөдөлмөр амралын зусланд очоод та нар юу сурав» гэж асуухад Су рагч бүхэн нэгийг хэлж байна. --Гүү “сааж айраг эсгэж сурлаа. Бас төмсийг яаж арчилвал сайн ур гадгийг мэдэж авлаа гэж нийслэ лийн. 17 дугаар дунд сургуулийн сурагч Чимндцэрэн Оюунбат Бямба. сеүрэн нар ярьж байна. --Бид үнээ сааж сурсан. Мөн адуу манах талаар овоо дадлагажлаа гэж нийслэлийн 12 дугаар дунд сур гуулийн Оргодол Лхагвасүрэн: Эрдэ нэбилэг Батсүх нар ярьж байв. -- Хөдөлмөрийн баатар ногоочин Бадамсүрэн гуайн ажлын арга барил тай бид биечлэн танилцаж БХНН сурлаа гэж нийслэлийн 83 “дугаар дунд сургуулнбихан ярьж байна. Манай --Манай хүүхдүүд «Орхон» буу- дайг хэрхэн бий болгосныг авлаа. Өөрсдөө ч гэж Зүүн хараа хотын тарьж ургуулав 10 жилийн чид Хөдөлмөр Нам засгийн мэгдсэн айлууд суурьших гэсэн су раг сонсоод, Баярхүү илтэд эмээ- сэн шинжтэй. -- Аав аа! Би 18 дугаар сургууль даа энэ холоос ч гэсэн явна шүү! гэж хэлэхэд аав нь «төр нүд- тэй, миний хүү| Учир нь олдоно» гЭж тун итгэлтэй хэлж хүүгээ тайт хайр халамж” хувцсаа Өмсөл., цүнхтэй номод ба рьж зогссон хүүхдүүд цөмөөр бая рын магнай тэнэгэр, энэ өдрийн цэл мэг тэнгэр шиг тунгалаг арнун зүс царайтай гялалзаж байв. Т дугаар сарын 12, 13-ны өдрүүдэд Эднийг үерийн аюул нөмөрч байсан билээ. Гэвч ачит нам, төр, ард түмэн БАС НЭГ АЛХАМ гаруулж байж билээ, Үнэхээр: ч ганц Баярхүү төдийгүй, мянга га руй хүүхэд ийнхүү эмээж байжээ. Гэ тэл эдэнд зориулж, Яармагт 8 жи- лийн дунд сургууль байгуулж 9-р сарын 1-ид нээх гэж байгаа нь энэ байлаа Цамайг өглөө яаран яарсаар най ман цагт очиход хүмүүс аль хэдийнэ цугларсан байв. Сурагчийн дүрэмт нь эднийг үерийн аюулаас аварсан билээ. 1966-1967 оны хичээлийн ши нэ жилийн пээлтийг Улаанбаатар хотын АДХГЗ-ны хариуцлагатай на рийн бичгийн дарга Дамдинсүрэн нээж, 34 дүгээр сургуулийн захирал Б. Гомбодорж сурагч, багш, эцэг эхүүдэд хапдаж энэ хичээлийн жи лийн зорилтыг тодорхойлон сурлага ДУНД сургуулийн байн Даш : ярив. --Бид 10 гаруй сортын ндэшний ногоог яалс тарьдаг хэрхэн даг яаж хурааж авдагийг сурлаа. Бас энэ ногоогоороо 20--нод нэр төрлийн хоол хийж сурлаа гэж Дар хан хотын 10 жилийн дунд сургуу лийн сурагч Яржилмаа Бямбасүрэн Магсар Хишигсүрэн нар ярьж бай на. Энэ бүгдээс үзэхэд манай сураг арчил амралтын МЭДЭЖ очоод ИХ зүйл сурцгааж хичээлийн зусланд шинэ жилээ угтжээ, Ө. Тогоо үүвхэсахаүбэ такшүэлхзусахо таєзүсэЦцүахэуүлхшүүэхэсэхЭ шусэстүсэхшүз Бүтэхүсэхчүэ тэШүрэхцүэхү ТЭРГҮҮНИЙ УДИРДАГЧ -- Би бүлгийнхээ хүүхдүүдэд аж даа тодорхой онц сонирхолтой явуулж, залгамжлагч (П чуулганд сурлага хөдөлмөрийн өндөр ам- шилт, ажилч хичээнгүй зан төлөвтэй, ргуульдаа нх юм бүтээсэн, өндөр жилтаар бэлэг бариулах гэн ї(5- н 4 дүгээр бүлгийн удирдагч Д. амсрай боя авьяаслаг сурагчийн ” өөрөө зургийн дугуйланд сүрал к, сургуудийц гар зургайц аврага болжээ. Бас Намсрай дож, олон шүлэг бичжээ, шүлэг орол- Намсрай бүлэгтээ «Монгол морь» гэдэг бүлгийн цуглаан хийжээ. Өсөв рийн ппонреүүдлйг тэргүүний бүлгийц эгнээнд оруулсан удирдагч Д. ПНамсрай Хөвсгөл айм- гийн Тарналапгийн ралцдаг юм, сайн «удирдаж, , сургуульд су- мо 15. Төмөрлхаан: “өт ар анар | | | | | ДИЙН музей үйлдвэр сургууль саеёлы зар эдөр Хань нөхөд энхрий хөдөлмөртөө, их амшилт гаргахыг урналав. --Бидэнд шинээр сургууль барьж, төхөөрөмжлөн сурах, бололцоогоор хангасан нам засгийнхаа хайр ивээ- лийн хариуд сурлага хүмүүнлээрээ тэргүүний сургууль болохын тул бид чадах бүхпээ хийнэ гэдгээ 1180 гаруй хүүхдээ төлөөлөн илэр хийлье гэж сурагч Г. 2Кавзанрагчааг хэлэхэд түүний үгийг дэмжсэн тү- мэн олны алга ташилт нижигнэлээ. Ганцхан сарын дотор 83 бүлгийн хи чээлийн байрыг барьж, сурах болол цоо олдсонд хүүхэд бүхэн баяртай байна. Өнөөдөр. хонхоп дуугаар Хи- чээлдээ орж буй хүүхдүүдийг өсч том болоход бүтээн босголт бүхэид ё улам ч ахар хугацаа ордог болио. Тэр үед үерийн аюул ч арилж, бай галь тэдний гарт залагдаж Туул го лын урсгалаар ган хөлгүүд өөд уруу гүй сүлжилдэх сайхан ирээдүй энүү хэнд байна. Хонх дуугарлаа. Улаан тууз тасарч хаалга онгойлоо, Хамгийн эхэнд зогсож байсан Баярхүү гүйн алдаад орж явчихлаа. манай оронд Баярхүү шиг олон мянган хүүхэд хонхон дуугаар хичээлдээ орж бай хад энэ сургууль шиг 20 гаруй сур тууль анх удаа хүүхдэд хаалгаа нээн өгч байна, Ийнхүү өнөө жил манай орны 470 гаруй сургуулийн 170000 гаруй хүүхэд амьдралынхаа ирээдүй өөд нэгэн лут алхамаа хийж байна. Энэ алхамын ирээдүй нь са руул тунгалаг сайн сайхан бөгөөд саад тотгор бүхэн түүнд хүчин суль даж зам тавин өгч байна. Учир нь гэвэл Монгол Ардын Хувьсгалт нам. хайрт эх орон маань ирээ- дүйнхээ иргэдийн төлөө бүхий л ан- хаарлаа тавьж байдаг билээ. Хүүх- дүүд ч гэсэн эх орныхоо хүндэт ир гэй нь болохын төлөө амьдарч, су ралцахаа батлан тангараглаж байна С. Жамсранжсав харцеруудын дунд Полышийн харцерийн урилгаар монголын хэсэг ныхаа амралтыг тавтай лээ. Польшийн ард түмэн монголын ппонерүүдийг өөрийн үр хүүхэд шигээ дотно угтаж байнгын анхаар лаа тавьж байлаа. сын зуслан /Малта Румын, Герман, Англи, зэрэг 23 орны ппонерүүдтэй ран амарч, тэдэнтэй уулзаж бие биеэс лаа. олон орны «Полыьшийг гэсэн асуулт тоглолтуудад хэн сайн мэдэх хариултын гийн. тоглолтод хувьсгалын оролцож зориулж монголын ө өөрийн эх о Дараа нь бид харцерийн риа» зусланд Югословын хамт 2 долоо харцерийн зуны зуслангийн лын гүнд орж тэдний. нь оролцож явлаа. Бид амрах хугацаандаа шийн эртний нийслэл Краков вэрийн Төв Натовиц Сосковец рэг хотын түүхийн дурсгалт холбооны р 2 пионер Полыпийн сайхан эх оронд энэ зу- өнгөрүүл- Эхлээд олон ул --Д4 Зөвлөлт Франц, Дани хамт- элэгсэг дотно : их зүйл сурцагаа Бид тэнд байхдаа аялал, га- лын наадам, багт наадам уралдаан оролцож вэ?» Ї Уралдаан, «Улс бүрээс сурцагаая» гэсэн урл: о : ардын 45 жилийн ойн баярт ц дөрлөг зохиож, үзэсгэлэн байгуулж концерт тоглож рноо сурталчилж явлаа. «Центу пионерүү хоног амарч, амьдра ажил бүхэнд Поль үйлд озэ зүйл ч га ч үзээд бармааргүй цэн- “сэлдэх, хүрээдэшгүүдийн хөгжилтэй хотхон, одон орныг судлах газар, алдарт уурхай зар-- гийг үзлээ, Бид Цолшид амарч байк даа Польшийн 1000 жилийн ой. Вьет намын өдрүүдийг Полынийн 4000 харцер, хилийн цаанаас ирсэн 400 шахам хань нөхдийн хамт тУн хөг жилтэй тэмдэглэн өнгөрүүллээ. Мон солын пионерүүд амралтын хуга цаанд олон төрлийн уралдаан тэм цээнд оролцож, хамт . дипломоор шагнагдаж, “Сүхдайлай аймгийн Түмэнцогтын ДУНД сургуу лийн ” Шагдартовуу дуугаар 1 ДҮ сэр байр 1 дүгээр сургуулийн Оч хан зургаар 2 удад 1 дүгээр байр Ундговийн Оюунчимэг бүжгээр, Булганы Байгаль, 21 дүгээр сургуу лийн Баярсайхан нар спортын төр лөөр 2 дугаар байр эзэлж тус бүр дипломоор шагпагдлаа. Бид амралтынхад сүүлчийн 7 хө- ногт Варшав хотод байж эвдэрсэн барилга дайчдын дурсгалын галаар зоопарк зэргийг үзэж Польшийн сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дар гын хүлээн авалтанд оролцож Бпсла мөрнөөр усаа онгоцоор аялал хийж явлаа. Ер нь Польшид үзсэн зүйл Польшийн хичээнгүй” бие “бидний санад хээ |. ? харцеруудын ажилч сэтгэлд хоногшин үлд: 4 3 ж бүх» даасан ажиллагаа, мн хэүбасмйн “УР Сан, 1 р ни цэгрнчын 8-8 жо-- с сайНь. л -аАВЧЬЛЛТ БАРИЛГАЧДЫН Монголын барилгачдын 40 жилийн ойг баяр бахдалтай тэмдэглэсэн өд- рүүд, монголын пионер багачуудын сэтгэл зүрхэнд бас нэгэн тэмдэглэлт баяр боллоо. Хувьсгалын өмнөх ма- най орны барилга байгуулалтын ажил тэр үеийн дарангуйлагч лам ноёдоос, ард түмнийг мунхруулахад зориулагд сан олон арван сүм, суврага, хаад ноёдын зугаа цэнгэлийн орд харш, ха рийн худалдаачдын мөлжлөгийн зэв- сэг болсон пүүс дэлгүүр барихад з0- риуёагдаж .байв. Намын Төв Хороо, Засгийн Газрын шийдвэрээр 19320 оны б дугаар са-- рын 5-ынд барилгын байгууллагын анхны үүсвэр «Барилгын хувь ниїй- лүүлсэн хоршоо» байгуулагдсанаас хойш дөчин жил боллоо. Барилгын байгууллагууд өнгөрсөн хугацаанд аж үйлдвэр, худалдаа, тээ вэр, холбоо, хөдөө аж ахуй, 4рдын цэрэг, нийгмийг аюулаас хамгаалах яам, үйлдвэр--хоршооллын байгуул- лагуудтай нэг системд байж нам, зас гийн даалгаврыг амжилттай бие-- лүүлж ирсэн түүхтэй юм. Орон даяар сүндэрлэж байгаа барилга байгуулам жийн. дундаас (хааны ордон, |Чой- жин ламын сүм, ЯХанрайсаг, Эрдэгэ зуу, Өндөр гэгээний хийд гэх мэт) ху. руу дарам тоолж болох, түүх ДуУрсга лын цөөн тооны барилгаас бусдыг хувьсгалын жилүүдэд манай барилга- чид барьж босгосон юм. “Сүүлийч 10--15 жилд нийслэл. Улаанбаатар хот Орчин үеийн уран барилгаар бү- 4) ЖИЛИЙН 01 рэн чимэглэгдэв. Үүний хамт Най рамдлын Дархан, Зүүнхараа, Тосо!: цэнгэл, Налай Зуун мод, Баянхо! гор хотууд шинээр сүндэрлэн бос! бүх аймгийн төв өргөтгөгдсөн төдин- Би 7 дугаар ангиа төгсөөд 04- рилгачин болохоор шийдэж барил 1: гын техинк мэргэжлийн сургуулийн г өрлөгчний ангид сурч байна. Ма- 1, пай ангид Увс, Ховд, Баян-өлгий аймгийн халх, казах, дөрвөд, уриан БАЯРТАЙ БАЙНА бөгөөд бид их. барилгын 04 угтаж, 36 айлын өрлөгийг дадлагын сурлагатан байхгүй суныхХаа амралтаар 40 жилийн сууцны ханын ажлаар хийлээ, Дадлага, сур ингэж хослуулспаар нэг жилийл да раа ангиараа 100 хувь сурч олон барилгачин залуучууд барилгын үйлдвэрт шилжин очно Гэж сана- хад онц баяртай байна. Баян-өлгий аймаг дахь барил гын техник мэргэжлийн сур- гуулийн сурагч Д. Даваадулам гүй Шарын гол, Их Хайрхан, Бүрэн хай зэрэг үндэс, ястнаас бүрдсэн цогтын уурхай, Зүүнбаяны нефть бо 40 гаруй хүүхэд суралцдаг. Хичээ ловсруулах төвүүд, нийт сум, сан-- лийн танхим, дотуур байруудыг гийн аж ахуй, МААМС-ын төв суу- Улсаас бүх үйлчилгээгээр Хангаж рингууд байгуулагдаж, тэнд улс ар юм бүхэн цөм бүрэн байна. Бидний дын аж ахуйн | салбар, соёл ахуй, хувьд зөвхөн сурах л үүрэгтэй бай эрүүлийг хамгаалах, ардын гэгээр-- даг, Тийм учраас манай ангид сул лийн. олон арван обьект баригдал: г- ашиглалтад орлоо. Зөвхөн сүүлийн 10 жилд үндэсний инженер, торын тоо бараг 50 дахин, техник мэргэжлийн сургууль дунд боловсролтой залуу тоо 3,5 мянгад хүрлээ. ралтын ажлын дэв. Ш таван жилийн баригдсан барилгын гүйцэтгэл, ур! дах 95 жилд гүйцэтгэсэн давсан байна. төгссө! ажилчдыг Орон даяар социализмын рнал, гахаар матсе техникийн бааз байгуулж дуус зориулагдсан их барилгыг! ажилд МХЗЭ-ийн гишүүд, залуу чууд, пионер багачууд тэргүүн эг нээнд хушуучилж үлэмж их х болж байгааг монголын барилгачды 40 жилийн ойгоор сэтгэл дүүрэн тэ? дэглэж байна. Д. Очнр. (Улсын Барилгын Зө лөлийн ажилтан) Манна лчанныг алины. “анннь/ авннь. "ИИНЬ. 7. “аннна. на. инь. авна. алннА ЧИЛБЬ/ “эоШюА2 ЛЕННА СЕЛШВЬО | хонпАС ИИЖА2/ЧВЛНЭ. ОтаСААЦ/ЧВЫНЫ//ИЧА. Хайрт пионер багачууд аа! Та нарын эрдэм мэдлэгт сурал- чан байгаа саруул сайхан сургууль гтайхим, амьдран суудаг олон дан- хар барилга байшин чухам яажс ба ригддаг тухай товчхон өгүүлье. Ямарваа шинэ Хот тосгоныг барьж эхлэхийн өмнө төлөвлөн зурж дараа. нь тэр зураг төслийн- хөө дагуу барилга байгууламжуу- Доа барьж эхэлдэг юм. Ингэж ирээ дүйн тохилог сайхан Хот тосгодыг цаасан дээр төлөвлөх дуртай уран барилгач (архитектор) энд гол үү- рэг гүйцэтгэхийн. зэрэгцээ тэр ХО- тын цахилгаан, дулаан, усан хан- гамжажс, тээвэр холбоо, цэцэрлэгжүү- Улаахаллана. . ган саллхлиннн. Сажсвх, Станна.лалалыл ЭИжЖМ. улама инь авна. нь авна тана авг чинэ. гашаг лавалацл л чалсүтлан дэлт зэргийг нарийн төлөвлөж тоо цоолон зурдаг төрөд бүрийн инже нерүүд оролцдог, Ингэж төлөвлө- бариг- уран төлөвлөн, хотын ерөнхий гөөс бүтээсний дараа тэнд дах барилга бүрийн зургийг барилтач (архитектор) хийц бүтээцийг нь тооцооны инже- нєр (конструктор) бодож, бусад олон мэргэжлийн инженер оролцон хийсний дараа тэр зургийн дагуу барилга байгуулагч инженерүүдээр удирдуулсан барилгачид барил- гаа сүндэрлүүлэн босгодог юм. Тэ гэхээр ямарч барилга эхлээд цаа- сан дээр төлөвлөгдөн зурагдсаны дараа газар дээр баригдаж эхэлд- архитек техникч, мастеруудын тоо 18 дахин нэмэгдэж, Барилга угс- хэмжээ асар их нэмэг төлөвлөгөөгөөр хэмжээнээс үчин лоод барилгын төрөл бүрийн мэргэ | 1 1 ! 2 Ояниалчанны./чахиА Єввив.СОНОЯВС СаржНЫ/ЧИЛАСЧИНАС ОВНАГЧЛНЫ/ ЭЭНН/ БАРИЛГЫГ ЯАЖ БАРЬДАГ ВЭ? гийг та нар мэдлээ. Барилгыг үзэмж чанартай, бат бэх, хурдан барина гэдэг бол барилгын ажлын асар их туршлагыг судлан дүгнэж, шинжлэх ухаан техникийн ололт амжилтуудаар баяжуулсан үндсэн дээр маш олон төрлийн мэргэйс-- лийн нөнсенер барилгачдын хүч хө- дөлмөрөөр бүтдэг хэрэг юм. ПИионер басачууд та нар том 09- жия эзэмшихийн тул хичээл сурла гадаа онц сайн суралцахыг зураг зохиогч, инженер, техникчдийн нэ рийн өмнөөс ерөөж байна. улаа, Ци. нв, танаа, гүашиа, ни Чгаь 6днвА Барилгын зургийн улсын инсти тутийн инженер О: Болд э СТнрха, “ЧИНЬ”, “ЛННА. гэсланнь 7 “СЛБНА. ЗВЛЛА Л “чиинА” “ЕНБ /"ВШНЫЛ ла Л алБА ЧЭ. 7 ЛЛАЛНА.ЛШ-НАЛ ЛБТЕД- СЄНЖАСШЗАЫС/ЭХБЭ СЖЛВЖЭХ нВШАГ тНУХАССШЖЖЭС. Барилгачин айл, өнөр гэр бүл. Гэрэл зургийг С. Бодоош гш-шшшшшш-тг-эшшшшшшшшшшшшшшшшшшшсвшш2ооЛЛЛ УРАН ГАРТАН Манай хот хөдөөд гоёмсог орд харш сүндэрдэн боссоор байна. Үүнийг чинь уран гартай барилгачин ах эгч нар бая- ридаг шүү дээ, Хүүхэд багачууд та на- рын зарим нь зуныхаа амралтаар бай- шин барихад нь туслалцсан ч банж бо- лох юм. Барилгачдын гараар бүхэл бү- тэн хот суурин барьж байгуулагдаж та бидний хичээлдэх орд, амьдран суук орон сууц, соёлд үйдчилгээний олон ар- ван үзэмжтэй байшин нүдний хараа бу- лааж байна. Энэ ч учраас жилд бүрийн 9 дүгээр сарын эхний 7 хоногийн амрал тын өдрийг барилгачдын баяр наадал тэмдэглэдэг заншилтай боллоо. Энэ жил барилгачид маань 40 жя- лийнхээ ойг тэмдэглэж, дам ч баар хөөртэй байлаа. Барилгын ба айгууллагын 40 жилийн ойн баярын хурал драмын театрт болж дараа нь том концерт тог- лов. Барилгад он удаан жил идэвх зүт- гэлтэй ажилласан олон зуун хүн төрийн дээд шагнал хүртлээ. ҮҮүний дотроос Улаанбаатар хотын төвийн сам барил гын ажилчин Балжинням гуай «гавьяат барилгачин» цолоор шагнууллаа. Өнгөр- сөн иям гаригт болсон баяр наадам дээр гоёлын хувцсаа өмсөж баясал хөө- рөөр чээж дүүрэн алхалж яваа барил- гачдын энгэрт одон Медаль гялалзаж явах нь юутай бахтай вэ? Энэ нь нам улсаас барилгачдын үнэнч хөдөлмөрийг сайшаан хөхүүлж үздэгийн нэгэн батал- гаа мөн. Бага цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон баяр наадмаар 128 хүчит бөх барилдаж дар- хан аврага Ж. Мөнхбат түрүүлж, гарам- гай хүчит улсын заан Ө. Эрдэнэ-Очир үзүүрлэв. Бас эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн 100, 1500 метрийн гүйлт, хөд. бөмбөг, гар бөмбөг, одон бөмбөг, урт, өндрийн харайлт, зээрэнцэг, бөөрөнцөг, дугуйн хасагдах уралдаан зэрэг олон тэмцээн боллоо. гачдын маань барьж өгсөн хүүхдийн царнад шөн өдөр олон зуун багачууд цэнгэлтэй төв- Зэмгэөлэн Фсөвгэл хантааа зугаацлаа. Манай сурв лтэээн Урьд эрт цагт Кель-оглан гэдэг хүү ээжийнхээ хамт амгш.дран суудаг байжээ. Кель- оглан өглөө нар мандахаас үдшийн бүрий болтол борив бохисхийлгүй ажилд зүтгэх авч олсон хөлс нь гэдсээ тЭ- жээж хүрэлцэхгүй тул ялуу зүдүү амьдарна. Хэрэв айл хөршийнхэн нь тэдэнд хоол хүнсээр эс тусалдагсан бол үхэж мэлэх байлаа. Гэтэл нэгэн удаа айлын хүн Кель- огланд сүх, аргамж хоёр өгөөд түүнд хандаж, --Кель-оглан хүү минь чи ууланд гарч мод бэлтгэ! Түү- гээрээ мөнгө олж ээжийгээ ӨӨ рийгвөө хооллож хувцасал! Яаж мэдэх вэ аз байвал Яяз- гууртан дээдсийн үзэсгэлэнт өхинтой гэрлэж мэдэх юм шүү! гэж нэмж хэллээ Сайн санаатанд Кель-оглан баяр талархлаа илэрхийлэн хэлзэл, тостой хүүдийд бин боориог хийн хүнсээ төхөөрч сүх аргамж хоёроо мөрөн дээ рээ тавьж аваад ой модтой уулын зүг алхжээ. Кель-оглай тайгын тагт гарч, гишүү мод түүн орогнон суух оноохой босгож аваал, түлээ мод тас цохин хоёр гурван өдөр бол- лаө. Бэлтгэсэн модоо цагаан тал уруу татаж хайрцаглан гүүнлэв. Энэ мэт ажилласаар тэр. зургаан сар болжээ. Нэгэн өдөр түүн лээр худал- даачин хүн ирж, бэлтгэсэн моды нь үзээд сэтгэлд нь их л нийцсэн болохоор мөддөө ху- далдахыг хүүгээс гуйлаа. Кель өглан --Хураасан модны хэсэг бү рийг нэгэн алтан зоосоор ав- бая ав! гэхэд тэр хүн дуртай- яа зөвшөөрч Кель-огланд та- 7 ван алтан зоос өгөөд таван :! хэсэг. түлээ авчээ. Кель-оглан 1 одоо ер нь энэ мөнгө өвөрг- лөөд шууд харьдаг хэргээ, ЭэжДлээ очоод -«Ээжээ би таван алтан зоос олж ирлээ. Нэгээр нь та идэх юм, хоёрдохоор нь өөртөө хувцас хунар авч өмсөөд хаа- ны ордонд очоод ахиныг нь гуйгаад ир! Би түүнийг гэр- тийгээ болгон сууна гэж хэлз 1 хээр шийдэв. Энэ хүсэлдээ хөглөгдөн Кель-оглан хүү ”! замд гарчээ. Гэтэл замд нь Ч муураа усанд живүүлж ала- 7 хаар бэлтгэж байгаа нэгэн | хүн дайралджээ.. Кель-оглан зүүнд хандаж -Хүн гуай та хөөрхий энэ муурыг битгий амий нь хороо 7 гөөч! Та - үүнийг сулла! 7 Оронд нь би муурын амийг танд мөнгөөр төлье! гэхэд тэр 7 өршөөлгүй царай гарган Кель- 2! аглан. уруу харж. -Нэг алган зоосоор бол яа 7! хав гэхэд нь хүү нэг. алтан : зөвсөө гарган өгөв. Муур амь | хэлтэрсэндээ. бөөн баяр болж лахгүй байжээ. Муур араасаа дагуулсан. Кель-огланы замд бас нэг өвгөн нохойгоо ала- хаар бэлтгэж байв. Кель-ог- лан түүнд хандаж --Өвгөн ах минь хөөрхий 5 энэ нохойг .битгий алаач! Түү ний амийг би төлье! гэхэд өв Л -Хоёр алтан зоос төлбөл ч болно гэхэд хүү хэлсэн ёсоор (1 зоос төлөв хөврхийлөлт нохой ны амыг аварлаа, Алтан амиа 1 аварсан ачит хүүг нохой бас 5 дагажээ. Тэгээд араасаа муур “нохой хоёр дагуулсан Кель-ог лан алсын замд шуудран гар гтал бас нэгэн хилэнцэт эмгэн /мөгөй алах гэж байгаад дай- ралдлаа.. Сайн сэтгэлт хүү үлд єэн хоёр алган зоосоороо мо- гойн амийг авраад. муур -но- хой, могойгоО араасаа да- гуулсаар цааш хөдөлжээ. “--Сайхан сэтгэлт хүний ! намайг үхлээс авар-”" 2 Ч нд ЭМН “чинь ачаар марта- | хариулан үхтлээ үл 8 хаар тус хүргэж чадна. Үнэн дээ би могой ч биш хааны хүү билзэ, Чи манайд оч! Чамд хүссэн болгоны чинь өг- нө гэхэд Кель-оглан гайхан түүний үгийг толгой дохин зөвшөөрлөө, Могой дахин хүн шиг дуу хоолойгоор ийн өгүүлэрүүн, --Ми манай эцэгтэй уул- заад юу гуйх вэ? гэвэл хам- гийн түрүүнд «таны хэлэн ДОО роо хийсэн шидэт тамгыг л авахыг хүсч байна» гэж хэлээ рэй. Мэдэв үү? гэхэд Кель- оглан хүү, --За мэдлээ гэлээ. Тэгээд тэд цааш явсаар байв. Тэгс- нээ могой дахин хүний хэлээр ийн өгүүлэрүүн: --Манайх эйдээс их холдоо! Хэрэв энэ мэтээр явган алх- вал магад 10 жил яваад ч хүрэхгүй. Тэгэхээр түргэлэе! Чи нуруун дээр мниь мөрд! гэж хэлэнгүүт элдэвт могой маань хоромхон зуур хүлэг сайхан морь болон хувирлаа. Хүү хүлгийн иуруунд морд тол дэлээ хийсгэн хүлэг морь дээд тэнгэрээр нисч гарлаа. Нүд ирэмхийн хооронд нөгөө хааны ордны зэрэгцээ ирж га зар буув. Хааны ордны хя- жууд ирээд хүлэг морь маань залуухан эр болон хувирлаа. Тэгснээ нөгөө залуу чинь Кель огланы гараас хөтлөн дагуул- саар хаан энэг дээрээ лагуу- лан оржээ. -Хүү чиний хүссэн болго- ныг би чамд өгнө. Чамд чухам юу хэрэгтэй байгаагаа хэлэг- гүн! гэхэд Кель-оглан хааны хэлэн доор байгаа шидэт там гыг аваХыг хүсэж байгаагаа хэлтэл хаан, --Би чамд шуудай шуудай- гаар сувд эрдэнэ, алтан домбо тэргүүтэн үнэт ямар баялагаа боловч өгөхөд бэлхэн байна, Ганцхан чи шидэт тамгы минь л битгий гуйгаач гэн, --Эрхэм хаантан та ачтай бол над үнэхээр тус болохыг чин сэтгэлзэс хүсч байгаа бол тамгаа л өг! Үгүй бол өөр юу ч. өгсний хэрэггүй гэж Кель- өглан өгүүлжээ. Тэгээд хаан арга буюу хэлэн дороо бай- сан їнндэт тамгаа өгөхөөс өөр аргагүй боллоо. Хүү хаа- ны тамгыг гардан авч баяр галархлаа илэрхийлээд гэр- гээ буцав. Бунах замд ороод Кель-оглан нэг хоёр өдөр... бү тав сар явлаа. Аяны урт зам хязгааргүй үргэлжилэнэ, Нв- гэн вдөр хүү нэгэн... булгийн зах дөөр суугаад амарч бай- тал хаан хүүгийн дуу чихэнд нь хадаж, ийн өгүүлэх нь тод сонсогдов. --Кель-оглан чи өдөө дур- тай цагтаа нөгөөх шидэт там- гаа хэлэн дороо хийхээр чинь чиний өмнө тэнгэр баганадсан том нигер гарч ирээд туша4- сан бүхний чинь биелүүлнэ гэх үгийг сонссон хүү үнэндээ тэгэхээс баахан айгаад, эв- гүй юм. шиг санагдаж байлаа. Тэгээд сүүлдээ ядарч өлсв- хийн туйлд хүрээд ерөөсөө яа вал л яаг одоо л нөгөөх там- ганыхаа- ид шидийг үзээд, алдья! шийджээ, Уг там- гаа хэлэн доороо хийгээд «эл дэв амтатан идэх уух юмаар лүүрэн зоогийн ширээ над ла руй хэрэгтэй байна» гэж хэл- тэл бараг хэлж дуусаагүй бай -ёг-28901- шунаг 20 хад нь аврага том биетэй ни- гер, хүүгийн өмнө зоогийн ши рээ бэлтгэсэн нь амтад жимс, айраг, сархад, шөл цай байх- гүй хоол гэж алгаа! хүү тэр сайхан юмнаас ханатал иал- тал идэж ууж аваад --Одлоо намайг гэрт минь хүргэ! гэж тушаав. Хэлж ба раг дуусаагүй шахуу байтал нигер, хүүг өргөөд хаяанд нь буулгажээ. Кель-оглан хайрт эхээ тэврэн авлаа. Олон сар хүүгээ хүлээж зам сахин хоол ундгүй харуулдан суусан хөөрхий ээж нь эцэж ядраад хоосон арьс нөмөрөгсөн хэл- хэз яс шиг болсон байжээ. Кель-оглан: хэлэн дороо там- гаа хийгээд дүүрэн идэж уух юмтай зоогийн ширээ бэлт- гэхийг тушаатал хэлснээр болж хүү зэжийнхээ хамт сайн ханатал цадталаа идэж уу- жээ. Тэгээд хүү нь ээжлээ, --Та над хааны охиныг гэргий болгон гуйж өгөөч! гэж хэлэхэд нь хөөрхий ядуу бүсгүй хүүгээ юу хэлж бай- гааг ойлгож ядаж суутал Кель-оглан цааш үргэлж- лүүлэн --Та хааны өрдонд очоод Өохнны нь гуйгаад сүй тавиад ир! Тэгвэл л. хамаг хэрэг бүтлээ гэж нэмж хэ- лэв. Кель--огланы ээж хааны ордны үүдэн дээр очтол ха4- наасаа хаалгач нь гэгчийн үлгэрээр манаач нь ядуу бүс- гүйг эс оруулав. Гуйлгачин гэж бодсон бололтой: хэдэн зоос алган дээр нь тавьж өгөөд эргээжээ. Ядуу бүсгүй гэртээ эргэж ирлээ. Кель- оглан, --Ээжээ та эргээд яв! Хаа- ны хааягач болон харуул ма- наанд вь хэлээд хаантай заа- вал уулзаад ирээч, би хааны охиныг заавал авах хэрэгтэй байна гэлээ. Хөөрхий өх хүүгийнхээ сэт- гэлийг бодоод хааны ордонд эргэн очтол харуул манааны хан бас л мөнгө зоос өгчээ. Эх тэдэнд хандаж. --Үгүй над ерөөсөө мөнгө зөөс хэрэггүй. Харин би хаан эзэнтэйгээ нүүр учран уулзах мухал хэрэг байна, Үүнийг та иар хааны сонорт хүргэн соёхон хайрлагтун! гэв| Хаан ядуу эмэгтэй өөр- гй нь уулзах гэж байгааг “сөнсөөд бүүр гайхан сүүлдээ за яахав уулзья! гэж ший- дээд тэр эмэгтэйг оруулахыг тушаав. 1 Тэгээд хааны өмнө очин- гуут Кель-огланы эх ийн өгуү лэрүүн, --Хаан эзэн минь ээ! Би уа зар дээрганц хүүтэй билээ. Түүндээ би таны охиныг гэр- гий болгон авахар гуйж вр- лээ гэхийг сонсоод хаан ихэд гайхан өнэ эмэгтэй солиорч байгаа биш биз дээ! За яахан гэж бодоод сайхан зан нь х9- дөлж, энэ муу эмэгтэйг нааз лаад ч яахав гэж бодоод --Хамаагүй! Та хүүдээ хэл- дээ, миний ахиныг авах санаа тай бол өөрийнхөө өргөөг ми- ний ордны эсрэг талд 40 хо- ногийн дотор сүндэрлүүлэн босгоод хамаг юм бэлэн болго “вол хүсэл ёсоор чинь хүүхэнээ өгье! Хэрэв энз хугацаанд ми ний хэлснийг биелүүлж өс чад вал толгойгүй гэж мэдээрэй гэж намайг хэлж байна гэж дамжуул! гэв. Ядуу эх хэцүү хүнд энэ үгнээс сүрдэж, ганц хүүгээ өрөвдөн уйлсаар ха» рнад хааны хэлсэн үгийг хүү- дээ дамжуулан хэллээ, Тэгтэл Кель-оглан инээмсэглэж байж ийн өгүүлэрүүн, -Ээж минь битгий уйлдаа энэ чинь над тийм хүнд ажил огт биш байна гэжээ, Тэр явд лаас хойш хоног өнгөрсөөр гу чин тав зургаа хонолоо, Дөч дахь өдрийн орой боллоо, Тэг гэл Кель- шидэт тамгаа хэлэн дороо хийгээд аврага нигертээ --Маргааш өглөөний ман- дах улаан нараар чи хааны сай- ордны өсрэг талд өндөр хан өргөө босго! гэж тушаав. Маргааш өглөө нь үүр нүү- рээр нигер орж ирээд --Тушаал ёсоор өргөө харш бэлэн боллоо, өөр хийлгэх юу байна? гэхэд Кель-оглан, --Алтан мөнгөн хэрэглэл, алаг торгон хивс тэргүүтнээр өргөө харшийн дотор талд авч тавил хийхийг тушаав. Өг лөө болж, Кель-оглан сэрээд гэгээвчээрээ харсан чинь хаа- ны ордны халз урд».талд ши- нэ сайхан харш сүндэрлэн шил толь болон гялалзах агаад хааны ордноос арав Да- хин өндөр, арав дахин том арав дахин илүү гоёмсог сай- хан өргөө харш бэлэн болсон байлаа. Үүнийг хараад хаан бас үнэхээр их гайхжээ, --Одоо над алтан хоргой хээ угалзтай гоёмсог хувцас арав угсааны үзэсгэлэн төгс хүлэг морь тэргүүтнийг бэлт гэ гэж Кель-оглан зарлиг буул гав. Нигер ч удалгүй хүү- гийн хүссэн юмыг бэлэн бол- гов. Тэгээд Кель-оглан хүү хув цас хунараа өмсөөд хүлэг мо рио унаж хааны ордны хаал- ганд тулан очоод --Өргөө харшаа бэлтгэлээ. Хүүхнээ өгнө гэж хэлсэн үгэн дээ та хүрэх биз! гэхэд хаан арга саам хэрэглээд охиноо өгөхгүй байхыг бодож ийн ха рну өчив. --Охинд минь гоёмсог хув- нас бэлтгэж ирээд охины минь аваад яв! гэжээ. Хором хон зуурын хугацаанд хааны хэлсэн зүйлийг бэлэн болгоод Кель-оглан эргээд очтол хаан, --Манай өрдон танай өргөв хоёрын хооронд үзэсгэлэнт гүүр тавь! Тэгвэл охин минь тэр гүүрээр чинь яваад чам дээр очиг! гэв. Удаж төдө- хийн зовлонгүй уран гоёмсог гүүр бэлэн боллоо. Одоо яая гэх вэ? арга буюу охиноо Хариуцлагатай эрхлэгч явуулжээ. Дараа нь орлныхон |! хурим найранд оролцох гэтэл тэр гүүр өөр хэнийг ч явуу- | лахгүй хаачихжээ. Хэд хэдэн сар өнгөрчээ. Хааны гүнж эмэгтэй хүний ёсоор саваа- гүйтэн Кель-огланы хүч чад- лын энэ нууцыг мэдэх гэж хү. сэл нь оргилов. Тэгээд нэг! улаа нөхөртөө хандаж, ! --Чи хэрэв над үнэхээр л. хайртай юм бол миний мэдэх хийг хүсч байгаа ид шидтэй нууцаа хэлж өг! гэжээ, Кель- оглан ч үнэндээ гүнжид туй- лын хайртай байсан болохоор арга буюу нууцаа хэлээд өг- чихөжээ. Тэгээд нэг удаа гүнж ши- дэт тамгаа бариад өрөөндөө орох гээд гүйж явтал тэр хоё рын үгийг сонсч байсан хаа- ны талын нэг дайсан гүнжээс тамгыг нь булааж авангуут хэлэн дороо хийтэл аврага ни гер гарч юу хэлэхийг хүлээн зогстол дайсан этгээд --Кеёль-огланыг эндээс зай- . луулна. Ингэхийн тулд энэ бүх өргөө харшийг тэртээ хол эзгүй голын дэргэд аваач! үэ-. хийг сонсонгуут нигер тушаа лыг ёсоор болгов. Тэгээд Кель огланыг хаанд аваачаад хөл гары нь төмөр гинжээр цоож лон тэртээ голын цаана шо- ронгийн мухарт хаяв. Тэгээд Кель-оглан чийгт гянданд тор ны цаана гав гинжинд орж,. арга нь барагдан, гайхшаа тас раад сууж. байтал нөгөө амийг нь авирсан муур нохой хоёр гянданд орж ирж үээг- дэв. Хамаг учрыг мэдсэн и9- хой муур хоёр --Кель-оглан чи бидний амийг аварсаны хариуг бид санаж байна. Чамайг зовлон- гоос ангижруулан зол жаргал- гай уулзуулахыг хүснэ. гэж хэлээд Кель-оглан хүүг сул- лаад түүнийг дагуулан өргөө харшинд нь сэмээрхэн хүргээд иртэл тамга булаасан Нөгөө муу дээрэмчин чинь бат тай- ван нойрсож байна гэнэ, Тв- гээд муур сүүлээрээ унтаж байгаа дайсны хамар уруу хат гатал дайсан гэнэт хүчтэй най таалгаад орхитол хэлэн дороо нууж байсан шидэт тамга үс, рээд явчихжээ. Кель-оглан ша лавхан тамгаа авч цэвэрлэн- гүүт амандаа хийн нөгөө муу. дайсныг дураараа баривчлан аваад, мөнх цасан оргилуу- даараа тэнгэр баганадсан кав. казын сүрлэг уулсыг давуулан түүнийг цөлөх тушаал хүчит нигертээ өгчээ. Тэгээд өргөө харшаа хуучнаараа байрлуу- лан тохижуулаад насан өндөр буурал зэжээ олж авчраад гүнжээ авч нохой муур хоё- хроо тэжээн хэдүүлээ өн” удаан жилийн турш жаргал- тай сайхан аж төрөн амьдарч айл болон суухдаа имгүүлєэн- гүй сайхан сэтгэлт Кель-оглан хүү бусдад тустай өлөн зүй- лийг шидэт тамганыхаа хү- чээр бүтээжээ. Гэргий гүнж нь бас идий нь үзэж, мадахаар- гүй элдвийн юманд | сониуч-, лан єэдэхээ больжээ. 5 Орос хэлнээс товчлон өр- чуулсан Д. Нямсүрэн, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбиназад хэвлэв,------------0-Оїйдөис-141407- л 5 чинтал/ л й Б.иэни х ннийлиний /арина “тина.”. там ЛЕННА, ЯВНА.” “алниА.”. ЧИНий, СИННА ". “ивна, ЛаннА АВНА.” “авнна” ТЯРНА. “ИЛЭХ. ” Санна ”. “ЛНА, “ЯЛА “атина.” /ТВиА “иРа 5 аниа” “ВИНА ЕИНА 7 “онннА Л ЯННА ГЯННА “ААН.” “ЯЛНА. “ЯВНА.” ЧаннАГ Л ӨВМА ЧИВА. өчннд на “ИнА. “унна. чинь сав осэф 2Тасбүвд-8ол, -жаргалын. үед. | төрж, ихийг б й Ч ёс Ю.-- 7 2: Р сийн үед бох хоршиж байна Нэх | да далд “Цэдэнбал,- тиөнерүүдэд-- -сургасан- үгнээс. засаг, эцэг. ь Та нарыг өнөө | ГНЙГ даалгаж, їтгэн найдан: яваа гэдгийг мартаж болохгүй юм... жЖ Юуны төлөө эрдэм сурах бн Танхай анийлиййниий 1 лээ? ХөдблНо ЄЭ бутазуййн тулд, 2Лєн й “эх орон--их 805 : эх орноо хөгжүүлж, ард. түмэндээ , лөлт Холбоог “Улсын ард. түмэн : хэрэгтэй үйлс бүтээхийн төлөө сур” тэй. манай ард түмний “тогтоосой ї даг. юм. үнэнч найрамдал бол манай аугаа ж Хайрт ипнонер сурагчид аа! нх ололт мөн тул энэ ололтыг зор Хичээл, хөдөлмөр, бүх амьдрал, хэмлэп хайрлаж, зүйл бүрээр үйл ажиллагаандаа аймшиггүй чин /бэхжүүлэгтүн! зоригт Сүхбаатар болон бусад Г й хувьсгалч нараас үлгэр жишээ үх айл 17:81:84 зэл дөр энхрийлж бойжуулахдаа ирээ дүйд коммунизм байгуулах их хэр 33 “Овон.БУХНИЙ ПРОЛЕТЯРИ: НАР /НЭ ХЭРГИЙН ТЭЛӨӨ БЭЛУЭН БАЙГ ТУН! 14 ҮЙЛ: амьдарч, тэмцэж, ялж сурцгааг мэдлэг мөн, Уйгагүй хичээн орол Бөс тун! дож байж. эрдэм ажлыг хослон юм Э-ийнТ (01) БААТАРЫН Жж Хайрт иийонерүүд ээ! Та СУРцгаа. Эмжит ОХЫ (191:(4:251511 БАЙГУУЛААТЫН ТӨВ ЗӨВхӨЛийн СОНИН 23 дахь жилдээ Ё: 33 (943): Монгол! Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хо- ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Сайл нарын Зөвлөлийн дарга, БНМАУ-ын нам, төрийн гарамгай удирдагч, олон улсын коммунист хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн н9ө- хөр Юмжаагийн Цэдэнбалын тавин имасны ой энэ оны 9 дүгээр сарын 17-нд болж байна. Нөхөр Цэдэнбал 1916 онд. БНМАУ-ын 1966 оны 9 дүгээр сарын 17 9 Бямба (ТАВИН НАСНЫХ Үнэ 10 мө НӨХӨР ЮМЖААГИЙН ЦЭДЭНБАЛ нь авч, юм бүхэнд Лениний гэрээ сийг мөрдөн дагаж, Леминч ёсоор нар жинхэнэ интернационалч, ком мунизмын үйлсийн төлөө, бүх улс түмний ах дүүгийн найрамдлын төлөө гуйвалтгүй тэмцэгчид болон хүмүүжигтүн! замд гарахдаа шуурганд ажрахгүй дүүлэн дэвэх бат жигүүртэй байх хэрэгтэй. Тэр жигүүр бол эрдэм | Жж Дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш Ленин, манай нам, хувьсгалт төрийг үндэслэн байгуулагч, чин зоригт Сүхбаатарын гэгээн дүр та нарыг үргэлж зоригуулж байг. Г Хэсийлиййшийнний авна “чинань/аянна, увшааЧиИнА вл, Таний ЛЯВИнАы/ нил, “шнь “анины чанана “мны ОоЙД ЗОРИУЛАВ. хөдөлмөрчдийн коммунист хү? тодруу» амьдрал, мүүжлийн тулгарсан асууллуулыг лан зассан юм. Нөхөр Цэдэнбал маркснзм-ленинизмийн агуу их сургаалд цаглашгүй үнэнч байж марксизм-ленинизмд харш үзлүүдтэй эв» лэршгүй тэмцэн пролетарийн интериациоч нализмын зарчмыг чин шудрагаар барим» талж МАХН-ын эгнээг үзэл суртлын тае лаар цэвэр ариун байлгахын төлөө цуцалт Увс аймгийн Давст суманд ядуу малчны гэр бүлд төржээ. Түүний СНВЕНН сур- гүй тэмцэж ирсэн нь намын хүч чадал, гууль төгссөний дараа боловсролоо Ч нэгдлийг "бэхжүүлэх, БНМАУ-ын хөдөл- ш 4 “ Г ам гэ, Ё /лса мөрчдийн дотор намын нэр хүндийг ул лжлүүлэхээр Зөвлөлт “Холбоот Улсад улам дээшлүүлэхэд хэзээд тус дөхөм болж явж ажилчны факультет, Санхүү-эдийн зас- гийн дээд сургуульд тус тус суралцаж төгсгөжээ. Эх орондоо буцаж ирээд нөхөр Цэлэн- бал Улаанбаатар хотын санхүүгийн техии- кумд багш, хичээлийн эрхлэгчээр ажиллаж байв. Нөхөр Цэдэнбал 1931 онд Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн ги- шүүнд элссэн бөгөөд 1939 оноос Монгол Ардын Хувьсгалт Намын гишүүн болсон юм. Нөхөр Цэдэнбал 1939 онд Улсын ххи бага хурлаар БНМАУ-ын Сангийн Яамны дэд сайдаар, дараа нь мөн яамны сай- даар томилогдож, Монголын худалдаа, аж үйлдвэрийн банкны ерөнхий хорооны дар- гын үүргийг хавсран гүйцэтгэж байв. 1940 онд хуралдсан МАХН-ын Х их хурлаас нөхөр Цэдэнбал МАХН-ын Тев Хорооны гишүүнд, улмаар бүгд хурлаас Намын Төв Хорооны тэргүүлэгч гишүүн бөгөөд ерөнхий нарийн бичгийн ларгаар сонгогджээ. Монголын хувьсгал ардчилсан шагнаа- саа соцналист шатанд шилжиж байсан үед намаас нөхөр Ю. Цэдэнбалыг энэхүү өндөр тушаалд сонгон дэвшүүлж түүнд асар нх үүрэг хариуцлага, гүн итгэа хүлээлгэжээ. Нөхөр Цэдэнбал 1954 оны 4 дүгээр сар хүртэл МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн ларгаар ажиллахдаа, МАХН-ыг үзэл суртая- зохион байгуулал- тын талаар бэхжүүлэх, БНМАУ-ыг социа- анзмын замаар хөгжүүлэхэд чиглэгдсэн Үр бүтээлтэй, олон талтай үйл ажиллагааг өрнүүлсэн юм. Дэлхийн хоёрдугаар дайны хүнд Жилүү- дэд фашист түрэмгийлэгчдийг ялахад дө- хөм үзүүлэхийн тулд Зөвлөлтийн армид туслах Монголын ард түмний хөдөлгөө- нийг зохион байгуулах талаар нөхөр цэ- ф лэнбал нам, төрийн бусад удирдагчдын байсан юм. Нөхөр Ю. Цэдэнбал МАХН-ын Төв Хо роо, БНМАУ-ын засгийн газрын удирдлаа гад олон жилийн турш байхдаа зохион байгуулагч гайхамшигтай авьяас чадал, барагдашгүй их эрчим хүч, тэсвэр хатуу» жил, коммунист зарчимч чанарыг ямагт үзүүлэн, ажилд хэзээд Өндөр шаардлага тавьж байдаг юм. Маш их хөдөлмөрч хи чээнгүй, даруу зантай, олон түмэнтэй нягт ., холбоотой, боловсон хүчнийг халамжлан үздэг нь түүний бүхий л үйл ажиллагааны онцлог чанар мөн, Нөхөр Ю,. Цэдэнбал монгол, зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн мөнх найрамдлыг хөгжүүлэн бэхжүүлэх, БНМАУ ба соцлал лист бусад орны найрамдал, хамтын ажил лагааг бүх талаар бэхжүүлэхийн | төлөө, социалист орнуудын хамтын нөхөрлөлийн . болон олон улсын коммунист хөдөлгөөний нэгдэл, нягтралыг марксизм-ленинизмийн зарчим дээр бататгахын төлөө тууштай ин тернационалч ёсоор ямагт гуйвалтгүй тэм» цэж ирэв. 1 Нөхөр Ю. Цэдэнбал 1957, 1960 онуудад Москвад хуралдсан коммунист ажилчны намуудын төлөөлөгчдийн зөвлөлгөөнд орол, цож, ЗХУКН-ын ХХ-ХХШ их хурлууд болон ах дүү нилээд намын их хурлуудад МАХН-ын төлөөлөгчдийг тэргүүлэн оромж сон юм. Нөхөр Ю,. Цэдэнбал гэргүүтэй БНМАУ- ын нам, засгийн төлөөлөгчид Зөвлөлт Хол, боот Улс, социалист бусад оронд албая ёсны айлчлалт хийсэн нь Социалист Хам- тын нөхөрлөлийн орнуудтай манай орны тогтоосон. найрамдал, хамтын ажиллагаа, ах дүү намуудын интернацноналч холбоо хэлхээг бэхжүүлэх үйл хэрэгт чухал хувь нэмэр оруулав, Нөхөр Юмжаагийн Цэдэнбал бол импее рналнзм ба колониализмыг эсэргүүцэн, энх тайвны төлөө идэвхтэй тэмцэгч юм. Нөхөр Ю. Цэдэнбал манай нам, төрийн энх тайз армай. гаргахын зэрэг- ханна манэлыг АрДаН Ариана Ерөн- ванч гадаад бодлогыг, хэрэгжүүлэн АЛДаР х Р лахын тул их чармайлт гаргадаг гөөд хий Командлагчийн орлогч, Улс Төрийл энэ бодлогын үрээр БНМАУ-ын нэр хүнд Газрын даргын хувьд тус орны батлан хам гаалах хүч чадлыг зузаатгах, армийн байл- дааны болон улс төрийн бэлтгэлийг дээШ- лүүлэх, японы милантаризмыг бут цохи- ход армийн идэвхтэй оролцолгоог ханга- хын тул үлэмж зүтгэл гаргасан юм. Дайны дараах жилүүдэд бүтээн байгуу- яах энх тайван хөдөлмөрийн үе эхэлж, БНМАУ-д социализмын үндэс суурийг тавьж хөгжүүлэх нарийн төвөгтэй зорил- туул нам, ард түмний өмнө тавигдахад нөхөр Ю. Цэдэнбал бүх бүтээлч хүч, эр- чим чадлаа тус орны эдийн засгийн бай- гуулалтыг удирдах нам, төрийн удирдла- гыг хүчтэй болгох, улс ардын аж ахуй, соёлыг хэтийн төлөвтэй хөгжүүлэх, ардын төрийг улам бэхжүүлж, социалист ардчнл дыг хөгжүүлэх, намын үзэл суртал-улс төр, зохион байгуулалтын ажлыг бүх талаар дээшлүүлэхэд чиглүүлэв, Нөхөр Ю. Цэдэнбал энэ үед ерөнхий 1934 онд, Баяцхонгор билээ. аймгайн Айхцы «Цагаан алтны» хамт. сайдын орлогч, Улсын Төлөвлөгөөний КО- миссын даргын үүрэгт ажлыг хавсран хийж байсан бөгөөд 1952 оны 5 дугаар сард Сайд нарын Зөвлөлийн даргаар Т9- милогдов. 1958 оны 1! дүгээр сард МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурал түү- нийг Намын Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн даргаар дахин сонгов. Сүүлийн хорь гаруй. жилд МАХН-ын улс төрийн бодлогын зөв шугамын ачаар, хөдөлмөрчлийн эрэлхэг, баатарлаг тэмц- лийн үрзэр манай орны улс ардын аж ахуй, нийгмийн бүх амьдраяд агуу их СО цналист өөрчлөлт гарав, пионер сурасадаас ! Б пуваапыхиныг МАХИ-ын ларта, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга ЇЮ. Цэдэнбал ЗУРАГ ДЭЭР: Ю, Цэдэнбал Баянхопгор аймгийн «Цагаан а «Цагаан алтцы». цувааг санаачлац явуулсан Төн Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн үлээн алсац юм тв їтим» цувааны хэсгийн ахлагчийн Нөхөр Ю. Цэдэнбал нам, засгийн улс төрийн бодлого шугам, тодорхой төлөвл9- гөө, арга хэмжээнүүдийг боловсруулахах, эрчим чадлаа гарган хамгийн идэвхтэй оролцсон билээ. “Намын их хурал, Намын Төв Хорооны бүгд хурлуудад нөхөр Цэдэнбалын илтїэ- сэн илтгэл болон түүний хэлсэн үг, зохио- луудад тус орныг социалист ёсоор үйлд- вэржүүлэх, хөдөө аж ахуйг хоршоолох, улс ардын аж ахуйн бүх салбарыг хөг- жүүлэх үндсэн зорилт, ирактик арга 34- мыг тодорхойлж, БНМАУ-ын хөгжлийн капиталист бус замын туршлагыг нэгтгэн дүгнэж, нам, төрийн байгуулалт, соёлын өслөө. Нөхөр Ю. Цэдэнбал нам, ард түмний» хээ үйл хэрэг, социализмын үйл хэрэгт чин шудрага зүтгэснээрээ манай орны хөдөл- мөрчдийн гүн хүндэтгэл, халуун таларх- лыг хүлээсэн юм. 19840 оноос эхлэн төрийн дээд байгууллага-БНМАУ-ын Бага хурлын гишүүн, Ардын Их Хурлын депутатаар тасралтгүй сонгогдож байлаа, Нам, ард түмнийхээ өмнө гарамгай гавь- яа байгуулсан учир нөхөр Цэдэнбал Бүгл Найрамдах Монгол Ард Улсын Хөлөлмө- рийн баатар цол хүртэж тус улсын олол, медалиар удаа дараа шагнагдсан билээ. Монголын ард түмэн нөхөр Цэдэнбїлыг нтгэлт хүү, ардын хувьсгалт нам, төрийн шалгарсан зүтгэлтэн гэж үзэж, тавин насны нь ойн өдөр түүнд эрүүл энх, урт удаан наслаж, БНМАУ-ын хөдөлмөрчдийн сайн сайхан амьдрал, аз Жаргалын төлө бүтээлч үйлстээ нх амжилт олохыг халуун сэтгэлийнхээ угаас ерөөж байна. иь: амилан “аналавилны: | 3 ! ХН ИТИ Энэ жилийн намрын тарна ху" раалтын уламжлалт цувааг С- лэлийн 10 жилийн 1,2,5,14,28 дугаар дунд сургуулийнхан ман- лайлав. Энэ таван сур ЦБаГ бх 700 гаруй пнонер сурагч рга- лантийн сангийн аж ахуйн Ногоо- ны бригад дээр 7-10 хоногажил лахдаа 90 шахам га талбайн ургац хурааж, 600 гаруй тонн төмс ав- лаа. Энэ ажилд Тамжид багштай 14 дүгээр сургуулийнхан 80 га талбайн ургац хурааж, 140 шахам тонн төмс авч тэргүүн байр эзэл- лээ. Батхүү багштай 5 дугаар сур гууль, Төмөрбат багштай 2 дугаар сургуулийнхан 19-20 га. талбайн ургай хурааж, 107-170 тонн төмс авч, 100 гаруй тонн .төмс эчиж идэвхтэй ажиллав. Төмс ху- Мөн сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Чимэдцэрэн өдөрт 600 хавтгай метр талбайн төмс хүрздэж, төлөвлөгөө гөө 105-124 хувиар биелүүлж байна. Гэрэл зургийг багш Пї, Жанчив авлаа. : Ё зомгит ит өт-итг-ий ав--аг-сэт-итт-ихс-иж авт-эвт-- ПИОНЕРҮҮД, о тань. инь ӨМНЖА . хьбд инь орлль үильсүээ. СЄЛЛь -чолд үгээ Ошна/ “ТАРИА Онд ажилд 5 дугаар сургуу, ээх, Баасанхүү, 8 (8Ц- Цэн хүү, 14 дүгээр сургуулийн Чимэд- цэрэн, Цэцэгээ, 2 дугаар сургуу- лийн Гангаа, Норовсамбуу, Оюун Дэчиннямбуу нарын олон сурагч пионерүүд идэвхтэй оролцож, өдөрт 500-1200 хавтгай метр тал байн төмс хураан авч төлөвлөгөө 1, Жаргалантийн сангийн аж гаар дунд сургуулийн жилт гаргалаа. “а-иат--в-ат-чан рч, титан чаРнийнн-ийт-ий-в--ий” аР--ийт--йт-ийР-арт-идр НӨР-вт-авт-ир--т-ий” -ар-ирн-ир-ий-иВР ир «єр -иРт-ий-ир ит 8 Зуныхаа амралтыг цэнгэлтэй өнгөрүүлсэн нийслэлийн сангийн аж ахуйд нийслэлийн 1, 14 дүгээр дунд сургуулиудын су рагчид онц идэвхэй ажиллаж, дүгээр сарын 23-нд ажлаа дуусав. Нийслэлийн 10 жилийн 14 дүгээр дунд сургуулийн 130 сурагч, 13 багш 30 га газрын төмс хаягдал БЯЦХАН НОГООЧИН (АНХНЫ НЬ БИЧСЭН СУРВАЛЖЛАГА) Боловсорч гүйцсэн байцаа тэнгэрт эрхлэх мэт гаднах навчаа дэлгэн бөнчжийнө. Наранцэцэг бусдаас өнд- рөө гайхуулах мэт нар өөд тэмүүл- нэ. Ногооны талбайд олон хүүхэд хэ сэг хэсгээр бөөгнөрөн байцаа, ногоо хурааж байв. Охид Хүвгүүдийн бор- хон нүүрэнд хөлс бурзайн уралдах мэт шалавлазана. Бусдаас нэн гавш гай ажиллаж буй Оюунбилэг охин- той уулзав. Довчинсүрэн багш Оюуня- билэгийг зааж: -Манай Оюунбилэг ногоо тарих, "ногооны зэрлэг зулгаах хураахдаа их гавшгай даа. Ноднингийн ногооны аврага болсон юм гээд бяцхан охины солгойг илэв. Оюунбилэг бол Амтга- лангийн сургуулийн 4 дугаар ангийг онц сайн төгссөн бөгөөд одоо 4 дү- гээр ангид сурч байна. ав нь Сан- гийн Аж Ахуйг Удирдах газрын нэр тэй сайн жолооч, ээж нь эмийн санд ажилладаг ажээ. Аав ээжээ дуурайсан ажилсаг охин Оюунбилэг Духныхаа хөлсийг арчих зуураа: но- -Ногооны ажил сайхан, энэ гооны талбайд л явж байвал их ая- тайхан санагддаг. Зэрлэг түүх л ХхЭ- цүү. Өглөө үдэш хоёр бол зэрлэг өвс дийлддэггүй. Харин үдийн халуунд бол зулгаахад амархан. Гэтэл нарны шарах хэцүү гэв. Үнэхээр ч охины хүрэл мэт болсон бяцхан бор гарыг харахад энэ нь ойлгомжтой байлаа. Амгалангийн сангийн аж ахуйн но гооны талбайд ганцхан Оюунбилэг Ч биш Оюунбилэг шиг ажилсаг олон пионер 3 хэсэг болон уралдаантай ажиллажээ. Эд 20 гаруй төрлийн нд гоо хураалцав. Манай пиовер сурагчид эх орныхоо шимт хөрсөн дээрзүйл зүйлийн но- гоо тарьж, ард олноо амтат ногоо-, гоор дайлах мэргэжилтэн болохын төлөө ийнхүү багаасаа ажилладаг заншилтай. Пионер охин Оюунбилэг 1967 онд болох «Залгамжлагч» П чуулганаа ийнхүү сурлага хөдөлмө- рийн амжилтаар угтажээ. Т. Сэрзээнэн. (Сэлэнгэ гэтгийн 10 жилийн сур- гуулийн сурагч) гөө ямагт давуулан биелүүлж бай- лав. ингэж харагдлаа. Одоо нийслэлийн дунд сургуулнудын 2 дугаар цу- вааныхан Борнуурын САА-д очиж ажиллахаар гарцгааж байна. бас их ажил ХИЙНЭ, ахуйн төмс хураах ажилд нийслэлийн Т-г-ангийн пио-нер Нацагдорж (баруун гараас) ахлагч тай хэсгийнхэн ндэвхтэй оролцож, тав хоногт 2000 кг төмс хурааж, сайхан ам хөгжөөн дунд сургуулиудын сурагчид өөрс дийн хөдөлмөр зуслангийн болон сангийн аж ахуйн тариа ногоо хураалтанд туслах ажилд идэвх тэй оролцож байна. 2Каргалантын 9 НОГООНЫ Хүүхдүүдийн тус үнэхээр их нь Тэд | | | 1 1 | 2 ду- Багачууд ургацын талбайд уралдаж байна гүй хурааж бахдам амжилт үзүү лэв. Борнуурын сангийн аж ахуйд нийслэлийн 10 жилийн дунд сур гуулиуд өндөр бүтээлийн өдөр зар лан уралдаантай ажиллаж, нийслэ лийн 10 жилийн 21 дүгээр дувд зусланд 70 тонн барьж 10 га газрын туулж 6 мянган төгрөгийн ажил хийжээ, Тус сургуулийн захирал Даваа ажилсаг ба- гачуудаа магтан: ТАЛБАЙД Нйнинийлэниййлний Бенийлээ 47 АЯЛАЛ, СУРТАЛЧИЛГА, АЖИЛ, СУРЛАГА Налайхын 10 жилийн дунд «ургуулийн пионерүүд «Миний төрсөн нутаг монголын сайхан орон» гэдэг тойрон аяллынхаа 4 дэх аяллаар Төв аймгийн Эрдэнэ, Баян- дөлгэр сум, Архустайн САА зэрэг газраар 400 гаруй км явж, төрөл бүрийн цуглуулга хийн, намын ХУ их хурлын малчдад сурталчилж, урлаг уран сайхнаар үйлчлэв. шийдвэрийг Тэд бас Баянгийн бүрд дэхь хөдөлмөр ногоо багтах агуулах ногоог арчлан ур- --Манай хүүхдүүд өнгөрсөн жил 02,5 ху вийн сурлагын дүн үзүүлсэн юм. Бас хя- чээлийн бус цагаар сургуулиа тохижуулах ажилд оролцож 400 метр куб газар зүлэг- жүүлж, Энэ жилийн зуны амралтаар 70 пионерийн зусланд амарч, ланд 40 хүүхэд ажиллаж эх орноо судлах тойрон аялалд 20 сурагч оролцлоо, Хөдөл. мөр зусланд ажилласан хүүхдүүд 10 ша- хам мянган төгрөгийн ажил гаар ангийн сурагч Вандандорж, Дагзмаа, Эрдэнэжаргал, Зунхүү, олон сурагч Тойрон аяллаар хүүхдүүдийн цуглуулсан зүйлээр байгалийн нээж ажиллуулах, 9 дүгээр сарын дундуур багачуудынхаа тарьж ургуулсан 10 га газ- рын ногоог хурааж авна гэлээ. 120 мод бут тарьж ургуулалцсан, хүүхэд хөдөлмөр зус- хийж, 8 ду- Гүрбазар онц чармайлттай нарын ажиллав. баялгийн үзэсгэлэн С. Цэрэн сургуулийн сурагчид өдрийн нор моо 0,89 сот газраар давуулан 18 байгууллага дотроос шалгаран түрүүлсэн байна. | Ингэж нийслэ лийн 10 жилийн дунд сургуулиу дын сурагчид ургацын талбайл уралдан түрүүлж байна, Сүхбаатар аймгийн Баруун-ур- тын 10 жилийн дунд сургуэнэас 42 хиргаа сүүлийн хоёр жил дараалан Асгат сумын «Соёмбо» нэгдлийн сүү ний тасгийг түшиглэн сурагчдын хө- дөлмөр амралтын зуслан байгуулан ажиллуулсан нь хүүхдэд хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн боловсруулах дадлага олгож, тэдний амралтын ца- гийг зөв боловсон өнгөрөөх аятай сайхан зүйл боллоо. 1965-1966 оны хичээлийн жи- лийн зуны амралтаар тэнд 90 су- рагч, 6 багшийн удирдлагаар 3 ээлж болон ажиллав. Хөдөлмөр амралтын зуслангийн хүүхдүүд гүү барьж, ай- гэт сүүг сүүний тассгтаа тутаажээ. | Хөдөлмөр амралтын зуслангийнхан, үнээ, гүү саах, тугал хариулах, мал Услах, унага татах, айраг нисгэх 39- рэг ажлыг чадамгай сайн хийж сурс- наас гадна малын элдэв өвчнийг ана гаах анхны мэдэгдэхүүнтэй болов. Бас хөдөлмөрчдийн дунд МАХН- ын ХУ их хурлын материал суртал- чилж, уулзалт үдэшлэг олон удаа хийжээ. 8 хус аймгийн Эрдэнэцагаан сумын 8 жилийн Дунд сургуулийн хӨДӨлЛ- мөр амралтын зуслан Хөндлөн Хайлс тайд ажиллаж, хүүхдүүд тараг 6Ү рэх, хурууд, ээзгий хийх, сүү Х09” рүүлэх, мал хариулах, билчээр тох!" руулах зэрэг ажилд бүрэн дадлгагаж” сан байна. Ч, Нямсүрэн» Рон кевгжеен Манже рок «Найратдах Найз бэхжсэн Манжерок Ийм нэгэн дуу Монгол-Орөс хэл дээр энэ оны 8 дугаар сарын БЕЛЛ-НН: сүүлийн арав хөног турш Зөвлөл- тийн Алтайн хязгаарын |Манже рок хотхон, Горно-Алтайск, Байск, Барнаул хот, зам зуурын олон тосгон суурины гудамж чө лөө, Натунь гол, Обь мөрний манд лаар жигүүр урган дүүлж бай- лаа. Энэ дууг Зөвлөлт-Монголын залуучуудын анхдугаар Ффести- вальд оролцсон Орос, Эстов, Бу- риад, Тува, Халх, Казак, Дүрвэд, Захчин зэрэг олон үндэс ястан за луус ая нийлүүлэн өртөж бай- лаа. 2 8 дугаар сарын 18-нд Манже- рок хотхонд нээгдэж, мөн сарын 28-нд Барнаул хотноо хаасан Зөвлөлт- Монголын залуучуудын анхдугаар фестивальд зөвлөлтийн талаас 150, монголын талаас 130 хүн оролцсон бөгөөд тэдний дучд үйлдвэр, барилга, хөдөө алс ахуйн сайчууд, биеийн тамирчид, урлаг утга. зохнолын ажилтан нар, сэт- гүүлчид зэрэг янз бүрийн мэргэж лайн хүн байлаа. Цасан цагаан тэргүүнээрээ тэн гэр баганадаж, цалгилах сайхан гол мөрөн, нуур усаараа нар, сар тольдож, гүн ногоон ой мо- доороо хүн амьтны дур татсан Алтайн хязгаарын байгалийн үзэмж төгс байдал, манай хоёр орны залуучуудын фестивальд чи мэг сэлт нэмж билээ. Найрам- Одалт хоёр улсын төрийн далбаа, энх тайвны цэнхэр далбаа, өнгө бүрийн дарцаг намирсан Манже- рокийн төв талбайд фестивалийн нээлт болж, бүтэн арван өдөр турш ах дүү хоёр орны залуусын найрамдлыг улам гүн агуулга, өргөн хүрээтэй болгож өглөө. Энэ фестивалийн өдрүүдэд хоёр орны залуучуудын төлөөлөгчдийн хооронд эх орондоо соцнализм, коммунизм байгуулж байгаа туршлагаасаа харилцан суралцах "семинар. мэргэжлийн төрөлжсөн уулзалт, биеийн тамирын янз бү- “рийн тэмцээн, уран сайхны тог- лолтууд болсон нь сайхан үр дүЗ тэй боллоо. “Фестивалийн төлөөлөгчид Зөв лөлтийн Алтайн хязгаарын үйлд- вэр, аж ахуй, соёлын газруудаар т------ -| Хонд аймгийн төвийн (10 жи- лийн дунд сургууль төгсөөд ан- гиасаа ганцаараа үйлдвэрт ажил- лах саналаа өгч, МХЗЭ-ийн (ил- гээлт өвөрлөсөн охин бол Мялаан зын Цэцэгсүрэн юм. Тэрээр Най- рамдлын Дархан хотод БНПАУ- ын тусламжаар баригдаж байгаа Цагаан тоосгоны заводад ажилла хаар иржээ. 90 тонн ноос дамнасан хүүхдүүд Б. Дээшин Жаргал хоёр Улаан- гом хотын 10 жилийн Дунд СУР- гуулийн 7 дугаар ангид суралцдаг. Эгч дүү энэ хоёр хүүхэд Улаан- гомын ноосны хүйтэн угаалгын га зар зуныхаа амралтаар гурван жил 60--70 хоног угаагдсан УС- тай ноос дамнажээ. Эд, өдөр дутам 800 кг ноос дамнах нормоо 1600 кг хүргэжээ. ИН зочилж, коммунизм байгуулагч- дын баатарлат хөдөлмөр, бадран- гуй бүтээлтэй пионер багачуудтай газар сайгүй нүүр учирч, тэдний ариун сэтгэл шингэсэн алаг цэц гийг тэвэр дүүрэн барьж, дурсга- сан гал улаан бүчийг энгэр дүү- рэн намчруулж явсан мань хэзээ ч мартагдахгүй юм. багачууд, Зөвлөлтийн хүүхэд асар зочломтгойн дээр авхаалж хийморьтой, хань нөхдөө мэдэх, тэднээс сурах, тэдэнтэй .үргэл- жийн бат харилцаа холбоотой бай хыг чин санаанаас хүсдэг нь бид ний очсон газар бүрд харагдаж байлаа. Фестипалийн төлөөлөгч оиднийигГ хот тосгоноор дайран өнгөрөхөд замын хоёр талаар цэцэг барьсан хүмүүсийн дунд хүүхэд багачууд олноор зогсон «Дружба-Найрам дал» гэж хэлээд, даллан үдэж байлаа. Очсон газар болгонд, ог сон байр болгонд Зөвлөлтийн хүүхдүүд бидний хаяг, гарын үс: гийг өрсөлдөн авч бидний бэлэг- лэсэн тэмдэг, ил захидлын хуу: дас, марк, бичиж өгсөн хаяг, га- рын үсгийг ариун нандин бэлэг, ах дүү монголын ард түмэн, 44- луучууд, өсвөрийн багачуудын үнэ хүндтэй дурсгал гэж үзэж байсныг санахад бахтай сайхан байна. Тэд «Монголын .ямар нэг сургууль, пионерийн бүлэг, салаа хүүхэд багачуудын нэр хаягийг хэлэх буюу эсвэл бичиж өгөөч! Бид тэдэнтэй танилцаж: ажил сур лага амьдрал ахуйтай нь та. нилцья. Харалцан туршлагаа со лнлцьё» гэж биднээс!, ганц биш удаа хүсч байснаас үзэхэд Ч Зөв лөлтийн хүүхдүүд, манай хүүх дүүдэд хичнээн хайртай, хичнээг ойр: дотно байдгийг харуулж бай на. Зөвлөлт -Монголын залуучуу- дын анхдугаар фестиваль зөвхөв хоёр орны залуучуудын найрамд- Цэцэгсүрэн уурын зуух галаа! чийн 6 сарын курсыг 4 дүгээр зэ рэгтэй төгсчээ. Одоо тэр, хэвлэх цехийн дамжуулах суурь машин дээр ажиллаж байна. Цэцэгсүрэн- тэй хамт ажилладаг нөхөд Нь: Цэцэгсүрэн олонтойгоо нөхөрсөг харьцдаг, тө лөв даруу зантай гэж байхад нө- гөө хэсэг нь Манай хамт Сурагчдын «хөдөлмөрийн дээж» Хөвсгөл аймгийн Түнэл сумын бага сургуулийн пнонерийн 27 ду гаар бүлгэм өнгөрсөн зуны амрал таар бүлгэмээс зарласан «Бидний хөдөлмөрийн дээж» цуваа явуулж хичээлийн шинэ жилийн эхэнд дүг вэв. Цувааг дүгнэхэд пионер су- рагчид зурам 1065, жирх 20, тар вага 7 агнаж, ноос (18 кг, эмийн ургамал 27 | ЕЭ 5Ц5а 4 | олон ястан үндэстэн залуучуудын лөөлөгчдийн хэсэг, кг мөөг 25 кг түүж лыг бэхжүүлэх тугийн дор болсо төдийгүй, эрх чөлөө, тусгаар тог нол, аз жаргалын төлөө тэмцэж байгаа бүх дэлхийн дэвшилт за луучуудын тэмцлийг дэмжсэн Ни- тернационалнст гүн агуулгатай болсон балээ Фестивальд оролцогсод, Амери сийн нмпериалистуудын .түрэм- гийлалийн эсрэг баатарлаг тэм- дэж байгаа Вьетнамын ард түмэн, залуучуудын шудрага тэмцлийг дэмжсэн өргөн цуглаан хийж, тог тоол гаргасан юм. «Тус хоёр ор- ны залуучуудын найрамдлын анх дугаар фестинальд оролцож: бай- гаа ЗХУ, БНМАУ-ын ах дүү аРА түмний төлөөлөгч бид ,АНУ-аас гчиижид.” чаннь чинь.” “иннь.” тинна.ЧнэА. соитиа чанначить” Э) Фестивальд оролцсон М. Цэрэнжамцын авсан гэрэл Ажилдаа махруу, байгаас гадна дуу хөгжимд дур- тай үндэсний хөгжим сайхан то! лодог гэж магтана. Сургуульд байхаасаа барилга- чин болох гэсэн охины зам нь ийнхүү шуударч, үйлдвэрийн хамт олондоо магтагдан. гайхагдаж бай на. Тиймээ авьяаслаг охины Хү- сэл нь ийнхүү бнелж байна. Ж. Шагдарсүрэн хяпуур ням явуулж сур- орлого цуваагаа бүтээлтэй гууль бүлгэмдөэ үлэмж орууллаа. Цуваанд пионер Хандаамаа, Ба- таа, Энхтуяа нар онц идэвхтэй оролцож уралдааны болзол хан- гав. Хөвсгөд аймгийн Түнэл сумын сургуулийн шноперийн Ж. Гун-аасүрэн. бага Зөвлөлтийн тө- зураг лийн дуу хоолойтой өөрсдийн ДУУ хоолойг санаа нэгтэй нэгтгэж бай на» гаж уул тогтоолд заажээ. сайхан «рой Барнаул хотын «Ди- амо» аад мянган хүн цугларсан байлаа. н Зөвлөлт-монголын Фестивалийн хаалт, МХЗЭ-ийн 45 жилийн ойг хамтатгай тэмдэглэсэн баяр ны дараа биеийн тамирын тэмцээн- урлагийн хамтарсан тоглолт болж, ёслолын буудлага хийлээ. Од ярайсан сэрүүхэн үдшийн тэнгэр дор, бамбаруудын хурц гэрэлд өнгө өнгийп хувцастай Зөвлөлт- Монголын залуучуудын ая нийл- сэн дуу: хөдөлгөөн найлсэн бү- жиг «Найрамдал-Друясбба» гэдэг энхрий дотно үг фестивалийн үзэл санааплы туг болон мандаж байлаа Дөчин гаван ашлиийн турш ма зай хоёр орны ард түмэн, залуу 8 дугаар сарын 25-ны цэлмэг цэнгэлдэх хүрээлэнд 80- луучуудын энд боллоо, Баярын цуглаа- үеийнхний амьдрал тэмцлийн үн- дэс болж ирсэн энэхүү «Найрам- дал-Дружба» гэдэг үг, үеийн үед мөнх цуурайтаж, В.И.Ленин, Д. Сүхбаатар хоёрын анх атгалцсан бат гар шит лут хүчтэй байх бол- но. Ц.ГАЙТАВ «Пионерийн үнэн» сонины тусгай сурвалжлагч Меанжерок-Улаанбаатар БЭ элидын ХИЧЭЭЛИЙН ШИНЭ БАЙР Баян-өлгий аймгийн. төвийн дунд сургууль хичээлийн гурван. давхар шинэ байрыг саяхан инээ- лээ. Сургуулийн захирал Авис- хан уг байрын нээлт дээр үг ХЭ- лэхдээ, «Манай нам засгаас су: рагч багачуудыг сурч боловсро- байдаг билээ. Үүний нэг нь өнөө дөр бид гурван давхар, 50 гаруй өрөө тасалгаа бүхий шинэ байр хүлзэж аваад байгаа явдал юм» гэлээ. Ийм сайхан байраар хан- гаж байгаад нь нам улсдаа баяр лаж олон хүүхэд үг хэллээ. Б. Дүгэрээ - гоё янзлаж Алтайн пионерийн зусланд Монгол нөхөд биднийг ууланд гарч жаахан амарья гэлээ. Тэр уул Даланзадгадаас харагдана, Энэ нь Монгол Алтайн нуруу бөгөөд бүр го вийн гүнд ирж шувтардаг нь банна. Эртний энэ их нуруу зарим газраа нүцгэн уулнаас, зарим газраа 2000 метр гаруй өндөр эгц цавчим элгэн хад, гүн хавцал амнуудаас тогтжээ, Бид нэг хавцал чМшглон давхих зуу- рпла аяны майхнаа тэртээ тэндээс энд авчирч барьсан Бүгд Найрамдах Ардчилсан Герман Улсын тойрон ая лагчлыг зиллэн өнгөрч билээ. Уулсын хавцалд нэг нийлж, нэг са лах чулуут замаар ГАЗ машин дав- хина. Бяцхан горхийн хоёр талаар хар ханан хад үргэлжлэх бөгөөд хаа яа нэг огцом булан тойроход хөх өн- гинн ямаан яргуйн цахилдаг хивс адил ногоорно. Тэгтэл хаанаас Ч явааг нь бүү мэд мотоциклтэй хүн өмнөөс гарч ирэв. Бас ойр хавь айл байгааг илчлэн гартаа улаан шар цэ цэг атгасан жижигхэн охид биднийг даллаж байгаа харагдана, Өгсөх ту- сам газрын өнгө шаргалдуу болж байлаа. Өвс тачир боловч хурган за- саа цэцэг, ягаавтар ишин дээрээ бур зайн харагдах гишүүнэ, гоёмсог ца- гаан толгойт цагаан түрүү буюу эр- дэнэ цагаан цэцэг жигдрэн ярайх бө гөөд монгол арцны үнэр зүг бүрээс анхилана. Биднин очнх гэж байгаа газар бол нэг дүнхгэр уулын хажуу бэлд байрласан ппонерийн зуслан билээ. Хөх өмд, уа«ан Цамцаан хөвгүүд, хү рэн даашинз дээр цагаан хормогч өмссөн охид биднийг мартагдашгүй элэгсэгээр угтан авч, уулын цэцгийн баглаа барин, монголын төрийн дал- бааны адил улаан-хөх-улаан өнгөт зангиагаа хүндэтгэн зүүж өглөө. Пионеринн энэ зуслан 1957 онд анх байгуулагдахдаа 50 хүүхэд хү лээн авч амруулжээ. Өнөөдөр 180 хүүхэд амарч байна. Тэд, Өмнөговь аймгийн сургуулнудын шилдэг сайн сурагчид бөгөөд зуны гурван сарын- хаа амралтаар хэсэг хэсгээрээ ирж ул сын зардлаар юм уу нэгдлийнхээ зардлаар 21 хоног үнэ төлбөргүй амардаг, эцэг эх нь өдөрт зөвхөн ганц төгрөг төлдөг байна. Хүүхдүүд сайхан байранд тохилог байрласан бөгөөд биеийн тамирын том талбай, тоглоомын танхим, байгалийн тан- хим зэрэгтэй юм. Захирал хүмүүжүү лэгчид, цэвэрлэгч, үйлчлэгч, тогооч нь гэрч сууцгаадаг байна, Бид маш зассан амарч хонолоо. зочдын гэрт Зуслангийн нэг чимэг болсон зүйл бол ялалтын хаалга, амарч суух яв- тан сандал, коммунист хүмүүжлийн урна лоозон болон аль болохоор арч лан ургуулж байгаа туяхан мод бур- гаастай бяцхан цэцэрлэг бөгөөд тэнд хүүхдүүд ноолж гүйцсэн номхон ил- жиг, тэжээвэр туулай зэрэг амьтад соннучхан байртай зугаалж явахаас гадна нутгийн амьтад унагатай гүү, янгир, аргал, хавтгай зэргийн барн- малыг босгожээ. Захирал нь үлгэр жишээ энэ зус- лангийнхаа барилга байгууламжийг бахархан Үзүүлж, пнонерүүдийнхээ цагийн хувнарыг танилцуулж өглөө. Хүүхдүүд 7 цагт босч 21-н цагт унт- на. Шугам жагсаал гимнастик хийж өглөөнийхөө хоолыг идээд шатар даам, шагай, хорол зэрэг төрөл бү- насны 100 гаруй охид хөвгүүд сур- даг бөгөөд тэд цөм нэгдлийн гишүү- дийн үр хүүхдүүд ажээ. Тэдний 30- аад нь дотуур байранд суудаг, бу- сад нь суурь, бригадынхаа төвөөс морнор ирцгээдэг байна. Хүүхдүүд үнэ төлбөргүй сурдаг бөгөөд нэгдэл нь барилга орон сууцаар хангаж багш нарыг улсаас ирүүлдэг байна. Хүүхдүүдийн ихэнхи нь пионер, тэд өөрсдөө хурал цуглаан, элдэв тоглоом явуулах танхимтайгаар 64- рахгүй жижигхэн ханын сонин гар- гадаг хэвлэлийн газартай юм. Хүүх- дүүд бас хөдөө аж ахуйн мэргэ- жил, техник эзэмшихээр залуу малч ны дугуйланд суралцдаг байна, Нэгдлүүд соёлын ордон буюу клуб тэй байх юм, Туяа нэгдлийн номын сангаар орж үзэхэд 232532 боть ном- той. Түүний дотор улс төр, эдийн засгийн чухал чухал номноос гадна сургуулийн сурах бичиг, техник, түүх утга зохиолын ном цөм байна. ---ш-ииин----шШшишшыинхоиишышиыжхшииш ЦЭЦ лт бэлл ийЗлүнллл «ГОВЬ БОЛ ЦӨЛ БИШ» ГЭДЭГ рийн тоглоомоор тоглож наадан, да- раа нь үдийнхээ хоолыг идээд хэсэг амран дахин биеийн тамирын юм уу бусад төрлийн тоглоом явуулна. Орой нь хүүхдүүд төрийнхөө дуул- лыг хөгжимтэй дуулж далбаа буул- гах ёслол үйлдээд оройнхоо хоол ид дэг байна. Энэ нь ертөнцийн пионе- рүүдийн амьдралтай бараг ижил бо ловч монголын өвөрмөц онцлог бол- сон хоёр зүйл байх. юм. Тэр юу вэ? гэвэл хүүхдүүд өдөр бүрийн 11, 17 цагт том том хулаар айраг ууцгаах юм. Бнеийн тамирын талбайдаа саг- сан бөмбөг, гар бөмбөг тоглохоос гад на монгол бөхийн барилдаан зэрэг үндэсний спорт тоглоомыг чадварлаг тоглох юм. Гюго, Стендаль малчны гэрт (:2 заларч байна Соцналист Монгол оронд хөдөө аж ахуйн нэгдэл бол зөвхөн эдийн засаг мал аж ахуйн арга ажиллагааны төв бус гэгээрэл, соёл боловсролын төв юм. Тэнд байгуулагдсан нийгэм соё- үйлчилгээний газруудаар бидэн яваад үзвэл үүнд амархан итгэх болно, Нэгдлийн хүн эмнэлгийн газ- руудад нь их бага эмч нар ажиллаж байх юм. Богинохон үстэй бяцхан хөвгүүд, торгон тууз зангидсан охн- дын хүмүүжиж байгаа цэцэрлэг, яс- лнар нь ороход асрагч хүмүүжүүлэгч зэрэг гурван эмэгтэй ажиллаж байв. 10 жилийн дунд сургуульд нь 8--18 ХАЯГ Улаанбаатар хот, дон, 4 дарга, Сүхбаатар нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, 9 рын өрөө. Утас: Хариуцлагатай ф 26332, ТЭМДЭГЛЭЛЭЭС ТҮҮВЭРЛЭН АВАВ хээжьжвэсэштэл. Тус нэгдлийн 1000 гаруй хүний 400 нь байнгын уншигчид бөгөөд бусад нь байн байн энд ирж: ном уншдаг байна, Бидэнтэй явсан эелдэг зантай орчуулагч залуу урд нь эмч, одоо дипломат ажил хийж яваа Хүн бө- гөөд зав чөлөөндөө Меримейн 3Зо0- хиолоос Монгол хэл дээр орчуулдаг ажээ. Түүний орчуулсан «Кармен хүүхэн» гэдэг ном нэгдлийн санд, «Парисын эх дагинын сүм», «Улааныхан ба харынхан», «Шадар. ткурван цэрэгэ, «Монте Кристо гүн», «20,000 бээр усан доогуур», «15 настай ахмад»,« Нууцат арал» зэрэг номын хамт байв, Ийнхүү Вик тор Гюго, Мернме, Стендаль Алек- сандр Дюма, Жюль ВБерн.. зэрэг францын сонгомол их бичгийн хү- мүүс говь нутгийн гүнд эрхэм сайн уншигчидтай болжээ, Эгнээндээ олон тооны эмэгтэй- чүүд, залуучуудыг багтаасан Мон- гол Ардын Хувьсгалт Нам бол зөв- хөн улс төрийн үйл ажлаар барахгүй гэгээрэл, соёл, хүмүүжлийн ажлыг удирдан зохион байгуулдаг байна. Хэрэв нэгдэл бүхэн төвдөө клубтэй бол Оригадууд төвдөө улаан булан- тай, нэгдлүүд төвдөө суурин кинотой бол бригадуудад хоёр долоо хоног дутам нүүдлийн кино очиж үйлчил- дэг байна. Аймгийн нэгдэл бүрт на- мын үүр, хороод, бригадуудын на- мын хэсэг ажилладгаас гадна намын байгууллагын ажилтнууд машин, мо- тоцикл, морь унан хөдөө суурнудаар явж байнга ажилладаг бөгөөд Мон- гол Ардын Хувьсгалт Нам ийнхүү ард түмэнтэйгээ ямагт хамт байж МХЗЭ-ийн Төв Ор дүгээр давхар 408, 419, 414 номе эрхлэгч харнуцлагатай нарийн бичгийн утга зохиолын ажилтан нар 263833 Э7-----идүзэе----н-н--2г-ши-43-1-2-- номын- Альберт -ГПоль Лантен цын-«атгүүлч) 1) өэ. бүх салбарын урагшлах хөгжлийг эр чимтэй удирдан залж байна, (фран- Говь дараах таван жилд Монгол нөхөд биднийг Даланзад- гадын нисэх онгоцны буудал дээр үдэж мордуулахаар хамт явлаа. Ха рилцан гар барилцаад бид онгоцон доо орсон бөгөөд энэ удаа 132 суу- далтай жижиг «АНТОНОВ» бус ха рин «ИЛ--14» онгоц байлаа. Бид Өмнөговь аймгийн төвийн нө гоон дээвэрт байшингуудын дээгүүр гарч удалгүй Алтайн салбар уул сыг давж Дундговь аймгийн төв Мандалговьд бага зэрэг саатан зог сов. Хойшлох тусам өвс ногоо өтгө- рөх бөгөөд Туул голын хөндий да ган явсаар үзэсгэлэнт сайхан уул сын хооронд орших Улаанбаатар хо тод ирлээ, Бид говийн тухай цоө шинэ, өнгө үзэмж бүрдсэн сэтгэгдэлтэй буцаж ирсэн бөгөөд харин тэрийгээ ялган салгаж ангилан нэгтгэж хараахан амжаагүй чухам киноныхны хэлдэ- гээр толгойдоо эргэлдэж байгаа зүй лийн «үзүүрийг» барьж аваад мон- тажлах ажилдаа орж чадаагүй яваа учир нийслэлд очоод Говийн онцлог “зүйлүүдээс ч илүү дэлгэрэнгүй зүй лийг хүмүүстэй уулзан асууж ярил- цахдаа “сайтар тунгаан хийхээр шийдлээ. За ингээд л жишээлэхэд, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс- ын мал аж ахуйд тулгарч буй олон төрлийн асуудлын талаар Хөдөө Аж Ахуйн Яамны сайд Балжиннямтай уулзаж албан тасалгаанд нь, хөх цэмбэн бүтээлэгтэй ширээний ард хөөрсгөөр ярилцаж суув. Сайдын нарийн бичгийн дарга дөлгөөн на муухан, гуалнг бүсгүй ярианы гол зүйлийг тэмдэглэн авч байлаа. «Доор хаяад өвлийн хахир хүйтэн 100 өдөрт малаа билчээргүй тэ жээж чадаж байх асуудлыг шийдвэр лэсэн цагт говьд мал аж ахуй улам эрчимтэй хөгжих болно. Үүний тул бид 860000 тонн шимт тэжээл бэлт гэдэг болох хэрэгтэй. 1966-1970 оны хоорондох нрэх 5 жилийн тө лөвлөгөөгөөр бид тийм тэжээл, 160, 000 тонныг бэлтгэх үйлдвэртэй болно. Тэжээлийг голонь говийн аймгуудад явуулах болно» гэж-сайд хэллээ. Монгол орны мал сүргийн нилээд хэсэг говь нутагт байгаа болоод улс ийм их анхаарлыг тавьж байгаа бо лохоор өмнө тулгарч буй шинэ 30 рилтыг зориг бадрангуй, ухаалаг сэргэлэн. ажилч хичээнгүй тэдгээр хүмүүс нэр төртэй үлгэр жишээ чээр, биелүүлж чадна гэдэгт эр гэлзэх юм алга. Удирдах хүмүүстэй бид уулзаж ажил амьд- ралтай нь ийнхүү танилцаж байж явлаа. «Хүлгийн сайныг унан байж мэддэг, Хүний сайныг ха нилан байж таньдаг» гэсэн Монго- лын цэцэн үг юутай үнэн болохыг тэдгээр анд найз нөхөддөө илэр хийлэх юун! Франц хэлнээс С. А хав ! дийхүү орчуу Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР - Индекс 14140 ГЖ албаны у. Орон: БУХНИЙ ЛРОАГТАРИ НАР. НЭГЛЭГТУН? | Н-ын Үйл. ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ. ХЭЛЭЭЛ БЭЛХЭН БАЙГ 1-Н!| ДЗалгамжлагч П чуулган угтаж гаргасан урналгыг амьдралд хэрэг- жүүлье. 4 А.Тэргүүний бүлэг шалгаруулах улсын уралдаанд бүлэг бүхэн оролцог : тун! Д«Миний төрсөн нутаг» гэдэг тойрон аяллыг тогтмол, чанартай 30- хион байгуулцгаая, Ү, 2, ХОЁРДУГААР ХЭСЭГ | УМГААТАГЫН к НэРЭМЖИЛ МОН Олгэн”ЙйопгРиИЙН т:9 дүгээр сарын 15--өвөл цагийн хүүмжлийн ажлын нээлтийн БАЙГУУАХЛТЫН ТӨВ” ЗОВХӨЛИЙН СОНИН өдөр. х Бүлог бүхэн олборын үзэсгэлэн байгуулна. т: Зуны амралт ажлыг дүгнэж зорилтоо тодорхойлно 2 : УРадио шугам жагсаал нь бэлтгэл ажил шаардана. СҮҮНЭ?ЛЧ мөг! эг лан НИВВэчсүнгтүэВигччгээг түс 2 27-58 98р - шүдээ лын! 1966 оны 9 дүгээр сарын 21 автав авт-ивт авт шт «вт-ийт авт 8т-арт ав" МАХН-ын Төв Хөрооны нэгдүгээр нєрийн бичгийн Дар, БИМДУ-ын байд нарын "Зөвлөлийн Дарма “Юижаэгийн Цэдэнбал танаа Эрхэм хүндэт Цэдэнбал вуай! Хувьсгалт нам төрийн Нэр хүндтэй удирдагч Тангараг болгож өргөх Таатай сайхан үг байна. -Ахмад үенйнихнийхээ Нам төрдөө зүтгэсэн Нас биеэ зориулсан “Үнэтэй ариун зүтгэл рийг биелүүлэх. удахгүй болох МХЗ Э-ийн ХУ их хурал ирэх жил болох тань Монголын пионерийн залгамжлагч уламжла / Коммунист, ажилчны хөдөлгөөний Үлгэр бидэнд болж байна. И чуулганаа угтаж, хичээл сурлага, лаар Нэрд гарсан зүтгэлтэн Хойчийн бидний төлөө сахилга бат, ариун цэвэр , ажил хө- Ажил үйлсээ баяжуулж ов Таны мэндэлсний Хосгүй анхаарал тавьдаг дөлмөр дээрээ урьд урьдаас улам Сурлагаараа бид оройлох Тавин насны ойд Хүндэт таны халамжинд илүү амжилт таргал: байгаагаа таны Ажлаараа бид анхлах, Багачууд пнонер бид Хүүхэд бид баярлаж байна, тавин наёны ойн өдөр баяртайгаар Хөдөлмөрөөрөө бид хүчлэх Баяр талархал хүргэж, Зугаалж наадах цэнгэлдэхийг минь илэрхийлж байна. Хүмүүжлээрээ бид түрүүлэх Эцэг мэт тандаа Зуслан лагерь амралтыг минь Хөдөлмөр амралтын зуслаид гарч, 3 3 Хэдэн тавь наслахыг | Сонирхож үзэх театрыг минь хот тохижуулах, үйлдвэр, барилга, Бүх үйлет Хичээнгүйлэн ерөөж байна Залгамжлагч бидний нийгэмлэгийг хөдөө аж ахуй) тариа ногоо хураах Бүх хүүхэд Ч Өсвөрийн багачууд бид минь зэрэг ажилд ндэвхлэн оролцож, энэ Бэлхэнээ илэрхийлье! Бүүэнхүрхийдлнл өдөр Залуу байгалчдын станцыг минь намар хагас сая гаруй төгрөгийн Бид үйнэнчээ тангараглая! : лт ож Барьж байгуулах үйлст осєн ” Энх удаан насыг Ховдын сургуулийг дурсаад Байнгын ас аа таххсант тань: ажил хийснээ бид массын Төв Хө Эрхэм тандаа ерөөж Тэнд таныг сурч Ерөнхий боловсролын сургуулну- РООНЫ нэгдүгээр нарийн бичгийн дар Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Эр, 170 йЙ та, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлө 2 ё: Тэнд таныг амьдарч дын гаруй мянган хөвгүүд охид лийн дарга хүндэт нөхөр Цэдэнбал Мохшгүй үйл Алсын замаа тавьеан сурагч пнонер, баатарчуудыг тө- таны 50 насны ойн өдөр баяр бах ЫН үйхээ р атги БАР”: ТаЛгарАҮЛЭн эн замналд баяряадаг. лөөлж чин сэтгэлийн талархлаа лдэв- далтай рапортлаж байна. ДЭЛЧЭЛ на аАлайгч 5 Заг тайлал бянтүл жудаг сална 2 Бид ажлаа дүгнэж, МОНГОЛЫН ПиИОНЕР СУРАГЧ ын ханн эхжүүлэхэд Эрхэм хайрт Цэдэнбал гуай! Мон Бас хийхээ зөгнөж, | ДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД. цахсн эВдолт ууу ван толын пнонер, багачууд бид МАХН- Таны төрсөн насны Мөнх найрамдмяг зузаатгахат ын ХУ нх хурлын түүхэн знийдвэ- Тавин илийн ойд Улаанбаатар хот, 1966-89-72. 1 арт-иат-ат-аат--авт-рн «Рита арай -йр, рчргрчророллонлрэнырроР” ёл” ЭЭ хихи идэибэнбэибэнибэ бнбэнидэчбиил хийний ийэхийхийнийтхйлний хойнийхийэийэхийлний | "улина чинньл аны, ганаа, Гивнаь ” “бнаа, уучинна, чинь /яанна./ “чинь чЛалжнь, чиний”, “амсана л Лаан, үлхин чан, /саена,л /ЕЛЛВ. /часнхы 7 “Енлн. ГЯЖВРЬ/, Гүн. Тийн ГИВЬЕЬ”,. “ион 7. ЛНВЖ, Ин ли”, ҮЛВАЬ/ү “раннь, ЛИЕИЛА ” ЧвмлА.. учинь танин, /ЄЛИА.” Гаонань /, Чинь тЭ20р МАХН-ын Төв “Хороо- : : (18 р : : ичнэ Үрийг 22: ЯВХӨР 18. ЦЭДЭНБАЛЫН ТАВИН БАВНЫ 0ЙГ ТЭМДӨГЛӨВ .. Сайд нарын Зөвлөлийн шинж, Сүхбаатарын одон, «Алтан таван хушуу» мє- гуулсан монголын ард түм дарга нөхөр Ю, Цэдэнба- 1 дүйн төдөоө тэмцлийн хүс ний яруу алдарт жолоо- чит түшиг бологч их Зөв- рамдлыг бэхжүүлэх үйл- сэд хамаг хүч чадлаа цу- ь Ц..нийлниййлнэ Элиийлжийй лийн илнэ ти пнЭчүөэцүнэнгнд Чввглн лаа ЛИ. инАлнна. тнпАЛИНА ЛБРЫЫ гацаа лаа лама Н. Кагварал, С. Лувсан, Д.. Майдар, Д. Молом- жамц, 2. Самбуу, Н.Лув- санравдан, Б. Лхамсүрэн,. БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга -Б.. Дүгэрсүрэн, Ц. ЇНун- цагноров, Т. Рагчаа нар болон Намын “Төв Хороо, Сайд нарын Зөвлөлийн гишүүд байв. МАХН-ын Төв Хороо- ны Улс төрийн Товчооны даалгавраар нөхөр . Самбуу, МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ыл Ар- дын Их Хурлын Тэргүү- яэгчид, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн баярын бичгийг уншиж нөхөр Ю. Цэдэнбалд гардуулан өглөө. Юмжаагийн Цэдэнбалд БНМАУ-ын баатар цол олгосон тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн зарлигийг Ардын Их Хурлын |Тэр- гүүлэгчдийн нарийн бич- гийн дарга Ц. Готов ун- | | | ! | | | ! | | | | тар, Дархан хот, аймгуу- дын. намын хороо, гүйнэт- гэх захиргааны дарга нар нөхөр: Ю. Цэдэнбалд баяр хүргэж туе оронд социа- лизм төгс байгуулахын тө лөө үр бүтээлт үйл ажил- лагаандаа цаашид нх ам- жилт наслахыг ервөв. .. Нам, улс олон нийтийн байгууллагаас тавин. нас- ны нь ойд баяр хүргэ- сэнд хариу талархал илэр хийлж нөхөр Ю. Цэдэнбал үг хэлэв. Ю. Цэдэнбал хэлэхдээ: Миний тавин насны ойг тохиолдуулан. Та чин сэтгэлийн анхаарал тавьж, элэгсэг найртай, халуун дотнын хүндэтгэл үзүүлж байгаа явдалд үнэ хээр сэтгэл хөдөлж байна. Би энэ бүхний хариуд, ма- най ард түмний сод хүү. аймшиггүй чин зоригт Сүхбаатар тэргүүтэй мон- голын хувьсгалчдын бай- гаргаж урт удаан бүхэн: боловсролтой болж, нам, улын хариуцлагатай ажил хийх болсон юм. Бид марксизм-лениинз- мийн, аугаа их. сургаалыг удирдлага болгодог бөгөөд манай тэмцлийг .тулал- даанд шалгарсан марн- сист-ленинист МАХН удирдаж .байдаг нь. манай ялалт, хүн бүрийн үйл “ажиллагааны амжилтын уг сурвалж юм. Дэлхий “ дахины хөдөлмөрчдийн их багш В. И. Лениний зааж өгсөн цорын ганц зөв за- маар ард түмнээ жолоо- дож ирсэн. жолоодсоор яваа МАХН-ын гишүүн мөндөө би бахархаж яв- даг юм. Би нам, засгийнхаа хайр халамжаар | Октяб- рийн хувьсгалын эх орон, Ленин болон ленинизмийн эх орон, урьд ч, одооч, хойшид ч эгнэгт манай хамгийн чин үнэнч анд нө хөр, саруул сайхан ирээ- “оллоо. гуулалтад асар их амжилт Энэ жил намын ХУ их хурлаар баталсан МАХН-ын Преграмм билд- ний өмнө улам их сүр жавхлант хэтийн төлөв нааж өгөв Авьяас билэгт, ажилч хичээнгүй ард түмнийхээ сайн сайхны төлөө би хой- шид ч урьдын адил цу- цалтгүй ажиллаж. намын Программд тодорхойлсон аугаа их зорилтыг хэрэг дээр бүрэн биелүүлэх үйл сэд хамаг хүч, мэдлэг. туршлагаа зориулахаа МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Засгийн га- зар, манай орны бүх хө- дөлмөрчдөд батлан илэр- хийлье. Манай орны бүх комму нист болон хөдөлмөрчдийн хамт монгол-зөвлөлтийн найрамдлыг бүх талаар бэхжүүлэх, манай ард тү- мэн болон социалист бу- сад орны ард түмний пай- лын тавий насны ой 9 дү далийГ БНМАУ-ын Ар- догч, манай энхрий хайрт лөлт |Холбоот Улсад су- цалтгүй зориулахаа. хайрт гээр єврын 17-нд боллоо АМН Нх Хурлын Тэргүү? Монгол Ардын Хувьсгалт | ралцаж, дунд, дээд 00- нөхөд та. бүхэнд “батлан жэгчдийн дарга 2Н. Сам- Намд юуны өмнө чин сэТт- яовсролтой болсондоо цаг илэрхийлье. Социалист Нөхөр Ю. шолшүхаэл буу, нөхөр Ю. Цэдэнбалд гэлийн угаас туйлын Ха- | ямагт баярлан бахархаж брнХудын Эвтнэгдэлт алӨН тавин насны нь ӨйГОО| архлаг їлэр- ) 2 эгдэл, баяр хүргэхээр Зїсэйн ховд НО аан ачсан цан зандан улсын коммупист, ажилч газрын ордонд БНМАУ- Нийслэлийн поОНЄр р БНМАУ-ын хөдөлмөр- НЫ хөдөлгөөний нягтра- ын яам, тусгай газар, нам. б8Гачуудын төлөөлөгчид Манайд ардын хувьс- чид Ардын Хувьсгалт На- лыг маркеизм-левиин8- Цнж, р, ж нөхө гая ялсны ачаа хөдөл: Ч : йтийн “бай. ТАНХИМД ир хөр 5 ар, хө мынхаа удирдлагаар явж, мийн зарчим дээр бэхжүү улс, олон нНиНтиЙН 5 Ю. Нэдэнбалд баяр хүр- мөрчдийн өмнө орчин й: 3 В гууллагын төлөөлөгчид шэг үеийн | соёл. шинжлэх зөвлөлтийн баатарлаг ард лэхийн төлөө хойшид Ч хүрэлцэн ирэв. : ухаанд хүрэх үүдийг цэ- түмэн болон єоциалист бу- гуйвалтгүй тэмцэхээ илэр- Ордны их танхимд ширэн Бэр ам ана лийтэл нээж өгсөп манай сад орны ард түмний ах ХНЙЛЬС » л « Ч Ч ї - Ю. Цэдэнбалтай цуг мө- | сом, ОтУсга! р ардын "засгийн. ачаар ял . ДҮҮГИЙН тусламжинд тул Өнөөдөр надад хүргтээ- Дд ЦУДМ-н. нийтийн байгууллагын 18- НЬ 3, й хөр Ц. Дүгэрсүрэн, лӨӨЛӨГЧИД болон Улаанбаа- ядуу малчин ардын хүү би гуурлан социализмын бай- сэн засгийн дээд шагнал, нам засгийн их хайр нв- гээл, манай-орны хөдөл- “мөрчид, хайрт нөхөд, анд найз Та бүхний мин єэтга- зийн гүн хүндэтгэл” "тань намайг улам их юм сурч, манай ард түмний сайн сайхан байдал, аз жарга- лын төлөө, энх тайван, є60- циализмын ашиг тусын тв- лөө хүч чадлаа улам их дайчлахал зоригжуулж байтна. Би МАХН-ын байлдаг- чийн хувьд намынхаа даалгаврыг бүрэн биелүү- лэхэд цаашдаа ч бүх хүч чадлаа гарган ажиллана. Манай нам, засгаас бид- ний өмпө тавьж байгаа зорилтыг хамтып шургуу хөдөлмөрөөр амжилттай биелүүлпгэае ( Халуун анхаарал тавьж элэгсэг дотно хандсан хайрт нөхөд, анд найз Та бүхэнд сэтгэлийн дахин талархлаа хийлье гэв. илэр- угаас мн ..Ээххий ний лэн! Эррраг таллан” аялна” авна. энэ.” ганаа ална. ЭГ Ч 3 33. Эл длэиїйлийлиййний Хайнрт пшонер сурагчид аа: Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Та нар зуныхаа амралтыг баяр баясгалан төгс үр бү- тээлтэй өнгөрүүлж эрүүл бие саруул ухаанаа сорни хє дөлмөрлөх 1966-1967 оны хи чээлийн шинэ жилтэйгээ зол гоод жил бүрийн 9 дүгээр са рын 15-нд болдог уламжлалт радио шугаман жЖагсаалдаа өргөн уудам нутгийнхаа ӨМН- цөг булан бүрд жигдрэн, эв зэл, пноперийн байгууллагын зун цагийн ажлыг дүглэж. өвөл цагийн хүмүүжлнйн аж лыг эхлэхээр урам зөорнєтой жагсаж байна. Энэ баясгалант өдрийг то хиолдуулан манан. хамгийн залуу иргэд, өсвөрийн Сүх баатарчууд та нар болон сур ган хүмүүжүүлэгч, багш, эв- лэл, пнонерийн ажилтан нарт МХЗЭ-ийн Төв Хороооны Товчоо, Д.Сүхбаатарын 8э- рэнмжит Монголын ишоне- рийн байгууллагын Төв Зөв- лөлийн өмнөөс чин сэтгэлийн халуун баяр хүрсэж мЭНД- чилье Манай пионер сурагчдын гол зорилт бол сурлагыг хө дөлмөртэй хөлбөх асуудал юм 1965-1966 оны хичээ- лийн жил манай ннонер С7- рагчид сурлага хөдөлмөрт ин "(2 тат” 23 | 7 4 ё Ё н Эн ! . улааны лалыа. ань. Учргэн гтэ” Э”” ваа. л иигв. зайл, Р” лээд амжилт гаргал: тэргүү ний сурлагатай аигц сур- гууль, эвлэлийн үүр хөроо, пионерийн бүлэг, бүлгэмийн тоо олширлоо Өнгөрсөн хаврын шалийа- гаас үзэхэд нийтдээ онц сайн. суралцагчид 60892-4 хүрч бүх пионер сурагч 95,5 Ху- вийн сурлагыг амжил үзүүлж сул суралцагчдын тдо урьд жилийнхээс в96- гаар хорогдож, сурлагын эм- жилт улсын хэмжээгээр (0.7 хувиар ахисан байна. Энэ бол сургууль багш нар, ин9- нєр сурагч та бүхний ажлын сайхан үр дүнгийн нэг мөн. Сүхбаатар аймгийн Онгон сумын бага сургуулийн їно- нерийн 132 дугаар бүлгэмийн 1 дүгээр бүлгийнхэн тэргүү- нни бүлэг шалгаруулах бол зол хангасаны гадна бүлгээ- рээ соёлч нөхөрлөлийн х9- дөлгөөн өрнүүлэн, ажиллаж, өнгөрсөн хичээлийн жилийн 3,4 дүгээр улирлын шалгал таар бүлгээрээ 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлж зөрсдийн эгнээнээс 5 онцын эзэн 7-г төрүүлэн гаргажээ. Нийслэлийн Д. Сүхбаала- рын нэрэмжит 2 дугаар сур- гуулийн 2 дугаар бүлгэмийн Гантөмөр даргатай 19 дүгээр бүлгийнхэн сурлагын өндөр амжилт үзүүлж бүлгээрээ ма тематикийн олимпиадад- оролцсон байна. Манай пно иер сурагчид сурлагын ийм 1 сайхан амжилтууд гаргахын 7 атаа, чи л. ална ЧИниБ”, ГалЯРЫ. ди. НА... , Гулннль ҮИВОА. Л ССНА.. ЗасаА. шша. ага. ны ална. умана. нарийн бичгийн авнаа ална чиина.” алин. “авнна. аниа. гаслнна.”. чинь, ЧИНЬ.” Саламна. ” ВИНА. “ЯЛА.” “аннна. ” ЧВИиА. ГЧЖИНЬ.” ахина.” ЧиннА ИВНА 7 гэглнь зэрэгцээ хичээлийн чөлөө ца гийг идэвхтэй амралтаар өн- гөрөөж, үр ашигтай олон хэл бэрийн ажил санаачилжээ. «Залгамжлагч» П чуулган угтаж, манай пионер сураг- чид уламжлалт бүх ажлаа эрчимжүүлж эвлэл пноне- рийн ажлын арга агуулга хэлдэ рээ улам баяжуулан. сурч мэдсэнээ амьдрал үйлдвэр- лэлтэй нягт холбож өмнөө тавьсан зорилтуудаа бие- лүүлж буйн бахдам жишээ олон байна. Өнгөрсөн 7 дугаар сард 15 дугаар сургуулийн 8 Ду- гаар ангийн хэсэг сурагч эх оронч сайхан санаачлага гар ган, хамт олноороо МХЗЭ ийн илгээлт аваад, Төв айм- гийн Баян сумын Монгол- Польшийн найрамдал нэг дэлд өчиж, 5000 гаруй мал харнуцан үр бүтээлтэй ажил лацгааж байна, Пнонер сурагчид нийгмийн тустай хөдөлмөрт | оролцон: сургуулна тохижуулах, хичээ лийн кабинеү байгуулах, хя- чээлийн үзүүлэн таннулах зүйл хийх, хөх тосгоноо 13- цэрлэгжүүлэх, эмийн урга- мая жимс түүх, хаягдал цуг- дуулах зэрэг ажлуудад идэвх тэй оролцож байна. Улаанбаатар хотын 3 яу- гаар сургуулийн 3 эрую гаар ангийн пионер Энх туяа 17,9 кг олон наст ургамлын үр түүж хотын сургуулну- дын аврага болоод тШалгаран Зөвлөлт Холбоот улсын изФд нерийн артек зусланд змар- лаа. Хэнтий аймгийн Бэрхийн уурхайн “дунд сургуулийн СУ- рагч Лувсанжамцын Ламаа- сан, өнгөрсөн жил зуныхаа ам ралтаар Батноров сумын «Со- циализмын зам» нэгдлээс 17 үнээ хариуцан авч саалийн хугацаанд 8876 литр сүү саа- сан байна. Сурагч Ламаасан энэ жил 7 дугаар ангиа төс- сөөд тэр нэгдэлдээ малчин бо лон ажиллаж байна. Хэнтий аймгийн Бэрхийн уурхайн 8 жилийн дунд суУр- гуулийн пионер сурагчид ар дын хувьсгалын 45 жилийн ой, МХЗЭ-ийн 45 жилийн түүхт ойнууд угтаж, өөрс- дийн хүчээр цуглуулж бэлт- гэсэн 200 тонн жоншоо Дор нот аймгийн төвд тээвэрлэн хүргэж”улсдаа 180 мянган төгрөгийн ашигтай ажил хий жээ Энэ аялалд оролцсон нМд- нер сурагчид эх орон ард тү мэн хойт үе бидний төлөө амь насаа үл хайрлан Халх голд байлдаж явсан дэд Ху рандаа Дашжамцын туслал- цаатайгаар Халх голын байл- газруудаар үйл- ца- дааны дурсгалт аялан баатарлаг түүхт сийг ойлгон мэдэж Энх Өвөрт осжонас.о явнаа (авна “ЭМЭ. гийн цэцэглэн хөгжиж байгаа үйлдвэр аж ахуйн газруудл- тай танилцах ажлыг зохион явуулсан нь үр дүнтэй бол- жээ, Зуны сайхан дэлгэр дагт манай олон мянган имонер сурагч өөрийн болон эх ДҮҮ социалист орнуудын пмонерийн зуслан, хөдөлмөр амралтын зуслан, үйлдвэрлэлийн ори- гадууд, үйлдвэр хөдөө аж ахуйн салбаруудад ажиллаж амарлаа. Энэ бүхнийхээ дүнг сургууль бүр дээрээ хөдөлмө рийн уламжлалт чуулганаа. раа дүгнэх болно. Хайрт пионер сурагчид аа Та нар хэдхэн сарын | А4- раа 1967 оны зуны шайртай сайхан цагт эх ориыхоо зах хязгаар бүрээс ажлын их дээжтэйгээр бүрээн дуугаа хангинуулж, бөмбөриин ДУУ- гаа нижигнүүлж “Залгамж- лагч» П чуулганаа хийхээр хуран цугларах барна тийш бүлэг салаа бүлгэмээрээ їнээ дан уралдацгаах болно Та нар насан залуу үедээ эрдэм номоо шаргуу тэсвэр- тэй уйгагүй оролдон амжилт тай суралцсанаар эх Өрөндөө социализм коммунизмын их барилгыг барилцах болио гэдгийг бүү мартаарай! Амжилттай сурахын зэрэг цээ ажил бүхэнд гар бие өрөл цчон хөдөлшШөрийг хүндэтгэн үзэж, хийж бүтээж чаддаг байхыг эрхэмлэх нь та нарын ариун үүрэг болохыг ухам- сарлан, ажиллаж хөдөлмөр- лөж сурах хэрэгтэй. МАХН-ынхаа яаруу алдарт түүхт замнал, чин зд ригт Д. Сүхбаатар тэргүүтэй ардын хувьсгалчдын эх орон, ард түмнийхээ төлөө амь биеэ хайрлалгүй тэмцсэг ахмад үеийнхээ хувьсгалт баатар- лаг уламжлал, эх орондоо соцнализм байгуулах үйлст ажил хөдөлмөрөөрөө шалгар сан тэргүүний хүмүүсийн хөдөлмөрч жишээнээс цуцалт гүй сурч, хүмүүжижцгээс! Өнөөгийн эрх чөлөө энэ их аз жаргалтай амьдралыг гагцхүү энхрий хайрт ная, засаг, эцэг эх, ах эгч нар чи- нь халуун амь, бүлээн цусаа хайрлалгүй тэмцэн олж ак- сан гэдгийг үргэлж санаж эх, орныхоо хөгжил, нам, ард тү мэн, эвлэлийнхээ дайчин заж Ээжийн минь заасан хичээл нь багтахгүй ч төрүүлсэн “үрдээ Өлгийн бүүвэй сэтгэлдээ аялсан Энэ хорвоогийн эх хүний Энэрэх ачлалын өгөөмөр нанднныг Ээж минь та балчирхан үрдээ Эгэл биеэрээ ойлгуулж байна. Зүйргүй арнухан мөрөөдөл Зүрхэнд чинь бамбарлан асаж 27 5 иг Зоос х ЛЬьчиннь тмлВ. галыг ннны. чинь.” галина”, “чинначинал Пїнонертүдийн радио шугаман жагсаал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооы дарга Д. Сүрэнжавын хэлсэн үг налыг гүнээ ойлгож шэдэ- хийн тул эх нутгаараа аялан жуулчилцгаа! Ах дүү орны пионер сураг чидтай тогтоосон ариун хол- боогоо улам бэхжүүлж тэд- ний баялаг туршлагаас байт га суралцацгаа! Маргаашийн улаан бүчний эзэд, бяцхан дүү нар баатар чуудаа, зөв боловсон асран халамжлаж тэдэнд зөв үл гэрлэж байх үүргийг имоне- рийн байгууллага чинь за нарт даалгадгийг цаг ямагт санаж явах хэрэгтэй. Сургуулийн дэргэдэх МХ-5 Э, Пионерийн ажлын арга ба рилыг бүхий л хэлбэрээ улам баяжуулж амжилтаа бататган өөрсдийн эгнээнд нэг ч хоцрогдол, дутагдал байлгахгүйн төлөө шургуу тэмцэл хийх нь чухал юм. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Эрдэмтэн, багш, эвлэл, їїнд нерийн ажилтан, сурган Хү. мүүжүүлэгчдийнхээ өдөр дутмын удирдлага тусламж дэмМжлэгтэ! р МХЗЭ-нйн 15 дугаар нх хурлыг сурлага хөдөлмөрийн нх амжилтаар у! таж МАХН-ын 15 дугаар их хурлын түүхэн шийдвэр, улс ардын аж ахуй, соёлыг ХӨГ- жүүлэх ТУ таван жилийн т9- лөвлөгөөт зорилтоо биелүү- лэхэд чадлын хярээр орол- цож шамдан ажиллацгаа! Эдгээр зорилтын дор “«Зал- гамжлагч» П чуулганаа угт- сан их ажлыг өрнүүлэн ажил лацгаах эрхэм зорилт та на- рын өмнө зогсож байаа, Та нарын хэннй чинь бү. лэг тэргүүний бүлгийн бол- зол хангаж, «Залгамжлагч» П чуулганы их ажлын 04- рнанд орж, хүндэт зочны эрх олж авах бол гэж бид сэтгэл хөдлөн хүлээж байна. Бүлэг, бүлгэм хамт олноо. роо «Залгамжлагч» П чуул- ганаа угтсан уралдаанд тэр- гүүн байр эзлэхийн төлөө 1966, 1967 оны хичээлийн жилийн эхнээс эхлэн гараа- ныхаа эрчийг бууруулахгүй- гээр уралдан, «Залгамжлагч» П чуулгандаа сурлага хөдөл мөрийн өндөр амжилт гарга- на гэдэгт бат итгэж байна. Өсвөрийн Сүхбаатарчуудаа! МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! Тэнгэрлэг баян хайраа та Танхил охиндоо зориулж байна. Хайрлан энхрийлсэн уян санаа Халуун чээжиндээ хадгалав лвак Хүндэг журмын сайхан хичээлийг Хүндэт эх минь заасаар байна. Ж. ОЮУН | | | | | | | .т Ү, (28 дугаар сургуулийн 7-в ан гийн сурагч) АЛЧИнн. “ЯВНА. ЛагЧж.. . ЧИ, “ЧИНЬ”, “ИИЖЕА.. аниа НА “ЯЛА. “ЕВЛНА “ВИ. “ЧИНЬ.” Г-Рчнны ЧИННЫ ЧЛИА.” “ЯВннА.”, “АВ ЛҮАКА. ний. ЛИЖнЬ” Л Чвцныы/ гадны. Лчннны, Гчиннь,”у. “санаа, “аннна, чанана. Л илна. /ЧЛнНА.” Л ананА./ .ГИВИНЬ.”. ЗвнвА. ань, чанналлгиины/ Пионер сурагчид аа! Та- най сургууль дээр хэрхэн яаж,ямар зохион байгуулалт тай явагдсаныг харьцуулан үзэг гэж уламжлалт радно шугаман жагсаалын тухай сурвалжилсан тэмдэглэл ний тэллээ. Чухам энэ тэмдэглэлээс юу нь хийгдэж, юу нь хийг- дээгүй хийгээд энд бичигдээ гүй шинээр юу юу хийж 9 дүгээр сарын 15-ны өдрийг тэмдэглэсэн тухай манай со ийнд бичиж ирүүлэхийг хүсч байна. Өө “авла свлнь аль. аниа, ини. алины. Нэг, НЭЭЛТ ӨДӨР Одоохондоо хуанлийн хууд санд 9 дүгээр сарын 15 улаанаар тэмдэглэгдээгүй бо зовч МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны Товчооны шийдвэрээр 1964 оноос эхлэн ерөнхий бо ловсролын сургуулиудын дэр гэдэх МХЗЭ, Д. Сүхбаата- рын нэрэмжит Монголын Ицонерийн Байгууллагын өвөл цагийн хүмүүжлийн аж лын нээлтийн өдөр болж ма най орны өнцөг булан бүрт хаа л сургууль байна вэ тэнд тэмдэглэ, баяр ёслолын өдөр болжээ Энэ өдөр бүх орон далар уламжлалт радно шугаман жагсаал боллоо. Өдрийн 13 цаг болоход 470 сургуулийн пионер сургачид «П» үсгийн хэлбэрээр жигдрэн жагслаа. Туг -өргөгдлөө. Бүрээ бөмбө рийн дуу нижигнэн цуурайт лаа. Өнөөдөр 72000 гаруй пионер Залгамжлагч хоёр дугаар чуулганы эцсийн жи- лийн ажилдаа орж өвөл.ца гийн хүмүүжлийн. хаалтын өдрөөс хойш хийсэн ажлыг дүгнэн, хийх ажлаа ойрын зорилт болгон дэвшүүлж бай на Улсын радно шугаман жаг саалыг Улаанбаатар хотоос шууд удирдлаа. Сүхбаата- рын нэрэмжит Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлд аймаг хотын пионерийн зөвлөлүүд мэдээ лэл өглөө.” --- Залгамжлагч П чуул гак« угтаж пионер, салаа бү- лэг, бүлгэм бүр тодорхой төлөвлөгөөтэй ажилласны үрээр 1965-1966 оны хичээ лийн жилд Буянт, Галшар зэрэг 4 сумын бага, дунд сургуулийн бүлгэм, нийтдээ 20 шахам бүлэг 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүллээ. Таван онц эзэмших, соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнд бүх пионерийн 50 шахам хувь нь хамрагдан ажиллаж байна, Зун цагт эх орноо судлах “Миний төрсөн нутаг» гэдэг тойрон аяллын удирдамжийг хэрэгжүүлэн Бархийн уур- хайн 7 жилийп дунд сургуу "РАДИО оо ХВннА. “авнаа. . мШВВЬ. чанөЫ инА. .эЬ. лийц сурагч Тогоонтөмөрийн санаачилсанаар эрдэнэс баял гийн цуваа эх орноо судлах аяллаар хаягдал, жонш 200 тонн түүж, Дориот айма! дахь жонш боловсруулах хэл тэст тушааж үлс эх орондоо 100000 төгрөгийн ашиг орууллаа, Гурван «уурын пионерийн зусланд, Хэнтий, Дорнот, Сүхбаатар аймгийн цнонерийн идэвхтэний турш лага солилцох семинар хий- гээд гурван аймгийн їиноне- рийн нэгдсэн штаб байгуул- лаа. Орон нутгийн төлөвлөгөөт сорилтыг биелүүлэхэд хир хэмжээгээрээ. туслах гэж 1967 онд аймгийн хэмжээ- ний зурамны арьсны төлөв лөгөөг зөвхөн пионер сураг чид дагнан гүйцэтгэж байха? баяр болгон мэдэгдэе гэж Хэнтий аймгийн пионерийн зөвлөлийн дарга. Хишигээ мэ дээллээ Өнөөдөр 1966-1967 оны хичээлийн жилийн радио шу гам жагсаалд иайслэлийн 84 бүлгэм, 420 бүлэг, 1234 са лааны 188395 пионер, 13416 баатарчууд, МХЗЭ-ийн 2718 гишүүн сурагчид бэлэн бол лоо Энэ зун хөдөлмөр ам- ралтын 12 зусланд 3000 га руй сурагчид ажиллаж эх ор ноо судлах тойрон аялалд 1000 гаруй сурагч хамраг- даж ,олборын зүйлээрээ ан- ги бүлгүүд үзэсгэлэн бай гууллаа. ЗХУ болон ардын ардчилсан орнуудад 160 га руй пионер явж ашигтай сайхан амарч ирлээ. Тэргүү ний бүлэг шалгаруулах ул- сын уралдаанд нийт бүлэг оролцож эхний жилийн дүн гээр 2 дугаар сургуулийн От гон-цэцэг, 20 дугаар сургуу лийн Нэргүй даргатай бүл гүүд шалгарав. Энэ хичээ- лийн жилд пионер сурагч- дын Дунд зохиох хүмүүж- лийн ажлын гөл чигийг ах- мад үеийхний хувьсгалт баа тарлаг уламжлалаар хүмүү- жүүлэх тэдний сургаалыг амьдралд нэвтрүүлэх, сур- гуудь, бүлгэм, оршин суугаа газрын тууяж өнгөрүүлсэн замнал, түүхт үйл явдлыг су далж мэдэхэд чиглүүлэх ажил зохионо гэж Улаанбаа тар хотын пионерийн зөвлө лийн дарга Цэрэндорж мэдээ лэв. Завхан аймгийн пионерүүд зуны амралтыг зугаа цэнгэл тэй өнгөрөөсөн тухайгаа ра дногоор мэдээлэхэд төвөөс 17300 пионер-сурагчдыг ко- мандлав. Өсвөрийн Сүхбаа- тарчуудын шугам жагсаал жигдэрлээ. Бүрээ бөмбөрийн дуу цуурнатаж пионерийн онцлогийг хүлээн авлаа. Д. “ШУГАМАН ЖАГСААЛ (СУРВАЛЖИЛСАН ТЭМДЭГЛЭЛ ) Сүхбаатарын нэрэмжит Мо голын Пионерийн Байгуулла Д. Сүрэнжав ү! Хоёр, 17 ДУГААР СУРГУУЛЬ ДЭЭР 17 дугаар сургууль дээр бүлэг бүхэн сонин гар гаж гудманд хаджээ, «Залгамжлагч» гэсэн нэртэй гээрээ, сонины дугаар нэгээ рээ, зуныхаа ажлыг дүгнэж хойлсопоороо ижил хийсэн ажлын хувьд янз янз сониид хөдөлмөр бичсэн байхад 19 дүгээр бүлгийн сонинд усны ажилд ах эгч нартайгаа мөр зэрэгцэн ажилласан Ц. Эрдэ шааж бүлгээрээ зуны гаврыг амжилттай биелүүлсэ нээ бичсэн байна. Тухайлбал хонь хариулж сургуульдаа цэцэг, ерхөг-сө гооврын үр, арьс авчирч уран зохиолын ном 5-ыг унш! сан тухай бичжээ. Пионерийн бүх жилийн өвөл ца- хүмүүжлийн эхэллээ. Дараа нь бүлгэмийн зөвлөлийн нээлтийн жагсаал боллоо. Шугам жагсаал дээр сур сурдагаараа зусланд амарсан пнНонер Баатар, энэ зунжин ахуйд ажиллаж амарсан пно нер Аюуш, 1982 оны пионер тус сургуулийн хүндэт пио- нер Пүрэв гуай нар үг хэл- лээ. Шугам жагсаалд сургуу лийн дэргэдэх намын үүрийн нарийн бичгийн дарга Пүрэв, МХЗЭ-ийн гишүүн сурагчид оролцсонгүй. Эд өдийд сангийн аж ахуйн нарийн ногоо хураах хийж байгаа ажээ. дахь хөдөлмөр амралтын зус ланд гурван гаруй хүүхэд амарч, 9 га тал байд байцаа, суулгаж, хурааж 15 га-д ман- жин арчилан хураажээ. Мөн богино хугацааны тойрон аял лаар тахианы ферм, ферм, хөдөө аж шин техникийн гарааш, зуун ферм зэрэг үйлдвэрлэлийн газруудын ажил амьдралтай ї тариад хураалтаар Бориуу- ! рын сачгийн аж ахуйд 100 хүүхэд явж, 14 га талбай- гаас 120 тонн төмс хураа! авчээ. Энэ ажилд багш Буд, Одвог нарын бригад бусды гаа хушуучилж байв. Нээлтийн шугам жагсаал дээр 4-ийн А ангийн бүлэг «Залгамжлагч» П чуулганд тэргүүний бүлэг болохоор үүрэг авлаа. Энэ сургуулийн бүх бүлэг Залгамжлагч ЇЇ чуулганд шалгарай оролцо- хоор ажил сурлагаараа урал даж байга, Гурав, БУСАД СУРГУУЛИУД ДЭЭР Танай бүлгэм хичиээн пиопертэй вэ? Нэг сургууль 100, 200, 500, 1000, 2000 хүүхэдтэй гэхэд бага тоо биш. Зуны амралтаар газар газар явсан гэхэд хүн бүр хичнээн ихийг үзэж, харж, дуулж, сонсож, олж, мэдэж авсан байх вэ? Тэд бүхнээ харилцан ярилцахын зэрэг цээ олзвор, цуглуулгаараа үзэсгэлэн байгуулбал юутай сонирхолтой байх билээ, Нийслэлийн 5 дугаар сур- гуулийн анги бүхэн ийм со- нирхолтой. үзэсгэлэн байгуул сан байна. Түүнийхээ дээ жээр сургууль бүхэн музей байгуулбал бүрч сонирхол- той болно доо..14 дүгээр сургуулийнхан -энэ өдөр су- рагчадын сурч, мэдсэн бүх- нээр концрет тоглож эцэє гхлүүд, ахмад пионер, пар- тизаны төлөөлөгч нарт со- нирхуулжээ. Нэгдүгээр дунд їхан нээлтийн бая раа хүүхэд залуучуудын соёлд амралтын цэнгэлдэхэд бүрч сүр жавхлантай. хийж баатарчуудыг инонер бол- госон байна. 24 дүгээр сур гуулийн бүлгэмийн зөвлөл «Ахмад үеийнхний хөдөл- мөрч хувьсгалт ,ламжлал» гэсэн сэдэвт цу.ааац хна- жээ. Энэ өдөр ишонер 0бү- хэн салаандаа, салаа бүхэц бүлэгтээ, бүлэг бүхэн бүл- гэмдээ, зуны амралтын тай лангаа тавьжээ. 1967 оны 5 Дугаар сарын.15 гэхэд энэ өдөр төлөвлөснөө, авсан үүр гээ тавьсан зорилтынхоо биелэлтийг дүгнэж өвөл ца гийн хүмүүжлийн ажлын хаалт болж зун цагийн ам ралт, ажлын эхлэлт болох юм. Тэр цаг нь Залгамж- лагч ЇП -чуулганы бариа учир ажил сурлагаараа уралдаж амжилт бүтээлээ- рээ шалгарсан олон зууй төлөөлөгч чуулгандаа ху- ран цугларах бас нэг баяр цэмэгдэнэ, Тийм ч учраас танай сургууль дээр 9. дү- гээр сарын 15-ны өдрийг хэрхэн тэмдэглэснийг мэ- дэх юмсан гэж үүнийг бич- лээ. С. Жамсранжав. за ЛУИ цн “”АРТЕК ОЙРТЛО Галт тэрэг алгуурхан зогс лоо. Эртний түүхтэй Симфе рполь хотын галт тэрэгний буудал дээр иржээ. Хэзээд хөл хөгжөөн дүүрэн байдаг энэ буудал дээр ёстой л тү мэн хүн түшигнэж, буман Гг. сэЭСМмээ. чин голдиролдоо түр орно. Гэтэл нэгэн гайхалтай зүйл бидний анхаарал татлаа. Да лай үүл хоёр эрчилсэн цэн хэр усан баганаар удтал холбогдлоо. Энэ бол далайн хамгийн аюултай угалзболж хүн бужигнаж байлаа. Тэр буй ажээ. Их яруу найрагч олон хүний анхаарлыг хү- А. С. Пушкин, Хар далайг зүүндээ хурц улаан зангиа харж байгаад сэтгэл зүрх- намируулсан хөрслөг борхон нээсээ олон сайхан зохиол царайтай охид хөвгүүд тат- бүтээлээ туурвисан юм. сан нь илт байв. Хүн бүр монгол уу? гэж асуух агаад ганц нэгээхэн нь Солонгос уу, Вьетнам уу, гэж асуух юм. Пушкиний зогсоод шүлэг най- раглалаа бичиж байсан Хар далайн эрэг дэх сүрлэг ха- дан цохино «Артек »зуслан- ЖА хой а33 ЛЮ гийн баруухантай харагдаж ц Р 4 д Холбоотын Лениний нэрэм- хээрүэлтүн ээвэйн ЭЕВЭХс жит ШЧүмжлйс гс он ЭЭ ухан рийн байшин шиг жижиг чу улаан тугийн одонт оло луун байшин барьж хананд улсын хүүхдийн «Артек» зус нь А. С. Пушкиний товойл- иь арчихсэн байх “БУЛгАтан гон уралсан алтан дүрийг тобусанд сууж Артекийн зүг хаджээ. Тэр хадан цохион хөдөллөө, Хад асга, ой мод, дээр Пушкин найрагчийн хөвч уулын Дунд орших Сим яруу найрагийн онгод олон ферполь хотыг хүүхдүүд той орж, мөнхжин үлдсэн маань сонирхон явав. Замын сайхан зохиолуудаа бичсэ- ний нэг «Руслан: Людмила дагуу хаа л бол дайралддаг өндөр хүчдэлийн шугам, та рна ногооны талбай, ургасан раин улсын нутаг ажээ. Бай талийн тэр сайхныг үзээд хүүхдүүд маань өөрийн эх орны тухай дуунуудыг єэт- тэл хөдлөөм гайхалтай еан хан дуулж явлаа. Аргагүй ч юм байхдаа, алтан өлгий эх орноо элэг зүрхэндээ хайр- лаж яваа юм чинь. Биднийг Крымийн намуун үдшийн чийглэг зөөлөн бүлээн салхи үнсэн таална. Симферпиолиос огтолж зассан засмал замын дундуур уулын голын бор- гно сонсдон, заримдаа таши ны гэрэлд гялтагиан харагда на, Автобус маань цувран хурдалсаар, бид ч дөрвөн зүг, найман зовхисыг ажиг лан сонирхож, баясан дуул- саар нэгэн том «тосгонд» ир лээ. Энэ бол бидний амрах Артек зуслан ажээ. АНХНЫ ӨГЛӨӨ сониуч нүдээр эргэн тойрныг Байгалийн түмэн гайхам- шиг хосолсон хар далайн зах, Крымийн эргээр эртний түүх дурсгал, соёлтой опон хот тосгон, амралт сувил- лын газар байна. -Энд Да- лайн тээврийн том хот Одеса, баатар хот Севастополь, 09- лон Ялт,Сочи, Сухуми, Бату ми зэрэг хот оршино. Бид хамгаас түрүүнд далайн за хад очлоо. Захгүй цэнхэр да рэлбэя хангал эмнэгний сүүл даран, босоогоороо уллан ми рэгдэж буй ханхар эртэй алил Ффолой. Үдээс хойш бид дахин да лайн захад очлоо, Далай сүр ихтэй давалгаалж байв. Хадан хясаа, эрэг, хашлагаа давалгаа нь ирж мөргөөд, арваад мєтр өндөрт уеан боо гио шидэлж байв. Нам эрэг хоёр» гэдэг алдарт найраг- лал нь билээ. Пушкиний хад- 1 байтлаа тарьсан юм шиг ой даг тэрэд чийдэн ярайж ажиглаж орчинтойгоо танил- горт хурдан цагаан онгоцны ны зэргэлдээ оросын алдарт 4) шугуй үргэлжилнэ. Халуун аатанус, тралейбус янз бү- цав. Барууй, зүүн өмнө зүгт араас урт мяндсан жолоо Дуучин Шлянений хад тэж ? орны улнангар, анар, майлс рийн машин тэрэг чадлын захгүй цэнхэр далай ургах барьж усны нанаар нэгэн хүн байна. Тэр хадан дээр дхуу- мод бусдаас содон, хирээр хурдлан явах нь ба нарны туяанд гялалзан гял- жирийлгэж явав. Тэр хурлан чин Шилапен орой бүр гарч ёо Усан үзэм, алим, жимсний хархалтай, Автобусны цон- тагнаж тогтуухан давалгаал- онгоцны хага зүссэн хар далайг цалгитал, 3Ж 14! | мод жимс юугаан дааж ядан | хоор тадагш харахад тээр на. Далайн ХОЙД ЭТГЭЭДИЙГ шнрүүй | давалгааны | аяар Наоту ХАД Нурэн Ён бөхөлзөнө. Байгалийн сайхан дээр уулын тагт тосгоны тэ дагаад хад цохио, өндөр, сайх хүн нэг | дээр хөөрч 1Ц Замын “ВҮЭРЭЭ ал Ч бүрдсэн баялаг Энэ нутаг рэл ярайж, тээр доор гүн уулс, халуун орны сүрлэг нэг харагдахгүй болтлоо Буүчигээнрн Чүрэнээйшлэч лэ бод Зөвлөлт Єоциалнст Ук- хавчилын Єроөөлд хад асган ой, шугуй үргэлжилжээ. доор өрж байв. Үүнийг зүй Блэн хайшалнийдүүлын жэд рая татна. Үүнийг ихэр хад гэж нэрлэх агаад олон | 60- нит домогтой аж, «Артек» зуслангийн чанх хойт талд асга хад нь арсайсан хөглөгөр том иуруу байна. Энд бол Роман-- нош ул ажээ, Роман--кот уул Да- лайн түвшнээе 1645 м өр- гөгджээ. Артекийн зүүхэн- тэй Баавгай уул гэж яг л Артек хүртэл 64 км зайтай АРТЕКИЙГ ТОЙРОВ. зай тогтуухан давалгаалж тэй зарим газраа үерийн хэвтэж буй баавгай юмт том агаад уул, толгод, ой мод, Анхны өглөө хүн бүр эрт байв. Том жижиг хөлөг Он- эрч адил давалгаа түрээд, ууд байна. Баавгай уулын 50) жалга гангыг хөндлөн гулд яэн босжээ. Харийн хүний гоц, бүүр жижнг завь хүртэл гүн их амьсгаа авч тухай олон сонин домог 72 далайгаар хөвж явна. Мо- буй мэт дахин эргэж хуу- ярина бий. х 2211 шАОХТЫ, «Энх тайван», «Найрамдал» : ТРЭс : эл гэсэн үг нуурайтав 1 м е 2 пан 8МДЛаа жигүүрлэсэн «Найрандал» “ЛНМПИНН НЭЭЛТ Зөвлөлт Хоёбоот Улсын Энб бол олон уясын хүүХ Зан инамдни бэлэг Нь бизээ. лалбаа, Эвт зай, Хас, ХОВО) спортын гавьяат магтер дийн хөнгөн атлетикийн дөр | Энэ иандип бэлгээ улс, МӨр» «Энх тайваан» «Най олимпийн хүндэт ерөнхий вөн төрөлт «Пайрамдаж» гэ бүр өөр хоорондоо дурсгал Рамдал» ЗУН хаг аДаОнхОар шүүгч Н.Нономаренаг үг эг уламжлалт олимпийн з0 Сболгор «солилцдог завшил “ЭНМЖЭЭ, «Шионерсная ирав хэлж, баяр хүргээд өөрийг Зи Арын : тай, Тэгэхдээ нууц сугалан ДА» сонины ерөнхий эрх- шагнуулсан (х ндэт цомыг хион байгуулах хорооны гн ? 80 : : лэгч Нина Матсевна Черно- х ЭҮ түүнд, БНМАУ, Монголын солилцох юм, Манай улсын на олон улсын | хүүхдийн олимпийн нэрэмжит «Озер- өсөх үеийнхэн анх удаа бү КОМЫг фииляндын ХОСРАУ хөнгөр атлетикийн дөрвөн Цол ЭЧ9504) хэлаын Я8о рэн эрхт гингүүнээр элссэ гаар . баг сугалав. Манайх тєрөлт «Найрамдал» олны- БУРУЛ байлаа «Майрадм ЕНБ «са лаа. ний тэмдэг билээ. Болгарын ганган хийцтэй хү рэн зандан цом сугаллаа. зийг нээж үг хэлсний дараа мөнгөн бүрээний їзингэн ДУУ олимнийн тугийг орон бү. с) “хНавгандалэ ХЭГҮүхэйг Цэнгэлдэх хүрээлэнг туг халаж, |4«Спорт» «Артеке ПИЙН Тамирчид амгалай жөх (3, цэлгэлдэх хүрвэл өв, тэнвэрт өмдөр өргөхөд хөг 1966 онь: 8 дугаар сарын... "Уудаар ХЭЛЖ, шс ОМ зимд «дөлхийн залуучуудын «Спорт», «оОнх тай лзуулал» сүртэйеэ эгшиглэв 14. Энэ: өдөр нарлаг Арте- «Найрамдал» гэсэн үг газар нийн нар улам ч х лам эргийн сү 3 ч эрин Мо Нхэллй ал сайгүй цуурайтааа, Олим- шахах Б.ВийСЭисн Буввалой тан туяагаараа түмэн бай- ЁНЙН | цэнгэлдэх ХҮрээжэыл эрж ирлээ. Кагсаалын өмнө г, й г зажу техникчдийн суман 2 . ї лын өмн галийг өнгөлж байлаа. Энэ УУ мөнх бамбар барьсан нөгэн өдөр парлаг Артекийн тэн цагаан опгод уулын бүүлэл, ткэрт оюн улсын хүүхдийн |Тёлөмь хариага шиг хүчтэй цэрэг явав. Тэрээр баатар найрамдал эв нөгдлийн би- Халин нисэж, үзүүлэх тог- хот Севастопо: (4 мөнх га лэг тэмдэг болсон «найрам ЛӨЛТ | хийв. Өндөр тавцан лаас залж авчирсан тэрхүү дал» олимпийн тугболон улс дээр орон бүрийн чамин гоё бамбараа нэгэн цовоолог пио үндэстэн бүрийв өнгө өнгийн... ХИЙЦ... бүхий болор, мөнгө нерт гардуулав. Пионер хүү туг, цагаан, улаан, цэнхэр өн- Хүрэл янз бүрийн иом та ӨВДӨГ СӨГДӨН аваад хурллан тийн далбаа тансаг сайхнаа | ЗИГДЖЭЭ. ОЧИЖ Олимпийн мөнх талыг гайхуулал дэрвэж байлаа. Унахын шар наранд со бадраалаа Үлээвэр хөгжимд Бүрэн эрхт Бүгд Найрам (лонгорон туяарч буй тэр найрамдлын дуу. эгшиглэж яах Монгол Уулсын (олон цом «Найрамдал» тэм- «Спортэ, «Артекэ, «Энх тайван» минь алтан с Т уязан, цээнд оролцож байгаа орон : «Найрамдал» гэсэл үг үргэлж- хөх, улаан өнгийн далбаа Зүрийн шилдэг номандын : лэй цууриатсаар байлаа. сүрлэг сайхан харагдана. зөрийнхээ эх оропд шагиуул Э8 (Үргэлжлэл 2232-33д со 401. ! 26882, Улаанбаатар хот, МХЗЭ-ийн Төв Ор дон, 4 дүгээр давхар 408. 4192, 414 номе рын өрөө. Утас: Хариуцлагатай хариуцлагатай эрхлэгч нарийн бичгийн дарга, утга зохиолын ажилтан нар 263833 бий.) Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Сүхбаатар нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс 141407 с Пионер сурагчдын дунд зун цагт зохиох. ссссоёл хүмүүжлийн ажил нь сурсан эрдэм -4. мэдлэгий нь бататгаж хөдөлмөрийн ! хамтын хүмүүжил олгоход чиглэгдэж 8 . байх ёстой : (МХЗЭ-ийн Төв Хөроөоны Товчооны өргөтгөсөн 3о ЛанэЭ лын тогтоолоос) 06 5 " О.Үнэ 10 тө : 1213 854. ) пнонер сурагчдын дунд зохиосон хү 1? ЗУН ЦАГ БА ХҮҮХЭД захлалалллы ! аймгийн МХЗЭ-ийн Хорооны нэг Ё Д “дүгээр нарийн бичгийн дарга Эрдэ 1 Манай орны зун цаг сайхан. Зүйл нэгдэл, сангийн аж ахуйд хөдөл нэбатын илтгэлийг авч хэлэлллээ. зүйлийн цэцэг өнгө ялгаран дэлгэрч, төр зуслан гээд явна, Гуравдахь хэ | Зун цагт пионер сурагчдын дунд 20 зуун өнгийн шувууд гангар гунгар сэг нь Зөвлөлт, Герман, Болгар, Че-.. хнож буй хүмүүжлийн ажлын төрөл донгодоод таван хушуу мал тал Хан | хословак улсуудийн олон улсын ийд олширч, түүнд оролцох сурагчдын гайг бүрхэн, тараг айраг дэлгэрэн нерийн зусланд явцгаана. Дөрөвдэх 100 нэмэгдэж, урд жилүүдтэй харь айл бүрээс сЭНХЭнЭЭд, манан зун цаг нь хөдөө нутагт явцгааж дав ээж, ах. цуулахад нилээд сайжирсан гэж тус үнэхээр сайхан! дүү нартаа очиж эмнэг сурган, эт . хурал дүгнэв, Зун цагт манай орны мянга мян нэгчин болж, сааль саан саальчин 2 27: ган агар турагчай! амралтаа авч. болж, хонь харнулан хоньчин болно. Пїнэнер сурагч бүхний зорилго дуртай газраа баяр цэнгэлтэй амарч : . бол зун цагт идэвхтэй амарч хичээ идэр залуу оюун ухаанаа сэргээдэг ТёВДах нь эк орноо тойрон аялах дийн танхимд заалгасан эрдэм ЧЭ БААРАЧ2 723 ИОНЕРИЙН БАЙГУУЛААТБН ЛӨВ, Зөрхөхийн нийн 1966 оны 9 дүгээр сарын 28. билээ. Энэ бол манай хайрт наш за ёЯнНД гарч өөрийн орны үзэсгэлэйт дэгээ бататган, дараагийн саг өсвөрийн залуу үеийнхнийхээ тө УУЛ ус, түүх соёлын дурсгал, эх ОР дийн жилд ик эрчим хүчтой нрэ яөө байнга анхаарч, тэдний эрүүл ныкоо одоогийн хөгжил цэцэглэЛ- дад учраас зуны амралт нь саруул бие цогцостой, ухаан эрдэм тийг үзэн баясдгаана. Манай орны дурын цаг утга агууллагатай,., Ханид оно гэ, дрөндөө ХҮЧ ДМЛАД товер сурагчид яйвхүү тэвхээй хариуцлагатай төрийг зус х гохын төлөө тэмцэж байдгийн яруу “"ӨРЛӨс Нь тэдний сурдага көдөл онцлон заалаа. Зун цагт инолер с ) ? чод илрэн юм. "со төрт сайн нөлөө үзүүлдэг ЮМ. | рагчдын дунд зохиох 1 Ё : : буй зори Манай онер Сс Сэлбэ, Тийм ч учраас саяхан МХЗЭ.-ийн ЭЄйМг нам засгаас тавьж Сөгтөсөр, Гурвансайхан “Отгонтэнгэр Төв Хорооны Тойчоо, БНМАУ-ын онд хүртэл сайжруулах гээд үзэсгэлэн төгөлдөр зуслангуу Ардын Гэгээрлийн Яамны колле ГЭМ үзээд дэлгэрэнгүй тогтоол дад явцгаахад нөгөө хэсэг Нь сум, гийн хамтарсан хурлаар 41908 өнд гав, еө - оэ МХЗЭ-ийн ХҮ ик хурлын өмнө Аврагуудын зөвлөлгөөн Саяхан Говь - алтай тарвага, зурам агнаж, жилт гаргахаа илэрхий- аймгийн бага, дунд сур 7000 ширхэг тоосго цо лэв. Э51Ч гуулниудын хөдөлмөрийн хиж, нэгдэлдээ 91 хүн" зУЛЦУд А р ДЭЛ Ү МХЗЭ--ийн 15 дугаар 22 ӨСВӨРИЙН ТРАКТОРЬЯ Н. Доржийн | авсан сулалбай аврав, аврага сурагчдын зөвлөл гөөн Алтай хотод болов. Зөвлөлгөөнд зуныхаа ам ралтаар үйлдвэр, барилга, хөдөө аж ахуйн нэгдлүү дийн ажилд гарамгай ажиллаж сургууль бүрээс шалгарч ирсэн 26 сурагч оролцож өөрсдийн ажлын туршлагыг харилцан 0 лилцлоо. Хөдөлмөрийн аврага су рагчдын зөвлөлгөөнд 64 өдрийн ажил хийсэн Ал- тай хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 9 дү тээр ангийн сурагч Төмөр хүү, 16000 тоосго цохин сон Т. Төгөлдөр, 6000 тоосго цохиж, 86 зурам "агнаж 18 кг хаягдал ноос түүсэн Халиун сумын ба га сургуулийн сурагч Шагдар нар туршлагаа ярьж ирэх жил их ам төмс ХУРА МХЗЭ--ийн 40 жи лийн ойн нэрэмжит (10 жилийн 8-р дунд сургуу лийн 250 сурагч 12 баг шийн хамт 8 бригад 00 лон Бор нуурын сангийн аж ахуйн Агитын хөндийд 27 га газраас 247 тонн төме хураалаа. Уг ажилд Климов багшийн удирд сан 10-ын А, Дагва багшийн удирдсан 10-ын Б анги, Паньга багшийн удирдсан 7-гийн Д ангийн бригадууд өдөр тутмын хаа төлөвлөгөөг 100-- 180 хувиар биелүүлж бус даасаа түрүүлж байлаа. Л. Цасчихэр (3 дугаар сургуулийн 10 А. ангийн сурагч). ж... Саяхан Баянхонгор айм гийн Заг бумын бага сур гуулийн захиргаа Вайд» раг тюнын хөвөөн дэх «Сайхан токой» хэмээк газар очиж! ногоо хураах, савлах сурагчдын цуваа гарган, 5 бригад болж уралдаантайгаар ажиллав. Пионер сурагчид 2 та илүү газраас 8 ор-, чим тонн төмс хураан авч «Давшилт» нэгдэлдээ тус лав, Энэ ажилд багш Доо- сүрэнгээр удирдуулсан 83 дугаар ангийн «А» бүл гийн хамт олон бусад бри дуныхаа унд хийх зэргээр туслаж гэж 600 төгрөг өглөө. элээ хангана, ангийн сурагч) их хурал, Залгамжлагч П чуулганаа угтаж, энэ жил өнгөрвөн жилээс илүү, ирэх жил энэ. жилээс нлүү нхийг хийж бүтээ хээ аврага сурагчид илээр хийлэн үеийн анд найз нөхөддөө хандаж урналга гаргав. Ш, ДАМАА (Аймгийн МХЗЭ--ийн хо рооны ажилтан) гадаасаа түрүүлэв.Пионер Б. Пүрэвсүрэн, Б. Мяг марсүрэн, П. Оюун, С. Галсансүрэн, Д. Дорж нар гарамгай ажиллаа, Ажлаа дууссаны дараа ур гацын баяр хийж, өсвө- рийн хүчит 82 бөх барил даж 4 дүгээр ангийн су рагч С. Галсансүрэн тү рүүлж Ганбат үзүүрлэв. Заг сумын бага сургуу лийн багш . С. САНЖСҮРЭН амралтөар Би энэ зуныхаа амралтаар 156 үхэр харнулж, 29 зурам агнаж, гэрийнхэндээ ус авах, түлээ түүх, хоол байлаа. Нэгдэлдээ 21 хө- дөлмөр өдөр хийлээ. Хоньчин Лүүрэвт хоёр өдөр хурга хяргаж өгөв. Зарим өдөр арц, сонгино, жимс түүдэг байв. Нэгдэл маань надад хөдөлмөрийн хөлс Энэ 600 төгрөгөөрөө шинэ” хичээлийн жилийн Т. ЦЭНДЖАВ (Увс аймгийн Давст сумын бага сургуулийн 4-:А мэ ЭРТ, зайлж 22 22: 2 ТВ? Р, ЗВЦЫГЖ Е1Б ёр солитчирт- (6 үс РД НЭГТ ЄЛНААЖАЛР БРЛЬДРАНВ: ЕОЕЧТГӨНО ф.БУЛЮЕ ЖИВЁВТ! ухасхийн гарлаа. Өнөр маань гараанд сайн тарсан учраас нөгөө дөрвөөсөө тасархай 8 ДУГААР САРЫН 4 Даян дэлхийн хүүхдүүдэд, шудрага хүн төрөлхтөнд ЇЇШЭЖ АМАРЛАА ИД Ааш зангий чинь явна. Удалгүй радногоор монголы Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын Вариеиск тойр гийн Кранево сууринд болсон олон улсын хүүхдийн зуны зэвӨн Сайн, 8,8 сек гүйж түрүүллээ гэж зарла. гурав дахь уулзалтанд оролцогчдоос үх дэлхийн аид нөхдөд, энх тайван, нөхөрлөлийн төлөө тэмцэгч бүхэнд Чехословакийн Залуу: дад амжилттай оролцон у гэж тэмцээний анхны Өлөр хамгийн Д ? хара анлА чуудын Төв Хороо, Пїноне- монгон медаль З,Хүрэл мє эөрэйн Хэргал.. үүнд -Монгол зүрүүллээ гэдгийн «хэлж өгдөг» машин ло, маань дуулгаж бид бүхнийг зөригжууллаа. Олон улсын хүүхдийн зуны гуравдахь уулзалтад оролц даль 3-ыг авсан. байна.Бид үхлийг үзэн ядаж, Вьетпамыг бомбөгдохөө рийн Төв Зөвлөлийн урал- олон хүмүүс Иль- Хөвгүүдийн 60 мєлрийн гүйлт эхэллээ. Би 3 Та ямар | ! ш зантай вэ? Өө. | | | сон 18 орны хүүхдүүд бид Болгарын Хар далайн эрэг больцгоо гэж шаардаж байна.Зуны гуравдахь уулзалтанд гаар манай 19 пнопер хоёр цээнд Сэлэнгэ чийн гэгээн дүрийг 6 ду кг ! рийнхоо ааш занг мэдэх 1114 дээр хуран цугларахдаа баатарлаг Вьетнамын ХүҮХДҮҮДЭД оролцсон бүх 400 гаруй төлөөлөгчид бидний дуу хоолой багшийн хамт "СОЦНалнСТ мягмарсүран, Улаанбаата- зарахаар хайн Ха ара ал агад ФИЕ” Фийлн ис | -Үгүй юу? Нуруун дээрээ 16 эв ца 2 аж, Ах к Л Үу р 1 Б . г б ч 9 Охэгэвс т , л 3 Эй-ЦАЙрАмдлын төр ГАРТ с ШУУХАСЛҮЙГҮҮЭарэВЫЛ унэгдэж байна, Бүх ЛэшЫл хүүхдүүд, бидний ах, эгч, аав, Чехослован улс дахь олон рын Баасанжав, Туул нар хойноосоо цуврал хүүүхдүүдтэй гарах өв, Буу тасхийн- 2 товчтой жижигхэн хайрцаг айш ргислал шэн ж байна. Б» ээж пар баатарлаг Вьетнамын ард түмэнд эв нөхөрлө- улсын Шонгрийн усланауж Эр дай зогсох | нь гүүг бид ухасхийн гарлаа. “Миний найз | зангий чинь «хэлж өгнө». Тэр хамт өмпөт Вьетнамын хүүхдийн төлөөлөгч байхгүй бай- лийн гараа сунгаж байна, Даян дэлхийн хүүхдүүдийн нө Ци амжилттай оролцов. Бид төгсөл нь. хар 4 75 Ё на. Үүний буруу нь АНУ-ын харгислал даруй мон. Эд хөрлөл мандтугай. | «Сечиэ-д Чех, Полын, Ру ардын хувьсгалып 45 жи ЗСГҮй айнах! Моковский, манай Батсүх бид турав шир " товч бүрийн дорхи жишээлбэл: одоогоос 21 жилийн өмнө анхны атомын бөмбөгийг Хиро- мын, Болгар, Ун-ар, БНА. дийн (ой Жас Бия аїлуухан явУлгл лал Үллин мад галд төс 1 «Та өөрийгөө лрих дуртай юу?» сима хотонд хаяж ямар ч гэмгүй помхон хэдэн арван сая 1966 оны 8 дугаар сарын 8. Болгар улс дахь ГУ охий. гдийн хамт ХЭВЛэ ЭНГелХОХНОЛДУХЛАН саар гайтиг | чу? К.ДУГААР САРЫН 23 ! «Та хүйзэс асууж зөвлөдөг хүмүүс түүний дотор хүүхэд, эх, эцгүүдийг хядсан билээ. «Г. ДИМИТРОН» хэмээх олон улсын хүүхдийн У-ын пиоперүүдийн хє «Хэвлэлийн» бага дАЛЛаГ зуун бунхны хаал 2 хАРМИР " үү?» гэсэн асуултанд уул тов8- ЄОЛБЧСЭ ЭРЭГ Өнөөдөр. АНУ-ын харгис хүчин бас л үхлийн хор цацаж зуслан. ирав,/ Бид аЮрах хугас хийлгэж, үзэсгэлэн байгуу (їр өрлөө. “Хүн | Би орой найзуултайгаа далайн эргээр | чийг дээш доош болгон үнэн 30- 8-8 (2 цаандаа 2 үндсэй зорил- лам, концерт тоглож, 06-| төрөлхтний сут их багш энд тг унтаж бай- зугааллаа. Конго найз Гонби эрх чөлөөний ! пөөр хариулиа Үү рийн эх орноо сурталчилж зах : ть? 8 дуу дууллаа, Эпэг маань энэ луу! ф лэ | : авьсан, Үүнд:- АлЧИлЛжЖ | гад юм. шиг л харагдана. -эй вуу дууллаа. Энэг маань энэ (0 с ё ч ЕС ша5 Атятн ““ злагмгыгн гт Э"МДд ЭГ л эл ЭЭ с 22:55 29 ҮН” явлаа, 1 дарааль киопкийг | дартал анрамдлаа Ху 141! 8 | Хань нөхдоос Ачхийг СУ 4 1 улаан гэрэл асиа. Тэр гэрлийн У Ч 1 !/0 | 1966 ОНЫ 7 ДУГААР САРЫН 14. » Эх орноо. сурталчлах. Бид амралтынхаа. сүү дор таны. ааш Зан. бичээстэй ХХ | Өглөөний хоолны дараа амарч байгаа «Маста» зуслаигийнх. доөгоөс нэг | Энэ зорилгоо манай төлөө лийн 10 хоногийг Праг хот 1 байна. хнгүүрлэсэн 1 2 | жалнах, өвлөх, байххыг харуулсан кино үзэв. Кинон дээр нодин д амарсан лөгчид зэр төртэй биелүү: той танчлцахад зориулж ( цагсланн гүй хгэ7Э м Дараа нь Румыны пнонерүүдтэй: нэг” автобусанд | сууж, Котовийс хото УРУУ) 0 түүх дурсгалын зүйл, му сэн ч хүнтэй эв дүй муутай» эс «Май амдал» явж «Хөгжилтэй хотхон»-ыг үзэж янз бүрийн сонирхолтой тоглоомоор тоглож зей, кино, жүжиг, Пїйоре- | гүүл «биеэ тоомтгой, | сагсуу, хөгжилдөв. Алсыг харагч, шү алхам зэргээр тоглосноос гадна хүний би- рийн ордон үзэж Балтова 2 гэх зэргээр таны ааш зайг элек 2 сийн байдлыг янз бүрийн марзан шог хэлбэртэй болгодог хөгжилтэн толинд голоор усан онгоцоор зу трон машин «хэлээд өгнө» 0ЛИМПИЙН ЭЭЛ өөрсдийгөө үзэж маш их инээлдлээ. Энд ийм хөгжөөнт төглбомууд мат мх Ус рлггву Үүнийгсэлекхбон иашин заавар байгаа нь Єстой л «Хөгжилтэй хотхон» нэрэндээ зохицжээ. гаалж ерөнхийлөгчийн 9 й Г 7 ДУГААР САРЫН 31 өрөөнд болсон 23 орны КТсэр ? 2 Ч: сэй жэс/ на лол лан шШӨЛы хэлж байгаа гс "Гамирч ал х: 4 : 3226 : - лат алирлмвиг нд Кремлийн ханан дахь шарил, хаа- дуулж эрх чөл "аөч Т л сэтгэхгүйн зүйн їлшжлэх ухаа- амирчид дурсгал халг солилцож Шөнийн 2 цагт шүглийн дуу биднийг сэрээв, Шүглийн дуунаар бүх хүүх инонерүүдийн уулзалтанд |, хонх, их бууг сонирхон үзээд зочид буу мас барсан юм гэж тэр ярив. Гэтэл өрөс Үү Үү у элэ! Талын цэцэг шиг охид хөвгүүд үлээ: эг дотноор тэврэлдэн үйсэлцэнэ. дүүд жагссан байх єстой. Майхнаас гартал орчий тойрон маань харанхуй утаа ны алаг цоогүй ба гуурлан хэлж байгаа юм. мтыг тул- оролцож өөрийн бэлтгэсэн найз Марина маань бидэнд ханлаж, Миний өцэг 1945 онд Монголын улаан армитай гаар бүрхэгдсэн байв, Арай хийж явсаар жагсаалын талбайд очоод бэлэн болс- дал руугаа явлаа. Үлийн хоолны дараа 1 й С т ад Лениний нэрэмжит төв цэнгэлдэх ! вэр хөгжмачйн я тунгалаг аял- тоо мэдэгдэн «Монгол» гэж хэлэв. Удалгүй 2 групп болоод ой руу алга болсон жижиг помер тоглоход ма | амра! 2 "! гуунд уран гоё Уна гн “имнасти... РАГа9” гэсэн алтан үсэгтэй арайзал | инсгэгчийг эрэх “хайгуулд гарав. Бид:ой дундуур хайж явсаар 2 цагийн дараа най пионерүүдийг онцгой | ХҮРЭЭЛЭНД өвөж У.ЭАЛЛ үүлэх ал эг лай аан сэн улаа нэтүүй нэ 1 эн машиныг нийн тоглолт үзүүлэв. Тэд шар, цэн- УЛАА! тууз, алт, мөнгө, хүрэл, дан шеүх инсгэгчээ өндөр тЭүН шүтэрээнээ дүүллэгдсэн, байхыг олж түүнд 99) ях үнэлж баяр хүргэлээ.|".. 57 Муйллан залдаанд орж шархдаад хэвтэж байсны ! дахь Юрюзань хотын техийк- 2 - лиудгтамирчдын --энгэрийг --мядаав..| хих Ёсны тусламж үзүүлж байтал дугаар групп ирж түүний шархдсан гаранд 5 эмдэглэлийн 4 хэр, цагаан, улаан, хар өнгийн таван. гор, Шуссанд ЯВЖ тайана | чиг барин боож эмнэлгийн тусламж, үзүүлэв. Дараа нь инсгэгчээ олсны баярыг Ингэж тавтай | сайхан 8 ДУГААР САРЫН 15. шатвархоллцос 5 соислд ий зандыг БАЗЬ 1 мэргэжлийн сургуулийн сурагч цагираг «Эих тайван» гэсэн үг болж л . р , н ””» | тэмдэглэж, гал түлээд түүнийгээ тойрон дуу дуулцгаав, Энэ бол бидний харце- Б сүүж! 2 амарч, үзэж: сурсан зүйл, Цэнгэлдэх хүрээлэнд газар газраас "”р- уйдү, шүлэг бичих их дуртай. Монголын Коля Рогожиикоп: дөрпөн до- дуулан жиглэж наадав ртекийн «Найрамдалэгэсэн үгтэй өнгө өнгийн | руудын дунд байхдаа тоглож байсан сонирх! той тоглоомуудын нэг нь юм. Бгацаандаа сэн өвгийн бүчтэн пнонерүүд аль хэлн г- “14 їй ? УУ. бү А й ын гт 39) Ес шагшг хар ингах Х ган, 1 даЛ ижил дасал болсон пөхөд 5 й ан тухай хэд хэдэн шүлэг бичсэн нь малал ! лоо хопогийн дотор зохион бү тэнгэрээс цагаан, шар, улаан өнгийл дарцаг, хнур барьсан тамчрчид мото 8 ДУГААР САРЫН 7 ахглуцуны хяонерүүдтэй,л цааны бидний санаа сээ- | СУУЛЛаа: эаэлсэн байлаа. Радиогоор ӨХИ- хдагалаастай байгаа гэж ярив. Ай яайн, ! Эрэ л шалин сур- далбаа цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тал. цицлийн хурдаар цэнгэлдэх хүрээ- Өнөөдөр бүх орны хүүхдүүд Варшавын «Полонна» гэдэг Кино тєатрт очиж хамг игсллЛн. ажил гэЛлД үүрд хоногшин үлд- Д.Црчэадээ ээн ТЯТ ӨГӨН” Өлвнд дайн хэзээ энэ орчлонгоос томилох юм бол тэвхаад Р ана хал дүн 3 байд шүхэрлэн бууж ирмэгц уриа ха... 5 Полшийн уран сайхны 3 кино үзэв, Киноны дараа, дайны үед амь үрэгдсэн ороп тус бүртэй 1-3 улаа к чид гараандаа бэлэн байгаарай гэж Эн аааанй! НИ “Улаул Пул! ЗАЛАА? Вад | гууль төгсөгчдийн зохиосон тех дав, Салын урнай цуурай намдаагүй ЛЭНГ Мар зөв гурав тойроод гармагц | дайчдын хөшөөнд цэцэг тавив. Энд «Мөнх зул» үргэлж бадран асч байна. зохиож тэдэнд тойрон 7 яаж байв. Эхний 1 дүгээр гарааны 2 лу- !? рзуа, Б1, Эцүл пикийн үзэсгэлэнд тавигдаж, байтал арван «баатар» инсэгч шүх- хөгжим сүртэйвэ эгшиглэж бас л Бид үдээс хойш Варшав хотын байдалтай танилцав. Варшав маш сайхан | бүжиг зааж, тэднээс 6 бү- Чехословак улсад амар- | гаар зам дээр манай Өнөр гарахаар бэлт- “Маран үүрт мандаж байг» гэдэг дууг гар ї үзэгч олны сонирхлыг татсаар рээр цэнгэлдэх хүрээлэнг їйн тэх дунд. «Спорт», «Артен», «Энх тайван», 1ааих” Нариахын рилэснхэ Хара үлэ анал ВА жиг сурлаа. Манай пиоле- сан пионерийн удирдагч | гэж байв. Шүүгчийн гарлах гар буу тас тараа барилцан луулав й балай буулаа. Тэд нарт пноперүүд амьд цэц «Найрамдал» гэсэн үгс Артекийн тэн | зарлал байсныг олж үзэж баярлацгаав. Ж. БАЯРСАЙХАН рүүд аялалд оролцож зус Б. ЧУЛУУН | хийлээ! Гараанд бэлэн байсан Герман Д. Түмэндэлгэр (20 дугаар сургуу- 9 Польш, Финлянд, Зөвлөлт Монголын охид яийн сурагч) | ! ! | | | | | | | | Өмнөт Урал | | | | | ! , | | гэрээр, мап-кош (21 дүгээр сургуулийн сурагч) ланд явагдсан Дд. ДАШХҮҮ гийн баглаа гардуулж, хүлээж авав. Тэдинй пэг нь хүндэтгэлтэй мапай Хар далайн мандлаар, Ро | уулын оргилоор түгэй Цуу спартаниа- «Олериая» бүлгэмини удир нө- райтаж ёЄслолын буудлага хинВэн, 1966 оны наймдугаар сарын Г РҮҮ тэнд Болгарын Г. Варимезова гөө нэг нь эмэгтэй хүн байсан нь улам Ийнхүү олон улсын хүүхднїй 4 й 15. Тэнгэр цэлмэг халуун өдөр Г 61,32 см, Ф. Узупова 56. 46 гэл ОЛ -ү ӨЭГҮҮГҮ я балсах бахархах сэтгэл төрүүллээ. рамдал» олимпийн нээлт «Майрам боллоо. Хөвгүүд охндын 60 см, Чехөслөвакийн М. Гудеч- ЦЭЭЛ 7) ЭЭД Жи Ингээд олон төрлийн тэмцээний нө- дал эв нэгдлээр жигүүрлэн эхэлсэн | метрийн гүйлт, уртын харайл шийн тамирчин (Я. Маковский руулсан жагсаалт, ханын сойни, таар маань санасандаа | хүрч кова-56, 06 см шВүЭг Тарсүүн, 8 5 хөрсөг тоглолт болж «Артекийн ав- болой тын тэмцээн энэ өдөд явагдав. (7,5 секунд) хүрсэн билээ. Эд талархал энд тэндгүй харагдсан. чадсангүй Тэрээр 1,70 см, Б.ВДТР СВНУАМЦЖ 258847-5үүү) / БссхтгАМныен Үрхлэлссн ружит Ф Оройн 16 цагт тэмцээн ЛлэВ. бүхнээс үзэхэд «Найрамдал» агаад түүний дэргэд дэвтэрүээг бүүр иаанадаа 1,65 см дээгүүр -т рг тий фри е затад2! Зэшөэж шгитэт тиэт-т-тэж тэгэтэтэт-в тэлж тог 8-2: Ер нь өглөө, оройн сэрүүнд олимпийн 10 жилийп түүхэнд барьсан хүмүүс чилэхийг мэ бардай гардаг байв. Зөвлөлтийн ЖИЛИЙН түүхийг ХЕ ) Евро: | Манай тамирчин хүүхдүүд Артекийн олон. улсын хүүхдийн хөтөн атлекгикийн тэмцээн болон бусад ажлууд охидын 60 метрийн гүйлтээр дохгүй сууж байлаа тамирчин Репин, Польшийн та ЗХУУЛАл Хоманхор ӨВӨГ бал | " амжилттай оролцож, «Артекийн аврага» алт, мөнгө, хүрэл Мє явагдаж, жин үдийн халуунд аврагалж яваа Польшийн Цаап Цашрамд өгү хэд хөвгүүдийн мирчин Я, Маяковский хоёр ши 18 л Тэйлор ц 3 Ари жим жи 4 төрөлт тэмнээнд чөлөөт “амралтын цаг байдаг. ла (1961 онд 7,9 секунд) Ру- Дашрамд өгүүлэ: ЭД Х Үү рүүн өрсөлдөөнтэй байлаа. 0 см дээгүү р, охидын өн | 3.) 1,4) яаашар зигэрээ мялаасан їем «Найрамдал» олимпийн анхны мыны Радулеску (1962 ойд уртын харайлтад “ЗХУ-ын 30) Е. Репин 1,70 см, Я. Маковс дөрт мөн 8-4 ын Калспова | Арим жир жим тэмцээн охидын 60 метрийн 7,0 сек) Венгерийн Керсс тизоэс ярєр БҮрэнр, Мал кий 1,67 см. Чехослоракийн юарэ Су хи нлНгүүэ Арамил 11-452,7.321 Р Д а 1 16 79 се » ын ээл 3 5 снаас илүү амж зүүлээ | гүйлрээр 3х24453 Монэй тчшир (1903 00д 79 со0) хөвгүүдийн рдыныд Ууншны төнирцөн Бо. Н, Ямгин 1.01, см өвөр, вм Зүй балх нм! Хөвгүүдийн ам АНУРЭНАМӨЙ тый: Финляндын: тимирчидтай яваа Бялгорийн Л емец “(1961 хув арныг онд ОШХЫН5 гүүр харайж эхний гурван байр сор хиндэлтэнд: Бумьны дамир | “Арми жим жим! » аан: 5 Салээ аан :59 зайж «Найрамдал» угэр чин Бужен 52 онд 92,05 см, |! у » ХЭМЭЭГ УАнүЧ ган Тирн онд н 8 сек), умыны Димирор 10 жилийн түүхэнд аврагалж (9) дын. өндрийн харайлтад охидын бөмбөг шидэлтэйд Бол А р им жиулс ж ми ээ д Л түрүүлж (1961 онд 7,3 сек явна Венгерийн тамирчин М, Ковач П а. чин. Проданова 5 Ароулн посЕЛА.ПОСБАА. гол» гэдэг нэрийг түмний газар, 1962 онд 7.3 сек) ольшийн “8 1,40 НИ Польшийн: И. Валу- т 80 шӨгр гүй р 8 | Т Л 24 т ки цууриатууллаа. Дараагийн та Бацзул (1964 онд 7.3 сек)на 1968 оны наймдугаар сарын 8, 1020 Эн Герианичй 106 онд 66.22 Жүо ЫГ эн а! А : 2 2 раануудад манай Өнөрийн ам- рыг гүйцэл түрүүлж шинэ ам 16. «Пайрамдлын олимпийн Мюллер: 1.37 бм ЗарАй иг НХНЙ ра 5 амжилт тогтоожээ. 125: жим, АрнгЖМ/А » удлаАн илт эвдэгдсэн юм. Гэхдээ ХОЛ “илт тогтоох хугацаа майайд сүүлчийн одор билээ. Оройн 16 5 х : Х, Сэтгэл догдлуулсан хоёр | ” 276 хоцроогүй ээ. Аравдугаар «Най холгүй юм гэдэг омголон бодол цаг болоход хөвгүүд охидын өнд гурван байр өэВэлӨн талын өдрийн тэмдэглэл ммалн рни “7 осслО 9 рамдал» олимпийн охидын (60 төрж билээ. | рийн харайлт, бөмбөг шидэх ЯИйн бомбөг шЭГтрҮ үг үн ийнхүү тоо, хүсиэгт жагсаал Арими тось ТУРин метрийн гүйлтэнд Венгерийй | Охидын уртын харайлт9Д ма тэмцээн эхэлж, ширүүн өрсөл ны Л, Бургхоф 83, шэн ис таар дүүрсэн байв. 2 /мнл 7А: Ял М. Ковач, Шрхашийн най Тунгалаг 4,44 см, ХавгүҮ дөөнтэй явагдлаа. ални аВЦЭЭГ Таавон "70 Хэмцээнэн төгсгөлд ийм нэ Ё лукевич, /Э. Шульц нар дийн уртын харайлтад үх шин ї йлт , Д 5 5 тон дүнгийн жагсаалт гарч 8,4 секунд хурдалж аврага ам 58:64 Эд харайж дээгүүр амжилт (, ЗЭУМ ан ЧивНт ханна 02см, охидын бомбөг Шшидэл- хүн бүхний томдэглолийн дэв жилт үзүүлж байв. үзүүлэв. Охидын уртын харайл чид эрс цөөрчээ. ашиглалтыг гавиглаталчналгамагланалтал: ТЭрТ бИЧИГДЛЭЭ. Хөвгүүдийн 60 метрийн гүйл тад Германы А. Шитанке Л цаг бүхлл Байр баг хөвгүүдийн | охидын | нийг тийн долоо, наймдугаар гарааид см, Венгерийн М. Ковач ” Ц В --Монголын тамирчи шОВ5 оноо иод овоч уралдсан Д. Батсүх, Д.Түмэн- см, Германы Ш. Мюллер 35 аатарт амжилт хүсье. л 1 Болгар 1549 1587 9136 дэлгэр нарын амжилт бид бүх см харайж охний гурвай йр хүргэе гэсон үгс бӨРГДэгЧ 2 СССР 1621 1465 зө86 ний сэтгэл зүрхийг догдлуулж, эзэлсэн юм. Хөвгүүдийн Ур. Цууриатан байв, маы хад ын З Полып 1603 1481 э084 баяр “баясал төрүүллээ. Д. тын харайлтад Болгарын та ан Сүхбаатар: 1 Бэлдэг шав 4. Чехослован 1580 уаАЗ, з084 Батсүх, Д. Түмэндэлгэр хоёр мирчин С, Стоянов ,80 см, Таогч харайсан нь хэн бү 5 ГДР 1480 1465 2945 7,5 секунд хурдалсан нь «Най- Г. Иванов 5,72 СМ. Чехөсло. анхаарал татав. 6 Венгер 1517 1405 2922 рамдал» олимпийн 60 метрийн вакийн П. Яничек 5,60 “СМ ха Монголын тамирчин. Сүхбаа 7 Фииляанд-1 1130 1201 2331 гүйлтийн аврага амжилт боллоо. райж албап ёсны эхний гурван тар 1,55 см-т тарлаа. 1,58 С Финлянд-2 1255 881 2136 Манай хоёр хөвгүүний үзүүл- байр эзэллээ. ший. см-т тарлаа хэмээн радио хоо 9 Франц 1120 1015 2135 сон амжилтанд 9 орны 10 баг, Энэ өдрийн тэмцээний ТӨгс лой зарлаж, баяр хүргэлт үүр 60 тамирчдаас гешцхан Поль төлд тамирчдын амжилтиг ха 0Сл4: тэлжилсээр байв. Гэвч Сухбаа 5-0 (ӨГҮҮЛЛЭГ) 1. Жанцан хүү, багшийнхаа өгсөн бичгийг сумын захиргаанд хүргэж өгөөд буцахдаа хүрээн дэх дуганы хү рэл бойпорыг үзэв. Дончин унзад жилийн өмнө манжны ус зөөсөнгүй гэж Жанцанг зодохдоо энэ бойпорыг мөргүүлж духыг нь цоолсон юм. Түү нээс хойш Жанцан энэ бойпорыг ха рангуут духныхаа цагаан соривыг илж үздэг болжээ. Ингэж өнгөрснийг бодож байсан Жанцан Улаан модтын даваан дээрээс гурван хэсэг хувааг- даад хүрээ рүү нрж яваа баахан хү нийг хараад --Эсэргүүнүүд гэж? амандаа шин нээд сургуулийнхаа зүг гүйв. 2. Сургуулийн хашааны нэг буланд хүүхдүүлийг хашиж, буу барьсан хэ- дэн лам тойрчээ. Энэ бүхнийг Жан цан хашааны завсраар харж зогстол нэг хүн чихэн дээрээс нь шүүрч, чирч гулдарсаар өөр нэгэн ламын дэр гэд авчиртал өнөөх нь: --Маад Чарплба чинь "хаана явж байна гэлээ. - Хашааны гадаа л --Ухай энэ чинь (Жанцан шив дээ гэх дуугаар Жанцангийн дотор арзас хийв, Жанцан багшийгаа дуугаар Нь таннад харцаа буруулан зогсоно. 1Санцан энэ лам Довчингийн шавь байсан юм. Тэгээд Довчинг хүрээн дээрээс ор сураггүй болсны дараа су мын сургуульд сэм орсон ажээ, 3. Я(санцанг хүүхдүүдтэй нийлүү: яээд хорьчихов. Хүүхдүүдийг хорь сон ангийн хаалгыг түгжээд нэг ла маар мануулчихлаа, Тэгээд удсан Ч үгүй Довчин хэдэн лам дагуулсаар орж ирэв. л -Эх эцгээс нь ирвэл эднийг өгөөд явуулчих. Харин одоо тэр Жан цан зулбасгын улаан «сэтрийг» ша таагаад оронд нь сахиус зүү гэлээ. Жанцан хашааны гадаа байх-- даа улаан бүчээ авч өвөртөлж бай-- хыг хараад Довчин ийн хорсон өгүүлжээ. Довчин цаад хананд бай- сан туг өөд зааж Я! Ж АГСААЛ Өглөө эртлэн босоод Гоёлын хувцсаа өмслөө Өргөн цэлгэр талбайд Гойдын сайхан байлаа Далбаг бариад явлаа Талбайд очоод жагслаа Бүрээгээ үлээгээд жигдэрлээ. Бөмбөрөө цохиод алхаллаа Индрийн өмнүүр гарахдаа Энхийн тагтаагаа нисгэлээ Үлээсэн бөмбөлөгөө хөөргөж Өнгийн цэйгээр далаллаа. Ж. НЯМДОРЖ (Барилгын зургийн улсын инститүтийн) 46.64 6.46 31 А-28915. “хамт шавар зууханд -- Түүнийг устгаарай гэлээ, Тэг тэл нэг лам хүүхдүүдийн улаан бү- чийг шалан дээрээс авч өнөө тугтай хийж шатаа- гаад гарлаа. Жанцан тэр ламыг га рангуут шавар зуухнаас салааны- хаа тугийг гарган авч -Ашгүй бүүр шатаагүй байна шүү гэж баярлан хэлээд хүүхдүүдэд үзүүлэв, Ё 4. Үдэш болоход Жанцангаас өөр хүүхэд үлдсэнгүй, Жанцан шөнө дун дын хирд Довчингийн хахир зэвүүн дуунаар сэрлээ. --Чи надаас сайн үг дуулахгүй гэж нэг хүнийг хашгиран хэлэхийг сонсоод 7Канцан -- Нацаг багш гээд амаа гараа- раа таглав, -Аа муу чаралба чамайг дээ. Гайгүй өглөө болохоор чамаар...гэв Жанцан, Довчингийн энэ үгийг гүй цэд сонсож чадсангүй. Тэгээд өөрөө сөө «Өглөө багшийг яах юм бол, Та рнатын хүрээн дээр тэр жил нэг баг шийс мүухай алсан юм. гэж улсууд ХосЭр 02 581 -| Жа багштаан би энэ чаралбааг чинь гайгүй сайн сахиж хоносон шүү гэлээ. Гэтэл Довчин, -Хэн мэдэхэв дээ. Ам чинь алт болог гээд эргэв. Довчингийнхон тэн дээс хөдөлөхөд өнөө лам Жанцанд нэг доголон морь унуулж өөрөө хөт лөв. Тэд Хавчигийн зоог чиглэн явлаа. 7. Жандан, Довчинд баригдсанаас хойш түүний гар хөлийн хуянг тарааж өгдөг албатай боллоо. Довчингийнхныг Ар булаг сум өөд хөдлөх гэж байтал нэг өвгөн хүүхэдтэйгээ баригдаж ирлээ. Оройхон хир зэр хүүХ- дийн эцгийг хэдэн эсэргүү авч яваад буудчихаад ирлээ. Тэр хүүхэд хөгшин “эцгийгээ буудуулчихлаа гэд- гийг мэдээд хүлээтэйгээ уйлсаар байв. Жанцан, Довчингоос нуугдаж түүнтэй уулзсан боловч,тэр жаал ганц ч үс дуу: гарсангүй. Шөнө дунд Ар булаг сумын хавиас нэг эмэгтэй баригдаж ирлээ. Довчин түүнийг нүүр нүдгүй зөдөол, -Чи чинь ар булгийн. эвлэлийн рийн яарга билүү? Хэрэв амь мэл : нарын ҮҮ? гийн гарамыг отож байгаад хагасыгаа үлдээгээд Модотын шилд ирлээ, Тэгээд Довчин өнөө эмэгтэйг байцааж: эхлэв. Довчин тэр эмэгтэйг байцаах болгондоо галаар төөнөдөг байлаа. Одоо түүний биеийг харахаас нүд дальдрамаар айм- шигтай болжээ, Довчин барьж байсан буугаа алт мөнгө хийж явдаг жяжиг авдар дээрээ тавиад Жанцанг дутуу шатсан гишүү айчир гэж нүдээр дохи- лоо. тЄЛЭ., Ган 2 11. Хөөрхий тэр эмэгтэй бараг ухаан- гүй боловч хоёр. лам түшиж байлаа. Жанцан арга буюу Довчинд өнөө ГЯ-. шүүг өгөөд гэдрэг ухрахдаа өнөө эмэг- тэйн нуруунд гишүүний гал хүрэх гэж байгааг мэдэнгүүт жижиг авдар дээрээс өнөө бууг шүүрэн авч гохыг дарлаа, Довчин юу болсныг ухаарч ядин арай хийж, -Ёстой чаралба чинь энэ байжээ гээд унах тэрхэн үед Модотын шилд Фуу нирхийж, ура пүргээнтэх чимээгээр майханд байсан эсэргүүчүүд гүйн гарц- з, Жанцан өнөө эмэгтэйг өндийлгө- ярьдаг юм байна яөвэ. Тэгэхээр... Эсэргүүнүүд Нацагийг чирч гул дарсаар Жанцангийн зэргэлдээх өрөөнд оруулж байгааг мэдээд хаал- ган дээрээ иртэл хөлийн чимээ гарч хаалганы түгжээ тарчигнав. 7Канцан тэр дороо эргэж шалан дээр хэвтэв. Довчин, дэн барьсан нэг лам Да-- гуулж орж ирснээ, --Энэ ганцаараа үлдээ юү. За яа хав аваад явья. Хэрэг болж магадгүй гээд гарахдаа хаалгаа түгжсэнгүй. 5. --Багшаа,, Багшаа гэтэл Ха- ранхуй дундаас Нацаг -ҮЧи хэн бэ? Жанцан уу даагэлээ, --Тиймээ. Багшаа би.. | Жанцан багшийнхаа дэргэд ирээд гутлынхаа түрийнзэс хутгаа гарган авч хүлээг нь огтлов. Нацаг цонхны дэргэд ирж ажин зогсохдоо -4Би чиний тухай эднээс дуулсан тэгэхээр чи эдэнтэй хамт яв! Эдний гол хүч хаана байдгийг мэдэж ирэ хийг бодоорой. Чи эр хүн тэгээд пно нер шүү дээ гэхэд Жанцан багшийн хаа царайг ажсаар толгой дохин. 6. Өглөө нь Довчин унзад боож үхэх шахав. Тэгээд онгорхой цонхны дэргэд ирж хэсэг үгэлснээ --Та нарыг сайн багла гэж хэлээ гүй билүү... Энэнээс болж байгаа юм гээд нэг ламыг бүдүүн ташуураар дэлслээ, Тэр лам үүр цайхаас өмнө хөн Нацагийн байгаа анги өөд шагай гаад «Ухаангүй шахам байгаа юм яав л гэж, Дөрөв хоног нойр аваагүй юмсан жаахан дуг хийгээд авдаг хэ рэг» гэхийг сонсоод Жанцан үүрээр багшийнхаа байгаа анги өөд мөлхө жээ. Харин Жанцанг сая ангиас гар гаж ирсэн нэг өвөгжөөр лам нүдээ тас аньж уруулаа өмөр өмөр хөдөл гөж ямар нэг їом унших нь инээдтэй ажээ. Довчин 7Канцангийн дэргэд ирж эрүүн дороос нь базаж өөр өөдөө ойртуулж хөмхий суув. Өнөө лам Довчингийн энэ байдлаас айж Улаанбаатар хот, явья тэвэл Завханаас гарсан бараа хэ- зээ Мөрөнгөөр гарах вэ? Үүнийг хэлээ дэх гэлээ. Тэр эмэгтэй ганц ч үг дуугар сангүй шүд зуун зогсохыг хараад Дов-: чин дэн авч хацарт нь барьтал гаднаас нэг лам орж ирэв. . : --Бор гэгээнтэн ирлээ гэхэд. Довчин майхнаас гарахдаа - Наадахаа модноос сайн хүлээд харж бай гэлээ. 8. Жанцан тэр дороо майхнаас гарч Бор гэгээний майхны хаянд очиж зог- сов. Довчоон! Эндээс Мөрөнгийн хар сай- рын олом руу хөдлөхийг бод, Өнөө ба- раа Хар сайрын гарамаар гарах болол той, Тэгээд Модотын шилд их цэргийг хуарлуулж улааныхныг отно шүү гэж Бор гэгээн хэлэв. Жанцан энэ үгийг сонсоод оргохоор шийдэв. Тэгээд Бор гэ гээний майхнаас холдож явахдаа, өнөө жаалыг саналаа. Жанцан тэр жаал дээр очтол хүлээтэйгээ унтаж байв. Жан цан түүний хүлээг тайлтал цочин сэр- лээ. Тэр хүүхэд эцэгтэйгээ хамт Бүрэн хаан дээрээс баригдаж ирсэн гэдгийг Жанвдан нэг ламаас дуулсан юм. 9. Жанцан тэр хүүхдийг ятгаж бараг нууцаа хэлэх дөхсөн боловч ашгүй тэр жаал Жанцангийн үгэнд итгэв. Тэгээд Жанцан, хэрээтэй морьд руу өнөө жаа- лыг дагуулж мөлхлөө, Тэр хоёрын хэрэг санаснаас амархан бүтэв. Тэгээд тэр морио хөтөлж нэг гуунд аваачив, --За чин эндээсээ Бүрэн хааныг олно биз гэхэд : --Олноо...олно. Харин би тэр багшийг чинь яаж олох вэ? --Сумын даргынд байгаа, Чи суман даргын хүүхдийг танина гэсэн. шүү дээ. За чи миний хэлснийг мартаагүй биз --Мартаагүй ээ. Ай хөө, Хар сайртын гарам. Модотын шил энэ хоёрыг чээ- жилсэн байхад яалаа гэж мартчихан гээд морио хөтөлсөөр цаашлав. 10.Өнөө жаалыг алга болсныг эсэргүү матаж эрхлэгч хариуцлагатай нарийн 2 Сүхбаатар: нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, МХЗЭ-ийн Төв Ор дон, 4.дүгээр давхар 408, 4192, 414 номе рын өрөө. Утас: Хариуцлагатай 26832, бичгийн дарга, утга зохиолын ажилтан пар 268383 хөөр дэргэд нь очтод нэг лам майхан | руу шагайнгуут Довчингийн мөнгөтэй авдрыг хараад Жанцанг буудлаа. Тэр лам жижиг авдартай алт мөнгийг аваад майхнаас гарахдаа Нацаг багштай халз тулав. Түүнийг өнөө жаал дагажээ, Тэр жаал Жанцанг ухаангүй хэвтэж байхыг хараад, : --Жанцаан..Жанцаан гэж хашгираад дэргэд нь ирж уйлав. Энэ үед цэргүүд ирж, Нацаг ч Жанцангийн дэргэд сөх- рен толгойг нь өндийлгөв. “банцан нү дэз алгуурхан нээж, --Багшаа...эвлэлийн тэр эгч.,Багшаа миний дээлийг тайлаач гэж арайхийж хэлэв Нацаг түүний дээ лийг тайлтал чээжээ салааныхаа тугаар үүрийн дарга... ороосон байв. Тэр туг өрөөсөн талаа- саа бага зэрэг шатаж, нөгөө талдаа цус болжээ. Нацаг тэр тугийг Жанцанд үзүүлэх гэж оролдсон боловч тэрээр амьсгаа хураасан байлаа. Нацаг, Жан- цангийн шарилыг гар дээрээ өргөн Мо- дотын шилийг өгссөөр явна. Жаалхан- зын хүрээ, эдүүгээгийн Бүрэн сумын бага сургуулийн сурагч, «Чаралба» бу юу лам нарт «Буруу номт» гэгдсэн, ар ван таван настай хөөрхий тэр баатрын шарилын араас мянга мянган хүний нүд ширтэж, зовхиноос нь салж. ядсан нулимс хацрыг нь даган урсах ажээ, ЛХА. ДАРЬСҮРЭН, 1966 он “Чаралба-Төвдөөр буруу номт, тэрсүү номт гэсэн үг. Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР. Индекс 14140| | ЇЇ “дын од багийн Нямдаш, нь өд хо ал ш нан ЇЇ? х нө инийлиийн 7гдШ1| НАЙРАМДЛЫН ГЭРЭЛ рий дотно үлдэж, билээ. Энэ билэг, Жил бүрийн 10 дугаар сарын 5- т өдөр бидний сэтгэл зүрхэнд энх- угтан нрэх энэ л энхрий дотно хайрлагддаг өдөр “Монгол-Зөвлөлт ёр улсын төрийн далбааны зөөлөн өр бас халуун намираа хүүхэд. багачуудын булбарай хацрыг энхрийлэн илбэж, тан соёмбо, алх хадуурын нь гэ- рэл туяагаа урьд урьдаас улам яруу тод сацруулдаг билээ. В. И. Ленин, Д. Сүхбаатар нар ха луун гараа атгалцан уулзаж, бат зу заан үндэс суурий нь тавьж өгсөн ма най , оноос онд болд мэт хатуужиж, болор мэт гэрэлтэн «Мөнх найрамдал» гэж яруу сайхан алдар олжээ, Энэ мөнх найрамдлынхаа сэжим бүхнийг бэх- жүүлж, түүннйгээ нүдний цөцгий мэт хоёр ард түмний найрамдал явахын түмэн ндигнан хайрлаж 4 дог хийморь мянган өлзийн Орон БҮХНИЙ. ПРОЛЕТАГЧ 5М4) !-ын уйл ХУЭ-ийн Төв Хогоо: Л. нэгэмжил Монгохын Пионерийн БАЙГУУХААТЫН ТӨВ Зөрхөхийн сонин :28 дахь шилдэЭ5 |. /үов6 он Мо26 (946) 2 хилийн 9жт1222221222122212222322232112222123115К4 |. Бяцхан иргэдийн гараар " Саяхан нийслэлийн 10 жилийн 17 дугаар дунд сургууль, сурагч дынхаа зуны даалгаврыг шалгаж дүнг гаргав. Үүнд: Бугын эвэр, но хойн хушуу, мөөг ургамлын үр бо лон шавьжийн хатадмал..зэргээр нь кабинет үзмэрээ баяжуулав.Бас марк, шүдэнзний нүүр, дугтуй, ил захидал, энгэрийн тэмдэг, шагайн цуглуулга хийж ирснийг пионерийп Хөвсгөл аймгийн Бүрэнхаан сумын бага сургуулийн пнонерийн 11 дү- гээр бүлгэм зуны амралтаар пионер сурагчдад өгөх даалгавраа «Бяцхан иргэдийн гараар» гэдэг сэдэвт хөдөл мөрийн цуваагаар зарлан явуулжээ.| Энэ цувааг дүгнэхэд пионер сурагчид зурам 1160, жирх 21, тарвага 8- 12,6 кг, сонгино 2999 кг, зэс | тууль 12 цг-ийг бэлтгэж улсын бэлтгэлд тушаажээ. Мөн пнонер сурагчид 4 нийгмийн 8652 мал хариуцан маллаж чыг агнаж, хаягдал ноос кг ноос хяргаж, эмнэг хангал 14-ийг "| хөдөлмөр өдрийн ажил хийсэн байна. Энэ: бүх ажилд пионер Пүрэвжав, Доржсүрэн, Дуламсүрэн, баатарчуу 3Кааханчул уу, Чулуунхүү нар идэвхтэй оролцож| уралдааны болзол ханган, сургууль, худалдаа бэлтгэлийн ангийн шагнал хүртэв. |Д. Дуламсүрэн. (Хөвсгөл, Бүрэнхааны бага сургуулийн шинонерийн ахлах | » “Манай пионерүүд үйлдвэр хө- дөө аж ахуйд ажиллаж 5428 хө дөлмөр өдөр хийснээс гадна 637 эмнэг сургаж, зурамны арьс 2837, тарваганы арьс 13, архины. шил 183, шүүрний дэрс 832 багц, орон 1966 оны 10 дугаар сарын 5. 16,2 кг, мөөг РГИЙН ТӨЛӨН “УХБААТАРЫН танхимд шилжүүлэв. Үүнээс гадна шил 228, тарваганы 558-- чихэр варений шил. 1465, архины 15, зурамны арьс арьс 35 амтат усны шил ыг хотын бэлтгэл контор, боовны үйлдвэрт шилжүүлэв. Зөвхөн энэ цуглуулсан ашиг оруулжээ Г. Асралжав: (17 дугаар Дунд сургуулийп сугогч) з түүнээсээ 1688 литр сүү, удирдагч) » ж нутгийн чулуулагын цуглуулга, ур гамлын хатаамал зэрэг бэлэгтэй- гээр сургуульдаа ирцгээлээ гэм Увс аймгийн Өмнөговь сумын дунд сургуулийн пионерийн ахлах удир- дагч Лхагвасүрэн мэдээлэв. зөвт ат -в чө шат--ит-ивт Р гараанаас артай ---ст-и8 «ЯР. чаргаар" -Р-6т--ийР, харх айн ар 89--ше-ийн -ар-аВж-дох ав св- 88 бэгслхагааг . 2 Үнэ 10 ме хаягд- лаар 1200 гаруй төгрөгийн цэвэр -668 унаа эдэлгээнд сургаж, бүгд 2386 Ко .-Элнэйниий Мшлхийнээй ий иийнший оЛварь СЖЕЬ СҮЖЛЬО СҮЖНЫститэ2 Эиээ. Сэржэ чэн. сжинь. Очилэы Ожиша лижцо хила ЗШш2 ООР. “шон СҮшэа Свпа З болгож, жил бүрийн 10 дугаар сарын 5-наас 11 дүгээр сарын 5 хүртэл Мон гол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажлыг манай орон даяар зохиодог сайхан уламжлал энэ жиллэй 14 дэх удаа болж байна. Өнөөдөр 10 дугаар сарын 5. Мон- гол-Зөвлөлтийн найрамдлын сар эхэлж байна. Энэ бол бидний баяр баясгалан, цог золбоог бадруулсан их баярын сар юм! Ардын Хувьсгалын ялалтын төлөө ний ширүүн тулалдаан дундуур гар гараасаа барилцан тэмцэж, уг ялал- тыг ханган, улмаар хувьсгалын ялал тыг хамгаалж бататгахад энэ найрам дал эрчим хүчээ өгсөн юм, Харийн булаан эзлэгчид тус оронд довтлож, улс ард түмэнд, түмэн гай учирч байхад энэ найрамдал эрэлхэг жигүүрээрээ биднийг аварсан юм. ша чалнаа.главина. ална “Чиний,” Лчамыа. чини, улны,” явнаа. авна, /иалнн, ЧАН. Чан, Чинь” Лзанна./ үррны”, Чаны, внвь 7” лвна, ”ианаь/ чинэ. аниа. “ИВнаЫ/ ЯЯнна/ гаанна,” явна ”чннлн, Гана “явна, Лчинв/ баатарлаг лөг онгоцтой ширүүн сийн хойд эрэгт чөлөөтэй Ї ган бүх хүчээрээ эцэст тэнгисийн эрэгт тийн тэр нэгэн дайчин, хүнд хохирол учруулан бараагүй алга болжээ хниулж, олонтоо хохирол тэл тэдний хамгийн алдартай цуул алга гаав, Эднийг ийнхүү зөвлөлтийн баатарлаг маг нууцаа тоочин бүүрч шархадсанаас олзолж ирсэн хэлээ» тушаангуут гитлерчүүдээс өшөөгөө авч Монгол-Зөвлөлтийн найрам Дэлхийн хоёрдугаар дайн ид- өр- : иөж.байсан тэр түгшүүрт өдрүүдэд Ч ЇН гитлерчүүд хар далайгаар олон. удаа 1 | ширүүн дайралт хийж, зөвлөлтий! Ми дайчдад төдөнтэй цохигд- сон билээ. Нэгэн удаа гитлерийн ху чирхэг усан цэрэг зөвлөлтийн нэг хө тулалдсаны эцэст түүнийг сүйтгэжээ. Энэ амжил тандаа дайснууд сагсуурч хар тэнги гарахаар зорчин явтал тэнгисийн захаад ши рүүн гал нээж тэднийг цээлийн усанд живүүлэв. Дайснууд хорсохдоо улам хүч нэмж, хөмхий зуун дахїн хүчир хэг хороо цэрэг лав байна гэж баттай бодож, нхэд хэлмэгдэн айж байлаа. Гитлерчүүд янз бүрийн гарга тактик сүвэгчилж тэмцсэн болоВч.ямарч ам жилт ололгүй, үргэлж хохирол хүлээ сээр байв. Тэд тагвуул туршуул гар дайралт хийсний зөвлөлтийн ганцхан хүн байхыг олж үзжээ. Тэ- НӨ? ҮЛ МЭДЭГДӨХ БААТРЫ гээд бусад нь хаа нэгтэй нууц газар отож буй, энэ нь тагнуул байх 8с- той. Юу ч атугай тагнуулы нь чадвал амьдаар олзлох эсвэл сөнөөнө гэж ГО рилсон боловч тэр ньэс бүтэв. Зөвлөл дайснуудад баатарлаг тэмцэж байснаа илбэтэй юм шиг сүм бэр оройтой майлс мод, сүрлэг их хад асган дундуур нүдэнд харагдах Гитлерчүүд тэр хавнас өөр юу ч олж үзсэнгүй агаад ганцхан хүнд ингэтлээ нам цо хүлээснээ мэл. гайхаж цэл хөхөрсөн ажээ. ГЭ- таг- болсныг үзээд бүүрч тэв дэж, хэрхэх учраа ололгүй сандарц- сандарцгааж байх үед фашистын цуутай тагнуул, усан цэрэгт баригдац өвгөн партизаныд очоод ха илүүтэГ мэгдэн сандарч байлаа. Харамсалта!! нь зөвлөлтийн тэр зоригтэр тун хүйл «амьд «Би та нараас, байна Дэлхийн 2 дугаар дайны ширүүн гал дундуур гитлерийн фашизм, япо ны импернаянзмыг бут ниргэхэд энэ найрамдлын. сүр хүчин улам бүр мандсан юм. Энх өмгалан цагт, эх орондоо С0- цнализм коммунизм байгуулах үйлс, даян дэлхийн энх тайвныг бэхжүүлэх тэмцэлд энэ найрамдлын сүлд ХНЇїЇ- морь эрин үеийн аугаа их утга Са4- нааг илэрхийлж байна. Манай бүх амжилт ололтын батал гаа болсон Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн гүн зузаан найрам дал нь уулнаас бат, далайгаас гүн. нарнаас тунгалаг байг! гэж найрамд лын сарын энэ өдрүүдэд, монголын ниионер багачууд чин сэтгэлээс ерөөж байна. Өнөөдөр! Найрамдлын сар эхэллээ! Манай хамгийн халуун хань, өмөг түшиг, анд Зөвлөлтийн найз бага- чууддаа сайн сайхан, аз жаргалыг ерөөж, халуун гараа бат атгалцаж, хатан чээжээ чанга тэврэлцэе! ЧИНЬ ЛҮН” ЛЧЕБАР,/ дан ”, ЯВНА. “БЛНА.” “ЧЛИНА. 7, ВИВА “ЕННЬ.” Гавнна. ”. ИННА Л ИВнА. илла, “вннАг ЯВВРа чини, авна, танай длын сард - ,Та нар манаи усан опгоцын тэр чагаа өдөр юу ч үгүй болгосон гэл бодож байв уу? Эндүүрчээ, эндүүрч! Нөх- дийнхээ өшөө хорслыг авах гэж би амьд гарсан юм, Эх орныхоо захиа даалгаврыг биелүүлэх гэж-би амьд гарсан юм. Одоо миний болоод нөх- ї МЮУЛЬ ДИЙН Яить амь насны хариуг манай баатар улаан арми, партизан яар авах болно» гэж хэлээд Өөрийн на- рийг үл өгүүлэн таалал төгсчээ, Ийм хүү нэр үл мэдэгдэх баатрын дууль гд хиогдсон агаад Артек зуслангийн нэ тэн болох Морской (далайн) лагерийн зүүхэнтээ баавгай уулын баруун ха жууд тэр баатрын булш, хөшөө бай дэг юм. Нэр үл мэдэгдэх баатрын булш, хөшөөнд орон бүрийн өнгө өн- гийн бүчтэн ппионерүүд милийн жилд тангараг өргөж, цэцгийн баглаа тавь саар иржээ. Хойшид Ч тавьсаар л байх болно. Монголын гал улаан “ бүчтэн, өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид мөн нэг адил зоригт баатрын дурс- талын хөшөөнд. цэцгийн баглаа тавьж, тангараг “өргөж билээ . 1. Сэсмээ с Крым, Артек ИХ ХУРАА 19 өн 11-Р САР21 -- 1963 оны 3 дугаар сарын 13. Пионерийн бүлэг, бүлгэмүүд, Өд: рийн тэмдэглэл он дарааллын бичиг баримтуудад: -- МХЗЭ-айн ХЇҮ их хурал ажил лагаагаа нээлээ гэж тэмдэглэцгээж байснаа санаж байна. Тэр өдрөөс: хойш болж, одоо удахгүй. МХЗЭ-ийн ХҮ их хурал хуралдах гэж Хоёр их хурлын хоорондахь энэ хуцацаанд манай орны пионерийн байгууллагын үйл амьдралд олон арван тэмдэглэлт үйл явдал болж өнгөрлөө. Хэрэв бид, эвлэлийн 14 дүггэр их хурал хураядаж ажилла- гаагаа дуусгаж, байсан үеийн «Пио нерийн үнэн» сонины 13 дахь дугаа раас «Их хурал бидний талаар юу гэл тогтов» гэсэ! тэргүүн уншиж байсан бол өнөөдөр, 5 Их хурлын шийдвэрайг биелүү- лэхэд пионер, сурагчид юу хийж, НЭГДЭЛДЭЭ ТУСЛАВ Өвөрхангай аймгийн Бүрд су- мын бага сургуулийн пио- нер сурагчид Бөмбийн хөндийдэх 1,7 га газрын вандуй хурааж нэгд лийнхээ тариа хураалтад туслав. Бандуй хураах ажилд 4 дүгээр ангийн сурагч Төмөрдаш, Дорж- чулуун, Цэвэгдорж, Баярсайхан, 3 дугаар ангийн сурагч Цэрэнбат, Цэрэндолгор, 2 дугаар ангийн су рагч Оюун нар бусдаасаа идэвх- тэй ажиллав. 3 А, БЯМБАА (багш) даруй 4 жил | | | ! | ! | | | “ЧБРА. Лана нвлнаг ва Тугал Лауга. али ЕВА. Лүн л /ЧЛЛБА Л ИВБАЛ ЛЕЛКА. ЧЛЛнАЛИИИАГ авна. .оосийй нийлэн л" байна. ПИОНЕРҮҮД, ХОЁР НХ ХУРЛЫН ХООРОНД ямар зүйл бүтзэв гэдгээ дүгнэн ярил цаж байна. МХЗЭ-ийн Х1Ү их хурал тогтоолдоо: 5 Сурагчдын сурлагыг дээшлүү- лэх сахилга батыг бэхжүүлэх, х Шинжлэх ухаан, техникийн бат гүнзгий мэдлэгтэй болгох, х Улс нийгмийн өмнө хүлээсэн үүр гээ гүн ухамсарладаг сурлага, хөдөл мөрт үлгэр жишээч болгох, х Нийгмийн өмчид социалист ёсоор хандаж харьцдаг хэвшил дад- лага олгох, ж» Пионерийн байгууллагын аж- лын арга хэлбэрийг баяжуулж, аж- лыг нь чанаржулан сайжруулахад их анхаарал тавих хэрэгтэй гэж: тэмдэг лэн манай ажлын дагаж мөрдөх чу- хал удирдамжийг өгөв. Бид энэ удир дамжийн заалт бүрийг хэрэгжүүлэ- хийн тул бүх ажлаа зохион байгуул- сан юм. Плонерийн ажил, амьдралын шинэ, шинэ үйл явдлаар баяц мапай ционерийн он дарааллын хуудсууд- тай товч танилцаж болох юм. 1962 он » Монголын пионерийн «Залгамж:- лагч» анхдугаар чуулганыг сурлага- хөдөлмөрийн их амжилтаар тэмдэг- лэх талаар МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлөөс манай орны өсвөрийн пионер сурагч дад хандаж 1963 оны 5 дугаар са- рын 8-нд уриалга гаргав. ж Хүүхдийн уран бүтээлийн | ул- сын анхдугаар үзэсгэлэн олон улсын хүүхдийн баярыг тохполдуулан 19632 оны 6 дугаар сарын 1-нд Улаанбаа- тар хотноо нээгдсэнээс хойш шил ду там уламжлал болж нээгдэх болов. ж Хүүхдийн номын баярыг жил бүр тэмдэглэж байх талаар Монго- лын Пионерийн Төв Зөвлөлийн шийдвэр 1962 оны 11 дүгээр сард гарч хүүхдийн номын уламжлалт 10 хоногийн ажил, жил бүрийн 11 дү гээр сарын 10-наас 25 хүртэл 80- хиох болсон бөгөөд, энэ жил бид 5 дахь 10 хоногийг зохпох гэж байна. 1968 он 5 Монголын иаонерийн «Залгамж- лагч» анхдугаар чуулган нийслэл Улаанбаатар: хотод чуулж, | МАХН- ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд иа- рын Зөвлөлийн дарга Ю, Цэдэнбал үг хэлж, Пионерийн байгууллагын 40 жилийн алдарт ойг угтан сурла- га хөдөлмөрийн хоёр жилийн аян «Залгамжлагч», «Таван жил» цу- ваанд манай орны бүх пионер га- раанд гарав. « Тэргүүний ажиллагаатай пио- нерайн салаа, бүлэг, бүлгэм, аймаг хотын пионерийн зөвлөлүүдийн турш лага дэлгэрүүлэх, пионерийн хөдөл- гөөнийг идэвхжүүлэх зорилгоор «Пионерийн бяцхан номыг» | бүтээх хөдөлгөөн аймаг хотод өрнөж-анхны салаа, бүлэг, бүлгэмийн номууд хэв лэгдэн гарав. 5 1963 оны 12 дугаар сард эв лэл, пионерийн ажилтны улсын анх- Дугаар зөвлөлгөөн болж «Социалист байгуулалтын орчин үеийн нөхцөл дөх сургуулиудын дэргэдэх МХЗЭ, пионерийн байгууллагын зорилт», «Сургууль ба эвлэл пионерийн бай- гууллага» їэсэн илтгэлүүдийг хэ- лэлцэж чухал шийдвэрийг гаргав. 5 БНМАУ-ын залуу байгальч пио нер сурагчдын 1 чуулган 1963 оны 5 дугаар сард чуулж нийт сурагчдад “ханна лаашал ЛаваиА / гаслан Счингь Л ЧиллА.”, гсн” ЧелнА ЛЧЛЛВАЛ. со єзалийн хугацаанд 18 үнээ хариу урналга гаргав. 1964 он т 1964 оны 2 дугаар сард МХЗ Э-ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Ар- дын Гэгээрлийн Яам, Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлөөс ма- най орны пиопер сурагчдад захидал илгээв. 5 ї ж 1944 оны 4 дүгээр сарын 4-нд анхных нь дугаар нийтлэгдсэн «Ино нерийн үн5н» сонины 20 жилийн ой боллоо.. Налайх хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 5-Д ангийн пионе- рийн 10 дугаар бүлэг ажил сурлагаа раа шалгарч «Паонерийн үнэн» со- нины 20 жилийн ойн нэрэмжит бүл- гээр шалгарлаа. . Монголын пионер сурагчдын анх дугаар спартакиад, 1964 оны ҮП сард болж 1830 гаруй мянган ппонер сурагчаас шалгаран оролцсон 1300 гаруй шигшмэл тамирчид, анхдугаар спартакиадын | шигшээ уралдаанд оролцож, 130 гаруй тамирчин нио- нер сурагч спартакиадын аврага цол хүртлээ. » В.И. Лениний нэрэмжит Монго лын Пионерийн ордонд, «Пионерийн идэвхтний сургууль», | «Пионерийн ахлах удирдагч нарын клубүүд» ши нээр байгуулагдаж ажиллагаагаа нээ лээ. 1965 он » Монголын Пионерийн байгуул» “лагын түүхт 40 жилийн ойг 1965 оны 5 дугаар сарын 8-нд орон даяар тэмдэглэн өнгөрүүлж, ахмад үеийн- хэнд зориулсан дурсгалын хөшөө, пионерийн түүхт замналын үзэсгэлэн | гүүд нээгдлээ. 5 Монголын Пионерийн Байгуулла гыг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит бол- гож Д. Сүхбаатарын одонгоор нат- пах тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлиг 1965 оны 5 дугаар сарын 7-нд нийг лагдэв. » В.ОИ. Лениний нэрэмжит мон- голын пипонерийн ордонд, «нисгэх загвар», «Ариетын» . дугуйлангууд хичээллэж эхлэв. 1966 он. ж «Залгамжлагч» сэтгүүлийн анх ны дугаар нийтлэгдсэний 40 жилийн ойг 1966 оны 6 дугаар сард тэмдэг лэв. лсЭЛ ж» Улаанбаатар хотын хүүхдийн паркийн эхний ээлж 1966 оны 7 дугаар сард оров. Энэ паркийг зохион бүтээх ажилд ЗХУ, . БНСЧУ-ын за БНАГУ, БНБАУ, луучууд оролцлоо. ташнал”асахалтАл, стпавллчанхаЛЧлас”, чуглаг тала -- Төртогтохын охин Сумьяа, Аюушжав, Норжмаа нарын сааль- чин аврагуудаас дутуугүй сааль- чин болох нь гэсэн яриа Шаамар сумын «Найрамдал» нэгдлээр маг тагдан сонсдох болжээ. Арван гу - равхан настай энэ охин 1966 оны цан авч ахмад саальчЧидтай урал- дан ажиллаад, 5000 гаруй литр сүү сааж Сэлэнгэ түмэндээ алд- раа мандуулж байна... 3: авсац гэрэл зураг. ашиглалтанд С. СОДНОМБАЛЖИРЫН 1. БНАГУ--ыг тунхагласны ойд --- “ИСЛЭЛИЙНХЭН МАГТАЖ, БАЙНА БНАГУ-ын урлггийн хэсэг жүжигчид Германы лон дэлхийн сөнгодог ХӨГЖМИЙН гавь- яат зүтгэлтэн, Альфонс Боннер- бэрквээр удирдуулсан Берлин ХО тын хөнгөн хөгжмийн Чуулгын (Бяцхан сурвалжлага) -- Манай ангийн нийт Сурагч зуныхаа даалгав- рыг сайн биелүүлжээ, Үү- нээс нэгийг дурдвал: Су- рагч Хүрэлбаатар даалгав- раа онц сайн биелүүлэ- ХИЙН хамт хашаандаа 50 кв метр газар хүнсний но- гоо тарьж ургуулсан бай- на, гэж нийслэлийн 3 Дду- гаар дунд сургуулийн 6-д ангийн багш Долгорсүрэн- гийн ярьснаар бид тэдний- хийг зорьлоо. Намрын шар нар ээж, сэрүүн салхи сэвэлзэнэ. Олон хүүхэд гудамжинд тоглож: байлаа. Уулзах гэсэн хүүгээ тэд ний дунд хайгаад олсонгүй. Нэгэн хүүхдээр тэднийхийг заалган очвол хашааны зүүн хэсэгт ногооны бяц- | | | | ! Энэ 10 жилийн 5 дээр уулзалт ёийн тамирын гэмлэгийн зөвлөлийн дарга, гавьяат багш” Р, Зориг хийлээ, лэгч Л, Цэдэндорж олон төрөлт тэмцээний зохион бүтээлээс дуу зохиолчдын Монгол ардын нөгөө», шим «Жоргаах зүрхэн» лож үзэгч олны талархал лээж байна. Зураг бо- бер. Арксал янгир дүүлсэн Алтай, хангайн уулс нннь Хөлөр онгоц аялсан Ажил хөдөлмөр оргилсон Атар уудам тал минь Хараа, Хаврын сар нь Хавтай сайхнаа! Зуны сар иь Зугаатай сайхнаа! Намрын сар нь Нарлаг сайхнаа! Өвлийн сар нь Өнтэй сайхнаа! Ард түмсн нь | шинэ 517 ((9 077” ЗЭГ БИЙ ЗЭр.. Миний нутаг Хөвсгөл, Буйр нуур минь Хадран, зэвэг сүлжилдсэн Ерєө голууд мянь НИ ЭМ Аслсилсаг сайхнаа! Алаг үрс нь Авхаалжлаг сайхнаа! Ээж аав минь сайхан Хөаөн үүлс сэмхжиргэн Хөх тэнгэрийн доогуур Хүү намайгаа харуулдсан Хөгшин буурал ээж минь Аясын алсад зурайсан Алны самыг саравчлаад Алаг үрээ санагаласан Азай буурал аав иннь сайхиаа! / Алс хөл газар Сурахаар шордеон хүү чинь 4 Ард түмэндээ зориулах араг ат аравт Р аравт арав. өн ана ар атар оны 8 дугаар сарын дундуур дугаар дунд сургууль Хүүхдийн би «Залгамжлагч» спортыг уулзалт нээж үг хэлэв. МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны сургууль пионерийн хэлтсийн эрх хүүхдийн хөнгөн атлетикийн дөрвөн байгу хорооны бүрэн эрхт гишүүнээр БНМ гадна | «Судгийн | Гончигсумлаагийн ХӨг- | гэдэс | дуунуудын аяыг гоц сайхан тог хү- дээр: Урлагийн ГавЬь- яат зүтгэлтэн Альфонс Воннер- сурагч Д. Ботмөгх сайхнаа! Ариун эрдмээр ундаалж: явна. М. БАДАМ (Хөгжим бүжгийн Дунд сургуулийн сурагч) АЖИЛСАГ ХҮҮ. хан талбай байна. Тэнд нэг хүүхэд хүрз барьчихсан нх л няхуур ажиллаж байса нь сурагч Хүрэлбаатар байв. -- Бин аавтайгаа хам- тарч знэг хэсэг газар төмс, байцаа тарьж ургууллаа. Зэрлэгий нь түүж, услах зэргээр тордлоо, Төмсийг долоо хоногт 2 удаа, бай цааг өдөр. бүр усалдаг. Нартай үед услах нь тус: гүй, сүүдэртэй үед услах нь ашигтай. Одоо төмс ху раах болчихоод байна. Бай цаа хураах арай болоогүй. Анх удаа тарьж байгаа гэ хэд ургац ч зүгээр байна гэв. -- Ирэх жил дахин та АУ, монголын Бүх Холбоотын Лениний нэрэмжит, удаа элссэн хийгээд уг тэмцээний дүн олон улсын хүүхдийн «Артек» зус- гийн тухай болон мапай ланд болсой олон улсын хүүхдийн хэрхэн оролцсон тухай хөнгөц атлетикийн дөрвөн төрөлттэм ярив. Уулзалт дээр хөнгөн цээнд амжилттай оролцож ирсэн ма нийн сиорт хаябөоны нарийн бичгийн най тамирчин сурагчидтай нийслэ- дарга Найдан, нийслэлийн 20 дугаар лийн сургуулиудын багш, сурагчид, сургуулийн 9-а ангийн сурагч снар- ний- төрөлт жилгтай улсын глах АЛТАН өсөх үеинихэн тын мастер Золзаяа иар баяр хүргэж үг хэллээ, Олон улсын хүүхдийн хөнгөн атлетикийн дөрвөн «Найрамдал» тэмцээнд ам- оролцсон тамирчин сурагч- дыг урамшуулан шагнав. дал» тэмцээнд оролцож өндөр жилт үзүүлсэн нийслэлийн 20 дугаар дунд сургуулийн тамирчин сурагчдыг «Залгамжлагч» нийгэмлэгийн ханын «хүндэт дэвтэрт» бичив. Уралдаанд НАМАР рих уу? гэхэд -- Тарина, гэхдээ хэд хэдэн ногоо нэмэн тарьж турших санаатай, Харин талбай маань арай багадах бол уудаа. Ирэх жил ХхөӨ- дөлмөр-амралтын зусланд очиж ажиллана. “Тэгэхдээ бусад ногоог яаж тарьж уртгуулдгийг мэдэж авна. Би төмс, байцааг яаж тарьж, арчилдгийг мэдэж авлаа. Бие даан хийж Ч чадна гэж тэр хүү хариу- лав. -- Сургуулийнхаа 45 жилийн ойд юугаар, бэлэг “барих вэ? гэвэл -- Онц сурлагаар бэлэг барина. Мөн «Намрын орой» гэсэн сэдэвтэй усан автав ааа аравт чат ий артай -авт-итт-ит-и8-ийт ий дар-иат-иат-ит-артийр, -ӨР--ийт-итт-ит--атт-ийн сартай ат ит ит ар, оӨР-итт-ийт8-8т 8т ат-ийт-ит-ит-иттар. овж-ат-ат-т--ит-иР- ТАМИРЧИН СУРАГЧИДТАЙ УУЛЗАВ анх гамирчид дэлгэрэнгүй атлети- лагч» тамирчдад «Найрам- ам- амжилт үзүүлж 4х60 м чин сурагч Сүхбаатар, Батсүх, мэндэлгэр, Баянтогс нарыг «Залгамж нийгэмлэгциИи гийн динлом, үнэ бүхий зүйлээр, мөг гөн медаль хүртсэн тамирчин сурагч Өнөр, Тунгалаг, Мэнджаргал, Хатан баатар, Судваа, Чулуун, Алтанцэцэг нарыг «Залгамжлавч» 2 дугаар зэргийн диплом, үнэ бүхий зүйлээр урамшуулан шагнав, Уулзал тын хурлын дараа нифслэлийн 20 ду гаар сургуулийн сурагчдын концерг тоглож, өргөн үдэшлэг болов, Үдэцг лэгт «Улаанбаатарын мэдээ» сонилы дэргэдэх утга зохиолын дугуйлангийн гишүүд, дийн бүтээлээс уншиж сопирхуулал, СН..: Доржийн будгийн зураг, бёс нэг наа мал хийж бэлэглэхээр бэлг гэж байна гээд хүрзээ авт дараагийн ажилдаа бэлт- гэв. Нионер Хүрэлбаатар тн ван жил дараалан онц сайн суралцсан, таван он цын эзэн юм, Сурлага хөдөлмөр хоС- луулсан энэ хүүг | номхо | даруу зантай, ажилд ням- | бай, сурлагандаа НЯ Ур сайн хүү тэж ангийнхан, багш нар нь магтан ярилц даг. Магадгүй, хэдэн жилийн дараа бяцхан хүү Хүрэл- бол та хүч хэт баатар хүдэр том эр чихсон алтан шаргал риалангийн талбайд, чадлаа сорьж явахыг байг гэх вэ? Ч, ДАШДОРЖ (8 ду гаар сургуулийн багш) зайн гүйл- тэнд Артекийн аврага болсон тамир Тү- нэгдүгээр зэр нийг їлэгийн зохиолчид, оролцо: өөрс- “ авсан гэрэл хав єртєг ав 6р ав» -авр-ат-арр: Мэргэн буудагч Зїмее ЯКОВЫН НОХОЙ ТОГЛООМ 123-19 | Нэг харуулчин, эхнэр бодон Ч Энэ тоглоомдө,) | доо 2 баг болно. Баг | сыр ХЭВ ЭЭ Бмлланд Дара тоглохын тул гар бө» тус» бүр 8, 10, 12 їр 5 засан гү с ГэлВиЙсы - бөгний буюу сагс! хүнтэй байж болно Уүнч Өд А ? Н 20 » 5 и | Р 7 2 т “ЛТАЙ БААТАРЧУУД Ба цэцэрлэгийн НАС маг бӨНбагын гэн Талбайн хоёр талд зван, Ханшоортов, гтойр Нүдтай, ХҮҮҮДЭД ЗОРИУЛАВ ) бөмбөгийн талбайн тоглох багууд орж! |сагсгар нохойтой юмсан. Нэгэн || хэмжээтэй галбай гар зогсох бөгөөд баг тус (удаа харуулчин. ойд явахдаа Б7)| гаж яг дундуур нь | бүрээс нэг нь гарч “Хүүхдүүдээ гэрээс: гадагш нь МА ШоХ5, 1 1: хил тогтооно. (огї084 | оорцин эсрэг багийн (бүү гарга!» эж эхнэртээ захь (34). 2 1966 оны 10 р сарын 5, жээ. Учир нь гэвэл чононууд (шөнө гэрийн орчноор явцгааж, | Бий | өт-ит-э- ол ээж ар-ит-ит-ит-ит-эж талбайн гадна талд | ! | НОХОЙ руу нь дайрсан аж, | АХМ А ЫН СУРГ АЛТ согсопо. Эхэлж тог- Д ААЛ-- лох баг бөмбөгөө 8. 5 дахин эсрэг багийн хүүхдүүдийн дээгүүр | оорийн багийнханд | Эхнэр нь: --Хүүхдүүдээ айн зүг бит (СИй яваарай гэж хэлээд ажлаа Ойролцоо гангийах чимээгээр р 2, 4 : 4 Саяхан мийслэлийн Д Сүхоаагарын ны өнгөөр будагдсин гал улаан, бүч зү нэрэмжит 10 жилийн 2 дугазр сургуу дэг шүү дээ!Тэгэхэаэр эх орондоо ихийн лийн пионерийн бүлгэм, «Ахмадын р бүтээхийн тул пионер бүр онц сурал, таал алт» гэсэн сэдэвт өдөрлөг 48у хаас өөр эрхэм зорилт байхгүй гэж х! чижуулна. | Алдал- хийж суув, Ээжийгээ сууж бай тэд гарцгаав. Нохой нь чононд лаа. Бүлэг бүр гахмад хүмүүстэй уул шууч Ишжамц: гүй дамжуулж чад- хад ах нь охин дүүдээ: юу ч үгүй хэмхүүлээд явж Ч залт зохиож, тэдний алтан сургаалы) --Хүн, хичнээн их юм сурах тусмша. Єан--бол эсрэг залын | Т й чадахгүй байв. Хүүхдүүд түүнд сонслоо. Энэ уулзалтанд 20 їтахам ах даруу төлөв, тусархаг байх ёстой. Ер багийн хүүхдүүдийг --Ойд явья.Би өчигдөр танд талх авчирлаа. Гэвч нохой нь мад, хүн оролцлоо. нь даруу зан хүний шилдэг чепар бай онохыг зорьж хүчтэй (алимын мод үзсэн. Дээр нь.бо їал. идсэнгүй” хүүхдүүдийн га- --Вид хүнд хүчир бүхнийг биеэрээ даг юм. Ингэхээр ппонер бүр бие бие! шиднэ. Оногдсон, хүү | ловсорсон алимнууд байна би 285 "Дсэнгүн хүүхдүүд туулж ирсэн улс, Хар бор, хатуу хүтүү дээ тусархаг, хэдийд хаана ч даруу тө хэд гарч шилэж бүй лээ гэв. рыг долоосоор байв. Тэгснээ | | | хэсэгтээ нийлнэ. ” бүгдийг гараараа хийж явлаа Ардын лөв байх нь өнөө үеийн залуусын шинж хажууллан хэвтээд, гиншихээ засаг л бидэнд аз) жаргал авчирч өг төрхийг илтгэнэ, гэж БНМАУ-ын Ар Охин дүү нь «явья» гэж зөв болиход хүүхдүүд ултлаа гэм сөн юм. Ажил хөдөлмөр л биднийг ал- дын Их Хурлын депутат- Оногдсон ч гэсэн бөм гшөөрөөд ахынхаа хамт ойн зүг санасан ажээ. Гэтэл нохой нь даршуулж байна. Тэгэхээр та вар хө -- Мэргэжил бүхэн сайх дөлмөрт дуралцгаа, сурлага ходөлмө- сан мэргэжлийнхээ Дагуу хэдээ я рийг хослуулацгаа гэж БНМАУ-ын хо ажиллаж амьдралын дадлага өгж аваад тгүйлээ. к нь ажлаа хийж дуу үхсэн байжээ, суут хүүхдүүдээ ДУуУдсан бо : ловч тэд “алга байлаа. Эх нь Б. ПЭВЭЭН орчуулав. бөгийг газар хүргэл- гүй -барьж авбал эр, гээд нөгөө галын 98- дөлмөрийн баатар Хандхүү: ахин суралцвал ёстой сайн инженер Ж, 2 | ОРОЛ БА. --Хүн бүхэнд авьлас бий. Өөрийн- болж болно гэж МХЗЭ-ийн Тэч Хороо “БҮМТЭЦЭН 157 ЧАН хаиЧЭХХҮХДҮҮДЭН2 4ӨНДӨн хөө авьяасыг бүтээлчээр хөгжүүлж чад ны алтан медальт Цэнджав нар хүүх- ндэхдээ ТолгоЛ дуудав 5 3 4 тлэаӨл л ҮГЛ ТЭВВС9. БЛОК АТЕЖЭ вал жүжигчин ч болно, хөгжимчий ч дүүдэд хандаж сургамжийн үг хэллээ... ОНОЖ Үл босес Тод үс” 5 болно. Ингэхийн тул их ажиллах хэрэг Ахмад үеийнхний энэ сургаалыг хүү ГОй-ОноБОЛ хүчин, ! то! гэж БНМАУ-ын ардын игушигчин хэд бүр сайн тунгаан бодоорой. Ахмад гүйд тооцно. | Цорэндулам,: үеийнхний хувьсгалт уламжлалаас су Аль. баг нь гүрүүлж | Хүүхдүүд сураггүй л байв. Удсангүй нөхөр нь гэртээ їнряс: -- Хүүхдүүд хаачив? гэж 2255.9./Уү22.. 73420 8145 Ү7" --Тэсвэр хатуушил дээр идэвх оролд ралцаж тэдний үлгэр дууриалаар Сур! оногдож дуусна тар /2 логыг нэмбэл сая эрдэм ном сайн сурч хүмүүжих, чин зорилты! манай бүл - БахлаасА ан 5 | | |/3сСуухад эхнэр нь мэдэхгүй ээ! рд й : ! баг” хожигдол: нөгөөх : ! ү болио гэж. БНМАУ-ын гавьлат багш гэмийнхэн энэ хичээлийн «илд дэв бАрЛХО ОНОЛ ТОГЛОХ гэв, Тэгээд нөхөр нь эхнэртээ 1 улам: шүүлж ийнхүү уулзалт маань үр дүв рс млуран ВАН Їзэмл: “ИГ толваг “22125 ЛРКТ улдүг бн ийм аз жаргал авчирч өгө ЗЭ боллоо: Ї ? Бөмбөг нь гаруэЭМОЭЫ эх Эр Одон ХУЛ хийн тул олон хүн амиа өгч, дусаг урс | ”.П, ЖАНЧИВ байвал их тохиромж- хүн” ӨрЫН гангинах | дуу гаёвн.. Түүнийг хүндэтгэж та гар иус- (Пионерийн ахлах удирдагч). той байдаг. | 0 аз Уу! Үү “УЛДОХаЛЛАГ ЛӨрЭВСЛУДИЖНЭ “2 9) Ба ЛСР АЛ ИРУУЛННА Хар Ёувүн 2,6: 2529 ХАД) дОРУХУЛРЭ 26-29) ЖоХРА | ) 3 гүйн очвол хүүхдүүд нь бутны | : дор нуугдан уйлцгааж, хари нохой нь чонотой зууралдаж | байхыг харлаа. Харуулчин чо- ныг алав. Дараа нь хүүхдүүдээ | Нинслэлийн 86 дугаар цэцэрлэ | хөтлөн гэрийн зүг явав. Тэд гийн 5 настай хүү Д. Нямхорлоо- ирэнгүүт “хоолоо идэхээр сууц- (тийн зурсан зургууд. ! гаалаа. Гэнэт нохой хаалганы Металл хайрцгаар сургуульд! 0чих болов | 19 настай Италн эмэгтэй багш Гиопанна Пармагийн өдөр бүр Тоонуудын їдЭС Зи лэлввҮй сургуульдаа очдог зам нь амь насаа алдаж болзошгүй аюултай | цэгүүдийг холбож,энэ Хулганы гэнэ. Тэрээр хоёрхон хүүхэдтэй Н опегино тосгоны хоёрхон хүүхдэд | Юу-Зурах гэж байгааг олно уу? л хичээл заадаг юм байна, Нопегино маш гүнзгий гуу жалга, уулын Б. Энхмандах (сурагч) түргэн урсгалт голоор орчин тойрноосоо тусгаарлагдсан тул тосгон той холбоо барих зам бол ганцхан хамгийн хоцрогдсон цахилгаан дүүжин байжээ. Тиймээс Гиопаниа, хоёр сурагчиддаа хнчээл 8аа- йн Тэ2р очихдоо өдөр болгон жижигхэн металл хайрцаганд сууж 0Ч- Хариуцлагатай ЭЛ АВТАВ | дог болов. Ц. ХАНДМАА (Хэвлэх үйлдвэрийн) , Ц, ГА Улаанбаатар хот, МХЗЭ-ийн Төв Ор дон, 4 дүгээр давхар 408, 412, 414 номе рын өрөө. Утас: Хариуцлагатай эрхлэгч 26883, хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга, утга зохиолын ажилтан нар 268338 : й шЭтдаж : Фин хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. (Индекс 14140 Р : лийн хүү 7 настай Д. От-гон хадлан дээр, А 2- 27728 Сүхбаатарын нэрэмжит лс н хэвлэлийн ком Дархан дахь Мон гол-Зөвлөлтийн найражда НЭГД Хүү. гн л зураг. : нг шин ХэШ ЧЭ ц, Дэгдандержийн авсан тэвэлаЭурага : , ХБААТАРИН 2117) | ЗИТУУЛААГЫН 1дв/Эрс МА ОНЕРИЙН ИЙН СОНИН: Д, Нацагдоржийн мэндэлсний (60 жилийн ойл. «Нацагдорж» 2 хил асан стэмдэ . ТҮ СЧах р Ё Баянхонгор аймгийн нийт сур-” А. Нанхай, “Ж. с.Батеас: “М.Дагвий, .. гууль, нх зохиолчийн мэндэлсний Д. Цэдэнхүү, Талуут: сумын 8 “ЖИ-- 60 насны ойг угтаж «Д.Надцаг-. Олийн-дунд. “Сургуулийн: Ч. Бадам, монголын “БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яам тай хамтран хуралдсан МХЗЭ- ийн Төв Хорооны Товчооны өргөтгөсөн хурлаар монголын ЗАЛГАМЖЛАГЧ , ГЭН ЯВУУЛАХ дорж» тэмдгийн болзлыг пионер: Г.Батмөнх Р, Уртнасан. нарын | сурагчдаар биелүүлэхийн төлөө олон сурагч «Д. Нацагдорж» тэмд сайн ажиллаж байна. Үүний үрээр гийг энгэр дээрээ гялалзуулан шү, “хаа хичээлийн шинэ жил эхэлсээр тө- хамт олноо хушуучилж: байна. Үнэ: 10:ма? вийн 10 хоно дунд сургуулийн 5 Дд. Пунцаг З80960АрЧ шоВБэ Бигнийг Говь- ХЗЭ-ИЙН 108 ХОРОО, ВИМАУ-ЫН ГЭГЭЭРЛИЙН НАМАНД хүд) Хэвлэлийн залуу ндэвхт 5 Алтай айжгийн 352 | жилийн дунд ПЧУУЛГАНЫГ БЭЛТ К.Бэхчихэангүл тн 2ос ян сурхуулианд соры ыг дан суралцацгаая, ход хонх дуу. ТУХАЙ . 8) Хөдөлмөрийг эрхэмлэн ИХЭХЭР гарч хичээл зав- нууд, багш, сурган хүмүүжүү- ХҮНДЭтгэе, УРАА сардаа шүгсэлхэн, Бага тоог ЛадаллАД: үүжүҮ ж) Ариун цэврийн идэвхтэн 19ӨӨО0н 11-Р САР21| 3 СА фэн ханд Монголын пионерийн ал. 3) Нийгмийн хэв ёсыг сахиц- Ї---шэт--ы-ы-ы-г240.:Я ша23 хулан гамжлагч П чуулганд шалга Г99Я. лийн хашаан, хөл хєгжөөн үүсэх, хүүхдүүд гарга ран оролцох Брэд нс ай ин) МХЗЭ. пионерийн ажил- раасаа барин анги ангиараа дугуйран зоглоо. Тэдний. пионерийн Залгамжлагч ПИ чуул таныг бэлтгэн явуулах тухай МПБ-ын Төв Зөвлөлийн боловс руулсан саналыг авч хэлэлцээд тогтоол гаргав, “Ус тогтоолд, МАХН-ын ХУ их БсуРЛыН түүхэн шийдвэр, иа- “Хал ШӨЛ З “МУГУЛЛГАМЫ БАРА, мын шинэ программ заалтыг хо- роееуүүлэн биелүүлэхэд манай өссөрийн үеийнхний коммунист Хүэүүжлинн байгууллага Д.Сүх баатарын. нэрэмжит Монголын инонерийн Байгууллагын олон талт ажлын агуулга, арга хэл- бэрийг улам боловсронгуй бол- гон. сайжруулах чухал зорилт тавигдаж байна. Монголын шнонерийн Зал- гамжлагч Н чуулганыг явуулж, “Монголын Пионерийн Байгуул- аагын дүрмийг хэлэлцэн бат- зах, сургууль амьдралын хол- боог бэхжүүлэх хуулийг хэрэг- жүүлэх, манай пионерийн ХөӨ- дөлгөөнд гарсан ажлын шинэ агуулга, арга барилыг сурган хүмүүжүүлэх ухааны үндсэн дээр дүгнэж, цаашдын зорил- тыг тодорхойлох нь чухал ач холбогдолтой. гэж тэмдэглээд ТОГТООХДОО: Монголын пнонерийн Зал- гамжлагч П чуулганыг 1967 оны 6 дугаар сарын 20-25-ны өлрүүдэд Улаанбаатар хотод явуулахаар болжээ. Монголын пиоперийн залгамжлагч Пчуул ганд аймаг хотуудаас шалгаран ополцох тэргүүний пионер су: рэгчид МХЗЭ, пионерийн ажгилт маг хотуудад 1967 оны 59 д»- гаар сарын 8-ны өдөр Залгамж лагч П чуулган болзлын дагуу шалгаруулах төлөөлөгчдийн анкет бүртгэлийг 5 дугаар сарын 20-ны потог Монголын ЛА, амсагач ! Зөв инонерини өөвлөлд ирүү лэхийг аймаг хотын МХЗЭ-ийн хороо, пнонерийн зөвлөлийн дарга нарт үүрэг болгожээ. Монголын анонерийн гамжлагч П чуулганы үндсэн арга хэмжээг доорхи дөрвөн чиглэлээр баталжээ. Үүнд: а) Монголын ШЦионерийн Баи- гууллагын дүрмийг хэлэлцүү лэн батлуулах. 6) Чуулганы ажил төрлийн чиглэлээр зал- төлөөлөгчдлиг: салдас сурган хүмүүжүүлэх ажил мөн (багш нар) к) Пионер сурагчдын авьяас чадварыг хөгжүүлье. л) Пионерийн ахлах удирдаг- чил. дунд баян хуур хөгжим барьсан жаалхүү хөгжил тэйгээр ннээм.эглэн гарч ирээд Найзуудаа! Арим жим жимээ дуулах уу? гэхэд бүх хүүхэд зөвшөөрлөө, Хөнгөн дуулна шүү, хөлийнхөө гишгэлтээр хэмжээ авч явзарай| За эхэллээ! Гурав! .Дөрөв! тээд баян хууртай хүү хөгжмөө тато л 0 «Арим жим жим Арим жим жим Арамня ицосела “Арамия госела» гэж хүүхдүүд дуулан тогло... лоо, Баян хууртай хүүг Цэдэнбал гэнэ, Саяхан Ца дэнбал хүү єєрийн сургуулийн 7 найзынхаа хамт Зөвлөлт Холбоот Улсын Артек дахь инонерийн зус ланд амарч нрээд сурсан шинэ дуугаа исхөлдөө зааж сургасан нь энэ ажээ, -- Танай аймгаас энэ зун хичнээи писнер гадаа лад амарсан бэ?гэхэд, аймгийн пионерийн зөвлө. лийн дарга М. -Цэрэнжамц -- Арван хоёр гэж хариуллаа. -- Яагаад ийм байдаг билээ гэхэд -- Манай анцмаг өнгөрсөн жил сурлагын чайарь»и үзүүлэлтээр улсад 1 дүгээр байр эзэлсэн юм. Тэ гээд ч төрөл бүрийн аян цуваа, нэрэмжит ажлуудын санаачлан өрнүүлж Монголын инонерийн залгамж лагч Ичуулган, МХЗЭ-ийн 15 дугаар ик. хурьл угтсан 3 жилийн аянд гарч 2 сая гаруй тоосго цохиж 6517 эмнэг алуу тэмээ сургаж, 78988 зурам агцаж, хаягдал ноос түүх, байгалийн нөөц баялаг ашиглах зэргээр 254961 төгрөгийн ашгийг манай инонёрүүл улсдаа оруулсан юм гэлээ, Гадаадын инонерийн зусланд амарсан хүүхдүүг Би баярлалаа сурсан мэдсэнээ исхөдлөр зааж сургах талаар ямаа ажил зохиож байна гэхэд Зүгээр. зүгээр! Би ч гэсэй ї 5) Е 53, ЭН Ес юм р ны : Ї --Төвийн 10 жилийн хунд нэг танилтай болсондоо:их ! амарсан 8 икснер : ЗОУРСВЫЭ НӨХӨДДӨӨ м) МХЗЭ-ийн ажилтнууд. Монголын пионерийн Зал- гамжлагч П чуулганыг удирдан || зохион байгуулах төв штабыг. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Д. Сүрэн мав даргатай байгуулжээ. л хал хаажээ зэӨӨэсЭг сургуул лцас Артект пионерийн танхимдаа «Интс: ! бар хуралдаанд оролцуулах. бАярлаж байна. Одоо хоёулва || ционал булан» байгуулж 9500 гаруй инбиер сурагч в)Эх орны нийслэл Улаан нН захидлаар харилцаж” бан- | тай уулсалт зохиолоо: Мөн сурсан дуу бүжгээ 2200 баатар хотын үйлдвэр соё49 үү Хойтон зун | Артек, | гаад инонерт заАЖи ҮОЛцосс танилцсан пипонерүү хай, Эрдод зивлслХЭн ЭЛЦСЭЛбэ. Челеберц, “Хожувийн || дийн хаягаар бидний «Шицэ танилууд» гэсэн сам ХУХАЛЧАУрСГан аа ВУУЛТАН ат ЗУСЛангийн а? үүгээр сэнс || бар гаргаж,олоо 100 гаруй захидал нагаэгээд бай нилцуулах. 3! їн аль нэгэнд уулзана М к н 24 Їй на.Манай пнсперүүд Артект амрахдаа 11 мелальтай 0 Э) гулг 1. ирсэн юм гэв. Үү.ЭРЛЭНЧЭ”ЛТ г) Залгамжлагч П чуулганы Заавал уулзана Иа р рл : хүндэтгэлийн ёслол, Залгамжлагч П чуулганы тө лөөлөгчдийн ажил төрлийн сал- баруудыг доорхи үндсэн чиглэ- лээр баталсан нь: а) Пнонерүүдийн мөр бол сурлага. 0) Идэвхтнүүд манай лын их хүч. в)Чөлөөт цагийг, хэд зориулья. г) Орон бүрийн хүүхдүүдтэй эв нэгдэлтэй байх рь манай зо рилт мөн. гол хөдөл- аж- сурч “ХӨДӨЛМӨРИЙН “АВРАГА Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль хөдөлмөр сослын ээлжит 5 дугаар чуулган хииж, хөдөлмөрийн сайчуудыг шал тарууллаа, Пнионер сурагчид 3у- ны амралтаар хөдөө аж ахуй, үйлд вэр, барилга дээр ажиллан, эх ор ныхоо бүтээн байгуулах нх үйл- сэд чухал хувь нэмэр оруулжээ. Т дугаар ангийн «В» бүлгийн су- рагч Д.Алтанцэцэг бусдаас нлүү идэвх зүтгэл гаргаж сургуулийн «Хөдөлмөрийн аврага» цол хүрт- лээ, Д.Алтанцэцэг зуны. амрал- таадаа Хүрээмарал сумын төвд очиж 17900 ширхэг тоосго цохин, 8 хүнтэй хамтарч талхны байшин, барьж, хаягдал ноос 4 кг, тарвага ны “арьс 5, зурамны арьс 5, эрвээ хэйн хатаамал 14 ширхэг, яс 2 кг ыг бэлтгэж авчирчээ. 10 дугаар ангийн Ч.Дулмаа, Ш. Бямбасүрэн 9 дүгээр ангийн С. Дарьсүрэн Д. Уранчимэг, Рэнцэндорж, 8 ду- гаар ангийн Гүндёндон, 6 дугаар ангийн Насанбат нарын зэрэг олон пионер сурагч амралтаа ашигтай өнгөрөөжээ. Тус сур- гууль пионер сурагчдын олдворын зүйл, зуны амралтын ажлын дээ- жээр тусгай булан байгуулж, эцэг эх хөдөлмөрчдөд суртал- чилж “байна. Ч - Б. Дашиунцаг РЛ мэдэ- толь бичгийн» хуудсыг олон арван Снн1,75 ХувнТт-ттэуул арт ээг Угтэг үлээх үслтэтрүлрэй лэл нрэлтрүй | зориулжээ, Хажуугийн баганан 000) дээр «Энд бүч шуудан «хороо бас нэг завшаан олголоо. Бах ам ТОГЛОЛТ ажиллаж байна» гэсэй халг . Д байв. Тэнд орвол Булангийн 5 й: у9 5: 3 ширээн дээр нэг хүүхэд ил й Говь нутгийн нам- ларч буй ажээ. Уул захидлууд омхлэн түүндээ улан, 1 УГлАГДАРДА рын орой наран ба- залт дээр «Сэлбийн рап хүн ирэхийг мэдсэн. шинж руунаас төөнөсөн зусланд манай ино- гүй цааш харан сууж байв. Чи “усайд, гас саяхны нэгэн орой нерүүд хэрхэн амарц юу хийж байгаа юм бэ? гэх дуу 2 Дорноговь аймгийн гаав» гэсэн яриаг ах наар давхийн босч төв Сайншанд хотын дах удирдагч Эсмэдэх хаал- хийв, «Төрсөн зуны клубийн таар баяр ёслолынНгийн дуун» хувцас өмссөн охид концерты хөвгүүд усны урсгал Дор мэт цувран орж бай- амарсан сурагчид тог Сургуулийн гол хаалга баруун гар тийш : | «Сонин хэвлэлийн тоймос | сон самбар нүднээ. туслаа наас тоймлон олны Ї дээс цугларсан зүй нут- залж байна» гэж е сэдэвт ний нэрийг Зурааш гэдэг. “лагерьт гаар ангид сурдаг юм гэнэ дан хорооны захидал ма мол хэвлэлийн шилэхэн хуудас анхааралд Барианд орохын учир Дашдоржийн «Миний нутаг» гэсэн утга яруу, їр орж эргэхэд 71С9»::ГЭ- . Тогт-- дээр санааг өнгө ялган 8 ду .Шуу ркийн Нацагдоржийн үг уран, үйл явдал гоц шүл- гийг бадаглан авч, бадаг бүхний зурсан зургийн цуврал хийсэн нь эх ор ноо нүдээрээ үзэж биеэр туулах 40 г” НЭГ АНГИИЙНХАН 006 Нийслэлийн 4 д.ээр бага сургуулийн 3 дуггар ангийн Г. бүлэгт хөдөлмор сурлагын сайчуул олон бий. Санжаагийн Оюундэцдэг хичээлийн гадуур олон төр лийн ном уншиж нөхөддөө ярьж өгдөг. Ангийлхаа уран уншлагын аврага болжээ. 2 (БАРУУН. ГАРААС) Пионерийн мэдлэг чадва- рын үечилсэн дэвшлийн нэгдүгээр шатыг биелүү- лээд, монголын пионер су рагчдын 2 дугаар чуул- ганы өмнө 2 дугаар ша- тыг биелүүлэхээр чар- майж буй пионер Ганцэцэг Л. Өлө-Өлзий, Оюун пар Л. БАЛДАНДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг. мөр амралтын зусланд амарсан хүүхдийн цуглуулгаар үзүүлэн таниулах зүйл хийж байгаа нь энэ ажээ. 5 - Бид пионерийнхээ танхи- мыг «Залгамжлагч» сэтгүүлийн жилийн ойгоор зарласан уралдааны болзлын дагуу шинэч лэн тохижуулсан нь энэ дээ гэж Х) захирал Цэнд-Аюуш хэллээ. . Энэ танхимд үнэхээр юм бүхэн цөм бүрний дээр авсаархан, юм юмыг хамруулсан, гар гэрэл зу раг, биет үзүүлэн таниулах зүйл 0-6) сурагчдын бүтээлээр бүрдэл оол сон нь учрыг шүүн, ултай танил цавал олныг хэлж, ихийг мэдүуү лэх сайхан танхим болжээ, Та- “Ёс ? 9 салгаа саруул, тавил төхөөрөмж гауСусас 9 тохиромжтой нь ажил явуулахад таатай нөхцөл бүрдүүлсэн байна Эд бүхэн ос байсан бол Энэ 8 "ч, р клубыг эрхэлдэг ажээ, С х лаа. Сэлбэдэх пиО-өү” баль “яаринуАа УЭРЛЛНЛЫ, л харилцаа 02 э3 ”) жилийн дунд сургуулийнхан : нерийн . зуслангийнбаар бахдал төрүүл- ны 14 хоног явуулаад удахгүй ТӨАРУЙ Номын тавилтан ДҮНадас 1965-1966 оны хичээлийн жилд Ш ээлжинд амарсандьа. й дүгнэх гэж байна. Ил захидал. ЛХОРЖИЙн цхэрэмжит номын сан 96,5 хувь суралцаж Ховд мал үрэР багш сурагчидтай маркийн цуглуулгаар үзэсгэлэн: ХҮҮХДүүдийн гэрээр ном өгч таа дээгүүр бариатай явах 0а ЭЭ уулзалт хийхээр цуг С, ЧУЛУУ байгуулна. Хүүхдүүдээс их юм Карт хөтлөн хүн бүр дээр то0- сан уу, үгүй юу? 46:2.7 цугларч байна. 6 дугаар ангийн. цоолон ажиллаж байна. Хэв- Харин 9 дүгээр сарын 15-ны | Нямдорж 120 марк өгч бусдаа лэлийн тасгийнхан тогтмол хэв ӨДӨр өвөл цагийн хүмүүжлийн 2: саа түрүүлэх төлөвтэй. Бид ил лэлийг эзэнд нь даруйхан хүр- ажлын нээлтээр зуныхаа олбор Өвс мянга 8 тэ,» ЄВ. -.4 Р ё тээ чо-4Р араар |) оокшө-шөх олж хаРчиир ирт арт иайнн-айр хӨнн сэн 77 77-47 ч6Рчийтар-ар-ат-ар "МХЗЭ-ийн ХїУ их хур Яаас хойш бага биш хуга цаа өнгөрлөө. Энэ завсар манай пионерийн байгуул- лагын үйл амьдралд олон захидлаар үүнийг хийсэн тани бүхэнтэй сайтар Улаанбаатар, Москва, Ташкент зэрэг олон хотод мэндэлсэний нь 60 наснь тэмдэглэх, манай ууган зс шинэ үйл явдал хөдөлгөэ нүүд өрнөж пионер, залуу чуудын эвлэлаїйн ажлын талаар их хурлаас өгсөн удирдамжийг хэрэгжүүлэхэд бүх ажил чиглэгдэв Энэ ч учраас «Пионерийн товч шинэ үг, нэр томьёо баяжууллаа. Толь бичигт орсон шинэ үгийнхээ тайлбарыг бичих гооё, 5 Энэ ажлаас санаа авч, аймаг, “ хотын пионерийн бүлэг, бүлгэмүүд өөр өөрсдийн товч толь бичгийг бүтээх ажилд орвол танай бүлэг бүлгэмийн түүхэнд бас нэг шинэ зүйл болно. АНГИ СОЁЛЧ НӨХӨРЛӨЛ. 1963 онд Монголын пнонерийн ажилдаа. орц- “дээс бүрдэнэ. Пионерийн ПИОНЄРИЙН 22222222 анхдугаар залгамжлагч чуулган чуулж байх үед нийслэлийн МХЗЭ ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит 3 ду гаар дунд сургуулиас Жаргал ах- лагчтай анги соёлч нөхөрлөл анх төрөв. АРАВТ. Баатарчуудын байгууллагын Зо хион байгуулалтын нэгж баатарчуу дын багуудын аравтуудад ангилаг дана. Аравт тус бүр арван хүүх- салаа ажлаа баатарчуудын аравтууд дээр түшиглэж явуулна. 1 дүгээр ан- гийн аравтыг Од багийн аравт 2 дугаар ангийн аравтыг Сар багийн аравт, 3 дугаар ангийн аравтыг Одоо үргэлжлүүлнэ гээд хананд хадсан зурагуудыг заалаа, Тэр Минск, мэт ойлгоцтой боллоо. Удахгүй юм шахад хэд самбар дээр чулуу, гэж, ашиглалтын чанар, ойлгод мэдлэгийг шалгаж байдаг гэнэ. Энэ хорооны харалдаах иноне- рийн танхимд ороход хэсэг хүү мод, оор авги бүхэн үзэсгэлэн байгуу) лж өдийд нэгтгэн сургуулийн ? үзэсгэлэн музей гаргаагүй бай- гаа нь харамсалтай. Бас Д.Сүх Ё3 баатарын болон баатарчуудын очсон » МОД. хаа буланг арвин их .үзвэрээр үс, арьс зэрэг зүсэн зүйлийн баяжуулах хэрэгтэй ЮМ ШИГ .ё 1 ойг юм хадаж байв. Дууг сумын санагдлаа. Улөж охиолч Р Дөл багийн аравт гэж нэрлэнэ. АХЛАХ УДИРДАГЧДЫН КЛУБ 1964 өнд В. И. Лениний нэрэм жит Монголын пионерийн ордны дэргэд «Ахлах удирдагчдын клуб» ажиллагаагаа нээсэн бөгөөд 7 хоногт 1 удаа хичээллэж, пионе- рийн удирдагчдын мэргэжил дээш лүүлэх ажил зохиож байна. Ахлах удирдагчдын ийм 2 дахь клубыг Улаанбаатар хотын багш нарыг бэлтгэх сургуульд 1965 оноос эх- лэн нээж хичээллээ. Ахлах удир- дагчдын клуб нь тусгай дүрэм, дуудлага, дүрэмт хувцастай. АНХДУГААР ЧУУЛГАН 1963 оны -5 дугаар сарын 8-нд анхдугаар чуулган нийслэл Улаан баатар хотод Сүхбаатарын талбайд чуулав. Анхдугаар чуулганыг «Залгамжлагч анхдугаар чуулган» гэж нэрлэв. Хүрэн Асрах гэдэг газар хөдөл өгч-атт-ар-ат-ат-иР «єр, айр-ир-ёР-аэ-нт “єРчВРчайрт-аР-с» ёс «рчарт-ар-ат-ар-8Р С. Жїамсранжав АНХДУГААР СПАРТАКАД 1964 оны 7 дугаар сард анхду гаар спартакиад нийслэл Улаашбаа тар хотноо болж өнгөрөв. Ч АХМАД ПИОНЕРИЙН ЗӨВЛӨЛ Нийслэлийн 24 дүгээр пионерийн | бүлгэмийн зөвлөлийн санаачлагаар «Ахмад пионерийн зөвлөл» тус. бүлгэмийн дэргэд зохион байгуу- лагдаж, анхны пионерийн ахлах удирдагч партизан: Аюушжав гуай уг зөвлөлийн ахлагчаар ажил лаж байна. АРТЕКТ Монголын пионерийн төлөөлөг- | чид 1929, 1930, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960. 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1986 онуудад тус тус Артект очиж, олон улсын пнонерүүдийн чуулга, уулзалт, дөрвөн төрөлтийн тэмцээн семина- руудад оролцов. МОНГОЛ--ЗӨВЛӨЛТИЙН НАЙРАМДЛЫН САРД тоглуулж болно. 6. Найрамдлын Єё дэ сживвалтшшилшаг ОижлшшсАЛЖЭЭ ДошаэдшшААШШАГ 9. Зөвлөлтийн тус ламаар “барын бай туулагдаж байгаа үйлд вэр соёлын газруудаар экснурс аялал 12, Найрамдлын єё рын хугацаанд нэг гол анхаарвал зохих ажил бол интернационалын төнхим байгуулахаар | ! | харамгүй 1 | | | ! | | дугаар сард Соловьев тавиад хүүхэд эмчлэн сувила хаар дөрвөн майхантай одоогийн БЕЛОРУССЫН БААТАР ПИОНЕР Монгол-- Зөвлөл лөвлөх 1 ци ц нь зүйтэй. Ээ? тийн найрамдлын са- «Онтябрийн эж цуг 2247“ ЧИХ-Оаги ви раар пионер сурагчдад лаалы бэлтгэл бол 5 Лен) ийг БэНУХлений ДЭС бин ЭЛГОЖ: енинНий ЭХ хэл : шоо : хо ллЧаЫ сурцгаая» эн са Хай байг бо үуа дэвт гар зургийн урах рын хУХслНыллох р ЗӨнлӨЭлнө ОИ- даан зарлан явуулж явуулах нь зүйтэй түмний! ЕВ ЗУчсийн Х3ьн! бүтээлээр нь Энэ ажлыг зохиохдоо зэсгэлэн аргаж найрамдал хэзээч эв но. гаргаж бол Цэх ЭС Балаадтөдэр дэршгүй бөгөөд ЗХУ- л 91 Ан /283шул 2362 ын ах дүүгийн сэтгэл 2 Монгол - Зөвлөл цээжилнэ. Олсон мэд тусламжийн тийн найрамдлын ту- лэгээ бататгахын тул үр дүнд манай эх хай асуулт хариултын өдөр бүр хоорондоо уралдаан зарлан оросоор ярилцахыг хи орон социализм бүрэн төгс байгуулах замдэр гэлтгүй орж, улс ар- Їл! й) цуцалтгүй хөгжүүлж рын хугацаанд Зөвлөл гэж, сурагчдад ТАНИЛ .бөдтгэж ажиллах яв тийн хүүхдийн дуу цуулах, зөвлөлтийн дал жюм ! бүжгээс сурах ажил эо мэргэжилтэн ажилч Г хиох нь чухал, 7. ЗХУ-ын сургууль, багш нар, шионер су рагчидтай зажидлаар 9ТӨХ. харилцах ажлыг хөн- Л6Г. гөн зохиож хэй олон анд найз нөхөртэй вэ гэсэн ажил ч зохиож НАЙРАМДЛЫН бАРЫН АЖЛЫГ ХЭРХЭН З0ХНОХ ВЭ? дад баяр хүргүүлэх, тэдэнд, йионер сурагч дын концерт тоглож хамтарсан өдөр өглөөлөг ЗОХИОХ ажил хийх нь зүйтэй. 10. Зөвлөлтийн дайч Яє дын хөшөөнд цэцэг Та- 13. Монгол-Зөвлөд тийн найрамдлын са | рын ажлыг тохиолдуу лан «Найрамдал» сэ дэвт хэвлэлийн | бага хурал зохион явуулах онц сопирхолтой болно. Хэвлэлийн бага хур лын ажиллагааг 30 хион явуулахдаа 7-14 байгаа тухай. ойлгол явуулж болно, чээх хэрэгтэй : болно. тавьж тэдний дурсга хоногийн сайн бэлтгэл тыг пионер сурагчдад 1457571155 ура! “9. Монгол- Зөвлөл 8, Зөвлөлтийн хүү лыг хүндэтгэн, хүндэт тЭЙ. ХИЙХ хэрэгтэй. өгөх ёстой юм. дээр аялах ажил 30 тийн ард түмний най хэд залуучуудын ажил гэлийн шугам жагсаал Пионерийн бүлэг бүл хиож болно. Кишээ рамдлын тухай уран амьдралыг харуулсан хийлгэж, пионерт ши Энэ бүх ажлаа бүлгэ гэмүүд найрамдлын нь Улаанбаатар хотоос зохиол урлагт хэрхэн зурагт сонип, самбар, нээр элсүүлэх ажлыг мийн цуглаанаарт ааа сарын, ажлыг тохиол Москва хот ороход Тө дүрсэлсэн байдгийг ун мэдээ мэдээллүүд Өөр хөшөөний дэргэд хийх толцЭэ Монгол-Зөв дуулан «Октябрийн мөр замаар явбал шуулж судлуулан гөн. гаргаж ЗХУ-ын 1.1 Октябрийн Со лөптиннЗ анандал Нина "ЖТО сэдвээр цуглаа ямар ямар хот дайрч, «Найрамдал» сэдэвт коммунизм байгуулж цналист нх хувьсга- ЗЭ?сҮг ажлыг өргөн нууд Хийх, түүлий яма: ямар гол мөрөн багт наадмын тоглолт байгаа аугаа их ололт лын. сэдэвт киноны 7- дэлгэр хЭМДЭгД10555 бэлтгэл ажлуудыг. ЗО гаталж, ямар ямар зарлан явуулж бүлгэ амжилтын тухай сур 10 хопогийг зохион дүгнэх ХЭрэггэ25 хион явуулахаар тө уул нуруу давж хүрэх мийн цуглаан дээрээ талчлах хэрэгтэй, явуулж болно. Ж,, Нацагдорж СЭ энид итэйлйдлииййлийлиийдлий лхийниийдлий Р ,Г,-ГЦ То ээ эй нийлэлтийн УлИла,ЛнАГ /ЛЛИБЫ/ үх ЛЛИВЬ” ЛҮЛИВЬ. чалливь ”,ЛЕЛИНА. /ЧИЖ2А” Гачсль авж лын. Артек-энэ үгийг дуулаагүй хүүхэд бөмбөрцөг дэлхийн хаа ч байхгүй байх. В. И. Ленин энх тунх үедээ ер нь өсөх үеийнхэнд зориулсан аятай төхьтой зус лан амрах газар хэрэгтэй. Үүнийг Крым өрчим байгуулбал сайн гэж хэлж байжээ Ленин багшийн хэлж байсан үг, энэ гэ рээслэл сэтгэлчлэн бүтэв. 1925 оны 7 эмч Зиновий Петрович «Ар Өвөл зун аль ч үед өглөөнөөс үдэш хүртэл хүүхэд багачуудын цовоо дуун намждаггүй Минск хотын ПНО нерийн цэцэрлэгт нэгэн баатар хүүх дийн дурсгалын хөшөө байдаг билээ Тэр хурэл хөшөө балчир бага эх оронч хүүгийн амьдралын сүүлчийн хэдхэн мөчийг тодхон харуулдаг юм. Тэр хөвгүүн хэдийгээр үхнэ гэдгээ мэдсээр байгаа боловч дайсанд аль болох их хохирол учруулахын тул тэдний ойртож ирэхийг хүлээн грана фроа гартаа барин даллаж байна. Германы фашистууд Зөвлөлт орны газар шороон дээр цэргийн тө мөр тахтай гутлаар дэвслэн орсон тэр үед Дзержинскийн районы сталь ковскийн сургуулийн сурагч Марат Казей дөнгөж арван хоёр настай бай лаа. Дайн эхэлсэн анхны өдөр Мара тын ээжийг фашистууд дүүжлэн алав Ийнхүү тэр хүүгийн хүүхэд үеийн нь амьдрал яагаа ч үгүй эрт дуусч тэр үеийн хүнд байдал туүнээс-эх ор ныхоо төлөө тэмцэх тэмцэлд Чиний байх байр чинь хаана байна?-гэсэн асуултад хариу өгөхийг шаардана. Белоруссын ард түмний хэдэн Зуун мяпган өхид хөвгүүдийн НЭГ ёдил УЛААН БҮЧТЭНИЙ «БҮГД НАЙРАМДАХ УЛС» тек» зуслаагийн төвлөрч буй газар ирж буусан байна. Артекийн гал голомт ин гэж үүсжээ Тэр үед Артек зуслай 308 хон зуны улиралд ажилладаг байсан агаад бүх л жилдээ өөрийн орны 320-- над хүүхэд амруулдаг байжээ. Одоо тэг вэл «Артекийн» зарим зуслан дөрвөн улиралд ажиллагаатай нэг ээлжинд 4500 экилд 28000-аад өөрийн болоод гадаад ор ны пионер сурагчдыг амруулдаг дэлхийд нэрд гарсантом зуслан болжээ. 1926 онданх удаа Артекийн тэйгэрт гадаа- дын ганцхан орон Германы туг хийсэж интернационалист зуслан болох эх үүсвэ рийг тавьснаас хойш одоо нэгэн зуны турш дэлхийн гучаас дөчин орлы янз бүрийн туг далбаа сүртэй сайхан на- мирч үндэстэн бүрийн хүүхдүүд эв най рамдлын дууг өөр өөрийн хэл дээр дуу лан түрлэг өргөдөг болжээ. Эдний дотор 1929 опоос эхэлж Бүгд Найрамдах Мон гол ард улсын маань далбаа мамиран хийсч, хар нүдтэй монгол хүүгийн цовоо дуу нэгэн адил хаддаг болсон билээ. 1929 онд манай пионер сурагчдын 1ө лөөлөгчид Артект очиж амарснаас хойш арван гурав дахь удаагаа явж байна. Тэхдээ энэ жилийнх (1966 он) шиг олуу ард түмний өшөө авагчдын ЭГНЭЭНД байна гэдэг хариултыг пионер Марат өгчээ. Тэгээд Марат Рокоссовскийн нэрэмжит партизаны бригадын октяб рын 24 жилийн нэрэмжит отрядад тагнуулчин болов. "Тэр өөрийн эх бол сон эх орныхоо өмнө хүлээсэн үүр гээ хэрхэн биелүүлсэн тухай нь түү нийг шагнасан сайшаалын нэгэн хууд санд товчхон боловч маш тодорхой өгүүлсэн нь: 5 «Марат Казей хэдийгээр нас бал чир боловч жинхэнэ эх оронч гэдгээ өөрөө харуулж чадлаа. Марат парти зануудад эрэлхэг зориг тэсвэр хатууж лаараа ямагт үлгэр экишээ болж байна. Тэр тулалдаанд нэг бус удаа оролцов. 1943 оны нэгдүгээр сарын 9--нд Станьковскийн ойд болсон ту лалдаанд оролцсон. Гар нь шархад сан боловч Марат нөхдөөсөө хоцроод гүй. Тэр «Урагшаа!» тэж нөхөдөө урналан галын бүслэлтийг цөмлөн гарсан...» гэжээ. /12 настай бяцхан жаал гуйлгачны уут үүрч фашистын үүр болсон дайс ны томоохон гаринзон байрлаж бай сан районы төвбөр явж байлаа. Түү нээс хэдхэн өдрийн дараа тпартиза лаа (150 гаруй пионер) очиж байсан удаагүй ажээ. : Үзэсгэлэнт сайхан. байгалийн дунд орших Артек зусланг улаан бүчтэний «Бүгд Найрадмах Улс» гэж ярилцдаг нь ёстой л оносон нэр юм. Та нар бодогтун Баавгай уулаас Гурзуф суурин хүртэл долоон км газар Артек зуслан төвлорч байна. «Морьской» далайн «Горпой» (Уу лын) (Прибрежной), «эргийн дагуух» «Лазурный» (Цэнхэртэх) «Нипарисной» майлс модны таван зуслан нийлж байж найрамдалт Артек зуслан болно. Ийм том зуслан дэлхийн аль ч оронд байх гүй ажээ. Артек зуслангийн байр хоол ны газар халуун усны байшин тэргүү тэн нь нарлаг халуун орны байдалд зохицуулж хийжээ. Байруудын цонх том агаад гүн, бүхэлдээ нээгдэнэ. Байр бүрийн дээр тусгай саравчтай боло хоор нар халаах нь бага байна, Хоолны газар гэхэд лсалхин талдаа тусдаа хана бүхий мөөгөн хэлбэрт саравч шүү ДЭЭ. Зуслан бүрийн байрууд тэр зуслангийхаа нэр байдалд зохицсон сонин сайхан нэр тэй. Озерной (нуурын) зуслан гэхэд бай раа «Байгаль» «Севан» гэхчилэн нуу рын нэрээр, Речной (гол мөрөний) зус нууд-фашистын гариизоныг харанхуй шөнө дайран орж устгажээ. Түүнээс хойш тэр хөвгүүн дахин дахин таг нуулд гардаг байлаа. 1944 оны тавдугаар сард Мара тыг бригадын тагнуул ангийн дарга Владимир Ларины хамт тусгай үүрэг гүйцэтгүүлэхээр “явуулжээ. Тэд үдэш болохын хирд Уздыгээс холгүй оршдог Хороменск тосгонд хүрээд тэндээ хоноглох болов. Гэтэл шөнө фашистууд гэнэт дайрав, Тэр хоёр тосгоноос зугтаан гарч амжсан бо довч фашистууд тэр хоёр руу гал нээ лээ. Владнмир Ларин амь үрэгдэж нөгөө хүүхэд тэр чигээрээ гүйсээр бөөн бутан дотор орж хориглон хам гаалахаар бэлтгэв. Марат автоматны хаа сүүлчийн ганц сумыг дуустал фа шистуудыг буудлаа. Сум дууссан учир ойртож буй гитлерчүүд РҮҮ тра нат шидэж эхлэв. фашистуудыг бүр йртож ирэхэд тэрээр сүүлчийн ганц грапатаа барьж тэдний өмнөөс босож гүйв. Гранатын дэлвэрэлтэд НИЛЭЭД олон фашист устгагдаж Марат ч өөрөө амь үрэгджээ Чухамхүү өгүүлж баршгүй энэ гавьяаг нь мөнхжүүлж лан гэхэд л Енисей. «Волга» гэхчилэн гол мөрний нэрээр-нэрлэсэн байх юм. Бүх байр хоёр давхар, дээд давхарт нь охиг, дууд доод давхарт нь хөвгүүд байрлана. Артек зусланд дэлхийд нэр алдар нь цууриатсан зохиолч сэтгүүлч, дуучин хөгжимчин зэрэг. урлаг соёлын хүмүүс нам төрийн зүтгэлтэн нар ирж үнэ хүнд тэй сургаал санал сэтгэгдлээ үлдээсэн байх юм. Их яруу найрагч А. С. Пуш кин, Лениний шагналт Зөвлөлтийн нэрд гарсан хүүхдийн зохиолч С. Я. Маршан огторгуйн баатар нисэгч Юрий Алексее вич Гагарин, Павел Романович Попович Германы ажилчин ангийн гарамгай хувьсгалч Клара Цеткин, францын ком мунист зохиолч Анри Барбюс, Дэлхийн хувьсгалт хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн Италын коммунист намын ерөнхий на рийн бичгийн дарга агсан Пальмиро Тольятти нарын зэрэг өдий төдий суутан хүний нэр алдар, сургаал үгс Артекчүү дийн сэтгэл Зүрхэнд хадаатай байна. Артен зуслан мүүс хэн бүхний сэтгэл хоногшин үлддэг байна. Г, сэсМээ байдаг ч тэр суутан ХҮ зүрхэнд ҮҮРА тэр хүрэл хөшөөг пионерийн цэцэр лэгт босгожээ. Марат Иванович Назейд нас барс 1965 оны 5 дугаар Холбоот Улсын баатар наас нь хойно сард Зөвлөлт цол шагнажээ. Аа. гЁНа Бл 2 Чихэр боовны... дугаар дэлгүү-- рийн кассын өвгөн. Өлзийсайхан гуай, ажлаас бууж, шугамын авто бусаар дамжин харих гэсээр ЯвВ- олал, өвлийн, богино гөдөр, шувтарч, харанхуй . болчихов. . Өвгөнийг, “тээр орой, орж ирэхэд, эмгэн охин хоёр нь гайхдаггүй, харин:цай. нь идээшчих бий, хоол нь ,өтгөрчих вээ. л гэнс: сэтгэл зовнидог . билээ, Өвгөн, хөл хөнгөн, сэтгэл өег ир- жээ: Арга ч үгүй биз, Ээлжийн амралтаа авч улсын амралтанд амраад уржигдархан ирээд өнөө- дөрхөн ажллдаа орсон хүн ийм байлгүй яах вэ? --За өвгөн минь, өнөө зүс үзээгүй, нэр нь үл гаргагдах хүү хүүгийн « дээд болсон хүүтэйгээ “уулзав уу даа? гэж эмгэн асуухад --Сайн хүнийг санаа минь та- нина, зөв сэтгэлтэй хүнийг зүрх минь танина гэсэн аав бодвол тэр хүүг таниад уулзчихаа биз! гэж охин Балгармаа нэмж хэлэв, --Цэцэг хаа ургасан байвал Вьс ? - - 5 - С-с: ү “л эрвээхэн тэнд цуглана. чихэр схаа дэлгэсэн байна хүүхэд бас л тэнд цуглана. Манайх ч дан чи хэр боовны дэлгүүр тэр мөртөө амьтны жим, шиг яг.хүүхдиий зам дДэягүүр болохоор олон хүү-,. хэд үвж цувах юм. Олон хүүх дийг ажиглах, олон хүний.менгө хураах хоёр чинь зэрэгцүүлж. болдоггүй ажлын нэг юм. Өнөөд-- рийн" хувьд -«Эн9 л бол уу?! гэхээр хүү харагдсангүй. Үгүй ямар, нүдээ аньж суух биш, энэ тэр хүүхдийг харах л юм, харах ло юм. одоо чинь хүүхэд бүр хий “морьтой. сэргэлэн, хүүхэд. бүрийн нүд, үүрийн цолмон шиг гялалзЗ- чихаад, аль хүүг, миний эрсэн- тэр сайн хүү.гэх юм бэ? Ер тэр “гэхийн арга алга! гэв: Өлзийсай- хан гуай өгүүлээд, хувцас хуна- раа тайлж, гар нүүрээ угаав. --Аав ч энэ ёозоороо бол тэр хүүг олж уулзан, баярлаж Гя- лайснаа ч хэлж дөнгөхгүй нь дээ, тийм ээ, ээжээ? гэхэд: --Охин минь нүд хурцтайгаа- раа аавдаа тусалж үз! гэж ээж нь өгүүлэв. ”--Хүүхэд бүр хөөрхөн, хүүхэд бүр сайхан болчихоод муу муухай явдалтай хүүхэд гэж байх гүй болчихож... Цаггэдэгийм сай- хан хүүхэд дундаас, тэр ирсэн сайн хүүгээ олохгүй байж мэдэх нь Ирэх сайн өдөр охинтойгоо цуг явья гэж. Өлзийсайхан гуай өгүүлээд хоолоо. їїдэж. эхэллээ, Хоолныхоо дараа: Өлзийсайхан гуай . уртын “урт ганган цагаан чулуун , Сс0- -руултай таансандаа галзуу улаан “дүнсээ- нэрж ганц нэг тавланхан “сорж, утаагий нь нарийхан гэг- чээр цувуулан үлээж - хэвтэхдээ “нэгэн дугтуйнаас зурвас цаас гар гаж, нүднийхээ шилийг зүүж бай гаад шагайв. Өвгөн Дугтуйг эр түлж: тойруулан харлаа. со шиг, сайн хүнд, г-Та. хоёр ч гэж та Хоёр юм “ даа. Хүй ийм битүү хатуу юм өгч байхад, наадДахы чинь хэн өгч байгаа юм бэ!? Ямар учиртай юм бэ? Хүүхээ, чиний нэр чинь хэн бэ? гээд асуугаад орхихгүй. -Аа хэн мэдэж, өөрийн чинь л гарт өгөөрэй ч гэх шиг, бүх учир хачир нь дотор нь бий Чч гэх шиг, энээ тэрээ гээд аминч лаад байхаар, ер ийм юм болно гэж ёстой ухаарсангүй дээ гэн эмгэн хэлэв. Өлзийсайхан гуай зурвас цаа- сыг дэлгэж дахин уншсан нь: --Хайрт буурал “ах Өлзийсай- хай гуай, та сайхан амрав уу? . Та намайг, танихгүй,. Би сургуулийн. 6. дугаар апгид сур- даг. Би хорь гаруй хопогийн өм нө танай дэлгүүрт орж чихэр ава хаар танд зургаан төгрөг гучин мөнгө өгөхөд та над жаран. гур ван төгрөгийн чихэр авах тасал- бар өглөө. Би тэгээд тэр. их чих рийг авчихсан юм. Муухай хэ рэг хийснээ тээр хойно нь ойлгов Сүүлд таны ажилладаг дэлгүүрт дахин орвол та алга. Таны оронд нэг хүүхэн байв. Асуувал, байх- гүй гэлээ, Ирэх үү? гэвэл үгүй" гэлээ. Таныг мөнгө алдаад хэрэгт орж гэж айлаа, Сэтгэл зовж, зүрх ӨөВвДөөд байж сууж ч чада хаа болилоо.. хүХл2 Хамаг учраа аав ээждээ хэл сэн чинь, тэр хоёр. маань, миний буруу муухай хэрэг хийснээ хэл сэнд баярлаж, танд буцааж өгөх ёстой тавин зургаан төгрөг далан мөнгийг өөрснөөсөв өглөө. Түт- нийг танайд, авч .ирлээ. Миний гэр сургууль хоёрын дунд танай дэлгүүр байдагсан. Өлзийсайхан бууралах минь-ээ! Мөнгө төгрөг- тэй холбоотой ажил их осолтой: шүү! Ажил дээрээ үүнээс хойш туйлын хянамгай байхыг хүсч. танаас түмэн уучлал гуйж ёсол сон сурагч .2 ГЭЖЭЭ. --Ийм ариун сайхан, ёстой үүрийн цолмон шиг гялаласан золбоотой хүү байж, нэрээ тод- хөн тавчихгүй ингээд оронцог лоод хаячих гэж! Ямар хүн ин- гэж сараачсан юмыг, тэр, гэсэн нэр байна гэж гаргах юм билээ! Сайн юманд садаа олон гэв гэх бас ингэдэг учир байдаг байж дээ.... Өлзийсайхан гуай энэ зурвас захиаг гурав.дахь өдрөө гуч дөч Ч дахин уншиж байгаа юм, Бал- гармаа.охин нь ч мөн төдий хир тэй уншсан:байх. Энэ завсар гад наас орж ирсэн хүмүүс ч зөндөө уншиж үзлээ, Захалаг хэн хүнгүй уншаад байгаа боловч, нэрий нь .Л нэг ч хүн гаргаагүй нь даанч харамсалтай л даа! Энэ хүүхдийн нэрийг мэдээд авбал, Өлзийсайхан гуай, тэр сайн. хүүхдийг зарлаж байгаад Ч болтугай олоод монгол хүний ёс юм хойно, баярлаж гялайснаа. Ч гэсэн аятайхан. хэлээд эцэг «Хү- ний хувиар ядахдаа нэг сайхан энхрийлж, хайрлаж үнсэхсэн л гэж бодсон юм санжээ. Хаа Ч явсан хэний ч жийн түдэнд дулаан, сэтгэл зөөл оргиулсан тэр хүүг, чөтгө рийн бага нь адтай гэгчээр Бал Гамаа танина. гэсэнд, аав нь одоо хараа охиноол тэр хүүг олж танилцуу- лах байх гэж найдах бололтой байна. : 38 Өлзийсайхан гуай тэр нэр нь үл гаргагдаххүү хоёр ч яах вэ? нэг өдөр уулзаж учрах л юм би зээ! Харин ийм хэрэг уг нь яаж гарсныг ер нь эргэж жаахан . со нирхоод үзвэл яасан юм бэ? э Амар, Төмөр хоёр, сургуульд "очих. замдаа чихэр боовны ... Лу гаар дэлгүүрт оржээ. Амарт мөн : гө байсангүй. Төмөр 6 төгрөг 80 мөнгөтэй юмсанжээ. “Кассын .бү- хээгт нэгэн өвгөн Суужээ. ӨГг- лөө эртээр,. цаг болохоор дэл гүүрт хүн ч цөөн байжээ, “ст Цөмд нь. чихэр авна! гээд Төмөр мөнгө өгвөл, өвгөн үг дуу гүй, машинаа хар--р хийтэл нэг эргүүлээд тоотой тасалбар тас лаад өгчээ. Өвгөн, мөнгөнийхээ тасалбарыг шалгаж -үзсэнгүй. Төмөр тасалбарыг лавлан харвал 63 төгрөг гэж бичжээ. Төмөр чихрийнтасаг руу явснаа зог тусав Ийш тийшээ харав. Хаа чюуч бол сон янз алга, Кассын өвгөн Ч нам жим сууна, Ганц хоёр хүн гарч орсоор л байв. --Чи. юу. болоо: вэ? - Чамээгүй гарья! Хоёр жаал гарлаа. Дэлгүүрийг хэт том Шилэн цонхны .нэгГний нь дэргэд зогсов. --Зургаан төрөг гучин мөнгө- ний чихэр гэсэц чинь жаран гур: ван. төгрөгний чахэр бичиж орхи жээ. Яах вэ? Ч -- Аль. вэ, үзье! : Амар тасалбарыг авч харснаа, --Нээрээ тэгж шүү! За яах 2БЁТНАМЫН | ХҮҮХДҮҮД Эх сайхан орныхоо Ирээдүйг цогцлох заяатай Энх цагийн үйлст Ихийг бүтээх хувьтай. Өнөр сайхан Вьетнамын Өсвөрийн олон багачууд аа! Өссөн төрсөн нутагт чинь Өстөн дайсан халдаж Сайхан эх орны чинь Сааршгүй хөгжлийг зогсоож Саруул сайхан ирээдүйд чинь Саад тотгор болох гэж Америкийн дээрэмчид Аюулт дайныг дэгдээвч Ардын хүчит армид чинь Арчаагүй болтлоо цохигдож байна, Аугаа Зөвлөлт тэргүүтэй Ах дүү социалист орнууд Хөгжил мандалт эх оронд чинь Хүчээ нэгтгэн туслаж байна. Эх сайхан оронд чинь Энх цаг удахгүй ирнэ. Энэ дэлхийн ард түмэн Эгнэгт та нартай хамт байна, 3. СЭРТЭВ. даль "Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, “рээс төдий. “сууж байна. байсан өвгөн гуай хайчсан бэ? “одуу” этїээд өнгөтэй “хэлжээ, Асуугаад хэрэг салга. Хөөрхи( “нүдэндээ шилтэй өвгөн мөнг дутагдуулаад . ажлаасаа .,хала! “даж дээ! Өвгөн ч лав надаас б0 вэ, авахыг үзүүлээд өгдөг хэрэг. Тийм биз дээ? Р --Харин ээ! Ийм ид чихрийг авах нь зөв үү, өвгөний эндуурс ныг хэлээд тасалбараа буцдаж- засуулдаг хэрэг үү? т --Тэгж наргихгүй| Үг Дуугүй аваад бушуухан явахгүй бол ца яваад өгөх нь байна шүү? --Та хоёр яасан авах юм бэ? Хэн энэ өгөөв? Гэвэл: юу гэх билээ! Төмөр өгүүлбэл --Нэг найзын маань ой боло гээд! бид” дундаасаа мөнгө гарг сан юм гэхгүй юу гэж Амар х лэв. : ст Кассын өвгөнийг өрөвдөөд байх:чинь вэ? --Тэр дэмий. --Ямар чихэр авах вэ? -Дөчин найм, гуч хорин Дө вийнхээс авна шүү., -- Хямдхан чихэр их авч яд НБ ВЭ?” к Ангийнхаа нөхөддөө бас гүй юу? : Хоёулаан өөрсөндөө үнэтэйгээ ангийнхандаа Хямдханаас нь авь” -- Савгүй яах билээ. 0 Нэг цүнхээ сулалдаг гээд Амар цүнхээ төдхөн лаад жоЬ --За жаран гурван төгрө! яг тааруулаад бушуухан орь гэв, : Хоёр жаал цонхны булангаа дотогш сэм сэм харж, тэр чи килО, тэр чихрээ төдий. грамм гэж бичиж таруул гарлаа. За бушуулахгүй .бол хонх хонх? хонх ...гэж Амар: өгүүлэв Төмөр нөгөөдөр нь чихэр боов ны дугаар дэлгүүрээр орвол кд сын нүдэндээ шилтэй өвгөн алга Өвгөний” оронд нэгэн. хүүх “өгө! ---ЭГгЧч ээ! Таны оронд .суул 2 т- Байхгүй! 0. Ес: ЕЭ є--Ирэх гүү? : Үгүй! гэж. хүүхэн нэг л хайн Төмөр цааш нь юм асуусангү лоо шүү! Түүнийг сохгүй, аягүй бол шүүхэд өгн! дээ! Тэгвэл бүр ч баларч (Төгсгөл ньдараагийн дугаарт халаад зо ээ. / 22 гү Торон догор байгад цэг заасай байруудыгбудахад ямар нэг шувуу» .. ны дүрс гарна. Хариуцлагатай эрхлэгчийг Ё Ц. ГАЙТАВ” “Индекс 14149 4 фФимэднэ. Хамаатай! Хамгаас Орол-Буг НИЙ ПГОЛЕТАРИ НАР МАХН-ын уйл: хЭРГийн төлөө ЭЭД БЭЛУЭН БАЙ! ЖХЭЭ ийн Төв Хогоо Д.Смхвлатлрын Эв эмжил Монголын Пионкрим БАЙГУУЛААГЫН Їөв ЗөвхөлАиү сонин 23 дахь жилдээ Э6 88 (948) Тоо бол хүнд өдий төдий үнэнийг хэлж өгдөг,товч тодорхой хэл төлий- гүй аливаа ажлын жин хэмжүүр бол дог. Энд хэдэн тоо баримт дурдья, Өнгөрсөй таван жилд манай орон 283,8 сая малтай боллоо, Мал төлөөр өсдөг болохоор жилд дунджаар 7 сая орчим төл бойжуулж. байсны үр дүн энэ юм. Ялангуяа хонь үхэр «өсгөх төлөвлөгөөг 11-14 хувиар давууллаа Салбар салбараар авч үзвэл сангийн аж ахуй малаа 778,4 хувь, нэгдэл 16,8 хувь, нэгдлийн гишүүд амины малаа бараг 4 хувиар өсгөлөө, Ма- лын ашиг шим дээшилж мах 37 хувь. бүх төрлийн ноос 14 хувь, бодын хөө вөр 18.8 хувь, бод малын шир 15.3 хувь нэмэгдсэн байна. мал аж ахуйн тэжээлийн” бааз. бэхж- лээ. Ус, хашааны хангамж сайжир- лаа. Тухайлбал 7000 худаг шинээр гаргалаа. : --Энэ их тоо бидэнд ямар хама4- тай юм бол гэж гайхах хүүхэд гарч илүү ха- маатай! Мал аж ахуй бол манай ор- ны эдийн засгийн үндсэн салбарын нэгэнд ордог болохоор мал өсгөх, ашиг шимийг дээшлүүлэх, тэжээлийн бат суурьшилтай баазаар хангах асуу “ал хүн бүхэнд хамаарагдаж байна. Уншигч чи 3 дугаар таван жилийн төлөвлөгөөний ид ажлын үед арваад хан частай байсан байж болно. «Аав ээжээс төрөөд Арван нэгэн нас хүрлээ. Айлын хүүхэдтэй бужигнаж Аргал түүж мал хариулах боллоо» гэсэн шүлгийг санаж байгаа биз дээ. Тэгэхээр таана хөмүүл түүж, өвс ха- аж Ё С хурга ишиг хариулнс- даж -бухаадаж, хурга- ёшис хари 1968 оны 10 дугаар сарын 19. Таван жилд( Т1уАХХД ) 55 до” 212, ил 27 -амши 228 эмнэг даага сургаж байсан шүүдээ. Яхагас : ! 7 Үнэ 10 ме | " Харин өнгөрсөн таван жилд улс нийгмийн мал гардай харууцаж гүй байсан ”бол”одбо авах цаг боллоо.” 4 дүгээр таван жилийн төлөвлөгөө- ний жилүүдэд хичнээн хүүхэд төл бү рийг мал болгож, малын амьсгалаас бусдыг ашиглах ажилд бие дааж га- рах вэ? Дөрөв, долоо, аравдугаар ан" ги төгссөн хэдэн зуун мянган. охид хөвгүүд хөдөө. нутгийн хөгжөөнтэй амьдралд орж «Сул агасан сувд» эр дэнийг эзэгнэнэ. сомшиь-- авадч| -Өслолийн 15: дусзаар сургуу лийн Батбуянгийн удирдсан анги 8 дугаар ангиа амжилттай. төв сөөд, ангиараа гхөдөө- гёрч хонь чин” болцгоохоор Төв аймгийн Монгол-Польшийн Найрамдал нэг дэлд очиж ниж”эр нүүдлийг үдэх. угтах хөл хөдөлгөөн улс даяар тарис. байсан тэр цаг саяхан байнс билээ, Уншигч та бүхний анхаарал тэр. хүүхдүүдийн. ажил амьдралын ” шинэ соргог мэдээг сонсохыг хүсч байгаа болохоор майай сонинны сурвалжлагч саяхан тэнд очоод ирлээ. : с Өнөөдөр сурагчийн ширээнээ сууж байгаа хүүхэд бидний өмнө 4 дүгээр таван жилийн төлөвлөгөөний. өргө зам дурайж байна Энэ зам 1970 он той золгоно. Тэр цагт 25-36 сая мал говь хангай, уул талаар налайп бил чинэ. Энд хонь 9-10 хувь, үхэр 14--15 хувь тэмээ 1--2 хувь, ямаа 2-3 хувь, адуу нэг хувь (чнаааг авжна, чанаьл, нунтаг ланнньолла Л угал Дэлдэн хоёр чихээ 2 | Солбин байх нь.хөөрхөн дөө Дэнтгэр том толгойгоо” Хөдөлгөн байх. -нь өхөөрдмөөр : -двө Хэвтэж байгаад їхивэхдээ Хэвлүүн гэдэг нь яана даа.: Хэдгэнэ ялаанаас зугтаад Оодогнож байхы нь хараач дээ. : улана,лалла,” гуахгэа,/Чаниа “алга” Лчаглвь,” авснаа, “жнь.” ОЖИнА./ ЛА. авнсь/ иас нх ны лд “тов 7 ”ЄМЛА ТРЧрл гасслаа,/ “авна ГИЛНЫ/ ЛЛШВА” өөөөөөӨө: 24 . гэх -зэрэг таван хот-айл.бараа ха- - ФСГНО “тээд бэлтгэлээ хийцгээгээд байна: МАЛЧИН ХҮҮХДҮҮ, Өдөө ӨЭД “Наранбулаг 9 ЗЭДЭг. Гэ. зар 8000 -хоньтынхан. буюу: Най-. манбуу, Бавуудорж, . Батсүхийн рагдах: талд нутаг сэлгэн, -сор малаа. таргалуулан -.өнтэй , өвөлжөнө-гээд бууцаа сасч, өвөл хатуурвал нүүхээнч нүүчхэнэдээ " Тэр хүүхдүүд 9, дүгээр ангийн хө төлбөрөөр бие. даан 9 дүгээр. ан- гийн хичээлээ хийцгээж байна. өссөн байх юм, Эдгээр малын ашиг шим дээшилж бүх төрлийн ноос 15 хувь, сүү 15-18 дахин, мах 1.5 да- хип нэмэгдсэн байх юм. Чанар сайтай уржлийн хээлтүүлэгчэр хангах үүрэг бүхий үржлийн хэд хэдэн. аж ахуй, Ферм, үржлийн шинэ. станц: байгуу лагдана. Энэ бол ашиг. шим илүүтэй мал. нэмэгдүүлэх-нэн чухал арга хэм жээ болно..4-дүгээр 5 їсилийн төлөв лөгөөгөөр тавигдсан эпэ мэт их аж- лыг гардап хийх «хүчин нь өнөөдөр сургуульд сурч байгаа болОхоор он” сөгийн хүүхэд малчий болж түүхт үйлсийг “хэрэгжүүлэх их хувь тавил- антай улс юм. Тэгээд ч таван жил- ийн төлөвлөгөөний эцэст бид, өөрсдөө өв тэгш эрдэм мэдлэгтэй боловсрон- гуй малчин болсон байхыг туйлаас эрхэмлэн хичээл номондоо шамдан. суралцаж байна. . ГЧИИЕЛАГ Л ЧЕЛБА./ЧИНБА”, /“ЕРИВАЛ ЧИЛНА.ЧИЛЛАЫЛ ГОЛАГ авна анал Мойл хар нүдээ ( | “Эргэлдүүлэн байхы нь үзээч! 1 -Моодон сүүлээ.хөдөлгөөд .. / Ї Эхийгээ хөхөхий нь хараа"! Тоглож гадуур явахдаа , Тугалаа сайн хараарай! Эхтэй нь тугалаа нийлүүлбэл Ээждээ зэмлүүлэх болно шүү. Д. Сарангэрэл (Нийслэлийн 2 дугаар сургуулийн 4 дүгээр-ан-. Тийн сурагч). . -12- Ч | « т МОНГОЛЫН ҮЙЛДВЭРЧНИЙ ЭВЛЭЛИЙН ЇХ ИХ ХУРАЛ БОЛ ЛОаРДй эёлэл дол 22797277 Осуүлээ бес2оууллада,суюгсех: (Сссг2цуллег2а,Чусроон тсєлсєх сую2уулвусэжс хус эрэслэн, трогдуулж хөлсий нь нэмэгдүү- хвх, жапиталнстуудаас ажилч- сыг нлүү цагаар ажиллуулж ба- а хөлс өгөх, арьс өнгөөр гадуур заж, боолчлон дарлахын эсрэг, ажилчдын эрх чөлөө тэгш жар | Би ийм сайн нөхөртэй Ахралгынхаа: | Хух-, хоног тоолон байж дуусгас. найз нартайгаа, хайрт баг: нартайгаа уулзан, зуныха амралтаар юу хийж амарса наа хөөрөйп ярилцахыг хүсч ч 4 галтай төлөө тэм- Нсстлө3с сур2УуулА6Є, 2: | ко-ехумсг3А бин сурдуулв Мөн. Монголын Үйлдсэрчний Эвлэ лийн ЇХ их хурал энэ сарын 18- нд нзэгдэв. Тус хурлагр Монго лын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Зөвлөлийн тайлан илтгэл Үйлд вэрчний эвлэлийн төв зөвлөлийн шалган байцаах комиссын тай- лан илтгэл, үйлдвэрчний зплэ- лүүдийн дүрэмд Өөрчлөлт Өруу- лах, зүйлдвэрчний эвлэлүүдийн төв байгууллагыг сонгох тухай асуудлууд хэлэлцэж, Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлүүдээс ОЙ- рын ирзэдүйд хийж гүйцэтгэх ажлын чигийг заасан чухал шийдвэр гаргах болно Үйлдвэрлэлийг удирдах, түү- нийг төлөвлөхөд үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллагуудын орол Ё.Л:ЛЕниӨ асар нх болсон өлдэс гоёл эцэ.нх хурал хуралдаж . байгаа цаг үеэ олсон чухал үйл явдал юм. Монголын Үйлдвэрчний эвлэ лийн ЇХ их хуралд Ази Кпройп, Атерик, Африк тивүүдийн 28 орны дэвшилт үйлдвэрчний бай тууллагын төлөөлөгчид тэдний дунд дэлхийн Үйлдвэрчний Эв лэлийн холбооны төлөөлөгч, БХҮЭТЗ-ийн төлөөлөгчид орол- цөж байна. Ер нь үйлдвэрчний Эвлэлийн байгууллага бол ажилчид аян- гийн байгууллага бөгөөд анх үүсэж бий бөлсон загаасаа ТЭД ний эрх ашгийг шийдвэртэй хамгаалж ирсэн түүхтэй билээ. "Одоо хөрөнгөтөн орнууд дахь дэвшилт үйлдвэрчиий эвлэлүүд ажилчин олны ажлын цагийг Хо амьдралын цэж байна. Харин соиналист ор нуудад үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллагын үүрэг роль улам нхсэн өрөгсөж байгаа юм. 7КиИ- шээлбэл ажилчдыг соёлжуулан гэгээрүүлж, хүмүүжүүлэн, мэд лэг мэргэжлий нь дээшлүүлж тэдэнд өлгөх тэтгэвэр тэтгэм- жийн асуудлыг эрхлэхийя тална үйлдвэрлэлийг удирдах түүний төлөвлөгөө зохиоход иь ИДЭВХ- тэй оролцоно. Ажилчдын дунд социалист уралдаан өрнүүлж зїй нэ «санаачлага, тэргүүн туршла гыг ажилд нь нэвтрүүлж байна. Хойшид ч үйлдвэрчний эвлэ- лийн байгууллагын үүрэг роль улам тэмэгдэх болно. Ленин «Үйлдвэрчний эвлэл бол хүмүү- жүүлэх байгууллага, сургах бай гууллага, удирдан залах сур- гууль, аж ахуйг эрхлэн хөтлөх сургууль, коммунизмын сур- гууль мөн» гэж хэлсэн Филээ. ирээд яаран алхаж сургу: лиараа орж нэг найзтайгаг 19Ө6сч 11-Р САР21| баяр хөөр болон уулзав сэ ШЕ Миний найзын нүүр зуны халуун наранд борлож, мах лагхан бие нь нилээд ӨСЧИХ сөн мэт сапагдлаа. Миний энэ тайзыг Төгөл- дөр гэнэ. Зуны амралтаараа мал хариулах далимаар” 44 тарвага, 54. зурам агнаж, 1600 тоосго ЦОХИЖ нНЭГДЭЛ- дээ 100 гаруй хүн өдөр бү тээжээ, Тэр ингэж зуны ам ралтаараа ажил хөдөлмө рийп гарамгай амжилт гар- гаж тус сургуулийн 1966 оны хөдөлмөр соёлын авра- га болж улмаар аймгийн хө дөлмөр соёлын ээлжит чуул ганд оролцлоо. Төгөлдөр, хөдөлмөрөөрөө зөвхөн энэ жил аврагалаад зогсохгүй үүний өмнөх 3 жил дараа- лан сургуулийг хөдөлмө- рийн аврагаар шалгарчээ, Энэ 1966-1967 оны хи чээлийн жил бол пад түүхт үйл явдлуудаар дүүрэн он болж байна. Би өнгөрсөн Т. Юумсүрэн (гийн 7 дугаар сард болсон 6 айм бүсийн спартакиадад аймгаасаа тпатраар шал- гарч бролцоод улсын 2ду- гаар зэргийн шатарчин бод лоо. Одоо бас Завхан ай- магт болох Увс, Хавд, Баян- өлгий, Завхан, Говь-Алтай, Улаанбаатарын шатрын ав- рага баг шалгаруулах тэм- цээнд аймгаасаа очих багт шалгаран бэлтгэж байна. Үүний зэрэгцээ хэдхэн са- рын дараа 10 дугаар апги төгсгөж амьдралаа шийдвэр лэх чухал цаг ирнэ, Би түүнд амжилттай дүн үзүү- лэхийн тул хичээлээ одДоо- поос эхлэн нарийн хуваарьды тай давтаж байна гэж хө- дөлмөр соёлын дөрвөн ни лийп аврага тамирчин найз ярьж байна. Би ийм сайн нөхрөөрөө бахархаж явна. Р. Лхагваа (Говь-Алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч) гу? го ожийн Братск цох оролцоо, гүйцэтгэх үүрэг Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сард ТАНИЛЦАЦГААЯ Шуудан, шуудан, өдөр бүр ирнэ. Юутай сайхан бэ- Шуудан ирэх тоо лонд олон захидал авч байвал С0- иин, хэвлэлийн ажилтан бид сэтгэл дүүрэн урамтай байдаг. “Зүсий нь үзээгүй гэлээ ч бичгий нь андахаа байсан хуучин танил идэвхтэн бичив чид маань юу гэж бичээ бол гэж го грилно. Цоо шинэхэн танилтай боло-. хыг хүснэ. Одоо манайд ирж байгаа олонх захидалд Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажлын тухай ихэнхдээ бичсэн байх нь цаг үеэ манай бичигчид гярхай тусгаж бай- на шүү гэж бахархах сэтгэл төрүүл -нэ, Гадаадаас бас олон захидал нрж байна. «Эрхэм хүндэт” таны амар мэн дийг алсхан хол нутгаас эрж мэнд- чилье, Би чамтай танилцахыг туй- лаас эрхэмлэн хүсч! танай сонинд за хидал бичлээ, Чи үүний минь хүлээн авч хариу бичнэ үү? Би Иркутск му хотноо амьдран. суу- дат. Өнөө жил 7 дугаар сургуулийн 6 дугаар ангийн «А» бүлэгт сурал- даж байна. Чи манай хотын тухай бишгүйдээ сонссон бизээ. Брат- скийн усан цахилгаан станц гэж дэл хийд алдаршсан юм. «нэ тухай ном - -.. « зохиол ч олон байдаг. Чи над х8- риу бичээрэй. Чи ямар хотонд суу-| даг вэ? Хэдэн настай вэ? Юу их со-| нирхдог вэ? Танай хотод ямар ямар |! үйлдвэр, хамтрал, сангийн аж ахуй байдаг вэ? Бафгалийн байдлаар хир | зэрэг вэ? Чи зураг зурдаг уу? Дуу дуулдаг уу! Чи захидалдаа дэ гүй бичээрэй, ЇБи ч гэсэн өөрийн ту- хай, нөхдийнхөө тухай, Їратск хо-| тынхоо тухай их бичнэ. хан танилцахыг хүссэн хүүхэд бүхэн тэй би танилцахыг хүсч байна. Над захиа бичихдээ «СОСР, Иркутская обл, г.Братск 3. ул. “Байкальская 102. Тюлухановой Тане» гэж хаяат-1| лаарай. “Ийм захиа манай совины | газарт олноор ирж байна. Зарим за хидал Улаанбаатар хотын 80 дугаар сургуульд Өгнө зүү тэсэн байхад нө гөө "нэ? хэсэг нь ямар нэгэн сургуж | лийн 7-гийн -А, 6-гийн Б анги хүүд, охинд дамжуулна уу? тэсэн | байна. Учир иймд уншигч та-нарт! «СССР, Черновицкая обл. Сокир-| янский р-н, Михалковсная Среднял школа, интрклуб» «СССР-НСОГ. Та | тарск, пер комсомольский УМ 5.| Близнюк | Светлане», Брянская обл. Новозыбковский р-н, яүо Халеевичи, Колбас Владимиру Мльичу» гэсэн хаягаар харилцаж та нил дээрээ “шинэ танил нэмэхийг зөвлөс. Ингэж сай- | Төв аймгийн Монгол Польшийн лийн сургуулийн пионер Л.Долгор амарсан сэтгэгдлээ ярьж байна. найрамдал нэгдлийн дэргэдэх 8 ЖиИ- сүрэн саяхан 3ХУ-ын Артек зусланд Н.Доржийн авсан гэрэл зураг Билл шшллгЖжшшштРжшшш иш шшшсналшш шилэн ны Соёлын тэргүүний ажилтны улсын анхдугаар зөвлөлгөөн 1966 оны арав дугаар сарын 11--13 ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод болж ХУ их хур лын апийдвэр, МАХН-ын шинэ прог раму, БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх ЇУ таван жилийн “төлөвлөгөөг биелүүлэхэд «соё лын- байгууллага, түүний ажилтан, аяшлчдын гүйцэтгэх үүрэг зорил- тын тухай хэлэлцэж, ажлын арга туршлага солилцов. Соёлын ажилт- ны улсын анхдугаар зөвлөлгөөн дзэр “АМАХН-ын ХУ их хурлын шийдвэр биелүүлэхэд соёлын . байгууллагын зорилт» тэсэн илтгэлийг БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга нөхөр Ц. Пунцагноров тавив. Нөхөр Ц. Пунцагноров илтгэлдээ: Нам засгийн байнгын анхаарал халамжаар манай оронд соёлын бай гууллагын "тоо Өсч, ажлын хүрээ өр СОЁЛЫН ТЭРГҮҮНИЙ АЖИЛТНЫ . УЛСЫН АНХДУГААР ЗӨВЛӨЛГӨӨН гөжин, зохион Файгуулалтын хувьд бэхжлээ, Сүүлийн жилүүдэд манай соёл урлаг эрчимтэй хөгжиж, нийт ард түмний хөдөлмөр, ахуйд соёл өргөн нэвтэрч, тэдний соёл техни- нийн хэмжээ үлэмж дээшлэв. Гу- равдутаар таван жилд соёл-урлагийт талаар тавьсан үндсэн зорилт ам-- жилттэй Өиеллээ тэж дүгнээд хойш дын зорилтыг тодорхойлов. Тус зөв лөлгөөн дээр Зөвлөлтийн соёлын ажилтны төлөөлөгчдийн тэргүүн, ЗХУ-ын Соёлын Яамны Сайд Ё. Н. Фурцева дэлгэрэнгүй ү? хэллээ, Соёлын тэргүүний ажилтны ул- сын «анхдугаар зөвлөлгөөн. гурван салбараар хуралдаж, «Соёлын .Ор- дөн, клуб, улаан буланг соёлын жич хэнэ төв болгоё» гэсэн илтгэлийг "МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн парийн бичгийн дарга Соёл Гэгээрлийн Үйлдвэрчинй Эвлэлийн Төв Хорооны дарта 4Ш.Магван, «Хөдөлмөрчдийг ном хэвлэлээр үйлчлэх ажлыг сайж руулья» тэсэн илтгэлийг МАХН-ын Төв Хорооны үзэл суртлып хэлтсийн рлогч эрхлэгч Т. Дэлэг, «Кино гэ- рэл зураг, музейн ажлыг намаас тавьж буй шаардлагын хэмжээнд хүргэе» гэсэн илтгэлийг БНМАУ- ын Соёлын Яамны орлогч Сайд Ё. Доржсүрэн нар тавилаа. Зөвлөлгөөний нэгдсэн хуралдаан дээр 22 хүн, соёлыт рдөн жшлуб, улаан булангийн салбар хуралдаанф дээр 29 хүн, кино, гэрэл зураг, му- зей, кабинетын салбар хуралдаан дээр 22 хүн, номын сан, номын ХУ-0-6 далдааны салбар хуралдаан дээр 21 хүн бүгд 94 хүн үг хэлэв, Үг хэл сэн нөхөд соёл гэгээрлийн байгуул- | лагын өмнө намаас тавьсан зорил-. тыг гүнээ ухамсарлаж, түүнийг ХЭ- рэгжүүлэн биелүүлэх чин зэрмэлалэ . лийн үүднээс ажлынхаа шилдэг ар- га баялаг туршлагаас ярив. Тус зөвлөлгөөнд манай соёл гЭ- гээрлийн байгууллагын 412 төлөөӨ- лөгч шалгарал оролцжээ. Соёлын тэргүүний ажилтны зөвлөлгөөнөөс соёлын нийт ажилтан, нам, УулЛС, олон нийт, аж ахуйн байгууллага, тэдгээрийн ажилтан нар, хамт Зүт" тэгч нөхөддөө уриалга гаргаж, санал нэгтэй батлав, Манай сурвалжлагч " 4 » Ф " билчиж байхыг үзэв. . хонь жилд 3 кг гаруй . ” тачир нутгийн материал ашиглан өөрсдийн шэгчөэр, маш сайхан 7 Ё охинжуулж сурлага, ЗУрүлагчибаг нам- хүн амьтны хөл нэн хүмүүжлийн жинхэ- ЦЭЦ Зилгчэн их байлаа. Энд эмэг нэ төв болгож хийсэн хшингР ан тэйчүүдийн хөдөл нь орсон, гарсан хүн » Хотоос гарч мөр-соёлын чуулга бүхнээс сайн үг Ч ЛЭ алциугЧдхар хийж байв элнэн дуулж, шогшрон маг давж, уулын Зйрхад Хунд хөцӨӨХЭЭ ӨӨ эвэмлий эй Хуаэлн Дд хувь бой Үзвэрт харганы гарч ирэхэд сэрүү У ижуулсан : : мЭаГраВын туха жинаэн ҮҮ Ёс үндсээр хийсэн мо- ХоРсогрэ УУ «Цэндээ, 200 хо гойн дүрс эндүүр- нэ ҮҮ ца- ниноос 201 хурга, мээр адилхан бол- аан дуулгаа өм- ямаанаас 41 жээ. Үүнийг Дондов ээж хэлцолтл хүйт- ишиг бойжуулсан гэдэг хүн хийж өг мэнд шхэй тээл с эн А.Дошил, 17 үнээ сөн гэнэ. Ховорхон агссан у сааж аль 9 дүгээр тохиолддог цагдан Д ирэхэд сарын нэгэнд сүүгээ залаатай тарваганы Баян сүргийнхээ дэргэд дуулж яваа талын "малчин хэнтэй ч уулзсан «Мал сүрэг өөдрөг, малчин бидний аж амьдрал хангалуун сайхан байна. Манай нэгдэл, сангийн аж .ахуйн мал сүрэг их өсөж, ашиг шим ихтэй эрлийз малын тоо улам нэмэгдэж байгаа» гэж хөөрөлдөнө. Таван ая- лагч маань Булган аймгийн Орхон сумын “«Чойбалсанч» нэгдлээр оро- ход эрлийз хонь их байлаа. «Чойбал санч» нэгдэл арван долоон мянга та ван зуун эрлийз хоньтой болсон нь бүх хонины -нь гучин гурван хувийг эзэлж байгаа ажээ. Эрлийз хониноос сайн чанарын их ноос авч байна. Говь-нутагт, нутгийн ямааг Доны үүлдрийн ямаатай эрлийзжүүлж одоо арван долоон мянга гаруй эр- лийз ямаатай болсон байна. Эрлийз ” ямааны бие бялдар, ноос ноолуурын унац нь монгол ямаанаас бараг 2"да хин илүү юм. Аялагчид Орхон, Сэ- лэнгийн сав нутгаар аялж «Орхон» гэдэг шинэ үүлдрийн хонь тархан «Орхон» хонь гучин мянгад хүрчээ. Таван аялагч «Орхон» үүлдрийн нарийвтар ноост хонь бий болгоход олон жил хүч ХӨ- дөлмөрөө зориулж, үр бүтээлтэй ажилласан БНМАУ-ын төрийн шаг- налт, тавьяат зоотехникч Аюурзана гуайтай уулзаж ярилцав. «Орхон» нарийвтар бүдүүн юм. Энэ нь нутгийн 2,6 дахин их ноос өгнө. ноост хониноос “Биеийн жип, төлийн ёсөлт бойжилт. төлөрхөг чанараар ч нилээд давуутай “шүү. Монгол хонины үүллдийг сайж руулж, ашиг шимийг нэмэгдүүлэх уржлийн ажилд «Орхон» хонийг ый - төн “ашиглана . гэж Аюурзана гуай ярилаа. Говь-Алтайн Хар азра та Хан-тайширын НУРУУ Шаргын говиор аялахад Алтайн арвин их ноост сув дан цагаан хоньд сүрэглэн явахыг үзнэ. Алтайн хонь Говь-Алт- айн эрс тэс хахир ши- рүүн. уур амьсгал сийрэг ургамал бүхий нөхцөлд. зохиц - , “арг тушааж гүйцсэн С. Аїхамсүрэн, зэрэг ажил хөдөлмөрийн зврагууд оролцож ”айгаа ажээ. Чуул- ганд оролцогчид сур гуулийн танхим бай. раар явж сонирхов. ПИпонерийн танхим багш «нарын заах ар- гын кабинетыг орон сон тэсвэр хатуужилтай, бие цогцос чийрэг, эргэх дөрвөн улиралд дандаа билчээрийн маллагаагаар байдаг агаад сайн чанарын жигд ширүүвтэр ноостой ажээ. Алтайн хонь жилдээ 1,5--2 кг ноос өгнө. “Кирийн монгол хонины ноос 8--9 см урттай, 71-76 хувийн ноолууртай, 10--413 хувийн ямаан үстэй бол Алтайн хонины ноос уртаараа нэг дахин илуу 80--85 ху- вийн ноолууртай, ямаан үс бараг байдаггүй гэж эрдэмтэд нотолсон ажээ, --Говь-Алтайн хонины сайн чана рын жигд ширүүвтэр Ноос нь манай эх орны ноосон нэхмэлийн үйлдвэ- рийн хэрэгцээг хангах хэтийн их чихмэлийг 4 дүгээр рагчдын оруулсан гүй байлгах урнатай бригадын Галсан - хувь нэмэр нх бай- учир гэмтэл байхгүй гуай .. бэлэглэжээ. “на. Сонгино 112, . болохоор юугаа за Э2ОАлсыг булгийн "500 тр, мөөг 4,900 сах билээ? гэж захи зэсийн хүдэр, Ха- гр, арц 23,500 түр рал Пүрэв хариулж мар давааны тугал- түүж зурамны арьс байв. Эдний аль. Ч гын хүдэр, Хаалга- 257 ширхгийг нэг- танхим, байраар оро тын төмрийн хүдэр, дэлдээ тушаасан нь ход шинэхэнэгрээ гя Бүрэгтайн уулнаас зуу гаруйхан хүүхэд лалзаж байх нь «Яа олсон хар, хөх, шор, тэй гэхэд чамлалт- сан нямбай улс вэ!» цагаан, бор будаг- тай тоо биш юм. Зу- гэсэн сэтгэгдэл | тө нууд, утаат болон ны амралтаар хүү. цагаан болоруудыг хэд болгон мал дээр дүүдийн ор лэвсгэр- шилэн гуунд хийж гарч ажилласан бай ний хэрэглэл. Ху- ангийн арьс, чихмэ” на. Сургууль, пионе раалт нь ч гэсэн гял лүүдээр аятайхан үз мэр болгон үнэ цэн гий нь тавьж сум "нэгдлийн төлөвлө- гөөг тодорхой танил цуулсан байна. Дуу- тынхан энэ оны аж хийг эрж рийн бүлгэмийн түү жилж эмхлэн цэлж гэрэл альбом хүртэл хийж авсан байна. Дуутын сургууль цал гээд сэтгэл сэр гэм цэвэр үзэмжтэй. Тэр чанараараа ай- маттаа аль Ч тэлаа- гза “тэргуүлж Дуу- тынхан гэсэн нэрэнйг түс сурвал цэг- зургийн лүутсга”т яваа ахуйн төлөвлөгөөт өнгөрсөн жил байр Схутхууглтэ дү хамт зорилтуудаас ахар танхимдаа засвар олонд ана хичээ- ноосноос бусад бүх хийгээгүй. гэлгийг лийп жилд улам төрөл дээр биелүү- сонсоод ихэд гайхаж илүү амжилт горга- лэх боломжтой бол учрыг асуувал: сонд сэтгэл ханга- -Манайх шилийг луун. байна Энэ тоосгүй, ширээг бэх- ажилд пионер су- гүй, шалыг хучсан ямаан залуу зоо-техникчтэй уулзан цав. «Коммунизмын төлөө» Ё) лийн янгир--монгол ямааг эвс5: лдүүг лэн гаргаж авсан нэгэн шинэ үүлд- рийн ямаан сүрэг, ажээ. Залуу Зоо техникч эрдэм шинжилгэзнийхээ лын дүн: үзээд баясан яваа нь тэр юм. Аль ч талаараа монгол ямаанаас давуутай энэ эрлийз ямаан сүрэг ёс- той л сул асгасан сувд шиг сайхан амьтад байлаа. Ган зудад тэсвэртэй. сэргэлэн цовоо агаад. Жирийн ямаа наас 10-аад кг--ийн илүү жинтэй. ноос ноолуур ихтэй ажээ. Баян-өлгий аймгийн Толбо сумын «Улаан туг» нэгдлийн хоньчин БНМАУ-ын хөдөл сүргийн дэрг-д яр! адил аж НАЛ СҮР Г.Ө0ДРӨГ ирээдүйтэй гэж Түүхчхүү ярьж яв- лаа. Одоо Говь-алтайн болон Чамаар монголын 1,2 Дугаар үеийн эрлийз рэн мянган хоньтой болжээ, Алтайн ба Чамаар монголын эрлийз хонь жилдээ 2 кг сайн чанарын ноос өгч байна. Говь-Алтайн нэгдлүүдийн мал сүргийн 50 гаруй хувийг хонь эзэлж, “мал аж ахуйгаас орох орло- гын дал гаруй хувь нь хонины аж ахуйгаас орж “байна. Алтайн ашиг шим арвин, сувдан цагаан Алтайчуудын -олон хөдөлмөр зориудын дүнд бий болжээ. шалгарлын үр Нүдний хараа шалгасан Халиуны 4 уудам говьд таван аялагч маань ая- хөрсийг” “лаж хүрэв, Говийн цэцэг хонь нь. жилийн шургуу мөрийн баатар Ж. Сэрэкбайтай та- ван аялагч маань уулзжээ. Хөдөлмө- рийн баатар Сэрэкбай, голдуу хар- лаг, хар хөх, улаан хүрэн зүсний на- захын ууцан сүүлт хонь хариулж, төлөг бүрээс 3 кило 475 грамм Ноос авч, хавар бэлтгэлд тушаах хонио 51 кг амьдын жин даалгасан байна. --Назахын ууцан сүүлт хонь мах" өөхний гарц, амьдын Жин, төлийн бойжилт, бие бялдар, тарга хүч сайн авдгаараа монгол хониноос давуу ЮМ. “Казахын . ууцан сүүлт хонинд шилэлт сонголт хийж ашиг шим сай тай хэсгийг нь сүргийн дотор үр- жүүлж байна. Ууцан сүүлт хХопийг сараажин үүлдрээр ”эрлийзжүүлж арван зургаан мянган эрлийз хоньтой "болсон гэж Сэрэкбай гуай ярил хыт ереөе гэж бод- лоо. “шороо- (86 ) рүүлж -байна. Хүүх- | 1 у Ц | 8 Миний төрсөн "Нутаг Монголын сайхан орон Мал сүргээ өсгөн үржүүлж, ашиг: шимий нь улам дээшлүүлэхийг ЧУ- халчилсан намын маань бодлого-ард түмний бодлого билээ. БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар алдарт хоньчин Очир, Цогтгэрэл, Лувсан, Сэрэкбай. Гоожав нарын мал маллах “сайхай арга туршлага оосбн лаяар тугжээ. Долоо. арван їилий: сургууль төгс- сөн охид хөвгүүд «Мал маллах сай хан» гэж ам дүүрэн хэлээд хөдөө тийш хөлгийн жолоо. залдаг боллоо. “Залуучууд “мал “маллах зїрїа ухаа- ны «дээд сургуульд» болопсрох гэж залуу малчДын -сургууль хийж, баа- тар хоньчин туртшлагатайгмалчдаасаа ихийг сурч байна. Мад сүрэг маань ийнхүү өөдрөг өсөж, малчип түмэн маань тийнхүү баялаг амьдарч байгааг таван аллаг чийн нүдээр үзсэн нь их сурвал мимллж бичсэн чь энэ билээ, ! ! ! 4. | | “хана лаажьл геслаал/ Гэртээ олуулаа “бол яана! Нэг л олон хүүхэдтэй, тэгээд . ажил хийдэг нь ганц өвгөн бол хөөр хий хүүХдүүд нь яЯаү вэ? Ёстой сүйд болох нь тэрдээ! Төмөр бай- дал нь нэг л. хачин болчихлоо. Тэр элдвийн юм бодлоо. Нүдэн- дээ шилтэй өвгөнийг аавыгаа гэж бодлоо. Миний аав ингэж мөнгө дутагдуулаад, ажлаасаа халагд- эсээ гэж бодьё! Тэгв5л бид яах вэ! Ёстой баларлаа шүү дээ. Манайх гэртээ олуулаа. Миний доор таваг дүү бий! Мад.ах эгч байхгүй. Ээж гэртээ, ажилгүй, биднийг малла- на, Массанд сууж, цалингийнхаа хэдээр манийг тэжээдэг, аав маань ажлаасаа халагджээ, гэвэл бид ёс той. хөөрхий: болно биз дээ! Ээж маань ажил хийх болдог. Дүү на- раа: яах,вэ! Би. дүү, нараа олигтой. 5 Малланг чадахгүй. Нойтоп хүйтэн ЮМ. өгчих Юм уу. дааруулж |бээ- рүүлж орхивол-яах вэ! Бүүр | ч бөөн гай! Хөөрхий энэ өвгөн ч лан сИЙйм. гайтай. юмтай. учирлаа шүү! -Би ч ёстой бузартай,юм хийлээ. дээ!. Амараас боЛоод тэр үү? Хаа наас даа! Амарт ямар мөнгө бай- сан биш, надаас л боллоо. Гани- хан л надаас боллоо! Алив, намагг - ИХ ном үзэж, учир ёс сайн мэдэж байгаа гэсэн. Хаа байгаа юм бэ, ми ний их ном үзсэн маань! Эндээсээ харих уу? Хагриал бас яах юм бэ? Яагаад сургууль, хичээлдээ очоо- “гүй гэх вэ! Бас дахиад хуурах, ху дал хэлэх хэрэг үү? : Төмөр нэг мэдэхэд, сургуу- лийнхаа босгонд тулаад ирчихсэн байв. Амартай ярья, нөхөдтэйгээ ярья! --Төмөр өө! Миний найз -яа- гаа вэ? гэсээр Амар гүйж чрэв.Тө мөр дуугүй. --Төмөр өө! Дуугүй зогсоод яах вэ, ярь даа. Ингэсээр байтал хичээл орчихно, -- Амар аа! -Тэр Хоёр гудамжны очлоо. мухарт --Амар аа! Өнөө кассын өвгөн ажил дээрээ алга! Мөнгө дутаагаад ажлаасаа гарсан байх аа!| --Тэгээд чи юу гэж байгаа юм бэ? Бид хоёроос боллоо.Ггэх гээд байгаа юм уу? Тэр чинь, ердөо бид хоёроос ч болохгүй шүү дээ! Бодвол олон “юмнаас болох байл- гүй. Ёр нь ч бид хоёрыг мэдсэн биш, тэгэхээр бид хоёрт ямар ха- маатай юм бэ? Хүнд чинь ийм ялихгүй зусар зуйрган зан ердөө ь нэмэр байдас- гүй”. рдөө л дажгүй тийм үү! : -- Чамаас мөн гө гараагүй, бо лохоор-чамд Ч “тэр хөөрхий өв- гөний хэрэг нээ рээ ч ямар пад байх вэ? над л даан ч . эвгүй байна л даа4!... --За за, ерөөсөө ийм юм яри- хаа байя, явья! Хонх хонх, хонх! гэж Амар өгүүллээ. 4. : Маргааш өглөө нь Төмөр орноо соо, нэг л урвуу уижруу царайтай босжээ. Нүдий нь харвал шөнө орон дотроо уйлж хайлсан ч юм шиг. Аав нь үүр цүүрээр ажилдаа явчихжээ, Дүү пар нь төдхөнтгэ- зэг даран сэрэв, Тэмээ хариулсан хүн буурынхаа занг андахгүй. Эх хүн үр хүүх- дийнхээ байр байдлаар юу бол» сон- яасныг андахгүй, --Төмөр өө! Миний хүү яа- гаад, шөнө орон дотроо, эргэж ур ваад л юм үглээд л, нөхөдтэйгээ хаг.яг. хийсэн юм ярнад ч байх шиг,г нэг л тав алдаруу хомов доо! Бие нь зүсээр биз! -- Бие зүгээр л байна шүү дээ. --Ээн нь хүүгээ, чихэр чавгэ, мөнгө төгрөг яриад байх шис ч сонссон. Арай зүүд ч байсан юм биш байгаа! --Мөнгө, төгрөг, чихэр чавга гэдэг үгээс Төмөр цочих шис бо- лов. --Би нойрондоо юм ярьдаггүй л юм шиг-байдагсан! --Ми өөрөө хаанаас мэдэх вэ, Ээж нь юу андах вэ! Миний хүү- гийн чээжинд нэг л эвгүй юм байх шиг байна, Хүн дотроо, өргөс ха дайс болсон ийм юм тээж явах сэ наа сэтгэл зовууртай, хэцүү бай- даг юм хүү, минь. Хэлмэгр юм бай вал хэлчих хэрэггүй юм. бай- вал мартчихаад, санаа гэл түвшин шувуу шиг хэрэм шиг дүүлж явсан шүү гэв. жиргэж, нь дээр Ээжийн нь сүү шиг бүлээ даа». сан, хөвөн шиг зөөл оргисон үг, Төмөрийг арай л палхийтэл асга- руутал нь уйлуулчихсангүй, Тө- Улвнаанаг харна Лин Лана лавань/ ханна ланна, чин / анал ана ланаЛ Лана /аналшнал нт : 5.ашиа- «-. - г22- Эв нь: :, (551 : 2-1 Олоп дахин автан дуул Р” Дд дуу хэ 5 Се ТЕХ, “ууь.29 ҮЕЭ, гБтсгүнх2) ц 5 АйЛБА РЛАЛТГУҮЙ”! цыгийн зурсан Зураг. « “Дундговь аймгийн зураач, Ц..: Баа-.. амар сэт-, Энэ дуут бүжгийг үдэшлэг, уулзалг дээр олуу лаа хийхэд тохиромжтой, Вальс бүжгийн аянд Уул дуу бүжгийг хийнэ. Энэ бүжгийн дууны үг Раз два три на насочки. Раз два три на насочкни. Раз два неред вернулась ни хлопули и раз зсажлись. Бүжиглэгч хоёр гар гараасаа барилцан бүгд -тойргоор зогсопо. «Раз два, три» гэхэд баруун со «1нйЙШЭЭ.Я алхам хавсарч, явах бөгөөл «НА на- 52 Сөчкн» гахэр өлмий “дээрээ, зогсоно КДахшь дан ОчввжагллльлэннЦ | Сэавжвсошныгчийьл Сииль” оилль/ашжыл мөр өглөөнийхээ идээ ундыг тун таа. муутай идэж уув. Ээжээсээ нуугаад гарах газаргүй болжээ. Эх хүний, үр хүүхдийн төлөө тавь даг хайр халамж, хараа бараа гэ дэг хадыг Ч нэвт, харанхуйг -ч шувт хардаг, тийм Хүчтэй дуран авгей байдгийг ч мэдлээ. Хичээл- дээ явах цаг болоогүй боловч, дэ мнй хичээлдээ бэлтгэсэн, дутуу дулим ойлгосон зүйлээ. давтсан хүн болж, хичээнгүйлж үзэв. Гэвч ээж гэдэг хэзээ ч ээж шүү дээ. Ээж нь хүүгээ, өглөө ингэж яаран мэгдэн хичээлээ шүүрдэггүйг бас мэдэлгүй яахав! --За миний хүү, Ээждээ, гэн- цаарт нь хэлэхгүй бол орой аав ээж хоёртоо хэлсэн ч болно, Аав- даа хэлсэн ч болно. Өөрөө сайн бод доо.,Санааны хирийг ярьж арилгана, Савны хирийг угааж арилгана гэдэг үг байдаг юм, Са наж явахад сайхан үг шүү! Аав ээж хоёр нь, хүүгээ, ер юм нууж байсныг санахгүй юм. Ёстой, үзэг ний үзүүрээс унасан бэхний дай- тай юмыг ч нууж байсныг санах гүй юм... Тийм байх аа миний хүү --Тийм байх аа! Ээж минь! Би ээжийнхээ хэлснээр бодно, би хи чзэлдээ явлаа! Төмөр замдаа чихэр боовны... дугаар дэлгүүрээр оров, Кассны бүхээгт өнөө л хүүхэн сууж бай- на. 5 --Эсч эө| Таны урдхан, энэ кассанд сууж байсан өвгөнийг хөч гэдэг юм бэ? - 2 -- Өлзийсайхөн! --Гэр нь хаана байдаг юм бэ? --Рашааны 85-ын 16 дугаар хаалганд! : -- Баярлалаа эгчээ. --За зүсээр миний дүү! - Төмөр сургууль дээрээ ..ирээд Амартай уулзав. Кассын өвгөний хаягийг олсноо, болсон явдлыг бүг дийг нь аав ээждээ хэлж, өвгөний тавин зургаан төгрөг далан мөн- гийг буцааж өгөхөөр шийдсэнээ өгүүлэв. 5 --Өө тийм үү! Олзыг олуулаа гэжс санаад л би тэр чихрий чинь идээд аль эрт дууссан шүү дээ! Над л өгөх юм байхгүй шүү гэж Амар “хэлэв. ? - шэн. яах вэ! Аав ээж хоёр минь, над л жаахан гомдох байх. Түүнээс биш тэр хэдэн тоөг- рөгт нэг их гар татах нь ч гайгүй байлгүй дээ, 457 -- Тэгэлгүй дээ, за явья, хонх, хонх, хонх, хонх!! гэж Амар өгүү 811:5 тэ, Ф. 5 Бүтэн сайн өдрийн өглөөний 10 цагийн үед Өлзийсайхан өвгө- ний хашааны. хаалганы хонхыг жишгэнүүлэн онгойлгож:орж ир- сэн Төмөр, газрын хаанаас нохой, ганцхан үсрээд нүүрэн дээр гал бадартал буух бол гэж хэдэн тийш бүлтэлзэн харав. Гэвч нохой алга. Тожирлтожир: алхлан. үүдний пинд оров. Адасган дээр тэр гутлаа зүл- гэв, Хаалга тогшив. Дотроос хүн, --За гэв. Оров, Гэрт нь ээжий нь үеийн нэг эмэгтэй, өөрийн нь үе тэнгийн улина. Лавлагаа. /1Л аниа, Гавннь”, /ЧВИВА./ /аВнны ална, Л ива,Л “ага тех, / авна /слинь аниад авна /чилааЛ /чилла” чанд Галина,Л ажина “агхла чинль л асжнаг лаа лчажэл «НАЙРАМДАЛ» БҮЖИГ 227 2 5 ! сюм өгөх ёстой юм. Над жаахан Түрүүч нь 27 дугаарт .- нэг бор охин хоёр байв. ч --Сайн байцгаана уу? --Сайн! Сайн уу хүү мины -- Өлзийсайхан гуайнх мөн үү? -- Мөөн хүүхээ! -- Чихэр боовны... дугаар, дэл- гүүрийн кассанд сууж байсан Өл- зийсайхан гуай шүү дээ! - --Тийм ээ мөөн хүүхээ! --Өлзийсайхан гуай .- бэ? й «Эй! -- Амралтанд явчихсан. --Улсын амралтанд: уу даа. --Тийм ээ хүүхээ! Төмөр инээмсэглэв: . Баярлаад инээмсэглэсэн хэрэг шүү дээ. Бор охин, тавагтай чихэр авч өгөв. Төмөр нэг чихэр авах: үед бор охин тэр хоёрын харц мэргол- дөв, Тэр хоёр хоёулаан инээм- сэглэв. Охины ээж нь тэр хоёрыг хараад бас инээмсэглэжээ. --Хүү минь гэр хаана вэ? " --Хүнсний нэгдүгээр .дэлгүү- рийн хажуухантаа сууцанд! -- Манай өвгөнийг таньдаг юм уу чи? --Бараг ч үгүй дээ! --Манай өвгөн амралтнаас ар- ваад хоноод ирнэ дээ! » --Би Өлзийсайхан гуайд хайчсаи: э. цэг цаас “өгөөч! шил, Бор охин, дэвтрээсээ нэг цаас ураад, . ! - --Юм бичих бол энд суугаад бич дээ! гэв. Төмөр суугаад Өл- зийсайхан гуайд дээрх зурвасыг бичжээ, Өврөөсөө дугтуй гаргав. Дотор нь өнөө тавин зургаан тог- рөгдалан мөнгө байна. Төмөр зур васаа дугтуйнд | хийгээд наав. Дээр нь юм бичсэнгүй, 5 --Үүнийг Өлзийсайхан гуайг ирсэн дор нь өгөөрэй. Бүх учир- хачир нь дотор нь бий!.. гээд-бор - охинд өгвөл: тэр охин .-.,дахин- инээмсэглээд авчээ. --За баяртай! би явлаа! -- Баяртай миний хүү! Төмөрийг гарахад бор охин да- гаяс гарав. Хаалган дээр очоод, --За баяртай гэж Төмөр дахин өгүүлэхэд, -- Баяртай! гэж тэр охин хэ- лээд их л хөөрхөнөөр мушилзан инээмсэглэжээ, Гадад яасан сайхан юм бэ? Тэ гэхэд Төмөрийн сэтгэл. бүүр хич- нээн сайхан байсан гэж санана. Төмөрийн ботгоны нүд шиг хоёр "хар нүд нь яг л үүрийн цолмон шиг гялалзаж байж билээ, 1968 он. по өвшосєвалатжьа. лагшин санаа. Свшалала. уналаа, ин. “аваяь тамд, уадааь./ “лналч чинь чиньл, /чинньл чинь чинньл, гчваньг авньгчинал тан дуулахад зүүн тийшээ дээрхн хөдөлгөөнийг давтана, 8 дахь мөрийн «Раз, два» гэхэд бү жиглэгчид хоёр тийш нэг нэг алхамаар хавсарч, «Перед вернулась» гэхэд бүтэн эргээд «хлоп- нули и раз зажлись» гэж хэлмэгцээ алгаа та- шинж дотор эгрээнд зогсогчи гийн бүжигл нар зєп той ны бүжиг. буюу эсвэ. д бүтэн эргэн дараа эгчидтэй байраа солино. Ингэхдээ р“ портнероо сольж бүжиглэсээр анх зэгчтэй Уулзмагц дуут бүжиг дуусах л дахин эхлэх жишээтэй юм. «Нзйрам дал» дуут бүжгийг өөрийнхөө онцлогт лан «Сэлэнгийн долгио» «Шин ны аяар хийж болно. тохируу- нэ жил» зэрэг дуу Ї А-2зө01 “Сүхба арын” нэрэмжит: улсын хэвлэлийн комби иатад ” “ «Кариуцлагатай эр -21 1 ЁС Ч Ч хо ёл 5 4. “хэвлэв, . - Хлэгчийг Ц. ГАЙТАВ “гу ЭХ л--э ан | ИНДЕКС 14140 Ё МАХН-ын алдарт ХУ их хур- "дын шийдвэр, 4 дүгээр таван жи лийн төлөвлөгөөний дэвшүүлэн тавьсан заалтыг манай ард түмэн зоригжин биелүүлж байгаа түүхэн үед манай сургууль байгуулагдса- ны 45 жилийн ой болох гэж бай- на. Ардын засгийн анхны жил 1921 оны 11 дүгээр сарын 2-нд байгуулагдсан тус улсын анхны сургуулийн сурагч байгаадаа бид баяртай явдаг билээ. Бид сургуу- лийнхаа 45 жилийн ой угтаж 1965-1966 оны хичээлийн ЖН- лийн хаврын шалгалтаар 98,3 ху МУЗЭ), ийн ҮөвХороо Д.СулБААТАРЫН Яэсэмжит,Монгохын - 9 ттттмттотыты вийн сурлагын амжилт үзүүллээ. Мөн Бор-нуурын сангийн аж ахуйн дахь хөдөлмөр амралтын зусланд 4 ээлжээр явж 25 га газар төмс, байцаа, сонгино, лууван тарьж, арчлан ургуулж ургацыг авсан нь улсад тустай зүйл болсон ЮМ. Зусланд ажиллах хугацаанд 25 гүү, 10 үнээний сүү шимийг саан ашиглаж өөрсдөө адуу маллаж байв. ї МОНЕРИИЙН БаягуулААГЫН ТӨВ ЭӨВХӨАИЙН СОНИН: 2 23 дахь жилдээ. үөвд 16-29 (949) | 16 (Чиналланна ална, Учииалналланны/ Ш. | | . Соцнализм байгуулагчдын арнун нандин зан чанар,эрдэм мэдлэгийг эзэмшин, хөдөлмөрийг эрхэмлэж сурагтун! Монгол Ардын Хувьсгалт На- Лана илла лавлаь/ гаянаг, лахна чалаьл 1 ОНЫ 10 ДУГААР САРЫН 26 1Цглчинаг чинад инвы/ү лонна аха лолнь/ МАНАЙ ЖАВХЛАНТ ИРЭЭДҮЙ, ӨСВӨРИЙН ПИОНЕР СУРАГЧИД АА! мын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэл хэн байгтун! (МАХН-ын Төв Хорооноос Агуу Их Октябрийн Социалист Хувьс галын 49 жилийн ойд зорнулан гаргасан урианаас). Ш.Уланьланнал авиа ална араа тань Ах дүү Зөвлөлтийн ард түмэнд баярлаж байна З3 ДУГААР Бид 12 дугаар микрорайон орохоор Сэлбийн цементен гүүрээр гарч 88 ду- гаар сургууль дээр 0члоо. Энэ сургуу- лийг Зөвлөлтийн барилгын хоёрдугаар трестийн дарга ви, Трейвас, ерөнхий инженер Б.А, Курецкий нарын удирдсан барилгачин дайчид, сурган хүмүүжүү- лэх ухааны дагуу, маш сайн зохион бай гуулалттай, чанар чансаатай барьсан гэж бид сонссон билээ. Тэр сургуулийн барилга, тийм хэлбэр: тэй эЭуйчацүҮ юм, Дээрээсээ бол «Н» үсэгтэй муухан төстэй мэт, Хичээлийн ерөнхий байр нь хоёр давхар зУМийЖ рим хажуудаа давхар биш Д м, Нэ: лэнхүйдээ шар тоосгоор баригдаж за» рим газраа ердийн шилэн цонхтой бог ловч зарим газрын хана нь “бүхэлдээ шилээр хийгджээ. Энэ барзгар: дөрвөл- жин шилэн хана нь хагардаггүйн-дээр гэрэл ойлгох, дулаан хадгалах., чанартай гэнэ. Хойш харсан».тОл, хаал-/ гаар орж буруун гар тийшээ .эргэхэд- ня-бо, бичиг хэрэг, захирал, ЭМЧ,.ШүдД?.. ний эмч, тамирчдын байр: гэсэн: өрөө» нүүд урагшаа харж түүний-эсрэг ний» тийн, цахилгаан, сан техникийн лабора- тори, зэрэг өрөө харалдаа байлаа. Би» еийн тамирын танхимд 9 дугаар өнгийн хан хичээллэж байв. Савлуур, шат, олс, цагираг, сагсан болон гар бөмбөгийн то ног, хувцасны. өрөө, халуун: усны газар зэргээр өвч тоноглогдсон, БХ-Ш 000 ай саруулхан танхимд ортол, аийцөн тамирчин хүний бол «Арааны Ешүлс асгармаар» байлаа. Гол хаалгаар СУРГУУЛЬ орж зүүн гар тийшээ эргэхэд нийтийн хувцасны өлгүүр, гэр ахуйн кабинет, хурлын танхим зэрэг зохион байгуулалт тай юм, Хурлын танхимд үдийн завсар- лагаар хооллоход зориулж 60 ширээ 240 сандал тавьжээ . .--16 анги, дархан, мужаан,хөдөлмөр, гэр ахуй, биологи,техникийн лаборатори бүхий туршлага сорилтын, бүрэн болол- цоотой-9 кабинет, 4 анги: кабинет байна. Бараг бүгдээрээ: төхөөрөмжлөгдөөд: бай- на. С Ь Уг нь 8 жилийн сургуульд зориулагд сангч гэсэн. бидний 1200 хүүхэд,45 багш, 20 гаруй ажилчин тохиор тун сайн бай- таа юм. Яваад үзэхэд нүдэнд харагдана гээд захирал Даваасамбуу биднийг! да- гуулан гарав. Нэг орос залуу шалны хулдаас нааж байна. СФицгой “--Сургуулийг 1970 он. хүртэл. Зөвлөл тийн барилгачид тохижтод.харж,туслаж байна: гэж “амласан “болохоор: ховхорлоо гэж- хуучинг- нь авч шинээр сольж бай- гаагнь энэ гэнэ: Дарханы өрөөнд бас нэг орос, залуу. хэд хэдэн станок машин уг- сарч байв. Хажууд .нь Өндөр нуруутай: туранхайвтар, орос хүн их-л хичээнгүй- лэн, тонгойж суусан нь «Улаанбаатар хо. тын, найрамдлын грайоны: 88 дугаар 10: жилийн дунд сургууль» гэж маш цэвэр хэн: хэвлэмэл юм шиг зурж байв. --Манай бүх хаягийг Хийсэн зураач Новосёлев гэдэг хүн дээ.Культур (соёлч байдал) гэж ярих дуртай, Тэгээл бид- МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНД Мөн төмөр, зэс, ширэм, шил, хөнгөн цагаан, гууль,яс зэрэг хаяг дал цуглуулан улсад 2040 төгрө. гийн цэвэр орлого орууллаа. Ул- сад тушаах намрын бэлтгэл зүй- лийг хангахаар 800 кг самар,100 кг жимс түүж бэлтгэлд нийлүүлэв. Өөрийн сургуулийн ойр орчныг За саж цардах, зүлэг суулгах,биеийн тамирын тохилог талбай байгуу- лах ажлыг шеф албан байгуулла. Хэн МХЗЭ--д элсэхийг хүсч байна Пионерүүд ээ! Та нарын дундаас хэн чинь МХЗЭ-д гишүүнээр элсэж, дөрвөн одонт гал улаан батлахы нь өвөртлөхийг хүсч байна. Эх орондоо цоо шинийг бүтээн цогцлуулагчдын тэргүүн эгнээнд явдаг манай алдарт залуу үеийнхний эгнээнд хамт алхлах хүсэлтэй пионер багачууд «Залуу үе» сэтгүүлийг захиалан уншвал МХЗЭ- ийн гишүүн хүний нэр төр манлай- лал, МХЗЭ-ийн дотоод ажлын тухай мэдэж болно. Мөн та нарт зориулсан хүүхдийн зохиолын тогтмол булан нийтлэгдэнэ. Иймд 1967 онд «Залуу үе» сэтгүүлээ захиалцгаагаарай! За- хиалгын үнэ бүтэн жилээр 8 төгрөг, хагас жилээр 4 төгрөг шүү. «ЗАЛУУ ҮЕ» сэтгүүлийн дөвлөл нийхийг голоо л өөрөө зүв зүгээр хийж өгөөд байдаг юм. Хөлс мөнгө гэхээр ба- раг уурлана шүү дээ. Ленинградын уран барилгын дээд сургууль төгссөн юм гэнэ лээ. Би 1970 он хүртэл танайд туслана шүү гэж ярьдаг юм. Энэ ах нар гэж юманд дүйтэй, хүнд тустай гэдэг нь яа- наа! гэж Даваасамбуу хэлснээ --Бид хашаагүй яадаг билээ гэхээр эд нар сайн дураараа хичнээн сайхан ха шаа барьж байгаа гээ! Хэрэв өөрснөө хийсэн. бол лав 80000 төгрөг гарздах байсан юм даа. Энэ урд талд спорт тог лоомын дөрвөн төрлийн талбай бай- гуулж “байна. --Эрүүл ахуйн шаардлагад тохирсон ямар ямар онцлог нөхцөл байна вэ? --Тэр талаар цөм бүрэн нийцэмжтэй, Адаглаад шуугиан байхгүй. Дөрвөн анги харалдаа нэг хаалгаар гадагш гарчихна, Гадаа амралтын том талбайнуудтай. Дө- реөв дөрвөн ангийн" үүдэнд нэг нэг том танхимтай..Энд завсарласан ч болно. Хувцасны өлгүүр бүхэнд халаагууртай. Энэ нь норсон хувцас хатаахад зориу- лагдсан юм. Ширээ сандал бүхэн нас насны онцлогт тохируулсан том жижгээс гадна хөнгөн хийгдсэн юм. 2 цаг дутамд доторх агаарсолигдож гаднын цэвэрлэгд- сэн. агаар: орж ирэхээр төхөөрөмжлөгд- сөн. Халуун.усаар бүрэн хангамжтай гээд-л их юм ярьж болно доо. Хүн ха- рахад манайх их.хотгорт байгаа боловч бороо, цасны, ус тогтохгүй зүүн тийш ур саж гарахаар 15 градус хазгай байр- лалттай “хийгдсэн юм. Нийт ашигтай талбай маань 4064 хавтгай дөрвөлжин метр байна. Анд нөхдийн өгөөмөр тус ламж, уран гараар баригдсан ийм сай хан сургуульд сурч байгаа хэн хүнгүй Зөвлөлтийн ард түмний тусламжинд «Их баярлалаа» гэсэн чин сэтгэлийн үгээ хэлж байна. С, ЖАМСРАНЖАВ. га, эцэг эхтэй хүч хавсран хийсэн нь 100 гаруй мянган төгрөгний . ажил болсон байна. маэн бүгд нь сурагч биднээс сургуу. жи лийн ой, МХЗЭ-ийн ХУ их хурал, ї угтаж хийсэн хөдөлмөр, сурлагын бэлэг болохыг илэрхийлье! : МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэм жит 10-жилийн 8 дугаар ДУНД сургуулийн пионерийн 8 дугаар ), “бүлгэмийн зөвлөлийн дарга, сУ- /) агчдын анхны соёлч нөхөрлө- / лийн ахлыч».. ЦАСЧИХЭР ) -«а йн тан у ангийн өн судар др, хулотэолхт ыг 242719 / Вон 171.) Хайрт хүүхдүүд ээ! «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- гамжлагч» сэтгүүлээ 1967 онд өргө- нөөр захиалан уншицгаа! «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүл, 1967 онд сургууль-пионерийн шинэ соргог ажил, залгамжлагч П чуулган угтсан ажлын тухай «Ажил сурла- гаар уралдацгаая, Амжилт бүтээлээ- рээ шалгарцгаая» гэсэн булан, чуул- танд шалгарагсдын тухай цуврал, ахмад үеийнхний амьдрал үйлсийг сурталчлах,«Залуу нас цэцгийн адил» булан бүлэг шалгаруулах улсын урал дааны явцыг үзүүлэх, «Асуулт ха- ринултын таван хуудас» тогтмол нийтлэгдэнэ. Мөн эрүүл энхийн цув- рал өгүүлэл, тэмдэглэлт үйл явдлын тухай, та нарын дуулах дуу, тоглох тоглоом, унших уран зохиол зэргийг тогтмол хэвлэж байх болно. Манай сонин, сэтгүүлд зохиолч Ц.Уламбаяр, .Б. Бааст, Д. Тарваа, С. Дашдооров, Д. Даржаа, Н, Банзрагч, Д. Гармаа, нарын шинэ тууж, өгүүллэг, найраг лал, шүлэг хэвлэгдэхээс гадна гадаа-/ дын нэрт зохиолчдын зохиолд бүтээ- лээс орчуулж нийтлэнэ, «Пионерийн үнэн» сонин бүтэн жилээр захнала- | хад 5 төгрөг 48 дугаар тарна, «Зал- тамжлагч» сэтгүүл бүтэн жилээр за хниалахад 8 төгрөг, 6 дугаар гарах болно. -- «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» сонин, «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» сэтгүүлийн газар. дэсЕТҮ уд тэг Байн АЛсиниЛЖ Л ЄЛ ивлэлэмгл Монгол- Зөвлөл лиуд «Зөвлөлтийн тий найрамдлын хүүхэд залуучууд» уламжлалт сарын аж гэсЭн киноны долоо лыг нийслэлийн ерөн хоног, «Найрамдал» хий боловсролын сэдвээр асуулт ха сургуулнуд Зөвлөл риултын болон гар тийн 1,2 дугаар дунд зургийн уралдаан сургуулиудын найз "нөхөдтэйгээ. хамтран найрамдлын өдөрлөг явуулж нээлээ. Пио нерийн ордонд Зөв лөлтийн хүүхдийн гар зургийн үзэсгэ "дэн нээж, нийслэ лийн сургууль, бүхэн зарлан явуулж байна. ЗХУ социалист бу сад орнуудад амар сан багш, пионер су рагчид анд нөхдөө сөө сурч мэдэж "р сэн зүйлээ нөхөддөө дэлгэрүүлэх нийслэл хотод тойрон аялал -«Зугаатай амралтаа хийж байна. раа» гэсэн сэдвээр ЗХУ-ын туслам “сурагчдын зуны даал жаар барьж байгуу "таврын үзэсгэлэн лагдсан үйлдвэрийн :байгуулан сурагчид, газруудаар аялал эцэг эхэд сурталчлан таниулах ажил хийж “байна. 14 дүгээр дунд сургуулийнхны байгуулсан үзэсгэ лэн сонирхогч олны талархал илүү хү лээж байна. Най дамдлын сарын өд рүүдэд нийслэлийн 2, 24 дүгээр сургуу лиуд сурагчдаас зун экскурс хийж, зөвлөл тийн 1,2 дугаар сур гуулийн тамирчин сурагчидтай хотын сургуулиудын шиг шээ багийн уулзалт бо лох гэж байна. Нийслэлийн сур гуулиуд Монгол-Зөв лөлтийн найрамдлын сарын ажлаа «Октяб рийн туяа» гэдэг сэ 444:444:444:44444444444 3 Номын баярын өмнө Улаанбаатар хотын хүүхХ- дийн нэгдүгээр номын сан 1964 оны 10 сарын 1-нд нээг- дэж ажлаа эхэлсэн бөгөөд 50 хүүхдийн суудалтай уншлагын танхим, 20 мянган боть номын фонд, ном олгох, ажиллах байр тай бөгөөд аж ахуй зохнон бай гуулалтын хувьд бэхжиж одоо 4 дүгээр зэргийн номын сан- гийн хэмжээнд хүрчээ, Нийс- лэлийн өсвөрийн үеийнхэнд ном хэвлэлээр үйлчилж, тэдний сурч боловсрох, хүмүүжлээ дээшлүүлэхэд ажлаа чиглүүлж ирлээ. Тус номын сан одоо 8443 улшигч 11635 ирэгсэдтэй болж 29916 боть ном олгож үйлч- лээд байна. Н, Надмидын «Дуутын "Чу- луу дугарсан нь» (1966 он) Л. Чойжилсүрэнгийн «Шинийн гуравны сар» (1966 он), Н. Банзрагчийн «Мөнх зул» (1966 он). Ц.Гайтавын «Дак- дины Сүхбаатар» (1957 он), О.Бямбажавын «Саруул за- мын жирийн өдрүүд» (1963 он), Б. Чойндонгийн «Үүрийн ца- гаан гэгээ» (1965 он),Х, Нэ- рэнлэйгийн «Хэрлэнгийн уна- га» (1965 он), Я. Хашекийн «Эрэлхэг цэрэг швекийн хөг- тэй явдал» (1965 он), Н. Но- совын «Амилсан малгай»(1965: он), А, Прокорьевын «Бид хоёр найз» (19865 он), Л. Түдэвийн «Уулын үер» (1965 он), . Дамдины «Монгол бөх» (1966 цөөөөНӨӨӨӨ3 Номын сан 5 он), С. Шатров «Ялаа С2с заан болсон бэ?» (1964 он), А.С. Пушкиний «Анд нө- хөд» (1965 1), М. Ширчин- сүрэнгийн «Гал голомт» иэ8 он), Д. Мягмарын «Балын амт (1966 он) зэрэг ном тус но- мын санд ирээд байна. “«Но- мын орноор жуулчилья» гэдэг номын сан, ном хэвлэлээ СУР- талчлах тойрон аяллыг хотын орчны газруудаар явуулжээ. мын фонтоо өргөтгөх 2 са Зил ажил зОххож номын дэл- гүүр агуулахуудаас ховор, ХУУ чин ном, мөн хүүхдүүдээс ном цуглуулах ажил зохиож 800 га руй боть ховор ном цуглуул- жээ. 13 ЗХУ-д жил бүр 76 мянган миллиард 279 сая хувиар х дүгээр сараас өнөөдөр миард ном хэвлэгдэн Г зохиолын ном эзлэнэ. Номыг таг дэвсгэрт оршин суугч ястак байна. Зөвлөлтийн хэвлэл ч худалдан авах хир чадлаа уа элч ээээээЭЭЭэЭЭЭэээччаа, миллиард эвл эгдэн гарч байна. 1917 оны 11 хүртэл 517 мянган нэр төрлийн 18 мил арчээ. Үүний” миллиард хувийнь уран үйлдвэр өдөр бүр 65 хэл дээр 63 сая 200 мянган хувь сонин гаргадаг. с ахдахааргүй хямд байдаг. цагт хийсэн ажлыг дэвт бүлэг, бүлгэ 2 дүгнэж хөдөлмөрийн мийн цуглаанууд он), Ж. Шагдарын «Бэр» (1965 чуулган хийв. Нийс явуулж дүгнэхээр он), З. Гердт, М. Львовский, “лэлийн ерөнхий бо бэлтгэж байна. нарын «Вава арслан хоёр» ловсролын сургуу Л. Балдан (1965), Д. Кочетовын «Му- ДҮлилан Р ХН жийн намын хорооны дарга» Нийслэлийн 22 дугаар дунд сур Нийслэлийн 6 гаар сург 5 лийн. МХЗЭ--ийн СРАЕНЫ миХН гуулийнхан «Алтан намар» гэдэгсэд рийн бүлгэмийн зөвлөл Монгол-- вээр зугаалга зохиолоо. өвлөлтийн найрамдлын . сараар асуулт хариултын уралдаан Уг зугаалгын гол зорилго нь 1966 явуулж | шалгарсан сурагчдыг оны сургуулийн намрын спартакиа- пионерийн ордны хэвлэлийн дыг явуулахад зориулагдлаа, Хөдөө бага хуралд оруулна. “«Бидний хээр болсон энэхүү зугаалга нь МХ бүтээл мөнх» «Октябрийн туяа ЗЭ--ийн гишүүд, пионер, баатарчуу хшолотахХУШША ИР НИВЖОЄР ын хүндэтгэлийн шугам жагсаалаа зэрэг сэдвээр өгүүллэг, шүлэг 8 2 үнд у Ч р бичих, баримал, зормол, бүтээх, эхэллээ, Сургуулийн биеийн тамиц энгэрийн тэмдэг хатгамал, нэхкэ лийн уралдаан чвуулж байна. Энэ бүх ажилд хүүхэд бүр идэвх тэй оролцож, хүн бүр нэрээ гар- гахаар мэрийж байна. лын сараар нийслэлийн 3 дугаар дунд сургууль хотын нүүдлийн киног удирдах газартай хамтран сургууль дээрээ «Залгамжлагч» кино театр байгуулав. Кино театрын зөвлөлийг 25 сурагчийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулж, теат рын даргаар 10 дугаар ангийн сурагч Тайван томилогдов. Кино театрын ёжиллагаанд нүүд лийн кино удирдах газрын Ван дан ахлагчтай СХТБ-ын хамт олон шууд туслалцах юм, «Зал гамжлагч» кино театрын 3өв- лөлийн гишүүд їинонер сураг- чид театрын бүх үйлчилгээг бие даан хийж, кино механик- чийн мэргэжил эзэмшинэ, Теат рынхеа нээлтээр ханын сонин зурагт хуудас, самбар гаргаж, киногоор үйлчлэв. Багш Ч. Дашдорж гашулислшалуаалслаула л ашьлшиаланга/ УслаалакгАЛЛЕСНА/ /ОУТЛал ЛЄвиВЛлАЛ, Л УишаАлт//тЛНА/ Галал ЛНАЛИНАЛ ГҮУЛЛАГ /СЖЛА.ГОГВАЛ, рын үүрийн дарга Цэрэндаваа спар такиадын ажиллагаа бэлэн болсныг мэдэгдэж сургуулийн захиралд мэ дээлэл өглөө. Захирал Лувсандагва Ж. ЮРА (10 дугаар ангийн мэдээлэл хүлээн аваад, пионер су сурагч) рагчид, МХЗЭ--ийн гишүүдэд хан даж МХЗЭ--ийн ХҮ их хурал,«Зал гамжлагч» П чуулган, | Октябрийн «« Залгамжлагч» хувьсгалын 49 жилийн яруу түүхт Монгол-Зөвлөлтийн найрамд- ойг сурлага хөдөлмөрийн өндөр ам жилтаар угтахыг хүсч спартакиадын ажилд сурагчдыг идэвхтэй оролцо хыг уриаллаа, Дараа нь спартакиадын шүүгч багш Цэрэндаваа уралдаан тэмцээн, тэдгээрийн дүр мийг танилцуулаад тэмцээнүүдийн ажиллагаа эхэллээ. Үүнд: Хөл бөм ерөнхий явагдах бөг, бөх, хүүхдийн дөрвөн . төрөл тийн тэмцээн боллоо, Бүтэн өдөр үргэлжилсэн тэмцээ ний дүнг гаргахад 8--ын Б анги70 оноогоор, 7-ийн Б анги 60 оноогоор, 8-ын А анги 50 оноогоор, эхний бай рууд эзэллээ. Энэхүү зугаалгын ажилд авто тех никийн хэлтэс, ЭЦЭГ эхчүүдийн тө лөөлөгчид оролцож, хэв журам сахиу лах, замын хөдөлгөөний дүрэм танну лах хүүхдүүдээр хөдөлгөөн зохицуу чилж бэлтгэсэн газарт явуулсан тун сонирхолтой боллоо. Энд хүнс, луулах дасгал хийлгэх ажлыг урьд нь соёлын барааны худалдааны хэсгүүд Тэмдэглэлт өДрийг тохиол- лан номын сэдэвчилсэн СОО 23 удаа байгуулж, мсж хэвлэлээ сурталчилж байна. Тухайлбал «Ном бол ерөнцийг харах цонх мөн» «Д, Нацаг- дорж тэмдэгтэн болцгоо» «Хүү хэд бол манай ирээдүй» «Лени ний заасан замаар» «Үлгэ- рийн орноор», «Хүүхэд бүр олон ном уншицгаая», «Эв нэгдлийн хавар» зэрэг Сэдэвт үдэшлэг өдөрлөг удаа дараа зохиосон нь ашиг тусаа үзүүл лээ. Энэ номын сан Москва хо- тын Леннний нэрэмжит номын сан, Суриков районы хүүхдийн номын єангуудын туршлагаар ажлаа явуулж тэргүүний но- мын сан болохын төлөө зорилт тавин ажиллаж байна. ном нэр төрлийн ном, товхимол 1 х МгүсВЭл28054 цааааааааааааааааааалаадаалаал орос хэлнээс гадна ЗХУ--ын ну т үндэстний 70 хэлээр гаргаж ЗХУ-д номын үнэ хэний » ФРӨРРӨРӨӨӨРӨӨӨРӨРӨӨӨӨ9ӨУ959Ч9999Ф999РУӨ ЭРЭР УУ УУ ав ааадаааааадаладдаллад үйлчилж хүүхэд, эцэг эхчүүд дуулж бүжиглэж, тоглож наадаж амралтын цагаа зугаатай өнгөрүүллээ, Спартае киадын ажиллагаа дуусч түрүүлэгч дэд сургуулийн аврага цол олгож, шагнал гардуулан өглөө. Спартакиадын хаалт дээр, МХЗЭ- ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга Дүгэржав үг хэлэхдээ, манай өнөөд рийн спартакиад зугаалга нь бидний идэвхтэй амрахын үлгэр жишээ бол лоо. Бид энэ мэт олон олон шинэ ажлыг өргөн зохиож МХЗЭ--ийнХУ их хурал, залгамжлагч П чуулгд» наа, сурлага хөдөлмөрийн өндөр ам жилтаар угтацгаая гэж уриаллаа. Д.Мөнх-очир (Пионерийн ахлах Удирдагч) з000 НАМСРАЙН авсан гэрэл зураг 58 хонь хяргажээ. Ё д В : Р Б : : 3 15) Банзрагчийн Чагнаадорж энэ зуны амралтаар хонь угааж, « Говь-алтай аимгийн ерөнхий боловсролын сур туулиудад суралцсан 70090 шахам сурагчдын 8 сурагч дутмаас нэг нь онц, 8 су рагч дутмаас 1 нь сайн су ралцаж 1965-1966 оны хичээлийн жилийн эцсийн байдлаар сурлагын хувиар улсад 2 дугаар байр, сур лагын чанарын үзүүлэл- тээр улсад 1 дүгээр байр эзэллээ...» гэж Говь-алтай аймгайн сурагч пионерүү- дийн сурлагын бахдам -таргаж 7821 ныхоо социалист бүтээн байгуулалтад гар бяе орол цон юу хийж юу бүтээгээв гэдгийг зөвхөн сүүлийн 2 жилийн байдлаар харуул- сан хэдэн тоо баримт дур- дая, МПБ-ын 40 жилийн ой, Залгамжлагч П чуул- ган угтсан төрөл бүрийн хөдөлмөрийн аян цуваа кг бутны хаягдал ноос түүж, 2 сая шахам тоосго цохиж,6317 эмнэг адуу, тэмээ сургаж, 78988 зурам агнаж,алдаг рагчдын зөвлөлгөөн Говь- алтай аймгийн пионер су- рагчдын нэгэн зуны хөдөл мөр-амралтыг ДҮГНЭЛЭЭ. Энэ зөвлөлгөөндөө Алтайн ппонерүүд зуныхаа амрал таар үйлдвэр хөдөө аж ахуйд биечлэн ажиллаж ах эгч нартаа туслалцан, уламжлалт төрөл, бүрийн аян цуваанд оролцож ул- сад 10000 төгрөгийн ашаг тай ажил хийжээ. Аврагуудын энэ зөвлөл гөөнд уригдан оролцсон 26 сурагчаас заримтай нь уулзаж ярилцвал тэд цөм л нүүр бардам ярих юмтай ажээ. --Би энэ зун 23400 ширхэг тоосго цохисон,ми ний цохисон тоосгууд одоо нэгдлийн төвд шэнэ барил га болон сүндэрлэн босож байгаа гэж Тонхил сумын дунд сургуулийн 6 дугаар агнадаг цаг даа гэж Там- чийн бага сургуулийн су- рагч Цудай ярьж байна. - Манайхан нэгдэлд хонь малладаг болохоор би ч сургуулиа тараад л хөдөө гарсан.Өнгөрсөн зун 120 хонь хяргаж 156 кг. ноос авсан гэж төвийн 8 жилийн дунд сургуулайн сурагч | Цэдэвсүрэнг яри- хад: --Аав ээж маань на- майг жаахан байна гээд хонь хяргуулдаггүй. юм. Тэглээ ч гэсэн би энэ зун- жин хонь хариулахдаа 75 кг хаягдал ноос түүсэн шүү гэж Дэлгэр сумын ба га сургуулийн сурагч Уламбаяр ярьж байна. Аврагууд зөвлөлгөөнөө- сөө ганц ч сул дүн авах- гүй байх, өвөлжөө бууц Ху лаалах, өвс тэжээл татах, төл бойжуулах зэрэгт анги сайхан амжилтыг илэрхий лэн аймгийн МХЗЭ-ийн 10 дугаар бага хурлын илт- ТЭЛД ТЭМДЭГЛЭГДСЭН ЮМ. МХЗЭ-ийн ХУ их ху- ралд сурлагын ийм бах- дам амжилтаар бэлэг барь сан Алтайн хүүхдүүд хоёр их хурлын хооронд эх ор дал хаягдал нөөц, баялаг улсад 254961 цэвэр ашчг оруулжээ.Энэ бол их зүйл билээ. Хэдхэн хоногийн өмнө болсон айм гийн ерөнхий болов ролын бага дунд хөдөлмөрийн аврага байгалийн ашигласнаас байхад: төгрөгийн -- Би ерөөсөө тай болохоор 15 агнаж арьсы нь сургуулиудын суг гүйцэж өгөхгүй Нийслэлийн 23 дугаар дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын лын нээлтийг тохиолдуулан, Зайсан толгой дахь Зөв- лөлтийн баатруудын мөнхийн дурсгалт гэрэлт хөшөө- ний дэргэд хүндэтгэлийн шугам жагсаал хийж, 4 дү- гээр ангийн сурагч Батсүх, Энхжаргал, Жадамбаа на рын зэрэг сурагч пинонерт шинээр элсэж улаан бүч, пионерийн тэмдэг зүүж, 7 дугаар ангийн онц сурла- гатан Дуламжав, Цанжид нар бүлгийн сурагчдыг тө лөөлж, шинээр пионерт элсэж байгаа сурагчдад сур- лагын өндөр амжилт хүсч, дурсгалын зүйл гардуу- лав. Дараань мөнх дурсагдах баатруудын хөшөөнд сарын аж- лагатан Оюунчи Энэ үеэр уулын ангийн сурагч Отгон ярьж тушаасан, Зун, орой бол- сон болохоор зурамны үс цаг алдлаа. Одоо ч ёстой бүлгээрээ туслах,алдагдал хаягдал ашиглах, аялал экскурс зохиож амжилт тай сайн суралцах үүрэг авчээ. “Алтайн хүүхдүүд ингэж хөдөлмөр - сурлага хослуулан МХЗЭ-ийн ху их хурлаа угтаж байна. Манай сурвалжлагч анд дур- 8 зурам хоршоонд нэг хэсэг Халуун сэтгэлийн илэрэл бүх пионерийг төлөөлж, 13 дугаар бүлгийн онц сур- мэг, Дуламжав, Оюундэлгэр нар цэ- цэг тавилаа. Цэцэг тавихад тус сургуулийн дэргэдэх олон нийтийн байгууллагын төлөөлөгчид оролцлоо. оргил булаацалдах уралдаан болж 7- гийн В ангийн сурагч эмэгтэй Дэнсмаа түрүүллээ. Баатар ах нарынхаа хөшөөг хүндэтгэн хайрласнаа раа манай хүүхдүүд аугаа их зөвлөлтийн ард түмэнд халуун элгэн сэтгэлтэй байдгаа илэрхийлж байна. Багш Б. БҮЗМАА. | Өдөр ч, шөнө ч багасахгүй хяз- гааргүй цуваа, Шархтай тариачид хэдэн долоо хоногоор хүлээнэ. Эм нэлгийн орыг яаж нэмэгдүүлсэн ч үл хүрэлцэнэ. Тэр эмнэлгийн хүүх дийн тасагт ороход маш аймшягтай юм. Хөлөө шохойдуулж боолгосон 15 орчим настай хүү орон дээр сууж байв. Тэр хүүг, дүүтэйгээ хамт, гол дээр загасны тор сэлбэж байхад нь Өмнөт Вьетнамын харуу лын усан онгоц ойртон ирж, туле мётоор шүршжээ. Дүү нь алагдсан боловч, тэр жаал амьд үлдээд 2 сар гаруй эм- нэлэгт байгаа ажээ. Эмнэлэгт хэвтэж байгаа хүүх- хөлсний цэргүүд ямар ч хот, тосгодыг бөмбөгдөж Гэмт ДҮүд чангаар огт уйлахгүй харин гагцхүү намуухнаар Фёолно. Хаалганы дэргэдэх орон дээр 7 настай хүү хэвтэж байлаа.Түүний нүүр, гар, нуруу нь напалмд түлэг дэж, харахын аргагүй улаан шарх болжээ. Эмч, напалмд нэрвэгдэгчид бөөн бөөнөөрөө манайд ирж эмчлүүл- дэг гэж танилцуулав. | : Би цагаан Ффосфорт түлэгдсэн хү- мүүсийг бас үзлээ. Цагаан “фосфор хүний махыг ясанд нь тултал иддэг учир бүрч аюултай юм. Би, бөмбөгпий дэлбэ 2) Вьетнамд дайны гал дүрэлзэж байна. АНУ- ын ерөнхийлөгч Джонсоны шившигт тушаалаар, гэдийг буудаж, түрэмгийлэгчдийн онгоц энгийн Түмэн зовлон туулсан баатарлаг Вьетнам эх оронд яргачид улам олширчээ, Эд бол америк. » чууд юм. Вьетнамын битүү шугуйд үхэхийг үл хүсэх залуучууд, цэрэгт дуудсан бичгээ шатааж, дайныг эсэргүүцэж байна. Цэрэгт явж, Вьет- намын ард түмнийг түйвээхээс татгалзсан гэж 828 залуу ялтны хувцас өмсөөд шоронд сууж хэрэгтний 22 ” гэмгүй номхон ард ир- байна. гаа ажээ. жээ. урсгасан цус рэлтэнд түлэгдсэн ач хүүгээ бөө- цайлж суугаа сохор өвгөнтэй уул зав. Ач хүү нь бүтэн долоо хоног өвчиндөө шаналж чарлаад, бүр сүүлдээ хэвтэхэд арай бага өвдөх талаа эрж, хөрвөөхөөс биш,уйлж бархирахаа больсон гэнэ. Эмнэлэгт би, бөмбөгний дэлбэ- рэлтэнд шатсан бас нэг хүүг үз- сэн. Эх нь хүүгийнхээ түлэгдэж улайсан биен дээр нимгэн даавуу тавиад, сэрүүцүүлж, хөргөх гэж байгаа мэт дэвүүрдэн, хажууд нь сууж байна билээ. Тэр эмнэлэгт- партизанууд энэ тосгоноос бүр 4 байна. Эд бол мөн л америкчууд юм. АНУ-ын 13000 гаруй хүн цэрэгт явахаас татгалзжээ. Учир нь тэд сургууль, хүүхдийн цэцэрлэг, эм- нэлгийн газруудыг бөмбөгдөхийг хүсэхгүй бай- Олон мянган америк хүн дайныг эсэргүүцсэн жагсаал хийж байна. Америкийн зохиолч эмэг тэй Марта Геллхорн өмнөт Нхо хотын эмнэлгийг үзсэнийхээ дараа Английн «Бардиан» гэдэг сонинд доорхи өгүүллийг бич- Онгоцонд суух хүсэл Хөнгөн нимгэн биетэй Мөнгөн цагаан онгоц Дүүлэн цойлон ниснэ. Үүлэн дунд умбана, Дуу нь алсад нүжигнэнэ. Суу нь олонд цуурайтна. Тээр дээгүүр гараад Бүүр өнгөрөөд явчихна. Нуулгүй үнэнээ хэлэхэд Суулгүй яасан ч болохгүй. Л. ХУУШААН Намрын өглөө Өвсөн толгойд Мөнгөн -хяруу Цэвчигнэн бөнжийнө. Эгнэшгүй арнухан Энэ мөнгөн цагаан хяруу дэм сурнаа гэж йн гэрээс мордож Элст манханыг туулахад минь Хүү минь эр хүн болжээ. Хүлгийн дөрөө жийх хүн болжээ гэж Баярласандаан Баярын нулимсаан дуслуулан Гараараа даллаж Цадлаа өргөж үлдсэн Минжин буурал Миний ээжийн Өргөсөн сүүний нь дээж Цэн цэнгийн дусал шиг Өвсөн толгойд шивээлэн Туяа татан гялалзана. Ц. ЭРДЭНЭБАТ. | | | | Ё: | | | | | Бьетнамын Кьюн дүгээр сард яваад өгсөн юмсан. Гэтэл тариачдын гэр орон, үр хүүх дийг ийм л болгодог байна шүү дээ! гэж ярьсан юм. Энэ бол зөвхөн Кьюн Нхо-гайн эмнэлэгт ч болж байгаа хэрэг биш, Вьетнамын бүх “эмнэлэг шархт- наар дүүрчээ. Америкийн онгоцууд өдөр, шө- нөгүй өмнөт Вьетнамын тэнгэрт эргэлдэж байна.Өмнөт Вьетнамын их буунууд сумаа хайрлахгүй буу даж байна. Гэлээ ч, Вьетнамын хүн ард орон нутагтаа байх нь дамжиггүй. Орос хэлнээс Г, ГЭЛЭНХҮҮ орчуулав. тжжужожужуийажог. УДАХГҮЙ. ЧИ ПИОНЕР БОЛНО Арван нэгдүгээр са- рын долоон, 2 дугаар са- рын хоёрон гуравдугаар са рын нэгэн, дөрөвдүгээр са рын хорин хоёрон Энэ өдрүүдэд октлбрийн социа лист нх хувьсгалын баяр, Д. Сүхбаатарын Мэндэл- сэн оДөр, манай намын анх байгуулагдсан ой, Их Лениний -мэндэл- сэн өдөр юм. Энэ баярт өдрүүд, шинэхэн улаан бүч зүүж пионерт элссэн олон мянган охид Хөвгүүдийн баяр байдаг, Пионер бол хамгийн тэргүүний сурагч байдаг болохоор сурлага, сахил- га бат, арнун цэвэр, бү- ХИй л талаараа бусдыг шанлайлж чадах хүүхэд пионерт элсдэг шүү дээ. Бас ахмад хүнийг хүндэтгэдэг, ёнНд нӨХӨД- ДӨӨ тусалдаг, дүү на- раа асардаг сайхан занш- лыг эзэмшсэн байх хэрэг- тэй. Нэг үгээр хэлэхэд хам гийн тзргүүний сурагч байж гэмээж нь ПиОне- рийн улаан бүчийг зүүж, пионерийн ариун жаг- саалд орно. Ингэхээр баа тарчууд та нар энэ бүх сайн сайхан чанарыг эзэмш сэн байх хэрэгтэй, Би удахгүй тэр сур гуульд орно гэж знэ хүү зааж байна. Тэр сургууль нь саяхан Зөвлөлтийн мэр гэжилтэн нарын ,барьж дуусгасан 88 дугаар-.дунд сургууль юм. С.Лувсаншагдарын ав- сан судалбар зураг. БАЛГАРЧУУД 24АТАРЧУУД, 5 дЭХЭРАЭГЖИМ НАСУЫ ХҮУҮДЭД ЗООИУЛАВ, 1966 оны 10 дугаар сарын 26 М5 (85) ФэсФОоФдбфээФФФФУУФФОФбФфуУОФӨбЭ?сеосоОЭӨОФбфбоООбЭО90ОЭОО9Ө9 ЭӨсЭэЭЭэЭ9өоооӨоо АРКАДИЙ ГАЙДАР Энэ явдал хилийн хайч дээр болжээ. Нэг тагнуул- чин, намаг гатлан туулаад улаан цэргийн хувцас өм- сөн зөрөг замаар ороод яв- жээ. Тэрээр, одоо хэнд ч мэ дэгдэхгүй зорьсон хүсэлээ биелүүлнэ гэж бат итгэж байлаа, Битүү гүн хөвч дундуур хос утас татсан мэт на8- рийн зөргөөр ийш тийшээ | хялам хялам харан сэмээр - | ХӨн алхлан явж байтал гар таа хөх цэцэг барьсан бяц- хан охинтой санаандгүй тул гарчээ. Тэгтэл тагнуулын нүүрэнд улаа бутарч ихэд сандраад царай нь хачин эв гүй болсноо түүнийг мэх- лэн өнгөрөхөөр шийджээ. Түүний сандарсныг охин ерөөсөө анзаарсангүй. | Ха- рин битүү ой дунд цэргийн ахтай уулзсандаа баярлан, -- Алий ахаа! Цэцэгний шилбэ тастая, та хутгаа өгөөч гэж гуйжээ. Тэр хүн бяцхан охинд хутгаа өгөх зуураа охины нэрийг асуун тун баясгалантай инээн хөөрч, хөгжилтэй дуу ая- лаж байлаа. Тэгэхэд нь охин, --Та миний нэрийг мэ- дэхгүй гэж үү? гээд ихэд гайхан өгүүлснээ миний нэр Маруся, дэслэгч Егоровын охин, энэ баглаа цэцгээ аавдаа «аваачиж өгөх» юм гээд хоолой нь зангиран гу- ниттай нь аргагүй өрөвд- мөөвр өгүүлжээ. Тэгэхэд охи ны нүдээр нь нулимс бүр- хэн түүсэн цэцгээ гамтай гэгч нь тэгшилж | байлаа. Нүдий нь бүрхсэн нулимс хацры нь даган урсаад баг- лаа цэцгийн ишэн дээр тол- борон унаж байв, Тэр үл таних «цэргийн» хүн ду- сал нулимсны учрыг ухаа- раад сэтгэл нь сэртхийж «хорхой, зараа үзсэний адил» балар хөвчийн гүй тийш чанагш одов. Охиныг гэрийн зүг харьж явтал хилийн хамгаалагчид дайралджээ. -- Би улаан цэргийн ах- тай дайралдсан. Над цэцэг түүхэд тусалсан. Харин мн- ний нэрийг ерөөсөө мэдэх. гүй юм. Тэр «ах» инээн хөө рөөд их сонин дуу дуулж өгсөн гээд огт санамсаргүй өгүүлжээ. Түүний үгийг дөн гөж сонсонгуут хилийн зас тавын даргын царай өөр болж төдөлгүй яаралтай ту шаал биелүүлэх жижүүрийн дохио хангинажээ. Тэгээд хоромхон зуур армаг хөлөг мориндоо мордоцгоон тэрхүү ер бусын «хөгжилтэй» |хү- нийг нэхэн барьж авахаар сүрлэг байц хад асга хү- рзэлсэн уулсын хормой ороосон замаар тоос босгон давхицгаав, Тэгэхэд бяцхан охин Маруся алслан хол- дож яваа хилчдийг харан гайхан зогсож байснаа эгц дов өөд авиран гараад өчиг- дөрхөн хилийн буудалцаанд амь үрэгдсэн хайрт аавын- хаа булшин дээр ирээд цэц гээ тавив, Тэгэхэд нх хөвч дотор хилчдийн буун дууны чимээ холоос содхон сонсогГ дож байлаа. Орос хэлнээе Ч.ЛУВСАН ЖАВ орчуулав | 5 Ё. Чарушкин Никита аавтайгаа зугаала- хаар гарав. Замаар явж 0бай- тал ямар нзг юм: -- Чирик, чирик- чилик-чи лик- гэж дуугарахыг | Никита сонслоо. Анхаарч харвал 38- мын далан дээгүүр жижигхэн бор шувуу шовго -шовго гүйж явлаа. Үс нь доожоогүй бүрз- тэр, жижигхэн дэгдээхэй 0бө0- ренхий бөмбөг шиг өнхрөнө. Сүүлий нь тайрсан юм шиг ахархан, хушуу нь богино 0бө- тоөд шархан, нисэхийг хичээвч чадахгүй байлаа. -- Хараач ааваа! -гэж Ни- кнта хашгирав. -- Энэ чинь нээрэнгээсээ д0р шувуу биш тиймээ! -гэв -о Яалаа гэж, чи эндүүрч байна. Энэ чинь жинхэнэ бор шувуу байхгүй юу? Жижиг дэгдээхэй гэдэг юм. Хөөрхий минь үүрнээсээ уначихсан бай на шүү дээ-гэж аав нь хэлэв. Никита байдаг чадлаараа гүйж очоод түүнийг барилаа. Тэр нэ гэн бор шувуухай гэрт нь 1о- рон дотор байдаг боллоо. Ни- кнта бор шувуугаа хар ялаа, чийгийн улаан хорхой, сүүтэй талхаар тэжээдэг болов. Дэгдээхэй Никита хүүгийн асрамжинд орсноос хойш чи- мэзгүй байх нь ховор болов. Тэр хоол эрнэ. Цадах гэж 04- раг байхгүй, нар гарахаас эх- лэн шулганаад л эхлэнэ. Гэр доторхи хүмүүсийг бүгдийг сэ Б0Р ШУВУУХАЙ рзэнэ. Тийм болохоор Никиза. «Нисгэж сургаад л дуртан зүгт нь тавчихья» гэж боджээ. Бор шувуугаа торноос гар- гаад шалан дээр тавнад нисгэж сургахаар оролдов. Никита дэг- дээхэйнийхээ урд нь явган сууж 2 гараа сарвагануулав. - Чи ингээд далавчаа дэ. вээч дээгтэж ойлгуулах гэж оролдоно. Харин дэгдээхэй нь сог-сог гэж гүйгээд хувцасны шүүгээн доогуур орчив, Бор шу суугаа дахин хооллуулаад Ша4- лан дээр суулгаад Заах «хн- чээлэз» хичээнгүйлэн дахин зааж эхлэв. Гэнэт бор шувуу нь дялавчаа арвагнуулаад ни- сэв, Газар хэвтсэн харндаан дээгүүр нислээ. Дараа нь улаан онгөтэй түймэр унтраадаг тог- лоомын машин дээгүүр нисэв. Мөн тоглоомын муур дээгүүр инсээд гарах гэж явтлаа дДа- лавчаараа хальт дайрч орхнод дайвалзан уналаа. --Чи нисэхдээ арай л муу байна даа -гэж Никита дэгдээ- хэйдээ хэлээд дахин чамайг нэг өдөр тэжээхгүй бол бүтэх- гүй боллоо гэв, Өглөө боллоо. Цатгалан дэгдээхэй Никита- гийн сандал дээгүүр нисэв. Урт сандал даваад, ширээн дээр байсан лонхны дээгүүр нисч- гарлаа. Тэгээд хувцасны шүү- гээ дээгүүр нисч чадсангүй уначихлаа. Никнта бас л сайн тэжээх нь хэрэгтэй гэж бодов. Дараа өдөр нь Никита бор шу- зуугаа аваад хээр очиж ногоон лотор болгоомжтойхон тавна. Дэгдээхэй хажуудаа хэвтсэн тоосго дээгүүр сэвгүй нисээ)/ гарчив, Хоөзсеүлд Ч саатсангүй Дараа нь бур гашаан дээгүүр нисэн хөөрч «ушуугаараа мөр- гөж газарт унав, Нэг хоносны дараа хашаан дээгүүр хялбар- хан нисдэг боллоо шүү. Тэгээд өндөр модон дээгүүр дажгүй иисэв. Байшингийн оройгоор нисээд явчихлаа, Тийнхүү дэг- дээхэй Никитагаа орхин ор су- раггүй нисэн одлоо. Никита хүү бор шувуугаа тийм сайн нисгэж сургалаа. Бурнад хэлнээс хөрвүүлсэн Ж.. Лхамсүрэн Р Х лагатай эрхлэгчийг Чиг Ц, ГАЙТАВ , х--А-29130 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. | Индекс 14140 -үтү-тээүтүттэүттттттүтттҮҮ Жү тээ Бар, вэ, Яв, ба, ёр Өр бв, бэ, бэ, Яа, бр Яв, Яв бад 8 б8 86, 86 Ав, яр нь, Яв, Яа, Ял яр ла яа лан! Уудам саруул “Кремлийн “ордонд Зо зах Дүү хоёр . Уулзаж мэндэлсэн сээр цаг, аль өнд Уг нь түүнийг хөрин вэгРэн «өнд тэлдэг ют Утга учраараа дөчин таван вэ? - Авх уулзеанаасаа хойш хэзээ ч тэр хоёр салаагүй юм Азгалцсан гаруудын нь халуун илч өтэфтөетттэүгү үү үүҮтэггҮүҮҮтҮтттҮтҮтҮҮҮҮҮЭЭт МХЗЭ--ийн ХУ их хур лын төлөөлөгч. 15. дугаар МХЗЭ-ийн их хуралд Хөвсгөл нутгаас | | | | | буураагүй юм. Ачит Ленинээ Сүхбаатар үүрРд ширтэн харж Ах Зөвлөлтөө Монгол түмэн тулж түшсэн Хөл тэртээгийн түүхэн: тэр уулзалтын бараа Хөймөрт минь болж Дэлхийн пролетарийн хувьсга- лын-их жолоодогч В.И. Ленин, аймшиггүй чин зоригт Д. Сүхбаа- тар хоёр 1921 оны ЇГ дүгээр са- рын 5-нд Монгол улс ба Холбоот Орос улс хоёрын хоорондохь най- рамдлын хэлэлцээрт анх гарын үсэг зурсан түүхт өдрөөс хойш 45 жил болж байна. Хэлэлцээрт гарын үсэг зурж байхад Монгол оронд ардын хувьс гал дөнгөж ялаад, тусгаар тогт- носон улс болж ард түмэн маань феодал, харгис лам нар, харийн түрэмгийлэгчдийн дарлал мөлжлө гөөс хагацсан боловч эдийн засаг, соёлын талаар дорой буурай, нүүд лийн хоцрогдсон аж ахуйтай Ха- ранхуй орон хэвээр байлаа. Энэ хэлэлцээрийн үр дүнд ОРоО- сын хаант засгаас манай ард тү- мэнд тулган хүлээлэгсэн хуучин бүх гэрээ. хэлэлцээр хүчингүй болж, манай засгийн газрыг Хол- боот Орос улс хууль ёсны засгийн газар гэж зөвшөөрсөн билээ. Уламжлалт ойгоо 45 дахь удаа гаа тэмдэглэж байгаа одоо үед манай орон хөдөө аж. ахуй үйлд- вэрийн орон болон хөгжиж фёод- лизмын хоцрогдсон: орпоос социа- лист орон болж дэвшлээ. Одоо ма- хэн хэмжээний ноогдож ард түмний аж байдал, соёлын хэмжээ эрс дээшиллээ. Эд бүхний 3 эх нь. Ленин, «Сүхбаатар үндэслэн байгуулсан 1921 оны » түүхт гэрээ юм .гэж бид хүндэттэдэг билээ. най нэг хүнд 22 толгой мал, ихээ үр тарна нарьпї үнэлэн 4444444444444444444444444444444444444444444444443444444494 | 23 дахь жилдээ. | 7550 гөвоуг 1968 ОНЫ 11 - ДҮГЭЭР САРЫН 2.-- “Лхагва Ч Үнэ 10 ИХ ХУРЛЫН НЭРЭМЖИТ УЛИРАЛ-. Архангай аймгийн Тариалан сумын бага сургуулийн инонерийн 16 дугаар бүлгэм-1966--1967 оны -хичээлийн жилийн 1 дүгээр улирлыг “МХЗЭ-ийн ХҮ их хурлын нэрэмжит улирал бол гон хичээллэж энэ хугацаанд нилээд ажил санаачлан хийлээ. Багш сурагч дын хүчээр хичээлийн бус цагаар сур гуулна төхижуулах ажил хийж, бүх, байр, анги танхимыг шоюхойдож, 400 таруй м банзан хашааг будлаа. Нийт 20 гаруй хаалга, 52 цонх будаж, өв лийн дулаалга хийснээс гадна. .ёур, гуулна.. гэрлээр, хангах гол газруудад цахилгаан гэрэл тавив... Пионерийн “өндөрлөг, индрийггїїннэч лэн имонерийнхээ буланг тохи доторхи самбаруудыг шинэчлэн хий- энээ, Сурагчдын сурлагын манартыг дээнвнүүлэх зорилгоор: «Онц сурла- гын 7 хоног», «Цэвэр бичгийн 10 хө ног» зөрэг ажил зохиосон. нь ухах. үр дүнтэй болж ,:байна. Ё - Д.ҮГҮРРАГЧАА жилийн турш зөм! 444444444444444444444444444444443434444 байгаа юм шиг мүдэнд дасаад Үхэтгүй мөнх зугаа их хоёр хүвий Уйл хэрэг нь бидэнтэйгээ. хамт амьдарч байн! Ц. Гайтак: 44444444444444444444 ДАРГА сонгогдеон охид хөвгүү- дийн дунд 17 настай Ам-- раа охин орж байна. Арбулаг сумапд төрсөн энэ охин аймгийн төвийн 10 жилийн дунд суртуу- лийн 10 дугаар ангил су-- раляндаг. Амраа сургууль дээр 7 хоногт зохиогдох хичээл, хүмүүжлийн төрөл бүрийн ажлын хувиарыг үндэслэн хувийн цагийн хувиар хийж, түүнийгээ ха туу мөрдөн ажилладаг. Баг шийн заасан. хичээлийг өлөрт нь эргэн уншиж хи, чээлтэй холбогдсон ном хэвлэлээс унинж товчлол, тэмдэглэл хийж ашигладаг гэж тэр охин ярьж байна. Ингэж мэрийсиээе 37 дахь улиралдаа сайп сурал цаж.-. байгаа юм. Сургуу- лийн бүлгэмийн зөвлөлийн ларгыг сүүлийн 9 энилд хийж, пионер багачуудыг боловсон зөв. хүмүүжүү- лэх, тэдний сурлагын чана рыг "сайжруулах, ахмад настны үлгэр дуурРналлаар хүмүүжүүлах.. тэднээс. ёуг рах ажлыг зөхиож ажилла дэг, Нөгөө талаар ссургуу- лийн МХЗЭ-ийн Хорооны “Товчооны гишүүний хувьд со яах зэрэг эвлэлийн гингүүд, сурагч- дын манлайлал сурлага хү мүүжлийг дээшлүүлэхий" тул эвлэлийн гишүүдэд а! ги ба Хоцорч яваа сурагч- яыг даалган өгч ХИЧЭЭЛД нь туслалцуулдаг нь үр дүнгээ өгч байна. Ангидаа цэцэг тарих, сургуулна то хижуулах, тарна хураалт, туршлагын талбайд ажил- хөдөлгөөн Өр- пүүлж нийгмийн тустай хө дӨлмөрт оролцуулдаг бай- на. Түүхт ойнуудыг УгГТ- сан ажлыг эрчимтэй 20- хнодог нь сурлага ХҮМҮҮ- жил дээшлүүлэхэд чухал төлөө үзүүлсэн байна. Амраа МХЗ9- пионё- рийн ажлын талаар ингэж туриллагажин ажиллаж бай на. --Урлагийн талаар ямар авьяастай билээ? гэхэд тэ рээр : --Дуу. хөгэним, бүт дуртай 3 тын -- Биеийн тамирын ямар .. төрөн сонирхдог вэ? . Ї5 -Даам, ёагсан бөмбөг тэ шүүр, їинрээний бөмбөг ёо | нирхдог “гэж «хариулна. Сурлага хүмүүжил, тээлч ажлаараа шалгареа" энэ9 өхин, 1718 ыг -ҮЭИх хуралд төлөөлөг- | чөөр єонгогдсондоо би жяяз гааргүй их баярлаж байта. Их хурлаа угтаж, Эвлэл, пионерийн ажлыг улам сайжруулахын төлөө чар- майна. Өөрөө сурлага дээрээ өндөр амжилт гаргана тэж ярилаа. Удахгүй тэр 10 ду гаар ангиа амжилттай төгсч, багш болох гэсэн хүсэл.нь биелэх ЦАГ | “мөдхөн ирнэ. Гагцхүү чар | “майх д хэрэгтэй шүү дээ. с. БАТ-ӨЛЗИЙ ї шугам- засч? бу- 2. ”чээлд сулавтар, Их зохиолчийн ойн өмнө. Д. НАЦАГДОРЖИЙН НЭРЭМЖИТ БҮЛГЭМД Их зохиолч Д. Нацагдоржийн мэндэлсний 60 жилийн ойг Мон голын ард түмэн, түүний өсөх үеийнхэн удахгүй тэмдэглэх гэж байна. Манай орны олон зуун сургуулийн-.алинаар ч ор- сон Д. Нацагдоржийн мэндэлс- ний 60 жилийн ойд барих арвин бэлэгтэй байна. Нийслэлийн 10 жилийн 6 ду гаар дунд сургуулийн Д.Нацаг- доржийн нэрэмжит б дугаар бүл дэглэл, Д. Нацагдоржтой хамт ажиллаж байсан хүмүүсийг олж сурвалжилсан тухай, тэр хүмүү сийн дурдатгал тэргүүтэнг бич сэн байна. Сургуулийн уншлагын тан- хим, анги бүлгүүд Д. Нацагдор жийн булан байгуулж, уншигч- дын бага хурал хийжээ.Их 30- хиолчийн нэрэмжит бүлгэм Д. Нацагдоржтой хамт сурч, хамт ажиллаж байсан төрийн шаг- налт зохиолч Д. Намдаг, БНМ АУ-ын Ардын жүжигчин Ичин- хорлоо, Хандсүрэн нартай уул- залт хийж өдөрлөг, өглөөлөг хэд хэд зохиожээ. Нацагдоржийн дүрт тэмдгийн болзлыг хангах хөдөлгөөн тус сургууль даяар өрнөж 683 хүүхэд шалгалтанд орсноос 21 нь уг тэмдгийн болз лыг хангасан байна. Нийслэ лийн 10 жилийн 6 дугаар дунд сургуулийн Д. Нацагдоржийн нэрэмжит 6 дугаар бүлгэм нх зохиолчийн ойг ингэж угтаж бай на. Манай сурвалжлагч гэм их зохиолчийн ой угтаж Монголын Зохиолчдын | Хороо «П ионери йн дуу» кино театр той хамтарч тэмдэглэхээр тус- Ба сиєр гай төлөвлөгөөтэй ажиллаж бай Нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуульд монголын пиионеринн лийн захирал Санжаа, ! Сайзмаа, Тунгалаг, нүүдлийн ки на. «Эх орноо Нацагдорж ши! магтан Бояцайн гэсэн ТЖОЫҮ «залгамжлагч» П. чуулган,Д. На ноны газрын социалист хөдөлмө дэвтэр бүлгүүдийн дунд ая- цагдоржийн төрсний 60 жилийн рийн бригадын ахлагч Вандан нар баяр хүргэж үг хэллээ. да луулж, их зохиолчийн мэндэлс- ний 60 жилийн ой угтаж, бүл- гүүдээс зохиосон ажлууд, ино- нер сурагчдын бичсэн дуу. Шү лэг, өгүүллэг, найруулал тэм- Та нар газрын «Алтан Хөхий» сэн уул Ховд голын сав нутагт зураг дээр гэжс тэмдэглэгд Тэр байгааг олцгоо! нутагт “болохын ойг угтаж «Бүхий олон багачуу даа» гэж нийтэд алдаршсан дуу ны нэрээр нэрлэгдсэн «Шионс рийн дуу» кипо театр нээгдлээ. Нээлтийн цуглаан дээр суртуу сургуулийн тооны рага анги төлөө түрү өрсөлдөж явна. хүмүүжилд арван хуруу тэгш баатруудын байранд вигдана. Үүний бэлтгэл болгож Бүх хичээл ба саяхан ардын дуу, үлгэр оньсо го цуглуулах ( раа нь «Нөлөөт толины вант улс» гэдэг үлгэрийн кнно гарч анхныхаа ажиллагааг эхэллээ. Ж. Гомбосүрэн » МЯНГАД НУТГИЙН ХҮҮХДҮҮД та: Ф зурмал зураг Т хоног зэрэг (таана ханна. Гчилаа,Лү гарны 7 СИВЛА, ЧВЛВЬ Лү ЕЛЕНА.” ЛИН ЕВБЬ Л ЗЛВНА. “ЛНА. ЧИНБА. ҮЛЛЛА, ”. ТОИНА. Л ЧИНБА ГҮЛНЭ ЛЗЯЛНА 7 ЛЭ 1 ЧИНЬ, /ЭЛЛБА /ЧИНБЬ./ ИЛЛА” ЛВНИВ. / ЧИНЬ, ганинаг танаа гавал Архангай аймгийн Эрдэнэмандал Су мын 10 жилийн дунд сургуулийн 10 ду гаар ангийн сурагч Г, Алтангэрэл монда- лин, шанз, хийл зэрэг утсан хөгжмүүдэд Ховд аймгийн Мянгад сум бий. байх зорилт тавья: байна. Бид ажил сохиосны дүнд нутгийн Үзэсгэлэнт сайхан Ховд голын удахгүй уран зохиолын тохилог ардын уртын дуу 50 гаруй, нотоор сайхан тоглодог юм. яг хөвөөнд байдаг энэ сумын 8 танхим байгуулахаар зэхэж бай оньсого үлгэр 200 гаруй цугла- З Г. Алтангэрэл хийл шиллйн дунд сургуульд суралц на Энэ ганхимд мон рав. Энэ ажилд (6 дугаар ан- ЗУРАГ ДЭЭР: л т 4 дагулаан бүчтоний ажил амьд- голын юхиолчдын бүтээ гийн Дэмчигсүрэн, 5 дугааран хөгжмөөр тоглож байг аа-нь: : ралаас Т Зүхэндэа танил- лийн хээ 5 тэдний гэрэл гийн Хорлоо, Лхагвасүрэн нар Зургийг Жаргалант сумын бага ”сургуу цуулья сураг, «Их ацагдо) гэсэ гдэвхтэй оролцлоо С- Г аа Од БА НСЭНӨЛЫ ! ЗЧЧ1 ? : лу а “Д. Гүррагч Нуултгүй үнэнээр нь хэлзЗхэд! тусгай булан, зохпол гол Багш Я. Цэвэг-очир. лийн багш! Д 1: Ч.чилна, ганаа алина. чалнаг ламнь/ Гавшаг авнаа Улиннаа “авиа” Лажань, / ЛаннАЛЧИБАГ ялна манай сургуульд тооны хи- бас идэвх муу тай жаалууд ганц нэг байсан. Дорнод аймгийн тө вийн 10 жилийн сур гаар сарын 32-нд бай Бие ОИёийнхээ ТӨЛӨӨ чин зэрэг албан бай- цонх мөн» «Ажлав- раа уралдаж амжил- таараа шалгарцгаая», Тэднийг дээш нь татаж дэргэ гуулийн 7-0 ангийн ршх ЗБухэнчин нь эгнээнд Хүр- инонер Бестсүрэн (0 зэрэг уралдаан зар гэхээр, үлэг, салаадын цуглаа- ёлч нөхөрлөлийн ах : “1.82 : лаж түүнээ дүгнэв. . наар хэлэлцлээ. Энэ ажлыг эх лагч юм Пионер Бат уулан, нэг нь санхан, ахлагчтан он хан» «Үл мэдэх ба лэхдээ тоо физикийн багштай- (.8оптай уулзаж, өө- "ИЙТИЙН Төлөө, нийт ёийн тамнрын секц түүний нөхөд» зэрэг Ингэж ажилласнаа гаа зөвлөж «Тооны шуурхай шэг ХОЁЦЫГ ХҮЭЦЧЫ нь нэгийн төлөө гэсэн. ажилладгаас. гадна сэдвээр сургуулийн раа 6 дугаар ангина үзлэг» нэртэй 14 хоногийн ажил шаНӨ Бас аАгЛАНЗАГ чин эрмэлздлэлийн дүрслэх урлаг ар- болон аймгийн багт 100 хувийн .сурла- явуулж, сонирхолтой үдэшлэг їрьж өгнө үү гэж хү. Хор 1966 оны 2 ду. тель, гэрэл зураг, үс наадамд оролцож тэр гын амжилттай төг гүүн байр эзэлж бай С9ӨД, (7 дугаар ан уулзалт, маргаан, тооны урал сьхэд: даан явуулж нийт сурагчдыг Зилох : : таг УУ Х 2 “уулагдсё р а- “ҮЛ? ч лага лаа. н ид дэвшин-суралцаж, оролцууллаа. “Тоо физикайн - Манай нөхөр. ТГУУЛагдсан 15:12) БАБуладэсагиарнроэл 215 «їйнээх МХЗЭ-ийн УБҮ” нх 1 багш Нямжавын удирдлагаар. лөл байгуулагдаад най нөхөрлөлд Наран дангаар ажиллан, хүүхэд» «Аргат шар ! хиаг сурлага 2ухаг | ПИОНЕПИЙН “Идэвхтнүүд:Энэ-аж” удаагүй байна.Манай ТУРд ахлагчтай сурлз. өөрсдийн. сонирхолт Үнэг» ТЭДэгшЭХҮЖЭХ шидэнуй ИЙН : лыг сайн зохион байгуулж, хийс 5 хувьсгалы гын секц, Сувд ах- мэргэжлийн анхны ДЭйН жүжиг тоглодог. дөлмөрийн өндөр ам- 1 5 5 эээЧЭЭД99: нөхөрлөл хувьсгалын агчтай сахилга ба- БЛлаХ Е ар угтахын тул нээс тус бургуулийн хүүхэд бүр ЁЬ шҮКЛЭн Д. Сүх лагчтай сахилга 6а- мэдэгдэхүүн эзэмшиж | Нөхөрлөл дотроо ЗЭВВИН Лаилнаж ин тооны” хїїчээлд,. жсигд сайжирч Ч, й 5ооотын секц, Бат-Өлзий Зайна. 1965-- 1966 «Алдагдал хаягдлыг р Руамт арчин / чадсаны “дотор-9-дугаар ангиуд байтарын МЭНДЭЛСЫНН ахлагчтай хөдөлмө: оны хичээлийн жилд. алт болгоё», «Ном "2 хн 2 | - - 248 жилийн ойг то- рийн секц, Жаргал- «Мэргэжил бүхэн сай бол ертөнцийг харах Н. Алтангэрэл 0 Хүндэт уншигчид “аа! : 5. Танай бүлгийн санаачлан Манай сонины Энз оны 16 ду хийсэн ямар ажил байна вэ? . гаарт «Асуулт хариултын анхду- СЧ МА ХА 6. Ах дүү социалист орны їно- гаар хуудас» гарсан шүү дээ. перүүдтэй хэрхэн харилцаа тог- а3 арс үү Д Түүнд 8 асуулт байсан. 24 гас дэ тоон ажиллаж байна вэ? 5 : “раас тэдгээр асуулт: - --М22221-2 »А-142) 2у2292)171112-У-сУАУ-2РЭ-Л 1 : ма Б.9:ЧСуултанд тодорхо: эс 2222 /Д(Г-, шЄк Мо: са Чушс5 Т, Улс, аймаг, хотын чанартай хариу: ирүүлжээ. гоо ---т-Ш9 2 гэ ? тэмцээнд хэн хэн оролцож, ямар чиншининлт амжилт гаргасан бэ? : Харин толцуу инонерийн ахлах » удирдагчид хариулсан байна. Ма- 2 : : 8. Д. Сүхбаатарын булан, түү. өнгөрлөө. Тэргүүний бүлэг шалга. дэвшлинин аль нэг шатны болзлыг ний түүх, намтар, дурдатгалын най асуулт хариултын хуудсанд аЛР Д 19 баатарчууд, пионер, МХЗЭайн |Рёхад хэдхэн сар үлдэж байна. бүлгийн хичнээн хүүхдийн хэд нь. цуглуулгатай юу? (Нэг дурдатгал гишүүд, багш, ажилчин, эцөг эх, Өнгөрсөн хугацаанд болзлын юу биелүүлсэн бэ? бичиж ирүүлнэ). 2 хэн ч гэсэн хариулж болох сүр юугий хийсэн бэ? Тэргүүний бү- 2. Пионер бүхэн бүлгийн ажилд Зо Бзатайт 2 шүү. Гагцхүү үнэн: зөв бичсэн . ЛЭГ болох нь уу? гэдгийг мэдэх тогтмол оролцож хэвшсэн үү? юмуу ХҮТХЭВ уудын баг, “аравт байх л хэрэгтэй. Бид асуулт ха- | 0РИЛГОор энэхүү хуудасыг нээж З. Бүлгийн ажлын өдрийн тэм- |, бэ: Нэсэр амран ажил риултын анхдугаар хуудасны ха- юу хийж байна сэн 23 к: риултыг үзэж танилцаж аймаг, хотын пионерийн зөвлөлийн МАНАН Ажил сурлагаараа уралдаж Хайрт уншигчид аа! ирүүлсэн тодорхойлолттой | нэгт- 5 Асуултан то хой хари ЁВ к гэн, тэргүүний танхнм. шалгаруу- УРИД лон: 5 «ага Эрэлхдн өүдВэрХ 4 асуулт бүхэнд зэрэг. ! гүтээлээ рээ шалгарцгаая! ч боловч, үнэн зөв байх нь чухал учир бүх асуултанд харлулт авахыг шаардахгүй, Хэн ч хариу бичиж болно. “Тэгэхдээ, «Асуулт хариултын хоёрдох хуудсанд»- гэж. хаяглаарай. Асуултыг бичилгүй хариултыг бичин: болно. Ирүүл- лах дүнг удахгүй гаргах гэж бай- на. Р Өнөөдөр «Асуулт хариултын хоёрдох хуудас» нээгдэн: байна. 1967 онд болох Д, Сүхбаата- рын нэрэмжат МПБ-ын «Залгамл: дэглэлийг хөтөлдөг үү? Ын өдрийн тэмдэглэлээ ирүүл нэ 4. ЗХУ, ах дүү байна. Тэргүүний бүлэг шалгаруу лах болзод нь таван хэсэгтэй. Ма най өнөөдрийн хуудас зөвхөн нэг- дүгээр хэсэг «Пионерийн ажилд» социалист ор- лагч» П чуулган угтаж, улсын тэр. “хамаарна. ны болон өөрий : сэн ха : гүүний пионерийн бүлэг шалга- АСУУЛТ: гын ямар “Он: “ХоэнигаэчсАйннгд лэна Шидгаг, нй-лүулн иас мн руулах болзол гараад йзгэн ожил . 1. Мэдлэг, чадварын үечилсэн лэсэн бэ? . : ХЭгЕ! ! со! лӨл” (ины зөв . Ж. Дашдондог т СЭЛВЛТАД Б-сналы 4-3 чарт-иаат-ат-ат-ат өв. авт-иат--ат--ат--ав”-аР. «ЕРтийт--ат--атт-авт-р. Өвт-оаР-ат-ай”-ант-ийР. луУн тэмцэл Дунд. -- Таны гавьяа шагнал? -- Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон, шуучлайн яваБ? Ганцхан тэр ал соригт баатар! Тэр зоригт баатар ширүүн тэмцлийн дөл дунд бон- жиж хатуужсан юм. Тэр баатар Арван иастай баатрын товч ан- ӨВӨРтөөн бат илэрхийлэхтэй, гар- кет гэвэл ердөө л энэ. Монгол Таан буутай, сэтгэлдээ тангара- срЄЛЦ Ч 20 Е3 » оронд хувьсгалын шуурга овол- гийн үгтэй. явж хүнд хэцүү бүх энгэрт олон медалиуд гялалз 55 дэлж, төрсөн өдрөөсөө эхлэн хүл- - Миний бие залуучуудын Ги- билээ. Энгэртээ дөрвөн одон ДАГ гийн нуруунаа мордож гартаа үүнд орохдоо үнэн хэмээх сэтгэ- лалзуулсан баатар эрий ган сэлэм өргөн, харийн дайсны лийг баримталж үүрд урвахгүйг 9. : н эсрэг тулсан билээ. Шинэ тогтсон батлана. ардын төрийг бэхжүүлэх хэрэгт -- Миний ийнхүү гишүүн, 00- ЭРД хаана ямар хүч дутагднав, тэнд Лоод ард түмнээ удирдахад ус га- Эн9 тар баатрыг ох орон дуудаж илгээ аас зайлахгүй зүтгэхийг батлана. түүний дэг байлаа Богд хан уулын аймагт -- Баялаг ноёлгуудын харгис өвөрт явдаг гал улаан батлахыг байдлыг устгаад дэлхий дахиныг | Яарсны учрыг тунгаасан нь Цав цагаан хормогч, час улаан зангилгатай хөрслөг “бор охид, хүрэн хувцастай чнирэг хөвгүүд бүгд л сургуулийнхаа зүг баяр баясгалантай яаран алхацгаана. Эд юунд ннгэтлээ яарна вэ? Эднийг «Алтан намар» гэ сэн сэдэвт шугаман жагсаалын мөнгөн бүрээний шингэн дуу урналан дууджээ. Говь-Алтай аймгийн Бигэр сумын сургуу лийн хашаагаар ороход жигдэр сэн жагсаал үзэсгэлэнтэй Ха- рагдана. .. Дугаар бүлэг дуулж бай! “Ном-хон гэсэн команд Дуул- даж бүлгүүдийн дарганар МЭ- дээллээ өгөцгөөв. Пинонерүүд зун намрын цагт хийсэн ажлаа дүгнэж өвөл цагт хийх ажлын хаа нээлтийг хийж байгаа ажээ ГЯ- тухай онд өгүүлнэ. Түмний түрүүнд ху- шуучлагч энэ баатраараа түмэн маань бахархдаг юм. баатрын нэгэн бие болж: | гардаж, эх орны хэрэгцээт газар нэгэн зорилготой болгоход зүтгэ- явж хүч чадал, оюун ухаанаа со- хийг ботлана. рих юмсан гэсэн хүсэл мөрөөдөл Тэр баатрын сэтгэлд хадаатай явсан тангарагийн үг гэвэл энэ байна. Тэр баатар: Эрхэм олон залуучууд Энд тэнд эвлэлдэв. Эв хамтын бсыг олж Эзэрхэг бүхнийг арилгаад Эвлэлийн залуучууд нэрийдмой. --Гадаад явдлын яамны байр- Эсэргүү дайсны этгээдтэй ны нэгэн өрөөнд тулцгаая, нөхдөө! -- Таны нэр хэн бэ? хад уулнаа пуусан феодалын ма--тэж дуулан амь биеийг юманд үл -- МХЗЭ. лыг илрүүлэх, Улаангомоос Ховд, бодон тэмцсэн Баатар хөвүүн ар --Таны нэрийг анх хэн өгсөн бэ? Ховдоос Улиастай, Улиастайгаас ван нас хүрлээ. Гавьяат үйл- --Их жолоодогч Д.Сүхбаатар, (Их Хүрээ хүртэл та нарыг хөтөлж яваа. Энэ дугаа- раас эхлэн дөрвөн одонт баатрын үйл амьдралтай та бүхнийг танил гуулах болно, 1. БААТРЫН АРВАН НАС --» Та хэдэн онд Төрсөн бэ? -1921 оны 8 сард -- Та хаана төрсөн бэ? Сэргэлэн цовоо энэ багачууд дэлгэр зун, налгар намрын ули ралд амралт хөдөлмөр хослуу- лан аятай амарсан, хийж бүтээ сэн нь арвин байна. Тус сур- гуулийн пионер баатарчууд зун амралтаараа нэгдлийн үйлдвэр 54 өртөө газар сээр дүүрэн арван насы нь нам, Х. Чойбалсан нар. морин дээрээ дугхийн цүдний хор ард түмэн өндөр үнэлж, . энгэр лэлд ажиллаж амарчээ. /Тэд, -2 Та бага насаа хаана өнгө” гаргаж албан чухал мэдээ хүргэн дээр нь «Байлдааны Гавьяаны нэгдэлдээ 1110 хөдөлмөр өдөр рүүлсэн бэ? : довтолгох, хар шар феодалуудтай улаан тугийн одон» зүүж өгсөн б анод нэгдэлд 5677 төгрө- -- Ардын хувьсгалын гал ха- тэмцэх хэргийн түрүүнд хэн ху- Юм. (Үргэлжлэл бий) Үү гийн орлого оруулжээ. Долоо дугаар ангийн сурагч Даагаа, Хадхүү, Содномванчиг нарын олон сурагч нэгдлийн 109:эм нэг адуу, тэмээ эдэлгээнд Сур гажээ. н , Халнурсан өвсний захад хад ланчдын цэнхэр майханд Маг даан, Нансалмаа, Отгон Зэрэг олон сурагч амралтынхаа НЭ- гэн хэсгийг өнгөрөөж 80 гаруй тонн өвс хадаж, 87 бухал хий- жээ. Хаш цагаан барилга бос- гож хөгжил бадарсан хөдөө- гийн тосгон байгуулахад сурагч Балдандорж Рэгцэндулам, Рэг- зэдмаа нарын олон сурагч 125500 ширхэг тоосго цохиж барилгачин ах эгч нартаа ту салсан байна. Өвсний сортой усны тунга лаг билчээрт 8000 мянган ша- хам хонь ямаа хариулж та ар-ат-аг-ит «8-р -ат-ит-ивт-иР ара -а-ир-вт-ир «Ра -Р-тарти ара атар авар, арчит вт ат ар -ар, «араат атар «аар та -өт-6ь араг АЛТАН НАВЧ Нийслэлийн 9 дүгээр сургуулийн 9-а ангийн дар га Урианхад: бажав маань түрүүлсэн, 500 метрт. уулын авиралт зохиосон... Ирээд «Алтан навч» гэсэн ханын сонин гаргасан юм гээд тэр сониноо сонирхуулж билээ, Алтан шаргал навчсыг бичсэн хаягтай энэ сонин эргэн тойрон навч цэцэг, ургамал эрвээхэй, цох хор -Бид галт тэргээр Хонхорын станц хүрч цааш хой гэрэл зураг, гар зургаар чимэглэгдсэн нь их л явсан аяллаар Саран хад орсон. Хонхорын станцын содон харагдсан билээ. ажил байдалтай танилцан үзэж харсан зүйлээсээ Сонинд Аюушжав, Чимэд, Урнанхай, Амараа зэ- сэдэвлэн зураг зурах, шүлэг тэмдэглэл бичих ажил рэг сурагчдын бичсэн сэтгэгдэл шүлэг Дорж, Чогсом зохиолоо. Бид «Хэн олон ургамал таних вэ» гэсэн жав Докин нарын ШиЛҮл ширэн авсан гэрэл зургууд :4 йЭ ТУ Н 8 59 - 7, - зорилгоор цуглуулга хийж улиас харгана. нохойн ХаСУаэ Зэ цаЭСҮаХаж Үүүнай Хаалга үудан ХВГЭВ: хушуу, хар мод зэрэг модлог ургамал болон шил рийг жагсаан бичсэн байв. : морин уруул, Түнх цэцэг, дэгд зэрэг з2 ургамлын «Алтан навчийг» үзээд багачуудын зохиосон монгол орос, латин нэрийг мэдэж сургуулийнхаа ур байгалийн аялал орчин тойрны амьдрал, байгалийн гамал судлалын кабинетэд цуглуулдар хийж өглөө байдалтай танилцахад тустайажил болж дээ гэсэн гэж ярьсан юм. Сурагч Докин- ярнанд оролцож онд сэтгэгдэл төрлөө. аялах замдаа бөхийн аврага шалгаруулж Бям Ю. Санжаагончиг. Жирийн нэгэн сурагчийн эгчдээ бич- й унш / ) .э 7 43 га хүч сайн авахуулс-- сэн захиаг эзний нь зөвшөөрөлтэй у ГЧ 0 : НЫ дээр, 1638: Хонк лаа» Хоёрхон хуудас дэвчрхэн бичсэн » ЭЭ И С айн анИна. 900. гаруй. ямааны ноос тэр захианы хөнсөс энд Төл ӨРҮЙД ё Ё хичээлээ.6,.. Би сурагчдын а дэг бидний тангарагч багадах мэт с4- ноо хайрлаж, б: : сууж үзээгүйдээ тэр юмуу? Байр гэдэг Нагдана. Бид «Оёдолчин» гэдэг мэргэж хүндэтгэн, зовж тувахыг Бартахлүэй « чинь яасан сайхан юм .бэ!,.. Дулаан- лийн “сургуульд давхар суралцаж бай- хүү итгэлтэйгээр : сайхан тасалгаа, туяарам сайхан гэрэл, на. Өдөрт заваар тун бага. ашигтай өнгөрөөхийг хүссэн жирийн нэ унтах ор, бичнх ширээ, суух. сандал, Над зовохын хэрэггүй. Би олуулаа ГЭН Сурагчийн сайхан санаа илэрч бай бас шүүгээ... ер дутах юм. алга. Бид шүү..Манай ангийнхан, миний найзууд, МЭ. Тнїмээ! Говь-Алтай аймгийн төвийн 24-үүлээ нэг байранд суудаг. Миний: хайрт багш нар: байна. Миний найх Ду-10 жилийн дунд сургуулийн 9 дүгээр эх орон, хүүхэд бид нартаа ёстой л аав даарай сайн охин шүү, Дүү чинь 1дү ангийн сурагч Цагаачийн Жавзандор- зэжээс илүү халамжтай байна. Бүрэн гээр улнрлаар ойц сурахыг бодож,одоо ?КМЙН Жирийн захиандаа бичсэн энэ ахуй төхөөрөмжтэй ийм байранд Суу- ноос шамдах, энэ сайхан байрандаа ца- ҮНЭН бол түүний аднд мянга мянган сан бид сурахаас өөр ямар зам байх би- гийг ашигтай өнгөрөөхийг эрмэлзэн, ПНонер сурагчдийн үнэн түүх, түмэн лээ. Ингэж сургаж, халамжлаж-.буй Эх аль болохоор чармайж байна... » Нвү үйлийн зөвхөн нэгээхэн хэсэг нь. билээ. эр орон, хайрт намдаа «Хэзээд бэлхэн!» гэ жээ, Энгийн энэ захиан дээрээс эх өр- Зоо-техникч Р БАТ-ОЧИР ноолуур авч тушаацгаажээ. 7 дукаар ангийн сурагч “Аюур, 6 дугаар ангийн сурагч Жамс- ран нарын анчин сурагчид 852 зурам, 76 тарвага” агнаж ул- сын бэлтгэлд тушаажээ. ЧЭ Энэ бүхнээ дүгнэж: хичээ лийн жилийнхээ өвөл цагийн хүмүүжлийн ажлыг «Алтан на мар» сэдэвт шугаман жагсаа лаар нээж байгаад оролцохоор хүүхэд болгон яарсан байжээ. С.БАТМАГНАЙ (Бигэр сумын сургуулийн багш) | сурахын тул цагийг 252 Га 9 ү, дийн клубийг бас байгуулж байна ОрЛЛЫН 32 ал ЭЭН к 1 гн Дугаар салааны хүндэт, Б “ДИОНСРИЙН -2252 225 лоогонт мөрөөрөө шалгарсан: тэргүүний пио баатар огторгуйн нисэгч Б. Теретике пер салаа, бүлэг, бүлгэмийн зөвлөл ва Николаева БНМАУ-ын хөдөлмө Баатаарчууд 1964 оны үүдийн шинэ санаачлага, тэргүүний Рийн баатар болсон билээ. Х сарын (10-нд- Мон- 9 2с туршлагуудыг | .нэгтгэсэн бяц-- голын Пионерийн байгуул бүхэл, хан номыг салаа бүлэг бүлгэм, ай лагын Төв “Зөвлөлийн боловс-- ХҮйтсэ шээг 1 дүгээр ангийнх маг хотын пионерийн зөвлөл, Монго руулсан саналыг МХЗЭ--ийн Дд баг, 2 дугаар ангийнхныг лын Пионерийн Төн Зөвдөлөөс тус Төв Хорооны Товчооны ша сар баг, 3 агар ангийнхнийг Дөл тус эрхлэн гаргана. шүүдийн хурлаар авч хэлэлцэн 4, Бөэмборчхийн зо 28:35 : Дарцаг. Сурлага хөдөлмөри 14 дугаар тоот тогтоолоор баятас СОРЛЫс эд хиралсарыайаааргалЫГГ 8 жилийн аяны «Таван чМрээ хэн Н 5 үлтэмү, : чуудын баг, аравтуудыг ПнНоЦерийн сурав: бүрийг пионерийн онцлогийг эмиэ лээ, -цуваалрара биоварийнг са бүлгэм бүлгүүдийн дэргэд. дахин сэр 34 г лаа бүлэг, бүл лба: ЗУ ХиЭЭ) х эзэмшиж .чаддаг болгох. зорилго 5 » бүлгэмүүд ямар салбар гээн байгуулах тухай шнйид гаргаж ав,, 965 р Ц 1 : дэ цувааг санаачилцгаасан бол тэр б баатёрчуудын Дүрмийг онцлогийн авьж . 1 5 оноос эхлэн «Бөмбөрч Валентина Терешкова-Николаева. санаачилж с . -” Зэв ЦЭ вт 14: дийн клубыьюж, нийслэлийн, 20, 2, 4 Түүнийг манай оронд 1964 онд зо. н. сэдсэн ажлынхаа -талзар 11 дүгээр сургуулиудад... санаачлан чил ДЭС эллагнхайцутгс, агуй! -яаэвасан , ули) : 1Ч! илж, байх үесээр: Улаанбаата 2 ГУУ. гтээц Баг, Баатарчуудад 8-11 насны бүх байгуулж эхлэв. Үүний хамт Бүрээч- тын ОМ ТҮВ “ Нутаар булгамаАн СЭН өвүлл Биг элглогс |: НАЙРАМДЛЫН САРААР : Завхан аймгийн Ургамал су- 2 мын -бага сургуулийн 22 Ау- гаар бүлгэм | Монгол-Зөвлөл- ( тийн найрамдлын . уламжлалт 2 сараар найрамдлын тухай дуу 9 сурах, бүлэг бүлгэмийн ханын 2 сониид найрамдлын тухай сур- талчлах ажил зохиож байна. 2 гїялх ногоо жигдэрсэн хуу- авч олон вэ? чин хлбса зам байсан морины хөлөөр тойгон чинээ.ЧМу- луу сум: адил шулгипан үсэрч,агь ВллчиРХАН д Чин гангын арнун сайхан | үнэртэй хольцолдсон улбар тоос бослоо. Би жаал хүү Дандарын жолоО-: ноос барья, нилээд явж байгаад «За одоо тавилаа шүү. Морнины- хоо амыг зуулгаж яв! Битгий НХ гуядаарай!»- гээд тавив, Бид хоёр түрүүчийн хэсэг бөөн морьдон дунд тасархай гарсан юм, Дандар маань надаас, Ххойхоно гурав дөрвөн морины дараа явна. Би урдаа хоёрхон морьтой. явав. ч СЭЭЭГЭВТЭЭСЭЛ буулт уот 0627 5 МЭ Мөн найрамдлын сарын ажилд УЛСЫН БААТАР Л. ДАНДА гарлаа. Бүсэндээ хусуур сойз хав зориулсан концерт бэлтгэн 94 - РЫН ТУХАЙ ЦУВРАЛ ӨГҮҮЛ ЧУУулсан хөх торгон дээлтэй зузаан ЛЭГИЙН ХОЁРДАХЬ НЬ хүдэр эр намайг гайхах мэт ажиг Морьдын гараа буурч цуварч ЭХ: ласнаа: лэв. Дандар миний- хажуугаар удаа тоглолт хийж, 170-аад 9 ө го о4--Хүү минь чи хурдан хулыгаа орж ирлээ. Бид хоёр Хэлцээтэй (хүнд. сонирхуулав... г Найрамд-. 9 ? унаж байгаа юм уу? хүнддэхгүй юм шиг зуузай холбож явтал Чэ- лын «сарын ажлыг, тохиолдуу” 9: Би. долоон. настай домбон чи- юу? гэв. Би ичих шиг болж гэн нарийн горхи дайралдаж “лан өнлийн бэлтгэл хангах: 3 8 нээ байхдаа хурдан морь унаж, сурдэГ елхуүлдунайн ул8 ЗораД ХАР ил дөл Да НА ЛИСЧЭЭр хоногийн ажил зохиож анги 2 -4 - шин їйм Үү в ь мэдэ доо татагдан эмээлийн. урд дДэз “байтан д са Түмэн хурдын түрүүнд л Ї 3 5 : айраа: дулаалах, шаваг. бэлт-:9 байгаа л даа. Харин миний дүү, гарчихав. Тэрээр эмээл “дээрээ “гэх /цуваа-гаргах зэргээр: ажил 9 Төмөр зуузай сунган гүйж хүүгий минь эргээгээд өгөөрэй! Их гарч чадалгүй . инлээд “явж байс- ч. Мянган морьдын манлайд наадамд хурд унаж үзээгүй юм. наа «Би оочих гээд. байна. Одоо 4 | ! ! , ) ! лаж байна. ? М т Ё 1 Маналжав 2 7руу6ь4г 2 Вс675 65:57 байдна! Ах нь эргээж өгөх їом уу гэсэн яахав» гэлээ. “Бие «Тэгээд явж, 5:85:22У7 Э “ чинь Дараагийн даваа барилдахнь бай! Одоохон би аргалаад өгье! » Намайг «хар багаасаа хурдан- байна гэв. Би, тохойн чилээ тэр гээд оломыг Нь явлал дупдаа морь унаж аймаг. улсын наадамд ХҮҮг ийм том наадамд хурдан тайлж, эмээлий нь авч хаяав. олонтой түрүүлсэн сүрхий хүүхэд» МОГЬ УНах тэж хүмүүс магтдагсан. Би хур- дан морь арван жил унажээ. Аав минь намайг арван долоо хүрчи- хээд байхад «Их насны моринд миний “хүү хүндлэхгүй ээ» гээдл унуулж байж билээ. Арван ло- лоо хүрсэн тэр жил юмсан. Хур- дан хулыгаа (их насны морь) зай дан сунаж уралдах боллоо. з- --Ааваа би хүнддэх байхаа? гэ в МИНИЙ -БАЯР 4 Манай дотнын хайрт анд нө 6, хөр аугаа ах Зөвлөлт “Холбоот 8 гулсын: тоног . төхөөрөмжөөр 6 Зөвлөлтийн. “мэргэжилтэн: ба- рилгачдын уран гараар барниглд- 9 сан сургуулийнхаа шинэ. сай- д. хан үзэсгэлэнт “барилгад. бид д саяхан“ороод сэтгэл хангалуун. 5. хичээллэж, байна.: Энэ сур- ээ “гууль, сурагч бидэнд суралца- 21. материал- д “рүрэн хан: 2: гэж. байгаал гайхаж. Дандар зайдан мориныхоо адэланд т Ээ? ХВЛЛХЫ2, омумтурулмлчбугутүухоуслумтуухлугхотүтмтеуетүллхөотохбуулч бу? »224 тэл оор татар ар 8в 28 28 8р|ет ЄР-оЯт-6Р ат” 8. авь-ат-6Р-8т-атт-ир. аровт-ат-Р-т-ар єр-ар-ар-ар-г ар-ар-а-ө»--ё Ч --Зүгээр хүү минь хурдай хул «би ч гэсэн ийм балчирхан: үелээ: наалдан -алдан- «бөхийж: “ГҮҮ хад “бүх та хоёр зан зангаа авсан юм хой- хурдан Орь унасан байх гэж: б0-: хийг» гэж нарийн . хоолойгоор “тагджээ. : 1 но, наадах Чинь агсагдуу байлаа, доод ., : : жингэнэтэл гхашгираат ажиггүй гуя й ӨЧЭЛЭҮно0 ч гэсэн чамайг унахад түрүүлээд --Чи, хэдэн настай вэ? :Тэзэл -дөж гарлааг.Бид хоёр “заримдаа: Ийм. сайхан. сургуульд л.,Орж ирнэ! гэж бардам өгүүлэв. хүү-:, УЛУЗЛын : , зуузай холбон: заримдаа урл, хой өнц-сайи” суралцахыг мэрийць 82. Наалмын талбай хөл хөгжөөндөр --Таван настай-гэв. : ноо орсоор “барианы. газар. -зэрэг - байпа. Бигэнэ сургуульдаа. -нх2 2522 цуурч, бөхчүул. баруун зүүн ас- --Таван настай..гэнэӨ. Танай. нрж- билээ-.,Тэрэхдээ:..харин.би” 58 “0 хайртайг байдаг. -Яагаад, 9122 сын “өмнө дэлж байв. “Хуар цооч Хүу ч,айхтар, “Хүү, байна. даа. гэж... түрүү ясээн..-Арай хашир зааж зав: 40 манай ах: дүү зөв: лөлтийн.. хөр морьтой түг гаргагч “хоёр заг намайг өгү үлэхэд Аав.Нь .. 2.7 талд нь яваагүй бол ч ЭЭэ МЭД З 2: “тэжилтэн”уран гарт ах. Эгч" “бар юХ луу? тугаа. тазар шүргүүлэХ .» --Тиймээ, миний. хүү адтай гүй, таван настай балчир: хүүл : 2 мань энэ сайхан . ордонг бай- 2 Сргын ХН 3 огЛєнныг шүү, Ер Нь тэгээд монголын хүүх: туюуүн жолоогоо алдах байлаа. «туулж: өгсөн, дюм. 2 9 ҮҮ хүүцээ “дүүд хөл 7 5 5, ЗЭС ) д 2800 р Д Оруут морь унаж,сур Олон. жил. өнгөрлөө. Дандар “Би зөвлөлтийн мэргэїшилтэн. тарахал морьд дагаад шуухайлав. даг гэдэг биз гээд . инээж ,билзэ.. маань. хорин-нас хүрч ханхар сай. Энэхэн агшинд бөх тавьж, эр хон Би. тохойн-чинээ.тэр хүүг, Эртээж:” хан. эр. болоод. ардвнт цэрэгт. мор- уран барилгачдад. ннд. сэтгэ: 30 ? “лийнХхэЭ хХалхун.- ээгЭр 5 «торт 2 -6Р-Ф ар т-т 2 - 2) ? 1 : Ь ЭВСЭӨдӨЭНЫ түмний шхАЙЫ өт Эхөвр болов. Дандар - Хүү ЗУУ дов: Тэгээл их тавьяа ,байгүулж: | 2: ! ш4, : ) 80 таДНА Жж, : 5: загнаж, бас. цангинатал “сАЙХЫН Зар ДАНЁа ОРЧ ВГАВ” "Фулзаж: хүүлэл сү 254 л Нийслэлийн 10: жилийн: з88-2 Их насны мянга гаруй морь Тийнгоолж явлаа. Их насны морьл ахуй цагийн явдлаа хүүрнэн Эрэ . | дукаар сургуулийн 7-в сангийн 2 хон ) ДОуТ 1 эргэх гааар хүрлээ. Морьд эргэ. бянхан өвүүллэгийг бичив. 2 сурагч ЧЭ Нямжав гс 9рт-ар-арт--т-ат-өр. . ши г Ү80 цо гэгч , . 5 : Е Др духан 7 х-т-6 2, Би ха сан ас ээхбилбыхогнй КОЛХЭ АСАСРЭСАСАС ФаумуУбу ЭгЭАОХ Эс счО Ц....7 “Анналайл гааг чайд лал авна эн, лаваьл “авнаа “аниа, ганньл “аниа” улина лчнтьл (аналлчлалчанал чанна “Г“АЛВИЛЭРГ “Карл, Саша хоёр Арүёкү уулзан таниөлїїжээ. Карл нь Бєрхинээс Саша нь Диепропетровекбос иржээ. --Би бух хичээллээ 5--ын яүнтэй “суралцдаг стэж Саша Карлл хэлэхэд Карл ихэл тайхан -Тэгээл чи яагаад лагерьт ирж амарч байгаа юй бэ? Зүныхаа амралтаар хичээлээ. хийж ан гийнХныгаа гүйцэх хэрэгтэй юм байна шүү яээ гэлзэ. --Яаж гүйнэх гэж. Би хоцроогүй шүү язэ гэж “Саша хэлэв. Гэтэл БНАГУ. Чехословак зэрэг. “зарим өрөня хамгийн мууг 5-ааар, хамгийн єай ныг 1--ээр тэмдэглэлэг юм байна. 2204 2Орос хэлцэас орчуулсан л. Жанши ЛойсА ЗВЛВЫ” ЯВНА”. -н-нн л сятад, ЛРВИАГ ЛЕРбы /чөннэ Л внАЛИИБАЛ Хулэалтэллөаллналөаллнн ө-. т Сүүхэд, «Мионерийн: | ҮНЭН: СОНИН, «Залгамжлагч»/ “сэтгүүлээ. “захиалаад: байна: , Хэвлэл захиалга үргэлжилж. “байна. ив 2225-2223 (Улаанбаатар хөт. МХЗЭ--ийн “Төв Хорооны орлөн. 4 дүгээр давхар 408, 412, 414 номерын өрөө. Утас: Хариунлагатай эрхлэгч л хариуцлагатай эрхлэгч 26882. захидал харилцааны | Ч Ж. ШАГДАР Маш д хэлтэе 26333. Ь гж рехл : 3 эд -Ал-29030 . - 2 ҮЭНД Зил лм Д.Сүхбаатарын. нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. 2: 2.2. Индеке 14140 -- : 5 42БАЙН БАЙСААР БҮХ ДЭЛХИЙГ БҮРХЭХ ОКТЯБРЬ» 5 Орон вухний їРолеТЕРИ НАР. НЭГДЭГТҮМ" сйш-Р ЯХИ-ын уйл ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЗЭД БЭЛУЭН БАЙГ ТН! “Жэ Ї”ХЭЭ-ийн Төв Хоёдо, Д.Сохвддллрба! ЫН, эмжил ,Машдкын ПионРийп БАЛАГИН ӨВ Зөвхөлийн сонин 33 дакь жилдээ, “4 ЭГ 95111999 шаэрын нэгдүгээр сарын Ї | | ДУУЛЖ БАЙН) ОЭНТЭЕ - Амгалан энхий» Тагтавг хараад Октябрь гэж Санадаг би. Аранзал бүч Улаан тугаа Октябрь гэж Нэрлэдэг би. Эрдмийн танхимд Хичээллэж суугаагаа Октябрийн ач гэж Боддоог би.. Энх тайван Октябрь хоёрыг Эгч дүү шиг Хайралдаг би. 1 | | Ц. Бадам (Дорнод айм- гийн Булган сумын бага сургуулийн сурагч! 1 Арвин дэлхийн Алаг үрсийн Ашдын жаргалыг Анхалж нээсэн Багш Лениний Бадруулсан хувьсгал Бахтай сайхан Октябрь аа! Ургаад гардаг Улаан нар шиг Урагшлах замыг Удирдан заасан Багш Лениний Бадруулсан хувьсгал Бахтай сайхан - Окхябрь аа! : Ї Ч: 5 эв с : Єорж, Сурагч Ц. Дорисүр Ё ЭГТ Ч Экэг БОВГ: 1 Р Зовлонд нэрвэгдсэн -мон- голын Зорит хүү Сүхбаатар “Хойт зүгийг зорьж Хүлгийн жолоо залав Аймшниггүй зоригт хүү | Ардын төлөө зорнод ! Агуу Ленин багшаас Ариун тусламж олсоон. : Тэр цагаас хойш : Тэнэгэр монгол оронд Найрамдал ахан дүүсийн Найдвартай холбоо тогт- соон. Мөнх коммунизмын : үйлст Мөр зэрэгцэн яваа : Монгол Зөвлөлт андууд ! Мохошгүйё найрамдалт : улсаа. П. БАЛЖИННЯМ. (Нийслэлийг 34 ДУ гээр сургуулийл 10 ыг А ангайн сурагч) ХҮ их МХЗЭ-ийн хурлын төлөөлөгч Говь-алтайн хүү Бавуудорж Гоц ажил сурлагаараа Эвлэлийних хуралд сонгогдоод Эрхэм нөхдөө төлөөлж ирнэ. Залгимжлагч нийгэмлэг. 1962 онд ерөнхий боловс »2 Ж. Дашдондог -- Хорин насаа та хаана өнгө- рүүлсэн бэ? гэхэд баатар эр: -- Гал дөлөөр б-.дарч явсын идэр хэн хорин насаа хувьсгалын эсэр- гүүчүүдийн галлаж байсан бууны аман дээр, шинээр байгуулагдсан аж үйлдвэрийн комбинатын суурь машины жолоон дээр, харийн тү рэмгийлэгчдээс эх орноо батлан хамгаалахаар мордож байсан Цэ- рэг эрсийн түрүүн эгнээнд Өнго- рүүлсээн! гэж хариуллаа. Улс эх ороп хүнд хэцүү ажил бүхэндээ тэрхүү баатар Эрийг тавьж байлаа. Баатар, хорин нас- ныхаа хүч чадлыг юуны төлөө 30- риулж байв? Гагцхүү ард түмний төлөө! Үйлдвэрийн цехэд порм тө лөвлөгөөгөө 600, 700. 800 хувиар давуулан биелүүлж Улс эх орноо ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ ролын сургуулийн пионер сурагч нцна..ын клубүүдтэй бөгөөд хад хэдэн дын дунд спортын хөдөлгөөнийг ний. салбар секцуул ажиллаж байна, тийн болгох зорилгоор, «Залгамж- лагч» пийэгмлэг байгууллаа. Залгамжлагч сэтгүүл. Залгамж лагч сэтгүүл 1966 оны 6 дугаар сарын 1-ид. 40 жилийнхээ ойг тэм дэглэв. Залгамжлагч сэтгүүл 1926 Клуб МАХН-ын Төв Хорооноос оны 6 дугаар сарын 8-нд анхны дДуУ- 1964 онд нам улс, олон нийтийн гаар и Їйдэвхтний сургууль. 1964 оны 10 дугаар сард нийслэлийн эвлэл, пионерийн идэвхтэн сурагчдаар бү! СЭН она сүргуулийг Б НИ. Лениний нэрэмлышт Монголын, “Пионерийн донд байгуулагдсан бөгөөд энэ жил З дахь хичээлийнхээ жилд хичээл- лэцгээж байна. хэвлагдсан. Интернационалын танхим В. И.Ле ниний нэрэмжит пионерийн ордонд яїтериаппионалын танхим ажилла даг, дэлхий дахины худтай өөр ийп орны пиорерийн зїїгууллагын үйл ажиллагааг холбоход чухал үү- рэг гүйцэтгэсээр Зайна, Пионерийн бүлгэмүүл дДахБ интернационалын клубүүдййн ажил төрлийн удирдах тов Чь юм баг, Интернационал клуб. Иийслэлийн 20 дугаар сургууль дээр анхны ин- тернационал клуб байгуулагдсан билээ. Олоо бүлгэм бүр интернацио- Ленинградын нэрэмжит шагн Энэтхэгийн нэрт -зураач сэтгүүлч, ног дутмын хэвлзлийн охин редактор Шанкарын жил бүр явуулдаг олон Зайгууллага, эцэг эх багш нарт ил- гээсэн захидлын заалтыг ажил амьд ралд хэрэгжүүлэх зорилтын үүднээс соёлын орд, улаан булан, клубүү- дийн. дэргэд Хүүхдийн соёл хү- мүужлийн ажлыг байнга зохиож байх зорилгоор «Интернационалын клуб», «Нөхөрлөл клуб», «Хүүх- ДИЙН клуб» зэрэг байгууллагууд бай гуулагдаж эхлэв. Мөн 1962 оноос эхэлж нийслэлийн сургуулиудын пиэнерийн бүлгэмүүдийн дэргэд пйо нерийн байгууллагын дотоор «жил, пионерийн онцлогийг эзэмших Хө- дөлгөөнийг өрнүүлэх зорилгоор «Бү рээчдийн клуб», «Бөмбөрчдийн клуб», «Туг баригчдын клуб», «Ха- нын “сонины эрхлэгчдийн клуб», «Залуу номын санчдын клуб» Зэрэг клүбүүдийг байгуулж эхлэн ажил- лаж байна Кино, Монголын Пионерийн бай- гууллагын түүхт замналын 40 жи- лийн «ойд зориулж, монгол кино үйлдвэрийн бүтээл «Бид Сүхбаар- чуүд» гэдэг баримтат өнгөт киног анх 1965 онд бүтээж дэлгэцнээ гар- гав. Уг кйног БНМАУ-ын урлагийн «гавьяат зүтгэлтэн М. Болд, най- Неругийн сло хүртлээ «Шанкарс Уиклн» гэдэг долоо хо улсын хүүхлийн зургийн уралдааны Неругийн нэрэмжит 1965 оны шагналыг Ленинград хотын-Выборгийн районы 81 дүгээр" хүүхдийн цэцэрлэгт хүмүүждэг таван настай зурагт олгосон нийт 367 шагналын чид хүртжээ. Уг уралдаанд дэлхийн 80 гаруй орно Таруй манган хүүхдийн бүтээл оржээ. ӨВсүиысл шиднэ Женя Полоковад олгов. Нїнлдэг 26-г зөвлөдтийн өсвөрийн зураа 100 " . Лхагвацэрэн, түргэн хугацаанд хөл дээр нь зог- соох зорилго, ард гүмний өмнө та вигдаж байсан тэр үед баатар Эр энэ зорилгын манлайд явж байсан юм. Ардын нам. засаг төрийг эсэр- гүүцсэн лам нарын хөдөлгөөн гар лаа ,Тариат, Аршаа-т, Намнангийн дээгүүр эсэргүүчүүдийн тавьсан галын утаа бүрхлээ. Энэхүү эсэр гүү хөдөлгөөний эсрэг гал улаан батлах өвөртөлсөн тэр зоригт баа, тар босч, түүнийг даралцсан би- лээ. Тагэад: ана-.баатар- яалаа «Бат хүлгийн эзэн Сүхбаатарчууд Сүрт түмний магнай залуучууд "мл заналт дайсныг даргад АААААААААААААААААААААААА АААААААААААААААААААААААА ААААААА(4/ | ЯГ. Даш: | руулж залуу кино зурагч дондог зургийг авчээ. Л Лениний танхим, В.И. Лелиний нэрэмжит Монголын Пионерийн ор- донд 1964 оны 10 дугаар сард «В.Н, Лениний танхимыг нээв, Энэ танхим инмонер сурагчдад Ленинч ёсоор сурч, ажиллаж амьдрахын гайхамшигт үлгэр дууриаллаар “өсвө рийн үеийг хүмүүжүүлэхэд өөрийн | бух ажлыг зохион байгуулав, Лавлах Эвлэл, пионерийн ажил- тан нарт туслах зорилгоор нов | рийн Төв Зөвлөлөөс «Эвлэл пионо! рийн удирдагч нарт тусламж» гэдэг нэрээр дарүй 9 дэвтрийг бэлтгэж хэвлүүллээ Музей. Нийслэлийн 24 дүгээр Зүл гэм 1965 оны 3 дугаар сарын 1-нд МАХН байгуулагдсан түүхт 45 жи- лийн ойг тохиолдуулан «Їпонерийн ТҮҮХТ замналын мүзей»-Г нээлээ, Үргэлжлэл бий “Түрүүч нь 27, 30 дугаар сонинд ! үний иихийлэний ээлийдллий эй Өлрнид ли ти дннЖМнчимэй нийлнэ нт ЛЭ цож “шагдал авсан сурагч О .Цогтоо, А. Отго Улаан баатар хотын хөдөлмӨрийн К, и нар ярилцаж байна, ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮУҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮүүүүүүү БААТАРЫН. ХОРИН НАС Бид их гавьяаг байгуулав. Манай хөгжмийг чагна! Дайснаа дараад ирлээ. Юуг боловч залуу бид довна. Баатар улаан тугаа чанга атгаад Чийрэг залуу хүчээ гайхуулна. гэж дуулж явлаа, Эх орон энэ бадтарт, хэцүү бүх нийг ялан давах даалгавар өгөөд илгээж байсаан. Эргээд ирэхэд нь, эх орны даалгаврыг хэрхэн бие- лүүлсний нь нам шалгаж ийнхүү асуусан юм. -- Ард олныг бичиг үсэгт сур- ир тн естуутн ар. гах үүргээ онелүүлсэн үү? --Биелүүлсээн -- Мал сүрэг өсгөх үүргийг? ү.г- Биелүүлсээн! -- Хадлан тэжээл бэлтгэх, ха- шаа саравч барих ажлыг? Биелүүлсэн от- Ардын төрийг батжуулах үйл хэрэгт амна хайрлахгүй зүт- гэсэн үү? -- Эсэргүү лам нарын эсрэг Ян- санжеэв болж, Түвдэнгийн Бор бо- лон тулалдсаан, Зүйтэй! Эх орны даалгав- рыг сайн биелүүлсэн “ байна гэж АХН үнэлээд хөдөлмөрийн гавь яаны улаан тугийн одөнгөөр хан- хар эигэрий нь мялаасан юм. АААААААААААААААААААААААА Орос оронд Арван долоон онд Оч адил О Онцгой гэрэлтсэн октябрь- Онцгой тэр Очин улаан туяагаараа Орон бүрийг кахч Очдон гийгүүлсэн октябрь! “Одоо тэгээд Одон ертөнцөд Онгон сансарт Ойлон тэмүүлж «Октябрийн» баяраа Олон түмэнтэйгээ Очиж хийх Од болсон октябрь! С. ЖАРГАЛ. (сурагч) (ханаа лчллиа, /члина.л, 0 9 дүгээр “чуулганд шалгаран орол Бат--Эрдэнэ, Б, Эрдэнэцэцэг, Н.«Дөржийн авсан тэрэл зург ААфгАААААААААААААА АААААААААААААААААААААААА АААААААААААААААААААААААА ААААААА АААААА м-т. : Ууган сургууль 45 хүрлээ 1921 оны 11 дүгээ “са , е”Нийслэл жүрзэнээ за З-с-ийэы "ДЫН “үр хүүхдийг Би ч 91 ДЭХ ЗАХИДАЛ сургаж эхэлсэн : ца «байна. -Ий : -0-хюэ жилийн турш төрүүлж өгснөөрөө 3 хилгаан Мэдээний. ерөнхий хороо, Чинхүү «манай соёлын уу- үү Галт тэрэг алгуурхан зогс 5 5 ны тг: т ц ууган сургууль маан аха “байранд нэгэн соёлын Уурхай” ви чэн Сурхай болсон «Нийслэл хүрээ байрлаж Зэр! хүмүүс, 5 арын ОрХАН | лоо. Москвагийн галт тэрэгний ч-гары нь ганзганд хөлийг нь дөрөөнд сэн хайрт сургуулиа элэг дээ хайрлаж явдаг байна. бага -сургууль» сур- наас хойш эдүүгээ 45 9 Уурхай ,хээ ойн баярыг саяхан 2 ажилчинтай Дөчин таван 5 буудал дээр иржээ. Алтанцэцэг охнн халаадан дахь зурагаа дахин дахин гар- “ДЭВ? «Нийслэл хүрээний бага тууль» ХЭМЭЭХ ЭНЭ СОёЛЫН 40 сурагч, 2 багш, байгуулагдса- нас хүрсний тэмдэглэв, хүргэ зүрхэн Ууган эхэлж ажилдаа орсон ажээ настай энэ ууг: ур сургуулийн балчир үеийн нэр а гаж үзсээр воганы хаалган дээр “бургуулийн хүүхдүүд: мОйТОЖ аа тууль, улс эх орондоо ин нэр ЧЦэн нь бөрчлицөж ВДүүгЭ0! МХЗЭ нрэхэд зүс үзээгүй танилцсан “бичнг, ЭНГИЙН ТОО бодох сургууль Мийн. үзэл. санаагаар, бэлтгэгд- Ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит (10 | ФНД найз Галя нь тосон ирлээ. “Зэрэг зурах хэмжих Ухаан, дэлхийн сэн. дөрвөн мянга гаруй шилдэг илийн 8 дугаар дунд сургууль гэ Монгол орос хоёр охин “байдал, монгол ба бусад олон ү боловсон хүчнийг төрүүлж -өг- ДЭГ алдартай боллоо. «Нийслэл хү т-Алтанцэцэг ( сын байдал. аж төрөхийг сайж Ын сөн байна. Эх орныхоо үйлдвэр, РЭэний бага сургуулийн» дан" модон “--Галя гэж дуу алдан тэв- шах ёс, монгол ба бусад хЛА уХц Хөдөө аж ахуй, соёлын бүх салбарт байшинд 40-өөд хүүхэд тоотой “хэ рэлдлээ, энэ сургуулийг төгсөж гарсан охид «хураангуй түүх. биеийн дэн хичээл 2 багшаар заалгаж”” бай сайжруулах сургууль Жрэгүүсгэн хөвгүүд үр бүтээлтэй ажиллаж бай сай бол одоо 8 давхар: уртлаг»ца Галя охин анд найз Алтан- ухаанд боловсорч байснаас хорол таа юм.БНМАУ-ынардын жүжигчин гаан байшинд хоёр мянга , шахам | МЭЦЭГЭЭ тосож авахаар аав «Багш шавь хоёрын х Дна урлаг судлалын ухааны дэд эрдэм- охид хөвгүүд, дор бүрнээ мэргэжил-| ЭЭЖ, эгчтэйгээ хамт хүрэлцэн гэр» «Оюун түлхүүр». ЛАЦ үл« ТЭН, зохиолч Э.Оюун, БНМАУ-ын тэй 70-аад багш нараар хичээл | ЧРСЭП нь энэ ажээ. Алтанцэцэг Мушисаруухага үүрэг 8гийн жа- тавьяат жүжигчин Нацаг, Дашду- заалгаж, эрдмийн далайд умбаж | охин захидлаас нэрий нь мэ үлгэр» «Ард түмний ёс» БУунУУНЫ лам, төрийн шагналт зохиолч Д. байна. 10 жилийн 3 дугаар . дунд дэж, зургаас зүс таних бол ном уншиж оюун бол эргүүтэн Намдаг, Л. Ванган, Ч. Чимэд, про- сургууль 10 анги, 50 бүлэг, физик, сон найзындаа ийнхүү хүрэл баяжуулан байжээ «Нийслэл хүрээ фессор физикийн ухааны дэд эрдэм ХНМИ. байгаль, мужаан, | слесарын ЦЭН Очоод алтан Москвагаар ний бага сургуулийн» эрдний 417 тэн Н.Содном, философийн ухааны ЭБЭ, олов танхимуудтай, хурлын,” эраиж Бүх Холбоотын Лени- НО Бгаиллүгээ”” а! дэд эрдэмтэн Болдоо, хэл бичгийн биеийн тамирын заал, номын сан ний хэрэжэжиэ олон эх зүгтээ цацран түгэж: ухааны эрдэмтэн Эрдэнэбил: гс) ТЭргүүтэн бүрэн тохилог сайхан р н улсын хүүх Амгалан баатар хот, алс холын дөө аж ахайалн Эрдэнэбилэг, . хө сургууль болжээ дийн Артек зусланд Галятай- Улиастай. Ховд. Цэцэрлэг Хан- А нв, Шь ЭЭЛ хора ан гурныагЭОАЛ ҮЭВСОРЛОЙЖ » гаа хамт Зугаатай сайхан амар “Хэнтий. Баянтүмэн, Хатгал Зар р 5 инжээ, хөдөлмөрийн баа Ийнхүү нам, засгийнхаа хайр ха- сан юм. Л, |Ха- тар Мандах, нарын олон арван шил ламжаар манай ууган сургууль өд рөөс өдөрт цэцэглэн хөгжиж 45 тасандаа гялалзаж явна. Г.Сэсмээ руул, Алтанбулаг, Богд хан уулын аймагт сургуулиуд байгуулагдаж, Шинэ цагийн шинжлэх ухаанд боо тогтоосон. Т. 5-7 дугаар ангиудын спар- такнадад Баясгалан, Сүрэнжав . Мөнхбаатар нар гүйлт, сагсан тш УДҮжуш(21275- Янг 7 Хол Дэг Хүмүүс энэ сургуулийн алтай босгыг алхсан юм. Ийм л охид хөв- ар түүдийг эх орон, ард түмэндээ 45 идэр бөмбөг, бөөрөнцөт түлхэлт, одон бөмбөгийн аврага болсон. 8. Д. Сүхбаатарын тухай дур 7 датгал, түүх, намтар, ,зургийн 1. Манайхан мэдлэг Чадварын | най тэмдэглэл бүлгийн он дараал | ЦУГЛУулга, өөрсдийн зурсан зур үечилсэн дэвшлийн нэг, хоёрду- лын бичиг болон хадгалагдаж гуудтайн. таар шатны болзлыг бүгдээрээ байна. 9. Ноднингоос эхлэн 83-ын В биелүүлээд, одоо 8 дахь шатны 4. ЗХУ-ын пионерийн ба! ангийн баатарчуудыг шефлэн ав сан. Саяхан бид хайгуулчин дуу, Арим жим жим бүжиг, заалаа. Бид ажлаа Уу! лагын туршлагаар манай бүлэг долоо хоногийн дарга ажиллуулж болзлыг хүн бүр 8, биелүүлэхээр чармайж: байна. : 5 ярох ЯаЕЛГЬОВЫС тогтмолжуулж бү- 97” “Бүлгий “Алдаг.. ХҮЧ. болгон дарга болж байна. 1 "3 Бүлгийн ажил тасалдаг ү БОУрос 3 ! БХил : “эгж 25 -роо лэг шалгаруулах улсын уралдаанд хүүхэд тухайбал А.. гэдэг охин ТОВЦЭСдйх 2Ь юэ йг : 2 Э: түрүүлэх юмсан гэж бодож байна хааяа тасалдаг байснаа одоо боль | "ҮҮЛ Ниниїлж, бүлгйн ажил явуул Д. Сүхбаатарын даг санаачлага гаргасан. : лийн 2 дугаар 6. Москвагийн ойролцоох Дмит нэрэмжит 10 сургуулийн 14 сон. 22 . З. Бүлгийн ажил явуулах тоо ровын районы Орудьево тосгоны дүгээр бүлгийн дарга СУМХҮҮ МУбуурам2Д-нлугнйлэм ЫН лонгГоо тэмдэглэл өтөлдөг, ма )-гийг А ангитай йн хол Ангий: Ё ч дэг2 х 1 а | богийн А ангитай шефийн хол н багш ДУГАРМАА дөрөвхөн сар болж буй Алтан цэцэг охинд нэгэн захна ирсэ ний хаягийг үсэглэн ядаж унш- вал, МНР тг. Улан-батор, музы- кальный школ журиал Л 2-т Копиловы Галя гэсэн байв. Ал- танцэцэг аав ээждээ уг захиаг үзүүлж хариу бичсэнээс хойш тасралтгүй тэр хоёр охин ха рилцдаг болжээ. Долдугаар са- рын сүүлчээр Галя охиноос хайрт найз Алтанцэцэгтээ бич- сэн 311 дэх захиа ирэв. Тэр захиа Алтанцзцэгийг бо- лон түүний аав зэж, ах дүү- сийг хөлгүй баярлуулсан юм. Энэ захиан дотор | Алтанцэцэг охнныг Артек зусланд амраах ЧГ-чЭн |. сурагч сангийн аж ахуйнуудыг удирдах газрын хүндэт үнэмлэ- хээр 5 дугаар сургуулийн сурагч Төмөртогоо нарын 6 сурагчид ба рилгын зөвлөлийн хүндэт үнэмлэ хээр 21 дүгээр сургуулийн Буян- Тагал ХӨДӨЛМӨР- АМРАЛТ Ёсдүгээр чуулган Нийслэлийн пионер сурагчдын намрын ажилд идэвх зүтгэлтэй жаргал, 12 дугаар сургуулийн е, хөдөлмөрийн (9 дүгээр чуулган ажилласан шнонер сурагчдыг тэн Чулуунбаатар нарын 14 МУ-н Узлйэусн 4 ээцүчын болж пионер сурагчдын зун нам | яам тусгай газруудын шагналаар багш сурагч гэгээрлийн яамны 9 л: вэ г Динэь л -адбхуж ШЭЭСЭГ эүгэциээ лүгнэв.... Тус 5 шагнав, жуух бичгээр 11 дүгээр, сургуу. || увөд Артект амрах. урилга сур- чуулганд пнонер сурагчдын зун Хөдөлмөр амралтын зусланд лийн сурагч Бумдарь, 17 дугаар гуулиасаа авчээ. намрын ажлын дүнгийн тухай хо- 4 жил дараалан явж пионер су сургуулийн сурагч Янжиндулам » » тын «пионерийн зөвлөлийн дарга рагчдыг сайн зохион байгуулж, - нарын 10 сурагч Улаанбаатар Тэгээд тэрээр өөрийн найз нийгмийн тустай хөдөлмөрт орол- мопгол охинтойгоо хамт амрах оны Б. Цэрэндорж сонсгол тавьж, 18 дугаар сургуулийн хөдөлмөрийн аврага Цогоо, 5 дугаар сургуу лийн хөдөлмөрийн аврага Төмөр тогоо нар зуныхаа амралтаар ба рилга сангийн аж ахуйд ажилла сан тухайгаа ярив. х мөрийн 9 дугээр чуулга ааллагааад МХЗЭ-ийнТөв Хорооны нарийн бичгийн - дарга Д. СүрзЗижав, сангийн аж Цай нуудыг удирдах газрын өржи 2 дарга нар оролцож пнонер сур 3 лад хандаж дэлгэрэнгүй Ийсүлнэ Тус чуулганыг тохиолдуулан 3У цуулсан 14 дүгээр сургуулийн багш |Маамхүүгийн Самдандор- жийг МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны тэргүүний ажилчин залуу алтан медалиар шагнав - Мөн 28 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Загдрагчаа, 98 дугаар сургуулийн 9 дүгээр ангийн ,сурагч Эрдэнэцэцэг нарын 18 сурагчид МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны "хүндэт үнэмлэх баярын бичгээр, 6 дугаар сургуулийн су рагч ПИїнпэшил.10 дугаар сҮргүү лийпй сурагч Мэлгүсэг нарын 25 хотын АДХГ Захиргааны үнэмлэ- хээр, 32 дугаар сургуулийн су рагч Очирмаа нарын 10 сурагч хөдөө! аж ахуйн янамны үнэм- лэхаээр 1 дүгээр сургуулийн су- рагч Батмөнх нарын б сурагчид хотын МХЗЭ-ийн хорооны. хүндэт үнэмлэх баярын бичгээр. шагнаг дав. 5 Хөдөлмөрийн 9 дүгээр чуул-" генд оролцогчдоос МХЗЭ-ийн Төв Хоргө. БНМАУ-ын гэгээрлийн . томсип илэрхийлэлт явуулав," Ж. НАЦАГДОРЖ хүслээ «сургуулийнхаа захир- гаанд илэрхийлж нэгэн урилга найздаа аваад 311 дэх захид лаараа илгээсэн нь тэр билээ. Ийнхүү нийслэлийн 10 жн- лийн 5 дугаар дунд сургуу. лийн “6 а авгийн сурагч Д. Алтанцэцэг захидлаар танилц сан найзынхаа урилгаар алс явж юм үзэж нүд тайлсан ажээ. »Д. СОДНОМДОРЖ таар сургуулийн багш) (5 ху Энэ хэрэгт їзух С огов є« дүгээр сард болсон юм, Корюитадын зөвлөлийн зишүүдээс Балтийн арван далайчнн бид Смолныйд ирж билээ. Ирсэн: дог руйд маань биднийс Ленин тасалгаач даа оруулав. Ильич тирээнлйхээ ард суул: : -- Наашаа ойртож сууцгаа гэнс хэ .лээд бид бүхэнтэй гар бөрин мөндлэв, Чїенин, биднийг чухаа ажлаад урь- эээ, Биднийг хүнс тэжээлийн комис “сараар томилжээ. Бид Сибєр, Урал зэрэг газраар явах байлаа. Намайт Кустанд томилов, «Ильичийн хэлс» нийг санацгаая нөхөд минь, Талхгүй гээр хувьсгалыг гартаа авахгүй. Талх тай л буцаж нрээрэй, Хэл, дуулгах» даа гагцхүү үнэнийг дуулгаарай. Ямарваа. нэгэн худал Хуурмаг юм үл хэрэглээрэй...» тэж ярилцаад гарцгаалаа. Манай байлдагчид ердөө Балтийн 50-над далайчин байв, Биднийг Кус төвөд байкад тэнд эсэр мөнынеза- криа мкеанож байна. Осер меныьюе зижүүд “Болишевикууд, ансалчдах бєэгий таах өгөөрөй, харин немцүүт- дэд хэд л бол төдөөр нь өс» гэн ухуулж байв. Хүнд бейдалд орсон нэг цуваа цэргийг бид арай чамай ачин Петроградад явуулав. Энэ цэр гийн цуваатан хамт талх явуулдаг ажилчдын нэг болох Заботоловын нэгэн тариачин явав. Хоёр дахь цу ваа маш хүнд байдалд байлаа. Вая- тонч байхгүй эсерүүд санаатайгаар ажилд нь саад хийж байв, Тэгэхээр нь бид цэргийн гарнлзоны туслал- цаатайгаар 12 дугаар сарын 25-НД хотын бүх узвсны хороо, станц, ал- бан газруудыг эзлэн, зэвсгийн хам гаалаят хийж хувьсгалт цэргийн х0- роо байгуулав, “Баячуудаас хураа авсан мөнгөөрөө тариачдад талх ху Далдам авч, вагон ч олсон юм, 1918 оны үед өөр нэг цувааг, хүнсний зүй лийн хамт Петроград тийш явуулав Энэ үед зсерүүд намайг шархдуулсан тул би ШМетроградад эмчлүүлэхээр явав, Цэргийн эмнэлэгт эмч нартай нь эв зүйгээр тааруу байлаа. Ильи чид түргэп н явдал раа хэлэх гэсэл йг тэд ердөө явуулахгүй гэж байснад зөвшөөрөв. очиж ӨӨ| уч- лилналчллнал танив) | рвна Л лнна.” ЛАВ. Ц ална /нкхпа ялна 1 наа ална ань. алиа, ал слпА | лалсх талаа СӨтиял/ Суштпыг спа похоыл, золлтлыт-лтыт-т-тетытет-тытет-ттылн Ардын хувьсгалын анхны парти зан баатар Дувай дөрвөлжин сү- мийн үлдэц дээр зогсож байна. Түү- нийг тойрон Алтан булаг хотын хүүх дүүд сууцгаана. --Хүүхдүүдээ! Та нар «Авро- ра»-ыг мэдэх үү? -Мэднээ, Төр онгоцон дээрээс октябрийн хувьсгалын дуугарсан гэдэг. --Тэгвэл манайд ирсэн «Авро- ра»-ын бууны тухай мэдэх үү? -Үгүй ээ? Ахаа та түүнийг үз- сэн юм уу? --Үзсээн, хүүхдүүдээ! Ах нь тэ- гэхэд тэр бууг харчихаад ласан удаан, үл. бүтэх буув дээ гэж голж байсан юм. Тэгсэн чинь “тийм биш байлаа. Ингэж хэлээд | Дувай баатар анхны буу “эе”туйтийл» Заёлильлль лигт хоэлэоттчс-т-тнгт Манайд- ирсэн гуан эргэн тойрноо харахгд нь хүүх дүүд тэр бууныхаа тухай ярнх нь гэдгийг мэдэн амьсгаа дарж чагна- лаа, Дувай гуайн Бүргэдтэй хан уу- лаас эхлээд, дөрвөн пулемёт зоогоод тачигнуулж байсан дөрвөлжин сүм, их жанжны морьтойгоо галгнулж яв- сан суврага толгой, тулалдааны төв болж байсан Гэсэр сүм тэргүүтнийг эргүүлэн харав. Түүний нүдэнд «Ура» хашгиран орж байгаа партни- зан цэргүүд, «Урагшаа!» гэж АУУудАн түрүүлж яваа Сүх жанжны дүр ха. рагдах шиг болоход нэгэн удаа ур- таар амьсгаа аваад яриагаа эхэллээ. Тэр өдөрэнэ Хиагт хотод ар- ван нэгэн мянган гамнн цэрэг бүгээл үхлийнхээ мөчийг хүлээх мэт чив чимээгүй яам гүм байлаа. Тэгэхэд энэ Бүргэдтэй хан уулын модонд партизан цэргүүд зогсоод, ялалтын зүг дуудах жанжныхаа командыг хү лээн догдлож байлаа, Хүн бүрийн дотор ард түмнээ зовдонгоос ангиж- руулж, аз жаргалын нарыг мандуу, лах их хүслэн бадарч байсан юм Бид дөрөвхөн зуугуулаа байлаг Гэвч ёстой зоригт шонхрууд ба Ч юм. Бидний ард Бүргэдтэй хан уу. наас ч илүү түшиг болсон Зөвлөл. тийн ард түмэн, улаан цэргийн дай- чид байлаа. Их Ленин бидэнд тус- лана гэж хэлсэн болохоор бид ялал- тандаа бат итгэж байсан юм. 1Канжиц дайрах тушаад өглөө Ардын хувьсгалын анхны буу пин хийж, дөрвөн зуун шонхор, ирт сэл- мээ нарны гэрэлд гялалзуулан дайр- лаа. А. Су хбаатарын “Балтийн далайчин явсан Н.М. Чөєнөрэв. | 3 гэн Смолныйд,: ярж Ильичзтэй уул , Лөниө бичсэн: зүйнийс мань мөн түргэн узшаад дараа нь нөдөйс шерүүхэн байдаатай 9 -- Та яах гэж зөвлөлийг пйш тийга нь хөөв? гэхэд, Би эргэлзэн - Ваёдимар Няьнячээ! Эсерүүдайн зөвлөл байгаа юм гэхэд Лонины инээн, мнний дотор жаакам уужарч билээ. -- За ярь, гагнхүү эрэмба дараа- Тэр зөнө. мөн хонвэ үюэс. | т 1 2ё-с Хүргэн эдеэрөэрөй.. Эмнэнгэж: 9үү яар. Яс төс бойглоо эмчаүүлээ. рэй, Хувьстэл өмнөө ЖК Гүрэн | байна. Түүндусан цэргүүд болно гээд араас минь,. 5, -- Эх эцэгтээ түслелаа бүү мар, таарай гэж сануулав. Онз мөнгөө.Өф эх. эцэгтээ изгээлгүй. яалаа. Харий тэгэхдээ өөрөө очин чөдахгүй нь яавтай, Тэр мөнгөө би 1918 оны жи вар Ф. 9, Дзержанскайн гарын үсэг тэй бичгээр алс дорнотод явуулав. тай гэж. Мльнч хэлэв. Намайг ярьж | Би оянз бүрийн газраар явж бөй. хуу нн Оо. Эдэг бий СЭ сан боловч Кустанд байсан хийгээд Уү22:Ы22:3.5 3 : Лениний өгч байсан алгав -- Бий, Пензен мужид амьдарч да: 1580 9РА байгаа. -- Од тэсв9д төд амьдралаар ямар байгаа ва? -- Тэнд яаж сайн амь зуух билээ дээ. Үнэнээ хэлэхэд газраасаа жаа хан тариа авсан болорд өлөн суугаа дад гэхэд Ильич нэгэн эмфрвас татлан бичиж, -- Та үүнийг цэргайн хайс тэжээ лийн товчдо, нөхөр ГПофвойскейд аваачин өг гэв. “Таныг эх эцэгтээ очиход тань туслаж, тэр хүч танд мөнгө өгнө байх гээд ИЛльич намайг дөө мартдаггүй юм. Одоо бид Рудиш хотод амьдарч байна: Миннй ач нл пноперт элсэн ороход бэлтгэн «Аугаа Лениний захиасаар бид-снрч тэмцэж ажлаллана» давтаж байна. : «Хувьсгал өмнөө амжилттай байтавг гэж: хэлсэн Ильнчийн үгийг бид дэр сан ярилцсаар сууна. Хагасхан зуун жил нйм зүйл олонтаа тохиолдох, их ч зүйл хуримтлагдан хоцорсон юм. Та бидний залгамж үе бол өвь зөрийн пионерүүд юм. О. БАЯНБАТ орчуулав, Чланнь,лаллна. 7. тяннаА. чин, /аалинь” Лана. 1 чиний, “иннньь” ЛИН. Цин /внвна./ чннА./ 1 чинь, “ҮЛИНА Л алина.. УУЧинаа, / чилна,”. Чинь, ҮЧИЛнА. /аинна, анин. г гэсэн тангэрэг "Ч Улаанбаатар хот. МХЗЭ «Аврора»-ын буу Гэвч бид үдийн хирд нх хүчинд түрэгдэн арга буюу ухрах тактик хэ- рэглэсэн юм. Хүн бүхэн зөвлөлтийн тусламжинд яарч байлаа. Жанжин намайг зөвлөлтийн тус- ламжийг яаравчлуулах тушаал буул гав, Би мориндоо мордон исгэрэх су ман дундуур Ар шивээ (Ар хнагт, Зөвлөлтийн Тронцкосавск хот) тийш довтолголоо. Дөнгөж хяр даваад очтол, Зөвлөлтийн цэргүүд хоёр ду- гуйтай хүнд төмөр буу түрсээр хөл- сөө цувуулан ирцгээж явна, Жанжин яаралтай тусламж ирүү- лэхийг хүсэж байна гэж хэллээ, Тэд тэртэй тэргүй миний сандарсан ца- райнаас бүгдийг мэджээ, Хоёр орос цэрэг урт утас араасаа хөврүүлэн уулын толгой тийш гүйлээ. Тэд үхэр буугаа тэр дор нь зоож, буудахаар зэхэж эхлэхэд яь: Үхсэн хойноо! Буудак юмаа ха- ТАЧЕВЛБАРГҮЙГЭЭР “шэгдшутагтүооБиШТЖР”-аж"тт йилжЖЦОСЛЧтУтЖШЛАЫЛЭЖг СЭШИВЦОНҮШИОРХЫОО2 18 4 дүгээр давхар 408, 412, 414 номерын өрөө. Утас хариуцлагатай эрхлэгч 262832, захидал хазилпааны хэлтэс 26333. мнэрэмжилз улсын хэвлэлний комбинатад хэвлэв. ийн Төв Хорооны ордон | раагүй байж, уулын цаанаас хий буу тавнад юугаа хийхэв дээ эж дотор цухалдаж байлаа, --Цэргийн дарга нь бололтой нэ- тэн хүн, одоохон туслана гэж жан- жиндаа хэл гэхэд нь түүнийг нь хэ- лэхээр эргэн довтолголоо. Намайг 4 хяр даваагүй шахам явахад түрүү: чийн буу лүнхийж, “анхны сум тОл- ) гой дээгүүр” нисэн өнгөрөөд, муусайн ? гамингуудын яг дээр нь. буучихсан ) юм. Дараа дараагаар буудлаа. Тэр ) буун дуу манайд анх дуугарсан «Ав рора»-ын бууны дуу байсан юм. Ингэж октлбрийн хувьсгалын туяан дор ардын хувьсгал ялсан юм. гээд өвгөн хүүхдүүдийг тойруулан харлаа. Ардын хувьсгалын амьд толь бол- сон тэр эрхэм хүнийг хүүхдүүд хай- рын харцаар ширтэнэ, е Хүүдүүдээ! Та нар ч гэсэн Алтан | булагийн сангийн аж ахуйгаар очвол Дувай баатартай, уулааж, дурсгалт газруудаар яваарай. 0. ЖИГМИДГОТОВ. ! Хариуцлагатай эрхлэгч ! Ж. ШАГДАР Индекс 14140 Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ардын Їїх Хурлын ЗАРЛЇГ УЛСЫН ДРАМЫН ТЕАТРЫГ Д. НАЦАГДОРЖИНН : НЭРЭМЖИТ БОЛГОХ ТУХАЙ : БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ НЬ: Монголын орчин үеийн утга зохиолыг үүсгэн бүтээгч Дашд фэйн Тэргүүлэгчдийн Орвон-БУХНИЙ ПРОЛЕТЕРИ НАР, НЭГДЭГТЇ ЯАН-ын УйЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ Д БЭЛУЭН. Нацагдоржийн дурсгалыг мөнхжүү лсний 60 Г ( Ү | ? їнэ үлэх зорилгоор түүний мэндэлсний ШЭЭБҮЙГ : жилийн явЬ тохиолдуулан Улсын Драмын театрыг Д. Нацагдоржийн н9- НЕЙП ОНИЙ ШУХнаа: ГОВДЦан рэмжит болгосугай. БАЙГУУХААГЫН: ТӨВ” Зөндє 1 - БНМАУ-ын “Ардын Их Хуряын Тэргүүлэгчдийн СЭДЦЛОГн дарга Ж. САМБУУ. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн : нарийн бичгийн дарга 1966 оны 11 дүгээр сарын 15 (3 Д.НАЦАГДОРЖ-ШИНЭ ХҮНИЙ бУран алолЦ ЧЛБаги шүүмж- лєвч) Өө Монголын шинэ уран зохиолыг идэслэгч Д. Нацагдоржийн төрсний О насны ойг орон даяар тэмдэглэж байгаа их баярт энэ өдөр манай өс- верийн пионер сурагчид бахдан баяр лахгүй байж яахан чадах билээ. Учир нь ардын хувьсгалын ялалтын дүнд маөней үр хүүхдийн амьдралд гарсан Фөрчлөйтийг хамгийн тү- рүүнд нь харж, зохиол бүтээлдээ туе гасан хүний нэгвнь Д. Нацагдорж байлаа. Тэрээр ардын эрхт ёсны ам-" жилт, хувьсгалжуулан өөрчлөгч их явцын хөгжилтөд хязгааргүй бахарх сан нргэний баярлангуй сэтгэлээр хойчийг залгамжлах өсвөрийн үенїиг өргөн дуулсан нь өнөөдөр улам ч сүр төгөлдөр дуулдаж байна. Д. Нацагдоржийн утга уянгад хой чийг залгамжлах пионерийн дүү бол сон залуу иргэдээ «Үзэх бүр өхөөр- дөн, харах бүр бахархан, бодох бүр сайшаан» буй (Хувьсгалын үр 19832) энэрэнгүй шинж тод байртай байд- гийн зэрэгцээ пионер багачууддаа 30- ринулсан иргэний уянгын эрчимтэй мер бадаг олон байгааг үзэж болно. Тэрээр «Пионерийн лагерь дэзр» (1980) гэдэг шүлэгтээ манай пнонер багачуудын. ирмүүн байдал, идэр бие, саруул ухааныг зураглан: .. Сэтгэл зориг нь нэгэнт хөгж- : сөнд Уул боловч асар өндөр бус Тал боловч төдий л хол бус Туйлын гүн далайгаас үл эмээнэ, : Юу ч болов бэрхтэй гэж санаг- Ц. ГОТОВ. 33 дахь ж : Улаанбаатар хот. ЗэдЧэнээсилээ. " М2 (952) | Лхатва | ха? Үнэ10 6 хөн эвэ бадаг, өнөөдөр манай үр хүүхдүүдийн үнэн амьлралын том- 19Ө6 оны арван нэгдүгээр сарын 17. руун зураг, тэдний санах сетгэх орч зон, эрмэлзэх хүслийн тэмүүлэл : болж байгааг үзэхэд их зохиолчийн : бүтээл хэнд юунд чиглэж байдгийг төвөггүй ухаарч болно. Үүн дээр ма- : най пионерийн сүлд дДуулэл болсон «Пионерийн дууг» (1925) иэмбэл жинхэнэ эх оронч яруу найргийн ГИн жин холбоо зохиолчийн ухаан санааг хэрхэн сэлбэж, хувьсгалын үйлсэд үйлчилж байсныг бахархах єэтгэл аяндаа .төрнө. Д. Нацагдоржийн уран бүтээл мӨ- : най залуу үеийнхэнд ойр ойлгомжтой : байдаг нь тэрээр хүн ардаа, эх ор- ноо гэсэн тууштай сэтгэлэзр бүтээн туурьзаж байсантай холбоотой ЮМ. Тийм ч учраас хүүхдийн цэцэрлэ- : гийн танхимд ороход 5 . , Миний хэнз хурга Магнай халзан зурвастай Мянган хонины дундаас Би хармагц таньдаг. Мярс мярс майлж Намайг чиглэсээр ирдэг (хэнз хур га-1938) гэж цангинасан хоолойгоор айзам нийлүүлэн уншиж байгаа бяц- : хан хүүхдүүтэй дайралддаг. Тийм ч учраас сургуулийн хашаагаар орохол Ариун улаан цусандаа Ардын хувьсгалыг шингээж Ариун уураг тархиндаа Ардын боловсролыг хөгжүүлье. Бэлхэн-ээ! (Пионерийн дуу) гэж цог- той дуулан алхалж яваа пионерийн жагсаалыг үздэг. Тийм ч учраас уу- дам орныхоо ,хаа.ч очсон, «Хээрийн галуу нисэн үл Хүрэх газраас хүний хүү эрдэнэ өвөртөлж харина», «Хө- дөөгийн уул талаар соёлыг тарих үрс» болсон залуу үеийнхнийхээ гал халуун эрмэлзлэл, цог золбоот амьд ралыг хардаг. Үнэхээр Д. Нацагдорж, шинэ Нний- ман гэмийнх бо- ээ шинж чанарыг ухамсар- Хаа ч болов хлэхЦБуннхсал тэвс, Еэ өннэл, шинэ Хүн хэээг. : » тэрхүү шинэ хүний ду: Баясгалант З8Тан, Бвеон Баєх шон өргөн дэвшүүлсэн бичгийн ян! Уудам талбар дээгүүр зориг- үн билээ. тойгоор алхана» гэж бичсэн юм, Зөв- 1966-11-10 өс л- шал т ОиныА ин ҮЖшЭ | зихрь Оавльсшвь.. . "урт тггггт ху “рээ, өршиль, / нарчинь. г чан, л. нэөчбй,.. уучилж, бнаа, /ЧЛЧЛИВЫ./ Нацогдорж Шинжлэн судлах оддын тумй НӨЦОГДОрж тандаа ! й Шинэ нийгмийн ирээдүйн тухай 3 й 1 2 Энх төрийнхөө ариун үйлсэд: Бай: энх жаргалын тувэй Орчлон ертөнцөд хөлөгөө ниФ- ! ф лайд жагссаа дэм мэдлэг гэж ! Фэ Чин үнйзнчийн манлайд хаг үхинд ттхай 2112 ө/ явна Хэн бүхний Ж. ОЮУН -х - Мөнх амьдрах алтан хөшөөгөө сэтгэлд босгосоон дугаар дунд сургуулийн эмэгтэй Нацагдорж тепны Найраг шүлгээс уядаг. 0 Нацагдорж таны Найраг шүлэг бүттээ. Г.Алтансүх (Нийслэлийн 6 дугаар дунд сургуулийн сурагч) Ни нийн өн Аан Ай или А-ийн ЛлЧЯЧЄ6оуПолын та! Манай эрений хүн ард Марс одтой чинь хэдий нь танилцав. (Нийслэлийн 28 Ж. Дашдондог 1939 он. Эх орны зүүн хил Рүү харийн дайсны хөл гишгэв. Дайн| Энэ үг киноны дэл гэц дээр тас хараар би- чигдэх шиг Халхын гО- лын тэнгэрт хар утаа- гаар бичигдлээ, Эх орон эрэлхэг хөвгүүдээ дууд- лаа. Уулаас, талаас, го- внос гарсан зам бүр хал- хын гол чиглэв. Тэрхүү тоостой замаар «Эхорны төлөө амиан өгөхөд бэл- хэн» гэж тангарагласан эх орны үнэнч хөвгүүд хушууран одлоо. Тэдний зарнм ть эргэж ирсэнгүй Эргэж ирээгүй цэрэг эрийн өврөөс цус болчих- сон батлах гарч ирлээ. Энэ бол МХЗЭ-ийн ги- шүүний бат илэрхийлэх байлаа. Тэд, эх орон га- зар шороон дээр түрэм- гийлэгчдайн хөл гишгүү- лэхгүйн тул амиа өгсөн юм. Тэгээд.ч дайсны хө- їрын зэрэг БААТРЫН ГУЧИН НАС домогт |баат- рууд төрөн гарлаа. 1945 он. Эх орон | түг шүүрт автагдлаа. Бас л дайн. Басл утаа. Эх орон бас л үнэнч хөвгүүдээ дуудлаа. Түрүүчийн дай наас ирсэн замын тоос шороо нь намжаагүй бай хад, эх орны зүүн хил дээр тулалдацгаа! Хэний хүү хэн болохоо ард ТүҮ- мэндээ үзүүлцгээ гэж нам дуудлаа. Эх орны хөвгүүд барын байсан ха шаа худаг. хадаж байсан өвс хадлан, сүндэрлүүлж байсан өндөр байшингаа дутуу орхин, алсын мо- ринд дөрөөлж чуулгат хаалган чиглэлээ, Ши- рүүн бороон дундуур уул давж, ус туулж явахдаа цэрэг эрс: «Атар газрын цэцэг шиг Дэлгэрч байгаа жаргалд тулахыг Монголын залуучууд Дуулаад явахдаа Баатар намаа нягт хү- рээлж Балмад дайснаа дарна» гаж дуулж явлаа. Байгалийн ширүүн бо- рооны дараа тугалган су- маар шүршсэн их тулал- даантай тааралдлаа. Хүн болгон эх өрноо, уул, усаа. ард түмнээ. аав ээ- шүршсэн тулалдааны га- лыг тэсвэртэй туулж, тэд ялсан юм. Манайхан, дайс ныг ялсан їюм. Ганц-энэ хоёр тулал- даан ч биш, Байтаг бог- дод Дамба, Тэгшээ, Лхаг вадорж нар алтан амна өгсөн. Эх орны үнэнч хөв гүүд дайснаа дарж дар- хан цол олж ирээд дутуу орхисон хашаа худгаа гүйцээж, өвс хадлангаа хадаж, байшин барилгаа їїїннэ сүпдэрлүүллээ, шинэ зорилт тэднийг угт- лаа, --Бичиг үсэг үл мэдэх явдлыг устгах --Анхдугаар таван жи лийн төлөвлөгөөний зо рилтыг биелүүлэх -Социалист уралдаан өрнүүлж, манлайд нь улаан тугаа өргөн ху- эх орны хөвгүүд охид, ту лалдааны гал дунд баа тарласан шигээ хөдөлмөӨ- рийн талбарт хүчээ хайр- лахгүй хушуучилсан юм. Тулалдааны. ХӨДӨЛМӨ- рийн талбарт хушуучил- сан тэр олон мянган За- луу хэн байсан бэ? МХЗ Э гэдэг зоригт баатар эр байсан юм, Баатар эрийн гучин нас ийм алдар гавьяат үйлсээр дүүрэн, Баатар эрийн гучин нас- ны ойгоор МАХН. амиа үл хайрлан эх. орныхоо төлөө тулалдаж явсан цэ рэг эрс шигээ даруухан чанарыг нь, тэрхүү Да- руу чанарын цаадах гал халуун зүрх зоригы нь, бэрхшээлээс хэзээ ч НЯЦ- даггүй сэтгэлий нь, юунд ч хазайдаггүй бат шу- луун үзлий нь үнэлж ханхар энгэр дээр нь БНМАУ-ын төрийн дээд шагнал Сүхбаатарын одон зүүж өгсөн юм. “мччтчтчлчлмлтчлччУ ча лийг газар шороон дээрээ мННь жээ гэх сэтгэлээр Аюуш шуучлах (Төгсгөл нь дараа бий) гишгүүлээгүй юм. Эрэл- Атаат дайсан халдаад Данзанванчиг, Дампил --Ард түмнээн соёл- хэг хөвгүүдийн эгнээн дун ирвэл шиг тулалдаж байсан уч- жуулах... Энэ олон в0- түрүүч нь 80, 81 дү- даас Дандар, Олзвой на- Амиан хайрлахгүй раас аадар бороо шиг рилтыг биелүүлэх хэрэгт гээр сонинд “янаа /чинах, “чинь. чавлсаы” чвнна, авнаа, ган чинлаь /Члнныы/ гд чини, “ЧИЛЕА. “үчинньы”, “Ялина ЧиннаА УГ ЛОНВА Лин ЛИМА” гарнаныг аниа ганшал НАСАНБАТ ЮУНД ТЭМҮҮЛЖ БАЙНА Уншгич та нарт би өөрийн ан- Хад, тошлой гэдэг хоёр жимсийг гийн нэг хүүгийн тухай толи- их сонирхон, ургамлын судлал луулж, та нарыг бас нэг шинэ та дээр үзсэн мэдлэгээсээ үндэслэн нилтай болгохыг хүсч үүнийг бич- энэ хоёр жимсийг зэрлийзжүүлэн лээ. хад, тошлойгоос арай том, их амт лаг сайхан жимс гаргаж болох байх гэж төсөөлж, багшдаа энэ й л, тухайгаа ярьсан байна, Тэгээд энэ моогүй жаал байсан гэдгийг нуу- бодлоо байн байп эрэгцүүлэн шинэ гаад яах вэ? Түүгээр ч үл барам жимс гаргаж болно гэж итгэжээ. сул сурч анги улирсан юм. Энэ бол одоохондоо нэг санаа бай гаа юм. Гэхдээ Насанбат энэ санаа гаа хэрэгжүүлнэ гэдэгт бид хэн маань ч эргэлзэхгүй байна. 1. Мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшлийн нэг, хоёрдугаар шатны болз- лыг биелүүлсэн, Одоо 3 дахь шатны болзлыг биелүүлэхээр чармайж бай- на. 3.Манай бүлэгт инонерийн ажил тасалдаг п байхгүй Л нонер байхгүй. цож хэвшсэн. я ай лүсал 5 -21эрэ: ажлын өдрийн тэмдэглэл хөтөлдөг. шаг » ах дүү социалист орны пионерү УССР-ийн пионерий лэг- тэй харьцаа тогтоосон. дээл дэцдллэн 5. Манай бүлэг пнонерийнхаа ажлы “бү: лыг заримдаа модны завод, зарим- үлээнэ ордны олон танхим, хүүхдийн парк зэрэг дээр явуулдаг. : Ё СР-ийн Запорож мужийн пионерийн бүлэгтэй харилцаа тогтоож. захидлаар харилцдаг. 7 хүүхэдтэй марк сольсон. Энэ хүүгийн нэрийг Насанбат гэдэг. Насанбат уг нь нилээд то- Тэгээд Насанбат маань нөхдийн- хөө зөвлөлгөөг анхаарч бас ч багш нарынхаа үг “сургамжийт -ж 5, Дуугиагггий хэмд лол Эва өмнөх Дашрамд хэлэхэд энэхүү зуны ыг Т.Сургуулиудын гүйлтийн аврага шалгаруулах тэмцээнд Батсүх, Нам ! гэмээ бүрмөсөн ,заса-- амралтаар цэцэглон хөгжиж буй ! фэшэр нар оролцож, амжилт гаргасан. : : Баянхонгор хотын нэг барилгад -Д.Сүхбаатарын үйл амьдралыг харуулсан альбом хийсэн. хаар шийдсэн юм. Энэ цагаас эх- лээд сайн сурч, одоо бүр шционе- рийн бүлгийн даргын. ажлыг сайн хийж ажил хөдөлмөрөөр нөхдөө манлайлж явдаг боллоо. Ихэнх хя чээлдээ онцсайн сурч :байгаа энэ хүү хичээл хичээлийн дотроос бай галийн шинжлэлийн хичээлд илүү идэвхтэй сурдаг. Зуны амралтаар ургамлын өсөлтөд ажиглалт хийж, өдий төдий олон ургамлын хатаа- мал бэлтгэж ирсэн юм. тоосго зөөх ажил 26 хоног хийх- дээ, өдөр бүрийн яррмоо 150 хувь биелүүлж ажлын идэвх онц- сайн байлаа гэж тодорхойлолтой ирсэн юм шүү. Та нар «Баянхонгор аймгийн тө гийн 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн В ангийн сурагч Насанбат» гэсэн хаягаар энэ хүүтэй харилцаж байгаарай. 9. 1965 оноос эхлэн 1-ийн А анги, 17 й 7 дугаар цэцэрл хоногт нэг удаа очиж дуу бүжиг заадаг. ог эсэхээ жонхауүу 1 МХЗЭ-ИЙН 40 ЖИЛИЙН ОЙН НЭРЭМЖИТ 10 ЖИЛИЙ 5 шинэн ДУНД СУРГУУЛИЙН 8 ДУГАААР БҮЛГИЙН ДАРГА ДАРИН: АНГИЙН БАГШ ОСОРМАА ТОЙРОН АЯЛЛЫН ДҮН Монгол -Зөвлөлтийн найрамдлын И. В. Лепцний нэрэмжит Арте харыг тохиолдуулан МХЗЭ-ийн кийн олон улсын ппюперийн зуслан Улаанбаатар “хотын “хороо, Монго 7 гийн алтан медальт Баатар, су- ч атаа хат р имЭплтл "ЭЭ отог” ТЭ” Багш Г. Түнтгэр ! | | бүх буруу мсж шил ил ти нирр ир Энийлииййлий нэхий лийнииййнхийнийлший хожих лын ппонерийн ордиоос зохион- срагч “ЧимЭдцэрэн, “Төмөрбаатар, явуулсан 1966 оны зун гадаадад Тунгалаг нарын тоглолт үзэгч амарсан ппонер сурагчдын тойрон олонд өндөр үнэлэгдэж байлаа. аяллын дүнг саяхан гаргалаа. Уг тойрон аяллынхан хотын захын 19, 17, 7, 10, 84, Налайх хотын тосгонуудаар аялж галаад ориуу- дад амарч байхдаа сурсан дуу бүж гзэр бүрдсэн концерт , тоглож, үзэсгэлэн, самбар гаргаж, дуу бү- шєнг зааж сургах ажил зохион бай ї гууллаа. Энэ” аяллынхан нийт 10000 шахам хүнд үйлчилж Аяллын дүнгийн хурал дээр той- рон аялалд идэвхтэй оролцсон за рим хүүхдийг МХЗЭ-ийн Улаанбаа тар хотын хорооны хүндэт үнэмлэ хээр шагнаж, аялагчдын зохиосон ажлыг өндөр үнэллээ. Дүнгийн ху рал дээр пиоперүүд концертоо тог лож, кино үзүүллээ. Хүүхэд бага чууд анд найз нарынхаа сурч ир- сэн зүйлийг заалгасан уулзалт хөгжөөнтэй сайхан боллоо. Нийс- лэлийн пионерүүдийн төлөөлөг чид найз нараасаа сурсан бүхнээ өөр өөрийн сургууль дээр сааж сургах хүсэл эрмэлзлэлзэр дүү: рэн байлаа, Д. Мөнх-Очир (322 дугаар сурР- гуулийн пнонерийн удирдагч). 2000 шахам хүнд луу бүжиг зааж сургалаа. Энэ ажилд сурагч Батсүх, Оюунчимэг, Нэргүй, Дол- тор, 1Каргалсайхан, Эрдэнэсүрэн, Оюун, Доржсүрэн пар онц идэвх- тэй оролцлоо. БНАГУ-ын В. ПИ- КИЙН нэрамжит пионерийн зүс- лангийн алтан медальт Майжаргал. мөнгө, хүрэл медальт Хандсүрэн, 2 д Нөцөгдоржийн тэмдэгтэйгүүд МТ-2Э-ийн ХУ их хурлыг Өмнө. шэвлээччээүОс лирэүилл хэт х ллү( үл ШОШШ201--ооосшшЛшшшс ИХ ЗОХИОЛЧИЙН ОЙГ ИНГЭЖ УГТЛАА : моор ертөнцниг харна» гэсэн бүлгийн лууд явуулж бяцхан номууд бүтээлээ. Сурагч Д. СОНОМПЭЛ 4 Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн пионер сурагчид «Хуучин хүү шинэ хүү болов» гэсэн сэд вээр уншигчдын бага хурал хийлээ, «Д. Нацагдорж» сэдэвт аж- тэмдэгтэн Янжмаа, Долгор, Уртнасан нар «Хуучин ж Одончимэг 9 настай. Энэ жил нийслэлийн хүү» «Соёлыг гайхав» | «Улаанбаатараас Берлин (24 дүгээр сургуулийн 8-ын Б ангид сурдаг. Аль ч хүртэл» гэдэг зохиолыг ярьж, дуугий нь дуулж, талаараа ангидаа байтугай сургуульдаа гай- шүлгий нь уншлаа. хагдана. Д. Нацагдоржийн 60 насны ойд онц сайн Пионерийн ахлах удирдагч Ж.ГОМБОСҮРЭН суралцаж, олон ном уншиж уншсан номоо нөхөддөө 4 Д. Нацагдоржийн мэндэлсний 60 насны ойг сурталчилж бэлэг барих гэнэ. Тэрээр одоо «Эрэлхэг тохиолдуулан Баянхонгор аймгийн Богд сумын 8 дэгдээхэй», «Том жижиг дугуйнууд» «Баж:териы жилийн дунд сургуулийнхан хөдөлмөрийн чуулганаа баларсан түүх» зэрэг олон ном уншаад тэмлэглэл хийж дүгнэлээ. 7--гийн А-гийн сурагч спорт хөдөл Хийж аваад байна. мөрийн соёлч нөхөрлөлийн ахлагч Н. Баасанхүү ФЖж Нийслэлийн 6 дугаар сургуулийнхан Д. Нацаг энэ оны хөдөлмөрийн аврага боллоо, доржтой уулзан учирч байсан зохиолч Д, Даржаа. 5 Багш Ш. ДАГВА - -Ц. Уламбаяр, хамт амьдарч ажиллаж байсан жүжиг жЖ Увс аймгийн Улаангом хотын 10 жилийн сур чин Ичинхеөрлоо нартай уулзалт хийлээ. Мөн Д. гуулийн 10-ын А ангийн пионерийн ахлах удирдаг- чийн мэргэжлээр хичээллэж байгаа 13 сурагч дад- лага хийж бүлгийн удирдагчаар ажиллахдаа «Ми Нацагдоржийн үйл амьдралтай холбогдол бүхий зу- рагт самбар, альбом маркийн цуглуулгын угатдаан явуулсан байна. ї Их зохиолч Д. Нацагдоржийн бүтээл нь манай хүүхэд багачууд, залуучуудыг сурган хүмүүжүүлэх их рольтой төдий гүй тэдний эх оронч зориг хүчийг бад- уулах хүчин зүйлийн нэг болж байгаа нь түүний зохиолийн намч чанар, хувьсгалч утга агуулгад оршиж байна. Д. Нацагдорж манай залуу үеийг хү мүүжүүлэхэд зөвхөн зохиолоо зориу лаагүй, өөрийн биеэр хушуучлан ажил лаж байсан юм.Ардын засгийн анхны жилүүдэд ардын хүүхдийг сургах сур- гууль танхимын газрууд цөөн, байх үед гэргий Пагмадуламынхаа хамт ай- лын хүүхдүүдэд гэрээрээ ном зааж байсан юм. Д. Нацагдорж бол намайг сурган хү мүүжүүлсэн хүний нэг гэж би баярлан явдаг, 1925 оны 5 дугаар сарын нэг өдөр Х, Улаанбаатар хотын залуучуудын эвлэ- лийн хорооноос дунд сургуулийн дэргэ дэх «Соёлыг бадруулагч» үүрийн 15 ба түүнээс доош насны гишүүдийг бага сургуулийн хичээлийн танхимд зарлан цуглуулав. Ингэж гэнэт зарлан цуглуу- лахаар заавал нэг онцлог ажил гарсан байдгийг бид мэднэ. Эвлэлийн санхүүг арвнжуулахаар янгуу гарах, жүжиг тоглоход ингэж цугларч байсан юм. Тэгэхэд ямар ажил гараа юм бол гэж бид их сонирхож байлаа. Хотын эвлэ лийн хорооны суртлын эрхлэгч Ч. Чи- мидцэрэн, өнөөдөр монголын хойчийг залгамжлагч хүүхэд багачуудын хол боог 15: наснаас доош насны эвлэлийн гишүүдээр үндэслэн байгуулж байгааг зарлав. Бид анх эвлэлийн гишүүнд, эл сэхдээ эвлэлийн үйл хэрэгт амиа хайр лахгүй зүтгэнэ гэж эрхий хурууныхаа цусаар тангарагласан учир гишүүнээс гаргачихаж байгаа юм шиг ойлгож, дусгүйцэж байлаа. Эвлэлийн гишүүн бө гөөд пионер байж болно гадгийг сонсоод баг”лацгаав, Чимидцэрэн, хамт ирсэн залуугаа Нанагдөрж гэж танилцуулсны дараа -ний төрсөн нутаг», Нацагдорж Монголын пионерийн дуу ны үгийг самбар дээр бичиж, уншиж өгөөд утгы нь тайлбарлан ярьж билээ. Ч. Чимидцэрэн хуучир хөгжимд ая дарж, пионер Сэдэд Гомбо нар Рааш- багшийг дагаж дуулсны дараа бид бүг- дээр дуулахад танхимын дотор цууриа таж, нээлттэй цонхоор монголын иноне рийн дуу гадагш гарахад гудамжинд яв сан хүмүүс зогсон сонсч өндөр нэг нь цонхоор дотогш өлийн харцгааж байж билээ. Өнгөрсөн 40 жилийн дотор монго- лын пионерийн эгнээгээр дамжин хү мүүжиж гарсан олон мянган хүн одоо, тэр дуунд зөгнөн заасан их үйлсийг биеэр бүтээгчид болцгоогоод байна. Хотын эвлэлийн хорооноос намайг монголын пионерийн анхны бүлгийн ах НАЦАГДОРЖ Б0Л СУРГАН ХҮМҮҮЖҮҮЛЭГЧ лагч бөгөөд пионерийн товчооны гишүү нээр тавьснаас хойш, би Д. Нацагдор- жийн заавар, түүний бэлтгэж өгсөн хэ лэх үгийг барьж нам, эвлэл, улсын их хурлууд дээр май нэгний баяр, октяб- рийн социалист их хувьсгалын баярын индрийн цуглаанууд дээр монголын пио нерүүдийн өмнөөс баяр хүргэсэн үг хэлж монголын пионер багсчуудын хол боог сурталчлан таннулж байсан юм. Д. Нацагдорж, над үг яаж хүний ан- хаарлыг татахаар хэлэх, илтгэл яриа яаж бэлтгэхийг сургасан юм. Д. Нацагдорж, залуучуудыг уран 30 хнолд татан оруулж., тэдний оюун бил гийг нээж, зохиох бичих авьяасыг дэг жүүлэхийг биеэр оролддог хүн байв. 1930 оны 9 дүгээр сарын нэг өдөр Т. Нацагдорж Н. Навааннюидэн бид гур выг дагуулж ардын цэнгэлдэх төв хүрээ лэнд очиж зохиолчдын бүлгэмэйч цуг лаанд суулгатан ю? Зохиолчдын бүлгэмийн дарга Ө. Бад рах гишүүн Л. Ядамсүрэн, Буяннэмэх, Догсүрэн нарын зэрэг хүн цугларсан бэслаа. Зохиолчид өөр өөрийн бичсэн їгүлэг найруулгаа ун- Одон ертөнцийн Оршин ахуйг Олж харсан оюунтан. Орчлон дэлхийн Орчин хувьсахыг Онож мэдсэн ухаантан, Ялдам сайхан найргаараа Нацаг- дорж та Яруу найраг шүлгийн Эцэгдорж болжээ. «Давтлага-сурлагын эх», «Но шин шүүмжлэн харилцахад Д. Нацаг- дорж «Миний төрсөн нутаг монголын сайхан орон» гэдэг шүлгээ анх удаа уншсан билээ. Зохиолчид энэ шүлгийг гойд сайхан шүлэг болж монголын Г4- зар иутаг, монголын түүх, ардын амьд рал байдлыг яруу тод хамарсан боловч Монголын тухай орхигдчихоо юу даа гэж шүүмжилсинийг Д. Нацагдорж зөв шөөрч дахин боловсруулах болсон юм. Энэ «Миний нутаг» гэдэг шүлгийг би анх сонсоод уул усны нэр тоочсон, толгой холбоогүй хайшаа шүлэг бэ? гэж гайхаж байсан юм. Энэ хурал дээр суусан хүмүүсниг зохиолчдийн бүлгэмийн гишүүн гэл: бүртгэж авсан юм. Тэгээд би зохиолч дын эгнээнд орсон юм. Д. Нацагдорж «Миний нутаг» шүлэгт нэг бадаг нэмж бичээд зохиолчдын дараачийн цуглаан дээр уншсан билээ. Энэ бадагт мон- голын ард түмний өмнө тавигдсан түү хэн зорилтыг илтгэж түүнийг амжилт- тай биелүүлэхийг уриалсан юм. Энэ шүлгийн хувь заяа 1984 он хүр тэл юу болсон нь мэдэгдээгүй өнгөрсөн юм, Японы” түрэмгийлэлийн аюул занал хүчтэй болж байх үед манай нам зас гаас монголын ард түмнийг эх оронч дайчин үзлээр хүмүүжүүлэх, эх орноо харийн түрэмгийллзэс хамгаалах аж- лыг хүчтэй болгох үед Д. Нацаг- доржийн «Миний нутаг» шүлэг өөрий" урлаг, утга далайц дайчлах чанарагр товойн ялгарч монгол хүн бүрийн нээл: инй шүлэг болжээ. Энэ шүлэг 1934 онд «Монгол ардыл үндэсний соёлын зам» гэдэг сатгүү- лийн анхдугаарт хэвлэгдэн гарч тарх- сан юм. Д. Нацагдоржийн эх оронч үлэл санаа, түүний хувьсгалт, алсыг хардаг билгийн тэгэсн Оюун ухааныг мо!н- голын уран зохиолчид уламжлан асч соц-алист уран зохиолоо хөгжүүлж бэй гааг бахдан тэмдэглэс. Д. Доржсүрэн (Ургиї зохиолын анхны дугуйлангийн гишүүдийн цэг, улсын төлөвлөгөөн комиссын хэлтэсийн эрхлэгч) Үнэний хүч ирээдүйн гэрлээр болор шиг гялалзсан Үгийн цэц, зургийн тодоор ертөн- цийг таннулсан их найрагчийн алтан мөр итгэх бишрэхийн нд шин9 билээ... Үлэмжийн билэгт Үзэх сонсох, 3 Зуурдын сэтгэл хоргддох орчлон” Зуур хоносон Алтан-гургалдай минь Наймтайдаан нэрийг тань сонсов Арартайдаан найргий тань уншив. Д.Шагдарсүрэн ..Яруу найргийн тэнгэрт, Ялгуун саарлаар дүүлсэн Яруу нейргийн энгэрт Сурагч Ж. ЮРА. 1428 он НАЦАГДОРЖИЙН ОЮутАН “АХУЙ ЦАГИЙН ЗУРАГ Яргуй онгеөр дэлбээлсэн Нацагдорж таныгаа Найргийн хаан өргөмжлож Онцгой суу билигий тань Одоид хүртэл дуулнах,.. . Хун шувуудын сүрэг буулаллах Гүн нуурын эрэг дээр би сстсож үзсэн “Тайжийн хүүгийн ухааныг задласг” Тал ус хоёрыг бишрэн ширтсээн. 7т-аать онт--ант-аррн айр -айжн ат сан арт--ий иа УЛААН БҮЧ Улаан бүч Цам эвлэл пионерийн Насан үүрдийн холбоо ТАГТАА Цэгэвхэн тагтаа минь Цэлмэгхэн тэнгэртээ Эрх дураараа Элэнхэн ниснэ үү дээ Тагтаа минь -отгит-ив авт ар-ир- автав ажил” ат йт--ит-и8т-итт ий” Улаан бүч Нарлаг дэлхийн хүүхдүүдтэй Найрсаг явахын баталгаа. Улаан бүч Эрдмийн төлөө тэмүүлсен Энхрий бидний золбоо. Минэхэнэий хөлилөи дын д.2ӨЭЛЭРЭНиРЭРН л нвтт-иатирь савтай ат" арт өт-иирт йн дарь, арт ат ийн ай” ив авт ат-ият ари ий. Няе нис! ! Тайван амгалан 4 Нис нис! ! Айх аюул --43ыг : ! ) Алга чамд Д. МАГСАРЖАВ (Суүхбэг- ) Амгалан сайхан тар аймгийн Баггуй уртьег 10 ) Нис нис! жилийн дунд сургуулийн сурагч) | «то Лт-ожт-ӨР, /ат-иаэт-иат--аР-ЄРтий арт-ст-аР”-артартэар. овр--атт-авт-артивт-ир оаваат- аж ат-8т-ир иагЛсгЫА- Уус, ааль уЛАВБОА. ЛА ГЕН ЛаВБЬы УЛ, ЛБ вВЛВЬ. УУЧЛАЛ /ЛҮЛСРУ /үадса Ган АЛТА. ҮЛ, 7.ЛЕЛЕБЬ Л” ЛҮЕХЛЬ ҮЕЭ, лам “ХАВАР Ханагар дэлхийн хурын усаар шимэн ундаалж Хашир малчид төлийн дуугаар шэй ї баярлан цэнгэж зэс Хаврын хагалгаа тракторын дуугаар онгилогдож Халуун илэр дээрээс снса 1-3 ЭЭ Ч | | Түм буман хүрэлцэн ирлээ. 2 хурга ишиг Улс олны бужигнан тоглож магнай тэнийн : хөдөлмөрлөж байна. 1 Ц. ДАВААДОРЖ (Архангай ї Ї 4-4 ангийн сурагч) Түнтгэр хөөрхөн багачууд хүүхдүүд д гүйлдэн наадаж Номнн тэнгэрт галуу шувуу 5 зэллэн хушуурч Ногоо өвс ургамал соёолон . найган ганхаж Урьхан хавар манай оронд хүрэлцэн ирлээ Улс олны магнай тэнийн хөлөлмөрлөж байна. ” Ф Ф ш 2 м с 2 Е: УЛИРЬЛЧНА” ИЗРВЬ/ “энэ, “ВА. “БН. .“ЕРТҮА, ЛЕВ ТЕХ25О “асна” стлА ЧРЖА 1-222-м8 7272 сэгээспэрэ счвл Борооны дараа Солонго татлаа. чилж Ланцаг Л ихНЬ.гнлв. /ЕсЛ хавиаы.. наа. ГЕВ Лана. аниа вива. Баясаад би НАЦАГДОРЖ |. Шүлэгч минь Найрагч минь Нацагдорж минь Шүлэг чинь Дуу чинь Найраг чинь Шуүүж тунгааж авсан Түмэн бодлын увидас бойна. Їїїүлэг чинь дуу чинь "ПНүүрдэж түүж цуглуулсан Тана эрднийн хэлхээ байна. Тїүлэгч минь МТайрагч минь Нацагдорж минь НТїүлэг чинь дуу чинь Шүн шиг эрднээр баян Угтан үгеийн чуулганаа ТНүтэж биширсэн сэтгэлээсээ Өтгөс асаасэн зул байна. ипгпь дуу чинь эзн бурхан» болгож: бэлтгэл зүрхэндээ хайрласан Ухаарт аслынхаа оюунаа. Уужим тгутгийнхаа уэмжээгүйд Өгрж тавьсан тахил байна. Шүлэгч минь Найрагч минь Напаглорж минь Лүү чинь шүлэг чинь Луулим тэлын уянга "Тансаг монголын хүлэг Таны өөрийн чинь амьлрал Талбиун олны сэтгэл байна. Чайрагч минь шүлэгч минь Чапаглорж мннь Юу болож юуг эрмэлзэж Юуг бахархаж, юуг эрхэмлэж байсныг Хөйчий чинь бил мар бМмЭМбмРүэөтмтэттҮт суоглх т,мтмтлмт Ч с Хөөж эхэллээ. Өнгийн солонго гүйцэгдсэнгүй Өөрөө би эцэж орхилоо. Гагарин ахын хөлгөөр бол Танц мөчид л гүйцэнэ дээ. С. ЖАРГАЛСАЙХАН (Нийс лэлийн 5 дугаар дунд сургуул ийн сурагч) ООмОАт .гмтетмтмт2 мтмтмбумтмтм2 бухамтхавмтититмтрул тмотмтм мг Хожмын гуч нар Дуунаас чинь шүлгээс чинь Дуулж, сонсож Бахархаж, бахдаж Баясаж дурсаж байнам. Дууч минь Найрагч минь Нацагдорж минь Дуу чинь уянга чинь Дуусч барагдашгүй Агуу амьдралын суу байна. Дундарч барагдашгүй Дугараа юуны тань дээж байна. Дуу чинь шүлэг чинь Дуннар татсан талын Дуунд дуртай олондоо Дурлаж бахархсан сэтгэлээсээ Дэвшүүлж барьсан хадаг бай- на Найрагч минь шүлэгч минь Нацагдорж минь Юу сэтгэж юуг чухалчилж - Юугаа мэгтаж эрхэмлэж явс- ( ныг Хойчий чинь хүмүүс Хожмийн гуч нар Дуунаас чинь Дуулж сонсож Найраг шиг баян. Намтраас чинь Уншиж сурвалжилж Бахархаж бахдаж Баясаж лурсаж Ухаан оюуны тавцан дээр Ургаж тодорсон цэцэг гэж «Уран сайхан дуугаа рг Усаар биш цусаар Ургуулж тарьсан хүн гэж Миний нутгийнхан 1 Магтана, бахдана, яриагүй эз. Мэнэн шарга говийнхон Дуулна, дурсана, аргагүй ээ! Найрагч мннь Нэцагдорж минь! 2) | 2 (2.77 2 с3 Бяглгчилн Улаанбаатар хот. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны орлон 4 дүгээр давхар 408, 419, 414 номерын ерөө. Утас хариуцлагатай эрхлэгч 26833. захидал харилцааны Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР. хазтас 26388. : лон 1414 МАНАЙ ХАЯГ, А-29170 Дд, Сүхбаатарын нэрэмжит ул сын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. декс )-БИЙШИЛЕНД 4 єг. б2/Р УХХУГЭГТ 22127) БУХНИЙ ПРОЛЕТЕРИ НАР, НЭГДЭГТҮН? МАХН-ын уйл УЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! 1. Мэээ-нй ХҮ. Өнөөдөр, МХЗЭ-ийн ХУ их хурал Улаанбаатар ХОТНОО НЭЭГДЭВ! яХ хурлын : ТӨЛӨӨЛӨГЧИД пйн Төв Хорвоо Д.СмхБААТАРЫН чмсил Монолын ПионЕРИИН ААГЧАН 1215) 21:2331111:1: 54011111) 5! | Мягмар э10 мө -осичтэр ПИОНЕР БОЛ МХЗЭ-ИЙН ШИРГЭШГҮЙ УНДРАА МХЗЭ өөрийн үйл хэргийг зал Өнөөдөр манай бүх залуу 2 УГСҮ үеийнхэн пионер багачууд та на 1, ПҮРЭВЖАВ тамжлан авах найдвартай хал:а рын баярын өдрөө! Учир нь, өнөө. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга ширгэшгүй ундраа гэж пионер ба дөр, МАХН--ын дайчин туслагч гачууд та нарт бат нтгэж байд 6: г Р 8 «МАХН-- ийг ямагт анхаарч ын бэлтгэл хүч-МХЗЭ--ийн 15 ду- гаар их хурал нээгдэж | байна. Манай пионерийн байгууллага МХ ЗЭ-ийн ХЇҮ нх хурлаас хойш зохион байгуулалтын талаар бэх- жиж, түүний олон мянган улаан раа бэлэг барии энэ түүхт өдрийг линзм коммунизмыг уршан бүтээх хэзээд бэлхэн» сэтгэл догдлон Хүлээсэн нь лав- аугаа их мэдлэг, өндөр ёс сурта тай. МХЗЭ бол МАХН, ардын хуун, бахдам соёл, зохион байгуу хувьегал, социализмын үйл хэ- лах ажлын урлагийг эзэмшиж тэр рэгт чин үнэнч шилдэг охид хөв чанараараа МХЗЭ--ийн дөрвөн үйл хэргийн төлөө , байж, их багш В. И, Лениний хэлснээр “Сур сур бас дахин сур!» гэсэн суут үгийг санаж, сур лага, хичээл, соёл хүмүүжилдээ их амжилт гаргаж, эх орон ард одонт батлахын эзэд болно, Та зэс лага хөдөлмөрийн хоёр бүчтэн багачууд сурлага хүмүү жилдээ урд урдаас илүү шамдан, бахдам сайхан амжилт гаргалаа. Пнонер багачууд, төл хүлээн авалт, барилга байгуулалт, тариа ногоо хураалт зэрэг ажилд өргөн оролцдог уламжлалтай болж сур ( е жилийн аяны «Таван жил» цуваагаар ул сад 5 сая төгрөгийн орлого оруул сан байна, Мөн энэ хугацаанд ма най пнонерүүд хамтын хүмүүж- лийн “шилдэг сургууль болсон-- «“Соёлч нөхөрлөлийн төлөө» хөдөл гөөн, «Д, Нацагдорж тэмдэгтэн болохын төлөө» хөдөлгөөн. «Улаан бүч», «Залгамжлагч» радно станц, найрал дуу хөгжмийн чуулга зэр гийг санаачилсан нь сурагчдын сур лага хүмүүжлийг сайжруулах шил дэг хэлбэрүүд болон . өргөжсөөр байна. гүүдийг хүмүүжүүлэн бэлтгэж энх рни хайрт намаа идэрчүүдийн ган бат нэгдэл нягтралаар тойрон хүрээлж ирсний яруу алдарт 45 жилийн түүхтэй. МХЗЭ бол намын дайчин тус- лагч бэлтгэл хүч мөн. Нам ийм найдвартай туслагч бэлтгэл хүч- тэйдээ бахархдаг. МХЗЭ-ийн бэлт гэл хүч, золбоолог халаа нь иноне рийн байгууллага мөн гэж МХЗЭ- бахархан үнэлдэг юм. Пионер ба гачууд та нар бяцхан боловч нам эвлэлийн үйл хэргийг залгамж- лагч хамгийн залуу иргэд юм. коммунизм гардан байгуулах ирээдүйн хувь тавн- лантай ажилчин, малчин, эмч, багш, инженер, урлаг соёл, шинж лэх ухааны зүтгэлтнүүд та нар ба га балчир наснаасаа эхлэн бүх та лаар өв тэгш хүмүүжиж, їнонер гэдэг эрхэм нэрээ ариунаар хад- Соцналнзм нар МХЗЭ-ийн гишүүн гэдэг ариун нэрийг өндөрт өргөн содна лизмын төгс ялалтын төлөө тэмц лийг хушуучинлж улмаар МАХН- засаа гал улаан батлахыг нь гар дан авах хувьтай улсаа! Хайрт инонерүүд ээ! МХЗЭ-ийн аранзал улаан туг дээр гялалзаж байдаг дөрвөн одонгийн утга уч рыг тунгаан ойлгож дайчин замна лыг нь ямагт санаж явагтун! Пионерийнхээ байгууллагын туг дээр гэрэлтэж байгаа Сүхбаа тарын одонг харж, нх жанжны нэрэмжит болсноороо бахархан Сүхбаатар шиг эх оронч интерна ционалист хүмүүс болцгоон хүмүү жигтүн! Энэ одонгуудад манай гайхам шигт ахмад үеийнхний чинь ЭХ оронч хувьсгалт интернацноналист уламжлал, баатарлаг үйлс, хө- дөлмөр, эрдэм мэдлэгийн гайхам шиг шингэсэн юм гэдгийг ОЙЛГОГ а, Жо Ч “Алтнаас үнэтэй энэ үг Манай пионерийн байгууллага түүннй олон мянган улаан бүчтэ- галж чадвал том болсон ХОЙНОО тун| Та нар өөрийн эх орондоо со ини энэ санаачлагууд МХЗЭ-ийн социализмын үлгэр жишээчинд, циалист нийгэм төгс байгуулж, ул найдвартай залгамжлагч болохын болцгооно. Пинонерийнхээ танга- маар коммунизм байгуулах хувь нь шинэ нотолгоо болж байна. рагт үнэнч байж, пионерийн бай гад төрсөн улсаа! Энэ алдарт хувь Тийм ч учраас нам засаг өндрөөр үнэлж пионерийн байгууллагыг 40 жилийнх нь ойгоор монголын ард түмний чин зоригт сод хүү Д. Сүхбаатарын нэрэмжит болгон Сүхбаатарын ӨДоОнгоор шагнасан юм. Та нар их хуралдаа эдгээр бахдам” амжилт, өндөр нэр алдраа өмнө хүлээсэн лаг хэлбэртэй, байнгын дэх, байгалийг Тал, ханган говь нутагтаа Таван жилийн дөрөвдөх төлөвлөгөөт Төгс "дүүрэн биелүүлэх тэмцэлд Түмэн ардынхаа түрүүнд явах Азтай төрсөн энлэлийн гишүүд Ачтай”намынхаа туслагчид юм! гууллага, сургуулийн захиргааны дүрмийнхээ үүр- гийг нэр төртэй биелүүлж, иноне рийн ажилд өргөн агуулгатай, бая амьд сонирхолтой ажлыг санаачилдаг бай- вал та нар ертөнцийг танин мэ- заяаны алтан жолоог та нарт ат гуулсан ардын хувьсгалын цогтой пнонер- өвгөн партизанууд, дай- ны талбарт цусаа урсгаж эх орноо хамгаалсан эрэлхэг цогт эх оронч баатрууд, энх цагийн хөдөлмөр соёлын гарамгайчуудын бүтээлч хөдөлмөрөөс сулгаагтун! өөрчлөх, социа- Хайрт намынхаа дөрөвдөх ирогремтцг Хамгийн анх амьдралд хэрэгжүүлэх Алдар хүндтэй сайхан үүргийг Ардьтүмнийхээ өмнө хүлээсэн Хувьтай төрсөн эвлэлийн гишүүд Хувьсгалт натынхаа бэлтгэл хүч 121: түмэндээ эрдэмтэй боловсон иргэд болохыг МХЗЭ--ийн ХҮ нх ху" лыг тохиолдуулан та нарын бу?! ахмад. үе, ах эгч нарын чинь є7: хүсч ерөөе! у ӨНХИЙН гавьн Туузан улаан туг Миний хүзүүнд намирч. Хэлээд бэлхэн! Аранзал бүчинд маань бич Т Алтнаас үнотэн.энэ үг Ариун үйлсэд маань їшингэс х тэн Эцэг намын зааснаар : Эвлэл ахын замнаснаар Энхийн ариун үйлсэд Мөнхийн гавьяа байгуулах Пионер бид. азтай улс ПИнонер бид -заяатай улс. Эрдмийн талбарт оюунаараа “Энхийн хөдөлмөрт бяраараа Гавьяа байгуулах азтайдаа. Гандаж бүдгэршгүй замтайд: Пионер бид -золтой улс. Пионер бид- цогтой улс Хэзээд бэлхэн! Хлтиаас үнэтэй энэ үг | Аранзал бүчинд мннь бичээс ЗУРАГ ДЭЭР: Дээрээс су- сагч Цасчихэр, Оюунчимэг, Цэвэл: Юмжирмаа, Загдрагчаа: МХЗЭ-ийн ХУ их хуралд илэрхийлэлт өгөх хувьтай хүүх дүҮА. “ХОЁР ИХ ХУРЛЫН ХООРОНД 729 МХЗЭ-ийн ХЇҮ их хурлаас зойШ 4600 гаруй залуу ИХЗЭ--д элсч, эвлэлийн эгнээ 11,9 хувиар өсөн одоо 80,000 шахам гишүүнтэй боллоо. МХ 39-ийн ажил сурлагаараа шалгарсан, хамгийн шилдэг -эргүүний 4200 гаруй гишүүн МАХН--ын гишүүнд элсчээ, ” “Ном о хэвлэлтэй нөхөрлөж «Д, Нацагдорж» тэмдгийн бол зол хангаж биелүүлэхийн тө- лөө хөдөлгөөн өрнөж 3000 га руй залуу энэ хүндэт тэмдэг хү лээн авчээ, "1968 онд Монголын залуу- чууд оюутны П их наадам ам- жилттай явагдаж, урлаг ба хө долмөрөөр алт монгө хүрэл медалиудаар бүгд 293 хүн шагнагдав. “Нийт ард түмний болон хө- доогийн залуучуудын анхду- гаар спартакнад явагдаж, 20378 залуу ХБХБ тэмдгийн глорм биелүүлжээ. Орон даяар спорт дөхөрлөлийн хөдөлгөөн өрнөж, одоо спорт хөдөлмөрийн 18 нөхөрлөлд 1870 хүн спорт хөдөлмөрийн төлөө 49 нөхөрлөлд 800 гаруй луу хамрагдаж байна. ”-1962 онд Дундговь, хан аймгийн төвд гүүний малчин бүтээх Г тайлаа эх ч үгүй, эцэг ч үгүй роод, амьдралын хатуу ширүүн олон нугалаанд хатаагдсан ган болд шиг болжээ. Арваадхан настай Гантөмөр хүү сургуулийн уран сайхны дугуйланд орж холын тэр ЖС эрдэмтэн багш, ижил нөхдөө рлуулсан түүний ирээдүйд тэмүүлсэт нэгэн зорилготой япсных бил Тэрээ) нутаг» шүлгийг гайхалтай гол Даяар мэдэх болжээ. гэмүүлэлгүй бол юу. Гантөмөр гэж юу бэ? Ёстой л өөрийн- хэз нэрээр өөрийгээ илэрхийлж энэ хүн зургаан нас их зохиолч Д, Нацагдоржийн «Миний » Сэнгээгийн «Өвгөн партизаны яриа» уран уншсанаас, ургуулиар, удаа нь аймаг даяар Гантөмөр ГЭ- НЫ ыг сонсогдох болсноос хойш эдүүгээ арван хэдэн жилийн нүүр үзэж, түүний нэрийг Мон- “Мал маалах сайхан» чуулга уулзалтад 500 гаруй шилдэг залуу малчин оролцов. “Мхзэ-нйн шилхаг гишүүд 16 сал 600 мянган төлийг Ш таван жилийн төлөвлөгөөний жилүүдэд бойжууллаа. “1963 онд бүх аймагт бай гуулагдсан залуу малчны сур гуулиудыг 1700 гаруй залуу төгсөж малчин болжээ. "МХЗЭ-ийн гишүүд залуу чууд 3 сая 200 мянган тонн хадлан, 250 мянган тонн дарш бэлтгэжээ. “МХЗЭ-ийн гишүүд залуу- чууд бод, бог малын 19,500 хашаа шинээр барьж, 4,8 мян ган хашаа засаж сэлбэсэн бай- на, “Нийслэл Улааибаатар хотын дээд, тусгай мэргэжлийн дунд сургуулийн оюутан залуучууд говь нутгийг усжуулах 4 удаа- гийн аян зохиож 1802 худаг гаргажээ. “3 жил дараалан явуулсан чЦагаан алтны» аянд жил бүр 80 гаруй мянган гишүүд 3а- луучууд оролцов, ”-Улсын хэмжээгээр СХБ 2100, СХТБ 2400 гаруй ажил лаж нийт 70000 гаруй хүн хамрагдаж байгаагийн 70 ху- вийг МХЗЭ-ийн гишүүд за- лүучууд эзэлж байна. зорилгогүй. сэл мөрөөдөл, билээ. вэ? хатаагдсан ган- тай ёстой л төмөр гэмээн төтөр. Тэд «Лир-Ван» гэж хэн киноны Төмөр чадах | адилгүй, хүний ХӨШ- || дэлийн Д. 6 дугаар Дунд эхлээд театрын таазиаа 40 гаруй том, гөв. Ингэж яс махаараа томруун дүр, уран яруу уншилгыг пионер сурагчид ч андахгүй мэднэ, "МХЗЭ-ийн гишүүд чууд 80,2 сая төгрөгийн лист хуримтлал бий болгон түүнээсээ нэг сая төгрөгийг хөдөө аж ахуйг хөгжүүлэхэд зориулан шилжүүлжээ. "600 хүн оролцсон ган хөл гийн эзэд чуулган, 300 гаруй залуу оролцсон уурхайчин за луучуудын «хөдөлмөрийн ал- дар» чуулган зохиогдов. “Одоо нийт ажилчин залуу- чуудын 45 хувь нь төрөл бү- рийн машин техинк гардан ажиллуулж чаддаг болсны до- залуу- соцна тор хос мэргэжил эзэмшсэн залуу 13 мянга гаруй байна. “Ш таван жилийн төлөвло- төөний жилүүдэд уул уурхай, их барилга, аж үй/ двэр хөдөө аж ахуй зэрэг улс ардын аж ахуйн салбарт 17 мянга гаруй охид хөвгүүд МХЗЭ-ийн ил гээлтээр очиж ажиллажээ. "1962-1965 онд Болгарын комсомолын барилгачид, 1965 онд Зөвлөлтийн комсомолын барилгачид, ирж . ажиллас наас гадна 1966 онд ЗХУ, БНБАУ, БНУАУ, БНАГУ, БНСЧУ, БНПАУ-ын 500 шахам барилгачин залуу- чууд ирж ажиллан, 5 сая га- руй төгрөгийн барилга байгуу- лалтын ажил хийв. Гантөмөр Энэ арван хэдэн жил Гантөмөр нөгөөх д хү- тэмүүлэлдээ хөтлөгдөн Улсын жижиг дүр бос- зүтгэж бүтээсэн тод нь манай жүжгийн Альбанн ван, «Далан худалч» жүжгийн Салга ван, «Хүний мөр» киноны Чинбат, «Сэтгэлийн дуудлагаар» зэрэг өөр хоорондоо харилцан сэтгэл санаанд хоногшин үлд- есэн олон АҮрайг андахгүй ээ! Ялангуяа нийс- ацагдоржийн нэрэмжит 10 жилийн сургуулийн инонер сурагчид Гантөмөр ахыгаа бүр сайн мэднэ. Жүжигчин Гантөмөр энэ сургуулийн хүндэт пионер юм. Тэгээд тэр пнонерүүдтэй хамт ажиллаж, ирсэн юм. сургуулийнхаа сурагч Гантөмөр урлагийн ямар ч сургууль төгсөө- гүй атлаа хамт ажиллаж, хамт амьдарч байсан хүмүүсийнхээ сайн шингээж авах гэдэг «сургуулийг» хийсээр өнөө дөр БНМАУ-ын гавьяат жүжигчин цолыг нд 30 насандаа хүртэв сайхан бүхнийг өөртөө Зам нь өлзийтэй болтугай! | | | БААТРЫН ДӨЧИН -----НАС--э -“ Дөчин настай баатар эрийн туулж өвгөрүүлсэн түүхийн алтан хууд сыг сөхөе Атар, Олон мянган залуусын сэтг элийг Дуудсан газар, Олон зуун жил хээрийн амьтад эзэгнэсэн атар газар авх майхантай очсон залуус бай- шинтай. бс суурип тосгоныг сүндэрлүүллээ Тэндээс зургаан сангийн аж ахуй төр, Цэ 1» бол миний, чиний, бидний, хойч үеийнхний зүрх сэт гэлд м эр. Эх орныхоо хөдөө вутгийг хөгжүүлэхийн төлөө амь биеэ үл хайрлан зүтгэх цаглашгүй их хүслэн түүний чээжинд буцлаж байсан юм. Ард түмний сайн сайхны төлөө зорнулсак түүний ариун хө дөлмөр түүний саасан сүү ард түмнийг чдалсан юм. Цавэлмаагийн ахар богино хугацаанд бүтээсэн үйлс саасан сүү шигээ цагаан юм Анхны оч. Соцналист ёсоор хамтран сурч, аж төрж ажиллах их үнл сийн анхны оч хаанаас асан бадрав. т-Улаанбаатарын төмөр замаас Тэрхүү очийг бадруулагч нь хэн байн? МХЗЭ-ийн батлах өвөртлөсөн залуус Тарна. Чэ үгийн цаана талх гэсэн утга бий Ард түмнийхээ гар дээ) талх барьсан хүмүүсийн гар сзалуучуудынх байлаа. Хадлан, Хадлангийн байна. Хадагч машин --Залуучууд. Говь--Баяртай, замдаа сайн цуваа их говийг зорилоо. Дэрвэж мал говийн хөрснөөс у амьдрал! Б4атар эрийн 80-100 хувийг залуучуудын дээр хэн сууж явав? хүчээр бэлтгэл яваарай! Улаан туг дэрвүүлсэн м байгаа ту Э золбоотой залу таргахаар их говийг зорьж яваа нь энэ. Ус бол түүхийн алтан хуудас сөхөгдсөөр байна. Манай ялдарт залуус хуудас бүрий иь бияжуулж байна, Баатар эр дөч хүрлээ Түүхэндээ алтан үсгээр бичигдсэн гавьяагы нь нам засаг үнэлж Сүхба: тарын одон гардууллаа. МХЗЭ- гэдэг баатрын энгэрт дөрвөн одон бадрег гялалаах болсон түүх гэвэл товчдоо энэ ээ! шины Ж. Дашдондог | | | | | | | | | ! Залуучуудын эвлэлийн хэвлэл Үнэнийг өгүүлэх зорилгоо, өөрийнхээ нэрээр илэрхийлсэн «Манай үнэн» гэдэг бичиг бол «Залуучуудын үнэн» сонийы үүсэл байлаж” 1924 оны Здугаар сарын 26-ны өдөр анх «Манай үйэн» нэртэй Үүс- сэн «Залуучуудын үнэн» сонин энэ 42 жилийн дотор өргө жин сайжирч уншигчдын төө. 65150 болж өслөө. 3 -1923 өнөөс эхлэн «манай зам» нэрээр анх хэнлэгдэн гарсан «Хувьс- талт залуучуудын эвлэл» сэтгүүлийг «Залуу үе» нэртэйгээр Үргэлжлүү- лэн 1966 оноос эхлэн гаргалаа. Одоо уншигчдын тоо нь 14000: болж өсөв. Саннаст аниа, ална ана. “ана, Чинь, сана “ана. 20| ) ссссэсстэн Энд, ороход юм бү- хэн цав цагаан, гэрэл нь цагаан хүмүүсийн хувцас цагаан, Чимээ аниргүй нам Ё Үйлчлэгч бүсгүйн то- вор товор алхах чимээ Түргэн бөгөөд тодхон. Тэр нь хүчтэй ДЭЛДЭХ яваарай. Ах нь удах- гүй Зашыг Дорж» гэ- ТУЛАЛДААН Богд хануулын Чанд маны ам. Хөвдөн хөрс тэй, битүү ойд гал гар чээ. Галтай. хоёр хүн Дүүгийн сэтгэл амь үхэл хоёрын өөд- өөс дайрлаа... Гэнэт ухаан орвол тэрээр цэвэр агаарт цохнулан унажээ. Утаа савсан униар тупарна. Өөрийг нь дуудах шиг боллоо. Харвал Дорж ТЭНД НЭг юмтай ноцол бололтой. Арай гэж хувцасы нь салгаад су гадлаа. Цэдэвсүрэн балчирдаж, Дорж ахад жээ, Гэвч эрүүл биенд саруул ухаан гэгчээр аргы нь олж аясыг нь тааруулан явсаар арай гэж галын хүрээнээс гарлаа. Аюулын хүрээ нээс гарлаа, Зүүн хяр дээрээс хүмүүс тэд ний бараагаар гүйл- дэн ирэх нь Цэдэлсү рэнгийн нуруунаас нэг хүнд юм унах шиг сэт үзлээ. Ер нь явах сайхан юм. хөдөө Тэр дундаа олууул ажил хад сэтгэл үргэлж цат галан юм шиг өег байх юм. Зун би танайд очоод үнэндээ гэхэд Уйдсан шүү, Хийх то дорхой ажилгүй 0о- лохоор л тэр байхдаа, Харин намар хэдэн өдөр өвс хадланд явж ёстой жаргаж байсан, Одоо чгэсэн тэр хөн: дий талын өвсний үнэр Уулын аманд байдгийн хэргийг л гаргах санаатай байна. Даанч харамсалтай нь цас орохгүй байна, Яасан Урт намар вэ? За энэ Ч яахав. Би. өнөөдөр чпиоперийн үнэн» со- ийны газар очих ёстой Одоо явлаа. Баяртай, Хүндэлэн ёсолсоп ах . Цэдэвсүрэн Хүндлүүлсэн, Дорнот аймгийц Баян-уулын сумын найман жилийн Дүнд сургуулийн 7 ду зүрхний цохилтыг са- нагдуулан энэх! плата М 1..2.23-195 сэн | хаягтай цагаан хаалганы цаана юу болж байгаа бол гэ- хээс ёолох, уйлах яр аглах дуун сонсогдож яс янгинах шиг болно, Цэдэвсүрэн байж сууж ядахдаа босьё уугэтэл байв Аюул гарчээ. - Хүүе! гэх сувн- Гал туу Өгсөн, хөвд лагч бүсгүйн дуу гарч хөндийлон шатсаар эргэн хартал Дорж, тэр хоёрыг бү За наашаа орж сэлжээ. Тэд, эцэхийг боолго гэв. мартаж, өгсөх, өрвөл- -- Би өчигдөрхөн зөх, дүрэлзэх, довтлох боолгосон! Ер нь ми- галын эсрэг тулалд- ний шарх эдгэсэн, Ха саар... Гал ахин ахи рин энэ юмыг,.,гэж саар газар хумигдан эхэлтэл сувилагч хэ- дийнэ ойлгож юмы нь зван дараах үгийг Дуу залгүй цааш эргэв эхэллээ. , «Бие сайн болж байна. тулалдаж байна. лын цойлох зурвасыг ахнулахгүйн тул нам- нана. Нэг нь хүрзээр, нөгөө нь модоор бал- нь баж галыг тогтоолоо. л -- Хүүе! Хүү минь! тээд ухасхийхэд Цэдэг сүрэн эргэн харвал гал тэр дээр .өрвөлзөлж хумигдсаар галын дөл төөнөлөө, Нүүр нүдгү!! утаж байснаа шатаал -- Галаа сөрөөд! гэх Га- дон байгаа харагдав. Татсан хувцсаа тайлах гэж байгаа нь тэр ажээ. саар мах нь өмрөн Би чамайг дүүгээгэж дуунаар Цэдэвсүрэн унана. Биендээ хүргэх бодож явна Минийдүү хөвөнтэй цамцаа битүү гүй Фолио. Ус! ус! гэж ОДОО ирэх гээд яахав. дэн нөмрөөд галын нэхэнэ. Бухимдан бай- Хичээл номондоо сайн 1962 - 3 сарын З8-8 Бүтсгннэү з дугаа! туу: Ши асчихэр ах ЭМГ, Зглдинєр анхны соёлч нөхөрлөлийн цол мандат авлаа. 4 дүгээр сард МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос «таван онцыг эзэж шигч» тэмдгийг пионер сурагчдад олгох шийдвэр гаргаж одоо энэ тэмдгийг эзэмшнгчнд 6000 гаруй боллоо, 4 9 дүгээр сарын 23-нд нэгдү гээр сургуулийн сурагч Төгөлдөр анх удаа Д. Нацагдоржийн тэмд- гээр шагиагдаж «Тэргүүний ун- шигч залуу, тэсэн үнэмлэхээр шагиагдав. ж 9 дүгээр сард инонер сурагч дын хөдөлмөрийн 5 дахь чуулга наар 24 кг ерхөг согооврын үр түүсэн 19 дүгээр сургуулийн су- рагч Алимаа, 26,300 кг ерхөг со гооврын үр түүсэн 15 дугаар сур гуулийн сурагч Баатаржав хоёр Дэлхийн Ардчилсан Залуучуудын Холбооны алтан медалиар шагнаг дав. 1963 жЖ 1 дүгээр сард Дорноговь айм гийн төвийн 10 жилийн дунд сур- гууль дээр «Залгамжлагч» кино театр байгуулжээ. жЖф 2 дугаар сарын 7. Өмнөговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль дээр «Улаан бүч» радио станц ажиллаж «Өсөх нахиа» хэв лэлийн тасаг «Сурагч шуудан хо роөот байгуулагдав. өөдөөс, аюулын өөдөөс гааг бодвол халуурсан 14 гэлийн зовлон арилат. АХЫН ЗАХИДАЛ -- Аав бид сайн явж ирлээ. Би 18 дугаар сургуулийн 9-ийн 8 ангид орсон. Долоо хо ногт 5 цагийнхаа хи- чээлийг оёдлын үйлд- зэр дээр хийх гэнэ. Би байна. гуйланд үг нь зурагт | радио- гийн мэргэжилтэн бо- зах хүсэлтэй Гэвч хувцсаа оёдохдоо хү- -- «Пионе: ний царай харахгүй | рыг 1944 он бол юун муу байх вэ? Жилд 4 биш хоёрхон удаа дүн гаргах гэнэ. Тайвширч явж гэйэдэж мэдмээр юм байна. "2 л, 9 926 Би сургуульдаа ор-|Гаар нь 1 соор Батсүмбэрийн сан | 29х15 см-ийн ийн аж ахуйд хоёр удаа явсан. Ногоо ху Бнгэнүс хуудсаар 23 раах гэждээ. Манай | б2йна. анги най н зэрэгтэй байдаг болохоор бид нэг ёсны мэргэжлийн ачигч хийж байлаа, Ууланд мод бэлтгэж ч Ажлын амжилтаар алдраа бичиж байна өдөр ЖЭ дугаар сарын 8-ны м аллагын чүэг гээд » занхдугаа,| лган болж сурлага хөдөлмөрийн 3. жи- лийн Ї5- гарлаа. БоҮУ ж Дугаар сарын -14-ид Эвлэл -ф 12 дугаар сарын 17-нд Улаан баатар төмөр зажын соёлын өр- клуб» 1964 ж 3 дугаар сарын 1-нд баатар чуудын од, сар, дөл баг, аравтуу дыг зохион байгуулав. Баатарчуу дын дүрэм, онцлог батлагдав, ж 7 дугар сарын 5-наас 10-ны дуустал монголын шонер сурагчдын анхдугаар спартакиад явагдаж 1300 гаруй шилдэг тамнр чин шигшээ уралдаанд оролцож 120 сурагч спартакнадын аврага боллоо. у! жф 10 дугаар сарын 17-нд хотын пионерийн штаб 9 секцтэйгээр ажиллаж шнонерийн идэвхтинй сургууль хичээлдээ оров, ж 10 дугаар сарын 29-ыд нийс- Р) . . 9, 9, 0, 2 2 лүе Са са (єв! (65) 45, (СО (Бэлжэн | (вэлэгээ лэлийн сургуулиудын нэгдсан 120 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй «Улаан бүч» оркестор ямонерийн ордонд байгуулагдлаа. ж 11 дүгээр сарын 21-нд нийс лэлийн 2 дугаар сургууль дээр Д. Сүхбаатарын танхим байгуулагд лаа... 1965 сё 2 дугаар сарын 2-нд нийс- лэлийн 24 дүгээр сургуулийн ино нерүүд Улаан туяа» гэрэл зур- гийн салбар «Пионерийн замналын музей» нээлээ. ч 3 дугаар сард математикийн улсын жюа-киеүгэ 78 хүүхэд шал гаран оролцож Дугаар сургуу лийн сурагч ҮЦ. Баясгалан, Д. Агваанцэрэн иар түрүүлж оны ай рага болов. с 4 дүгээр сарын 4-нд «Пионе рийн » сонины 20 жилийн ой болж лайхын дунд сургуулийн Хашаа даргатай 10 дугаар бүлэг тус сонины нэрэмжит бүлэг бол лоо. Ж 5 дугар сарын 8-нд Мон толын аионерийн байгууллагын 40 жилийн ой боллоо. Монголын инонерийн байгууллага Д. Сүхбаа тарын нэрэмжит болж, Д. Сүхбаа С9 СО ханхдах шиг санагдаж Хичээл даа их л хэцүү байлаа Одоо зүгширч Би энэ жил цанын ДУ орсон ийн Төв Хороо, эрхлэн гаргаж 5000 уншигчтай боллоо. «Залгамжлагч» түүхт | гаарангийн сурагч дүү Дуламсүрэн гэж Цэ дэвсүрэн дүүдээ ялуу- лах захидлаа дуусга- жээ, анхан- байна. Гэр С. Жамсранжав Пионерийн хэвлэлүүд рийн үнэн» соннны аихиы угаал ы 4 дүгээр сарын 4-нд Зэ. Ардын Гэгээрийн Яамнаас хувь хэплэсан бол одоо сэтгүүлийн оны 8 дугаа, хэмжээний 1 аихиы Дду- сарын найманд хуудастай 1500 хувь хэвлэгдэн гарч байсан бол одоо 4 хэн- хувь хэвлэгдэж --8«Оюун түлхүүр» сэтгүүл 1961 онд 10000 хувнар анх хэвлэгдэж одоог тай болж дөрпөц өнгөөр гардаг захиалагч боллоо. рын тарын одонгоор шагнагдан. ф 10 дугаар сарын 16-нд МХ ЗЭ-ийн Төв Хороопы Товчооны ги шүүдийн өргөтгөсөн хурлаас «Залгамжлагч» чуулганыг 1967 онд хийхээр тогтов. Мон голын Пионерийн Төн Зөвлө- Лөөс манай орпы бүх пионер сурагчдад урналга гаргалаа, Ж 11 дүгээр сарын 11-нд «Зал тамжлагч» П чуулганаар улсын тэргүүний бүлэг шалгаруулах зол гаргалаа. Үс 11 дүгээр “Залгамжлагч» раа эхлэн, 1966 жЖф 1 дүгээр сард «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ойгоор їнэ нерийн танхим, биеийн тамирын талбай шалгаруулах уралдаан зар лагдав. эс 1 дүгээр сард «Залгамжлагч» нийгэмлэг спорт тоглоом, гимнас тик, өвлийн спорт, шатар, Дугуй зэрэг 9 секцтай байгуулагдлаа. -ф 6 дугаар сарын 1-нд «Зал- тамжлагч» сэтгүүлийн 40 жилийн ой боллоо, т:10 дугаар сард МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товтьо хуралдаж «Залгамжлагч» П чуулганыг бэлтгэн явуулах тухай тогтоол таргаж чуулганыг Зохнон бай- туулах комнсс ажил төрлийн салбаруудыг зохион байгууллаа. сарын 16-нд П чулганы га- “эр Хөдөөгийн нэгэн дунд СУР гуульд Донхор, Туяа хоёр нэг ангид сурдаг байжээ, Туяд хамгийн -урд ширээнд сууна. Донхор хамгийн арын шн- рээнд сууна. Туяа онц сурна. Дуу хөгжимд дуртай. Донхор дунд сурна. Дуу хөгжимд дургүй. Туяа дуу хөгжим, тоглоом л хаана байна,тэнд явна, Донхор ангнасаа чга рах дургүй, хүүхлийн оронд ангийн жижүүр хийж завсар- лагаанаар ном унших дуртай. Туяаг сайн. дуучин гэж сур- гууль даяар шагшина. Үнэн- дээ ч Туяа тайзан дээр гарч ирээд, Хөдөлгөй өсгөсөн ий» гээд дуулахад нь үзсэн хү- ший сэтгэл уяран догдолно. їнгиг дотроо Туяа-сайн сайх ны нь манлай. юм.шиг бай- “хад Донхор адаг. нь юм. шиг байна. Туяагийн анги зэргэл дээ ангитайгаа урлагийн тэм цээн хийх болжээ. Ангийн багш хүүхлүүддээ яриа хий гээл, Энэ аонцертыг Туяа найруулна. Сурагч бүр орол цох хэрэгтэй. Зургаагийн «б» ангн бол авьяаслаг хүүхэд олонтой, сайн л бэлдэхгүй бол ялагдана шүү гэжээ. Туяа энэ өдрөөс эхлэн ан- гийнхаа дуу хөгжим бүжигт авьяастай хүүхдийг цуглуу- лан сургуулилж, Улаанбаата рын нэг сургууль дээр үзЗ- сэн концертын маягаар най- руулж эхлэв. Гэвч ялагдчих вий гэхээс Туяагийн нойр " хүрэхээ байжээ. Ангийнхнаа сургууль хийлгэхээс гадиа, өөрийнхөө дууг гэртээ дав- таж толины өмнө дуу Дуу? на, Донхор энэ концертод оролцсонгүй. “Харин манай анги ялагдчихвал яана гэж 21.71 /ӨВҮҮЛЛЭР/ ААҮҮХ үлдээрэй» ГЭЭД эрс дуудахад Донхорын л нэр гарсангүй.Бусад хүүхэд үлдээд Донхорыг номоо ба риад гарахад самбарын Уур” здгеож, боёлэу Тулэ Донхойчинхоод Донхор минь, бушуухан гараач| Нэг номер ч үзүүлчихдэг болоо сой доо гэхэд хүүхдүүд нир хийтэл инээлдэв. Донхор дуу лаагүй юм. шиг гарч одов. Урд суудаг жижигхэн Хүү «Донхойчихоод Донхор» гэж амандаа үглэнэ. Донхор ан- гиасаа гараад явахдаа: Анги маань лялагдчих- зал яана аа! Нэг хүн дахин дахин тоглох муу даа. Туяа тийм олон номероор яах нь бол... Нэг л сайн номер бай- вал болох юм биш үү ЛЭЭ. Туяач хичээлдээ онц, олон нийтийн ажилд идэвхтэй сайн хүүхэд. Гэхдээ жаахан дээрэлхүү зантай юм уудаа. Энэ занг нь л засчвал ёстой сайн охиндоо гэж бодлоо. «Анги ялагдчихвал яана» гэ дэг бодол Донхорыг суулга- сангүй. . Тэрээр концертод оролцохгүй боловч сургууль Донхорыг оролц гэж хэн Ч хэлсэнгүй, Бямба гариг байв. Хоёр ангийн урлагийн тэмцээн эхэллээ. Аль аль нь сайхан тоглож байна. Гэтэл сүүл-- чийн гурав дөрвөн номероор нөгөө анги давах нь зайлш- гүй болов. Туяагийн ангийн- жан бүгд тэвдлээ. Ганц найд вар Туяа л байлаа. Туяаг дуулахаар гарахад хүүхдүүд «За сайн дуулна шүү. Хожиг дох эсэхийг чи л шийднэ» ГЭ лээ. Туяа дууллаа. Хоолой нь царгиж, гар нь чичрээд өөдтэй дуулж чадсангүй. Туяа хөшигний цаана орон «Манайх дийлдлээ. Ми гуут : ний хоолойг» гээд уйллаа. Донхор ч «ялагдлаа» гэж гонсойн. Донхор багшийнхаа зчэргэд очоод,. онч -| Багшаа би шүлэг у!- ших уу? гэхэд багш нь гай- чаж, «Донхор шүлэг уншина гэнээ! Хачин юм даа» гэж млоол Тэг, “лог, чи. бэлдсэн биз гэхэд Донхорын зүрх нь түг түг цохилов. Багш Донхо рыг дуудаад, Чи ямар шүлэг унших вэ? гэхэд Донхор бяцхан Хү- рэн дэвтэр гаргаад, - Өөрийнхөө шүлгийг уншина гэхэд бүр ч гайхан . Зарлагч. - Пионер Донхор өөрийн- хөв зохиол «Улаан бүч» 19- дэг шүлэг уишина гэхэд НЬ Донхор улаан бүчээ намн- руулан гарч ирснээ, хэвлүү- чэн зогсож, - Урьхан салхины аясаар Улаан бүч минь намнрна Урагшаа алхалж явахад зохиосон багш Туяагийн нүд сэргэж уй яахаа аль хэдийн- мартаад гагцхүү Донхорыг ширтэнэ. Донхор шүлтээ уншиж дуус- лаа. Ангийнхан Донхорт баяр хүргэн хөгжилдөв. Туяагийн анги ингэж нөгөө ангиа ЯлЛ- жээ, Энэ тэмцээнээр огт тэ дэгдээгүй байсан авьляаст хүү онхорын авьяасыг нээв. Донжор ч “нөхдийнхөө тусын тулд, ангийнхаа нэ-- рийн өмнөөс айх ичихийг мар тан авьяасаа гаргажээ. Ха- рин Туяа Донхорын авьяас билгийг мэдэлгүй басаж чам лаж байсандаа гэмшин түү- нээс хойш бүх зүйлээ Дон- хортой зөвлөж хийнэ, Хо- жим Туяа урд ширээнд Доп Монголын үзэсгэлэнт сарангуа Урлагийн тэмцээн эхлэх хор Намайг төрүүлсэн ижий... тун дөхөж байлаа. Хичээл шүлэг уншиж, Зөөлөн цагаан гараараа тармагц Туяа «концертын зөвхөн” Өнөөдрийн пионер-гал улаан бүчний эзэд МХЗЭ-ийн: гишүүн болохоор. биеэ бэлтгэж, түүнд яарч байна. МХЗЭ-ийн түүхт дайчин замналыг нэг нэгэнгүй мэдэх гэж мэрийж” байна. Ийм хүүхдүүд мд- -пай сонины асуултанд хариулсан МХЗЭ-ийн гишүүд, ахмад гишүү- дийн хариулт сонирхолтой бөгөөд ашигтай байх болов уу? Асуулт: 1. МХЗЭ-ийн гишүүн байх хуга цаанд таны амьдралд тохиолдсон “онцлог үйл явдал юу вэ? 2. МХЗЭ-ийн гишүүн хүний. эр хэм чанар юу вэ? 8. Алдар гавьяаг та юу гэжойл- годог вэ? Хариулт П.ШИНЖЭЭ. (Мал эмнэлгийн ухааны дэд эрдэмтэн доцент). 1. Олон -нийтийн ажилд Дур со нирхолтой болгож, ажлын хХариуц- лагад сургасан, 2. Сайн сайхан бүхний төлөө тэмцэгч байх, 3. Шудрага хөдөлмөрийг задар гавьяа гэнэ. битүүхэн зовно. Асуултанд хариу псан н Д. ЦЭРЭНДУЛАМ. (БНМАУ ын ардын жүжигчин) 1, Зургаан сарын курс төгсөж өндөр “дэлгүүрт худалдагч хийж, 1931 онд Ардын цэнгэлдэх хүрээ- лэнд жүжигчин болсон, 1933: онд ЗХУ-д болсон драмын ,жүжгийн олимпиадад С. Булннэмэхийн «Ха ранхуй засаг» жүжиг тоглоход би оролцсон. Ингээд манайхан.2 ду- гаар байр эзэлсэн, 2. Иргэнийхээ үүргийг зөв-ухам сарлах- 3. Алдар гавьяа бол ахиж хий, бүтээ гэсэн үг гэж ойлгодог. МӨНХБАТ: (Улсын дархан ав- рага) 1. Чөлөөт бөхөөр спортын масте рийн зэрэг хүртлээ, үндэсний бө- хөөр улсын наадамд 4 түрүүлсэн. Токногийн 18 дугаар олимпнадад Т дугаар байр, Дэлхийн аврага шал гаруулах 17 дугаар тэмцээнд 4 дү гээр байр эзлэв. 2. Үнэнч шудрага звш чанар. 83. Алдар гавьяа гэдэг хэлэхэд хийх үед алба шиг ирнэ, Дон нөхдийнхөө дуу дуулж, л ажиглаж д цог жавхлантай бүжиглэхийг суулаа. сийг нударна. амархан олоход хэцүү,гагдхүү нөх. дийн дэм, өөрийн хатуужил, сонир | хол нийлбэл олж болно, Д. ГАРМАА: (Зохнолч) : 1, «Морьтой ч болоосой» «Хө- хөө гэрлэх дөхлөө» зэрэг кино,Хэд хэдэн өгүүллэг бичиж зохиолч бо- лох гэсэн хүслийнхаа ЭХийг тав сан. с 2. Хүнлэг нинжин чанар 8. Алдар бол хүсүүштэй зүйл. Гэхдээ нэг хүний бүтээснээр “нө- гөө нь алдар олбол юуны үнэ байх билээ. Д., ЧОЙЖИЛ: (1924 он м ЗЭ--ийн гишүүн) 5 5 1, МХЗЭ-ийн гишүүн байхдаа МАХН-д 1981 онд элссэн бөгөөд 1930-1932 онуудад гарсан хувьс галын эсэргүү бослогыг оролцож явлаа. 2. МХЗЭ-ийн гишүүний өндөр. нэр хүндийг ямагт арвун байлгах. .8. Улс нийгмийнхээ өмнө хүлээ дарахад сэн үүргээ онцгой биелүүлсэн хэ. . рэг тэй: ойлголог ХРЛЭШЭШаӨНЭСР | ! Урам зориг хөгжөөнө гэж уншихад хүүхдүүд бишрэн бие бие-- хор арын їшнрээнд биш ха- рии нэг ширээнд суудаг бол жээ. Ш. Жанчиг ЇЇНЭЭДЭМТЭЙ Ч СУРГААЛТАЙ. ЯРИА Нэг айл гэрээрээ зугаалганд гар- чээ, Өндөр ганганы ирмэг дээр аав нь салхин сөрөн алсыг ширтэн зогсож гэнэ. Тэхээр хүү нь дөхөж очоод -- Аав аа! Энд зогсох Осолтой шүү. Өөр газар зогс| Үгүй бол наад барьж байгаа савтай юмнуудаа өгөөд эндээ зогс| гэж таныг ээж хэлж бай на. » ж ж -- Ээжээ! Та надаа мөнгө өгөөч! -- Өчигдөр чамд би өгсөн шүү дээ! Чи түүнээ яасан бэ? -- Би бас өгчихсөн,, нэг хөгшин авгайд. -Тиймүү? Хөөрхий зайлуул, хөгшин настай хүнд тус болсон бол сайн байна. Хаанахын хэн юм бол доо? -4 Хоршооны зүүн буланд... хөл- дүүс зарж байдаг. » (1 -4 Миний ах саяхан сургуулийн хаа уралдаанд ороод нэг минутанд 2000 метр гүйсэн -« Тийм үү? Тэгвэл дэлхийн ав- рагаас нлүү амжилт үзүүлж шүү дэв. -»| Тэхдээ ах маань дөө сурамгай л даа. зам дөтлөх МАНАЙ ХАЯГ А--29140 Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн комбинат хэвлэв МХЗЭ-ийн Төв Хорооны о рдон. Дөрөвдүгээр - давхар 408, 412,414 номерын өрөө. Утас ЇР рнуцлагатай эрхлэгч 26882. захидал харилцаа. утга зохиолын ажилчид 26383, Хариуцлагатай эрхлэгч Ж. ШАГДАР Индекс-14140 ч 23 дахь жилдээ, Орон БухНИЙ ШилЕТ2РИ НАР: НЭГДЭГТҮН! МАХН-ын УйЙлЛ ХЭРГИЙН 1ӨЛ68 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГ! М.ХЭЭ: ийн 1вь Хоово- 1 лэг эмжит Монголын Г.УХЕААТАРгОН , ивнНЕРИМ1: БАЯ!УУЛЛАГЫН Төв Зөвхөхийн саНин )9684(954) Хайрт нөхөд өө! МХЗЭ-ийн ХУ их хурлын төлөө- лөгч та бүхэнд болон хувьсгалт за- луучуудын эвлэлийн гишүүд, манай орны нийт охид, хөвгүүдэд Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хороо халуун баяр хүргэж, тус их хурлын ажилд нх амжилт хүсье. Намын үйл хэргийн төлөө соцна- лизмын төлөө тэмцэгчдийн бүхэл бү төн үеийг хүмүүжүүлсэн бөгөөд өнөөдөр монголын залуучуудын 80 мянга орчим шилдэг төлөөлөгчдийг эгнээндээ багтаасан Монгозын Хувьс галт Залуучуудын Эвлэл, МАХН- ын дайчин туслагч, найдвартай бэлт гэл хүчин байх хүндэт үүргээ нэр төртэй биелүүлж байна. Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл ма най орны хөргүүд, охидыг марксизм, ленинизмийн үзэл, соцнализмын үйл хэрэгт чин үнэнч байх үзэл санаагаар хүмүүжүүлж, БНМАУ-д соцнализм байгуулахын төлөө тэдний эх оронч үүсгэл, санаачлага, улс төр, хөдөл- мөрийн идэвхийг манлайлан өр- нуулж байна, Манай алдарт залуучууд СОоЦцна- лизм байгуулагчдын тэргүүн эгнээнд явж, шинэ шинэ Фабрик завод сүн- дэрлүүлэн босгож, атар газрыг эзэм " 1966 оны 11 дүгээр сарын 30 Їнэ. 10 бүх үйл ажиллагаа ) Үү МӨНГӨЛЫН ХУВЬСГАЛТ усжуулж, ухаан, соё- дэлгэрүүлэх шин, өргөн уудам говийг шинэ техник, шинжлэх лын ололтыг эзэмшин ажилд хушуучилж явна. Эцэг өвгөд, ахмад нөхдийнхөө үйл хэргийг нэр гөртэй залгамжлан үур- гэлжлүүлэгч Хувьсгалт Залуучуу: дын Эвлэлийн гишүүд, тэднээр ман- лайлуулсан залуучуудын яруу ал- дарт үйл хэргийг манай нам, ард тү мэн өндөр үнэлдэг юм. Манай орны нийт хөдөлмөрчид МАХН-ын ХУ их Хурлын түүхт шийдвэрийг зориг бадрангуй хүлээн авч. тэр шийдвэрийг биелүүлэхэд бүх хүчээ дайчлан ажиллаж буй үед МХЗЭ-ийн ХУ их хурал худал- даж байна Намын шинэ программ, ГУ таван жилийн төлөвлөгөөний удирдамжинд дэвшүүлэн тавьсан асар нх дорнилт- той уялдан, залуучуудыг хүмүүжүү лэх, ард түмний бүтээн байгуулах хө дөлмөрт тэднийг идэвхтэй Оролцуула- хад Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэ- лийн гүйцэтгэх үүрэг урьд урьдын- хаас улам өсөж байна. Залуучуудыг үзэл суртлын хувьд туйлбартай, социализм идэвхтэй бай гуулагчид болгон бэлтгэх нь Хувьс- галт Залуучуудын Эвлэлийн нэн тэр гүүний зорилт мөн. Манай орны охид, хөвгүүдийг ертөнцийг үзэх марксч-ленинч үзэлтэй болгох, ТЭД- нийг соцналист эх оронч үзэл, проле тарийн интернационализмын зарч- мын үзэл санаагаар, нам, ард түм- ний яруу алдарт хувьсгалч дайчин уламжлал, орчин үеийн эрэлхэг баа тарлаг үйлсийн үлгэр жишээгээр,Х9- дөлмөрийг эрхэмлэн хүндэтгэдэг, зарчимч, даруу зан төлөвтэй, бэрх- шээлийг туулан давах хатуужилтай, өнгөрсөн нийгмийн үлдэгдэлтэй шур гуу тэмцэгч болгон хүмүүжүүлэхэд хувьсгалт | залуучуудын эвлэлийн чиглэх ёстой. МХЗЭ залуучуудыг элбэг баян оюун билэгтэй, цэвэр ариун ёс суртахуун- тай болгон хүмүүжүүлэх ёстой. Аж үйлдвэр, барилга, тээвэр, хол боо болон худалдаа, нийтийн хоолны салбарт ажилладаг залуу. ажилчин, инженер-техникийн ажилтан нарын хөдөлмөрийн идэвх, санаачлагыг улам дээшлүүлэх, тэдний дунд С0- циалист уралдаан, хөдөлмөрийн гавшгайчуудын хөдөлгөөнийг улам их өрнүүлэн. улмаар тэргүүний туршлага, шинжлэх ухаан, техни- кийн ололт эзэмших хөдөлмөрийн бү тээмж нэмэгдүүлэх, арвилан хэмнэх журмыг хэлбэрэлтгүй нэвтрүүлэх, бүтээгдэхүүний яс чанарыг сайж- ЗАЛУУЧУУД, СУРГУУЛИЙН СУРАГЧДЫГ МОНГОЛ-ЗӨВЛӨЛТИЙН НАЙ- РАМДЛЫН АЛДАРТ УЛАМЖЛАЛЫН ҮЗЭЛ САНАА, АХМАД ҮЕИЙН ТЭМЦЭГЧ ДИЙН БААТАРЛАГ. ТЭМЦЛИЙН УЛАМЖЛАЛЫН ҮЗЭЛ САНААГААР ХУМҮҮ- ЖҮҮЛЭХИЙН ТУЛД ТЭДНИЙГ ЭНЭ АРИУН НАНДИН ГАЗРААР АЯЛУУЛАХ ХЭРЭГТЭЙ ЮМ, ОКТЯБРИЙН АУГАА ИХ СОЦИАЛИСТ ХУВЬСГАЛЫН 50 ЖИ- ЛИЙН ОЙД ЗОРИУЛАН ЭДГЭЭР ГАЗРААР МОНГОЛ-ЗӨВЛӨЛТИЙН ЗАЛУУ- ЧУУДЫН ХАМТАРСАН АЯЛАЛ ЗОХИОХ САНАЛЫГ БҮХИЙ Л ТАЛААР ДЭМ- ЖИХ ХЭРЭГТЭЙ БАЙНА. ХАМГАРСАН ЗОХИОЖ БАЙХ ХЭРЭГТЭЙ. ИЙМ АЯЛЛЫГ, ЦААШДАА Ч ГЭСЭН «МХЗЭ--ийн ХУ их хурал дээр нөхөр Ю. Цэдэнбалын хэлсэн үгнээс» ЗАЛУУЧУУДЫН. ЭВЛЭЛИЙН 31 ШХ ЗУРААД руулах, хөдөлмөр, үйлчилгээний соёлч боловсон байдлыг дээшлүүлэх үйлсэд залуучууд ямагт хушуучилж явдаг болгох нь Хувьсгалт Чалуу- чуудын Эвлэлийн байгууллагын чу- хал зорилт мөн, Хувьсгалт “Залуу- чуудын Эвлэлийн байгууллага залуу ажилчдыг бэлтгэх, хөдөлмөрт зохион байгуулах, тэдний дунд явуулах соёл-хүмүүжлийн ажлыг сайжруула- хад улам эрчимтэй оролцох ёстой. Манай социалист хөдөө аж ахуйг хөгжүүлэх, мал өсгөж, ашиг шимий нь нэмэгдүүлэх, мал аж ахуй, та- риалангийн ажилд шинжлэх ухааны ололт, тэргүүний туршлага нэвтрүү- лэх, түүнчилэн малын хашаа саравч барих, худаг гаргах, өвс тэжээл бэлт гэх сайхан уламжлал болсон залуу- чуудын хөдөлгөөнийг цаашид өРнүү лэхэд эвлэлийн гишүүд, залуучууд улам их идэвхтэй оролцох хэрэгтэй. Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл бол залуучуудын ерөнхий боловсрол, соёл-техникийн мэдлэгийг дээшлүү- лэх, хөдөөд соёлыг улам эрчимтэй хөгжүүлэх үйлсийг үр бүтээлтэй ман лайлж, залуучуудын дотроос ахмад малчдынхаа халааг авах шилдэг сайн малчид бэлтгэх үүрэгтэй. Сургуулийн дэргэдэх Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн байгуулла- га, Сүхбаатарын нэрэмжит монго- лын пионерийн байгууллагын бүх ажил хэргийг пионер сурагчдын сур лагын чанарыг дээшлүүлэх, хичээ- лээс гадуурхи хүмүүжлийн ажлыг чанаржуулах, хүүхэд багачуудыг эр- дэм сурах дуртай, ажилч хичээнгүй, нийгмийн баялгийг хайрлан хамгаал даг, хамт олонч, цовоо сэргэлэн зан чанар, хувьсгалч бардангуй үзлээр, улс түмний найрамдал, ах дүүсэг ёсны үзлээр хүмүүжүүлэхэд бүрэн чиглүүлэх Фстой, Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл оюутан, сурагчдыг марксизм-лениниз мийн онолын мэдлэгээр зэвсэглэн, мэдсэнээ практик дээр хэрэглэж чад даг болгох, тусгай мэргэжил, ний- гэм-соёл, олон нийтийн ажлын дадД- лага туршлага эзэмшүүлэх, явдалд ажлаа чиглүүлж, дээд тусгай мэр- гэжлийн дунд сургуулнудын амьд- ралд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэх ёстой. Соёл, шинжлэх ухаан, урлагийн залуу ажилтны уран чадварыг дээш- лүүлэх, зохиол бүтээлий нь агуул- гыг сайжруулах, тэдгээрийг олон ний тийн ажил төрөл, хөдөлмөрчдийн дунд соёл, шинжлэх ухааны мэдлэг дэлгэрүүлэх ажилд өргөн оролцуу- лах талаар Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн байгууллагын үйл ажилла гааг хүчтэй болгох нь асар их ач холбогдолтой зүйл гэж манай нам үзэж байна. Хувьсгалт Залуучуудын гишүүд болон залуу дайчдыг цэргийн эрдэм, байлдааны орчин үеийн зэвсэг тех- ник эзэмшин, улс төрийн бэлтгэлээ хэлбэрэлтгүй дээшлүүлж, эх орны- хоо аюулгүй байдлыг сонор соргог харж хамгаалагчид болгохын тулд тэднийг манай ардын хувьсгалт цэр- гийн дайчин уламжлалаар хүмүүжүү лэх явдал ардын армийн Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн байгуулла- гын хүндэт үүрэг мөн, Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэд бо лон залуу үеийнхний өмнө намаас тавьж буй их зорилтыг амжилттай биелүүлэхийн тулд Хувьсгалт 8а- луучуудын Эвлэлийн эгнээг МХЗЭ- ийн дүрмийн зарчмын үндсэн дээр улам бэхжүүлж, Хувьсгалт Залуу- чуудын Эвлэлийн байгууллага -бү- рийн дайчин чадварыг дээшлүүлэн, тэдгээрийн үйл ажиллагаанд гавш- гай ажил хэрэгч чанар нэвтрүүлж, Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн үзэл суртал, зохион байгуулалтын ажлыг төрийн ба олон нийтийн бу- сад байгууллагатай нягт холбож хамтран ажилласны үндсэн дээр 34- луучуудын янз бүрийн Давхаргын эрэлт сонирхол, өвөрмөц онцлогт то хируулан Зохиох хэрэгтэй, Соцналист орнуудын залуучуудын байгууллагууд дэлхий дахины Дэв- шилт залуучуудтай ах дүүгийн хол- боо харилцаа, эв санааны нэгдлээ улам бэхжүүлж, энх тайван, ардчи- лал, социализмын төлөө, залуучуу- дын саруул ирээдүйн төлөө тэмцэлд тэдний эгнээг нэгтгэж нягтруулахад тус дөхөм үзүүлэх нь МХЗЭ-ийн ин- “тернацноналч ариун үүрэг мөн. МХЗЭ, Хувьсгалт Эвлэлийн гишүүд, яруу алдарт залуучууд, нам, ард түмнийхээ хүлээлгэсэн өндөр нт- гэл найдварыг нэр төртэй биелүүлж, БНМАУ-д соцнализмын бүрэн ялал- тыг хангах үйл хэрэгт үлэмж хувь нэмэр оруулна гэдэгт МАХН-ын Төв Хороо бат итгэж байна. МАХН-ын найдвартай бэлтгэл ХҮ- чин, | дайчин туслагч-Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл манд тугай! Манай орны яруу алдарт чууд мандтугай! МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН ТӨВ ХОРОО. Улаанбаатар хот. 1966 оны арван нэглүгээр сарын 22. Залуучуудын манай орны залуу- МХЗ9--ИЙН ХУ ИХ ХУРАЛ, (ТАЙЛАН МЭДЭЭ) МХЗЭ-ийн ХУ их хурал 1966 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдрийн өглөөний 10 цагт БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын танхимд нээгдэж 11 дү- гээр сарын 26-ны өдөр ажлаа ам- жилттай дуусгалаа. . : МХЗЭ-ийн ХУ нх хурлын ажилла- таанд МАХН-ын Төв Хорооны. Улс төрийн Товчооны гишүүд, Ю.Цэдэн- бал, Ж.Самбуу, Н. Жагварал, Д. Майдар, Д.Моломжамц, Ц.Дүгэрсү- рэн, Улс төрийн Товчооны орлогч ки шүүн- Б.Лхамсүрэн БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц. Пунцагноров, Д.Гомбожав нар оролцов. Утн МХЗЭ-ийн Төв , Хорооны нэгдү- “тээр “нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэв жав МХЗЭ-ийн ХУ их хуралд манай эвлэлийн 80-аад мянган гишүүдийг төлөөлж 585 төлөөлөгч сонгогденоос 5Т1 нь ирээд байгааг мэдэгдэж, МХ ЗЭ-ийн ХУ ах хурлыг нээлээ. Хурлын тэргүүлэгчдэд 37 хүнийг санал нэгтэй баталлаа. Их хурлын хүндэт тэргүүлэгчдэд нөхөр Ю. Цэ- дэнбал тэргүүтэй МАХН-ын Төв Хо рооны Улс Төрийн Товчоог төлөөлөгГ чид алга нижигнүүлэн ташиж батлав БНМАУ-ын баатар, МХЗЭгийн ах Төгсгөл нь 2 дугаар нүүрт. яст сэт т-дгггшог хөвгүүд, нийт ард түмний ширтэн харж байсан МХЗЭ-ийн ХУ их Ху- рал тавдахь өдрөө ажлаа амжилттай дуусгав. Их хурлыг МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга нөхөр Ч. Пүрэвжав үг хэлж хаав. МХЗЭ-айн ХУ их хурлаас СОНГОГД сон. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны бүгд хурал арван нэгдүгээр сарын 26-нд болж зохион байгуулалтын асуудад хэлэлцэв. Үргэлжлэл нь 1-р нүүрт зад тишүүн Л.Дандар, БНМАУ-ын төдөлмөрийн баатар, МХЗЭ-ийн ги- шүүн Б.Цогоо, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат, Архангай айм Тийн Чулуут сумын «Шинэ амьд- рал» нэгдлайн саальчин МХЗЭ-ийн їишүүн Б.Баасанжаргал, МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит нийслг- лийн 10 жилийн 3 дугаар дунд сур МХЗЭ--ИЙН ХУ ИХ ХУРАЛ Нэгдсэн Улсын Ко: Намын Залуучуудын байгууллагын төлөөлөг чид, Гвинейн Ардчилсан Залуучуу- дын байгууллагын төлөөлөгч, Герма ны Коммунист Намын Залуучуудын байгууллагын төлөөлөгч, Бүгд Най- рамдах Мали Улсын Залуучуудын байгууллагын Финлян- тан комиссын Дарва Д.Сүрэнжав мандатын комиссын илтгэл тавилаа. МХЗЭ-ийн ХУ их хуралд, их хур лын төлөөлөгчид, эвлэлийн ахмад Ги шүүн нийт 71 хүн залуучууд, залуу чуудын эвлэлАйн байгууллагуудын ажлын ололт амжилтыг дүгнэхийн хамт хойшдын зорилтыг заасан үг лий агч. сурагчдын анхны ЭэИЦаЛОЫЫ, хэВи шон зУХАЛЫННр ! хрүлнэр МХЗЭ- дын ардчилсан Залуучуудын Эвлэ- хэллээ. 2 Бүгд хурал МХЗЭ-ийн Төв Хороо ийн гишүүн Цасчихэр нар МХЗЭ- лийн төлөөлөгчид, Францын Комму- МХЗЭ-ийн Төв Хорооны бүгд яур », ны товчооны гишүүнээр Д, Батаа яйн тугийг хурлын танхимд байр- НИСТ Залуучуудын Хөдөлгөөний тө- лын жинхэнэ гишүүнд (85, орлогч х. Батаа, Г. Мэндсайхан, Ц, Нахан зүүлээ Уу лөөлөгчад, Цейлоны Коммунист дэв шицгүнА Э38 МХЗЭ-ийн Төв ЦЭгЫг дорж, Ч.Очирбал, Ч.Пүрэвжав, Д, 225 : зү, Шилт Залуучуудын холбооны төлөө- Байцаах Номиссын гишүүнээр Сүрэнжав Ч.Хунжав, Ч.Х 5 МХЗЭ-ийн ХУ их хуралд: МХЗЭ ЭЭ УКЭ нийг тус тус сонгохоор нэрий нь дэв ҮР у урц на лөгч, Чилийн Коммунист Залуучуу- дын төлөөлөгч оролцлоо. ХУ их хур лын нарийн бичгийн дарга нарыг 11 хүний бүрэлдэхүүнтэй, их хурлын редакцийн комиссыг 13 хүнай бүрэл дзэхүүнтэй, мандатын комиссыг 9 хү рыг, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо ны орлогч гишүүнээр нөхөр С.Гомбо -. сүрэн, П.Гунгаажав. нарыг сонгов, Нөхөр Ч. Пүрэвжавыг МХЗЭ-ийн | Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- тийн даргаар, Д.Батаа Х.Батаа, Ц, ийн Төв Хорооны урилгаар 20 орны содиалист ба дэвшилт залуучуудын байгууллагын төлөөлөгчид оролцлоо. МХЗЭ-ийн ХУ ах хуралд Бүх Хол боотын Лениний Коммунист Залуу- шүүлснайг их хурлын төлөөлөгчид санал нэгтэй баталлаа. МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга нөхөр чуудын Эвлэлайн Төв Хорооны на- ний бүрэлдэхүүнтэй сонгож батал- Ю.Цэдэнбал МХЗЭ, манай мл" Нацагдорж, Д.Сүрэнжав рийн бичгийн дарга Александр ЮОо- лаа. үеийнхний үүрэг зорилтыг тодорхой- ЗЭдх бонд БулЛдэаг Барчна с Р зович Чеснавичус тэргүүтэй төлөө- МХЗЭ-ийн ХУ их хурлын хэлэл- лон дэлгэрэнгүй үг хэлэхэд хуралда гийн даргаар батлав. Бүгд хурал МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны хэлтсийн лэгчээр Г.Бадан, Г.Гэлэнхүү, Д, Дашцэрэн, Б. Надмид, 1А. Нүрзэд, Я.Тойвгоо «Залуучуудын үнэн» сонины хариуцлагатай эрхлэгчээр » С.Чулуунцэрэн, «Пионерийн үнэн» сонины хариуцлагатай эрхлэгчээр . Ж.. Шагдар нарыг батлав. МХЗЭ-ийн Төв Шалган Байцаах Номаяссын анхдугаар хуралдаан лөгчид, Вьетнамын Хөдөлмөрчин За луучуудын Эвлэлийн төлөөлөгчид, Солонгосын Социалист Хөдөлмөрийн Залуучуудын Эвлэлийн төлөөлөгчад, Болгарын Димитровын Коммунист Залуучуудын Эвлэлийн төлөөлөгчид, Германы Чөлөөт Залуучуудын Эвлэ лийн төлөөлөгчид, Польшийн Социа лист Залуучуудын Эвлэлийн төлөө- лөгчид, Румыны Коммунаст Залуу- чуудын Эвлэлийн төлөөлэгчид, |Че- сад хамгийн баяр баясгалантай хү- лээн авч, байн байн алга нижигнүү- лэн ташиж байв, МХЗЭ-ийн ХУ ах хуралд тавьсан тайлан илтгэл болон МХЗЭ-ийн Төв Шалган Байцаах Комиссын тайлан илтгэлд гаргасан тогтоол, МХЗЭ-ийн дүрэмд оруулах зарим нэмэлт, өөрч- лөлтийн тухай тогтоолыг төлөөлөг- чид санал нэгтэй батлав. Тус их хур лаас Вьетнамын баатарлаг ард түм- цах асуудал, дотоод дүрмийг төлөө- лөгчид баталлаа. МАХН-ын Төв Хорооноос МХЗЭ- ийв ХУ нк хуралд ирүүлсэн баярын бичгайг МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, МАХН- ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дар та Ц.Дүгэрсүрэн уншихад, төлөөлөг чид удтал алга нижигнүүлэн ташиж, маш баяртай хүлээн авлаа МХЗЭ-ийн Төв Хорооны эрх» нэгдү- хословакийн Залуучуудын Эвлэлийн гээр нарайв бичгийн дарга Ч. Пүрэв ний тэмцлийг дэмжаж гаргасан мө9- болж нөхөр Б. Базаррагчааг МХЗЭ- төлөөлөгчид, Югославын Залуучуу- жавын тавьсан МХЗЭ-ийн Төв Хо- дэгдлийн төслийг дэмжээд, санал ийн Төв Шалган Байцаах Комиссын дын Эвлэлийн төлөөлөгчид, |Өмнөд рооны тайлан илтгэлийг төлөөлөгчид нэгтэй баталлаа. Мөн их хурлаас даргаар сонгов. Вьетнамыг Чөлөөлөх Залуучуудын анхааралтай сонсож байн байн алга МАХН-ын Төв Хороонд явуулах Манай сурвалжлагч, Холбооны төлөөлөгчид, Унгарын ташиж байлаа. илэрхийлэлтийг санал нэгтэй (0ба- и чааллчннаан чинаг ланагчинл Коммунист Яэхцудуудын Эвлэлийн МХЗЭ-ийн Төв Шалган Байцаах таллаа, Нийслэлийн | пионер су- төлөөлөгчид Кубын Залуу | Комму- комиссын тайлан илтгэлийг ТөвїШал рагчдын төлөөлөгчид болон ар: агчийн тэмдэг 5 Цаарч Холбооны ХӨДӨӨЛӨГЧИН ган Байцаах комиссын дарга П.То- дын армийн дайчид МХЗЭ-ийн ХУ Сур дэглэл ОН лсын оюутны Хол- гоо тавив их хуралд алэрхийлэлт өгөв. Ний т : Й 3 : . л ийслэлийн 10 жилийн 17 - бооны төлөөлөгчид, Америкийн МХЗЭ-ийн ХУ ах хурлын манда- Манай орны мянга мянган оёнд Ч 37 гаар дунд сургуулийн 8-0 ангийн су- рагч бүр хувийн тэмдэглэл хөтөл- дөг боллоо. Энэ тэмдэглэлдээ хничээ- лийн хувнарь, хичээлээс гадруухи ажлын 7 хоногийн хувнарь, эвлэл пионерийн байгууллагын дүрэм зэрэг “авна авньчанныЛ, анин /лавна, сан”, гүнана,г,Чанна, авна, “чнна ялна Гана л, “намаа,” Лчанна, танаа.л, ганина “аниа /ЧиЛБАЛ, ганаа танина, авна, л гала лелна анал Гавал яалаа гавал. Л. Цасчихэр учир дутагдалтай байсан. Тэхээр бид хамгийн ашигтай хэлбэр болох анги --осоёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнийг өрнүүлэн урьд Ху | сурагч хүний юуны өмнө мэдэж мөр- - Сан ЁНМын ХОЛрХад ХониБр дөж байх зүйлийг бичжээ. Бас су- Ч жуулж ажиллаад ерөнхий боловс 2 й : у УЛААНБААТАР ХОТЫН 10 ЖИЛИЙН ролын сургуулиудын анхны анги | Бхуйд Занбоголын үанэ БҮгонХ: Ш ДУНД СУРГУУЛИЙН 10 ДУГААР соёлч нөхөрлөлийн мандатыг хү- й Ён) удирдсан, багш, хичээлийн эрхлэгч, сургуулийн захирлын ярианы үндэс, ! заалгасан хичээлийн чухал нэр томь ЕГ АНГИЙН СУРАГЧ лээн авлаа. Бидний энэ ажлыг МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Гэгээр- лийн Яам халамжлан дэмжснээр Пионе б МХЗЭ-- гаар хариулдаг билээ? Энэ ам- : 5 ж ёо, уншсан ном хэвлэлийн тойм, 60- «| ийн Бор УААрсҮрЦиан мөн | Жилтаа яаж бататгах вэ? гэсэн ааан ЛосыГ ХУВОЛӨГЭНДЭЭР: рийн сэтгэгдэл, хүсэл мөрөөдлөө бич бөгөөд үүндээ Зид хязгааргүй | “суулт гарч ирсэн, Гэвч асуу. орны өсвөрийн гүеийнхний | бүх | ЛЭГ ЮМ. “Манай ангийн ндэвхтэнүүд баярлан бахархаж явдаг. «Том тынхаа хариуг оллоо, «Олны са НИЙХИВНУ 3 5 ү багшаас өгсөн сэдвийн дагуу биеэ болохсон гэж яардаггүй хүүхэд | Наа оломгүй далай» гэдэг үнэн дооНЭт зЬЧӨЫ: та ОДОО | бэлтгэж «Эрэлхэг зориг» «Аймхай байдаггүй» гэж би нэг номноос юм билээ. Тэр үед залуучуудын. шэн мишалаХЫ : 50 гаруй хучлгар» зэрэг сэдвээр нөхөддөө уншиж билээ. Энэ ёстой үнэн үг | ДУНДас социалист хөдөлмөрийн | бОёЛЧ он 3 рлолд 15000 гаруй яриа хийж байна. Энэ бүхэн, су-006 юмаа. Бид ч гэсэн түргэхэн өсч Оригадын хөдөлгөөн анх үүсчгар- Эр р сурагчид хамрагдаж бай- рагч бидний сэтгэн болог ом 1 ах, эгч та нар шигээ болохсон сан байлаа.. Бид түүнээс санаа 3 л ДОХ, 2 гэж яарч байна. Хойчийн шинэ авсан, Тэхдээ Оригад байгуулах Гэхдээ, соёлч нөхөрлөлийн хө- нь товчлол хийх, найруулан бичих, өдөр ахмад үеийхнээ нэр төртэй залгамжлагч болох хүндтэй иргэн болцгооно гэдгээ энэ түүхт их хурлын индэр дээрээс баттай хэлж байна. Юу сурахвэ, юу хийхвэ? яаж сурах вэ яаж хийх вэ? гэхэд л ахмад үеийн маань амьдралын туршлага бидэнд багш болж бай- на. Бид тэднийхээ ачаар, тэдний- хээ эдлэж үзээгүй дүүрэн болол- цоо нөхцөлд амьдарч байна. Бэрх ШЭЭЛ ТОХИОЛДДОГ юмаа гэхэд «Хүжийн гал» шиг хэцүү зовлон хэзээ ч бидэнд учрахгүй, Ах эгц нар аа! Би МХЗЭ--ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит нийслэ лийн Ш дунд сургуульд суралц- Даг юм. Би энэ сургуулиас төрж гар- сан ууган соёлч нөхөрлөлийнхөө тухай ярихыг хүсэж байна. МХ ЗЭ--ийн 40 жилийн ойгоор тэр- гүүний салаа шалгаруулах урал- даанд манай «алаа түрүүлж, МХ- ЗЭ-ийн 40 жилийн нэрэмжит болж сургуулнараа нх баяр хөөр боллоо, Бас Сбаярлахын зэрэгцээ энэ нх өнДөр итгэд найдварыг юу- уу? Команд байгуулах уу? («Тө- мөр ба түүний команд» гэдэг зо хиол санагдаж байла4,) гэж бас нэг хэсэг яриа зөвлөлгөөн болсон юм, Эцэст нь бид нөхөрлөл бай-. гуулсан, Нөхөрлөлөө соёлч нөхөрлөл гэж нэрлэв. Бидний ажил ингэж эхэл лээ. Тэр үед пионер сурагчдын өмнө «Амжилттай сайн суралцах Ашигтай хөдөлмөр хийх Ахас ихсийг хүндэтгэх Ариун энхийг сахих» Авьяас чадвараа дээшлүүлэх» гэсэн чин эрмэлзлэл дөнгөж дэвшигдээд байсан. Бид чин эр мэлзлэлээ авах үүргийнхээ үндэс болголоо. Бид үүргээ биелүүллээ. Манай нөхөрлөлийнхэн нийтээрээ 100 хувь онц, сайн дүнтэй сурал цаж МХЗЭ-ийн ХїЇҮ их хурлын төгсгөлийн Өдөр болох 1962 оны гуравдугаар сарын 17--нд ерөн- хий боловсролын | сургуулиудын сурагчдын дундаас улсын хэмжээ гээр анхны соёлч нөхөрлөл гэдэг мандат авсан билээ. Гэхдээ нийт ангийн сурагчдыг хамарч чадаагүй, дөлгөөнд загварчлах, хуулбарлах явдал гарч байгааг хэлэх хэрэг- тэй юм. Бас цол мандат авах явд лыг эцсийн зорилт мэт үзээд тайвширан санаа амарч, дахин шинэ үүрэг авахаа мартчих яв- дал ч байна. Энэ хөдөлгөөний эрч хүчийг аль нэг талаар сул- руулахгүй байх талаар МХЗЭ, сургууль гэгээрлийн байгууллага их анхаарал тавих хэ эгтэй ю шиг санагддаг, Р м Саяхан, нийслэлийн ойролцоох Хүрэл тогоотын аманд «Залгамж лагч» нийгэмлэгийн харьяа хүүх- дийн цанын бааз нээгдэж, МХЗЭ- ийн 15 дугаар их хурлын нэрэм жит «цасны баяр» гэсэн өргөн зугаалга болов. Цанын бааз тохи лог засагдсан байрууд, спортын хэрэглэлээр бүрэн хангагдсан байна. Нээлтийг тохиолдуулж явуул ссан тэмцээнд 200 гаруй тамнр чин оролцлоо. Охидын бага нас ны 1-км-ийн зайд 31 дүгээр сур ЦАНЫН БААЗ НЭЭГДЛЭЭ санасан бодсон, үзсэн мөдсэнээ бич- гээр илэрхийлж түүнээ хүмүүст 10-06 дорхой ойлгомжтой ярьж сурах, Хү: 2: мүүжил, мэдлэгээ дээшлүүлэхийнтул 06 ном “хэвлэл ашиглах өндөр шаардла- 4 гад сургаж байгаа чухад дадлага 4 болж байна. Энэ тэмдэглэл хөтлүүлс ний үр дүн нь сурагч биднийг ХН-, 4 чээл сурлага ажил амьдралдаа бүгд тээлч ханддаг болгож байна. х Г. АСРАЛЖАВ (17 дугаар дунд сургуулийн сурагч) гуулийн сурагч Дуламсүрэн, дунд насны 2 км-ийн зайд 32 дугаар сургуулийн сурагч 2ЖКавзмаа, ах лах насны 8 км-ийн зайд 20 лу гаар сургуулийн сурагч, спортын мастер Золзаяа, хөвгүүдийн бага насны 2 км--ийн зайд 32 дугаар сургуулийн сурагч | Цэвээндсрж, дунд насны 3км-ийн зайд 4-ХУ таар сургуулийн сурагч Ганболд ахлах насны 5 км-ийн зайд 23дДУ гаар сургуулийн сурагч |Цэвэг мид нар т байр эзлэв. ЭРГҮҮЛ 8 Дашдрож Үс авт танан, ГШта ЛВВРА “АНы ЯВВНА. чини, Гауннлт “анин, “сон Лана | 7Улэтах "ЕВА нээл, гента, “ЧИнрАы/ /чВШВАА л НБЛНА ГҮН гаяналы” амна, аннььл авна “авна чамал, . | | | | | | | | | -- | Нэрийдхээ дансыг баяжуулдаг. МХЗЭ-ИЙН ХУ ИХ ХУРАЛД ПИОНЕРҮҮДЭЭС ӨРГӨСӨН ИЛЭРХИЙЛЭЛТ" -- Ачит манай намын дүү Ах залуучуудын эвлэл таны Арван тавдугаар их хуралд Амжилт бүтээлийн дээдийг хүсч, Өргөн Монгол нутгийн Өсвөрийн улаан бүчтэний Итгэл төгс үгийг Илэрхийлж хэлэхээр бид Авхаалж нэмдэг бүрээтэйгээ Алхаа нийлүүлдэг бөмбөртэйгөө Чээжинд намирдаг бүчтэйгээ Чийрэг алхаагаараа хүрч ирлээ. -- Төлөөлөгч, зочид та бүхний Түмэн амгаланг эрж, Цовоо сэргэлэн багачуудын Цогтой баярыг дэвшүүлье! -« Түмний манлай памын минь Түүхт арван тандугаар их хурлын Гэгээн тунгалаг үзлээр Гэрэлт бамбараа бадруулсан Намын шинэ программын Нар шиг саруул санаагаар Аугаа коммунизмтай золгуулах Ариун замаа тодруулсан Ийм сайхан үед Их хурал тань хурж Бага ихгүй цөмий нь Баярын магнай тэпийлгэж байна. --« Намын үйлст үнэнч байх Найдвартай тангаргаа өргөсөн Манай өпөөдрийн пионер бид Маргааш эвлэлийн гишүүд юм. Зүрх сэтгэлий минь гийгүүлдэг Зүүсэн улаан бүч мипь Үлгэрлэвэл үүрийн туяа! Үзэсгэлэн гоо тэнгэрийн хаяа! -- Мандах нарны угтал! Манай пионерийн бахдал! Тунгалаг нарны ч хэсэг Туг далбааны ч хэсэг! -- Социалист шинэ нийгмийк Сор гэж биднийг Аз жаргал, баясгалан Аав ээж шиг тэвэрдгийг Ариун сэтгэлээсээ илтгэж байгаат Ах эгч нар минь соёрхоно уу? 7---- Цэвэр сайхан төрөх газар Пэмбийж бид мэндлээд Өлгийтэй байх цагаасаа аваад Өнөр нөхөдтэйгөө яслид явж, Найман насаа хүртэл ПНайртай цэцэрлэгийн хүүхэд болж, Ардын сургуулийн босгыг Алхаж урамтай ороод Алтан номын үсгийг їАвхаалж ухаантай сураад Баатарчуудын бат эгнээнд Байлдагч болж жагсаад, Цогтой пионерийн армид «Цолтой» болж дэвшдэг Бидний түүхээр зохиолчид Тууж ч бичиж өгдөг юм. Бид, дүү нартаа түүхээрээ «Хууч» ч хөөрч байдаг юм, -- Хайрт нам, эвлэлдээ Хариуцсан ажлаа дүгнүүлэхээр Гол хөдөлмөр сурлагадаа Гойд амжилт гаргахаар Бодол оюунаараа мэрийцгээж байна. Чадал хүчээрээ жирийцгээж байна. Гэхдээ нөхөд минь бид ЧИНЬ Хичээлээсээ өөр юм их хийдэг! Суудаг гэрийнхэндээ тусалдаг Сургуулиа тохижуулахад оролцдог, -- Бүлтгэр хөөрхөн дүү Нараа Бүүвэйлнэ гэж ажил бий. Хайрт аав ээж нартаа Халаа сэлбээ болдог. -- Бутарсан очтой үйлдвэрт -- Буудай тарьсан талбайд -- Өргөгч цамхагтай зэрэгцээд Өндөр болж зоригжоод -- Гарынхаа хүнийг гаргаж Ах эвлэл таны - Арван дөрөвдүгээр хурлаас хойш Ажилласан сурсан тайланд минь Амжилтын дүн ихээхэн байна. Дөчин жилээ ёслохоор Хүчин чадлаа гаргаж «Залгамжлагч» анхдугаар чуулганаа Зав чөлөөгүй угтаж Сурлага хөдөлмөрийн аянд гарч, Сүрлэг жавхлант спартакиед хийж Янз янзын кино театр Ярьж сонсгох радио станц Уран сайхны дугуйлан чуулга Угсраа пуужингийн дууриамал загвар Уран горасода Өвд бузаажк Ухаан чадлаараа бид хийлээ. -- Хулан жороо унага зэллэж -- Хилэн үстэй ишиг харнулж -- Сүүлээ даамгүй ирэг маллаж -- Сүүгээ даамгүй үнээ сааж -- Торх торхоор айраг сөгнөж -- Тогоо тогоогоор сүү хөөрүүлж, -- Аагтай таанын сорсыг Ааруулын дугуй шиг барьж -- Бондгор бор төмс ялгаж -- Түнтгэр ногоон байцаа хурааж -- Нуугдмал байгаа баялгийг олж Гээгдмэл байгаа эрдэнийг ашиглаж Хөдөө аж ахуй, үйлдвэр дээр Хөл малгайгүй бужигнаж ирлээ, -- Дуулгах сайхан тайлангаараа бид Дутагдал гологдлоо булах гээгүй, Хаа нэг байгаа согогыг Ний нуугүй хэлэх гэсэн юм - МЖар гарсан эмээ Гудамас шүүрдээд явж байхад Хорь гарсан залуу Гудамж «метрлээд» сэлгүүцэж явах, -- Мал гэхээр манас гэх Мах гэхээр малис гэх -- Авах болохоор гар нь «саам» орж -- Өгөх болохоор тэр нь сөөм болдог Хар амиа хичээдэг Хачин зуршилтан хааяа байна. -- Зас дутагдлаа! гэдэг Захиа даалгавраа бид «Дүүгийн хишиг олддоггүй» гэсэн Дүптэй, үнэтэй үгээр Зарим ах эгч нартаа Захиж хэлбэл зөвшөөрөх үү? -- Эрхэм хүндэт ах нараа! -- Эрхэм хүндэт эгч нараа! минь адил намаа! Аавтай Ахтай минь нжил эвлэлээ! Төрсөн оронд минь социализмыг Төгөлдөр бүрэн байгуулах Намын арван тавдугаар их хурлын Шийдвэрийг бид биелүүлэгчид юм. Памын шинэ программын Найдварыг бид бэхжүүлэгчид юм. --Өндөр хүндэт энэ үүргийг Өвлөж бид өөрсөддөө аваад Дамдины Сүхбаатар тэргүүтэй Дайчин хувьсгалчдынхаа уламжла- лаар Ухамсарт бүх үйл ажиллагаагаа Улс арддаа өгөхийг батлая! Хойтон жилд болох Хоёрдугаар «Залгамжлагч» чуулганы Гараа хэдийнэ эхэлсэн Бариа одоо ойртсон. Тэр барианы зүг Тэмүүлээгүй хүүхдийг олохгүй -- Багачууд бид тийшээ! Багш, удирдагчид ч тийшээ! -- Ардын хувьсгалын төлөө Урсгасан цусыг нөхөх, Ариун социализмын төлөө Гаргасан хөлсийг сэлбэх Итгэл найдвар бүхнээ Ирээдүйн хамаг сайхнаа Бидэнд даатгасанд баярлалаа: Биелүүлж чадахаа нлэрхийлье! Энэний төлөө бид нар Эрхлэх мэргэжлээ бодож байна. Тэрний төлөө бид нар Тэмүүлэл хүслээ хэлж байна. - Үйлдвэр удирдагч инженер болж -- Үсэг эрдмийн багш хийж -- Одонд хүрэгч эрдэмтэн, тех- никч Олныг «мөнхлөгч» Эмч Хүн, -- ЇЦинэ үүлдрийн хонь бий болгогч Шилмэл зэргийн тарна бүтээгч - Яруу уян шүлэгч, хөгжимч Ямар л байна тэр мэргажилтэй Ихэр болж хэзээд явахаа Илэрхийлэлт болгон өргөж байна. -- Мэргэжлийнхээ дуртайг эзэмшихэд Мэдлэг хамгийн хэрэгтэйг Хичээлээ үйлдвэрлэлтэй холбож Хэрэгжүүлж чадахаа амлаж байна. -- Ахмад настнаа хүндэтгэх Адил нөхөддөө туслах Арай багаа асрах Ариун журам сахиж Хүний чанарын дээж Хүүхэд бидний ээж 1 Коммунист ёс суртахууиаар Хойшдын замаа гийгүүлнэ. -- Урагштай бүхний зүг Уурагч морь шиг тэмүүлж, Урамгүй бүхний өмнө Ургаа хад шиг зогсч Яруу алдрыг бадруулна. Даруу төлөвийг тодруулна! -- Дэлхийн түмэн хүүхэдтэй: Дэгэж дэрвэхээ нийлүүлж Интернационалист ариун үзлийн Индэр дээр үүрт зогсоно. | -- Хүн төрөлхтний бүтээсэн Баялгийн өвөөр жигүүрлэж Хүн ардынхаа хийсэн Бахархалт бүхнээр зоригжиж 5 Ялгуулсан социализмын үйлсийг бил Яруу номмупизмаар баяжуулна! -- Энхрий хайрт памдаа: Эвлэл, ах тандаа Өргөж барьсан тангаргийн меєнь Өлмий бат арштугаё! -- Намынхаа үйл хэрэгт Нас биеэрээ зүтгэхэд, Зүг Аль ч цагт бэлхиээ Ам дүүрэн "Тангараглая! Тангараглая! Ї Тангараглая! | Хөйж өргөсөн тангарагтаа Хаэаээд үнэнч байхаа ! Давтья! й ! Давтэья! : Ї Давтгья! Монголын нионерийн ьонөелагчар: 1966-11-26 Үаашвм. хо нт тэншпс""ГсЦц ГЭ улны аль. Очилтгал СВина, /ЧинНА Л. чииинь” Лилна. “сална л слав” авиа ний, ГзээнийлинӨлжйлөйлййлийлиййлийлэиййлийлиийй длнийлхийдлий лэл лай лниййлийнтий барийн Алин лид ииурлицэит яиниалчиналвал, | Ц.Бавуудорж ТӨВ АЙМГИЙН БАЯН СУМЫН «МОНГОЛ-ПОЛЬШИЙН НАЙРАМДАЛ» НЭГДЛИЙН П БРИГАДЫН ХОНЬЧИН. Ї ҮЯЛРА. Ч. уяалжжссохлж “уҮЖВЭГҮЕҮЛАСОВЭНб: ҮҮЛЕТ, ТРЗВССЕАЛЬ/ ЖТЧМСО.. УЛРЖЭ ХЖСОАГ ЛЮ артна” ҮлИВ. “ВА” МЛЖПЕВ.ГЭГРАЛ, СТУНЭЬСЖЖТВ.ҮСЕЖГ Эх орныхоо сопталттст бүтээн байгуулалгын аль хэрэгцээтэй га- зарт очиж ажиллан амжилт бү- тээл гаргадаг эх оронч сайхан үз- лээр МХЗЭ-ийн гишүүд, залуу- чууд биднийг хүмүүжүүлсэн МАХ Н-даа хязгааргүй баярлаж явдгаа дахин дахин илэрхийлэхийг хүсч байна Өнгөрсөн хичээлийн жилд нийс зэлийн ХУ дунд сургуулийн найм дугаар ангийг төгссөн, манай ан- гийн 24 сурагч бид сайн дураараа айгийп багш Батбуянгийнхаа хамт МХЗЭ-ийн илгээлтээр Төв айм- тийн Баян сумын «Монгол-Поль- шийн найрамдал» нэгдэлд очиж б суурийн төллөх 3600 бог мал ха- ринуцан авсан юм Ажилчин, албан хаагчдын үр хүүхэд, бид малчин болсондоо хяз гааргүй баяртай байна. Учир нь эх орон ард түмнийхээ хэрэгцээг хан ган хооллож хувцаслах хүндэт үүргийг хүлээсэн ажилчин ангийн эгнээнд эцэг эх маань багтаж, бид яруу алдарт малчдын эгнээнд багт лаа. Бид эчнээгээр бие даан сурал цаж ёс. аравдугаар ангиа. төгсгөөд улмаар малын эмч, агрономч, зоо- техникчийн «дээд мэргэжилтэй бо- лзохыг зорьж байна. Миний хувьд бол зоо-техникч болохыг их сонирх лог Ажиллах сурахыг амжилттай хослуулах бололцоогоор бид хан- гагдсан болохоор санасан санаа, хүссэн хүсэл минь сэтгэлчлэн бүт нэ гэж бат итгэдэг. Нэгдэл маань бидэнд таван ха- натай гэрүүд өгсөн. Бас радио хү- лаэп авагч, 100-300 хүртэл ном- той номын сан, ер нь соёлч амьд ралын бух нөхцөлөөр хангагдан арч-итт-ит-т--ат-ат //ууль/ Алаг хорвоогийн жам ёсон Адил тэгш байдаггүй болохоор Аливаа сонин явдал учир Аль олныг тэр гэх вэ? Болсон дорхноо мартагддаг Богино настай учрал бий. Өр зүрхнээс уяатай байж Өнөд дурсагдах үйлс бий. Тийм нэгэн үйлсийн тухай Тэмдэглэж дуулахыг хүснэ би. Эрэлхэг тэмцэгчийн гэрэлт хөшөөг Идэр оюундаа босгон байж Дуу хуурандаа оруулья би Дууль найрагтаа магтья би. . п Ханагар тэнгист наран мандаж Бан--тхоод өглөө боллоо. Борхон шувууд шулганан наадаж Бонг-ши цэцэг дэлбээгээ дэлгэлээ. Алс тэнгисээс чийг дааварлаж завь шот-ир-ит тат Хичээл бичдэг үзэг минь Хэрвээ ярьдаг байсан бол Багшийн заасан хичээлийг Бүгдий нь ярисанч «чадна даа Б. Доржсүрэн. сурч ажиллаж байна. Хөдөлмөрлөж, сурч, соёлжихын сайхан жишээтэй нутгийн ард түм ний дунд амьдарч байгаадаа маш их баярлаж явдаг, Бид малаа хү- лээж авмагц хашир малчдын зөв- лөлгөөнийг даган, зун намрын отор лолтыг сайн. хийж малдаа дээд зэргийн тарга хүч авахуулах, ма8- лын тэжээл бэлтгэх, бог малын хээлтүүлгийг чанартай хийхэд онц гой анхаарал тавьж ажилласан маань үр дүнгээ өглөө, Манай 6 суурь Зүлэгт, Цайдам, Өгөөмрийн тал хөндий болон На- ран төгрөгийн говиор зун намрын 5 сарыг өнгөрүүлж,8 удаа нүүдэл хийлээ, Манай сумын нутагт найм дугаар сард хүйтэн. бороо удтал, орсон ба аравдугаар сарын сүүл- чээр 32 цаг үргэлжилсэн хүчтэй цасан шуурга болсон.Гэвч бид түү нийг ямарч хохиролгүй, зориг тэс вэртэйгээр давж чадсан бөгөөд энэ явдал цаашдын ажилд маань их сургамж боллоо. Манайхан одоо өвлийн болон төл хүлээн авах бэлт гэлээ хийж дуусгасан. Бид мал маллахын хамт 9,10 дугаар ангийн программт хичээлийг эчнээгээр су ралцан ажиллах сурахыг ХхоС- луулж байгаа нь анхны туршилт Анхнлуун агаар цээж тэлнэ. «Тэнгэрийн сүмийн» хонх жингэнэж Тэр зүг тийш мөргөлчид хөврөнө. Арвин дутаргын буурал тариачин Арван дөрөвтэй Ана хүүтэй Мөргөлчин олны цувааи дунд Мөр зэрэгцэн алхаж явна. буурал тариачны хэлсэн үгийг Зулбарай хүү хичээн сонсоно. Чухам юу ярья явааг Цухас боловч мэдсэн хүнгүй ч Хойно болсон хэрэг явдлаас Хожим хүмүүс мэдэж билээ, Тай гацааны нарийн гудамжны Тайван бөглүү нэгэн байшинд Нууц тэмцлээ зөвлөлдөх гэж Нутгийн партизанууд цуглаж байв. Сэмхэн хуралдах энэ зөвлөлгөө- н нийг Сэрэмжлэн хамгаалах үүргийн ёсоор Уранхай цамцандаа грнатаа боо- гООД Туранхай Авна модноо авирлаа. Далбагар навчны хооронд нууг даад Дайсны байдлыг ажиж харлаа. Америк, дьемийн харгис яргачид Ар өвөргүй хүрээлсэн байлаа. Ана хүү түүнийг мэдэж Аюулын дохиог сэм өглөө. Нууц дохиог нөхөд нь мэдээд Нуугдах байрандаа амжиж орлоо Энд тэндгүй шүгэл тачигнаж «Эрлэгүүд» биенээ дуудаж гарлаа Ана хүүгийн нуугдсан модыг Америк, дьемүүд мэдсэн байжээ. терь-ит--ит--ивт--в-8Р хав--ив-ит--ит-вт-и2 авай -ивт-а2” заР айл ий тийн ий” -аР“ийт“-ий”-и8т--и8Р-ийР -ар-арт--ийт--8т-ийт-ийР бөгөөд бидний зорьсон үйл хэрэг бүтэх бүрэн бололцоотой юм. Бид хот суурин газар сууж, сур гуульд суралцаж байхдаа туних цагийг ашиггүй өнгөрүүлж байжээ. Хичээлээс ирчихээд тоглох, бөм- бөг өшиглөж цагаа бардаг байлаа. Амьдралыг нүдээр үзэж,биеэр хий гээд ирэхээр юунд тэр их цагийг дэмий эрхлэж өнгөрөөж байв даа. гэж харамсах өдөр ч тааралдах юм. Одоо бидэнд тийм сул цаг ер нь гардаггүй, Учир нь бид малаа хариулах, арчлах, гэр орныхоо ажил хийх, аргал түлээ түүх, хи- чээлээ уншиж товчлол хийх, унаа малаа солих, хашаа худаг дулаалж засах хэрэгтэй болдог. Үүний тулд цаг минут бүр үнэтэй болж байна. Хөдөлмөр сурлагыг нэр төртэй хос луулж сурахыг биднээс амьдрал шаардаж байгаа билээ, Бидний үетэн залуусыг хөдөө нутаг уриалан дуудаж байна. Тэнд ажиллаж, мал маллаж, хөдөлмө- рийн сайхныг үзэх нь залуу насны бахархал мөн, Ахмад малчдын баа тарлаг хөдөлмөрийг залгамжлан авч,тэдний баялагтуршлагы эзэм- шин залгамжлагчид нь гагцхүү за луучууд бид билээ. Энэ их хариуц лагатай үүргийг нэр төртэй бие- лүүлэхийн тулд залуучуудыг ХӨ- Навчит модноос дүүлэн бууж Нарийн гудмыг сүлжин гүйж Хурын байрыг буруулах гэж Хурд чадлаа шавхаж явтал Хорон санаатны босгож барьсан Хоёр метрийн шавар хана Яргачны гарт хүүг өгөх гэсэн шиг Явах замы нь таг боожээ Өлсөж гуриатсан сүрэг чоно Өнчин хурга харсан шиг Ана хүүг сүрдүүлэх гэж Америк двемүүд хашгиралдлаа Багтарч ядан амьсгаадаж Бяцхан чээж нь дүхэлзэвч Тойрч бүсэлсэн дайсны өмнө Толгой гудайн сөхөрсөнгүй. Боож нандигнасан гранатаасаа Болгоомжтойхон нэгийг аваад Хамгаалагчийг нь шүдээрээ мулт лаад Хартны өөдөөс шидэж орхилоо Газар доргиж шороо бутраад Гал цацарч утаа бургихад Хөөж ирсэн гурван яргачин Хөсөр унаад үхсэн байлаа. Цагдаагийн даргыг мөрдөгчтэй нь Цааш нь харуулсан нь тэр билээ Гурваар дайсан дуусах биш дээ! Гуч дөчөөрөө ирсэн юм чинь дээ Эцсийн гранатаа Ана авлаа Эгнээ. дайсны дунд шидлээ. Бутран унасан дайснууд Бургих тоосонд бүдэг үзэгдлээ Хоосон цамцаа Ана өргөөд «Хо-ши-мин мандтугай!» гэлээ. Бүслэсэн дайснууд гэдрэг ухарч Бүгдээрээ газарт нам хэвтлээ. Алуурчдын буу хоёр дугарлаа Анын бие хөсөр уналаа. А-29051: дөө аж ахуйд илгээх явдал нэц чухлаар шаардагдаж байна. Биднийг энэ жилээс ирэх жил улам их ажил хүлээж байгаа. Бид ажил амьдралын дадлага олж түү нээ улам баяжуулахын тулд улам шаргуу ажиллах болно. Бидэнд сурлагын их дадлага олгохоос гад на амьдралд бодлоготой тооцоотой хандаж сурахад их зүйлийг сур- гаж өглөө, Бид хөдөлмөрийнхээ хөлсийг өөрсдийн амьдрал гэр ахуйдаа нарийн тооцоотой зар- цуулж байна. Сургуулийн ширээнд” байхдаа тун балчир гэнэн, юмыг огт эрэгцүүлэн боддоггүй байжээ. Олдсон хэд гурван мөнгөө голдуу чихэр боовноос өгдөг байсансан. Тэр мөнгө аав ээжийн минь хөдөл мөрийн үр шим гэдгийг ч ойлгодог гүй явсан байна. Бид одоо чөдөр ногт хийх зэрэг бүх ажлыг өөрсдөө хийж нэг үгээр хэлбэл бие даан ажиллаж,амьдарч байна. МХЗЭ-ийн илгээлтээр малчин болсон бидний 24 сурагч эх орон ард түмнийхээ өмнө хүлээсэн ариун үүргээ нэр төртэй бие- лүүлж, МХЗЭ-ийн ХУ их хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэн биелүү- лэхийн төлөө оюун ухаан, хүч Хө дөлмөрөө дайчлан ажиллаж мал маллах арга ажиллагааг улам Н4- рийн эзэмшиж 9,10 дугаар ангиа амжилттай төгсгөж чадахаа батлан илэрхийлье. МХЗЭ-ийн ХУ их хурлын шийд- вэрийг биелүүлж эх орныхоо социа лист бүтээн байгуулалтын төлөө хөдөлмөр тэмцэлдээ их амжилт олохыг хүндэт төлөөлөгчид та бү хэнд хүсэн ерөөе, Моинна, /ашвь л /загигэ,.!гчлна онниь, Гєлнна. 7 галаа,” “ань, вл”, Малаа, ална асна. 1.Гчинна, алинд л, гавал Чин. /єалнвь,”, Лана. алан “са, “чилжнн. Л “анд, / алин”, ЛЕЛИНА. вхлснь 7, “анин. /ЧЛАБА. Л ГЛИЕНЬ ЧИЛИ. “ЧИЛНА. Лү ГЧВЛИБА.”, “СЛНВА, /ЧИЛНА. 7 ЧИНЬ, ЧИН СЛНЕА. 1.ЛЧЛННА, /ЕЛБЬ ”, ОВНЛА./ АЛБА. ГИНИА” ЧУКА. / Хархан нүдээ хүү цавчилгүй Хан тэнгэрийн нарыг харлаа. Дараа нь харцаа алгуур өөрчилж Дал модны навч өөд гөлөрлөө. Урвагч дьемүүд, Анын цогцсыг Усны гүнд хаясан Ч гэсэн Цагаан Цагийн лянхуа тэндээс цэцэглэж сайхныг бөлөгдөж бөйна давхар 408, 412, 415 ны хэлтэс 26332 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон 4 дүгээр номерын Утас: Хариуцлагатай эрхлэгч 263838 ут- га зохиолын ажилчид, захидал харилцаа- өрөө, “Сүхбаатарын нэрэмжит УлсынХэвлэлийн Комбинатад хэвлэв. Л анин.” ЛиВНА. ГИЛБЬЛ “АНЬ ”ЛЕНБА. ГИЛНЬЛ, Гавннаг авна жнь Млиналчны” ганны/ чинь лүанаа.” ланнна./ Ц..нинХднэниндэнний ХЭнинийлнэн! Ц....н4А нийлэний! -ав-ит--ийт- ч өв--ият-итт-ар -Р-иат--иРт-и8т-ат”-0Р -Р-оат--и8-и8-6т ит Хариуцлагатй эрхлэгч ”ЭЖ. ШАГДАР Индекс: 14140: ”с Санаа Чинь чи л ана, чнналэ эв соээь явасо тисс чинь сорьж, Н! НЬ байна. Үүний тул ерөнхий бо- “Р, ЗОРИГ. гунын эвэр хугарам гурван есийн хүйтэн эхэллээ. Цас унаж, мөс хөлд лөө, Өндөр уул өргөн тал цагаан нөмрөгөө өмсч, мөрөн гол, усан унд- рага бүр мөнгө адил гялтагнах нь эсВГ сайхан. Хүүхд үүдээ! Хүүхэд бүр тэшүүрээ дулЛЫд цанаа тослоорой. Та нарт тусгайлан. бэлтгэсэн тохилог цанын бааз, мөсөн гулгуурын талбай хүч хурд хүчтэй цог жавхаатай болгон кжмөгжилдүүлэ- хээр угтаж байна. Саяхан хуралдаж өнгөрсөн МХЗЭ- ийн ХУ их хурал дээр нохөр Ч. Пү: рэвжавын тавьсан тайлан илтгэлд тэмдэглэхдээ! “Соёл спортын болон хичээлээс ҮҮрүй бусад арга хэмжээг явуу- лах материаллаг баазыг бэхжүүлэн, ционерийн булан сурагчдын амралт, хөдөлмөр зуслангийн ажлыг сайжруу руулж сурагчдын чөлөө цаг, амрал- » Тад онц анхаарах хэрэгтэй» гэсэн би лээ. Пионер сурагчдын хүмүүжлийн ажлын нэг хэлбэр бол праграммт хи гар зо гадуур «сурагчдын чөлөө ца- | гаар зохиогдох биеийн тамир спор- : Тын төрөл бүрийн хэлбэрт ажил юм. Хичээлийн жилийн улирлын ихэн- хийг хамардаг өвлийн улиралд-өв- лийн спорт сургуулилтыг -аль болох өргөн хүрээтэй зохион явуулах хэ- рэгтэй. Ахмад тамирчдаас сурах, нө- хөрсөг уулзалт, уралдаан тэмцээн, өргөн зугаалга, тойрон аялал, экс- курсийг анги, бүлэг, сургуулиар бу- юу сургуулиудын хооронд, анги бүл гийн дунд аль болох өргөн зохиох хэ ловсролын сургуулиудын дэргэдэх БТСЭ-ийн үүр, зөвлөлүүд пионер су рагчдын чөлөө цаг. өвлийн амралтуу- дыг тохиолдуулан урдаас | бэлтгэл сайтай зохион байгуулалттайгаар өв- лийн спортод бүх ажил- зохиоё. Манайд өвлийн спортын мөлтериал- лаг бололцоо боломж их байгааг сур гууль бүр. анхаарч хот, хөдөөгийн БТСЭ-ийн нийгэмлэгүүдийн цана, тэ- шүүрийн баазыг түшиж, мөн тэдгээр нийгэмлэгүүдийн улсын зэрэгтэй өВ- лийн спортын шилдэг тамирчдын Хүч нийтийг хамарсан УчажалилалЛагсна. нна. Лили” /олана улина алиа аланы 13 н (66) ийн Төв Ховоо/Д умЭ5эмжЖит ГүйөнгОл УБуНЭУУУАЖ 23 дахь жилдээ. Орон БУХНИЙ:ПРОЛЕ ОЛЕТЕРИ-НАР НЭ?: ЭРТИН! ЮХН-ын уйл 1 12877:17 ГТ8ЛӨ9 Хэ: ХЭЗЭЭД 21:17:11: ТУН! УМОБН д ИОНЕРИЙН 7 ”--3685 (955) | |. 1968 оны 13 дугаар сарын 7| үнэ 10: мө. ч иж 1ЭШҮҮРЭЭ: ИРЭЛЖ, ЦАНАА Т0С0ЛЦГ00! авьяас, чадварыг өргөн ашлглах ажил зохиох хэрэгтэй. Ялангуяа нийс лэл Улаанбаатар хотын ерөнхий бо- ловсролын сургуулиуд Хүрэл Тогоо- тын аман дахь ТОЙРОН АЯЛАЛ-- ЦАНЫН ТӨВ .БААЗ-д тулгуурлан анги бүлэг сургуулиараа уг баазыг бүрэн ашиглаж секц дугуйлан, уул залт уралдаан тэмцээн, идэвхтэй ам- ралт зохиоцгооё. Хүүхдийн паркт байгуулагдаж, бий. ТЭШҮҮРИЙН ТАЛБАЙД сурагч бүрийг оролцуу лан ган тэшүүрийн хурдыг эзэм- шүүлж, уран гулгалтад сургах та- лаар хүүхдийн биеийн тамирын «дал гамжлагч» нийгэмлэг ч тодорхой ажил хийх болно. Пионер сурагчдын спортыг өргөн нийтлэг зохиох ажлын нэг гол хэлбэг бол цана тэшүүрээр аялал экскурс, өөрөөр хэлбэл тойрон дунд өвлийн аялал зохиох явдал мөн. МХЗЭ-ийн ХУ их хурал дээр нөхөр Ю. Цэдэн- бал хэлсэн үгэндээ: «Залуу үеийг коммунист хүмүүжлээр хүмүүжүүлэ- хэд тойрон аяллыг ялангуяа өсвө- рийн пионер сурагчдын дунд өргөн зохиохын чухал ач холбогдолтойг то дорхойлсон юм» 1967 оны зургадугаар сард болох монголын пионерийн «Залгамжлагч» П чуулган болон монголын бүх ард түмний Ш спартакиадыг спортын өн дөр их амжилтаар угтахад өвлийн спорт манай ажлын голлох хэсэг болж байгааг анхаарч, сургууль бүр, пионер сурагч бүр далайцтай ажил зохиоцгооё. Хүүхдүүдээ! тэшүүрээ ирэлцгээ, цанаа тосолцгоо! “бүгдээрэ цэнгэг агаарт хурд хүч мэдэн уралдацгаая! наадапцгаая! -эжигдон, сурагч ЦУВААНУУД Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр хотын 10 жилийн дунд сургуулийн шионерийн 1 дүгээр бүлгэм «Өн дөр ургацын төлөө», «Барилга бай гуулалтын ажилд», «Юмхнаар юм хийж алдагдал хаягдал ашиглаж алт мөнгө болгоё!» зэрэг нилээд цуваа гарган ажиллаж, 5880 төг регийн цэвэр орлого оруулав. Пно нер сурагчдын дунд ном унших хө дөлгөөн өрнүүлж, уншигчдын бага хурал 2 удаа хийлээ, «Д. Нацагдорж» тэмдгийн болз лыг 12 сурагч хангаж, тэмдэг үнэмлэх авлаа, Пнонер сурагчдын дунд орос дуу, шүлэг сурах хөдөл гөөн өрнүүлэв. Д. Нацагдоржийн зохиол «Ми- ний нутаг», «Миний эжий» гэдэг зохиолоор гэрэлт сонин гаргаснаас гадна 6000 гаруй хүнд ухуулга яриа хийж, лекц уншин концерт тоглов. С. БАНЗРАГЧ (сурагч) Дөл багийнхан Завхан аймгийн Сонгино су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн «Дөл» багийн хан пионерт элсэхээр бэлтгэлээ хангаж байгаа бөгөөд 1967 оны хэвлэл захиалгын ажилд маш ндэвхтэй оролцлов. Дөл багийн 48 баатарчууд «Пионерийн үнэн» сонин 20, «Оюун түл- хүүр» сэтгүүл 20, «Залгамж- лагч» сэтгүүл 8-г захиалж, хэв лэл захиалгын ажилд 100 хувь оролцлоо. Багш Н. Ламжаг ШАТРЫН ШИНЭ КЛУБ Хүүхдийн биеийн тамирын «Залгамжлагч» нийгэмлэг пиО- нер сурагчдын. шатрын клуб байгуулж, саяхан нээв. Ахмад шатарчин спортын мастер Намсрай шатарчин су рагчдад үнэт зөвлөлгөө өгөв. Шатрын шинэ клубын нээл- тээр спортын мастер | Төмөр- баатар, 22 хүүхэдтэй зэрэг тог лолт хийж сурагч Баатарт хо- Батжаргалтай тэмцээд бусад сурагчдыг Ххож- лоо. Пионер сурагчдын шатрын клуб өдөрт 2 ээлжээр хичээл- лэхээс гадна шатрын: тоглолт хийх ажээ. Шатрын клубт мас терууд лекц унших, сурагчид багш нартай нөхөрсөг уулзалт тэмцээн явуулж байх юм. Буянбат (Залгамжлагч гэмлэгийн зөвлөлийн багш) ний- Залуучуудын эвлэлийн гишүүл тэгж Удалгүй би 1928 оны хаврын гишүүнд элссэн. билээ. гаад. МХЗЭ-ийн Улаанбаатарт ирж хуралдаж байв ХЗЭ-ийн гишүүн болж хааяа сумын төв РҮҮ Тэр үел би сумын төвд суудаг хоршооны” дарга байсан багш Чойсдоо гэдэг хүнээр ном заалгахаар очиж байхдаа шүүд, хурлынхаа дараа шинэ сайхан Дуу дүүлж байхыг үзэгдээгүй, сэтгэл хөлөлмөөр жавлантай зүйл байдагсан. Тэгээл би таньдаг нөхөлтэйгээ уулзаж, лын тухай асуухад Тэл нилээд сонин зүйл ярьдаг байв, хэнихиэижэхииилиллишэчилилииииилиииисииииииллсиисилилиидилсиииинииииииилэисиииииииииииииииилиилниниисиг-эчинигавээсээс------------- " Манай сонины 82 дугаарт «Асуултанд харнулсан нь» гэ : сэн гарчигтай хэвлэгдсэн сонины анкётын хариунуудыг «Ах- мадын сургаал алт» гэсэн нэрзэр цуврал болгон нийтэлж байна. Уншигч та нар, гавьяат үйлстэн, хөдөлмөрийн сай ухааны зүтгэлтэн хүмүүсийнхэ3 амьдра- лын замнал, алт шиг сургаалыг хүртэх болно. Түүний зэрэг- цээ өөрсдийн болон аав, ээж, ах, эгч, ахмад хариултыг манай сонинд ирүүлбэл шүүн нийтэлж олны хүр- Ш тээл болгохыг эрхэмлэнэ. Өнөөдөр ШУА-ын ерөнхийлөгч аке- Н демнч, доктор Б.Ширэндэв гуай -дорхи зургаан-асуул- чуул, нийгэм, төр, соёл шинжлэх хэлэх үг, ярих яриаг сонсож, ахмад анд хариулж байна 1. Манай нутагт залуучуу- дын эвлэлийн даж, надаас арай ахмад хүмүүс явж хуралддаг байв. эвлэлийн ги- сонсдог байв. урьд- залуучуудын дуулж байх нь манай нутагт залуучуулын эвлэлийн хур- хавсрагатай нэгэн өдөр сургуулийн гэрт хуралдё н ХЗЭ-ийн ээлжит хурал дээр очиж залуучуудын эвлэлийн 2. Би ХЗЭ-ийн гишүүн байх хугацаандаа бага сургуулийг нутагтаа, дунд сургуулийг ЗХУ-д 5 жил суралцаж дууссан бөгөөд энэ завсар мон- гол сурагчлын ХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийн: даргын ажил хийж бай- ЇХ их хузалд төлөөлөгчөөр хониотумвт : Зөвлөлтөөс 5) мхаэ шионерийн пУЧалн эрхэм ченөө нь үнэнч шуярага, төлөв, үүр “байгуулаг - нарын настангуудын вэ? АХМАДЫН. СУРГААЛ АЛТ 1, Та МХЗЭ-пионерийн гишүүнд хэдэн онд элссэн бэ? 2, МХЗЭ-ийн гишүүн байх хугацаанд таны ажил амьдралд ямар ямар онцлог үйл явдал болсон бэ? 8, МХЗЭ-ийн гишүүн хүний эрхэм чанар юу гэж та үздэг 4. Алдар гавьяаг та юу гэж ойлгодог вэ? ! 5. Та зохиолчдоос хэнийг илүү талархдаг вэ? 6. Соёлч боловсон байдал гэдгийг товч тодорхойлно ууд | тєД- Эдгээр асуултанд ингэж хариуллаа. АЛ) | энэрэнгүй, хичээнгүй ажилласагт л: байна. гэж боддог, 4. Алдар гавьяа гэдэг.бол нэгэн иргэн буюу хэсэг хүнээс улс, пийг- мийн өмнө гүйцэтгэсэн гавьяаг онцлон тэмдэглэдгийн хэлбэр гэж ойлго- дог бөгөөд харин тийм гавьяа хүртсэний дараа, ачий нь хариулахад туй- лын. их юм. Хийх ёстой гэж санаж байна, 5. Нийтээр сайшаагдсан зохиолч бол жа бүрийн” дуртай зохиолч «байдаг билээ. Би” хувьдаа гэвэл Английн алдарт зохиолч Шекспир, Германы Шил- лер: Оросын их яруу найрагч А.С: Пушкин, пролетарийн их зохиолч М. Горький, манай яруу найрагч Д, Нацагдорж зэрэг зохиолч нарт дуртай билээ. 6.-Соёлч боловсон байдал гэдэг нэрийн дор хуучин нийгмээс бидэнд үлдээсэн хоцоронгуй-явллыг арилгахад чиглэгдсэн их ажлыг манай хот хөдөөд явуулж байна. Манайд, соёлч-боловсон байдал гэдэг нэр томьбо- гоор хэд хэдэн асуудал хамаарч байна. Үүнд: Хувийн ариун цэвэр, ахуйн ариун цэвэр, хөдөлмөрийн ариун цэвэр иргэний хэв заншил, зан суртахуу ны зарим асуудал бас баловсрол хүмүүжлээ дээшлүүлэх асуудлуудыг ч хамруулж байна. Нэгэнт хариуг товчхон өг гэсэн тул энэ олон талын "асуудлыг, тус тусад нь задлан тайлбарлах хэрэгцээгүй гэж. үзлээ, Сурвалжлага Хуандийн хуудас эргэх тоолонгоо хүний амьдралд нэгэн тод мөр үлдээдэг ёсоор 10 дугаар сарын 27-ны өдөр Нохойжавын хувьд «улаанаар» тэмдэг- лэгджээ. Ховд аймгийн МХЗЭ-ийн хорооны бага ХҮ хуралд сонгогдох төлөө “дөгчдийн бүрэлдэхүүнд ганцхан хүүхэд орсон нь Шагларын Нохойжав бай лаа. Нохойжав, 15 настай, 7 дугаар ангийн сурагч он лээ! Өөрөө төвийн 8 жи- лийн сургуульд сурдаг байхад эгч Дуламжав ДҮҮ Лхагвасүрэн нар нь ар- васн жилийн ДУНД СУР- гуульд суралцана. Аав Шагдар, ээж Загдаа хоёр нь Буянт сумын нэгдлийн нэртэй ямаачид. Малчин ардын номын мөр хөөсөн хүүхүүлээс Нохойжав яриа хөөрөө бага. Дуу цөөнтэй мөртөө хүнээс юм асуух болохоороо шатрын шалаа шиг юм билээ. Би түүнийг сурвалжла- хаар Ховд хотын зочид буудалд уулзсанаа санаж байна. -Танай сургуулийнхан чамайг яагаад ахаа гэдэг болсон юм бэ? -Баатарчуудын багийн удирдагч хийдэг болохоор -Зун яаж амардаг вэ? Мал хариулдаг. Тарва- га зурам агнадаг. -Өнгөрсөн зун.. гэж эхэлтэл, зэрсэнээ олсон юм шиг нүд нь сэргэж үгийн Ммннь өлгөн аваад: -Дуутын хөдөлмөр ам ралтын зусланд амарсан. Олуулаа амрах ёстой гоё Их хөгжилтэй. Бид гол- дуу ямаа маллаж байсан. Хөдөө гадаа хичнээн нХ явсан гээ! Хүрээ асга, Хү рэмт, Шар жалга гээд л яваагүй газар байхгүй. Боржин хад, салхинд цоо цохнулсан асга зэрэг бай- галийн сонин янзын УР- лал үзсэн шүүг Үдэш орой нь дуу ХУУР болц- гоож, кино ший гараад Л Ховд аймгийн МХЗЭ- ийн хорооны сониноос ав сан зураг ёстой догь! Бас эмнэг сур гаж, өөрснөө унаж уралд- сан гэж ярьж билээ. Сая хан Нохойжавтай засгийн газрын ордонд нх хурлын завсарлагаанаар тааралд лаа. Тэрээр намайг Хха- рах ч завгүй явж байв. Тэр хүнтэй уулзаж, энэ ч хүнийг ахаа! Эгчээ!гэж энэ тэр юм асууж тэмдэг лэлийн дэвтэр дэлгэж яваа харагдав. Завсарла- гаанаар зав муутай. бай- гаа бололтой. Намайг хар магц танилаа.. Хачин гяр- хай хүүхэд юм даа. Ул- сын төв музей, Хааны ор дон музей, улсын Хэвлэх үйлдвэр, Эдийн Засгийн Дээд сургуулнар ОРЖ, Драм, дуурь, кино театрт үзвэр үзэж сэтгэл нь хөдөлсөн гэнэ. -За чи хариад юу ЮУ хийхээр бодож байна гэж асуувал тэр дэвтрээ дэл гэнгээ --Санасан болгоноо ажил болговол ч нх Л юм байна. Юу ч гэсэн эхлээд төлөвлөгөө гарга на даа. Мөн ч нх юм гээд жаал дуугүй болсноо: -Би ханын сонины эрх лэгч хийдэг юм. Аймгуу даас ирсэн сонингуудыг үзлээ. Сонинг хичнээн олуулаа хамжиж, төлөв лөж, чамбай бодож 6бо- ловсруулбал төдийчинээ хүртээмжтэй болдог юм байна. Заримдаа би ха нын сонингоо бараг ган- цаараа хийчихдэг байс- наа санаад харамсаж байна. Унших хүн олдох- гүйн учир үүнд л байсан байх нь! Их хурлын тайлан нлт- гэл сонч суугаад их зүйл бичиж авсан гээд дэвтрээ над үзүүллээ. Соёлч нө-. хөрлөл, Д. Нацагдорж тэмдэгтэн, таван онц эзэм шигч, чуулга кино театр хэвлэлийн тасаг шуудан хороо радно станц загва рын дугуйлан .. Зэрэг пионерийн ажлуудыг жаг- саагаад заримы нь ард анхаарлын тэмдэг тавьсан байв. Манай сургууль дээр одоогоор байхгүй хийгдэх зүйлүүд их байгаа юм гэж хэлээд ер нь нх юм санаг. Даж байна. Сургуульд суралцаж байхдаа тун их цагийг ашиггүй өнгөрүүл- жээ гэдэг үгийг хэд хэдэн ярианаас сонслоо. Би хо- жим ингэж | харамсахгүй байхаар сурагч ахуй цагаа зохицуулна гэж бо- дож байнагээд хэсэг ДУУ- гүй боллоо. сэт гэлд ихээхэн ажлын ээлж халаа солигдож буй болол той. Тэр өөртөө итгэж байна. Бид түүнд нтгэж байна. Нохойжав санасан- даа хүрч байж, санаа нь амардаг хөдөлмөрч тэс- вэртэй, ажилсаг даруу хүүхэд гэж хамт олондоо үнэлэгддэг юм билээ. С. Жамсранжав орчат-ит-и-а-ар «о-ир-игт-т-ит--ар «чатаар ер-вр-вР-8Р-8Р-8Р «ФИР-ИР-ИР ИР р ат-итт ат 4Р | | хурлаас МХЗЭ-ийн | | | | Эрнст Генри (зохиолч-- түүхч Е225535:5525:325:98х3:5:252 2 395-2 2285 Хорьдугаар зууны хувь заяаг шийдвэрлэв 1941 оны 7 дугаар сарын 8 буюу эх орны дайн эхлээд 11 хоноод бай- хад гитлерайн греманы төв штабын дарга Гальдер тэмдэглэлийнхээ дэв- дэрт «Би өнөөдөр орос дахь дайныг 14 хоногийн дотор бидний ялалтаар төгсөнө гэж батлахад бэлэн байна» гэж бичсэн байна. 7 дугаар сарын 8- нд цэргүүдийн өвлийн бэлтгэлийг хангах тухай сануулахад бид буцах- даа хэрэглэнэ гээд үл тоомсорлон өнгөрөөжээ. Эд бүхэн бол Москва хотыг өвөл болохоос өмнө эзэлж авах гэсэн цахилгаан дайны төлөвлө гөөндөө хатуу итгэж байсны гэрч юм 1941 оны 10 дугаар сарын 2-ны анх удаа Москвагийн дэргэд ялаг- даж үзсэн билээ. Гитлер түүний уч- рыг олох гэж ихэд бухимддаг байжээ Дарга нар нь Зөвлөлтийн армийн- ханы эсэргүүцлийг ширүүн байна гэж илтгэх тоолон Гатлер, «Хэрэв бид байлдаж чадахгүй юм бол орч- лонгоос цөм тонилцгооё!» гэж УуУр- лан «Та нар байлдаж чадахгүй бай- на» гэж загнадаг байсан байна. Гэвч Гитлер нэг зүйлийг ойлгохгүй бай- жээ, Гитлерийн армийг ялагдашгүй гэж биширч байсан зарим хүн ч үү” нийг бас л мэдэхгүй байсан юм. Тэр нь юу вэ? гэвэл социализм бол (4- шазм, империализмаас хавьгүй да- вуу бөгөөд давшилттай байдаг хууль 1966 ОНЫ 12 ДУГААР САРЫН 6, МОСК- ВАГИЙН ДЭРГЭД ГИТЛЕРИЙН ГЕРМАНЫГ БУТ ЦОХИСНЫ 25 ЖИЛИЙН ОЙН ӨДӨР! өдөр Гитлер цэргүүдээ «Энэ оны эц- сайн бөгөөд шийдвэрлэх тулалдаанд уриалан» оруулжээ. Энэ нь Москва- гийн дэргэдэх тулалдаан байлаа. Гитлер нэг өдөр Москваг эзлэх үү- рэг хүлээсэн фельд маршал Фон Бо нийг дуудаад «Наг ч цэрэг, нэг Ч амьтай амьтан гарахгүйгээр Москваг бүсэлж аваад Москваг, Москва Хо0- тын орчимыг нэгэн том нуур тогттол нураа! Тэр нуурыг Москва гэж нэр- лэе! Түүх дурсаг!» гэж тушаасан байна. Фон Бок. бүх агаарын болон арталлерийн зэвсэгт хүчнүүддээ Моск ва хотыг эвдэн сүйтгэх бөмбөгдөх тушаал өгчээ. Гэтэл тэр нь бүтэлгүй, Зөвлөлтийн ард түмэн түүний улаан армийн их хүчтэй тулгарсан байна. Гитлерийн цэргийн давшилт саарч эхлээд дараа нь зогсчээ. Эцэст нь ухарч эхэлсэн байна. Энэ ухралт 1945 оны 5 дугаар сарын 2 гэхэд Берлан хүрчээ. Гитлерийн ялагдашгүй гэдэг арми тай Моснвагийн дэргэдэх ялагдлыг Гальдер хожим харамсан «Үхлийн эхэн» «Германы эмэгнэлт жүжгийн хөшиг нээгдсэн өдөр» гэж тэмдэглэж байв. Үнэхээр Москваг хамгаалж, дайсныг ухрааснаар эх ор ны хоёрдугаар дайнд Зөвлөлтийн баа тарлаг ард түмэн яллаа. Гитлерийн герман ялагдлаа гэдэг асуудал ший- дэгдсэн юм. Түүгээр ч барахгүй 20 дугаар зуун хэний гарт байх вэ? гэ- цэг хувь заяа ч хамт шийдвэрлэгдсэн юм гэж бодож байна. билээ. Нөхөрлөлийн ахлагчийн яриа --Манай нөхөрлөл, 20 хүүхэдтэй байгуулагдсан юм. Нөхөрлөлийн ажил нодиин бодвол өнөө жил овоо болж тусгай байртай, цаашид ажил зохиоход бүрэн. боломжтой бол аво, М 1 дүгээр улирлаар 47 Хүндэт уншигчид аа! Манай сонин «Залгамжлагч» П чуул ганы бүлэг шалгаруурах уралдааны болзлыг хэрхэн биелүүлж байгааг мэ- дэх зорилгоор дорх асуултыг хэвлэсэн билээ. Үүнд: 1. Мэдлэг чадварын үечилсэн дэвш лийн аль шатны болзлыг бүлгийн хич нээн хүүхдийн хэд нь биелүүлсэн бэ? 2. Пионер бүхэв бүлгийн ажилд тогт мол оролцож хэвшсэн үү? 3. Бүлгийн ажлын өдрийн тэмдэг- лэл хөтөлдөг үү? (Нэг өдрийн тэмдэг лэлээ ирүүлнэ) 4. ЗХУ. ах дүү социалист орны бо- лон өөрийн орны пионерийн байгуулла тын ямар ямар туршлага хэрэглэсэн бэ? 5. Танай бүлгийн санаачлав хийсэн ямар ажил байна вэ? 6. Ах дүү социалист орны пионерүүд тэй ямар харилцаа тогтоов ажиллаж байна вэ? 7. Улс, аймаг, хотын чанартай тэм цээнд хэн хэн оролцож, ямар амжилт гаргасан бэ? 8. Д. Сүхбаатарын булан, түүнэй түүх, намтар дурдатгалын цуглуулга- тай юу? (Нэг дурдатгал бичиж ирүүлнэ) 9 Баатарчуудын баг, аравт юм уу хүүхдийн цэцэрлэгтэй ажил төрлийн ямар харьцаа тогтоож, юу юу хийж, байна вэ? Дээрх асуултанд Ховдын Зэрэг, Зав ханы Тосонцэнгэл зэрэг олон , газраас ирсэн хариунаас гуравдахь удаагаа нийтэллээ. 1. Мэдлэг чадварын үечилсэн дэвш лийн 1 дүгээр шатыг 31 сурагч бие лүүлж, 2 сурагч хангаад, одоо 2 дугаар шатыг биелүүлэх гэж байна. 2. Бүлгийн ажлыг хүндэтгэх шалт гаангүйгээр тасладаг сурагч үгүй бол сов. 100 хувь суралцаж нөхөрлөлийн їн шүүн бүр 1-2 төрлийн дугуйланд су ралцаж байна, Бид 7 хоног дутам арнун цэврийн үзлэг хийж, мэдвэлэх хуудас тогтмол гаргадаг болсноор ан ги болон сурагчдын хувийн ариун цэ- вэр сайжирлаа.Бид, Налайх дахь нэг сэн эмнэлгийн Содном ахлагчтай СХТ Б-ын хамтолонтой холбоотой ажил- лаж байна. Тус бригадын хамт олснд ЖИ) : Й 3. Бүлгийн ажлын өдрийн Тэмдэглэл ХӨТӨЛДӨГ. 4. Кострома хотын 88 дугаар сур гуулийн Туршлагаар өсвөрийн цагдан сэргийлэгчдийн нөхөрлөл, ням гаригийн цэцэрлэг, шуудав хороо байгуулан ажил лаж байна. 5. Манай бүлгийн сурагчид цагаан өвс түүж өөрийн шеф бригадад өгөх са нал гаргахад, авгиараа 100кг цагаан өвс түүж бригаддаа өглөө. 6.3ХУ-ын Констрома.Зөвлөлт Украи ны Кировград мужийн Перегоновка тос говы сургуулийн 6 дугаар анги, Чехос ловакийн Оломуоп хотын сургуультай захидлаар харилцан, марк, галстуг, тэм дэг солилцож байна. 7. Хөдөөгийн залуучуудын авхду гаар спартакиадаар таван сумын тамир чил дундаас гүйлт, уртад 2 дугаар байр эзэлсэн сурагч Ховгор манай бүлэгт байдаг - 2 8. Өөрийн ангид Д. Сүхбаатарын үйл амьдралын булан байгуулж альбом, тусгай цуглуулгатай боллоо. . 9. Сумын хүүхдийн цэцэрлэгийг шефлэв авч. ням гаригийн цэцэрлэгээр бүтэн сайн өдөр бүр ажиллаж, тэдэнд дуу. шүлэг, тоглоом зааж тоглоом хийж өгдөг. Олоо 2: дахь жилдээ ажиллаж байва. Баянхонгор аймгийн Баянцагаан су мын 8 жилийв дүнд сургуулийн 5 ду- гаар бүлгийн дарга ДАМЬДИА Ангийп бэгт ХАЛТАР бичнг үсэг, дуу хөгжим зааж, эм боож өгөх зэргээр ажилд нь тусалж сорснєє энэ ажилд дадлагажиж бай нэ Мөн орон сууц гудамжны 5 ду гайр хорооны 200 хүнд эмнэлэг,ариун цэврийн ярна хийж, уулзалт үдэшлэг зохиолоо. Сургууль дээрээ арнун цаврийк булан байгуулж «иргэний хамгаалалт», «эрүүд.энх» зэрэг сам бар таргав Бид цөмөөрөө ХБХБ тэмдгийн норм биелүүлж, Д, Нацаг дорж тэмдэгтэн болохын төлөө чар- майн ажиллаж байна. Тэгзэд бид ирэх оны 2 дугаар сард цол манда- таа авахаар мэрийж байна гэж Налай- хын 10 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн соёлч нөхөрлөлтйн ах лагч Дуламсүрэн ярив. Сурагч Д. Бадамгарав. ! ) ь П Лингла./ ГЛЕВЬ ЕВА. /ЧИЛЛВ, 7. ГЛИНЬ ЛЛТЛА. ЛВЫЛ, ПИОНЕР СУРАГЧИД АА! СҮЛД МОДНЫ НААДАМД ТА БҮХНИЙГ СҮЛД МОДНЫХОО БЭЛТГЭХ БАЙДАЛ Сүлд модны наадам хийх танхи мын голд гацуур модыг сууриараа эргэхүйц байрлуулж өнгө өнгийн гэрэл чимэглэлээр чимэглэнэ. Тан- химын зайг Алтан гадас, Мичид, Марал зэрэг бусад гариг оддоор чимж, туг дарцаг, баатарчуудын ба пионерийн тэмдэг, арван хоёр сар, жилд ордог амьтад, хүүхдийн тоглоом, цасны өлчар амьтад, ог- торгуйн пуужин, | дагуулуудын дүрс, хошин шог зураг зэргээр чи мэглэж цас орж байгаа шөнийн бай далтай болгоно.(Кардоноор дөрвөл жин сав хийж цоочин дотроос нь гэрэлтүүлж од гаригийг хийнэ). эхлэл Гэрэл унтарч шөнийн байдалтай болоход хөшиг Нээгдэнэ, Тайзны арын хэсгийг шөнийн байдалтай чимж өмнөх хэсэгт уул дүнхийн, хөлдсөн гол хот суурин харагдана. Энэ үес радиогоор: -- Бүх дэлхий сонсоорой! Огтор гуйн шинэ оны жижүүр радио ярьж байна. Шинэ он халаагаа авах 24 цаг 00 минут болж байна. Шинэ бүтээл, шинэ нээлтээр түүхийн ду туйг эргүүлэх шинэ иргэдийн өм нөөс хуран цугларсан та бүхэнд сар шинийн мэнд хүргэе. Тайзны нэг талаас шинэ он, нө- ирнэ. Шинэ он: -Туулж өнгөрүүлсэн гурван зуун жаран таван настай хуучин он гуай сайн сууж байв уу? -Ахынхаа туулсан товчлох Ажлынхаа баян амжилтыг цогц лох шинэ дүү минь сайн явж ирэв үү? гэнэ, Ийнхүү мэндлэлцэх үед: - Он солчлцуулах комиссын дарга Хулгана, гишүүд үхэр, бар. туулай, луу, могой, морь. хонь, бич, тахиа, нохой, гахай (гэж 12 сард ордог амьтад өөр өөрсдийн нэрийг хэлэх бүрд мэхийн ёсолж байраа эзлэхэд нийтээр алга та- шиж баяр хүргэнэ.) 12 сар өөр «өөрсдийн байдлыг илтгэсэн баг өм сөж, өвлийн гурван сар цагаан, хаврынх бор, зуных ногоон, нам- рынх шар нөмрөг нөмөрсөн байна). Хуучин он: Монгол дээлтэй бө- гөөд цагаан хурган малгай, ногоон торгон дээл, шар- дурдан бүс, бор булгаар гутал өмсөж, хүзүүндээ улаан бүч, энгэртээ пионерийн бо- лон таван онц, үечилсэн дэвшлийн 1,2,3 дугаар зэргийн тэмдэг зүүж хүзүүнийхээ (цэнхэр өнгийн)ороол тонд 1966 он гэж бячсэн нэгэн хүү байна. Шинэ он: Шинэхэн хий сэн сурагчийн дүрэмт хувцастай нэгэн охин. тэнгэр шиг цэнхэр Өн- гийн (хүзүүний) ороолтонд шинэ орсон цасаар 1967 он гэж бичсэн байна. 12 сарын”амьтдыг эгнэн ёС 4 лох үед тайзны хөшиг хаагдана. ї 12 сар гарч ирээд тагтааны урил- ! га дууг дуулна. Т замыг ТАГТААНЫ УРИЛГА Хотол олнт- 7стсгаал Холбоо хэл хүргээд гөө талаас хуучин он зэрэг гарч ф ! 1 ї ї Энхийн цагаан тагтаахай Элин халин ирнэ үү? Наадан цэнгэе бүгдээрээ Нааш ир нааш ир тагтаахай! Дуулж дуусмагц тагтаа таряа бу- Даа цацан бүжиглэж ирэх замдаа дорхи дууг дуулна. ТАГТАА БИ Амар тайвны тагтаа би Амьтан бүхэнд хайртай хө Аз жаргалын үрийг би Алган дээр чинь цацья хө тооллоос Бэ шэ элээсэн Нэг Хо: г--огогттжүтШтдД УуүагллошШлэээ лээ сстэээ ле 2 нээ ши Штллш 24162лии БЭР-иг эн х--2-ш-1275, гэж дуулахад шанз хөгжмөөр да- гаж тоглоно. Удирдагч, тагтааны хүзүүн дэх шуудангийн хайрцаг- наас цэнхэр өнгийн тууз гаргаж алдлан тэнийлгэхэд «ЭНХ ТАЙВ- НЫ» шинэ жил ирлээ гэсэн үгтод хон харагдана. Энэ үед шинэ жил 12 сараа дагуулан гарч ирээд: -- Энхрий хайрт та бүхэнд ЭНХ ТАЙВНЫ шинэ жялийн мэнд хүр гэе! гэх бөгөөд пионер сурагчдын төлөөлөгчид шинэ оноо хүлээнавч хүндэтгэн өргөнө. Нийтээр босч Д. Пүрэвдоржийн үг, Х. Доёддор- жийн-ая «ЭНХ ТАЙВНЫ ШИНЭ ЇЖгИЛ» дууг дуулна. Энэ дууг дуулж дуусмагц тайз- ны хөшиг нээгдлээ. Уулын орой- гоор өвгөн аавын малгайн орой цухуйсаар чээж нь ил гарч ирнэ. Өвгөн аавыг саравчлан харна. Ойртон ирэхэд нь: алга нижигнүү лэн ташиж, хөгжим эгшиглэж доорхи дууг бүгдээрээ найраг хөг жимтэй дуулна. : ӨВГӨН ААВАА УГТЬЯ Найман зүгтээ ивзэлтэй й ї | | | | Налгар буурал ааваа Насаа нэмэх ерөөлтэй Наадам цэнгэлдээ урчзад Шинийн мэндээ дэвшүүлье! Шижгэр амжилтаа үзүүлье! Цацаг чимэг шаргиантай Цангинам өвөлтэй ижилссэн Цагаан сарын дуулиантай Цасан амьтдаа уриад 5 ДАХИЛТ Өөдөө дэвших заяатай Өсөж яваа бид нар Өнтэй жилийн буянтай Өвгөн ааваа угтаад ДАХИЛТ Нийтээрээ дуулаад дуусмагц бүх хөгжмөөр тойрон бүжиг ХИй- нэ. Энэ үед цасан охид орж ярээд өвгөн аавыг урьж цасаар зугаа- цуулж байгаа байдлаар «цас»бүж гийг өөрсдөө аялан бүжиглэнэ. ЦАС Үүлтэй тэнгэрт бүжиглэсээр Уултай дэлхийд золголоо. Үеийн нөхөдтэй бужигнасаар Үзэсгэлэнт танхимд орлоо, Ай-хө, Ай-хө, Хөвөнхөн хөөрөнхөн Хөгжинхөн баясанхан наадья Шувуу өдөө сэвэлзүүлж Шулганаж үймрээд айсуй шүү! Шугуй модоо найгалзуулж Шуурга дэгдээд ирлээ шүү. ДАХИЛТ Буурал аавын сахал дор Бушуу бушуу цуглаарай. Бургас гацуурын мөчир дор Бултан бултан ороорой! АХИЛТ Ийнхүү бүжиглэж байгаад -- Ааваа ааваа гэж саравчлахад (Өвгөн аав, туулай,үнэгээ хөтөлж, буга, баавгайгаа дагуулан, тагтаа- гаа түрүүлүүлж ирнэ. Өвгөн таёй- ван налгар алхаан дундаа толго:. мэхийн ёсолсоор явах үед ан амь- тад өөр өөрсдийн зан аашаа илтгэ сэн бүжгээ хийж явна.) өвгөн ан амьтдын хувцасны өнгө цагаан байх ба үзэмж жавхаатай хийгдсэн байна. ӨВГӨН: Элбэг амьдралын дээжээр Эхээс төрүүт амлаж Гэрэлт эрдмайн дээжээр Гэгээн оюунаа тэжээсэн Золтой манай хүүхдүүдээ! Зоны хүндэт багш нар аа! Ачтай, гавьяатай аав, ээж нар аа! Алдартай, хүндтэй зочид о00! Сар шинэдээ Сайхан шинэлэж байна уу? (Алга ташина) -4Мөсөн малгай духдуулсан Алтайн оргилоос аваад Цэлгэр уудам талд Цэнхэр өргөн говьд Хөдөлмөрч олны бүтээл Хөгжил болон мандаж Өөд дэвшсэн монголын Өнөр өтгөн багачуудын Өргөн цэнгэлд оролцохоор Өвгөн аав чинь ирлээ, Бүтэн жилийн дотор Бүтээсэн зүйл их байна. Бүхний манлайд яваад нь Бэлэг дурсгал өгөх байна, Усны шувууг урин залж Хусны мөчирт чимэг зүүж Ханагар дэлхийг амилуулдаг Хаврын гурван сард Түүхт ямар үйл бүтээв Түрүүлж хэн амжилт гаргав? Бар, Туугай Луу сарууд (хав- рын гурван сар бор тарлан нөмөр- гөө өргөн ёслоод) --Минай нэрэмжит БАР сард энхрий хайрт намын баяр, төлч- дийн баяраа угтаж... хийсэн, - Миний нэрэмжит ТУУЛАЙ сард МАХН-ын баяр, нэгдэлчдийн баяр, Бүх дэлхийг цагаан сүүгээ рээ тэтгэсэн эхчүүд--эмэгтэйчүү- ДИйн баяр угтаж... хийсэн, -4Миний нэрэмжит ЛУУ сард бүх дэлхийн хөдөлмөрчдийн Эв са нааны нэгдлийн өдрийг угтаж... хийсэн гэх зэргээр өөр өөрсдчйн байгууллагын хийсэн ажил, үзүүл сэн сурлага, хөдөлмөрийн амжил- таас ганц хоёрхон үгүүлбэрээр та нилцуулна. СОртэ хасласочижал (27238573) -Ажил сурлага авьяасаараа бусдаас тодорсон...Д (7Кишээлбэл: ТУУЛАЙ сарын нэрэмжит шагнал гардуулна.) Алга ташиж хөгжмөөр баяр хүргэх (Г. Дарамзагдын ая, ЯД. Балгансүрэнгийн үг, сүлд мод- ны тойрон бүжгийн дуу гэдэг дууг дуулж Г. Доржпаламын дэглэсэн тойрон бүжгийг нийтээр сүлд мо- доо тойрон бүжиглэнэ). Өвгөн улам их амжилтыг нийт олноос хүсэж: --Сонор урт чихтэй Соргог хурц нүдтэй Чандган цагаан туулай минь Чаминхан дуугаа дуул даа гэхэд Туулай дорх дуугаа дуулна: ТУУЛАЙХАН Р.дума-зэрэг | ь.,. 2эг-дэн. дуу-лэн төр-эгээ-хө Сайхан сураг сонсохоор Дэлдэн чих минь заяажээ Саранд үсэрэхийг зөгнөөд Дэгдэн дүүлэн төржээ хө (Алга ташина). ТАГТАА-шуудан хүргэж ирээд: --Хагацал зовлонгийн зэвсгийг Харанхуй нүхэнд булж Хамаг олны хүүхэд Халуун найрамдалтай явах Орчлон дахины хүслийг Одноос олонд дамжуулж Алдар цуугаа мандуулсан Ах зөвлөлтийн жаалууд Ар өврөөрөө сундлан Алиман саранд очиж Эв хамтын дуугаа дуулья Энх тайвны тугаа намируулья гэж Бахтай мэнд хүргэснийг Баяр болгон мэдэгдье! (Алга ташина) ӨВГӨН: --Алаг цэцэг дохилзоод байдаг Алтан эрвээхэй эргэлдээд байдаг Айраг тараг цэлэлзээд байдаг Амьтан хүн баясаад байдаг 2 Зузаан ногоон нөмрөгтэй Зуны гурван сар Түүхэн ямар үйл бүтээв? Түрүүлж яваа нь хэн билээ? (Зуны гурван сар Өвч ногоон нөмрөгөө өргөн бөхөсхчйж:) МОГОЙ: багачууд хүүхдийн баяр угтаж... МОРЬ: Ардын хувьсгалын Ой угтаж... Хонь: Хөдөлмөр. зусландаа очиж...амжилт үзүүлсэн манай Төгсгөл нь 4 дүгээр нүүрт П | МОИЖЬ РЧЛ ЛАЛИА. ална, ЖБА /ННКВА ВннВ. х Өамсан ва Гаьнал уаыА, Өмлаллын. ГР” шиний хэнд энхдлиийй хэхдйнийлжийй сажагснлналиллэл тана саналаа ЛнБА ЧВНБллвнЬ НА, ГА. авна” “аннА “ОЛЬАЧННА. ЭЛНЬ. ална. ЛА. СИНА. илнэ гүллШАГ снаЬ хагас ВнА 28-01 Бош лоыт УС Ли улиниыг анин « сг. ЛЛЛНЫЛ ӨВАЛЛЫБВН.. УЧЛаны. зааны анин. н чи зов НЭЭ" Эх ЭЭ лээн Эйнийлйнхий бо таш Төгсгөл. түрүүч нь 3-р нүүрт улиралд болсон ажлуудыг мөхөл! хүүхдүүд бүтээсэн юм гэхэд ӨВГӨН: Зуны улиралд явагдсан ажлуу- дад бусдаас гарамгай амжилс | үзүүлсэн...д «Хөх ногооны шим» гэдэг шагнал гардуулна, ӨВГӨН: | Түүнээс их амжилтыг Түмэн олноосоо хүсч -Алиа хошин үнэг минь ! Аялгуу дуугаа дуулж өг, дорхи гэж дууг үнэгийг заахад үнэг дуулна) ҮНЭГНИЙ ДУУ Хулсан шаргал үнэг би Хулгана зурамдаа ноён хө Хурдан халтарыг хөөвөл Газар үмхүүлж дөнгөнө хө. Алтан сорлог үсээрээ Анчны хорхойг хүргэнэ хө. Алиа хөөрхөн аашаараа Амьтны сэтгэл тийг ёслоход (Алга ташина). (21:18:13) айл анВЫ” ална. /ЧаннА. лс Пїнлнэхэн танхим нээгдэж, байдаг ман тани ахиад лнийниййлтиий Аннийлиййлииий Сергей Алексеев Сибирийн кєэгэн хотын тариачид Ленинийг амьд ахуйд нь түүний хөшөөг босгохоор шийдвэрлэжээ. Тэгээд Ленинээс зЗөвшөө- рөл авахаар Москвад 1ө- лөөлөгчид илгээв. Тэдгээр төлөөлөгчдийг Ленин Ххү- лээж аваад -Сайн байцгаана уу? Сайн явж ирцгээв үү? Гэ- хэд тариачид -Сайн гэж хариуллаа. -Танай нутагт ургац ямар байна вэ? -- Бурхан гомдөогоогүй л байна. --Танай тэнд бараа та- зор хэр зэрэг байна вэ? Ч айнаа. Владирмир ЧИльич зэ! байна. “Эрээн Өалвуу хангалттай, хадаас байна. Бас саван хэрэг- оМВЫ 2193) агох --За тэгвэл та нар таа- чай мэдээ авч иржээ. Би өөрийнхөө асуултыг Дуус- "талаа гээд Владимир. Ильнч инээмсэглэн одоо Та нарын хэргийг сонсьЁ э. Тариачид ирсэн хэр- э ярьж өглөө. --Хөшөө гэнээ? гэж Ле- нин давтан асуулаа. -Тэйнээ хөшөө. Бид, аль хэдийн суурины нь чУ ЛЕВЕ эвөчхөөд байгаа юм гэн тэд бардамдуу Өгүү- шүү булаана хө Үнэ Ширээ сандал гялалзаж байдаг лэн, Владимир Ильич ээ! Харин хөшөө босгох газар нь бол тун сайхан, их өн- дөрлөг газар шүү. Том том хус модны дунд бас хажуу даа голтой, эргэн тойрны юмс сайхан харагдана. Вла димнр Ильнч ээ! тийм Ч гомдоохоор , -Болноо, Тун ч нх гомд моор юм болно гэж Лени- ний өгүүлэхэд түүний ца- райд инээмсэглэлийн өчүү- хэн ч шинж харагдсангүй! Тарначдын царай ч ба- райлаа, Тэд ийм юм бол- но гэж тун ч бодсонгүй. - Хөшөө байгуулах ї8- зар нь нал түн их таалаг- даж байна, тул хөшөө байгуулах гэсэн юм. Энэ талаар би шийд- вэртэй эсэргүүцэж байна. Бүр шууд эсэргүүцэж - :бай Шимт дэлхий баясч байдөг Шижир алтан намар Түүхэн ямар үйл бүтээв Түрүүлж яваа нь хэн билээ (Нем- рын сарууд навчаншар нөмрөгөө Өргөн МЭХИЙН ёслоод) БИЧ: Манай сургууль хэд бид... хичээлдээ орлоо. ТАХИА:МХЗЭ ахын ойг угтаж . НОХОЙ: Октябрийн социалист их хувьсгалын ойг угтаж .., гэх зэр- гээр товч товчхон тани лцуулна. ӨВГӨН «Алтан намрын» нэрэмжит шаг- нал гардуулаад байтал БААВГАЙ: Улам их амжилт. хүсч би. дуугаа дуулж өгнө гэсээр дорхи дуу дулна БААВГАЙН ДУУ ШХҮЛС ө6.бийн, бнсб-тоср ха-«ээ./.4у»ж, ! дггөмдөм суссдахспм, Феха бо: би. ашлшисыр ЄгчээвсА ёлнслал8В. 4 Мөсөн хуягаа нөмөрсөн: Мөнгөн цагаан баавгай Он Өвлайн спортоор хичээллэж Өндөр чадал оллоо би. Угаас мойног хөлтэй ч Ухаан санаа мойног биш Уран бүжиг сурья байз Улсын циркт орьё байз гайг ёслоход алга ташина) ТАГТАА: --Хөдөлмөрт гараа бяцруулсан Ч Хөгжмийн. утсанд хүрээгүй, Зовсон сүүгээр амлаж (Баав- юм. болохгүй Харин юуны анхаарал улинга лайлаы ЛВисА авнаа ЛЧЖ БА” ЛЕШБА , Ганлаь /ЧанВА ВНМЕА/ ги, 7-7 на гэж Ленин хуруугаараа зангаад хэллээ. Намайг ингэж байна гэж та нар Сибирь дэх нөхөд- дөө очиж хэлээрэй. Харин тавьсанд Зодуурын шархаар «хүмүүжсэн» Гялталзсан хар нүүртэй. : Гялалзсан цагаан Н 28 Африк тивийн жаалууд Ая нийлүүлж дуулья гээд Азтай төрсөн та нарт Амар мэндийг хүргэж байна (Алга тавина) ӨВГӨН: --Чарга цанаар гулгаад ирдэг Чадал тэнхээ шалгаад харьдаг “Мөсөн цагаан дээлтэй “Мөнгөн буурал өвөл Түүхэн ямар үйл бүтээв? Түрүүлж шалгарсан нь ХЭн би- лээ? Өвлайн сарууд өвч цагаан нөмрөгөө өргөн ёслоод, ГАХАЙ, ХУЛГАНА, ҮХЭР саруудад өөр өөрсдийн сард болсон онцлог ЯВД- лаа түрүүчийн саруудын адил дэс дараалан танилцуулж хагас жи- лийн шалгалт, бас бус ажлуудад амжилттай дүн үзүүлэгсэдийг уламжилна. ӨВГӨН: «Энх тайвны шинэ жи лийн» нэрэмжит шагнал гардуула на. (Алга ташина) ӨВГӨН: --Сүлд модны наадамд Эврээ чамж ирсэн Сүрлэг сайхан буга минь Түрлэг АН дуулж өгөөрэй! ЫН ДУУ Цагаан гундрийн дуучин би Цасан хормой хийсэгсэн Зуны навч шиг дэлгэрсэн Зулзган-мод шиг эвэртэй би (Бу гыг. ёслоход Алга ташина) ӨВГӨН (Ерөөл) --Орсон цасыг хэлхэж Орд харшдаа дүүжлээд Одон мичид шиїгтгээд гэж” Владимир шууд салах лээ. Тарначид лаа. - Владимир шөөрөхгүй байна. сан. ярьцгаасан юм. учир нь гаа юм гэжээ. Ленин хэдийгээр тань хоёр В, И. ЛЕНИНИЙ ТУХАЙ ӨГҮҮЛЛЭГ . “баярлалаа. Амжилт хүсье ! Ильич ёс гүйцэтгэ Сибирьт рийн хотод буцаж ирээд Ле нинтэй уулзсанаа ярьцгаа Ильич хөшөө байгуулахыг зөвВ-- от- Газар нь түүнд таа лагдаагүй юм байлгүй. 2о--Үа нар учрыг сайн гаргаж. ярилцав уу? төлөөлөгчид хариулаад Ра зар нь бүр түүнд таалагд Бид бүр тодорхой Зөвшөөрөхгүй байгаагийн бол Лениний суут их даруу занд л бай- шөөрөөгүй гэсэн ч тарна со чид өөрсдөө хөшөө босго- тийдвэрлэснээ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон 4 дүгээр Огторгуйн хүлгээр дүүлсэн Багачуул та нарын зөгнөд биелж Бас нэг баяр нэмэгдэх болтугай! Мөнгөн цагаан өвлийг Мөстэй цастай нь барьсан Мөнх ногоон гацуурыг Мөчяр салаатай нь тарьсан Багачуул та нарын ажил бү- тээл Байгалийг бүрэн захирах бол тугай Хөгжлийн гараанд хурдалсан Насны багадаа хичээцгээж Хөлийг дөрөөнд хүргэсэн Намын ачаа хариулцгааж Өвгөн аавынхаа насыг рай! Өгөөмөр өглөөг дуудан бү- жээрэй! Алга ташина ТӨГСГӨЛ Бүх хөгжимд «тойрон бүжгийн» ая эхлэнэ. Ан амьтад, охид хөв- гүүд нийтээр бүжиглэнэ, Тойрон бүжигчлд гурав тойрох үед танхимын гэрэл унтарч сүлд модны гэрэл хэвээр үлдэнэ. Тай ны хөгшиг нээхэд: Тайзны тэн- гэрт од мичид бүдгэрч, үүрийн цолмон тодорчээ. --Анхаараарай анхаараарай! Энх тайван. шинэ жилайн огтор гуйн. шинэ иргэд ярьж. байна. Бидний ажил амжалттай. Одоо үүрийн цолмон чиглэж явна. Та бүхэнд Энх тайван шинэ жилийн өглөөний мэнд хүргэе! (Алга ташина) Д. Сэнгээгийн үг Л. Мөрдор- жийн хөгжим «Эх орон» дууны ая эгшиглэж, Энх тайвны шанэ жилийн эхний ажилд орсны тэм- дэг тодорно. Энэ дууны дараа ӨВГӨН: --Бушуу түргэн ирэхийг Бусад нөхөд чинь хүлээж байна. Буурал аав нь явья Буцаад хойтон ирье. Дайраад явахад далай шиг Давалгаалж байгаа хөгжилөө Буцаад ирэхэд булаг шиг Буцалтгүй . нэмээд байгаарай! Баяртай хүүхдүүд минь баяртай (явна) Нлйтээр Өвгөн цасан амьтдаа хүндэтгэн үдээд, бусад тоглоомоо эхлэнэ. сосить ЭНН ЧИНЬ ЛАИЛРА Ч. ТВХЛБА ЛВЛНА. ч ЛЕННА. ГЧИЛБАГ” ӨЛБНВ. /ЧВНАЛЧАЛБА ЛА. АВЛА. ИЛЛА. Гэвнь хэлсэнгүй. Тэгээд тарначид чулуу- гаар нь юу хийдэг билээ дээ. Тэр сайхан газар нь вө бас тэгээд юу ч үгүй хоц- рох гэж үү гэж бодоцгоов Удаан маргалдсаны дДа- раа тэрхүү гол ус ой мод жигдэрсэн сайхан өндөр- лөг дээр сургууль байгуу лахаар шийлээд сургууль байгуулжээ. Энэ сургуулийн дэрга нь дээс Сибирийн тэнгэр 2 сайхан хараглана. | Хавар Суурины нь чулууг Ч. болгон хус модод цэцэг хүртэл зөөж “авч ирсэн лэн гол нь өндрөөс шуу- гэж хэлэв үү? -оин бууж. эргэн тойрон -- Хэлсээн! хэлсэн гэж хүүхдүүдийн ДУУ шуу- гиаэн халаж бэйх боллоо. Он жилүүд өнгөрч, өнгөр сөн пагийн явпал өорхиє- ДОЖ. амьдрал саас байн Сургууль ч байсаас л байна. Саб зөв- эүеР- х “уншина, тамши, шилэн А/ | | Ч Э| “давхар 408, 412, 418 номерын өрөө, мань, ххариуаланаа эрхлэгч ”28333 ут- Билх мг НүГ АГДАР н ажилтан, захнда Ё "Оны хэлтэс 26882, “ОдЗЭМТНт | Сүхбаатарын - нэрэмжит Улсын. “Хэвлэлийн Комбинатад Хэвлэв. "Индекс 14140 . вийн залуу насны амьдрал Б 2 аз жаргал,. лын төлөө тэмцэгч тэргүү- ний хэсэгтэй хувь заяагаа эгнэгт холбожээ. “-онд дээд сургууль төгсч тө - Орон БУХНИЙ ПРОЛЕУЯРИ 1Р НЭГДЭГТҮН? М1Х-ын уйл ХЭРГИЙН ТӨЛЭӨ ХЭЗЭЭ БЭЛҮЭН БАНГТУН: “Москва. 1066 оны 12 дугаар сарын 19. Улс түмний жүүлэх, » монгол, Даваа Үнэ 10 мө Улаанбаатар. БНМАУ-ын Ардын Їїх Хурлын Тэрүүүлэгчдин ЗАРЛЇГ 5, Нөхөр Л. НИ. Бреамшснниг Сүхбаатарын одонгоор шагнах тухай... "БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ нь: найрамдал, энх тай ван, содиализмын үйл хэргийг бэх зөвлөлтийн түмний ах дүүгийн уламжлалт -най рамдлыг гүнзгийрүүлэн” хөгжүүлэхэд байгуулсан их гавьяагөндөр үнэлж Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга нөхөр Леонид Ильнч Брежневийг мэндэлсний нь жаран насны ойг тохиолдуулан Сүхбаата рын одонгоор шагнасугай, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Т лэгчдийн дарга 2 хо Эв САМБУУ БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ц. ГОТОВ 1966 оны арван хоёрдугаар сарын 17. ард ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн лага нөхөр Леонид Їльич Брежнев танаа Хайрт нөхөр Бреаиев ээ! Зөвлөлт Холбоот Улсын нам, төрийн гарамгай удирдагч, олон улсын коммунист хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн, улс түмний энх тайван, найрамдлын тө- лөө цогтой тэмцэгч Таны 60 насны ойг тохиолдуу- лан Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хороо, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын: Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, Сайд нарын Зөвлөл Танд ах дүү ёсны чип сэтгэлийн баяр хүргэж байна. Зөвлөлтийп ард түмний үнэнч хүү, туйлбартай ленинч Таныг олон жилийн турш нам, төрийн удир дах ажил хийж ирэхдээ соцнализм, коммунизмын аугаа их үйл хэрэгт бүх хүч чадал, баялаг туршлага эрдэм мэдлэгээ бүрэн зориулсан хүн гэж Монголын коммунистууд, хөдөлмөрчид сайн мэдэж, гүнээ хүн- дэтгэж байдаг юм Эрхэм. нөхөр Брежиев Та тууштай интернацио- налчийн хувьд Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Нам, Зөвлөлт засгийн газрын ленинч бодлогыг гуй- валтгүй хэрэгжүүлэн, социалист орнуудын бүх ард гүмний найрамдал, хамтын алшллагааг зүйл бүрээр зузаатгах, олон улсын коммунист хөдөлгөөний Эг- нээний нэгдэл нягтралыг бэхжүүлэх, марксизм-ле- нинисзмийг цэвэр арнун байлгах үйлсэд их хүч чар майлт тавьж байдгийг дэлхийн улс түмэн сайн мэд нэ Энэ оны эхээр Та Зөвлөлт Холбоот Улсын нам- засгийн төлөөлөгчдийг толгойлон манай оронд найрс гаар айлчлан ирж тэр айлчлалын үеэр БНМАУ, ЗСБНХУ хоёрын найрамдал хамтын ажиллагаа, ха- рилцан туслалцах тухай Гэрээ байгуулсан нь Мон- гол Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн уламжлалт найрамдлыг цаашид бүх талаар хөгжүүлэн бэхжүү лэх үйлсэд үнэлж баршгүй их ач холбогдолтой Эг- нэгт мартагдашгүй түүхэн чухал үйл явдал болж үлдэнэ Монголын коммунистууд болон хөдөлмөрчид Та- ныг Зөвлөлт, Монголын найрамдлын эвдэршгүй бат гын халамж анхаарал тавьж байдаг чин үнэич дот- нын их нөхрөө гэж үздэг юм. ” Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хороо, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, Сайд нарын Зөвлөл хайрт нөхөр Лео- нид Ильнч Таны 60 насны ойг тохиолдуулан Танд эрүүл энх урт удаан насалж Зөвлөлт Холбоот Ул- сад коммунизм байгуулах үйлс болон улс түмний энх тайван найрамдал, социализмын аугаа их хэрэг ялан мандах үйлсэд улам улам их амжилт гаргахыг чин сэтгэлийн угаас хүсэн ерөөе. Ах дүүгийн баяр хүргэсэн МОНГОЛ АРДЫН БНМАУ-ЫН БНМАУ-ЫН ХУВЬСГАЛТ АРДЫН ИХ САЙД НАМЫН ТӨВ ХУРЛЫН “НАРЫН ХОРОО ТЭРГҮҮЛЭГЧИД ЗӨВЛӨЛ” ЗХУКН-ын Төв Хороо- ны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Леонид Ильич Бреж- невийн ожкаран насны ой өнөөдөр болж байна. Л.И. Брежнев 1906 оны арван хоёрдугаар са- рын 19-нд Украины На- менсн (одоогийн |Днепро- дзержинск) хотод төмөрлө- гийн заводын ажилчны гэр бүлд төржээ. Хувьсгалын дараа Лени ний шадар зүтгэгчийн нэг, алдарт Феликс Дзержинс- кийн нэрээр нэрлэсэн энэ хоттой Леонид Брежне- налаар невийг тус гожээ. Удалгүй шүүлж 1939 нист Намын ровск мужийн нягт холбоотой юм. Энд арван таван настай цэл за- луу ахуй цагаасаа хөдөл- мөрлөж эхэлжээ. 1927 онд Курск хотод газар зохион байгуулах, усжуулах техникум төгсч дараа нь Уралд газар 30- хион байгуулагч, районы тариалангийн хэлтсийн эрх лэгч, Урал мужийн тариа лангийн хэрэг эрхлэх газЗ- рын орлогч даргаар ни- лээд хугацаагаар ажил- лаж байв. ЗХУ-д эрчимтэй хүнд үйлд вэржүүлэх төлөвлөгөөг бие лүүлж байсан тэр үед Л. И. Брежнев төрсөн хотдоо эргэж ирээд төмөрлөгийн заводад ажиллахын зэрэг- цээ төмөрлөгийн дээд сур гуульд суралцаж байв. 1931 онд Коммунист Ча- мын гишүүнд элсч, -энэ үеэс эхлэн ард түмнийхээ ашиг сонирх- ” гаар сонгогдов. Л. И. Брежнев 1935 ЛЕОНИД 1 Днепродзержинск хотын иргэд Л. И. Бреж- хотын лөлийн орлогч даргаар сон намын удирдах ажилд дэв онд Л. Брежнев Украины Номму Днеппопет намын росны нарийг Эгчгїир Днепропетровск мөрлөгийн инженер болов, 1936 онд БНМАУ-ын эрх чөлөө тусгаар тоггнолыг хамгаалахаар ирсэн зөвлөл тийн цэргийн ангид Л, Брежнев улстөрийн ажил хийж-. байлаа: төмөрлөгийн ажилчдын. са- тэр үед зөвхөн Украинаар зогсохгүй нийт Зөвлөлт Холбоот Улсын хэмжээнд хүнд үйлдвэрийн том төв байсан юм. Тус мужийн нутагт олон арван төмөр зоЛӨГ, МАШИНЫ болон батлан | хамгаалах үйлдвэр байр." хэлхээ холбоог бүх талаар бататгахын төлөө байн- лаж байв. Днепропетровск муж хамтралаараа ч гэсэн хүнд үйлдвэрээс дутахгүй алдаршиж байлаа. Чухамхүү энэ ажил дээр Л.Н. Брежневийн олон гүмнийг удирдан манлай- лагч, аж ахуйн талын их мэдлэг дадлагатай, их ба Га асуудлыг шийдвэрлэх- їэзэ. гүн гүнзгий чарийн Нягт цэгнэн тунгаадаг:,бӨ- гөөд хүмүүсийн бодол сана. лыг сонсож,асуудлыг хамт олны хуримтлуулсан. дад- -лага туршлагад туягуур- лан шийдвэрлэж чаддаг авьяас чадал нь тодорсон “ “Зөвлөлтийн “улаан эр нийч хамтаар Л.М. Бройе- сарын 17 Улаанбаатар хот, 1966 оны арван хоёрдугаар аев 1941-1945 оны дайнд бэрх замыг туулсан юм. Л.И. Брежнев Өмнөд фрон тын улс төрийн газрын орлогч дарга, десантын ар мийн улс төрийн газрын дарга, Украины дөрөвдү гээр фронтын улс төрийн газрын даргаар ажилла жээ Эх орноо хамгаалах: байлдаанд байгуулсан гавь яагий нь үнэлж дэслэгч генерал Л.И. Брежневийг олон удаа одон медалиар шагнажээ. Зөвлөлт Холбоо: Улсын эдийн засагт дайн асар их хор хохирол учруулсан би- лээ. Коммунист нам, Зөв- лөлт засгийн газар, зөвлөл тийн бүх ард түмний хү чин чармайлт дайны уршиг гамшгийг ахар богино ху- гацаанд арилгахад чиглэж байсан жилүүдэд Л -И. Брежнев Украинд намын ажил хийж байв. 1946 оноос Запорож мужийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, 1947-оны арван-нэгдүгээр сараас Днепропетровск му хийн намын хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн дар га, Дараа нь Зөвлөлт Мол давийн Коммунист Намын Төв Хорооны нэгдүгээр на рийн бичгийн даргаар ажиллаж, хүнд үйлдвэр, хөдөө аж ахуйг сэргээн бос гоход хамаг хүч чадлаа зориулж байв. Тэрээр сэр- гээн босгож байгаа үйлд- вэр, хамтрал, сангийн аж ахуй дээр байнга очиж, фашнистын булаан эзлэгч- дийн эвдэж сүйтгэсэн зүй лийг дахин шинээр бүтээн босгоход олон түмний оюун санаа хүч хөдөлмө рийг зохион байгуулж байв. 1952 онд ЗХУКН-ын ХЇХ нх хурлаас Л.И. 3 невийг ЗХУКН-ын Төв Хө? рооны гишүүнээр, Төв Хо рооны бүгд ХУриС ЗХУ “КН-ын Төв Хорооны ор- Жогч тэргүүлэсч гєшүүн, Төв Хорооны нарийн бич гийн даргаар сонгосон юм, Ард түмэнтэйгээ ямагт нягт дотно холбоотой байх нь намын удирдах хүний заавал дагаж мөрдөх үү- рэг гэж Л. И. Брежнев үзэж, хүмүүсийг халам- жилж хүсэлт хэрэгцээний нь талаар санаа тавьдаг нь түүний нэг чухал чанар байв. Ийм ч учраас Л.И. Брежнев зөвлөлтийн ард түмний асар их үнэлэл- тийг хүртсэн юм. 1950 оноос эхлэн өнөө хүртэл Л.И, Брежнев 3С БНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн депутатаар удаа дараа СОНГОГДОЖ-!1960-1964 онд ЗХУ-ын төрийн тэргүүний албан үүрэгт ажлыг хийж байв. 1954 онд зөвлөлт орны дорнодын уудам нс- тагт олон сая га атар газ- рыг эзэмшихээр шийдвэр- лэхэд Л, И..Брежнев, талх тариаг их хэмжээгээр та- риалах тэмцэлд эн тэргүү- ний зах хязгаар нь болсон Зөвлөлт. Казахстаны Ном-. мунист Намын Төв Хороо- ны нэгдүгээр нарийн бич: гийн даргаар сонгогдон ажилласан юм 1957 оны зургадугаар сард. Леонид Ильич Брежнев ЗХУНКН- ын Төв Хорооны тэргүү- лэгч гишүүнээр сонгогд жээ. 1964 оны аравдугаар сарын 14-ний бүгд хур- лаар ЗХУНН--ын Төв Хо рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн «даргаар Л. И. Брежневийг санал нэгтэй сонгожээ. - ЗХУКН-ын ХХШ их хурлын дараа хуралдсан Төв Хорооны Бүгд ху-ч рал дээр Л.И, Брежне- вийг ЗХУКН-ын Төв Хо- рооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, Төв Хо- рооны Улс төрийн Товчоо -ны гишүүнээр санал: нэг-. тэй. сонгосон юм. Энэ-өн- тҮгтЭ Озиршгй зээ бКРО ЛЭЭ с2лВВ?Х тэчүэт ҮРС, Халид сл Л Төгсгөл уламжлалт хөгжүүлэн бэхжүүлэх үйл тайрамдлыт,. юмэ..гэж Л, И. Брежнев саяхан хэлсэн үгэндээ ээ. сппилшиндл ЛЮ НД ЛЫН БРЕКЙЕВ лг 222565 эь 8 х намын амьдра- - : Ур бөг юэ, ЫН явдал болсон юм. Л,-И, Брежневийн үйд - лын ленинч ХЭМ «хэмжээг -: 3: . Л, И. Бержнев социалист . ажиллагааг нам, ард тү. амьдралд тууштай хатуу нийг идэвхтэй ДЭМЖИХ Лё- тэргүүлж, гадаадын олон орны ард түмэн тэдний мэн нь өндрөөр үнэлсэн баримталж ирлээ. Зөвлөлт нинЧч зарчмыг жинхэнэ оронд айлчилсан бөгөөд удирдагчидтай удаа дараа юм, Л. И. Брежнев социа- Холбоот Улсын үйлдвэр, удирдлага болгож байна. түүнин дотор ах дүү уулзсан нь социализм, ком лист хөдөлмөрийн баатар хөдөө.аж ахуйг... цаашид Олон гулсын коммунист хө- Болгар, Унгар, БНАГУ, мунизмын байгуулалтын цол хүртэж, Лениний одон хөгжүүлэх талаар сүүлийн дөлгөөн, дэлхийн социа- Польш, Румын, Чехосло- ариун үйлс болон ах дүү гоор гурван удаа, мөн зас- жилүүдэд авч явуулж бай лист системийн нэгдэл вак, Югослав улсад очсон ард. түмнүүдийн ашиг ту- гийн газрын бусад“шагна- тэм- юм. 1966 оны нэгдүгээр ай- гаа чухал чухал арга хэм нягтралыг зузаатгах, Мэнэ т : сад ямагт үйлчилсээр б лаар шагнагджээ. , жээг: боловсруулан хэрэг- цэж байгаа Вьетнамд тус- сард ЗХУКН-ын Төв Хо- на. Л. И. Брежневийн төрс жүүлэх үйлсэд Л. И. тах үйлсэд нийт социалист раоны ерөнхий нарийн бич «Социализм, коммуниз ний жаран насны ойн өдөр Брежнев том үүрэг гүйцэт рон болон бүх дэвшилт гийн дарга Л. И. Брежнев мын “байгуулалтыг 9ӨӨ рс- монголын хөдөлмөрч тү- гэж. байна. сүчний нэгдлийг бэхжүү- тэргүүтэй ЗХУ-ын нам зас дийнхөө оронд хэрэгжүүлэ мэн түүнд эрүүл” энх байж Зөвлөлт “Холбоот Ул- лэхийн төлөө Зөвлөлт Хол гийн төлөөлөгчид манай у? хийн зэрэгцээ дэлхийн с0- урт удаан наслан, энх тай- сї Номмунист Нам, боот Улсын: ЮКоммунист сад албан ёсоор нөхөрсөг циалист хамтын нөхөрлө- ван, дэвшил хөгжил, улс гад бод Нам, түүний Төв Хорос айлчлалт хийж, БНМАУ лийг цөхрөлтгүй . бэхжүү- түмний найрамдал, социа- Д Ї Э-зэрэгцэн болон ерөнхий нарийн бич ЗСБНХУ хоёрк соронд лэх нь дэлхийн «.хувьсга- лизм коммунизмын үйл урших,-.ах иалист г дарга шургуу тэм найр л хамтын ажилла шын ашиг тусын тулд түү- хэргийн төлөө ариун гүйлс- нм ард «Түммий 5 ! үлэмжхэн хүч чар ! ЇЇ Хон харилцан тус- сээр бидэнд ногдуулсан дээ улам их амжилт . бү- 1 хамтын, йлт тавьж байна. їлцах энд Га- гунист бидний эрхэм- тээл гаргах сайн. сайхны хөгжүүлэн: бахїїс Л, И. Брежнев ЗХ) ! їонгол 1 зох! ерөөлийг ” чин.-сэтлэлийн ДЭСНИЙ ӨлӨӨлӨх нам засгийн төлөөлө! Ч, үүрэг угаас дэвшүүлж--байна. , Москва. ич ёэх » ЯоЬ72, ЭРХ Ээ а рЭАЭ ЗаХЦлаЭ 0203 Дал” ди : СТОО4 ч ТҮҮҮҮҮЛҮН 3 ЗХУК Гөв Хорооны ерөнхий н: 1 би а нөхөр Л.И. БРЕЖНЕВ танаа Манай хайрт ах Лвонид Ильич шгуулалтын мижилтын лаг багачуудын сайн сайхан, аз жарга» “ Таны 60 нас алдарт ойг тохиол- 3 ж, ах агч нар! ТО лын. төлөө үр бүтээлтэй хөдөлмөрлө дуулан, өсвөрийн Сүхбаатарчу бид шээгээр 3 лт Холбоот улс: ч на хийг Танд ерөөе. ї БНМАУ-ын хүнд пионер аз нер, сура ай. найрамдлаа. бэх- Үү Пионерийн: мэндчилгээ дэвшүүл- пионерийн цогтой халуун мэндчил- жүүлэн хөгжүүлж байна. Бид В тус. гэн Д. Сүхбаатарын нэрэмжит.пионе Р ГҮүл үү 59 8 ӨДС ндаа ср айгү да 0 Цоо гынн лөлтийн ппонер сурагчда 1 дор БЯНДа рийн байгууллагын “Төв Зөвлөд. БНМАУ-ын шонер, сурагчид бид хан, ашигтай зүйл сурч г байж, «урт ҮН Улаанбаатар хот! 3 ОРЛАРЧ зөвлөл ийн ард түмний ком гтеөд хойшид ч В.И ї нцийн сү эл 1966 оны 12 дугаар сАВЫН 18. уХЭХХуЛХЭшМЭУВхЫлО: ШужлшукиуАЛУХХУ ХЭ?2 с “нөхдийн ДЭМ2ЖЛЭгГ/7са 1 Ч 5 сэтгэлийнхээ: тэмүүг 2) 0) лэлд хөтлөгдөн "эдүүгдэс5 (С! оёдлын “Дөрвөн- төрөл ма? : в. эр 1995. шин бүрэн эзэмшсэн, мэргэ А ы гөлөвлөгөөг 207 гэжилтэй” сайн" оёдолчин 3 18 ) 1966: оны төлөвлө- болжээ. Цэрэндум хоёр- 2 ї 1 гөөг 2 сарын өмнө 215 ху. хон жилийн өмнө өөрөө ) (с ял “Хувцас ӨМ- виар биелүүлсэн байна. дагалдан сурч байсанг: 2 С сох Дуртай. Тийм аятай Залуу хүнд байвал зохих | бол: одоо өөрийнхээ бү-!/ : 5) : санхан, гоё ганган хувц- нандин чанарыг эзэмши- рэн эзэмшсэн оёдлын Хөл 1 (9 4 й СЫГ хэн ХиНдЭГ (билээ. (хийг би хүсдэг гэж тэр машин хэрээсний машин 0 -Залуучууд бид (7,10 цасны артельд оёдолчин Уран гартай хүмүүс хий- өгүүлнэ Цэрэндум ажил- КА 92-машин. нүх цоол- 2 Со дугаар ангн төгсөөд үйлд болсон. Би, оёдолчин бо? дэг. МХЗЭ-ийн ХУ их лахын хамт сурч боловс- дог машин тэ түүний 3 Ь вэрт ажиллах явдал жи- лоод сурах ажлаа орхио. хурлын төлөөлөгч ЭНЭ рохыг эрхэмлэдэг ажээ, дагалдан ОШубандаа” 8) рийн хэрэг боллоо. єь ГҮЙ, оройн сургуулиар 9. охин бол хүүхэд та на- Түүний энгэр дээр олон заан сургаж, Өөр шигээ 2 С Жил бүр бидний үеийн дүгээр ангиа төгсгөөд рын хувцсыг урлан хий- ном уншиж, нхийг МЭДСЭ- сайн оёдолчин бол бай х ё залуус үйлдвэрт шилжсэ- одоо аравдугаар ангид су- Дэг Тийм уран хүн юм. ний нь баталгаа болсон на Хэдхэн Зилийнт таний! : р нээр манай ажилчин бан- ралцаж байна. Нас 18, хоёрхон жилийн «Д. Нацагдоржийн» дүрт лаан 6 9 д гийн эгнээ залуужиж бай Би, ажиллахын хамт Өмнө сурагчийн ширээ- тэмдэг гялалзаж байв х3са от эсарилрг” 3 3 сна. Жишээлбэл манай ар- аравдугаар анги төгсөж нээс өөрийн хүсэл сэтгэл- Цэрэндумын сарсаалаН ЦЭ охин х 3 К. ” телийн бүх Эжнлчдын 80 цаашдаа өөрийн сонгосон дээ хөтлөгдөн хүүхдийн эдийн хаягдал ашиглаж бүтэ Чаулаы, ийнхүү ажил | 28 хувь нь залуучууд бөгөөд мэргэжлийн Дагуу оройн хувцасны артельд оёдолч хийсэн хүүхдийн малгай Э5 ЗЭ. Эфесс жулайдыг 3 4 эдний 67 хувь нь 7, 10 дээд сургуульд суралцана ноор оржээ. Цэрэндум, бээлий бүс тэргүүтнийг Бүсэ Ч Төв Хорооны 0 тугаар “ангийн боловсрол- гэж боддог. Манай оронд сургуульд байхдаа бараг авсан нь магтаж, аваагүй Яайлгаслс2 ХҮР АЗ: 4 “рр той юм. Би ч гэсэн 1964 сурах, ажиллах, амрах хөх зүү хөндлөн барьж нь олж авах юм зулсаЦн Шиэачлт артелиас МХ ТА С. онд 7 дугаар анйгн төгс бүх бололцоогоор хангагл үзээгүй байсан авч сайн -ийн ХУ их хуралд төлөө гөөд, ажилчин болох гэж эртнээс мөрөөлөж байсан хүслээрээ хүүхлийн хув- сан байдаг учир миний хүсэл хэзээ ч биелнэ гэж. бат итгэж явдаг юм гэж оёдолчин больё, ихийг хийе, бүтээе гэсэн тэмүү- лэлтэй байснаас 45 хоно- хүсдэг болсон гэж нөхөд хэлж байлаа. Со цналист хөдөлмөрийн брн- гадын гишүүн энэ лөгчөөр оролцсон агаад одоо улам ихийг | бүтээ- хээр махран ажиллаж бай на. Тоглоомын танхим эхэөөшахЗ нээж ажиллуулав. Энэ чуулга «Талын уянга» дотроо дууны, хөгжмийн, бүж- : гийн, найруулагчийн, жүжгиин, я чуулга зэрэг хэсэгт хуваагдан ажиллаж Алтай хотын 8 жилийн дунд 5 Ж байна. Тэд, анхныхаа бүтээл сургуулийн ппонер сурагчид сур- |. Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр «Бага насны дуулал» гэсэн кон » Тууль дээрээ хөлөгт тоглоомын л сумын 8 жилийн сургуулийн 38 | церт тоглосон нь үзэгч олны та | Танхим байгуулав. : хиргаа «Залгамжлагч» П чууЛ | лархал хүлээв. Танхимд тооно, үүд, дөөв, үнээ сэ. ган угтаж, 70 пионер багачуу- дын бүрэлдэхүүнтэй «Халыл уянга» дуу хөгжилийн чуулга Л. ЦЭРЭНСАМБУУ (Хэнтий, Өмнөдэлгэр 8 жилийн сургуу лийн пионерийн удирдагч) тугаллуулах, буга, жирэг, гургал дай зэрэг 50 гаруй тоглоом хийж тавьжээ, «Залгамжлагч» П чуулган угтаж хүүхэд бүр 15-аас доошгүй хөлөгт тоглоом сурсан байх зорил -ТЫР дэвшүүлэн сурагчдад 7 Хх0- ногт нэг удаа. хөлөгт тоглоом ИХ ХУРЛЫН НЭРЭМЖИТ Зүүнбаян хотын долоон жи лийн дунд сургуулийн багш Ба- аагийн удирдсан 5-а ангийн шно «РАДИО ДУУДЛАГА» нарыг сайжруулан сайн, онц сайн сурлагатны тоог 50 хувьд хүргэх зэрэг ажлыг ирэх оны 4 дуүгээ сард багтаан гү 5 Минийхэнййчийлн нт . шил Аллан! мэ ад ю- СЛЭЛИЙН СсУРГУУЛИУ С Монголын пионерийн байгууллагын. «Залгамж лагч» П чуулган болох 1967 оныг нийслэлийн с ЗнЫн ЗчиГ амжилтын бэлгээр угтацгааж байга. слэ. 4 дүгээр бага с йн бүлгэм (паонерийн ХоэВ Энн хэд УНасс нан үндэсний хөгжмийн чуулгатай болохоор бэлтгэж одоо 70 сурагч утсан хөгжмөөр чадварлаг тоглож байна. Бас пионерийн бүлэг, баатарчуудын аравтуу- дын дунд үзүүлэх ажлын уралдаан зарлан явуулж байна. 1-3 ангийн «Уран гар», 8-её ангийн «Замын хөдөлгөөний Дүрмийг биелүүлье!», 8-в ангийн «Но- мын орноор», гэсэн “сЭДЭВТ Үзүүлэх ажлууд тун ам- жилттай болжээ. Ийнхүү үзүүлэх ажил нь пионерийн Ядэвхтнийг ажилд сургах, бие биений туршлагаас харилцан сурах ач холбогдолтой юм. 9 8 жилийн 11 дүгээ р сургуулийн пионерийн бүл- гэм (пионерийн ахлах удирдагч нь Ханд) өсвөрийн сэргийлэгчдийн-бүлэг байгуулан ажиллаж сургуулиа раа зөрчилгүй болох сайхан з зыЖ, ХАМТ ол- “иоороо эв санаагаа нэгтгэн а 14 на. Брчглэүг ЭЙ ч чийсуулд влэрчүйгрүл нт тийсэу-г тээ лиг АЛ гтаүйнн 8, гаригийн цэцэрлэг байгуулж, 7 хоног бүр сургуулийн өмнөх насны хүүхдүүдэд үйлчилж, тэдний авьяас чадварыг хөгжүүлэх үндсэн дээр дуу, бүжиг, төрөл бүрийн тоглоом заан сургаж байна. Мөн «Марк цуг- луулагчдын клуб», «Бүхий олон» кино театр бай- гуулжээ. : 10 жилийн ХХ1 сургуулийн пионерийн бүлгэм (пионерийн ахлах удирдагч нь Дарьсүрэн) баатарчуу дын дунд «Ариун цэвэр-хэвшлийн штаб» байгуулан ажиллуулж, тэднийг соёлч боловсон, цэвэр болгон хүмүүжүүлэх, нийгмийн дунд биеэ зөв авч явж чад- даг хэвшил дадлага эзэмшүүлж, байна. Мөн Улаан- баатар хотын түүхийн музейг түшиглэн «Хот сонар- хогчдын клуб» байгуулж, нийслэлийнхээ өнгөрсөн, одоогийн хөгжилтэй танилцаж байна. Нийслэлийн сургуулиуд дээр ном унших хөдөл- гөөн өрнөж, тэргүүний уншигчдын тоо олширч 2 ду- гаар сургуулайн Отгонцэцэг, Цэвээнрэгзэн, Болдхэт, 2519) 22 дугаар сургуулийн Хандсүрэн, 18 дугаар,сургуу- 41 06 9вүс лийн Оросоо, Наранцэцэг, 5 дугаар сургуулийн Эр- 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн пион дэнэбат нарын 80 гаруй пионер сурагч Д. Нацагдорж ерийн бүл Эвшнгл, “сэвстаг” ЛОтЭЛА. лг лт авс лбелта. “рот 7, ИШЛБА.Г 1 ЛВгА, “ЕВА” ЛҮЯВРА ЛЧИНРАЛЧИИЙЛ ЯВНА. гэм (пионерийн ахлах удирдагч нь Нанзад) «Ардын тэмдэгтэй. болцгоолоо. Ингэж нийслэлийн 80 гаруй Р! армийн алдар» гэсэн танхим сургууль дээрээ ийн 8 түм гаруй пионер, сурагч, баатарчууд зйгуулж, ахмад хүмүүсийн хувьсгалт дайчин уламж їгаа шинэ оноо сурлага хөдөлмөрийн өндөр слллаас сурах хөдөлгөөн өрнүүл 2 лтаар угтацгааж байна. 2 л НЭНҮН шоун сХрТУуЛиАн П ОВЕринн үл П, ЖАНЧИВ. (2 дугаар сургуулийн | Дархан хотын дунд сургуу- Ї хлах удирдагч нь Гомбосүрэ Єрү ЭяЫЛаЛ ЗЭООАЧШСЭ Ю Ч д Ё а удирдагч нь Гомбосүрэн). Ням пионерийн ахлах удирдагч) ї лийн 7-гийн А ангийн онц “бур «шагшжусшэа//ашалжшо0 /жлло2 /жхПуУпєгАгупжтТМ/тсста. Гешпвсоелль) /итхАЛШЖЛАЛ/Л ЛЛСЛМ уУГШАЛШЕШАЛ/ЛШЛТАУ УТ лагатан Оюун дуу, бүжиг, хөг” жимд авьяаслаг, ёстой л арван. хуруу тэгш хүүхэд гэж сур. гууль даяараа магтдаг. гулиар Г) 11»: 69 | п.Я 2 1-25-2НЙй Ш » ГОвВЬД БАС ЦАНА ээ 1 а- одон Дөрвөлжин талд дэвх ХЭРЭГТЭЙ с ХЭРЭГТЭ ац л» ж цэж Говьд ч бас цана хэрэг гөөн Өрнү 5 Бтэй, Алдарт Хүйсийн го- т 0 хан бо вийн ,зүүн Өмнөт ХЗбогт чинь Ө нуу 8За- рхан Хүүхдүүд їүтэгш тал ухаа гүв: цунА С.Говь,Алтай аймгийн Баян- Э Буул сум оршдог, Энэ: ну- боллоо. г маань ч үүндээ урамш одоо бид цанаар гулгал рья гэхийн оронд цанын ортоор улсын зэрэгтэй мирчид дээр гарах. нь тїирч унахаа- уур тойрч яс- даг байлаа шүү дээ. Гэтэл эднийг... тээд “бахархан ярьж байв. Чөлөөт гулгал тыг зохион байгуулж бай- болцгооё гзсэн «таа тэшүүрийн секцийн рилт тавьдаг боллоогэл: багш /Д. Лхамсүрэнтэй занын ёекцийн багш Чин уулзаж ярихад, зориг ярьж: байна. -2 Манай сургуулийн- ХЭС НУУРЫН МӨСӨН ирэх Л ихэс л хан ирэх онд бо ох Монго Сараалжин даваагаар ДЭЭР лын пионерийн «Залгамж- шун лагч» хоёрдугаар чуулган уХЛаГ Мөнх цаст Сутай уулын зүүн суганд Ихэс нуурын солин цэнхэр мөс цэлийн зэгдэнэ. Нуурын тунгалаг чөсөн дээр ган тэшүүрийн ир гялс гялс хийн улаан бүчээ салхинд намируулан Дэвхрэх үсрэх нь тоотой Тэр нь эцэстээ дүнтэй. Тэр юу вэ? гэж Төгрөгийн ( дунд сургуулийнхан таал гахдаа тун ч дуртай бай- даг. Арга ч үгүй юм. Энэ угтаж сургуулиараа 100 хувь тэшүүрчин болох з0- рилт тавин ажиллаж одоо бүх хүүхдийн 96 хувь нь гэшүүрчин боллоо. Анхны үед ч тэшүүр ч ховор, тэ Дархан хотын 8 жилийн дунд сургуулийн 5-ийн А ангийн бу рагч Алтанцэцэг цэвэр бичгээ- Э 22 бай- т наадах багачуу. шиж чаддаг Ч ховор суманд хамгийн НЭтЭй ! Р Р2 Илеэ үнд ХӨриулосайлэ сэргээ лаа, Бид авсан үүргээам бэлгийн тоонд одон Нэнбйд рээ шалгарч сургуулийн цэвэр ХихукЧСы28 нэ. Говь-Алтай аймгийн жЖилттай биелүүлэхийн тул ордог. Тийм ч учраас Төг- | бНЗГийн аврага болсон юм. сургууль дээрээ | тэшүү- рийн секц байгуулан тогт мол хичэллүүлж, хүүхэд 2) бүхнийг тэшүүртэй болго- ход анхаарч ажиллаа. Үү- ний үрээр хүүхэд бүхнийг биеийн тамир нэн ялангу- яа тэшүүрийн спортод дур “ сонирхолтой болгож сургуу рөг сумын дунд сургуу- лийн пионер сурагчид «Залгамжлагч» Н чуулган даа бас л одон бөмбөг онц: гой сурсан амжилтаараа бэлэг барихаар шийджээ. Тус сургуулийн пнонер су рагчдын 70 шахам хувь Загг сэвсэн” зөвлөв "Цас “АВРЭН сулын бага суРГУУ жил бүр нэгэн жигд Уна- 2: “даг учир цанаар гулгахад цаначин хүний сэтгэл 0У- с-оваам сайхан ажээ. Тийм ч учраас Баян уулын бага чууд цөмөөрөө цаначин бо лох хөдөлгөөн өрнүүлж, Б.АДЬЯАДОРЖИЙН : авсан гэрэл зураг Ээр---ы-иинииигт-инысл гэж аэльд, э А ч энэ хөдөлгөөн нь одоо ба гачуудын эгнээнээс хальж “сумын нийт залуусын ХО- дөлгөөн болон Хувирчээ. Малчин залуучуудын малд явах, сумын төвд хуралд " лнараа нь одон бөмбөг сурч, хоёр хүүхэд улсын зэрэгтэй та- мирчин болжээ. Алтайн гурван сургуу- лийн пионер багачууд нх аяны барианд ийм бэлэг- тэшүүрчин болох зорилтоо энэ онд амжилт- тай биелүүлээд ирэх оноос сургуулиараа даамчин бо- лох зорилт тавин ажиллаж байна гэв. Африк Африк Африк фрик тэртээ орших Африк тэмцэл дүрэлзсэн Африк алс орших тив тэй явж байна. Эдний дун даас алдар цуугаа олон- доо дуусгах шилдэг тамир- Африк асаж дүрэлзсэн бамбар! Эрх чөлөөнийхөө төлөө Шудрага тэмцсэн Африк ОДОН БӨМБӨГЧИД ОЛНООР ТӨРӨХ НЬ Манааны хоёр байлдаг ирэхдээ хэргэлдэг унаа нь цана болжээ. --Бид анхны үед амралтаа лийн сурагчид су- л . чид ч төрөн гарах нь дам- Эрэлхэг тэмцлийн салхи гчдын ду нут- “раа чөлөөт гулгалтын өр чийн 3 мн хямд МэхЗалсолэ ца ыєн зугаалга зохиож бай- Малтуур модонд цохнг ЖЕггүн. 2 хОхэрн байгаа Африк, на хийх ажил Зохнолоо. гаа нь энэ ажээ. Хөгжил- дон Ц, ЭРДЭНЭБАТ Өнго, р, Египнтээс аваад Колонийн гинжийг тас цохиж Туннс, Судан, Гана, Замби, Тусгаар тогтнолоо зарлалаа. Африк бүхлээрээ тэмцсэн Африк Африк бүгдээрээ ялах. Идэвхтэн уншигчдын «Соёлч нөхөрлөл» Баянхонгор аймгийн нийтийн номын сангийн дэр гэд идэвхтэн уншигчдын хоёр «Соёлч нөхөрлөл» бай- туулагдлаа. 1-7 дугаар ангийн.сурагчдын нөхөрлөл. нь 14 сурагчийн бүрэлдэхүүнтэй 8,10 дугаар ан- Урлагийн үзлэг мгийн төвийн ЁО жилийн дунд сур зөвлөлөөс эрхлэн «Зал. шионер сурагчдын ур- удирдсан 9-- “багш Цогт-Очирын 772: 5. ДАШНУНЦАГ, (Баянхонгор аймгийн Ун х у рБУ222-22 / : зээх атахулархоээгулхулгэтчуэчутлвугуслэрэээээ уттэххэрлуатэтэгэхудсэгхвтэхувхуд вэ вуЭлУВӨгЭХУ ЭӨУЭСРЭУЭСУЭЭӨГЭсЭгУЭЭ ы єстой-л над шиг хүнийг хэлсэн хэ- --- Таны хайртай хар сандлын ЗХҮХОС 2 ХЭС ЧЭ?ЭХЭХЭХЭИЭ22 " Б.БААСТ / Хо өгиуллэг / бүсгүйн хайртай хар санд Амар гүй л байна уу? гэхэд 5 ын нэг хөл хайв яйв хөдөлдөг бол -Одоохон, одоохон! гэж хүү лав. -- Түүнийг ч мэдэлгүй яах вэ, соор их удаж гэнэ. Тэр сайдлын | нь хэлжээ. -Одоохон, одоохон, одоо очлоо, Харин гуч гэдэг нь юу гэсэн үг, хөл сүүл сүүлдээ холхин чахарсаар --Үгүй хүү минь,цай чинь ХӨР- одоо очлоо... гээд дахин үзсэн чинь вэ? гэвэл сугарч унах шахаж гэнэ. чихлөө, урдаар цайгаа ууж үздээ! бас л дэгэн догон, дэгэн догол -- Гуч гэдэг нь үү? Нэгэн өдөр Амар бүсгүй гогоо --Зүгээр ээжээ, бн цай уухгүй гэж байв. -- Тиймээ! цагаа эрж, хоршоо дэлгүүрээр яв саар их л ангаж цанган, ядарч олс сөн царайтай гэртээ иржээ. Гал то --Тэгвэл ээж нь холоо кий»х ү дээ? Тэгж үз, тэгж үз! Хүү Төмөр рэг байх нь, би түрүүн дутуу хХө- рөөдөж, дээ, чамайг одоо заавал ч үгүй тааруулна даа гээд бас л хө рөөдөж гарчээ. Арайхийж хөрөөдчнхөөд, бос- гоод үзсэн чинь бас л дэгэндогон, дэгэн догон гэж байв. --Үгүй энэ чинь, ямар шид шүг эсэн сандал бэ, бас юу нь Сеє хоо байчнхав даа гээд л хөдөлгөөд харж байсан чинь,мөн л хойд ї8- лын нь нэг хөл --Чамайг даа.. гээд л арай хөрөөдөөд дуустал, 2 -Хүү минь ээ хоолоо ид, орхи орхи наадахыгаа гэж ээж нь ДУУ- --Бас аль хөл нь болохоо бай- чихав даа? Урд талын нь нөгөө нэг хөл байна. Түрүүн бас дутуу хорөө дөөд орхиж дээ. Чамайг даг, одоо догонцож байв... дөрвөн хөл. Аав дүү нарыг аваад өнөөдөр хөдөөнөөс ирэхээр дүү нартаа өгье. Байшнн барьж тог- лог гээд хэрчмийг шал дээр шар хийтэл асгав. 1 -- Миний хүү ч ёстой л мод чин Сандагийн гуч болж дээ гэ сэнд хүү нь модчин Сандаг гуайг мэдэх боловч гуч гэдэг нь чухам юу болохыг сайн мэдэхгүй боло хоор -- Ээжээ! Модчин Сандагийн гуч гэдэг нь юу вэ? гэвэл -- Яагаа вэ модчин (Сандагийн үлгэрийг мартаж орхно юу? гэ вэл. --Гуч гэдэг нь одоо юу л даа миний хүү... юу... Аа тийм, Сандаг өвгө ний үлгэр нилээд урдын юм шүү дээ. Сандаг өвгөн лав хүүтэй бай тсооныхоо өрөөнд ормогцоо, хайр- өнөө илүүдсэн хэсгийг тас хөрөо- у тай хар сандлаа харжээ Сайдлаа дөөд дахин сандлаа босгоод үзсон ч заавал болгоно доо гээд лахиад Г4а биз. Тэгвэл хүү нь том бо | Хармаги хамаг бие нь бүрч сулран чинь бас л дэгэн догон, дэгэнНн д хврөөдөж гаравн., лоод эхнэртэй болоо биз дээ. Эх ? гавигдаж. хэдэн мөч сууж сайхон . гон гэж байв. Цаг ч оройтох янзтай болж ирж... НЭР нь хүү төрүүлээ биз, Тэр хүү з| амармаар санагдав. Тэгээд аяга ха -4Энэ яасан тоглоомтой эд вэ Төмөр хүүгийн ч ажил дуусахыг дө модчин Сандагт ач хүү нь болно 38 зуун: цай хийж аваад, хар санд- бас хаана нь юу нь болохоо сайчих хөж ээж ньч хоолоо ид хоол чинь За тэгвэл ач хүү нь. том болоод 8| лаа татаж суугаад орхитол санд- сан байдаг билээ гээд хөдөлгөөд хөрчихлөө гээд болдоггүй. бас эхнэртэй болоод бас хүү тө Я лын нь өнөө холхин сулдсин хөл гзсэн чинь өмнө талын нэг хөл Гэвч Төмөр хүү ээжийн-. Рүүлээ биз дээ?-Тэгвэл тэр хүү 3 сугарч, гурван хөлтэй сандал нь ас л уртдаад байжээ хээ хайртай хар сандлын нь модчин Сандагт гуч нь болно гулсан хальтарч, Амар бүсгүй ша --Тэгвэл чинь чамайг даа Хүү дөрвөн хөлийг дэгэн догонгүй бол Тэгвэл тэр гуч нь... гэтэл хүү нь ган дээр суучиж гэнэ. Аяга халуун . тээд дахиал л хөрөөдөж їар гож бас л бараагүй, нэг хөлий нь эхийнхээ үгийг таслаж, цай ч яах вэ? асгараа л 5чл Аз хөрөөдчихөөд л үзэхээр нөгөө хөл ЗА ХАЭХЭ УУ ХУ АОХЭ аХУАХХ болоход,харин,хоёр азрага ноцолд сон зурагтай аятай ан шаалгнгаа арай л алдаад хагалчихсангүй, Ээжийнхээ. энэ хөгтэй явдлын чи мээгээр нөгөө өрөөндөө, гэгийн даалгаварт өгсөн хурдай морины цолын шүлэг цээжилж байсан хүү Төмөр хүрч иржээ. Энэ муу хар уандал ингэх л зэд байсан юм даа. Үүний холийг бөхөлчих гартаа дүйтэй хүн мапайд Зойлаггуй юм байх даа гэсэнд. хүү нь дэгэн догонтой байвал бас л хө рөөдөөд л байж хөрөөдөөд л байж Орой болоод л байж, гэрэл гэ гээ муудаад л байж, Төмөр хүү хөрөөдөөд л байж, ээж нь ч хоол хөрчихлөө гээд дуулаад л байж... Тэг тэгсээр бүр харанхуй бол- жээ. Төмөр хүү ч ажлаа арай гэж дуусав. Хөрөөний чимээ тасар хаар ашиггүй хүү минь ажлаа дуусч дээ гэж эх нь ч баярлав.Тэ гээд, Төмөр нь, 2 -Төмөрөө! Миний х 2 байна! : ммЖоСн ї ! ү хоолоо б, Бн байна! Би одоохон зИсчыл ид гээд эргэн хартал жи нь ард ! өрвонилрриаа ын аваад, аапынгаа нь зогсож байв. 8 Төмөр хүү, хар сандлын хөлин -Үгүй хүү минь чи, ямар нх онээ, бар энгсан тэвөгоа Сораарэа 9) яаж засах вэ гэж янз янзаар үз удна вэ. ам чинь цангаж байгаа ХӨрмонгоо барьчихсан миОВЫн бай ЁСҮ) Тэр гуч нь одоо бий юу? ( ээ. Хадаад үзэх үү гэсэн инь, юм биш үү, ирээд аяга цай уучи- цаа 3 гү ГЛвээ, эх нь инээмсэглээд э) хадаас ч оромгүй хатуу, орлоо Ч. хаад, наадахтайгаа ноцолдона уу! ШУИГГҮГЭГЭ СН ҮЕБИГҮЙЛТЭЙ т- Байгаа байгаа ... гэтэл (| тогтомгүй хэцүү санагджээ. Э”- даа гэсэнд гэтэл хүү нь нэг Эдүсүй хар хаа -- Хаа байна, тэр гуч нь? гэж 5) гүүлж тойруулж байснаа,хуучин уг -Зүгээрээ ээжээ, бн ер Нь ЦАН өсөн Хэү? хүү 5Ч асуухад, 9 луургы нь тас хөрөөдөөд, шинээр гаач үгүй байна. Одоохон ажлаа Э: 1 : БУМлүчи ЧИН. өнөөдрийн энэ ажил 9) д хийвэл | болох нэгэн сайн “арга” дуусчихна. гээд л бас л хөрөө х нь аваад үзсэн чинь, сан чинь л ёстой модчин Сандагийн 3 олов. Хөрөө аваад хуучин углуур дөж гарч гэнэ. Түүнийгээ хөрөөд- дал нь ердөө л дөрвөн догон гэдэг. үлгэр шиг болсон болохоор чи л 1 гы нь хөрөөлөж гарчээ. Энэ чимэ” | чихөөд, сандлаа босгоод, Хөдөл- ХӨР ОРОНЦогтой, дэгэн догон гэдэг модчин Сандагийн гуч баймаар юм р) гээр: гөөд үзсэн чинь,бас л дэгэн догон, хөл,д яөхүй Бохон дусандаакд биш бишүү! гэхэд -хүүг нь эхийнхээ С -Хүү минь чи, юу хийгээд | дэгэн догон гэж байна гэнэ Аль 0У Ч биш зүгээр л нэг түшлэггүй үгийг сая ухаарч, өөрийнхөө хий ЁС унав даа. яасан их чимээгэй юм | нь бас юу болж. яачнхаад байгаа СЭН бол модон таваг гэлтэй Ду сэн ажил нь ч аргагүй модчин 5 э? гэсэнд. ОҮЛбЭНСЧсЭЦЦЧНИГ ХОЙД ТЭЛБЯНЧНӨ” гулцэ8р юм балчаасан сугииар Сандагийн үлгэр шиг юм болсон оо Ээжээ би сандлын чинь х9-- гөө хөл нь яах аргагүй уртдаад х нь хүүгийнхээ царан өөднэг учир цааш Нь элдэв шалдав юм “со лийг засаж байна. байв. Дахиад хөрөөдөж гарч гэнэ. “ёРСнаа, 5 : асуусан ч үгүй, ердөө л дурамж Ё - Болох нь уу тэгээд? Бас л хөрөөдөж дуусчихаад босоод -Наад хормойлсон чинь юу хан инээмсэглээд, хоолоо идэхээр 3 -- Бололгүй яах вэ! хөдөлгөөд үзсэн чинь мөн л лдэгэн ВЭ? гэвэл, суужээ: С, | -За яамай тэгвэл бушуухан нэг | догон. дэгэн догон гэж байна гэнэ. ээудхсухВсэтэӨулхсуВХО7ЭГОУХЭХУЛХӨ”ЭсүЭсУВХӨУ2ХсУХэтУяр ТЕХОУХЭСУДЭСЭ) : Ё юм болгоод, өнөө шүлгээ цээжилж --Одоо энэ чинь 9 үз! дөрвөн хөлий нь --За за.. Ээж хүү хоёрын эхний ярна энэ Хүү. Төмөр хар сандлын унасан хөлний хуучин углуургыг тас хөрөө , дөөд шинэ углуурга гаргаж хийгээд үзсэн чинь, тэр хөл бөх батын хувьд, ээжий нь байтугай заав су: сан ч дажгүй даахаар болох шиг ) болжээ. Тэгээд сандлыг босгоод үз сэн чинь, дэгэн догон, гээд байв Аль хөл нь бас яачихаад байна вэ? гээд хөдөлгөөд үзсэн чинь хойд та лын нь нэг хөл арай уртдаад байх шиг байв. Тэгэхээр чь түү- нийг хөрөөдөж гарчээ. Энэ чимээ- гээр эх нь дахиад, о гаж суулгасан өнөөх адилхан л тайрчихаад байхад тэгширдэггүй, яахчисан эд гэгчийм байдаг байна даа!... гээд хөдөлгөөд л ажал л байсан чинь анх хөрөөдөж хаяад. шинээр углуурга гар дөрөвдүгээр хөл нь дахиад догон дэгэн гэж байв. Тэхээр нь, -Хоомой хүн хоёр явдалтай гээд л байдаг. Тэр чинь ЯТУУНУУД ХАЙЧИВ? СРРВЭВЭР 2 ӨЛӨВЭВЭХЭХЭХЭРЭэ мн мө тЛЛСЭСЭ ГЭРЭЭРЭЭ т “ртесс: үсээ эрэ ээ рэхэсЛСЧСЛСЧСд шонцын АЦиЧОН 1-4 » : МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон. 4 дүгээр давхар | . Хариундагатай эрхлэгчийг. ЗПИОНЕРИЙ 5020, “М г2 ө 408. 413, 414 номерын өрөөУтас хариуцагатай хож мЭ4,| 4| кл Ма (956). сэ лог анай хаяг: лэгч 28339. Захидал харилцаа 36388. 5 Юй Эч ц. ГАРТАВ 5 ) “АС Ё - сэ: 4 Фсь 5581-2343. --- ЕрисиснЖВ. БЭВНЭЙ "200113 "Хэ (2122:5-27 Бэжет 27 ОАСТЭЙАХ. 2А-28081 201000 үүлэцэнгсүрэл Сүкбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн гомбинатад хэвлэв.» » Индекс-14140