ї МАХ Намын 24 106Ганмөч 7-1 уга (250 ХЕВИГс ы Төв: Хорооны Ч! бүгд хурал МАХ Намын Төв Хорооны 1и! бүгд хурал 1961 оны 1-р рын 26-28--нд Улаанбаатар Хдтноо хуралдаж өнгөрөв. Бүгд ХУрал МАХН-ын 14-р их хурлыг 1961 оны 7-р сарын 8-нд хурал дуулах тогтоол гаргав. Их ху рал дээр МАХ Намын Төв Хо ооны тайлан илтгэлийг МАХ -ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ю. Цэ- дЭнбал тавина. Мөн Их Хурал МАХН-ын Төв Хорооны Шалган Байцаах Комиссын тай лан илтгэл, БНМАУ-ын улс ар- дын аж ахуй соёлыг 1961-1965 онуудад хөгжүүлэх төлөвлөгөө- НИЙ тухай илтгэлийг хэлэлцэж намын төв байгууллагуудыг сонгох болно. МАХН-ын 14-р их хурлыг хуралдуулах явдал бол манай нам, манай бүх орны амьдрал түүхнээ асар том үйл болно. Бүгд хурал дээр Мон- явдал гол Ардын Хувьсгалт) Намын Төв Хорооны 1-р нарийн бич- гийн дарга Ю. Цэдэнбал Ком- | мунист, ажилчны намын төлөө- лөгчдийн зөвлөлгөөний дүнгийн тухай илтгэлийг тавилаа. Бүгд хурал, МАХН-аас ком- муннст ажилчны намын төлөө- лөгчдийн зөвлөлгөөнд оролцсон н. Ю. Цэдэнбал тэргүүтэй төлөө лөгчдийн үйл ажиллагаа ба ба римтласан шугамыг. |сайшаа- гаад, коммунист, ажилчны на- мын төлөөлөгчдийн зад нөөс гаргасан мэдэгдэл, дэлхийн ард түмэнд хандаа | : урналах бичгийг бүрнээ сай- шаан дэмжиж, эдгээр баримт бичгийг үйл ажиллагааны удирдлага гэж нэгэн дуугаар үзлээ.Бүгд хурал дараагийн асуудалдаа манай орны мал аж ахуйг хөг| жүүлэх тухай асуудлыг өргө- нөөр хэлэлцэв. Цуглаандаа бэлтгэе Монголын ард түм- нийг зоригжуулан зохион байгуулагч яруу алдарт М. АХН-ын 40 жилийн ой 3--р сарын 1-нд болно. Энэ өдөр ард түмнийхээ нэ гэн адил, бүх сургууль, пионерийн- байгууллагууд нийт пионер сурагчид на мынхаа ой, өргөн тэмдэг лэнэ. Пионерийн бүлгэм бүр, бүлгэмийн цуглааныг «Жолоо баригч», «арга лант ирээдүйн наран», «Намдаа баярлалаа», «Улаан батлах» гэх 3Э- рэг янз бүрийн |сэдвээр явуулах болно. Цуглаа- ныг урьдаас зарлан нийт пионерүүдэд мэдэгдсэн байна. Пионер бүр цуг- лаанаа угтан, сурлага Х9- дөлмөрийн их амжилт гар ган намынхаа ойд өрнүүн баяртай “оролцохын төлөө ажиллах хэрэгтэй. /Бүл- гэм бүр дээр зохиогдож байгаа цуглаан нь пионе рүүдэд шинэ зүйлийг сур ган мэдүүлэхэд ЧИГЛЭГД- сэн 8-4 хэсэгтэй байх ба хугацаа нь 1 цаг 80 ми- нутаас 2 цаг байвал 830- химжтой. їНишээ болгон «Улаан батлах» гэдэг сэдД вээр бүлгэмийн цуглаан хийе гэвэл: Цуглааны байр доорхи маягаар засагдана. Үүнд: Төв хэсэгт Сүхбаатар Чой балсан нарын хөргийн дунд МАХ Намын гишүү ний батлахыг б0х90 см- ийн харьцаатайгаар зурж амьд цэцгээр хүрээлнэ. Ханануудаар: нууц бүл гэм, Намын 1-р их хурал хуралдаж байгаа байдал, - Сүхбаатар Чойбалсан тэр гүүтэй партизанууд Хиагт Нийслэл хүрээг чөлөөлж байгаа нь, Монгол-Зөв лөлтийн ард түмний нө- хөрлөл, Октябрийн хувьс галын ялалт, |Сүхбаатар Чойбалсан нарын үйл амьдралыг харуулсан сам- бар, манай орны үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёл-гэ гээрэл, тээвэр холбооны өсөлт хөгжилтийг харуул сан диаграмм, МАХ На- мын Төв Хорооны Улс тө рийн товчооны гишүүдийн хөргүүдийг байрлуулал хадна. Төв хэсгийн дээд талд 2-3 м улаан давуун дээр: МАХ Намынхаа удирл лагаар «Социализм өөд урагшаа» хүндэтгэлийн байрны ширээний нүү- рэнд: «МАХН-ын үйл хэр гийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэсэн дуудлагыг бичсэн уриаг байрлуулна. Хүндэтгэлийн шугам жЖаг” саал хийж, шинэ пионе- рүүдийг элсүүлсний Да- раа цуглааны байранд орж бүлгэмийн зөвлөлийн дарга: МАХ Намын 40 шилийн ойг тохиолдуу- лан, «Улаан батлах» гэдэг сэдэвт цуглаан нээж уриг даж ирсэн зочдоо танил цуулна. МАХ Намын ах- мад гишүүд пионерүүдэл хандаж, МАХ Намын дай чин замналын 40 жилийн түүхээс товчхон ярьж та- нилцуулна. Ийм янзаар бүлгэм бүр дуртай сэдвээ сонгон авч яруу алдарт намын- хаа 40 "жилийн түүхт ой- гоор бүлгэмийн цуглаа- наа хийцгээе! 25) 17 дахь жилдээ МХЗ ЭВЛЭЛИЙН:ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ Зөвлөлийн сонин “6 (699) --0 өн бүхний МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! | 1961 оны 2 дугаар сарын 2 БОБ киүзжбэсэЄэҮ сусэжутэх-үүэ Ц сутаєуеаезээ Ж олетарн нэр нэгдэгтүн! нас тахих: Хүүхдүүд ээ! Өнөөдөр манай «Ахмадын клуб» ажлаа үргэлж лүүлэн нээж байна. Хүүхдүү- дийн урилгаар МАХН-ын ах мад гишүүн Пунцаг гуай тус клубт ирж өөрийн нэгэн дурдатга лыг ярьж өгсөнд цугларагсад хариу талархал хүргээд түүнд урт наслахыг ерөөв. Сүхбаатарын дурсгасан бийрийн учир 2 Хайрт бага: Тэдэнд үндсэний хэд бичиг, МАХН-ын бүхий л. “| орж билээ. чууд аа! Хүний : амьдралд сайн муу олон зүйл 1(0)4:199) 010119) Сайны дун даас хүний насан тур пид мартагд даггүй зүйл Ч байх юм. Миний хувьдбол 1921 оны УЦ сарын 28 надад хэзээ ч мартагд- даггүй билээ.Учир нь би энэ өдөр МАХН-ын их армийн байлдагч болж түүний нандин батлахыг авсан юм. Ийнхүү Сүхбаатар Чойбалсан нарын үүсгэн бай гуулсан алдарт намын ариун үйл сэд анхнаас нь оролцож хүчин зүтгэлцэх завшаан над олдсон нь хүн болж төрсний минь хүн дэт гавьяз байлаа. Би амьдралынхаа 40-н жилийг нам тайгаа холбож яваа ууган гишүү ний нь нэг юм. Манай намын туулж өнгөрүүлсэн зам бол толь гор дардан зам биш бөгөөд алхам бүрд саад бэрхшээл то. хиолдсоор байсан бартаатай зам байсныг тэмцэл, ялалтад нь оролцож явсан ахмад гишүүд бид сайн мэднэ. Би багачууд та нартаа зөвхөн нэгэн удаа учир сан явдлын тухай үгүүлье. 1921 онд манай анхан. шатны үүрүүдийн: үндэс суурь нь на- мын төв хорооны 1-р хэлтэс гэ дэг нэртэй үүсэн байсан цаг юм сан, Энэ үед би намын даалгав раар хөдөө гарч Түшээт хаан аймгийн Түшээт хааны хушуу (Одоогийн Архангай айм: гийн Хашаат) суманд намын нэг дүгээр хэлтэс гэж байгуулагд- сан тэр үүрд ажиллаж байлаа. Энэ үүрд 83 хүн байсан бөгөөд энэ үүр нь намын анхан шатны үүр анх удаа хөдөөд байгуу- лагдсан нь билээ. Намын Төв Хороо намын гишүүдийн бичиг үсгийн боловсролыг нэн даруй дээшлүүлэх тэдгээрийн гэр бү- лийн хүүхэд багачуудыг сур: гуульд сургах асуудлыг ихэд анхаарч байсан үес 1921 оны 12-р сарын эхээр тинхэмийн бага сургууль байгуулагдсан юм. Үүнд дөнгөж 14 хүүхэд 1 “дэвтрийг сампинд нэмэх хасах үйлдэл заа- даг төдий байсан бөгөөд хүүх" дийг хүмүүжүүлэх арга нь 30» дох жанчих, сүрдүүлэхээс хэт рэхгүй байлаа, Гэвч тийм хүнд нөхцөлд тэр хүүхдүүд муугүй сурдаг байсан. Би намын Төв Хорооны 1-р хэлтсийн тогтоол, шийдвэрийн биелэлтийг Намын Төв Хороонд биеэр ирж танил цуулдаг байсан. Тэр үед Сүхбаа тар надтай нэг уулзах үедээ тэр сургуулийн ажил байдлыг маш нарийн асууж лавлан мэдээд да раа ирэхдээ над тэр сургуулийн бүх хүүхдийн бичгийг авчирч үзүүлээрэй гэсэн юм. Сүхбаата: рын даалгавар ёсоор би сурагч- дын бичгийг авчирч үзүүлсэнд Сүхбаатар хүүхэд нэг бүрийн анхааралтай үзээд Цэндийн Чойжамц гэдэг хүүх дийн бичгийн чадварыг их сай- шаан магтаж энэ хүүхэд тун сайхан бичдэг их нямбай Оээ хэд байна, -- Чи үүнийг тэр хүүд өгөө рэй! гэж нэгэн бийр дурсгав. Түүнийг нь би уул хүүхдэд өг сөн. Тэр хүүхдийг нөхөд нь жанжин Сүхийн шагналт хүү гэлцдэг болсон ба сайхан би- чиж, тоо сайн бодоод байвал Пунцаг гуай бидний бичгийг аваад 2Канжин Сүхэд өгөх бо лов уу гэж их л шагшин ярил цах болов. Хожим тэр хүүхдүүд өсч өндийгөөд цөм л нам улсын ажилд хүчин зүтгэж явсан юм. Энэ жижигхэн баримт юуг үзүүлж байна вэ? гэвэл. Манай нам, түүний жолоодогч Сүхбаа тар монгол орны гэрэлт сайхан ирээдүй нь болсон залуу үед их анхаарч хүнд нөхцөл, хэцүү байд лын дунд боловч багачуудыг эрдэмд сургахын төлөө ямагт анхаарч байсныг гэрчилж бай- на. Одоо манай орны ерөнхий. боловсролын 417 сургуульд 100 гаруй мянган багачууд су ралцаж 4000 орчим багш ажил лаж байна. Энэ их амжилт маань энхрий хайрт намын ач юм шүү. Иймд багачууд та нар намынхаа 40 жилийн ойг сурла- га, хөдөлмөрийн өндөр амжил- таар угтахыг хүсье... МАХН-ын ахмад гишүүн 2 Сурсан нь Говь-алтай аймгийн |Там- чийн бага сургуулийн 8 дугаар ангид Ланзадын Бямбажав су- ралцдаг. Пионер Бямбажав хичээлээ уншин асуулт гаргаж, өөр жишээгээр баяжуулан давт дагаас гадна ойлгосноо нөхөд: дөө ярьж өгдөг юм. Ангийнхаа дунд сурлагатан Бадамд туслаж сураагүй дээ. Мөн ангид сайн суралцдаг болгов. | сургуулийн 4» дүгээр Мєнхтөрийн Даваа гэдэг 21 сурлагатан бий. Сурагч ДїЕ-| ваа сургуулийнхаа , төргүүний сурагчидтай хамтран нөхөддөө туслах хэсгийг санаачлан бай- гуулжээ. Уг хэсэг оёдол, нэх- мэл, хамтгамал, дуу, бүжиг, ном. уншиж ярилцах, .Ххичээл давтах зэрэг 4 хэсэг болон тусладаг байна. Даваа ангийн- хандаа орос, хятад бүжиг зааж, «Адуучин хүү», «На- мар» зэрэг 10-аад дуу сурч, «Баатар охидын тууж», «Ишиг», «Ган урсгал», «Үү- лэн бор» зэрэг 16 ном уншиж нөхөддөө ярьж өгсөн юм. ИН- гэж хэн юу сурсан нь сураа- гүйдээ зааж туслах явдал пио- нер хүний нандин чанар мөн. Д. Балсан (манай сурвалжлагч). Үнэнбат үнэхээр сайн хүү- хэд шүү гэж манайхан магтан ярих юм. /Үнэнбаттай уул- заж ярилцья гэж бодоод тог- лож байсан хэсэг хүүхдийн зүг хандаж: --Үнэнбат байна уу? уулзья гэхэд нэр нэгтийн чих нэг Гэг- чзэр хоёр охин хүрээд ирлээ. Би энэ хоёрыг сайн тавина. Энэ хоёр нэрээр ижил, ажлаар адил. Хоёулаа манай бүлгэ- мийн зөвлөлийн гишүүд, х0ёу- лаа онц сурдаг тэргүүний пио- нер юм. Манайхны магтан ярь- даг нь ижил хоёрын чухам хэн нь юм бол? Хэрэв хоёр Үнэн- батаас та хоёрын хэн нь илүү сайн пионер вэ? гэж асуувал бие биеэ, заах байх. Даруухан зантай хоёр Үнэн- бат өөрсдийнхөө тухай төдий лих юм ярьсангүй. Нэр нэгт хоёр маань жил дараалан онц суралцахдаа дунд гэдэг дүнг сургуулийн сурлагын хүснэгт- сонирхолтой уншиж өгдөг гэж нөгөө Үнэнэ бат нь угтан хэллээ. 5 үсэг зааж ном -- Би хятад | хүүхдүүдтэй үерхэн тоглосоор байгаад хя- тад хэл сайн мэддэг болж хятад хэлээр түгдрэлгүй ярьж чадна гэж нэг нь ярив. 7 -- Би энэ Үнэнбат шиг ХЯ- тад хэлээр сайн ярьж чадахгүй боловч ойр зуурын юмыг ойл. | гож чадна гэж нөгөө Үнэнбат нь ярив. Хоёр: Үнэнбат-хот то- хижуулах газар залуу бай- гальчдын станцад цэцэг арч. : лан тордож ургуулах ажилд чадлынхаа хирээр оролцжээ. : Хоёр Үнэнбат маань. дуу сайхан. дуулж, ном Олныг уншдаг, уншсан сурснаа бусад- даа хэлж. заан: Өгдөг пионе- рүүд юм. Хоёр Үнэнбат өөрөө л онц сурвал бусдын хэрэг ха4- маагүй гэж боддог хүүхдүүд биш, сурлагаар хоцорсон . НӨ» хөддөө сайхан туслалдаа үзүүй дэг пионерүүд юм. Зөвхөн нүүр царайгаар нь ялгахаас биш ажил хөдөлмөр сурлагаар нь-үл ялгарах Үнэн» батуудтай уулзсан минь энээ. Хүүхэд бүр энэ хоёр шиг ажил- амьдралаараа дандаа ижил бай. хыг хичээе. : дээ ганц Ч удаа тавиулж үзээ- гүй гэнэ. Сайн гэдэг үнэлэл- тийг ч Өдрийн од шиг цөөхөн авсан юм байна. - Би зуны амралтаараа бага мэдэгч байсан Долгорсү- рэн эгчид бичиг үсэг зааж өгөөд мэдэгч болгосон гэж нэг нь хэлэхэд: тө, -- Би бас эзэждээ бичиг оЖ. Гомбосүрэн, чшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшлшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшшэшэгс ЯС ХҮ06 25513 Баянхонгор аймгийн Хүрээмарал сумын бага сургуулийн пионерүүд хөдөлмөрийн хичээлээрээ олон сайхан зүйлийг хийж сурч байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Пионерүүд хөдөлмөрийн хичээлээрээ хийсэн зүйлээр самбар хийж байна, ” М, Цэрэнжамцын авсан гэрэл зураг. туш ть тын атм ль ттьлтьтыыгн байна. Саяхан нэгдлийн хони- ны нэгдүгээр бригадыг шефлэн авч багш сурагчид бүтэн хагас сайн өдрүүдийг ашиглан бри- Нэгдэлчдийн өдөрт СИ. 8 гадын малчдад бээлий 85, 3 хурганы уут 82, төлийн нэм- нээ 22, элгэвч 108, угж 1, төлийн холбогдолтой самбар зэргийг тусалжээ. Төв аймгийн Баянцогт су-| ,Багш,. сурагчид. малчдад мж мын «Монгол-Хятадын най-| хөрзөнгөөр хороо барьж, хот : : 2 08 гэ жил 20|хашаагий нь цэвэрлэж тусал- БОРЫГ2Э1 рамдал» нэгдэл энэ гаруй мянган малын төл хү: лээж авна. Энэ ажилд тус сумын Чулуунбат эрхлэгчтэй бага сургууль маш их туслаж сан байна. Одоо “Нэгдэлчдийн баярын өдрийг угтаж их зүйл хийхээр төлөвлөсөн байна. Л. Дэнсээхүү. Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн. ЖЫЛЬ сан? тийнхан. 2-р улирлын шалгалтаар 100 хувь. суралцжээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Өвөр эгнээнд зүүн гараас: Бямба, Тунгалаг, Буд, Жаргал, Надмид, (ар эгнээнд) Жаргалсайхан | Соном-Очир,. Ишдорж, -. Буянравжих, Цагаанбаатар, Дондов, Сумьяа нар. ? форГРнээлул Л ги ЭРЭЭН Эв? »-0-0--0-40-- Уралдаан зарлаж байна. 8-р сарын 25-нд МХЗ Гуравдугаар байр 15: 0-Ф- ЭДЭМДИЙН АШИй Ч Л 6-р ДУНД СУРГ 117) “Эвлэлийн алдарт 40 жи- Өөрсдийн “йВвүсал 9Х3НӨ 2 ЛУуЛс СурАГЧИД | 9 лийн ой болно. Энэ үеэр «Пионерийн Төв Зөв. 7 - 006 багачууд та нарын уран лөлд» гэж хаяглан 1961 Юос 1 бүтээлийн шилдэг -дээ-- оны 6-р сарын 20-ны до- ДАВС 5 жээр бүрдсэн. МХЗ Эв тор нрүүлнэ үү? Уран (0) сн “дэлийн байнгын “халаа» бүтээлээрээ товойн шал- 7-6 2 гэсэн үзэсгэлэнг Улаан. гарагсдыг «оёдолч», 9 Ё /баатар хотод нээнэ, Үзэс- «зураач», «барималч», 1. “3 гэлэнд хамгийн ШИЛДЭГ «сийлбэрч» гэдэг тэмдэг, 2227 ? бүтээлээ шалгаруулан дииломоор шагнана. 236. “4 5-Фдиид сургуулийн ирүүлэхийг сурагчинВЄ |. хийн хүүдүүээ (800220 та бүхэнд уриалж охаг- гамал, баримал зургийн уралдаан зарл: ППОНОР СУРАГЧИД Зи ) /далсанч нэгдэлд Очиж, . шоЭ) Хён цент, улс. Ож, -4/00: дашбїес саж, мелийг3э ухуулгын са-идаус бэлтгэж г гэж. дай... тэрс цуэр. » Уран гар, билэг оюунаа, : с дайчлан шилдэг бүтээл байнг “Тус бүр 3. С.З-ЧРиэн төлөө урал-. шаРЧ дацгаая! : ТоуЭлт “байр 5. --.. Монголын Драаавгэр “Хеёрдугаар байр 10:: аг Төв. Зөвлөл оРЧЫ ХЭөлөлӨлэхөт хөөс -Өэ Бас 2-53-525-7чйн гаар ангийн техникүүдийн нэгч бүрийн ажиллагааг мэдэх, 9 дүгээр ангийн. сруагчид ямар нэг техникийг эзэмшиж Чаддаг ЧИД Машин техникийн Дүү нартаа зааж сургана гэсэн Дэс дарааллаар Хөвсгөл гийн Тариалангийн 10 жилийн Дунд сургуулийн пионер сураг- чид машин цаж МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 4 дүгээр бүгд хурлын шийдвэ- рийг биелүүл байна. Бүх, хүүхдийн цагын өдөрт... (55221 3835: » Цанын арга техникийг нарийн эзэмшихийн тулд: “Өвлийн улиралд байх.нь тун зохимжтой. начдын уралдааны нөлсөлдөг. “ сургуулилсан байвал лах арга техникзэ цаначдын |єдөр дунд ягагдах уралдаан тэмцээ- нүүд цастай үеийг бараг бүтэн хамарсан байхаар төлевлөгдсөп Ха- рин уралдаан тэмцээнд -Орох ца начид урьдчилан хийх бэлтгэ. лээ сайн хилэн байх Нь тзр ца амжилтад Иймд цаначин анх- нНы тэмцоэнд орох Хүртэл ДООД тал нь 12--15 удаа цасан дээр зохино. Хамгийн гол анхаарах зүйл бол өнзэ. Бас цанаар гулгах, хурд- сэргээх, дараалан сургуулилаад, нэг едөр амраад, хоёр өдөр сур гуулилт дараа нь нэг өдөр ам- ралт, мен нэг.өдөр сургуулилт, дараа нь Нэг өдөр амралт. Тэ- гэд уралдганд орох гэх мэтчи- лан тодорхой хувиар төлөвлө- гөөтай байх ёстой. Гэхдзэ сур- гуулилт бүр хоорондоо харилцан адилгүй Сайна. Эхний дараал- сан 3 өдрийн сургуулилтын нэг ба гурав дахь өдрүүдэд: хүчтэй- гэвр сургуулилж, дундахи ӨДєрт нь хөнгөвтөр сургуулилж болно.Дараалан хоёр өдрийн эхний өдөрт хурдтай. сургуу- улам чадамгай эзэмших Явдал | лилт, хоёрдахь Өдөр нь зугаал юм. Мєн засим нэг сургуулил- тын үед хурдаа хянуурхан тур шиж болох юм. Уралдаан тэм- цээнд Орох үедээ хэт ядарчих- сан байхгүйн тулд уралдаан эх- лэхийн өмнөх 7 хоногийн сургуу хөнгөн явуулах нь чухал. Энэ үед цана- чид өөр өөртөө зохицсон аргаар лилтыг аль болохоор га маягаар (замтайгаа танил- цах) зэрэг. Сүүлчийн сургуу- лилт уралдаан явах замтай та- нилцахад чиглэгдсыН | байна. Уралдаанд орсны дараа заавал амарч бүрэн хүчээ сэргээх хэ- рэгтэй. Ингээд тогтмол цагийн хувиартай сургуулилтаа чанар- тайгаар үргэлжлүүлж хийх х3- сургуулилт хийдэг. Жишээ нь: рөгтой. Ингэж уйгагүй ажил- тэмцээн эхлэхийн өмнөх 10 хо- ласнаар цанын спортын ам: ногийп сургуулилтыг ийм ян- жилтад ахиц гаргаа болох юм. ваар Хийж болох юм. Гурван Л. Цэдэндорж Цанын өдрийг угтан: байна 3 1861 оны 2-р сарын 4 12-ны өдрийг «Пионерийн үнэн» сокЕины . нэрэмжит бүх пионер сурагчдын пца- мын өдєр болгохсор зар- «фласныг нийслэл хотын сур “гууль, пионерийн байгуул- лагууд баяртай хүлээн авч «дїїййнер сурагчдынхаа дунд “03вр хөгжөентэй ажил Өр- ар ОҮГЖ байна, Нийслэлийн З пионерийн 26-н бүл- «фШэмнйн хэмжэзгээр бэлхэн Ч цанатай 1200 сурагч бай- аа!эа ба цанаар. гулгадаг «д Сурагчид 1600 байна. Янз “їфдүрийн чаргатай сурагчид 1450 байгаа бөгөөд удах- -4Гүй болсх цанын өдөрт 30- Ц, 27 “тҮжЖЭЭҮҮҮҮҮҮҮЗҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ" ДЭС ДАРААЛЛААР 5 дугаар ангийн пионерууд орон нутгийнхаа Машин. техни- күүдийн Нэр төрлийг Мэдэх, 6 Дугаар ангийн пионерууд манай оронд. байгаа машин техникүү- дийн нэр төрөл, даац, үнийг. мэ- Дэх 7 дугаар ангийн сурагчид машин техникийн. ..ХӨдөлгүү- рийн нэгч бүрийг мэдэх, 8 Ду- сурагчид. машин хөдөлгүүрийн болох, 10 дугаар ангийн сураг талаар айм: техниктэй танил. П.. Надмид (тусгай сурвалж гч) риулж олон сурагчид ца- на худалдан авч, чарга Хийж, бэлтгэж байна, Зөв-) Хөн 1961 оны 1 дүгээр» сгпын 29-нд нийслэлийн сургуулиудын дотроос 450, шахам пнонер . сурагчид» Чойбалсан уулын Богинын » со8м, Толгойтын аманд ца-» на чаргаар уралдах дасгал хийлээ .Одоо 2 дугаар са- рын 5-НД дахин бэлтгэл хийхээр бэлтгэж байна. Ялангуяа нийслэлийн 12. ҮҮҮҮҮҮү ”-пиуд илүү сайн байна. Цэрэнжигмид Цуглаан хийнэ Хөвсгөл аймгийн Ханх су- мын бага сургууль, «Залуу төлчид» гэдэг цуглаанаа угт- сан 7 хоногийн «ажил зохиов. Энэ 7 хоногоор сурагчид, багш ажилчдын хүчээр тугал, хурганы элгэвч, нэмнээ 109, хурганы уут 5, эрдэс тэжээл 20 нг, угж 20, лаа 5 кг, шүдэнз 16 толгой, ухуулах хуудас 20-ыг нэгдлийн 5-р фермд бэлэглэв. 3, 4-р ангийн пионерүүд гаднаа маллаж бай- гаа ямаа, хонины төл хүлээн авах ажилд оролцож байна. Г. Мижиддорж, тэ Увс аймгийн Улаангом хотын 19 жилийн дунд сургуулийн 3 «бэ ан гийн сурагч Хөхөвгийн Батчимид сургуульд орсноосоо хойш улирал бүхэнд онцсайн суралцаж байна. СТ «Пионерийн үнэнэ сонины уншигчдын бага хурал дээр, Ардын жүжигчин Ичинхорлоо пионерийн дууг . пионерүүдийн хамт дуулж байна, Гэрэл зургийг.Н..Дорж - Асуултыг тариу- Ханын сонины талаар зөвлөлгөө тусламж өгөөч гэсэн захидал олон асуулт манай сонины газар ирдэг: юм, Сургууль, Хүүхдүүд ээ! Та нарын хамгийн ойрын. Зөвлөгч бол ханын сонин юм. Сур- гуулийн дэргэдэх бүлгэ- мийн зөвлөл, бүлэг, салаа Тус бүр сонинтой, тусгай нэртэй байна. Тэдгээрийн нэрийг. сургуулийн дэргэ- дэх бүлгэмийн зөвлөлөөр батлуулна. Сониндоо он, сар, өдөр дугаары нь 10- дорхой бичиж гаргана. Бү лэг, бүлгэмийн. зөвлөлийн сонинг сар дутамд нэг удаа гаргана. Харин - түүхт өдөр, баяр ёслолын үеэр тохиолдуулан заавал гарга Даг байх ёстой. Сонинд бичигдсэн зүйлс алдаа ма- даггүй, үгүүлбэрийн бай: гуулалт ЗӨВ, утга агуулга сайн байх ёстой. / Иймээс сониноо гаргаад бүлгэ- мийн зөвлөлөөр заавал хя- нуулна. “Салааны сонин 2 сар дутамд нэг удаа гар на. Бүлгэмийн зөвлөлийн анхны сонинд бүлэг 0бү- рээс сурвалжлагч байна. Бүлгийн сонинд салаа бү рээс нэг хүн оролцоно. Бүлгэм, бүлгийн ханын со нин нь үзэмжтэй хийсэн тогтмол толгойтой байна. Харин баяр ёслол, онцлог үеүүдэд өөр шинэ толгой хийж болно. “Сонинд би: чигдэх зүйлс нь тэргүүний сурлагатан, ариун цэвэрч, сахилга баттай. 5 Онцын эзэд зэрэг пионер сурагч- Дын туршлага ТЭДНЭэс С4- наачилж байгаа элдэв ши- нэ зүйл, муу талыг шүүм жилсэн -шог сонирхолтой зурагтай байхаас гадна бодлого, таавар, гэрэл зу- раг оруулж байна. Зургууд нь голдуу сурагчдын бү. тээл байвал зохино. Тэр, гүүний салаа бүлгийн туршлагыг бүлгем, бүл- гийн сонинд Өргөн нийтэл дөт байх ёстой. Ханын сонин | нь - -чих хэрэгтэй. Сониныхоо сургуулийн пионерийн байгууллагын ханын сони- 9 ны ажилтнуудад зориулан хэдэн зүйлийг зөвлөе. дэргэдэх лэг, лагыг дэлгэрүүлэх зорил- готойгоос гадна, .тэдгээ- рийн өдөр тутмын ажилла гааг цаашид сайжруула- хад юуны өмнө чиглэгд- сэн байдаг. Одоо МАХ На бүлгэм, бү- мын 40 жилийн түүхт ой 3 дугаар сарын (1-нд болох гэж байна. “Намын баярт зориулан гаргах со- нинДоо намын ахмад ги- шүүдтэй уулзалт хийж, тэр хүнийхээ түүх Намт- раас буюу хэлсэн үгнээс сониндоо бичиж болно. Зурагтай Нь тавибал бүр сайн. Намын баярыг “уг- таж сурлага хөдөлмөр дээ рээ гаргасан амжилтаа би- толгойг маш үзэмж чанар тай хий! «МАХ Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэл- хэн. байгтун» гэж тод 10- моор дДзэгүүр Нь бичвэл утга агуулга нь улам сайн болно. Сүхбаатар, Чойбал сан нарын хөргийг сонины хоо толгойд тавьж болно. Сониндоо намын дууг үг ноттой нь бичиж тавихаас. гадна энэ дуугаа бүгд дуулж сурцгаая гэж уриалан бичих хэрэгтэй, (6 : Намын тухай шүлэг 30-45 зохиох «Сүхбаатар, Чойбал сан нарын зургийг хэн сайхан зурах вэ?» гэ- дэг уралдаан зарлаж ! шалгарсан зураг шүл (6: гийг сониндоо тавибал-Уу зохино. Сониноо сайж- руулахын тулд бүлэг, са- лаанууд ханын сонины зарлан явуулж , уралдаан Ж байвал бүр сайн, Энэ зЗөв- |. лөлгєөний үндсэн дээр бүлгэм,бүлэг, салаа бүр ханын сонингоо тогтоосон хугацаанд нь. гаргаж дайл, хыг зөвлөе. | Сх Найдан салааныхаа турш, 77. Ч. Хэдэн өдөр өнгөрлөө Энэ өдрөөс хойш хэдэн өдөр өнгөрлөө. 10 дугаар сар 18- раад усны шувууд аль хэдийн нутаг орон руугаа буцаж нам- рын цэнхэр тэнгэр дор гандаж алтархаг өнгөтэй болсон хусан ой ганхах нь намрыг үдэж байх мэт ажээ. Дээр өгүүлсэн ёсоор хэд хэдэн өдөр өнгөрөөд үйл явдалд онцын өөрчлөлт Ороогүй хичээлийн ерийн ӨД- Бүүд эхэлсэн тул хэсэг ӨД: ийг нуршихаас болгоомжлон брхиё. Төр өдөр Идэр, шар ширэн /мкээ мөрөндө6 зүүгээд урь- Дын заншлаар хээр морио Унаж сургуульдаа ирэв. Хүүх- Дүүд шуугилдан баяр хөгжөөн шань, Хичээл эхлэхийн өмнө ад авья гэсэн юм шиг бөмбөгөөр зарим нь тоглож за- хөмээх тоглоО- уугилдацгаана. сэргийлэгч нь лапт Д юу гэвэл ( хэдийгээр түймэр Тавьсан гэж ХНҮХҮүд үзэж байгаад гомдолтой бёловч, тэр сэргийлэхийн ахмад мэт игч нүдээр түймэр тавиг- Ийн мөрийг олсон тул бахар| штай ажээ. Ерөөс хүүхдүүд рийг төдий л ойшоохгүй болоод, түүнтэй найз нөхрийн, ё000р ямар нэгэн тоглоомд “ёлцахаар дуудах буюу эсвэл ХИЧЭЭЛ хамтран давтахаа йжээ. Идэр энэ бүгдээс гу- : гарах гэж байгаа нулим: баа арай гэж тогтооно. ! Идэр өнөөх гаансыг Олсныхоо дараа гэртээ авчраад хэнд Ч үзүүл- сэнгүй нууцлав. Аав ээж хоёр нь хүүгийнхээ номын С48- выг ер уудалдаггүй заншилтай тул гаансаа цаасанд ороож сэг “мээрхэн тэрхүү номын савны ёроолд хийжээ. Дээрээс нь но- моо хийж хадгалж. -- За одоо хэн ч гүй гэж баясгалантай гэгч б0- МЭДЭХ- ДООД ханын толгойноос дүү- ожилжээ, Тэднийх суманд ойр Тул өдөртөө ирж хичээлдээ Суугаад орой давхин харьж, шөнэ заримдаа ааваасаа хүч- лэн гуйсны хүчинд адуу манах сайхан. завшаан олдог байв. Идэр тооны хичээл дээр бод- СОН нь: -ї8За4 5 хоног өнгөрлөө. Нөгөөдөр бүтэн сайн өдөр шүү Дээ. Одоо ч мөр бүр олдохоо ьсон биз. Гэвч өнөөх мөр- хойноос ахиад хөөцөлдөөд эх юмсан. Гаансны эзнийг хэрхэн хайж болох билээ... Хичээлийн хонх дуугармагц хүүхдүүд гадагш гүйлдэн гарч муур хулгана болж тоглоц- гоов. Идэр тоглоомд оролцсон- Түй холоос | харж зогсох нь ямар нэгэн хүнд бодолд Да: “ГА--07801 Түрүүч нь 5 дугаарт сумкээ доош нь харуулан сэг- сэрч хүртэл үзсэн боловч юуч рагджээ. --За байз, миний өнөөх мөр- ний эзэн нь олдохгүй бол яанаа. Одоо ч олдохоос бараг өнгөрсөн байх, Ер нь Лхагва багшаас асуух юм уу? Лхагваа багш сэргийлэхэд туслах бригадын гишүүн -юм гэнэ билээ. --Багшаа? жишээлбэл ямар нэгэн мөр сэргийлэгч хүн олж гэж бодьё. Төгвэл түүнийгээ хөөцөлдөж хөөцөлдөж алджээ гэж саная. Тэгвэл тэр сэргийлэгч яавал дээр вэ? гэж асуувал зохино. Хэ рэв энэ тухай багш мэдэхгүй бай- вал яана? Тэгвэл ...тэгвэл би яанаа?... Хүүхдүүд бас багш нар, Од дарга аав, ээж цө- мөөрөө намайг түймэр тавьсан ӨзэнН мөн гэж насан турш үзэх болно... гэх мэтээр олон- таа бодсоны эцэст | Лхагваа багшаас юу ч болсон асуухаар шийдэж багш нарын контор руу түйн очлоо. Конторын үүдэнд гүйж очоод хаалга та- тахын үед зүрхшин зог тусав. Зүрх нь ямар нэгэн бяцхан амьтан мэтээр түг түг цохил- но. Түймэр гарснаас хойш сургуулийн захирал багш, сай- хан зантай овор бүдүүн биетэй буурал сахалтай Иш багштай уулзаагүй. Үүнээс түрүүн Идэрийг томоотой сайн хүү эж Иш багш олонтой нэрлэж итгэлтэй шавь нарынхаа нэгд тооцож онц сурлагатан гэж хүндэлж байсан билээ. Гэтэл сайн шавь нь яасан бэ? тэр гээл хэн ч дурлахгүй айм- шигтай хэрэгтэй Орооцолдож түймэр тавигч гэдэг гутамшигт нэрийг хүлээжээ. : Багш минь мэдээ болов уу? үгүй болов уу? мэдсэн бол яана?.. үнэн учрыг нь даанч багш минь мэдэхгүй л дээ. Хэн ч түүнд энэ учрыг хэлээгүй л дээ. Ерөөс миний түймэр тавиагүй гэдгийг хэнч мэдээгүй л дээ. Тэхээр багш юу ч атугай намайг түймэр тавьсан эзэн л гэж бодож бай- гаа... би багштайгаа яаж уул- зана. Юу хэлнэ? гэж бодон хулгасхийн хаалга зөөлнөөр тогшив. Жж ж Хүүхдүүд дараагийн хичээл эхлэхээс өмнө тасалгаандаа гүйлдэн орцгоов. Зээхүү үз- гээ шал руу алдаж үзүүрийг нь хугалаад түрүүчийн хичээл дээр гар хоосон, суусан тул шуугиан гаргаж хүүхдүүдээс: -- Үзэг байна уу? туслаач... гэж гуйв. Хүүхдүүд дор бүр- дээ номын саваа уудалцгааж зарим нь бүр номоо гаргаад ок тжс,тт ж Сүхбаатарын нэрэмжит улсын төв хэвлэх үйлдвэрт хэвлэв, » олсонгүй ажээ. -- Надад илүү үзэг алгаа! - Надад ч байхгүй. -- Зээхүү чи Идэрийг ирэх- лээр асуу! -- Мөнх чи өөрөө Идэрийн сумкинд (үз лдээ? гэцгээв. Мөнх аль хэдийнээс Зээхүүд жаахан дургүй. Гэтэл басл Идэрийн тухай нэгэнт өөрөө мэдэхгүй, гал гарч байх үед адууны нөгөө этгээдэд Явж байсан тул тэр тухай тодорхой мэдээгүй ажээ. -- Яах гэж үзгээ хугалсан юм хохь чинь! гэж зэмлэсэн боловч гараа Идэрийн сумк руу явуулж номыг нь ширээн дээр цөмийг асгавал өнөө нэг гаанс ширээний араар шал дээр тогхийн унав. “Хүүхдүүд этгээд сонин юм үзсэн юм ШИГ цөм тэр таанс руу ухасхийлээ. Зээхүү хүүхдүүдээс өрсөж аваад. -- Харав уу! Бимэдсэн юм л даа, Идэр тамхи татаж бай- гаад л гал алдаж шүү, хүүх- дүүдээ хараач! гэж хашгир- санд. -- Алив алив үзье! -- Нээрээ тийм байна. -- Мөн догио, гоё байна. - Юуны чинь догь бэ?.. гэлцэж хүүхдүүд гар дамжуу- лан үзэцгээв. Хүүхдүүд улам их шуугин бүр гаансны тухай яриа ч хэгрээд зарим нь жи- жигхэн буурал аав шиг өнөө таанс гаансыг амандаа зууж, тамхи татаж байгаа дүр үзүүлж, Баяр. гэж нэг хүүхэд, цаасны өөдсөөр тамхи . хийж татаж үзэх санал хүртэл гаргав. Хүүхдүүдийн энэ шуу- гианыг гаднаас хэнийг Ч бүү мэд нэгэн хүүхэд цонхоор ажиглан харж, үгийг Нь СОН- сох гэснээс юм уу? Эсвэл тийм сайн харах хэрэгтэй | байсан юм уу, хамраа цонхны шилэнд шалчийтал наагаад ажиглаж байхыг энэ ангийнхан хэн нь ч үл ажиглажаэ, 6 : ГЮЭс, уг ёл Харин Идэр энэ үеэр анги- даа урам муутайхан орж ир- лээ. Лхагваа багш байсангүй. Харин түүний оронд олон багш нар түүнийг элдвээр хор- гоож бас л «хэн гал тавьсан бэ? чи өөрөө тавьсан юм уу? Чи өөрөө ер нь хэнийг тавь сан гэж боддог бэ?» гэх мэтээр асууж асууж явуулжээ. Анги- даа орж ирмэгцээ хэвийн байд- лаас. зөндөө ихээр шуугисан хүүхдүүдийг хараад гайхан зогсвол харин өнөөх хээрээс олсон гаансыг нь хүүхдүүд гар П дамжуулан үзэж Унрн дор бүрдээ Нэг юм ярьцгаачихсай бужигнаж эгээ л нэг сүлд модны наадам болж байгаа юм шиг наргицгааж байв. Идэр зүд нь орой дээрээ гарчих ша- хан гүйж очоод гаансаа мулт татан авч далд хийсэнд хүүх- дүүд зөндөө ихээр шуугилдан: -- Чи тамхи татдаг юм бай- на шүү дээ. 2-- Икю догь гаанстай юм. -- Тэгээд түймэр тавина гэнээ гэлцэв. Идэр хэлсэн нь: -- За тайгүй! та нар учрыг мэднэ биз. Үнэндээ би тамхи- чин биш. Хүүхдүүд зэрэг ша- хам хэлсэн нь: -- Тамхичин биш гэнэ үү? Чи тэгээд юу юм бэ? Тамхи татдаггүй атал бас гаанс авч явж болдог юм уу? гэсэнд ан- гийн дарга:-Чимээгүй чимээ- гүй хүүхдүүдээ! хичээлийн хонх цохисон сууцгаа! гэв. Энэ үеэр хэрэв багш орж ирээгүй бол энэ маргаан цааш- даа юу болох байсныг бүү мэд. Багш ширээ рүүгээ тоос манан таттал хурдлаж байгаа хүүхдүүдийг ажиглан . инээм- сэглэхгүй байж чадсангүй, инээд алдаад. ! -ш Юунаас болж ингэж их маргаав Хүүхдүүдээ? гэж зөөл: хөнөөр асуужээ. 8. Та нар үзэв үү? Маргааш нь бямба гариг байв. Идэр урьдын адил Ххи- чээлдээ суугаад 2 дугаар зав- сарлагаанаар өнөөх мөр тэмдэг- лэсэн цаасаа авч сумын худал: даа бэлтгэлийн ангийн морины уяаны тэнд очиж тэнд сэтэрхий туурайтай мөр байгаа эсэхийг ажиглав. Олон морьд байхын дотор зүсэн зүйлийн өнгөтэй морьд байх бөгөөд басч хү- мүүс үргэлж ирж очсоор байх тул, явахын тоолонгоор морьд цөөрч ирэхийн тоолонгоор нэм- нэ. Идэр морьдын дэргэд сууж өнөөх туурайны мөрийг зур- сан цаасаа гаргаад шагайж харж суув. Довууч гуай дэл" гүүрээс юм аваад гарч явахдаа морьдын дэргэд сууж туу: райг сүрхий л ажиглан байгаа Идэрийг харлаа, -- Энэ чинь Идэр шив дээ. Бас л өнөө мөрний. хойноос хөөцөлдөж яваа бий. Эзний нь олоогүй байж. Аргачгүй биз Чамаас арай дэзр бараг 10 жил алба хаасан би л түүний чинь хойноос хөөцөлдөж ядаад | байгаа юм даг. | 4923, Одоо би бараг олоод байгааг чи ч мэдээгүй л дээ. Гэвч ийнхүү үл бүтэх этгээ- дийн хойноос хөөцөлдсөөр бай- гаа нь сайн хэрэг... гэж бодоод түүний дэргэд очиж морь руу шагайн хараад: -- Жаал чи юу ажаа вэ? гэ- сэнд Идэр өнөөх цаасаа ум хумгүй базан авч ханцуйдаа нуугаад. 2 --Зүгээр гэснээ гэдрэг зуг тан тэр чигээрээ сургууль руу" таа гүйн одов. Довууч гуай инээмсэглэн толгой сэгсрээд: --Сүрхий эр! ганцаараа тэр хэргийг нэг тийш болгоё гэж бодож л дээ. Одоохондоо арай л эртдэнэ гээд эргэж алхлав. “(Үргэлжлэл бий) Харнуцлагатай эрхлэгч Р. БАДМАРАГ 52 үтэээээөөээй, 5 »ЭФ99999Ф9Ф99Ф907, : , | д Ч : 322 Нэр хүндтэй 29 зайг , . : с ЁЧ / ». : 3 2 ?2) Ажилд нэмэр 2) | 2) 9 З7 62 . ? р л : : хандиваа оруулья цав | | йн 108 ХОРОО : 2 Саяхан МАХН-ын Төв Хорооны УМ! бүгд МАЛ ГОЛЫН ПИОВЕРИЙН төв | : 4 2 хурал болж мал аж ахуйг хегжүүлэх та- - ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН й лаар чухал асуулал хэлэлцэв. Манай улс 9 жилийн төлөвлөгөөгөө амжилттай бие- Ф лүүллээ. Ардын аж ахуйтан нийтээр хор- лдээ 7 хоо : Пүрэв, | 2 шооллон нэгдсэн нь түүхэн ололт бө5Жэг Игчтэмэр 1961::2::9 2 Үнэ 10 мөн Одоо манайд изгдэл 354. сангийн аж ахуй 7 (100) - гээс болсон Ф999Ф999Ф99Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф ФФ 9 на. Мал сүргээ Ф 29 Ф байсан уламжлалт 3 бол сурагч 25, мал аж ахуйн машинт станц 36-тай болж хөдөө аж ахуйд үндсэн өөрчлөлт гарлаа. Гэвч сүүлийн жилүүлэд мал сүрэг хорогдож Улсын төлөвлөгөө тасарсан юм. Үүний үнд- сэн шалтгааныг саяын бүгд хуралд заан илрүүлэв. Мал сувайрах, хээл хаях, элдэв өвчнөөр үхэх, гарсан төлийн хорогдол зэр- гэж дүгнэлээ. жилийн төлөвлөгөө эхэлж, улам олон болгох чухал зорилго тавиглаж байна. 1961 онд бүх төрлийн малыг єнгөр- сөн оныхоос 1,9 хувиар нэмэгдүүгнэ. Үүнд үхрийг 0,9, хонийг 2,|, Ф 2,3, адууг 2 хувиар өсгөхөөр төлөвлөж бай- өсгөж олшруулах, шимий нь нэмэгдүүлэх явгал зөвхөн мал- чин хүний үүрэг төлий бишээ. Энэ ажилд оф нийт залуучууд сурагч пионерүүд хир чад- Ф лаараа ажиллах үүрэгтэй бэгөөд ажиллаж туршлагатай билээ. ф Ялангуяа мал төллөлтийн үеєр очиж төл эх Ф барих, хашаа хороо засаж сэлбэлцэх, өвс 5 тэжээл зэрэг ажилд биечлэн оролцох хэрэг Ж, тэй. Амралтаараа Хурга тугал хариулах 9 Зллэв эрдэс тэжээл, дарш бэлтгэх, өвс ха- 9 лалцаж, худаг ус гаргах, суваг шуудуу та- 9 тах зэрэгт шамлан орж ажиллацгаая. Энэ пионгрүүд мал сүргээ өсгөж до олшруулах, ашиг шимий нь измэгдүүлэхэд Ө үар бие оролцож, бүгд хурлын Заалтыг бие- Э.уүүлж байгаа нэр хүндтэй ажил мєн. 20Ф2059ФФФЭ206Ф9 ФФФФФооФФФФФЭ2Ф Шинэ таван мал сүргийн ямааг 1,7, тэмэзг ашиг 2999999999999Ф9Ф9Ф99Ф9Ф9999Ф9Ф9Ф099Ф999Ф99Ф9ФФФФ9ФФФэ9ФФФ9Ф09Ф9Ф99Ф99Ф99999Ф99Ф9Ф0ФФФ Аврага том. дагл/1угл Хүүхдүүд ээ! Зэвлөлт | Холбоот Улс энэ 2 лу- лаар сарын 4-ний өдөр лут том, лэлхийн хиймэл “дагуул хөөргөж тойрог х замд орууллаа. Энэ да- гуул дэлхийн гагуулуу- сын лотроос сарны сараа орох том /агуул бөгөөд хүнд нь 0483кгГ юм. Энэ лагуул лотроо эргэм шинжилгээний үлэмж олон Сагаж хэ- рэгсэлтэй бөгөөд олон угсраа асар их чалалтай пуужингаад дэлхийгээс хөөргөсөн юмаа: Зэвлэлтийн “эрдэмтэд огтоггуйг тасин эзэмши- сурах бичиг, 3 тай юмаа. | ) 0) 2) 9 М дэвшүүлж байна. . й: ! 5 ! (08лын ГайхейшигТ (йЛд89). 5 Эх орны нийслэл Улаанбаатар хотын төв ) | дунд Герман ах дүү нарын тусламжаар бай- ү гуулагдсан гүн хэвлэлийн үйлдвэрийг хүлээн авлаа. Энэ үйлдвэрт Өнгөт зурагт сэтгүүл, гү төрөл бүрийн зурагт хуудас зэрэг соёлын дээд зэргийн чанартай зурагт зүйлийг хэвлэх юмаа. Энэ үйлдвэр 100: гаруй машин техниктэй бөгөөд: жилдээ 42 сая хэв- М| лэлийн даралт хуудас хэвлэн гаргах чадал- бахархан баярлах болно. Сайхан үйлдвэр бай- | гуулж өгсөн Германы ард түмэн, ерөнхий сайд Отто Гротевольд Монголын олон мянган ү | бяцхан уншигчид баяр талархлаа зүй ёсоор | хэд гялалзсан смжинлт гаргалаа. Эзглелг Хол- боот Улс шинжлэх ухази тохникийн талаар ї1ати- талист ориуу!аас хол түрүүлж балгааг -нэ ла- гуул гэрчилж бал ша. 2нх талвач, соцїиализмын манлай Зөвлэлт гүрэн» түүнил баа.арлаг ард түмэн, тгхникийн гай- хамшгийг бүтэзгч Зөв- лөлтийн эгдэмтдэд Мон- голын бүх пионгр Сага- чууд чин сзтгэлийн 1а- лархлаа-дгвшүүгж, улам их амжилт гаргахыг хү- сэн ерөөж байна. 99999999999909909904 Манай ахмадын клубийхэн МАХН-ын ахмад гишүү гуйтай уулзаж, - Та бидэнд нам байгуулах үеийн анх- ны ямар нэгэн явдал мөн өөрөө намын ажилд хэрхэн орол- цож явсан-тухай бу- юу. эсвэл намыг үн- дэслэн байгуулагч Сүхбаатарын амьд- рал, тэмцэл түүний зан чачарын аль нэг- нээс ярьж өгнө үү гэхэд түүний ярьсан нь: - Хайрт хүүх. дүүд минь, Та нарын энэ асуултад би бүрэн хариулж хэзээ ч Ча- дахгүй.Учир нь энэ бүгд чинь манай на- мын үүсэл, хөгжлийн чухаласуудлууд юм. Намын ахмад гишүүд бидний амьдрал, тэмцлийн тухайд гэ- вэл бидний оролдло- го нь далайд дусал нэмэр гэх шиг өчүү- хэн юм. Хүн ардын маань. эрх чөлөөт жаргалант аж амьд- рал,улс оронд маань сүндэрлэн байгуу- лагдсан бүх гайхам- шигт зүйлс цөм на- мын маань хийж бү- тээсэн ажил юм. Монгол Ардын Хувьс- галт. Намыг анх үн- дэслэгч Сүхбаатар, ц.а улиг Ул лл тылы тыл Ут. лэлт тытчь чи чи ллчилты ми лытиилчи” / ЗМ”ьггглильтллтл, |, н Янжмаа Чойбалсан нар бол монголын ард түмний жирийн ядуу ардын хүүхэд байлаа. Тэ- дэнд хүнээс гойд илүү ид шидит хүчин чад4л байсангүй. Гагцхүү тэд их хэр- гийг сэдэж түүний төлөө ШИЙДЭМГИЙ зорьж түүнийхээ эцэст хүрч чадсанд хэргийн гол оршиж байна. Хэн үнэний төлөө зүтгэж, Хэн хүн ардынхаа ашиг тусын төлөө бүх хүч чадал, оюун. билэг юугаа зориулвал тэр заавал нэгэн үр дүнд хүрдгийг намыг анх байгуулахын төлөө тэмцсэч “Сүхбаатар Чойбалсан нар болон манай ард түмний тэргүүний хэсэг хү- мүүсийн тэр агуу их үйл хэрэг гэр- чилж байна. Агуу их үйлс бан цунгаа- раа тэр чигээрээ бий болдоггүй юм. Анх өчүүхэн жаах- наас үүсээд аажмаар асар их зүйл болон биелдэг. Манай нам анх хичнээн гишүүд- тэй өөрийн штаб бо- лох Намын Төв Хо- роонд Хичнээн хүн байсныг та.нар нам, улсынхаа .түүхнээс мэдэж байгаа байх. Одоо Түүнийг харь- цуулан үзэхэд ма- най нам хичнээн хү- чирхэг болсон нь илт байна. Сүхбаатарын ту- хай өгүүлбэл, Сүх- баатар хүүхдэд үнэ- хээр хайртай хүн ыг Ийм ажлаар угтаж байна Нийслэлийн 5 дугаар дунд сургуулийнхан. намын баярыг угтаж анги бүлэг, салаагаараа муугүй суралцах хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Урлаг, хөнгөн атлетик, үн- Одэсний спорт, спорт тоглоом, өвлийн спорт зэрэг олон төрлийн дугуйлангууд ажиллаж, анги бүлгийн аврагыг шалгаруулах ажил зохиож байна. Химн, физикийн ду-. гуйлангийн сурагчид уран бүтээлийн дээжээ улс даяар . зарлаж байгаа уралдаанд өргөн барих гэж байна. Үүнд. физикийн дугуйлангийн сурагчид, дүрсийг чадварлагаар хийж байна. 99999999499999999999999999999 »АВРОР“ У-Ч оаисансан. Ер нь хү- ний төлөө ямагтан- хаарч түүнийг сур- гаж . хүмүүжүүлэ- хийн төлөө ямагт С8- наа тавьдаг, хүнийг их бага, эрдэмтэй эрдэмгүй гэж ялгал- гүй түүнээс сурч мэ- дэхийг зорьдог бай- лаа. Сүхбаатар бол авьяас билэг хурц, ажил хэрэгт зарчимч хүн байсаан, Ялан- гуяа нийгмийн өэрху ашгийг хувийн эрх ашгаас хэзээд илүү үзэж олон түмний- хээ хэргийн төлөө цуцалтгүй тэмцэхээ өөрийн эрхэм дээд зол жаргалд тооц- дог байв. Миний, хувьд бол над намын өмнө байгуулсан үлэмжийн гавьяа алгаа. Би намын эг- нээнд багтаад 38 жил болж байна. Энэ зав- сар намын нэг, До- лоо,наймдугаар бүгд хурлаас бусад их хурлуудад төлөө лөгчөөр оролцож байсаан. 4 Манай намын бүх бодлогө манай сай- хан эх орныг улам цэцэглүүлэхэд чиг- лэгдсээр, байсан ба байгаа ч юм. Иймд багачууд та нарна- мынхаа үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! Намын ахмад “отишүүн С. Янжмаа 1! Р 99999999999999999: ОНГОоЦНЫ Ч, Бадрал 999999, “Багачууд аа! Хэдхэн хоногийн цаава энхрий хайрт на- мын маань 40 жилийн яруу алдарт ой болох гэж байна. Энэ бол манай бүх ард түмэн пионер багачууд бидний их баяр ОМ, Пионер багачууд аа! Энэ баярын өдөр манай мянга мянган пионер багачууд бүл- гэмийн цуглаан хийж намынхаа үйл хэр- “гийн төлөө «хэзээд бэлхэн» гэдэг баяс- галант тангаргаа өргөхөөр бэлтгэж бай- на, Бас намынхаа агуу түүхт амьдрал тэмцлийн тухай дуу дуулж Намын дуугаа дуулцгаая 2 Цанын өлрийг. оргих СутҮйВс08 Манай ангийн сура! чид Пїио.. нер сониныхоо нэрэмжит цанын өдрийг угтаж нилээд ажил зо. хиож байна. 2сурагч цанатад болж 7 хүүхэд чаргатай болж. !«.баярлан баясахаар бэлтгэж байна. МАХ. Н-ын алдарт цууг магтсан Ч.Чимидын үг, Гончигсумлаагын хөгжим «Намын тухай дуу» СамбалХүндэвийн үг, Мөрдоржийн хөгжим «Намын магтуу» зэрэг ДУУНУУ-, |хуучин байсантайгаа бүгд 9, дыг сурч байна. 21209) | цана, 10 чаргатай болцгоов, Пионер багачууд аа! Манай сонины гаг. | Цанын өдөр бид анги удир, зар намынхаа их баярт бэлтгэж байгаа сан багшийнхаа хамт нэг цоо та нарын ажилд тус нэмэр болгож бас хүүхэд үлдэхгүй 100 хувь. «Хэзээд бэлхэн» гэдэг дууг зохиолгон оролцохоор бэлтгэж байна, нийтлэв. Өргөнөөр сурч их баяртаа дууг | УЛ Рциррэг, яд шг зсрыу, г йЙ «4 » йн 3) шүлэг хэлж лан баясцагаагаарай. х ЛбОГЛРАТОЙ ЗҮГ ӨнЖ эн альбом хийж байна. Зөвхөн “| манай анги ч биш манай сур» гууль энэ өдөрт шаргуу бэл дэж байна Та нар болон, танай. анги сургууль ч гэсэн тун сайн. бэлтгэж байгаа бизээ. 4 Ж. Лувсанбазар (3-р сургууль 6«б» ангийн. сурагч) 582 111258 үгийг Д. Солномгорж аяыг Д.Лувсаншарав. 193394 БЭЛХЭН Нам таны ивээлээр бид 2 Энхийн жаргалд торнихдоо эв є» Цанын өдөртөө... «Пионерийн үнэн» со- нины нэрэмжит бүх хүүх- дийн цанын өдрийг манай Ном соёлын гэрлээр бид Эрдмийн оргилд авирахлаа Уулсын өндрийг давах Эцэшгүй жигүүртэй байж Баатар” намынхаа үйл хэрэгт Багачууд бид хэзээд бэлхэн! Бариулж єгсөн жолоог нь бид Алсын замд Залахгаа Баїгуулж ёгсєн бүхний нь бид сургуулийн пионер сурат- чид баяртай угтаж байна. Пионер сурагч нэг бүр цанаар гулгаж сурах, 9 сайн гулгадаг нь улсын 9. зэрэг ,биелүүлэх болтол цаашид лсын аврага шалгаруулах. уралдаанд оролцогчид болохоор мэ. рийж «Цанаар гулгаж су-: рах» дугуйланд хамраг- дан анги бүлэг бүр 6би-: Ариун зүтгэлээр залгахгаа Саальчин-үйлчин охин Шурвай нь саальчин ч, үйл- чин оёдолчин ч охин юм. Шур- вай өнгөрсөн зуныхаа амралта4- раа сарлагийн 2 үнээ хариуцан сааж үнээ бүрээс 120 литр сүү сааснаас гадна 10 ямаа сааж 3 сарын турш ямаа бүрээс дундчаар 8 литр сүү саажээ. Сурагч Шурвай нь саальчин төдий биш бас оёдолчин охин юм. Зуныхаа амралтаар дүү нарынхаа хувцасыг оёж өгсС- нөөс гадна сургуулийн байранд “байдаг сурагчдын товч шил- “бий нь хадах,гутал хувцасы нь оёж нөхөж Өгчээ. Шурвай сургуулийнхаа гар урлалын үзэсгэлэнд дэр, цамц алчуур Зэрэг үндэсний хээ угалз бү- хий зүйлүүд оёж тавьсан нь өцэг,эх, багш сурагчдад ихэд еийн тамирын хичээлээрээ өдөр бүр ээлжлэн 2,2 ца- гаар цанаар.гулгаж бэлт-, гэл хийж байна. Бас 10. дугаар ангийн Доржсүрэн, Буяндэлгэр, 9 дүгээр:ан гийн Гомбодоо 8 дугаа ангийн Өлзийбат, Төмөр баатар, 7 дугаар ангийн, Дамбадаржаа нар саяхан? болж өнгөрсөн аймгийн цанын аврага шалгаруу лах уралдаанаар улсын “цанын 83-р зэргийг бие- лүүлж улмаар улсын 1961 Усны өргөнийг туулах Цуцаггүй єэлүүртэй байж Баатар намынхаа үйл хэрэгт. Багачууд бид хэзээд бэлхэн! Гал улаан тугий нь бид . Гартаа чанга атгахгаа Газар бүрийн багачуудтай Ган батаар нөхөрлөхдлөө өссосоосооосФоосоотоосососфоооостосӨФсоөёсфоөсосоо Шуурга салхийг сөрөх Буцашгүй зоригтой байж Баатар намынхаа үйл хэрэгт Багачууд бид хэзээд бэлхэн! 1 : “гаруулах уралдаанд ор /цохоор бэлтгэж байн Я. Мөнхбат | (Өвөрхангай аймаг жирт сумын 10 жи, дунд сургуулийн пи їрийн ахлах удирдагч ХЗ.Оосоохоохгоссххоссоохохос ӨР РОҮӨНР УТСААР ИРСЭН мэдээ 6 «Байна уу? Би нийслэлийн 22-р дунд сургуулийн. пионе- Тамирчид | Улаанбаатар төмөр замын (| Зүүнхараа өртөөний 10 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ан- гийн Нарантуяа, Хишигтогтох, . Цэрэндаваа гурав спортын олон | төрөлд идэвхтэй еөрөлцдөг. . “Зуны цагт дугуйн урт бо- гино аялал хийж өвөлд цана | тэшүүрээр тогтмол сургууль |. хийдэг. Тиймээс ч тэмцээн бү- хэнд тэргүүн байруудыг өз дэг боллоо. Бүх пион рын. талархагдаж байна. Сурагч! Шурвай -- Би том болоод Авирмэд гуай | шиг алдартай баатар саальчин, Цэмбэл гуай шиг арвич эсгүүрч, сайхан оёдол- чин мастер болно гэж ярьдас байна. Үнэндээ ч энэ зорилго- доо хүрч чадах, авхаалжтай охин доо. Шурвай шиг сааль- чин оёдолчин сурагчид энэ сургуульд жил.бүр нэмэгдсээр! одоо арав шахам болжээ. Гэвч тэргүүн нь Шурвай юм шүү. Сурахын хамт хөдөлмөрлөх нь... сурагч хүний ариун үүрэг | 16222 гийг Шурвай бусад нөхөд, бага сургуулийн 2-4. ралцдаг. Н: Л. Гармаа .ЧИдэрийг гүйсээр ангидаа ирэхэд хичээл нь хэдийнээ эх- лэж багш орчихсон байлаа. АН- гиудад зарим газар хичээл ха- риулж байгаа, тоо уншиж байгаа чимээ бас багшийн дуу тодоос тод сонсогдоно. Идэр хичээлээс хожимдож хэзээ ч үзээгүй тул айснаас хөлс нь туслана. Царай нь чихээ хүртэл улайжээ, Хаал- ганы завсраар шагайж хараад зөөлөхнөөр хаалга тогшвол -багш. нь,,За“ гэлээ. 1.4 ж.». Идэрийг, хожимдсонд багш нь жаахан зэмлэж - Үүнээс хойш битгий хо- жимдож бай! суу гэлээ. Ши- рээндээ сууж дэвтрээ урьдаа “ гаргаад сумкэн дотроо гараа оруулж өнөөх гаансаа тэмтрэн үзвэл гарт нь юу ч үл дайрал- дав. Зүрх нь түг түг цохилон - алдчихвуу? үнэхээр алга гэж үү? байхгүй болчихлоо гэж үү? гэж амандаа үглэнэ. Тэр сумкээ ширээн дээрээ гаргаж тавиад доторхи номы нь ширээн дээрээ асгалаа. Гэвч гаанс нь байсангүй, ширээн дотор, ши- ээн доогуур шагайж харав. ажууд нь ямагт юм түжиг- нүүлж хөдөлж юм бичихэд нь саад болоод байхад нь хүүх. дүүд -уцаарлаж чимээгүй гэц- гээнэ. Багш үргэлж хөдөлсөөр юм эрээд байгаа Идэрийг ха8- раад: -- битгий үймүүлээч! хүүх- дүүдэд битгий саад хий гэв. Идэр хэсэг сууснаа бас л тэсч чадсангүй өнөөх гаансаа эрж гарна. --4 Хайран гаанс! түүнийг алдчихаа юм бол өнөөх түймэр тавьсан эзнийг олохгүй болно. Би тэхлээр түймэр тавигч хэ- вээр үлдэнэ. Гаанс... гаанс... хайран гаанс гэж бодоод тол- гой доторхи нь цөм алга болоод танцхан гаанс гэдэг үг л эргэл- дээд байх шиг болно. Түймэр тавьсан зальт дайсныг олохгүй нь гэхээс дотор нь харанхуйлав. Идэр тэссэнгүй сууж байгаа Зээхүүгээс -- Чи миний гаансыг үзэв үү? гэсэнд Зээхүү их л дургүй хэлсэн нь - Юуны чинь гаанс! Хичээл бичихгүй гаансны сураг гаргаж байх ямар өвчин тусваа чи? гаанс чинь чиний үзэг юм уу? Дэвтэр юм уу? Идэр түүнийг зохиод авмаар санагдаж: “Сайхан мэдээрэй олон юм яривал... сайхан мэ- дээрэй: гээд ар тийш зргэж бас нэг хүүхдээс! - Чи миний гаансыг үзсэн үү? гэж шивнэж асуусанд тэр ангиар лгнэг тачигнатал инээж ХЭЛСЭН Нь: : ё3 - Чи миний гаансыг үзэв үү гэнэ үү? хэн мэдэх вэ? Би ямар чамтай адил тамхи татдаг биш... гээд хичээлээ суусанд ангийн дарга Идэрийг уудаж:. -2- Идэр чи зүгээрсуувалсуу- гаач хичээл үймүүлээд битгий бичсээр! Түрүүч нь 5:-6 дугаарт байл даа гэж анхааруулав.Аш: гүй энэ. үеэр хичээлийн хонх "дуугарав, Хичээлийн завсарла- гаанаар Идэр хүүхэд болгоноос гаансаа асуусан боловч мэдсэн харсан хүн нэг ч үгүй харин ч урдаас нь зарим нь хэлээ гар- ган дооглоно. Зарим нь шоолно. Гэнэт нэг мэргэн арга олдож ангийн жижү үрээс асуухаар шийдэв. Ангийн жижүүр Од даргын охин өнөөх Навчаас Чи миний гаансыг үзэв үү? Түрүүчийн завсарлагаанаар хэн манай ангид орж ирсэн бэ? гэж асуувал тэр хэлсэн нь: - Мэдэхгүй намайг самбар арчиж байхад хаалга онгойх шиг болсон. Эргээд харахад хөх дээлтэй нэг хүүхэд л гГа- раад явж” байгаа харагдсан. Би бодохдоо... Хөх дээлтэй ий? өндөр үү нам уу? -- Тийм хөх дээлтэй! Би бодохдоо... 3 -- Тэр. чинь тэгээд наддас өндөр үү нам уу? Чи байз л даа. Чамаас намхаан ийм намхан... гэж тэр шалнаас хэсэг зайд гараа өргөж заав.. - Чи тэгээд хэнийг нь ч мэдсэнгүй гэж үү? --Үгүй хэнийг нь ч мэдээгүй Би бодохдоо...Манай ангийнхны нэг нь л байх гэж санасан гэ- сэнд Идэр нэрийг нь зүсийг нь үл мэдэх тэр хүүхдэд гаансаа алдсандаа гомдож уйлах ш4- хав. Даруй гүйн гарч ангийнх- наасаа хэн түрүүчийн завсарла- гаанаар ангидаа орж юм авсан бэ? гэж асуусан боловч хэн ч ороогүй тул үнэхээр орсон эзэнгүй байв, Идэр бачимдан ангийнхиаасаа -- Та нар үзэв үү...? Танар үзээгүй юү?... гэж асуун гүй- сээр боловч хэн ч харсан хүнгүй ажээ. Идэр нулимсаа барьж чадалгүй уйлж орхиод хапры нь даган урсах сувдан хэлхээ мэт нулмисаа арчиж дорой дуу- гаар шивнэх-мэтээр хэлсэн нь: - Та нар... үзээгүй: юм биз дээ. Үнэхээр үзээгүй юм биз дээ. Тэр чинь чухал хэрэгтэй гаанс байсан юм шүү. , Та нар одоохондоо ч мэдэх- гүй байх нь аргагүй л дээ. Намайг тамхи татдаг Л гэж бодож байгаа. Тэр гаанс хэний гаанс болохыг аажимдаа та нар ойлгоно.. Гэтэл гаансыг олохгүй бол надад ямар хүнд гарз тохиолдоно гэдгийг та нар бодохгүй гэж үү?... Хүүхдүүд хөөрхий. Идэрийг еөрөвдөцгөөж түүнд яаж тус- лахаа хэн бүхэн эрж ядна. Хамгийн зөөлхөн сэтгэлтэй Навч охин Идэрийг өрөвдсөн- 2- Ч:22-324-41226 : дөө уйлж орхиод -о2 Идэр эз! Битгий санаа зов. Битгий уйл л даа, Бид нар тэр гаансыг чинь заавал олж өгнө гэж аргадав. Хүүх- дүүд Идэрийн гаансаа алдаад тэгж “их харамсаж байгааг нь өөр өөрөөр бодно Зарим нь: - Аавын нь гаанс байсан юм болов уу гэж бодоход нө- гөө нь: - Үгүй бол нэгэн -дотно ахынх нь юм уу? эсвэл өвөө- гийнх нь гаанс байх гэж таана. Юу боловч гаанс алга болсон нь хүн бүхний сэтгэлд эвгүй, харамсалтай санагдана. Магадгүй зарим нь ямар нэгэн гаансны тухай ярилцаж байхад юм уу, тэр гаансыг үе үе үзэж байх нь сонирхолтой ч байсан байж мэднэ. Хэн нэгэн хүн! тэр гаансыг авсан нь тодор- хой тул ангийн жижүүр Нав- чийн хэлсэн хөх дээлтийн ту- хай, тэр хэн байж болох тухай бодоцгоов. Зарим нь Навчийг зэмэлнэ. Ангид хүн орж, ирээд байхад түүнийг анзаарах- гүй өнгөрөөж гаансыг алдсан хүн бол Навч тул үнэхээр ми- ний буруу гэж тэр ихэмсгээр бу- руугаа хүлээж түүнээ батат- гахын тул доош тонгойн ёслов. Мөнх өчигдөр өнөөх гаанс олоод шуугилдаж байхад нэгэн хүүхэд цонхоор сүрхий ажиг- лаж байсныг харснаа гэнэт са- наад --Хөөе найзуудаа! Өчигдөр биднийг цонхоор нэг хүүхэд ажиглаж байсан шүү. Би түү» нийг танина. Гэвэл Идэр: - Ямар дээлтэй хүүхэд байсан бэ? --Ягол хөх дээлтэй хүүхэд байсан. Тэр лав мөн байх аа. -- Чи түүнийгээ таних уу -- Танихаар барах уу? Тэр чинь номын дэлгүүрийн худал- дагч Осор гуайн хүүхэд байна лээ : : . -- Тэгвэл хоёул түүнтэй уулзвал яана -- Тэгье! Ерөөс тэр л авсан байх ёстой. Өөр хэнч авах ёсгүй гэсэнд - Магадгүй шүү. Түүнээс өвр мэдсэн хүүхэд байхгүй юм чинь... гэж Навч батлав. Тэр даруй Идэр, Мөнх хоёр 8 ду- гаар анги-руу гүйн одлоо. Түү- нийг, явсны -дөнгөж дараахан Лхавгаа: багш “хичээлд орж ирэв. (321: 9, Яах гэж авсан бэ? Санасныг бодвол Идэр,Мөнх хоёр тэр жаалыг амархан ол- жээ. Осор гуейн хүү 3 дугаар авгид сурдаг байв. Тэр нь то: моотой байрын дүйнгэдүү бүрэг хүүхэд юм. Нөхөдтэйгөө хо- ворхон тоглодог, зожиг ямаа шиг ямагт ганцаар явдаг жаал байлаа. Түүний нэрийг БӨМ- БӨӨ гэнэ. БӨМБӨӨ, Идэр Мөнх хоёрыг үзмэгц айсан мэт царай нь улайж ангидаа орохоор гүйв. Идэр түүний гараас татан барьж аваад сүртэйгээр бяцхан хар хөмс- гөө зангидаж хэлсэн нь: / нм Гаанс аль!... өнх хажуугаас нь руугаа гозойлгон Яомслнс нн -- Чи үүний гаансыг яасан бэ? хэл!.. Бөмбөө чичирч эхэр татан уйлаагүй атал нулимс нь урсаад, бэх болгочихсон бор гараараа нулимсаа арчиж арчаагүйгээр -с Ёо ёо намайг тавиач... нохой шиг, хоёр талаас дай- рах юм. Надад ямар ч буруу байхгүй... Би аваагүй.. гэж гонгинов. Идэр түүнийг үзэ- хээс асар нх уур хилэн нь бадарч цохиод авмаар санагдав. Мөнх, Идэр руу нүд ирмэж халуун усны байшин руу нНү- дээр дохино. Энэ нь энд хэрэл- дээд дэмий,энэ байшингийн тэр рүү аваачиж ярья гэсэн дохио байжээ. Идэр толгой дохиод түүнийг халуун усны байшингийн араар чирэв. Хашааны буланд хүрээд Идэр нудрага гарган Бөмбөөгийн нүүрэнд тулгаж ХЭЛСЭН НЬ: - Чи үзнэ үү? Хэрэв үнэ- нээ хэлэхгүй бол шамшийлгага шүү буцахгүй, Чи тэр гаансыг “хаана хийсэн бэ? яах гэж ав- сан бэ? Мөнх урагш давшлан их л сүрийг үзүүлж нүдээ”эргэл- дүүлэн. --Яах гэж авсан бэ хэл! гэж давтана. Бөмбөө уйлж энэ. их аймшигт “хоёр амьтнаас яаж сална гэсэн мэт нүд нь бүлт-. гэнэн бие нь чичрэн цохиод авахбий гэсэн мэт дальдчина. Бөмбөө тэсхийн аргагүй айж эцэстээ -- Би...би...тэр чинь... үнэнээ хэлье... аавын гаанс... гэж үг- лэв. ,Аавын гаанс” гэдэг үгийг сонсоод Идэр дотор нь зарс хийх шиг боллоо. Даруй өндөрт өрөгсөн гараа буулгаж зөөлөхнөөр асуусан нь, Аавын гаанс ий? Одоо чиний өөрийн аав уу даа? - Тиймээ. /Миний аавын гаанс. ҮЭСҮс Тэр чинь... миний аав чинь... сайн хүн шүү... ) -- Тэгвэл яагаад чиний тэр сайн аав чинь гаансаа хая- чихсан юм "бэ? тэж Идэр ихэмсгээр асууна. - Хаячихсан юм бий? гэж Мөнх энэ үгийг анх сонссон- доо тайхаж : -- Энэ гаансыг чи олсон юм уу? гэж Идэр рүү харан асуув, Гаанс олсон тухай хэнд ч хэлэх- гүй гэж явсан атал Идэр ингэж гэнэт ам алдсандаа сэтгэл нь зовжээ. Тэгзэд зальтайхнаар толгойгоо сэжиж - За яахав. Би чамд сүүлд учрыг хэлж өгөмц гээд Бөм- бөө рүү : -За хаана хаясан бэ?гэж асуув. .- 1,8 хоногийн өмнө хээр хаясан юм гэсэн юм... аав гаан- саа хаяад маш их ууртай болж, хайран гаанс гээд уйлчих гээд байсан. Бас намайг гаанс авч яваа хүн байвал хэлээрэй гэсэн | юм. Тэгээд би гаансыг нь ол- сон... Аавдаа аваачиж өх гэж үргэлжлэл нь 4-р нүүрт: : , - ГАОЛООЭГ221 ПИОНЕРИЙН ҮНЭН - ЁҮЭЭ лэ х 3! л бодсон. юм. Өөр. ямар ч са- наа үнэнээсээ бодсоноо л ярив. Бөмбөөгөөс гаансаа аваад Идэр түүнийг эргүүлж тойруулан үзэж : /о-- Чиний аавын гаанс ямар тэмдэгтэй бэ? гэвэл - Их содон тэмдэгтэй. Яг толгойныхоо тоногны буланд «О» гэсэн.бяцхан үсэг бий, үз л дээ гээд гаансыг авч толгойг нь эргүүлж хараад махирынх нь дээхнэ талд «О» гэсэн бяц- хан үсэг байхыг заав. Үл мэ- дэг, хүн анзаарамгүй жижиг- хэн энэ үсгийг Идэр урьд нь ажиглаагүй тул сайн ажиглан хараад: За энэ ч чиний аавын гаанс мөн юм даа. Харин чи энэ гаанс олсон тухай юм уу, на- дад байна “гэж аавдаа хэлж огт болохгүй шүү. Би өөрөө л аваачиж, Өгнө гээд энэ хэр- гийн тухай сая тааварлаж бай- гаа Мөнх хүү харж -За одоо Сонс! Би чамд “ нэгэн нарийн юмыг ярья гээд эргэхэд нь өөрийгөө сая чнө- лөөтэй боллоо гэж мэдмэгц Бөмбөө хөл мэдэн гүйж алга боллоо. Удсангүй тэр эцгийн- хээ ажиллаж байгаа номын дэлгүүрийн үүдэнд гүйн хүр- сэн хаалгыг нь тогшиж байв. Дэлгүүрийн ар талын том хаалга хяхнан дуугарч онгой- гоод намхан түгдгэр нуруутай бүдүүн тарган хүн хаалгаар толгойгоо цухуйлгаад Хэн бэ? гэснээ хүүгээ зог- сож байхыг хармагц - Бөмбөө байсан юм уу, ор ор. Миний хүү юү гэж яв- на? гэж асуув. Бөмбөө ааваа даган орж лангуу түшин зог- соод аман дотроо шивнэсэн нь: -- Ааваа!.. тэд чинь таны гаансыг надаас булаагаад ав- чихсан... гээд хамраа шуухит- нуулав. Аав нь учир зүггүй чангаар түсхийтэл инээв. Маш мяраалаг, мах ихтэй хүн тул инээхэд нүд нь бараг алга болох ба бас заавал тэх ёстой юм шиг чанх дээшээ харан инээнэ. Бөмбөө урам муутай, бас аавынхаа яагаад инээснийг сайн мэдэхгүй: ХАаваа!...тэгээд тэр чинь та- ны өөрийн чинь гаанс мөн байсан шүү дээ, Би түүнийг чинь «О» гэсэн тэмдгээр нь танисан тэд... гэсэнд аав. нь: - Тэд гэдэг чинь хэн юм бэ? хүүхдүүд үү -- Тиймээ хүүхдүүд! Нямзав гуайн хүү, нөгөө-нь адуучин Ерөөлт гуайн хүү байна билээ. Тэд гаансыг чинь “булааж аваад бас аав чинь энэ гаан- єсыг хаясан юм уу? гэж байна билээ. -г Чи тэгээд юу їэж хэлэв? - Тиймээ хаясан юм, гэсэн ч би тэднийг гаанс үзээд бай- хаар нь харж таны гаансыг таниад тэгээд авчихсан юм. -- Чи хаанаас авсан юм бэ? -- Яахав дээ, завсарлахаар вь сумкнзэс нь авсан юм. -- Уухай, чи. эзэнд нь хэ- лэлгүй дур мэдэн хүний Юмыг авдаг вий гээд Осоргуайн ца» рай аймшигтай хүйтэн хар- “сгцаар дорхноо хувирав. БөкСөө ааваасаа айж ухрав. -о-- Ааваа! аав... вамайт бит- тий зэмэл л дээ. Би таны гаансыг байхаар нь л авсан юм. Өөр хүнийх байсан бол яасан ч үгүй..гэж уйлагнав, “ПИОНЕРИЙН ҮНЭН -4| гд 2 4 үй 5 с- Сайхан мэдээрэй! ахиад хүү нь. нэгэнт буруугаа хү- лээсэн болохоор тэр хүн хөмс- гөө өргөж нүдэнд дорхноо зелдэг найртай байдал тодров. -- Сонсч бай! Тэр гаанс чинь миний гаанс биш болсон. Мэдэв” үү? Түүнийг чинь би Ч хаясан хэрэг биш гэж аавы- гаа хэлэхээр Бөмбөө -- Би ч хаясан хэрэг биш ИЙ? гэж давтна. -- Тиймээ! Би өөр хүнд түр бариулж байсан юм. Аав нь тамхи татахаа больсон шүү дээ, чич мэднэ. т- Тиймээ би ч мэднэ. --За тэгвэл өөр хүнд түр бариулж байсан гэдгийг нь сонсоо биз дээ? гэтэл тэр, гаансыг минь шөнө согтуу давхиж яваад хаячихсан бай- на лээ. с-- Хаячихсан байна гэнээ? - Тиймээ хаячихсан байна лээ. Тэгээд би өртгийг нь тэр хүнээс авчихаад Одоо, урьд гаанстай байснаа ч март- чихсан юм даа ойлгов уу? -4 Бараг ойлголоо. Ааваа тэгвэл...та чинь Одоо гаансны- хаа төлөө уурлахгүй юм шив дээ. - Гаансныхаа төлөө уур- лахгүйгээр барах уу даа. Анх би гаансыг минь хаявиж гэхлээр уурлаж .байсан биз. -- Тийм. -- За тэгвэл одоо уурла- хаа бүр мартчихсан. Юундаа ч уурлах вэ дээ. Тамхи та- тахгүй юм хойно гэлээ. Бөмбөө сая л ойлгов.--За тэхлээр, аав гаансаа хаяагүй юм байж. Өөр хүн гаансыг нь хаясан ба түү- нийг нь хүн олсон юм. байж. “хацтайгаар 22 10. Му/хагдав. Хичээл тарсны дараа Идэр морио уяай дзэр орхичихоод ганцаар номын дэлгүүр рүү очихоор зүйлээ, « - За юуч болсон, Осор гуайтай уулзья. Осор гуайд гаансны нь тухай хэлж, түймэр тавьсан бол нүүрэн дээр нь 30- ригтойгоор энэ тухай хэлж хэр- гийг нь уудлан гаргаад шүүхэд мэдэгдэх юм хуна даагэж бод- но. Нэг жижиг хашааны ур- дуур тойроод номын дэлгүүр рүү гүйн очвол аль хэдийнэ хаагаад том төмөр цоожоөр цоожилчихсон байжээ. -- Идэр, Осор гуайн гэррүү алхлав Осор гуайн гэр сургуу: лиас хойш ажилчдын нийтийн байранд байдаг ажээ. Үүдэнд нь очоод зөөлөхнөөр хаалгыг тогшин зөвшөөрөл өгсөн хойно нь сэмээрхэн алхаж ороод, цайлж суугаа Осор гуай, түү- ний хүү Бөмбөө, бас Бөмбөө- гийн эеж сайхан зантай Нам- жирмаа авгай гурвыг ажиглан харж хэсэг зогссоноо урьдаас бэлтгэж чзэжилсэн шүлгээ уншиж байгаа юм шиг их ну- х Эй : -- Сайн байцгаана. уу? гэж | мэр тавьсан дайсан хүн ийм. байхгүй... гэж. Бөмбөө | тэгсэн. байгаарай чи... гээд мэндлэв. сэр Хүй 284 ирээд | тайван, сумын даргыг хүндэлж байгаа мэтээр гар барьж сандал руу заагаад: | гэ Су явна? юу?-гэж гарынхаа алгыг цаа- саар арчсаар асуув. -- Үгүй ... дэрсхийн хариулснаа: -4 Би тантай ганцаарантай| Осор гуай ер нь зальтай хүн чинь уулзах л хэрэгтэй ирсэн ... тэж сэргийлэгч хүн байдалтай хэлсэнд Осор гуай өнөө тарган нүүрээ атриулан | бас болио. гэхдээ. инээмсэглэж чанх дээшээ ха- ран инээгээд төлөв төвшин лэх хэрэгтэй шүү Осор тугй байдлаар - Өө! тийм үү? ... ердөө л надтай уулзах хэрэгтэй юм биз дээ? гэсэнд - БЁрдөө л тантай уулзах юм байж ааваа! гэж Бөмбөө давтна. Энэ үед Намжирмаа гуай-том хумбан аяга дүүрэн цай хийж Идэрийн өмнө тавьсан тул Идэр тэр халуун цайг ууж барах гэж яарч оочлон, амаа түлчих шахна. - Осор гуайн яриа хөөрөө. тэй, хөгжүүн байгаа дээр өнөөх гаансвы тухай асуух юмсан... яасан дүүрэн хийчихсэн их цай вэ? ... халхай ... уруул түлэх нь .. гэж Идэр бодно. Өнөө цайг арай гэж нэг” юм ууж дуусав, Хүүг цайгаа ууж дуус- магц сэргийлэхийн ахмадьн өм- нө зогсож байгаа мэтээр Осор гуай их л албаны байдалтай болж царай нь хувираад хацар нь жаахан улайн - Би өөрийнхөө унтлагын ерөөнд таныг хүлээж авахад бэлэн боллоо гэж хоёр хелөө пидхийтэл хавсарсанд Беємбөө аавынхаа энэ амлахыг талархах мэт тасхийтэл инээв. Өрөөнд ороод Идер ихэмсгээр хэлсэн нь - Осоргуай тантай чухал юм зөвлөхөөр ирлээ. «гээд Х98- рэв миний оронд сэргийлэхийн ахмад байсан бол бас л ийм янзаар анхныхаа асуултыг 1а- хүү минь! юу гэж | хүнээс эрхбиш өөр байдалтай өмбөөтэй уулзах гээ|шиг санагдах Юм. Гэтэл энэ гэж Идэр түг:| хэрэгтээ болж айж бачимдаж мэтээр | ажиглан хараад Идэр бодолд хөмсгөө атриулж юм бодсон | унана. , бас тэгээд тоглоомтой даажинтай байж чаддаг юм байх даа. Ер нь муу хэрэг үйлдсэн хүн миний бодлоор бол Осор гуай чинь тийм хүний төс ч алга. Жишээлбэл хийсэн уурлаж баймаар юм ... үгүй байх... гэж Осор гуайг удтал -4 За тиймээ! тийм ч байж -4 Та ер нь үнэнээсээ Л хэ- гэж Осор гуайн даажинтай байгааг харж зэвүү нь хөдлөөд Идэр” шууд хэлчихэв. Осор: гуайн царай “дорхноо хачин. өөрөөр хувирч нүд нь эргэлдээд: Чи чинь мөрдлөг явуулж байгаа юм уу? Тэгвэл сайхан мэдээрэй! Би гаанс хаясан хүн. гь ч биш харин ,,.. гээд -- Ерөөс хүү минь тэр чинь дэмий. Би тэгвэл үнэнээ хэл бэл гаанс хаяагүй ЮМ гэв... -- Хаяагүй гэнэ үү?., худ- лаа. Та гаансаа хаясан шүү дээ. Таны еөрийн чинь (О) гэсэн тэмдэгтэй гаанс шүү дээ. Та”. Гэрэлтийн хөндийн дээдэхэнд 9 дүгээр сарын 23-ны шєнө . явж “байгаад бууж тамхи Та»: тахдаа гал алдаж түймэр та- виад айн зугатсан Тэхдээ та. сэтэрхий туурайтай морь унаж явсан биз дээ. Тэхдээ л та гаан- саа хаясан шүү дээ. Санахгүй. байна. гэж үү? гэж Идэр, | сэргийлэгч хүн мэтээр ихэмс- гээр дүгнээд байр байдлыг ажих гэж Осор гуай руу Ха- рав. “Осор гуайн байдал дорхноо хувирав. Тэр царай”. нь барайж эхлээд хамрынхаа үзүүрзэс эхлэн цус нь гэнэт зогссон мэт цайсаар бүхл нүүр. нь дун цагаан болоод үсрэн. босч - Түймэр тавьсан гэнээ? мөөн, Чи намайг түймэр тавьсан вих байсан биз. Харин над шиг Осор гуай гэж эхлэхгүй, иргэн тантай юм Зөвлөнө гэж эхлэх байсан байх гэж бодлоо» -- (За юу юм бол доо? дурангаар том харж байгаа юм шиг Идэрийг шагайв. - Осор гуай гэж зөөлөх- нөер дуудагд Идэр: -- Та ямар нэг гаанс хаясан ууртай хүн.ажээ. Өнөөх үнэм- уудаг -о За тийм надтай адил хүн биз дээ? -- Тиймээ. Хэрэв хаясан бол |ид хэдний өдөр хаана яаж яваад хаясныЁ сонсох хэрэгтэй байна - Өө? гэгээн! ... гээд Осор| хөгшин толгойг чи бас гал гуай инээд нь албаны том асуулт би гаансаа хаясан л хүн дээ Тэгээд юу гэж? -- Тэр чинь тэгээд таны өө” рийн гаанс мєн юм уу? -Мөнөөр барах уу лдаа! -4 Мөөн мөн, Тэгвэл та гаан- саа хаясан нь үнэн шив дээ? -- Үнэн ч үнэн гэвч .., - Үнэн юм бол та яагаад хаана хаясныгаа өөрөө мэддэг- түй билээ. Та мэдэх ёстой доо. | то, Жишээлбэл та ямар нэгэн та: зар давхиж яваад буусан ч хаад Ер ЭЭ уу? Тэгээд тамхи шлс ч Үгдарт ойртож: соЦасог юм уу? Тэхдээ хаясан байж “болно биз 2 ) тэж | урилгын Осор гуай өрөөсөн нүдээ аньж | хуудсуудыг Идэр руу шидэв. хаясан болог! тухайлбал би юм уу? ямар нэг | дэнэ, хүрч энэ их дайсан тавьсан бяцхан хүү рүү даажинтай харж -- Чухам хэдэн хоногийн өм- нө хаана болохыг бүү мэд. Лав »| үзээрэй: гээд гадагш гүйн гарч дээ? тээд Идэр түй- этгээд гэж үзэж байна уу?. гайгүй. үз л дээ. Май үз! . гээд тэвхийсэн зузаан. Хав- тас өврөөсөө авч шалан дээр хаяад дотроос нь үнэмлэх, билет зэрэг бөөн -- Үз л дээмай!-Би галдаж шатаагч дайсан мөн үү биш. үү? үз үз үз... гэж тэр хаш-. гична. Гайхалтай түргэн лэхүүд, урилганууд, Идэрийн нүүрний өмнө цас шиг эргэл- -- Үз чи. үз. Нам, улс надад |. м шагнал итгэлийг өгч удаа . дараа шагнаж Осор гуай гэж... хүндэлж байсан юм. Гэтэлийм | 0 тавьсан” дайсан гэнэ үү? Би мөн үү? гэж тэр хашгичсаар л байлаа. Одоо түүний царай ув улаан болжээ. Гайгүй чи итгэхгүй бай- на уу? Чихгүй толгой... чи өвгөд эмгэд бас нэгзалуу хү-| нийг дагуулан давхин оржирээд а нар сонсоцгоо! Энэ намайг галдан шатаагч, түймэрдэгч. гэж байна. Тэр түймрийн үед би энд байсан уу тэнд байсан. уу? хмгЧИЖЦ -- Энд: байсан. ? За сонсов уу? хөгшин. толгой түймэр тавьсан бай таарах уу гэсэнд внэг.э - - Хүү чи битгий: Өвгөнийг гомдөо. Осор гуай шиг-томоо- төй хүн хөрвоод нэгээс илүү байхгүй шүү. Чиний нэр хэн бэ? -- Идэр! гэдэг -- Идэр ий! гэж хүмүүс шуу- гилдана. -- Байз байз... гэж Осор гуай түүнд ойртон ирж гараас барив. - Идэр гэв үү? чи тэгвэл өнөөх түймэр тавьсан гайхал байх нь ээ! За мэдлээ... гээд -- Өвгөн ахаараа битгий тог- ло хүү минь! Ах нь тэр өдөр түүнээс урьд... хэзээ ч гадаг- шаа ойрдоо явсангүй. Өглөө дэлгүүрээ нээгээд л... орой тараад л гэртээ. За ойлгов уу? тийм,биз нөхдөө? Тиймээ, орой тараад л гэр- тээ байдаг байсан гэж хүмүүс шуугилдана. -- Харин гаансны тухайд гэ- вэл... Тэр ч миний гаанс биш болсон л доо ё0 ё0 ёх ёх.. гээд сууж хөлсөө сэвж -- Би түүнийг хүнд өгөөд 15-416 хонож байна гээд ур- таар санаа алдан хөлөө. жийж нүдээ анив. --- Худлаа байх нь ээ. Осор гуай биш байх нь ээ! гэж Идэр амандаа шивэгнэн Осор гуайг нүдээ аньж байхын хойгуур сэмээрхэн гүйн гараад тэр чи- “ тээрээ алга болж өгөв. "1. Танихгүй хүн Даваа гаригийн хичээл эх- лэж хүүхдүүд тоо бодож тол- гой өндийх завгүй байтал гэ- - нэт хаалга тогшив. Багш Сэ- рээтэр гуай «За» гэж зөвшөө- рөл өгсөнд нэгэн үл таних хүн зөөлөн зөзлөн алхсаар орж ирлээ. Дунд зэргийн нуруутай идэр залуу настай ягаандуу хацартай ширүүндүү харцтай хүн байв. Тэрах гуай малгай- таа гартаа нухаж хичээл дав- таагүй хүүхэд багшийн өмнө зогсож байгаа юм шиг түгдчин хэлсэн нь: -- Энд.. энд Идэр “ хүүхэд байна уу?... --Бий гэж багш хариулав. Тэр ах гуай бас хэлсэн нь, -- Уучлаарай... би... би түүн- тэй уулзах маш их хэрэгтэй яваа юмсан. Чөлөө өгнө үү? би түр уулзаад буцгагаад явуулаатхая! -- Идэр яваад ир!гээд багш - Өнөө л гаанс биз, энэ ч нэг. Л явдал болоод.. байна даа. Багш нарын ярилцаж бай- гааг анхаарах хэрэгтэй болж тэж бодно. Идэр год үсрэн босож их л гайхсан мэт өнөө хүний урьдаас хараад -- Явах уу? гэсэнд . -- Тэгье гээд өнөө ах гуай Идэрийг даган гарлаа. Ангийн хаалга дөнгөж хаагдмагц тэр хүн хөмсгөө атируулан малгай- таа ялбийтал дарж өмсөөд Идэрийн жижигхэн гараас барьж угзчин хэлсэн нь: - За хэл! муу зулбадас! Тэр гаанс яасан бэ?... Идэр тэр хүний гараас гараа суллах гэж ерөөсөн гараар гарыг нь түл- хэж : : -Ёо ёо... байз л даа. Ах гуай хүлээ л дээ... гээд гараа суга татан аваад - Таны гаанс гэж гэдэг ямар гаанс юм бэ? гэж асуув. Өнөө | хүн бодолгүйгээр хэлсэн нь:1. с-- Яг л төмөр тоногтой, урт | цагаан соруултай гаанс! --4 Тийм бий. Бас махирын- хаа доод талд «О» гэсэн үсэг- тэй биз? Та түүнийг Өсор туЯЬ ” Таас аваад хаясан юм уу? - За талсО» «Моэ-гий нь ч бүү мэд. Осор гуайгаас авсан нь яриагүй үнэн. Уухай сайн хүү-гээд тэр ах гуай муухан инээмсэглэж . - Өршөөгөөрэй, та. Би анх- лан чамтай жаахан эвгүй харьц- Чихваа даа. Ёх ... Тэр муу гаансны төлөө хичнээн явдал болсон гэнээ. Уг нь ч нэг их Үнэ цэнэтэй нь ч гайгүй хэв- тэнэ л дээ. Осор гуай:-би тамхинаас гарсан. Чи хэрэглэж бай гэж гуйхаар нь л тэгье гэсэн юм. Өөрөө гуйсан гэнээ. ТЭЖ | гайхаснаас Идэр хуу алдана. . -- Тиймээ өөрөө ав гэсэн юм. Уг нь миний гаансгүйг Осор гуай мэднэ дээ. -- Өө тийм юм уу? Тэгвэл та гаансаа хэдийд хаясан гэ- нээ? --2,3 хоногийн өмнө... -4 Хоёр гуравхан: хоногийн өмнө үү дээ! -- Тиймээ хоёр гуравхан хо- ногийн өмнө Чулуутад хаячих- сан байна лээ, Би тэр өдөр үхэр тэргээр өвс зөөх гэж Чулуут өрбод орой ирсэн л дээ. Орой ирээд л үзэхэд минь гаанс алга... Ердөө лгавсныхаа дараа хоёр хоноод л хаячих- даг... би бас салан” хүн шүү. -- Та,зургаан хоногийн өмнө Осор гуайгаас авсан юм уу? -- Тэгэхгүй яах вэ,. өнөө- дөр чинь 10 дугаар сарын 8 бизээ. 9 дүгээр сарын 27-нд л авсан байх. -- Ойлголоо. бүр ойлголоо... гэж Идэр хөмсөг зангидан өгүүлнэ, Тэгэснээ өнөө үл та- них хүн тийш хандаж -- Таныг хэн гэдэг гэнээ? -- Өлзийхутаг --« За тэгвэл Өлзийхутаг гуай та үнэн хэлж байгаа биз дээ. -- Үнэнээр барах уу? -- Та гаансаа Чулуутад хая- сан нь-үнэн. Бас 6 хоногийн өмнө Осор гуайгаас гаанс ав- сан нь бүр маргаангүй үнэн юм биз дээ? -- Маргаангүй үнэн -- Тэгвэл та 9 дүгээр сарын 23-ний шөнө хаана байсан бэ? -19 дүгээр сарын 23-ны шөнө ий! Одоо өнөөх Ерөөл- тийн жаал хүү-түймэр тавьдаг шөнө үү дээ? Тэхэд яах вэ дээ, сумын төвд л байлаа, Шө- нө түймэрт явлаа. Тэнд бүр үүр цайтал түймэр даралцаад өглөө л эргэж ирээ биз, За олон юм ярихаа больё.. Тэр гаанс өгөөд орхи хүү миньАх нь яарч байна гээд Өлзийхут- га гуай шалан дээр сууж мал- эрэлт Идэр | Өлзийхутаг гуай руу харж хуруугаа гозолзуулан тайлбарлаад -- Энэ ерөөсөө эргэлзээтэй хэрэг боллоо.Осор гуай гаан- саа Өлзийхутаг гуайд өгсөн нь үнэн боловч Өлзийхутаг гуай гаансаа хаясан нь үнэн бо- ловч сэжигтэй гаансны нууц нь бас л тайлагдаагүй байна.Ямар учиртай юм бол оо? гэж бо- дов.Өлзийхутаг гуай ,,Түймэр“ гэхийг сонсоод хэлсэн нь: “Түймэр тавьсан эзний гаанс ий? Тэхээр... тэхээр миний гаанс биш юм уу? -- Мөн ч байж магадгүй,биш ч байж магадгүй. Юу ч гэсэн ах гуай та хүлээ. Бид шал- гана гээд эргэж ангидаа гүйн оров. Өлзийхутаг гуай гайхсан мэтээр далаа хавчаад гараа өргөж толгойгоо сэгсрээд Бид шалгана гэ- нээ?... Бид гэдэг чинь хэн юм бэ? Пионе- рийн эргүүл байх нь... За яахав, шалгаг. Юутай ч байсан ми- ний гаанс хаясан нь “л үнэн, ТэхдээГэрэлт хөндийд бишЧулуу- тад хаясан нь Л үнэн юм чинь гэж бодоод малгайгаа ялбийтал дараад-энэ уулзал- тын тухай Осор гуайд хэлэхээр явлаа. Идэр гүн бодолд унав. Урам нь ху- : гарчээ. Түймэр тавь- сан эзнийг -ОЛЖ 14- дахгүй байгаадаа бачимдана. Хэрэв тэр хүнийг одоо л олохгүй бол бас л (сүүлд ямар нэг хэрэг тариад түүнийгээ гэмгүй хүнд тохоод (тэгээд л өөрөө зүгээр яваад байна гэсэн үг. Заавал олох ёстой. Пионер Идэр чи заавал олох ёстой гэж бодохоос тог- тож суухын аргагүй болов. Хичээл завсарламагц ангийн багштай уулзахаар гүйлээ. -- Осор гуайгаас асууя. Тэр л заавал энэ учрыг мэдэх ёс- той. Түүгээр заавал. хэлүүлж: авна. Чөлөө авья, багшаас чө- лөө авч Осор гуайтай уулзья. гээд Идэр багш нарын тасал- гаа руу гүйн одлоо. -- Ерөөсөө энэ хэргийг Осор гуай тарьсан байж болох... Осор гуай өөрөө түймэр тавь- сан этгээд“мөн байж ч болох. Яагаад гэвэл Өлзийхутаг гуайн гаанс авсан, хаясан өдөр нь огт таарахгүй байна. Осор гуай гаансаа хаясныхаа дараа илүү гаансаа. Өлзийхутаг гуайд өгөөд түүнийг нь Өлзийхутаг гуай хаясан юм бол уу? Гэтэл заавал түүнийг нь хаях ёстой юм шиг Өлзийхутаг гуай хая- чихсан байдаг бас хачин юмаа даа? гэж Идэр багшаас чөлөө аваад Осор гуайнх руу явж байхдаа боджээ.Тэр өдөр дэл- гүүрийнхний амралтын өдөр байсан -учир Осор гуай гэртээ байлаа. 1 -- Осор гуай түймэр тавигч мөн бол уу, биш болов уу? Хэрэв меп бол үнэний төлөө тэмцэж яваа жаахан эрэлчин Идэрийг тэр яаж шүү угтах бол доо? 12. Довууч гуай Довууч гуай нэгдлийн адуу- ны 53 дугаар суурь дээр адуу- |чидтай уулзаж байв. Энэ суу- рийнхан Довууч гуайг аль эрт- |нээс сайн танина. Довууч гуай ташаандаа зүүсэн хар ширэн сүмкээ уудалж нүднийхээ ши- лийг зүүгээд, хээр задгай гал түлээд тамга. халааж байгаа “хэж Аадуучид руу: очиж мэндавн, | “Хоруулаад хазаарлав. Нэг нь ОФ-Сайн байна ууг-Дов гуай суу! гэж тэд 33 4 хий : лэнэ. Галын хажууд тавьсан ногоон данхнаас цай аягалж “Довууч гуайд өргөи барьж: өмнө нь хээрийн маягаар хээ- гүй өрсөн таваг дүүрэн ааруул, боорцог тавив. Довууч гуай |. энэ тэрийг асууж цай оочлон : тавагтай юмнаас ганц нэгийг амандаа хийнэ. : Сумын төвд эргэж ирснээсээ хойш Довууч гуай хашир сэр- гийлэгч хүний овжин аргаар сэтэрхий туурайтай морины сургийг гаргаж Осор гуай дээр анхаарал тавьжээ. Итгэлтэй сайн хүмүүсийн мэдүүлсэнийг нягтлан үзэж шалгалт хийсэн : / чинь номын дэлгүүрийн худал- дагч Өсор 9 дүгээр сарын 23-нд дэлгүүрээ хаасны дараа оодон бор мориороо “хайшаач юм нэг тиїнц явжээ. Түүнийг : хэдийД эргэж ирснийг хэн ч мэдсэнгүй гэнэ. Харин түймэр цохихоор улсууд Гэрэлт хөн- дийд очиход хүмүүстэй хамт тэнд очоод түймэр цохилцож- байсан гэнэ. Маргааш нь түйм- рээс Осор гуай хүмүүстэй цуг буцаж ирсэн боловч чухам морио яасныг нь хэн ч мэдээ- гүй байжээ. Гэтэл морио тэр яагаач үгүй “тавьж явуулсан байсан бөгөөд 9-р сарын 24- ний өдөр бага. Баянхангай гэ» дэг амнаас морио авчраад хөдөө тийш нь адуучинд өгч явуулжээ. Түүнээс, хойш мо- рины тухай сураг тасарсан ажээ. Осор гуайг ажиглан хар- саар байвал яагаад ч юм бүү мэд. Нэг өдөр өөртөө байсан нэг гаансыг Өлзийхутаг гэж нэг хүнд худалджээ, Гэтэл Өлзийхутаг нь хэдэн хоногийн ХОЙНО ӨНӨӨ Гаансыг нь хаячих- сан гэж ярьж явах нь дуулд- жээ. Энэ тухай бас багш нар ч мэдээлжээ. 7: - -- Идэр ойрдоо тэр л гаанс- : ны талаар хөөцөлдөөд байна гэжээ. -- Тэр гаанс нь ямар учир-. тай юм бол бүү мэд. Юуч болсон мөрийг одоо шалгах нь зүйтэй гэж бодоод Довууч адуучидтай уулзахын тул ийн- хүү энэ суурь руу хүрч ирсэн нь тэр юмсанжээ. Цай ууж дуусаад Довууч гуай сайхан зочилсонд нь адуучдад талар- хаад -- Худалдагч Осор гуайн өодон бор морийг барьж өгөөч, Би түүнийг үзэх нэг хэрэг бо- лоод байна гэж адуучдаас хүсэв. Тэгье тэгье. Гомбо! хур- дан буурлаараа морд. Миний уургыг ав! -- Бимордьё -- Хүүе цаадах чинь сүрхий ороо шүү, гэлцэж адуучид дуртай зөвшөөрөн өнөө Гомбо гэгч нь мориндоо үсрэн мор- дож цуглараад байсан адуу руу дайран оров. . Бахдамаар сайхан харагдана. Адуу хоёр тийш бутран зугтаасанд адуу- нуудын байсан газарт өнөөх Гомбо, -том. чээжтэй, шодон буурал морийг уургалаад тат- чихсан зогсож байв: Залуу- Үг чууд гүйлдэн очоод чихдэн | толгойгий нь доош дарж ном- | м, хөлд нь чөдөр зүүв. Довууч гуай баярлан инээмсэглэж мо- ринд дөхөж очоод туурайнуу- дыг нь сүрхий сайн ажиглалаа, Гэнэт түүний нүүр баясгалан» тай болж гэрэлтэв. | “ПИОНЕРИЙН -- Өнөөх сэтэрхий туурай- тай морь мөн байжээ. Хойт хоёр хөлний нь зөвтэй талы туурай, юунаас болж төгсэ юм бүү мэд, хоёр хуруу газар сэт үсэрсэн байв. -- Түүний нүдний өмнө Осор гуайн махлаг бүдүүннүүр 3аль- тай нүд тодроод ирэх шиг с8- нагдана. -- Аа тийм бий. Түймэр тавь- чихаад бас гэмгүй царайлаад Сууж байнаа гэж бодоод До- зууч гуйй мориндоо үсрэн морджээ. 13. Хэнд ч битгий хэлээрэй Осор гуай гэртээ ганцаар байв. Идэрийг орж очмогц ца- рай нь хувьсхийн улайгаад харц нь сүртэй хүйтэн болж тэгс- нээ заавал тэх ёстой юм шиг дорхноо төвшин байдалд ороод -- Хүү юу? Тийм байхаа. Би чамайг ирнэ гэж бүр хүлээж байсан юм.Өгөөдөр миний амар- даг өдөр л дөө суу суу та... гээд түүн тийш сандал ойр- туулав. Идэр сандалд суулаа. Өнөө гаансыг хийх газар ол- дохгүй болохоор нь түрийндээ хийсэн тул тэнд нухна. Энэ үед хамгийн сайн зочингоо хүн- дэлж байгаа мэт Осор гуай нааш нааш гүйж ширээнээ алим, бяслаг, цаастай чихрүүдийг тавганд өрнө. Түүний гүйх нь инээдэмтэй ердөө л нэг бүдүүн торхыг ёроолоор нь нэг булан- гаас нөгөө буланд түлхэж бай гаа юм шиг л гүйнэ. -- Миний амралтынөдөр шүү ЁЕЗ Би зочингоо дайлах ёстой эж Осор гуай долоовор ху- уугаа гозойлгож хэлээд шал длаа мөртлөө ха, ха гэж удтал инээв. Ид9 Ага л сууна. ээнд Юм бэлэн болс ны хойно мань эр хаалга руу очоод-түлхүүрээ гарган дОт" роос цоочилчихов. Тэгээд түл- хүүрээ алган дотроо эргүүлж - Ха, ха, ха үзэв үү? Одоо чи бид хоёрыг наргихад хэнч саад болохгүй боллоо, Сайхан наргина даа дүү минь... гэнэ" Идэрийн дотор зарсхийгээд яв: Чив. Үсрэн бослоо. -4 Хаалгаа битгий түгж Осор гуай гэж, Осор гуай руу хөмсөг зангидан өгүүлнэ. - Би мэдэж байна. Энэ на- майг залилж” байгаа хэрэг... тэж Идэр түгшин бодно. Осор гуай яг л үнэнээсээ инээж бай гаа юм шиг чанх дээшээ харан 3 минут хир ха, ха, ха гэж инээгээд. -- Яалаа гэж дээ.Дүү минь Суу суу, сэтгэл зоволтгүй суу юм ИД, цай дараа нь... ха, ха, ах нь хаалрдыг нь онгойлгож өгөөд явуулна гэв. Идэр суув. Юу болох нь вэ, яанаа? гэж сэтгэл нь зовно. Осор гуай нүдээ ирмээд бяслагнаас авч нэг зүсмийг тэр аяар нь том амандаа үмхээд: -- Эвий минь! би бяслаганд ямар их дуртай гэж чи санана Энэ дэлхийн бүх л идэх юм цөм бяслаг байсан ч би дур- гүйцэхгүй шүү нээрээ... гээд үмхэлнэ. Идэр, юм юмнаас нь амталж суутал Осор гуай юм идэхээ болиод гэнэт царай нь хувирч: | - Чи яах гэжир сэн бэ? хэл! гээд босов. Идэр Ч бас бос- Л09. -- Та түймэр тавьсан байна. гэж Идэр зоригтойгоор Осорыг шїртэж хэлнэ. Осорын нүд, аюултай хүйтэн болж Идэрийн урьдаас давшлан ирсэнд Идэр айж ухрав. Осор гуай шивнэсэн дуу- гаар асуусан нь -- Чи намайг түймэр тавьсан гэж хаанаас, хэнээс дуулав. - Би өөрөө мэдсэн, та 9-р сарын 23-ны шөнө... -- Тэр гаанс хаа байна? Идэр дуугүй зогсоно. Осор түүн тийш улам улам ойртож. . -- Гаанс... гаанс аль! гэж сүртэйгээр шивэгнэнэ. Идэр та- салгааны буланд шахагдаад хайшаач гарах аргагүй болов. Осор гуай царай нь бас л дорх- ноо хувираад Идэрийн .Га- раас татаж. : -- За битгий ай! Ах нь тог- лосон юм, Тиймээ, тоглосон юм. Битгий ай гээд сандалд хүчээр суулгаж хэлсэн нь: -- Алив? гаансыг чинь үзье гээд Идэрийг гаансаа өхөөр үзээд хэлсэн нь: . “-- Мөн байна. За мөн бай- на. Тэхээр миний дүү хэнд Ч битгий хэлээрэй ойлгов уу? хэнд ч битгий хэлээрэй. Би чамд шан өгнө. Их шан өгнө. Үүнийг хэдийгээр би биш өөр хүн хаясан ч гэсэн битгий хүнд хэл| ойлгов уу. Идэр уур нь хүрснээс до- тор нь олон хөлт амьтан ороод базаж байгаа мэт арзаганана. -- Уухай, тийм байхаа, би мэдсэн юм. Түймэр тавигч гэж хорсон бодно. Тэгээд тэсч чад сангүй үсрэн босоод. -- Хэлнээ, сэргийлэхэд хэл- нэ. Та өөрөө түймэр тавьсан байж бас нуугданаа. Хэлнэ дээ би хэлнэ... гэж хэлэв. Энэ үгийг сонсоод Осор дотор нь хүйт. оргив. Тэр байж ядна. --"Хэлнэ гэнэ үү? их үгтэй муу турсага. вэ? өнгөрлөө... бүх хэрэг өнгөрлөө... дөрөв таван нуруу өвс, асар их бил- чээрийн төлбөр намайг багал- зуурдана... Ай. ямар аймшиг» тай вэ? Яаж ч арга заль гар- гаж хийдгээ хийсэн боловч өн гөрлөө. Саансаа сольж, түүний гээ авч... АЙ ямар аймшигтай вэ... гэж тэр айж чичрэн бодо ход нүдний нь өмнө шатсан их өвс, түймрийн утаа, өвсөн ну- руу улаан гал болон улалзаад ирэх шиг санагдав. Байж сууж чадахын аргагүй боллоо. Тэр шийджээ. Ёстой л шийдсэн дай» сан болж... Осор гуайн царай эгээл үнс шиг. хөх болоод цусгүй юм шиг цайв. Одоо тэр “Идэрийн өмнө хоромхон зуур гүйн ир-. жээ. --За сонс! Би чиний энэ үгийг сонсооч үгүй больё. Чи хэлэхгүй биз... Харии. үнэхээр хэлсэн байвал чи, миний өмнө хэлснийхээ дараа л зүгээр хХү- ний дүрстэй арьс болно, мэдэв үү? Тэгээд чи хэлээрэй гэж тэр уухилан Идэрийг заамдах авлаа. -- Хэлнэ! хэлнэ! хэлнэ!.гэж Идэр байдаг хүчээ гарган та- салгаа дүүрэн хашгирав. Осор үүд рүү хялалзан харснаа му- на шиг хүнд хар нудрага өр- гөөд жаахан Идэрийн дээрэзс сүртэйгээр буулгажээ. Үргэлжлэл бий! 299Ф99999Ф0ФФ999Ф2Ф9Ф9Ф9Ф99999Ф9Ф99Ф99Ф9Ф99999Ф9999Ф9Ф9Ф999999Ф9Ф9ФФ 999149990999Ф999Ф9ФФФ9Ф9099Ф9Ф99Ф999ФФ Таван онцын эгнээнд ?гавом түүгтэд нэмэгдэв хаяглан захиа бичээрэй. жээжалжсс.лслсаа, л Дөтэлчиийны 55 онцын ЭГНЭЭНД, нэмэгдсэн 5 энэ хүүхэдтэй танилцан” арга туршлагыг нь мэдье гэвэл Баянхонгор аймгийн Баян-говь сумын Лениний нэгдлийн бага сургууль гэж Зураг дээр:-Зүүн гараас: урьд эгнээнд Цэгмэд, Бат- мөнх, ар эгвээнд Барам, Гаажилмаа, Цэвэлмаа нар Зургийг Л. Чойжилсүрэн |! НАР ХИРТЭНЭ Манай дэлхий бусад гаригуудтай ил Өөрийн тэнхэлгээ эргэж на- риг тойрно. Дэлхийг сар орчино. Хэ- тэн хиртэлт тохиолдох нь тун хо- вор юм. Барггцаалбал тухайлсан нэг газарт дийгээр нар, сар, дэлхийн эргзх,400 орчим жил болоод наран нэг хавтгууд нь өөр өөр боловч хааяа 38, сар, дэлхий гурвуулаа бараг нөг шулууны дагуу тохирч таарах Ш айдаг. : нэ үед нар ба сарны хиртэл бол- но, Дэлхий, сар ба нарны хооронд орсны улмаас Дэлхийн сүүдэр са. Ёс Байг тусахыг САРАН. ХИРТЭХ энэ. Харин сар, Дэлхий баарны хборонд орж, иарыг халхлан сүүд- ээ дэлхий дээр тусгахыг НАРАН РТЭХ гэнэ. Жилд нарны хиртэлт оос Доошгүй таваас дээшгүй ! ог байна. : аран нь сарнаас олон хиртэх бо- “довч ялангуяа нэг газарт нарны бү-:! Пионерийн үнэн 9. удаа бүтэл хиртэнэ гэж одон орныг судлагч эрдэмтэд тодорхойлжээ, - ҮСишэз нь: Москвад зөвхзн 2126 . онд наран бүтэн хиртэнэ. Энэ 1961 - оны 2-р сарын 15-нд нар бүтэн хир-- танэ, реЖ : Нарны энэ бүтэн хиртэлт нь шипж- лэх ухааны судалгаанд асар их ач холбогдолтой юм. (22 ЗХУ-ын нутгуудад. хиртзлт "болох босэөж Ч-52 200 УМ шим, Сталниг К ышев, 4 ердловск :33 хотуудыг дайрч ӨНГӨРНӨ. бусад бүх нутгуудаар тэлт үзэгдэнэ, | “Асуултын хариу! Манай орны хот хөдөөгийн сургуулиудын. : пионерийн байгууллагын идэвхтнүүд В, ний нэрэмжит пионерийн ордны Заах аргын ка- ажлын тагаар нилээд асуулал ирүүлжээ. бинетад пионерийн Тэдгээрийн заримыг нийт «4 хуйх улца захаа нх үлэ гнн йл үаааэа МҮНТҮО жүүлэх вэ? «үжслааханйа лааг дах» сануулга өгөх. . Бөх Уаагаөахлэхайцэа» Уруушаад(2202:025:3 1-8. Бүлгийн цуглаан 529:023082220208 , Бүлгэмийн жагсаалын. ерийн гип жЭэВЭ2 2, ийг пионерүүдэд ашигтай зөв- лөлгөөн гэж үзээд сониноор дамжуулан хариулж байна. 1. -- Бага ангийн пионерүүдийн дунд өглөөлгийг ямар хэлбэрээр зохиовол сонирхолтой болох вэ? 2 : : ХАРИУЛТ. Бага ангийн пионерүүдийн дунд өглөөл- гийг олон хэлбэрээр зохиож болно. Үүнд: тоглоомын, үлгэрийн, дууны, хөгжмийн, тойрон бүжгийн, утга зо- хиолын гэх мэтээр явуулж болно. Өглөөлөг явуула- хын тулд тар төрлийнхөө зүйлд нарийн төлөвлөгөөтэй- 1 гөөр пионер бүхнийг бэлтгүүлэн оролцуулах хэрэгтэй. Тэгвэл өглөөлөг нь хүүхдийн сонирхлыг татна. Жишээ нь: Үлгэрийн өглөөлөг явуулах нэг хэлбэрээс дурдвал: ї юуны өмнө пионер бүхэн сонирхсон үлгэрээ сонгон олж 3 мэдсэн байна. Үлгэрийнхээ гол баатрын хувцсыг цаасан 1 материалаар дууриалган хийгээд тэр ролийг- БЭЛ 2 1 бэлтгэж болно. Бүлэгт 30 пионер байдаг гэж үзвэл ї салаа 9 үлгэрийг бэлтгэн өглөөлөгт оролцож болно. 92. - Сахилга бат алдсан пионерүүлийг яаж хүмүү- ХАРИУЛТ. Пионер бүхэн дүрмээ, сайн мэддэг байх хэрэгтэй, Мөн бүлгэм, бүлгийн зөвлөлийн гишүүд тэр пионерүүдтэй ганцаарчлан уулзаж зөвлөх ажлыг пио- нерүүдийн- дунд зохион явуулах хэрэгтэй. Үнэхээр са-. хилга бат нь сайжрахгүй байвал пионерийн байгуулла- “гын шат дараалсан арга хэмжээг авах хэрэгтэй. Үүнд: “1, Ахлах удирдагч, бүлгэмийн зөвлөлийн дарга нараас ЬР 2. Салаа, бүлэг, бүлгэмийн ханын сонинд бичиж бу- : хийж, шүүмжлэн хэлэлцэж сануу- өмнө буруушаа: БЭ өөх зэрэг арга хэмжээ ава И, Лени- холбогдсон . 527 . тӨДТУЛХОВҮ ЭМЭ “өндрөөр үнэллээ. 7 ХЭНТҮРҮ Нийслэлийн 13 дугаар сур- Хамгийн олон ном гуулийн пионерийн бүлгэм хам- хам хэн нь болох ГИЙН ОЛОН НОМ Уншигч пионе- рүүдийг шалгаруулах уралдаан тохилог ї пионерүүд өөрсдөө үйлчилдэг болов. Тэд зарлалаа. “Уншлагын танхим байгуулж, Баянхонгор аймгийн Баян- оёдлын Дугуйланд 23 сураг- чид хичээллэдэг. 1060-6)| ОНЫ «хичээлийн жилд орны цагаан даавуу 200, дэрний гийн касс 23-ыг хийв, Зураг дээр: Багш Сосорба- рам машинаар юм оёх тухай хичээл зааж байна. . Зургийг С Даржаа говь сумын бага сургуулийн ( уут 120, зодог шуудаг 16,үс- хичээлийн ч өлөө цагаар тавта сууж дуртай номоо уншицгааж айна. Уншлагын танхим нээг- дээд удаагүй боловч 300 шахам пионерүүд ирж 400 гаруй ном уншаад байна. 4 дүгээр ангийу Халтар Адьяа нар хамгийн Олон ном уншсанаараа уралдаанд одоогоор түрүүлж явна. Унш- лагын энэ танхим МАХ Намын 40 жилийн ойгоор дүнгээ гар- гаж уншигчаа шалгаруулна. ҮЛЭХ БОЛ уншигч чу- бол? Ж Гомбосүрзи. 90) нь Тасрал тгүй онцсайн с урна » “Нэгдэлчдийг | баярлуулав Төв аймгийн 10 жилийн сур- гуулийн багш игмиддорж ахлагчтай хэсэг сурагчид нэг- дэлчдийн баярын өдрийг угтаж Сэргэлэн сумын Авдархангай нэгдлийн үхрийн бригад дээр очиж ухуулга хийв. Гэд хуви. лах ухааны урвал үзүүлж, концерт тоглож сонирхуулсанд малчид маш их талархав. Су- рагч Туяа, Амарбат нарын хөг- жимд тоглосон монгол ардын дууны түүврийн хэсэг, сурагч Дугармаа, Хэпчяахав нарын дуулсан дуу, уншсан шүлэг малчдын сонирхлыг иИХЭД Та- таж байв. Эд бригадын малч- дад олон улсын байдал, нэг- Дэлчдийн баярыг угтаж юу Хийх тухай яриа таниулга хий- сэн байна. Д Дэнсээхүү 5 1 бвтЕрхан гэдэг нилээд их хөдөлмөр шаарл- саны тэмдэг бизээ. Вөвхөл хичээлдээ 5 гэсэн үнэлэлт авдаг хүүх- БивгалэалоллдлэдЛллэо Дийг 5 онцый эгнээнд оруулдаггүй терхан 5 онцын болзол хангаад байна. Сетерхап 3 жил дараалан олц сурспаас гадна, ариун цэвэрч шүү дээ, Харин манай Се- сахилга. баттай, ажил хөдөл- хөрн дан лад оролцдог, ном их уншдаг нөхөддөө тусархуу ГЗйС Ө. Түй Зохиол, дуу, оёдлын. дугуйланд суралцдаг юм. Холгий аймгийн «Сагсай сумын бага сургуулийн 3-р ангил суралцдаг юм. Нэр нь Сетерхан М. Кендей (идэвхтэн бичигч) “Сургуулийн аврагц уд х шалгарав Саяхан манай сургуулийнха даамын тэйчүүдийн 1000 метрийн урал даанд 6,4“ 988191 БЇЛ 908181 Ангийн багш Хажидсүрэн хэ- лэхдээ: ,Соёлч нөхөрлөл бай- гуулагдсанаас хойш ангийн 80- хион байгуулалт ариун цэвэр сайжирч, сурагчдын вөхөрсөг харьцаан бүрдэл бий болж бай- на“ гэж нөхөрлөлийн ач тусыг Нэг ангид байгуулагдсан 2 соёлч нөхөр- лөлийнхөн хоорондоо уралдаан- тай ажиллаж авсан үүргээ сайн биелүүлж байна. Тэд 5-ран- тийнханд дуу, бүжиг сургаж, аймгийн үйлдвэрийн холбооны Манай "өх орны нийслэл Улаанбаатар хотод шинзэр баригдсан гүн хэвлэлийг Хү “їзэн авах | цуглаан | хийж | : : байгаа нь. Зургийг Н.Дорж Балданням ахлагчтай ,Социа- лист хөдөлмөрийн төлөө“ бри- гадын хүмүүсийн соёлжиход нь зориулж соёлын булан бай- гуулж өгчээ. Энэ хоёр нөхөр- лєлийнхөн-сургуулийн хэмжээ- гээр ёс дэглэмийг сахиулахад онцгой үүрэг гүйцэтгэж бай- на. Эвтэй бол зөвтэй гэж үнэн юмаа. Энэ бөл Өмнөговь айм- гийн төвийн дунд сургуулийн 8,а“ ангийнхан юм шүү. Дашцэрэн (манай сурвалжлагч) даанд 7 ,а“ ангийн Ажим 2 минут шүүрийн аврага болов. Мөн одон бөмбөгийн эрэгтэйчүүдийн тэмцээнд 5 ,а“ ангийн Андруш 99 очков, эмэгтэйчүүдээс 6,4“ ангийн сурагч Цэвэлмаа 88Г| очковтой тоглож аврага болж сурагч Сүхбаатар Дамба нар шатар даамын аврага болцгоов. Д. Буушхин (Хэнтий Цэнхэрмандал 7 жилийн сургууль -7,а“ ангийн сурагч) : тэшүүр, оОдон.бөмбөг, шатар, тэмцээнүүд явуулж аваргуудаа шалгаруулав. Эрэг- ангийн сурагч Марш 2 минут 1,7 секунд, эмэг- тэйчүүдийн 00 метрийн урал- сурагч хурдалж тэ. хэдхэн «ар болж байгаа су 3 аа: 288, со Ё: , ф б дугаар 10 жилийн дунд Фсургуулийн бүх сурагч-Ф Фдаас Батсүмбэрийн сСап-Ф гийн аж ахуйд мал төллө- фТИйп үед зориулж төлийнө Фнэмнээ 896, лаа 1469, хө-Ф хөлт 68, шүдэнз 191, хайчФ УР: марал, утас зэрэг зүй- ган бэлэглэн явууллаа.ф Ф Ширмаш 77 Ф -9, 9Ф9Ф99Ф9Ф9ФФ9ФФ9ФФ9Ф0ФФ0Ф: УУЛЗАН ТАВИЛЦАРАН “2Камбын Хорлоо, рийн Намсрай хоёрыг авьяас- лаг охид гэж манай сургуу» лийнхан ярилцдаг. Эд үргэлж онц суралцаж 5 онцын эзэн бо» лохоор. ажиллаж “байна. Энэ хоёр охин 40-гаруй дуу дуулж 10 бүжиг бүжиглэж 20 гаруй шүлэг уншиж сурснаас гадна утсан хөгжимд тоглож сурц- гааж байна. Далайн төвшнөөс дээш 2493 метрийн өндөрт оршдог Хөвс- гөл аймгийн Цагаан-Уул сумын »Санаачлага" нэгдлийн «бага сургуулиар орвол энэ хоёртой уулзаж танилцаарай.. ! :Э: Сосорбарам Дэчингунгаа 4 уулцгаа 2 Цэнхэр герГон огторгуйд 7 Цэгээн тагтаа халин писэж Энх сайхан оронд минь. Эрх жаргал дүүрэн байна, Ханагар амьдралаа магтан Хамт олноороо дуулцгаа! Өнгө нийлсэн дуунд чинь Өнө энхийн хүсэл байна, Дуул багачууд минь дуул! Дуу хоолойн эгшигт чинь, Хар даран зүүрмэглэсэ! Харь холын нөхөд чинь - Сэрэг нойрноосоо, босог, Сэргэлэн цовоо торвиг! - Өнгө нийлсэн дуунд чинь Өнө энхийн хүсэл байна. . ““Дуул, хүүхэд минь, дуул! Дуу хоолойн эгшиг чинь « Бүх олноо хөгжөөн баясгаж . Бөмбөрцөг дэлхийд цууриатан Төвшин энхийн чимэг болон Түгэн цацарч дэлгэрэг! Өнгө нийлсэн дуунд чинь. Өнө энхийн хүсэл байна. Н мөртлөө "” ӨНДӨр 0) | Долгорыг ангийнхныхаа хам- гийн сүүлд нь жагсдаг боло-. хөор түүнийг хамгийн намхан гэж нөхө1 нь нэрлэдэг юм. Гэтэл ийм намхан мөртлөө. өндөр нь км. Харин сандал юм уу өндөр юман дээр гарч зогсоод бусдаасаа өндөр болоогүй юм шүү. Энэ бяцхан охин Бая-өлгий аймгийн, Цэн- дүгээр ангид орж суралцаа МИН ЭМГ 3. гэд сумын бага сургуулийн 1. Г , Дөлгор нь ангийнхаа хамгийн тэхдээ. Чиний амьдралын-нэг Зөвхөн ажилгүй, залхуучуу- дад л нэг өдөр гэдэг бусдаа- саа юугаараа Ч ялгагдахгүй өнгөрдөг. Хагас сайн, бүтэн сайн өдөр Даваа гариг бүгд л ижилхэн өчигдөр юү ч хийгээ- гүй, өнөөдөр юү ч уншсангүй. Ингэж залхуурч, анхааралгүй амьдрана гэдэг үнэхээр уйтгар- тай. Гэвч хайрт бяцхан най- зууд та нар бол сонин үйлс, сайхан номонд дур хүсэлтэй “сайн хүмүүс шүү дээ. Та нар уйтгарлахыг бүү хүсэцгээ! Та нарт оролдож сэдэх шинэ с0- нин юм их байна. Хичээл бүхэн дээр чинь ямар нэг ашигтай, чухал, ши- нэ юм заагддаг. Хэрэв ширээ- нийхээ араар хажуу: дахь хүү- хэдтэйгээ дэмий ярилгүй, тан- химынхаа цонхоор» гадагшаа ширтэлгүй, хамаг анхаарлаа “багш өөдөө хандуулбал хич- нээн хэрэгтэй вэ! Сурах бичгийн шинэ хуудас эргэж, уншсан нөмын шинэ бү- лэг өнгөрч, сурсан шинэ дуу- гаа давтаж, уулзсан анд нөх- дөө дурссан нэгэн өдөр өнгөрч байгаагаа харж байна уу. Ер нь улс орон даяар маань дэ- мий өнгөрсөн өдөр алгаа, Ганцхан өдрийн дотор хич- нээн айл шинэ сайхан сууцанд орж, хичнээн хүн ард соёлын 1 Хүүхдүүд ээ! Зөвлөлт Холбоот Улсын «Мурзылка» сэтгүүлийн газраас энэ оны 4-р сарын 5-ныг бүх дэл- хийн хүүхдийн өдрийн тэмдэглэлийн өдөр болгохоор зар- лаж байна. Үүнд манай орны хот, хөдөөгийн сургуу- Гэоашд ЗЭ рийн үнэн» сонины газар уриалж байна. Иймд та бүхэн бүгдээрээ 4-р сарын 5-ны бүтэн өдрийг өөр өөрсдөө тэмдэглэлийн өдөр болгож энэ өдөр юү үзсэн, харсан, сонирхсон, сонссон, хийсэн, бүтээсэн бүх л үйл явдлаа тодорхой бичиж манай сонины газарт өөр өөрийн то- дорхой хаягаар 4-р сарын 10-ныг хүртэл ирүүлэх хэ- рэгтэй. Манай сонин, та бүхний тэмдэглэлийг хүлээн | лиудын бүх пионер сурагчид бүгд оролцохыг «Пионе- авч нэгтгээд: орос хэлнээ орчуулж хүргүүлэх болно. Энэ дугаарт «Мурзылка» сэтгүүлийн газраас энэ тухай ирүүлсэн захидлын бүрэн эхийг нийтлэв. дэ-осо-оо-»»ссооооосососооооосососо«соооосоооосооосоФооооосоосоФотосоосоо- их сургуульд суралцаж байгааг мэдэж байна уу? Нэгэн өдрийн дотор үйлдвэр заводуудаас үй түмэн автомашин, илчит 19- рэг, тэнгисийн хөлөг үйлдвэр- лэн, төмөр хайлж, даавуу нэ- хэж байна. магадгүй эрдэм- тэд энэ өдөр тэнгэрт-нэг шинэ од нээж ч болох юм. Иймяв- дал одоо элбэг болж. байна шүү дээ. Гэтэл мөн энэ. өдөр дэлхийн бөмбөрцгийн “нөгөө хагаст, харгис цэргүүд хүн ардыг буудаж өчнөөн төчнөөн хүн ажилгүй, хоолгүй зүдэрц- гээж явах юм. Хэрэв манай орны ч юм уу, гадаад орнуудын хүүхдүүд би- дэнд захидал бичиж хүүхдийн амьдралын нэгэн өдэр гэж юү вэ? Нэгэн өдрийн дотор Ев- роп, Ази, Африк, Америк, Авст- раль зэрэг дэлхийн олон орон, өнцөг булан бүрийн багачуу- дад ямар явдлууд болж байна вэ:гэж асуувал хэрхэх тухай- гаа бид бас бодоцгоож байна. Тэгвэл цугаараа 1931 оны 4 дүгээр сарын -5-наар болзоц- гооё. Энэ өдрийг сайн тог- тооцгоо. 4 дүгээр сарын энэ. өдөр танай сургууль дээр, гу- дамжинд, гэрт чинь, хөршийнд чинь юу.юу болсныг бидэнд та нар бичицгээ. Мөн хэнтэй уулзав? хаа-. гуур явцгаав? Юу бодож мө- рөөдөцгөөв.? Энэ өдөр аль нэ-” гэн хүсэл чинь биелэгдэв үү? Сайхан өдөр болов уу, ба- заахгүй өдөр болов уу? Баяр- тай байв уу, уйтгартай байв уу? энэ бүхнийг бүгдийг бичээ- рэй. Тэгсэн цагт л бид нэгэн өдрийн дотор дэлхийн олон орны хүүхдүүдийн амьдралд юу юу болж байдгийг хэлж чадах болно. Ертөнцийн бүх хунлийн хуудсан дээр «1961 оны 4 дү- гээр сарын 5 лхагвагариг»гэ- сэн үгс харагдах тэр өдөр ба-. гачууд та нар үзэг, харандаа- гаа шүүрэн авч тэр өдөр нөх- дийн чинь амьдралд, өөрийн чинь амьдралд юу юу болж байгааг нэгд нэггүй бичиж эхэлнэ, Тэгээд бичсэнээ бидэнд илгээнэ”гэдэгт бид бат итгэж байна. Танар бас зурсан зур- гаа хамт явуулаарай. 1 Манай хаяг: Москва хот.А:55 С/ш вскийн гуганж, д. 21 : : шувЛЭЭӨЭЭн За мартаагүй биз. Болзоо таагах шив лээ.1961 ОНЫ 4 ДҮГЭЭР САРЫН. 5 ШҮҮ. 9Ф99999Ф9999Ф9999909999Ф0Ф9ФФ 99999999299999999Ф99Ф99999 99999999999999999999999999: Уралдааны заавар хоо» х жухтхтмул-т Эм Уралдаанд ирүүлэх зүйлсийг 1961 ОНЫ 2-Р САРЫН 1-НЭЭС 4-Р САРЫН 25-НЫГ ХҮРТЭЛХ ХУГАЦААНД БҮХ УЛСЫН ХЭМЖЭЭГЭЭР ПИОНЕР » СУРАГЧДЫН ДУНД ЯВУУЛАХ ТЕХНИКИЙН БҮТЭЭЛИЙН УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ 1. Онгоцны загвар, 83 суурь эзлүүлж, суурь тус бүрд 8 хүүхдийг шалгаруулна. 1-р. суурь 200: төгрөг 2-р суурь 150 төгрөг 3-р суурь 100 төгрөг 9. Янз бүрийн усан онгоц ба авто машины загвар 3 суурь тус бүр 3 хүүхэд 1-р суурь 200 төгрөг 2-р суурь 150 төгрөг 3-р суурь 100 төгрөг 3. Радио хэрэглэлүүд мөн 8 суурьэзлүүлж “ суурь тус бүрд 8 хүүхэд шагнана. 1-р суурь 800 төгрөг 2-р суурь 250 төгрөг 3-р суурь 200 төгрөг 4. Гэр аж ахуйн техник, 9 суурь эзлүүлж суурь тус бүрд 3 хүүхэд шагнана. 1-р суурь 200 төгрөг УЕн 2-р суурь 150 төгрөг -43-р суурь 100 төгрөг 5. Хөдөө аж ахуйн машины хөдөлгөөнт заг" варууд, 3 суурь эзлүүлж суурь тус бүр 8 хүүхэд шалгаруулна. 3 1-р суурь 200 төгрөг 2-р суурь 150 төгрөг 3-р суурь 100 төгрөг 6. Суурь машины загварууд. 8 суурь эз- лүүлэн, суурь тус бүр 3 хүхэшилэлэх Е Ї-р суурь | 9-р суурь 150 төгрөг, 3-р суурь 100 төгрөг. “загварыг 4-р сарын 25-ны дотор зураг төсөл ба тайлбарын хамт пио- нерийн ордонд ирүүлнэ. 1-рт онго цны загвар:мотортой, моторгүй онгоцын загварууд, хэрэв мотортой онгоц хийвэл, пионерийн ордноос мотор 0лЛ- гож өгнө. Вертолет онгоцны гаар шалгаруулна. Резин мо- тортой онгоц байж ч болно. 2-рт: Янз бүрийн “усан он- гоц ба автомашины загварт цахилгаан мотортой буюу ре- зип мотортой онгоц байж бол- но. Далбаатай. онгоц, крейсер, ямар нэгэн оньсон механикээр хөдөлдөг автомашин, мотор- той цана, моторт завь, цахил- гаан, илчит. ба уурын галт тэ- рэгний загвар эдгээр зүйлсүүд байж болно. 3-рт: Радио хэрэглэлүүд: Ямар ч маягийн хүлээн аваг- чуул, чанга яригч, богино дол-ч нисэлтийн хугацаа- . гионы хүлээн авагч, ампер- метр ба вольтметр “роекцийн аппарат эдгээрзүйлсүүд байж болно. 4-рт: Гэр аж ахуйн техник, оёдлын машины бүдүүвчилсэн загвар,олонд хэрэгцээтэй пли- ” тек, телефон харилцуур, Ц8- . хилгаан цаг гэх зэргийн гэр аж ахуйн техникийн зүйлс байж болно. Эйр 5-рт: Хөдөө аж ахуйн маши- ны хөдөлгөөнд загвар, үүнд! “комбайн, трактор гэх зэргийн машинуудын жижиг загварууд “ байж болно. 66-рт: Суурь машин, хөрөөд- дөг, цоолдог гэх зэргийн ажил- лагаатай. жижиг “загварууд байж болно. Загвар нь гараар. буюу цахилгаанаар ажилладаг байж болно. Улаанбаатар хот лахь В. И. Лениний нэрэм- жит Монголын Пионе- рийн ордон. Зүс Баянхонгор аймгийн төвийн сургуулийн 5-р. ангийн пионер Палмаа, Дугуйцагаан нар. бүл- гийнхээ концертод ам- “жилттай тоглож байна, » ЗУРАГ ДЭЭР: пио- онер Дугуйцагаан хөг- жимчин пионер Палмаа- нар мэ Хнд : ) М. Цэрэнжамцын "0 гэрэл зураг. 22 : 3 НУ үРЭӨТ ЭТЭ Бид хамт баярлаж байна (!, Өнөөдөр манай орон даяар нэг 88253 нэл лэрхэн сэн, байхаас Сонин “РДЭЛЧДИЙН баяр болж | байна. Энэ|Р2ГЧИД хичээлээ хийхийн зэрэгцээ | 85 “өдөр бол хахир өвлийг давсны баяр, | Тэдгээр малыг тэжээж арчлан, та| : “хаврын тэргүүн сартай золгосон |риа ногооныхоо талбай дээр ажиллаж баяр учраас нэгдэлчдийн хөдөлмөр тэмцлийн баяр болдог. Энэ өдрийг 534 он бүхний өрэлөтары Вер нэгдэгтүэд 3? 5 төлөө хэзээд бэлхэн байгтүн Ср ? МХЗ ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО байх болно» гэж тэмдэглэсэн байна МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ манай нэгдэлчид малаа онд мэнд тарган оруулж, хөдөлмөрийн амжил- таараа угтдаг сайхан заншилтай, Ма- най | нэгдлийн | гишүүд | дун- даж БНМАУ-ын баатар Цогтгэрэл, | Нуга, Очир, Осор, Цэрэнпунцаг нар сү,төрж гарсныг пионер багачууд бид сайн мэднэ. Мал олон болж, нэгд- /яүүд улам бэхжих тутам манай орны маргаашийн гэгзэн дүр улам сай- “хан болж эх орон маань цэцэглэн | хөгжих болно, Ийм ч учраас манай “нэгдлийн гишүүд социалист байгуу- глалтын нэгэн чухал том | салбарт "ажиллаж нэр хүндтэй хөдөлмөрийг "гардан хийж байна. Манай багачууд та бүхний алдарт сайхан хөдөлмө- грөөс сурч та бүхний ариун үйлсэд “нэмэр хандиваа оруулах гэж чар- бмайдаг юм. Өнгөрөгч онд манай олон зуун пионер сурагчид хөдөө аж | ахуйн нэгдэлд идэвхтэй ажилласан | бөгөөд үүнээс заримыг энд үгүүлэ- " хэд: 5 үнээ хариуцан үнээ бү- »рээс 528 литр сүү саасан Говь-алтай “аймгийн Тонхил сумын дунд Ссур- сгуулийн сурагч Цэлзэхүү, нэгдлийн :1414 хонийг 90 хоногт хариулж :.423 хөдөлмөр-өдөр хийсэн мөн айм- гийн Дэлгэр сумын бага сургуулийн "сурагч Хандсүрэн, нэгдэлд 142 хө “дөлмөр өдөр хийж «Хөдөө аж ахуйн тэргүүний залуу» гэдэг. цолоор шаг нагдсан таван онцын эзэн, Чойбал- сан аймгийн Чулуунхороотын бага сургуулийн 4-р ангийн пионер Цэ- , рэнтогтох, нэгдэлд (204 хөдөлмөр : өдөр хийсэн Чойбалсан аймгийн |дунд сургуулийн сурагч Цэвэлмаа гсмэгдэлд 20 хоног ажиллахдаа 24 “мянган хонь угаалцаж, 750 хонь хяргаж, 803 кг ноос авсан нийслэ лийн 11-р сургуулийн сурагч 1Ка дамба нарын олон пионер сурагчдыг дурдаж болно. Манай пионер сурат- “чид зуны амралтаараа хөдөө аж ахуйд очиж ажилладаг сайхан зан- шилтай бөгөөд жил бүр хөдөлмөрийн чуулган хийж хөдөө аж ахуй, үйлд вэр,барилгад сайн ажилласан нөхдөө шалгаруулдаг боллоо. Саяхан хурал даж өнгөрсөн МАХН--ын Төв Хо рооны -6--р бүгд хурлын хүндэт индэр дээрээс хөдөө аж ахуйд сайн ажилласан нийслэлийн 5.6 дугаар сургууль, Дорноговь аймгийн Зүүн Баяны дунд сургууль, Төв аймгийн , Баянчандмань сумын дунд сургуу- лиудын нэр цууриатаж байсан нь пионер багачууд биднийг улам зориг- жуулж байна. Н. Жагваралын илт гэлд:.., Сургууль бүр өөртөө хэдэн цөөн малтай бөгөөд дэргэдээ тариа, ногоо тарих багахан газартай байх їстой. Манай сангийн аж ахуй, нэгд зүүд дэргэдэх сургуулиуддаа цөөн Энэ заалт манай сургууль, пионе рийн байгууллагын өмнө Чойдорж, |таж хөдөө аж ахуйн нэгдэлд туслах ажил өргөн зохиолоо. Цаашид төл эх барих, «малын ашиг шимийг дээш- лүүлэх, тэжээлийн баз бэлтгэхэд тус лах болно гэдгээ ах, эгч нарынхаа баярын энэ өдөр зориг төгс илэр- хийлж байна. 99Ф99Ф999Ф9ФФ0999Ф9Ф09ФФ0Ф4ФФ2 2 Нэгдэлчдийн баяраар Нэгдэлчдийн баярын өдрөөр ф ф 16-р дунд сургуулийн пионерФ Ффсурагчд «Сүхбаатарын Зам» ф Ф нэгдэлд лаа 133 толгой. шү- 9 дэнз 120 толгой ,нэмнээ 46, Фф угж 49 элгэвч 20, аптек 5, ма 9 рал, хайч, уут, иод хөвөн, ном, Фил захидлуудыг хүргэж өглөө. ф Бэлэг хүргэж өгсөн пионе-ф Ф рьүд концерт тоглов. ПионерФ Ф Авгаа-осорын дуулсан «Дорж фгуай» гэдэг дуу | Сүнжидмаа-ф 9 гийн уншсан «Эх» гэдэг ШшүҮ-Ф 3 лэг малчдад таалагдав. Малчид 4 ф ба пионерүүдийн х Эв Ф бяцхан хүү Амаа ,Норвоо на- З раас нэгдлийн гишүүн | Ням-9? ф дав, 71 настай өвгөн нар хөг-2 9999Ф9ФФ 99999Ф9Ф ФФ 999Ф9Ф 2 Д. Мандахсан. 8 999999999999999999004 сургуулийд сурагчид «Хөдөлмөр» нэгдэлд очиж юу хийж, юу сурс наа дурсан ярьж, энэ жил очиж ажиллахаа илэрхийлэв. Чойдорж гуайг хүндэт пионер болгон, улаан. бүч зүүж өглөө, Пионер Өсөх- цэлгэр, алд цэнхэр хадгийг шилэн домботой сүүний хамт Чойдорж гуайд өргөч барьж, нэгдэлчдээс их амжилт хүсэв. Ч. Бадрал, 5 6 Цоо Вүл лагс шэнэ» ТОЛЖЬЭ чухал зо рилтыг дэвшүүлж байна Манай пио хөдөлмөрийн | ЁёР» багачууд нэгдэлчдийн өдрийг уг- 17 дахь жилдээ У-8 (701) Өнөөдөр манай клубт МАХН-ын ахмад гишүүн Г.Жамсран гуай уригдан ирж яриа хийлээ ЖВЛ Хайрт хүүхдүүдтанарт өн-эссөн явдлаа дурсан ярья. Би өөри! ну- таг Сүхбаатар аймгийн /Мөнххаан сумнаас нийслэл хүрээнд ирээд байсан 1921 оны 7.дугаар сарын эхний нэг өдөр билээ. Би | Чой- жин ламын сүмээс хойхон одоогийн Сүхбаатарын талбайн зүг явж байв. Энэ үед баруун талаас морьтой олон цэрэг ирж яваа харагдав. Гу- дамжинд явсан хүмүүс бөөгнөрөн “зогсож «Орос, монгол цэргүүд Р- лээ.» гэлцэнэ. Сүхбаатар тэргүүт | монгол хэдэн хүн орос руу явса 22 юм гэнэ билээ. Тэд юм болов уу гэж| ! 1961 оны 2 дугаар сарын 18. 1 | рээнд ардын засаг гүүдийн дундаас шовгор ногоон мал гай, монгол дээл өмссөн хэдэн хүн, мориноосоо бууж ард олонтой уулз, сан билээ, Энэ хүмүүс бол Сүхбаа«!. тар, Чойбалсан тэргүүтэй партизан цэргүүд байсан юм. Монгол оронд хувьсгалыг гардан байгуулагч пар- тизан цэргүүд нийслэл хүрээнд ин- гэж ирж байхыг нүдээр үзсэн. Маргааш өдрөөс: нь хувьсга“ лын утга агуулгатай ухууч лах хуудас энд тэндгүй хадсан байв, Үүний зэрэгцээ харгис лам нар хувьсгалыг муулан гүтгэж До“ ромжилсон ухуулгыг «төвд бичгээр. бичиж хаддаг байсан. Нийслэл хүс, байгуулагдсан. анхны өдөр бидний 8 хүн бичээчээр , орж ажиллав. Бид нам, засгийн тог, тоод шийдвэрийг бийрээр хуулан бичдэг байсан. Үүнийгээ одоо архи-! ваас үзэхэд сонин санагддаг шиүлий “| Би 1924 он хүртэл бичээч хийлээ, Бид гурвын нэг Данигаа маань ОДОО | Хэнтий аймгийн Жаргалтхаан: Су"| манд бий. Бичээч байсан үеийн найз нэрт архивч Өөлдийн Чимэд минь саяхан нас барсан, Бид гурвуул. 1921 оны 8 сарын 325 ны өдөр, эвлэлд элссэн. Энэ өдөр одоогийн хотын намын хорооны ар гудамжинд 2 Гүрсэд гэдэг айлын хаш анд эвлэ-: лийн анхны хурал болов. Сүхбаатар, Чойбалсан, Зоригт гэдэг орос хүн, бид турвын хамт зургуул байсан шиг санагдаж байна. Чойбалсан гуай хурал нээж үг хэлэв. Намын хойчийг залгамжлагч залуучуудын эвлэл гэж байх ёстой юм гэж Чойбалсан гуайн. хэлсэн үг илхэн санагдаж байна. Энэ хурлаар «Монголын Залуучуудын Эв» дэл»-ийг байгуулж Чойбалсан гуайг даргаар сонгов. Эвлэлийн хоёрдахь хурал болоход овоо олон хүн ирсэн байж билээ, Энэ хурлаар эвлэл там га тэмдэгтэй байх, бичиг хэрэг, сан хүүтэй байх, хэрэг хэлэлцэх хурал, гэгээрлийн хурал хийж байх, «Бат үнэмлэх бичигтэй» (батч лахтай) байх тухай хэлэлцсэн юм. Би нам, эвлэлийн анхны үйл хэрэгт оролцож явсан тэр өдрөөс: эхлээд улсад 39 жил тасралтгүй хө дөлмөрлөлөө. Үүнийг-нам, засаг ӨНД . реөр үнэлэн 60 настайд минь аж- лаас чөлөөлөн тэтгэвэрт Оруулсан билээ. Энэ нам эвлэлийнхээ нар, ны гэрэлд мэт их ачийг хэзээ Ч мар тахгүй гэж өвгөн ах чинь санаж Яв“ даг. Энхрий хайрт намынхаа эхний. жилээс эхлэн, түүний алдар цуутай замыг бие амьдралаараа үзэж явсан өвгөн ах чинь одоо 40 жилийн НЬ яруу алдарт ойг та бүгдийнхээ хамт баярлан тэмдэглэх гэж байна. Хайрт хүүхдүүдээ! Сайн сайхан бүхний төлөө тэмцэгч алдарт намын хаа тугийг ямагт өндөрт өргөв Явач, хын төлөө сурлага хүмүүжилдээ йХ . амжилт гаргаарай. 2 Хаг Э-ийн ууган гишүүн Гомбын О Жашсран 20000 л Цасан “дахаа нөмөрсөн Манай вх орны цайдам тал, уудам хөндий, ухаа толгодын дээгүүр энэ 196| оны 2-р сарын 12-ны өдөр олон мянган багачууд цанаар гулгаж, . чаргаар наадлаа. Тэд нэг сарын өмнөөс «Пионерийн үнэн» сонины Нэрэмжит бүх хүүхдийн цанын Өдөрт бэлтгэ- сэн юм. Чингээд ч энэ оны Ё-р 64- рын 12-ны өдрийн ням гаригийн ӨГ лөө сургууль бүхэн, уриа, . плакат зураг барьж туг дэїлбаагаа намил- зуулан цана, чаргаа авч цогтой дуу- 22255, » Урам зоригийг МИНЬ ХӨГЖӨӨТЗ 12-ны өглөө Уулын амны чиглэлд мянга мянганохид ХӨВ гүүд цувран явж байлаа, Энэ цуваа бол «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит бүх хүүхдийн цанын өдөрт оролцохоор яваа ажээ, Хүүхдүүд хүрэх газартаа хүрч цанатай нь цанаар, чарга тай нь чаргаараа гулгаж, бас зарим нь цасаар шидэлцэн, бөмбөг тоглож их л хөгжөөнтэй зугааллаа. Үд дунд өнгөрөхөд хүйтэн салхи сэнгэнэж хайрч байвч хүүхдүүдийн зугаа цэн- гэл үргэлжилсээр байлаа, Энэ явдал миний урам зоригийг хөгжөөв, Пионерийн үнэн со- нины газраас ийм ажил зохио- сонд, бид их баярлаж манай сургууль анги нийтээр оролцов. Хойшид ийм хөгжөөнтэй ажил олныг зохиож байхыг хүсье. 23: 2р сургуулийн 7 «г» анги Дүгэрсүрэн. Ф999999Ф9Ф9Ф99999Ф99Ф9Ф9Ф9Ф9ФФ Цанын өдөр Зулаад дэлгэсэн ХӨВөн ШИГ Хундан цагаан цасан дээр Зураад тавьсан цэцэг ШИГ Хуран цугларсан багачууд Чадамгай морно унасан шиг Чарга цанаараа уралдсаар... Өдтэй далавчтай болсон шиг Өөдөө сөөргөө чавхадсаар Пионерийн сонины нэрэмжит Цанын хөгжилтэй өдөр маань Бидний сэтгэлийг хөгжөөсөөр Цаглашгүй сайхан боллоо ДОО , Энхзаяа. (13-р сургуулийн 2-р ангийлф иионер). ,? 599599599999592040099400» Ф9Ф999Ф99Ф9Ф496Ф4 9Ф9999Ф999Ф9Ф99Ф9Ф9999Ф9Ф99999Ф99Ф Ф99Ф9Ф9ФФФФФ9ФФ Ф9Ф9Ф99ФФ99Ф9999Ф9Ф9ФФ9ФФФ0сө» Өвлийг ялсан өдөр гаа дуулаад цанын зугаалгад гГар- лаа. Бхгачууд та нартай хамт аав, ээж, дүү тар чинь баяр хөөр болж наадан тоглож яваа үзэгдлээ. Бага, дунд ангийнхан гол төлөв өөрсдийн умйсэн авсаархан чаргуудаа сваад гарчээ. Та нарын чаргыг эгнүүлэн тавиад Харвал сонин чамин хийгдД- сэн чарга ч олон-байна. Зарим хүү- хэд хамтран 5--7 хүүхэд нэгэн зэрэг суугаад явах том модон ба төмөр чарга хийсэн байна. | Өнэ ч сонин юмаа. Мөн төмрөөр матаж хийсэ4 хөнгөн чарга ч хїрагдана. Олон та- лаар бодож тохируулж хийсэн чар- га л чарга бүхний түрүүнд эзнээ сангийн аж дунд сургуу Жаргалантын ахуйн дэргэдэх лийн 6 дугаар ангийн сурагч Батсүх 26 улирлаар онц сайн суралцаж 5 онцын тэмдэг Э8- гэрт нь гялалзаж байна, эн 3 баярлуулан жирэлзэн хурдалж бай- на, Хэний чарга яагаад илүү хурдан байгааг та нар ажигласан байхаа. Дунд, йхлах ангийн олонхи хүүх- дүүд цанаар тулгаж байна. Ихэнх хүүхдүүд үйлдвэрт хийсэн цанаар, зарим хүүхэд өөрийн матаж хийсэн хусан цанаар тулгаж явлаа, Тэр нь нөгөө цанаасаа бас д дутахгүй хур» далж байна. Хөвсгөл иймгийн Ца- гаан-үүр, Арбулаг сумын бүх хүүх дүүд цанаар гулгаж сурчээ. Тэд цөм дор бүрнээ цана хийж авчээ, Ийм сайхан жишээг бид олныг гаргаж 00- лох байна. Зөвхөн Улаанбаатар ХО- тын 20 гаруй мянган сурагчдаас ЭНЭ 977 Жаргалантын сангийн аж ахуйн соёл урлагийн 5 хоног Зуун хотод явагдаж өнгөрөв. Энэ 5 мод хо- ногийн ажиллагаанд 2 ЖКаргалантын сангийн аж ахуйн дэргэдэх лийн яамны харьяа туршлага дунд сургуулийн сурагчид оролцов. Таван онцын эзэд, урлагийн авьяас тан зэрэг 40 гаруй сурагчид ирсэн юм. Тэд Зуун Мод хотын . пионер сурагч, үзүүлэв, Таван онцыг эзэмшсэн, 8-р ангийн Сурагч Цэрэннадмид.эгч дүү Гэгээр- бааз хөдөлмөрчдөд тоглолтоо 2214) з гэ. ООЛД Ч “С-35 (л э .6 3 ЗУРАГ дээв, Ё хүгээр, амгийн сурагч” ир» гэдэг дууг дуулж байна. --0-2 Гэрэд зургийг Д, Дэнсээхүү. Зэ өчцөг йран даяар хүүхдийн цанын өр 8-р ангиас дээших анг Тслоэн овоо, “Зайсан, ов фмуудад гарч гулгалаа. Төд гарн онь. өгжим барьж хөгжимдөн айлаа, Түүдэг гал түлээд 28 бүйл ярилцаж аян замын хүнсэ идээд тавтай тохитой 3 гаж байг, гааг харахад тэд өнэ 6, яллаа Гэж Хэлж болно, тоглож байлаа. бун болгож (байгаа хэрэг, бүр тулгаж, наадаж, Хөгжилдө байгаа учраас хүйтэн жавар холу яах аа сэргээж, булчин сөрм Ээхэдрын: булбарай бяцхан 14 Зэр «Пионерийн үнэн» баяр хүрч. гэж байна. г2434 9Ф999Ф9Ф4 ФФФФ-ФФФФФФФФФФОФ9Ф29ФФФФФФФФФФФФФФФФөөөФ ЖЭсс02222 Талархал хүлээсэн тогло гурван хөгжимч, Бархас, х хорлоо, Ичинхорлоо нар, эгч дүү, Нэммпын Баттогтох, Баттөмөр нас рын чадварлаг тоглолт гойд сайхан боллоо. Тус сургуулийн хамт олонд Төв аймпийн ХЗЭ-ийн хороо, гэгээр лийн хэлтсээс бэлэг дурсгав. 2Кар» галантын сургуулийнхан буцах зам- даа нийслэлийн зарим сургууль лээр тоглож нийслэлийн сургуулийн пионер сурагчдын талархлыг хүз лээв, Бус (Манай сурвалжлагч) С рүүл агаарт гарч, сарууф. | Чогдонс 5 Ч 2 8уГаалгын 8Д8|у болж вагарл Манай багш Хүүхээ нэг өдөр! үүхдүүдээ! 2-р дугаар сарын 1 өдөр хүүхдийн цанын бугаалга ТуйлАй Та нар дөм «Пионерийн нэн» сонин захиалсан учир сонин- уншцагаа гэв, Бид сонингоо уншин ярилцаж Энэ зугаалганд .3- 223 Ч Ч 2 єкХахаАЖАЛ АЛХ сайн бэлтгэхэзр тохиролцов. |Ма- | най гэрийн ойролцоо нилээд свалга байдаг. Би нэг модон чарга 7 ааваараа хийлгээд Өөрийн | ангийн с Варим сурагчидтай олон удаа тул- | таж тоглов. гүн! Хичнээн Хэрэглэх хүнс чихэр, аваад 12-ны өглөө сургууль /дээ- рээ очиход хүүхдүүд цана |чаргаа барьцгаан цдугларав.Төдий их удал гүй «Прага» маркын олон тэрэг манай сургууль дээр ирлээ, Бид туг лозун Зургаа авч Машинд сууц гаан Зайсангийн аманд очлоо. Ма- найхан ХӨГЖилтэй сайхан гулгаж тоглов, Зарим хүүхдүүд цас овоолж хүн хийлээ, Бас бүжиглэж чаргаа дуулцгаав. Хэц өндрөөс цас мана- руулан цана чаргаар гулгаж яваа ах эгч нараа хараад ингэж гулга- даг болохсон гэдэг хүсэл над төр- лөө,. Ийм зугаалгыг үе үе янз бү- рийн хэлбэрээр зохиож байвад ХИЧ нээн гоё вэ? Харин жил бүрийн 9| сарын 12-ны өдрийг хүүхдийн ца- нын уламжлалт өдөр болгон явуул-| даг заншилтай болбол ямар вэ? Хавар цас мөс хайлж “дулаарсан үед пионеру/дийн хаврын зугаа- Ф 99999999999Ф9Ф99Ф99Ф04 " 9999999ФФ999Ф9Ф9Ф9Ф9ФФ9Ф9ФФФФФФФФФФФФФФФФФФоФ9ФФФ9ФФ Хишгээ ажаа... Манай нутгийнхан, өөргөө тусархаг Ойр төрлийн ахмад эмэгтэй хүнийг ажаа гэж хүн- дэтгэн нэрлэдэг юм. Гэтэл манайкургуулийн 1-р ангийн жаалууд 4-р ангийн сурагч пионер | Хишигсүрэнг «ажаа» тэж хүндэтгэн Дуудаж өөрсдийн үнэнч найз туслагч багшаа гэж. үздэг болсон Нь учиртай юм байна. “ .Энэжил сурагч Хишигсүрэн. бяцхан дүү нартаа хичзэлийн 8 бүжиг зааж . сургаад ,. ОДОО, дуу, тоглоом зааж байгаа. /юм. байна. Иймээс ч жижигхэн ХҮҮ нар нь хайрлан хүндэлдэг НЬ арга ч үгүй юм. Өөрөө биеэрээ. “үлгэрлэн тэднийг ” хүндэтгэн үздгээс ч бяцхан дүү нар нь. аш чБайд хүндэлдэг. зав чөлөөгөөр 8 дуу,2 шүлэг, 1 Ф99999990999999999999 гоё вэ? лёга зохиохыг хүсье. Дашрамд ма- най сургуулийн пионер сурагчдыг. унаагаар саадгүй хангаж биднийг чөлөөтэй сайхан тоглох, зугаалах, бололцоогоор хангасан Барилгын Баазын Баасан ахлагчтай СХТ Бри гадын жолооч ах та нарт өөрийн сониноор дамжуулан баяр таларх лаа илэрхийлье, Р. Төмөрсэлэм. (14-р сургуулийн 2-р ангийн сурагч) Нийслэлийн 18 дугаар сур- гуулийн 5-ын «Б» ангийн СУ- »рагч Д. Янжиндулам ,Өнгөрсөн улирлаар гурван хичээлд сайн, су- Янжиндулам МАХН- бусад хичээлд Онц сайн ралцжээ, ын 40 жилийн ойг угтаж бүх хичээлдээ Онц сайн |суралца- хаар чармайж байна. 4 5. НБНГ22222257777 . жөөнтэй гул! гажээ. 92Ф999Ф9Ф9Ф9Ф999999Ф9Ф9Ф999Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9ФФ9Ф9Ф9Ф9Ф9ФФ 999999999999999949999900 “250 сурагчид гулгажээ. Эд цөм. Эс 2... эс ОГҮВОР Цанын өдрийн мэдээнээс 2-р сарын 12-ны өдөр болсон «Пионерийн үнэн» сонины нэ- рэмжит бүх хүүхдийн цанын өдрийн мэдээ манай “сонины, газар утас, цахилгаан, захид- лаар ирсээр байна, Ирсэн мэдээш Дор 9999Ф949Ф ! нийтлэв. УЛААНБААТАРТ. Чойбалсан- уулын ар амнууд, хотын хойт энгэрт нийслэл Улаанбаатар хо тын 25 бага дунд сургуулийн 20,000-Орчим пиОнер гулган наадав. ЗУУН МОД. Төвийн дунд сургуулийн 700 гаруй хүүхэд баяр баясгалантай гулган наа- даж тэмцээн явуулсанд 4 дДү- гээр ангийн сурагч Дулмаа 1 дүгээр байр эзлэв. ӨНДӨРХААН. Төвийн дунд сургуулийн 700 хүүхэд цанын өдөрт гарч гулгажээ, ӨВӨРХАНГАЙ. Хужирт 772 сурагчид гулган Нааджээ. МӨРӨН, 1359 хүүхэд ца- наар ууланд гарч их хөөр хөг- ХАТГАЛ, “676 хүүхэд цанын өдөрт гарсан байна. ДАЛАНЗАДГАД. Төвийн Дунд сургуулийн “500 хүүхэд цана чаргаар гулгажээ, ЦЭЦЭРЛЭГ. .. Төвийн дунд сургуулийн 1296 хүүхэд цана чаргатай ууланд хара нааджээ. АРХАНГАЙ. ТАРИАТ. Энэ» өдөр 867. хүүхэд ууланд гарч, гулгажээ. хөвсгөл, » 994299960099590099900999992999800992880000044002 72999999Ф9999999 АГААН ҮҮР. Ф. цанатай байжээ. 597) 3 27: ХӨВСГӨЛ, АРБУЛАГ, 95 хүүхэд гулгаснаас 67. хүүхэд яИСКЖ сайхан: даа. юы 283 2 НЭГ : ” Хот тазрын нэгэн хэв маягийн байшингийн дэргэд хэсэг хүүхэд бу- шигнан тоглож зарим нь унан босон “байв. - 2: ! -4Хүү минь нааш ир!гэж шөв- їтөрдүүхэн нүүртэй, өндөр цагаан ! бүсгүй, хэн нэгий нь дуудав. Хүрэн | даалимбан дээлтэй, бяцхан хүү гүйн очлоо, Хүүгээ төврөн үнсэв. Ээж нь ажилдаа явья, миний хүү айлын хүүхдүүдтэй битгий ноцолдоорой гэж “хэлээд гэртээ орж аяга дүүрэн боов 1 боорцог хийж өгөв. Цэвэрлэгч ээж ь шүүрээ авч ажилдаа явахад Чу- луунбаатар инээмсэглэн хоцров. ) ХОЁР ! Хав харанхуй шөнө орчлонг бүрх- “жээ, Чулуунбаатар, зэж дүү гурвуул унтдаг орон дзэрзэ гав ганцаар атийн хэвтэж, хөвөнтэй хөнжлийн дор хүн Сайгаа нь үл мэдэгдэм ажээ, Гүн нойронд автсан бяцхан хүүгийн өм- нө хайрт зэв: нь зогсож байх шиг. Тэгтэл зэжий нь нэгэн хар юм аваад ! явчихлаа. (-- Ээжээ! Ээжээ! гэж. хашгиран « схойнОос нь гүйх гэтэл гэнэт сэрэв. Өзж дүү аль нь ч алга гав ганцаар. Хэдий сэрсэн боловч эхэр татан уй- лах зогссонгүй, нулмис урсан дэр нь | нов нойтон, Чулуунбаатарын хайрт Їїс Элбэг хэдэн хоногийн өмнө орч- лонгоос салж ах дүү хоёуд үлдсэн юм. Ухаалаг сэргэлэн сэтгэлд ээж нь | байн байн бодогдон зүүдэн дунд Ч дүрслэгдэн харагддаг болжээ. Зур- | гаахан настай бяцхан хүүгийн амьд- ”ралын замын эхэн энэ билээ. ГУРАВ Амьдралын зам гэгч уулын ор- Сгиад гарч, бас дахин буух мэт янз бүрийн бартаа саадыг туулах юм. Өнчин хүү Чулуунбаатарыг нам, улс анхааран үзэж асрамжийн сургуульд хүмүүжүүлэв. Арван жилийг ардаа хийж 16 нас хүү хүрэв. Зулзган мод үнэр: нахиагаа” дэлгэн хамаг амьтан баясан хөгжсөн 1959 оны хаварпаг билээ. Атар гэдэг уг залуусын сэт- гэлийг хөгжөөн урин даллалаа. Са- налаа өгөгчдийн нэрсийг сөхвөөс «Элбэгийн Чулуунбаатар» гэж бич! усзн харагдана. : ДӨРӨВ Шинэ нутаг: ирээд Чулуунбаата- “рын сэтгэл 04яр хеєөрөөр дүүрэн. | Хамт суралцаж байсан нөхөд нь сэт- гїэлийн үзүүрийг бас хөдөлгөнө. Эл- | дэвт явж, газар нутаг үзээгүй хүү дорнотын уудам талыг туулан, дол- »тионт Хэрлэнгийн хөвсөнд ирсэн юм. ГАтар нутагт майхан, гэр эхлэн бо- үсож залуусын хөгжөөн: дуу сонсдох халз Эргэн тойронд атар яутагхан- !| ы (Ё ї халзаж өргөн чээжзэ дэлгэнэ. Эзэг- нэн эзэмших залуус ирээд хэдхэн (мөчийн дараа байгаль хүн хаёрын тулалдаан эхлэв Эхлээд хэсэгхэн | хадбай засах, ИДЭШНИй НОГӨ9, ТӨМС, байцаа, сонгины үр суулгав. Атар нутгийн хөрсийг анх удаа олгидон гишигхэд Чулуукбаатарын хувь нэ- сүмэрч оролглоо. Хөдөлмөрлөж дусаа... Ссан хөлсний хариуд .» “цалин ч авч “Узэв. | Чулуунбаатар тракторчин “аатай 01 ЭЕ ”У”Жс- -2р 8 : 9 ? , 4: фүс: Сольё гэсэн чин хүсэлтэй билээ. Тэ-| Чулуунбаатарын энгэрт гялалзан ха- тээд «ДТ--54» тракторын жолооч Огоодой гуайн туслахаар хэдэн саз явлаа. Огоодой, Чулуунбаатарыг өөрийн дүү мэт энхрийлэн яазж «Ингэ, тэг» гэж сургамжлан ззасан нь ихээ, Чулуунбаатар атрын анхны жил газар хагалалтанд явж, намар нь тракторын курст орсон юм. Нэгэн жил өнгөрөв. 21 ноймрын тракто- рын эзэн болж.үр, суулгалтанд гар- чээ. Зөвлөлтийн мэрэгжилтэн А-С. Семон Чулуунбаа- тарт багшлан эл- дэвт зааж сургаж хамт явна. Хайрт багш нь цуг явж байвал нэг лихтү шиг вал трактор эвдэр- чих вий? би засаж чадах болов 1 гэх зэргээр бодно. Гэвч заалгасан эрдэм,зориглосон с3т- гэл байгаа болохоор юундч атуге К| ялагдашгүй. Тал нутгийн тунгалаг салхийг зөрж, тракторын жолоо барьж, эр хүний дорвилог дуу аялж явахад үнэнхүү бахтай, Чулуунбаал- тар өдөрт 24 га газрын тарна ху- раах ёстойгоос хоёр чиргүүл ажил- луулж 95--115 га-г хурааж байв. Хүчит тракторын Онгилон бутаргах тулгууртай | хоорхон үзэцгээв. Нуруу нь хүрэх- байх мэт.Үгүйбай |ГҮй бяцхан охин УУ | хүү бол Элбэгийн Чулуунбатар би- ( нутгаас хөдөлмөрөөрөө товойн 86 ко рагдагч «Хөдөлмөрийн хүндэт ме-ї дал», «Өндөр ургацын аврага» гэдэг Уутелтт харахад илхэн. Эвєг ТАВ Ч 45 Балчирхан сурагчийн буйр төр-ү хөвс гавын даваагүй байрын жижиг- хэн биетэй, хөрсжүү бор нүүртэй, эргэлдсэн алаг нүдтэй. нэгэн хүү хурдлан алхална. Тэр хүү явсаарас-| рамжийн сургууль руу орлоо. 4Ши- нэхэн баригдсан хоёр давхар цагаан барилга сэтгэлд нь нэг л дотно... Энэ орд, эндэх багш, ажилчид, миний амьдралд халуун гал ноцоож, аз жаргалы мннь бадруулж Өгсөн юм шүү гэж түүнд бодогдоод рэжий нь зєөлөн гар нь илэх мэт болов, Хоёр дахь давхрын шат өөд гартал улаан бүч зүүсэн бяцхан охид хөвгүүд чахаа ахаа» гэсээр гүйлдэн ирэв. Тэд урагш үл алхуулан, зүүн энгэрт |нь гялалзан байгаа медалийг шо- Хулан зээр шиг хурдалдаг Худ шаргын минь эх хонгор гүүний Хөөрхөн алаг унагаа хө Армаг хурдан удамтай Алаг унага чамайгаа Дараа жилийн наадамд Даага болгоод уянаа хө Урт жолоог чинь атгаж ! Унаад би хурдлана ш.Тэгээд чи минь түрүүлж 1 Түний эхвар цөллөгтнөө ХӨ 5 с жонон зДулЛЭА “АЙР, Хомбон эвэртэй үнзэний Хондлой Багаан тугал са Чиний эзжийг сүүтэй гээ л Миний ээжий магтдагсан. Өмбүү өмбүү гэсээр Ээж чинь өдөө ирлээ Дээ Өөв, өөв гэсээр Ээж минь сєаахаар Өчлөө доо. Өсөөд том бэлохоороо «энэ ямар одон бэ?» гэж байн байн шалж өнгэрээс нь зүүгдэв, Хөгжилтэй хөөрхөн дүү нараа хараад баясан инээлээ. Энэ лээ. Чамайг би саана даа Асрамжийн , сургуулийн ууганН| бөрийхөө зэжийг дуурайгаад хүүгийн нэг Чулуунбаатар атар| Чи сүүтэй болио лдоо шал- гарч сангийн аж ахуйн тэргүүний сайчуудын 2-р зөвлөлгөөнд оролцон «Хөдөлмөрийн хүндэт уедалиар» шагнагдсан их баяраа хөөрхөн дүү нартаа дуулгахаар ирж байгаа нь энэ ажээ. Ачит сургууль, хайрт нам 34- саг, ард түмнийхээ итгэд найдварыг өндөрт өргөн биелүүлж яваа Чулуун- баатар бол Хэрлэнгийн сангийн аж шороо нүүр нүдгүй булж, усан бо- Он3 үлээх салхинд ноологдож явсан ахуйд тракторчин юм кь 2 « 1» 5 өхсөн сүүндээ цадаж хүүгийн ариун хөдөлмөрийн үр дү Халт дэ -. Дамжин зугатан өрөөловч Хилэнт зсэргүүцэл Бүгд Найрамдах . Конго улсын ерөнхий сайд үндсэний баатар ГЦат- рис Лумумба болон түүний хамт зүтгэгчдийг эх Орноосоо урвасан дээрэмчид зэрлэгээр алсан явдлыг монголын багачууд, 4ав, ээж, ах, эгч нарынхаа хамт эрс жигшиж Хи- лэгнэн эсэргүүцэж байна, | Патрис Лумумба бол Конгын ард түмнийг эрх чөлөө жаргалын зам өөд хөтлөгч энх тайван, найрамдлыг | гарамгай хамгаалагч, бүх Африкийн ард түм нийг дарлалаас чөлөөлөх тэмцлийг манлайлагчийн НЭГ байсан учраас дайснууд айн сандарч 8лсан ЮМ. , Олон баатар дахин төрнө Дарлалын гинжийг тасдах гэж Дайчин цөгтой тэмцэгч, Энх жаргалыг зохиох гэж Эрэлхэг цуутай зүтгэгч, Конго түмний зөригт баатар 7 ”-Лумумба болон түүний НӨХДИЙГ | Хэрцгий балмад тамлан алсан Хүний үнэргүй яргачин дээрэмчид « Үй түмний хорслыг бадраасан Үзэж, дуулшгүй шившиг тарилаа. : Ард түмнийхээ жаргалын төлөө Амиа өгсөн баатруудын эх орон, “ Ариун тугаа өндөрт намируулж ” Алдар нэрээ бүхэнд мандуулж, Та нар шиг баатар олныг төрүүл- Тамлсж алсан яргачдыг тонил- 41 Хамжин бариад авна. Хурга минь цөм өсөөд Хонин сүрэг нэмэгдэнэ Патрис Лулумба болон түүний 30- Бонн бонэ ригт хань нөхөд алагдсан боловч 2 : Конгын ард түмний дотроос мянга мянган цогт баатрууд дахин төрөх нь лавтай, Монголын үй Олон мянган пионер багачууд, дээрэмчин харгисуудын гарт харамсалтай алагдсан-ЦОгт тэМм- цэгчдийн гэр бүл, үр хүүхдэд гүн эмэгнэлээ илэрхийлж, цуст аллагыг дэмжсэн Хаммаршельд болон Чомбе, Мобутугийн бүлгийнхний зэрлэг үйл ажиллагааг эрс буруушааж, тэднийг нэн даруй тонилго гэж шаардаж байна. Ён Хороо дамжсан ишигний Ороо гэдэг нь учиргүй Туугаад хашихын алдад Гүйгээд гардаг нь тоогүй. Хув цоохор ямааны Цав цагаан ишгийг: Урдуур дайраад гарахад нь Уургалж аваад алдчихлаа, Айдаа муу ишгийг дээ Аав шигээ том болохо Жоохон чамайг байтугай Жаахан шаргыг барина даа Миний үг Африк тивийг гинжилж байсан|. гинжийг таслагчийн нэг, Конгын ард түмний үндсэний баатар Лумумбаг зэрлэгээр алсныг сонсоод уур хилэн минь галын дөл шиг бадарлаа, Хайрт ах Лумумба та Конго түмний- хээ хувь заяаны төлөө гарамгай тэм- цэж, империализмыг донсолгож бай- сан билээ. Тийм ч учраас империа- листууд танаас айж, таныг хөнөөсөн юм. Гэвч таны зорьсон зорилгыг туйлд нь хүргэх хувьтай төрсөн Конгын олон мянган бяцхан нөхөд, байгалган шлирчийньд,... очаэ ний» 22211118 дугаар 10 жилийн сур -05:201-0 туулийн Ө-гийн В анги ЗАЛРАН. РРРЭУЭ МАХГ-ыгн жеелийн ойн ацурал 37, Уур МАХН алдарт 40 жилийн ойнбая рын хурал 1961 оны 3 дугаар сарын 1-ний орой улсын хөгжим драмын театрт болов. В.И Лениний хөрөгтүү ний хоёр талаар улаан туг байр- луулж тугны оройд 1921-1961 гэсэн амдДаа 40 жилийн өмнө манай орон, ард түмэн ямар амьдрал байдалтай байс- ныг багачууд та нар нүдээр үзээгүй. Та нар Д. Нацагдоржийн «Хуучин хүү» үгүүллэгийг уншаад тэр үеийн бүрэг орчлонгийн дунд хөвж явсан бүдүүлэг монгол хүүгийн амьдралыг олж мэддэг. Ц. Дамдинсүрэнгийн «Гологдсон хүүхэн» туужаас нялх тоог хаджээ, балчир цагаасаа эхлээд хүүх- Тайзны гүнд Сүхбаатар, Чойбалсан Дийн Хувь заяа хичнээн | хөөр- гийн баримлыг амьд цэцгээрхүрээ-|хийлөлтэйг эхээс дөнгөж тө- рөӨд хүний тоонд орохгүй байгаа Д. Цэгмэдийн «Хоньчин Найдан» үгүүллэгийн Найдан хүү эрдэм сура хыг зорьж нэгэн ламд зарцлагдан Эцэстээ сурсан мэдсэн зүйлгүй амьд ралын түмгн зовлонг амсаж байгаа зэргээс хувьсгалын Өмнө лэн байрлуулжээ. 20 цаг болоход МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны гишүүд оОрлогчид нөхөр Цэдэнбал ,Самбуу, Цэнд, Дүгэрсүрэн Балжинням. 7Кагварал,Лувсанравдан нарын зэрэг нам засгийн удирдагчид, санхны партизануудыг гарч ирэхэд хуралдагсад алга ташин угтлаа. МАХН-ын/Тев Хорооны 1-р нарийн бичгийн дарга Ю. Цэдэнбал хурлыг нээж үг хэлэв.МАХН-ын 40 жилийн ойн илтгэлийг Намын Төв Хорооны 2.р нарийн бичгийн дарга Л. Цэнд хийлзэ. Баярын хурал дээр ЗХУ-ын Коммунист Намын Төв Хороо, Хята- лын Коммунист Намын Төв Хороо, Чехословакийн Коммунист Намын Төв Хороо болон Польш, Франц, Унгар Герман, Болгар, Румын, Солонгос Вьетнам, Индонез, Албани, Иранийн коммунист ба ажилчны намын Төв Хорооноос баярын бичиг ирүүлснийг уншин сонсголоо, Мөн манай орны өнцөг булан бү: рзэс намынхааяруу алдарт40 жи- лийн ойг хөдөлмөрийн их ёмжилтаар: угтсанаа дурдаад улмаар намын 14-р|” их хурал, Ардын Хувьсгалын 40. жилийн ойг хөдөлмөрийн рялалзсан амжилтаар угтахаа илэрхийлсэн би-|: чиг утас цахилгаанууд ирүүлжээ.Хур, лын ажиллагаа дуусахад эв хамт на-|2 мын дуулал, Интернационалыг үлээ-|? вэр хөгжимд эгшиглэлээ, 25 4. Цэнд илтгэж байна. |. зОСЖЕРаГ ЗааЙВД Сон бүхний. пролотари нэр нэгдэгтүч, йл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! МХЗ ЭВЛЭЛМЙН ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨ гг ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИНД ГЭ : 7 сагай, 6Эн 1йадахь жилтэн: 38:9 (702) т 1961 оны 8 дугаар сарын 1, Үнэ 10 мө. балрлалаа! үеийнхний амьдрал юутай хүнд байс өвчнөөс сэргийлэх эмнэлгийн газар ныг мэдэж байна. больниц та нарт тусгай байна. Тохир Тэр гашуун зовлонг арилгаж жар- | сон хувцас,хөөрхөн тоглоомоо худал. галтай сайхан амьдралын үүд хаал- |дан авах дэлгүүр бас байна. Хөгжөөн гыг хэн нээв? Хуучин хүүг шанэ | баясгах хүүхэлдэйн театр, кино чамд хүү болгож өвөлжөө, хаваржаа, зус-| нэмэгдсээр байна. Хүмүүжил, сур- лан намаржаа дөрвөөс өөр зүйл мэ-|лагад чинь ач тустай ном зохиол. дэхгүй түүнийг- шинэ амьдралд Юу |сонин сэтгүүл та нарт зориулагдан хүргэв? Бүсгүй хүүхдийн жолоо б0-| тусгай тарч байна. Та нар өөрсөддөө гино гэж гологдож байсан Пэрэнг зориулагдсан радио нэвтрүүлгийг бүрэн эрхт соёлт монгол бүсгү4 хэн | сонсож суухдаа багачууд бидэнд юм болгов, Өрөвдөлтэй амьдарч бага на| бүхэн нээлттэй байна гэдэг сэт- саа өнгөрүүлсэн хоньчин хүү Найдан | гэгдэл төрдөг бизээ Ийм учраас өөрийн нутаг усандаа ч хүндлэгдсэн 5 тэргүүний сайн малчин болсон нь юуны ач үр вэ? Эд бүхэн цөм манай намын ач түүний үлэмжийн Их гавьяа -юм. МАХН--ынхаа энэрэл хайраар одоо 417 бага, дунд сургуульд 100000 гаруй Улирлын бол хавар ны! охид хөвгүүд сурч 160 цэцэрлэгт 10 Монголын ард түмний бол сэтгэл мянга шахам хүүхэд 100 орчим яслид нь болсон энхрий хайрт намдаа их 5000-аад нялхас хүмүүжиж байгаа |баярлалаа! Их гялайлаа! гэж ганцхан жишээг дурдахад юутай : 2150 бахдалтай вэ? Та бүхэн аз жаргалтай сшогой и8г Зинс бУлВЫн ЦАА ЗУУД өсөж гэгээн саруул сургууль цэцэр- лэг, яслид хүмүүжиж сурч байн.| /МАХН-ын үйл хэргийн төлєө хэз- Багачууд та нарыг хүмүүжүүлэх | ЗЭЭД бэлхэн байгтун! гэсэн дуудла- ордон харш сүндэрлэн боссоор байна. | гын нь хариуд манай бүх пионерүүд Эрүүл саруул өсгөхөд чинь тустай | «Хэзээд бэлхэн» гэж ёслон тангараг Улсын бол тархи ны Хүний бол зүрх нь! Уулсын бол оргил ны Усны бол бургил нь! Ургамлын бол үндэс ны Зол х залуу зуны зуслан олширч байна, Эмгэг лаж байна. Злур УАРсадчӨнЫ.. яван р? 29 га Ер » ЭмАХН-ын 40 жилийн ойц хурлын ациллагаа, Индэр дээр: МАХН-ынТөв. Хорооны 2-р нарийн ойшван авс ЭЛ22-о СОЭГЧ 2 СЧа9 Хүүхдүүдээ! Энхрий хайрт на- мынхаа 40 жилийн Яруу бүх түүхийн турш ард түмний: хээ, ТЭМЦЭЛ ЯЛАЛТ АМ- ЖИЛТЫГ ЗОРИГЖУУЛАН ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ УДИР- ДАН ЖОЛООДОЖ ИРСЭН МАХН-ЫН АЛДАР ЦУУТАЙ ТҮҮХЭЭС ТАНИЛЦАНА УУ. хваць Чиний ДШиИИННН ЗЭ ШИНиини ( ТЇЦ БЭСТ ХЭЭсАЭГЭ Одоогоос 40 эх орон, түг! н олон ард, хүүхэд ба. гачууд маань гадаад дотоодын кар- тисуудад хэдэн давхар дарлагдаж идэх хоол, өмсөх хувцсаар ядуу гуй- линчлан, эрх чөлөөгүй, соёлгүй бүр- кэг харанхуй хүнд амьдралаар өдөр коног өнгөрүүлж явсан билээ. Хөдөлмөрчин ард түмэн дарлал зовлонг таягдан хаяж, аз жаргалтай амьдарч улс зх орноо хөгжүүлэхийг үнэхээр их хүсэж байв, Олон түмний хээ енэ хүсэл эрмэлзлэлийг илэрхий-| лөн Сүхбаатар, Чойбалсан нарын 83э- рэг тэргүүний хувьсгалч үзэлтэй хү- ,| мүүс гадаад, дотоодын дайсны эсрэг “| шийдвэртэй тэмцэв. Тэд ёерд түмэн дээ эрх чөлөө олгохын тул олны тэмц лийт удирдах нам хэрэгтэй гэж Ойл- тожээ. Түмэн бэрхшээлийн дундуур нам байгуулахын төлөө тэмцсээр 1921 оны 8 “дугаар сарын 1-8 хүр- тэл одоогийн Алтанбулаг хотын ёс ралдаа хилийн цаана байдаг Дээд Шивээ гөдэг газар Монголын хувьс- гелчдын зөвлөлгөөн болжээ. Энэ зөвлөлгөөн нь манай нагїын анхду- Монгол Ардын Хувьсгалт | Намы жинхэнэ байгуулжээ 150-аад ги- шүүдтэй єнх байгуулагдаж байсан манай нам тэр цагаас эхлээд эх орон, тор гандан бууршгүй гавьяат үйл- рэмчидтэй зэвсэгт тэмцэл ХИйж, ТЭД- “| нийг эх орноосоо хөөн гаргаж 1921 засгийн эрхийг гартаа авч эрх чө9- леөг олов. ҮҮНИЙГ МАХН УДИР- ГДАН ЖОЛООДЛОО, Үүний дараа | байлдан олсон эрх чөлөө, васаг тө рөӨ бишкүүлж, олон зуун жилийн турш дотоодын хар шар феодал, га- заадын өрсөлдөгч дээрэмчдийн гар саварт тэмирдан доройтсон эдийл засат, соёлоо Өндийлгөн босгож хөг жүүлэх асарих ажлыг НАМ УДИР ТАН ЖОЛООДСОН ЮМ. МАНАЙ ОРНЫГ ХӨРӨНГӨТНИЙ БИШ ХӨГЖЛИЙН ЗАМААР ХӨГЖҮҮ- ЛЭХИЙН ТӨЛӨӨ ИХ ТЭМЦЛИЙГ НАМ УДИРДЛАА. 1924 онд намын ЇШ ях хурал ху- ралдаж улс орноо хөрөнгөтөн, дар- лагч үгүй замаар хөгжүүлж, нийгэм хуралт (ёсонд оруулна гэдэг түүхї цийдвэр гаргасан юм. Энэ бол ху- зьевлын өмнөх Монгол орныг хӨ- эөнгөтний байгууллагыг алгаслуулж, ”доогийн мавай амьдралд хэрэгжиж Зайгаа вийгэм журамд оруулна гө- эн хэргээ, Намын Ш хурлаас заасан намын нөижин шугамыг биелүүлэх ЯВЦАД яна бүрийн саад бэрхшээл тохиолдогн байсан юм. Зарим хүмүүс тэдгээр заад бэрслшээлийн Өмнө буун сөгдөн, наМын манжин шугамыг тууштай Эиелүүлэх явдлаас ухарч эхэлсэн, "Тэднийг 1928 онд хуралдсан намын таар их хурал бөгөөд уг курлаар ц ард түмнийхээ зол жаргалын жолоог | барьж өнгөрч байгаа 40 жилийн до- |сийг бүтээлээ. Монголын ард түмэн “Хятадын харгис этгээд, цагааны дээ- ? “оны УЦ сард хувьсгалаа мандуулан | дарт Намын түүхт замнал УП их хурал илрүүлэн цохиж намын жашкин шугамыг хамгаалсан билээ. 1940 онд хуралдсан намын Х их хурал ардын хувьсгалын 19 жилийн (1921--1940 он) амжилт ололтыг нэгтгэн дүгнэлзэ. 19 жилийн дотор манай оронд намын удирдлага лелтийц тусламжаар үндэсний аж үйлдвэр, орчин үеийн төэвэр, харил цаа холбоо бий болж хөгжжээ. Мал аж ахуй цаашид хөгжиж сангийн аж ахуй, станц хөдөө аж ахуйн эгдэл үүсчээ. Сургууль, соёлын газар ол- ширч үндэсний соёл цэцэглэн хөгжив. Үндэсний ажилчин анги сэхээ” давхарга бий болжээ. Ноёд фео- далын анги устжээ. Эдгээрийн дүнд манай орон нийгэм журмын Замд эргэлтгүй оров гэж их хурал дүгнэсэн юм. Намын 10 дугаар ИЖ курал олсон ололт дэврээ тулгуур- лаж эх орондоо нийгэм Журам бай- гуулах чухал заалтууд гаргасан ЮМ. Монголын ард түмэн намын 10 дугаар Их хурлын шийдвэрийг бие- лүүлэхийн тул эрч Зоригоо шавхан дайчилжээ, Нийгэм журмын байгуу- злт нэг чухал тын бай» сан. Энэ зорилгыг төгс биелүүлэхэд 1958 онд хуралдсан намын 13 ду- гаар их хурлын шийдвэр асар их Зөв-| алхам болсон юм, Малчин ардууд намынхаа 13 Дугаар их хурлын ваалтыг “биелүүлж хөдөө аж ахуйн нэгдэлд нийтээрээ элсэж хоршоола лосон малчид болцгоов. | Ингэж 1959 оны үед Монгол оронд хөдөө 82 ахуйн нэгдлийн ХӨДӨЛГӨӨН ЯЛСан юм. Ийнхүү манай орон МАХН-ынхаа удирдлагын Дор явж нүүдлийн ядуу, мал аж ахуйн орноос хөдөө аж ахуй- үйлдвэрийн социалист Орон ,болжк хоэсаВар хайрт намьгахаа 21:23) хайраар өсөн хүмүүжиж яваа бидний өсвөрийн мянта мянган пионер ба» гачууд МАХН-ын үйл хэргийн төө лөө тэмцэхэд «хэзээд бэлхэн» байна, " Г.Лхамсүрэн «Намын амьдрал» сэтгүүлийн ажилтан Монгол хүний Соёолуулдэг юм Зул цэцгүүд Цээлхэн (хоолойд Удирдах нам Баясан ургана. Морин хуурын Дэргэдгэе зааж Холыг хөрөгч Вөөлхен ЗГШГЭНД Уле ардаа Намын ачаар” Хєг нийлэн 5 Соёлжуулдаг юм. Хотод Олон маань Байдав | Амлаж өссөн 5 Ваясан жаргав, түмний Эхийн уурагт | Өлбэрэл хэт Дуулад гэвэл Амтлаж дассан Намаа хүрээлж Түмэн ёрдын Өсгэлэн өйрагт Энх төвшиний Тэмцэл дундаав Ваалгаж байгаа Замыг дагаж Төрж гарсан Та варын хичээлд Баяр цэнгэлдээ Нам юм. Вангидаж зүүсэн Бардахгүй “Төрүүлж өсгөсөн . Пиюнерийн бүчинд Ихийг мэдэмдээ Түмэн олноо Ё Ардын хувьсгалт Өрдэхгүй бидний Төвлөн УАНРДДАР.. Намын маань түрүүнд “Нам юм. Ариун үйлс Хэлэх үг МИНь. Ургах вар Шингэсэн юм. үйлсэд . Тэнгэрээс өэж Зуны бороо д бэлхэн | ороход , Балганеүрэн 5 22822 « /111 15 Намын ахмад гишүүн, партизан нарпионерүүдэд намын түүхт.8амнал,өөрсдийн Зураг дээр: Намын ахмад гишүүн Пунцаг, Лодон Мэндб ба бүч ЇБА2) МАХН-ын 40 жилийн ойн баярын өдөр монголын пионерийн ордонд «Пионерүүд намдаа» гэдэг сэдэвт цуг лаан боллоо. Цуглаанд намын ахмад гишүүд, партизан нар соёл урлагийн вүтгэлтэн, нам эвлэлийн удирдах ажилтнууд оролцов. Цуглааны эхний КЭСЭГТ нийслэлийн пионерүүдийн хүндэтгэлийн шугаман жагсаал болж олон охид хүвгүүд МАХН-ын үйл хэргийн “төлөө хэзээд бэлхэн тэдэг цогт тангаргаа өргөн пионерт элсөв. Го Дараа нь Намын ахмад гишүүдээс “еурцгаая гэсэн хоёр дахь хэсэг эхлэж нэрт жүжигчдийн сонирхолтой тог лолт болов. Хариуд нь пионерүүд уран «авьяасаа үзүүлэн тоглов. Чө- лөөт тоглолт уулзалтын үеэр пионве- рүүд намын ёхмад гишүүдтэй уулзан намын баатарлаг түүхт тэмцэл ба өөрсдийн нь амьдралын түүхээс яриулж байв. МАХН-ын улаан туг сүртэй намиран түүний шууд хэсэг болсон улаан бүчийг хүзүүндээ зан- гидсан пионерүүд 40 жилийн алдарт ойгий нь ингэж тэмдэглэв. бүч хоёрын эзэд хэргийн төлөө Улаан туг улаан хэзээд намын бэлхэн. үйл “-уЛХенин Сүхбаатар" хоёртой уулзав Намын 40 жилийн ойг тохиолдуу- ЗйЖн пионерийн ордны . урлагийн ангийнхан В. И. Лениний рольд лосон улсын гавьяат жүжигчин Д. сүрэн Д, Сүхбаатарын рольд “| юглосон залуу жүжигчин Галсандан- 2 | -АДД .-У72-/- хэрхэн | ажилласнаа ярьж өгөөд пионерүүдээс сурлагын их амжилт хүсэж Ленин, шиг суут хүмүүс болохыг ерөөв. 2 йв. Тэд их зан нартай уулзалт хийв дирдагчдын дүрийг таргах талаар у 2 пионерүүдэд Сүхбаатар Ч. Дугар. тэшүвлэээгланзталзаалттүахэтэлэгээээсэтэлэөВ. У-ү-1-1-1-1-8-1-1-1-1-1-4 аяр нар пионерүүдийн хамт техник нэвтэрч, үндэсний мэрэгжил- -улан хүндэтгэлийн цугдаан хамж, ог 40 шилийн Ойд бори “ Нийслэлийн 18-р С пио-не| 514-03 У.ЭэболынлэцрВЭа7 БМонер элсүүлж ах Зоүвин Уладарүч вэ. ярьж өгөв. Ган бат найрамдал Их Ленин чин зоригт Сүхбаатар? нар 1921 оны 11гр сарын 5-нд Москва хотноо найрамдлын гэрээгф анх тогтоосон. Энэ гэрээ их бага Ф ямарч орон эв найрамдалтай энх? тайван харьцаатай байх тухай анхны сайхан жишээ болсон юм. Хэн нэгэн- дээ гурав дахь этгээд довтолбол9? тусламж үзүүлэх тухай 1934 оны? 11-р сарын 27-нд аман хэлэлцээр байд, гуулав. Үүнийг 1936 оны 8-р сарын Ф 12-нд харилцан туслалцах протокол Ф болгон баталсан юм. Уг гэрээ- 99Ф9Ф99ФФФФФ» 9Ф9Ф99ФФ9Ф9Ф9ФФФФ9Ф9Ф99Ф9Ф9Ф9Ф9ФФФФФФ ний 10 жилийн хугацаа ДУУ-Ф сахад 1946 оны 2-р сарынФф 27-нд найрамдал харилцан 9 туслалцах гэрээ, эдийн засаг соёлын талаар хамтран ажиллах хэлэлцээрд болгон баталлаа. Энэ гэрээний 15 Ф жилийн ой болж Монгол Зөвлөлтийн 9 ард түмэн өргөн тэмдэглэж өнгөрүүл- Ф лээ. Хоёр ард түмэн цагтаа ч, энх тайван хөдөлмөрийн үе-Ф дээ ч хөлс цусаа хамт дуслуулж 9 найрамдал маань улам улам ган бат боллоо. : Монголын ард түмний эрх чөлөө, жаргал, ололт амжилт бүхэнд Зөв- лөлтийн ард түмний өгөөмөр их тус- ламж орсон юм. . Манай оронд олон тооны хөнгөн үйлдвэр, . төмөр зам, сур- гууль соёлын газрууд буй болж хөдөө аж ахуйд шинэ үеийн машин хүнд, тэн, эрдэмтэн, сэхээтэн олон болж, монгол улс танигдашгүй болтлоо хөгжиж байгаа «нь Зөвлөлтийн ард түмний тусламжийн ач юм.Сүүлийн 20 жилд манай аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүн 7,4 дахин өслөө. “Манай орон Зөвлөлтийн мэрэгжилтэн, ”ех- никийн тусламжаар атар газрыг эзэм- шиж жилдээ 8000 тонн гурил хийх турилын комбинатууд”аАй баллоо. ЗУ хэцүү хүнд, » даг бөгөөд бууралташгүй үнэнчээр хадгалан хөгжүүлнэ. хан амьдарч, сурч. хөгөлмерлөцд байгаагаа дүүргэн ойлгож Яруу алдарт намынхаа 40 жилийн ойл угтаж, пионер бүр сурлега, . ФФФеөФтетеөттө?фФөөөтө?Ф - МАХЁын Төв 2 Хов00кы Улс 3 Төркён Товчсонд 2 МАХН-ын 40 хилийн ойг 2 нийслэл |Улаанбаатар хотын Ф! пионер, багачууд бид ард 2 түмнийхээ хамт баяр баяс: о галантай тэмдэглэж байгаа- «»! гаа пионерийн цогтой халуун 23 баярын хамт | дөвшүүлье. ,, Улаанбаатар хотод 12000 ф пионерийг хамарсан 26 бүл. 9? гэм ажиллаж МАХНам түүний 3 дайчин туслагч МХЗЭ--ийн ф удирдлагын дор монголын бүх Ф пионер багчуудын хамт хүмүү- 2 жиж байна. Бид МАХН-ынхаа ё ачаар хамгийн жаргалтай сай- Ф эААЛЖ 5 хүмүүжил. авьяас билгээ дээш- . лүүлэхийн төлөө мэрийж ажил- ласнаас гадна салаа. бүлэг, бүл- гэмээрээ цуглаан хийж. намын ахмад гишүүдтэй уулзаж тэд нар шиг гавьяа байгуулахыг хүсэж байна. Нийслэлийн пионе- рүүд бид өнөөдөр МАХН.ынхаа хайр ивээлээр бидэнд зориулж барьж өгсөн саруул сайхан ор- дондоо «Пионерүүд Намдаа» гэдэг хүндэтгэлийн цуглаанаа хийж байна.Бид пуглаанаасаа монголын бүх пионерүүдэд уриалга гарган... МАХН-ын 14-р Их Хурал, Ардын хувьс- галын 40 жилийн ойг угтаж сурлага хөдөлмөрийн их ам- жилт гаргахын төлөө МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэл: хэн. Б.ИЛениний нэрэмжит Пио- нерийн ордонд болсон «Пионе- рүүд намдаа» гэдэг хүндэтгэ- лийн цуглаанд оролцогчид 9929Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф09Ф91:120909ФФ фа44:: ФФФФФФ92ФФФФФ9ЭФФФФФФФ: Өнгөт металл, нефтийн үйлдвэрийн зэрэг улс ардын аж ахуйн хэрэгцээнд амин чухал үйлдвэрүүд хөгжиж бай." на. Их Зөвлөлтийн ард түмэнтэй ган найрамдлыг ЭАҮЕ9:--- 2 -өттүрэа ээ" Ч 96 пионер нэмэгдлээ. бат найрамдалтайдаа монголын пио-. нер, багачууд бахархан баярлаж бай. үеийн үед энэ гандан ариун Саяхан манай сургууль дээр нам пионерийн Сурагч С. Шааман. тэхчєээээ хн НАМЫНХАА АЧИЙГ ХАРИУЛНА Эрх чөлөө олгож Энх хөдөлмөрт уриалсан Эх орноо хөгжүүлэхэд Эцгийн хайраар ивээсэн Намынхаа их ачийг Номоо сурч хариулна. Нарлаг сайхан орондоо Насаараа бид хөдөлмөрлөнө. гэдэг цуглаан хийлээ. Намын ахмад гишүүн Тогтох гуай уригдан цож бидэнд сургамжийн үг хэлэв. Энэ цуглаан дээр За, 86, Зг ангийн пионерүүд улаан бүч, тэмдэг зүүц: гээж. өсвөрийн орлоо. Тэд намын улаан тугийн хэс" гийг зүүсэн болохоор золбоотой харагдана. 20-р сургууль дээр 96 пионер нэ мэгдлээ. орол» 19:51:51 тун ч зориг Ингэж манай 8 сэкчєзхэєєх ? Р 153 Оро бүшиб прамтари иар нэгдэгтүн ! 2 “Цор4сА, МАХН-ыг уйл хэргийн тахоо зээээд бэлтээ байгтун! Өглөө цагтє. » рдэггүй Өдрийн гим "тНк ХИЙДЭГ: Маш залхуу хүүхэд Манай цэцг иэГТ байдаггүй 10 1 1961 оны 8 дугаар сарын 1. Ё1-1-1-1-1-1-4 Яг сар бүрийн дугаарын НЭэг | НҮҮ- 12 рийг сургуулийн өмнөх насны хүүх- 99Ф9Ф9Ф99Ф90941422999ФФ9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9 9Ф9Ф9Ф09Ф9Ф9Ф9Ф9Ф0ФФ Ховдог хулгана . “| дэд зориулна. Гарсан дуу шүлэг, “7-4 үлгэр зохиолыг хүүхдүүддээ сургаж 2: манайд өөрийн цэцэрлэгийн амьдрал ХЛСА ТАВЛгЭО0 үүхдийн зурсан зураг ласан УР- өдөр туур БАРой ириүнн БО олдж ша хан ангалаар хулгана гуай лэгч, хүмүүжүүлэгч нараас хүсье, 44 Ё277! жэзэхэеакэтэЖ 4 Бяцхан дүү нараа! Энхрий хайрт. : намынхаа 40 жилийн Ойг тохиол- 41 дуулж танарт баярыг хүргэе. Танай ( цэцэрлэг дулаан, саруул байртай, сайхан хоолтой, гоё ор дэртэй зүйл бүрийн тоглоомтой бизээ. Та нар ЭНЭ бүхнийг хэн Өгсөн ГЭЖ САанаДаг “вэ? ! Үүнийг манай хайрт нам, улс өгдөг 17 юм шүү. 1 тг Манай нам, хамгийн анхны Ц9- (7) цэрлэгийг одоогоос 81 жилийн ӨМНӨ З Улаанбаатарт байгуулжээ. Түүнд 30 яг адил цэцэрлэг 160-аадыг байгуул сан, Түүнд чиний үеийн 10000 ша- “ хөөг гээд явна даа» гэж 38. Данзан тэмдэглэлээ. улаан шаргал үнэг цаашаа харж цагираглаад унтаж байж гэнэ. Түүнийг Мань хүн харж, холоос гутлаа тайлж эсгий оймостойгоо гэтэж явсаар ойрхон очиж хэвтээд, «За энэ үнэгийг чинь алзад, хотод аваа. чиж худалдаад, худалдсан мөнгөөрөө тэмээ аваад, ТЭ! мээгээрзэ жин т тээгээд хашгартал унтаж байсан үнэг сэрээд зугатаачих- жээ, . 7Ж-оттот | ЭХ тависакшгалэ Үїн юугаар тоглох дуртай вэ? тгарч ирээд ЗЗнга тавчих- сан байхыг харлаа - Аа| Энэ хүн гэдэг мөн зальтай амьтад юм даа. Хараач| энд занга тавьчихаж, Тэд, энэ ГУР- ван нарийнхан саваан дээр тоосго тогтоож, саваа ньс»а нэгэнд Өчүүхэн ӨӨХ хатгадаг. Үүнийг занга гэж нэрлэцгээнэ. Бид хул ганууд үүнийг тун сайн мэднэ л дээ, Хэрэв өөх нөөс нь жаахан зулгааж орхивол тар нир гээд Л биднийг үгүй. 999999Ф999Ф99Ф999909Ф9999Ф99Ф99Ф9Ф999Ф9Ф бол, Ло шоэсииииэгтэшэээг-гггзүүттэттэот С Е1 оө05066450999Ф9Ф9999Ф999999999999994 22: Бид эдний Мэхэнд яасан ч орохгүй, Тэд мөн ч заль тайяа... Үгүй хөө? Ямар сайхан үнэр вэ? ядаж 09- хийг нь ганц сайн үнэрлэх сэн. Дөнгөж хушуугаа хүргэхэд лавтай гэм ЗЭМ учруулахгүй дээ! гэж бод соор ховдог хулгана зан- ган дор орж өөхний дур булаасан сайхан үнэрийг сэтгэл хангамжтай үнэр- тэв. Занга тун хөндүүрхэн тавигдсан тул хулгана дөн гөж хушуугаа хүргэхэд тап яп гээд хүнд хүнд тоосго ойчих нь тэрээ, Румын хэлнээс Чимиддорж орчуулав. 9Ф9Ф9Ф99Ф99Ф ФФФФФ9Ф9ФФФФ9ФФФФ99Ф929Ф999ФФФ А. Самбалхүндэв. АЙЛЫН МААМУУ Манай айлын Хөөрхөн ааштай Сайхан тоглодог ДОО. Гайхам дуулдаг даа. Танай"айлын Танихгүй шаамуу Хөөргөн зангүй Хөөрхөн ааштай юу? Сайхан тоглодог уу? Гайхам дуулдаг уу? ТОГ авс -ёф- 1 їл Аав дандаа л ном унших ЮМ. Амт нь сайхан байдаг юм 7 байх дза Алим жимс шиг амттай юм бол ч Аргалж байгаад би ч бас. уншина даз. Үгийн” Ж. Дашдондбг, Аяыг П. Жүрмэд. ВиДНИЙ 08Яр О.гуулаа зэрэг он суугаад Онгоц машин зурахдаа Дэргэдэх нэ- "їзээ хөдөлгөл гүй Дэглэм журам сууя. АЛДАХ-ГУй тооЛ-ДОГ | Няах үстэй БОЛС-- НЫ БД-ЯР Аравын тоо Сурсны баяр Алдаагүй тоолдог Болсны баяр Найман нас Хүрэхийн баяр Намар сургуульд Орохын баяр Номын үсэг Танихын баяр Намын ачийг Мэдэхийн баяр! Ууаналланал/ аан л ласнал/оутнл Л ЧиШАЛЕТМ/6лыг Зураг дээр: Баянхонгор аймгийн төвийн 1-р цэдэрлэ- гийн хүүхдүүд тэнцүүр дээр тог лож байна. Зургийг М. Цэрэнжамш. 77 Сүхбаатарыг нэрэнжиг улсын тов хэвлэх үйлдвэрт хэвлэв, Д. Шагдарсүрэн Хонин Төөлбөдл надаас Ахархан өлгий Тоолбод насаар Адилхан өлгий Миний эжийн өлгий Урдасан өлгий Мяндсан үстэй Хонин єлгий Нэг настай Үед гэнэлзэ Амтат хоолоо Їидээд Амарч унтах сайхан Цагт гэнэлээ Өвлийн їєсүйтэнд Хийсэн гэнэлээ Үзүүрсгэн нэхийг Зүйсэн гэнэлээ Хорвсод,Хосгүй Миний өмжий Хөнгөр «сэтгэлт Мизий вжий Шөнө дөл Нойргүй сууж, Шөрмөс утас Нийтгэн байж, ЭлдсЭн арьсгаас Зоолж аваад Эвлүүлж Өсгээд Оёж гүйцэхэд Тохойн чинээ Үрд нь таарсан Торго нг зөвлөн ий болсон... Блцхан хүүгээ Харах бүрийд Барьсан утсаа Татах бүрийд Хонгор өхийн Элгэн хайр: Хонын Өлгийд “. Энэ өлгийн зэ | Эрхэм нь - Үрээ гэсэн Эхийн зүтгэл Өнэ елгийг Эрхэмлэх Нь Элээ гэсэн Үрийн сэтгэл! УНШИГЧИД АА! Манай сонины 8(-701) дүгээ рийн2-р нүүрзнд хэвлэгдсэн «Хэзээд бэлхсн» гздст дууны нотны дєорэзс 6-р шугамын «Эрдмийн оргилд авирахдаа» гэ “езн Түгтэй Эхний нэг такт нот алдасгай зурагджээ. Иймд уг дууны нотны дзвргэсээ 4-р Шу- гамны эхний такт «Энхийн жар галд» гэсэц үгтэй ноттой адил | тул залруулан тоглоорой, Харнуцлагатай эрхлэгч Р. БАДМААРАГ. 4 4! Шингэсэн болохоор мумтмутмутмум» ёумтмум мам , О тмтмхчох2 “.Өмтмтмтмтмт ёоумумтмтчамт Эхийн алдар одонгоо Энгэр дээрээ гялалзуулсан " Энхийн баяр жаргалаа Эгшигт бүүвзэндээ оруулсан Миний хайртай буурал Ээжийн минь. баяр! . Манай найртай буман Эхчүүдийн мннь баяр! 9 Ээжийн минь баяр ї Момямумуммтбмтмумтммя 0.04Умтмт«омт Гуниг зовлонг арилгасан Бахтай сайхан өдөр! Гурван сарын наймны Баяртай гоёхон өдөр! Хишгээ (13 дугаар сургуулийн 5-дугаар ангийн сурагч) момтмтытмтм» лм7 м0мтмямтмуУ?т үумтмтмумумтмумтмумтмумт, “УмтмтмУм мм м5мтмтмтмумумамтмтмтумт хитмтмумт Түм буман эхчүүдийн баярт 6 дугаар ангийн сурагч Баярсай- кан Мартын 8 маргааш болно гээд аавтайгаа нэгэн чухал зүйлийг аминч лан Ярилцаж байлаа. Тэр хоёр юу ярьсныг хэн ч тэр үед олж мэдээгүй бөгөөд харин манай сурвалжлагчид вавын нь тэр тухайгаа сонирхуулан ярьсныг энд сийрүүлж бичихэд: -- Миний хүү Баярсайхан жил бүрийн 3-р сарын 7 -ны өдөр нэг их ажил тарч надтай вбөвлөх хэрэг тохиолддог юм. Энэ нь дэлхийн өмөгтэйчүүдийн баярын өдөр мартын 8-ныг тэмдэглэхтэй холбоотой юм. Тэрээр: энэ баярын өдөр өөрийн вэж, ангийнхаа эмэгтэй багш, охид- доо заавал нэг зүйлийг дурсгах зан- шилтай боллоо. Би түүнийг нь хо- риглодоггүй бөгөөд харин Ч ДЭМЖДЭГ юм, Миний хүү энэ жил багшдаа нэг шижиг ном. дурсгаж түүн дээрээ хайрт багш тандаа Өрүүл Өнхийг ерөөж, ажилд тань өӨмжилт Ххүсьб юутай баяр хөөр болж хүү нь ээж гөж бичсэн байсан, Ангийнхаа Охи- дээ, сурагч нь багшдаа, хүвгүүд НЬ дод зурагтай ил захидлууд авсан ха | охиддоо, буман эхчүүдийн баяр мар рагдсан, | 722050 --Төр над ярихдаа зарим хүүхэд том бэлэг садэг өгөх гэж ЮМ ЭЛЭГ Нталлээн ша лбэллэь, ГЭЖ: дэдэдсэн байдваар, яривал: Тэр нь тусгүй байх, харин хожим дурсгалтай, сурагч бидний өөрсдийн сурлага, хөдөлмөрийн бүтээлтэй хол- боотой зүйл байвал л болох нь тэр гэж над хэлэв. Энэ нь ч зөв юм гэж би бодлоо. Сурвалжлагч та миний хүүг зөвхөн мартын 8-ны өдөр л ингэж сүрхий юм болоод өнгөрдөг хүүхэд байна гэж битгий бодоорой. Миний хүү ээждээ их тусладаг бө- гөөд хоол ундаа өөрөө хийж чаддаг бак юм оёж сурсан хүүхэд юм, Ми- ний хүү ангийнхаа эмэгтэй сурагч: ДЫГ их хүндлэн үздэг. Эмэгтэй су рагчидтай бүдүүлэг харьцдаг хүүх- ДЭД их дургүй. Би сурвалжлагч танд өөрийн хүүгийнхээ сайн талыг Гол: лон ярьсан тул магтсан болох нь. Ер нь ийм хүүхэд сургууль бүхэнд асар олон тоогоор бий гэдгийг би ойлгож байна. Мартын наймны энэ өдөр манай аз жаргалтай гэр бүлд 2 6 м -- ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН 17 дахь жилдээ МХЗ ЭВЛЭЛМЙН ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ нэр нэгдэгтүч! бууныд өрблётари шог ЛЛОЫН бэлхэн байгтүн! | Пүрэв 26:10 (703) 1961 сны 3 лугагр сарын 9. ҮРЭ ОЛНЫ : Лукль/чалгла/ галаа асахьл, учталтлал/елна/ Освпалланна”анж, Монголын Монголын пионерийн төв зөвлөлийн тэргүүлэгчдийн Хху- рал саяхан болж «Пионерийн үнэн» сонины газраас санаач- лан зохион байгуулж энэ оны 2-р сарын 12-ны өдөр орон заяар зарлан явуулсан бүх пионер сурагчдын цанын өдөр" нь манай өсвөрийн үеийнхнийг эрүүл чийрэг, сэргэлэн цовоо тамирчид болгон хүмүүжүүлэхэд ж Манай сонины газар 1961 оны 2-р сарын 12-ны өдөр, орон даяар бүх хүүхдийн цанын Өдөр Зохион явуулсан билээ, Үүний үр Дүнд ма най орны олон мянган хүүхэд бага чууд жил бүхэн нийтээрээ гулган цэнгэх цанын уламжлалт өдөртэй боллоо. Энэ өдөр нийслэл Улаанбаатар хотод 18000 гаруй сурагчид, хө дөөд, манайд ирүүлсэн мэдээгээр 11000 гаруй хүүхэд цанын өдөрт гарсан бөгөөд цанын - өдөр зарласнаас хойш 10,000 гаруй хүү хэд цанаар гулгаж сурсан байна. Зөвхөн 60-аад сургуулийн мэдээ гээр үзэхэд энэ өдөр 80,000 хүү хэд цанаар гулгажгэ, Манай сонины нэрэмжит бүх хүүх дийн цанын Өдөрт нийслэл-Улаан: баатар хотын сургуулиуд | Хөвсгөл, Увс, Архангай зэрэг аймгуудын сур гуулиуд бусдаасаа Идэвхтэй орол: цож, дүнгээ ирүүлжээ. Гэтэд Баян- өлгий, Дорноговь, Ховд аймгаас нэг ч мэдээ ирсэнгүй. Тэр ч байтугай нийслэлийн нилээд хэдэн Сургууль дүнгээ өгөхгүй байлаа. Цанын өдөрт манай орны 400 гаруй бага, дунд сургуулийн 100,000 гаруй сурагч даас цанын Өдөрт гараагүй сурагчид цөөн боловч, сургуулиуд Мэдээгээ ирүүлэхгүй байгаа нь хийсэн ажлын хаа үр дүнг анхаарч үзээгүй хэрэг гэж үзэх ёстой. 5 Цанын өдөр нийслэлийн 8, 5, 9, 11, 14, 23 дугаар сургуулиуд, Хөвс “Д.. Шагдарсүрэн. : : гү “Хүүгийн Талын чулуу өрж : » «Таван ханатыгэ барьж 6 Танан цагааны нь ялгаж Хонин сүргээ болгож. “Үе тэнгийн хүүхдүүдтэй. “Үд хэвийтэд тоглож билээ, Хожим нь өөрөө хөглөж билээ. . Хайрт ээж минь тэхэд Хуйваар нэг гуядсан юм. . ““Хүүгээ хэт залхаав гэж “Хожим өөрөө гэмшсэн юм, гэрта, С33. 12:97 Төв Зөвлөлд Хургаа эхтэй нь явуулчихаад | Пионерийн чухал үр дүнтэй ажил болс- ныг сайшаан жил бүрийн 1-р сарын 5-ны өдрийг орон даяар пионер-сурагчдын цанын уламж лалт Өдөр болгохоор тогтоожээ, Жил бүр энэ өдрийг явуулахдаа урьдаас сайн бэлтгэлд хийж нийт писнер сурагчдыг оролцуулж байхыг аймаг, х0- тын пионерийн зөвлөлүүдэд даалгасан байна. : учлналшналалнЫ. цчиньллвАг тслль/ ЧинА Л үлнАЛШНАЛ Ч ЛНАЛ ЖА лавн гөл аймгийн Мөрөнгийн 10 жил, Арбулаг, Хатгал, Цагаан-үүрийн сур гуулиуд, Архангай аймгийн Цэцэг лэг хотын 10 жил, Хэнтий аймгийн төвийн 10.жил, Өвөрхангай аймгийн 10 жил, Өвөрхангай аймгийн Хужир тын 10 жил, Булган аймгийн т9-. вийн 10 жил, Халиун сумын бага сургууль, Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын бага сургууль, | Чойбалсан аймгийн Цагаан овоо сумын «Га, луут» нэгдлийн бага сургууль зэрэг олон сургуулиуд идэвхтэй оролцсонд сонины газраас баяр хүргэж байна. Манай сонины газар ирсэн мэдээ:ба римтыг нарийн судлан үзээд: 1, Завхан аймгийн Түдэвтэй су мын бага сургуулийг 1-р байр эз лүүлэн «Пионерийн үнэн» сонины хүндэт үнэмлэх, «эх орон:53» Хү лээн авагчаар, 2. Булган аймгийн Халиун суз мын бага сургуулийг 2-р байр эз лүүлэн «Пионерийн үнэн» сонины хүндэт үнэмлэх, эгшигт хайрцгаар, 3. Чойбалсан аймгийн | Цагаан овоо сумын Галуут нэгдлийн бага суртуулийг 8-р байр эзлүүлэн «Пио нерийн үнэн» сонины хүндэт үнэм лэх, хүүхдийн номын сангаар тус тус шагзёлаа. (297 Хайрт нөхөд өө! Манай сонины газраас зохион явуулсан бүх хүүхдийн цанын өдөрт амжилттай Оролцсон “бүх пионер сурагчдад тус сонины газар талар: хал илэрхийлж байна. .- сэтгэлд Багын 4ймэрхүү явдлууд Миний дотор бодогдоход Балчир насаа өнгөрөөж Хүний зэрэгтэй болоход 2 Энэрэлт эхийн хад НЬ Ка) Гаднаа гэгчий нь ойлгож, Элгэн халуун хайр нь Дотроо гэгчий нь мэдэж, |. Хуйваар гуядаад-Эх минь | ” Хайрлаж байсны нь адил “Харамсах сэтгэл төрнө. Гионерьйн 4 дүгэвр бүлгэмд Тэхилог сайхан засагдсан пионе- ра - танхимд ороход сэтгэлд таатай. 11: хүүхэд Ямар нэг зүйлийг сон охон уншицгааж байз, Чухам юу уншигк байгаагий . ньсонирхвол МХЗЭ-ийн төв хорооны ТУ бүгд хурал залгамжлагчид гэсэн нэртэй гар бичмэл сэтгүүлүүд | байлаа. Үүнийг бүлгэмийн зөвлөлөөс гаргасан байна. Зөвлөл сар бүрийн ийм сэтгүүлийг тогтмол гаргаж түүндээ хичээл хүмүүжилд холбогдсон сэдэв, сонир- холтой зүйлүүд, пионер сурагчдын “уршлага, хүүхдийн зохиосон шүлэг єгүүлэгүүд, хэлбичиг, тооны буланг гарган нийтэлдэг ажээ Ө60999ФФФ99ФФ9ФФ9ФФ0Ф9ФФФоФ ДӨРВӨН “Эгч дүү л7--Эн охины зураг энэ байна. |. ,ї гараас нэгдэх нь хамгийн дүү Уртнасан, Фд9нэ охин Цэцэрлэгт явдаг. Сурсан дуу, бүжгээ өгч нартаа сонир” хуулан үзүүлж, эгч нар нь бу руу зөрүүгий нь зааж өгдөг. Хоёрдахь охин нь хамгийн эгч мэд Үржинпагма, 5-р ангид сур даг юм. Пионерийн ордны най: раг дууны дугуйланд явж олон ттинэ дуу сурсан юм. (Сурсай дуугаа гурван дүүтэйгээ дуулж байгаа нь энээ! Энэ дуу нь аз жаргалт баяр баясгалант амьдралын тухай юм, Гуравдахь охин бол Уртна» сангийн эгч Баасанжав, г.оёрдугаар ангид сурдаг юм “Усан нугалбар хийж үеийн нө: хөд ах эгч багш нараа баясган хэгжөөдөг Охин, Зүүн гараас дє рэвдөх охин бол Уртнасан, Баа санжав хоёрын згч | Мөнхбат сс тэгчээ! Дөрвөн жил дараалан Бас одоо тус с Суулийн субасч- дын дуйд тооны Нэг | сарындовтол- гооныг ЗО: ботоодД 6-р ангийн дэргэдэх 1-9 бүлэгт тооны аян зохиох хєрлөл бай уулаг ангьЯнхаа бүх хүүх дүүдэд үлгэр дууриал болш байна. Энэ ангид пионер биш 6 хүүхэд бай- даг. Энэ вургаадаа пионерүүд НЬҮР ус 7Ө9эХӨосчфо-. Хо тэс ат лы141222031/ дунд Төв аймгийн Цогт-ендөр су?» мын бага сургуулийн 3 4--р. ангийн сурагч пионерүүд саяг, 2 гөли туслаж жилийн эцэст ангиараа онц ба сайн сурлагатан болцгоох 30- рилготой ажиллаж байна. гэм, Пиоверүүд тооёы энэ аянд бүлэг салавныхаа Нөр алдрын телөө тоо | сайн боддот болохын тулд бие биедээ | харилцан туслалцацгааж амжил-тай бэлтгэж байна. Хөдөө аж ахуйд Тус сургууль «Жаргалын зам» нэгдлийн «Сангийн далай» бригадыг шифлэн.авч төлийн элгэвч, нэмнээ, шүдэнз тэжээлийн зүйлүүдийг бэлэг лэж өгснөөс гадна сууриудаар нь явж концерт тоглох, ухуулта хийх ажлыг байнга зохиож байна.Энэ сургуулийн эвлэлийн гишүүн сурагчид цагийн нарийн хувиартайгаар 20 хонь мал- лаж байгаа бөгөөд маллагааныхаа. арга ажиллагааг. пионер сурагчдад зааж сургадаг юм. Хөвсгөл өймгийн Шинэ-Идэрийн 7 жилийн дунд сургуулиар ийм сонин той байна. Надмид,Манай тусгай сурвалжлагч Ф9ФФФФ9ФФ99ФФ099Ф9Ф9299999Ф9Ф9Фд Ф999ФМФФ9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9Ф9ФФ9ФФ9Ф. гУран уншигчдын ТЭМЦ29Н Саяхан Ардын Гэгээрлийн яамны Долгорсүрэн багшийн гнгид Хүүхдүүдээ «Цэцэглэж байгаа ну- таг» гэдэг киног үзсэн бол Долгор- сүрэн багшийн удирдсан ангийн сэр- гэлэн шавь нары нь үзсэн байлгүй Энэ ангид 29 пионер байдаг, 16 нь онц, 13 нь сайн суралцдаг. Эд ангидаа байгаа алив хоцрогдлыг арил гах зорилгоор «Өрнөх үе» «Залгамж глагч хүүхдүүд?» «Цогт идэрчүүд» «Гавшгай баатарчууд» гэсэн нэртэй гээр ширээний гавшгайчуудын нөхөр. лөл ажилладаг байна. Онц сурлага- тан Нацагдорж удирдагчтай 1--р са лаа 5 онцыг салаагаараа өвэмших нө- өөөөөөөөө З : д З ё Ё 5 8 5 Ё Ё лэлийн бүх сургуулиудын 1-4:р ан фгийн тэргүүн уран уншигчдыг шал | Фгаруулах тэмцээн явууллаа.Тэмцээн” 14, 16, 8:р сургуулиуд амжилттай ф оролцов. 16-р сургуулийн хэсэг хүүх Ф дийн уншсан мэрэгжлээд юу ханхал 9 даг вээ. 1:р сургуулийн 2-р ангийн Оюунгэрлийн уншсан «Боов», 2-р фсургуулийн 46бангийн Энхтуяа, 16 Фын Чаминчулуун, 1генгийн Уртна 2сан нарын уншилт аятайхан болов. Д. Маам. ОХИН онц сайн суралцжээ. Уран хат гамлын дугуйланд явж дэрний бүтээлэг. алчуур зэрэг олон зүйл оёсон юм байна. Одоо ч гэсэн аз жаргалын дуугаа дуулж урлан оёсон вүйлэг барьж сууна. Ваяр баясгалантай хөгжилдөн дуулж суугаа дөр вөн охин бол асрамжийн сур гуульд суралцдаг. Энэ дөрөв нас бага, бие жижигтээ амьдр3 лын хэцүү бэрх жам ёсыг үзэе өцэг эхээсээ өнчрөн салсан 6о- ловч ачит гэгээн Засаг, алдарт намын ачаар аз жаргалтай тор нин үеийн нөхдийнхөө едил эрд мийн далайд шумбан баясалтай шс о9нэ байранд орвод индүү, толь, духувцасны сойз, саван, 00, шүдний фсойз зэрэг ериун цэврийн хэрэглэл Ф бүрэн бий. Бас өцэг эхчүүдээс өөрс 9 дийнхөө саналаар байгуулсан эмийн Фсан ч бий. Эмийн санг нэг сурагч Ф хариуцан сумынхаа бага эмчийн ваав Эраар ажилладаг болсны дүнд ямар Байсан ямар вм хэдий хэмжээгээр Эмэдэгдэхүүнтөй болсон байна. : Сурагчдын байранд угаалгын ца төө “ Р» хэрэглэдэг зэрэг сестрагийн ёнхны фйлгаан машин тавьснаас хойш хүүх Ффдүүд дотуур цамц, цагаан давуу зэ Фрэг зүйлвэ өөрсдөө угааж, өөрөө өөр » боллоо. Энэ сургуу 9 лийн емөгтэйчүүдийн байранд Оёд ны нэг өдөр ойролцоо өвөлжиж: байгаа 2 хот ёйлд явган алл-!. лаар очиж малчдын ажилд тус(. лалцаа үзүүллээ. Тэд 208 хавт/ гай дөрвөлжин | метр газрын: хөрзөнг ховхолж засав. Сураг, чид хот айлынханд сүүлийнх үеийн байдал, аймгийн. намын”. 10-р бага хурлын материал, ЗХУ Коммунист намын бүгдї хурлын тухай, сангийн аж ахуйн». тэргүүний сайчуудын 2-р зөв-? лөлгөөний материалаас ярьж өгсөн байна. Төлийн уут 2 нэм) 5, | мөр Цэвэлмаа нарын тоглосон | элгэвч 8 аптек лаа 5 Ё шүлгүүд малчдын сонирх нээ 1 боодлыг бэлэглэж концерт ҮЗҮҮ лэв. Сурагч Мрндоон, Хишгээ, Төмөртогоо Пүрэвжав, Гантө- лыг ихэд татаж байлаа. | Тус сургуулийн хөсөг пионерүүд хот айлынхныг ингэж баярлууд лав, : Ч. Цэдэнсодном ї Цэцэрлэг хотын 10 жилийн ТВ дунд сургуулийн пионерийн бүл : гэм, «Уудам эх орноороо той | рон аялцгаая» гэдэг цуглаан . хийв, Цуглааны танхимд МОНГОЛ 124 орны газар зүйн таван зураг, 2 заадаг мод, дүгнэх самбар та : вигджээ. Цуглаанд оролцогчид ба ажиглан хянагч нарыг бай 6 раа эзэлмэгц бүрээ дуугарч пио нерүүдийн шугам жагсаал эхэл 006 Ү лээ. Аялагчид баг багаар орж 22 ирээд уудам эх орноороо тойрон Гаялах аялал өхлөв. Тойрон. ая ү лагч салаа бүр гтаврын зураг 1 ! дээр 20--30 секунтын дотор уудам монгол орноороо хөгжил тэй аялав. Тэргүүн байрыг 7 дугаар ангийн «в» бүлгийн 1у равдугаар салааныхан, дараах байрыг 7»дугвар ангийн «б» бү лэгийн хоёрдугаар салааныхан тус тус эзэллээ. Аялалд оролц: сон пионерүүдийн дотроос дугаар салааны пионер Бина тэргүүн байр, хоёрдугаар салаа ны пионер Рина хоёрдугаар байр эзлэв. Мөн аялалд 160 Ду-Ї. гаар бүлгийн дарга Гэрэлмаа, |.» бүлгийн удирдагч Сономпижид нарын пионер сурагчид Онц идэвхтэй оролцлро. Аялагчид хөгжилтэй байна. Дэлхийн эмэ! тэйчүүдийн баярын энэ өдөр олон сая охид, эхчүүдийн адил анд нөхөд, ёх өгчтээ хүндлэгдэн баяр баясалд умбаж байна. Зураг тайлбарыг Ч ----В, Халтар. 3 Н, Дорж, монголын газар зүйн хичээлийг | флын машин үргэлж тачигнаж эрэг- Фтэйчүүдийн хувцсыг нөхөж «элбэх, Фбээлий хийж Өгөх зэрэг туслалцаа фҮЗүүлдгээс гадна НЭГДЭЛД 80 туурга Фоёж тусласан байна. Төв аймгийн 2, Чойрон эрхлэгчтэй Эрдэнэсант су- фмын бага сургуулийн сурагчдын бай Ф ранд орвол иймээ!, 22 4 лээр явуулж байх нь гчдын сурлаганд үнэхээр сайн Он болох юм. Х2 4047 Э. Дашдондог |. 4 . банн уран сайжруульй Манай соннны Уншингчлын бага гүй, тоглоом, зөвлөлгөөн ХОВор ХЭВ- хурлын үргэлжлэл Тев аймгийн тЄВ!ЛэГгдДэГийГ хурцаар шүүмжлэв. Зуунмсд хотын ДУБД сургууль дээр 50 саяхан болз өнгөрлөө. 4| “Нийслэлд болсон уншигчдын бага Бага хурал, сонпнсо олсн түмзнид ХУРл дээр: сурталчлахаас гадна ДОтсол Чавар, гадаад Үгэмжийт нь сайжруулах тз- лагр авч хэлглцэв. «Бидний дүү нарт зориулж сонинд юм хэвлэхгүй байна» гэж шүүмжил- сан билзэ. Энэ шүүмжлэлийг манай Энэ хурлыг уншигчид өерсдөө | 0НЯны газар хүлээн авч сар дутам ягуулж, сонипд хэвлэгдсэн дуунаас | 0НИНЫхсо нэг нүүрийг цэцэрлэгийн дуулж, шүлгээс уншиж, зохиолоос ХҮҮХДЭД ссрнулан гаргаж байхаар ярьж, оньсогоос таалцаж, тоглоомоор | ШИНДвэрлээд эхнийхээ дугаарыг гар- тоглох зэргээр хөгл:өвнтэй явуулав. |Г8лаа, Энэ хурлын ажиллагаанд улсын| | ЗУУНМод хотод болсон уншигчдын тегтрын дуучин В. Долгор, нийслэ-|08га хурлын ЗА сэтэланн баяртай 5 "| хүлээн авч сониноо бүхий л аргаа лийн 2-р ЭВЛЭахс пионерийн тө Сайшруулаг бох СМанангсраин уу лөөлөгчид, аймгийн соёлын ордны шигч та бүхний дунд гүн нэвтэрч, жүжигчид, улсын багшийн дээд сур-| та нартай ярилцаж байдгийн илрэл гуулийн Дадлагаар яваа оюутнууд, бол энэ 1961 онд 51,000 гаруй хүү- аймгийн үйлдвэр хоршооллын Тав-|ХЭД сониноо захиалсан явдал юмаа. , хай ахлагчтай социалист хөдөлмөӨ- “Айдаа Зи Эшаүхэдө л Ш8 зул Ад СУ лрой хийж версдийн санал хүсэлтээ манай Уншигчлаас, сонин үг, үсгийн ал-| С0ОНИины газарт ирүүлж сониноо улам даатай хэвлэгдэж байгааг, чанар байжруулахад тусалцгаая, үзээтэЭЭлТТҮҮ, евгөтаЦ “хэвлэгдлэг- Нийслэлийн 18-р сургуулийн 4-р ангийн пионер ГМархууз, Вандан нар, 4-жил дараалан тус сургуульдажиллаж 8 удаа 4-р ангийг амжилт- , Нарийн лимбийн эгшигтэй тай төгсгүүлсэн багш Сүрэнхүүд Мартын 8-ны дурсгал өгч байгаа Нь: Найман настны хоолойтой : Ч Уран сайхан дуучин Нугалсан далавчийн дунд их биеийн холбоог хийж (зураг) «а» Эгч Долгор нааш ир! их биенд гаргасан нүхэнд далавчныхаа хоёр үзүүрийг сүвлэж оруул. : . Энэ дууг дуулья! Дараа нь хоёр цаасан хадаасаар бэхэл. Килийг танцүүлэгчийн хооронд хавчуулж мөн цаасаа хадаасаар бэхэлнэ. «5 в» Онгоцны «Маамуу нааш нр толгойн талыг г-ачааг нугалаж ороогоод доод ба дээд бүрхүүлээр Манайд хоюул тоглоё» .. дээр доороос нь бүрхэж цаасан хадаасаар хадна. Үүний дараагаар д-ийг тасархай шугамаар зурснаар нь нарийн хуйлж далавчны гЭ- лыг бэлтгээд далавчны ДООД нугалагдсан хэсэгт хоёр жижиг нүх гаргаж шургуулна. Өмнөөс нь харахад далавч нь «ү» үсгийн хэл- бэртэй байвал зохино. Далавчны хойт далд хайчилж гаргасан залуу- рын байгуулалтыг хайчилж гаргасан залуурын байгуулалтаар нь доөэш доош нь нугалах журмаар онгоцныхоо нисэлтийг ажигла. Зөв хийгд- сэн загвар 5 метрээс хол нисэж чадна. ». 2 ” Цаасаар загвархий . Манай техник сонирхогчид Пионерийн ордны загварын (моделийн) : дугуйлангийн багш Л. Дамбатай уулзаж цаасаар загвар яаж хийдэг у талаар зөвлөлгөөн өгөхийг хүссэнд түүний ярьсан нь: Зургийн дэв- төрийн цаасан дээр дараах дүрсүүдийг хортой цаас тавьж буулга. 2 Эсвэл цонхны шилөн дээр тавьж гэрэлтүүлж буулгана. Зурсан дүр- сүүдвэ нямбай хайчилж аваад тасархай шугамаар зурснаар нь ну- ҮЛ З4:3--4ү4 с8л:алл 14 ї ХААВ Їэвээс ө .соэ эээ. ---05 | | Миний захиаг СОНИНДОО хэвлэж рилцдаг. Харин хэн маань ч монго- өгнө үү... лын хүүхэдтэй одоохондоо захидлаар Хмельницк хотын 16-р дунд сур- харилцаагүй байна. Цемөөреө л мон- 5: || гуулийн 5 6 ангийн эмэгтэй сурагч, | ЛЫН хүүхдүүдтэй захидлаар харил- та бүхэнд захиа бичиж байна. Манай | ЦАХЫГ нх хүсэж байна. Монголын . (| бургууль нилээд том, 900 хүүхэд | пионер багачууд бидэнтэй захиллаар | суралцдаг. Манай сургуульд тооны | ХАРИЛцана гэдэгт би найдаж байна. 0 уран гарын, хүүхэлдэйн зэрэг олон! Монголын хай ОО ! :-1ү59. 5 : рт нөхөд өө! Бидэнд. дугуйлан хэжилЛӨДЭх, Түүнээс гадна | доорхи хаягаар захиа бичнэ үү. : төхөрлөлийн клуб байдаг. “Манай| (ОССР. гт. Хмельшицкий, Ул. Ея- БРЭн ХЭРа лан сагс таа тчид. | Рова ДЭВ 17 кв 8. Лоповок Вера Тэүра»с.: нутагт 1874 сюєЖҮ 3 сарын 9-нд ядуу тарначны гэр бүлд нэрт яруу найрагч, уран зураач Тарас Шевченко тєрж бүр 6-7 наснаасаа ном уншилт, зураг зурж Сурсан ажээ, Бип- хан хүү Шиевченко 9 настайдаа эхээсээ, 11 настайдаа эцгээсээ хагацаж, ёенчин хүний гашуун амьдралд умбаж, газрын ззний номхон Зарц болж 1831 онд (17 настай) Петербург хотед иржээ, Зарцалсан эзэн нь түү- ний авьяаслаг Зурагчин 6оло- хыг мэдэж, өөрийн ордны 3У- рагчин болгохоор ажиллуулж байсан боловч оросын нэрт 3У- раач Брюлов 2500 төгрөг төлж: залуу Шевченкоог амьдралын шинэ замд оруулжээ. Энэ мөчөес эхлэн ззлуу Шев- ченко уран зураг зурах, яруу найраг бичих ажилд шамдан оролдож 1840 онд Кобзарь гэдэг анхны Ном ба 1847 онд «УкраЁвыг урзн зургаар үзүүл- Тарас Шевчелэго сэн Нь» ГЭДЭГ анхны Зурагт дэвтэр хэвлэгдэж дэлхий Д3- хинд нэр нь цуурайтаж эхэл- сэн байна. Украйны сод хүү Шаевченко шинэ Замд шилжиж, хувьсгалч үзэлтэй болсон тул хяант засаг Үзэн ядаж шоронд хсрьж цөл- лөгенд целж 7 жил бичиг би- чилгүй, 3 жил зураг зурал- гүй хавчигдаж байсан боловч цөллөгнөөс буцаж ирээд: «Миний дотоод сэтгэлийн нэгч зурвас вөрчлөгдөөгүй...» гэж хэлээд Зурах, бичих аж- лаа үргэлжлүүлж байлаа. Нэрт яруу найрагч уран 3У- радч Т.Шевченко 47 жил амьд рахдаа 24 жилий нь хамжла- гын зарц 10 жилий нь цөллөгт 13 жилий нь харгис цагдаа- гийн мөрдлөг хараанд өнгөрөө- сөн боловч Шевченкын зохиол Зөвлөлт ба гадаад орнуудын 41 хэл дээр 898 удаа бүгд 11072 мянган хувь хэвлэгдэж байсан ба 300 гаруй үнэт бү- тээл болох уран зургууд МУу- зейд нь хадгалагдаж байна. Т, Шевченко хэдийгээр одоо- гоос 100 жплийн Өмнө 1861 8 сарын 10-нд нас барсан бо- ловч түүний бүтээл бидний дунд амьдарсаар байна. (Вера Цановагийн «Валя» гэдэг Өөриан мэддэг | сайн юм бүхнээ тэр охиддоо заан сурга- даг байлаа. Харин бага юм мэддэг бай-- сан нь түүний буруу вэд эцгийн индүүдэн бүхнээс ба- га унтдагсан. нэгэн амттай, шимт- тэй зүйл байвал гур- ван охиндоо Х өгүүллэгээс, сон би тэр бүгдийг даанч Ойлгож ам. жаагүй бөгөөд ойл- гоо ч үгүй явж ир" жээ. Таныгаа хайр- лан таалж Ч амжсан» цамцыг Ямар хуваан баишзэ. Тэрээр оёж хүртээгээд өөрөө би | гүй ажээ, Бүхнээд шидэхээс аваад угаах | идсэн гэж хэлдэгсэн. эрт босож бусаддаа цэвэрлэх зэрэг -эр Ямагт бухимдаж тус болж бай тэж орны бүх ажлыг мунгинаж байдаг атТ- намайг сургаж бай- хийх, мен Фабрик- лаа өөрийн биед хам- сан бололтой. |Ха- таа очиж ажиллах гийн хүнд хүчрийг | жуудаа байсан 14» Энэ бүгдээс сурч 00- үүрч байдаг байлаа. ныгаа санааширдаг- ловсорч амждаг ч Хайртай хүмүүсийн гүй байсан нь юутай үгүй байсан. Бусдыг | хээ унтаж байхад аль хэдийн босчихоод цай, хоол чанаж 9с- төлөө бүхнийг хийж байх нь түү- ний баяр баясгалан байв. Охин нь тэнэг вэ. Өсөж том болоод ухаан орсон хойно л ойлгож бие бол- лээ, Хүвгүүд Хоёр зэмэгтэй худгаас ус аваад “явж байлаа. Тэдэн дээр нэгэн ЭМЭГ- “тэй ирэв, Бас нэгэн өвгөн сондуул дээр амарч суулаа. Нэг эмэгтэй НЬ көгөөдөө: Миний хүү авхаалж хүч хоёроороо хэнтэй ч, Жишихгүй гэЭ- “хэд НӨГӨӨ НЬ: - Миний хүү алтан гургалдай шиг сайхан дуулдаг. Тийм хоолой хэнд ч алга гэжээ, Гэтэл гуравдах эмэгтэй таг дуугүй байлаа. - Чи өөрийн хүвүүний тухай юунд зэс ярина гэж хоёр хүүхэн шал- гаакь, -- Юугий нь хэлэх вэ? Миний хүүд гойд зүйл юу ч байдаггүй урв. Тийн- хүү гурван бүсгүй хувин дүүрэн усаа аваад явав. Өвгөн ч хойноос нь алх- лаа, Тэд явж, амарч, явсаар гар нь" хорсож нуруу нь ч Өвджээ, Гэнэт өмнөөс нь гурван жаал гүйн цоон гарч ирэхэд хүүхнүүд чувөрлраг А-07 Т80 “Нөгөө нь «уСЛАЛ АЧ дуугаар /ханги- натал дуулахад түүнийг бүсгүйчүүд сонсов, Харин гуравдах нь эх рүүгээ гүйж хүрч нрээд түүний том хувин- тєй усыг авч бариад явлаа, Хүүх- нүүд өвгөнөөс асуусан нь: “Манай хүүхдүүд ямар шүү байна дад Гэхэд: Тэд чинь хаа байгаа юм? Би вөв- хөн л нэгэн хүүг ї85) “байна. хэж хєрнулжээ. хол гарч | ирлээ, Нэг нь толгойгеороо тонгор- , 16, "Энэ З р бярын 7: нд/ Монголын | бие" ийн тамирчдын төв ордонд Ах дүү социа лист орнуудын ар- миудын гар бембөгч- дийн нөхөрсөг уул- взалт баяр ёсло- лын байдалтай нзэг ДЭВ. Үүнд: ЗСБНХ Улс, БНХА Улс, БНАСА Улс БНВА Улс: БНПА Улс БНРА Улс БНМА Улсуудын төлөөлөг- чид оролцож бай- ЗСБ на. Эхлээд НХ Улс) ВНМА Ул сын багууд дараа нь БНХА Улс, БНР А Улсын багууд хоо рондоо тоглов. Манай оронд анх удаа явагдаж | бай- гад олон улсын энэ тэмцээн 8:р сарын 7-ноос 16-ныг ДУУС тал манай нийслэлд явагдаж ардын цэр гийн 40 жилийн ойн баярт оролцох юм, Энэ тэмцээн ах дүү 999999Ф999Ф9Ф999999Ф09Ф299ФФ9Ф армиудын нөхөрсөг | харьцааг улам 3/- ваатгаж түүний улс төр, байлдааны бэлт тэлийг эрс дээшлүү- лүүлэн ах дүү армну дын гар бөмбөгчдийн аврагыг шалгаруулж, Монгол Ардын Хувьс галын 40 жилийн ойн наана явагдах бүх ард түмний | спартаниа- дыг амжилттай явуу лахад үнэлэж барш- гүй сайхан туршлага үлдээх юм. , 1, БЯЦХАН АВРАГА Пионерийн улаан бүчээ намируул- сан бяцхан Гайковой цэлэлзэн урсаж байгаад голын захад инээмсэглэн зог- сов. Түүний дунд өөд сөөргөө дүүлэн цойлож байгаа загасуудыг Гайковой шохоорхон хараад, -ХМ үүн шиггусыг зүсэж дүүлэн цойлон шумбан цэнгэж явах сан гэ- хээс тэр чигээрээ ус руу шумбаад орчихмоор санагдана. Тэгээд Гайко- вой бүх хувцасаа тайчиж ганцхан богиноо өмдтэйгээ голд шумбаж ба- хаа ханатал нааддаг байлаа. Гайковой усанд сэлэхдээ загаснаас дутахгүй дадсан учир арван хор настайдаа 1928 онд Зөвлөлт улсын бүх пионер багачуудын спартакиа- дад оролцохоор Москва хотноо очиж 10 м-ээс усанд харайж хамгийн чадмаг сэлж түрүүлээд хүүхдийн ав- рага зарцын болсон юм. Е 2, АВРАГЫН ХҮҮ АВРАГА Гайковой. бүр том хүн болоод 2 хүүхэдтэй болжээ. Тэгээд нэг өдөр авгайдаа хандаж, -- 2 хүүгээ усны спортод сурга- вал ямар вэ? гэхэд авгай ны -- Үгүй ер би гар бөмбөг сонир- хож байхад чи усчин болгоно гэнэ шүү! Тэгээд миний мэрэгжлийг хэн уламжлах юм бэ? гэж гэр зуураа үл ялиг маргалдав. Сүүлдээ хоюулаа эвлэрч их хүү “Гайковойг эхий нь дагуулж гар бөмбөгчин, бага хүү Гайковойг аавы нь дагуулж усчин болгохоор тогтжээ. Ингээд их хүү Гайковой 10 нас- тайдаа пионерүүдын тэмцээнд орол- "Танхимын Дотор чим чимээ-/ түй зөвхөн адилхан хийцтэй ая- ” тан цагуудын Чаг чуг дугарах нь «Шаг дуг гэх мэт» уралдан . со нүүж урагшлан давшиж -байгаа - е шатарчин охидын:бодлыг С0-. : рин хүслийг. яаруулав. Энд эх ” нийслэлийн олон сургуулиудын : аврага шатарчин. “ОХИДЫН ДУНД: со мартын 8-ны нэрэмжит уралч дааны 19860 оны шатрын. авра.. га 10 “жилийн 8-р с лийн - сурагч Оюун: хүгс Ч Гайковойгийнхан “суралцаж байгаа юм. цож 1 метр 50 см-ын өндөрт занаж амжилт олоод арван нэгэн наснаасаа гар бөмбөгт оролцож (17 насандаа Ленинтрадын гар бөмбөгийн ши мэл багт оролцож аврага болсов учир Гайковойг Зөвлөлт. Холбоот улсын багачуудын гар свчлдын шигшмэл багт авсан юм. З. ГАВЬЯА ТӨГС. ГАЙКОВОЙГИЙНХАН / Энэ хугацаанд эцэг Гайковой ТО удаагийн аврага болоод бас Зөвлөлт Холбоот улсын спортын гавьяат мас- тєр болжээ. Их хүү Гайковой фес- тивальд 2 удаа, Европын тэмцээнд 2 удаа дэлхийн тэмцээнд 2 удаа оролцож тус бүрт нь амжилт олжээ, Өнгөрсөн онд Бразилд болсон тэм» цээнд оролцож дэлхийн аврага бо- лоод эх орондоо буцаж ирэхэд нь Зөвлөлт Холбоот Улсын спортын тавьяат мастер цолоор шагнажээ. . “Энэ гавьяат мастер маань 10 жи- лийн сургуулиа алтан медалтай сөөд одоо Зөвлөлт Холбоот Улсын дасгалжуулагчийн дээд сургуульд Идэр залуу гавьяат мастер “Гайко- вой Одоо манай эх оронд явагдаж байгаа ах дүү армиудын гар бөм- бөгчдийн уулзалтад ирсэн Зөвлєдз тийн багийн ахлагч юм. Гайковойн өх нь Зөвлөлт Холбоот Улсын спор» тын мастер, дүү нь нэгдүгээр зэр гийн тамирчин учир Гайковойгийн. хан бүр пионер байхаасаа эхлээд спортод сонирхож амжилт олцгоодот гавьяа төгс Гайковойгийнхан ом шүү. сраж Ц. Балгансүрэн | ха “байр| эзлэж 1981 оны “мартын -8-ны нэрэмжит шатрын урал. сдааны аврага болов, ШАЛ 8-р сургуулийн Оюун 11, Гас хожлоор 2р “хүр 1-р “Цэцэгмаа |-Вар байрыг тус зус зөлэв.” МХЗ Эвлэлийн ЇӨВ 0 ОНД МХЗ Эвлэлийн Төв Хороо 1961 оны 2-р сарын 12-нд орон даяар : явуулсан пионерийн үнэн сонины нэрэмжит бүх пионер сурагчдын 6 7 цанын өдрийн ажил амжилттай болсныг сайшаажээ. : Бүх инонер сурагчдын цанын өдөрт идэвхтэй оролцсон4 Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын бага сургууль, Булган аймгийн Халиун сумын бага сургууль, Чойбалсан аймгийн Цагаан-овоо сумын «Га- луут» нэгдлийн бага сургуулиудыг МХЗ Эвлэлийн Төв Хорооны Хүндэт үнэмлэхээр шагнажээ, ) ХОС У 719252 (2 Ё 3,а | ХуХ (Ш). блетари Нар нэг, 3 мХхЗ ЭВЛЭЛИЙН: 168 ХОРОО 7 МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ 17 дахь жилдээ 30::11(704) ТҮҮХТ. ЗАМЛАЛ 2, Эх орноо хамгаалагчид Пүрэв З са 18. Ёоёссас | 1961 оны 8 дугаар сарын үлэ 1075: )! 1924-1934 оно! хүртэл манай 838-:| сэг? хүчин зохион байгуулалт, вэвсэглэ,./ лийн талаар эро ? түргэн өслөө. 1934. онд Халхын голоор Японы самуурай нар манай орны халдаш гүй дархан хилийг зөрчихөд Зөвлөлтийн улаан армитай хавс- ран эх орноо баатар лагаар хамгаалсан билээ, Энз хүнд өд рүүдэд эрэлхэг баа- тар зоригтон н, Гон гор, Олзвой, Сам- дан, Гаасүрэн, Төмөрбаатар, Чогдон зэрэг олон арван хөвгүүд төрж гар- сан юм. 1941 онд Германы фашистууд Зөвлөлт оронд халдан довтолсон их 2000 аад, барилгын төрөл бүрийн мэрэгжилтэн 8000 аад, машины жо лооч 2000 гаруйг бэлтгэн гаргасан байна. | » гаруй хүнтэй Д8Ч!Н Хүүхдүүд ээ! энэ 1961 оны 8-р сарын 18-ны өдөр ардын цэргийн 40 жилийн ойн баяр болно. Эх орон ард түмнээ сонор соргогоор хамгаалагч ардын цэргийн товч түүхтэй танилцацгаа! мл ттммтмлммлтмлммтал 1. Ардын журамт цэрэг 1921 оны өмнө эх орон, маань гадаадын түрэмгийлэн эзлэг- чид, дотоодын шар хар феодалуудын талхин дор хичнээн хүнд амьдрал- тай, ямар ч эрх мэдэлгүй зовон тар- чилж байсан билээ. Зовлон гачигд- лаас гарч эх орондоо бүрэн эрхт эзэн нь болоход ард түмний дэмж- лэг найдварыг хүлээсэн: зэвсэгт хү- чин хэрэгтэй гэдгийг МАХ Нам, их жолоодогч Сүхбаатар, Чойбалсан нар онц анхаарч зэвсэгт хүчинтэй боло- ход тодорхой арга хэмжээнүүдийг | авсан. Шинэ залуу зэвсэгт хүчин байгуулахдаа Зөвлөлт орос улсын ажилчин тариачны аугаа их туслам- жинд түшиглэн, оросын улаанар- мийн баялаг туршлагыг хэрэглэсэн юм. (1921 оны 8-р сарын 1 нд хуралдсан намын анхдугаар их ху- лаас зэвсэгт бослогын штаб байгуулж бутархай байсан партизан отрядуу- дыг нэгтгэн, цэргийн яамыг байгуулж өөрийн цэргийг «Ардын журамт цэ- рэг» гэж нэрлэсэн юм. Монгол нутагт зэвсэгт бослого гарах нөхцөл бүрдсэн учир 1921 оны 83-р сарын 17-нд Алтан гэдэг газраас Хиагтын зүг давшиж 10,000 хятадын . цэрэгтэй | МЛ! байлдаж 8-р сарын 18-нд Хиагт хотыг чөлөөлөн авлаа. 1921 оны 8-р сарын 18-ны өдөр ардын журамт цэргийн бууны дуу, монгол эрчүү- дийн сүрт ура, манай оронд ардын хувьсгал эхэлснийг зарласан учир жил бүрийн 8-р сарын 18ны өдрийг ардын цэргийн төрсөн өдөр гэж 0ба- хархан тэмдэглэдэг билээ. Хиагтыг чөлөөлсний дараа хувьс- галыг улам гүнзгийрүүлэн явуулж, гадаадын түрэмгийлэн эзлэгчдээс ард түмэн | эх орноо чөлөөлөх ажилд шилжин 7” 2 20 орлоо. Монгол Зөвлөлтийн. цэрэг 1921 оны 6-р сарын 6-ны өдөр Барон-Унгерний цэргийнгол хүчийг цохиж 6-р сарын сүүлчээр Нийслэл хүрээг чөлөөлөх аян дайнд хөдөлж 7-р сарын 6-нд. Нийслэл. хүрээг чөлөөлж 7-р «сарын 11-ний өдөр засгийн эрхийг ард түмний гарт шилжүүлж, хувьсгалт шинэс монгол улсыг -байгуулсан билээ. Манай ардын журамт цэрэг Зөв- лөлтийн улаан армитай хүч хавсран цагаантны харгис “цэргийг цохиж улс орноо шинэчлэн хөгжүүлэх ажилд орсон юм. //-77- 2 ? аюулыг манай ард түмэн, ардын цэрэг өөрийн өмнө тулгарсан аюул гэж үзэж Зөвлөлтийн ард түмэн, улаан армид сэтгэл санаа, эд матё- риалын дэмжлэг үзүүлэв. (Ингээд 1945 оны 8-р сарын 20-нд Японтой дайн зарлаж, нийтийн дайсныг да- рах шудрага дайнд оролцож асар хүнд саад бэрхшээлийг даван туулж Японы империализмыг бут цохисон билээ. Энэ дайнд 80,000 цэрэг оролцсон билээ. Энэ тулалдааны өдрүүдэд улсын баатар Аюуш, Данзанваанчиг, Дак- | пил нар төрөн гарсан юм. 1948 онд манай улсын баруун Цэргээс халагдсан хүмүүс эх орны хоо төрөл бүрийн салбарт гарамгай амжилт гарган хөдөлмөрлөж байна. Жишээ нь 1960 онд цэргээс халагд- сан 200 гаруй хүн сайн дураараа Налайхын уурхайд очиж ажиллаад одоо «Цэргийн 200» гэж орон даяар алдаршиж байна. Түүнчлэн манай ардын хувьсгалт цэргийн дотроос цэргийн эрдэм чадвартай улстөрийн ажилтан дарга нар боловсон хүчин төрж гарсаар байна. Манай ардын цэрэг өнгөрсөн 40 жилийн дотор Монгол Ардын Хувьс- талт "Намын мэргэн удирдлагаар яруу түүхт замналыг туулсаар ир- урд хил хязгаараар өнгөлзөнирсэн | лээ. гоминданы харгис дайснаас эх орноо тарамгай хамгаалж, Даваадорж, Тэгшээ, Лхагвадорж нарын баатрууд төрж гарсан билээ. Манай ардын цэрэг эх орноо хамгаалахад ингэж тэмцэж баатар- лаг гавьяа байгуулсан түүхтэй. 8. Энх цагийн дайчид Энх байгуулалтын. үед манай ар- дын цэрэг, тайван цагийн зохион | байгуулалтанд түшиглэн, орчин үе- ийн цэргийн чпинжлэх ухаан, техни- кийг судлан, улс эх орныхоо бүтээн байгуулалтанд. идэвхтэй нэр төртэй ажиллаж байна. Ардын цэргийн барилгачид 3 жилийн төлөвлөгөөт үүргийг хуга- цаанаас нь өмнө-101,1 хувиар бие- лүүлж гялалзсан амжилт гаргасан билээ. Ёуг Ардын цэрэг нь эх орныхоо аж үйлдвэр, “хөдөө аж ахуй, соёлын байгуулалтанд “йлэвхтэй оролцсоор байна. Сүүлийн-10 “ жилийн: дотор төрөл бүрийн мэрэгжлийн багш 400: хөгжимчин 120, хүн эмнэлгийн дээд дунд мэрэгжилтэн 500 гаруй, мал эмнэлгийн мэрэгжилтэн 250, Холбооны янз бүрийн. мэрэгжилтэн ул , КЖ”-ЕЛ-" зэрэг | “РД түмэн, оролцож| 2 Монгол ардын цэрэг бол манай эх орны сонор соргог найдварт үнэнч, бат хамгаалагч мөн. Ё Үгийг Ж, Жамьянсүрэн : Аяыг Ц. Сүхбаатар Д.ллмллтллтмтмтыллмулэтмтытмутитититги ал лль улны тмтитмититыг, Айлчин дүү нар Нийслэлийн 5 дугаар 10 жилийн дунд сургуулийнхан ФёРдын цэргийн бага дарга нарыг бэлтгэх ангитай цэргийн баярыг тохнол- дуулен жил бүр нөхөрсгєөр уулздаг сайхан заншилтай юм. Одоо Ардын Хувьсгалт цэргийн маань 40 жилийн ой болж байгаа боло- | хоор энэ жил бүр ч урьд урьдаас улам сүр жавхлантай, бүрээ бөм- ,фдбөрєө нижигнүүлэн шугам жагсаалаа үргэлжлүүлэн айлчлан очихоор бэлтгэж байна. 2 Сурагчид дайчин ах нартайгаа уулзахад зориулж концерт бэлт- “Угэж байна. Үүнд 5-ын А ангийн Норовсамбуу уран нугалбар, 4-ын А ангийн Цэндмаа шүлэг, 9-ын А ангийн Толя, Жавзмаа, 9-ын Б ангийн Дамдиндорж, Чимгээ, Сурмаа нар цэргийн тухай бүжгээ дайчин ах нартаа үзүүлэхээр бэлтгэж байна, Мөн сургуулийн анги бүрээс бага даргын сургуулийн салаа тас туудад алчуур, захны даавуу, хөлийн ороолт, ил захидал зэргийг “Сарын бэлэг болгож өгөхөөр бэлтгэж байна. Бага даргын сургуулийн тэргүүний сурлагатан нарыг пионерийн гишүүнд Элсүүлж | улаан Үчээ зүүлгээд сургуулийн эвлэлийн хорооны хүндэт үнэмлэхээр шаг нахаар бэлтгэжээ, - Үүгээр заавал ороорой ! Дөрвөн зоосон ЮМ Гэж бид пулемётолзлож ирсэн яндан дуран энд байна. « М. А. Хувьсгалт " Ард түмнийхээ дундаас цэргийн 40 Жилийн Ойр ТОХИОоЛДуулан С0 нирхолтой үзэсгэ- лэн ардын | цэргийн офицеруудын Ордонд нээгдлээ. Энэ үзэс- "тэлэнд 9нурамт цэр- гийн үүсэл |гарлаас Өхлэн ардын хувьс- талт нэргийн Дайчин замналыг харуулсан дуулдаг. Төр дуунд гардаг пулемётаас эх лээд монай анхны партизан цэргийн эдэлж хэрэглэж Яв- сан түүхийн холбог- долтой зэвсгүүд 13- вигджээ. Мен 1939- 1945 онуудад манай цэрэг Японы самуу- Мөн Зөвлөлт Эх ОР-|: Дриун сүргийнхээ Дотроос ны дайны үед манай ард түмнээс взөвлөл- тийн баатарлаг ар- мид ТУуслаж байсан тухай зургууд, манай ардын хувьсгалт цэр гийн ула төр, байл|” дааны бэлтгэл, нх цагийн бүтээн байгуу Эрх чөлөөр олгосон ЮМ Жавхлант ухаа хонгороороо Жаргалын төлөө ДАВХИСан ЮМ Зөвлөлт их гүрэнтэй ! Зүрх сэтгэлээ холбосон юм Эцэшгүй шандаст хонгороороОо Энхийн төлөө хатирсан юм Гоэлхэг жанжин Сүх Нь 5 хаант Сүх төрсөн юм | Ухаа хонгор гарсан ЮМ Сүх жанжины туг нь Хувьсгалын дөлөөр бадраастай | Сүргийн манлай хонгор Нь Хулангийн хурдаар хатираастай Ган зоригтны баяр , Хуягт танкийнхаа оронд Эд Ган хөлгүүдээ жолоодсон 7. Мэс зэвсгийнхээ халаанд “Тугтай маршийнхаа тэргүүнд Жанжин тугаа мандуулсан Цуутай баатруудтнхаа манлайд райг бут цохисон ту: хай зураг схем түү- нзэс төрсөн баатруу- янз бүрийн гар, Г9- рэл зургууд тавигд- лах ажилд эрхэм их хувь нэмрээ оруулж экээ. дын баримал хөргүү- | байгаа зэргийг Х8- Жанжин Сүхийгээ алдаршуул-.|” Хүрз зээтүүгээн барьцгаасан Дөрвөн сүмийн ҮҮ | дийг тавьсан байна. руулсан сайхан Зур сан Баатар бүтээлийн ДАйЧиддаа З дЭнд Олзвой | бэатгын гууд та-игглжээ, Ган зоригтны баяр-- Багачуудын баярыг хүргэе. 2 ҮҮҮҮҮҮҮҮ ЧҮҮҮҮҮҮҮҮ Багачууд бидний баяр (14 ( Г. 2Кайчиа 21 : | х-0-4 74200008 ЗБаатартай уулзав 4 Ардын цэргийн баярт зориу “лан 23 дугаар дунд сургулийн «дтїйонер сурагчид Бүгд Найрам- «дох Монгол Ард Улсын баатар “ГГонгортой уулзав. Нь Баатар Гонгор өөрийн ї5х2 «амьдрал, харийн дайснаас ми 4 ::8100 им аялсан нь Саяхан Тариалан 10 жилийн дунД сургуулийн пионерийн 8 дутаар бүл- | гэмээс «Манай эх орноор» гэдэгтой . рон аялал вохиож,15 пионер манай орны нийслэл,аймгуудын төв өөрийн аймгийн сумуудаар бүгд 8100 км газар аялав, Энэ аялалд пионер Цэнд аюуш 20 секунтэд 85 хот суурин- гар аялж бусдаасаа түрүүлэв, Мөн. пионер Даримаа, Дарьсүрэн, Чойдог. нар амжилттай оролцов. Пионерийн |. бүлгэмээс ёялалд амжилттай оролц- сон бүлэг, салаа пионерүүдэд бая- рын бичиг дурсгав, :: Т «орноо хэрхэн хамгаалж байсан «Ф тухайгаа товч ярьж .сонирхуу- лав. Баатар Гонгорыг ахмад «дпнонер болгон улаан бүч зүүж, 4 « бэлэг дурсгав. « Ш, Бямбадорж АААААААААДААААААААААА Улсын баатар Дампилтай, манай намын ахмад гишүүн, анхны парти зан, хөдөлмөрийн баатар, залуучууд уулзан ярилцаж байгаа нь , “ УҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ" Пионерийн бүчээ зүүлгэнэм АА Энэ аялал нь пионерүүдийр газар бүйн хичээлдээ сонирхолтой | болго- ход нөлөөтэй зүйл боллоо. “аГсн Г.Баасанжав. энэ ҮҮҮҮҮҮУҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮүҮҮҮҮҮҮ Шинэ туршлага хэрэглэв Түвсин Шэн срЫЫн БЫ4 өрөөд ан рги! аатар Аймгийнхаа тэргүүний багш нарын зөвлөлгөөн Ардын гэг золбоотой нарын их хурлыг угтаж энэ сургууль дээр шинэ шин аваг ис, Цэргийн маань Энх ТаЙВНЫ л өрнөж байдаг, Саяхан Нэг Өдөр бүх сурагчдын цуглаан болж | Түүхийн туршид Ариун цагт Ухнаагийн санаачилсан СССР-ийн Владимир мужийн Алекхи« |. ЭЁ Ялаад ирсэн Цэцгийн адил 2 ны нэрэмшит Дунд сургуулийн туршлагыг авч хэрэглэв. Үүгээр ву« Ардын ёувьсгелт 1Кавхаатай рагчдын Вөвл9, татан буулгаж, түүний хариуцаж байсан үүргийг Дэргийн Маань Эр ц бургуулийн Эвлэлийн хорооны удирдлагаар 5-8сүо0 өахсалгтанйй | Начид шонхорын Хүүгчйлээ шилжүүлэв, Үүнд: Хичээл сурлагыг хариуцах хичээл сурлагын зөв. | Аярааа зоригоор дөр бны зол, арбун ЦЭВЭР, эд ёж ахуйг харну цах үйлдвэрлэлийн зөвлөл, 0006 нээ 3 рулСГ ВЭрЖЧРЭЖЭЛ түм: 5 сонин таргал, кэвлэл тараах, нэвтрүүлгийг харнуцах-хэвлэл раднд . Хамгаалсн Эх орон гийн зөвдөл, боёл олон түмний ажлыг хариуцах-соёл олон түмний | Дөчин васны Ээж чинь зөвлөл, мөн ба! зөвлөл гэсэн 5 зөвлөл байгуулж түүннд гишүү Алдыл ойтой айрын одонгоо Дийг сонгож батлав. Тус зөвлө : ЖоЭнх, Бадол ? лүүдийн анхны өдрүүдийн ажил, өадер 0 мялааж , изидаг ЭН н зохих үр дүнгээөгч байна. Энэ бол Дундговь айм. Өлгий болсон Фүтэн хөвч р дүнгий нь дараа мэдээрэй. 55 хөн лозцүллэ Эр: х бровдо сын байж | 262 2 ёо МоАН Сайл өл оржтаяа. .- Дайсныг бүр «Хамгаалж, нрсан 1099444949499040 Ч | : гишүүүлвхгүй ” Бүйний чинь | гө мэл дБ2 ААД. Өлөн бүрдсэн Хамгийн Нандин ээ 4: а р- нх цагийн, Бэлгийн Дээж С БУ АСаг : 2 1 Өглөө болгон | эВЛӨДӨГ Гийчнийг ер Хо28 Пионерийн бүчээ залахад Налах СУрларрговсос 9 хорихгүй. Хувэол х. ХүүЛГЭНЭМ2-7222-1277551 Ууртай «дарга» 00 1 ц, Балгансүрэн | 3 шэгэ болоход | Эрц төшилїн 7 308222 Ү9:8, Үсэн . “. Буянтогтох охин “16291: Үндсэний бүжиг ДЭГЛЭВ 1-р бүлгийн дарга Оюун өөрөө Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын юм. Дуу, бүжиг шүч лэгт маш дуртай, ялангуяа өөрийнхөө нутгийн ёохорт сайн тоглодог, Тэгээд нут рын дуу молл лмтмтмттмитыттмтити тэлээ! 25-р бүлгэмийнхэн Төв аймгийн Баян-зүрх сумын ХОь сүнглси Ч эл СЭ ЛЭЭ бага сургуулийн пионер сураг- чид бүлгэмийнхээ цуглааныг «төлийн бэлтгэлийг хангахад пионерүү- дийн үүрэг» гэсэн сэдвээр хийж өөрийн сургуулийн шеф, үржил үхрийн хэсэгт 7 сурагч 1 багштайгаа төлийн нэмнээ 10, уут хүзүүвч 20, элгэвч 7, ном 72, төлийн эрдэс зоос 12 ыг авч очжээ. Пионер сурагчдын бэлдсэн концерт тоглож 85 хүнд сонир хуулж төл хүлээн авах тогтоолоос яриа хийжээ. Мөн үхэр хонины 8-р бригадаар 2 сурагч 1 багш бусад бай- гууллагуудтай хамтран явж концерт 7 удаа тоглож 406 хүнд сонир хуулж, үдэшлэг 2 удаа явуулж 127 хүн оролцсоны гадна өөрийн сургуулийг сурталчлах самбар 1-ийг хийж үнээний сүүг нэмэгдүүлэх гэсэн лекц 2-ыг уншсан байна. Энэ ажилд сурагч Сувд-эрдэнэ, Бад раг, “Улаан бүч (Гэрэл зургийн найруулал). з » Ж баяр хөөртэй Пионерт элсэн орж Улаан бүчээ зүүлээ, Баяр хөгжөөнтэй байдаг, Шинэхэн улаан бүчээ Ширтэн шохоорхож байдаг. 2, Багачууд пионерт элсээд Бадарч нар бусдаасаа илүү идэвхтэй оролцжээ. С., Долгорсүрэн, 3, Гандахыг ердөө үзээгүй Гал шиг улаан бүч нь Өсвөрийн пионерийнх болохоор 15 » Өнгөтэй байх нь аргагүй, Ж. Гомбосүрэн, Дөрөвхөн хоногт МХЗ “Эвлэлийн 40 жилийн оён нэрэмжит сэциалист хуримт лалын буухиаг 8-р сарын 1 ний өглөө Дорноговь аймгийн товийн 10 жилийн дунд сургуу лийн багш ажилчид пионер сурагчдын Өргөн цуглаанаар баяр ёслолын байдалтай хүлээж аваад дөрөвхөн хоногт архины сил 1000 ширхэг, яс 844 кг, техникийн тос 10 кг-ийг цуг луулж сургуулиараа-2032 төг рег 75 мөнгөний арвилан хэм- нэлт гаргалаа Алдагдал хаягдал пуглуулах өжилд багш Чогсомын улирд- сан 8-ын «б» анги, багш Түн- түүгийн удирдсан 5-ын «б» анги 190--230 төгрөгийн хаягдал цуглуулсны гадна багш Даримаа, Эрдэнэжаргал, Самданшарав, Буураа нарын удирдсан ангиуд 180--150 төг рөгний хаягдал цуглуулжээ... Энэ ажилд пионер, сурагчид онцгой идэвхтэй оролцож 5-ын «б» ангийн пионер Өлзиймаам 87 төгрөг 05 мөнгө, 6--а ан- гийн пионер Валя 42 төгрөгийн алдагдал хаягдал цуглуулж гурван одонт, (40-. настай гслаянхаа алдарт ойн нэрэмжит социалист хуримтлалын буу- хиаг ингэж угтлаа. . Ч Эрт Г. Эсмэдэх. гийн Фохор тийн нэг хэвийн х. : дөлгөөнийг 6 хэлбэ- бурнад ардын охин |! рээр хөдөлж боло- 5 хоор өөрөө дэг 5 киож нутгийн ёохо- оруулж, Ханх нут- 5 гийн бурнад Фохор бүжиг дэглэсэн нь нутгийн ард түмэнд тун тааламжтай болж, жаал охин Оюуныг : өхөөрдөн энхрийлж, энэ бүжиг тоглогч 6 пионерт дахин да- хин баяр хүргэж бай на. Мижиддорж Анны хайрцаг Алхны тог тог хийх чимээ сонсогдсон өрөөнд орж «Аяны хайрцаг» гэдэг үгийг сонссон юм. --Дархны хичээлээр хүүхдүүд маань хий бүж. 80 аялгуунд Эсэн юм гээд багш Жамьянжав гуай нэг хайрцаг авч үзүүлэнгүүтээ: --« Ийм хайрцаг 30 ширхэг хийхээс ба: раг ихэнхийг нь хийгээд байна гэв. Нийс- лэлийн 14-р дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн 4 бүлгийн сурагчид, ЮМ .хийгэвд барьж явахад авсаархан аяны . хайрцаг хийж байна. 6-р ангийнхан ах эгч нараасаа дутахгүй “гэж даамны хайрцаг хийж байна. Танай сургуулийн мужаанууд ямар сонин юм урлан хийж байна вэ? Ш. Бавуудорж. ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮУҮҮҮУҮҮУУУҮ ӨӨРСДӨӨ ЭНГЭРТ НЬ 17:71:45): 5 ГЯЛАЛЗАНА : цэшгүй шандаст хо Архангай «аймгийн билсаглгээлын бага сургуулийн сурагч Дамбийнямын Дар хижав анх сургуульд орсон цагаас өхлэн улирал дараалан онцсайн суралцнж бай на, Пионер Дархижав нь өөрөө онц су» раад зосгохгүй сул сурлагатан Намжилсү» рэнг дааж аваад өдөр бүр 1 цагийн давт- лага хийлгэдэг, Ганцхан урлагаараа онц байгаад зогсохгүй сахилга бат, ариун цэ вэр, авьяас чадвар, ажил хөдөлмөрөөрөө ёстой арван хуруу тэгшхэн охин юм. Хагас жилээс хойш гурван бүжиг шинээр сурч тун аятайхан тоглож байна, Энэ су- рагч бүжиглэх уран унших дуулах, хөг« жимдэхийн аль алинд авьяастай, - Энэ пионерийн энгэрт таван онцын тэм- дэг гялалзаж байхыг нь удахгүй үзээрэй, Багш, Р, Одсүрэн. ХЭНЭЭР ДУУЛУУ БИДНИЙ ЛАХ ВЭ? 5 -- Бид бүгдээрээ дуулна. Харин та, бидний хэнээр маань дуулуулах вэ? гэж тал бүрээс шаардаж байгаа энэ хүүхдүүд бол 16-р дунд сур гуулийн 6 «б» ангийн иноне- : рүүд юм. Эдний хэн нь ч 15- аас доошгүй дуу мэддэг. 108, 120 үүнээс ч олон дуу МЭДДЭГ Мандал, Нацагмаа, Янжмаа нарын олон пионер бий. Энэ ангид 210 ном уншсан Арив- жих түүнээс Олныг уншсан Лида, Чулуунцэцэг нарын 83э- рэг пионер ч бий. Энэ ангийн хан бүгд дуулах хүсэлтэй, бүг- дээрээ ном, сонин унших дур- тай юм, . Энэ бүлгийнхэн 5 Оонцыг эзэмшсэн Оюунчимэг шигээ су- рахын төлөө мэрийн ажиллаж байна, Д. Мандахсан. , ХИЙЦГЭЭ Резин мотортой автомобилийн загварыг хийхэд маш амархан байдаг. Ийм 1--д үзүүлэв. (1 зурат) : Дугуйг кузовын гадна талд гаргавал хийхэд хялбар “байдаг юм. Зураг 2-д (вураг 2): -- загварын ерөнхий дүрсийу зураг кузовоос бусад зүйлийг харуулав. . а. дээрээс нь үзүүлсэн нь 6. доороос нь үзүүлсэн нь! 1-дугуй 2--голыг бэхлэх суурь 8--загварын рам 4--хөтлөгч гол Я 5--хөтлүүлэгч гол - 7 6--чиглүүлэгч бул 7--хадаас. : 8--резин р эл ОСОР ГУАЙ АЛГА -47 ДовуучЧ гуай морины хурдаар су- тӨвд ирээд тусгай төлөөлөгчийн бан байрны гадаа бууж конторт оров. Хажуугаар нь зөрж өн- “Төрсөн байцаагч Довууч гуайн гүйн Орж ирэхийг гайхан хараад, --Довууч гуай...гэснээ хөлөө хавс ран номхон зогсож - Нөхөр ахмадаа! гэж ёслов. - Сул зогс! гэж /Довууч гуай амандаа шивнээд гүйснээс амьсгаа- Дан тасалгаандаа ормогц, -«Нөхөр Жамц та Өлзийхутагийн хаясан гаансны талаар юм хэлнэ гэв үү? Одоо хэлэгтүн..гээд ширээнээ сууж хавтаст хэргийг өмнөө задлав. Тиймээ нөхөр ахмад аа! Илтгэхийг зөвшөөрнө үү? Тэрхүү гаансыг но- мын дэлгүүрийн худалдагч /Осорт байхыг манай идэвхтэн нөхөр Бат- болд мэдсэн байна. -- Гаанс нь Осорт байна гэнээ? -- Тиймээ Осорт байна гэж...Дэл- гүүрт нь тооллого хийж байгаад но- : мын тавиур дороос олсон юм байхаа. Осор хэлэхдээ... Иргэн Осор хэлэх- “дээ энэ бол миний гаанс гэжээ. -- Тэр чинь тамхи татдаг юм уу? -- Татдаг байсан юмаа ахмадаа. Цааш нь илтгэхийг зөвшөөрнө үү? -- Гэтэл Өлзийхутагт 10 дугаар сарын 2-ны өдөр Осор хэлэхдээ, тэр- “Жүү хаясан гаансыг сумын 10 жи- Үрийн дунд сургуулийн 5 дугаар ан- “зийн сурагч Идэр энэ чинь түймэр Жавьсан хүний гаанс гээд өгсонгүй “хэнэ. Саяхан манай өөр нэг гишүүн | мэдэГдэхдээ...тун саяхан. утсаар мэ- “дэгдэхдээ Идэрийг багшаасаа чөлөө авч хүнтэй уулзахаар явлаа гэж мэ- сїдэгдлээ. Энэ үгийг сонсоод Довууч “туай үсрэн босчээ. Пагдгар нуруутай, тэвхийсэн тэгш мөртэй, зузаандуу » махлаг тэр дарга сэтгэд Нь зОвсноосС байж ядна. -- За тэр чинь өөрөө аюул руу очиж дээ. Тэр хөгшин толгой яасан ч түүнийг зүгээр өнгөрүүлэхгүй. Идэр гэнэн жаахан болохоор гэндэж осол- дож мэднэ. Т”эгэлэхээс болохоо бай- лаа гэж бог -ОМиний хойноос явагтун гэж өнөө байцаагчид хэлээд өөрөө гүйн одов. . . » Ажилчдын сууцны 115 дугаар өрөө цоожтой байлаа. Осорын гэ- рийг шалгахаар очсон байцаагч Жамц цоожтой хаалгыг 2-3 удаа та- -таад хүнгүй юм шиг байхаар нь эр- гээд дэлгүүр рүү очихоор явсан До- вууч гуай руу гүйн очив. Энэ өдөр дэлгүүр нь амралттай учир Осор тэнд байхгүй нь мэдээж байв.Дэлгүү- “рийн хүмүүсээс Осор гуайг сурагла- гхад огт үзэгдээгүй гэцгээсэн тул гэр рүү нь явахаар гартал 2 Жамц гүйж хүрч ирээд, -- Нөхөр ахмадаа! .Осорынх цоожтой байна. Чимээ аниргүй огт хүнгүй бололтой гэж илтгэв. 15. ТҮРГЭЛЭГТҮН -- Тэгэж шалгадаг юм уу, гэнэхэн тэдэг нь...гэж Довууч гуай ФЖамцыг зэмлэнэ. Тэр хоёр ахиад л. Осорын .тэр рүү гүйлдэв. Очсон хойноо Жам- цыг баруун тийшээ харсан хоёр цонх ны тэнд харуулдаж бай тэж. зогсоо- тоод өөрөө Довууч гуай хаалганы өм “-ТА-07740 (түрүүч нь 5. 8. 7 дугаарт) нө очиж сэмээрхэн чимээ чагнав. Ун талгын өрөө юм уу, цаад талын ал- сын өрөөнд ямар нэгэн хүний амьс- гал сонсогдсоноо зөөлөн зөөлөн гиш- гэсээр ойртон ирэв. Нууц цоожинд түлхүүрээ хийснээ гэнэт ямар нэгэн юмнаас сэжиг авсан бололтой гэдрэг ухрав. Хаалганы дээд талын гэгээвчээр Довууч гуайн өөрийнх нь ногоон мал гайны орой цухуйхыг тэр ажиглажээ. -- Хаалгаа нээ! гэж ахмад чан- гаар хашгирна. -- Хаалга нээ! гэж байшингийн цуурай давтана. Ахиад үхсэн мэт нам гүм болсноо цонхны түгжээ мулт үсрэх сонсогдов. -Цонхоор гарлаа...гарлаа шүү, гэж бодож зогстол харин 2Камц гад- наас тайвуухан гэгч алхан орж ирээд, - Хэнч алгаа ахмад аа! гэж дон- гио юм шиг илтгэв, --Ээ тэсвэргүн залхуу...хэзээ ийм цэрэг байсан юм бэ? хар залхуу гэж ахмад уурсана. Тэгээд өөрөө гүйн гараад дөнгөж байшингийн. булан тойртол Осор цонхооро харайн бууж байсантай дайралдав. --Зогс! гэж хангинатал хашгирав. Осор гүйв. - Зогс! гэж ахиад л ахмадын дуу хангинана. Осор зогсоод гараа өргөн ойртож ирэв. Тэр нулимс нь цуварч, царай нь зэвхий даан цайжээ. |- Шийдсэн дайсан. Гэр рүүгээ | алхаад марш! гэж ахмад түүнийг 30- римгоор командлав. (Осор ахмадыг дагуулан бандганан алхалсаар хаал- ганыхаа өмнө очоод түлхүүрээ гар- гаж Камцад өгөв. 1Камц хаалгыг нээв. Ширээн дээр идэх юм өрөөс- тэй харагдана. --Унтлагын өрөөнд юу хийсэн бэ хэл! гэж ахмад Осороос ширүүнээр асууна. - Юу ч хийгээгүй. Би зөвхөн энд л байсан гэж Осор тайлбарлав. -- Хаалгыг нь онгойлго! гэж ах- мад тушаасанд Осор царай нь ахиад л цайж, -- Байхгүй...түлхүүр нь манай эх- нэрт байгаа...үнэхээр байхгүй гэж ухрав. -- За битгий маягла! хаалгаа нээ! гэж ахмад тушаасанд Осор түүний үгнээс гарах эрхгүй болж гар нь чи- чирсээр очиж хаалгыг онгойлгов. -» Хөөрхий минь,..юу болоо бол? Идэр...Идэр...гэж Довууч гуай сэт- гэл нь зовно, Унтлагын тасалгааны хоёр орон доогуур хоёулангий нь ажигласан боловч энд хэн ч алга До- вууч гуай эргэж гүйгээд гал зуухны өрөөний тэртээ нэгэн өрөөг онгойл- гоод айснаай гэдрэг ухрав. Үзвэл, шалан дээр ухаан алдаад дөнгөж гол Нэг хүн хэвтэж байлаа. Энэ нь ИДэр байжээ, Ахмад ухасхийн Идэрийг өргөн | тэврээд гарч ирлээ, “Өнөөх гаансыг талтай пийшинд хийсэн байв. -- Нялх хүүхдийг юу болгосноо чи үз. Май, дайсан этгээд... гэж ах- мад Осор руу харан шүд зуун 3э- вүүрхэж. хэлээд, “от Түүнийг аваад яв! Сумын дун- ДЫН больницын түргэн тусламжийг | ПГлонерип үйэн сонины газрынха аяг: “Улаанбаатар хот. г5 » Монголынзалуучуудын ордон. Ч, “ос Сүхбаатарын нэрэмжит . УлсынТөв Хэвлэх Үйлдвэрт хэвлэв, ЗУсОС айлын энэ ажилчны 50 дууд! гэж Жамцад тушаал өгөв. -- Түргэлээрэй| Энэ хүү одоохон- сууцанд доо ухаантай байх шиг байна гэж тэдний хойноос харан ахмад хоолой нь хачин жигтэй зангираад арай ядан хашгирчээ. 16. ИДЭР Долоо хоносны дараа Идэр эмнэл- гээс гарч ирлээ. Тэр өдөр шиг баяр- тай баясгалантай өдрийг би хэзээ ч үзээгүй. Хүүхдүүд бүхэн л ,Идэрийг сэхэж эрүүл саруул болсонд баяр- лацгаана. Хэдэн хоногийн турш сэт- гэл нь зовж нойргүй хоносон Ерөөлт гуай, бас түүний ээж хоёр ч хүүгээ эмнэлгээс гарах өдөр сургууль дээр ирлээ. Багш нар баярлацгааж Идэ- рийн эрэлхэг зоригийн тухай, үлгэр домог шиг яриа нэгээс нөгөөд дам- жина. Сая эмнэлгээс гарч байгаадаа тэр юм уу, эсхүл удаан хэвтсэндээ тэр юм уу Идэрийн царай цонхигор байв. Хүүхдүүд цөмөөрөө баярлац- гааж байсан боловч бас баярлаагүй айж хулчиганаж хүүхдүүдийн араар нуугдсан хүн нэг бий. Энэ нь хэн байсан бэ гэвэл өнөөх л, хулчгар Зээхүү байв. Одоо тэр. нүүрээ хийх газар үл олдоно. Зөвхөн хар амиа бодож ямар ч баримтгүйгээр таамаг- лан Идэрийг түймэр тавьсан гэж гүт гэсэн нь ичгэвтэр бөгөөд пионер хү- ний хийж болшгүй муухай хэрэг мөн. Хүүхдүүд сургуулийн улаан бу- ланд цуглацгааж тэнд Идэрийг орж ирэхэд алга ташилт пичигнэв. Од гуай Идэрийн духан дээр эцэг хүний хайраар энхрийлэн үнссэн нь бахарх маар. Довууч гуай хэлсэн нь, -» Нөхөд өө!..Хүүхдүүд ээ! Та най сургуулийн 5 дугаар ангийн су. рагч пионер Идэр бод шудрага хэр- гийн төлөө сайхан гавьяа байгуулсан сайн хүү мөн. Үүний түрүүн 9-р са8- рын 23-ны шөнө 11 цаг 35 минутад Гэрэлтийн дээд Алиа шогууд ЯЛАА БА ШОРГООЛЖ (Грузины шог) Ялаа, шоргоолж хоёр айл хөрш амьдарч байжээ. Нэг өдөр ялаа: -- Хөрш минь, чн тэртээ байгаа байхгүй хоёр нь мэдэгдэхгүй цаг ямагт. юунд таг чиг байдаг юм бэ? гэж асуужээ, Шоргоолж энэ асуул- тын хариуд: ? --«Чи бүх л өдрийн турш хүмүү- сийн дунд нисч, эх захгүй жингэнэн нисдэг бол би ажилладаг л юм даа» гэсэн гэнэ. . . ж ИЙН ХҮЧТЭЙ НЬ ЮУ ВЭ? (Эстоны шог) 5 байдаг гэж эцэг нь хариулжээ. о-- Ав, дэлхий дээр хамгаас - тэй нь юу болохыг би мэдлээ. Тэр Хариуцлагатай эрхлэгчийг 4-р С: й ( Дэлхий дээр хамгаас хүчтэй юу вэ? гэж хүү нь эцгээсээ асуужээ. -- Мэдэхгүй. Хүчтэй юм олон бий шүү дээ.Хүчтэй байхад аргатай ч юм давхар, 408.404-р- өрөө, Утас 230 хөндийд түймэр гэнэт гарч ! манай нэгдлийн үлэмж их билчээрийр 7 | бүрэлгэн сүйтгэсэн билээ. Энэхүү | түймрийг тавьсан эзэн нь Идэр мөн (4 гэж Зарим нэг гэ...гээд тэр Зээхүү”| рүү харсанд Зээхүү царай нь улайсч гасан төмөр мэт болж доош тонгойв, | -« Зарим нэг бодлогогүй хүмүү» сийн гүтгэснээр Идэрийг бид зэмлэ-. сэн билээ. Гэтэл үнэндээ Идэр түй- | мэр тавьсан эзэн биш харин номын ” дэлгүүрийн худалдагч иргэн Осор, | архи ууж согтуу давхиж яваад бууж | тамхи татахдаа гал алдсан байна. ” Ингэхдээ гаансаа хаясан бөгөөд түү- нийгээ далдлахын тул өөртөө байсан | илүү гаансыг иргэн Өлзийхутагт , өгөөд ямар нэгэн аргаар өөрт нь мэ- 7! дэгдэлгүй уул гаансаа эргүүлж ав- ?| чээ.Өлзийхутагийг гаансаа эржочих- лоор «Чиний гаансыг Идэр гэдэг | хүүхэд олсон» гэж Идэр рүү явуул- сан боловч амжилт олсонгүй. Эцэстээ түүний бүх хэрэг балрах дөхөхлөөр Идэрийг хорлохоор шийдсэн юм. Хүүхдүүд ээ! Идэр бол сайн хүү. Та нар зөвхөн гал тавьсан этгээдийг л олсон гэж бодож байна уу? Пионер Идэр түйм-, рийн тухай суманд ойрын хугацаанд мэдэгдэж тусалсан ба бас яах арга- гүй галын аюулд нэрвэгдэж байсан айлыг мал сүргийн хамт аварч тусал сан юм. Энэ бүх сайныг үйлдсэнтул шудрага пионер Идэрт баярыг хүр-« гэе! Манай нам засаг пионер Идэрийн-: сайхан зүтгэлийг үнэлж «Шудрага журам» медалиар шагнасныг баяр- тайгаар мэдэгдье гэсэнд бүгдээр баяр лан алга нижигнүүлэв. Ё Идэрийн энгэрт тэрхүү гялалзсан шинэ медалыг Од гуай зүүж Өгөв.. Идэрийн сэтгэл хөдлөн олон нөхдөө - баяртайгаар ширтэнэ. Хэлэх үг Ч олд сонгүй. Баяр бахдал л оргилно. --МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн! гэж хангинатал хари: - лав. Олноороо баярлан, багш нар түүний гарыг талархан атгана. Хє. рин Довууч гуай зөөлөн дуугаар хэл- сэн нь: : | --Идэр ээ сонс! Чи үл бүтэх этгээ. 7 дийн хойноос хөөцөлдсөн ба олсон чинь гавьяа мөн. Харин буруутай нь чи нөхөдтэйгөө ба сэргийлэхтэй,олон түмэнтэй холбоотой ажилласангүй. Энэ чинь л аюулд оруулах шахсан , шүү гэж инээмсэглэн хэлсэн билээ. Зуун мод хот. 1960 оны 10-13 сар. 4 ї бол нойр юм. Та харалдаа тэр чинь хэнийг боловч хэвтүүлчихдэг шүү дээ! гэж хүү хариулсан гэнэ, ж Ж 23 ГАЛТАЙ ХӨЛҮҮД л- ЧИ хэнийг зураа вэ? | -- Эмэгт эхээ! : -- Аа, хөлөн дээр нь байгаа энэ. улаан чинь юу юм бэ? 9 --Гал! Эмэг эх маань орой болгон л хөд маань амар заяа үзүүлэх. гүй гал шатах юм гэж ярьдаг гэж гэ- нэ, : Ж » «ТУ-104» 8 | -5 Чи юу зураа вэ? гэж. сурагч Бово зураач хүүгээе асуув. 5772 я- 2 24 Ч К 729 к Хэг . : : ї “ Та нар яаж амрах гэж байна Манай орны ардын олон сургуулиудын 1960-61 оны хичээлийн жилийн 8-р улирлын шалгалт дуусаж улирлын амралт эхэллээ. Хав- рын урь орж дулаан болж байгаа энэ өдөр хүүхдүүд улам ч баяр хөөртэй байдаг билээ. Шалгалтаа амжилттай өгцдгөөсөн манай пио- нер, сурагчид энэ 7 хоногийн амралтаар тун сайхан амраад хичээ- лийн жилийнхээ шийдвэрлэх сүүлийн улиралд шургуу ажиллана гэж бодож байгаа бололтой. Манай сургууль, бүлгэм 83-р улирлын шалгалтаа амжилттай өглөө. Бид 7 хоногийн амралтын төлөвлөгөөг манай багш нар пионерийн байгууллага хамтран боловсруулаад ам- 2 ралтаа тохитой өнгөрүүлэхээр зөвлөв. ! 3 Тэр ажлуудынхаа заримаас товч дурдья.Бид энэ амралтаар ма- най нийслэлд болох гэж байгаа Булган Төв аймаг, Улаанбаатар хо- тын 410 ягиилийн дунд сургуулиудын пионер сурагчдын спорт тоглоо- 1! 22, 6оэн бүхний. тралетари бэр нэгДЭгтүнй МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтүн 7”, Ч : 3 ЭВЛЭЛМЙН 1098 ХОРОО монголын ПИОНЕРИЙН ТӨВ ї аж ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН |, 2 т 1 ӨВ мын уулзалтад сайн бэлтгэж оролцохоор чармайж байна. Ялангуяа 17 дахь жилдээ 1961 оны 8 дугаар сарын 23. ҮР 47 гар бөмбөг, сагсан бөмбөг: ширээний бөмбөг болон бөхийн барилдаа- 70:12 (705) Үнэ 10 мөн : наар хүч сорих. Энэ тэмцээн манай нийслэлийн сургуулиудын анхаа- рал сонирхлыг гойд татаж байна, Бид энэ тэмцээнд зөвхөн орол- цоод зогсохгүй тэдгээр аймгуудаас ирсэн зочин-тамирчдыг сургууль дээрээ хүлээн авч уулзалт зохионо.Сагсан бөмбөг бусад спорт тог к лоомоор манай сургууль нийслэлийн сургуулиудад дээгүүр оролцдог сайхан уламжлалтай бөгөөд одоо энэ тэмцээнд хир зэрэг амжилт гаргахаа мэдэхгүй байна. Мөн 3-р улирлын амралтаар гимнасти- сийн үзлэгт бэлтгэж 100 хүүхдийн гимнастик тоглуулахаас гадна «залуу тамирчид» «нөхөрлөл» зэрэг үдэшлэгүүд зохиож кино, цирк хүүхэлдэйн театр, цэргийн ансамблийн тоглоомуудыг манай пионер сурагчид үзнэ. Манай анги, бүлэг бүхэн өөрсдийн хүсэлтээр аялал 1, экскурс: 1 удаа Чойбалсан ууланд явуулна. Бид зөвхөн тоглож цаадахаар хязгаарлахгүй нийгэм, сургуульдаа тустай ажлууд хийх Үүнд: 5 хортонг устгах ажлыг сургууль, өөр тодорхой нэгэн газар зохион байгуулалттай явуулж мянга орчим хулгана. 500-аад жоом хөвөнгийн эрвээхэй зэргийг устгах ажил хийнэ. Сургуулийнхаа би- еийп тамирын талбайг тохижуулна. Энэ амралтаараа 4-сард явагдах ариун цэврийн үзлэгт бэлтгэх ажлыг эхлэнэ. Бас нийтийн хэв жур- мыг зөрчсөн элдэв илрэлүүдтэй тууштай тэмцэл хийж гадуур дэмий сэлгүүцэх, оройн цагаар үзвэр олон нийтийн газраар явах явдлууд- тай тэмцэх ажлуудыг зохионо, Е4 Бид энэ улирлаар иймэрхүү ажлууд зохионо. Танай сургууль, пионерийн бүлгэм яаж амрах гэж байна? Нийслэлийн 5 дугаар дунд сургуулийн пионерийн ахлагч удир- дагч Пүрэвээ. : Ардын цэрггийн алдарт ойг тгэмдэглэв Анхилмал гоёхон цэцгээр Амьсгалн, байх сайхаан Хүүхдүүд ээ! Хот, хөдөөгийн олон сургуулийн сурагчдын хүсэл- тээр цэцэг тарих зөвлөлгөө нийтэллээ. Энэ зөвлөлгөөний дагуу сур- гууль анги гэртээ цэцэг тарьцгаагаарай, 1. ЦЭЦЭГ ТАРИХ САВ | ШОРООГ ЯАЖ БЭЛТГЭХ ВЭ?. | Цэцэг тарих сав нь мод, ваар, тө- Ардын Цэргийн Хэрэг мөр лааз зэрэг байж болно, Харин ажилчин, нэгдэлчид, сэхээтэн на Эрхлэх Яамны сайд хурандаа гене- лийн ойн баяр ёслолын хурал энэ Монгол Ардын цэргийн 40 энэ Эрхэс 7 оны 8-р сарын 17-ний орой Улсын хөгжим драмын театрт боллоо. Ёс- лолын хуралдааныг МАХ. Намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга, БНМА Улсын Сайд на- рын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбал нээлээ. МАХ Намын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлөөс тус хуралд ирүүлсэн баярын илгээл- тийг МАХ Намын Төв Хорооны 2-р нарийн бичгийн дарга Л. Цэнд ун- шихад хуралд оролцогчид алга тз- шиж баяртай хүлээн авлаа. Атгдын цэргийн 40 жилийн ойн 0 П |рал 2Ж. Лхагвасүрэн хийв. Тус ху ралд ЗХУ-ын Батлан Хамгаалах Яамны Сайд, Зөвлөлт Холбоот Ул- сын маршал Р. Я. Малиновский, БН ХАУ-ын Батлан Хамгаалах Яамны орлогч Сайд, Армийн генерал Шюй- Гуан-да нар баяр хүргэж, дэлгэрэн гүй үг хэлээд дурсгал гардуулав. Мөн тус хуралд Налайхын чу- Луун нүүрсний уурхайн ажилчин Дорж Төв аймгийн Сэрэглэн сумын Авдархангай нэгдлийн гишүүн Дэн: дэв, Сургуулийн багш Сүрэн нар (2508 5? 227. АРДЫН ЦЭРГИЙН 40 ЖИЛИЙНОИН БАЯРЫН ХУ ЧОо? | ЯЭГЧНД ГАДААДЫН ЗОЧДОДЦЭЦГИЙН БАГДАА БАРИЛАА НЬ ҮҮЛ ЗАМ ЗАСГИВН УДНР. 2-4 Хэ. дхмхх улас 227 мэхм рын өмнөөс баяр хүргэж үг хэл лээ. Үүний дараа ардын цэргийн анхны дайчид партизан цэргүүд өөрсдийн өмнөөс туг дурсгав. Энэ үеэр нийслэ лийн пионерүүд баяр хүргэж ардын цэргийн 40 жилд илэрхийлэлт өр- гөв. Ардын цэргийн 40 жилийн ойд ардын ардчилсан орнуудын армїї ма- най орны үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёлын олон газраас баярын бичиг илгээжээ. Хурлын ажиллагаа дуусса ны дараа ардын цэргийн 40 жилийн баярын концерт тоглов, (Манай тусгай сурвалжлагч) савын ёроол талд агаар орхуйц нүх заавал гаргасан байвал зохино. Энэ нүхээр орсон агаараар цэцгийн амьс галах буюу илүүдэл усаа гадагш гар гадаг юм. Цэцгийн савын аман тал нь өргөн ёроол тал нь хавчигдуу нарийвтар байх нь ашигтай, Цэцэг тарих шорооны найрлага янз бүр байж болно. Үүнээс хань гийн ашигтай бөгөөд өргөн хэрэглэж, болохуйц нь ! 1, Хар шороон хөрс 404 | 2. Ургамлын навчны ялзмаг хөрс з0ж 3. Хонь буюу адууны 2-3 жил өнжсөн бууц 109 4. Голын цэвэр элс 209, Эдгээрийг сайн хольж савандаа хийж, цэцгээ таривал ашигтай. Нэ мэлт бордоо болгож. шувууны сангас, ясны гурил зэргийг бага багаар хийж байвал сайн. Тасалгааны цэцгийн шороог 1-2 жил болоод заавал сольж байх хэ- рэгтэй. Учир нь өчүүхэн саванд бай- гаа хөрс цэцгийн амьдралыг шим тэжээлээр хангаж чадахгүй байх нь хэний ч мэдээжийн хэрэг. Цэцгийн шороог солихдоо савтай цэцгээ доош нь харуулан гарын хурууны салаанд цэцгийн гол ишийг хавчуулсан үндэс ний хүзүүнд шахан доош харуулан бариад ширээ буюу модны ирмэг дээр тойруулан зөөлнөөр тогшиж салгана. Ингээд үндсэнд наалдсан » бөөн шороонуудыг салган авах ба хэт хөгширсөн үндсийг хайч буюу. хурц хутгаар огтлон хая, /Ингээд солимоор бэлтгэсэн шороогоо саван- даа хийж цэцгээ суулгаад хөрсийг ханатал нь услаж гэрэлтэй газар тавь. эн --. (Үргэлжлэл нь 3 дугаар нүүрт) 2 Сургууль да ! Манай сургуульд онц сур- /агатан, дуучин, тамирчин дом Саруулхан уудам тасал гаанд 40 гаруй цэцэг со- Фолж дэргэд нь түүнийг харгалзан амьдруулагч пионерүүд нь тордож бай гаа харагдана. Энэ бол Сэлэнгэ айм- гийн Зүүнхараа хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 2-р бүлгэмийн (10-р бүл- /боүевүгөүеөүгөүгөүеөүүев,рвүүнвүүгөүүе эүүлэүүгөүүраүиввүүвбүүгэүурөү ирэх тэргүүн нь борчин зэрэг төрөлд бүрийн авь- яаслаг сурагчид олон бий. Үү- ний нэг нь 2-6 ангид суралцдаг Тумбахан юм. Зөвхөн 2-р улир- лаар монгол казан хёлэн дзэр 20 дуу, домборын 9 төрлийн аялгууг шинээр сурч, маш чад варлаг тоглож байна. Тумба- ханшиг авьяастан олон боловч Тумбахан сурлага сахилга, авь- явс ариун цэвэрч, ажилчаараа сургуулийнхаа хэмжээн дээр тэргүүн нь юмаа. Тумбахан Баян-өлгий гийн Цэнгэл сумын бага гуульд сурдаг. айм- сур- Жантүгэл. САЛГАЛАЛАЛА”А” ЦЭЦЭГ С080ЛН. байна гийн пнонерүүд юм. Су- рагчдын орон сууц, хичээ лийн танхим цөм таримал цэцэгтэй болох юм. Одоо 870 таруй цэцэг соёо- луулж цэцэг тарих ажил амжилттай үргэлжилж байна. Л. Дорж. Тчагбогэ2 сэгггд0эд 6 жил дараалан онц суралцаж байгаа 5 онцын эзэн сурагч Цэнд- сүрзн хичээлийг давтахдаа ДЭС Д3- раатай, цагийн хувиартай | давтаж, хичээл дээр нөхдийн хариулах, багшийн заахад сайн анхаарч гэрийн даалгаварыг өөрийн ойлгосоны үнд- сэн дээр тооны хичээлээс эхлэж хийдэг. Сурагч Цэндсүрэн өөрөө онц су. рахынхаа хажуугаар ангийнхаа сул сурлагатанд туслаж,1-р улирлаар муу гарсан Цэрэннадмид, Төмөрбаа- тар нарыг амжилттай сургаад 8-р улирлаар ангиа 1009) хувь сургах үүрэг аваад ажиллаж байна. Сурагч Цэндсүрэн саяхан Чойбал- сан аймгийн Баяннуур сумын 10 жилийн дунд сургуульд урлагийн бригадаар очиж өөрийн уран чадва- раа үзүүлж онц сурч байгаа тухаЗ- гаа дэлгэрэнгүй ярьж өглөө. Цэндсүрэн Хэнтий аймгийн 10. жи- сургуульд суралцдаг. П. Баатархуяг лийн дунд Цоохор бухандай «Ардын ирэздүйх нэгдлийн Аршаант нэртай үчөөнээс Ар нуруундаа цагаайтай Алаг тугал гарчээ, Нэгдлийн хүүхдүүд бүгдээр Наргиан хөгжөөн болцгоож Хөөрхөн тугалаа өхөөрдөн Хүзүү толгойг илцгээлээ, Цогтоо хүү тугалдаа Цоохор бухандай нэр өхөд Цөм түүнийг зөвшөөрч Цууриаттал алгаа ташцгаав, Цоохор бухандай томорч . Повоо болон ториижээ. Цоргих халуун наранд Цойлон оодогнож наадна, Түжгэр хөөрхөн духаараа Төмөр хувин мөргөчихөөд Түүний дуунаас цочиж Тэр чигээрээ давхина, Моолгор сүүлээ өргөж Мөргөх юм хайгуулдана, Мөрөгнөг эрэг шөргөөж Мөлгөр духаа шорөолио, ПМогтоо хүү түрүүлгэл Ногтой жаалууд цемөөрөө Ноохор бухандайнхаа тухай Ногоо луугаа дуулцагаалаа, Толгой түрүүгээ шороодлог Таөмоөөгүй жаахан бухандайгаа Төплож бид ярчилсаар Том бух болгово оо, Төл сайтай бүх гэж Түмзн олон сайшаана даа Түмэн сүргийн манлай гэж Төр засгаас үнэлнэ зэ гэв, Л, Бямбажав, Хүүхдүүдийн гараар Саяхан хаврын нэг сайхан өдөр Цагаан булаг хэ- мээх хөндийн нэгэн аманд олон хүүхэд бужигнаж байлаа. Эзгүй хээр хуучин. өвөлжөөний суурь дээр үймэлдэл: байгаа тэднийг тоглож байна гэж хэн ч бодохгүй билээ. Үнэхээр тэд энд лаптуу тоглох гэж ирээгүй байлаа. Монгол Унгарын найрамдал нэгд- лийн Бэгз ахлагчтай ямааны суурьт тохилог сайхан хашаа барьж өгөх гэж тэнд цугласан юм санжээ. Тэд хашаа барина гэхэд Бэгз материал байхгүй хөсөг уналагагүй байсан боловч ойн унасан хаягдал мод ашиглаж, түүнийг өєрсдөө зеөжээ. Ингээд 400 бог малын багтаамжтай саравчтай дулаан хашааг барьж өгчээ. Энэ ажилд сурагч Алтангэрэл, Сүх- баатар, Ганбаатар нарын зэрэг олон сурагч онц идэвхтэй оролцсоны гадна хүүхдүүдтэйгээ хамт явж багш Дамдинсүрэн, Цэрэнсамбуу, ойн цагдаа өвгөн ах, Шарав гуай нар сайн ажиллажээ. Ардын Хувьс- с талын дөчин жил, пионерийн байгууллагын гучин зургаан жилийг угтан Барилга, Барилгын Материа- лын Яамны харьяа шохойн заводын дэрэгдэх бага сургуулийнхан ингэж ажиллаж байна. Ёо лал ээлийн Д.Гармаа Говь-алтай аймгийн Эр- дэнэ сумын бага сургуу- вийн багш 2Камьянжамц тэргүүтэй 10-13 насны пионер өөрийн сургуулийн шеф Цагаан уулын брига- дын төв хүртэл 80 км-ийн ” зайтай явган аяллыг 8 хо- “ногийн хугацаатай зохиов. Энэ аялалд бүлгэмийн зөв лөлийн дарга Дариймаа, 1980 оны хөдөлмөрийн ав рага Өлзий-баяр, “бөхийн аврага Даринчулуун, онц сурлагатан Наранхүү нар оролцсон юм. Тэд сайн ярж зорьсон тазраа хүрээд бэлтгэсэн концертоо тог- лож, үдэшлэг зохиож ярна таниулга ХИйЛЭЭ. 2301 Цагаан уулын ноён ор- гилд гарч 18 метр өндөр хадан хясааны оройд пно- нерийн дурсгалт тугаа хат гаж «Пионерийн оргил» гэж нэрлэлээ. Тэд (8-р улирлын амралтаар 100- 150 км-ын аялалд ЗОХНО хоор бэлтгэж байна. 7 Осорням, 8 МАШИН АЧАА 10 жилийн 18-р сургууль дээр. яс цуглуулах, ажил өрнөж 6-г, 8-0, 5-г 3-а ангиуд идэвхтэй оролцов. “Энэ ажилд сурагч Цэрэнхүү, Намела, нар бусдаас гавшгай оролцож 30--48 кг яс тушаав... Батжаргал 2 Сургуулалн хаввиисн 7,5 тонн яс хуримтлагдсан нь гурван. Газ-51 машины ачаа боллоо. 5 Цэдэндан “ч нөхөрлөлийн гишүүн Ямар Ф бэгш, анд нөхөд нь бахархдаг Та бүгд манай сургууль дээр ирвэл хоёр Хишгээтэй уулзана. Нуруугаар ч чацуу насаар ч чацуу нэр нь бас нэг, суудал нь ч нэг дор, ингээд багшийн тсурная дээрээс харвал адил- хан онц, бас дуулах бүжиглэ- хий нь хэнч ялгамааргүй энэ хоёр хүүхтийг андуурах нь олонтой. Зөвхөн зэрэгтэй эмэг- тэйгээрээ л ялгагддаг юм. Ар- ваадхан настай хүүгээс нэр чинь хэн бэ? гэж асуухад: -- Хишгээ -- Ямар сурдаг вэ? - Онц сайн - Юуны гишүүн бэ? -- Пионерийн гишүүн, с0Ёёл албан үүрэгтэй вэ? - “Салаан дарга гэж товч- хон хариулана. Мөн үеийн б0- лолтой хөөрхөн “бор охиноос нэр хэн бэ? гэхэд Хишгээ гээд л өмнөх Хишгээгийнхээ харнул сан үгийг давтана. Үүнд гай- хах юм байхгүй Энэ хоёр адил- хан Хишгээ Төв аймгийн Бор- нуур сумын сангийн аж ахуйн бага сургуулийн сурагчдын ЭГ- “Хүмүүжил, сурлагаараа 88 вдилхан хоёр Хишгээг эцэг Эх, 5. м 13 52 нэ ТӨнйЛүҮД ЮМ Хайрт хүүхдүүд ээ! Та иар Хүрэнтэж харагдаад байдаг нь Хүйсийн уудам говио Хүсэглэж санагдаад байдаг нь Хөгшин буурал зэж минь .,, гэсэн нэг дууны үг байдаг, Говь--Алтай аймгийн Хөхморьт сумын бага сургууль энэ хүрэнтэж харагдаад байдаг хүй- сийн товьд байдаг юм шүү. Энэ сургуулийн 3-р ангийн пионер Ханчулуун, «Норовын нам- тар» «Шидэт мод», «Мөөг» зэрэг 63 ном, Төмөр, «Алхана уулын нууц», «Мөр үйлсэн нь», «Элбэг дээл», «Хув ишиг» зэрэг 90 ном, 4-р ангийн пионер Дорж «Хөөрхөн Байдий», «Анч хүү», «Шидэт мод», «Бороо» зэрэг 70 ном,мөн Найданхүү,«Аргатай хүү»,«Ном сурсан нь», «Барилдаж явсан нь» зэрэг 80 ном унь санаас гадна 4-р ангийн Жүгдэр, Төмөрбуу, Цэцэгмаа, Цээдээ нар 50--80 ном уншжээ. Эдгээр пионер сурагчид уншсан номынхоо 30- хиолын гол баатар, утга агууллага, үйл явдлыг тэмдэглэж ангн, салаа, бүлгийнхээ пионер сурагчдад үргэлж ярьж, хамтран ойлгох ажил зохиож байна. : Та нарт танилцуулж байгаа шинэ танилууд номынхоо санг 100--150 номтой болгох 100- :200 ном унших зорилт тавьж байна. шШ. Д. Бааст. Шинээ" » Хөвсгєл аймгийн Хатгал хотын (10 жи- лийн дунд сургуулийн багш, пионер, сурагчид, ажилчдын барьсан 200 хүүхдийн орон сууцны байшин. Үүнийг барихад 50 гаруй мянган төгрөгийн ажлыг пионер сурагчид бүтээжээ. Гэрэл зургийг Надавд : Бх Анхилмал гоёхон цэцгээр Амьсгалын байх сайхаан 2. ЦЭЦГЭЭ ЯАЖ АРЧЛАХ ВЭ? " Тасалгааны олон наст цэцэг ур- “гамлыг 18-20-ийн дулааны темпе- ратур бүхий гэрэлтэй тасалгаанд та- рих хэрэгтэй. : Нимгэн том навч бүхий цэцгийг вуны улиралд 7 хоногт 8-4 удаа усалж бай. Үүнд: Туруун цэцэг, төрөл бүрийн хайдан, тасалгааны халгай гэх мэт цэцэг Фрво. Харин “шүүстэй навч бүхий элдэв хэлбэ- рийн кактус, зуун наст, унаган хэл, үлд өвс, нмбүү өвс сувдаг хавтор зэрэг цэцгүүд нь усыг багаар шаард- даг тул 7 хоногт 1-2 удаа услаж байвал зохино. Тасалгааны цэцгийн навч нь шар- лаж хөрчийх, беестех явдлууд үзэгд ЭГ. : 2 Үүнд: Хорчийж нарлаж гэмтсэн навчуудыг тухай бүрд нь таслан авч байх бөгөөд бөөстсен цэцгийг эмнэлгийн ногоон саванг дюсттэй хольж усанд уусгаад шүршин угааж болох ба мөн улаан тамхи мохоорын уусмал, гар нүүрийн савангийн уус- малуудаар угааж устгаж болно. Цэц гийг жигд бөгөөд эгд үзэмжтэй ур- гуулахын тулд Өдөр бүр нэг удаа на ран тийш эргүүлэн тавьж бай. Мен цэцгийн мечрүүдээс хэт ХӨГ- ширсөн ендөр мөчрүүдийг огтолж хаях ба хог өвсийг тухай бүрд Нь гараар түүж хаяж байх хэрэгтэй. З3. ТАСАЛГААНЫ ЦЭЦГИЙГ ЯАЖ ҮРЖҮҮЛЭХ ВЭ? Тасалгааны олон наст цэцэг УР- тамлыг голдуу, үндэс, иш навчаар үндэслүүлэн үржүүлж тарина. Ур- гамлын иш, үндэс, навч зэрэг аль нэг эрхтэн нь шинэ ургамал бий болгохыг вегетатив үржил гэнэ. Ве- гетатив гэдэг үг нь грекийн вюеге- тацн-ургах, өсөх гэсэн үг бөгөөд ве гетатив эрхтэн гэдэг нь ургаж Өсөх тэжээлийн эрхтэн гэсэн утгатай бол- но. Тасалгааны ихэнх цэцгүүдийг та- рниалахдаа вегетатив иш, үндэс нав- чаар үржүүлэн тарьж болно. Үүнд 2-3 навчтай залуухан мөчрийг 10-15 см урттайгаар ншин дээрхи үеийн доогуур ташуухан огтолж аваад тус- гай саванд бэлтгэсэн ” усанд 2-3 см гүнд суулгана, элсэнд буюу гаарай, . Тасалгааны суулгах нь ашигтай бөгөөд түргэн үндэслэдэг юм. цэцгүүдийг злсэнд Харин усанд суулгах нь удаан үндэслэдэг ба ялзардаг муу талтай Тасалгааны цэцгүүдийн мөчрийн с0- ёололт харилцан адилгүй хугацаа- тай байдаг. Жишээ нь Туруун цэцэг, халгай төрөл бүрийн хайдан зэрэг цэцэг НЬ: 1-2 долоо хоноод үндэслэж байхад төрөлд бүрийн кактус, удан бор мод, хулслаг, улаан цугцуухай, зуун наст имбүү өвс зэрэг нь 1-3 сар болж байж үндэслэж ирдэг юм. Элсэнд суулгасан мөчрөөс сайн үндэс гарс- ны дараагаар жинхэнэ шим тэжээл бүхий хөрс агуулсан савандаа Үүнд- сийг нь нугалалгүй суулгаад угт Нь сайн дарж ханатал нь услаад цон- хон дээрээ тавих хэрэгтэй. Харин навчаар тэр болгон Ццэц- гүүд үржиж ургах нь ховор байдаг. Багачууд та нар санаж байгаа байх манай оронд нилээд ергөн дэлгэр тархсан хайдан цэцгүүдийн нэг 00- лох гахайн чих буюу үст хайдан гэ9- дэг гадуураа халиурсан битүү үстэй ягаан өнгөтэй, алимын цэцэгтэй 0й- ролцоо ягаан цэцэгтэй энэ цэцэг Л навчаар буюу навчин хэсгээр хял- бархан үрждэг. Үүнд хайдангийн нэг навчийг таслан авч доод. талыг нь дээш нь харуулан ширээн дээр тавьж хэсэг бүхэнд навчин гол бү- дүүн суудлыг оруулан хэсэг хэсэг болгон уртааш нь Өгтлоно. Ингэж огтлогдсон навчныхаа хэсгүү- дийг чийгтэй элсэнд 1 єм хир- тэй гүнд суулган элсний чийгийг алдагдуулахгүйн тулд шилэн аяга буюу цонхны шилээр ургамалаа бүр хэн тавина. Ингээд навч сайн үндэс | 8гаан бу лэсний дараа бэлтгэсэн савтай шо-|Зураг 4-ыг үз! суулгаж | рийг зургаар гэж тэмдэглэдэг. Ийм роонд дээр дурьдсанаар Тойрч зогсоод дуулан ! бүжиглэе 1960 оны эцсээр манай сонины газар тойрон бүжгийн дууг үг ая, бүжиглэх хөдөлгөөний хамт хэвлэж радиогоор заасан билээ. Энэ дуу манай орны бүх пионер сурагчид, түүгээрч барахгүй цэцэрлэгийн хүүх- дүүд, ард түмний дунд өргөн дэлгэр түгж байна. Энэ дууг бүжгийн хамт бүх хүүх- дээ сургасан сургуулийг Пионерийн үнэн сонины хүндэт үнэмлэхээр шагнахаар зарласан билээ. Энэ зарласан ёсоор цөмөөрөө дуулж, бүжиглэж байгаа Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын бага сургуу- лийн бүх пионер сурагчдад баяр хүргэж Пионерийн үнэн сонины .Хүндэт үнэмлэхээр шагналаа. ї Энэ дууны үг ая нь нийтэд дэл» гэрч байгаа боловч бүжиглэх хөдөл- төөн нь нийтийг хамарч чадаагүй байна. Энэ дууг зөвхөн шинэ жилээр дуулж бүжиглэнэ гэв ойлговол бу- руу юм. Шинэ жилээс бусад цагт эхний бадгийг нь хасаж хэрэглээ рэй. ( Пионер сураг аа| Завсарла- гаар, сургуулийнхаа хашаанд эсвэл зугаалгаар, ажлаар явж байкдаа хө» дөлмөр оргилсон талын дунд Ч, гүн ойн цоорхойд ч, тунгалаг урсгалт го- лын хөвөөн дээр ч энэ дууг хэдэн зуу мянгаараа хэд хэдэн тойрог болж зогсоод дуулан хөгжилдөж, тойрон бүжиглэхийг харвал хичнээн гоё вэ? ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮ ҮҮУҮҮҮҮҮҮУҮҮҮҮТҮҮҮҮ Өвөрхангай аймгийн Гүн нарийн сумын бага сургуульд онц сурлагатан олон бий. Тэдний дотроос «Зураг дээр зүүн гараас Цэрэнханд, Янжмаа, Дэ- г/мес/" ӨӨРСДӨӨ ХИЙЦГЭЭ Нэг үзүүрт нь чиглүүлэгч булыг суулгах малтаас гаргана. Голыгбэх- лэх суурийг 1-1,5 мм зузаан хөнгөн юу цагаан төмрөөр хийнэ. Тайлбар. Диамет- ханатал услаад гэрэлтэй дулаан га-| суурь хоёрыг бэлтгэсний дараа суурь зар тавьж арчилбал зохино, тус бүрд 4 нүх цоолно .Хоёр нь 8-4 Сурегч пионерууд аз! Та нар ар-|цм диаметртэй түүнд голыг суулга- дын хувьсгалын 40 жилийн ой, МХ 3 Эвлэлийн 40 жилийн ой, олон ул- сын хүүхдийн баярын өдрийг угтаж өөрийн сургууль, анги, буюу гэр орондоо олон наст цэцгийг өргөнөөр тариалж арчилж сурцгаа- Ф Б. Нэргүй. “186 Бо Мтульлылмлмтытмтмтмтмталмтмтититчтмтмтмитмлмчлчяялун улам тмлмлмлмлитмм Л. Лодоншарав. ОХ Га Зулай цагаан Хвөрхєн хурга Зурвас халзан Зусгийн хурга Еэвнн сүүлээ Хөдөлгөн байж 9 Гэдсээ цадахаар Цовхрон дүүлж Гэрээ тойроод Цойлон дэгдэнэ. Эхээс төрөхөд нь Би авсан юм. Эяэрэн малласаар Хонь болгон Баян талаа Хөннор чимж Баатар аавыгаа Заавал дууриана. на. Загварын раманд суурийг бэх- лэхийн тулд 1,5-2 мм диаметртэй хоёр нүх цоолно. (Зураг 3-д суурь ТАНХИМДАА|6а рамыг бэхлэснийг үзүүлэв.) мнддагваа нар «Пионе- рийн үнэн» сониныхоо шинэ дугаарыг уншиж бай на. ) Зургийг Л, Жамшмбаа. дунд (хойт голонд) резиний нэг үзүү рийг бэхлэх жижиг нүх гаргана, Хөтлөгч голыг металлаар хийвэл сайн. Дугуйг холхиулахгүй тул 824 утсаар хийсэн пурш хийж өг. ! ! (Зураг 5) 1--Дугуй. 2-тпурш. 8--гтолыг бэхлэх суурь 4-тол Хойт талын хөтлөгч гол нь зай вал дугуйн хамт эргэдэг байх ёстой, Урьд талын хөтлүүлэгч голыг хөдөлж Голуудыг мод буюу эсвэл төм- гөөнгүй бэхлэж ч болно. Харин дуч реер хийж болно. “Хөтлөгч голын гуй нь хөнгөн эргэлэг байвал зохинд, 229) Эм ходбййггэгүй Ж Л 22772/211:224 бУбугёуд .. Миний өмнө хөх тэрлэгтэй аал|хүний оюуны хэмжүүр, ганцхан сэт- күү гуулин хөгжим үлээж суулаа. | гэгч амьтанд байна. Адгуус амуЬтан »с -ҮТөгсөө чи тоонд яаж сайн бол-|тоо бодож чадахгүй. Хүн гэдгээ сон ЮМ бэ? гэхэд бодолгошрон ни- орчлон ертөнцийн Эзэн гэдгээ үзүү “ звэд дуугай сууснаа: лэхийн тулд тооны ухааныг эзэмших “ээж. би нэг ном уншсан юм. " | хэрэгтэй» гэж багш .минь хэлсэн. еэ. Ямар - Тоо сайн боддог болоход Хэ- өч, Тоо мөдэхгүй хүн сармагчин- цүү юм уу? тей ЁДИЛ гэж байсан юм даг. Нэг - Тоог оюуны гимнастик гэдэг, “күн, Сармагчны вулзага, хүний хүү «Одоогийн манай тооны довтол- хоёрыг яг адилхан тэжээжээ. Хоёу-|гоог огторгуйн уудамд аялах довтол бланд нь ав адилхан тоглоом ӨГДӨГ |гөо» гэж ханын сонинд бичсэн нь яг байжээ. Сармагчны зулзага, тоглоо-| оносон үг. моо дээш доош нь хаяж ямарч утга- Бид тоо физик эзэмшихгүй бол, “гүй тоглодог гэнэ. Гэтэл хүний хүү яаж огторгуйн уудамд аялах вэ? “мэдээ орсон цагаасаа эхлэн байшин | гэлээ. Ийнхүү Увс аймгийн Улаан- барилга барих, адуу мал хариулах гомын арван жилийн сургуулийн 8 ёїл болох зэргээр тодорхой утга дугаар енгийн «б» бүлгийн сурагч, санаа, төсөл төлөвлөгөө агуулсан |онц сурлагатан Төгсөө байгалийн тү тоглоомоор тоглодог байж гэнэ. Тэр |їн нууцыг нээхэд гол түлхүүр бол- “яриагүй үнэн зүйл. Зарим сурагч дог тоо физикийн хичээлд идэвх Хү- тоо бодохдоо арга барилаа урьдаад|цээ дайчилж, 3 телөвлөлгүй, эх захгүй юм өрээчдэг --« Улам сайн сурна гэдгээ илэр- нь «Сармагчин зулзага шиг учир хийлж байна. гутгагүй ажиллаж байгаа хэрэг. Иймд -- Тоо бодож чадахгүй хүн сар- “хүний хүү гэдгээ санаж, бодлого | магчинтай адил гэдэг яасан үнэн үг. ! бодохын өмнө бодохоо сайтар төлөв-|вэ? «Сармагчин» биш, хүн гэдгээ Ї лөх нь зөв юм. Түүнээс гадна яар-| үзүүлэх хүсэлтэй бүхэн, тоо бодож | вал даарна » гэдгийг санаж тайван |сурмаар байна. шүү! Г тогтуун. бодох хэрэгтэй. «Тоо бол Цодлоытл : жс-с тэг-смвннт-л-л 7-7 С. Сандагдорж ттт-тт-лонт 11) БО ииииий 4--р ангийн «г» бүлгианхэн оүгдээрээ ү жээ, 4 Г, авиа бас Л сайн мэрийж уйлцгааж байна, хичээллэдэг танхим нь цэвэр сайхан байв, Гэтэл энэ ангийн цөөвтөр пионерүүд хув- т-Зөгийд хатгуулаад ийн ариун цэврээр дутагдалтай. байж, 23 Яагаад уйлцгааж байгаа юм бол? | Ингээд ариун цэврийн үзлэгээр бүх ангиу “-Юун зөгий билээ, Одоо чинь өвлийн дын сүүл барьчихжээ, Тэргүүн ангиуд хүйтэн цаг биз дээ, шагнал авцгаалаа, Харин 4 г, ангийн» -с Зөгийд л хатгуулаад уйлцгааж. бай- | ханд «Араас чинь гахай дагаж яваа шүү» на шүү дээ, гэсэн анхааруулах бичигтэй алаг эрээн -Бүх сурагчды нь зөгий хатгаад бүг- | зөгий ноогдох болжээ, Тэр зөгий ангийнх дээрээ уйлцгаагаа юу? яь хаалган Дээр нисч Очоод таатайхан суугаад хатгаж эхэлэв, Нэг хоёр нөхдөө сөө болоод зөгийд хатгуулж, 4 г. ангийн хан нийтээрээ уйлцгаалаа, Уйлсан учир нь энэ дээ. Харин тэр зөгий хаалган дээр нь их удсангүй гэнэ, Зөгийн шаардлагаар ангиараа зөвлөн ярилцаж, нийтээрээ хамтран ажиллаад дутагдлаа засч хэд с --Үгүй нэг хоёрын нь хатгачихсан чинь “нийтээрээ: уйлцгааж байна гэж хоёр шшионерийн ярьж байгааг сонсоод ямар “учиртай юм бол? яагаад уйлцгаасан юм бол? гэж гайхав, Тиймээ зөгийд хатгуу Гааад уйлцгаасан нь үнэн юм, Тэгээд «учры нь өнд бичье, Энэ сургуульд «Ариун “рэврийн өдөрлөг» зохиогдлоо, “Өдөрлөгтөө Г.псонер сурагчид гэртнэзс бэлтгэж анги “жанхимаа толь шиг гялалзтал угааж арч өө Ийм нэгэн явдал нийслэлийн 13. дугаар түн саяхан болсон “Яагаад уйлцгааж байгаа юм бол? сургуулийн 4 г, ангид юм. шүү. Ж. Гомбосүрэн . Үзэсгэлэнг: нээгдэв | 5 Өчигдөр Монголын пионерийн ордонд Бүгд Найрамдах Ардчил- сан Германы «Пионерийн байгууллага ба сургууль» гэдэг гэрэл зур- гийн үзэсгэлэн нээгдэв. Үзэсгэлэнг БНМАУ-ын Гэгээрлийн Яамны ( сургуулийн хэлтсийн дарга Зэвгээ нээж: Герман Монголын нөхөрсөг харьцаа улам бэхжиж ялангуяа манай хоёр орны жаргалант ирээ- дүй болсон пионер багачуудын хооронд халуун дотно нөхөрлөд улам бэхжсинс байгааг яриад энэ үзэсгэлэн манай хоёр орны хүүхэд бага- чуудын харилцан сурч мэдэхэд ихээхэн тус нэмэр үзүүлэхийг дурь- !6 даад үзэсгэлэнгийн улаан туузыг хайчлан үзэсгэлэнг нээв. Нээлтэд БНАГ Улсаас тус улсад суугаа. Элчин сайдын яамны төлөөлөгчид БНМА Улсын гэгээрлийн яамны орлогч сайд Хорлоо Монгол Германы найрамдлын нийгэмлэгийн дарга улсын их сургуу» лийн захирал Содном, МХЗ Эвлэлийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга. Оюун нар байлцаж нийслэлийн сургуулийн пионер, сурагчид энэ үзэсгэлэнг сэтгэл бахдам сонирхлоо, 4 : Манай оронд социалист орнуудын | дурсгалын цом, 4 2х дүү армиудын гар бөмбөгний авра | хожиж 8-р байр, үтыг шалгаруулах тэмцээн “дууслаа. ! Энэ тэмцээнд ЗСБНХУ, БНХАУ, |руудыг эзлэв. БНАВУ, БНАСАУ, БНРАУ БНПАУ БНМАУ зэрэг.7 орноос 102 хүмүүс | ХУ-ын тамирчдыг алтан медал, 2-2 оролцов. Үүнээс спортын мастер 1, спортын мастер 82, 1 2-р мөнгөн медал, 8-р байр эзэлсэн БН- зэргийн тамирчин 46 байгаа нь тэд ПАУ-ын тамирчдыг Хүрэл медалаар ний 86,7 хувийг эзлэж байна. БНАСАУ, БНРАУ, БНПАУ, БНМ- АУ зэрэг 7 мастер 1, спортын мастер 832,|1, 2-р | рагч, спортын гавьяат мастер Гайхо- зэргийн тамирчин 46 байгаа нь тэд- | вой, ний 86,7 хувийг эзлэж байна. Тус тэмцээн дасгалжуулагч, шүүгч, | улсын тэмцээнд 180 удаа оролцсон судлагч нар нь тус бүртээ тын цол, зэрэгтэй хүмүүс сэжүлл ЗСБНХУ-ын НХАУ-ын багууд тус бүр 5 хож-|оролцов. Эн сон юм. Гэвч 8СБНХУ-ын баг БНХ- Н.тэрлэлЭх ЗУЧН цоог АУ-ын багийг хожсоны дээр хожигд-!м лоор цөөн учир Їр байр эзэлж шил-|цаашдаа өсөн хөгж СОЦИАЛИСТ ОРНУУДЫН АХДҮҮ АРМИУДЫН ГАР БӨМБӨ- С: ГИЙН АВРАГЫГ ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН БНПАУ-ын баг 8- мөн 8-р диплом явагдаж | авсан юм. БНАСАУ, БНРАУ, БНМ АУ, БНАВУ-ын багууд дараах бай- Тэмцээнд 1-р байр эзэлсэн 3СБН гавьяат | байр эзэлсэн БНХАУ-ын тамирчдыг тус тус шагналаа. , Тэмцээнд оролцсон тамирчдын До-. орноос 102 хүмүүс|тор ЗХУ-ын цэргийн сургуулийн су- Полшийн цэргийн Шигшээ . «Лигия» багийн ахлагч бөгөөд олон , СПОР-їспортын мастер Румковски Войцьех байлаа. | Румыны багийн Шафер Эривин-на- армийн баг|рын зэрэг гарамгай тамирчид олон армийн та- мирчдаас ихийг сурч спортын талаар 1 ихийн сайхан үл- жин явах цом, Ї-р диплом, БНХАУ- гэрийг үзүүллээ ын баг 2-р байр эзэлж 2-р" диплом ай ! матУУУТУмТУЛмтулхлт Ц. Балгансүрэн УумтмбмтмбтмтүлмтӨтмөтчлхт мумтмтмтмтмлхмтмт уот хбмУмтмуш 4Л /най цагтаа. Е72122201721722 212 246 йг (261 2 йс 8. 11222:1171277 22Р1721222 22 аёбёсоае4Фф, за | Шатрын хөлөг дээр бай “гаа үсгүүдээр А-үсгэзс 234 эхлэн морины нүүдлээр / нүүн анхааруулах үгүүл . бэр болгон бичнэ үү? Ы. Улсын багшийн дээд сургуулийн Физик тоот 1 ны 4-р курсийн оюутан 39 Зу Б, Цэвэлсүрэн зохиов, : Хариуцлагатай “эрхлэгчийг “МЭДЛЭГ ЧАДВАРЫН -. ҮЕЧИЛСЭН ӨСВӨРИЙН ПИОНЕР Чи бол пионерийн баясгалант тан гаргийг өргөж пионерийн галстук тэмдэг зүүж пионерийн ёслолоор ёслох хүндэт эрхийг олж авсан юм. Пионерийн дуудлагын хариуд «ХЭ- ЗЭЭД БЭЛХЭН» гэж хариулдаг. Энэ хариултыг зөвхөн амаар хэ- лээд зогсох биш хэрэг дээр нь бие- лүүлэхийн тулд их зүйлийг мэддэг хийж чаддаг байх ёстой. Үүнд: 1, Хичээлдээ амжилттай сурал- цаж нэг ангиас нөгөө ангид дэвшин суралцаж бусаддаа тусалдаг, тэр- гүүний сахилга баттай пионер байх. -08. Эвлэлийн тэргүүний гишүүн болохын тулд нийгмийн ашиг тусын төлөө сурсан зүйлээ амьдрал ахуй- даа хэрэглэж чаддаг байх. Үүний тулд, «Пионерийн ажлын хайгуул» хийх нь чухал. Эх эцэг, хороо хорин -Эх орондоо юу хийж, ямар зүйлээр тус хүргэж болмоор байгааг мэдэх хэрэгтэй. Үүнийг өөрсдийн нөхөд, пионерийн ахлах удирдагч, багш нар, эх эцэг, ахмад ангийн эвлэлийн гя- шүүдтэй ярык зөвлөлцсөний үндсэн дээр мэдэж болно. «Хайгуулчид» нь «Пионерийн үнэн» сонин «Залгамжлагч» сэтгүүл радиогоор хүүхдэд зориулсан нэвт- рүүлгээс шинэ сонирхолтой, пионе- рийн ажлын талаар гарч буй зүй- лийг мэдэж Нийгэмд тустай сонин шинэ ажлуудыг бүлэг, салаараараа зохиож болно.. 8, Сайн суралцаж «Пионерийн хайгуул» -аар олсон үйл хэргээ гүй- ЦЭТГЭХИЙН тулД жилээс жилд шинэ ши нэ чадвар мэдлэгтэй болох хэрэгтэй. Үүнд: “га) Нийгмийн- тусын телөө яаж хамтран хөдөлмөрлөж, өөртөө хэрэг- тэй бүхнийг яаж,өөрөө хийж сурах вэ?. ЭЧИсРЭЭ 2уОт 6) Эрүүл чийрэг, гавшгай боло- хын тулд яах вэ? : ! 28) Аялал хийх, өөрийн. орчин тойрноо судлан мэдэх. Энэ бүгдийн талаар өсвөрийн пионерийн мэдлэг чадварын үечилсэн дэвшил нь жил бүр нэг хийсэн зүйлээ дахин дав- тахгүй. МХЗЭ-ийн гишүүнд элстэлээ зохих шатаар дэвших зорилготой, «Пио- нерийн үечилсэн дэвшлээс» сонгож авсны .үндсэн дээр бүлгийн ажлын төлөвлөгөөг зохионо. «Дэвшилд» заасан бүх зүйлийг амжилттай эзэмшиж чадвал эвлэ- -лийн шилдэг Тншүүд болно. Эвлэ- лийн тэргүүний гишүүн бол өсвө рийн пионерийн удирдагч болох эр- хэм хүндэт эрхийг олж авдаг. Пио- нерийн үе шатыг 83 хуваана. дэвшил Нэгдүгээр шат бага насны пионе- Рүүд (2-3-4 анги) Хоёрдугаар шат дунд насны пно- нерүүд (5-6 анги). Гуравдугаар шат- ахлах насны пнонерүүд (7-8 анги) 1. БАГА НАСНЫ ПИОНЕРИЙН ҮЕЧИЛСЭН ДЭВШИЛ 1-2 ангийн сурагчдын бүх мэдлэг, чаддаг зүйлийг бүрэн сайн сурсан байх, үүнээс гадна амжилттай сайн суралцаж нэг ангиас нөгөө ангид дэвших, салааны нөхөддөө туслах өсвөрийн пионерийн - галстукны 3 үзүүрийн учрыг 1-2 ангийн сурагч- Милл элажажажлл гажээ. өФөэөФӨФОООСФС/ООФӨОООЖ дад тайлбарлаж чаддаг байх, пионер эвлэлийн гишүүд, намын гишүүн гэж ямар хүнийг кэлдгийг мэдэж, Монголын пионерийн байгууллагуу- дын байгуулагдсан өдөр ба түүний түүхт замналыг мэдэх,хамтаараа хө- дөлмөрлөх, амарч, сурах, а. Салааныхаа нөхдөд . сурах, хөдөлмөрлөх, биеийн тамирыг эзэм- шихэд нь туслах. 0. Салаагаараа анги, сургууль, туршлагын талбайгаа цэвэрлэж эмх цэгцтэй байлгах. в. Салаагаараа төмрийн хаягдал, архи, варенийн шил, яс, цуглуулах. г. Бүлгийн зөвлөлөөс өгсөн даал- гаврыг цаг тухайд нь биелүүлэх. Дд. «Пионерийн үнэн» сонинг са- лаагаараа унших, е, Пионер хүүхдийн 5-аас доош- гүй дуу сурч салаа бүлгээрээ нийлж дуулж чаддаг байх. ё. Салаагаараа 10-аас доошгүй тог- лоом сурсан байх ж. Өдрийн цагийн хувиар хийж түүнийгээ нарийн чанд биелүүлэх, өөрөө өглөөний гимнастик хийж су рах, з. Гэртээ өөрийнхөө ор дэрийг хурааж, тоос шороо арчиж, хогоо шүүрддэг, салхивчаа онгойлгож өрөөндөө цэвэр агаар оруулдаг байх Гэрийнхэндээ хоол хийхэд нь туслах ногооны хальс арилгаж, цэвэрлэж, сав суулгаа угааж, ширээн дээрх зүйлийг цэвэрлэх. и. Бага дүү нарынхаа төлөө са- наа тавьж тэдгээртэй гэр орон ха- шаандаа тоглох. к. Өөрийн төрөл төрөгсдөө хаана юу хийдгийг мэдэхээс гадна ажлын “Сайтан Баянхонгор айггийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10-р ангийн Жанцан,9-р ангийн Дараа нарын санаачлагаар 23 7 тэргүүний болгох зорилгоор, тасгуудын ариун цэврийг хоног дутам шалган үзэж шуу анги, «гахай» тавих зэрэг соёлч ласнаас авсан анги, ариун цэвэрч хойш тасагт «гахай» тасаг үгүй, болж соёлч байдал улам сайжирчээ. Соёлч нөхөр. лӨөлүйн гишүүд сургууль дээрээ арнун цэвэр, сур- МХЗ ЭВЛЭЛИЙН ТӨ8 ХОРОО МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ (1! - зөвлөлийн СОНИН Пүрэв 17 дахь жилдээ 1961 оны 3 дугаар сарын 80 15 34:18 (706) Үнэ 10 мөн Жжооооосос МОНГОЛЫН ПИЙНЕРЫН ТӨВ 88ЛӨЛД МПТ Зөвлөл, Монголын пионерийн мэдлэг чадварын дэвшил-ийг баталлаа.Энэ хүү үечилсэн дэвшлийг манай орны бүх сургуулийн насны онцлогт тохируулан тэдний сурч боловсрох, хөдөл- мөрлөн бүтээх ариун үйлсийн тодрол болон зохиож нийт пионер сурагчдад эзэмшүүлэхийг аймаг хотын пионерийн зөвлөлүүдэд даал- үечилсэн ЖОоо9О99Ф09ФО9ОО9с газрын хаяг утасны дугаар зэргийг мэдэх, энэ дүрмийг хүүхдүүд бие- лүүлж байгаа эсэхийг хянах. ЗААВАЛ ХИЙЖ СУРАХ ЗҮЙЛ Таваас доошгүй хавтаслах ажлыг хийх. Үүнд жишээлбэл дэвтэр, тэм- дэглэлийн дэвтрийн хавтас, хайр- цаг, кардон цаасаар ном хавтаслах, сүлд модны тоглоом хийх, хувцсан- даа нөхөөс тавьж, Оймс нөхдөг байх. Мөн цэцэг тарьдаг, мод тарих ажилд идэвхтэй оролцдог байх. Морь унаж чаддаг байх, эдэл- гээнд хэрэглэгдэх малын тоног ХЭ- рэгслийг ялгаж чаддаг байх. БИЕИЙН ТАМИРЧИН БАЙХ Бүлэг салаагаараа эгнэн жагса- хын зэрэгцээгээр хоорондоо зэрэг- цэх командаар баруун зүүн тийш эргэж бүлэг салаагаараа дуу дуу- лах, тоолох, хөгжмийн эгшгийн дор алхах, салаагаараа 40 метрийн зайд янз бүрийн саадтай газраар гүйх, өндөрт эрэгтэй 55 см эмэгтэй 50 см хүртэл, уртад 1,5-2 м, ха- райх, баруун зүүн гараараа бөмбөг авах, модон дамжуургаар явах мөн түүнчлэн цанаар явах, бүлэг салаа- гаар жагсаж цанаар аялах, усанд сэлж сурах, 2 км хүртэл зайны ая- лалд оролцох 5-аас доошгүй мод тарьж ургамал ба 6-гаас доошгүй идэшний ногоог ялгадаг байна. Энэ үечлэлд багтах гийн норм гүйцэтгэгч байх. Баатарчуудын хийж чаддаг тэр бүхнийг 1-2 дугаар ангийн 1 сураг- чид зааж өгч туслах. үргэлжлэл бий, санаачлага. болгох талаар ажиллаж байна. /Соёлч нөхөрлө- лийнхөн хамтарч сурах юм үзэх зэргээр хамт- ран ажиллаж байна. Энэ гишүүдтэй «Соёлч нөхөр- лөл» байгуулагдан ажил- | боловсон байдлыг нэвт-| лага, сахилга батаараа сайхан санаачлага, (үр лаж. байна. Сурагчдад рүүлэх зорилготой ажил-| муухан байгаа 7-р ан-| ХҮНГЭЭ өгч байгаа нь мэ- соёлч боловсон байдлыг | лаж байна Соёлч нөхөр-| гийн «А» бүлгийг шеф- | ЛЭЭЖ ээ! Г:Х3:)1/1314:4:21253-4 сургуулга! лөл байгуулагдан ажил-| лэн авч тэргүүн анги Л.Буд, ЗУРАГ ДЭЭР: рилга, Арвайхээр хот жилд нрэх дутам гуа үзэсгэлэнтэй болсоор б : . Саяхан ашиглалтанд орсон 10 жилийн Дунд сургуулийн шинэ 0ба- ми дд22222173 99Ф99ФФФ99Ф99Ф909Ф9Ф09499Ф9094Ф ЭЛ: айна. Гэрэл зургийг Л, Жамба | пионерүүд |, нь баатарчуудын янз бүрийн тэмд- Монгол Байх їн нутгаз Магтан. дуулах Дуртал Сонгино мангирын үнэрт Согоо бугын сүрэгт Хун галуухай жигүүртэнтэй Хулан тахь адуустай Уран гоёмсог цэцгээ Ургамал дундаа ганхуулсан Усан эрдэнэт булгаа Уул талдаа ундраасан Монгол сайхан нутгаа Магтан дуулах дуртай 2 ж ж Газар бүхэнд сүндэрлэсэн Гантиг цагаан хотуудтай Ганга нуруугаар нэлдээ Ганган ногоон шугуйтай Хурдан хүлгийн домогт Хувьсгалт тэмцлийн түүхт Хүний жаргал дэлгэрсэн Хөгжмийн эгшиг хангинасан Монгол сайхан нутгаа Магтан дуулах дуртай ж » . Бөөн бөөн сүрэг Билчээр дүүрэн тархсан Бөмбөгөр цагаан гэрүүд Булан тохойд ярайсан Алд дэлэм өндөр Алтан тарнат талтай Ариун тэнгэрийг баганадсан Аглаг шовх уулстай Монгол сайхан нутгаа Магтан дуулах дуртай ж ж ж Ханагар баян зунтай Хангинам жаварт өвөлтэй Сүүн цагаан намартай Сэнгэнэм салхит хавартай Баялаг сайхан орноо Бахдаж магтаад зогсохгүй. ” Аялаг жаргалант амьдралаа Аялаж дуулаад зогсохгүй Ирээдүйн мөч бүхэнтэй Ид чадлаа үзэлцэж паньллталаал ХХ --22022--Х Ном унших уралдаан Саяхан, Завхан аймгийн "Яруу сумын бага сургуулийн 4-р ангийнхан ном унших 1 сарын уралдаантай ажиллаад энэ ажлаа дүгнэлээ. Ангийн нийт сурагчид энэ ажилд идэвх тэй оролцож сурагч бүр унш- сан номын тэмдэглэлтэй болж нийт сурагчид 292 ном унш- жээ. Энэ уралдаанд сурагч Д. Нацагдорж, Доржпалам, “Дашдэмбэрэл, Тунгалаг, Өлзий Өрших нар байр эзлэн тэд 1 сарын дотор хүүхдийн Зохио- лын том, жижиг 20-41 ширхэг. Оном уншжээ, . узин Багш | Д. Лхагва. Нэмж?” са л А.ниййлэдлэй! Шуооооосо хоёр “1. Баянхонгор аймгийн тевийн “10 жилийн дунд сургуулийн пионерийн 1-р бүлгэмийн 12- бүлгийн 2-р салаанд нуруугаа раа өндөр боловч авьяасаараа ХА адил эгч дүү хоёр бий. Хоёр охин өөрсдийнхєө авьяас чэд- лаараа хамт олныхоо таларха- лыг татжээ. Саякан тоглосон “хөгжргийн коннертонд чадмаг тоглож авьяаслагаа харуулжээ “Хөгжим нилээд сонирхож, ман- дөлнн, кинтар, шанз зэрэг хөг- жимд: «Малчин», «Нам», «Бу ? » БОННЫН ЭЗЭН СҮХБААТАР Гучин ус сумын дунд сургуулийн 5 «а» ангид 5 онцыг эзэмшигч Сүх- баатар 18 улирал дараалан онц сур, сан тэргүүний сурагчийн нэгээ. Сүхбаатар өөрийн туршлагыгд гын буудал», «Госква орчмын ярихдаа: Би хичээлийг тусгай НЬ. үдэш», «Улаалзай» зэрэг 49 гийн хувиартай давтдаг. Мен цачшилд шахам дуунуудыг чадварлаг бал Сойлгрөа, Зургын саЫ оо тоглолгийн гадна, сайхан сэр автдаг. ми өөричн анги 7. Ё ЗЯГОШЦЫР ХҮҮХДВЙН төлөө саа дуулдаг. Одоо «Цэргүүд Нүхсэ тавьж тусладаг. 3 лан дээр», «Соёлт монгол Хичээл давтах тоглох хоёрын 9РОН», «Дүү нар минь», «2э- хичээл давтахыг голчилдог. Би 98 3 лэн дээр» зэрэг дуунуудыг ном уншиж нөхөддөө Ярьж өгсөн-Ж сурч байна. Хөгжмийн дугуй- Дуу шүлэг нилээд олонг ЗҮҮ ланд суралцаж баянхуур, Ак- тэж | хэлээд яриагаа төгсгөв. Сүх-9 баатар Сталинградын Рековскич9 хожийн дунд сургуулийн 5 «а» Ав- гийн сурагч Злоторский Сашатай 9 вахидлаар хооьцаж арга туршлагаа солилцож байна. кордиен хөгжмийг дарж сура- хаар нөт заалгаж байна.Авьяас- лаг хоёрын эгч. нь Зинзмга 14 настай, дүү нь Изрэндолгор-13 настеч юм. Л.Буд 7«а» Дуламдорж. З.эөсөсослөл мвьаыбубуяынАын ааж-ж-н 9-8 шилэн туриатыг ланнь/чилны, “авнаа / чини гчлнвь/ 1 авна, Ганна, /инь/ | йнинийниидйлний 3-р сургуулийн 1,А“ ангийн! онцчууд (Гэвэл зургийн сурвалжилгаа! ана тууль улам улаа ГВВРЭЫү ив. Галтаг чанаад “ий аниа явна 1 4 ? ОЭЧЛЛЭРЧ Р” шэг ах 1, Найман настай энэ охидыг Бацагдулам, Оюунчимэг гэдэг Анх сургуульд орсноосоо хойш Авсан лун нь Ланнаа тав, 999Ф9990599Ф(0ОФОСФ9Э99ООО99ОФОО999ФОӨООФО9ОООФОО6О6 Фо9О90ФФФФ 4 2. Онцоос өєр дүн авдаг- | 1 гүй 4 Оюун, Бан-гун-сан хоё. 4:8 рыг х , уншигч гэж , магтдаг юм. 1 Цэвэрхэг бичигч гэж бахаддаг юм. 3 4 Хурдан 4:5:5:444:4:44 59Ф92996Ф9о5 З. Бодчихоод сууж байгаа- гий нь Баяр гэдэг. Бодож байгаагий нь Эр- дэнэчимэг ГЭДЭГ Үргэлж онц сурдаг энэ! “Өчигдрөөс өнөөдөр илүүгээр үерхэж нөхөрлөн, хамтран ажиллаж сурах амьдрах сайхан дууриалтай пионе- рийн «Улаан бүч» нөхөрлөл сурагч дын «соёлч» нөхөрлөл багш, оюу- таны, сэхээтний нөхөрлөл социалист ангийн гэргүй ахлагчүйй юёли..нөхө 4 элд 40 хүүхэд жилийн эцсийн шалгалтанд нийтээрээ сайн сурч сан техникийн үйлдвэртэй хол боо тогтоон ажиллах гэнэ. Хичээлий хэө чөлөө цагаар ингэж ажиллаад 6 хоёрыг с Үнэхээр сэргэлэн хүү- хэд гэцгээдэг хөдєлмөрийн бригадууд манай оронд өдрееєс өдөрт өрнөн нэмэгдсээр байна. , Нийслэлийн 10 жилийн 5 дугаар дУнДд”сургуулИйн 7-гийн А ангийн “Толя, 9--ын В ангийн Нэргүй ах- лагчтай соёлч нөхөрлөлүүд саяхан бүх сурагчдынхаа хурлаар дэмжиг- дэж социалист ёсоор хамтран ажил- лаж амьдарч сурахын өргөн дэлгэр өгксэнд алхаагаа нэгтгэн орлоо. 7-ийн А ангийн Толя ахлагчтай соёлч нөхөрлөлийн арван хүүхэд “Аодын Хувьсгалын 40 жил, багш нарын анхдугаар их хурлыг угтаж ангиа тохижуулахаар цонхондоо хө- г хийх ширээ бүрд бэх, алчуур- Й болгох зэрэг ажлыг төлөвлөжээ, ЭД,баа богино долгионы радио хү" авагч шинээр хийж, мэдсэн ийтийн хүртээл болгохоор ссрын дараа 7-р зэргийн техникийн чгэл зааж үйлдвэри нхэнд боловсорлоор лөлөөрөө нотны эзэмшиж баянхуур хөг”им дэг болохоор зориг лацгааж байна. 6 нөхөрлөлтэй болжээ. лөлийнхөнд сургуулийн бусад нөхөрлөлийнхөнөөс лын зүйлүүд гардуулж лага хөдөлмөрт амжилт Дэжин яагаад уйлав Хэл бичгийн шалгалт явагдсан саяхны нэг Өдөр манай ангийн о Дэжин уйлсан юм, Уг нь уйлдаггүй мөртөө яагаад уйлсны нь ч би 5 аадарласан билээ, Дэжин 8-р улирлын шалгалтанд сайн бэлтгэлтэй Э орсон боловч сайн юманд саад мундахгүй гэгчээр «унуулахаас» гэ- 0 Дэг үг уршиг тарьсан байж, Харин Дэжин бол «унуулахаас» гэдэг 9 үгэнд гомдоод уйлаагүй, уншиж уншчихаад нреэн үйл үгийн «Х» үсэг гэсэн гарчгаа санаагүйдээ өөртөө гомдож уйлсан юм байжээ, » “Одоо Дэжин маань харин жилийн эцсийн шалгалтаар «унуулахаас» гэдэгт унах нь битгий хэл угаасаа алдаа гаргахгүй гэж бэлтгэж бай гаа аж, Дэжин Архангай аймгийн Хашаат сумын бага сургуульд сурдаг юмаа, Бат-очир. токарчин болцгоох юм. Энэ хугацаандаа сан- ХИ- “шат ахихад нь туслаж, Улаан булангий нь тохижуулан өгөх юм. Бас нөхөр- анхны мэдэгдэхүүн эзэмш: бадран ажил- Энэ сургууль одоо «Улаан бүч» нөхөрлөл 1, соёлч нөхөрлөл 2, Багш нарын сэхээтний нөхөрлөл 2, нийт Шинээр төрж байгаа соёлч нөхө үАШМТУУмтмгм) омте2єч2от Уоооочохом2 (Т3Й | байлаа. “Бүлгийн онцлогууд АЛ ГаХЯЬ Г/Лбавса,ГЧВВний/, “28-22. ЛВВАУ ГЧАИВ. /Чван (УУР, 2 ВА Галаа лрчинь авна наг аваа, Лаа. явтталларцаВ Л ЛЧИХВа ЛИ.” гашнаь чВцНЫ/ ЛЛлНЬ ЧЭ ИЕЛАЛЛААЛ ЛЕПАЛО. Л СРЧэЭ Л БЛВАЛЧЕЛТ,ЛОЛЧЛИААЛАШАГ ГССВНЫ/ Гавшаг -4 Хичээлийн чөлөө цагаар Хэвлэл сонин уншиж байдаг Зургаан онцчуудыг магтаж Зуу дахин онц сурахыг ерөөе. Ц. Дашдорж. гаваглиаланв: учиналлныллажлл. гала “ЄннА иь. цуланьлана?. Эрхэм баян эрдэм 1 Саруул танхимд жигдхэн хув- байрлахад «БОЛНОО дуугаа» . цастай шнонерүүд П үсгийн хэл- гэхэд ярас гэж ёслоод цээлхэн сай: бэрээр жирийтэл жагссан нь сүр |Хан хоолойтой багачууд «Пиокне- : тэй, жавхаатай харагдана. Бүлгийн | рийн дуу» дууллаа. Эргэн тойрны . даргын цогтой команд цуурнатахад |хаалгануудад Уран гартан, ариун 19 - пионерийн. танхимаас бүрээ дуу-|вэр, уран бичмэл, пионерийн олон ул гарч бөмбөр нижигнэв, сын өртөө гэсэн хаягтай хаалгануу” ануүн нам гүн болж, хүндэт- дад салаа салаагаар очиж орцгоов. Зүү утас, бийр будгаар хангагд . сан пинерүүд юу дуртайгаа хилэн :4 гүйлэн зурж, оёцгоов, Оёж, зур” Үргэлжлэл нь 3 дугаар нүүрт (| гэлийн НоМХон КОМанд хүлээсэн 34- луу үеийнхний баясгалант царайд баярын совин татаж нх л хөгжөөн- “Ангийн 5 52 г- 5335 хэ, Нефтын хот Зүүнбаяны 7 жилийн дунд 99999О9О000О66695904090999О сургуулийн 20 ангийн сурагч Б, "улуун 5 цэцэг өөрөө сурлага сахилгазр Онц 60:29 лОод зогсоогүй -ангиа - тэргүүний анги 4 ГҮ 29 2 болгожээ. З5 ХЗБдэгна Монголын багш нарын 3-р их хуралс даа ангираа Онц сурлагын дүнгээр бэлзг барих юм, гэнэ. 5 Зураг дээр: Пионер Чулуунцэцэг гидаа сонин уншиж байна. Зургийг н, ан- ЦАГ АГГЭХ” Эрхэм баян Төгсгөл хогч !хүмүүсчин анхаарлыг тасаз, “ “Масаар схузигдсан өвлийн | байдал со данаар хөлөглбсєн залуучууд єнгө 7 сүзэсгэлэн болсон Өт-өн шигүү (ї МОД, Шавар васр. шаазсн аяглд, таваг, халбага, таван хушуу, |мал- суудыг чадах ядахгараа зурж, бүтээлээрээ очков авч Өвр өртөөнд еєртөөлөн дамжина. Ариун цєвги“н өртеөнд цахилгаан индүүнүүд гялал заж дан дээл, даавуу мгтериал ” индүүдэж “хоол идэх журам, хог цэвэрлэх арга, гутлаа. арчилж, хувцсаа зєв өмсөх тугай асуулгууд хэнд ч тааралдахад түгдэрч тэвдэх хүүхэд нэгхэн ч байсангүй. | Хсрь “оЖ7694-0)0-0-4-0-5.60)4-0-4:084-7- 31) Авхаалж сэрэглэн знэ пионер Аюуш гэдэг нэртэй юм. Арван гуравдугаар сургуулийн Авьяаслаг охидын нэг юм, Уран шүлэг гоё уншдагаараа Сургуулийн аврага болсон юм, Уяхан дуу гоц дуулдгаараа” “Сурагчдын дундаас шалгарсан юм, “Ж, Гомобсүрэн, “Ум ӨРҮҮСЛЛЭХ х Өр ЛЛДГСРЭЙСЖЛРЭЭ Ф5994«0045660-9Ө66066666У08суучулэм зүйлүүд слон янз байгаа нэ сєннр-,: «Дугаар сггалаа таарсан нэг сурагч х «Эрүүл биенд саруул ухаан ! шино» гэсэн Д. ор- Нацагдоржигн Дэчин үгийг иш татаж эрүүл энхийн тухай ярьж байхад көгөө уран бичмэ- лийн өртөөнд багш нарын 3 дугаар их хурлыг сублагын өндөр амжил- тазр Угтая! Алдаагүй цэвэр сай- хан бичье» гэсэн үгүүлбэрүүдийг Эндэн | осолдеж алдаа гаргалгүй элементийг Эвдэж буруудахгүйг ухинчгэж бичнцгээнэ. Салаадын зарим" нь Олсн улсын өртөөнд анд улсуу | дын нутаг дэвсгэр хүн ам, нийслэл хотыг нэг бүрчлэн зааж алтан зүрх болсон Улаакбаатар хотоосоо дэлхийн олон улсад ашин зуур нисээд байгаа заагуур мод .гялал заад байх нь залуучууд МӨДХӨН нисээд очицгооно доо гэж бэдог дуулсаар байв. Хамгийн сүүлийн салаа пионерийн вртөөнд зочилж баясгалант тангар гаа уншиж, гал улаан галстугаа тайлбарлаад, онцлон тодордог онц- логуудаа бахдан ярьж сар улирлын төлөвлөгвөг, салаа бүлгийн ажлууд ямар. байхыг хариулмагд нийлж цэнгэлдэх дохио өгөхөд тал бүрээс пионерүүд эрэмбэ журамтай ирж байраа эзлэхэд хөгжеөн баясгах өртөө ажлаа пионерийн тойрон бүжгээр эхэлж, дуу дуулж, бүжиг бүжиглэн. шүлэг уншиж хөгжилдөв. Пионер Нинагийн биелгээ, Цэрэн дуламын «Шалзад баахан» . дуу, Долгорсүрэнгийн уран нугалбар зэрэг чадамгай тоглолтууд сайшааг | даж байлаа. Зургаан өртөөгөөр өртөөлж са- лаагаараа 440 балл авч түрүүлсэн 5 дугаар салааны дарга Туул бүлгэмийн ахлагч удирдагч Тогоо гоос шагналаа авахад цуглааныг явуулсан 9 дүгээр бүлгийн дарга Ишинноровоос «Эрхэмбаян эрдэм» гэдэг цуглаанаа хаах ёслол хийв. Сэлэнгэ аймгийн Зүүнхараа хотын 1 дүгээр дунд сургуулийн пноне- рүүд бүлэг салаадынхаа ажлыг ин- гэж хичээл хүмүүжлийн еилтай холбож б:йна. зэл “6. Дэмбэрэл (багш) 6дооангид Зодо- вын Жамсран га ДЭГ ЦОВООЛОГ “Жаал сурдаг. Энэ жаал илт дүрсгүйтэхгүй боловч элдэв зүйлд олон янзын муу “мэх хэрэглэж сур- сан байна. Жишээл: бэл, нэг хичээл дээр сууж байтлаа, «Хам раас цус гарлаа» гэж. хамраа дараад, хичээлээс гарах зөв- шөөрөл гуйжээ. Багш, хамраас нь гэнт цус гарсан явдлыг гайхаад, «а- лив үзье» гээд үзэг хэд цус гарсан ямарч шинж төлөв байсангүй. ЖЖКамс- ран, багшийг мэхлэх гэж оролджээ. Яа- таад тэгснийг асуу- хад «тэр өдрийн хи- чзалд бэлтгэж ирээ- гүй» тул тийм арга хэрэглэхээр шийд жээ. Түүний бод- лоор, «хангалтгүй» Дүн авахгүй, хичээл тасалсан гэж зэм- лүүлэхгүй, иймарга- тай. хүүхэд мэр сэр байх юм. Багшийг мэхлэнэ. гэдэгч амар хэрэг биш шүү! Хуурсаар хуурсаар худалч бол дог. Жамсран түү ний учрыг сайн ойлгож бусдыг хуу» рах мэхлэх гэж орол” дохоо байсан. Түү» ний жишсөгээр тийм арга хэрэглэхийг эр- мэлздэт хүүхдүүд ду тагдлаа засах биз. , С. Сандагдорж, ---86бурэх--- ХӨГЖИМЧИН сурагч Өвөрхангай аймгийн Хужирт су- мын 10 жилийн дунд сургуулийн 7-р ангийн сурагч Уранчимэг хичээл сурлага, сахилга батаар сайн, олон нийтийн ажилд ИДЭВХТЭЙ оролцдо- гоос гадна хөгжмөөр маш сайхан тоглодог юм. Энэ сурагч гармони, баян хуур, найраг баян хуур болон үндсэний хөгжмүүдэд ямар Ч дуу танцны аяыг чадмаг тоглодгийн дээр орос, хятад, казак үндсэний 10 га- руй дууг нот харан хөгжимддөг юм Уранчимэг хөгжмийг сурахдаа нот сурахыг хамгийн гол зорилго болгож 5-р ангиас эхлэн хичээлийн бус, Ням, гаригт. Нэг санаа гэдэг мөн их хүч шүү. 600 гаруй сурагчид хүрч ирээд энд тэндгүй л хүрзний дуу хангинуулсан юм. Орой болоход тосгон маань бөр- тийх ч хоггүй цэвэрхэн болсон байв. 3--р сарын 26 ны ням гаригт На- лайхын сургууль Налайхын тосго- ныг ингэж цэвэрлэсэн юм. Н. Барвий. амралтын цагийг ашиглан багш бо. лон бусад хүмүүсүүдээр заалган сурчээ. Уранчимэг өөрийн сурсан мэрэгжлээ бусад нөхөддөө зааж зөв лөдөг сайхан заншилтай, юм. Я, Мөнхбат. 122 я- Ёнай ми Бор цоохор ямаагаа Бортого бариад саадаг даа Хөөсөрч байгаа сүүнд нь Хоргол орохоосоо айдаг даа Шор шор саахад Сүүтэй ямаа сайхан даа Шолбойтол саасан ямаагаа Эгч надад Өөх юм даа Бортого дүүрэн сүүгээрээ Тараг бүрж иднэ дээ. Баян талын нэгдэлдээ Бөөндгий хийж өгнө дөө. | | гоулён Ё эх --игшэжижсшы шишшишишошлгшиэштьсахжшэ-шшит: ӨӨРСДӨӨ. ХИЙЦГЭЭ Дугуйг саранпай гаар хийнэ, Ду- гуйн хэмжээг өөрс дөө тааруулж хий, Чиглүүлэгч бу лыг машины утасны булаар хийнэ. (зураг 6) чиглүү: лэгч бул нь тийм урт байж болэхгүй учир дунд хэс- гийг тайрч оваад харандаа ны тайрдсыг нүхэнд нь шур- гуулан цавууд, Харандааны балыг сугалан аваад нүхэнд нь гол суул- гаж цагаан төмрөөр хом хийж, 8у- раг 2-д үзүүлсэн мэт раманд бэхэл (зурэг 6) Дээрх зүйлийг хийж бэхлэсний дарга 8-9 дахин урт болж чадах Н4- рийн резин авч нэг үзүүрийг нь хөт лөгч хойт голонд бэхлээд чиглүүлэгч дээд хадаас 7-д бэхэл (зураг 2-ын а-ыг үз). Хэрэв хөтлөгч голыг эргүүлбэл резин голонд ороогдохын хамт суна- на. Сайтар эргүүлж байгаад зам дээр тавивал загвар хөдлөнө, (хойт голыг ороож байгаа резиныг Ут саар сольвол сайн) Загварын кузо» выг 2-2,5 мм зузаан фанераар хийж өнгийн будгаар ялган будаж цонх хаалга гарга. Эсгүүл шавраар ма» шины дүрс хийж. хатаа : Дараа нь сонины цаасаар зурагт | үзүүлсэн мэт 8-5 давхэр нааж ха таагаад хамгийн гадна талаар нь цагаан цаасаар наана. Ингээд Ку- зоваа шавраар хийсэн машины дүр сээс мулталж аваад рамандаа бэх- лэнэ, Ингэж хийсан кузов маш үзэмжтэй бөгөөд хөнгөн байдаг учир загвар хол Явдаг юм. лу бул дээгүүр ороож гаргаад рамын! Төгсгөл нь дараагийн дугаарт 57:55--и2 ” Ф.СОЭ” --Эзэн минь! баавгайн бамбарууш авах дуртай юу? -гэж миний хөтөч Андрей надад хэлэв. --Тэр чинь каана байгаа юм бэ? -4Манай хөршийнд, танил анчид түүнд билэглэсэн юм. Тэр. нь лав л гурван долоо хоног болсон байх. Их л хөөрхөн юм. Нэг үгээр хэлэхэдих инээдтэй амьтан. : --Хэрэв тийм аятайхан юм бол, хөршийнд чинь юунд өгсөн юм бол? --Яаж мэдэх вэ? Бээлэйнээс ч тийм их томгүй юм л харагдсан. Тэгээд бүр инээдтэй маажигнан явах юм. Тэхэд би Уралд мужийн төв хотод амьдарч байлаа. Байр минь ч том байлаа. Баавгайн бамбарууш авбал ер нь яадаг бол? Нээрээ ч инээмдтэй амьтан байхаа! Одоо ямар ч байгаа нь хамаагүй. Дараа нь чухам яаж том болох, амьдрах нь вэ?гэдгийг үзвэл сонин байх биз! -гэж бодсон юм. Хэлсэн ёсоороо болов. Хөрш айлдаа Андрей очиж хагас цаг болоод ирэхдээ баавгайн жижигхэн бамбарууш нэгийг авчрав. Энэ нь нээрээ л бээлэйнээс тийм их томгүй байв. Ялгавар нь гэвэл энэ амьд бээлий маань дөрвөн хөл дээрээ тун сонирхолтойгоор явдаг. Бас зөөлхөн харцтай хөх нүдээрээ бүр ч инээмд- тэй бүлтийн ширтдэг байсан юм. Баавгайн бамбаруушны -.хойноос гудамжаар сүрэглэсэн олон хүүхдүүд шуугилдан дагаж ирээд, хаалгаа түгжиж тасалгаанд Оронгуут, зан ааш нь ч мэдэгдсэнгүй харин бүр өөрийнхөө төрөлх гэрт буцаадирсэн юм шиг, зогсолгүй чөлөөтэйгөөр явна. Гэр дотор байгаа бүх зүйлсийг тайван чөлөөтэйгөөр үзэж, үнэртэнэ. Зарим нэгий нь хар савраар самардаж үзнэ. 5 Тэгж бүгдийн төрх хэлбэр янзан- даа байгаагойлгосон бололтой байв. Миний гтимназын сурагчид түүнд сүү, талх, сухарь авчирч өгөв. Баавгайн бамбарууш авчирсан юмнуудыг ёс журмаар нь хүлээн авч, хойт хоёр хөл дээрээ буланд суугаад хооллохоор бэлтгэв. Энэ бүгдийг ер бусын, их инээдтэй, сонин байдлаар хийсэн юм. -- Бамбаруушхан, сүү уух уу? -Бамбаруушхан минь энэ сухарь -- Бамбаруушхан минь! Энэ мэтээр оролдож байх үед миний анчнохой хөгширсөн боловч хүрэн улаан болтлоо ууралчихаад, тасалгаанд орж ирсэн байжээ. Тэр | нохой ямар нэгэн таньж мэдэхгүй ан араатан бий болсныг тэрхэн зуур мэдэнгүүт, биеэ бэлтгэн, нурууныхаа үсийг өрвийлгэн босгов. Тийнхүү харж амжаагүй байтал нь манай жижигхэн айлчинд нохой маань дав- хин хүрч дайрах байв. Энэ сонин учралыг сонирхох хэрэгтэй болов. Баавгайн бамбарууш буланд хавчуулагдан орж, хойт 2 хөл дээрээ опойн. суугаад, аяархнаар миран Урин хаврыг дуулагч Усны олон шувууд минь Холын хол орноос Хонон өнжин ниссээр Монгол нутгийн сайхнаа Санан санан зорив уу? Молорын өнгөт нуураа Бодон бодон ирэв үү? ! Мөнх хөх тэнгэрт минь Уянгалан ганганан нисээрэй Мөнгөн цэнхэр нуурт минь Ум/ ан шумбан наадаарай. Д.Н. Мамин Сибирян БАИГАЙН Өгүүллэг гэтэж, ойртсоор байгаа нохойн зүг ууртайгаар харав. Нохой өтөлж, ядарч туйлдан их юм үзсэн учраас учир зүггүй, ирсэн айлчны зүг довтолсонгүй. Харин түү-, нийг өөрийнхөө том нүдээр удаан хуга цаанд гайхаж, хялайн харав. Тэр, нохой энэ тасалгааг өөрийнхөө юм гэж боддог байсан бол одоо харин таньж мэдэхгүй, үзэгдээгүй амьтан гэнэт орчихоод, буланд нь дурзор- гоороо сууж байгааг харсан ажээ. Цухалдсандаа нохой минь биеэ чичрүүлэн, түүнийг барьж хэмх базахаар бэлтгэж байгааг би харсан юм. Хэрэв ,энэ өөдгүй бага бам- баруушханд нохой асч үнгэвэл, яах билээ гэж бодов. Тэгтэл хэн ч бодож сэтгээгүй, хүлээгээгүй сонин явдал боллоо. Нохой маань зөвшөөрөл гуйж байгаа юм шиг над уруу харж байснаа, урагш зөөлхөн боловч баавгайн бамбарууш руу “давшсаар хагас метр, шахам ойрхон очив. Тэгэвч нохой хатуу шийтгэх алхам хийхээ шийдэж ядан байснаа харин болгоомжтойгоор давшив. Тэгж бүр ихээр өлийн, хоншоороо сунгаж амьсгал авав. Нохой учраас нохой ныхоо заншлаар, танихгүй дайснаа нэн түрүүн үнэрлэж үзэхгэж бод- сон байна шүү дээ. Яг л энэ. үеднь жижигхэн айлчин маань далайж, далайж, агшин зуур, баруун савраа- раа нохойн хоншоор руу эгцлэн цохичихов. Их л чанга цохисон болол | той нохой хажуу тийш дальдран, ганганан гасалсаар цааш явсан юм. -ҮИх сайн байна бамбаруушхан минь! гэж сурагчид | сайшаагаад: -Ийм жижигхэн байж, юунаас ч айхгүй байна -гэцгээв. Нохой хачирхан гайхаж, сэмээр-! хэн явж тал тогооны өрөөнд орж хоргодсон юм. Бамбаруушхан их л даруу, ам- галан тайвнаар сүү, талх хсёрыг 4 “Анхлан чухам юу болсныг ойлгон, Б| МБАРУУ1 чадалгүй байтал харин сүүлд нь ухаарахад өнөөх бамбарууш маань үүдний өрөөнд хэзээ ямагт хэвтдэг газартаа хэвтэн байсан нохойтой зодолдож байв. --Яасан жигтэй ан бэ? -эж ноцолдож байгчдыг салгах зуураа хөтөч Андрей маань гайхав. --Ер нь энэ чинь хаашаа амьтан бэ? Бүх шөнийн турш бүхнаїл унтуулахгүй юм гэснээ. -Гимназын сурагчдын тасал- гаанд оруулчих юм билүү! Тэд нар бамбаруушийг их хүндэлдэг. Тэдний тасалгаанд унтаг! гэж Андрей маань авч явлаа. рагчдын тасалгаанд орлоо. Тэд жи- жигхэн зочинтой болсондоо их баяр- 5 тай байв Шөнийн хоёр цаг орчим бүх бай Жижигхэн бамбаруушханы их шинд нам гүм тайван байв ИНЭЭДЭМТЭЙ, хөгжилтэй эргэлдэх өнхрөхий нь харж хаашаа зүглэнэв тэр зүгт хүмүүс бөөгнөрөн очиж хар- даг байв. Хэрэв хаалга нээгдэхгүй бол жижигхэн бамбаруушхан их л инээдтэй, сонин Зан гарган уурлаж, хүржигнэн, хадаас шиг хурц цагаан Төгсөөгүй. ААААААААААААААААААААА шүдээрээ хаалгыг хэмлэж эхэлдэг байлаа. Энэ жижигхэн амьтан гайхам- шигтай гавшгай ба хүчтэй байсан явдал намайг их гайхуулахадхүр гэв. Энэ өдрийн турш бамбаруушхан гэр дотуур зогсоо чөлөөгүй явж, түүнд үнэрлүүлээгүй, харагдаагүй, долоолгоогүй юм гэж нэг ч үлдээгүй боллоо. Шөнө боллоо . Би бамбаруушаа өөрийнхөө тасалгаанд орхисон юм. Тэр маань хивсэн дээр цагираглан хэвтээд тэр даруй унтчихсан билээ. Бамбарууш маань номхорлоо гэж итгэсний дараа би гэрлээ. унтрааж унтахаар бэлтгэв. Унтсанаас хойш харин таван минут хэтрээгүй байх- даа би тун их сонирхолтой зүүдзүү дэлж байлаа. Тэгтэл тэр зүүдийг гал тогооны Өрөө рүү ордог хаалгыг нээх гэж оролдон, түүний дэргэд зогсож байгаа бамбарууш маань тасалж сэрээсэн юм.Би түүнийг буцаан түлхэж, хуучин байсан газарт нь аваачиж хэвтүүллээ, Хагас цаг өнгөрөөгүй байтал бас дахин кхаал- ганы дэргэд оччихсон байв. Би дахин босч тэр үстэй амьтныг хоёр дахь удаагаа хэвтүүлэх балагтай болсон билээ, Мөн л хагас цаг болоод түүнээ тэр дахин давтав... Бүр сүүлдээ их гай боллоо. Унта хаар нүд минь анилдаж, нойр хүрнэ. Энэ дугуй дотор байгаа хүснэг түүдийн «Х» үсгээр эхэлсэн үгнээс эхлэн хоёр хүснэгт алгасуулан нар зөв тойруулан үсгүүдийг нийлүүл бэл монгол ардын нэг цэцэн зүйр үг бүтнэ, Сэлэнгэ аймгийн Ерөөгийн сан, гийн аж ахуйн сургуулийн багш Цэрэнтэр зохиов. Би кабинетынхаа үүд нээж бам- 1278 22 » баруушаа хоолны өрөөнд оруулсан 14:14:44, 2214 юм. Гадна талын бүх үүд хаалга цонх 2.7. 44 нууд бүгд хаалттай байлаа. Тийм бо- лохоор санаа зовох юмгүй байсан ”тгаабау: ” идэж дууссаныхаа дараа миний: юм шүү. өвдөг дээр гарч цагираглан хэвтээд муур шиг хэрчигнэнэ. --Ээ хээ!Ямар тааламжта54 юм бэ?. гэж сурагчид нэгэн зэрэг . хэлээд бид, энд манайд байхыг Ийм жижигхэн юм чинь муу юм юу хийнэ гэж гэв. -- Тэгээд яах вэ? ... сэн энэ амьтнаа сайрхан харж, зөв- шөөрөв. Сайшаалгүй өнгөрөх Ч аргагүй юм, Тэр бамбаруушхан мааньих л хэрчигнэнэ. Миний гарыг хэлээрээ долооно. Тэгж байсаар миний гар дээр жижигхэн хүүхэд шиг унтчих- сан юм. Баавгайн бамбарууш миний тасал Г.Сэсмээ. (Улсын их сургуулийн гаанд байж, том жижиг бүх л хүмүү сэтгүүлчийн ангийн оюутан) 1 Иїчоперийн үпэн сон Бэнжэрхинэ А-07708, 3 ,» сийг өдрийн турш зугаацуулав. сонины газрын хаяг: Монголын Залуучуудын ордон,4-р давхар 403 404-р тасалгаа. : х. рламарын яэрээрилт зэвлэлний комбиназад хэвлэв... 56 зөвшөөрье! | САВУудыг хангинуулж | Эндээ байг, дээ! -гэж би дуу чимээгүй болж хэвт- Т.Гурван үеэс бүтсэн юм. Тэгэвч энэ удаа би ерньунтсан-|.үдд эгүтл й гүй. Баавгайн бамбарууш минь гал| , 2.35 Убунт Анхдугаар үе нь тогооны шүүгээнд орж, таваг, 5 эхэллээ. Бас| | Ардын баярын нэр л дахин босч түүнийг мухлагаастар Хоёрдугаар үе нь гах балагтай боллоо. Тэгж |гар- Хүний эрхтний гахад бамбарууш маань маш их шулсан 2аЦЭэн 2 уурлаж, хүрхирч, толгойгоо сэгсчин ыг 12ах хөдөлгөж, гары минь хазах төж ӨД Хааны нэгэн мөч! лөө. Энэ ноцолдоон надад их гай болж эхэллээ. Бас өглөө эрт босох ххх ажилтай байсныг яана аа! Тэгсээр : Энн ТвдӨгр би жижиггэн айлчныхаа тухай таг| | Үс Үсэгнь зургаа мартчихаад, төдхөн амтат нойрон-| : Анхны үе нь доо дарагдан унтчихсан ажээ. ! Адууны урт үс Хэдхэн дагийн дараа, зочид Адгийн үе нь буудалд болсон гайхамдуу шшуугианд| Агаарыг нэрлэх нэр би суга үсрэн босох балаг тохиолдлоо, Ц. Бурхиа. Хариуцлагатай эрхлэгчийг Д. Содномдорж ) , Тэгж бамбаруушхан гимназын су-- 4 Хайрт багачуудаа! нэ 1961 єлы 4 дүгээр сарын | 19 нас 2-ны Өдөр манай сонин хүрлээ Сурагч бүхэн сурлагын ҮНЭ- лэлтийн дэвтрээ сөхөж дөрвөл- »їкин хүснэгтүүдэд байгаа дүн- | гээ харцгаа! Ялангуяа сүүлийн хуудсанд | дүнгээр хичээл бүрд ямар гарс- наа ажиглаад үзвэл «Би энэ улирлаар тийм, тийм «хичээлд | амжилттай суралцвал онц буюу сайн, амжилттай сурах нь» гэ- ДЭГ дүгнэлтэд хүрэх болно. Манай сонин сурвалжлагчид хот, хөдөөгийн олон сургуулну- даар явж, сураг? | пионерүү: дийн сурлагын байдалтай та- | нилцаад үзэхэд сурлагын хүс- нэгт бүрдээ «4, 5»-аас Өөр тоо тавиулаагүй сурагчид олон бай гаагаас гадна бас «2», «83», гэ- сэн тоо хүснэгтийн зонхилох хэсгийг эзэлж байгаа пионер, сурагчид цөөнгүй байгаа ха- рагдлаа. Тэд одоо юу санаж Ямар зорилго тавьж | гэж байна? Бид Энд ганцхан жишгээр авья. Нийслэлийн 2-р сургуулийн 6 А ангийн сурагч :|| Ч. Баатартай уулзаж ярилца- | хад энэ сурагч 3-р улгрлаар 1 | | байна? ажиллах ганцхан газар зүйн хичээлд | дунд дүнтэй суралцжээ. “| Бусад 13 хичээлд онц ба | сайн суралцжээ. Тэр ярихдаа: ! --Би энэ 4-р улирлыг шийд | 19-р сарын 20-ны өдөр айсуй вэрлэх улирал гэж бодож бай- на. Би 83. 4 хичээлд 1, 2-р улир лаар дунд, 3 дугаар улирлаар сайн буюу Онц дүгнэгдсэн юм. Одоо 4 дүгээр улирлаар хичээн оролдож тэдгээр хичээлүүдэд онц буюу сайн суралцаж Чча- даад шалгалтандаа шургуу бэлтгэж амжилт гаргавал жи- лийн эцсийн дүнгээр-сайн су- | ралцаж 7-р ангидаа дэвшин суралцах бүрэн бололцоо над байна гэлээ. Ганцхан хичээлд дунд гарсандаа би их. харамс- даг юм. Гэвч «Гэм нь урдаа гэмшил нь хойноо» гэдэг болсон тул дараачийн улиралд үүнийг давтахгүйн төлөө бүх хүчээ дайчилна гэж ярглаа. Ийм дүгнэлтэд хүрэх хүүх: дүүд та нарын дотор бас олон бий. Ер нь хүүхэд бүр энэ 4 дүгээр улиралд улсын ба анги дэвших шалгалтад яаж бэлтгэ- хээ бодох цаг боллоо. 4 дүгээр улирлын дүн тун Ч удахгүй гарна. 5 дугаар сарын 20-ны Өдөр айсуй. Одооноос эхлэн хичээлийг төлөвлөгөөтэй давтаж биеэ даасан ажлыг гол лон хамтран давтах аргатай хослон ажиллаж чадвал анги дэвшиж сургуулиа төгсгөж зуныхаа амралтыг аваад зугаа- тай сайхан амрах болно. ХАВАР ИРЛЭЭ Урин хавар илчээ төөнөсөөр хүрээд ирлээ. Улсын шалгалт жигүүрээ дэвсээр ойртоод ирлээ. Хүүхэд бүхэн хичээл номондоо шахсїах боллоо. Хүн .бүхэн ажил хөдөлмөрт мэрийх боллоо. Сурагч бид тэхээр одоо юу хийх вэ? Сургууль дээрээ ямар ажил өрнүүлэх вэ? Айлчин олон шувуундаа тохилог үүр бэлдэв. Аялал зугаалга хийж хээрийн ууд маар “явья. Төл авах ажилд эцэг эхдээ туслая. Туршлагынхаа талбайд очих! ногоон модоо тарья. Хичээлийн байшингийнхаа: өмнө зүлэг суулгая. Хээрийн атрын цэцгийг цонхон дээрээ ургуултья. Сурлагаараа, ажилаараа хоцорч яваа заримдаа Бүгдээрээ, хамтаараа: дэмжин туслая. Ажил сурлага хоёрыг хослуулж байсан тэр цагт Амжилт ялалт хоёрт заавал бид хүрнэ. Гар хумхилгүй ажиллахад, «Хэзээд бэлхэн» Гал улаан бүч минь бидний зоргийг бадрааж байна. Булган аймгийн төвд айм-гийн б нцы шил аймг бүх 5 онцыг эзэ - Энэ зөвлөлгөөн дээр төвийндунд сургуулийн сурагч тах Д. Давааням. Ч дийн анхдугаар илэрхийлэлт 117555 572202 БааЖ.. мхз эвлэлийн Төв МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ э-. ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН “Өрөн бүхний МАХН-ын үйл хэргийн төлзө хэзээд бэлхэн бэлгтүг!! Өлзт нэр нмАнтҮй ХОРОО 18 дахь жилдээ 36:14 (707) 9 Пүрэв 1961 оны 4 дүгээр сарын 6. 15:2:550:587:5 МЭДЛЭГ ЧАДВАРЫН -.- ҮЕЧИЛСЭН ДЭВШИЛ Түрүүч нь 18 дугаарт ДУНД НАСНЫ ПИОНЕРИЙН “үЕЧИЛСЭН ДЭВШИЛ Дунд сургуулиудын 5--6 дугаар ангийн пионерүүд Энэ дэвшилд баг тана. Бага насны пионерүүд юу хийж чаддаг мэддэг бүхнийг хийж чаддаг байхаас гадна амжилттай суралцан анги дэвших, энэ талаар нөхөддөө тусалдаг байх хэрэгтэй. а. Пионер бус хүүхдүүдэд "алс пионе үүрэг зэргийг тугны учир утга, бага насны рүүдэд өсвөрийн пионерийн хариуцлага, тэмдэг, ёслол тайлбарлаж чаддаг байх. 6. Сүхбаатар, Чойбалсангийн үйл амьдрал, хөдөлмөрийн баатар, тэр гүүний хүмүүсийн баялаг туршлага тай танилцах, в. Салаагаараа бие дааж цугла ран ямар нэгэн ажлыг гүйцэтгэж чаддаг байх. ё г. Пионерийн сонины дугаар алга салгүй биеэ дааж уншдаг байх. д. Сургууль дээрээ бага насны хүүхдийг ангиараа шефлэн авахад оролцох. е. Бүлэг бүлгэмийн ханын С0 нинд мэдээ бичих буюу зураг өгөх Пионерийн дуу хүүхдийн бусад Дуу нуудыг сурч, бүлгээрээ дуулж чад даг болс:, завсарлагаанаар дежу рийн үүргийг сайн гүйцэтгэдэг байх. ё Янз бүрийн тоглоомуудыг Сурч бүлэг салаадынхаа хүүхдүүдийн хамт тоглодог байх. Гэртээ бага дүү нартаа үлгэр жишээ үзүүлэх ба тус лах, цай чанах, гурилтай хоол төмс чанах зэрэг хамгийн энгийн хоолуу дэлгэц, цэцгийн тавиур нисэх ОНГОЦ ны ба усан онгоцны энгийн Загва руудыг хийх өөрийнхөө өмсөх бо гино өмд нарны малгай зэргийг оёж уран гарын дугуйланд суралцах. ЗАЛУУ БАЙГАЛЬЧДЫН, 2 ТАЛААР 1 Төмс тарьж ургуулах, төмс Э(чЭ. нэ шиш тарихад оролцох, тарьсан зүйлээ арчилж чаддаг байх, шу! вуунд зорнулан үүр хоол тавьж өгч түүнийгээ эргэж тойрч байх, гэрийн тэжээмэл амьтдыг арчлах,, төл. мал бойжуулахад туслах төлийн нэмнээ уут зэргийг хийж нэгдэл, сангийн аж ахуйд бэлтгэх, газар хагалах хог ургамлыг түүж чаддаг байх. Идэш ний-төрөл бүрийн ногоонуудыг ял гаж чадах ба тариалах, бод малыг уналтанд сайн хэрэглэж чаддаг байх Морийг аргамжиж чөдөрлөх эмээл лэж чаддаг байх, чөдөр ногт занги даж сурсан байна .Өвчилсөн малуу дыг (енгийн шинж тэмдэгүүдээр нь) ямар өвчнөөр өвчилсөн болохыг таамагладаг байх, ойр зуурын тус лалцаа үзүүлэхэд санаа тавих. БИЕИЙН ТАМИРЫН ТАЛААР Энэ үечлэлд багтах пионер бүр нэг хоёроороо эгнэн жагсаж, коман даар баруун зүүн тийш эргэж чад даг байх санаагаараа 50 мийн зайд “ба янз бүрийн саадтай газраар гүйж чаддаг байх, өндөрт эрэгтэй1,1 М, эмэгтэй 1 м,уртад эрэгтэй 8,25 м,эмэг тэй 2м 80 см харайх 250 гр гранат шидэх, баруун зүүн гараар бөмбөг дыг хийж чаддаг, өөрийн оршин сууж байгаа газрынхаа дэлгүүр, шуудан, эмийн сан, эмнэлэг ба бу сад албан байгууллага газруудыг мэдэх. Гар урлалын талаар хийвэл 30 хих зүйлүүд гэвэл, модоор таваас доошгүй ашигтай «зүйлүүдийг хийх заадаг мод, цэцгийн сав, шувуу хооллох, сав, шувууны үүр талх тавьж зүсэх хавтгай мод, ааруулын |. шидэх, уралдаанд оролцох. 1 Багана дамжиж «Янз бүрийн 48 гаар» авирах, гурав дєрвөөрөө ниЧ лэн нэгийгээ 20 метр хүртэл зайд өргөн аваачиж пионер бүр багачууд бага насны пнонерүүдтэй тогл дог байх. : солаагаа 1--2 км газар цанаар раа явж чаддаг, тэтгүүрээр гулгада” ба зун цагт янз бүрийн | чөлөөт маягаар усанд 20 м хүртэл сэлэх. АЯЛАЛЫН ТАЛААР Аялалд бэлтгэж зөв хувцаслах, зөвлөлгөөн боллоо, уншиж байна. “ Гэрэл зургийг Лхагвасүрэн. - Ё х 2? аялаж явахдаа хөдөлгєөнидл дүрмийг биелүүлэх, компос ба орон нутги"н тэмдгийг ашигл.н зүг чиг тодор хойлж чаддаг байх. Давах даваа, хоноглох газрыг сонгож чаддаг, галаа нопсож хоол бэлтгэж, загас барьж чадгаг байх, туг ба гар дохионуудыг өгч чадал, 6-48 км--ын нэгэн бдриЧн аялалт 5--р ангийн сурагч, 20 км--ийн 2 өд рийн аялалд 6-р ангийн сурагч орол цох, 3-5 төрлийн эмийн ургамал олж цуглуулга, гербарн зэрэг хичээ лийн үзүүлэн таннулах хийх, 5-6 ангийн сурагчид ХБХБ гэдэг тэмд гийн нормыг биелүүлэх болтгэлийг хийх, “юу хийж чаддагаа 2-4 эз“ гийн багачуудад буюу бага насны пнокер хүүхдүүдэд зааж өх, 9-р... рын 1 нд сургуульдаа ирэхдээ 98. бэлтгэж Ирэх.. (0- рийн гараар бэлэг . (Үргэлжлэл бийр 000 Хаврын Булган, Төв аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулиудын сурагчид хав- | рын 8мралтаа тохиолдуулан Улаан- баатар. хотын 10 жилийн сургуу- лиудын сурагчидтай биеийн тамирын нөхөрсөг уулзалт тэмцээнүүдийг з0- хион явууллаа. Тэмцээнд аймаг, хо- тын ба нийгэмлэг,улсын зэрэгтэй 400 гаруй тамирчин: сурагчид оролцож, гар бөмбөг одон бөмбөг, бөхийн ба- рилдааны төрлүүдээр хүч үзэлцэн тэмцэлдлээ. Хүч чадал, авьяас бил- гээ дайчлан тоглосон энэ сонирхол- той тоглолтын дүнгээс үзвэл: Хү- вүүдийн гар бөмбөгчдийн тоглолтод хот, хөдөөгийн сургуулиудын шигш- мэл 6 баг тоглож, Булганы төвийн 10 жилийн сургуулийн Ундрах ах- лагчтай баг 5 хожиж 1-р байр, нийс- лэлийн 18,14-р сургуулийн гар бөм- Єөгчдийн багууд тус бүр 3--4 хо- жилтой.2,3-р байрыг эзэлжээ. Охидын гар бөмбөгийн тоглолтод 6 баг тоглож. Төв аймгийн 10 жи- лийн сургуулийн Амаржаргал Ах- амрглтаараа! лагчтай баг 5 хожиж, 1-р: байр, Бул- ган аймгийн 10 жилийн сургуулийн Долгор ахлагчтай баг 4 хожиж 2-р байр нийслэлийн. 3-р сургуулийн охидын баг 8 хожилтойгоор:3-р бай- рыг тус тус эзэлжээ. дү Идэрзалуу 12 хүчит бөхийн барил даан -болж, Булганы “сургуулийн 10-р ангийн сурагч Жадамба бөхийн барилдааны уран мэх, хүч золбоо- гоор давамгайлж 10 давж түрүүл- лээ. Нийслэлийн 6-р сургуулийн 10-р ангийн сурагч ИПямшир, 23-р сургуулийн 8-р ангийн. сурагч Цэ- рэндорж нар тус бүр 8-9 давж 2,3-р байрыг эзлэв. . Хүвүүдийн дунд явагдсан одон бөмбөгийн тэмцээнд Булганы сур- гуулийн сурагч Балган 10 хожил- тойгоор түрүүлж, нийслэлийн 14-р сургуулийн сурагч Болд, 18-р сур- гуулийн сурагч Болд нар 2,3-р байрт орлоо. Охидын одон бөмбөгийн тэмцээнд Төв аймгийн сургуулийн Хишгээ, Булганы сургуулийн Мягмар нар эх- ний байрыг булаалаа. Тэмцээний ерөнхий дүнгээр Бул- ган аймгийн төвийн 10 жилийн сур- гуулийн тамирчид 1-р байр, Төв аймгийн төвийн 10 жилийн сургуу- лийн тамирчид 2-р байрыг тус тус авч сайхан амжилт үзүүллээ. Харил- цан нөхөрсөг байдалд явагдсан ЭНддааддллллг-гггтгтгтт тэмцээн хот, хөдөөгийн сургуулийн сурагчид, харилцан, туршлагаа со- лилцож, бие биеэс ихийг сурахад ач холбогдолтой монголын бүх ард түмний спартакиадад сайн бэлдэх явдалд чухал зүйл боллоо. Хөдөө нутгийн төдөлмөрч ! Төл бойжуулах, малын ноос авах с ажил манай орон да- яар ид явагдаж бай- на. Энэ ажилд манай хөдөлмөрт дуртай, | хөнгөн гавшгай, хү- | вүүд охид их идэвх: “тэй оролцож байна. |--Ялангуяа Угтаал- ! цайдам. Баянцогтын бага. сургуулиудын | сурагчид сайн оролц- "лоо. Угтаалцайдамын гүүхдүүд бага сургууль шеф бригадаараа төлийн илгэвч 25, нэмнээ 98 гарын бээлий 17 хүрз гаапуу 10, лаа шүдэнз 10 толгой, чарга, тугалын оосор хүзүүвч зэрэг зүй- лийг хийж тусал- жээ. Мөн Баянцогт су- мын бага сургуулийн сурагчид саяхан шеф нэгдэлдээ очиж 8300 хонь ямаа баг- тах хөрэөн хороо 1- ийг барьж, 4 хот ай- лын хот хороог засч цэвэрлэв. Бас ямаа самнах ажилд оролцож 7 су рагчидтай нэг бригад гаргаад 6 нг ноолуур авч өгчээ. Цаашид 200--300 ямаатай суурийн ямааг сурагчид сам- наж өхөөр бэлтгэж байна. Давдай. ЇЛ ДЭЛЧДИЙН ХайрЫГ Х|Л9963Н НЬ Саяхан нийслэлийн 16 дугаар ДУНД: сугуулийн хэсэг пионер сураг чид Төв аймгийн Баянзүрх сумын «Сүхбаатарын туг» | нэгдэлд очиж олон удаа концерт үдэшлэг зохиож нэгдлийн хүмүүсийн дунд дуу, танц хөгжим зэргийг заахын хамтад ажил хөдөлмөрийн туслалцаа үзүүлжээ. Бас нэгдлийн сууриудаар очиж 186 Энэ захидлын дотор: мыг түлхэн унагаасан билээ. Та нөхдийн дотроос зуны Та бүхнээс захиа хүсье. хидал бичил явуулаарай. ямаа самнаж, 15 куб м чулуу ху рааж, 17 га хадлангийн талбай цэвэрлэж,150 гаруй адуу хөөвөрлөн хашаа саравч барих ажлуудыг боги- но хугацаанд хурдан хийцгээсэн нь нэгдлийнхний хайр хүндийг хүлээ жээ. ЯН. Норов. Хариу захиа бичээрэй Саяхан манай сонины газарт Болгарын хүүхдийн «Септемврий- че» сонины газраас захиа ирэв. , «417 жилийн өмнө 1944 оны 9 дүгээр сарын 9-нд Зөвлөлтийн алдарт улаан армийн тусламжтайгаар, Болгарын ард түмэн фашиз- Та нар Болгарын хүүхдийн амьдралын тухай, манай баялаг га- зар нутгийн тухай уншиж сонссон бизээ. 2 сайхан цагт манай хар далайн эрэгт ирж амраад Болгар нөхөдтэй анд бөлсөн хүмүүс олон бий. Манай пиенерүүд их баярынхаа Болгарын тухай Болгар нөхдийн тухай гадаадын орны хүмүүс хэр- хэн боддогийг унших хүеэл сөенирхолтой байна. өмнө өөрийнхөө сонин дээрээс, Манай хаяг: БОЛГАРИЯ, СОФИЯ, БУЛ, ЛЕНИНА 47, РЕ- ДАКЦИЯ ГАЗЕТЫ, «ЄЕПТЕМВРИЙЧЕ» гэжээ. Болгарт амарч, очиж байсан хүмүүс энэ захидлын хариуд 3а- рот -3 Чойбалсан аймгийн бага сургуулиудын туршлагаас .», Өврөө өвртөө үйлчилдэг өрөө Сэргэлэн сумын бага сургууль пионерийнхээ булан дотроо тусгай ариун цэврийн булантай юм. Энэ буланд нь ширээ, сандал, сам, сойз үсний машин, хутга, саван, алчуур, үйлчлэгч ба үйлчлүүлэгч .хүнд Х3- рэглэдэг халад, малга3, зэлжийн цагаан даавуунууд Эмийн жижиг аптек гутал арчих алчуур, тос гар нүүрийн угаагуур зэрэг зүйлүүд байдаг. Үс авах, гутлаа тослох, гар нүү" рзэ угаах, хумс авах зэрэг 4жлуу- даа сурагчид өөрсдөө хийдэг ба Ц хоногийн лхагва, бямба гаригт ТоОГТ- мол ажиллуулдаг юм. Пионер бүхэн хэвлэлтэй ингэж нөхөрлөдөг Сэргэлэн сумын бага сургуулийн бүх пионер сурагчид хэвлэлээ лайн хувь захиалж . дугаар алгасалгү салаа салаагаараа уншиж хоорон- доо ярилцдаг юм. Захиалсан хэвлэ лүүдийг нь тусгай тарааж өгдөг гүй, хэвлэл эрхэлсэн төлөөлөгч ирсэн хэвлэлиг «Захиалсан хэвлэ: лүүдээ авна уу? гэсэн хаягтад Жи ҮВСТЭВ гэж жиг хайрцагт хийсний дараа рагчид өөр Өөрсдийнхєө хэвлэдүү- дээ авч Уншдаг заншилтай. Техникийн дугуйлан 7” ! Сэргэлэн, Баяндун. Сумдын бага сургууль нь сурагчдад оёдлын мад. шин, сүүний машины анхны мэдэг дэхүүнтэй болгох зорилгоор техни. кийн дугуйлан байгуулаад 7 хоногт 1 удаа хичээллүүлж байна. Оёдлын машиныг сурагчдын эцэг , эхүүд болон оёдлын машины мэддэг тэй хүмүүсээр заалгуулж, оёдлын олон янзын ХЭлбэрүүдийг мэдэхээс гадна бүх төрлийн | даавууны нэр, түүний яс чанар, оёдлын машины нарийн арга ажиллагааг судалдаг "| юм. 19:2:1) Сүүний машины хичээлийг заво. дын: ажилчид сүүний машины мзд- лэгтэй хүмүүсүүдзЗэр заалгаж, сүү. ни! машиныг задалж угсрах төрөл - төрлөөр нэрсүүдийг Нь мэдэхээс эх- лээд нарийн арга ажиллагааг мэд. дэг болно. Дугуйлан төгсөгчдөд сүү ний машин ба оёдлын машины анх- тэ. он ф-н-- ны мэдэгдэхүүнтэй болсон гэдэг. үнзмлэх олгож, гаргадаг. 3 ! Баатархуяг. 3597 | Л уумумбаглгїї! жүүглдүүдэд” «Канр--Патрис Лумумбагийн хүүхдүүдэд» гэсэн хаягтай захидал, цахилгаан, бэлэг сэлт олон нийтийн байгууллага, фабрик ЗАВОДЫН ХӨМТ олон болон жирийн хүмүүсээс ирсээр байна. Саратов хотын сура”- чид ийм бэлэг тоглоомыг Патрис Лумумбагийн хүүхдэд | ИЛГЭЭХЭЭР шийджээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Саратов хотын 24 дүгээр дунд сургуулийн 7 КГ гаар. ангийн гээ бэлтгэж байна. сурагчид Патрис . Лумумбагийн хүүхдэд илгээх. ТАСС--ын ЗУРгЬ "аван хушуу бүхий зэрэгцээ гур- “ван туузыг зүүн ханцуйдаа зүүсэн «Таван онцыг 839МШИГЧ» ГЭСЭН ТЭМ- дэг хадсан боровтор нүүртэй энэ охи- ныг Энхзаяа гэдэг. Түүнийг 13-р сур гуулийн лионерүүд, «Манай дагз» гэж нэрэлдэг юм. Энхзаяа сургуу- лийн журнал сурлагын дэвтрээ «5» ын тоогоор мялааж дандаа онц су- ралцдаг. Энхзаяа сурлагадаа тэргүүн, уншлагаараа бас шалгарчдаг. Мөн олон төрлийн . хэлбэрээр явагдсан уралдаанд оролцон тэмцээн болгон- доо эхний байр эзэлдэг юм. Энхзаяа нөхөддөө нэр хүндтэй бөгөөд тэдэнд нөхөрсөг зөвлөлгөөг байнга өгч “ зөвлөлийн даргын үүргээ да- дамгай биелүүлдэг манай чадамгай дарга юм. Энхзаяа үр дүнтэй ажил сурлага авьяас чадвараараа багш нартаа байнга магтагдаж, үеийн олон нөхөддөө үлгэр дууриал болж байна. Ж. Гомбосүрэн. таж орно. » дан гараад дугуйгаар 200-гаад ЭсатхлулттлэөтӨ Урт чат хөдөлмөрлөж эдэн шиг нэртэй Абмумтетмгмтатиумтөуутмэч. (ванг ална на” НА. Линь / Э1нНЬ. | 10 дугүйчид хаагуур явав? ! Улаанбаатар хотын ерөнхий боловсролын сургуулиуд хаврын ам- рїкта аль болохоор зугаа цэнгэлтэй өнгөрүүлсний нэгэнд Сүхбаата- рын нэрэмжит 10 жилийн 2 дугаар сургуулийнхан зүй ёсоор баг- Тус сургуулийн багш Балжинням ахлагчтай төгсгөх ангийн 10 су- рагч Төвөөс орон нутагт очиж эх орныхоо зарим шинэ залуу үйлдвэр хөдөө аж ахуйн ажид амьдралтай биечлэн танилцах тэндэхийн тэр- "үүний хүмүүстэй нүүр учирч нүд тайлж ирцгээхээр санаа шулуу- км-ийн тойрон аялад хийсэн байна. Лениний нэрэмжит радио төв, Тогоо дахь одон орныг судлах зэрэг үйлдвэр, соёлын хэд хэдэн газраар орж сургуулийн мэдлэгээ амьдрал практиктай холбон баяжуулав. Тэгээд тэдэнд ямар ч гэсэн цуутай хүмүүс болцгооно гэсэн идэр залуу насны чинхүү эрмэлзлэл хэн нэгний нь сэтгэлд ургаж байж | болох юм "шүү! їэд аяллын хугацаанд Налайхын их уурхай, шилний үйлдвэр, В.И. | станц мтотмтумтмт тмумтмтомт Н. Идэрсүрэн САР (Алиа шог) Араатан амьтад цуглаж Аврага заанд хандаж, ? -Сарыг юугаар хийсэн юм бэ? Сайн хэлж өгөөч гэв, Тэгэхэд заан хариуд нь --Тэр чинь зүгээр л бин шүү дээ Түүхий шахуу болохоор нь Түүнийг тэнгэрт хаячихсан ЮМ гэв. Аймхай сармагчин тэгэхэд -ҮАрай ч бишзэ гэж шивнээд Банам жимс юм гэнэ ЛЭЭ. Багагүй том юм гэдэг. Аяндаа доошоо унасан бол Амаараа гартал идэхсэн! гэв. Баавгай сарыг ажингуут --Банам биш, тэр чинь, Тавагтай зөгийн бал юм. Та нар минийхэд үнэмш. Саранд харахад зөгийнүүд Сайхан харагддаг юм шүү гэв. Өвсөн дотроос аяархан Өчүүхэн оготно хэлсэн нь. Ээ! та нар аядаж үз! Энийг чинь гатсан бяслаг гэж Эрт урьд цагийн Эрдэмтэд хэлсэн юм гэнэ лээ, Одоо та нар харцгаа. 7 Оготнын том нүхнүүд бий гэв. Харин тэгэгэд нохой Хажуунаас тэдэнд Өчсөн нь: --Та нар битгий тэвэглэ! Таваг, бяслаг аль нь ч биш, Сар чинь ердеө л гариг шүү дээ | Саранд ниссэн Белка би байна | Ї гэжээ. «Мурзылка» Сэтгүүлэгс С. Цэвэгмонголчлов. Улаанбаатар хотын 17-р сургуу- лийн 8-ын А ангид Натааш гэдэг бяцхан пионер суралцдаг. Пионер На- тааш сахилга бат, сурлага, авьяас чадлаараа сургууль дээрээ тэргүүн эгнээнд гялалзаж яваа пионер юм. Натааш нэгдүгээр ангиас гуравду- гаар анги хүртэл улирал дараалан онц сайн сурч хичээлээс дугуйлан бүлгэмүүдэд ралцдаг юм. Пионер Натааш энэ хичээлийн жилд олон арван шинэ дуу сурч, олон ном уншиж нөхөддөө ярьж өгчээ, Одоо Натааш улам олон дуу сурахаар дугуйланд идэвхтэй суралцаж байна. М. Ринчиндорж, гадуурхи идэвхтэй су- а. шавраар барьсан дүрс 6. наах арга 5 байдал. Хийсэн загвараа тэгш зам дээр явуулж шалга. Хэтэрхий хөнгөн бол загвар чинь хий эргэнэ. Хэтэрхий хүнд бол хойт дугуй нь эргэсэн, байна. (зураг) Ж Энэ загварыг хИйХЭД 2 1. Хөрөө (гар) 2. Лобзик 8. Алх : 4. Хутга : 5. Өрөвтөл 6. Бахь шаардагдана. зэрэг , хус ГИ2 х. Бэлэн болсон кузовоо засаж янзалсан (Уран гарын хєрөө) багажууд В.С--4--48 БААВГАЙН БАМБАРУУ!! : -Энэ тээртэй, амар заяа үзүүлдэггүй айлчнаасаа хага- цаж унтах болсондоо би их л баяртай байв. Гэвч цаг болоо- гүй байхад гимназын сурагч дын тасалгаанд болсон аймшиг тай дуу шуугианаас болж хүн бүхэн босон харайж гүйлдсэн юм. Тэнд удалгүй гайхам со- нин явдал болжээ. Энэ тасал- гаанд гүйж ирээд гэрэл гарга хаар шүдэнзэз зурахад бүх хэ рэг тод боллоо. Тасалгааны тэг. дунд хул- даасаар бүтээсэн ширээ байсан юм. Бамбаруушхан тэр ширээ- ний хөл өөд авирч, Хулдаасанд хүрээд, түүнийг шүдээрээ зууж, савраа ширээний хөлд тулгачихаад бүх хүчээрээ татаж эхлэв. Бүх хулдаас, түү- ний хамт ширээний чийдэн, бэх тэй хоёр сав, нэг үгээ0 хэлбэл ширээн дээр тавиатай байсан бүх юмнуудыг газарт унатал зогсоо чөлөөгүй татсаар унагаж эвдэж сүйтгэжээ. Түүнийг барих гэж өдлөө. Тэр бамбарууш зүрхтэйгээр биеэ хамгаалж, улам ширүүн зан гаргаж гимназын нэг сураг чийн гары нь хазчихсан юм. Энэ » дээрэмчинг яадаг юм билээ! гэж би хашгараад -- Энэ бүгдэд чи! Андрей гэмтэй гэв. -- Одоо би юу хийхэв. яах юм бэ?-гэж хөтөч маань биеэ өмгөөлөв.--Би зөвхөн бамба- руушны тухай л ярьсан. Харин та.өөрөө л авсан шүү дээ! Тэ- гээд гимназын сурагчид Ч түү- нийг их ар шахын шүү вэ - тэв. “Ер нь нэг үгээр хэлэхэд: бамбаруушхан | “бүх. шөнийн турш хүмүүсийг унтуулсангүй. |ММаргааш нь хаалга нээлттэй Түрүүч нь 13 рт байхад. бамбарууш маань сэ- мээрхэн гадагш гарч, нэг үх- рийг маш их айлгасан билээ. Дараа нь тэр тахианы -дэгдээ- хэй нэгийг барьж түүнийгээ няц дэвсэж аллаа. Тэгж асар их хэрүүл шуугиан болсон юм. Дэгдээхэйгэ9 хайрласан то гооч авгай маань хамгаас илүү өшин хорсож байв. Тусгүй юм болгохгүйн тулд дараагийн шөнө нь гурилтай хайрцгаас “өөр юу ч байхгүй хоосон болсон юм агуулах өрөөн дотор тэр амар заяа үзүүлдэггүй, төвөгтэй айлчнаа түгжсэн билээ. Маргааш өг- лөө нь бамбаруушийг хайрцаг дотроос олж тогооч авгай маань бүр ч их үзэн ядах боллоо. Бамбаруушхан хайрцаг- ны даашгүй хүнд халбийг нээ- гээд, шуудхан гурил дотоо орж, ямар ч гэмгүй юм шиг унтаж байсан ажээ. Үүнийг ха- рангуут урам нь хугарч, зэвүү нь хурсэн тогооч авгай маань миний дэргэдүүр ёнгөрөхдөө учир зүггүй хашгачин: -оЭнэ бузар амьтан амар заяа үзүүлэхгүй!-гэж тэр тайл барлаад--Одоо үнээнд ойр очихын аргагуй, тахианыхаа дэглээхэйнүүдийг лалллан хааж хамгаалах хэрэгтэй. Бас гурилаа хаяхаар боллоо...Үгүй ёо нь ажиллах нөхцөлгүй Эзэн минь, тоопоогий минь түргэн бодож хайрлаач дээ! гэв. . Баавгайн бамбарууш авсан- лаа би хязгааргүй их гэмшсэн ба түүнийг авах танил олдсонд түн их баярласап зэм"гэж шууд хан хэлэх хэрэгтэй, -4Өглд дөө! Хамаагүй! ямар согин ам-тан ба?-гээ таг танил минь баярласан болол той хэлээд:- Хүүхдүүд маань их баярлах байх. Тэгээд тэд нарт энэ чинь ёстой баяр баяс галантай өдөр шиг болно. Үнэ хээр ямар сонирхолтой сонин амьтан бэ?--гэв. --Тийм шүү! Ёстой сонин.. -гэж би зөвшөөрөв. Эцэс сүүлд нь энэ сонин амьтнаасаа арай гэж хагацаж, тэртээ хуучин хэвийн байдал-. даа ороод, бид нар байрандаа чөлөөтэйгээр амьдарч билээ. Гэвч энэ зол жаргалтай, гай ван байдал маань удаан үргэл жилсэнгүй. Учир нь юу вэ га- вэл: Тэр танил маань дараа гийн өдөр нь өнөөх бамбаруу- ший минь буцааж авчирсан. би лээ. С Энэ сонин амьтан маань шинэ газар, манайд ирээд бур ч их төвөг тарилаа. Сэргэлэн, залуу морь хөллөсөн тэргац дээр суугаад. дураараа байх чадсангүй. Тэр марь учир зур гүй үргэж давхиад тэргээ авд- лээ. Миний хөтөч анх авсан айлд нь баавгайн бамбаруутаа буцаах гэж шийдээд, аваачиж өгсөн чинь тэр айлынхан эрс татгалзсан ажээ. -- Бид үүнийг одоо хаашаа хийх вэ?-гэж би төгөоч авгайд хандаж өгүүлээд:Би үүнээс нэгмөсөн хагацахын тулд юу Ч төлөхөл бэлэн байна--гэв |) Манайханд зол заяа болд» | ход нэг анчин олллоо. Тэр хүн энэ амьтныг їх л Хурай саг эвсан юм. Тэр бамбаруутны шаат ЯВ 2 сай хувь заяа. нь юу болсныг | сонсвол хоёр сар болоод: 322 тэдгийг хожим 1 даа! өлдэллалллам Гэрээ сахиж үлдсэн 13 Гэрэл хүү уйдахдаа. тул Гэгээвчийн тавцанд гараад Гэр барьж тоглов, МСЭгӨЛАРСАР”, Үгийг Л. Лодоншарав .-- 7 2. 1961 оны 4 дүгээр сарын 6, Л. Толстой. ҮНЭНЧ БАЙХ ЧУХАЛ Нэгэн хүү тоглож байгаад үнэтэй аяга Үүний нь хэн санамсаргүй хагалчихлаа. ч харсангүй. Аав нь ирээд 5, -- Хэн хагалчихаа вэ? гэж асуув. Хүү айн чичирч : -- Би гэж хэллээ, Аав нь : -- Үнэнээ хэлсэнд чинь баярлалаа гэв. - МАРГААН Петя Миша хоёр, нэг морьтой байлаа. “Хэний морь вэ? гэдэг дээр л хоёул мар- галдав, Тэд, ? -- Аль миний морь! | -- Үгүй ээ, чи надад өг, Чинийх биш | газраас алим түүж байхыг цэцэрлэгч үзээд, -- Хүүе чи юу хийж байгаа юм бэ? гэхэд --Алим газар унасныг үзэхгүй юу та. Би тэднийг дахин модонд нь зүүх гэж цуглуулж байна шүү дээ гэж хүүхэд хариулжээ. ж ж ж --Нэг, тав хоёр нийлээд хэд болох вэ? гэж багш асуухад сурагч нь хариулж чадсангүй гэнэ. Тэгэхлээр багш нь туслахаар ший- дэж, -4За тэгвэл чи бод. Би чамд 5 туулай өглөө, Да- раа бас нэгийг өглөө. Чи бүгд хэдэн туулайтай бо лох вэ? царсны олон самар бөн- жийж байхыг харав. Тэ- гээд «Ийм том модонд ийм жижигхэн үр ургадаг нь гайхмаар юм. Харин ший- заримдаа хувин- гийн чинээ байдаг мөрт- лөө нарийхан шилбэнээс ургадаг нь мөн сониноо! Миний санадгаар шийгуа царснаас л ургадаг бол ёс той догио» гэж. бодож гуа бол 21277 Ми байтал гэнэт хүчтэй салхи хөдөлж царсны самрууд унав. Нэг ширхэг самар нөгөө хүүхдийн яг хамар дээр ойчлоо. Хүүхэд хам- раа барьж ухасхийн босох- доо. аяыг Д. Мяасүрэн. : | Хайрлахгүй ээ мдэгтэ |.55...5-.....3 5 (23:52:51 дөг-лөйа 2д-гао, 772712 962 4964:26:0007. Хига, : 7 Оусав бөөрөнхий бөмбөгнийхөө Бөөрий нь яагаад цоолчихов? 4 Бөмбөгөр хөөрхөн шилнийхээ Бөглөөг яагаад хаячихаав? Чирж тоглодог машиныхаа Эрээн алаг мод ж .. Шог дуу Элдэв чихрийн цаас ҮНЭ | бя Зогс тарьсан цэцэрлэгт| | Царс модны ёроолд бяц 7 Хаймран Түр цэ хүүхэд орчихоод! хан хүүхэд амарч суугаад Хөгж игл”?7э 4 ү Хавчиг лаазаар оролдов, »нт тасхийн дуугарсан нь звтай шил бутарчээ. рэл тэвдээд харайсан нь Ягаа асгаад мунгинажээ, Зүтэлгүй хэрэг хийсэндээ “Бүлтгэнэн зогссон хүү Чилээд удсаны дарга Нэг арга олов. ! лийтэл урссан цайгаа зчиж баахан цэвэрлээд тмгэн ширдэг авчирч ойтон дээр нь дэвсэв. Бузгай шийдмэг Очоод Эрхий хуруугаа эсгэчихэв. Жаал хүү сандарсандаа Эргээд босох гэтэл Бутарсан шилээ аргалахаар Эвлүүлж тавихаар оролдоод Жаахан өвдөхийг ч тоосонгүй Зсгэсэн гараа нуугаад Ухарч зогслоо, хүү Нь Энэ тэрийг ажиглгэд “ Удаан халлаа, эх нь -Шил яагаад хагарав? Шилээ маажаад --Мэдэхгүй2?.-. Н -«Ширдэг яагсад пороов? Ширтэгл: гөлрөөд --Мэдэхгүй -. Ж 13 Гэрэл хүү шиг ингэж Гэмээ битгий нууж бай. Осолдон хийсэн /бЗуруугаа Олныхоо өмнө хүлзэж бай. зишнийх! | : с ї ! : --Додоон | туулайтай --Үгүй хэрвээ царсанд О чийдэнг яагаад хагалчихаав? гэж морно хн Эйинөсгөа ХБрхиксннй 3 ОДДЭХ . шийгуа ургасан бол тийм 4 ЧИЛЖ эцдэггүй мориныхоо Ээж нь ирсэн байв. Ч. Жигжидсүрэн (байлдагч) Ээж нь хүрч ирээд, морий --Яагаад сайн биш байх нээ гэжээ. О Чихийг юунд ханзалчихаав? ө0в929 »Э3 -092:2:21)25259329» 12225992 авчихлаа. ? ТОГОС ТОГОРУУ цэж хэрэлдэж.гэнэ. Тогос, 0 ХОЁР Тогоруу тогостой хэн нь илүүгээ үсвэл-. сай шиг--- -- Би “шувуу болгоноос нлүү. Миний. сүүд Өнгө бүрээр солонгортдог.. Харин чанд саарлаас өөр өнгөгүй, ашуухай гэ- -- Тэр чинь дахнад га- -2Миний гэрт бас нэг туулай бий л дээ гэж су- рагч хариулжээ. «Мурзилка сэтгүүлээс 852: Цэвэг орчуулав. ум ммм 4 Эвдэрч хэмхэлсэн тоглоомоо О Элбэж хоёулаа сэлбэе. Тоглоомоо чи хайрлаж сур. ОТом болоод нямбай бол. 1--0-6-0-6-0-4-0-6-0---6 4 6: 9 Гомбо Намба ! хоёр -4-0--0-60-00-6-0-0 тэр БацайЕ 17 шэсл шон 28 Донбд ТКамба хоёр ї рээр өтөг элгүүрт хамт очжээ. шивхтэй хашаан овцАЛ ж ХУ ас булаг дээ Ганц ганц төгрөгөөрөө гав. Оюутан Г. Ловор ор - А Дуртай зүйлээ авчээ. : мССн, Шинэхэн үлгэртэй номыг 2 Ж Гомбо нь аваад баярлажээ. ї Росов. Сонихон өнгөтэй алимыг Би гэрт ЭЭ байхгүй є, Жамба нь аваад магтжээ. ) йсээр суугаад Гомбо : хашаан доторхыг бид харцгаасан шүү эри р суугаад нь Хүүхдүүд д Зэ 9г2ж 1 хааы! цэс бүгдийг уншчихжээ. тоглоцгоож байтал Мишка Гацач ёлжэн цонлын: Мэрсээр байгаад 2ЖКамба нь | уурлаад - охайний Коль- ууж Ний Алимаа цөмийг барчихжээ. ! хаг түлхээхсэн ү Т. Рээдмаа. Л : Ї раад явчихсан гэж хэллээ. --. За яахав.Бид хаалга ны чинь дэргэд үргэлж л зогсоод байна шүү дээ. Тэ- хэд тэр яаж зайлах вэ? дээ гэж хүүхдүүд хариул- лаа. доороосоо гарч ирээд “а- Харин цонхоор га- равд явчихвал болно биз дээ, гэж хашгирчээ. Гэтэл Мишка “орон / БАЙРЫН ЖИЖҮҮР ЦЭЦЭГ УСЛАЖ Энэ зургийг өөрсдөө Ё" тайлбарлаарай "ЦЭЦЭРЛЭГТЭЭ ХООЛЛО “Амтат тоол сайтан ЭРХ ЧӨЛӨӨТ ХЯТАДЫН ЭНХРИЙ ХӨӨРХӨН ЖААЛУУД Ж БАЙГАА НЬ. : СИНЬХУА ХОРООНЫ ГЭРЭЛ ЗУРАГ шэсгл ор ТУ ТӨРӨЛТ ЧВС Л 1-ш---ш-“ц-----г---с8 тшүтгэтттгҮто7 2 Хариуцлагатай эрхдэгчийг 4. СОСОРБАРАМ," 5э шЛӨГ, : . аруйтдөаыд ХЭРЛЭН нэрэмжит хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. 55 ҮлЕ Бамилтиииий Сүхбаатарын Ё ! ! : ї 1 14 рУРЛЭРЭЭР Босс сашгчэегтлэт тш -» г суут 2ээмг : мумтмтытмт МХ!,Э-ийн Төв Хороонд Саяхан МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны товчоо манай орны олон сургуулийн сурагч пио- нерийн дунд «соёлч» нөхөр- лөлийн хөдөлгөөн өрнөж олон тооны «соёлч» нөхөрлөл бай- гуулагдаж “байгаатай холбє(- дуулан тогтоол гаргажээ, Уг топюолд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны П бүгд хурлаас дэв- шүүлэн тавьсан таван Онц сайны хөдөлгөөнийг улам эрч Дрлайцтай өрнүүлэн ззэмшүү- лэх зорилгоор бага дунд СуР- гуулийн хөмжөэн Дээр өрнөж байгаа. «соёлч» нөхөрлөлийг өөрчилж 45 онцчууд» нөхөр- лөлийг зохион байгуулж удиР- 0 дах тухай батлаад: мандатыг 0 1961 оны9 дүгээрсарын 1-ний дотор бэлэн болгохыг МХЗЭ-ийн д Төв Хорооны сургууль пионер, оюутан залуучуудын хэлтэст 2 даалгасан байна. , оумтотмту0умт думтмтытмумэтмтмэмтумтмтмтмэх лагааны сайн муу талыг цаг тухайд илрүүлэн дутагдлыг нь засах, сайн та лыг нь дэмжин талархах зорилгоор цахилгаан сонин,, зөгий дохио “сонин хавмаглиацайлас л эг хаа лэшааддэнидБИЙ зэргийг гарган ажиллуулж болно. 8. Нөхөрлөлийн гишүүд нь .бие Нэг, «5 онцчууд» нөхөрлөл нь ба га ба дунд, 10 жилийн сургуулиу- дад 15-35 сурагчидтай нэг анги бүл гийн сурагчдыг хамруулан байгуу- лах нь зохимжтой юм. Хоёр, Нөхөрлүүд нь уг сургуулиа төгсгөх хүртэл байгуулагдаж болох бөгөөд харин үүргийн хугацаа 1 жи- лээс доошгүй байвал зохино. Гурав. 5 онцчууд нөхөрлөл нь, нэг нь НИЙТИЙН ТӨЛӨӨ, нийт НЬ НЭ- гийн төлөө, «хоцрогдсоддоо тусалж тэргүүний пионер сурагчдын эгнээнд мхз эвлэлийн ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ хүргэх» зорилготойн хувьд ямарч -. ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН -.. пионер сурагчдыг нөхөрлөлдөө баг “зээ... таан авч болно. 1ВҮАХ үнэндээ Дөрөв. Нөхөрлөлд сайн дурын ын 17 (110) 3 биеийнхээ амьдрал ахуй байдалтай үндсэн дээр нэгдэх бөгөөд 5 онцыг танилцан бие биендээ тусладаг байх шалгаруулах болзлыг хангах хуга- 5 ОН Ц сай НЫГ ЭЗЭМШИХИ Й Н ТӨЛӨӨ зэргээр дээрхи журмыг баримтлан ажиллана. цаат үүргийг хүлээн авч ажиллана. 5 5, онцыг эзэмшихийн төлөө нөхөр нөхөрлөлииг байг уулах журам 5 ОНЦЫГ ЭЗЭМШИГЧИЙН ТЭМ ДЭГ ҮНЭМЛЭХ ОЛГОХ ЖУРАМ шон) хил ХУАР ЦЭВЕИаЭ? туу” жиг, концерт үзэх уншлагын газар лэн багш нараас өгсөн үүрэг даалгав | д онцыг эзэмшигчийн төлөө нөхөр БЕн/ДЭрхэдэх эвлэл, шнерийн :бай очиж ном унших, үдэшлэг уулзал- рыг цаг хугацаанд нь биелүүлж байх. б биеэ гууллагуудын хамтарсан хурлаар хэ- бүрий лөлүүд нь авсан үүргээ бүрэн лэлцэж дэмжээд ахлагчийг н тавд оролцох “ба өөрсдөө үдэшлэг нөхөрлөлийн гишүүн бүрийн анхаар. лүүлсний дараа шалгуулах хүслээ гар Шээгэлэ ёс Цох Буцах ь нөхөр уулзалтуудыг тусгай сэдэвтэйгээр вал зохих зүйл нь худал хэлэх, хул- гана. Сургуулийн дэргэдэх ХЗЭ-ийн СОНГОНО Уэ31) “лэ ШИНЭЭР зохион явуулах заалгасан хичээлтэй гай хийх, хэрүүл зодоон үүсгэх Эл- байгууллагууд уул хүсэлтийг хүлээн С 1 хойвассвмх црУгый гээ холбогдуулан аялал, экскурс, дэв хараал хэрэглэх явдлыг бүрмө9- аваад нөхөрлөлийн авсан үүрүүдийн ургуу. дэргэд лийн үүр зохиох мөн зарим хичээлүүдээр заагд сөн. цээрлэдэг байх хэрэгтэй. Хэрэв р хороод бүлгэмийн зөвлөл шинээр й БОВЬ ОНОХ л нөхөрлөлийн үн байх биелэлтийг шалган үзсний үндсэн байгуулагдсан «5 онцчууд» нөхөрлө- 048 тодорхой сэдвээр б р ЧрЫэн 4 го Бо ЗАЛДАВг ЭЭГ Ад чах хэ. ДЭЭР сургуулийн захиргаа болон олон ныг явуулах. Гишүүн бүр сонин у 9 8 шӨаллол нийтийн байгууллагууд өөрсдийнхөө мумумтытмтчд рмумумтымт ом ыгмуты2тч ос муму мм аумумумумумутмтмумумуыгмтмтомгт 1961 оны 4 дүгээр сарын 27. дҮрэл Үнэ 10 мөн | лийн авсан үүрэг, гишүүдийн анкет, 2 : нөхөрлөлийг дэмжсэн тухай товчооны ЛӨГё. Лекц, ярианд тогтмол оролцо Бан» зэс : саналыг аймаг хотын ХЗЭ-ийн хороо- гишүүдийн хурлын тогтоол, Сбүлгэ- ЯО" байх талаар үүрэг агна. ---- ХУ ны суртал сургуулийн хэлтэст илрүүл нэ. мийн зөвлөлийн шийдвэр зэргийг » 2 аймаг, хотын ХЗЭ-ийн хорооны сур- ех л 2ЙЛН, 2 Б, 242 Аймаг хотын эвлэлийн |ХОрооны гууль, пионерийн хэлтэст ирүүлж єг ? 22222 ө-022 Н -2- ирүүлсэн материалыг үндэслэн МХ хариу шийдвэрийг авч байх болно. ДАЛСХ Р” 277 Нөхөрлөлийн гиүшүн бүр урлаг ба ЗЭ--ийн Төв Хорооны товчро шин 45 онцчууд» нөхөрлөлийн авах цөхөрлөлийн гишүүн бүр хувийн биеийн тамир спортын төрлүүдээс сийн шиндррыйГ гаргана. үс 53 үүрэг нь пионер сурагчдад 5 ОНЦЫГ ба нийгмийн ариун цэврийн шаарг,а эзэмшсэн байх.Иймд дуу, бүжиг, хөг- ХОТЫН ХЗЭ-ийн БВал БВОДЭН ЛЫ эзэмшүүлэх тухай МХЗЭ-ийн Төв гыг биелүүлдэг байхаас гадна өө- Жим сурах талаар тодорхой үүрэг ав- “УУЛ” эРБоглаа Хар: ЦАрҮЛүүЛэ Хорооны 2 дугаар бүгд хурлаас дэв- рийнхөө орон гэр, суралцдаг анги, на. Гишүүн бүр биеийн тамир спор- киусохлс БҮНЭЛЭН тєв Хал? шүүлсэн зорилтыг амьдрал дээр х9- танхим, сургуулийн дотуур байр тас- тод шамдан. оролцож ХБХБ гэдэг ро р, д ирүүлэхдээ. 1 рэгжүүлэн биелүүлэх явдалд чиглэг- гуудын ариун цэврийн соёлч болов- тэмдгийн нормуудыг заавал биелүүл- 1. Тус нөхөрлөлийн гишүүд нь дэх Здог сон байдлыг эрс дээшлүүлж төргүү- сэн байх зэрэг үүрэг авч ажиллана. хөдөлмөр, сахилга бат, авьяас чад- «о онцчууд» нөхөрлөлүүд нь доор ний зэрэгт байлгах, нөхөрлөлийн ги- : варынхаа талаар 5 онцын болзлыг дурьдсан читлэлүүдээр ажиллах нь шүүн бүр усанд тогтмол ордог, үсээ ханӨйн ул салүаииарртагдүүйд бүрээ хогВохий биелүүлсэн байх вүйтэ” том. засуулдаг, гутлаа тосолж арчдаг, ЖУРАМ нь харин сурлагын талаар бүх Гис хувцасаа цэвэр үзэмжтэй хэрэглэдэг шүүд нь хичээлдээ 100 хувь суралц байх зэрэг үүрэг авна. . 1. Нөхөрлөлийн гишүүд өөрсдөө дагийн 70 хувиас доо! нь сайн боловсруулсан дотоод дүрмээ баримт- ба онц суралцсан байвал тодорхойлч но. лан ажиллана. 5 ОНЦЫГ ЭЗЭМШИХИЙН ТӨЛӨӨ сугэгчллнанерүүлийн г. бурхасын 2. Нөхөрлөлүүд нь ажлаа УЛИР нӨХӨРЛӨЛИЙН АЖИЛЛАГААГ чанерыг дээшлүүлэхэд гол анхаар- : лаар, сараар, долоо хоногоор тӨлӨ8- удирДАХ БА ДЭМЖИХ ТУХАЙ лаа чиглүүлж нөхөрлөлийн гишүүн /увы амралтаар гишүүн бүр өө. ЯӨН ажиллана. Нөхөрлөл НьГШҮҮ: ууд нөхөрлөлийн ажиллагаа ямар бүр онц сайн сурлагын дүн үзүүлэх рийн сургууль, хот орноо тохижуула ЯМЯНХЭЭ зөвлөлгөөнийг сард (1 УДАА дад, нь түүний удирдах байгуулла- сургуулийн дотоод журам ба сурагч- хад оролцон, цэцэг тарих, зүлэг ТОГТМОЛ хийж тэр сарын ажлын ДүНГ гуудын ажиллагаа ямар байсантай дын дагаж мөрдөх дүрмийн шаардла суулгах, модны мөөг тарих, суббот. ЛҮГВЭН хэлэлцэж дараагийн сард ХИЙх садшгүй холбоотой байна. Иймд бур гыг хатуу биелүүлэх, сурлагаар хоЦ- цин хийх эх орныхоо үйлдвэр барил ЭЖлаа төлөвлөн хэлэлцэж ТӨЛӨВЛӨГӨӨ- гуудийн захиргаа болон эвлэл, пиО- рогчдод нөхөр ёсны туслалцаа үд, сангийн аж ахуй, нэгдэл, стан- "99 батлаж байна. нерийн байгууллагууд нь дорхи үнд үзүүлж тэргүүний пионер сурагчДын цуудад үр бүтээлтэй ажиллах мөн | 3. Зөвлөлгөөнөөрөө ажлын ололт сэн зүйлүүдийг анхааралдаа | авч өгнзэнд хүргэх ба нөхөрлөлийн ги- байгалийн нөөц баялаг болон алд дутагдал, гишүүдийн сахилга бат зэр ажиллах нь чухал байна үүнд: “шүүн бүр мэдлэгийн эх булаг бол- дыд хаягдлыг алт мөнгө бол он ашиг ГИйг шүүмжлэн хэлэлцэж байвал зо- (1. Пионер, сурагчдын нөхөрлө- сон Ном хэвлэлтэй салшгүй НӨХӨР” дахад идэвхтэй оролцох, эцэг За 2-34, лийг байгуулахар хүсэлтээ гаргаж, лс төр, утга зохиолын болон у.н эх . үүргээ боловсруулан ирсэн тухайд леж у. : -2-8 дүү нарын аливаа ажилд тусалдаг 4. Зөвлөлгөөн дээр сургуулийн за Бэ нэг : хүүхдийн шочүүн, чгүх шаумйн байх, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 4 дү- хиргаа, нам олон нийтийн байгуулла- "5 Л Нөхөрлөлийн | ажиллагаатай й , алтан бус- тээр бүгд хурлын шийдвэрийг хөрөг- ГЫН удирдах хүмүүсийг урьж суулган дуднед танилцаж санал зөвлөлгөөнөө гөөтэй ажиллах, : ынс жүүлэх зорилгоор, нөхөрлөлийн ги- Санал зөвлөлгөөн авах нь чухал. өгч байх ба тэдний ажиллагааны | Ёэуаргаар-: ёстой. Иймийн ааш үүн бүр Эзэмших, тех- | 5. Нөхөрлөлийн бүх ажлыг нөхөр” саргүүний арга туршлагуудтай байн- рүүл” рохнолоос товчлон орчин үе: цол оулоолцал талаар үүрэг авна. | ПӨЛИЙН ахлагч удирдах бөгөөд 8хлаГЧ га танилцаж Нийтэд дэлгэрүүлэх. но 172555:28 ё /9 : 1 онь хэн хэрхэн ажиллаж, сурч, ХҮМҮҮ, 8. Нэхөрлөлүүдээс авсан үүргээ тэй холбогдсон Яввц олРоарн сэлээ 2) 25) 0 мияж байгааг байнга хянаж зохих ЭЗ- биедүүлосэд Нь бүх “талын дэмжлэг Банш Сор 11-22 АНЫ ! 239 Обуллы Дэд нь хэлж өгч байх үүрэгтэй. туслалцаа үзүүлж байх. ”» Түүнчлэн гадаад хөл сурах талаар 8. Нөхөрлөлд шинэ орохыг хүсвэл 4. Нөхөрлөлийн ахлагчаас рч ЗЭЫн ы2 с : Ё-ВН280 нөхөрлөлийн гишүүдийн хурлаар х9- лөлийн ажлыг удирдахад нь байнга . тнвдөрмилрЭрө Мээл тахлалс уулах | Сургуулийн захиргаа, нам эвлэл, лэлцэж шийдвэрлэх хэрэгтэй. |... туслаж ажил дээр нь дадлагажуулах || Нөхөрлөдийн ПиЛүҮд Нь Кино, Жү. пионерийн байгууллагуудаас түүнч 7. Нөхөрлөлийн гишүүдийн ажил-нь чухал байна, 32022287 308 « талын соооссоососсосссооосососсосооссэоссос-оо-оё Алмж алт тач сайн сй,рц гааят. Ашигтай хөдөлмөрөийцгээе!. кжүндэлцгээе! Ахас чэсчаийг ө»соөофФсод-» оососоо-од оссосооо-оФ Нийслэлийн 5 онцыг эзэмшигчдийн Гай анхдугаар чуулган ок 20 шангын дөтрөөс биелүүлэх нь нэг хэрэг, харин онц сайн сурлсгаа хавийн нөхөддөө нял: зааж хүртээхэд түүний зорилт ор- шиж байна. Бид зөвхөн хар амиа бодвол шинэ нийгмийн шинэ хүн ,гэдэг нэрээ яаж хадгалах юм бэ гэж олон онцчууд ба- Саяхан нийслэлийн 5 онцыг эзэм- шигчдийн анхдугаар чуулган боллоо. Таван онцыг эзэмшигчдийн талбай дээр нийслэлийн 20-иод мянган пио- нер сурагчид уралдаад 800 сурагч пионер түрүүлсэн юм. Эд уралдаанд яаж түрүүлснээ ярилцлаа. Туршлагын индэр дээрээс таллаа., ! Нийслэлийн 8-р сургуулийн 5-р ан- Бас таван онцын болзолд хүмүү- жил сахилга бат дээгүүр байр өэзэл- дэг нь зүйн хэрэг. Бид сурагчийн дүрэмд зааснаар нийгмийн дунд биеэ авч явах нь хууль мөн. Гэвч журам дүрмийг баримтлагч байхад биш түү| нийг хамгийн ухамсартай хэрэглэж түүний учир холбогдлыг мэдсэн үнд- сэн дээр одоо үеийн боловсронгуй ир гэн гэдгээ харуулахад хамаг гол нь оршино. гэж нилээд хүмүүс ярилаа. Ариун цэвэр, ажил хөдөлмөр, авьяас билгийн хувьд ч тус тусад нь дэлгэрэн | гүй ярьж зөвлөлдлөө. | Ариун цэврийг эрхэмлэх явдал, бол амьдралын шаардлага юм. Ариун | энхийг зэрхэмлэхэд жижиг зүйлээс эхлэх ёстой. Наад вах нь нусны алчуур хэрэглэдэг, гутлаа гялалзтал арчиж дадахаас эхлээд бүх зүйл хол- 5 онцын зовлөлгөөнийхөн нийслэл хотоо тохижуулахад өргөн субботник зохиов гийн сурагч Амар, 21-р сургуулийн сурагч Нямаа, политехникумын оюу- тан Нацаг-аюуш, эдийн засгийн дээд сургуулийн оюутан Бордух нарын вэ рэг олон онцчууд таван онцын болз- лыг яаж эзэмшиж чадсан арга бари- ааа ярилаа. Тэдний туршлагаас үзэхэд таван онцыг эзэмшихэд юуны Өмнө сурла- га томхон хэсэг нь гэлээ. Онц сурла- га бол сурагчийн биеэ даасан дэс Да- раатай ажиллагааг шаарддаг. Иймд хичээл бүрийг байнга давтаж боловс- руулах, тогтмол хугацааг баримтлах, ухахад бэрх зүйлээ. дахин дахин ун- шиж, олон талын дадлага хийх явдал юм гэж ярилцлаа. Хэрэв сурах бичиг дутагдалтай 84 вэл хичээлийн товч тэмдэглэл нь 9МХ цэгцтэй бичигдээгүй бол энэ болзлыг хангахад бэрх гэж ярилцсан нь түмэн Фөв бололтой. Онц сурлегатан бол биц сусах зорилго тавиад түүнийг Эдийн засгийн дээд сургуулийн оюутан Бордухтай уулзаж туршлагы нь сонсов богдохыг тэд онцолж байлаа. Ажил хөдөлмөрийн хувьд бол гэр орондоо туслах, нийгмийн тустай хөдөлмөрт тодорхой бүтээл гаргах юм. Ялангуяа хөдөө ёж ахуй, үйлдвэр, жи | ажилд зуныхаа аг тодорх хугацаанд үр бүтээлтэй ажиллаад 5 онцын зөвлөлгөөнд оролцсон. “їнонер сурагчид хөдөлмөрийн жил болгон явагддаг чуулгандаа оролцох нь чухал байна. гэж туршлагаа солилгов. Хамгийн эцэст авьяас билгийн ту- хай болзол мөн. Үүнийг бид хичээ- лээс гадуур яваглах ажил, дугуйлан- Зөвлөлгөөнд оролцсон партизан Тогтох хүүхдүүдтэй мод тарив гаар олж авдаг. Ингээд бид таван он цын болзолд байгаа 5 зүйлийг хоо- ронд нь нягт холбоотой үздэг гэж чуулганд туршлага ярьсан хүмүүс ярилаа. . Чуулганд партизан Тогтох, барил- гачин Намсрай, Гэгээрлийн Яамны орлогч сайд Хорлоо, МХЗ Эвлэлийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга “Оюун нар сургамжийн .үг хэллээ. Нийслэлийн таван онцчуудын энэ чуулганаас огторгуйд анх аялал хий- сэн чин зоригт Юрий Гагаринд цахил гаан явуулав. Нийслэлийн 5 онцчуу дын чуулганаас уриалга гаргав. Да- раа нь Улаанбаатар хотын ХЗ Эвлэ- лийн хорооны товчооны хурлын тог- тоолыг уншиж зарим онцчуудад сай- шаалын үнэмлэх, бусад үнэ бүхий зүйл гардууллаа. Ё Чуулганы дараа кино үзэж, таван онцчуудын нэрэмжит мод тарилаа. (Манай сурвалжлагч) тэ2игхэихихэхимстиижиниилжээхэлээг-э-и---------т“этэ----тштгттГттттг--т- Со Таван онцын эзэд таатай туршлагаа : солилцов Саяхан Завхан аймгийн төв Жавхлант хотод тус аймгийн пионер сурагчдын дот роос сурлага, хөлөлмөр, сахилга бат, ариун цэвэр, авьяас хөдөлмөрөөрөө шал гарсан таван онцын эздийн чуулган бол тэмдэглэлдээ бүртгэж, (700. хөдөлмөрийн » » "! Тус аймгийн, 5 онц эзэмшигчдийн турш лага солилцох анхдугаар чуулган сурган хүмүүжүүлэх ухааны танхимд болж, 5 он цыг эзэмших Хөдөлгөөнийг эрчимтэй өр нүүлье гэсэн илтгэл хэлэлцэв. Чуулганд Нөмрөгийн Жалаа Сар шүд дуал Ба авхан Мандал Гаийн лан” Тосонцангэлийн Чанцал, Идрийн Баянхутаг. түдэвтын Доржиймоо, да: Ё амлхүндэв нарын хэдэ ЭЭЛ х орхчуул урэлцож” 5 тв яаж ээний тухай харилцан ярилцаж турш лагаа нэгд НЭггүй солилцов. » » Чуулганд оролцсон 5 онцын аймгийн ХЗ Өвлэлийн хороо, ний эвлэлийн Зөвлөл, аймгийн төвийн үйлдвэрийн газрууд хүлээн авч, ардын партизан ахмад багш, эмч, жүжигчин, хөгжимчин мөн хүнсний комбинатын Нам эздийг үйлдвэрч« дынхантай уулзалт зохиож тэдний ажил амьдралын баялаг туршлагатай танилч Гцуулж үйлдвэр соёлын газруудыг үзүү« Ї дэв. Аймгийн намын хорооны нарийн бичгийн дарга Галсан аймгийн АДХГ" захиргааны хариуцлагатай нарийн бич гийн дарга Рэгсүрэн нар зочдыг хүлээж авч эрдэм боловсролыг шамдан сурч, эй орон ард түмэндээ чин .сэтгэлээсээ хайртай, даруу төвшин зантай, хоцорч яваа нөхөддөө тусалдаг соёлч боловсон “ариун цэвэрч, үнэнч шудрага байх ту» хай үнэтэй сургамж зөвлөлгөө өглөө. . ». Чуулганы үеэр 5 онцын зочид, 19 вийн 10 жилийн сурагчдын концерт, Ши“ нэ кинонууд Үзсэнээс гадна өөрсдөө онц сурлагатнуудын нэгдсэн концерт үдэшлэг өглөөлгийг зохиов. Энэ бол тус Аймгийн 6000 гаруй сурагч пионерүүдийн хамгийн шилдэг хүвгүүд охидын тоглолт ЮМ. Тэлмэний Самдангийн дуулсан ардын дуу Нөмрөгийн Баянсайханы уншсан, «цолмон» шүлэг онц чадалтай болжээ. Сургуулиу- дын 1981оны урлагийн аврага шалгаруут лах уралдаан бүрч сонирхолтой болж 3 жилийн өмнө болсон онц «Ссурлагатнуудын анхдугаар зөвлөлгөөнд оролцож .урла- гийн тэмцээнд тэргүүн байр эзэлж бай- сан Нөмрөгийн 10 жилийн Авирмэдийн гармон хөгжимд тоглосон ардын дууны уяхан ая, төвийн 10 жилийн дунд сургуу лийн Оюуны аялгуу сайхан хоолойгоор яруу тод хэлсэн «намын жолоодлогоор» гэдэг шүлэг бусдаасаа сайн болж хэд хэд дахнуллаа. Дууны тэмцээнд орсон хүүхдийн дотроос хамгийн намхан нуруу 18 нэг охины Дуулсан «Нэгдлийн хонь“ н» ГЭДЭГ дуу их сайхан болов Энэ бол төвийн й жилийн 4-р ангийн онц сурлагтан Чилхаа юм. Авьяаслаг онцчуу дын дотроос Авирмэд Чилхаа Оюун нар шалгарч сургуулиудын 1968| оны дуу хөгжим, уран уншлагын аврага болов. Бат-өлз (Эвлэлийн хорооны ажилтан) жил ахлагчтай аймгийн СХ ууган брига - 32 » » ь Шалгалт ойртсон үед юухан чдут сан сурагч хүнд хохиролтой байдаг. Нийслэлийн 10 дугаар сургуулийн 7-а ангийн сурагч Хавхыг хичээлээ- сээ тараад харьтал томоогүй дүү нь бэхийн савыг унагаж хагалаад бэхий “ нь асгасан байв. Хавх бэхийн сав ава хаар хоршоонд очтол амралттай байв. Бэхийн савыг авьяа гэтэл тэрэнд саадтай учир ямар нэг аёрга бо- дох нь чухал болжээ. » Буцах замдаа хагархай лонхны хү үү олж амы нь үйсэн бөглөөгөөр сайн бөглөөд эргүүлж тавин нэг ха рандаа хугалж хийгээд бэхтэй болоод даалгавраа хийж хичээлээ давтаж 5 байсан үеэр бид Хавхынд орлоо. Ариун өнхийг “Авьяас бэлгээ дээ иш лугүгл Шалгалтын хонх дуугарах гэм бе: “БЭХИЙН САВ. - Хавх шалгалтынхаа билетийг мах- руу бэлтгэж байсан нь ойлгомжтой болохоор олон зүйл нуршин түүний цагийг барахгүйг хичээн за хүү минь шалгалтанд ямар шиг бэлдэж байна дДаа-гэтэл: --Овоо бэлдэж байна, бараг асуул таа хариулчихаад байна. Хөгшин ээж тэйгээ л амьдардаг болохоор гэр зуу рынхаа ажлыг би хийхээс өөр арга- гүй байдаг. Гэвч сурлагаараа сулхан яваа нөхөдөө амжилттай тӨГСГӨХ, ан- гиараа 100 хувь төгсөх нь бидний үүрэг болохоор ажлаар их л байна. Ер нь цагийг зөв ашиглах явдал л аминд орох болоод байна даа гэлээ. | (Манай сурвалжлагч) Давтлагын өрөөнд ! Виокомбинат дахь нийслэлийн 10 дугаар дунд бургуулийн пионер су- югчид улсын ба хаврын шалгалтанд лттай бэлтгэж байна. Энэ сургууль нийт сурагчдынхаа бүх дүн? нэгтгэн гаргаж сурлагаар Боцорч яваа сурагчидтай ганцаарчи- дан ажиллах ажил зохиож, хоцорч Бан хичээлүүдэд нь мэрэгжлийн гш нараар давтлага хийлгэдгээс | 7 дугвар ангийн сурагчид өөрс- санаачлагаар хэсэг болж ийн давтлагагүй”өдөр хэсэгчлэн ажлыг тоггмол зохиож байна. Й нэг хэсгийг бид үзлээ. Дээд нисэхийн Чулуунхүүгийн хэс- гөөр орж хичээл давтдаг ажиллагаа- тай нь танилцахаар нэгэн жижиг ца- таан байшингийн үүдэнд ойртон ир- Фел ямар нэгэн багш хичээл зааж байгаа мэт тод хэлтэй цээл дуу цуу- риатан байв. Ортол, угсруулан зассан ширээ- ний хоёр талаар хэдэн хүүхэд эгнэн суугаад нэг нөхрийнхөө ярьж байгаа зүйлийг анхааран сонсч байв. Ширээн дээр шалгалтанд хэрэг- лэгдэх ном дэвтэр, шалгалтын асууд лууд зэрэг бүх зүйлийг тавьсаны ха- жууд «чөлөөний хуудас» гэсэн бяц- хан бичиг байсныг сонирхон үзвэл нэг нөхөр нь хот орохоор чухал ажид гарсан тул чөлөө хүссэн байлаа. Ма- най зндэхийн 9 хүүхэд сайн дураа- раа нэгдэцгэен Дээд нисэхийн хэсэг болж 4 сарын 18-наас эхлэн нийтийн давтлагагүй өдөр 65-10 цаг хүртэл тогтмол давтлага хийдэг болж байна. Ингэж давтахдаа харилцан ярилцах аргаар хичээллэж, хэн нэг нь ямар нэгэн зүйлийг дутуу ойлгож болзош- гүй гэж бие биеийгээ шалган асуу- даг. Бидний энэ арга биеэ даан дав- тахаас илүү ашигтай гүн ойлгоцтой байх юм. Бид 8 «хоногт хөл бичгийнхээ гсуудлуудыг үндсФнд нь дуусч бай- на гэж Чулуунхүү гэдэг нэг сурагч ярилаа. Улсын шалгалтандаа эд тун ам: жилттай бэлтгэж байгаа нь нүдний өмнө илт бөгөөд улсын ба анги дэв- ших шалгалтандаа хүүхэд бүр ингэж бэлдээсэй гэж хүсье. Машбат. Е-ыытэт «сажичга, хэв зам гэж бий. хийг ба ба хол я нь үр хаара хэзээ гийг ал! цгээс! галтандаа шургуу бэлтгэх нь чухал гэдгийг сануулж зөвлөе, 2 1. Оройтвол доройтно үг бий. Юуны өмнө багачууд та нар шалгагдах хичээлүүдээ уншиж бэлтгэх хэрэгтэй, Зарим хүү хэд шалгалт ойртчихоод байхад тоох гүй явсаар тэр цагт дүн үзүүлж оройтоод 2.Ойлгогдохгүй сэдвээ заавал мэдэ 3. Хичээлийн- тэмдэглэл сурах бич дужигнуулан . уншаад. өнгөрөх “нь ашиггүй! Харин үгүүлбэр бүр, санаа бүрийн учир утгыг ухамсарлан ойл за. 9889 ФФтоө. Та нарт захихад т пионер сурагчид та нартаа фнги дэвших ба төгсгөх шал доор цөөн зүйлийг гэгч цэцэн бага багаар нь нэг л болно байгаад - олиггүй доройтох нь бардамнаж ! хичээ. Сурлагаар сайн нөхөд гшаасаа зөвлөлгөө авахгүйгээр вахгүй. Хамтран давтаж ойлгох дүн үзүүлдэг, Энэ бүгдийг ан хгүй яваад шалгалтанд орвол ч амжилт гаргахгүй. 5 1 уншихдаа. эхнээс нь Дуустал хунүаэх-н---г-аса-амЖ-асжхшэлхлылемемммм ммм 17-27" тохыг хичээ, Онц сурлага: өөрөө. 4 2 5 Ураг 22 105 6г5амд ирэхгүй. түүнийг “чи байлдан 4 ЗЄРСҮЙ Биокомбинат дахь нийслэлийн авах ёстой. Иймд, одооноос эхлэн 9” : 49 Дугаар дунд сургуулийн 7-а ангийн бурагч Хавх шалгалтандаа бэлтгэж байгаа нь Зураг дээр: Сэлэнгэ аймгийн Дарханы захиргаанаас сурагчдын ном унших тэмцээнийг зохнов. Уралдаанд нийт ангиудын олон сурагч уралдаанд шалгарчээ. Зураг дээр: Сурагч Зүгээрбай. О.Цэцэг, Баатар нар уншсан. номоо ярилцаж байна. Нийслэлийн 22-р дунд сургуулийн шалгалтандаа шамдан Ч. Палаан, (Улсын гавьяат “багш) сурагчид идэвхтэй оролцож, Энэ: жишээгээр | тархиныхаа сэргэг дээр таблиц бэлтгээрэй. Э. сургуулийн | хэдэн удаа. 7 жилийн хэд “дү : , “ргангид сурагч Хэнмэдэх ханын » Хэнмэдэх сурлагаар онц сайн 4-ийн б ангийн онц сурлагатан Лхагвасүрэн цагийн нарийн хувиа- раар хичээлээ давтаж шалгалтанд бэлтгэж байна. Хичээл нь 17 цаг 80 минутад тарна, Хичээл тарж гэртээ ирээд 18-19 цагийн хооронд хоол унд хийх, гэрийн ажилд туслах ЗЭР- гээр ажилладаг байна. 19-20 цаг хүртэл тоо бодох, дасгал ажиллах, хуулан бичих даалгавар хийдэг. Үү” ний дараа 15-20 минут ХӨДӨЛГӨӨНТ тоглоомоор тоглодог, 163 суралцсан бөгөөд одоо Ч. рэм тоо баримт зэрэг заавал цээжлэх зүйлийг цээжилдэг. 7-10 цаг хүртэл || гэрийн ёжилд тусалдаг 10-11 . цаг хүртэл аман хичээлээ Дахин || уншдаг байна. Дараа нь цайгаа УУ? (| гаад хичээл явдаг байна. ШИГ шоо7 "Лхагвасүрэн цагийн (Энэ хувна. рийг ердөө зөрчдөтгүйлцэвв л злгэа гийм хувнараар ажилладаг Уч:. сүрэн ийм хувн залсан раас 15 улирал дараал бага сЭрм2 төгсөнө» ГЭЖ НТ- 006 жуүү гуулна «Заавал онц. ИР СОЭХоЭ сзин "Лхагвас мэн болон сурагч бөгөөд зурагт их авьяаслаг, пионер | “Үүний дараа гэрийн ажилдаа ТУС" Шива экныл: Заяүд ОЁ Ха . Хэнмэ Ханын сонины олон сайхан зураг, ? ! “аинутаас эхлэн түүх | г -жишээгээр ажилл: юан! 8 баатар вэрэг зураг зуржээ, ураг, орос ардын үлгэ лаад шсэ7 345, ХүЕЧлн: аман ХНЧЭЭ-|хэн Ч гэсэн. бяд сайн, бурчаа 6 урч: дээр: Сурагч . мэдэх “ангийн ханын сониныг хийж |рыэр 8Х ин давтдаг. Аман Хичээлээ но, 8523-4225 ДиДТ- л, байгаа. нь, : лийг УВШИН 4сгдэуиас т 10-15 “20267-9 Цэрэнпунцаг, 5 Зургийг Дархан сангийн 226222 : давтаж гүйцмэгд эрүүл аж апардаг. нв Хээ хорооны дарга Ц. Очир аайы аж ахуйн үйлдвэрчний. эвлэлин- хөлс х афЫЛ аслэн хүртэл| ( 232 дуул. хел “зршЕЛ 2 » , БЭ “Өглсо : Н6-22 Дух ЛА ТТОВЛӨЛЭЛГ СЭР ИИр 9 вецөн хайрт хотоо нэгдсэн хүчээр ажил тохижуулахад нийслэ лаж алтан гарынхаа лийн бүх сургуулийн арнун тусыг хүргэв, пионер сурагчид ?| Маршал малиновский. бидэнд юу гэж захилаа | нд (398Д ТӨрсвН бЭТГЭГДЭЛ. " Ик Лениний мэв дэлсэн өдрийг манай пионер багачууд шил бүр баяр баясга дантайгаар тэмдэглэ дэг, Саяын өнгөрсөн 4-р сарын 22-нд бол сон багш Лениний төрсний 91 жилийн ойг бидний багачууд бас л өргөнөөр ёслон өнгөрүүлэв. Тэр өдөр би «Ле- нин Октябрь» гэдэг кино үзлээ, Энэ ки ног хоёр удаа үзэж байна. Анх үзэхдээ Ленни Энэ кинонд үнэхээр өөрөө бай-- гаа нь энэ гэж бо- рыг олж рольд жүжигчин хүн тоглосон гэдгийг МЭД лээ. Тэр жүжигчин над яг л Ленин шиг санагдаад байх юм. Яавал ийм сайн жү- жигчин болох бол. Би «Улаанбаатарт байгаа миний аавд» гэдэг киноны | Сам- дангийн хүү Гочоо- гийн рольд тоглосон. Кинонд тоглох гэдэг тун хэцүү зүйл би лээ. Надад олон олон бэрхшээл точ хнолдож байсан, Гэвч над нилээд хү мүүе баяр талархал хүргэж байсан над улам их урам зори. гийг төрүүлж байна, Бидний хамгийн хайртай нх багш, В, И, Лениний дүрийг тийм хурц гаргасан тэр жүжигчин ШИГ сайн шүжигчин 6б0- лохсон гэдэг сэтгэг- дэл төрлөө, Ямаахүү (1-р сур гууль 4-а ангийн су рагч) Нийслэлийн пионерүүд Хотоо ТО кижуулах ажил эхэлсэн энэ үеэр ЯМаршал Малиновскийн тухай олон Жаа ярьж байна. Улаанбаатар хотын ТӨнх тайвны гудамжны бага тойр- Тийн уулзвар замаар явсан хүүхэд чУлаанбаатарын хүндэт иргэн ЗХУ ын “Маршал Р, Я. Малиновский 1961 оны 8-р сарын 22-нд тарьсан мод» гэсэн гялтганасан хаяг зүү сэн зулзган улиасыг хараад түү ний “захисан - үгийг санаж явдаг. 1961 оны мод тарих ажлын эхлэл тийн үеэр тохиолдож манай нийслэ лийн хүндэт иргэн зочин Малиновс ний анхны эзэлжийн суулгах мод: ноос тарилцсан нь Зөвлөлт-Монго- лын ард түмний найрамдлын билэг тэмдэгтэй зүйл байсан учраас нийс лэлийн олон пионер багачууд энэ үеэр Малиновскийн мод тарихыг сонирхож хамт оролцсон юм. Яг энэ үеэр Маршал Малиновский дэр гэдээ зогсож байсан пионер Бат- кКүүг тэвэрч «чи Энэ модыг сайн харж арчилж байгаарай!» гэж 38- «ихад Пионер Батхүү «За» гэж ха риулсан билээ. Энэ пионер бол| нийслэлийн 1-р 10 жилийн 9-6 ан| киД суралддаг. Эдний ангийнхан 2 | жил дараалан 100 хувь суралцсан том. Одоо тэд. Маршал Малиновс: | кийнНн захиа даалгаврыг уэх хөдөлгөөн өрнүүлж анги, Ссур- бууль, төрлөх хотоо тохилог сайхан суурингаа ногоон зүлгэн алаг цэцгийн хүрээлэнтэй ,гуа сай биелүү-| хан болгоход чадах бүхнээ хийе. | болгохоД бид ийм ийм зүйлийг хийв гэж ангийн багш | Содномцэ- рэнд хэлж багшийнхаа зөвлөлгөө- нөөр ажиллаж байгаа гэнэ. Тэдний ангийн нэгэн сурагч С.Оюумаа ярих даа: --Манай багш бидэнд: Та нар Ма- линовскийн тарьсан мод, бусад мо Дыг сайн хайрлаж бай! Бас гэртээ цэцэг тарьж түүнийг байнга услаж байгаарай, Тарьсан мод сөөгийг хаа боловч хайрлаж Яв! Ялангуя суулгасан ширэг зүлгийг тун их хайрлаж түүнийг хайш яаш үздэг хүмүүстэй тохиолдвол- Та ҮҮ нийг хайрлаач гэж хүсдэг байгаарай гэсэн гэж ярилаа. Бид ангиараа сайн ажиллаж, сайн суралцаад Маршал МалиновскийД захиа явуул на гэж багш маань бидэнд хэлсэн гэж энэ охин урам Зориг төгс ярьж байна. --Зүйтэй. ангиараа сайн сурч, сайн ажиллаад заавал захиа бичээрэй гэж би ч нэмж хэллээ. Багачуудаа Малиновскийн хэлсэн дээрх үг ганц хүүхдэд зориулагд- сан бишээ. Тэр үг нийслэлийн бүх пионер сурагчид, манай бүх пионе- рүүдэд хандаж хэлсэн үг юм. Иймд| пионер сурагчид бүхэн төрлөх хот хивстэй, (Манай сурвалжлагч) Сэ /00 отлгилгдо р» Сеяны 4-р сарын 33-ны ням гаргийн өглөө 2-р 10 Жи тийн сургуулийн су- зайгүй 800-аад сурагч пио- нерийн гар Тэд өөрийн сургуу- гаруй километр кв- ын талбайд цэвэрлэ гээ хийжээ. Энэ өдөр зогсоо хөдөллөө. 04:711:1:371 агч пионерүүд 8ж« лийн хариуцаж ав- бүх бүлгүүд зохион лын хувцас өмсөн сан Сүхбаатарын байгуулалттай, бэлт- хүрз, царил, зээтүү, талбай, Чойбалсан- гэл сайтай ажилла- шуудай барьсаар зүг гийн гудамжийг сэны дотроос 0й- бүрээсөэ эртлэн цуг гойд сайхан цэвэр- дов, Эрдэнэ, Сэмбээ ХЭН ХЭНЭЭСЭЭ ИХ ЮМ СУРАВ Өмнөговь аймгийн төвд 5 онцыг эзэмшигчдийн анхдугаар зөвлөлгөөн болж өнгөрлөө. Энэ зөвлөлгөөн тус аймгийн орон нутгаас сурлага, сахил га, арнун цэвэр, авьяас чадвар, ажил хөдөлмөрөөрөө шалгаран 5 он цын эзэн болсон 60 гаруй пионер су рагчид оролцов. Ер нь энэ аймгийн бүх пионер ба гачуудын дотроос аль ч талаараа арван хуруу тэгш тэргүүний хүүхг дүүд захаас аван олон юм. Үүнд | улсын зэрэгтэй тамирчин 7, эл 5 дын зэрэгтэй тамирчин 20, ХБХ тэмдгийн норм биелүүлсэн сурагч 400 гаруй байна. Мөн мужаан слесарь, одон бөмбөг, хөгжим, утга зохиолд нэхмэл, хатгамал, зургийн | 57 дугуйланд 1000 -гаад сурагчид хамрагдаж энэ хичээлийн эхний ха- гас жилд 50-иад удаа концерт тог- лож 10164 хүнд сонирхуулжээ БЭ -ЛР эээ Мөө/Хөв/Хөа/Хса/Хөө/- агнй аймгийн 10 жилийн дунд 3 сургуулийн пионер сурагчид МХЗ Эвлэлийн Төв Хорооны уриалгыг баяртай хүлээн аваад 1961 оны 4. дүгээр сарын 21, 22-ны өдрүүдэд аймгийнхаа өвлэлийн хорооны барил га дээр ажиллахаар 18 бүлгийн 533 . пионер сурагч оролцож 5 цагийн дотор 195 Кубометр шороо малтаж | шуудуу гаргав. Долгор удирдагчтай Амарсанаа даргатай 10 дугаар бү... лэг нэгдүгээр байр өзлэв. Уралдаанд түрүүлсэн удирдагч Долгор зөвлөлийн Акирсанаа нар бүлгийн | дарга | лаж байв. Удсан Ч лэв. Бас улсын хэв- Оюун, Ганболд на- үгүй салаа, бүлэг, лэлийн комбинатын рын удирдсан бүл- бүлгэмээрэс) нагсан хашаан дотор өргөн гүүд тун чармайлт- энхрий “ хайрт субботник хийсний чай ажиллав. 5 нийслэл хотоо тохи» дээр сургуулийн:їза 5 жуу. ажилд орол орчмын зүлгийг цэ- 9-ын «Б» ангийн цож вэ. вэрлэж нийтдээ 100 сурагч Борхүү. Лолоон цагийн дотор .- ! Энэ сарын 23-ны өдрийг Монголын бүх пионер сурагчдын субботникийн өдөр болгон яв-улсан билээ. Үүнийг нийслэл хотын пиогер сур агчид | тусын хувиарт газарт гялалзсан сайхан амжилт үзүүллээ. баяртай хүлээн авч тус Нийслэ- 1 лийн 1.5,6-р 10 жил 12, 30-р дундлургуулийн 1375 сурагч пионер Толгойт дахь тоосгон заводад очиж шинээр үйлдвэрлэгдэх тоосгоны С талбайг засан тэгшилж, зуурсан шавар, бүтэн тсос-о зөөх зэргээр ажиллаж 8663 м3 газар тэгшилж,763,3 м3 зуурсан шавар, 10000 ширхэг тоосго зөөж нийт дүнгээрээ 4400 төгрөгийн ажлыг 7 цагийн дотор хийжээ, й А--06073 Гэрэл зургийг Г. Лувсаншарав | Империалистуу дын | шившиг. Өнгөрсөн 4-р сарын 15-нд Кубийн хувьсгал, тусгаар тогтнолын эсрэг империалистууд зэрлэгээр халдан ДОВТОЛЛОО ГЭДЭГ МЭДЭЭ ДЭЛХИЙ ДАХН- сан Америкийн нмпериалнстууд шив | шигтейгээр ялагдаж байгаа хэрэг юм. Империалист бүлгийнхний зэвсэг. “| наар долгилж сайн санаат бүх хүн ЗОХИОН байгуулж, удирдан төрөлхтөн түүний дотор энх тайванд курма манай орны ард түмэн, пио- нер чуудын уур хилэнг шатааж билээ. Эх орон” тусгаар тогтнолоо | ЯАМ Дотор монголын ард түмэн, пно» хичнээн хайрлан хамгаалдгаа куба - Куба улс, түүний баа- чууд төмцалд нэг хүн шиг босч хв- рууллаа. Кубийн ард түмэн, хувьс-|“ЭР "ОРИГТ нэгдмэл ерд түмэн хэзээ ч ялагдахгүй. Баатарлаг кубийр сөг гийнхны эг тэмцэлд нмперна-| ҮҮЛ сэ9р оролдогч имперналистууд | дан 3 хэзээ ч шившгээ2 шившигт унаж баларна. “МАХ: Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн. байгтун! . Та нарыг шинэ амьдрал тэмцэлд |Урналан дуудсан бүрээний дуу хан- “гинасаар 36 жил боллоо. Энэ түүхт | Ойгоо манай пионерүүд пионер сурагч дын үечилсэн дэвшил гзонерийн ши нэчлэгдсэн дүрмийг судлан эзэмшиж : 1 хэрэгжүүлэх цуглаануудыг өргөнөөр ” / зохиож баяр баясгалантай тэмдэглэн “.ӨНгөрүүллээ. Монголын пионерийн байгууулла- ота өөрийн оршин тогтнож ирсэн 86 “эилийн дотор өөрийнхөө эгнээнээс “сурлага-хүмүүжил сахилга батаараа «шалгарсан хэдэн арван зуун мянган “тэргүүний охид хүвгүүдийг хүмүү зкүүлж эх орондоо бэлтгэж өгсөн юм. Монголын пионерийн байгууллага пионер багачуудыг МАХ Нам социа- лизмын үйл хэргийн төлөө шантарш “гүй тэмцэгч шинэ йийгэм байгуулаг чид болгон хүмүүжүүлэх пролета- к НИЙСЛЭЛИЙН) Сурагчдын тооны мэдлэгийг улам гүнзгийрүүлж тооны ухааныг сонир хох идэвхийг хӨөгЖөөж, шалгалтад бэлтгэх зорилгоор Улаанбаатар хо- тын гэгээрлийн хэлтэс улсын багш нарын мэрэгжил дээшлүүлэх инсти- туттэй хамтран энэ 4 дүгээр сарын сүүлчээр нийслэлийн - сургуулиу- дын. 4.7.10 дугаар ангиудын ДодТГ- роос тэргүүн тоочин ангийг шалга- руулах уралдааныг зохион явуул- лаа. Энэ уралдаанд хотын сургуу- лиудаас шалгарсан 26 дөрөвдүгээр ангийн 3532 сурагч, долоон 7 Ау гаар ангийн 542 сурагч, есен 10 дугаар ангийн 240 сурагч бүгд 1635 сурагчид Оролцсоны | Дотор, тэргүүний тоочид, 5 Онцын эзэд, онц сурлагатан пионер олоц тоотой оролцсон билээ. ангиудын дотроос нгийн нэрэмжит 1 дүгээр 1г-д лийн 4-А анги 1004-ын бахдам амжилт үзүүлж (1 дүгээр байрыг эзэлжээ, : гаа дунд сургуулийн 4-5 зєн 90.68. 4-В анги 84.61, хувь араахи байруудыг авчээ. : ЭгэрВианд ангиудын дотроос 6 дугаар. дунд сургуулаАн 7 ДЭгайН анги 95.6 хувийн амжилт ээн -.1 дүгээр байр, 2 дугаар сургуулн 5 “Т-А, 18 дугаар сургуулийн-7 ДУ гаар анги 2.3 дугаар байрыг | тус тус эзэлжээ. 10 дугаар ангиудын “дотроос Чойбалгангийн нэрэмжит 1 дүгээр дунд сургуулийн, 10:А ан. ги 90,397 амжилт үзүүлж 1 дүгээр “байр, 2 ба 6 дугаар сургуулийн 10) дугаар ангиуд дараахи байруудыг тус тус авчээ. " ? Тэргүүний руулах тэмцээнд 1 дүгээр дунд сур гуулийн 10 дугаар ангийн сурагч сурагчид (гийн сурагчдыг Энэ (урамшуулж ЙГ эмцээзний дүнгээс үзэхэд 4 дүгээржит 1 дүгээр сургуули : Хошьесав гд) Чойбалсангийн | дүнгээр нь 1 дүгээр байр эзлүүлэн. үүний емнө 2 дугаар сургуульд тоочин анги “шалга- бэлтгэхэд тустай зүйл боллоо. | рийн интернационализмд үнэнчээр хүмүүжүүлэх үүргээ нэр төртэй бие: лүүлсээр байна. Сурлага, хөдөлмөр, соёлч болов- сон байдал, сахилга бат ариун цэв- рээр шалгарч таван онц сайныг эзэм шил .чадсан .тэргүүний пионерүүд ардчилсан Герман, Унгар, Солонгос Улсын пионерийн лагерьт амарч бай- сан нь тэдний нөхөрлөлд их тус хүр- гэж байна. Манай МАХ Нам засаг багачуудын төлөө анхаарч байдаг. Үүний илэрэл нь улс хувьсгалын -40 жилийн ойг тохиолдуулан пионер сурагчдын цэн- гэн тоглох цэцэрлэгийг бэлэглэх гэж байна. Нам засгийнхаа энэ их хайр халамжийн хариуг анги дэвших ба төгсгөх шалгалтандаа эрчимтэй бэлт гэж «5 онцчууд» нөхөрлөлд гайныг ! хөдөлгөөн. өрнүүлЭх «5 онц сайныг эзэмшигчид болцгоохын тулд зориг төгөлдөр лацгаая. Бага дунд сургуулиудын! пионер сурагчид ирэх хичээлийн ши- нэ жилдээ амжилттай сайн бэлтгэж сургуулиас өгсөн. даалгаврыг МХЗ Эвлэлийнхээ 40 жилийн ойгоор дүг- нүүлж сургууль дээрээ хийсэн бүтээ сэн зүйлээрээ үзэсгэлэн байгуллац гаая, Ч : Иймд одооноос зуны амралтынхаа едрүүдийг улс нийгэмдээ ашиг тус- тай юу хийхээ бодож үечилсэн дэвш- лийн шатуудыг амжилттай биелүүлж дараахи шатад шилжицгээе. : “ Ц. Оюун. (МХЗ Эвлэлийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга) 1 хүшлгэж тээосоосооэосоососоосооотэосзсосоосеоооосоосо-»осу»о “Бямбадорж, С 4 гэлэнгэ, ““Мархүү, дүгээр ангийн сурагч» Энхжаргал, Бямбахүү, Галцог, 6” дугаар сургуу лийн 10 дугаар ангийн сурагч Чог- сомжав, 7 дугаар ангийн сурагч Баатар, Сономдорж, Сэрээтэр, 2 ду- газр сургуулийн 10 Дугаар ангийн сурагч “Ариунбилэг, Гомбосүрэн, Мөнхбат, 4 дүгээр ангийн сурагч! Баасанхүү, 4 дүгээр сургуулийн су рагч Даваа Мөнхбат нарын 80 су рагч пионерүүд онц Сайн Дүн авч бахтай амжилт үзүүлжээ. Саяхан дүнгийн хурал болж урал дДаанд Орсон ангиудын дотроос тэр- гүүн байранд шалгарсан 1. дүгээр, дунд сургуулийн 4.10 дугаар анги, 6 дугаар сургуулийн 7 дугаар ан- үнэ бүхий зүйлээр Чойбалсангийн нэрэм: | ерөнхий | хадгалагдаж “байсан «Улаанбаатар хотын . тэргүүн тоочин». гэдэг хий- морь шилжүүлэн. шагналаа. 2” дугаар байранд 6 дугаар дунд сургууль. 3 дугаар байранд:2 ба 4 дүгээр сургуулиуд тус тус орлоо. 35, 20 дугаар сургуулийн 4 дүгээр ангиуд 15,909 амжилт үзүүлж, 11. 12. 15.16, 19 5./20 дугаар сургуу лийн: 7 дугаар ангиуд бүхэллээ ан-| гиараа амжилтгүй дүнтэй гарч, 3.5/ 9 дүггар сургуулийн 10 дугаар ань гиуд 10:аадхан, хувьтай ,байгаа: нь. хойшид анхаармаар байна. .20000 їнги дэвших Төгсөх Шалгалтанд ид бэлтгэж байгаа “үед зохион. бай- гуулсан энэ тэмцээн сурагчдын тоо-| ны- ухааны сонирхох идэвхийг: сэр тзэж, шалгалтандаа: “амжилттай . “2 4й.Цэдэндорж (1 дүгзэр дунд. сурч ажилласнаар хариу-/ |Жгдүзсэрд тухайсдаг гаар бэлхэн байгтун о ян бүулий прблетари Нэр нэгдэгтүм МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээ мхз эвлэлийн:108 ХОРОО” МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨ ,ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН. Чиний биелүүлэх д 21 ! | 118 дахь жилдээ! : ММ 18 (713) 5) Пүрэ ------- Үнэ 10 мө, 1961 оны 5 дугаар сарын 11. аалгавар Хүүхдүүд зэ! Удахгүй та нар жилийн эцсийн шалгалтаа өгөөд зуныхаа амралтанд аялах гэж байна. Иймд амралтаараа гүйцэтгэвэл зохих үүрэг зорилгуудаа мартахгүйн тул одоогоос сайн мэ дэж тэмдэглэж аваад намар цуглахдаа Ширхэг дараалан биелүүлсэн их амжилгтай ирээрэй! | Энэ-удаа манай сонин 12.3.4-рангийн сурагчдын зуны даалгаврыг хївлэлээ, Хлхжлхлхлхлхчихй Учтмтмтытмултмтм 1.2. 38.4-р АНГИЙН СУРАГЧДАД ӨГӨХ ДААГРАВАР 1, Гэр аж ахуйцхза ажилд тусалж хялбар хоол хийж сурах, юм нэхэж оёх, тагтааны хайрцаг хийж хашаандаа тагтаа Хооллох байр бэлтгэж: тогтмол цагийн хувиараар тэжээж дасгах, 2, Байрныхаа орчинд өөрсдийн бололцоогоор сонгино, сармис зэргийг үндэслэг ишээр нь тарьж ургацын байдлыг ажиглаж, тэмдэглэл хөтлөх, 2 у 8.Амралтгараа юу сурсан юу хийсэц тухайгаа өдрийн тэмдэглэл хөтлөх, 4. Хотыг боловсон тохилог болгоход идэвх- тэй оролцож мод зүлгийг арчлан хамгаалж, оөрийн сургуулийн туршлагын талбайд сургуу лиас өгсөн Хувиараар ажиллах. 8. “Хөдөө аж ахуй дээр амарвал хурга ншиг Хариулах, хаягдал ноос 1 кг-ийг түүж агентад тушаагаад баримт авчирах. НЭг27 6. 8-р сард ерхөгийн боловсорсон үр кг-ийг (235 2 єр 131115 ) “7. Бусад төрлийн цуглуулгыг холбон цуглуулж болно. 8. Сурагч вервө 8 шинэ ном уншсан байх ба сєрсөсөө дүү 5 хүүхдэд 23 дуу, 2 тоглоом, 2. шулэг зааж сургасан байх... оороо 9. Урэн бүтээсийн ямар нэг зүйл хийж ирэх, 10. Зурам агнах бололцоо бүхий. газар амар» вал 20-нос доошгүй зурам агнаж арьсыг агеиз: тад тушааж баримт авчирах, Ї 11. Сургуульдаа. өвлийн цэцэг 1 | савыг | тарьж авчирах. ЖЭ 5 13. Биеийн тамирын дасгалуудыг өглөө, өдөр,. оройн цагаар тогтмол хийж байх, : 18. Хэрэв ямар нэг газар ашигтай хөдөлмөр хийвэл «хөдөлмерт урагшаа» дэвтэртээ тэмдэг слүүлж ирэх. | ын, : с Хүүхдүүд ээ! Энэ бол та нарын заавал биел-- лүүлж ирэх даалгавар шүү. 2 гм: хичээлтэйгээ хөг ЧИНИЙ НЭг Өдөр--- Манай сонин 196| оны 2--р сарын 9-ний | ран хүмүүжүүлдэг тухай, ахмад: хүмүүс Чиний амьдралын нэг өдөр» гэ | Үёийн нөхөргөө тусалсан тухай зэрэг олоц Н.энэшннийн доор “Зөвлөлт холбоот улсын баярт явдал олон: бас, хүүхдүүд хоороц «Мурзилка» сэтгүүлийн газраас энэ оны |Д00 алив зүйл дээр зэрж маргалдсан тут 4-р сарын 5-ныг бүх дэлхийн хүүхдийн өд | хай, санасан зорьсон зүйл нь бүтэж амж сангүй тухай олон. учралуудаа.. бичиж нрүүлжээ. Бүх тэмдэглэлийг нэгтгэж үзвэл "манай-орны аз” жаргалтай хүүхдийн амьд ралд ердийн тохиолддог баярт явдлууд, бичигджээ, |. Хов ТЕ. даа тохиолдсон олон явдлыг би СЭ рРэгчэг Бвх Лагрчс ҮЗ "кр: шинэ ху сургуулийн захирал) х 1 Цө.мөөрөө 1967 онд (Сурвалжлага) Ховд аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10-ын Б анги ний- тээрээ гаргасан МХЗ Эвлэлийн 40 жилийн Ой, улс Хувьсгалын 40 жин лийн ой, багш нарын-их хурлыг уг- таж сургуулиа төгсөхөд үлдэж буй вгнэ хугацаанд сургууль, дагалдагч дүү нартаа үзэгдэхүйц үлгэр жи- шээч ажил зохионо гэж ийм зорил- тыг тавьж байна. , дОВЫС 1. Үзвэр, үйлчилгээ анги танхим гэр орондоо хаа Очсон газраа Ссу- рагчдынхаа дүрмийг мөрдлөг бол- гож байх. 23. Хүн бүр хувийн ба гэр орон анги танхимынхаа ариун цэврийг нарийн чанд сахиж бусад ангиудын ариун цэвэрч бус ажиллагааг сайж руулахад бйечлэн туслах тэдэнд үлгэрлэх ажлыг зохионо, 3. Хичээлийг Ойлгох давтахын тул бүх арга бололцоо цаг орчин үеийн сэдвийг ашиглах нэгдсэн жур маар үзвэр үйлчилгээний газраар явах ажлыг зохиож 10-р ангиа 10007) сурлагын дүнтэй төгсгөхийн тулд аль эрт 4 дүгээр сараас Эх- лэн шалгалтанд холбогдох материа лыг эмхтгэн 5-р сар гэхэд шалгал танд орох хичээлийг Дэс дараалал ӨР, Манай Шархүү 4/у лзая, Эшнр уншиж рэхлэнэ, «Өөрийн сургуулийн 5-ийн 1. ангийн пионер «урагчдыг сурлага сахилганд туслах зорилгоор шефлэн авч хамтран суралцаад хавар төгс ТӨХДӨӨ ТЭДЭНД ДОНХНЫ ДӨШИГ! 30 ангид хэрэглэгдэх бүх сурах - гээр дурсгал болгон үлдээнэ, 5 төгссөн ангийнхаа дотоод засварыг өөрсдөө Хийж үл- дээнэ, 6.Сургуульдаа дурсгал болгож мет рийн шугам 10, гурвалжин шугам 10, транспортер 10 ширхэг эллип- согроф 5 ширхэг циркуль 5 ширхэг мендлеевийн үелэх Сестемийн зур- мал 1 ширхэг сургуулийнхаа амьдрал харуулсан гэрэл зургийн альбом 1- ийг хийж сургуульдаа дурсгана. 7. Улсынхаа шалгалт өгсний дараа 3 хоног «сургуульдаа ажил хийнэ. ингэхдээ бид 50000 ширхэг тоосго цохиж сургуульдаа тушаана. 8. Дээрх зорилтуудыг биелүүлээд бид нарийн төлөвлөгөө зохион бай- гуулалттай ажил зохионо, 4,7-10 дугаар ангийн төгсгөх анд найз дүү нараа| бид сургуулиа төгс гөхдөө сургаульдаа дурсгахуйц биет зүйд бүтээн үлдээж байя. ҮҮүнийг зөвшөөрнө гэдэгт бид итгэж байна. Бид төгсгөөд 6 жилийн дараа 1967 оны 7 сард ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баярыг ангийнхаа баг- шийн хамт (1Каргалант хотдоо 19- рел бүрийн мэрэгжилтэй иргэд болцгоож тэр ойн өдөр баяртай уул захыг зорино, Бид тэр үед зөвхөн уулзаад “баярлан тэмдэглэх «биш улс Эх орондоо юу бүтээж яаж ажил лах амьдрахаа зөвлөн ярилцана. Тийм ч учраас бид тэр зөвлөлгөөнөө (төрөл бүрийн мэрэгжилтний нэг ан | гийн хамт олны зөвлөлгөөн) гэж нэрлэнэ. Бид цөмөөрөө 1967. уулзана, к17 Ч (Ховд аймгийн ХЗ Эвлэлийн ЗЕ хорооны ажилтан) . Арвайхээр хотын төвийн 10 жилийн сургуулийн В. И. Лениний "Д| нэрэмжит бүлгэмийн хичээнгүй цэвэр ажиллагаатай хичээл хөдөлмө- рөөрөө ч дандаа хушуучлагч 5 онцыг эзэмшигчдийн нэрийг тоолбол маш олон. Эдний дотроос арван хуруу тэгшхэн гэвэл таарах авхаал- экит пионер Шархүүгийн туршлагыг та нарт танилцуулья, онд 5 Б.Чантуу |! 69996559 Хэдэн хоногийн дараа улсын ба анги дэвших шалгалт эхлэнэ. Ер нь хүүхэд бүхний цагийн ху- виар өөрчлөгдсөн байна. Нийслэ лийн 22-р дунд сургуулийн ха- шаан доторхи урт сандал дээр хэсэг хүүхэд, ном дэвтэр дэлгэц нэгэн зүйлийг ярилцаж байв, Энэ хүүхдүүд алгебрийн нэгэн бодлогыг хамтран бодож байгаа нь Өнэ байжээ, Хүүхдүүдээс »-- Та нар ангид орж ажил- лахгүй яагаав гэхэд -- Сул анги алга байна. Оройн ээлж тартал гадаа давтац гааж байя гэж нэг нь хариулав. Нээрэн ч цагийг ашиглаж, “бай- гаа нь илт байв. Энэ хэсэг хүүх дүүд 7-гийн «в» бүлгийнхэн байв. Нийслэлийн «Таван онцыг эзэмшигчдийн» анхдугаар чуул танд оролцож байсан Б. Галя эдний дотор байв. Галя.., -- Манай анги дотроо 5 59- сэг болсон. Энэ маань гэр орны ойр дотноор хэсэглэн байгуу лагдсан юм. Энэ хэсгүүд маань тджс тусдаа цагийн төлөвлөгөөтэй. Хэсгүүд бас ахлагчтай, зарим өдөр анги ЗУРАГ ДЭЭР: 7-ийн «в» бүлгийл цэрэн, Галя, Цэцгээ нар шалгалтын билет боловсруулж байгаа нь. Ё! А.С.Пушкины «Руслан Людмила |тойн «Асья» хоёр» Орос ардын үлгэр «Манжин» Нэг ангийнхан очиж хичээлд давтдаг. Ерөнхий- дөө улсын шалгалт өгөх хичээ» лийн билетийн асуултад хариу бэлдээд гүйцсэн гагцхүү бодлого. Жишээ бодох дадлагуудыг хэс гээрээ хамтран хийж ярилаа. --Чухам ямар аргаар хамтран. тавтвал сайн байна.вэ? гэж с0- нирхоход билетийн асуултад хариулж ярь даг, Бусад нь нэмж баяжуулдаг... (2 23 Түүнтэйгээ холбогдсон жишээ бодлого, дийг ажилладаг. билетийг бүрэн боловсруулдаг юм. Харин өглөө эрт нийлж дав тах нь ашигтай мэт санагддаг. Гэвч ямар цагт давтаж заншсан байна. зүйтэй. Хамтран нийлж хичээл давтахад хэсгийнхээ ахлагчийн удирдлага, гүй байх нь байгаа нь зөв зүйтэй санагдав. цөм рилга дээр 1 сар-ажиллах гэнэ, даа, зарим өдөр нэгнийхээ гэрт! батш) 22505-5:5:5:32 байна гэж. хэсгийн нь нэг ахлагчаас - --Хамтран давтахад Нэг НЬ үгүүлбэрүү: Ингэж л нэг дасгал, Түүгээрээ ажиллах нь захирамжаас гарах чухал гэж ярьж Энэ ангийнхан шалгалтаа фёг: амжилттай өгцгөөгөөд ба" ЗК.. Цэрэнпунцаг.. (22 дугаар дунд сургуулийн «өөөӨӨсӨ” (зүүн гараас) “Цэрэндэжид, Даш! | Зургийг Ж. Цэрэнпунцаг авав, эвөгэас Сергей Орзановын | явдал» осо-с- «Өвсхөн хүүд тохиолдсон Украйн ардын үлгэр «Бээлий» гэдэг Павло Маркуменкогийн «Сурагчид»: зохиолуудаас гадна Зөвлөлтийн зо-|Ё. Комевойн «Хүүгийн тухай тууж», хиолч С. Маршакийн «Жигтэй бай- н Боовын «Үл яэү нарын хотод ? шин» Н. Носовын «Үл мэдэх ба түү- | 553» “лсан нь», «Нуугдав уу-Нуугдег Шархүү 3-а ангийн 5- онцыг эзэмшигчдийн нэгээ. Тэр төлөв да руу зан, хөдөлмөрт дуртайуран авьяаслаг чадлаар нөхдийнхөө хай. рыг булаадаг юм, Шархүү өнгөрсөн жил уран бүтээлийн уралдаанд тэргүүн байр эзэлж, зуныхаа амралтаар 4000 туйпуу цохиж, даал- сан», “Городшавсвекийн «Тэд дөр« гавраа сайн биелүүлсэн юм. Одоо хувьсгалын 40 жилийн ой, багш нарын 8-рих хурлыг угтсан уран бүтээлийн уралдаанд хөдөлгөөнт мо дель, авдарын цүү урлан хийжээ. Шархүү хийх зүйлийнхээ дүрсийг модоор сийлсний дараа тусгай цагаан шаврыг муутуу цаас буюу хө» вөнтэй хольж нунтаглаад уул дүрсээ шаваад шатаадаг. Дараа нь шавраа цоолж дахин шаваад тэр хэвэндээ тугалага буюу хөнгөн цагаан зэргээр хийх зүйлээ цутгадаг байна. Та нар түүнтэй харил- цан тогтож арга туршлагы нь асууж мэдэх юм биш биз? : С. Дондог, 7 Манай тпөлөвлөгөөнд Зөвлөлтийн хэвлэлийн өдрийг 170- эрхлэн хэвлүүлэхээр бэлтгэж байгаа хиолдуулан «Пионерийн үнэн» СӨНН орчуулгын зохиолын олонхи нь орос ны газраас танилцах хуууас нрүүл|ба зөвлөлтийн хүүхдийн сонгомол жээ. Тэр хуудсанд | Уран зохиолууд юм. Та бүхний С0- ” «Хүүхдийн урэл зөхнолын орчуул нирхож байгаа асуултад дараахи ха- гын төлөвлөгөөнд Энэ ОНД Зөвлөл-| рнултыг зориульяа! ё.РУХЫЛ тийн хүүхдийн гран зохиолын ямар тан БЛх . . хэвлэлд НЭГ. Хүүхдүүд ээ! Удахгүй та нар бэлтгэж байна вэ?» гэсэн асуулт| ОМЫНХОО сангийн номуудаар бал- ү 1 жуулах болно. Оросын сөнгодог 30- на) Тус хүүхдийн-хэвлэлийн газраас! ХнолЧ Лев Толстойн« Муу нөхөр» . ний нөхөд» «Мөсөн чихэр» «Амил сан малгай» С. Михайлковын«Стёпа ах» «Зөрүүд Фома» «Сэргийлэх ах Стёпа» Георгий Граубины «Хүүх- дийн шүлгүүд» Гердт М.Т.Львовский нарын «Хоёр Вова» К. Чуковскийн «Мөн үү, биш үү» Сладков, Ю. Сме льнацов нарын «Шидэт өд, сөд» А. Бартогийн «Өөрөө асгагчийн бяц- хан түүх» Марк Лисянскийн «Бян |хан шууданчийн түүх» зэрэг зохио- : хуч” лууд үйлдвэрт шилжээд байна. ХОЁР, Хүүхдүүд та нар 1961-62 оны хичээлийн шинэ жилтэй уулзах даа, бас шинэ шинэ номуудаар но- мынхоо санг баяжуулна. Энэ оны тө лөвлөгөө ёсоор, орос ардын үлгэр «Сайхан Василиса», «Цурхайн зар- лигаар» «Мэлхий дагина» гэдэг С9- нирхолтой үлгэрүүд, С. Маршакийн «Түймэр» «Шалдар булдар» «Ухаантай бяцхан хулганы тухай Үл тэр» А. Гайдарын «Дөрөвдөх НУУЦ ”ЦӨонөг» «Цэнхэр аяга» Лев Толс- вүүлээ», В. Сутеевын» «Уран гэр», Евг Пермякийн «Яаралтай хутга, Голубеевагийн «Серёжа хүү» К. Чу ковскийн «Аврага жоом» В. Ввё денскийн «Би том болохоороо», Ва силёнкогийн «Одон араа», Прийсе: ны «Арвын дотор тоолж чаддг ишигний тухай» зэрэг тууж өгүүллэг, Яруу найргийн зохиолууд хэвлэгдэ гарна, 3 Ч, Лувсандэндэв, | (Хүүхдийн зохиолын тасаг) Зөв хариу Хүүхдүүд ээ! Манай сонины 4 сарын 24 ны 16--рт нийтлэгдсэн «зав тай цагтаа» гэдэг тааврыг Х анх нийслэлийн 2-р 10 жилийн 7 6 ангийн сурагч Р. Янжмаа дараа НЬ ). 24-р сургуулийн 5 а ангийн пионер 9. Ч. Будсүрэн нар болон нийслэлийн 16-09 дунд сургуулийн 6 а ангийн хамт өлөн лааз, туурга, зуух, дээвэр өлгүүр, өөсөр гэж зөв тааж рүүл сэнд талархая , ) 85722053, Бид бүхний . ялалтын баяр Одоогоос 19 жилийн өмнө Гитле- рийн фашистын эсрэг Зөвлөлтийн Їйрд түмний Эх орны их дайн эхлэс- Чад 2-дахь жилд билээ, Монголын ард түмэн, улс ардын гаж ахуйгаа дайны байдалд тохируу- лан өөрчилж Зөвлөлтийн ард түмэн, “түүний ялгуусан армид бүх талаар туслаж байсан үе юмсан. » Монголын ард түмний бэлгийг Зөвлөлтийн фронтод хүргэх төлөө- лөгчдийн бүрэлдэхүүнд оролцох сай- хан жавшаан надад тохиолдсон юм. өлөөлөгчдийн тэргүүн нь БНМАУ- ын Ерөнхий сайд, маршал Х. Чой балсан байлаа, Манай төлөөлөгчид фронтод 4 чиг- лэлээр байлдаж байгаа армийнханд аваачсан бэлгээ хүргэж өгсөн билээ. Би, Волховын фронтод очсон төлөө- лөгчдийн хамт явсан, Манай бэлгүүдийг байлдаж байгаа ангиудаар явж гардуулсан юм. Бид тэр фронтын нисэх ОНГОЦНЫ... дугаар хороо, Их буугийн ...дугаар хороо, танкийн..дүгээр гвардийн бригад зэрэг ангиудаар явж цэрэг, дарга, улс төрийн ажилтан 227 хүнд хувийн бэлгийг гардуулсан. Байл- даанд шалгарсан 18 хүнийг БНМА! У-ын бага хурлын тэргүүлэгчдийн тогтоолоор ..байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон, алтан гадас одонгоор шагнасныг манай төлөө- лөгчдийн хэсгийн тэргүүн баяр ёс- лолын байдалтай гардуулж байлаа. Манай төлөөлөгчид, тэргүүний хоёр ангид улаан туг шилжүүлсэн. Үүнд: Засгийн газраас илгээсэн ту- гийг танкийн...дүгээр гвардийн брига- ломтгой Чехословак оронд зочлон яв- сан ингэж явахдаа сайхан зүйл их үзсэн Түүний заримаас энд танил- цуулья. байх хугацаандаа Праг, Братнислава, Брно зэрэг хотуудын олон сургуу- лийг үзэж амьдралтай нь танилцсан юм. сайн түүнийг эзэмшин эдэлж байгаа хүүхэд багачуудын идэвх экигд болох нь алхам бүрд харагдаж Чехословакийн үндсэний "баярын өдєрт Найрамдал: Би ах дүүгийн найрамдалт зоч- Тун сонирхолтой хэлбэрүүдийг ашиглан олон хэлбэрийн ажлыг са- наачилдаг юм билээ, Братислава хотын Чапкова гу- дамжны 8 жилийн сургуулийн пино- нерүүд пионерийн цуглаанаар «хүн хэрхэн үүсч хөгжсөн тухай» гэдэг сэдвийг хэлэлцэж байх үед нь бид тааралдсан. Энэ цуглаандаа хүүх- дүүд тун хариуцлагатай бэлдсэн уч- раас цуглааныг холбогдох материал, зураг үзүүлэлтэйгээр онц сонирхол- той явуулсан. | “зуд ӨД Пионерийн байгууллагын сонинг, сонин сайхан, янз бүрийн зурагтай гаргадаг учраас ханын сонины үзэмж 1. СУРГУУЛИУД НЬ ТОХИТОЙ САЙХАН Бидний төлөөлөгчид БНСЧ Улсад Сургуулиудын барилга төхөөрөмж хичнээн байлаа. байдал, бидний анхаарлыг гойд та- Анги танхим нь шил толь шигцэ- | таж билээ. вэр сайхан байлаа 4, ЧЕХИЙН ХҮҮХДҮҮД ТУН НЯМБАЙ Ясли, цэцэрлэгээс эхлэн сургуу- лийн ямар ч хүүхдүүдтэй уулзахад тэдний соёлч боловсон дадал заншил нүдний өмнө тодхон тусдаг. Хүүх- дүүд хувцсаа цэвэр өмсч эдэлж, хувийн ариун цэврийг сайн сахид- 2. ХҮҮХДҮҮД НЬ СЭРГЭЛЭН ЦОВОО Чехословакийн сурагчдын соёлч боловсон байдал хаа ч, хэзээ ч нэг хэв ёс болсон нь тун бахтай, Хүүх- дүүд уулзмагц хүнийг хүндэлж мэнд лэхээс эхлэн баяр талархал илэр- хийлж, өөрсдийн амьдрал байллаа тодорхой танилцуулдаг сайхан зан- шилтай, Праг хотын 86-р 11 жи- лийн сургуулийг үзэж явахад надтай энэ сургуулийн 1-р ангийн 6 настай бяцхан охин ингэж ярилцсан юм. --Та хаанахын хүн вэ? --Таны нүд яагаад хар вэ? миний нүд ногоон байх юм. --Үс чинь яагаад хар юм бэ? мн- ний үс шар! --Би 1-р ангид сайн сурч байна. Миний нэр Здена Лешкова гэдэг дад, Сэлэнгэ аймгийнхнаас явуулсан тугийг нисэх Онгоцны...дугаар салбар гэж өөрийгөө танилцуулж билээ. 3. ПИОНЕРИЙН АЖИЛ нэ. х ангид шилжүүллээ. СОНИРХОЛТОЙ кэч Бид Фронт дээр байлдаж байгаа хэшувшугхӨ6ХэбдэВХЦСӨсХУбХҮСХЭСХӨВОлАХУВшУВЫЭ бХОбХӨбХ сХЭ6хЭ6х8 Дарга цэргүүдийн хэрэглэж байгаах хүчирхэг техник зэвсэг, гайхамшигт харилцаа холбоо, газар. дорхи: янз бүрийн байр:зарэг олон зүйлийг со- нирхон зЗлээ.. : Зөвлөлтийн хүмүүс, түүний ар- мийн дарга,!!!байлдагчдын эх оронч хосгүй эрэлхэг зоригтой баатарлаг явдлыг фронт, ар талд явсан газар бүхэндээ үзэж байлаа. ” Зөвлөлтийн. баатар ард түмэн, түүний ялгуусан |-арми, | фашизмыг ялах нь зайлшгүй гэдэгт даян дэл- хийн эгэл хүмүүс эргэлзээгүй итгэж байсан бөгөөд бид ч тэр байдлыг нү- дээр үзсэл юм. - Манай төлөөлөгчид тэр явахдаа манай ард түмний хөрөнгөөр бүтсэн «Хувьсгалт Монгол» ГЭДЭГ танкийн цувааг фронтын хамгийн хариуцлага- тай хэсэгг шилжүүлэв: Тэдгээр танк нь манай улсын “олон” байгууллага, газар, 19 аймгийн нэрээр нэрлэгдсэ- нээс гадна.,Сүхбаатар, Чойбалсан, Магсаржав, “Бумцэндийн нэртэй танк Ч байсал юм. 1943 оны 2-р сарын 5-нд Зөв- лөлт Холбоот Улсын Засгийн Газрын удирдагчид манай төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзсан юм. Энэ уулзал- тан дээр нөхөр И. Сталин манай тус- ламж «дэмжлэгийг өндрөөр үнэлж «Зовох цагт нөхрийн чанар танигд- даг. Монголчууд бидэнд дайн үүссэн анхны өдрөөс эхлэн тусалсаар ирсэн, тусалж ч байна. Иймд тэдэнд таларх ТЭХХЭДХОЛОУЛХУДХЭЛХӨУХХӨУЛХЭХӨХӨЖХӨ лаа илэрхийлье» гэж хэлсэн үг одоо ХУЖЭУДХО ХООЛЛОХ бХОХЭХӨХЭХҮ, бХРХЭХӨХЭХОЛХӨЖХӨУВХЭ миний санаанд илхэн байдаг юм. 1945 оны 5-р сарын 8-нд Гитле- рийн германы түрэмгийлэгч армийн командлал, ялагдсанаа хүлээж! сүг дуугүй бууж өгөх антанд гарын үсэг зурснаас хойш 16 жилийн ой болж" | с.с7сс7с р хогх оло рэогхо го Эхээс Монай сургуулунар ийм сонинтой 1, НӨХӨРЛӨЛИЙНХНИЙ КОНЦЕРТ Дундговь аймгийн Хулд сумын бага сургуулийн «Соёлч»нөхөрлөл байгуулагдсанаас хойш 5 удаа концерт тоглов. Үүнд: Сумын төвд 4 удаа 350 гаруй хүнд сонирхуулав. Мөн сумнаас 10-аад км хол байгаа суурь айлаар хэсэн тоглож, сэдэвт үдэшлэг явуулав. Нөхөрлөлийн концертыг үзэгчид ихэд талархаж байна. 7Кимбэд, Отгонжав, Бадамгарав нарын дуулсан «Тугалчин» «Хургачин» «Нэг дэл» зэрэг дуунууд, Тогооч, Нэргүй, Бор нарын уншсан «Бялдууч» «Санамж» «Хоньчин хүү» зэрэг шүлгүүд амжилттай болов. 2. ХАЯГДАЛ АШИГЛАЖ БАЙНА. Нөхөрлөлийн сурагчид зэс,гууль 50 кило, хөнгөн цагаан 16 кило, техникийн тос 13 кило 400 г цуглуулж хоршоонд тушаав. Хаягд- лын үнийг дундаа фонд болгож ном авч номын санг өргөтгөх, хам- тарч кино үзэх зэрэг зүйлд зориулж байна. р 3. СУББОТНИКИЙН ӨДӨР 4 дүгээр сарын 28-ны өдрийг субзотникийн өдөр болгосныг нийт: пионер сурагчид баяртай хүлээн авлаа. Энэ өдөр сумынхаа «Талын цэцэг» нэгдлийн 116 ямааг самнаж нийтдээ 27 кило 800 г ноолуур, авч тушаав. Эдний дотроос 1-р ангийн сурагч Шар, Доржсамба, 2-р ангийн сурагч Цэдэндорж, 8-р ангийн сурагч Чимэдрэгзэн, Хүрэлбаа- тар, 4-р ангийн сурагч Н. Хүүхэн, Цэгмэддулам, «Соёлч нөхөрлө- лийн гишүүн Отгонжав, Бадамгарав, Норжмаа, Жимбэд нар бусдаа саа илүү ажиллав. 4. ЗАХИДЛААР ХАРИЛЦДАГ НЬ: Тус сургуулийн «Соёлч» нөхөрлөлийн 5 сурагчид Баянхонгор аймгийн Баянговь сумын 5 онцыг эзэмшигч 5 хүүхдүүдтэй сониноор танилцсан хаягаараа захидал харилцан бичдэг болов Үүнд, өөрсдийн сурдаг арга туршлага, орчин ахуй амьдралаасаа бичилцдэг байна. Мөн өөрсдийн зураг, чимэглэл, гар урлал цэвэр сайхан бичиглэл зэр гийг хоорондоо. явуулж байна. Манай нөхӨрлөлийнхөн ингэж ажил- лаж байна. . Н. Пүрэвсүрэн. Н, Богданов Нууцлагдсан арал Түрүүч нь 16 дугаарт ЭЦжээ авахуулна Чехословал ормоор аялатад гаар барахгүй даг. тун ч жигд цэвэр сай- БИТ асч эг . . Бидний ах дүүгийн найрамдалт зочломтгой Чехословак нутагт айл- чилж байх үед Чехословакийн сур- гуулиудын сурагч, пионерүүд манай орны бүх пинонер сурагчдад хамгийн дотно халуун баяр, талархлаа бид- нээр дамжуулж байсныг дахин уламжлая, Чехословакийн үндэсний уламж- лалт их баярын түүхт өдрийг то- хнолдуулан, найрамдалт Чехослова- нийн ард түмэнд, аз жаргалтай хүү- хэд багачуудад нь сайн сайхныг хүсч, ах дүү ёсны халуун баяр талархлаа алс холын монгол нутгаас өргөн дэв- шүүлье. : Л. Цэдэндорж (1959 онд БНСЧ Улсад зочилсон ардын гэгзэр-! лийн ажилтны төлөөлөгч Ги» шүүн) гэж манай нөхөд ярилцаад асгарсан хүнснийхээ үл- дэгдлийг хамж эхлэв. Ингээд бид цааш явахаар болоод байтал бас нэг явдал учрав, Миний анд өмсдөг хөвөнтэй ганц цамцны минь өрөөсөн ханцуй алга | болсон )байлаа. Түүнийг хэн хэрэглэдэг юм бол доо. Үнэндээ тэр хуучирч ураг- даад ханцуйгүй болсон юм. Ханцуйгад хайгаад олсон Ч үгүй. Арлын жаалуудтай ч салах ёс хийл- гүй явцгаалаа, Арлын зүүн талаар өргөн бутны дэргэдүүр манайхныг хөвж байтал гэнэт Вася гарч ирээд өнөө алга бол чоод хайгаад байсан өрөөсөн хан- цуйг бидэн руу чулуудаад, ( Хүний юм бидэнд хэрэггүй. Дэмий сэлгүүцэгчдээ баяртай сайн яваарай гэв. --- Хулгайч нар аа Цай, элсэн чихэр асгаж ханцуй хулгайлдаг гэж манайхан хариу хашгарав. -- Ээ тэр худлаа. бид биш туулай нууд тэд үүрэндээ та нарын юмыг зөөсөн биз гэхэд Саша Паша хоёр юу ч хариулж чадсангүй, -- Манай энд туулайнууд байдаг юм. Түүнийг бид өсгөж байпа. Ойл- гов уу гэж Вася бидний хойноос хашгаран хоцров. Энэ үгийг сонсоод бид түрүүний болсон явдлын учрыг ойлголоо. Ар- лын нууц ч тайлагдлаа. Шөнө туу- лайнууд манай шэйханд орж ирээд Ч Э.2Х5ХЭА5ХО26ХӨХЭХЭХЭХ022: 7ОТУХХУУВХЭ бХЭОХОУОКТ: “УХХӨУДХЭ) БХЭХЭХЭХЭХ22 СХГО ЗуСХЛУхлсудхобидний юмыг сүйдэлж байхад тпь бид ямар нэг үл үзэгдэгч амьтан бөмбөр цохиж гэж бодож байжээ. Ууль шувуунаас болж бид- нийг маргалдаж явах хооронд тэд. хоол хүнсийг маань зөвж амжсан байна. Манайхны уур гарч майхандаа той холилдон хачин янзын болсон байна. Энэ ялалтын баярыг бид өө |хүрч ирэв, Гэтэл биднийг ямар бай-|байв. Ямар амьтан ингэснийг бид рийн ялалтын баяр гэж Зөвлөлтийн (дал угтсан гэж санана, Хамаг хоол мэдсэнгүй, “ба социалист лагерийн орны ард тү-|УНдны хэрэглэл маань энд тэндгүй) -- Ёстой дээрэмчид! Ашигтай шу- мэн болон дэлхий дахины шудрага | хөглөрсөн байлаа Боодолтой цай вуу барьж аваад хортонг өсгөж бай- түмний хамт баяр баясгалантай тэм-|Майхнаас таван алхмын газар асга- даг. Эднийг зүгээр орхиж болохгүй. -- Би худал хэлж чадахгүй, Яаж дэглэдэг юм... -Ц. Цэвэл, (Ран хэвтэнэ, Майхан дотор хөндий !Бид Елатьм руу очиж “тэндэхийн | єдэмий суугч» нэр олж авснаа бич 22 “ХҮ. Э. Төв Зөвлөлийн ажилтан) Гоймон хөглөрч элсэн сахар шороо-залуу байгальчдад хэлж арга хэм- Їнэ таж Саша хэлэв, “ Тогсоогүй, . ! Г -- 8д4 тэмдэглэлийнхээ. дэвтэр дээр юу гэж бичих билзэ гэж ши- ний асуухад чимээгүй хэсэг сууц- гаасны эцэст . 5. Оров бүлэн! промтэрэ кр иэгдэгтүн! 581 их УРА хэрүйн төв» лнэ 2оНИ баягтэн! 447777, мөрийн, 5. хү! үхдүү үд ЇЇлээгэ1).7.32217424 : 4 9ФлУЛА?ЛУЛАУ, ГАЛУХ1 АЛ? гээ Замшлан Тээл - Манай шаш БНС Чехословак Улсын хулд вх, ис? н “итгэ а3 жаргалтай багачуул ясли, цэцэрлэгээр дам- 2061 ү:57:54 421 17МУИЙ?» . (7,924 ё// Х- 21747177 7 26:25 1861 онц, “Бодугййр сарын, “11, жин, тавтай сайхан хүмүүжиж байна. 4 4 “ глү ТЭрриВүэЕүЧиВ Чехословак улсад цэцэрлэгийг эхчүүдийн 2((0282:-04141 Хайрт хүүхдүүд 33! 2 “Жил бүрийн 6-р сарын олон улсын хүүхдийн уламжлалт “баяр, ц1-гнь ойртлоо. Та нар энэ өдєр цэгэвн тагтаагаа пиС-! шож, дэкхор далбаагаа хийсган, өнго бү-7 8 “НЭГЭНД агболдох Ч сургууль гэж нэрлэдэг. Цэцэрлэгт явж байгаа жаалууд хичнээн цэвэрч, боловсон дадал Зан- шил эзэмшиж чадсаныг хэлээд баршгүй, Прага, Братислава, Карлови Вари зэрэг хотуудын ясли цэцэрлэгүүдийг үзэхэд тэнд байгаа хүүх- дүүдийн хувцсаа цэвер ариун цэвэрч байдлыг сайн сахидаг, ахмад хүмүүсийг хүнд- өмсч, Ь үн бембелөгсө агаарт хвєргєио. 8 ї Та иср эко одєр аав,эсж ах дүү, вгн Ю ХЭЛ ямшинарнгласог ын ЦАС партаа дуугаа. дуулж, өүжчээ хийж, шүл-( те сушигтил. Тс 13:15) баяртза оДдоОНСОО 8 124515(6811) ЛИЙН, 28-Р ЦЭ ЦЭРЛЭГИЙН ТУНГАЛА- ГИЙН ХӨГ- ЖИМД ОЮУН- Ї байна. лэж мэндлэдэг, хүнд баяр талархлын үг хэлж, сайн байна уу? баяртай, баярлалаа, гэх мэт үгнүүдийг байнга хэрэглэж гялайлаа сурсан Цэцэрлэгийн анги танхимаа цэвзр байлгах, тоглосмуудаа хайрлаж хамггалах талаар хүүх- дүүд тун чих анхаардаг юм. Чехийн хүүхдүүд “вэцэрлэгийн Сагшийн зааж сургасан зүйлийг цаг ямагт сайн сурч, төлєв томоотой шилдэг бйшаєгэх болон хүмүүжиж байна, д ! ! Л. Цэдэндорж: бэээээ ээ сэлтээ БОЛД «ЭХ- “в? арайон: ИЙН ХАЙР» ЗАЛЬТАЙ ЗАРАА ГЭДЭГ ДУУГ Зараа сонин амьтан шүү ДУУЛАХ ГЭЖ! Зальтай гэдгий нь яанаа! БАЙНА. Сэнжгүй зүүнүүд сөрдийлгєсєи Өргөст цамц өмсдөг ЮМ Б, Цэдэнда- “Модоц доогуур явх шийн авсан гэ- Авв, зо, эгч, ах пар кипь , сзшнлд Мойл жимс наалдуулан Хөөрхөн балчир зулзаганууддаа 0 Хүнс тэжээл авчирдаг юм. Ч. Жигмидсүрэи. СА--07291 РЭГ ТУ Лүн гэрэл зураг. шэг Лллл12-12-----1 бэлтгээд л байна. Би ч гэсэн бэлт- їге, н.Доржийн зураг жээ” го”-а БОХ ог 31 Цамцы нь буруу өмсгөсөн Царай нь бүр халтардсан Хүүхэлдэй тэврээд хэсэхдээ Хүнээс ичдэггүй жЖаалуу даа! Еэ еэ хараач хөвө Эргүүлж зөв өмсгөөсэй Еэ еэ үзээч хөө Ингэж явахаар цэвэрлээсэй «Сэрхний» эвэр хугалаад Сэмхэн нууж тавиад Чимээгүй босоод явчдаг Яасан муухай жаал вэ? Еэ еэ хараач хөө Ингэж нуухаар хэлээсэй Еэ еэ хараач хөө Эвдэж суухаар хайрлаасай Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, рц”чэг Л буионалрарчиинлле 0 -- Манай цэцэрлэгт ийм жаахан сёдлын ма- шин олон бий, -- Би энэ машинаар юм оёж, нэхэж сүлждэг Аав зэж хоёртоо оёсон (зүйлээ үзүүлсэн чинь нээрээ чи оёсон юм биз гэж гайхаж байна би- лээ, гэж 11-р цэцэрлэгийн 5 настай С. Оюун- цэцэг ярья: байна. Дэлдэн чихтэй туулайхан Дэгдэн дэгдэн харайдаг Бут хаданд хярчихаад Бувар бувар хивдэг Барьж уулнаас авчраад Асарч түүнийг тэжээхэд Байцаа манжинхан идсээр Амархан гэгч дасдаг, Ишиг хурганаас дутахгүй Өсөж үржих нь хялбархан Ашиг орлого ихтэй Хүсэж малламаар амьтан Т. Жамьянсүрэн. (Архангай, Тайхир сумын дунд сургуулийн багш) Н0 Ги 19 (10 )1000: ЗАРГЫН 549):8:50 гаас нэг удаа хү" мүүс: х: 1 ) | 1 ї! ї ап 11 -- Шинэ сар гара» хад хуучин сар нь яадаг юм бэ? гэж асууцгаахад, -Юу яадаг юм -бэ? гэж яах юу бай- хав жижиг хэсгүүд од болчихдог юм гэж Ходжа нэг ч их бо. долгүй хариулжээ. . . 13 --Миний хүү! Чи алим идэхийнхээ өмнө хальсыг нь цэ- вэрлэсэн биз! “о--Цэвэрлэдэг! --Төэр хальс чинь хаана байна, --Би түүнийг чинь идчихсэн ШҮҮ дээ. р У.Б.Д.С. орос хэлийн 4-р кур- сийн оюутан Т, Гилэг орчуу: лав. Ц 2 1л АЛЬ па гаалца ын ийг БАЛҮЛГ Л Р. БАДМАРАГ, Хариуцлагатай эрхлэгч. ТөмтҮҮЭЛЛЖ, Шорт” тэ 2252 тїя2 44 зоу! 15 2: үт6тҮЛӨР» 45557341 ОУЕЛЕНЙ ч ТООН АЕҮД “фунуяА 14:22:33 ст САНГ ДЭВШИХ: ба төгсөх, » Шайгалтандаа сурлагын өндөр дүнүзүүлэхийг- “гсерөөе! юэ. Шалгалтын хонх дуугарав М. ЖАМСРАН(БНМАУЫн Гэгээрлийн яамны сайд) 4 -, єачсзүлэллг " ёл Ч ё2 лийн жилийн анги дэвших ба сурч| ММ 020(713) гууль төгсгөх шалгалт урьд урьдаас онцлог байдалд болж байна, |! 40 жилийн ой болно. нх хурал болно,. Та нар шалгалтанд амжилттай гээ нэр төртэй биелүүлж, хаа ачийг нь ачаар хариулж чадна. Олон сургуулийн хнчээлийн Жил сч шалгалт эхэлсний дохиО ХОНХ Хуугарлва. Хүн бүр мэрийх | даг боллоо шүү. Анхны шалгалтаас эх- лээд та нарын амжилт харагдах болно, Багачууд та нарын сэтгэлд || бүх шалгалтандаа Онц сайн ДҮН үзүүлье гэдэг бодол аль хэдийн,, төржээ. Гэвч санасандаа хүрэхийн “Хайрт пнонер сурагчид аа! тулд юуны өмнө цагийг нарийн ХУ” Хуанлийн хуудас дээр 5 дугаар внартай ашиглах нь чухал байдаг. сарын 20 гэж гарчээ. Шалгалтанд хичээлээ бэлтгэхдээ Сургуулийн гудамжинд | цуглар-|та нар зөвхөн багшийн Заасан зүйл, сан олон охид хөвгүүд бүгдээр ГАНЦ билетийн асуудлаар хязгаарлах биш хан мөчийг хүлээж . Ядан 30:С0НО, холбогдох ОМ хэвлэд ашиглан Энэ бол анги дэвшнх ба сургууль | ялангуяа хичээл дээр | үзэж өнгөр- төгсгөх шалгалтаа өх гэж байгаа М8-їсөн практик лабораторийн ажил, най баяр баясгалант үр ХҮҮХДҮҮД жишээ, туршлага дасгал хийх газ- зэ рын зураг дээр ажиллах зэргээр Та нар шалгалт эхлэх энэ ӨДРИЙГ | биет зүйлтэй холбож сайн бататга, олон хоногийн өмнөөс хүлээж ядан Тэгвэл та нарын “уншсан зүйл оюун ухаан, хүч чадал, хамаг авьяас | чинь хэзээ Ч мартагдахгүй. . билгээ үүнд зориулан | бэлтгэсэн| Зарим гэнэн хүүхэд «Азаа тур- шүү дээ. : /ү54 (э4яөх | ших» ТЭЖ,|/ ХИЧЭЭЛЭЭ. ЭНД ТЭНДЭЭС НЬ Хүүхдүүд ээ! Шалгалт өгнө гэ-| хагас дутуу уншиж шалгалтад ор”ОД дэг бол амьдралд: чинь: тохиолдож | шуу авч ижил дасал болсон олон буй: хэзээ: ч мартагдашгүй: том үйл |нөхөд,эрдэмтэн багш, эцэг эхийнхээ явдал: мөн. Тэр дундаас энэ хичээ: Өмнө царайгаа улайлган зогсдог. эт гйн Удахгүй манай улс хувьсгалын | тэй, Шалгалтанд орох хичээлээ дэс төлөө эцгийн Хайраар үргэлж энэрч | боловсруулбал байдаг МАХН-ын минь 14 дүгээр | давтахдаа бүү чээжил.Хамгийн ГОЛ Дүн үзүүлснээр аав, ээж, вх дүү,|тын асуултын дагуу өөрийн үгээр | ард түмнийхээ -өмнө хүлээсэн үүр-| Өлөөтэй ярьж сурах нь чухал бай | намын- | даг. Та нарын авсан билетийн асуул-,| ЯГ МАХН гнсүйл эн бүуни3 псолгтарн илр нэгдэгтүйй їргийн төлзө хэзээд бэлхэн байгтун! ААА 112.2555:178:12122А4-Д33 Бэ? “0 ул, БЭиНКД 27 т 226533 э9118-0893 2 га мм « МХЗ ЭВЛЭЛМИЯН 108 ХОРОО Ё МОНГОЛЫН -ПИОНЕРИЙН ТӨВ. 1,1) аш- ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН 5 ы -20-- 2гэ---эҮү тЭҮ22207- “ 18 дахь Жилдээ “ Пүрэв. 41961 оны 5 дугаар сарын 2! 2 : Үнэ 10 мө. Ийм байдлыг та нар тэвчих ! хэрэг-|/. ? Бас бидний | дараатай, сэдэв сэдвээр нь бодож ю амт сур ал ас зохино. “Хичээлийг гүсэ л нь утга санаагий нь сайн ухаарч ойлго, Тэгээд ойлгосон зүйлзэ шалгал танд ойлгогдохгүй юм байвал баг- | шаасаа юуны тухай асууж байгааг, сайн лавлах хэрэгтэй. ган | Та нар өөрөө л болбол нөхөд ч, хамаагүй гэж хувиа бодож болохгүй. | Мэдсэн зүйлээ бусдад тайлбарлан | ярих, мэдэхгүйгээ НӨХДӨӨСӨӨ асууж | ойлгох явдал их ашигтай байдгийг санаж ажилла, Ялангуяа давтаж) боловсруулсан зүйлээ хамтран ярил цаж зөвлөх нь шалгалтын үед ан! хаарах нэг чухал зүйл болно. Хи: чээл давтаж байхад мэдэхгүй зүйл гарвал нөхдөөсвө эсвэл багшаасаа асууж тэр дор нь сайн боловсруулж бататгавал зохино. Шалгалтын үвэр зөв амрах, эрүүл агаарт толгойгоо сэргэн ЗӨНЫН Таггийн ажил хөдөл- / Хэн хэн нь 10 жил сурахдаа, мөр хийх зэрэг нь нилээд тустай ( ОНЦ сайн дүнтэй суралцахын байдаг. Эдгээр зүйлийг анхаарч , Зэрэгцээ биеийн тамир спортоор улсын ба анги дэвших шалгалтанд ) идэвхтэй оролддог учир Сүх- сайн бэлтгэж онц сайн . сурлагын баатар аймгийн төвд болсон төлвө хүчээ шавхаж ажиллацгаа. 4 зүүн аймгуудын 10 жилийн Хүүхдүүд ээ! сургуулийн ахлах ангийн бие- 1960-1961 оны хичээлийн Жи» 6 ийн тамирчдын бүсийн нөхөрсөг лийн анги дэвших, тогсгөх шалгал- | уулзалтанд шалгаран очиж Ба- танд багачууд та нараас сурлагын 4 руун уртад анх удаагаа танил- өндер амжилт хүсч ерөве. -оуцаж байгаа найзууд юм. Энэ хоёрын баруун гар та- лынх нь Борхүү, Чойбалсан “аймгийн, нөгөө нь Нарангэрэл, Хэнтий аймгийн төвийн 10 жи- лийн сургуулийн төгсөх ангийн сурагчид юм. Энэ хоёр зөвхөн нэр халг, сурлага авьяасаараа танилцсан Багш болно! Миний хамгийн дотнын хэвлэл Пионерийн үнэн сонины газраас миний амьдрал сурлагад "амжилт хүсч шалгалтанд хэрхзн бэлтгэж бай гаагаа бичиж ирүүлнэ үү гэсэн захидал хүлзэн авч дорхи хариу илгээх үүнд: : Би 1--6-р ангид онцсайн, сайн суралцсан. Энэ хичээлийн жилд сайн суралцлаа, 5-р ан- гнас эхлэн хичээлийн. явцад шалгалтын биле тийн хариуг хийж амжсан. билээ. Энэ 1960--61 оны хичээлийн жил бол 7-Р анги тегсгеж улсын шалгалт өх учраас улам эртнээс нямбай бэлтгэл. хэрэгтэй байсан боло- хоор 9-р сарын: эхнээс билетээ боловсруулж тогтмол ажиллаж ирлээ, Тэр харну маань одоогийн авсан |цээд байна, Гэлээч тун их ажил бай асуултанд зарим зерөө байсныг би-|на. Зураг дээр ажиллах, холбогдох “летээгээ тохируулж үндсэнд нь гүй | материалууд унших, ангиараа Хх9- ? сэгчлэн давтах, Ярилцах хариуцан авсан дульхан хоёр хүүхдэд туслах Тэд маань нэг л хичээлд уначвал өөрөө унасантай адил шүү дээ. Бид ний гол зорилго ангиа амжилттай төгсөх явдал юм, Ийм учраас их ХН чээж тэсвэр хатуужилтай шалгалтын мөр хөөцгвөж байна. Сурагч бидний сурлага ХҮМҮүҮ: жилд үргэлж анхаарч байдаг хэвлэл дээ баярлалаа. Ц. Сугар Сүхбаа тар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сур- Е гуулийн 10-ын Бан- гид сурдаг юм.Сугар өнгөрсөн 9 жил онц сайн суралцсан ба энэ жил шалгалтан- даа амжилттай бэлт- гэж байна. Би 7-р апгна амжилттай төгсгөж багшийн сургуульд суралцан багш болно... єр Сүхбаатар аймгийн төвийн ар- ван жилийн дунд сургуулийн 7- л «гийн Б ангийн сурагч бэ. Х.мчлхүуллэлллхлчухухумтчид |) төдийгүй 10-р ангиа төгсөөд 1 4 ямар мэрэгжилтэй хүмүүс боло- хоо ярилцахад яг адил мэрэгж- лийн хүмүүс болох хүсэлтэй байжээ, Ингээд энэ хоёр 10-р апгна төгсгөх шалгалтаа ам- жилттай өгч эх ороидоо соцна- |дизмыг | байгуулахад чухал шаардлагатай цахилгааны инже нерийн дээд сургуульд хамт суралцах хүсэлтэй байна. Сайн суралцдаг ийм сурагч пионерүү дийн өмнө аль ч их сургуулийн хаалга нээлттэй юм, Д. Намсрайн, УтьтылмлтмтмтЬтАЛМРыРлытммлалчулчлчячлы Хүлээж байна 10 жи- Нийслэлийн лийн 5 дугаар дунд сур | гуулийн »«Онцчуудын самбар» дээр энэ охиныг үзэж болно. Цэндээхүү гуайн, ах дүүгээрээ онц сурлагатан хүүхдүүдийн хамгийн отгон нь дээ гэж бараг хүн бүхэн сайрхан магтаж биїйна. Отгон бол энэ жил 12 настай, 16 улирал да- раалан онц суралцжээ. Одоо сурагч Отгон өг- дөө 6 цагт босч хичээ- лзэ давтдаг бөгөөд мэ- дэхгүй ойлгохгүй зүйлээ ах эгч нараасаа. асууж, багшаасаа лавлан шал- галтандаа тун "зуурхай бэлтгэж байнд, "Энэ охин гагцхүү сур лагг2араа онц төдийгүй нєхөдлөө тусархаг, “ажилсаг юм. Сургуу- Лийнхаа дууны дугуй- ланд. суралцаж одоо 200 гаруй дуу мэддэг, ” найраг ба гоцлол дуунд Боож чадамгай, нилээд бүжиг шүлэг мэддэг, тал та- лын авьяастай болж 4 дүгээр ангиа төгсөх гэж байна. Эгч Хандаа, ах Самдан нар нь 10, 7 ду- гаар ангиа мөн л онц төгсөх гэж чармайж байна. Эд МАХ:Намын хаа түүхт 14-р их ху- рал, ардын хувьсгалын слдарт 40 жилийн ой. доо сурлагын дээжээр бэлэг барих гэж эх ор- ныхоо олоп мянган охид | хөлгүүдийн нэгэн адил хоёрхон хоногийн дараа . цохих улсын шалгалтын . хонхыг сзтгэл “догдлон хүлзэж байна. | 9 » Цэвэгмид, Түүхт шийдвэрт баярлаж байна Саяхан БНМАУ-ын Шинж- лэх Ухаан Дээд боловсро- лын хүрээлэнг БНМАУ-ЫН ШИНЖЛЭХ УХААНЫ АНА- ДЕМИ болгон өөрчлөн байгуу- лах тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийч зарлигт гарлаа. Энэ түүхт шийд вэрт монголын бүх ард түмэн багачууд бид баярлаж байна, 1921 оны 11 дүгээр сарын 9-нд Шинжлэх Ухааны Хүрээ- лэн анх байгуулагдсанаас хойш өнгөрсөн 40 жилийн дотор мон гслын шинжлэх ухаан улс ор- ноо хөгжүүлэх үйл хэрэгт их хувь нэмэр оруулсныг | манай ард түмэн сайн мэдэж байна. Одоо манайд шинжлэх ухаа- ны салбар бүхэнд шинэ зүйлийг нээсэн эрдэмтэн мэргэд олшир- сон бөгөөд тэдний «нээлт, бү- тээл нь шинжлэх ухаанд үнэт хувь нэмэр болсоор байна. Шинжлэх ухааны хүрээлэнг Шинжлэх ухааны анадеми бол госон нь манай соёл, шинжлэх ухааны хөгажсилтөд шинэ алхам болж байна. Монголын пионер багачууд бид эрдэм номдоо хи чээн суралцаж эх орныхоо ирээдүйн сайн сайхны тусын тулд мэдлэг, чадвараа зориулах дардан зам нээгдэж байна гэж баярлан бахдаж байна. 1. Өвнгерсєн гурван жилд Манай улс 1958--60 онд улс ар- дын аж ахуй соёлоо хөгжүүлэх 3 жи- лийн төлөвлөгөөтэй ажилласныг хүү- хэд та нар мэднэ. Энэ гуравхан жи- лийн дотор манай улс асар их зүй- лийг цоо шинээр хийж бүтээжээ. їїншээ нь: Ардын аж ахуйтан нэг- дэлд хоршооллон нэгдэж бүх малын 78,4 хувь нь нийгмийн өмчинд хам- рагдсан. байна. Зөвхөн ноднин жил 1960 онд 256,5 мянган тонн үр та- риа хурааж авлаа. Энэ бол асар их тоо, 4 тоннын даацтай машинд ачвал 04000 гаруй машинд гийн аж ахуй 5, мал аж ахуйн ма- їчинт станц 25 шинээр байгуулагдаж газар тариалангийн үндсэн ажил ме- ханикжилн байна. Энэ гурван жилд Налайхын их уурхай, тоосгоны том завод, Сүхбаатар хотын мод боловс- руулах комбинат, Улаанбаатар хотын турилын комбинат Увс, Булган, Чойбалсан аймгууд дахь гурилын тээрэм, Улаанбаатар хотын сүүний комбинат, чихэр боовны фабрик, аж үйлдвэрийн комбинатын нэхмэлийн Фабрик, гутлын фабрик, налайхын шилний завод зэрэг манай улсад “урьд өмнө огт байгаагүй олон үйлд- вэрийн газрууд байгуулагдлаа. Хот, хөдөөд 800 орчим мянган хавтгай лөрвөлаган метр ашигтай талбай бү: хий орон сууцны барилга Саригдлаа. 1960-461 оны хичээлийн Зэнлд ерөнхий боловсролын сургуулиудад 107,2 хүүхэд суралцаж байна. Бас соёл шллхс эмнэлэг их хөгжжээ. З. Ирэх таван жилд ГОхиол | Манай улсын 40 жил хєгжиж ирсэн тийм их хэмжээ- ний зүйлийг 1960--1965 оны тө- лөвлөгөөт 5 жилд хийх гэж байна. Энэ 5 жилийн төлөвлфгөөний эцэс 1965 онд манай улсын малын тоог. 5 - ачна. Сан- 22,9 сая хүргэнэ. Энэ нь 1960 оны эцэст байсан малаас 11,0 хувиар нэ- мэгдэх юм. 1965 онд тариалах тал- бай 7583 мянган га болох ба энэ 5 жилл урдах 40 жилд эзэмшсэн тал- Сайгаа 3 дахин нэмэгдчүлэх юм. Аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүү- нис хэмжээг 12324,3 сая төгрөгт хүргэнэ. Өнөөдөр байхгүй олон үйлд- вэрүүд шинээр байгуулагдана. Үүнд: Улаанбаатар хотод жилд 70000 дөр- вөлжин метр талбайтай орон сууцны байшин үйлдвэрлэх комбинат бай- гуулна. |Мїинэ 5 жилд 150 гаруй үйлдвэр, 40 гаруй мянган айлын орон сууц, олон тооны сургууль, эм- нэлэг, ясли, г,эцэрлэг, тээвэр холбоо, зам гүүрийн барилга байгууламжууд байгуулагдана. Ёр нь энэ 5 жилд аж үйлдвэр 2 дахин нэмэгдэнэ. Энэ нь. аж үйлдвэр одоо байгаа шигээ 2 бол- но гэсэн үг. Одоо сургууль соёлын талаар юу хийх гэж байгааг мэдье. П1 5 дугаар жилд сургуулийн насны бүх хүүхдийг нийтээр нь заавал бү- рэн бус дунд боловсролтой болгох ажилд шилжин орох ба 10 жилийн дунд сургууль 24, долоон жилийн дунд сургууль 7-г шинээр байгуулж ерөнхий боловсролын сургуулийн су- дыг 2,8 дахин нэмэгдүүлнэ. Анагаах ухааны ба политехникийн дээд сур- гуулиуд байгуулна. Шинэ 5 жилийн төлөвлөгөөний төслөвр тавигдаж бай- гаа энэ сайхан. зорилтууд нь манай орны дүр байдлыг шинэ шатанд хүр- гэж, хөдөлмөрчдийч аж байдал соё- лын хэмжээг эрс дээшлүүлэх юм. | Энэ бол манай яруу алдарт МАХН- ын ач үр мөн. Энэ сайхан зүйл бол бидэнд л зориулагдаж байгаа юм. Сурагч пзонер бид энэ их ачийг яаж хариулах вэ? гэхэд бүх авьяас чад лаа дайчлаж онцсайн сурлага ба соёлч боловсон зан чанар, хөдөл- мөрч хичээнгүй хүмүүжлийг эзэмш- сэнээр хариулах юм, рагчдын тоог 17,8 хувь, насанд хү-! рэгчдийн оройн сургуульд суралцагч |. арлуу?!- -уртад болсон, “зүүн гурван аймгийн!) дунд сургуулгаудыг : спартаниад Тамирчдын уулзалт Баруун уртад зүүн аймгуудын 10 тийн жилийн сургуулийн тамирчдын НӨ- хөрсөг уулзалт 5-р сарын 18. 14- ны ӨДрүүдэд боллоо. Уулзалтанд 240 гаруй тамирчид оролцсоны до- тор улсын зэрэгтэй тамирчин 18, алт, мөнгө, хүрэл медальтай хүүх- дүүд ч байлаа. 18 төрлийн 30 тэмцээн болоход Чойбалсан аймгийн 10 жил нэгдү- гээр байр 15, хоёрдугаар байр 7, гуравдугаар байр 98-ыг эзэлж тэмцээ ний 1-р суурь эзлэв. Хэнтийн арван жил 2 дугаар суу ринд дараагийн байранд СПүхбаата- рын арван жил орлоо. Тамирчдын хувьд “Чойбалсангийн Должин, Хэн- 7 Чойбалсан гийн руун гараас: рэнцэг, Борхүү сан Чойбалсан аймг| гийн ахлагч Энэ ГУР- гийн тамирчин Дол-|ван тамирчин 6 1” жин (100. 200.,|релд 1-р. бай “АХ100-д 1 дүгээр| ранд оров. байр эзлэв. Чойбалсан руун гараас: Хэнтийн тамирчин | л3В. Дашням гүйлтийн 400, 1500, 4Х100-д 1 дүгээр байр эзлэв. Хэшиг, орлоо. Хэнтийн Алексан- дар урт, өндөрт нэгдү гээр байр эзлэв. нарын дуулсан “Жалогайн, (шогэ, холтой ба 24427 тамирчин, ба жав уртын харайлт, гар бөмбөг, Бат-очир эмэгтэйчүүдийн бөөрөнцөг, эрэгтэйчүү: дийн зээрэнцэг, бөмбөгийн ба пүрэв, Дулмаа, Цэр-маа, Сайнбэлэг тус бүр пэг төрөлд тэргүүн байр эз Хэнтийн Аюуш Мөнх Очирцүрэв нар туе бүр нэг терөлд ! 1 дүгээр байранд Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын 7 жилийн “сургуулиудын урлагийн үзлэгт 1-р байранд орлоо. Зураг дээр, баруун гараас 5-ын л «Мөргөөд авах бий» гэдэг дуунууд гоц сонирч ж Б2 Дашням нар 8 төрөлд, Сүх: баатарын Авгаан 2 төрөлд түрүүлж спортын хэд ХЭДЭН төрлийг чадам- гай эзэмшиж байгаа сурагчид олон байна. 14-ний орой Сүхбаатар аймгийн тө- вийн 10 жилийн сургуулийн их тан-. 9 болж тэргүүн бүх ард түмний спартакиад, улс, хувьегалын 40 жилийн ойдоо бэлтгэж тамирчдад харилцан бие биеэсээ нх. зүйл сурч цаашдаа улам амжилт олох” үр дүнтэй уулзалт болж өнгөрлөө. . айм- Цэнд- зээ- саг- айм-гийн тамирчин 04: Сэр--дамба, Бүүвэй, Дорж- нар Сүхбаатер аймгийн тамир« чин сурагчид. (баруун талаас Чулуун, Баярт, Авгаан, Гунгаа жав, “Бадамга “гран нар”, 6 төс рөлд 1 дүгээр байр эзлэв). сургуулийн концерт аймгийнхаа . : 2 ангийн сурагч Тамжид " Энх-амар, Ханд АЖЛААС / Төв займгийн Эрдэнэ сумын Ддо- лоон жилийн сургууль 1 бүлгэм, 8 бүлэг, 8 салаатай 184 пионертай юм. 1960--61 оны хичээлийн ЖИ- лийн 1 дүгээр улиралд тэдний сурла тын хувь 82 байснаас 2 дугаар улн ралд 85 болж улмаар Ш дугаар ули ралд 93 хувь болон өссөөр иржээ. Одоо анги дэвших ба төгсөх шалгал танд нийтээрээ амжилттай бэлтгэж түрүүч нь шалгалтаа амжилттай өг сөөр байна. Юу ч гэсэн 93 хувнасаа нэмэгдэх нь тодорхой юм. Тэдний хүүхдүүд хаврын знэ шалгалтаа ам жилттай өгөх гэж. эртнээс эрчимтэй бэлтгэж ихэнх хүүхдүүд асуултаа хариулж гүйцээгээд одоо холбогдох зүйлсийг үзэж байна. Тэр сургуу- лийн 6 «а» ангийн сурагч Наранцэ: цэг ярихдаа: ! -о-а Нам засаг, ард түмнийхээ НХ ачийн харнуд, эх орныхоо төлөө эр | Эх сорондоо дэм сурахаас эрхэм жаргал байхгүй. хөдөлмөрлөхөөс илүү гавьяагүй гэдэг ганцхан хүслэнгзэ биелүүлэхийн төлөө чармайн сурал- цаж байна, Одоо 6 дугаар ангина заавал онц төгсгөнө гэж байна, ... Тус бүлгэмийнхэн улсын 40 жи- лийн ой МАХН-ын 14 -р их хурлаа угтаж, сурлагын хажуугаар багагүй ажлыг хийжээ. Зөвхөн энэ хавар харьяа нэгдлийнхээ бригадуудад (ОЧИЖ, адуу хөөвөрлөж, ямаа сам- наж, төл хүлээн авах ажилд НИЙТ пнонерүүд тун идэвхтэй оролцжээ. Тэд адууны хвөвөр хялгас 70 кг, ямааны ноолуур 883 нг-ийг авч ту: шаагаад хурга тугалын нэмнээ 80, элгэвч 35 угж 25, аптек 5, духавч 10-ыг өөрсдөө хийж өгчээ. Сум сур гуулна тохижуулах ажилд бүгдээрээ хүчин зүтгэж 250. модны нүх ухаж мод тарьжээ, Мөн нэгдлийнхээ 64. рилгын хэрэгцээнд 40 куб чулуу буулган бэлтгэжээ. Сумынхаа техни кийн тосны төлөвлөгөөг гүйцээх ажилд бүгд ндэвхийлж (80 гаруй кг тосыг хаягдал яс, малын дэлэн зэргээс гаргаж тушаажээ, Өөрсдөө сураад өрөөлийг сургах талаар тэд бас зэгсэн ажил хийсэн байна. .. 6 «а» ангийн 5 онц нөхөрлөлийнхөн хичээлийнхээ чөлөө цагаар 8 хүнд багшилж бичиг үсэгт тайлжээ. Эцэст хэлэхэд иБгэж сурахын хажуугаар ажиллах, ажиллахын зэрэгцээ сурах нь манай өнөө үеийн пионер бага- чуудын эрхмийн эрхэм зорилго бө- гөед үүрэг юм. 7 Долоо томогт Манай сургуулийн 100 гаруй төгрөгийг 1 дүгээр байр эзлэв. | пионерүүд сургуулиа хуримтлалын . фон: Энэ ажилд пионер цэцэрлэгжүүлэх, зу- тонд орууллаа, Б. Самбуу Б. Сод рам агнах, (7 хоно" Энэ бол 1961 онд су номпил, Шаравдорж тийн ажил уралдаан» мын хэмжээгээр бэлт Самданшарав, Даж: тай хийж сургуулийн гэх зурамны арьсны раз, Тогоо зэрэг олон хаа цэцэрлэгт 110 45(/-ийг 7 хоногт сурагчид . идэвхтэй мод нэмж тариалаад Бал аа ооыд зровцао, цэцгийн мандал бай- Архангай, | Хайрхан удирдуулсан 4 дү бага сургуулийн эрх- туулав. 811 зурам |тгээр ангийн пионе- агнаж, арьсны үнэ рүүд 306 зурам агнаж лэгч Л. Цэдэв. мтыт Социалист хуримтлалд Булган аймгийн Хужирт сумын бага сургуулийн пионер сураг» чид алдагдал, хаягдал, нөөц баялгийг ашиглан социалист хуримтлал” элдэв хий эд, архины шил зэрэг зүйлийг цуглуулан сумын Х.Б ангид тушаан бэлэн мөнгөөр 191 төг 81 мөнгийг социалист хуримт" лалын дансанд шилжүүлжээ. Энэ ажилд сурагчид идэвхтэй оролцсоны дотроос 1-р ангийн су ї ” Таван онцын эгнээ : “2 86Ч 37 ЯНГ гардууллаа. ! Зөвлөлгөен дээр 5 он! хөдөлгөөнийг! ! ? Баянхонгор аймагт сая 5 онцыг эзэм- пигчийн анх дугаар зөвлөлгөөн хийлээ, Тус аймгийн пионе- рийн зөвлөл 5 он- цыгГ ЭЗЭМШИГЧ- ! лэхийг цын улам эрчимтэй өрнүү ! лье гэсэн ИЛТГЭЛ тТа- “айна ” шээ,Баян-овооны Дол 1 оэшин Баянговь сумын “ “Дэвэлмаа Баянцагаан Авсэ. Очиржанцак НЬ 5 онцын эзэд редийнхөө Туршла- 5 таас ярилаа. м » 3 5) дийн болзолыг хан- вилаа 5 онцын зөвлөлгөөнд гасан Галуутын 8-р 3 оролцогсод бүх «уУР” бүлгэмийн пионер Ч. "| Зөвлөлгөөнд (10 гуулийн пионер. су-. Цэенхорлоо Р Цэлэн жилийн онц сурлага” рагчдад уриалга гар- цагма нарт 5 онцын . тан Жанцан, Даваа гав, Бог эзэн тэмдэг үнэм- Бууцагаан сумын Пил 5 Л.Буд БїтсүМ090 Саяхан Төв аймгийн |партизаныүлэг, өглөөлөг явуулах, уулзалт, нэрэмжит Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн бага сургуулийн пионерийн 18 дугаар бүлгэмээс эрхлэн 5 ОнН- цыг эзэмшигч пионер сурагчдын | зөвлөлгөөнийг зохион явууллаа. Зөвлөлгөөн дээр,Ц. Цүрэвжав, Ш. Пүрэвжав, Даваажав, | Чагнаа- дорж нарын олон пионер сурагчид 5 онцыг эзэмшсэн арга туршлагаа ярьцагаав. Тус сургуулийн | пионе- рийн байгууллага уул зөвлөлгөөнөө угтаж пионерийн дунд онц ба сайн сурлагын төлөө гэсэн 7. 14 хоно- гийн ажлыг зохион явуулсны дүнд тус сургуулийн 65 пионерийн 58 нь 8 дугаар улиралд Онц ба сайн дүнтэй суралцаж бүлгэмээрзэ 100 | хувийн амжилт үзүүлсний дээр экс курс Зохиох, концерт тоглох, үдэш- Булгаад Булган аймгийн Гурванбулаг сумын бага с : 7 ургуулийн 8 дугаа өнгид Г. Бямбаахүү 11 улирлын шалгалтанд онц сайн дүнтэй суцйг дав, Бямбаахүү ганц сурлага дээр лыг хангаж саяхан таван онцын эгнээнд нэмэгдэн орлоо. Сть ть нь өт, алж, айж, |. Хэнтий аймгийн : Баян-менх сумын ба- га сургууль Жил бүр | Урлагийн үзлэг бие, ийн тамирын тэмцээн явуулж сургуулийн- хаа аврагыг шал- гаруулдаг, 1961 сны сургуулийн аврага тамирчдыг шалгаруу. лах тэмцээн урла-. гийн тэргүүн байр эзэлсэн сурагчдыг танилгуулая: цуглаан хийх мөн САА-нхаа мал, та- риа бригадуудыг шефлэн авч туслал. цах- зэрэг нилээд ажлыг зохИосны гадна концерт 10 удаа, кино 20 Гудаа үзэж сонирхсон байна. Түүнч- лэн пионерүүдын дунд биеийн тамир спортын хийгээд урлагийн авьяаст- нуудыг шалгаруурахгүзлэг тэмцээ- нүүдийг зохион явуулж анги бүлэг сургуулийнхаа аврагуудыг шалга. руулжээ, Пионер сурагчдын дунд хоцрогс- дод туслалцах пионерийн нөхөр- лел гэгчийг байгуулан ажиллуул- сан нь пиӨнерүүдэЭэс 5 ОНЦЫыЫг эзэм- ших хөдөлгөөнд оролцоход нь сайн нөлөөг үзүүлсэн байна. Б, Цэрэндаш (САА-н эвлэлийн хорооны дарга)у фГу-гг-гггутмтетумтмен -2 биш ер нь таван онцын бүх болз- эзэн болоод, таван онцчуудын хаВУлохн Ар эгнээнд Зүүн гараас ч дүгээр с 5 авгийн сурагч Ойдов, Ухнаа, Гомбожав, рагч Шуураа, Цэрэнханд, Хайрий, Д. Цэндсүрэн, 2-р ангийн сурагч Цэгмэд, Бямбасүрэн, 8-р ангийн Рэнгэндулам, Игэр, 4-р ангийн суч рагч Баасанжаргал, Сундуйсүрэн нар 4--6 төгрөгний хаягдал цуг 2” 8 дугаар ангийн сурагч Жамбал-иш лы бусдаасаа давуутай оролпов. 3 луулж социалист хуримтлалын аянд бусд давуут ро ЦЭВ Өвөр эгнээнд: 2 Дугаар ангийн сурагч Мандах, Намжилдулам, 4 дүгээр ангийн Я сурагч Хэнчбиш, Нямаа-оцол, Дулмаа - нар. Содномдоржийн хөгжни «Нэгдэл» ТЭДЭГ Дууг сурагч Барын удирдлагаар Дуулж найраг дууны тэмцээн, байр эглэ- мн, энд 1 дүгээр , Цэцэгээ цэцгээ услан. байна “6,22 | | Нийслэлийн сургуулийн хамт олноос Нэг ч пионер сурагчид хоцролгүйгээр Хэн хэнгүй идэвхтэй оролцож Хэдэн зуун мянган цэцэг тарилаа, / Таримал цэцгэн тэр шигтгээгээр Талбай гудамж маань чимэгдээд Улаанбаатар хот гоёлоо нөмрөөд Улс хувьсгалын ойтойгоо золгонодоо, Цэцгээ усалж байгаа охин . Ї ЗУРАГ ДЭЭР. Цэцэгээ гэдэг нэртэй юм, « Арван гуравдугаар сургуулийн Ажилсаг багачуудын нэг нь юм. нь. - | Бөхийн барилдааны лыг чадамгай эзэмшин, бари- арга төрел бу- рийн мэхийг урнаар хийж, 24 бө- хийн бөхчилсөн, 8 бөхийн | шатар- чилсан барилдаануудад з00 шороо- долгүй шувтарсан сургуулийн аврага. «Ботго» Дөрөвдүгээр ангийн энэ пионер бөх 4 ээр ангийн сурагч Войроо. Даваг-оссрын хегжсс Дөчин жилийн их баяртаа засуул Волоожяйнхбо хамт. гэдэг дууг З дугаар ангийн сурагч "Гоц сайхан бэлэг болгож 00006 ! Тайлбарыг бичсэн багш (|. Нэргүй дуулж 4 дүгээр, яасын 2 Гоё цэцэг олныг тарилаа. Э Г. Найдан, сурагч Ц. Бар, Баянхуур хөгжнМД. 2 - д Зураг ба тайлбарыг Ж,, Гомбосүрэн, Гэрэл Зургийг авсан | этэн сургуулийн. аврага ДУ учиг, . (13-р сургуулийн пионерийн удирдагч) 5-1. Лувсаншарав. хопкимчин болцгволоо. Ьь Ё Ё 4 2 3 2 2 Чиний бийлүүлэХ Даалгавар 5.6.7-р ангийн пиовер сурагчдадөгөх даалгавар 1. Сургуулиас зохион байгуулж хийлгэх нийгмийн тустай х9- дөлмөрт ндэвхитэй оролцох. : 2. Урьд хийж сураагүй 1 төрлийн хоол хийж сурах, тагтааны :) хайрцаг хийж хашаа байрандаа тагтаа тэжээж дасгаад улсын баяраар нисгэх. Ч : (3 8. Сургуульдаа 1 сав өвлийн ЦЭЦЭГ тарьж авчирах. 4, Хэрэв хөдөө аж ахуй дээр амрах бол 20-00с доошгүй өдөр хонь буюу бусад төрлийн мал хариулах. , 5. Хонины ноосыг хяргах, эсвэл дээс томож сурах, хөдөө аж ахуйд ажиллаж байгаа үеийнхээ хүүхдүүдэд Улаанбаатар хотын | байдлаас ярьж өгөх. 6. Гэр хашаа байрандаа сїдгино сармис тарьж хэрэгцээндээ , ашиглах. 22 : 7. Хотын зүлэг модыг арчлах хамгаалах ажилд зуны турш (/, идэвхтэй ажиллаж мод зүлгийг сүйтгэж байгаа зохисгүй явдалтай | шийдвэртэй тэмцэх, 8. Шинэ ном 8-ийг унших, яриа хийх. 30-аас доошгүй хүнд сонирхолтой ! 9. Өглөө, өдөр орой тогтмол хувиартайгаар биеийн тамирын дас- галууд хийж орчныхоо хүмүүст дуурналал болох. --10, Зуны амралтын тухай өдрийн тэмдэглэл хөтлөх, 51 11. 8-р сард ерхөг, хиаг, гэрийн хушаангуур, шар царгас ззр- гийн боловсорсон үрийг тус тусд нь түүж сургуульдаа авчрах. : 12. Хичээлдээ холбогдох төрөл бүрийн цуглуулгыг хийж болно. 18, Хаягдал, варений шил 4-ийг, яс 1 кг-ийг, хөдөө бол ноос цуглуулаад агентад ту. ! заж баримт авчрах, 14. Уран бүтээлийн ямар нэг зүйлийг хийж сургуульдаа авчрах. 15. Үйлдвэр, барилга, хөдөө аж. ахуйд ажиллавал ажилласан 11--2 ширхэг байж болно, газраасаа албан бичиг авчрах. Э р -У220-.4Х 2722 3 мэдээлэл бичиж байх. Т: : Николай Богданов : » з--Тийм ээ гэж Паша санаа алдса- наг Өндөр Полян суурины залуу бай- гальчид нэргүй арал дээр туулай үр- жүүлэхээр байрлажээ. Энд Эрүүл агаартай зөв тэжээгдэж кхохиромж- той байна. Арал нь ямар ч сайхан төмөр торон хашаанаас нлүү юм, Хашааны оронд эргэн тойрон усаар хүрээлэгджээ. Үүнийг бид мэдэхгүй туулайг барих гэсэн уулиан 16Лө9- эз нөө маргалдаж дэмий сэлгүүцэж яв- даг юу ч ойлгодоггүй болхи амьтад шиг арлын жаалуудад үзэгдлээ, Уул нь хэдий ашигтай боловч энд хор хүргэж байжээ, Ингээд бид солиотой юм шиг... -- Байзаарай би солиорч ер үзээ- гүй битгий бич гэж Пашка уцаарлан- туй хэлэв. -- Тэгээд худлаа бичих юм уу? -- Худлаа бичиж яах юм бэ? алдааг згсч болно шүү дээ бид буцая -- За тэгвэл сэлүүрээ бариад эр- гээд гэж би командлав, Миний ту- »шаалыг үүнэзс өмнө ингэж хурдан биелүүлж байгаагүй юм. Завь эргэж явлаа, Бидний замд хэд хэдэн элсэн гарал дайралдав. Бидэнд юу ч үгүй Хоосон нүцгэн улаан элс харггдана. (Харин алсад ногоон арал харагдаж “байлаа, Гэвч бид тэр ногоон арал уу явсангүй. Манайхан тосгоны бага чуудад ялагдаж дооглогдохыг хүссэн 16. Зурам агнах богрлцоо бүхий газар амарвал 2-00с доошгүй зурам агнаж арьсыг нь агентад тушааж баримт авчрах. 17. Хүүхдийн нэвтрүүлэг, пионер сонин зэрэгт амралтын талаар «ч, Нууцлагдсан арал (Түрүүч нь 16.18-рт рзэ сэлүүрдэх болжээ. Урсгал сөрөн явах тийм ч амар биш байлаа. Гэвч: шинэ газар очих гаж байгаа нь сэ- лүүрчдийг хөгжөвж, ядрахыг мэдэх- гүй явна. -- Тэднийг бүх насаар нь санаж явах болтол нь сургана. Бидний га-! зар мөнх дурсагдан үлдэх болно гэж би ярьж “явлаа, -- Бид ч хүрч чадахгүй байх гэж Сашак зүрхлэв, 5 - 2. Ямар ч ашиггүй. Бид ямар хөөс биш дээ гэж Пашак үгүүлэв. | Бид шинэ хачин телөвлөгөө зохио лоо, 5Бусдаасаа нилээд ТОМХОН Х00- сон арал дээр ирж майхнаа буулгаад ирэхээр явав. Үүгээр яах нь вэ- гэ- вэл энэ бидний нууц юм. Ингээд бидний ажил эхлэлээ. Бид савиндаа өөр арлаас бургас ачин өтгөн ургасан бутнаас бургас авахаар урсгал сөрөн нөгвө эрэгт очих нь ихэд хүнд байлаа, Бид завна мөрөвч лен чирч явах болов, Манайхан өө- рийн арал дээр мөчир ба нойтон хар шороо зөвж эхлэв. Ажил хийсэндээ халууцаж хөлс гоожоод усанд орсон хулгана мэт болов. Хамаг хувцас шавар болж | бие маань улаан болжээ. Хувцасаа ураг- даж гартаа эвэр ургатал бид ажил ласан юм.Манайхан өөрийн зорил- тыг биелүүлэхийн тулд ядрахыг МЭ- дэхгүй зогсолтгүй хөдөлмөрлєж бай (түй. Тэднээс доргүй юм. хийхээр шийдлээ, -- Урбгал свреөд гэж Сашак Па- шак нарын эцгийн нь захисныг зер- “Чин командлав. Энэ хоёр тийм ч муу хүүхдүүд биш. Ганцхан эцэг эх нь эрхлүүлж дураар нь всгвсөн юм, х Гэтэл тэд сэлүүр барин бүх хүчээ “Пионерийн үнэн» сонины газрын хаяг: тийн дарга нар 23005, захидал ха А-07226 2-3 лаа, Нойтон мөчрийг огтлон чийгтэй ЭЛСЭНД суулгана. Бургас зуны цагт хаа ч хамаагүй ургадаг бөгөөд ялан гуяа элсэнд сайп ургана. Элсэн дор Ус чийг элбэг байдаг. Харин зүлэг өөрийн үндсээр нойтон газар хүртэл ургадаггүй учир нилээд хэцүү байв. Гэвч ширэг шавартай | хөрсөнд сайн ургана. Бид сэлүүрээрээ газар Улаанбаатар хот Монголын залу рилцаа зураачид, 5| Бусад бүх тоглоом зусланд бэлзн бий, малтаж түүндээ хар шорсо утга зохиолын ахилтнууд 28005, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын ХЭВ лэлийн комбинатад хэвлэв. Та бүхнийг “Ххүлээш байна Хүүхдүүд ээ, Улсын ба анги дэвших шалгалтаа ам жилттай өгөөд ирэхий чинь пионерийн зуслангууд хүлээж байна, Энхрий хайрт нам засаг маань та бүхнийг сургах, хү мүүжүүлэх эрүүл саруул өсгөн торниула хын төлвө хэрэгтэй бүхнийг өгдөг билээ. Знэ ачий нь юуны өмнө сурлагаар хариу лах ёстой. Иймд намынхаа 14 дүгэзр их хурал, улсын 40 жилийн ойгоо угтаж ӨН дөр сурлагын амжилт гаргахыг ерөөгөөд дараахь зүйлийг захья, Та нар зусланд очихдоо эдгээрийг заавал авч очоорой: Үүнд: : 2 Улаан бүч 2 ширхэг, нарны малгай, богино ханцуйтай жээр, цагаан цамц 2 ээл эмэгтэй сурагч хар банзал, эрэгтэй нь хар өнгийн богино өмд, ботинк 1--2 хос Усны гутал 1 хос Тэмдэглэлийн дэвтэр, энгэрийн тэмдэг Цуглуулгын хайрцаг, дэвтэр, Ариун цэврийн хэрэглэл (00, сойз, толь сам, алчуур, саван, гутлын тос, гутлын сойз зэрэг) Соёлын зүйл (үзэг, харандаа, унших ном зохиол, гар ба гэрэл зургийн хэрэг лэлтэй, очиж болно, Тоглоом хөгжимөөс: хөзөр, жижиг бөм бөг, аман хуур, утсан хөгжим авч очно, Эдгээр зүйлийг үзэмжтэй цэвэр жижгэв тэр чемоданд хийж авч очоорой Зусланд очих сурагчид эөдгэ?р зүйлийг Одооноос эхлэн -бэлтгэж, зусланд бэлтгэл сайтай очиж, тавтай амарцгаая, Ж. Цэрэнпунцаг. (22--р дунд сургуулийн багш) Ж хийж дээр нь өөр эргээс авчирсан: шир- ГЭЭ суулгана, Нойтен шороо зөөх тийм ч амар биш байлаа. Бас голоос ус зөвж орой болгон услана. Бид суулгасан бургасныхаа наалдамхай мөчрийг нахиалж зүлгээ М0нандсагэниананнал алс сороод Умлччл л Хошин бодлого Эцэг нь Хүүхдүүддээ баярны өд- рийг тохиолдуулан еэвэн авчирч өг чээ. Хүүхдүүд ах дүү 6 уулаа бай- жээ. Эцэг еэвзнгээ ийм журмаар хүүхдүүддээ хувнарлажээ “Үүнд их ахад нь .Мэг ширхэг еэвэн, бас үлд: с2н бүх еэвэнгийн долооны нэгийг, дараахь ахад нь хоёр ширхэг еэвэн, бас л үлдсэн бүх еэвэнгийн долвоны нэгийг, 3 дахь ахад нь гурван шир- хзг еэвэн, мөн үлдсэн бүх еэвэнгийн долооны нэгийг тус тус өгч үлдсэн : бүх еэвэнг 3 бага хүүхдэд тэнцүү- тээр хувиарлан өгчзэ, Эцэг бүгд ХНЧ| нээн еэвэн авчирсан ба хүүхэд тус бүр хэдэн еэвэн авсан бэ? ТЭ Цэдэндорлх. дын ордон. эрхлэгч, нарийн бич- дүрслэлтэй адил юм. хаанчлал аль эрт устсан боловч Тэ) модны нэр хэдэн зуун жил «Хадг лагдан иржээ. : хавтастай тэмдэглэлийн гаргав, Өөрснөө жинхонэ нууцлагд сан арал буй болгосондоо их л бая тай бана. биднийг гайхиа. Тэд манай НӨХДИ! нууцыг тайлаг. дад амьдралын шаардлагаас өвр шинэ газар заавал болно. Тэд бидний майханд ор ирээд будаа гоймон зөөж сахар Элс»! тэй хольсон нь дэмий юм. Туулай маш. хурдан өсдөг У «туулай шиг үржилтэй» гэж яри. даг нь хоосон Ч үг биш юм. луулан мөчир огтлож яваад хуул хоосон байсан аралд ямар нэг юм сэниэиилинилихианчииинэиимиииэн Уй” болсныг харна. Эхлээд зүлгээр бичсэн үгнүүд бургасаар бичигдсэн нэрийг уншаад зүгээр ч биш гэж бодно. Тэгээд биднийг наж тэд ичих болно. бургасыг өндөр дээрээс «Саша Па. ша» гзж уншиж болно. Энэ нь бишийн ухаантай үлгэрийн гарынхаа үсгийг зурсан юм шиг рагдапа. бөгөөд эртний хятадын нэгэн мэргэ мэддэг байжээ. ургатал энд амьдарч сар өдрөө мэдэхгүй болов. : Хоосон арал танигдахгүйгээр Өөр лөгджээ, Энэ бол гол нь биш ю БЕнд ширгээрээ «Москвагийнхна ондөр Поллны залуу байгальчд Д: баяр хүргэе» гэж бичсэн. Энэ Ь, шаргал элсний Дунд ногоорон "од. хон харагдана, 4 Үүнээс гадна бидний 1 суулга Тэр бол хэдэн үе дамжин | байх Үүнийг Саша Пашка хоёр бас Завины хушуунд байсан . Шширэй дэвтрийг Нөгвө арлын хүүхд Тэд арал дээр байсан туулай бол хэрэгтэ! хэрэг Ын | Арлын хүүхдүүд өвс ногоо ургас Харин бидэнд хичнээн сайхан! 412543 3. Одмаа орчуулав. ”баярласан нь Зо-- Танай ангийн Дорлиг сая хан шалгалтандаа Дунд авчаа юу? ТҮВЭ38 -- Мэдэхгүй тэгж “Үгүй Яамай даа. Ы 10 Б. : Яагаад яамай байдаг би лээ? “Муу аваагүй гэж үү? ТҮ. Нь -ихо юм -- Үгүй миний авдаг дүнгэ доогуурхан л дүн авч ба би баярладаг. . | Харацаагахай эрхлэгч. Р. БАДМАРАГ. То Рита, г ь? Ч ! Цэнхэр далбаагаа орчлонд хїйсгэв.. “Хангинасан Дуугаа нэгтгээ: байна .. жЭбоэсбоо0699Ф9Ф999 | "Найрсаг: зочлолт Бүгд Найрамдах Монгол Ард улсын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэг хин дарга 2К.Самбуу, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард, Ю эгээ онөадөэлаоөрий 56 /лсын Дээд Хурлын Тэргүүл (БНАСАУ-д: найрсгаар айлчл сүүлчээр .. ! нер багачууд баяртай. байна. ! дугаар сарын ! 222 222272 252 Д2927:929293 5)5:5:) м ч- шСо : эгчдийн дарга Цой Ен Гений урилгаар аад дагалдах хүмүүсийнхээ хамт энэ 5 “эх орондоо! буцаж "ирэв. Энэ” сайлчлалт нь. "Монгол-Солонгосын ард түмний нөхөрлөл, | нөхөрлөлд ҮҮРД тэмдэглэлтэй түүний залуу үеийнхний “Тэн Монголын “бүх лиО- -2----:-352--44--28--112222284 ЖоосФӨӨӨО6босо6669. “УРАГ ДЭЭР: БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн одарга Ж. Самбуу Солонгос пионерүүдийн хамт байгаа нь: Манай жагсаал Энэ дэлхийн бүх хүүхэд Энх тайвныг жагсаалд жагсав. Хар, цагаан, шар арьстан Хятад, монгол, орос, нигр | Хамаг дэлхийн хүүхэд цөмөөр Дандаа тайвныг хүсдэгээс Далай жаргалыг мөрөеддөгвөс » ж ж : Ё, Чулуунхүү Баярт өдөр Үндэс яс ондоо ч Үг хэлээ ойлголцож: Үүрд энх амьдрахын Үнэн итгэл барьж Хэн хэнээ хайрлах Хэмжээгүй энэрлээр гагнагд- сан Өвч манай:дэлхийн Өнөр: жаргалт: хүүхдүүд Баяр цэнгэлээ хийгээд Бахтай цогтой байна. Нийгэм гжурмын Орны Нижгэр цогтой багачууд Цэнхэр тагтаагаа өргөн Цэцгийн баглаагаа бариад: Эх дэлхийн өвчүүн дээр Эвийн дуугаа аялж байна. Харин тэгэхэд өнөөдөр ! Харгис хөрөнгөтний дарлалд Идэх хоолгүй зовсон : Ирэх оронгүй тэнзсэн Сая сая багачууд Санаа шимшрэн зовж байна Гэвч энэ устаж Гэгээн: тэрэл мандаж Бүх дэлхийн хүүхэд : Бүгдээрээ инээх цаг бий | Одон, гариг ертөнцөд ч “ Очиж уулзах үе бий, “Айлчилж очоод ч зогсох биш , Ашид тэдэнтэй найрамдаж . Дэлхий, гаргийн хүүхдүүдтэй Дэлгэр сайхан жаргана, аа Ё 8, Цэгээн тагтааг огторгуйд нисгэв. 75! 5 1:-84::88 Зургийг Б, Улналайхүү авлаа, УОЛУВисАНХ Х-РЧЭ-ү22-01- АААААХАДДДАДД | Тэдний жагсаал агуу их Ї ““Тэмцлийн хүч нь эрчтэй Дайны гай бүү учрагсай Дарийн утаа битгий гараасай Үүрдийн жаргалыг эдлээсэй гэж Үрийнхээ төлөө бодож явдаг Аав гэж ч жагсаж явна. (Ариун ерөөлөө дэвшүүлж явна Зургаан сарын нэгний баяраар Зуу зуун орны хүүхдүүд | Аав ээжийнхээ хамт явж Анд найзуудынхаа гарыг барьж Даяар олонд зарлаж байна. Дахин дахин захиж байна. Дайныг бид жигшинэ! Дандаа тайвныг хүснэ! Д. Гармаа 1 “18 дах “он 435ү "Мхз эвлэлийн төв ХОРОО... монголын тиОнЕРИЙН ТӨВ ї Зөвлөлийн Сонин |0- ӨСҮЛТ 22422 Төлөө” хэзээд бэлхэн байгтун! ХГ21 (714). ШилиО 85325:5:1285: 1-3 ». Үеийн хайрт найз” Б шөхдөө! Өнөөдөр бүх дэлхийн хүүхэд бид » ний баяр болж бай Ї на. Энэ баярыг то 3.охиолдуулан та .бү- Л! хэнд чин зүрхний Г баяр хүргэж, аз жар галыг ероөе. Мааюуу нааш ир Манайд хоёулаа Ёл тоглоё 51. Аав хоёрын 27. Авчирсан тоглоом ЫЦ8 бий шүү “гэж би дуугаа дуу- со лаад өерийн. нөхрөө урин тоглодог юм. Би өнөелөр ч гээн та бүхнийг урья. Гар гараа бариял- 3 цан, хөг дуулцгааж, хөл ний- лүүлзн Сужиглэцгэээ гнайз нараа! 3 Мон лын хүүсэд 3 бид єзо дуундаа их 2 дуртай. Яагаад гэвэл энэ. бидний чуу мань тайзан амар жа- нийлүү лэн ! : байна. 1 Ч 1961 ны 6 дугаар сарын 1. Баярыг хүргэе. | мар, аз Жаргалтай. амьдралыг тусгадаг юм. Хувьсгалын өнө үед хүүрдүүд үе үе нэг цаддаг үхэр аж,» хад нэг цаддаг, цаг. цагт нэг цаддаг,ца- гаан сар нэг цаддаг байсан гэж аав маань надад ярьдаг. байлаа. Тийм амьдралыг. бид огто үзээгүй, цаашдаа ч үзэхгүй. Харин энэ үеийг өнөөдөр дурсан сана хад капитализм ба ко лонийн дарлалд бай гаа хань “нөхдийн “минь амьдрал үзэг- дэх їгиг болж байна.. Тэд өнөөдөр нэг удаа ч болсон цадаж бай гаа юу?үгүй юу” мз "бидний амьдрал шиг амьдралтай болно. гэдэгт бат итгэж | : | хурал. хэлэлцэнэ. сдэхгүй. Гэвч удахгүй |. | “Пүрэв Үнэ 10 мө. тэг лагггагиии 14, 44421 шанг лож ханаад буцахад! | МИНИЙ цэцэрлэгийн | хоолны ширээн дээр" янз бүрийн хоол, боов, чихэр жимс б3 лэн бий, Цэцэрлэгэзс | тэртээ харихад бас Л, янз бүрийн хоол ун:! даа хийгээд намайг!” хүлээж байгаа. Ми! ний амьдрал, шиний: нөхдийн амьдрал, ма! най социалист: /лаг рийн бүх хүүхдийн | амьдрал иймээ.. Н Найз нөхдөө! туу, Удахгүй хугацаа өн" гөрсөд эцэг болсон. внхрий хайрт намын ! “минь 14-р их ху) Бал болно. : Ч “Бидний “ амьдра! ї лыг улам халгнм цал гтим болгох гэж тэр, ! “Бас манай ялгуу- сслах Хувьсгалын 40:! сшилийн (ой. болно. | 2 Түүгээр, бид. бас л нөхөрлөлийнхний ажиллагаа Амиинтай сайн сурцгаая Ашигтай хөдөлмөр хийцгээе. . Ариун энхийг сахицгаая Авьяас билгээ дээшүүлцгээе тэсэн энэ уриа пионер багачуудын эрхэм з7рилт болж байна. Та нарт энэ эрхэм зорилтыг бие- лүүлж хүндэт цол аваХын төлөө ажиллаж байгаа «таван онц» нэг НӨ- "хөрлөлийн ажиллагаанаас танилцуул яа. Энэ нєхөрлөл 1960 оны 11 дү: “зэр сард Өвөрхангай аймгийн Та- рагт сумын бага сургуулийн 4 дДү- тээр ангид 14 улирал дараалан онц сайн сурсан сурагч Дүгэр ахлагчтай байгуулагдсан юм. -38-4. -2 онэ нөхөрлөлийнхний гол зорилго бол өөрсдөө сайн сурахаас гадна, нөхөддөө тусалж тэднийг тэвгүүний сурагчдын эгнээнд хүргэх байлаа. Энэ нөхөрлөлийнхний дааж авсан сурагч Жанцан нарын сурлага эрс дээшилж дундаас сайн. сурагчдын эгнээнд хүрч чадсан байна. Үүнээс гадна өөрсдийн сурлагыг дээшлүү- лэхийн тул хичээлээ хамтран Давт- Даг ба ангидаа номын сан байгуулж тогтмол уншин ярилидаг байна. Дун- даас сайн, сайнаас онц сурч нөхөр- лөлийнхэн 20-00с Доошгүй хувь нь онц сайн сурч 4 дүгээр ангиа ам- жилттай сайн төгсгөхийн төлєө" хүч чадлаа дайчлан асиллаплтэээ байна Юо2Р Энэ нөхөрлөлийнхөн цөм хөдөл- мөрч хүүхдүүд юм. Сурагч Дүгэр өнгөрсөн зуныхаа амралтаар хурга- ны 100 арьс элдэж нэгдэлдээ тусла- жээ. Энэ хичгэлийн жилд нөхөрлө- лийнхєн хаягдал цуглуулах. аргал түүх, зурам агнах, сургуульдаа чу- луу бэлтгэх, хайс барих. Өвс хадах зэрэг ажил хийж хүүхэд тус бүр 15- аас 40 төгрэгийн ашигтай ажил хий ээ. Үүний дотор сурагч! “Чулуувтог тох 40-ёөд төгрөгийн ажил: Хийж «сургуулийн хөделмөрийн: аврага» цол авч Худалдаа Бэлтгэлийн Яамны баярын бичгээр шагнуулжээ, Нөхөр- лөлийн бүх пионерүүд өнэ зу амралтаар тус бүр 15-аас” доошгүй! (Найруулал) -- Аан ха! Аан ха! Аав! ирсэндээ. гэж Энхтуяа ОХИН ДЭВХЦЭН | ЦОВХЧИН гүтж ажлаас ирж байгаа ааваа угтлаа, Цэцэрлэгтээ юу хийсэн сурсан, яаж тоглосноо манан нэгд нэгэнгүй Шулсана саар гэртээ оргдо, - Аав аргахн манай цэцэрлэг дээр очно, Тиймээ? Би багшдаа гоё зураг зурж өгнө Дөө гээд ширээн дээр ам цаас арван хэдэн өнгийн харандаа Дэлгэн юм зупж гарах нь тэр. Нэг харсан чинь хэв муутайхан хоёр давхар байшин, дээр нь цэнхэр далбаа зурж бас байшингийнхаа хажууд өнгө бүрийн цэцэг навч Дүрслэн дэргэд нь жи жигхэн шувуу зураад «тагтаа» | «тагтаа» гэж хашгичин гараа сарвалзуулж сандалд, Дээрээ өндөлзөв. Ганц энэ хүүхэд ч биш, газар бүрийн хүүхэд эсэн мэнд өсөн торниж энх тунхын амьдрал жаргалыг хүсэж ийм зураг зурж суудаг нь.тийм бизээ, Тэгээд би өглөө болгон хүүхдээ хүргэж өгдөг заач хаараа охиныхоо цэцэрлэг.дэзр очиж 54чЦ хан найзууд юү хийж байдгий нь сонирх сон юм. Хүүхдүүд 9 цаг болохоос урьдаж аав. ээж, ах, эгч нараа дагуулан цэцэрлэ гийнхээ тал бүрээс уралдах мэт ирнэ, Бүлтгэр бор хүү цэнхэр нүдэт Сашй хоёр тэр өглөө их л Дотно уулзангуут ЭЛДВИЙГ ярьж байгаагийн дотроос, аав надад л Хайрт, хүүхдүүдээ! та нарт оло Мэдээлэл сэтгүүлчдийн социалист нөхөрлөл редактор, орчуулагч, зохиолч, «Пионерийн үнэн» сонинд хэвлүүл Цаашид хүүхэд та нар манай сэтгүүлчдийн Г.Зөрлөлөөс чухам ямар зүйл хүсэж ямар юмны тухай бичүүлмээр байгаа тухай бана- лаа захидлаар ирүүлж байхыг хүсье. : Хайрт хүүхдүүдээ! Та нарт дахин баяр хүргэж зуныхаа амралтыг өнгєрүүлж эх орныхоо үйл хэрэгт үр бүтээлтэй хөдэлмөр хийж сайхан амжилт гаргахыг терөөе. Нөхөрлөлийн ахлагч Г. Жальяндорж тавтай сайхан , хөдөлмөр өдөр бүтээхзэр төлөвлөж байна. бЛТЛЛЛЛО22д бєсєїгус-4 . Соёлч боловсон хүмүүжил Гэд- гийг эд ингэж ойлгож байна. Юуны ӨМНӨ сурагч бүхэн сургуулийн (ДО- тоод журам, сурагчдын Дүрмийн шаардлагыг нарийн чанд биелүүлж цаашдаа нийгмийн алив хэв ёсыг ха туу баримталдаг, хүнийг хүндэтгэдэг байхад оршикд гэж үздэг байна. Тэ- гээд анги танхимаа цэвэр нямбай байлгаж эд хогшилд эзэн хүний ёсоор ханддаг байна. Нөхөрлөлийн гишүүд «Ахмад Хү- нийг хүндэтгге», «Ариун | цэврийг сахицгаая» гэх мэтийн тодорхой сэ- дэвт яриануудыг анги бүлгүүдэд ярьж түүнийг өөрсдөө ягштал бие- лүүлдэг байна. 2 Энэ нөхөрлелийнХөн хувийн үйлдвэрийн ариун цэврийг ихэд Эр- хэмлэдэг байна. Ер нь ариун цэвэр гэгч бол нэг хоёр удаагийн довтол- ба г00нт ажил, зевхєн гоёх. гоодоход байх Сиш, харин хүн бүрийн зан хү- мүүжилд нэвт шингэсэн байх дэглэм гёжс 8Д УЗДЭГ,байнэ. осшаоны ХЭН нь юу. чад- ДАГиЙГ бусад Нь: сурч авдаг. Нөхөрлө- ? сО0- лийн гишүүн сурагч Дүгэр, Отгон нарын уянгалуун сайхан хөгжимд- ДӨГ, бурагч Сарантуяатийн учиртай | сайхан бүжиглэдэг, сурагч О. Бол: дын уран тод уншдаг өд бүгдийг нө- уныхаа | хөд нь цєм сурчээ. Нөхөрлөлийнхний ихэнх нь баян- Бяцхан хүүхдийн баяраар шинэ Их гоё, Маргааш би Болдын нь яриа тод Гонзгой ЗуДуцанн дугуй авч өгсөн. унаж ирнэ гэж дуулан чин зүрхний халуун баяр хүргье. Радиогийн Хсгрэг Эрхлэх радио инженер зэрэг 15 бүрдсэн, юм. Сурвалжилсан зарим . зориулж өөрсдийнхээ бичсэнийг та Барын хажран хорин | Баярын хоол амттай сайхан болжээ, Н улЭНН ХҮДҮРЧЭЧ балВын, 46102 Газрын хэсэг сэтгүүлч бид байгуулсан юм. Манай нөхөрлөл хүнээс зүйлийг бид хайрт дүү нартаа “нөхөр” эв. : 9Д2: 1 715 11251 4 1 хуур, аман хуур хөгжим тоглож чад даг болсон ба шинэ шинэ дууг ДУУЛ- даг болжээ. Эдний дотор шүлэг зохиодог, сийл бэрчин, зураачин Зэрэг уран авьяас- тай хүүхэд Олон бий. Та нарт сурагч С. Батжаргалын Ч11Г зохиосон «1Короо шаазгай. Унага» шүлгийг уншуулая, : Ороо шаргагч гүүний Жороо шаазгай унага минь Арвайхээрийн удам даа Адуун сүргийн манлай даа. Хангинатал сайхан янцгаасаар Хайртай ээжээ хөхөхийг чинь Хараад суухаж хөөрхөн дөө шүлэглэсэн байна. Батжаргал энэ шүлгээ бичиж уралдаанд 2 дугаар байр эзэлжээ. Энэ мэт. уран авьяастанууд олон юм. Нөхөрлөлийнхөн 4 дүгээр ангиа ам- жиллтай төгсгөж .«5 Онцыг: эзэм- “гэж шигч» гэдэг алдар цол АВАХЬаВ төлөө шамдан ажиллацгааж байна. Өвөрхангай аймгийн Зүйл сумын гаар сарын 9-нд болох багш нарын | та- 17 жилийн сургуулийн захирлын салгаанд нэг том морин хуур бий. найзууд инээмсэглэн ирж, ээж надад хөөрхөн бөм бөг авсан даа гэж дэвхцэн хэлээд тэр гу рав хөтлөлцөн гү иж танхимдаа оров, Торгон элс самран тоглож байсан ягаан царайтай “Наташа, тас хар үст Жан Юй--6 нар тун дужигнатал , “ярилцан. хүн ирэхийг ч анзаарах чөлөөгүй |/ бхацарт «Солонго шархан 7их үерхэж байгаа бололтой харин үе үе тэврэлдэн хөхрөлдөж Дунд анги гэсэн хаягтай байв. бий. Тэд нэг гэр бүлий ортол: Намхан ширээ Дэ рэн цэзгэр тасалгаанд” ЇНээ нь санаандгүй ДӨҮВЛ төртруд, их зсанжий. РД, ША22ЛА27 Нийслэлийн 5-р цэцэрлэгт Монгол, Орос, Хятад, 0 хэдийн амжаад ач-тач барил) » монгол үндсэний боргил том “22 тэй харагдаж билээ. Тэр гоёмсог хуурын молор эрдэ. (нэ морин толгойн нүүрэн талд хон, “үхэр, тэмээ” ямаа эдгээр ГЭтдүхүэс зал рел малын толгойг хуурын модноос ухан сийлсэн нь амьд юм шиг дана. Тэдгээр малын дээд талд чар дын багш» гэж хуучин монгол бич. гээр, товойлгон сийлжээ, “Энэ хуурыг 5-0 ангийн “Ишнаваан сийлсэн юм, Манай Или Ишна- ваан үнэхээр уран шүү... Нэгд “ ангид байхдаа модоор морь сийлж, | аймгийн сургуулиудын уран гартны уралдаанд оролцон.1 дүгээр | байр чин: 60 тогрөг, үнэмлэх, үнэ бү- хий зүйлээр шагнагдаж байсан гэж Чимид: “захирал нь ярьж билээ... “Уран пионертэй чинь уулзах юмсан гэж хүссэнд захирал түүнийг дуу-. дууллаа, Оннгор нүдтэй бор хүү. ирээд зогсов. ил “Сайн байна уу? 2: Сайн: гээд инээв. г-ын “Энэ | “морин хуурыг чи. хайс | үү?: : -- Тийм -- Ганцаараа хийсэн юм уу? - Тиймээ, өөрөө д хийдэ, -- Хэд хоног хийсэн бэ? --02 долоо хоног, одоо бас ду туу байгаа. --Чамд сийлбэрийн багаж хэрэг. лэл нөм бий юү? --Зарим нь бий, цулын гуулиас өгдөг. -- Энэ хуураа яах гэх , байгаа. юм бэ? - Бэгш парынхаа их хуралд бэ. лэг болгох гэсэн юм. 2 -- Ардын багш гэдэг дууг нэ хүүхэд дуулж, нэг нь хуурдах гэж байгаа юм гээд үл мэдэг инээмс: лэв. Хүүхдүүд ээ! Уран Ишйаашагый эр! лан сийлсэн «Ардын багш» морин хууртай манай Еийслэлд 8 ду Э их хурал дээр уулзаарай! . М. Чимнд, орчихсон на! сандаргав. Цэвэрхэн, цагаан халадтай 217 дэндээ. саравч зүүсэн В. “Г.С/Трушина (10,2 дэг,сайХан зант хүмүүжүүлэгч багш, бүрийн харандаа тоглоом, | мод барьж - тооллын, хичээл зааж байв. Хүүхдүүд,, сөлдөн тоолох, гэж дор бүхнээ ЄндӨлзөй : “Тэндээс, тарч ахлах “анд "Орвол 7" Өр? насны монгол, орос, !! хятан, лог Маг Солонгос олон үндэсний “хүүхдүүд н хүүхэд шиг жаргалтай сайхан хүмүүжиж байдаг, 177) Нийсавх хүмүүжин | энэ хир баяртаа бэлгэ, би аатарчул 7 ». ХС6 ЭЭ 230 янз | э. гэдэг. ЛА 2) "Эхээс ихэр төрсөн. жаал эрхэм жарга- лаар бойжиж байна. ийм жаргалыг эдэл “сэн манай хүүхдүүд энхрий намдаа хайр отай байдаг, » Хүүхэд, Энэ үгийг сонсох бүр, сэрэгдээг... Яагаад гэвэл күүхэд, хүн төрлөхтний цэцэг хөгж- лийнх нь эх булаг, жаргалын нь охь манлай юм. Хүүхэд бол хөөрхө- нөөрөө ч, сайхнаараа ч хүний хайрыг булааж, сэтгэлийг бясгадаг. Энэ нь хүүхэд сайн сайхны цоморлог учраас тэр! : Сайхан санаа, нинжин сэтгэл, зориг самбаа,цовоо сэргэлэн даруу зан хурц ухаан, авьяас билэг, ажилч хичээн- гүй сайхан чанар бүхэн хүүхдэд бий Хүүхэд, өөрсдөө ийнхүү сайн сайхны цоморлог байдаг болохоороо орчин сэтгэл тойрноо бас сайн сайхан, тайван тэнэгэр байхыг хүсдээг. Хөндлөн- тийн нөлөө тусгалгүйгээр хүүхэд, муу юмыг гүХэлдэггүй. хийдэггүйг. хэн бүхэн мэднээ. Харин тїгэнд юм бүтээх, босгох их хүслэн, чин эрмэлз лэл байдаг учраас сайн сайхны тү- рүүнд идэвхийлэн оролцох дуртай ” | Хүүхдийн тухай-зохиолчийн 20) МЭйтлЭЛ өгүүлэл 000 “ХҮҮХЭД САЙН САНХНЫ ЦОМ ОРДОГ -- --. байдаг. Мим учраас хүүхдэд сайхан тоглоом хэрэгтэй.Тэдэнд эрх чөлөө, зол жаргал хэрэгтэй.Тэдэндэнх тай- ван, нөхөрлөл хэрэгтэй, Өнэзболдэл | хийн түг түмэн хүүхдийн мөрөөдөл | мөн, А.Самбалхүндэв. Тэмдэглэлийн дэвтэрт | Тэмдэглэлийн дэвтэрт «Эхээс гараад удаагүй нялх хурганд «давхар Равжирын тэрт бичигдсэн байв. Үү нийг ямар нэг ном зохио өврийн дэв- рын төл хүлээн авах | ажилд туслалцан 15065 тёд гардан бойжуулж хүйс» гэдэг нэртэй өвчин тохиолдох явдал байдаг. Энэ нь харахад нарийн цагаан судсууд юм. Энэ судсаар өвчний микроб дамжин орж өвчлүүлдэг. Давхар хүйсийг авч бол- доог, Давхар хүйс нь охин хурганд байдаггүй гэх нэгэн зүйл сурагч лоос уншиж тэмдэглэсэн биш ажээ. Харин Булган аймгийн Хишиг өндөр сумын 7 жилийн дунд сургуулийн сурагчид төл хүлээн авах ажилд тус-- лалцаж явахдаа жинхэ нэ амьдрал дээр нь үз- сэн мэдсэн зүйлээ тэм- дэглэсэн нь юм. Энэ сур гуулийн 158 сурагч хазв- туллууллллгггггггуггулгулнтлмэ лмлллуллмлулхлхлалллуллалллмлыл, УРГАХ. -НАРТАНЙ-УРАЛ ДААД ИРЭЭРЭЙ ажил, үзсэн мэдсэн зүйлс | нэгдэлдээ 15413 хөдөл- мөр едөр бүтээжээ. Су- рагч бүр өөрийн хийсэн ! дээ тэмдэглэл хөтлөжээ. Зуныхаа амршлтаар үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, хаа ч ажилласан хүүхэд бүр намар ийм тэмдэг лэдтэй ипвэл тун сайн, Р. Баясгалан. Хацар дээрээ гараан тавиад Хормой, дороо хүүхэлдэй бүтзэгээд Хөөрхє? : ТЕ: бөхдийгээд уйтчихжээ, Харха ү нь Нүүр рүү нь уначихжээ, Орой ! Хувцас, нэхэзд л : эрлэгт явна гээд л Орлиж байсан юм тЗгээд л унтчихжээ, Одоо бос Доо явах чинь боллоо Аав нь (| 4жилдаа явлаа, Ц1117 “| Өглөөний тар чамайг ээж байна. Зэж, нь ийгээд “ажлаасаа ирнэ, Өндийгөөд ирэхийг чинь хүлээн харж байна. Өдөржингөө хүү минь тэндээ -толгоорой Үеийнхээ багачуудтай Дуу дуулаарай, Орой ээж нь тесоод л авна. Орох нартай уралдаад ирээрэй, М, Ширчинсүрэн. Манай цэцэрлэгийнхэн энээдэр бүх найз нөхөд ла марынхаа хамт бая- » раа кийж байна. 6 -. гаар сарын 1-ний баяр, таа бид эртнээс бэлтгэ-- сэн, Цэцэрлэгийнхээ ха шаанд 80 гаруй мод суулгаж бас 30 гаруй цэцэг тарьж түүгээрээ цэш мйн мандал байгуул сан юм. Өнөөдөр бид түүнийхээ дэргэд дуугаа дуулж, бүжгээ бүжиг- Монгол найз нөхдийнхөө хэзээний танилболсон у шиллиээжилэжвээшилслхэилжслэалилихсиииэахиислилтииилээлээжиэлхэиилихлсхлииииииЕттєхЛЖИХИШЖЖЧЛлИЖОСЖсЖЛииИЕЕ-Лсна. “-Баяртаа. лэж! тун баясгалантай - байна, Манай цэцэрлэ- тийн хүүхэд зураг зурж, хайчилж нааж, баримал бхрикдаа их дуртай. Тэр хийсэн урласан зүйлүү дээрээ бас үзэсгэлэн бай гуулсан. Биднчй аав ээж нараас манай баярт 30- риулан урласан зүйлүүд ч тэр үзэсгэлэнд бий. Ер нь бидний аав ээж бидэнтэй камт баяр хийж байна, Энэ баярын хүүхдүүд цэцэрлэгт хүргэлэнд ажиллаж байна. Үгээ «агт бэлтгэл ажилд ч бидний “адил оролцсон. | / їайз яар аа! та бүхэц ээр Өөрийн -цэцэрлэг дээр бас ийм баяр хийж . байгаа биз. ! Бид өөрийн нөхөр Энх батынхаа зурсан гэр, та. римал цэцэг өрвээхэйг та нарт танилцулахаар явуулсан. (Булган аймгийн тө- вийн 1 дүгээр цэцэрлэ- гийнхэн) Фаатарт байгаа Чехь лбпак Таван онцын эзэн рпэжгтэє- Ээж ! Ачит "Эхээсээ гараад 45 хоногийн дараа яслиас цэцэрлэг, цэцэрлэгээс амьдралын вэг замаар өсч байна. 1. Анхны хүү Чулуунбат нь Ардын сургуулийн ширээн дээр 2, Хөөрхөн дүү Чулуунцэцэг нь Хөгжилтэй сайгалн цэцэрлэгтээ сургууль гээд ах дүү гурван Чулуун 3. Х“мгийн бага Чулуунгэрэл нь Яслийнхаа хоолны вандан дээр 1 Аюуш багшийн яриа 7 Манай сургууль 700-аад сурагч тай. Манайд сайн сурагчид тэдний дундаас багш бид туяаг их бахархан үздэг. Сарантуяа гөлөө. олон, Саран- дараалан онц сайн 2. Хүн болох багаасаа Сарантуяа бол нийслэлийн 4 дү гээр бага сургуулийн сурагч «5 онцыг Эзэмшигч» пионер юм. Тзр 3 жил сүрчээ. Саран туяа хичзэлийн чөлөө цагаараа юм х 3 в ангид суралцаж онц сайн төгс юм «оролдоно Түүний нэхсэн НЭХМЭ лийг үзвэл яасан гөё сайхан нэхдэг юм тэж хэн ч хэлнэ. сон ч Сарантуяа дөнө Аравхан настай энэ ожил «бүтэлгүй сурагч» дуу шүлэг чээжилжээ. Энэ хичээлийн жилд бас ном уншсан юм. сурсан дуу шүлгээ Сурагчдын концертыг сонирх толлох рольтой байна. Тэхдээ дүү ч дуулна, шүлэг ч уншина, бүжиг ч хийнэ. хөгжим жаахан ОХин манлолин хөгжим хичнээн хөөр хөн тоглоно гэж болож байна. Энэ «залхууч хүү» «пионер» «туг» зэрэг 80-аад 70-аад 17 Уншсан номоо бусаддаа ярьж, заадаг Иймээс энэ сургуулийн олон ио« терүүд үнэг ба туулай гэдэг тоглоом «залхууч хүү» «октябрийн уриа» гэдэг дуунуудыг Сарантуяагаар заалгаж сурсан юм. Ийм пионерийн энгэрт «таван онцыг эзэмшигч» тэмдэг ГЯ лалзах нь зүйн хэрэг... 5 ЭКамьянсүрэн, йгирээдүй улам сайхан (Л Хо 4524 юм| 11 “| багачууд та на: |зам 32 байв. рын амьдралд Дийг хүмүүжүүлэхэд “ШИНЭ шинэ | байгаа баримт ёь272 12, 485, зүйл ӨДӨр ирэх| олон байгаа юм. “тутам бий болсоор байна. "Та нао маргааш болоход өнөөдрийнхөөс, Улам сайхан амьдрана, Саяхан БНМ АУ-ын улс ардын аж. ахуй, соёлыг 1981-1965 онд хөгжүүлэх Ш таван хилийн төлөвлөгөөний хяналтын тоо “ны төсөл гарч үүнийг манай-ард тү- мэн сайшааж байна. Энэ тавад жилд хийж бүтээх зүйл. бүхэн та нарын |/ сайн сайханд зориулагдана. Түүний дотроос онцлож 1965 он болоход хүүхдэд зориулж юу юу хийгдсэн байх вэ? гэвэл: Хүүхдийн тоглоомын үйлдвэр байгуулагдана. Хүүхдийн “олон төрөл хувцасыг нэн их ӨСГӨНӨ. «Сургуулийн өмнөх насны хүүхдийн "Сайгууллагыг өргөтгөн хөгжүүлнэ. "Шинээр 69 яслийг байгуулж тэдгээ- “рийн хүүхдийн тоог 3 ДАХИН НЭМЭГ- ”дүүлснээр яслийн насны бүх хүүх- Сдийн 20,4 хувийг ясльд хамрана. Хүүхдийн цэцэрлэгийн тоо 3,9 дахин |. тэдгээрт хүмүүжих хүүхдийн тоо 2,8 | "дахин нэмэгдэж улсын хэмжээгээр цэцэрлэгийн насны хүүхдийн 21,4 (Хувийг цэцэрлэгээр хамарна..7 ба (10 жилийн суогуулийн барилга 60, “Сурагчдын” дотуур байр 50, хүүх- дийн цэцэрлэг яслийн барилга 42, 1бєригдана. Төлөвлөгөөт таван жилд :10 жилийн дунд сургууль 24,7 жи- (ЛИЙН Дунд сургууль 17-г төв, хө- “дөөд шинээр байгуулахын дээр 1965 ! цэцэрлэг ,байгуулагдаж . сая хүүхэд хүмүүжиж байна. 77 саяны нзг нь энэ 51959 онд Чехословакийн 54 мянган сурагчид хичээлийн жилээ сургуулийн шинэ барилгуудад зхлэв. Ийц ба- римт олон. Манай социалист оронд хүүхэд бүхэн зол жаргалыг / эдлэл: эрүүл энх ёсөн торниж сурч хүмүү- жихийн бүх болоцоогоор хангагдаж “Ч | байдаг. г ХӨРӨНГӨТӨН ОРОНД ХҮҮХЭД їр ЗОВДОГ. Илэрхий багасгасан албан ёсны тоо || цоогоор 1959 онд хөрөнгөтөн оронд сургуулийн насны 200 сая гаруй хүүхэд сургуулийн. гадна байв. Өм- нөт Америкийн Колукбийн нийслэл Боготе хотод гуйлага гуйж Яраа олон тооны хүүхдийг үзэж болно, Тэд байшингийн гадна талын хонгилд ноорхой сонингоор хучлага хийгээд унтаж байдаг. Э| Холбооны Бүгд Найрамдах Герман улсад 12 настай хүүхдүүд хиймийк заводад ажилладаг. Тэд өдөржөнгөө хичнээн их зүтгэвч цагт авах хөлс | нь тоамбайд суух билетийг ч авч д ” |дийлддэггүй юм. Японд сургуулийн “| насны олон тооны хүүхэд зарцын байдлаар ажиллаж байна. Нэг хүүх- дийн бүхэл жилд хөдөлмөрлөсөн хөдөлмөрийг 27 доллараар үнэлж онд сургуулийн дотуур байранд авах | хүүхдийн тоог 2 дахин нэмэгдүүлж аймгуудад сургуулийн сурагчдын -30 хувийг байраар хангах юм. 1965 "онд 1960 оныхоос ерөнхий боловс- “ролын сургуулийн сурагчдын тоог ,17,8 хувьд хүргэх немэгдүүлэхээр төлөвлөж байна, Сургуулийн насны бүх хүүхдийг “Нийтээр нь заавал Сүран бус дунд сургуулийн боловс- золтой болгох ажилд шилжин орох! “БЕРдДЛЫГ Хангана- Энэ бол зөвхөн ой- мын таван жилд манай хүүхдийн | сайн “сайханд | зориулан хийхээр яєлөвлөсєн зарим баримт билзэ. ХАНД НӨХӨД" ЛАН АДИЛЗА ХАН САЙХАН АмьДАРДИТ” “Манай социалист орон бүхэн өө- гийн залуу үеийг саруул ирээдүйгээ “Вогглон бүтээгчид гэж үздэг учраас “үүнд өөрийн халамж анхаарлаа “Сейнга тавьдаг билээ. Ийм баримтыг -Єид социалист ах Дүү ёрныхоо али- » Л ЗУРАГ ДЭЭР Конго мужийн чибомбо , тосгоны хүүхдүүд ингэж өлсөж. үхэж НВаС ч аваад үзэхэд хангалттай юм. байна. Энз бол колоничлогчдыл гай 2 - Зөвлөлт Холбоот улс 1918-1956 шигыы юуг ЭЖСО: 2 скы хооронд хүүхдэд зориулан 50 мянга орчим ” ном гаргаж байлаа, -959 онд пионерийн 26 сонин, хүүх тийн 33 сэтгүүл гаргаж байв..1957 зүдэрч амьдардгийг хгруулж байна. “Гэвч тэр орны “багачуудад 5 жаргах байна. Эдгээр цөөн “баримт бол хө. (реккӨтөн .оронд багачууд зовж снд Зөвлөлт, Холбоот улсад пионе: : рийн ордон, байшин 42556,48 идэр “цаг ирнэ. БЭРЭН ї Өвслаа Ул212 анай эхор- техникчдийн станц 281, залуу бага- (“ны | жаргалтай чуудын станц 225, хүүхдийн төмөр Энэ бол зөвхөн хүүх- | яаж хандаж | юм. Одоо үүнээсч| - 18224739 Хуучин хятад оронд 126 ясль байсан бол одоо БНХАУ- |, ын хот тосгонд 4 сая хүүхдийн ясль| түүнд 77 7777 Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн комбинатад хэвлэн... 3127277721 « өглөө, Баахан үнгэгдсэн дДэвТ нь нугалаад дээр нь бал харан 1 | төрөлхтний хүсэл биёлэгдаэн 1| баярыг тохиолдуулж | бидний хийх цуглаанд ирэхийг хүсье. | Бүрээ дуугармагц ирээрэй» гэж | Түүнд бичжээ. с Мэл гайхалд Орж, хаа болох юун цуглаанд” намайг урьдаг | билээ, Бас тэгээд бүрээ дууга- рахаар ирээрэй гэдэг чинь юу гэсэн «үг вэ? Учры нь асууя гээд ухасхийн гарбан боловч нө гөд хүү сургг ч үгүй болжээ. Нилээд хугцаа өнгөрлөө. Бү рээн дуу ч алга. Ес өнгөрлөө бас л байхгүй. Үдшийн бүрэн- ХИЙ. болж, Сургуулийн хашаа- наа хуций хөлийн чимээ эрс цөөрчэг, НомоОо дахин барилаа. Гэгэл бүрээний эв хавгүй сөөнгө дуу бархирав. Чухам хаа дуугарсны нь ч сайн ял- гаж чадаагүй байтал дахин дуу гархаа болилоо. Хувцсаа өм- сөөд гарлаа. Гадаа харанхуй, хавь ойр юу ч үгүй, сайн ажиг лавал тэнд хэдэн жижиг юм бүртэлзэх мэт. Яваад очлоо. Манай хашааныхны нэрлэдгээр | 17 сл: (Өгүүллэг) «Их наадмын б9- хийн талбай» манай өвөлжөөний урд бай- даг. Тэнд «наадам» болж хэлтгий чулуун машин, цуварсан олон шагайн морьд бужигнана. | Бүхний хүссэнзэр, цамцан далбаатай даалинбан зодогтой мундаг хоёр бөх дэвж, аргалан ас рын өмнө өчиж бу- жигнатал дэвээд эр- гэж тэчигнэтэл барил дав. Үзэгч олон чан гаар орлнх бөгөөд нүцгэн бор хөлийнх нь хөдөлгөөндөр шо роо тоос босно. Уд, царайтай тавив, сан ,бөхөд сан бөхөд хэлтэрхий 979/3.40924Эл зурвас дөнгөж атгуулаад арилж | Рийн, нэг тал хуудсыг дундуур Даагаар - урилга гэж тавьсан |. т «Хүндэт ) багш “таныг, хүн| ралдан барилцаж тө (юк? дөлгүй нэгэн халтар доодтой хүвгүүн нө гвөгвө ногоон дээр дарж унагаад хамрыг нь ЧИМХЭЖ чимхэж Их бөхчүүд! ягаан царайлан бёсч гүйлдэх бөгөөд дав дээс баяр хүргэнэ. Нэгэн жаал охин дав гөө нь хэлсэн нь: -- Еэ, хэзээ бөх хүн чинь юм. байсан юм? 7Чалшөс Тэгвэл "унадаг ! “Хариуцлагатай эрхлэгч Р. БАДМАРАГ. «нөгөө хэдэн дүрсгүйчүүд» маань тун томоотой, ямар нэг учрал тохиолдсон мэт тойрон зогсжээ. . Тэд бол нийслэлийн 2,16 ду гаар цэцэрлэгт явдаг 3-6 насны артаад хүүхэд юм. Цэцэрлэгэз- | сэз ирээд орой бүр хашаандаа хөөцЄєлдєл:. урглдДаас, хашгичич “заримдаа бөмбөг өшиглөн ай- “лын авгай хүүхэд цочсож санд рааж явдаг тэр хэдэн «Дүрсгүй зуүл»-ийг би ийм тємоотой бай хыо нь үзггүйлгэ иггд гайха« байтал «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэж нэг нь тун тод цариун дуу» гаар хашгиртал «хэзгэд бэлхэн» гэж бусад нь зэрэг хашгирав... Энэхэн зуур гэрэл гяласхийж,. харанхуй агаарт бяцхан пуужин харзан зурайхад тэд цем алга ташин, дэвхцэн шуугилдаж их: л баяр хөөр болцгсов. Эхнээс нь аваад учры нь олоогүй на- дад ямар учир утгатай тоглоо-. моор эд ийм. баяр баясалтай наадаж байгаагий нь асуух ч завдал олдохгүй байлаа. Нэгэн жижиг хүү «тэнгэрээр ниссэн хүнд баяр .хүргэе» , гээд хашгиртал 6 настай Бат- сайн гэгч урагш гарч ирээд, «Сүхбатар Ленинтэй уулзсан ! Нь» тэдэг шүлэг уншив, 4 насч! тай Сарангэрэл, 6 настай Манд маа, 7 настай Энхбаяр нар да. раа дараагаараа гарч дуу Дуулж шүлэг уншшцгаав. : 2 цаг шахам үргэлжилсэн тэдний «цуглааны» ажилд улаан бүчтэй нэгэн охин бид. хоёрсос өөр-хэнд ч урилга ол доогүй нь илэрхий байлаа. «Цуг лааны» ажиллагаа дуусаж би учры нь сая оллоо, «Тэнгэрээр ниссэн» ах гуайд зориулж өчиг- дөр тев талбайд галын наадам. болсон шүү дээ, Өнөөдөр бид хийж байна гэж ТЭД тал 18- лаас өрєелдөн шуугатллав. Тэдний энд гжлыг хэн ч заан зааварласангүй, хэн ч санаач лаж удирдсангүй. Хүн төрөлхт- ний түүхнээ их гавьяа: байгуул-. сан Зөвлөлт Холбоот Улсын. баатар Ю.А, Гагарины гайхам шигт үйл ажиллагааг энэ «Дүрс гүйчүүд». хүртэл ингэж тэмдэг лэсэнийг хүүхдийн баярын энэ өдөр дурсан бичлээ, Мандахсан, -- Зүгээр л идэр. хүчит... энэ тэр гээд цолыг нь дууддаг юм" байхгүй юу! гэлцээд бөхийн цол дуудах болов... 4 Бөх нүцгэн хөл, дүдгэр ходоодоо нил. сээр инээмсэглэн зог, сох бөгөөд ширээнээс | өндөргүй, | түүний. сеөсгөр үс нь сад : ! нүцгэн ХО асрын тэл боорцогны егсөнд нэ хинд намирч булцгар тараар өрөөсөн та. шаагаа тулан зогсох | нь нхэмсэг, юу боо) ловч ирээдүйд нэгэч. мундаг бөх болох нь. магад. | Д.Гармаа. ндэж 4, Багш маань манай хичээлийн тан," Ингэхдээ би зөвхөн баярлаад зог- хлнмд орж ирээд, номынхоо савнаас | сохгүй, түүний ажилд туслах, чад- тоё гэгчийн зурагтай ном гаргаж: лынхаа хирээр хүч нэмрээ оруула: л лон хүүхдүүд ээ! та нар «Зал.| хыг зорьж ирсэн юм, 1942 оноос Яо 2 »» Сэтгүүл уншиж бай| Үүн | эхлэн 1957. он хүртэл «Пионер» сэт Өвналс коьс- Эндээ шүлэг зохиол их | гүүлийн хариуцлагатай эрхлэгч, кол Энүнарүл хэлзэд тэр номноо|Легийн тишүүнээр ажиллаж ирлээ, жог Түүн ЗНЭ шүлэг уншиж өгсөн | Энэ маань надад их зүйлийг сурга- ис шамн сонсоод, Сүүн шиг шү-|Л44. Энэ эрч хүчээрээ ихийг сурч хэн болохсон.” гэдэг бодол | ХҮҮХЭД багачууддаа чадлынхаа хи- билээ. л- рзэр юм бүтээж өгөх зориг төгөлдөр г Түүнээс: хойш багшийнхаа заал | байна. (век:а тайл асарт рд жйсь-- - Бэл шоныд хаа байгаа газраас| Иймд «Залгамжлагч» сэтгүүлийн ЭйэМ Эш боллоо. Ингэж би|35 жилийн ойг тохиолдуулан хайрт “ЭБулн гч» сэтгүүлийн хуудсыг | Дүү нар, пионерууддаа сурлага хө- сӨН юм. Тэр үед би Цэцэрлэг | лөлмөрийн халуун . баярыг хүргэж (Одоогийн Цэцэрлэг!Сайн сайхныг ерөөв. - “ва: : сургуульд сурч 5 Хэл бичгийн ухааны дэд ЭРДЭМТЭН ЗОХИОЛЧ П. Хорлох.. сэт -4-1) лийн шинэхэн дугаарууд - ЭЛгЭМСЭд байна. - Ленин өөрөө бүдүүн ширээний дэргэд байдлаар захидлын дугтуйг Задлан уншлаа. Тэрээр гартаа..харандаагаа бэлдэн барьж, захидлаа унших зуур «Их хурал хийгдэж байх нь ээ...сайн | байна. Харин би ЭНД ИНГЭЖ суух нь Ї базаахгүй хэрэг дээ» гэж бодож байлаа. М. Боломинцова М, Чиау- рал «Лениний захидал» пионер 1954 м 1. 2. 3 дугаар хуудас гэж В. И, Лениний тухай бичсэн зүйлийг Ун" шиж сууна. Ингэж, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн хуудас бүр нь манай Їл. ард түмний үр хүүхдийг сургаж хү. 27 мүүжүүлэхэд тусласаар ирсэн түүх .- тэй юм. ? ! хожуулан | суугаад тайван ,. Залгамжлагч сэтгүүл бол надал эрдэм мэдлэг олгохын зэрэгцээгээр: Миний зохиолч болох: Дур: авьяасыг 5 минь оргилуулсан: юм. Би анхны зо | ХИОЛООС00 Эхлэн нилээд: Тооны: Шүе лэг үгүүллэгүүдийг залгамжлагч би! пнонер сэтгүүлд хэвлүүлсэн. Д..Бүрэндалайн «бүртгэлээс: үзэхэд («Ппионер» 1957 АМ» :6) 36 нэргтөр лийн! шүлэг: үгүүллэг болжээ. Үүгээр: гүзвэл: Залгамжлагч: сзЗтгүүл маань: миний уран бүтээлийг хүүхэд бага- чуудад Танилцуулах өргөн замыг НЭЭЖ Өгсөн нь ил байгаа болохоор би хязгааргүй их баярлаж байна. (тамаа туха лнлвал, лала лтаваллаанна чанасан, чишаа/лажи лах, ёпшалттс: М 523 : гэ ёо иг 551 “ураад 0 ы инНиЙй Хамгийн-дуртай сэт! үүл! Өндөр биетэй, өргөн царайгай гүүл байлаа. Тарваа гэдэг өвгөн хар булгааран Залгамжлагч сэтгүүлд зохиолч П. хавтага ташаандаа зүүж, Хорлоо, Ц.Уламбаяр Ч.Лхамсүрэн, -- (Сонин үзэж сонирхоно УУ? |Сэр--од,Д... Цэгмид, Ц, Цэдэлжав Сэтгүүл үзэж сэхээрнэ үү гэж »у-|Э. Оюун нарын Зэрэг зохиолчид болон ДаМЖИНД Яваа хүмүүс рүү | байн | уран зураач Цэвэгжав |О.Намнан байн хэлэхэд зарим хүн ирж, сонин | дорж нарын зэрэг олон хүн залгамж аваад явна. Зарим нь дуулаагүй юм лагч сэтгүүлийн идэвхтэн бичигч шиг явж өнгөрдөг байв. байсан бол одоо Ч зарим нь үргэлж Хүүхдүүд, Тарваа гуайн хар хав. | лэн бичсээр байгаа, тагыг уудлан, байгаа бүх юмыг Залгамжлагч сэтгүүл нь дээр задлаж үзэхэд Намын үнэн (Шинэ | үеэс эхлэн хүүхэд багачуудын бич толь, Үндсэний соёлын зам, эмэгтэай:| сэн зохиолыг хэвлэдэг байсан юм. чүүд, Ардын цэрэг зэрэг цөөхөн тоо: | їНКишэйиэхэд 1937 оны 83 дугаар сэт НЫ ном байдаг сан. Залгамжлагч гүүлд тэр үеийн үлгэр жишээ бага сэтгүүл хааяа байх боловч “өдрийн | сургууль, одоогийн Улаанбаатар хо ОД ШИГ ховор байжээ. Яагаад вэ | тын 8 дугаар дунд сургуулийн"4 дү гэвэл тэр үед хүүхдэд зориулсан | гээр ангийн сурагч Чойжилын (Чиг ганц ном бол залгамжлагч сэтгүүл | мидийн бичсэн дөрвөн улирлын ту: байжээ. «Залгамжлагч» жилд Хэд хай эвтэйхэн шүлэг хэвлэгджээ. ХЭН удаа хэвлэгдэж байсан юм, Зал| Мөнзалгамжлагч сэтгүүлийн хууд гамжлагч сэтгүүлийн эрхлэгчээр санаа олон зүйлийг бичиж байсан орон тооны бишгхүн ажилладаг бай|Д.Цэгмэд П.Хорлоо. Э.Оюун нарын сан учир би 1937 оноос эхлэн зал| зэрэг хүмүүс орлогч эрдэмтэн бол- тамжлагч сэтгүүлийн эрхлэгч байв. жээ. О.Цэвэгжав |Х.Чо балсангийн Тэр үед залгамжлагч сэтгүүл яг л| нэрэмжит шагналыг 2 удаа авсан. Одоогийн сэтгүүлийн адил Олон мян Ч.Лхамсүрэн. Ц.Уламбаяр. Ц.Цэдэн ган пионер сурагч багш, зохиолчид албан хаагчдын дурлан уншдаг сэт мад зохиолчид болсон ба О.Намнан- жав нарын зэрэг нөхөд манай ах. .. Энэх, с ШЭОЁВ х Орой буулэй “авэхгтэра хай вмдэтчам! У Ч | КЛХЛЭЭ - үмхэ эвлэлийн ТӨв ХОРОО ф |! монголын пиОнРиИйЦ төв) Эвээ- ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН 18 дахь жилдээ 9 ф.Оё 22 (715) 1961 оны 8 дугаар сарын 8. : ддулт гө 1ХгЭСЧ11 ! ру!цов 25 ХЭЛЛЭЛТЇЙ. нарын 297 ү-ч 2722 “арга 1-2: 109 үн н 2Ч С Венийн уулзалт 7) ЗСБНХУ-ын Сайд нарын Зөв! лөлийн дарга Н.С. Хрушев, АН У-ын ерөнхийлөгч Ж, Кеннеди , нар Австрийн нийслэл Венад ! албан ёсоор уулзаж” байна.: Н.С. Хрушев, Ж. Неннеди на. рын уулзалт нь АНУ, ЗХУ-ын , харилцааг сайжруулж, даян дэл. хийн энх амгалан байдлыг бэх- ч жүүлэх, олон улсын түгшүүр» тэй байдлыг сулруулах замд үр ашигтай алхам хийнэ , гэдэгт дэлхийн улс түмэн иггэж | байна. т Н.С, Хрушев, ММ. Кениеди мар Венад уулзаж байгаа явдал бол олон улсын шийдвэрлэгдээ- гүй асуудлыг шийдвэрлэх ганц » -ам бол хэлэлцээ хийж харил-, цан ойлголцох явдал мөн гэд- гийг дахин зөвшөөрөн хүлээсэн явдал гэж дэлхийн олон нийт! үзэж байна. Ингэж уулзах бол-С- сон нь социализмын хүчний ман- лайлагч Зөвлөлт Холбоот Ул-( сын энх тайванч “тууштай чар- майлттай салшгүй холбоотой юм. Эрх чөлөөт Монголын пио- нер багачууд бид олон улсын байдлыг зөөлрүүлэх маргаантай » Олон асуудлыг шийдвэрлэхэд ач го тусаа өгөх алхам болоосой гэж ? ширтэн чагнаж байна. МлулмлмлулмтмлмтмтмлмлмлмлмлмимлмлуилхлАЛЫ СО ТОЖАЭЫ ТУАЛЛНЭЛ лаааллаа ласал лал хавлу тн /хашиллахАЛахАГ Улаан, 227 дорж эрдэм шинжилгээний ахлах сурагчдын сурлага хөдөлмөр, сахил ажилтан болжээ, ! га бат, ариун цэвэр, уран авьяаст Залгамжлагч сэтгүүл нь, Нэг үе| ны талаар гарсан тэргүүний туршла пионер гэдэг нэрээр гарч байгаад 1960 оноос эхлэж Залгамжлагч болсон юм. Залгамжлагч гэдэг нэр С-О до 26 лэж байсан. Энэ бүхэн нь залгамж лагц сэтгүүлийн түүхт замналд дээр үеэс эхлэн маш их учир утга-| орох нь зайлшгүй гэж бодож бай! тай нэр юм. Дээр үед пионер гэдэг| на, | чинь юу гэсэн үг вэ. гэхэд эхлэгч Хайрт пионер сурагчдаа! 7 буюу үүсгэгч гэсэн үг. Пионер бага| цаь, хамгийн дотнын нөхөр, зал« чууд бол Монголын Хувьсгалт |З8- луучуудын “Эвлэлийн хойчийг Зал- гамжлагч. мөн учир: сэтгүүлийг нь залгамжлагч гэдэг нэрээр гаргах болсон. юм. ) ? Залгамжлагч сэтгүүл эпэ завсаг манай орны олон зуун мянган пио- нер сурагчдад коммунист хүмүүжил олгох, эрдэм мэдлэг эзэмшүүлэх, эрдэм шинжилгээний олон сонирхол той зүйлийг МЭДЭхэд ба тэдний уран зохиолын авьяасыг хөгжүүлэх та: лаар их үүргийг гүйцэтгэж . ирсэн нь дамжиггүй, Бу ларЖынг ! “Үүн гадна залгамжлагч | бэт, гүүлд олзн төрлийн тоглоом урт бо: гамжлагч сэтгүүл бод зөвхөн та на рын сэтгүүл төдий биш мапай бүх ард түмэн, зохиолч, орчуулагч, эр» дэмтэн, сэхээтэн багш өцэг Эх на рын сонирхон уншдаг дуртай гүүл юм. Залгамжлагч сэтгүүлийн 35 жиг лийн ойг тохиолдуулан багачууд та бүхэнд чин сэтгэлийн баяр хүргэе, Ї : 2ЭМЧинтд, (5 өөрийн Орны хот хөдөөгийн пиопе ал) гыг дэлгэрүүлэх ажлыг өргөн «хэв- сэт ! БоЛыГ 10100: ТОХИЖүуЛ8Х ахилд | гэгдэж байна. Нийслэлийн пионер сурагчид хнчээлээр заалгасан зүй лээ амьдрал дээр бататгахаар нэг- дэл, сангийн аж ахуйд олон ол ноороо явж .байна. Эд, намар ирэх дээ зуныхаа даалгаврын . дэвтрийг ажлын бахдам амжилтаар дүүргэж дамжиггүй зэ! »ирэх нь 38л1) Улаанбаатарчууд . Нийслэл хотын маань дүр байдал өдөр хоног өнгөрөх бүр гоё сайхан болж байна. Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойн Өмнө улам сайхан бол гохоор манай нийслэлийнхэн гар хумхилгүй ажиллаж байна. Бяцхан Улаанбаатарчууд 40-жилийн ой 3 сан төрөл бүрийн ажилд гар бие! оролцож байна. Мод тарих нүх ухах, зүлэг суулгаж, түүнийгээ ус лаж арчлах, хотын гудамж талбайд! нүдэнд өртөхийн ч төдий хог цаас ! байлгахгүй түүж цэвэрлэх ажлыг нийслэлийн пионерүүд "хийж байна. | Энэ жилд 1500 пионер сурагчид оролцож байгааюм. Ардын хувьсга | “талын 40 жилийн ойд 600 охидын 1 үзэсгэлэнт гимнастик бэлтгэгдэж| |Нийслэлийн сургуулийн пионер су байна. Бас нийслэлийн (1400-гаад | РЁГЧНД хотоо тохижуулах ажилд ин эрэгтэй сурагчдын Сон, оролцон: балаа, Манай хүүхдүүд Хиагт хотонд хувьсгалын буу Ни-| эмчлэн сувилж, хүүхэд саатуулах га жигнэн дуугарч, “ардын жаргалын зар, цэцэрлэгүүд олон мянган хүүх хавар ирээд монгол хүн бүхний|дийг асран бойжуулж: байна. Манай тэмцлийн зориг сэтгэл өрнөсөн 1921 хайрт бяцхан иргэдийг нам, засаг, оноос хойш 40 жил боллоо. Энэ ард түмний хайр халамжаар бүрнээ 40 жилд монгол орон танигдашгүй | ивээн тэтгэж, хүний зэрэгт хүргэж| өөрчлөгдөн хоцрогдсон мал аж ахуйн байгаагийн жишээ тоолж баршгүй! орноос тэргүүний хөдөө аж ахуй-аж арвин их болжээ. үйлдвэрийн орон болон хөгжиж, мон Манай орны нийгэм журамт бай- гол хүн өөрийн орны бүрэн эзэн нь гуулалтын их Өрнөлтийн мөрийн хө- болж, хувиа бодох үзэл санаа | Нь| төлбөр 1 таван жилийн төлөвлөгөө- хувьсгалаар халагдан, нийгэм жур-| ний жилүүдэд эх нялхсын эрүүл мэн мыг гардан . байгуулагч ажилчин, дийгхамгаалах ажлыг урьд урьдын нэгдлийн малчин, сангийн Аж ахуйн аас улай сайжруулж, хүүхдийн эм- тариачин, хөдөлмөрийн сэхээтэн нар цэлгийн газрыг олшруулж, хүүхэд болоод байна. саатуулах тазар, цэцэрлэгийн тоог Манай Улсын их ололтын нэг нь нэмэгдүүлж, түүнд улсаас оруулах багачууд хүүхдийг халамжлан хүмүү хөрөнгийг үлэмж болгохоор төлөвлө- жүүлж, сургах ажил байлаа. Анх-|, ан байна, Энэ шинэ таван жилд тус дугаар үндсэн хуульд залуу үеийг орны бүх хүүхдийг бүрэн бус дунд улсаас эрхлэн асрамжлах хүмүүжүү боловсрол эзэмшүүлэх их ажилд шил- лэх, сургах тухай заасан нь манай, орох гэж байна. ард түмний түүхэнд анх удаа гарсан сонин хэрэг болж билээ. Манай сургууль, хүүхэд саатуу- Түүхийн хуудсыг сөхөж үзэхэд,|Л3Н торниулах газрууд, эцэг эх бүр, 1921 оны эцсээр нийслэл хүрээнд|3рд түмний хойчийг залгамжлах үр (одоогийн Улаанбаатарт) бага сур| Хүүхдийг чин сэтгэлээсэз энэрэн гууль байгуулж ардын хүүхдийг үнэ|ҮЗЭжЖ, багачууд хүүхдийг манай на- төлбөргүй сургаж эхэлсэн байна.|Мын их үзэл санаагаар хүмүүжүүлж Одоо манай улсад дээд, дунд тус|Нийгэм журмыг бүтээн байгуулагч, гай мэрэгжлийн ба бага сургуулиуд |Эрүүл саруул эрдэм мэдлэгтэй иргэд жилээс жилд нэмэгдэж, янз бүрийн | болгохыг цаг ямагт зорьсоор байна. «Манай жавхлант ирээдүй өсвө- гимнастик” бэлт шатны сургуулийн сурагчдын тоог 1940 оныхтой харьцуулан үзэхэдүрийн пионер сурагчидаа! МАХ 1960 онд бараг 5 дахин өсч, манай|ЇМын үйл хэргийн төлөө хэ 10000 хүн дутмаас 1371 хүн. су(|зээд бэлхэн байгтун! Эрдэм мэдж», ралцаж байна. Энэ бол соёлын | хөдөлмөрийн дадлага, коммунист хү- хувьсгал мөн. мүүжлийг шамдан эзэмшигтүн»! гэ- Хүүхдийг урлагаар хүмүүжүүлэх|сэн намынхаа урианд манай бага- үйлчлэх ажил монгол улсад хөгжиж | чууд зоригжин, хувьсгалын 40 жи- олон зуун уран сайхны бүлгэм ду-|лийн нх тэмдэглэлт ой ба намын гуйланд урлагч-авьяастан багачууд| ХЇУ их хурлыг сурлага хүмүүжил, оролцож мөн хүүхдийн үзвэрийн газ| ажил хөдөлмөрийн арвин их амжилт рууд хүүхдийн театр, хүүхэлдэйн| ад Т7 тэмцэлдэж театр, хүүхдийн кино хөгжиж байна. жорнын шЭМРсЛЫ Цэгээн Хувьсгалын жилүүдэд -манай : Ё оронд хүүхдийн эмнэлэг, амралт су| | | Түүхийн шинжлэх уссаны виллын газар олноор байгуулагдаж| | -27 дэд эрдэмтэн. ард түмний хүүхдийг үнэ төлбөргүй| | Г.рлэй, Баянжаргалан дугаар ангийн. пионер Хаданчулуун алдаг- дал хаягдал цуглуулах талаар нэрд гарсан сурагч юм. 1 Дундговь аймгийн сумын бага сургуулийн 2 Хаданчулуун, Цагаандэлгэр Ссу- мын Нутаг хонхорын суурин зүлэгт баруун Чойрын Туур, Өндөршил сумын холбоо гэх газруудаар тэ мээн хөсгөөр явж 870 кг зэс гууль цуглуулж сумын ойр орчмын газ раас 71 кг зэс гуулийг хичээлийн- хээ чөлбө цагаар цуглуулж хуримт лалд оруулснаас 320 төгрөг оруул жээ, ( Мөн стандарт бус арьс шир 24- ийг цуглуудсан ба техникийн тос ны сав хийж 22 кг тос бэлтгэжээ, Хаданчулуун зуныхаа амралтаар алдагдал хаягдлыг улам их Ццуг- луулж ашиглах гэж байна, Хадан- чулуун хуримтлалын аёжилд идэвх тэй оролцдогоос гадна ОНЦ сайн суралцдаг, манай тэргүүний пионе рийн нэг нь юмаа, ЕЕ|944 ЇШ, Цоодол, “Шохойн чулуу түүв Төв аймгийн шоХОйн Заво: ДЫН бага сургуулийн пионер сурагчид ардын хувьсгалын 40 жилийн ой, пионерийн бай: гууллагын 36 жилийн ойг уг таж хаягдал шохойн. чулуу 120 тонныг түүж 600 төгрө- гийн хэмнэлт гаргалаа. Энэ ажилд нийт сурагчид идэвхтэй ажилласны дотор сурагч Л. Отгоц Ганбаатар, Цэрэннад- мид, Амарсанаа, Эрдэнэчу луун, Нурдвай нар бусдаасаа илүү ажиллажээ. С. Дамдинсүрэн мт220мтуумтеумтмтм22млмтмжуомтомтиуыу МУШумтмумтытмтмумтомтмтмтмтмсумтмтмтммР эхэн» (7,222 Нийслэлийн 15 дугаар дунд сур: гуулийн 7 б ангийн 25 сурагч хичээ: лийн жилийн эхэнд ангиараа ямар нэг техник эзэмшиж мэрэгжилтэй бо лох зорилт тавьжээ. Пионер Хандхүү Эмэгтэйчүүдийн 800 метрийн аврага, улсын гуравдугаар зэр гийн тамирчин болсон юм. Энэ пиопер Говь--алтай аймгийн Тонхил сумын дунд сургуулийн 6 дугаар ангид сурдаг таван онцыг эзэмшигч юм. Ё Гэрэл зургийн Ж. Дансранжав, Е -2-21 Чойбалсангийн нэрэмжит аж үйлд вэрийн комбинатын ноосон нэхмэ« лийн үйлдвэрийн самнах, ээрэх, нэг хэх дамжлагуудын 16» төрлийн суурь машин дээр хэсэг хүүхдүүд инже« нер теХникчдийн заасныг л хичээн гүйлэн чагнаж ажилладаг боллоо, “Эд 1961 оны 1 дүгээр сар болоход хагас жилийнхээ шалгалтыг 100 ху. вийн амжилттай өгчээ, Эд, дотроо 3 бригад болж цехүүдэд хуваагдаж ажиллаад холигч, самнагч, ээрэгчнэ хэгч зэрэг мэрэгжлийг эзэмшлээ, Сурагч Ичинхорлоо, Янжмаа Лхаг васүрэн нар монгол хонины ноосоор цэмбэ, төрөл бүрийн ОДьял, Сугар, Бизьяа, Батаа, Цэрэнлхагва нар Ор хон үүлдрийн хонины 1 дүгээр ноо соор ударник, бостон зэрэг нэхэж чаддаг болжээ. Сурагч Сугар 4 цаг хүрэхгүй хугацаанд 20 м даа вуу нэхэж чаддаг болов. Сурагч Урт | насан дэрвөн суурь машин дээр ажиллаж | чаддаг: боллоо. 5 онцыг эзэмшигч Цэвээндорж угаагч будагч, шарагч, эд шалгагч дөрвөн: мэрэгж лийг чадамгай эзэмшжээ, Энэ ангийн 25 сурагч «саяхан шалгалтаа амжилт тай өгч технкЕхийн мэрэгжил олгох комиссын тогтоддрдр: 14 сурагч 8-р: зэргийн үнэмлэх, 9”Сурагч 2-р зэр. “дүгээр гийн үнэмлэх, 2 сурагч 1 зэргийн үнэмлэх авч мэрэгжилтэй ажилчин болж зорьсондоо хүрлээ. Аюурын Самбуу. (24 дүгээр сургуулийн багш) ж.эш ЭФионд ММХУ эш » БНХАУ-ын тусламжаар: барьсан 50 мянгатын орон сууцны байшин дахглахайд орж, шинэ байрандаа байна, даавуу, Эбс 12 Ий: Ч "шилжин ирээд зураг хөргөө ” тҮлмлмлулулмлмлулмлл : “5 1,10 ДУГААР АНГИЙН 4: БҮЛЭГТ. 12 6 дугаар 10 жилийн цагаан бай- шингийн хаалгаар ормогц шалгалтын мэдээ нүднээ тольдогдож 10-ын А энги бусдаасаа түрүүлж яваа нь ил болно. Урт хонгилыг дагаж явсаар 10:ын А ангид очвол Сэдбазар, Ман заа, Санжаасүрэн, | Банчиндорж, “ямсүрэн, Цэцэглэн, Дарьзав, Бүрэн таргал нарын 8 сурагчид шалгалт эхэлсэн анхны Өдрөөс эхлэн хими, хэмжих ухаан, хэл бичиг түүхийн “хичээлүүддээ амжилттай шал- гагдаад байгааг үзлээ, Мөн вэргэл- дээ өрөөний 10-ын Б ангид орвол бас л ангиараа шалгалтаа 100 хувь “өгч байгаа боловч Дашбямбаагаас өөр онц шалгагдаж байгаа сурагч алга байлаа, Ер нь энэ сургуулийн 10-ын А ангийнхан шалгагдсан бүх хичээлүүддээ 7 онц 18 сайн 6 “дундтай байгааг сонсоход ч бахдэл- тай байна. Энэ сургууль ийм байхад 1 дү тээр 10 жилийн сургууль ч бас л “муугүй шалгуулж байна. 10-ын А Б хоёр бүлэгтэй юм. Тухайлбал 10-А бүлэг 8 онц, 7 сайн 17 дувдтай тэргүүн байранд нь яваа ажээ, 10- ын А ангид Аюушжав, Бараадий, ХСэлэнгэ, Шархүү, 1Г. Шархүү нарын 8 онцчууд байхад 10-ын 5 өнгид нь Түдэв, Дорж, Пүрэвсүрэн нарын 6 онцчуудтай байна. Шїалгаг- т “11 дүгээр сургуулийн 7 а ангийн бажав 7 жил онц суралцсан сурагч юм. Манай сурвалжлагч нийслэлийн сургуулиудын шалгалтын тухай мэдээлсээр байна, Нийслэлийн 5 сургуулийн 11 булгийн дүнтэй танилцаад «Эхнийхээ чийг алдаагүй сайчуул» гэсэн зүйл ирүүлсэнийг үзнэ үү. ша. ХуУимлхлхлүлхлхллмлулулулгтээггэту эр под даад байгаа хичээлүүд дотроос энэ 2 сургуулийн 10-р ангийн 4 бүл гийнхэн хэмжих ухааны хичээлд ту! гарамгай дүн үзүүлснийг багш су- рагчидгүй бахдаж байлаа. 2, 7 ЖИЛИЙН 7 БҮЛЭГТ 6-р сургуулийн 7-гийн А ангид Баатар, Балжинням, Сарангэрэл нар Т-гийн Б ангид Баасанхүү,Эрдэнэгз- рэл нар тусбүр шалгалтаа аСОТЕЛГТҮЭ ҮЭ2 Ё 14 дүгээр сургуулийн 7 в ангийн Цэрэн ханд 7 жил онц суралцаад Эцсийн шалгал гаа өхийн өмнөхөн байгаа Нь: өгөөд байна. : 1-р сургуулийн 7 Б бүлгээс Бям! бажав, 14-р сургуулийн 7 В бүлэгт Цэрэнханд, 22-р сургуулийн 7-гийн 3 бүлгээс Ёндонбал, 28-р сургуу: лийн 7 Б бүлгээс Нямаа нарын хэ дэн арван сурагчид улсын шалгал- таа онц сайн өгч байгааг сонсоход чихнээ чимэгтэй, сэтгэлд таатай бай даа. Хаалгы нь татсан 7 бүлгийнхээ дүнг харьцуулан үзэхэд багш Лодой дамбын удирдсан 6 дугаар дунд сур гуулийн 7-гийн А анги 8 онц, 12 сайн 9 дундтай 100 хувийн сурла- гын амжилттайгаар тэргүүн бай- ранд байна. Эцэст нь хэлэхэд яруу алдарт хувьсгалын 40 жилийн ой, намын 14-р их хуралдаа сурлагын өндөр дүнгээ өргөх гэж нийслэлийн 7-10 ангийнхан тун чармайж, шалгалтын эхний эрчээ өчүүхэн ч сулруулалгүй Бям | явж байна. Ц. Дашдорж, | тгөн ногоон шугуйгаар би гүү бүрхэгдсэн Туул гГо- лын нэгэн тохой Уу-Буланд 1960 оны 4 дүгээр сард. зан авирын хувьд эвдэрсэн хүүхдийг засаж хүмүүжүү- "дэх зорилгоор 17 хүүхэдтэйгээр Х9- дөлмөрийн сургууль хичээлээ ЭХЭЛ: “сэн юм. Тус сургуульд 0Д00 2-7 “ Дугаар ангийн 30 хүүхэд хүмүүжиж өлгөж 7 “байна. - : /5) хашиж - хуу ХИЙЦГЭЭСЭН БЭ? нэ сургууль 1 жилийн ой болоход их зүйлийг Ххий- жээ, Өнгөрсөн жилд өөрс- 4 тийн хүчээр тарьсан тал- Уу байгаасаа 10 шахам тонн (9 хүнсний ногоо хурааж ав- чэз. Хадлангийн үеэр нэгдэлд 806 бухал хийж сургуульдаа 5 тонн өвс хаджээ. Мөн Хонхор дахь цахилгаан станцад тарих 2000 гаруй мод ухаж бэлтгэснээс гадна 2 уда гаралтаар 20 куб сажин мод бэлтгэ вадорж, бүх х ОНЦСАЙН єөөн Шалгалтаа амжилттай өглөө Ї 1960-4661 оны хичээлийн жилд эзэмшигч анги дэвших, төгсгөх шалгалтаа. ам: жилттай өглөө. Тус сургуулийн су 011:03403Э) монер рагчид хэл бичиг, тоо, газар зүй, ! ша хэл үндсэн хууль зэрэг хичээ: хашилс ээр- улсын шалтгалт өгөв. Б Бадамханд, Осорхаан нарын Уцарг сан 7 дугаар анги Багш Равдан, Бархас нарын удирдсан 5 дугаар анги, багш Пүрэвсүрэнгийн удирдсан 4 дүгвэр ангиуд 100 хувьсурлагын дүн үзүүллээ. Улсын шалгалтад ор” сон нийт сурагчдын 80 хувь онц ба сайн дүн авчээ, Үүний дотор 7 дугаар ангийн сурагч Цэнд, 5. ду гаар ангийн Бандидмаа, -4 дүгээр ан гийн Дашням нарын 80 таруй су| рагч онц шалгагдав, Тус сургуульд 3 1960-4661 оны хичээлийн жилийн 1 дүгээр улиралд 100 хувь сурлагатай анги 3 байсан бол одоо анги дэв ших, төгсгөх шалгалтад 7 анги 100 хувь сурлагын дүн үзүүлжээ. Д. Лувсандорж, (Төв, Баянчандмань сум 7 жиг лийн дүнд сургуулийн хичээлийн эрхлагч) : 5 онцыг- 171 : 5 МуААРЛДАУД є-Ц 222 | Г22 Өвөрхангай аймгийн Өлзийт |: сумын бага сургуулийн сурагч 3 Жанцанноров улирал дараалан, онц суралцаж ирэв. | Саяхан аймгийн төвд болсон сурлага, сахилга бат, ариун цэвэрч хө" дөлмөрч, авьяаслагаараа шал”: гарсан 5 онцчуудын зөвлөл гөөнд оролцож таван онцыг эзэмшигч тэмдэг хүртлээ, Жан! данноров дол сургуулийнха1 хэмжээгээр хамгийн анхан. Удаа нэ тэмдгийг авч байгал ОМ, БКанцанноров сургуулийн. 20сгд Өлхсан цагаасад хойш өрийн сурлагын эрчийг өчүүс ЭН Ч султгасангүй явсаар 4р ангиа онц төгслөө, Д. Шижээ. Архангай аймгийн Хайрхан сумын багш Цэвэгжаваар удирдуулсан 4 дүгээр анги 1009) суралцаж ангийн бүх пионерүүдийн 579, онцсайн ба сайн дүнтэй төгслөө, 2Жилийн эцсийн шалгалтаар 4 дүгээр ангийн пионёр, ах дүү Осор, Пүрэвсүрэн, Баасан. гурвуулаа, Энэбиш нар бүх хичээл- дээ онц сайн сурч бага сургуулиа төгсгөөд ирэх жил дунд Сургуулийн 5 дугаар ангид давшин суралцах болж гэрчилгээгээ авч баяртай бай а. и Тус сургуулийн эрхлэгч Л.Цэдэв ЖИЛИЙН 0 боллоп жээ. Сургуулийн зуны 2 байшинг өвлийн болгож засварлаад сургуу- лийн цахилгаан. станцын барилгыг өөрсдөө барьжээ, Сургуулиа тохижуу лах, мод тарих зүлэгжүүлэх Зам засах ажлыг цөм өөрсдийн хүчээр хийж байгаа юм. БОЛОО Одоо сургууль дээрээ 80-аад бү- рэлзгэний мод ургуулж, хар туулай үржүүлэх эхлэлт хийж байна. Эд- нийг ганцхан хөдөлмөр дээр ийм амжилттай байдаг байх гэж бодож болохгүй юм. Улирал дараалан 100 хувийн сурлагын амжилт . үзүүлдэг юм. дүнтэй шалгагдаас 7 дугаар ангийн гэрчилгээгээ өвөртлөөд амьдралд нБ их баяр тохиолдож байна. . ! Б. Лхагвадорж тус сургуулиар хүч, мүүжиж байхдаа машин судлалый их сонирхож жолоочийн ажилд дур. сонирхолтой болсон учир одоо 7 ду, гаар ангиа төгсчихөөд хотын аль нэй базад ажиллах саналаа өгөөд байгаа ажээ, ) Дашдаваа 5 дугаар ангиа амжилт тай төгсөөд атрын сангийн аж ахуйд. ажиллаж тракторчин болно гэсэн са нал нь дэмжигдэн, тун баяртай бай лаа, Энэ хоёр сурагч энэ сургуу... лиар хүмүүжиж байхдаа идэшний ногоо тарих, мужаан, дархан, сийлэх хатгамал, оёх, цана тэшүүрээр явах усанд сэлэх зэрэг олон зүйлд сурчээ, тор номын амтанд орсон Энд хүмүүжиж байгаа. хүүхдүү. хүүхэд олон байдаг.Тэр-|Дийн эцэг эх сэтгэгдлийн дэвтэрт нь биш Даваг хоёр ном их Өөрсдийн сэтгэгдлээ бичжээ,. уншдагаараа энз сургууль дээрзэ| |Мөнхбаатарын эцэг Арвинсан эх тэргүүлж яваа юм. Энэ хоёр сурагч Осоржимаа нар миний хүү энэ сур . Битүү шугуй цасан талд, “Аянгын,гуульд орохын Өмнө бичиг үсэг юу . жимээр, Догшин араатан, “Аюултай Ч мэдэхгүй: хийх ажилгүй, танхай аялал зэрэг 300-аад ном уншжээ. зан авиртай хүн байсан юм. Эцэг эх. Эд, ямар шинэ ном гарч байна бидний сайн сайхнаар хүмүүжүүлж . гэж үргэлж сураглаж байдаг сайхан чадаагүй Эн9 хүүхдийг бичиг үсэг чанартай болжээ. : тэй, уран гартай хүмүүжил сайтай. СУРГУУЛИА ТӨГССӨН СУРАГЧ хүн болгосон ачит сургууль. багш | ХЭН ОЛОН НОМ УНШИВ ус сургууль 600-аад ном- той номын сантай. Энэ сургуулийн сурагчдын до агийн | ажил дээр ажиллах Тус сургуулийн ой болж энэ өдөр сургуулиар байгаа | нартаа. баярлалаа гэжээ. Мижиддор . хүмүүжсэн | жийн эцэг Манзаддорж гуай. «Ачит. Дашдаваа, Лхагвадорж нар сургуу-|багш та пар энэ хүүхдийн охирийр | лиа төгсөж өөрсдийн дур авьяастай | бүрЗдн угааж, эдний амьдрал 2 дахь болж байв. Лхаг|удаагийг терелт ичээлдээ онц ба сайн, 20 хийжээ» гэжээ. ыг Т. 1Камьянсүрэн.. : Д. Гармаа, М, Гүрсэд. Оршил Уудам сайхан тасалгаан дотор эг нэн жагссан пионерүүд ямар. нэгэн баярт явдлыг зөгнөн хүлээж байлаа. Өглөөлөг өглөөлөгийн дотроос нэг л онцгой ер бусын өглөөлөг болох нь гэдгийг бид тааварлацгааж байна. Удсангүй гаднаас пионерийн ахлах удирдагч маань буурал халимагтал, энгэртээ цувраа олон лент зүүсэн "өвгөн гуайтай цуг орж . ирэв. Тээр. бүхнийг эцгийн | нүдээр энхрийлэн тийгүүлж ширтээд, 5 -- Сайн байна уу хүүхдүүдээ стэж мэндэлсэн юм. Тэгээд дараа нь ямар сайхан. сэтгэл хөдлөм болсон гэж санача... явдал А ав мичь цэрэгт яваад гурван жил гаруй болсон боловч сураг яимээ бүр тасарсан. юм. Тэрүес алс газар явсан хүний амьд үхсэн нь мэдэгдэхгүй, мэдэгдэх | нөхцөл Ч байхгүй байсан цаг шүү дээ! Одоотой адил харилцаа шуудан гэж байх биш. Ганцхан төрийн алба! залгуулдаг буухиа элчээс өөр ,ха рилцаа байхгүй шүү дээ! с Тэгэхээр сайн даа л аян жингийн “хүн өргэлчин мөргөлчинөөс худал (үнэн сураг дуулахаас хэтрэх биш дээ! Тэгтэл зуны Эхэн сарын . нэг “сайхан өдөр манай гэрийн зүг нэг үүхэр тэрэг залхуутай гэлдэрч ай суй. Манайхан аавын тухай өдрийн бодол шөнийн зүүд байснаас хүрээ зүглэсэн тоост нарийн замыг өглөө үдэш, өдөр шөнөгүй саравчлан тэр замаар нохой ч гарч ирсэн л горь дож байсан болохоор үхэр тэрэг-ир нэ гэдэг ч их баяртай” сайхан хэрэг байж билээ, Үнэхээр ч баярт явдал болж аав минь тэр үхэр тэр гээр ирлээ. Гэвч аав минь “баруун хөл нь гэмгчихээд бургасан таягтай иржээ. 2-3) -- Энэ хөлнөөс л болж цэргээс халагдлаа шүү дээ гэж нарийн бур гас модоор чиг барьж боосон, оймс той хөлөө заагаад: -- Энэгүй бол ч одоо цагт | цэр гээс халагдана гэдэг ноёдоос хишиг горьдохтой адил болсон цаг гээд ергөн цагаан шүдээ яралзуулж инээ хэд манай муу бор гэрт цугласан хү мүүс даган инээлдэж, - Энэ ч аз л даа! тэнд зовлон: гоо эдэлснээс яс хугарах Ч Яахав дээ! Сайн бариач барьсан бол удах "даа л сарын хугацаа шүү гэлцэнэ, Гурван жил Өдрийн бодол шөнийн зүүд болсон аав минь ирж тэр ӨД рийн бөгчим халуун нарны. хажуу- гаар миний няр галч билээ, : Дүгдээрээ сонсогтун автономитын цэргээс ха Дээс лагдан ирсэн сураг цай боло АДЧ лд иь истүйх-эн 22 ЁК.А-хогххгхлхл алын 40.дюилийн ойд зориулав. ж27 (Түүхэн сэдэвт бяцхан тууж) хын зуур ло хавь ойрт таржээ, Тэр өдөр манай муу Элэгдэж навтайсан босгон дээгүүр Хич- нээн хүн алхсан гэж санана. Манай аавын найзуудаас зхлзэд л доголон Хайдав, Долой захирагч хүртэл баяд ихэс манайд ирж ааваас хүрээ газ: рын сонин, цаг төрийн байдлыг лав лаж үгэнд дурлацгаана. Тэгэхэд аав: -- Цаг төрийн байдал Ч цэрэг бидэнд яаж тодорхой дуулдахав дээ. Ер нь л жаахан ширүүвтэр байх шиг байна. Гэмин цэргийн ажил үйл ширүүсч, дарлал зовлонд нэрвэгдсэн ардууд тэмцэж босох энэ тэр гээд явдалтай л байх шиг байна гэж товчхон Ха: риулна. Тэхэд цаадуул нь: -Хайрхаан цаг төр л тайван бай гаасай билээ дээ| Очирваань мины Нуур амар бол нугас амар гэж төр улсын байдал төвшин сайхан бол түмэн олон бид ч бас айх аюул багатай байхсандаа гэж наманчилц: гаана. Энэ мэтээр яриа хөөрөө үр гэлжилж, їал дээрээс хонин тогоо хуурахгүй байсаар үдэш боллоо. . . 53 Үдэш Сэрэглэн гуай, Даваа гуай Өлзийхудаг. Өндөр Дэмчиг бас МО: лом гэж нэг жаахан долигонуур зан тай боловч муу ядуу хүн зэрэг аавын дотно найзууд манайд уван цувж ирж морь унаагаа Өвслөөд нэг л тохилог сууцгаалаа. Тэд үнгэгдэж муудсан «үүчүүр» дэлгэж түүнээ хүрээлэн суугаад тоглож эхлэв. Тэр үеэс аав намайг дуудаж толгойг минь илж. үнсээд: -- Аавын хүү одоо унт. Аавыгаа шөнө дуудвал сэрж аавдаа цай ха лааж өгнө шүү гэхэд ээж хажуугаас нь: -- Миний хүүгийн аав нь ирсэн. Өнөө шөнө ч огт зүүдлэлгүй унта: на даа гэнэ. Би унтах дургүй, аав ах нарын яриаг дуулах хичнээн хүсэж байсан ч гэсэн аав ээжийнхээ үгэнд орж, ээжийн зассан оронд хэвтээд удалгүй дээлээ тол гоор харж байлаа. Тэгтэл ч тэдний яриа эхэллээ! -- Цаг төрийн байдал гэж аав яриа эхэлснээ: їл тг сан гэж! гой дээгүүрээ нөмөрч худлаа хурхи ран нөмөрсөн дээлийнхээ цоорхой: горьгүй байна. Ардын намынхны ажил үйлс ер нь өөдрөг байгаа. Саяхан анхныг хаа хурлыг хийж намаа байгуулаад даргаар нь нөхөр Сүхийг сонгосон шонш ттетульутыльлтьтытытмтмтитэгэм. - Манай энд ямархуу байна даа. Сэрэглэн гуай? гэв. ССэрэглэн гуай бараг алд шахуу модтой дан хар гуйлан гансандаа аавын авч ирсэн дүнсэн тамхинаас нэрж тулга тай галаас бараг бөхийлгүй асааж хэд сорж утаагий нь | хамрынхаа хоёр нүхээр зэрэг олгойдууллаа. Тэ гээд нилээн дуугүй сууснаа: -4Энд ч яахав дээ. Саяхан манай ноёны шинэ алба. гарсан, Айл бүрээс таван лан татаж байна, Нөгөөл Да: шин-«кү--гийн пүүсэнд дахиад Өр" гөсөн юм байх.Манай муу Буянд0- гоо татвар төлөх хөрөнгөгүй гээд тамганыд очсон, Ийм л янзтай ер төнцийн хоног хорогдож байх юм даа, гэхэд Молом гуай, -- Амьдрахад ядуу бидэнд хэцүү л байна гэж хэлэв. -- Чи Ардын намын тэр хуралд “суусан уу? гэж Сэрэглэн гуайг асуу хад, --Үгүй, Харин шийдвэрийг нь биелүүлэх үүрэг л бид бүхэнд оног доод байна гэж аэв хэлэхэд Молом урагш давшлан уухай гээд аавд дөхөн сууна. -- Тэгвэл чи минь бараг тэр хэр гээр ирсэн хэрэг үү? -с- Яаж мэдэх вэ? Эр хүн Өө рийнхөө зорилтын төлөө яг л бууны сум шиг байх хэрэгтэй, Хэрэв 19 гээд хад онох хэрэг зайлшгүй 10 хиолдвол онох л хэрэгтэй юм шүү гэж манай Сүх хэлдэг юм. : Найз чинь цэрэгт очоод газар дээр гэхээр ганц найзтай | болсон. Энэ яриад байгаа Сүх шүү дээ! гэж аав хэлээд дөрвөн чихтэй өсгий тоорцгоо ээжээр авахуулаад дотогш нь нугалж хэвшүүлсэн том чихийг нь ханзлав. Тэр дотроос нэг л их нандин. юм гарах нь гэж бодоод би золтой л ухас хийчихсэнгүй. Гэвч тэр бичгийг би лав сайн харсан юм. Ам дөрвөл жин цаастай тодоос тод бичгийг аав Сэрэглэн гуайд өгсөн бөгөөд Сэрэглэн гуай нөхдөө эргэн тойрон ажигласнаа, |. - За чимээгүй! та сонсогтун! гэв. Найзууд нь. хэдийгээр бичгийн а, бїг ялгахгүй ч гэсэн цем л. ун ших гэсэн юм шиг үгэнд дурлан тонгойцгоов. Чив чимээгүй болов. Гэтэл Даваа гуай. барагү шивнэх шахам дуугаар, гэв “о-- Та мины Гай газар гахай модон дотроос гэж гэв нар бүгдээр ү-- дороос гэнэт хийн ї (хүн хүрээд ирэх вий дээ! гэвэл аав толгой дохиод ! -- Манай хоёр нохой юу ч гэсэн 1 саахалтын газар явахад нь дохио өр | нө гэв, ТМВЧТУ ! Тэгээд Сэрэглэн гуай хасан: ма. -- Та нар бүгдээр сайн сонсол, тун! гэж анхааруулаад нөгөө бичгийг нам дор дуугаар боловч ая оруулан. уншсан нь: 23 | -з «МОНГОЛ АРДЫН НАМААС | ТҮМЭНД ТУНХАГЛАН ЗАРЛАХ. БИЧИГ... З387 : «Манай монгол үндэстний олон аймаг эрт урд цагаас нааш бусад. улсуудын албат боол болж дарлаг дан гашуун зовлонг амссан удаа олон буй авч бас харгис этгээдийн савраас гарч өөрийнхөө газар орон, ёс сурталаа мандуулан өө эзэрч . хэн Эрхбиш өөрийн улсыг байгуул даг түүхтэй... гэх мэтээр уншаад хамгийн сүүлд тодоос тод Онцлон:., ..Өнэзхүү арван зүйл бичээд хо“ толд тунхаглан зарлав, Улам улам тараагтүн! гэж уншиж дуусав. Шө", нө дөл болсон хойно хүмүүс тарлаа, . -- За нөхөд минь энэ тунхагийг. түргэн, болгоомжтой тараах хэрэг”! тэй шүү дээ! Хэрэв гэж ,.зав ямар... нэгэн ЮМ шивнэн «хэлсний нь би. дуулж чадсангүй, “Хүмүүсийг бүр явсан хойно аав ээж хоёр” намайр сэрүүн байгааг мэдээд бие бие рүү гээ харснаа: : НЭГ : -4 Чи ч одоо хүртэл унтаагүй байгаа юм уу? чи бидний яриа хөө" рөөг бүгдийг сонсоо биз дээ гэж асуугаад аав бичгээ гаргасанд би: 2 -- Сонссоон гэж үнэнээ хэлэв... -- Энэ бол аюултай бичиг хүү минь... тэж аав үгээ онцлон, - -г Гэхдээ энэ бичгийг өвөртөлж яваа хэн боловч өөрийгөө аз жар гал байлдан олохын төлөө явж бай гаа хамгийн үнэт хүн гэж бодох хэ рэгтэй. “Алдаж осолдвол толгой шо роодох аюул бий. гээд тэр бичигний тухай, хэзээч. хэдийд ч хэнд ч хэлж болохгүй, хэрэв хэлэх юм бол манай ганцхан гал голомт балрах тө дийгүй Өдий тедий гэмгүй шудрага . ардын үйл.хэрэг балрана гэдгийг ойлгууллаа. Ийнхүү би аавтайгаа чухал юм зөвлөсөндөө баярлан, -- Хэзээ ч хэдийд Ч би энэ хэр гийг задруулан ярихгүй гэсэнд аав. ээж хоёр инээлдэн ээж: Ч -- Миний ухаантай сайн хүү одоо унт маргааш их ажилтай гээд . намайг үпсэв. й 2 , Төгсөөгүй. | ЫГ ! 1 ! Хүүхдийг хамгаалах олон улсын бая" рын өдрийг тохиолдуулан Монголын би: еийн тамир-опортын төз зевлөлөөс нэ / 2 лэн 6 дугаар сарын 1:ний өдөр Улаанбаа тар хотын цэцэрлэгүүдийн бяцхан дугуйч Э дын уралдааныг явууллаа.. Бяцхан ду / туйчдын энэ уралдааныг хүүхдийн гурванФ3 дугуйтаар 4--5 настай ба охчдын 6--7 юү “настай хүвүүдийн гэж 3 төрлөөр явуул: лаа. “Онц их хөгжөөнтэй болж, | олон түмний сонирхлыг татсан энэ! УхалдаанЖ оролцохоор ирсэн бяцхан дугуйчид үзэмж 21 2967, тэй цэвэрхэн хувцаслаж, дугуйгаа хүр тэл гоёсон нь үнэхээр сонин байлаа. | Охидын 100 мегрийн уралдаалд 28 ду- гаар цэцэрлэгийн Маранцацрал, 19 хү гээр цэцэрлэгийн Мїаран, Дэлгэрмаа, Тун -. А-07443 Ё галаг | нар дараах “баїруудад Орлод. 4--5 насны хүвүүдийн 80 мегрийн урал даанд 15 лугаар цэцэрлэгийн Сүхбаатар, түрүүлж 15 дугаар цэцэрлэгийн Батмөнх Нэргүй нар дараах байрыг авлаа, 6-1 настай хүвүүдийн дугуйн 100 м урал: даанд 28 дугаар цэцэрлэгийн Нарангэрэл “мөн цэцэрлэгийн Фен Зе пе 719 дүгээр цэцэрлэ 2 ь кэрэглэсүгэй. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүл дийн дарга. Ж.Самб дийн ЗРранл бичгийн дарга “АЧИТ НАМ АЛСЫГ ГИЙГҮҮЛЖ .- : “МХЗ эвлэлийн төв:Х МОНГОЛЫН ПиИОВЕРИЙН төв тзөвлөхийн сонин 22 “БИШ -ЫН Юура ЇїХ 223 Тэргүүлэгчдийн -39РЛ1ЇГ . БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүл дээс ТОГТООХ нь: 1. БНМАУ-ын төрийн дууллын шинэ үгийг ба- талсугай 2. БНМАУ-ын Төрийн дууллын аяыг хэвээ БНМАУ-ын Ардын Их “Хурлын Төргүүлэс “Н.Лувсанчү “1981 оны. 6 дугаар сарын 10 Улаанбаатар: “Үгийг Ч. “Чимид, Дд. Гайтав Бүгд. Найрамдах Монгол. од Улсын ТӨРИЙН ДУУЛАЛ... УРДЫН БЭРХ ДАРЛАЛЫГ УСТГАЖ АРДЫН ЭРХ: ЖАРГАЛЫГ: ТОГТӨОЖ БҮХ НИЙТИЙН ЗОРИГНЙГ ИЛТГЭСЭН БҮГД НАЙРАМДАХ УЛСАА БАЯГУУЛСАН "САЙХАН. МОНГОЛЫН ЦЭЛГЭР ОРОН САРУУЛ ХӨГЖЛИЙН ДЭЛГЭР ГҮРЭН “ҮЕИЙН ҮЕД ЭНХЖИН БАДАРТУГАЙ! /ХРИЙН ҮРД БЭХЖИН МАНДТУГАЙ! “ХҮЧИТ ТҮМЭН УЛСЫГ ХӨГЖҮҮЛЖ БУЦАШГҮЙ ЗҮТГЭЛЭЭР ДҮҮРЭН: хөвчилсөн” ЧУЦАШГҮЙ ТЭМЦЛЭЭР ТҮҮХИЙГ ТОВЧИЛСОН САЙХАН МОНГОЛЫН ЦЭЛГЭР ОРОН. ТАРУУЛ. ХӨГЖЛИЙН ДЭЛГЭР ГҮРЭН “ҮЕИЙН ҮЕД ЭНХЖИН БАДАРТУГАЙ: ҮРИЙН ҮРД-БЭХЖИН МАНДТУГАЙ ЗӨВЛӨЛТ ОРОНТОЙ. ЗАЯА ХОЛБОЖ ДЭВШИЛТ ОЛОНТОЙ. САНАА НИЙЛЖ ХАНДАХ ЗҮГИЙГ БАХТАЙ БАРЬСАН МАНДАХ КОММУНИЗМЫГ ЦОГТОЙ ЗОРЬСОН САЙХАН МОНГОЛЫН ЦЭЛГЭР ОРОН САРУУЛ ХӨГЖЛИЙН ДЭЛГЭР. ГҮРЭН ҮЕИЙН ҮЕД ЭНХЖИН БАДАРТУГАЙ үеРИЙН-ҮРД: БЭХЖИН МАНДТУГАЙ эг: ЁТ! дахь жилдээ (38:83 (116) Орон бүкцый 5 ародстэрн нар “ЦЭРДЭГТҮЙТ 1 МАХН- -ын үйл Оргил Чөлөө “хэзээд бэлхэн бэйгчич ОРОО, | гэ. 1 1961 оны 6 дугаар сарын 15, Мөнх: вайрандлын |Лашнлалт 010 «Хүүхдүүд ээ! Манай нийслэлийн хамгийн са “бууд сайхан Сүхбаатарын талбай дээр тугийн | цоморлиг, түүний өмнөх төв цэцэрлэгийн гагух "монголд, Орны маань соёмбот далбаа, ЗХУ-ын улаан далбаа өдий төдийгөср "Энэ бол манай эх орон даяар эхэл байгаа (| Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарыг тохиол ” дуулан хоёр орны ган бат найрамдлын хийморь ” жавхлан болон намирч байгаа юм. “6 дугаар сарын 10-Ны орой улсын, ,Хөгким,. Өрвөоо: “Мөнхийн яалрацаат С манай: хоёр орны тэр- гүүн: Н.С.Хрушев Ю: Цэдэнбал нарын том хер глэөр: їчимэгдсэн тёатрын таазан дээр н. Ю. Цэдэн "бал тэргүүтэй манай нам засгийн удирдагчид “болон ЗХУ-аас БНМАУ д ,суугаа-онц бүрэн. “Эрхт элчин.сайд Хворостухин нарыг 1) рч ирэхэд хуралд оролцогчид | "алга: ниншигнүүлэн: ташиж баяр баясгалантай:угтлаа. . Хурлын” НЭЭЛТиЙГ МЗНН-ийн Төв Зөвлөлийн дарга Л. Цэнд хийв, Ингэж - Монгол - Зөвлөлтийн зваргилаыг, “ уламжлалт сар манай зх зуВллл даяар эхлэв. сА ИНШЫГ ДАГА вАЛ/ “САРНЫ ТӨРЭЛ-. ОХНОКДДОГ - Монгол- Зөвлөлтний “найрамдлын уламжлалт: сар. эхэллээ, |/байна. Монголын ард түмэн, хүүхэд, “багачууд: сөриЁн | эх орснд соцнализмыг,өргөн. ам) “байгуулах ШШ таван жилийн төлөвлөгөөт ажил: сдаа: зориг бадрангуй сорж, .хэдхэн. хоногийн - гээр их хурал, яруу. алдарт: -ардын, хувьсгалын | -40 шилийн ойг хөдөлмер «сурлагын өндєр Сахокилтаэр угтах нхохөдөлгөөн, өрнөж, байна. ? (Төгсгөл кь. 182 нүүрт). 3 Зил бүрийн 6 дугаар “сарын: “10:наас - зог Одоо 10 дахь . удаагаа “ДЭМДЭГЛЭГДЭЖ байгаа : энэ баярт сар маань нэн түүхт үед тохиолдсж Ү2: сцаана: болох. энхрий хайрт /намынхаа, 14. ДХҮЗсГ, драмын театрт энэ сарын Зүйр уралдаан, й 13 зосӨ: ЧИмРВҮҮЧ пи ас САНИЫГ “Монгол Зөвлөлтийн найрамдлын лтөлбо зэхчох явдал мєн» гох захнж шинжлэх ухаан техник асар өндөр ямагт санаж Завсөллиг! “ард түмэн- хөгжиж Огторгуйн хязгааргүй уу-|тэй тогтоосон хЭВРЭВДЭ ЛЭЭ үнэнч дамд Ю.А. Гагарин кисч эх газар- -ивж иреэн юм. таа бууж ирсэн баярт явдлын дараа- Хувьсгалын 40 жилийн турш ол- хан болж байна. сон мавай бүх хөгжлийн аль ч сал- Манай хоёр орны найрамдал эрт “барт их Зөвлөлт улсын өгөөмер тус ний түүхэн уламжлалтай билээ. ламж эс орсон нь нэгээхэн ч үгүй. 40 жилийн тэртээ манай ард тү Та нар эх орноороо жуулчлан со мэн эрх чөлөө, аз жаргалаа байлдан | ЕИрхогтун. Тэгвэл та нар эхлээд л олохоор тэмцэн босохдоо итгэ. сейн | авто машин, галт тэрэг, агаарын нохрөө гэм: Зөвлөлт улсын зүг са- | хөлгөөр аяллаа эхлэх болно. Эн сстгосээ тавьсан юм. Чухам т р Та нарын явсан газар болгонд хот 412216 ЭХРЛСЭН Ман дүгүийн чин бат Яповоун 30 Яс Бан 16сэ2: Үй сэ лэйлсай хав лийн зурш тагиагдал бэхжсээр ир ралдана. Маваа Хасын хамгийн ..17. ган үйлдвэр аж үйлдвэрийн комби- лээ. Тэр пагсинх булш Леннп «танай (|Нат, цахилгаан станц, төмрийн аво орны хөдөлмерчгийн ганцхан зөв | даас эхлээд орчин үеийн шинэ тех “лт бол РСФСР-ийн ажилчин 1а- никээр тоноглогдсон Булган, Чойбал ! рначин нартай холбоотой явж төрийн | сан, Улаакгомын гурилын тээрэм, | ба эдийн засгийн тусгаар тогтнолын | Улаанбаатар дахь гурилын комбинат| сад олгосон удаан хугацааны сээл- ДАГАВАЛ САРНЫ ГЭРЭЛ лэгийн хэмжээ 1 миллиард шахам рубльд хүрснийг бахдалтай тэмдэглэе Ийм учраас монголын Олон мянган пионер багачууд бид бүх ард түм- нийхээ хамт Монгол-Зөвлөлтийн най рамдлын уламжлалт сарыг Нэгэн НХ баяр болгон тэмдэглэж, «сайныг Ха- гавал сарны гэрэл» гэдэг ахмад үеийнхний сургаалыг санан санан. бахархдаг юм. Энэ баярт сарыг, хүн төрөлхтний амьдрал жаргалын гэрэлт цамхаг коммунизмыг “байгуулж байгаа Зөв- лөлтийн ард түмэн, пионер багачуу- дын ажил, амьдрал сурлагын баялаг жишээнэзс сурах зорилгын дор тэм дэглэдэг билээ. Хайрт инонерүүд ээ! Махкомбинат, чихэр боовны фабрик сүүний завод, Лениний нэрэмжит өр гєн нэвтрүүлгийн хүчит станц |Ха- рилцаа холбооны төв барилга, улсын их сургууль, 40 мянгатын сүндэрлэ сэн олон барилга, налайхыч их уур хай, уул уурхай нефтийн том | том үйлдвэр дайралдах болно, Түүнээс цааш хөдөө путгаар аяла хад чинь манай нэгдэл, сангийн аж ахуйн аль ч хэсэгт хүчит трактор, комбайн, авто машин, цааш . нааш сүлжилдэн алтан шаргал тариалан “далай мэт долгилон харагдана. Энэ бүхнийг сайн санааны үзүүрт 10с гэгчээр их Зөвлөлт улсын минь 9Г69- мэр арвин тусламжийн үр гэж бодоо- | Зөвлөлтийн Манай эх орны маргаашийг улам сайхан болгох ЇЇ таван жилийн ТӨ- лөгөөг хэрэгжүүлэп биелүүлэхэд зориулж Зөвлөлт улсаас манай ул- Монгол-Зөвлөлтийн ах дүүгийн бат найрамдлын чин -үнэнч байж, түүнийг үеийн үед хиртээлгүй арну наар мөсхжуүлые! ршөсж, Цусгэхээ шээтлгЭр”гЭ ТЭҮҮЭХЭГ ГЭ ТЭЭГ ҮЭ ТГТЭЖЛТЭЭГЭҮЭЭГЭХҮүЛ"иЭГүЭГЭүЭҮХ-аЭ тэгтэл этэүүгэүсгүЭтЭҮЭ ГЭЭ “үнүэтэээгүүтэр үлэ ТүлЛЭГТЭАЭГЭЭГЭ-) к Володя Москвагийн авто машины соёлынордны хамт олны хүүхэд Эрлин, Женя, Гуревич, Игорь, Зубков, Саша Биттер нар Бүх Холбоо тын үйлдвэрчний эвлэлийн баганат, Ордонд, Москвагийн хөдөлмөрчдийн өмнө олон улсын хуухдийн баяуын өдөр тоглож байгаа нь ЗӨВЛӨЛТИЙН ПИОНЕРИЙН АЖЛААС Хаягдал цуглуулсан нь Атрын 270 тонн тТөм- рүүд намынхаа: 22-р зуг рийн Хаягдал гэдэг нх хуралд зорнулж ү! ур» мөнч үнэмшмээргүй цуглуулсан бэлэг увэс - их тоо шүү. Үүнийг юмаа. Энэ төмрийн ““Зөвлөлт Е хаягдлаар хєдөө аж. хүүхэд багачууд Львов хотын (67-р ахуйн төрвл бүрийн үүлэд багачууд сат- сургуулийн индонёе- | машин хийх ажээ. рын зүг баяр хөөр, Эр дэнэ шиш яггэл зоригтой (тэ- лүүлж байна. ургуулах үүрэг ард түмэнтэй тогтоосон гандан буурш гүй: найрамдлаараа бахархцгаал! .. Ч й Н. үеэ ки Ай орны Бөвлөлтийн үй олон оо) -46и! Манай эх орон даяар Мон- гол-Зөвлөлтийн найрамдлын са рын ажил өрнөж байна. Энэ уламжлалт сарын ажлыг шон дуулан зөвлөлт улсын И. Лениний “нэрэмжит уллуин байгууллагын ажлаас товч 14: нилцуулья. 1922, онд Москва: хотын Нраснопрёсненск районы 16 ХУ гаар хэвлэх үйлдвэрийн дэргэд гионерийн анхны отряд байгуу лагдсан юм. Энэ цагаас эхлэн Зөвлөлтийн тшионерийл байгуул- лага зөвлөлтийн олон сая хүүх дийн коммунсит хүмүүжлийн чу хал байгууллага Солж, өөрийч үүргийг нар төртэй биелүүлж ирдэв, Одоо Зөвлөлт Холбоот Улсад пионерийн ордон 3000 орчэм, залуу техникчдийн станц 3320 залуу байгальчдын станц 259 гаруй, хүүхдийн номын сан 15900, түүхдийн биеийн тами- рын цэнгэлдэх хүрээлэч зэрэг олон байгууллага, пионерийн 5 сонин Өлэч тооны (сэтгүүл байнгд хэвлэгдэн, пиопео бага чуу Чад зориулагдаж байна. Иргх 19863 онд В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионе рийн байгууллагын яруу ал: дарт 40 жилийн ой болно, Зөвлелтийн пионерүүд энэ ой гоо угтаж: эх орныхоо Ккомму- низмын байгуулалтанд тодорхой ажлаар бэлэг барих гэж байна, Түүнчлэн арван сая туулай, 100 сая тэжээ гэрийн : мэл шувуу өсгөх олдц Сая тонн | төмрийн хаягдал. цуглуулах 22 Х.Эгхэсаин үл сүйг таах ЛД с 72252727 0114 СУүг1 20:06 0/52-к2-----. Бин или зэрэг эх орондоо тустай олон ажил хийх боллоо. Пионерийн анхны отряд бай- гуулагдсанаас хойших 489 жи- лийн түүх нь Лениний нэрийг ариунаар хадгалсан Яруу ал- дарт үйл явдлаар дүүрэн юм. Бүх Холбоотын Лениний пио- нерийн байгууллага коммуниз мийн үйл | хэрэгт хязгааргүй энч олон сая Охид хүвгүү ДИЙГ хүмүүжүүлэн эгснийг Зоя Космодеянская, Павлик Моро- зов, Олег Кошевой, Сергей Тюленин, Александр Мэтросов зэрэг эх орноо баатхрлаг хам- гаалагчид ба энх тайвны бүтээн байгуулалтанд гарамгай амжилт гаргасан ЗХУ- -ЫН хөдөлмөрийл баатар Ё В. Гагано»: ба" огтор» гуйн. уудамд АНХ удаа хүний ул мөрийг гаргасан ЗХУ-ын баа тар “Юрий Гагарин нарын зэрэг баатарлаг хүмүүсийг дурдса» наар хангалттай батлагдах юм, В. И. Лениний ариун гэ! рээст үнэнч Зөвлөл ийн пионе- рүүд орон бүхни хүүхдүүдтэй интернационалист 2:5| холбоогоо улам бэхжүүлж баїнг, Өөрийн ЭГНЭЭНДЭЭ 17 сай Охид хүвгүүл дийг нэгтгэсэн ВИ. “Иениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионе рийн байгууллага бүх дэлхийн ардчилсан залу, дын хэлбсо» ны гишүүн юм, Эрх 3 Жсаргалант Монголын “пионер, багачууд бид Зөвлөлтийн Сионер нөхдийнхєө баялаг. туршлагаас улам, нх сурдгаая! 82418762, Цэрэндорж ЗХУ: 9 Ё ДН 3. лах ЗАРЦ О идль УЛС: хулналажалланалшиал ава линаланал “5 байгс, талбайг нэг өдрийн дотор хортноос цэ- Гахай пнонерүүд гахайн фермд ам. ралтаараа Очиж га хай маллаж байна. Тэд гахайг маллаж - хооллохоос гадна фермийн арнун цэв- рийг яг мөрдөж бай на. 100 сая шувуу Зөвлөлтийн ино- нер багачууд тахна галуу, нугас маллах их дуртай ажээ, Эд? 2 жилийн дотор | зуун сая тахиа Га. луу нугас өсгөхөөр. амлаад ажиллаж. ОВЯЬүУЖ үэГД ЭЕ дэт самбарт нь хадагджээ. Г өлөлөлөлөтөтфӨлӨтфт 0Өөс0ӨөлӨ«СӨФ Москвагийн 45-р Зурцииг су? зас Саша. уЦруильд: ЭРТАЙЬ байна. -. | Атрын хязгаарын нэ шиш ургуулах “мянган инонер бага юэ Семнозернын му- 25 хүнтэй бригад “түү жийн | Червышевс- байгуулаад 20 га га: ЧУУД зуныхаа амрал 3Ь кийн цэрэмжит 8 жи зар эрдэнэ шишийн таар атарт очиж н овЕл нд сургуу- өндөр ургац бий ажиллахаар илэр- дунд сургуу болгохоор илэрхийл БЭРЛ : лийн сурагчид эрдэ- жээ. хийлээд явцгааж бай- 34 на. Хортонтой Бас өдий төдий. тэмцсэн нь бэлэг сэлт . вагон, 5 Сталин мужийн вэрлэжээ. вагоноор атрын зүг. расновка тосгоны м хүүхдүүд Өглөө эрт Миша 286 хор- явж байна. Энэгбэж хамтралын талбайд тон “мэрэгчид уст- гийг, пинонерүүд ат- очиж бүхэл бүтэн гаж хамтралын хүн рынханд зориулж | зураг |. , УР бэлтгэсэн ажээ. : “Немчинов Москвагийц- | са ТАСС-ын гэрэл зураг, "ЧЛ0 Ховд аймагт бага дунд 21 » тишүүд учр3ас ё талант ХОТЫН ту лөж бүлгэмийн: ажиллагааг түүхчлэн Сурагч пнионерүүдийн хүч чадал “оюун мэдлэгийг өдөр шөнөгүй орги- ““дуулан байдаг таван онцын болзлыг хангаж цол тэмдгийг хүртэгчид хав- рын цэцэг шиг олширч байна, Зүүн- баяны дунд сургуулийн сурагч Лан- туутогоо, Цэцэгдарь, |Хоролбандь, Пагам нар таван онцын цол тэмд- гийг хүүхдийн баярын өдөр хүртэж давхар баяр болцгоосон юм. Зургийг С.Бодоош “Ховд аймгийн пионерийн - байгууллага их ойн өмнө сур- туульд 6000 гаруй сурагчид сурал- цаж байгаагийн 5983 нь пионерийн тишүүд юм. Сурагчдын ихэнх нь пионерийн пионерийн бүлгэм бүр тохилог танхимдаа олоп хэлбэ- рийн сонирхолтой ажлыг явуулдаг, Дуут, Наранбулаг, Алтай, Бул- ган зэрэг сумын сургуулиуд, Фар- 7 жилийн сургууль пионерийн бүлгэмийн ажиллагаагал- раа тодорч байна, “Эдгээр сумдын пионерийн бүлгэм, сурагчдын анги, насны онцлогт тохируулан: ажлаа явуулдаг учрагс.сурлага, хүмүүжил ” нь жигд сайжирч байна, Пионерийн бүлгэм танхимдаа тогт- мол дежур ажиллуулж бүлэг салаа- даа тагийн “хувиартай” оруулдаг. Пїионерүүд, танхимдаа танхимын ӨД- « рийн тэмдэглэлийг хөтөлж «Манай хүндэт“пионерүүд»: «пионерт шинээр элсэгчид» үндэсний «тоглоом, дуу, уран, цэцэн. үгс, үлгэр, оньсого, туульсын цуглуулгын тэмдэглел хөт шинэ. г.зүйлээр - “баяжуулж | байдаг, туршлага нь аймгийн нийт сургуу: лиудад “дэлгэрч байна. 3 Ховд аймгийн пионерийн бүлгэм цэх ОЙДОО зориулж 1000 мод тарьж “СОДОН УЛИАС Содон нэгэн улиас Н39 Сургуулийн гадна сүглийнэ “Саглагар ногоон навчис о!чСалхины! аясд бехөлзөнө 2) “ДЦадгалтаа өх үедээ Шамдаж Бат, тарьсан юм Зав чөлөөтэй цагтаа Зөв арчилж ургуулсан юм “ Мжил нөхдийн. тарьсан Ё Эгнээ моддын. дотроос 1М111) Идэвх зүтгэлтэй Батын Энэ мод л үзэсгэлэнтэй. Баясгалант сургуулна төгсөхдөө Батын баяр бялхана Саглагар мөчирт улиасаа Сургуульдаа үүрд дурсгана. Галсандорж Зчилмглмтмчулмучулмчмтмтмлтмулмтмтмтмэтч Баянхонгор аймгийн. Баян-цагаан сумын 7 жилийн дунд сургуулийн 55 дугаар ангийн онц сурлагатан Дионер ТКамбалсамбуу ив«Хөгжлийн ) Зам» нэгдэлд өчиж 100-гаас доош- гүй хөдөлмөр өдөр хийх үүрэг аваад амралтаараа явлаа?» Бэрийс Ц. Луушаа. 1300 мөчир, 240 мод ухаж модыг нь суулгав. Мандах, Дуут сумын .пионерүүд 10,000--17200 тоосго цохисон бай- на. Сурлагыг үйлдвэрлэлтэй холбох ажил Өрнөж пнонерүүд ХАА-н мэ: дэгдэхүүн, техникийн дадлага. олж байна. Хэвлэх салбарт (8, оёдлын артельд 12, Хүнсний комбинатад 10, ХАА-н машин техникт 40, токарьг 5, харилцаа холбоонд 40 пионер су- рзгчид ажиллаж мэрэгжил эзэмшиж байна. Бага сургуульд 100, дунд сур- гуульд 400 кв метр гдзарт туршла- гын талбай байгуулаад хүнсний но- гоо тарьж байна. Сургуулиуд дээр эх нуггад судлас аялал зохиож, манай баялаг гэсэ!и үзвэрийн булан байгуулахаар эжил- лаж байна. ПиОнерүүд зуныхаа ам- ралтаар 15-аас дээш хөдөлмөр өдөр хийхээр зорьж байна. Бүх сурагчдынхаа онц “сайн сургаж, сургуу 1009 сурлагын дүн үзүүлсэн Алтай, тарих нүх 501ЦЫН 9331 Дундговь аймгийн хорооны гарийн бич- аав ээж, ах дүү нар» 5 онцыг эзэмшигч гийн. дарга Цэрэн- таа туслалцах, хайгч пионер сурагчдын дорж, намын хороо- дал цуглуулах, аж- зөвлөлгөөн саяхан ны товчооны гишүүн луудыг зрч далайц аймгийн тэвд боллоо. Агваандорж нар 5 тай зохиохын хамт ) Уул зөвлөлгөөнд 5 онцын эздэд баяр салаа бүлэг анги сур онцыг эзэхигсан пиИЭ: хүргэж зөвлөлгөө гуулиараа 5 онцыл мер сурагї41 .42, га- өгөв. Аймгийн бүх эзэд болохын төлөө вац онцы | Чөхөрлөл бага, дунд сургуу: бүх мэдлэг, хүч чад- 2, оролцсон юм. лийн нийт пионер лаа дайчлад,. ажилч сурагчдад хандаа лахыг уриалсан Ї 5 онцын ерэн ЦЭ? | зөвлөлгөөнд оролцог- Зөвлөлгоөнд” оролд рэндорж, Очир-дагиг чид уриалга гарга- | сон нийт” шиОнерүү: на, Эрдэнэ-Очир, СЭ- | даа Энэ зунихадам- |. дэд урамшлын зүй» рэөтор, » ГалинДЭВ | ралтаар үйлдзэр, хө- | лийг гардууллаа. ї нарын зэрэг 13 пчод- дөө аж. ахуй барил- 2 СЧойбалсан гамжилттай Дуут сумын сургуулнудын туршла- гыг “дэлгэрүүлж байна. Ховд аймгийн пионерийн байгуул- лага их-ойгоо ийм ажлаар байна, Ж. Цэвэгмид. ярив. Аймгийн намын Бэлтгэлээ хангасан сургууль айм- гийн Баяндун сумын бага сургуулийн су- рагчид, багш ажил- ЧИД ЭЦЭГ эхийнхээ хамт 1960-1961 оны өвлийн бэлтгэл ажил хийж дуусгав, Үүнд: 1. Хичээлийн тан- хим, Энэ нь угтаараа 32 м, өндөр нь 2 м, өргөн нь 8 им, зур- гаан өрөө тасалгаа бүхий 248 кв м б:- рилга юм. Үүний гад- на талыг эргэн той- ронд нь хаягдал мод ны нлүүдлээр хийж 1--2-р шавардлага шохойдлогын ажлыг ТООД засварыг цэнхэр хөх лент татаж доо- гуур нь 1м 50 см-ын хэмжээтэй цагаан цэнхэр енгөөр лаг болгон будсан нь үзэмжтэй болжээ. 2. Хүүхдийн Зайр. Энэ нь уртаараа 1 ми, Өндөр нь 4 м, оргон нь 8 м барилга бөгөөд Гидна талд нь 1--2-р таваодлагыг хийж шохойдо- хын хамт (10 куб- метр багтосмжтай чу- луун суурийг шинээр орж хийсэн ь бөх бат сайч байр бол- жээ. 3. Багш нарын байр, Энэ нь «уртаараа 11 м, өндөр нь 4 м, га бөгөөд гадна талд нь эргэн тойрон 0- дон шахтуур хадаж 1--2-р шавар шо- хойл эжлыг бүр хийж дуусгасан байна. Дээрхн 3. барилгыг босгоход элс, шавар, чулуу. зөөх шахтуур мод бэлтгэх, хадах, суурь өрөх, засаж шавардах шохойдох зэрэг нүсэр жил байсныг бүх сураг- чид багш ДХын хамтын хүчээр гүйцэтгэсэн нь улс- хувьсгалыч 40 жн- лийн ой, багш нарын- хаа их хуралд барих бэлэг нь боллоо. П. Баатархуяг. (Манай сурвалжлагч) ажилч- хийв, Ангнудын ДО- чө "44-11. 4-5: 5-Н) өӨө9Ө0 9 Ч То 5 : 9 ЭР 223 өргөн нь 7 м барил- 9-40197ө6 “гаар ангийн хэсэг сурагчид 30- “уул жүжигт чадварлаг тоглож “8ХАААХАБААА мөгөөө 09040404-04090404230 “Булган аймгийн төвийн 10 Н жилийн дунд,сургуулийн 6 АУ- хнолч н. Гомбодоогийн «Арслан гийн зээ» гэдэг үлгэрийн “сэ- дэвт жүжгийг аймгийн соёлын ордны сэхээтний социалист нө- хөрлөлийн гишүүн Лхагваагийн найруулгаар бэлтгэн. аймгийн соёлын ордны тайзан дээр анх тоглож үзэгч олондоо сонир- хууллаа. Сурагч Ганбат, Лха- маа, Дэмбэрэл, Тогоосүрэн Нар 9040- Ї ө 4- (3 үзэгч олон, үеийн НӨХхөддөө 14 : лархагдаж байна, 3 Ж. Мөнх Очир, «БЇ Дорноговь аймгийн ХЗЭ-ийн: хорооноос аймгийн дунд сур- гуулиудын хооронд 5 “ОНЦЫГ эзэмшигч багачуудын | анхДус гаар чуулган, Намын 14-р их «Хурал, хувьсгалын 40 жилийн их ойнуудыг угтаж урлаг уран сайхны үзлэг зарлан явууллаа. Үзлэгт төвийн дунд сургууль онцгой сайн бэлтгэн 1 дүгээр байр эзлэн аймгийн ХЗЭ-ийн хо “рооны хүндэт үнэмлэх, 800 төг регний шагнал авлаа. Авьяас билгээрээ тодрон шалгарагчдын дотроос: сурагч “Лхагвадорж, Ээлэгмаа, Лантуу-тогоо, Идэр- маа нарын тоглолт онцгой чад- варлаг болжээ. Манай орны олон мянган сурагч пионерүүд алдар түүхт ойнууддаа авьяас бэлгээрээ ингэж бэлтгэж байна. 5 Г, Эсмэдэх. | (Манай сурвалжлагч). Эра, тгэчвл “минь. гэ үл лан, тчина. “чинь /чаллнэ... /чинниа. . авсна. /чинжль.Л, Н 60--70(-ийг : 3 Ээ : нер сурагчид өөрийн гын аль нэг салбарт (Ж. Батсүх. -- р ЭрЧЭЛЧИЦЛРВСААН тодорхой ажил хийх, (Манай сурвалжл:ач - төвийн 10 жилийн 9 ? 5 дүгээр ангийн 5 эч- : цына нөхөрлөлийн ах- Авьяас лагч Ролзодмаа, билгээрээ угтаж өөрийн нөхөрлөлийн 5 ажиллагааны тухайг шалгарла а 4 Ёс г 4 .. х Жил “уус Хүүхэд бүхэл 40 жилийн олїах «йл мын ХЇУ их хурлыг угтажс ажил хө? 200007 дөлмөр авьяас бэлгээ дайчилж байна... Зураг дээр: Зүүн-баяны дунд сур 77 сургуулийн 7 Дугаар ангийн сурагче "эс Бүд шинэ сурсан. дуугаа хөгиимойофдлс: Ё, дөл байна... Е “А5 8-3 3 нэ едрє! єс ХОЙШ сэжиглэн үүнийг юу Ни- Нь шуу тамгыахан “ ахардах болов. Хэд тараав, ,Хэрэг зориг нь вэ гэдгийг олох гэж байх мэт. лээд Олон хоног Өнгөрч 83вын | овоо болоод мөц Ч хааяа гарч үзэж шөнө Өдрөөр ганц нэг хүн ирээд манай аавтай ярыж ажил хэрэг зөв лөнө. Аав Намыг даалгаврыг !бие- лүүлэхээр ирсэн тусгай даалгавартай хүн, Сурга би. сайд ойлгов. “Нөгэн: С дөр Зав хэлсэн гаь: --Аав нь.Одоо удахгүй явнд --Хайшаа гэж би аавынхаа нээс цочин асуусалд | 5 Түг- --Ход.. их хол явна. Одоо чи сайн ойлгох хэрэгтэй. Миний Очах гэж байгаа тэр газар Олон хүн їдэг дэн нийлж Жаргалын төлөө тэмцэж байна. Тэр бол хаад ноёдтой эгий тээ үзнэ гэсэн хэрэг... Чи Ойлгох ёстой.. Биднийг дайсан мэдсэн шиг байза... Бидний дунд итгэд муутай улс байгаа, шиг санагдана. Тэд урав Сан хулгай нар гэж биднийг нэр- “дэж, байна: Хэг: нь: хулгайч нар бо лохыг, Одоо. удахгүй чи заалгах, бол НО.... ГЭЛЭЭ. | манай аз- “вын тухай яригдах болж ху бие. Хоног гэдэг харавсан сум адил хурдан! өнгөрч зуны дучд сар гар лаа. Хүрээнээс ардын намынхчы тухай Сураг улам дэлгэрэн Тархах болж, Өвгөд буурал сахлаа илбэн дув дуугүй сууцгааж дотроо нэгийг дүгчэх мэт. Би(өдрийн цагаар ээж “дээ туслахын Хамт аргал ус бэлт- чгэж аавтайгаа бараг өдөржин яри- на, Тэр нэг Орой гайхал төрмөөр “нам гүм байна. Аав надыг өөр рүү тээ татар ЧихЭцд.мЯнНь ингэж шШиВ- нэлээ. ! --Төрөө чи сонсооч... Би чамд одоо нэг “бичгийг чээжлүүльеэ. Чи түүнийг чээжлэх ёстой. Үүнийг зү р, нэг чээжлээд ч бас зогсож 00- лохгүй, Малчин ардуудад түмэг (ОЛОНД чи таниулах ёстой. Энэ Сол чих үйл хэрэгт ард түмпийг уриалан "дуудсан бичиг байгаа юм гэсчээ Өнөөх бичгийг гарган ирэв. Би түү Чийг сайн таниж байна. Ё 2-БИ тэр бичгийт чинь учрыг ,/Мэднэ тэсэнд аав пад руу хараад: “--Уухай, юу гэсэн. бичиг гэж чи “ Ойлгоов? гэсэнд ? ї --Тэр бичиг үү? "эр бол муу “сайн лам ноёдыг хайш чь Ч юм хөө (ЇеӨӨД дуу ардууд жаргана | гэсэн юм билээ гэлээ. ї: “Азв миний хэлснийг анхааралтай болсо аваад өхөөрдсөн янзтай нү ээ гялалзуулан инээмсэглэв, (Ин- рээ аав заавал их ёжтой үг 1 їхЭЛДЭГийГ би мэднэ. 1) Дайсиуудыг | хөөнө гэдгийг чи зү Н тээр нэг холь, өлдэхтэй (адал юм шЫг, :| хайрт заваасаа. гахнад Л хагацах, нь ай нь барайн. үсрэн” босоод: хөлөө -| хөндсөнөө ч “анзааралгүй хувцаслаж эхлэхэд ЭЭЖ МЭГШТЭЛ уйлж хувцас ху- нарыг нь төхөөрч байна Аав хувц: саа өмсөж байх хооронд би морийг нь авчирч эмээллэв. Тэр” мориндоо мордоод хэлсэн нь: --Миний хүү Сэрэглэн. ахыгаа цаг ямагт дагаж яв, Сэрэглэн би чамд хүүгээ захия. Түүнийг чи ган болд зоригоор хүмүүжүүлж, намаа саа. өгсөн даалгаврыг биелүүлэх ёстой... ““Мэдлээ! гэж Сэрэглэн ах нОмх, ноор шивнэнэ. Ээжийн гарыг атгаад “| аавлт 2 --Зоригтой бай Насаан! Битгий сандар өнөөдөр ингээд явавч эргэж ирэх өдөр тохиолдоно. Миний хүү Сэрэглэн ахынхаа үгийг сайн бие лүүлж бай! Чамд түүнээс өөр зорил го үгүйгтээд бөхийн духан дээр ми- нь үнсээд ДОВТОЛГОн ОДЛОО. Аав хэ дий явж Одсон боловч түүний үүсгэ сэр ихсүйл хэргийг биелүүлэх үү доогүй биз...гэж аав инээснээ, -Эд нар чинь тийм ёмархан хөөгдөх улс биш шүү дээ, Малчин ардууд эв салзаагаа нэгтгээд зЗангид сан гар-шиг хүчээ хамтатгах юм бол сая тэднийг дийлнэ. Тэхийн тул яах хэрэгтэй вэ? Энэ уриаг унших хэрэгтэй. Олон хүлд, Түм түмэн малчдад унших хэрэгтэй, тэгвэл ТЭД учрыг ойлгон мэднэ, мэдэв үү гэв. “тэн! би үгүүлээд: --Ойлголоо! --За тэгвэд чээжлэн: эхлэе ГЭСЭНД аав сайшаан ТОЛГОЙ ДОХНОД ӨНӨӨХ бичгийг хоёр гардан авч уншив. Тэр өдрөөс эхлэн бид хоёр өцөөх бич-|. гийг чээлїлэх ажилд орсон -маань|- залхуу ч. хүрэхгүй надад баяртай сайхан санагдаж. байв. ї --За: үүдийг. чинь аав . шигээ: олоц хүнд уншиж таниулна.. Бүг- дээр нам жим сууцгааж миний хэ- лэх үгийг сОдсох биз. Тэхийн хамт бас үүний учрыг, дорхноо ойлгоод манайхаар гөлэт: бөөн “улс ирээд манайд орох ч юм бил үү. БадхХаЧ|гэр:: “барааг” ОНГИЧИН- нүцгэн Унтаж ах нарыг элсүүлээд тар долир -ДО- "байсан ОМнний хучлагыг хуу татан лойгоос. авахуулаад Энэ муусайл босговг Долой. уурга шиг урт. хар дайслуудыг цємийг хүйс . тэмтрэй буугаа“нохой алах. гэж: байгаа. юм хядвал мєн Гоёо гэ) бодно. рэг надад Оногджээ гэдгийг би сүүлд нь Ойлгож авсан билээ. Үдэш --Удаан Хүлээсэнгүй мо өдөр болж аав Намайг өмдөө НОМ- Тэр өэжийн урд байд бууныхаа 4 ход зогсоогоод гол темрөөр хамрыг нь сөргөөнс ч. 4суусан” нь: -- яш!: гэж: хэлэв. Би торж элгүйгвэр “хавгизата 9 шиц! -8Муу” шулам. Чи хэл! | Чиний түгдрэлгүйггэр. хангинатал. ун тэргуравсан ХУЛГН ШОВНЭйЛр дуусгасанд аав. баярлан бяцхан Га: рыг мидь, атгаад:. “8Бияаж мэддэг юм гэж ээж ер айсан шинжгүй хээв нэг хариул “ОМивиц хүү! их сайн байна.|санд Долой хав шиг уурлан хашгир Одоо чи үүнийг үргэлжлэн унших Сан нь: болно. Миций нөхөд чамд туслана гэлээ. Бид хоёрын яриа дДенгөж дуусч байтал гадаа морин туурай тачигнаад нэг хүн ирж буув. “Би хэд болохыг харах гэж гүйн гГард- хад эзж миний хойноос гарлаа. Манай гэрийн хаяанд |Сэрэглэн! гуай мориноосоо бууж байв. Тэр бол мичий аавын багын найз бай- сан юм. Их.анчин хүн тул гол тө- лөв ой хөвчөөр нутаглан3. Зарим үед аав бид хоёр түүнийг! дагаад адд явж байсан удаа ч олон.! Тэр морио тушчихмагц гэрт гүйн | ороод шууд аавруу очиж амьсхай: дан сандарч өгүүлсэн нь: --Яаж. мэдэх | --Содов оо!... Содов минь босч "муу шулам. Чамайг бид ,мэддэг: бол. үз. Зугтаа, одоохон зугтаа: Цаала|гоно доо! гээд -ЗэЖийг или :бай| 28 чинь хушуу тамгынхан чамайг б8-|сан хоёр хүн рүү: --Аваад яв наадахаа, энэ гэрийг рих гэж байна. Өнөө шөнө. бүрэл|. шатаа стар хүүхдийг хөөж гарга! хийгээр ирнс чамайг бариад бусдыг чинь бас барих гэж байгаа гэнэ. Сэтгэл зүрх: Нөгтэйгээрээ Дорлиг| галч хушууиаас зад руу хэл өгч явуулжээ яв.. яв.. гэв. Энэ үгийг сонсоод: миний! дотор эвгүй болж гэж, түмний . толгойг эргүүлж, бай! мойноос: зүүгдэн Орилж , гэхээс хоолой минь завгирач | нулн ма | нүдийг: “үртрэдэврнэ. Аав: цаг жиг Улсын. шэвлцэвн өдбихарэд, дэвлэв. яв 3224: БН 5ХарК 85770450 цҮНВА ЁҮС Ї Чаны 44 , юамжон Д “боловч лшэнН шиг шагайсан. орж, ирэх, нь хорсод Ч | рээ Очно доо. Энэ хүн гэж “вэ гэнээ? улааны Голомтныхоо сшатсан үнсэн. дээр - гта гээд та нар төрийн хэргийг .їшийт тээд тарав..Нэгэн. хуяг ээжийг ми нь чирэн гарахад.би ээжийнхээ хор гай тэмээн. “таваг, шиг ХҮНД элө- лаврөө. элэг. “ВҮҮ минь өшиглӨВ. тє гээд би ухаан. алджээ. Ээж минь миний Зүг тэмүүлэн хуяг. зарыг алдчихсан нүхэн" шах шанд нөмрөн, одод миний. гасланг хуваалцаж Фиятыл балчир намайг өрөвдөж ! байх мэт: анивалзана.. “Талын салхи зэжийн минь ОРОНД намайг “үнсэж. сэрүүндүү амьсгаагаараа | ЦяригойР минь сэргээж : ! --Төрөө чи бос! чи хор зоригт эцгийн үр шүү. дээ. Балчир жаахан ч гэсэн Чи дайснаас өшөөгөө авах ёстой гэж хэлж байх мэт санагдаНау Би хөндүүрлэсэн элгээ дарсаар 69 сов. Дөнгөж босоход минь Миний ард ямар нэгэн морин туурай тачиг. нахад би эргэн Хараад ум. хумгүй зугтаав. Миний ард сарны сүүн ца гаан гэрэлд цав цагаан морьтой ХҮц ЗОГСОЖ байсан билээ. --Төрөө! хүүе Төрөө! Жо» тэр на майг дуудна --Хэний Дуу , “болбхин тани сангүй, танихыг. ч “хүссэнгүй: . У3420 --Нүдэнд .минь.Заналт" "Дүрс. бо лон үлдсэн өнөөх муухай ДОлир Дог. лой мөн мэт санагдаад “түүний гарт үхэхГүйн тул, хүч, мэдэн гүйсэн . би лээ. Өнөөх хүн мориор: миний араас хөөнө. --Битгий ай! ээ СҮНН-0 гэж дээ. Би Сэрэглэн ах чинь байна, Биг гий-ай ах нь байна гэж тэр миний хойноос хашгирсаар байхад би : --Намайг хуурах тэж байна я3 сан ч би түүний гарт- орохгүйдээ гэж бодоод улам:улам хурдяан гүй" сээр байхад өнөөх хүн цөхрөнгөө барсан бололтой миний хойноос .Моз/!/- рио гуядан хөөж, Ирээд далан дээ: Фээс минь шүүрэн авч, мори. дээ гэ таргав. х : Аав тэггэд, хайчгад: бэ?, бусаг ах түүнийг, Өгөөмөрийн: Өөвөджөө Тэ. дэг-тазар: хүртөл “үдэж, өгчээ. | Хугар- | сан яс нь бүрэлдэж гүйцээгүй аав . минь Сэрэглэн ахын. “мврийг” “түшил, хэсэг зогсоод: Ё --Одоо чи буц! Би. “цааш: явиа 5 надад сэтгэлээ битгий ”З0в| гэнс “ЗахИ лєои жээ. -.. кл : Аавын -урдаас удтал ширтэн зог сож, дотрсо: --Яан: шүү ӨӨөрийнхєө нөхөд дээ бодож хэлсэн нь: ” --Чамайг ганца2рангий чинь явуу дахад: хүнд: байна! Гэвч яая гэх Вэ.. энд ажил төрөл их, байна гээд морин "дээр “її аавыг, мдр, улис,Өгөөд| ДАЛД ортол нь" Түдээрээ. “үдэж: зогсов. Энэ өдрөөс эхлэн хушууны там Їгын газар хөлтэй болж аавыг уул хадаар эрэн хайж морьтой улс дэв хилдах боллоо. Түүний явсны гурав дахь өдөр аав өнөөх эрэлчидтэй Нуурайтын аавд, айл Сацамсаргүй дайрал Уул хэрэг ингэж »үүс Бүүниүцүй “Тэр барин хадтай уулын УРД- энгэрийн хөсгийн замаар зав мориныхоо амыг татсаар | алхдаж явтал гэнэт Урдаас нь дөрөв таваин /морьтой хүн давхин орж иржээ. Аав двийг хармагц оморно (эргүүлэн “Цуурайн баруун: суга: өөд «морины "ход эцсийн - хурдаар хурдлап :зуС Таав. : “--Ээжийг минь тавнач . гэж гуй ҮЭ санд: хуяг. намайг өрөвдөн, ээжийг! | “Баян-уул Сайн яваад гирээрэй! Нүдэнд нь цог жавхаа, нүүрэнд нь баяр хөөр тэрэлтэж ямар нэгэн байс галант үйл явдалтай тохиолдож -бай гаа бололтой хэсэг хүүхэдтэй би дайралдсан юм. .. Эдний дотор Говь-алтай аймгийн сумын дунд сургуулийн 5 дугаар ангийн пионер Дулмаа, Сүкбаатар аймгийн Хонгор сумын сургуулийн пионер . Шүрэнчимэг, нийслэлийн (11 дүгээр сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч “Алтанцэцэг,” Баянхонгор аймгийн Галуут сумын сургуулийн: Маам, 23 -дугаар сургуулийн Лувсандорж Чойбалсан аймгийн төвийн 10 жи лийн сурагч Цэрэнлхам, “Хэнтийн Цэндсүрэн нарын 30-аад сурагч бай на. Цөмийнх нь энгэрт 5 онцын тэмдэг гялалзан харагдах нь арга- гүй л тэд бүх талаараа шалгарсан хүүхдүүд юм гэж хэнд ч ойлгогдо но . Эд хэдхэн хоногийн дараа алс нутгийг зорьж ах дүү БНА Герман улсын «Вильгельм Пикийн» нэрэм- жит зуслан БНУАУ-ын «Чилле берц»-ийн зуслан, БНПАУ-ын «Цеп- лица» гэдэг зусланд очиж амрах гэж байгаа хүүхдүүд ажээ. Очиж зөвхөн тавтай сайхан амрах даа биш анд найз нөхөдтэйгээ уул зан учирч ажил сурлагын арзин туршлага сайхан жишээг нүдээр үзэ хээр зорино гэдэг үнэхээр завшаан тай хэргээ, Замдаа сайн явж Мон- голын бүх пиопер сурагчдын өмнөөс ах дүү найз нөхдийнхөө мэндийг дэвшүүлж, удахгүй тэмдэглэх гэж байгаа Ардын алдарт 40 жилийн ойн баярыг хүр гээрэй гэж бид зүй ёсоор захин үдэж байна. Үүнээс өмнө ч жил бүр бидний дотроос тэргүүний олон охинд хөв- гүүд гадаад оронд зочлож байсан нь -олонтаа.. Хүүхдүүд ээ! Бид үүнээс сэдэж манай” пионерийн байгууллага, пно- нер багачууд ах дүү гадаад орны пионер багачуудтай хэрхэн ган ба- таар найрамдаж, бидний харилцаа яаж өргөжөө вэ? гэдгээ өнөөдөр эр гэж харья. Э6:эсицлалгаагн өмнө 1925 оны 5 дугаар сарын 8н бол Монголын пионерийн байгууллагын төрсөн өдөр юм. Манай” пионерийн байгууллага энхрий хайрт намын хаа хайр халамжаар өсөн бойжиж ирсэн 39 жилийнхээ дотор ах дүү ардчилсан орнуудын пионер бага- амин зүрхний чуудтай анд дотно, холбоотой явж нрлээ. 1929 онд ма4- най пионерийн байгууллага олон с улсын пионерийн байгууллагын хол бооны гишүүнд элссэн нь түүхэнд тэмдэглэлтэй үйл явдал болсон юм. Тэр жил Москва хотноо болсон Бүх Холбоотын пионерийн анхду- гаар хуралд манай төлөөлөгчид орол цож Зөвлөлтийн пионерийн зусланд анх удаа очиж амарцгаажээ. одоо манай пионерийн байгууллага Зөвлөлт Туркмений Ашхабад хотын пионерийн бүлгэм, Зөвлөлт Буриа дын тпяонерийн бүлгүүдтэй байнгын холбоотой юм. Бидний үүрэг Манай: пионерийн байгууллага, ах дүү “орны пяопср найзуудтайгаа Хувьсгалын яруу. Мөн | 18 дахь жилдээ ! 1961: оны 67 хх 24 (717) - Хи-ын үйл (ул 15 ЗӨВЛӨЛИЙН Сонин ВИДНИЙ ӨМНӨ 1929 онд манай пионерийн төлөө- лөгчид Зөвлөлт ХолбоотУлсад явж байх замдаа, Японы империалистуу дын тусламжтайгаар Хятадын го- мянданы дээрэмчдээс Зөвлөлт боот Улсын дотоодын төмөр зам дээр гаргасан будлианы эсрэг Улаан Үд хотод сууж байсан Хятадын консулийн дэргэд болсон хөдөлмөрч дийн, жагсаалд, манай пионерийн төлөөлөгчид Зөвлөлтийн пионер нө- хєдтэйгөө мөр зэрэгцэн оролцож яв- жээ. Гитлерийн фашизмын зсрэг Зөв: лөлтийн ард түмний явуулж байсан агуу их эх орны дайны жилүүдэд Монголын пионерүүд ах дүү найз нөхдийнхөө хамт нэгэн сэтгэл са- | зөвхөн танил талын холбоотой биш, зовбол хамт зовж, жаргавал хамт жаргадаг жинхэнэ ах дүү ёсны хөл боотой, дэвшилт хүн төрөлхтний зол" жаргалын төлөө нэгэн. дуу Хөо- лойтой байхыг» өөрийн үүрэг гэж үздэг. Е) гийг Бараадий жилийн дунд сургуулийн .10 дугаар ан- онц төгсөж байгаа Бараадий юм. 1-10 дугаар ангийг хүртэл 10 жил алдалгүй онц сурсан юмаа. «-Та нарт их аз завшаантай үйл тохиолджээ. засгийнхаа явдал та нар хайрт нам Үүнийг Ч мэдэж байгаа. ач гэж сайн 1957 оны зун надад бас яг ийм сайхан аз тохиолдсон маань насан туршид мар тагдахгүй мөнхийн 7 болон үлдсэн юм.. аз алаг йхаллапаллаа/ дурсгалт үйл явдал Орбч бүхний МХЗ ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН пиОинЕзРИЙН: ТӨВ Хол » Ул : 1 11560222 Гувшжуусшаглшшал тодш.лЕалсуалУҮЧЫ пролетзры нар нэгдэгтчи| хэргийн төлөв кэзээд бэлхэн байгтун! | 22 бУНОНФШин: дугаар”сарын 22, 7 Пүрэв .шш----- : нэ 10 мө б Гар балдара наатай байсан юм. Зөвхөн инийсдэ- лийн пионерүүд өөрсдийн хүчээр 16432 төгрөг хуримтлуулж «Монго- мын пионерүүд» гэдэг танк бэлэглэж айв. Саяхан манай нийслэлийн хэд хэ- дэн бүлгэм, Америкийн түрэмгий- лэгчдийн эсрэг эрэлхэг тэмцэж бай гаа Кубийн хүүхдүүдэд олон тооны захидал бичиж, соёлын бараа цуг луулан явууллаа. Монголын пияо нерүүдийн эдгээр үйл явдал их да- лайд дусаал төдий өчүүхэн зүйл боловч улс түмэн, түүний залгамж үе пионер багачуудын мөнхийн най рамдал нөхөрлөлд Монголын пио- нер багачуудын чин үнэнч байдгийн нотолгоо юм. хүргэ Хээрийн шувуу нисэн үл хүрэх газраас хүний хүү эрдэнийг өвөрлөж ирнэ гэдэг үнэн үг байдаг. Та нар тэндээс ажил сур лага, амьдрал тэмцлийн асар их туршлага авбал зохих үлгэр жишээг авчрана. Бас сайн анд нөхөд олонтой танилцана. Тэд бүгдэд бидний мэндийг хүргэнэ шүү. Би одоо 10 дугаар ангиа онц төгслөө. Би угаасаа тоо физикт их сонирхолтой учир инженерийн сургуульд явна гэж хэ- дийгээс бодсон хүслээ энэ жил биелүүлэх гэж сэтгэл догдлож байна. За та нар минь сайн яваад сайхан юм үзээд садан төрлөөс ялгаагүй олон танил нөхөдтэй..болоод ирээрэй! Эрдмийн их далайд улам бүр шумбан сэлж, дуулсан бүгдээ эрдэм болгож дуу- гарсан бүрээ ижил болгож техник эзэм ших хөдөлгөөнийг эрчимтэй өрнүүлж ули рал бүр онц шалгагдаж эрдэмтэн баг- шийнхаа итгэлийг эвдэлгүй анд нөхдийн- хөө найдварыг хөсөрдүүлэлгүй эх орондоо ихийг, бүтээх хүслээр чээж дүүрэн байгаа- сай гэж би та нараас хүсье гэж Бараа дий БНАГУ-ын «Чойбалсангийн» нэрэмжит пионерийн зусланд очиж, амрах гэж. бай гаа нийслэлийн 24 дүгээр сургуулийн пио- нер Тунгалаг, 13: дугаар сургуулийн су- рагч Пүрэвсүрэн, 21 дүгээр сургуулийн Ам галан. гуравт ярьж байна... урмлжваллажалшууласлолаллпаа/тагпоотаж/оижыл гиштууттЕоЛВАЛ, ! УжЖлалжшлолалалушлалжллаглд нашл2БАЛаволаса/ ул агалаЕЛ гозгалгахаласАА Дандаа э/ууладаг Хилийп цаадах анд найз наргай- гаа Монголын пноперүүдийн харил» цаа 20 гаруй жилийн өмнө 1034. онд Октябрийн социалисг хувьсга- лын 17 Жилийн. | өдрүүдэд Зөв- : лөлт эт Улсын. в хо- тын пиоперийн ордны 27000 пионе- рээс захидал хүлээн авснаар эхэл- сэн билээ. Манай хот хөдөөгийн сургуулиу- дын сурагч пнонерүүдээс алс хо лын анд нөхөдтэйгээ | захидлаар байнга харилцаж арвин . баялаг туршлагаа, марк, ил захидал,цахид | гаан утас солилцдоггүй хүүхдийг: эрээд олоход бэрх. Манай зөвхөн нэг сургууль (Ху киртын 10 жил) одоо 2000 гаад 31 хидал хүлээн аваад байна. 1961 он гарсаар МХЗЭ-ийн Төш Хорооны нэр дээр ирсэн захидал 200 гаруй «Пионерийн үнэн» сони- ны нэр дээр мөн олол тооны захи- дал иржээ. Я Энэ бол нэгэн санаа нэгэн зорил- готой анд нөхдийн харьцаа мянгай гол, түмэн уулаар боловч саатдаг- гүйг харуулж байна. Хаач бид амд 10200 олөнтол( Сүүлийн жилд манай пионерийн төлөөлөгчид ах дүү социалист ор- нуудын үзэмжит сайхан пионерийн зуслангуудад очиж амрах нь улам өргөжлөө. 1956-1957 онуудад Зөвлөлт Хол- боот Улсын хар тэнгисийн” эрэг дэх “«Артек» зусланд: манай” пионерүүд “амарсан” билээ: БНАГУ-ын” «Эрнст Тельманийй» | нэрэмжит “айонерийн” байгууллагын урилгаар 1957 оноос эхлэн жил бүр Берлин хотоос хол- гүй оршдог «Вильгельм Пикийн» нэ рэмжит зусланд амардаг боллоо. 1959 оны” 7 дугаар сард БН Унгар ард улсын Будапешт хотоос 23 км зайтай байдаг «Чиллеберц» зусланд амарсан билээ. Мөн 150 км-ийн хол байдаг «Балатой» нуурын эрэг дэх «Балатон семен» гэдэг зусланд ч амардаг. 1960 оны 7 дугаар сард манай хэсэг пионер Ардчилсан Оо- лонгос ард улсын «Усандян» гэдэг амралтын газар мөн «Сег-Ам» гэ дэг зусланд амарсайи билээ. Одоо БНАГУ, БНУАУ, БНЛАУ-д манай пионерийн төлөөлөгчид явах гэж байна... Анхны зочдоо бид угатмана х Манай нийслэлээс 110 км-ийп зай тай «Сөгнөгөр» гэдэг пионерийн зус ланд энэ жилилч 7 дугаар сард .Б "НА Солонгос ард улс БНА Герман: ард улс, БИ Унгар ард улсын пио- нерийн слон, төлөөлөгч манай по нерийн төв зөвлөлийн урилгаар «үг | рэлцэн ирж амрах гэж байгаа нь. пионер бидэнд хичнээн баярланба. хархууштай хэрэг. билээ. Энэ: болма най оронд ирж амрах гэж байгаа гадаадын плонерийн айхны зочид юм. Л Бид зөвхөн харилиан зочилж ал» рахдаа биш -хамгийн сайн сайхаа “өлөлт туршлагаа солилцож хачгийн -гүн зузаан нөхөрлөхөд бидиий гол | зорилго оршино. . Ингэж бидиий үеийн үед. дурсаг даж, үрийн үрд уламжлагдан бэх- сожих мөнх найрамдлын ган бат ха | рилцаа холбоо хэзээ ч тасрашгүй- “тээр өдрөөс өдөрт тэлж байна. | : Д.Солномдорх | ! Ху:252 даян дэлхийн хөдөлмөрчин ард түмний үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байна гэсэн үг. Ийм учраас «Хэзээд бэлхэн!» гэдэг бид бүхний дуу хоолой бүх дэлхийн пионерийн бас л «Хэ- зээд бэлхэн!» гэдэг дуу хоолой- той нийлж байна. Тэгвэл бид өөрийгво дэлхийн хөдөлмөрчин ард түмний үр хүүх дийн нэгдмэл агуу нх армийн цэ рэг мөн гэж зүй ёсоор үзэх ёс- той. Бөмбөрцгийн аль ч гарсан, тэр агуу их армийн байл дагчдын «Хэзээд бэлхэн» гэсэн дуу хоолой цуурнатах болно. Ийм учраас газар дэлхийн пно нер бүхэнтэй гар гараа улам чан зтгйсй орны цог жавхлант няо ныер багачууд аа! «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэсэн өө- | га барилцан, ган бат найрамдлаа | рийн дуудлагыг санагтун! улам бэхжүүлцгээе! МАХН-ын үйл хэргийн төлөө Үүний тулд бөмбөрцөг орчлон хэзээд бэлхэн байна гэдэг бол | гоор аялж, хань нөхөд чинь хаа коммунизмын үйл хэргийн төлөө, | хаа байгааг үзэгтүн. АВСТРИ Австрийн пионерийн байгууллагыг «Залуу гвардн» гэж нэрлэдэг. 1945 онд анх байгуулагджээ. «Орон бүхний хүүхдийн нөхөрлөлийн толвө!» гзсэн дуудлагатай. 78117! дАвглиыйн дэвшилт хүүхдийн байгуул лагыг «Лесной народ» гэж нэрлэ ЭГ. 1925 онд үүсэн байгуулагджээ. Одоо 5 мянга гаруй хүнийг нэгтгэж байна. «Улс түмний нөхөрлөлийг /бэхжүү лэгтүн!» гэсэн дуудлагатай АЛБАНИ Жил бүрийн 2-р сарын 10-ны өдөр БНААУ-ын пионерийн байгууллагын баярын өдөр байдаг. Одоо өөрийн эг- нээнд 150 мянган гишүүнтэй. «Намын үйл хэргийн төлөө тэмцэлд хэзээд бэл хэн байгтун!» гэсэн дуудлагатай. 1942 оны 2-р сарын 10-нд Тиран хотын захад Албанийн пионерийн анх ны бүлэг байгуулагджээ. Зөвлөлтийн ард түмнээс гитлерчүүдийн эсрэг явуулж байсан агуу их. тулалдааны үед тэд фашизмын эсрэг тэмцэхээр баясгалант тангараг өргөж байв. єг АРГЕНТИН бөөрөнд ВЕНГЕР БНУАУ-ын пионерийн холбоо 1946 оны 6 дугаар сард байгуулагджээ, “Одоо 400 мянган гишүүнтэй. «Хөдөл- мөрчин ард түмний төлөө, эх орныхоо төлөө гуйвалтгүй урагшаа!» , гэдэг дуудлагатай. «Монголын: «пионерийн төлөөлөгчид жил бүр ах дүүгийн най рамдалт Унгар улсад очиж | амардаг сайхан уламжлалтай. ВЬЕТНАМ Вьетнамын їпно- нерүүдийн хам- гийн дуртай баяр нь намар болдог. «Чунтун юм. Энэ БНАВУ-ын «Тэр- гүүний пнонерийн отряд» 1941 оны 5 дугаар сарын 18- нд байгуулагджээ. өдөр пионерүүд нь Одоо ЭЭ0: мянган Хо Ши Минээс шү” гишүүдтэй. «Хэзэлд, лэглэсэн захидлаа, бэлхэн байгтун!» даалгавар авдаг байна. гэсэн лагатай. эЧДОлголэ: ГАНА | хтанин, осрорийн пнонерүүд» гэдэг нэртэй Э байгууллага пнонерийн хамгийн залуу бай- гууллага юм. Түүний төрсөн өдөр нь 1960 оны Ч дугаар сарын нэгэн билээ. Энэ байгууллага анх 800 хүнтэй байсан бол одоо тус орны бүх оршни суугчдын 6 хүн тут- мын 1 нь өөрийгөө пионгр гэж бахдалтайгаар- нэрлэх болжээ. Энд зөвхөн багачууд биш ча- санд хүрэгчид ч ер нь 5-аас 25 насны хүмүүс пнонер бгйж болдог. ГРБИНЕЙ БН Гвиней улсын пионерийп байгуулла- їга 1859 оны 8 дугаар сард үүсчээ. «Ямагт урагшаа! Хэзээ ч бүү ухар!» гэ- сэн дуудлагатай. 7тоос. 18 насны хүүхэд залуусыг нэгтгэсэн энэ байгууллагын гол зорилго нь тэднийг эх оронч, бие махбо- | дын талаар чийрэгжүүлзи хүмүүжүүлэхэд Г оршино. 2 л Ї1РДЧИЛСАН ГЕРМАН. УЛС СОРЧБА уй ” Эрнест Тельманы нэрэмжит пионерийн бай- Бэ? гууллага 1948 оны 12-р сарын 18-нд байгуу: лагджээ. Одоо түүний эгнээнд 1500 мянган ги- шүүн байна. «Энх тайван социализмын төлөө. тэмцэлд хэзээд бэлхэн байгтун!»гэсэн дуудлаа. “татай, ТУ31: Герман Монголын пионерүүдийн найрамдал « Эртний уламжлалтай юм. Одоогоос 31 жилийн өмнө Герман улсад болсон дэлхийн пролета- рни ард түмний хүүхдийн 2 дугаар их хурал, 1960 онд нээсэн олон улсын хүүхдийн зуслан: тийн анхдугаар нээлтэнд манай төлөөлөгчид оролцсоноос гадна 1957 оноос эхлэн жил бүр очиж амардаг боллоо. шооЛЭХ де Аргентины иноне- Пионерүүд бослогод рийн холбоо гэдэг хүүх оролцсон ажилчдад тус дийн байгууллага -лаж, тэдний гэр бүл, ажилчдын хүүхдийг хүүхэд багачуудыг эрүүл чийрэг өсгөх, гу асарч тэтгэж байна. Өн дамжны хөнөөлт нөлөө гөрсөн ОНД,тус орны нөөс зайлуулах, тэдэнд ихэнх муж үерийн аюулд учрахад пионе: биеийн тамир ,урлагаар оролцох бололцоо ол гох, ном уншиж чаддаг рүүд туслах ажил 830- хион байгуулж бүхэл бү хэл машинаар хувцас Зөвлөлт Холбоот Улсын В. И. Ленин: ний нэрэмжит шио- неринн байгууллага 1922 онд Москва хотын Краснопрес ненск районы 16 дугаар хэвлэх үйлд вэрийн дэргэд пио: нерийн анхны от- ЗӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛС Ї с : хэц байгтун!» гэсэн дуудлагатай. Одоо рэмжит бүх хол". боотын пионерийн, байгууллага” “бүх дэлхийн ардчилсан залуучуудын хол- бооны гишүүн юмаа. - 1 : Ирэх 1962 онд В.И. Лениний нэг рэмжиг бүх хол- У болоход туслах гол с9: хунар,хүнс тэжээл цуг “рилготой. зуулж байлаа. БЕЛЬГИ , Бельгийн пионерийн холбоо 1958 онд анх байгуулагджээ. «Бүтээн босгох, нэгтгэн нягтруу лахад хэзээд бэлхэн . байгтун!» гэсэн дуудлагатай. Беьлгийн тно нерийн холбоо хүүхдүүдэд дээрэм чид, алан хядагчдын тухай амерн кийн кино үзүүлэхгүй байхын тө- лөө шургуу тэмцэл явуулж, хүүх дэд цэрэг дайны холбоотой тог- лоом худалдуулахгүйн төлөө тэм | цэж байна. БОЛГАРИ нмитровын пионерийн байгууллага у ї Септемврийче» 1944 оны 9 дүгээр сарын . 38-нд байгуулагджээ. , «Димнитровын пнонерүүд социализмын цүйл хэргийн төлөө манай орны зол жарга- ї2: төлөө тэмцэлд хэзээд бэлхэн байгтун! Їтэсэн дуудлагатай, | Болгарын 650 мянган пионерүүд 5 2и- “лийн төлөвлөгөөг биелүүлэхэд ах эгч нар- таа тусалж бас өөрийн «Таван жил дагуул» “гэдэг алдар цолын төлөө чармайн ажиллаж байна. з ряд байгуулагджээ. өөрийн эгнээндээ боотын пионерийн «Коммунист «на 17 сая охнд хөв: байгууллагын яруу мын үйл хэргийн гүүдийг нэгтгэсэг элдарт 49 жилийн төлөө хэзээл (бэл- В.И. Левиний нг. ой болио. КУБА ОхЁч засвэр, тоноглолт тохижуу: лалтыг хийж. байна. Эх орондоо түгшүүр тохиолдсон цагт тэд ах. эгч нарынхаа бүтээн байгуулал: тын ажлын халааг авч хувьсга- лын армийн байлдагчдад тусла- даг. : Эдгээр сэрэглэн хүүхдийг Куба даяар «Патрульяс хувепилес»,. «Идэр харуулууд» гэж зүй ёсоор нэрлэдэг байна. Энэ идэр харуу! лын эгнээ өдөр бүр өсөж байна. Үүнд 7-гоос 13 насны хүвүүд охинд хувьсгалын хэрэгт үнэнч байхаа тангараглан ордог. Та На- рын өмнө зогсож байгаа хүвгүүН хэдийгээр насан бага боловч БН. Куба улсаа хамгаалах хэрэгт На” санд хүрэгчидтэй зэрэгцэн 30Г". сож байгаа нь ажээ. : Т БН Кубийн хүүхдийн бай гууллагыг «Патрульяс хугени- лес» гэж нэрлэдэг. Эндэхийн хүүхдүүд нэг минут ч зүгээр суу: даггүй. Тэд аж ахуйн газар ажил- лаж, суралцаж байна. Сургуу: ХЯТАД йаггтай. 4 «Хятад улсад хам- Тийн шилдэг сур, тууль, | бүлгэмийг пнонер Юань Сяо- туянийн нэрэмжит болгодог. : Ээрээ ! ! Дайны үед гадаа дын зандалчид ард БНХАУ-ын пно: мнийг өөрийн нь зерийл байгуулла- га 44 сая гишүүн: тэй.1949 оны 10-р сарын 413нд анх байгуулагджээ. «Коммунизмын үйл хэргийн төлөө єсэзээд бэлхэн байг- тун!» гэсэн ДУУД: алах БНАСАУ-ын «Ба тачуудын холбоо» 1946 оны 6-р сарын 6-нд байгуулагд жээ. Одоо түүний эгнээнд хагас сая гаруй охид хүвгүүд нэгдэж байна. «Лрдчилсан шинэ Солонгос улсын үйл хэргийн төлөө хэ- зээд бэлхэн байг тун!» гэсэн дуудла- гатай ард түмний рийн морь ихэд дэл гэрлээ. Тэр морь өдөрт мянган лн га Киприйн пионерийн байгууллага за- луучуудын холбооны секц гэдэг нэр- тэй. Энэ байгууллагад 120 бүлэг багта- на. Янз бүрийн улс орон, ард түмний шилдэг хүмүүсийн нэрээр эдгээр бүл- тийг нэрлэдэг. Кипрт .2Жолио Кюри, Максим Горькийн нэрэмжит бас «Эрх чөлөөний дөл» гэдэг бүлэг ч бий. Солонгосын дунд Чонлим гэдэг үлгэ төрөлх тосгоноос талбай руу хөөн гар гаж партизануудыг зааж аль гэж шаард жээ. Хэн ч тэдний хүссэнээр уравсан гүй учир бүх оршин суугчдыг буудан болжээ. Энэ БНАСА УЛС зар давхина. Одоо Солонгосын ард тү мэн таван жилийн төлөвлөгөөгөө ам жилттай биелүүлж байгаа үед пионе- РҮҮД бас «багачуу- дын төлөвлөгөэ» гэ дэг таван жилийн төлөвлөгөө зохион КИПР бүлгүүд НОРВЕГИ үеэр Юань Сяо-гуя урагш гүйн гарч «Партизануудыг би мэднэ!» гэж хашгар лаа. Юань Сяо-гуя «Урвагчид, дайс- нуудад зам/фваж бо лохгүй» гэсэн пно нерийн дүрмийг сайн мэднэ. Юань Сяо-гуя дайсныг да гуулж явсаар пар- тизаны байгаа газ раас хол төөрүүл- жээ. Тэгээд, Юань Сяо-гуя «Хятадын ард түмэн мандту- гай». гэж цуурна- туулсаар дайсанд алагджээ. ажиллаж байна. Тэд сурлага дээр ч, хө дөлмөр дээр ч Чон лим шиг байна гэж амладаг. Зөвхөн Канводо мужийн пионерүүд өнгөрсөн жил пионерийн 800 жижиг цахилгаан станц байгуулсан байна. Монголын їно- нерийн төлөөлөгчид 1960 оноос эхлэн ах дүүгийн найрам далт Солонгос ул- сад очиж боллоо. амардаг Норвегийн ндэр пннонерүүдийн холбоо дэлхийн 2 дугаар дайны дараа байгуулагджээ. : «Энх тайван, нөхөрлөлийн төлөө тэмцэлд хэзээд Нийслэлийн пионерүүдийн анх- бүх пионерийн нэрийн өмнөөс пно нерийн тангараг уншсан нь: ”--ЧИПионерийн байгууллага «Ит- гэлийн туяа»-ны гишүүд бид чин ИНДОНЕЗ зүрхнээс тангараглах нь: «Итгэлийн туяа» байгууллагын үнэнч гишүүд байх, Өөрийн тө- рел -төрөгсдийг ямагт хүндэтгэн үзэх, залхууран хойргошилгүй сайн сурах, гэр орон, эцэг эхдээ. туслахад бэлэн байх, эх. орноо гхайрлах, Индонезийн ард түмнээ О хүндэтгэх, бүх дэлхийн хүүхэдтэй. Индонезийн пионерийн хөдөл- гөөн Ява арал дээр үүсэн бэхж сэн бөгөөд удахгүй Индонезийн бу | сад арлуудаар дэлгэрэх болно. ИТАЛИ : 2 Италийн пионерүүдийн нийгэмлэг 2 дугаар дайны дараа үүсчээ. Одоо. 50 мянга гаруй гишүүдтэй. Италийнпио- . нерүүд тун хүнд нөхцөлийн дунд, ул- сын зүгээс мөнгөн материалын ямар ч туслаижгүй ажиллаж байна. ФИНЛЯНД “ Финляндын | 1945 оны 6 д го нь өөрийн нэн хүнд бэрх ляндад, бусад гож байна. ла. Хэдий ийм чилсан холбоо, Финлянд даяар хамгийн тї хамгийн үйл ажиллагаатай байгууллага нь бол- пионерийн ардчилсан холбоо угаар сарын 48-нд байгуулагджээ. Одоо З0000 шахам гишүүдтэй. Тэдний гол зорил орны ажилчин антийн хөдөлгөөнд үнэнч байх гол зорилготой. Энэ холбооны ажил шээлийн дундуур явж байна. Фин хөрөнгөтөн орны адил, хүүхдийн янз бүрийн олон байгууллага байдаг. Тэд хүү- хэддээ ажилчин ангийг дайсагнх хүмүүжил ол- - Засгийн газар нь тэдэнд мөнгө, эд материа лын их хөрөнгө, ажиллах бололцоо олгож, харин лзионерийн холбоонд тийм туслалцаа өхгүй бай- ард- том, бэрхшээл байвч пионерийн бэлхэн байгтун!» гэсэн дуудлагатай. Энэ холбоо туй- лын хүнд нөхцөлд ажиллаж байна. Удирдагчид маш цөөн, цугларах хичээллэх байр огт үгүй юм. Бүлгүү- дийн ажил, удирдагчдын зөвлөлгөөн пионерүүдийн гэр орноор болдог байна. Польшийн харцерүүдийн холбоо 750 мянган гишүүнтэй. «Сонсогтун!» гатай Харцерүүдийн зуслан Познань хотоос 16 дий л холгүй оршино. Хүүхдүүд дуу шинэ дуу сурахаар энд тун дуртай цуглардаг. Энэ 1961 онд Монголын пионерийн төлөөлөгчид ах дүүгийн найрамдалт ПольБш А амрахаар явах гэж 4 дүгээр сард “дагатай:. Францын «зорнигтны -холбоо» 1945 оны 7 дугаар сарын З-нд байгуулагджээ. Энэ холбоо 20 мянган гишүүдтэй. 30 гаруй мян- ган талархагчидтай. «Нэгдэгтүн! ажиллагтун!» гэсэн дуудлагатай. Францад айл бүхэн шинэ жилийн сүлд мод худалдан авах бололцоогүй юм. Хэдэн жи- лийн өмнө ийм байлаа. Гэтэл одоо шинэ жилийн өдрүүдэд ихэнх ай- луудаар сүлд модны тэрэл гялал заж ажилчдын хүүхэд бэлэг авдаг болжээ. Энэ-нь «Зоригтнууд»-ЫН баяр бахдалаар дүүрэн байна. ФРАНП Бүх энэтхэгийн хүүхдийн Энэтхэгийн хүүхдийн үндэсний байгууллага юм. Энэ холбооны санаач “дагаар Энэтхэг ба Зөвлөлтийн хүүх- “дийн нөхөрлөлийн нийгэмлэг зохио байгуулагджээ. Энэтхэг орон даяар энэ. ПОЛЬШ гаруй гэсэн дуудла- дуулж, рд Улсад очиж РУМЫН 2) БНРАУ-ын пионерийн байгууллага 1949 оны ган гишүүдтэй. «Румыний -ажилчны намын үйл байгуулагдсан. Одоо 800 гаруй мян хэргийн төлдө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэсэн дууд , зохион байгуулж, тэдний цуглуул “сан, ажилласан шөнгөөр хийгдэж: байгаа юм. Парижид, мөн энэ мөн гөөр ажилчдын хүүхдэд шинэ жи лээр 8 хоногийн амралтыг зохион байгуулдаг байна. : 2):639:533 Шал ла холбоо бол том эгийн 100 гаруй салбар бий.. Дорнотоос ирсэн бяцхан охин миний | өөдөөс харан сууж байна, Энэ охиныг гад наас нь харахад ер бишийн гойд юм алга. Гал улаан бүчтэй «5 онцыг эзэмшигч» тэмдэг энгэртээ зүүсэн энэ охин чухам ямар пионер болох нь надад ойлгогдож байлаа . --Аль аймаг ямар сургуулийн хэддү- гээр ангид суралцдаг вэ? гэж асуухад: --Чойбалсан аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 5 дугаар ангийг төгсгө- сөн, намар 6-д суралцана гэж хариуллаа. Ингээд л бид хоёрын хооронд яриа үүс сэн юм. ! . г4 ” Шалгалт дууссаны дараагийн өдөр пио- | пнерийн ахлах удирдагч -намайг дуудсан ёсоор би очлоо. г--За, Цэрэнлхамаа! Чиний онц сайн сур- зодага, таван онцыг эзэмшсэн эрхэм- их хө Їдөлмөр зүтгэл чинь чамайг гадаадад | явуулж амруулах боллоо гэж хэлэхэд би хичнээн их баярласан билээ, --Үнэнийг хэлзхэд гадаадад явна гэж зүүдлээ ч үгүй байсан юм. Гэнэт ийм үгийг сонссондоо-гайхах сэтгэл төрж «Би зүүдлээгүй байгаадаа» гэж бодоход үнэ- хээр зүүдлээгүйгээр барахгүй, гадаадад явах болсон байлаа. 5 Тэгээд сургуулнасаа гарахад нар хур цын хурц ээж, байгаль дэлхий надад баяр хүргэж байгаа юм шиг байлаа , Хөл газар хүрэхгүй шахам гүйн харьж аав ээждээ баяр хөөр болон хэлэхэд аав ээж минь надтай адилхан баярлаж: . -Ачит нам са “ чинь чиний онц сур лага, хөдөлмөрт чинь баярлаж, гадаадад явуулж байна шүү дээ. Чи, нам засгийн хаа энэ их-хайр энэрлийг дандаа онцсайн сурлага, бүтээлч их хөдөлмөрөөр хариу- “лаарай гэж аав хэлээд иамайг үнсэхэд, ээж. НЬ 50:1:166 2 ? шоо ХУЧУ-н 19 санаж байна гэхэд ЭЭРЭХ жээ. ? ЧчЕХОСЛОВЛК 3 БНСЧУ-ын пноиг зориулсан энх тайв рийн байгууллага ны шагнал жил бү 1949 оны 4-р сард рийн 9-р сарын байгуулагджээ. 8-нд Фучикийн | Одоо сая гаруй ги цаазлагдсан. өдөр г шүүдтэй «хөдөл! болдог. Саяхан энэ мөр эх, орноо баг : 1855 шагналыг Чехосло. лан хамгаалахад ХОСЛОВАКИЙН ҮНДЭС вакийн пионерийн бэлхэн байгтун! гэ ний баатар Юлнус сая гишүүд хүрт- дэг дуудлагатай Че Фучикийн дурсгалд | жээ. : 54 » ж Э Манай орны пионер сурагчид аа! : Бөмбөрцгийн аль ч бөөрөндбайгаа өөрийн хань нөхөдтэй холбоо найрамдлаа улам бэхжүүлцгээе. : ЗХ Улсын пнонер сэтгүүлийн 1961 оны 5 н бичив, "ргаас үндэслэ үүл зуггийл ол --Юу бэлддэг билээ. Хэзээ явах юм бол гэж «сандарч билээ. 4 . . ж --Гадаадад явж амрах болсонд анд нө хөд аав ээжийн танилууд баяр талархад хүргэж, нэг үгээр хэлэхэд хиймэл да дугаар чуулган дээр хэсэг хүүхэд нөхөрлөхөд хэзээд бэлхэн! гэжээ, гуулд суугаад хязгааргүй огторгуйд нисч | яваа юм шиг санагдлаа. , Тэгээд хэдхэн хоногийн дараа аавтай гаа хамт эх орныхоо нийслэлийг зорин мордов.Ингээд л одоо тантай ярьж байна | даа гэв. 50 : Ь / ч 6.17 « Ё 3 ы 1 --65 онцын» болзол хэрхэн хангаснаа. ярина уу? гэж асуухад: --Нямбай ажиллагаа, хичээнгүй оролд- логотой байвал юуг ч хийж биелүүлж бол дог юм байна. Би цаашдаа үргэлж «5 онцыг эзэмшигч» тэмдэгтэйгээ явна гэж товчхон хариуллаа.. : : --Гадаадад явж байгаагийн хувьд ажил үйл нэгтэй анд олон нөхөддөө юу. хэлэ. хийг хүсч байна гэхэд: эв, --Хичээл оролдлого байвал бэрхшээл бүхэн хүний өмнө бууж өгдөг юм байна. Бэрхшээлийг ялна гэдэг бол тэр хүний сайн сайхан бүхний замын садааг арилгаж, чаашдын шулуун саруул замыг нь гэрэл түүлдэг юм байна. Хайрг нөхөд минь дам | даа онц сурч их хөдөлмөрлөхийг хүсч ерөөе гэв. »?" 2421 ЖОЛАТЫГ 7 “хийнэ ЇЕ Х! Ингээд бид хоёрын яриа дуусч зүүн зү. гийн охин. Цэрэндхамд аян замдаа сайн явж ирэхийг хүсч булбарай гарыг. чан. га атгахал, 00 5725 ӨМ : 25 4 Ж 28 2 Буун дуу исгэрнэ. Хадгцохио оно Е сум толгой дээгүүр улин шуугиж сэтгэл зүрхийг өвтгөнө. ЇМөрдөгчид түүнийг их ойд (оруулахгүйсэн гэсэн байдалтай ашгиралдан бүслэн авахаар той- орон ирэв. Аавын морь түүнийг (их ойруу улам улам түр- |гэн аваачив. Дайскуудыг саахал- тын хир байхад аав гүн их ой руу (ороод алга болжээ. Даваан дээр гарч ирсэн Долой, балар өтгөн сой руу ширтэн. харж хорссондо уйлах шахаад цаадуулаа хий л “загнаж: бо -- Алдчихлаа, хайран юм алд: «чихлаа. Ээ бас тоогүй, тун тусгүй гэж амаа барьжээ. Усан хулгана (болтлоо хөлөрсөн морьд чичир- Їхийлэн амьсгаадан зогсоно. Цуу єрайтын ой баз ч тийм их ой биш: “тул Долойн санаанд орсон нь: -ӨЭнэ ойг бүхэлд нь бүслэж эргэн тойронд ньхаах хэрэгтэй. Хэд хоногийн турш "бүслэн хаа- хад энэ муу, ойгоос гарахгүй хай ЧИХ ВӨЭ. .. Тэгээд тэр хөмсгөө зангидан , - Очир! гэж нэгэн этгээдийг дуудаад: -- Тамсын газар оч, хүмүү: Їсийг ол! цөмийг авчир. Ойг бүслэ (нэ, хаана гээд ойруу орохоосайж хярыг. даган сажлуулахаар мори- “ныхоо амыг татав. Долой хэлсэн дээ хүрчээ. Тэр жижигхгн ойг (битүү бүслэн ойн гүн рүү буу ни (жигнүүлэн. цөмрөв. Удаан хүлээ гсэнгүй байтал оройхон хир аавыг (учесж явсан морь цулоуураа чар- сээр ойгоос гарч ирэхэд талын зүг хууцужан хооссөр сал барьж ав ээ. Млгь хөлс нь їшалбарсан, тэмээл нь цустай, шиХ Алзын ту хай муу юм хүмүүс БоОлЧиЛЕ бухядд орхиод давхин рч ирсэн (Энэ хэл. мэдэхгүй ХИшИЫН зүс їдэвхин одоход Долой морины хой зоос хөөн давхиад тал дунд ор- “сой холо пь барьж а»лас. Уу: “байсан. хумуус түүнд хойласс "алмайран: шгртэцгээнэ. Дслой х! лэн бадарсан нүдээр морийг дур гутсан “байртай ширвэн хараад -4Содов миний сумаа оногд: эхээ. ОН. хэрэг Зүтлээ. Та нар энэ зэмэслийн цусяг хүй! цус биш гэж батлах эрх байна.. (уу. Нөгөө талаар миний бас нэг "Олсон юм энэ гээд цэгэн нойтон “малгайг өврөөс гаргаж, ирлээ Тэр ї НД бол аавын өмсөж явсан малгай байв. 1Каргалантын голоос үүнийг олсон юм, Миний бодлоор бол Содов шархдаад бидэнд баригдахгүй гэж энэ голд унаж үхсэн байж таарна гээд: --Уравсан хулгайч далд орсон “тул одоо тарцгаа. Энэ морь өнөөд рөөс эхлэн манай .,дансанд орно ” тээд эргэв. Сэрэглэн ах энэ хүнд эгшигт нүдээр үзэн тулж. : Үнэн үү? өнгөрсөн тэж үү. Содов маань гэж үү. Содов маань удирдагч! 2УАТ:08104 25572258: 1220 О| нан эргээд хаанаас цэнхэр --Цуурайтын ойгоос эх авсан . маань өнгөрлөө гэж үү? гэж аман (Түрүүч нь 23:23-рт бий) ё, 2223 22 со -- Засминий дүү нөгөө. бичгээ даа шивнэн нулимс унагаж билээ. үпэг уншаатах гэсэнд би чээжлэ: Аавын сураг ийнхүү тасрав. сэн үгээ бодож хангинатал ун Цуурайтын их ойн аль нүхэнд, | шив. хаана нь миний аавын алтан сай хан цогцос байгааг би тэрхэн үед олох гэсэн мэт үргэлжлэн шир: тэж балчир бага насны гэнэн хөн гөн зангаар нулимс унагадаг сан. Аавын нөхөд цуурайтын ойг сам нь ч аавыг | олсонгүй. Зун цагийн багсарч ур гасан навчис их шилмүүс дотроос хаанаас нь олох билээ. Та нар намайг шөнө тэгээд хэний гарт орсон гэж бодож бай па. Би энэ бүлэгт танарт өөрийн хөө тухай тодорхой хэлж өгнө, эсхүл “өвчин ч туссан юм уу би ахиад л ухаан алдчихжээ. Нэг л сэрэхэд минь би ээжтэй гээ хамт нэг дор хар модон ор: цонд хэвтэж байв. Насан, юу болс ныг би санах гэж оролдож үзлээ. -- Энэ ерөөсөө зүүд байх гэж шад алэлЛєй оло: лэн УЕД ЛАШДЛЛАМЫ Лу лрыл ДАХ нээ инээмсэглэн намайг ширтэнэ. саруулхан итгэж өгөхгүй байсныг яана. даа шиг. Би нүдээ нээж Га: томоор ха: байхыг харан тэр намайг тэврэн азч улсээд -- Дуугүй! гэж дохив. -- Ээжээ та ирээ юу? гэхэд минь - Ирсэн ирсэн миний Хүү? гэж ээж хэлээд -- Дуугүй бай, гадаа хурал: болж байна. Чи, хаана ирээд бай- гаагаа мэдэж байна уу? Энэ чинь Өлзийтийн дээд эхэнд модон дДоО- тор, анчингуудын хамт айна шүү дээ гэлээ. -- Тэр өдөртөө-би Бош сэхэж босч гадагш гүйн гарахад минь ой доторхи модон овоохой аавын нөхөд,Даваа гуай басбус хүмүүс, Сэрэглэн ах энэ тэр харагдахад нь хичнээн нх баярласныг яана. -« Яагаад би долир Долойд баригдчихаагүй. ирээ юм бэ гэж баясгалантай яа бодоод, - Ээж энд, аавын нөхөд Энд .. .мөн сайхнаа гэж баясан бодов. Хүмүүс модны | сүүдэрт сууц: гаан нэгэн чухал зүйл төлөвлөж ярилцана. Тэдний ярианаас: -- Байлдах, үлдэн. хөөх ухуулах гэдэг үгс тодоос тод-соц согдож байв: Намайг сэхсэн гүйж лвааг хараад Сэрэглэн ах --Үгүй ер өө! Төрөө хүү бо- “соод ярж 2.2. нааш ир ...тээд 441222 АД иш Мл7Х аш Л ЭЭ ул ЭГ сл ний эл гайс АВМЬЕС- ай ... Маш их айснаас ч тэгсэн юм уу,| ц минь миний эргэлзэж эхлэв. Ээж м рьж байсан гэрийг нь шатаажээ хучаастай хөлийг үзээд «Халуун годгийг, би ойлгов. Ээж минь нэг йна» гэнэ Нэг юм. хэлс: : гүй бай ҮҮ. л Уруу дуруу сууна. йЙ шиг юман дото Нэг л овоохо ДОТОР там” алаг нүдэнд ямар нэг гуниг- байх бололтой. Ухаан санаа минь тай зүйл байга хэвээр тэгэвч нэггл Хоол н а. шиг санагдана. улсууд шуугилдаад чбайх.,,.. раад ээжийгээ яг дүрээрээ суух ддөд,. -- Ээжээ! гэж баярлан дуудвал | унаж явна гэнэ .. "| намайг элгэндээ тэврээд --Сайн байна -- Ойтой хүү -- Ажилдаа орох нь болж... гэлцэнэ. Ажилд орно гэсэн нь юу гэсэн үг бэ? гэж би бодоод бодоод учрыг үл олов. Сэрэглэн ах хэл: сэн нь: | 2287: За маргаашнаас эхлээд хо- бул ойд дандаа ннуугдахгүй шүү. Гадуур явна. Ажил хийнэ. Харин “ээж нь өнэ ах нартай нь хамт энд үлдэнэ гэсэнд -- Ээжийг хэрхэн аварсан бэ? гэж би зориглоод асууж орхив. Сэрэглэн ах, хэсэг бодсоноо шанаагаа илж: -- Ах нар нь уу, Ах нар нь до лир Долойгийн тэр хүн түгждэг хар гэрийг танай гэрийг шатаа- сантай нь адилхан үнс болгож ор хисон юм. Одоо тэр биднүүсийг эрсээр байгаа. боловч энэ шил мүүст ойгоос эгээ л тэр муу шиг! ь юу болдоо гэл: инээсэнд г- Диваажингийн даамал бол сон хойно нисдэг мориор ойн дээ рээс харж магадгүй гэж нөгөө пэг ах хэлээд хүд хүд инээв. Ээжийг тэд оргуулж аваад хо Намайг үр: тэлжлэн, ширтэхийн хамт, түүпий идсэний дараа би түүнээс: Ээжээ та яагаа вэ гэсэнд Зүгээр хүү минь толгой. өв: гэснээ Аавынх нь морийг Долой 2 тЭВ. Худалдсан юм уу Хаанаас даа Булаасан юм уу Үгүй байхаа -- Тэгээд ..? гэхэд минь ээж -- Ээ дээ хүү минь, хүү минь муу аав чинь сайн л явдаг байгаа даа хөөрхий гээд уйлж орхив. Ээжийгээ би өрөвдөж дагах. уйл маар санагдсан авч аав намайг шуо 8 Эр хүн гэж дүгнэснийг бо- гол: зэжээ тайтгарууллс: 28 шОВЭЫ ээжээ. Аавьг бараг тай.дайсан дийлэхгүй. Тэр чи, хүн-аймаар том буутай. хүн шүү дээ гэсэнд ээж улам чангаар, шэЭр татан уйлаад: -- Томоогүй амьтан майг үнсэв. 5 . тэж на- . « Энэ өдрөөс эхлэн биаавынхаа даалгаврыг. биелүүлж айлуудаар яриа. хийх боллоо. Намайг цаг ямагт бэлтгүүлж дахип- дахин ун шуулсны дараа Сэрэглэн гах: ст-сЗа доод Бүрдэн. дээр. Гом: бынд. очоод уншчихаад ир!.гэх юм уу, үгүй бол баян Лодойн адуу ны билчир дээр оч! Даваагийн- хаар ороөд орой ирээрэй - гэх мэ:! тээр даалгаж явуулна. Намайг 5 “ | очиход аавын сүрчимээ-өдөр болгон тэж би одоо л ойлгоод ч бичиж чадсангүй уйлж орхив... Д. Гармаа, - М.-Гүреэд. он ги аль нэг танил заа- вал угтан” "аваад -цуглуулсан ул сууд дээр очоод: от-- Загуйцш тэй дохино. Би чээ жээр өнөөх:бичгийг: “т- Манай монгол газар бүрийн орлон хушуу шавийн ард түшмэд 4 санал нэгдээд чин үнэнхүү зорг-. | гоор манай монгол үндэстний олон амьтан уул, газар, усаа: ЭЗ-, лэж түмэн ардын зовлон жаргаг. лангийн аливаа явдлыг цөм бүг: дээр зөвлөрөн: шийтгэж хүмүүжин боловсрох их замыг нээж мөхсөн. төрөө дахин шинэчлэн босгож та сарсныг залган ,хэмхэрснийг эв- |лүүлэн нийлүүлэх үйлсэд нь амь зоорио огоортол зүт- гэсүгэй тэж бат журмаар барил- дан Монгол Ардын Нам бай- гуулж тус намын эрмэлзэх зү Й- лүүдийг манай монгол үн: дэстний түмэн ардад мэдэгдэн зарлах нь... гэж эхлэн унши- хад хүмүүс улам сонирхож ахин дахин уншуулан мэдлээ гэсэн мэт толгой дохин дараа нь нам дуу: гаар зөвлөцгөөж байдаг байв.Хү мүүсийн юу боддогийг би сайн таахгүй боловч энэ бичгийг унши хын “хамт л хүссэн хүслээ бие лүүлж, ханаж цадаж байгаа мэт инээмсэглэцгээдэг байлаа. Анхан даа би “бичигнийхээ учир утгыг. бие, эд ойлгодоггүй чээжээр л уншчихаад давхиад явчихдаг боловч сүүл сүүлдээ тунхагийн үг үсэг иадад улам ойлгомжтой «болоод жаахан тайлбарладаг байв. Ойгоос анд явж байгаа Сэрэг- лэц ах бид хоёрыг дайснууд огт- хон ч сэжиглэхгүй харин өнчин ядуу хүү намайг өөрийн ивгээл- дээ авсан Сэрэглэн ахыг гайхан хараад л өнгөрөөдөг байв. Тэрэ: лийн зуны адаг сард би арван гурван нас хүрэв. Намын тунхаг бичгийг хүн болгонд уншсаар, түч ний уриа нь бүх даяарт түгэжма. най жижигхэн бүлэгт бүүр алсху шуунаас хүртэл хүмүүс ирж эл: сэх болов. “ Сэрэглэн ах бид “хоёр гөрөөс намнах нэрийдлээр хушуу /нутгаа. “саа бүр гараад хол газар хэд хэ- /дэн хоногоор явна. Ах надад олон юм ярьж өгнө. . Одоо чи бичиг сур, Төрөө! гэл: нэг өдөр надад хэлсэн нь намайг их баярлуулав. , Тэгээд бид хоёр. | ойд өдөрт тогтмол сууж монгол бичиг заалгаж бичиг ном үзэх бо лов. Биднийг дайсан эрж байгаа “сонсогдоно. Сэрэглэн ах бичгээ заасаар: -с Битгийгай! Чиний аав чинь зоригтой хүн байсан гээд нүүрнь жаахан улсхийж: “. -- Миний дүү чи нээрээ аавын хаагтухай сонсоогүй “билүү гээд 2-2 Жавыг чннь дайснууд ая- гүйд бол үгүй хийсэн бий. Тэр. нэг өдөр цустай эмээлтэй морь давхиж ирснээс хойш би түүнийг " амьд мэнд яваа гэж сан ... муусайн дайснууд та наг раас бид өшөөгөө. авч чадна даа! харж -байгаарай тэсэнд -- Яана гэнээ гээд нулимс ми нь нүдийг бүрхээд би юу ч харж чадсангүй --Харин .аав минь дайсанд хорлогдсон юм бий. .. Тэгээдээлс минь уруу дуруу байсан юм байж бичгээ Төгсөөгүй Ь , Хариуцаагатай 9 эрхлэгч | 3:3026 сэр “БАДМАРАГ итгэхээ байс, . 5-7 й МАХ Намын 14 дүгээр НХ Хуралд цагтай халуун (аяр Хүргэв! МАХН-ын үйл хэргийн төлөө” . ху со-эг МАХН-ЫН ? Манай бүх ард түмэн, түүний залгамж үе пионер багачуудын хүлээж байсан тэр өдөр тэр: цаг ирлээ. 1861 оны 7-р сарын 3-ны энэ өдөр МАХН--ын 14 дүгээр их хурал манай сайхан эх орны нийслэл Улаанбаатар: хотноо мзэгдэж байна. Их хуралд манай эх: орны өнцөг булан бү: 24 рийн: шилдэг хүмүүс оролцож байна. Эд- ний дотор эх орон. ард түмэн, үр хүүхэд бидний төлөө ариун хөдөлмөрт орон даяар-цууриатан -дуурсагдаж байгаа хө9- дөлмерийн сайчуул, эрдэм Оюуны ухаант- « нууд, нам улсын удирдах «хариуцлагат- нууд цуглараад байна. Ч Хилийн гаднах ах.дүү коммунист ба ажилчны намыг -төлөөлж ирсэн хүндэт ,30- чид оролцож. байна. Манай ,намын” 14:р их хурал МАХН үүсэн байгуулагдаад эх орон, ард түмнийхээ тусын тулд мянган. бар- “9 7сэн!40 жилийн яруу алдарт ойгоо тэмдэг- лэж өнгөрөөд одоо хэдхэн өдрийн дараа улс хувьсгалынхаа 40жилийн ойг баяр баясгалантай ёслох гэж байгаа түүхэн үе н,. “Цэдэнбалаар толгойлуулсан энхрий хайрт намаа монголын бүх ард түмэн нэг гэн хүн мэг хүрээлэн нягтраад эх орон- доо соцнализмын гэрэлт барилгыг төгс босгохын төлөө өрнүүн хөдөлмөрийн эрч хүчээ улам улам оргилуулж байгаа үед хуралдаж байна. Их хурал МАХН-ын Төв Хорооны тайлан илтгэл, БНМАУ-ын улс ардын аж, ахуй соёлыг 1961-65 онуу- дад хөгжүүлэх төлөвлөгөөний тухай хэлэл х 18 дахь жилдээ! таат, түмЗн. ээдрЭэт. их-замыг- туулж, гирт- циализмын төгс ялалтын төлөө ард түмнээ . “7 Өфби бүхний “иролетари нар взгдэгтүнү” МАХН-ын уйл хэргийн Телөө хэзээд бэлхэн байгтун, “АА АЛТ нэг өтэтэснээиэ-сээс-ссэссасэ-иннингчгиэлэчтигиээлчинилилэннанлслн ЭР”, Бу 212 Монголын пионеРИЙН ТӨВ ” ЗӨВЛӨЛИЙН СанинН Өаргэлд 1961 оны 7 дугаар сарын.8... 3 7725 (718) ”Ч хурал нээгдлээ. зоригжуулап хөтөлсөөр намирч байна. Тэр алдар цуутай гал улаан тугийн нэгэн хэсгийг хүзүүндээ зүүсен манай. олон мян ган пионер багачууд хэзээ ч хиртээлгүй - 14-р их цэж батлах “зэрэг еврийн ард түмэн, үр хүүхдийнхээ маргаашийн амьдралыг улам зол жаргалтай болгох их асуудлыг зєв- лөж байна. Энэ төлөвлөгөөг биелүүлсний дараа 1965 онд манай орон хөдөө аж | явж МАХН-ын үйл хэргийн төлөө «Хэзээд ахуйгаж үйлдвэрийн орноос-аж үйлдвэр |бэлхэнї» байхаа баясгалантайгаар тан- хөдөө аж ахуйн орон болон хөгжинө.. гарагладаг юм. 5 2 Нам, эх брондоо хязгааргүй үнэнч байх түүний үйл хэргийн төлөө хэрэгтэй цагт амь амьдралаа зориулагч байх “чин үнэн эрмэлзлээр бид.төгс дүүрэн, юм. Энхрий хайрт намынхаа злбэрэл хайрын ачийг сайн сурлагатай, хөдөлмөрч сахилга бат- -тай, !-боловсон зөв хүмүүжилтэй сайн хүмүүс г-болон хариулахаа алдарт намын- хаа. 14.р хуралд монголын. бүх пионер бид илэрхийлж байна. су аяр хүргэе. "Би “Архангай аймгийн Өндөр-улаан су мын. дунд “бургуульд | суралцдаг, Одоо ардчилсан Герман улсад амрахаар явах Ггэж байна. Би эрдмийн далайд умбаж үнэ “төлбөргүйгээр нигэж тив . алгасаж явах гэж байгаа минь нам, засгийн мннь ач юм. Би намынхаа их хуралд пионер багачууд бидний хэвлэл, Пионерийн үнэн сониноороо дамжуулан халуун баяр хүр, Мал аж ахуй, газар тариалан ихэд өсөн хөгжиж тариалах талбай 1060 оныхоос хагас сая шахам га-гаар буюу 3 дахин өснө. 1965 онд - сургуулийн насны бүх хүүхдийг заавал 7 жилийн боловсролтой болгох зорилгыг тавьж байна. Олон арвайн 7. 10 жилийн сургууль, цэцэрлэг, яслиуд байгуулагдаж түүний олон арван шинэ “орд харш хүүхдийн тоглоомын “үйлдвэр хүртэл байгуулагдана. Энэ бол манай нам есвөрийн хүүхэд багачуудыг вөрийн . эх орны маргааш өдрийн.итгэл найдвар їзж хэзээ ямагт өндрөөр үнэлэн анхаарч” байд. гийн илрэл. юмаа. Монголын ард түмний рх чөлөө зол жаргалын төлөө. хуруу дарж тоолом цөөн хэдэн гишүүнтэй анх байгуулагдаж байсан. МАХН одоо өөрийн эгнээнд ма- най орны хамгийн шилдэг олон арван мян ган ах эгч нарыг багтаасан аврага хүчир хэг, шалгарсан жолоодогч болжээ. Манай намын улаан туг эрх чөлөөний тзмцлийн шуурган дунд ч, зЗдийн засаг улс төр, соё- лоо хөгжүүлэх ширүүн тэмцлийн дунд” ч цог золбоотой намиран мандсаар одоо со ГЭВ. Архангай. Өндөр-Улаан, сумын сургууль 5 а пямжавын | 5 цэрэннадмид, 0 д « : Д.Содномдорж Энжрий .. тайрт намдаа Эрдэм номд сургасан. |. »энэрэлт багш маань ч ачтай ”Эсэн мэнд торийудсан | Элд0зрэлт олон маань ч ачтай “Эрднийн хэвлийдээ жаргуулсак “Эл -орон мааль ч. ачтай Энэ соүхїий, дотроос. бол “Эрхэм ачтан нг байна Эдгээр олон ачтанд Энэрлийн ачаа хүргэсэн Эрэлхэг оаатар нам бол Эгэл бидний зцэг юм. Аясын”-салхиид намирсан Аранзал улаан бүчийг минь Ариун чЧзэжинд гялалзсан Алтан соёмбот тэмдгийг минь Ардын хувьсгалг нам, Анх бидєнд зүүсэн юм. Ажил эрдэм хоёотоо Адил хичээ гэсэн юм. Арвин зрдмиин шимагг Амтлуулж бидэнд шамүүлсэн - Ач гавьяагаа хүргээж Аз жаргалд торииулсан Ачитны ачитим ачтан Алдарт оаатар намаа Ам дүүрэн бахдана Амь насаараа магтана. хо 1: Хайрт намызаа зааснаар Халамжиг эрлэлийн замваснаар Хатуу хүнд". онд давка Хамгийн сайхныг бид бүтээнэ Халуун залуу насаараа ланагар хөгжлийг мөсголцож Хараа сунган "замнана Халаагий нь бид залгана Аар бор гэж голохгүй - Хатуу хэцүү гэж тоирохгүй Хаана бид хэрэгтэй бол Хамт бүгд «бэлэн байна. ХАззээд бэлхэн гэдэг бол Хзлэх төдий үг биш Хэрэгжүүлж заавал биелүүлэх Хийх ажлын үр юм. Алдарт баатар намынхаа Арван дөрөвдүгээр их хуралд Хамаг олон пионер бид Халуун баярыг хүргэе. Би жигүүрэв... ургахагр... Би 412 настай, 3 дугаар ангид сурдаг. Бидний ах эгч нар өөрийн сайхан. эх орныг улам хөгжүүлж оөаина. Юи авьяас зүтгэл, алдар цуутай ах нар шигзэ их х зүйлийг бүтээж хараахан чадахгүйч жи- гүүрээ ургахын цагт эх орон, ард түм нийхзэ төлөө юу чадах бүхнийг бүтээнэ гэж боддог. Үүний тулд надад эрдэм ном хэрэгтэн, инмд ои86 эрдэм нойд шамдан онцсаин сурч, намынхаа их хурлаас гарах шиндвэрийг онелүүлэхэд нэмэр. хандиваа оруулна. : : : 22 Өнмөговь Ханхонгор сумын бага" сур... - . гуулийн сурагч “Борхүү. “Налсбын ач манай орон саиныг зайгуулж | | байна. Би социалист нийгэм гэдэг бол | хүн төрлөхтний аль сайн сайхан бүхний л төлөө үнлчилж бандаг нийгэм гэж онд годог. Хувьсгалаас өмнө манал ард түмэн яаж ядарч зүдэрч амьдарч явсныг ном зохиолоос ои уншдаг юм, Фнеөгиян энэ аз жаргалтай амьдрал оол социализ - мын ач үр юм. Моциалнзмын замд ЯЛАА пам оруулсан юм. нмээс Оиднинг 43. | жаргалын гэгээн саруул замд оруулсан. МАХН-ынхаа их хуралд баярын дээд бай раа илэрхийлье. зуелт “4 вь-алтай, ьаян уул дунд сургуулийн 55 АЕҮН 703 сурагч |) дулмаа. | Ч Үр 21 М.А.Х, Намын 14 дүгээр их хурал, ард хөдөлмөр сурлага, авьяас билгийнхээ 7 Гал улаан оүчээ хүзүүндээ. на Гмируулсан, алтан соёмбот тэмд | гээ энгэртээ гялалзуулж олон «мянган пионерүүдийн жагсаал Ёголцад байна. 2Кагсаалын өмнө (428 0 үлгэмийн дарга цангинасан “хоолойгоор. --Бүлгэм дуулж бай! Номхон! --Бүлгийн дарга нар рапортаа төтөхөд бэлтгэ! гэж командлахад 11849 булгийн дарга хүлээн аваад 1 ! г Өөрсдийн бүлгийн зүг хандал: гтавхийтэл ёслоод, ) --Салааны |дарга иар рапор- їтаа өхөд бэлтгэ! гэж. уламжлав. “Үүний хариуд 5371 салааны дар га нар рапорт өгөв. Салаадын дарга нар бүлгийн дарга нарт, | бүлгийн дарга нар нь бүлгэмийн | дарга нарт рапорт өгсний дараа, манай пионерийн 19 зөвлөл түү їнийг нэгтгэж Монголын Пионе ( рийн Төв Зөвлөлд ирүүлсэнд Їр пионерүүд 61287 пионер бэлхэн жагссан “Сбайв. Тэд цөм | өнөөдөр нээгдэж байгаа МАХН- 7ынхаа 14 дүгээр их хуралд пно | рийн цогтой халуун баяр хүргэж їнамын 13 дугаар их хурлаас 14 “үдүгээр их хурлын хооронд хийж їбүтээсэн ажлын тайлангаа мэ Гдээлж байна. | Хайрт намынхаа уриагаар хам (гтарч сургах маань хамгийн сайхан Т.. Тал, говь, хангайн нутагт та- ван онцын нөхөрлөлийн хөдөл гөөн эрчимтэй Өрнөлөө. Одоо «5 онцыг эзэмшигч» 275 нөхөрлөлд 2835 пионер хамрагдаж хамтарч Хүүхдүүд ээ! Манай бүх ялалт амжилтын жолоог.баригч МАХН-ын 14-р их хурал нээгдлээ. Удахгүй ардын хувьсгалын яруу алдарт 40 жилийн ойн их баяр болох гэж байна, Энэ түүхт үйл явдлуудыг манай ажилчин, малчин, сэхээ- тэн бүх хөдөлмөрчид, хөдөлмөр бүтээлийн хамгийн сайн сай- хан дээжээр угтаж байна. Манай орны олон мянган пионер су- рагчид ч ах эгч нараасаа хоцрохгүй, өөрсдийн хөдөлмөр бүтээ- лийг өрнүүлж байгаагийн заримтай танилцана уу. сурч, хүмүүжихийн -сайхан үлгэ рийг үзүүлж байна. « 5 онцыг эзэмшигч»ээтэмдэг 1223 пионер сурагчд ын энгэрт гялалзаж бай- на. Энэ нөхөрлөл улам олширч эрч чадлаа нэмэн нэмсээр байна. Ололт бүтээлийн дээжээ Охь манлай намдаа өргөж байна. дурдьяа! Зөвхөн сүүлийн 2 2 жилд хөдөө чид, барилгад 80-. мянга гаруй, үйлдвэрт 4 мянга гаруй пионер сурагчид ажиллаж 10 таруй сал төгрөгийн ажил хийлээ. Бидний дундаас Төв аймгийн төвийн дунд сургуулийн нэгдү гээр ангийн сурагч Чанцал-гАв- дархангай нэгдэлд зуныхаа ам ралтаар 5 үнээ хариуцан сааж үнээ бүрээсээ 1500. литр сүү сааж орон даяар нэр нь цууриат саан. “Гуравдугаар улирлынхаа амралтаар нэгдэлдээ очоод өө рийнхөө хариуцдаг 5 үнээг хөө вөрлөнс үнээ бүрээсээ 600 грамм хөөвөр авчээ. Сэлэнгэ аймгийн: Шаамар су- мын сургуулийн сурагч Баасап жав 10 үнээ сааж амласан болз- лоо. хангасан юм. Баянхонгор аймгийн төвийн арван жилийн Газар сайгүй өрнөж байгаа өрнүүн хөгжлийн дунд гавьяат үйлс ” бүтээж байгаа хүн ардын маань дунд багачууд бидний хувь нэмэр: орж байдаг. Бас тэдний нэр алдар нь ч дуурсагдаж бай на. Эдний заримаас нь нэрлэж | эрхэм тэр бүтээлээс нь товч аж ахуйд 48 мянга гаруй сураг! мтмтмлАлтмтмтмтмтмтмтмтмтмтмтмтмтмтмтмтт-ты ФАХСАН. ОАМААР ЧИНЬ. ЗАМНАНД "РАПОРТ йг сурагч таар нэгдэлд очиж 200. тэмээ хариуцан маллаж 140 хөдөлмөр өдөр хийсэн зэрэг олон тэргүү- ний пионер сурагчдын нэрийг дурдаж болно. Е Дорноговийн: дунд. сургуулийн, пионер Чулуунхүү улалзаж бай гаа галын. дундуур шурган орж ид цэцэглэж. яваа 8. хүүгийн амийг аварч шудрага журам ме далиар шагнагдаж пионер гэдэг Эрхэм нэрээ нэртэй төртэй хад- галсан билээ. Нам чиний ачаар бид найз нө хөд олонтой. Аавын бийд хүнтэй танилцаж, агтны бийд газар үзэх гэгчээр алдарт намынхаа ачаар алс хо лын анд нөхөдтэй бид танилцаж үерхэл нөхөрлөл маань улам өргөжин бэхжиж . найрамдлын үзлээр бид хүмүүжиж байна.Сүү лийн жилүүдэд Германи: Унгар, Солонгос, Польш зэрэг орпуудад 90 гаруй пионерүүд очиж амар сан билээ. Энэ жил Герман, Со лонгосын пионерүүд манай оронд ирж амрах тэж байна. Энэ”бүх- ололт амжилт маань: нам чиний ач гэж монголын бүх багачууд бид нэг зэрэг-үгүүлж байна. Монголын ард түмний түүхэнд гайхамшигт үйл явдал болж байгаа МАХН-ын 14 дүгээр их хурлын. энэ өдөр МАХН-даа баярлалаа гэж “хэлэхийн зэрэг цээ МАХН-ын үйл хэрэгт үнэнч гэсэн тангарагтаа үнэнч байхаа илэрхийлье. 222эш3х-ш Цр-шшш-шшэ-г-шшш-шс: |. Баянхонгор аймгийн аян багш сурагчид, на- мын 14 дүгээр хурал, хувьсгалын 40 жи- лийн ойг угтаж өн дөр бүтээлийн 7 хоног явуулж 60 куб м чулуу бэлт- гэснээс гадна сур гуулийнхаа шинд хэрэглэхээр “албин: хавылаарлрнн цагаан сумын ӨНДӨР БҮТЭЭЛИЙН т ХОНОГ 194 РРДЫН | рилгын ухах, 23 зарлан | 25. ҮР гаруй түл- байна. Амьд 2” Я РэЧ - 1 жилийн дунд сургуулийн сурагчид Жаргалын зам» нэгдэлд үргэлж тусалдаг заншилтай. ЗУРАГ ДЭЭР, 9 дугаар г ангийн | сурагчид төл л боджуулах ажил дээр. Ё) СЭ Зургийг Л. Балдандорж, Т лийн 7 хоногт 18 х 8 хэмжээний ба суурь| ногооны тал бай засаж .цэвэр суулгах, пионерийн нэрэм- жит 7 метр гун ху даг ухаж 565 төг рөгийн ашгийг сур гуульдаа оруулсан амьтдын болж эдгээр амьт даа. тохилог сай хан хашаа байранд тэжээж багш сураг чид өөрсдөө даг гаж байна. Ардын хувьсга лын 40 жилийн ойн наана багш су рагчид ажилчдын хүчээр өиоперийн булан барьж дуус гах, пионерийн нэ рэмжит цэцэрлэг ТУРШЛАГЫН ТАЛБАЙ “Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын 10 жилийн дунд сургууль 1 га газар хагалж, түүнийг той- руулан чулуу хаягдал тоосго, мод зэргээр хашаа бариад тохилог сайхан туршлагын талбайтай бо- лов. АМЬД АМЬТНЫ БУЛАН ТАЙ БОЛНО “Өвөрхангай аймгийн Хужир- тын 10 жил амьд амьтны булан- тай болох зорилго тавиад чоно, туулай, | тахиа, гахай зэрэгтэй болж арчилж байна. Энэ бүхэн ардын хувьсгалын их ой, намын- хаа их хуралд барих бэлэг нь. ажвэг : Ч г2 хижуулах ажлуудыг тэй ойнуудаа гялалзсан . гмжилтаар: байна. » С. Аюурзана. ТХанцан зуныхаа амрал/ дын буланд молтог чин туулай, тахиа -зэрэгангууд олж уг буланг то- өрнүүлж мын их хурал, их Б. Шагдаржав. Зуны амралтаар овь аймгийн Дэлгэр- цогт-сумын дунд сургуулийн пионер-сурагчнд зуныхаа ралтыг гар хумхиж суул- й нийгмийн тустай хөдөл-. 2821Л5ыаг байна. 6 ду- гаар ангийн сурагчид сургуу -засварыг хийсний роос сурагч Чунт, Бал- гаа, Батцагаан зэрэг су- агчид-сайн ажиллаж бай- га. 5,6,7 дугаар ангийн хэсэг сурагчид өвөр-уртын сүрэг лэх баазад очиж хонь,ямаа хяргаж байна. Эдгээр сурагч дын дотроос 7дугаарангийн сурагч Найдан, Бүд, Дорж Хө хөө 5 дугаар ангийн сурагч Бүдсүрэн, Тавхайшарав, Пү їрэв нарын зэрэг сурагчид мэрийлттэй ажиллаж байна. Эд хонь, ямаа хяргахдаа ца. гийг нямбай “баримталж, ширхэг ноос, хялгасыг ч үрэгдүүлэлгүй авахын тө- лөө шамдан ажиллаж байна. Дэлгэрцогтын дунд сургуу лийнхан Намын Их Хурал, алдарт их ойгоо йнгэж:! угтаж | байна. . Мажиг, | шоо ЖОВоЛОЫн Ё1а8 гэг үнээнээс: гарах! саамы 220 Хэнтий аймгийн 40 гаруй тэрэг ар | булан байгуулд- байгуулахаар Тбсвө | бүрэн) ашиглаж, саальчдын | Цэнд эрхлэгчтэй галыг түүсэн бай | хаар 1 хярс 1 ту-. | рилт тавин аж Багж 9 НЛ | бүсийн уулз аж Батноров сумын | на, гал, 1 галуу, чо | лаж | байгаагийл н уулзалтаар хөдөөгөж п СО л Е, а й бага сургуулийн Өндөр бүтээ | БЫН 3 бэлтрэгтэй | гадна. амьд “амьт |25У!"Ч | тэргүүний залуу тэм: МХЗ Эвлэлийн Төв Хов. рооны хүндэт үгы шаг | дэг, үнэг, аймгийн 011 Ч нагдсан Сэлэнгэ | зэрэг эрчим "на Шаамар “сумын. бага сург лийн онц! сурлагатан Бааса амрааган ыг үнээ. маллаж үнээ: бүрэх: с27 литр сүү” саах үүрэг 4 ши “ажиллаж байна. | үй сФтсФФТФТФТФУФЖ | СУРАГЧИД АМРАЛТААРАА -. Өвөрхангай аймгийн Гүн-на. рийн сумын -төвд оршин суугч пионерүүд амралтынхаа цагаар сургууль дээрээ ирж туршлагын. талбайд тарьсан хүнсний ногоо, малын тэжээлийн ургамлууд, . тарьсан мод, бут, зүлгээ арчлах, | ажиглалт хийх зэргээр ээлжлэ ажиллаж байна. Сурагчид туршла. 6 гын талбай дахь зэрлэг ургамлыг түүх, услах, ургацад нь ажиглалт хийх зэргээр идэвхтэй. ажиллаж . намын нх хурал, хувьсгалын нх. ойдоо бэлэг барьж байна. 83: жа “ажлын в. энэ зувд сайхан утаж: ї .. , Ё3 2 2? Их ойдоо ийм Би пионерийн ордны дугуйлангийн сурагчдын бүтээ- » 4 8 лийг үзэж яваад Маршал Чойбалсангийн дүрийн хачин С Онон дахь хх. настик хийж байна, УлслалалалДЛаЛалалалолд/ УР 2 ХӨДӨЛМӨРИЙН сехсарт санг: -ототэйвг , Атгзтлгл ” сын хувьсгалын 40 жилийн их ойдоо! ?- сайн сайхан дээж бүхнийг барья! то цааны 8 эээ 2 | ул 44 ЖАРГАЛЫН ЭРЭН | Чу Хүүхдүүдээ! На Ардын аман зо- бага хоёр ангиэ мын 14 дүгээр их хнолоос сэдэвлэ- шар уургаа шин- хурал, Ардын гээ ЭНЭ Жүжгийг | мүүлж өсгөсөн ьсгалын 40 жи- » И. Лениний нэ ачит буурал ээжээ лийн ойн өмнөх өд | рэмжит Монголын | иасан мөнх, эсэн үүдэд Эх орны пионерийн ордны : нийслэлд олон сай | дугуйланд суралц- | МЭНД байлгах дан оЕН зүйл бүтэж -даг хүүхдүүд өөрс-» аз жаргал, санн байна дөө тоглож,өөрсдөэ сайхан бүхнийг Үүний | дотроос | Хөгилидөх байна | эрх, гүхэн бэ. ХАЗ “НЭЭ | ӨЕтУ тар жож 2 | Рийн зам, мянган эрэлчин» 1 шэнэ гийн гол агуулга тооны бэрхшээлийг ЭЛНатэрХиВн бог нь манай ард тү- туулж «санасан бүх Билэ байна. Энэ Мэн эцэг Өвгөдийн нээ биелүүлж, дуурийг хүүхдийн үеэсээ аз жаргал- сайхан жаргалаа зохиолч Д. Содног: тай амьдралыг мө- олж байгаагаар дорж зохиож, Ц, рөөдөн тэмцэж дүрслэгдэнэ. | Та ЭУсүнэ1ЭЫ ЭАРГЭр аз жаргалаа олж нар энэ жүжгийг зүлэг С. Гэндэн авдгий үзүүлнэ. хувьсгалын их ойн найруулан тавь- Жүжгийн гол баа- өдрүүдэд ,., үзэх 27760 тар Боролдой, Хум болно... (, уртай сийлбэрийг үзлээ. Хэн гэгч нь ийм сайхан сий- » лэв гэж бодлоо. Гэтэл миний бодол ташаа байжээ. Эндэхийн нэг багш » сийлмэл зүйл биш модны өөдсөөр нарийн зүйл байгаа юм. Их тайлбарлаж хэлэхдээ: Энэ бол наасан Наамал ажиглавал мэдэгдэнэ биз дээ гэлээ. Үнэхээр маршал Чойбалсангийн дүрийг хавтгай модон дээр модны жижиг өөдсөөр нааж урла сан. байлаа. Үүнийг 14 дүгээр сургуулийн 7-а ангийн сурагч Лайлан урлажээ. Лайлан бол модон наам- луудийг хийх талаар алдаршиж байгаа аж. хатгам- лын дугуйлангийн сурагчдын бүтээлийг үзэхэд «Төл- чинэ «Баавгайн бамбарууш» «ойн шувуу» «тундр ну- Таг» гэхчлэн уран хатгамлууд үйлдвэрээс гарсан зүйл л гэж харагдахаар, Энэ уран хатгамлуудын дот роос 24 дүгээр сургуулийн 3.а ангийн Оюунцэцэг Улсын сүлд тэмдгийг утасны өнгө хээ тохируулан «Хатгасан нь сэтгэл бахдам болжээ.Слесарийн дугуйлан Тийн сурагчдын хийсэн төмөр ор, сандал баримлын Дугуйлангийн 2 дугаар сургуулийн 9.6 ангийн Сүхба ангийн Гоошийн Дүгээр сургуулийн 9-а ангийн | ТЫН ,«Тэмээчин» зэрэг баримал, мён сургуулийн 10-а «Манжийн эсрэг ардын тэмцэл» 1 Алтангэрэлийн «уурга Чин» «шалгалтанд» гэх ззрэг тосон будгийн зургууд 22 дугаар сургуулийн 54 ангийн Болдын «Зөвлөлт Монголын найрамдал» 8 дугаар сургуулийн 8-а ангийн Эрдэнэчухалын «Алиалагч галуу» зэрэг уран сийлбэ- Рүүд үнэхээр сайхан болжээ. Энэ бүхэн Алдарт намын 14-р их хурал Ардын Хувьсгалын 40 жилийн ойд ЭРДЭМ мэдлэг авьяас чадлынхаа аль сайн сайхан дээж бүхнийг зориулж байгаа манай хүүхдүүдийн бүтээл юмаа. 1, Жамьянсүрэн бэлэгтэй”: | | усааагнаа амраганд урын, хөдөлгөөнт азын Пүрэвжав яагаад хө- НЭ дөлмөрийн аврага цол хүртсэнийг аймгийн сурагч Дорноговь бага- чууд их сонирхож: бай- даг юм. Пүрэвжав сүү- лийн 2 жил дараалан хөдөө ажахуйн нэгдэлд 21-60 хоногийн хугацаа таар 4 удаа ажиллаж 150 хөдөлмөр өдрийн ажил хийсэн юм. Мөн : өөрийн рөгийН ажил хийж өг сөн. Иймээс аймгийн тэгээрэлийн хэлтсээс «Хөдөлмөрийн аврага» “цолоор шагнажээ, , хөдөлмөрийн зусланд 400 гаруй төг- Сургуулийнхаа шинэ Нийслэлийн 22- р дунд сургуулийн сурагчид МХЗ Эз лэлийн төв хороо- ны барьж өгч бай гаа өөрсдийнхөө хичээллэх барилга дээр ажиллаж. бай на. Бяцхан номуудын ху удсыг сөхв ё! х ли ВХАНЧЛГИВД Е 2 2 тэ Хот хөдөөгийн олон сургуулиас өөрийнхөө сургуулийн бахдам сайхан ам. жилтуудыг бичсэн «Бяцхан ном» ууд барилга дээр л м Ола БХ 425 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны сургууль пио нерийн хэлтэст ирсээр байна Эцэ номуудыг үншиж үзвэл манай пионер сураг чид МАХИ-ын 14-р их хурал, сурлага хөдөлмөрийн гялалзсан амжилт гаргаж байгаа тухай их хурлыг угтаж, бичжээ Энэ номуудын дотроос цөөн номыг авч та бүхэндээ танилцуулая тМлМлмлмлмлмлмлллмлмлмлмл лүд шин 2 Булган сумын 7 сургуулийн бүлгийн пионерүүд галын болон МХЗЭ-ийн 40 жи лийн ойг угтаж 100 хувийн сур- үзүүлсний дээр тоглоомын булан, 60 гаруй номтой номын сан, гар хө- дөлмөрийн хичээлээр хийсэн 80 гаруй шилдэг бүтээл орсон хө- дөлмөрийн булан байгуулсан бай- на. Тус сургуулийн пионерүүд сургуулийнхаа пионерийн танхи- мыг маш тохилог болгожээ. Багш Равжаагийн удирдсан залуу бїй гальчдын дугуйлангийнхан 1960 онд 1 га талбайд идэшний ногоо, Эрдэнэ шиш тарьж өндөр ургац амжилтаа хаар энэ жил газраа эртнээс | бордож хагалаад одоо 20 гаруй төрлийн ургамал тарьсан нь сай лагын амжилт бүлэгтээ авсан 122 Лениний нэрэмжит Ардын хувьсгалын (40 жилийн ой, багш нарын » фТтулулгтумтмтлыгмтмтчылсгтэлгээ” Ховд аймгийн Чандмань сумын бага сургуу лийн «Манай сургууль» гэдэг номонд: Улсын багш нарын 8 дугаар их хурал, Ардын хувьс галын 40 жилийн ой, | МАХН-ын 14 дүгээр и р хурлыг угтаж сургуулийнхаа складыг барьж, өргөтгөөд “хэмнэсэн мөнгөөрөө хүлээн авагч 1, оёдлын машин 1, хөгжим З-ыг сургуульдаа” өгсөн тухай болон, сургуулийнхаа пионерийн буланг засаж тохижуулсан тухайгаа бичсэн бай») 5 на. Энэ номонд сургуулийнхаа засварын ажилд, . идэвхтэй оролцож байгаа тогооч Бадарч гуайн) тухай бас бичжээ. Тус сургуулийн Пионер с «рагчид, зуныхаа амралтаар өөрийн ШВНЙЙН тохижуулах их ажлыг хийхээр төлөвлөж байга, тухгйгаа бичсэн байна. 1 4 : х жилийн дунд Ардын Хувьс Мэнэн ЭЭ м-т 4244 27707222) хан ургаж байгаа тухай зэрэг| бахдам сайхан амжилтуудаасаа | бичсэнээс гадна:40 жилийн ойдоо «Нөхөрлөл» гэдэг “сийлбэрүүд хийсэн сийлбэрчин Аюуш, 10 га руй бүжиг бүжиглэж! сурсан, пионер Мариягийн тухай энэ номонд бичсэн байна. - ? 12 3-1 Эрдэнэбүрэн сумын бага сургуулийн бичмэд сэтгүүл сурагчдынхаа бичсэн шүлэг, өгүү, гүүдийг бичжээ, Уг сэтгүүлд олон шүлгүүд гаагийн дотроос 4-в ангийн Л. Нямхүүгийн 58 5 сэн «Ботго» гэдэг шүлэг: | : бататга- Сэртгэр хоёр чихтэй “Сэнсэлсэн улаан үстэй - сВый Сэрэвгэр хоёр чихээ хөдөлгөсөн Сэрэглэн цовоо ботго, Айлын зэлд уяатай : сулла Алс холыг ширтэгч БО гс Єсу. Алаг хөөрхөн нүдтэй - 28-528 3 Борхон хөөрхөн ботго Элсэн говь дунд Ээж нь буйлсаар явна Эвий хонгор үр нь. 2эрчӨМЖав, Эжийгээ эргэн харна. гэсэн байна. | 0 Жү з0 ам хүл ЭЭнөх 20017 2 «Жаргалыг хүсвэл эрүүлийг үс, эрүүлийг хүсвэл эмнэлгийг хүс» гэж одоогоос олон жилийн 121: манай ууган зохиолч Д. На ”цагдорж бичиж байсан бол өнөө зүеийн хүмүүс эрүүлийг хүсвэл (биеийн тамирыг хүсдэг болжээ. “Биеийн тамир гэгч хүнд пыр, жав хаа. цовоо сэргэлэн, зориг самбаа "эр чадлыг олгогч ганц найдвар "тай түлхүүр юм. Энэ 1961 онд манай орон даяар бүх ард түмний спартакиад зохиогдож . байна. “Үүнд манай түм буман пионер багачууд 1:9:1:):3 96:17 оролцож, шилдэг “тамирчид олноор төр- лэө. Зөвхөн өнгөрсөн өвөл« Пио нерийн. үнэн» сонины нэрэмжит бүх с Хүүхдийн дӨача өдөрт. нийс- с ХФїФ(ФС ФУҮОЛФТФ --Хайрт аав минь аав минь “тэж л бодогдоно. Үүсгэсэн хэрэг нь хаврын яргуй адил дэлгэрэн тархаж горхи адил жирэлзэн гарч ирсэн тэр бодол санаа нь одоо их мөрөн, мэт үерлэн үй олон хүний сэтгэл зүрхэнд ба- дарч, тэднийг. тэмцэлд. дуудан байгааг хайрт аав минь үзээсэй гэж би хичнээн их хүсдэг билэ. Аав минь, аав. минь гэж амандаа шивнэн суухад минь Сэрэглэн гах. миний. мөрөн дээр гараа та| “Ввиад: --Хүү. минь зоригж, хатууж, чи эцгийн хээ болд зүрхийг уламж лан авч дайсны үнэн мөнийг ард түмэндээ итгүүл! мэдэгд... 40 ригтой бай гэж аргадаж билээ. ,Хөвч тайгын . анчин хүү, идэр “зоригт удирдагч, Сэрэглэн ахын "хаа. заасан захиад сургуулийн 20 мянгаад хүүхэд, хөдөөгийн. бүх сургуу лийн сурагчид оролцсон билээ. Хайрт багачууд аа! 1961 оны 7 дугаар сарын 2-ны өдөр бүх ард түмний анхдугаар спартакиад баяр жавхлантай нээгдэж, байнаа. Энэ баяр жавх лантай үйл явдал манай энхрий хайрт МАХН-ын 14 дүгээр их хурал, улс хувьсгалын маань яруу алдарт 40 жилийн их ойтой зэрэгцэн болж байна. Төв цэнгэл дэх хүрээлэн баяр ёслолын байд лаар чимэглэж өнгө бүрийн туг далбаа үзэсгэлэнтэй сайхан на мирч байна. Энд Улаанбаатар хотын 6 нийгэмлэг, 4 дээд сур гууль, 18 аймгийн биеийн тами рын нийгэмлэг үүрүүдээс шал гарсан 2000-аад тамирчид орол түрүүч нь 22, 25, 24-рт гээр харан асуусанд тэр хүн хонин бор нүдээрээ гунигтайгаар ширтэж уужмаар санаа.. алдаад --Өнгөрчихлөө... Ах минь өн- гөрчихлөө гэж шивнэв. Хүн бүр сэтгэл зовиуртай түүний зовлон гасланг өөрийн биеэр" эдлэнэ. Өрөвдөж эгэЭд хамтууйдсангүй,, Тэр, чичирхийлсэн хоолойгоор хэлэх НЬ: --Газар- дээр харах ганц ах “минь байсан юмсаан. Тэр минь намайг орхиод алга болов... 2Хан цан. ламын хаяа түшиж малыг нь маллаж, аргалыг нь түүлгэж яваа тул аз жаргалтай хүн гэж би хичнээн их итгэдэг байлаа. Тэхэд ганц бие ахыг минь зарж зарж эцэст нь өвчин тусахад хум сан чинээ тусч үзүүлсэн юмгүй бичигт амархан су-| хар нутаг дээрээ хаяад нүүн од ралцаад одоо бүхний итгэл бол|,ээ. Энэ муусайн үл бүтэх амь- сон тэр бичгийг үдээр харан уншиж, /боллоо. Хэн хушуу худалдав? : Бараг бүх хүмүүс тараад га- ур ажил төрөл хөөцөлдсөн өдөр айв: Ээж-тэхэд” бас, юманд яв- ихсан харин Сэрэглэн ах, бид хоёр бас хэдэн хүн овоохойдоо лдсэн: байсан билээ. Гадаа хө- ийн чимээ гарч Молом, гуай орж ирэв. Тэр хэд хоногийн өм өс яваад удтал алга байж байж шрж байгаа нь энэ. Баруун ху- шуунд байдаг ах нь бие өвчтэй. ас -өндөр болсон тул ирж уулз тэж хэлүүлсэн тул уулзахаар явс ныг бид мэднэ. --Сайн явав ху ММолоом2? гэж! Сэрэглэн ах түүний зүг эелдэ- | А--06079 чээжээр биш |тад хэзээ арилж үгүй болох юм таниулах | бэ7 Ард хүн хэзээ нуруугаа тэ нийлгэх юм бэ?..,гзэд уйлж орхив. Бид түүнийг тойрон суу- гаад"элдВээр аргадах: гэж ядна. Сэрэглэн ах хорссон мэт яр вайж уурандаа чээж нь оволзон хэлэх нь: -- Битгий уйл Молоом! Ялалт манайд ирнэ. Эр хүн шиг нугарш. гүй хатан. зоригтой байг Чиний өшөөг авах цаг ирнэ! гэсэнд га даа хэн нэгэн хүн --Худал, «шал худал, чи одоо урвасныхаа төлөө борц болно бий гэх Долойн үг дуулдаж --Та нар бүү хөдөл нэгэнт бүслэгдсэн. Үг дуугүй бууж өг вөл төдий сайн гээд овоохой хуч сан шилмүүсүүдийг тал талаас булгаж эхлэв. Сүхбаатарын нэрэмжит ЗЭВДЭЛцЙН) нухарлайятай, “хэвлэв, 1 хФтҮФт Фу Фтдл л хХФтФҮТОфФҮ үсд цож идэр насны ид хав, хүч ча. дал авхаалж самбаа, зориг зол: боогоо илтгэн үзүүлэхээр цуглар чээ. Мөнгөн цагаан бүрээ хангинан дуугарч, спартакиадын нээлтийн дохио цуурайтлаа. Нам засгийн удирдагчид, зочДыг индэр дээр гарч ирэхэд цугларагсад алга ни жиглүүлэн ташиж. баяр золбоо той угтлаа. Монголын биеийн тамир спор тын төв зөвлөлийн дарга Н.Ядам сүрэн нийт тамирчидтай мэндлэн мсвгстын бүх ард түмний анхд4у гаар спартакиадыг нээлээ. Үлээ- вэр хөгжимд БНМА Улсын 19- рийн дуулал эгшиглэж манай нэр цуутай алдарт тамирчин ца нын спортын мастер Данзан, 19- шүүрнан спортын мастер уЛхам- . Бууны ам энд тэндээс ёрдой- но. Сэрэглэн ах нэгийгээ үзэхээр гүйн гарахад хэдэн хүн түүнийг барин авч тэр дорхон нь хүлэв. Бидний зүг тэд дайран ирж-на- даас. бусдыг нь цөмийг. барьж. хүлээд Долой хэлсэн нь: .-. -Цөмийг аваад яв! Ойн дээ- рэмч: Сэрэглэн , чи. ОДоо эгээ өшөөгөө авна гэж наргихгүй ,биз Энэ завсар. Сэрэглэн . ахчнад, руу харж ой руу дохисонд | “--Зугатаа гэл: байгаа түг, гэж би ойлгоод “модны мөчир доогуур шурган алгаболов. Миний ард буун “дуу» нүргэллээ. Тэд, миний хойноос хөөсөнгүй бололтой. Гэвч би уйлж байв. --Хөөрхий Сэрэглэн ах минь. Түүнийг лав дайснууд алах биз яаж чөлөөлөх билээ гэж би аман даа шивнэнэ. Урьд шөнийн бороо ны ус хатаагүй байсан тул ойн ногоо шал нойтон, мөдны ус нүүр рүү минь цацлана. Нэл но- гоон өнгөөр гэрэлтэн үзэгдэх ой бүхни4г,.ндгоон» туяагаар гэрэт- түүлж газар ус, ой, тэнгэр ч но гоон болчихсон мэт санагдана. Би-ой дотор хээр хоноод өглөө нь ээжийн очсон айлд хүрэв. Нас Х | тай авгай намайг дуу алдан уг- тав. ! --Эвий минь, Шин ирэв? Хөөрхий “минь -.. ЭхӨСТЭНЭ Л УХ уло, ---ОйГО0С гэхэд МИНЬ “тэр ! --Ээж чинь дөнгөж сая ой руу явсан гэсэнд би цочин --Хэзээ --Дөнгөж садьцчамайг, таргтын тулд... ЧсэВх Би айн хэлмэгдэж , --Дайснууд тэнд тосоод байж жав, хөнгөн атлеткийн гүйлтийн 1 рийн. сурагчид нам засгийн чид, хүндэт зочдод амьд цэдгнэы : баглаа барилаа. : ингэж сүр жавхлантай нзэгдлээ. Энд хөнгөн атлетик,волейбол, хөл бөмбөг, сагсан бөмбөг, ширээний бембөг, мотоспорт зэрэг 17 төрлийн. Т цээн явагдах юм. спартакиадад шилдэг монголын рыг хүргэж их амжилтыг ерөөж байна. ФҮсФТ Фу ФТСФҮСОҮФ хөлөхөдөлөсөс 1215:4:5:2:5:2:52:52:52 нүдээ томоор харж гайхсанд: очно гээд би. хойноос маш ““боллоо. “тЭВӨЭсөн :3 --Хүү минь, Ээж чинь одоо. ирнэ? тЭУБА НӨ ЛЕ маРагилЖ НХ. --Үгүй та надад ганцхан, мор л аль. сонсвол гадаа нэг хүн ирэх. шиг. “Би зэжийг гэдгийг тааварлав. рэн: үнсээд нөгөөх авгай” руу, замгүй боллоо. Та нар минь. бая тай, Ойгоос хүн хөөсөн тэднийг, лөө, зүүлж, 5 ДӨНГӨ! бид хоёр Е) гэсэнд дийнд хэсэг ааруул хурууд хийж ӨГӨӨД- ? Ээж намайг цааш явлаа. ямар хэрэг болсон тухай хэлээ. хэрхэн Сэрэглэн тэр мөн д.бодарсоШрон явс аа О|тэх ёсгүй, юуны “Агваан, гимнастикч: Гүндэгмаа, далай даян 27 удирдаг Манлай ард түмний спартакиад дугуй, бэх, сур, шатар, Бүх түмний . анхдугаар оролцож байгаа. тамирчин ах эгч нартаа. пионер багачууд бал-- ард Д.Гармаа М. Гүрсэд,. --Чи хаачих” нь вэ? гэж авгайд Ёс й руу... “зэжийн - охойноос -- Танайд морь байнауу? --Бий --Надад өгөөч! би. Оолерыг түргэн очих ёстой “Ийнхүү ярилцан байх. Завсар : “--Өэжээ! гээд гүйн. гарахад ИЙ минь зэж 2 --с Хүүминь:л. “гэж. намайг: со--Засбид хоёр. явахаас өөр ойд: аюултай. 11) олжээ “намайг “бари аар хэдэн боловч би ВАраг ас өөр м өнөөх авгай нэгэн. "хү --Сайн ахын дохис- ноор зугтаад гарснаа. өсүүлсэнд : ХЭЛЭХ НЬ 27 шаргын. шин чинь их Сайн минь! ин Га “хэн Эд БҮЛДГ ДАЫН ваа мэдэх үү. БЫ шон х байан гэнэ. Жэ хэчэрс “нөхдийнхөө те аа нь зовж "б --Бүх хэрэг. өнгөрөв ҮҮ, Ү өмнө ) худалдсан урвагчийг олох ё хэн бэ? гэж тэр бодно. . иЛЛЛАА.. байх юм шиг бодогдоод улам| айж сандрав. Тэгээд би. бослоо. “Манай хайрт эх орон Бүгд “На ЗЭХ ГД .18- 5 Орби ТЭС МХЗ:ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН ТӨВ ““ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН -18 тахь жилдээ (1981 оны 7 Түнэр харанхуй гал утааныгдундуур . “Аврага гзоригоор: сэлэн баатарлаж |. Түмэн:бэрх дарлалын дотроос Ард: түмнээ: аврин: чөлөөлж "Түгээмэл эрх жаргалын замаар Алдарг орноо залан хөгжүүлж Түмний эхийн гайХамшигт хурдаар Ангигүй нийгмийг зорин давшсан Ардын хувьсгалын 40 жилийн Алдарг түүхг их ойдоо Ариун зорилгот пионер багачуудын Халуун: баярыг өргөн. дэвшүүлье ж Үс х Хуучин засгийн тэрхэн үед Хувьсгалт: терг мандахаас өмнө. Эх орны минь тэнгэр харанхуй Эгэл олны минь энгэр нулмистай Гадаад дотоодын дарлалд нэрвэгдэж Гашуун зовлонгийн: далайд. ширвэгдэж Боол болж, босга: сахиж Богдод залбирч нүглээ наманчилж Хэдэн зуун жил сараар " Хэмжээгүй их талхигдаж байсныг Хуудаст номноос уншиж мэдсэн юм Хуучны ярианаас сонсож авсан юм »ои 1: Авилгачин харгисуудыг дарснаас хойш Ардын хувьсгал ялснаас нааш Бүх юм шинэчлэгдэн хувирч Бүдэг. юм. толрон хувирч Хувьсгалт: намын: мэргэн онол Хурц: нар мэт: бүхнийг гийгүүлж Жавхлант сайхан эх орондоо Жаргалын үрийг дэлгэн цацаж. Ууж: идсээр: хагартал таргалсан - Ноёдын санаагүйг босгож ирлээ. Ууцан дээр суугаад ханатал жаргасан Баядын болоогүйг бүтээж ирлээ, ж 1: 12 Хөрөнгөт нийгмийн дээгүүр алгасаж Хөгжлийн саруул замлаа шуударч Эх орон маань 40 жилдээ В Энх сайхан урагшааж ирлээ. 9 | Тал хөндий нутагт маань || Тариан тэнгэс. давалгаалж байна. . Таван хушуу сүрэг маань Тариа будаа шиг өсөж байна. ” Үйлдвэр соёлын олон газар Хөдөө хонүй сүндэрлэх: байна. Үндэстэн олон ястан бүгд Хөгжил цэнгэлгэй амьдарч байна. х 1 х Өсвөрийн иргэд биднийхээ төлөө Хамаг анхаарлаа:тавцж: байдаг. Өлгийтэй байхаас минь эхлээд: Халамж энэрлээ хүргэж «байдаг. Эрднийн сайхан өлгийдөө торниулсан Эх орондоо хязгааргүй хайртай Эрдмийн саруул замаар замнуулсан Энэрэлг намдаа хэмжээгүй хайртай Эцэг. эхийн маань адил ивээсэн Эрхт олон ард түмэндээ. хайртай. Энэ бүх хайртанг нэгтгээд ”Энх тайванд бид хэмжээгүй дуртай Хайртай дуртай гэж бид Хэлээд бас зогсохгүй Хамаг л хүчин чадлаа Хэзээ ямагт гаргаж Сур гэсэн эрдэм номыг 1 Цөмийг эзэмшихийг хичээж байна Хий гэсэн ажил хөдөлмөрийг Цугийг бүтээхийг мэрийж байна, Өнгөтэй гэсний нь дураараа хэрэглээд Өөхтэй гэснийг иь зоргоороо идчихээд - Өндрөөс нь халширч намы нь бараадаад Өдөр-өнгөрөөж зүгээр суухгүй Дөчин жилийн их ойд бид » Дөмөгхөн бэлиг барьцгаах гэж 21 МАХН-ын үйл хэргийн Төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! зинэлэвээээээээээтээээгтг-э-тгэтгтэ тг “38:26 (119) | дутаар сарын 1-| Үнэ 10 мө. |. -----5 гэ Ир Д Ард Улс мандтугай! бүхний” прблетары нар нэгдагтүн!! фав” Мягмар 7-- 2 йд Эртнээс бил бэлтгэж эхэлсэн юм. Эрчим хүчээ дайчилж ажилласан юм Ганхимд заалгасан хичээл сурлагаа: Ажил хөдөлмөртэй холбодог боллоо. | Тал бүрийн мэдлэг боловсролыг Авхаалж самбаагай оролддог боллоо Зун зуныхаа амралт болгоноор ? Зуу зуугаараа хамтран нийлж Хүсэлтэй газар дургай ажлаа Хүүхэд бид хийдэг боллоо. Бидний тарилцсан эрдэнэ шиш Мал: сүргийн маань зоог болдог Бэдрэн түүлцсэн төмөр бүр Машин гракторын бие болдог Тал тоосго ч байсан бид Алг гэж боддог юм Тахир хадаас ч дайралдахад Мөнгө гэж санадаг юм Техник бүрийг мэддэг болохыг Тэргүүн зэргийн үүргээ гэдэг Тэр ч байгугай хийдэг болохыг Тэнгэс далайгаас ч их хүсдэг Бие нас минь гүйцээл ирэхээр Бид ер нь бүхнийг хийнэ Арвин талбайд трактор комбайн барина Ариун тэнгэрт онгоц хөлөг ч жолоодоноо Алсдаа ер нь огторгуйд аялах хүсэлтэй Аав ээж зөвшөөрдөг болов уу? яада бол? Гал халуун сэтгэлээр орое хүүхэдтэй нө хөрлөдөг Гагарин ахдаа бид онцын их хайртай! Багадаа сурч хүмүүжихээс илүү Бахдам сайхан жаргаланг Баатар болтлоо хөдөлмөрөхөөс давуу Магтам саруул жавхланг жЖ Дэлхий дээрх байдаггүй юмны Б Нэг гэж ухаардаг юм бид Дэлгэр» жаргал цэлгэр амьдралын « Нэр гэж ухаардаг юм бид “Мам засгийнхаа ивээлээр бид Энхийн жаргалл торнихдоо Ном соёлынхоо гэрлээр бид Эрдмийн оргилд авирахлаа Уулсын өндрийг өгсөн давах Эцэсгүй жигүүртэй байж « Баагар намынхаа үйл хэрэгт Багачууд бид үнэнч байна. Бариулж өгсөн алтан жолоогий нь " Алсын замд залахдаа бил Байгуулж өгсөн бүхний нь бас Ариун зүтгэлээр залгахдаа бид Усны өргөнийг сэлэн туулах | Цуцашгүй сэлүүртэй байж Баатар намынхаа. үйл хэрэгт Багачууд бид бэлэн байна Гал улаан тугий чинь бид Гартаа чанга атган явахдаа Газар бүрийн хүүхдүүлтэй бид Ган батаар нөхөрлөж байхдаа Шуурга салхийг лажгүй сөрөх Буцашгүй зоригтой байж - Баагар намынхаа үйл хэрэгт Багачууд бид ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН х х х Нам таныхаа өгөөмөр ачийг хариулахад “Нас бие хүч чадлаараа хэзээд бэлхзлээ Улс ардынхаа40 жилийн алдарт ойгоор Урам цогтой пионер. бид андгайлж байна “Монгол Ардын: Хувсгалт. Нам. Ш с 2 3 Ь га Манай энхрий хайрт БНМА Улс манлту 4 : 24Х гай! МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМЫН мавдту: ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛ “Манай 20-р зууны сүүлийн хагасын хунлийн хуудас сөлөгдсөөр 1961 оны 7-р сарын 11 ны өдрийг Заа- лаа. Энэ өдөр Ази тивийн зүрхэнд өршигч БНМАУ-ын бүх. хөдөл- мөрчидг түүний Залуу үе пионер, “сурагчид Монгол Ардын Хувьс- галын яруу алдарт 40 жилийн ойгоо хүчирхэг соийалнст лаге- “рийн орны ард түмэн, манай ул: сын тусгаар. тогтнол, эрх чөлөөт байдлыг хүндлэн үздэг бүх сулс түмний ах-эгч нартайгаа” хамт| баяр хөөртэй. ёслон. тэмдэглэж байна. Өнөөдөр Монголын «бүх пионер, сурагчид өөрийн үндэс- ний их баяраа тохиолдуулан эх орныхоо. ажилчин, малчин, сэхээ- тэн ах эгч нар болон алс холыг анд найз нөхөддөө цогтой халуун баярыг хүргэж байна. Монголын бүх ард түмэн, түүний . ирээдүй нь болсон багачуудад аз жарга- лын түлхүүрийг атгуулж өгсөн 1921 “оны ардын хувьсгалын үлэмжийн их ач гавьяаг энэ өдөр дурсан тэмдэглэж байна. Бидний саруул сайхан “ирээдүйн. төлөө амь биеэ үл хайрлан тэмцэж яв- сан ардын хувьсгалын их жолоо: догчид Сүхбаатар Чойбалсан нар болон монголын ард түмний шил- дэг охид хүвгүүд алдарт дайчдын яруу алдрыг магтан дуулж бай- Чна. Тэд үлгэрт мөрөөдсөнийг үнэн болгож, үнэн ёсыг ялуулсан билээ. Манай ард түмэн олон үеийн турш ирээдүйн. сайхныг зөгнөж өөрсдийн үлгэр домогтоо харц ардаас гаралтай нусгай бор хүү, хамуутай бор даагаа унаж тэмцэл, яшллтын талбарт очмогц аугаа хүчин, цог жавхаа бүрдэж асар их хүчтэн, -бачтанг давж ар, ван тавап толгойтой атгаалжип хар мангасыг хүртэл дийлээд “дайснаа дарж дархан цолоо ман- дуулан, өшөөтнөө дарж өргөн ол- ноо жаргуулсан тухай үгүүлдэг "байсан нь талаар болсонгүй. Өнийн тэр мөрөөдөл маань үүнээс 40 жилийн өмнө биелж манай : 2 3 амдах: 8. Ч Т7:35 У Ё! шэгэЭ БРГҮҮ7 ЕВг - 01:50:26 лар ард түмэн шинэ амьдралаа: бай- гуулах сайхан-замд орсон юм. 40 жил гэгч пийгмийн түүхэнд ахар богино хугацаа боловч монголын. ард түмэн, урьд өнгөрүүлсэн олон мянган жилийнхээ түүхэнд хэзээ ч байсангүй суу гайхамшгийг энэ 40 жилийн дотор цогцлон бүтээв.. Энэ 40 жилийн дотор манай эх- орны нүүр царай тТанигдашгүй, өөрчлөгдөж хуучин монгол шинэ. Монгол болон хувьслаа. Ардын. хувьсгал юуны өмпө эх оронд шооЕНРИЖЛОТ, МОРОД5 СУЭр9: БУС Боол 5 эг 36) маань бүгшиж байсан харийн дайсныг нутаг орноосоо зайлуу- лаад үндэсний бүрэй эрхт улсаа байгуулав. 1924 оны 11-рсардул- сын анхдугаар их хурал хурал- даж БН Улсыг тупхаглан түүний: анхны. үндсэн хуулийг баталжээ: Дараа нь феодал айгийн зсрэг тэмцлийг “явуулж тэдгээрийн эдийн засгийн хүч чадлыг таслах бодлогыг амжилттай явуулав. Ийнхүү “Монголын хөдөлмөрчид МАХН-ын удирдлагаар 20 шахам жилийн хувьсгалт тэмцлээр фео» дализмыг устгаж, гадаадын Ка: питалын эрхшээлээс ангижирч, БНМАУ-д ардчилсап хувьсгалаас социалист ” хувьсгалыг шатанд орох зорилтуудыг биелүүлэх тэмцэлд орсон юм. Энэ 40 жи- лийн дотор манай ард түмэн улс төр, эдийн засаг, соёлын амьд-. ралдаа нх амжилт оллоо. Ардын аж ахуйтныг нийтээр хоршооллох ажил амжилттай дуусаж соцниа- лист харилцаа яллаа. Хөдөө аж ахуйд орчил үеийн хөдөө аж ахуйн машин техпикээр тоноглогдсон мал аж ахуйн ма- шинт станц 88, сангийн аж ахуй 28 байгаа бөгөөд 1960 опд 8211 трактор, үр тарианы комбайн 1123 ажиллаж, газар тариала!-. тийн гол хүнд ажил механикжиж байна. Атар газрыг эзэмших ажип амжилттай явагдаж байна. Со циалист аж үйлдвэр амжилттай хөгжиж сүүлийп ииїлүүдэд На: Төгсгөл нь 2-р нүүрт --- к ь ЯРЧ ї Одоогоос 40 жилийн өмнө ( манай нгйслэл Улаанбаатар 12 хотод дан дүнзэн байшинтай (6 нэгэн бяцхан сургууль нээг- :-2у, ДЭЖ байлаа. | 80-40-хөн хүүхэдтэй, 19 2-3 багштай хуучин монгол бичиг, 4-аргын тоо заалгаж байсан энэ нэгэн жижиг сур- 14 тууль эрх чөлөөгөө олж ав- “6 сан Монгол орны дэгжин дэл- : гэрэх эрдэм соёлын анхны үр нь байжээ. . Энэ 40 жилд тэр нэгэн үр- нээс түмэн цэцэг ургажээ. Өнөөдөр манай уудам мон- гол орны өнцөг булан бүрд тохилог сайхан 419 сургууль байна. Түүнд 107200 хүүхэд -4 суралцаж төрөл бүрийн шин- :4 лэх ухаагч үндсийг судалж байна. Манай олон сургууль эх -16 орныхоо эрдэм ссёл, их бүтээ :5 лийн цэцэг болсон эрдэмтэд мэрэгэд. хөдөлмөр бүтээлийн сайчуудыг үй олноор төрүү- лэн гаргаж байна. Саяхан хуралдаж өнгөр- сөн МАХ Накын 14-р хур. лаар батлагдсан 8-р таван жилийн төлөвлөгөөгөөр ма- най орон 439 сургуультай болж 126315 хүүхэд сурал: пах бөгөөд нийт хүүхдийг Т жилийн боловсролтой бол- гох зорилтыг тавилаа. Энэ бол манай нам зас гаас үр хүүдийнхээ төлөө хичнээн их халамж анхаарал тавьж ,байдгийн тод илрэл мөн. Нам улсынхаа хайрын хариуд манай орны “олон мянган охид хүвгүүд /сур- лагын өндөр дүнгээ өргөж байдаг. Одоо таван онцыг эзэм- шигчдийн хөдөлгөөн орон даяар өрнөж 275 нөхөрлөлд 2835 хүүхэд хамрагдсаны дотроос 12283 пионер сурагч: дын энгэр «Оонцыг эзэм: шигч» тэмдэг гялзаж байна. " МАНАЙ БАГАЧУУД ТА НАР АРД ТҮМНИЙХЭЭ ЦЭЦЭГ НЬ БОЛЖ АХМАД ҮЕИЙНХЭЭ ХУВЬСГАЛЧ ҮЙЛСИЙГ ЗАЛГАМЖИЛЖ КОММУНИЗМЫН ГЭГЭЭН ГЭРЭЛТ ӨНДӨРТ ӨӨРС- ДИЙН ГАРААРЭХ ОРНОО ӨРГӨЖ ХҮРГЭХ ХУВЬ- ТАЙ ТӨРСӨН УЛС ЮМ.. ГАВЬЯАТАЙ ҮЙЛ БҮ. ТЭЭХ ИХ ЗАМД ГАРАХ- ДАА ШУУРГАНД АЖРАХ- ГҮЙ ДҮҮЛЭН ДЭВЭХ БАТ ЖИГҮҮРТЭЙ БАЙХ ХЭ- РЭГТЭЙ. ТЭР ЖИГҮҮР БОЛ ЭРДЭМ МЭДЛЭГ МӨН, гэж Манай Намын Төв Хо. рооны 1-р нарийн бичгийн дарга, Сайд нарын “Зөвлөл- ийн дарга Ю. Цэрэнбалын хэлсэн үг манай пио:фр бага чуудыг эрдэм оюуны их үйл- сэд нь зоригжуулан эрчилж байдаг. Эрдэм мэдлэгийг эзэмшиж эх орондоо гавь- яатай үйлийг бүтээхэд ма- най багачууд хэзээд бэлхэн байна. Манай аас баяр тэгсгөл шдайхын. ИХ уурхай, цахилгаан танцууд МОД боловсруулах комбинатууд, гутал нэхМэ- лийн Фабрик, хүнсний үйлд- вэрийн газрууд болон бусад олон үйлдвэр байгуулсан бөгөөд -ЗөвВ- хөн улсын аж үйлдвэрийн тоо 1940 онд байснаас 1960 онд ба- раг 4 дахин нэмэгджээ. Эх орны аж үйлдвэрийн зэрэгцээ орчин гүеийн механикжсан социалист “зам тээвэр эрчимтэй хөгжиж “кувьсгалын өмнө морин. өртөө үтэмээн жингээс өөр тээвэр харил- |(цаагүй байсан манай орон авто гмашин, төмөр зам, агаарын тээ- Ївэртэй болсноос гадна телефон, гтелеграф, радио зэрэг орчин үхенйн харилцаатай болов. Соёл, гшинжлэх ухаан, урлаг, утга зо- »хиол цэцэглэн хөгжиж байна. ЇПУДБХ-г өөрчилж, БНМАУ-ын Шинжлэх Ухааны Академи бол- тожээ. Одоо манайд нийтийн но- мын сан 83, музей 21, театр хэд хэд, суурин ба нүүдлийн кино 871 буюу сум-нэгдэл бүрийг хамарч байгаа бөгөөд соёлын орд клуб 87 ажиллаж, утга зохиол, спорт биеийн тамир өргөн хөгжиж : байна. Монголын ард түмэн улам “чинээлэг боловсроггуй аж. төрж гам, улсаа хэс» хэзээнээс илүү иягт тойроп хүрээлж тэдний со- циалист ухамсар дээшилж хөдөл- мөрийн идэвх бадран өрнөсөөр байна. Манай нам, улс монголын пионер сурагчдыг өөрийн гэрэлт ирээдүй гэж үзээд түүнд байнгын халамж анхаарлаа тавьсаар бай- на. 1921 онд манай ард түмэн 40 сурагчтай ерөнхий боловсролын ганц сургууль байгуулагдаж эхЭл- сэн бол одоо олон мянган сураг- чидтай хэдэн зуун сур!уультай болов. ол 1925 оны 5-р сарын 8 нд «зал- гамжлагч» нэртэйгээр хүүхдийн хувьсгалт байгууллага Улаанбаа- тар хотноо «Хүрээ танхим» гэдэг анхны бага сургууль дээр бай- гуулагдаж байсан тэр үед 14 са- лаа, 4 бүлэг, 200 хүүхдээс бүрдэл болж эхэлсэн пионерийн анхны байгууллага өнөөдөр 5871 салаа, 1849 бүлэг 428 бүлгэм, 61287 пионертэй томхон байгууллага болж өслөө. Манайд пионерийн 19 зөвлөл ажиллаж байна. , Пионер сурагч рдон, пио- нерийн. зуны зуслангууд, олширч хүүхдийн театр, кино, сонин, сэт- гүүл, дэлгүүр, больниц, амбуль- тори бий боллоо. Эд бүгд цөм ар- дын засгийн жилүүдэд бий бол- сон, Манай багачууд зовж амьд- рах гэгч юу байдгийг мэдэхгүй бөгөөд хувьсгалын Өмнө хүүх- дийн амьдрал юутай хүнд байс- Буугаа 85-22 Аз маргалын алтан жолоог атгуулсан Арды П Ардын хувьсгал ялаад өнөөдөр 40 жилийн яруу түүхт ойг бид бүх ард түмнийхээ хамт баяр жавхлантай тэмдэглэж байна. Энэ 40 жилд манай орон феодалын дорой харанхуй бүдүүлэг орноос өндөр хөгжилтэй, соёл боловсрол- той социг/ист орон болжээ. Эх орондоо босгосон социализЗ- мын их барилгад манай пионер багачууд гар биеэрээ оролцож ирсэндээ бахархалтай байна. 1925 оны 9 дүгээр сард билээ. Пионерийн анхны 7 хоногийг зохиож хүзүүндээ улаан бүч зүүж, тартаа хүрз, зээтүү, шүүр хувин барьсан. бяцхан хүүхдүүд орой бүр цугларч хашаа хороо, гудамж талбайг цэвэрлэж, 3а- саж явдагсан гэж тэр үеийн ах- мад тионерүүд дурсан ярьдаг. Энэ бол эх орныхоо бүтээн бай- гуулалтанд пионер сурагчид анх удаа зохион байгуулалттайгаар оролцож эхэлсэн хэрэг юм. Пио- нерийн энэ 7 хоногийн ажлыг дүгнэж, Маршад Чойбалсан: Пио- нер бол. ХЗ Эвлэлийн залгамж- лагч юм. Эх орон, ард түмэндээ их тусыг хүргэхийн тулд мэдлэг боловсролтой, хөдөлмөрт дуртай болох хэрэгтэй.. Пионерийн анх- дугаар 7 хоногоор та нарын хийж бүтээсэн ажил, та нар тийм хү- “мүүс Срлж чадахаа тодорхой ха- рууллаа гэж МАХ Нам, засгийн газар өндрөөр үнэлж байна. 225 дАлХААААААААХЛАААСАЛЛЛЛТОЛЛҮЛЛЛЛҮЛЛНИ --1965 он) төлөв» зөвхөн ном зохиол, ахмад жилийн (1961 За " СИЙНХНИЙХЭЭ дурдатгал, яриа-| лөгөөг биелүүлснээр БНМАУ-д 2 ї с л мэдэж байна. Манай хүүх-| социализмын дөгс ялалтыг хангах. нан сай- | замдаа. шийдвэрлэх алхам хийж. йн ирээдүй улам саруул Т шэС ҮйгУйТ МАХН-ын 14-р их хурал манай ололт амжилтыг дүгнээд цаашдын хийж гүйцэтгэх хэтийн төлөвийг зааж өгөв. ЇНИ- шээ болихход ардын гэгээрлийн талаар тавьсан зорилтдоо сургуу- лийн насны бүх хүүхдийг нийтээр нь заавал бүрэн бус дунд сургуу- лийн боловсролтой болгох ажилд шилжин орох явдлыг хангаж, ар- дын гэгээрлийн системийг өөрч- лөн сайжруулах түүхт заалтыг өгөв. Мөн энэ 8-р таван жилд 10 шилийн сургууль 24,7 жилийп сургууль 17-г шинээр байгуулах ба 1965 онд бага сургууль 293.7 жилийн сургууль 82,10 жилийн сургууль 69 болж ерөнхий бо ловсролын 439 сургуульд 126315 сурагч суралцах юм. 2 Манай ард түмэн улс ардын аж гЖа! ахуй, соёлыг хөгжүүлэх Ш тавай н хувьс | Их үйлсэд оролцдог бяцхан тар Одоо пионерүүд онц сайн су- рах хэрэгтэй гэж, хэлж байжээ. “Пионерүүд нам засгийнхаа өндөр үнэлэлтийг ариунаар хадгалж чадлаа. Тэд жил: үр өөрийн эх орны аж ахуй, "| Ы үйлдвэр, соёлын газруудад очиж чадлынхаа ХИ- рээр тус хүргэдэг сайхан зан- шилтай болсон юм. «Зөвхөн сүү- лийн 2 жилд хөдөө аж ахуйд 48000 барилгад 30000, ,лдвэрт 4000 таруй пионер сурагчид ажиллаж их зүйлийг СОбүтээсэн. Эдний дотроос улсын шагнал ав- сан,хүүхэд өдий төдий олон бай- на. ” Булганы Баасанхүү, |Нийслэг лийн Цэвэлмаа, Төвийн |) Чанцал, Чимэд, Дорноговийн Чулуунхүү, Сэлэнгийн Баасанжав, Баянхон- горын 2Канцан зэрэг хүүхдийн нэрийг дурдахад хангалттай.Хүүх дийн гараар бүтээсэн зүйл асар: ихээ. ! 141 СУЙГАГҮЙ ХАилЭЭН ОРОЛ- ДОЖ БАЙЖ ЭРДЭМ Ёй / ХОСЛОН СУРЦГАА» гэж Ю. Цэ- дэнбалын . захисан . сургаалыг багачууд бид амьдрал дээр бие- лүүлж байгаагаа илтгэхэд баяр- тай байна. Энэ бүхэн цөм нам засгийн ачгтэж санаж ачийг нь ачаар хариулахаг2 зорьж. байна... Эх орноо үйлсэд пионер гар хоцрохгүй бидний бяцхан гэдгээ бид баяр- тайгаар хэлж байна. , 1 Мөн манай эх арон/ үйлдвэр хөдөө аж ахуйн ороп бо лох замдаа их амжилт олох юм. Манай пионер сурагчид намын | хаа түүхт шийдвэрийг биелүүлэг. хэд өөрсдийн хүч чадлаа шавхан . гаргаж хувь нэмрээ оруулах 305. риг төгс байна. Бид энэ өдөр мах най эх орцы мандал бадралд ҮР”. гэлжийн гүн туслалцаа үзүүлсээр, ирсан Зөвлөлтийн ард түмэн, 009. “түмэ циалист лагерийн бүх ар, чин сэтгэлээс таларха) Бид өөрийн сонгож авсан замаа улам урагшаа давшсаар байх бол но. . Хувьсгалын улаан б “руулсан-Монгол хүү Хурдан борлог морио гээн саруул комм) ” ран өөд зорин дөвтолгож ю-оД -. 9-5 эд хөгжүүлэх асар их. эх Я1:) Ы! зааж. ахуй-аж үйлдвэрийн орноос аж 5 Ч галын 40 жилийн ойдоо цогтой халуун баярыг Авьяас. билэг нь дэлгэрч байна Пионер багачууд аа! цагийн уур амьсгалд энх тайван эх орондоо эсэн мэнд торнин бой- Бид энх жиж, тоглон баясаж сурч, хүмүү- жиж хөдөлмөрлөж байна. Бидний ирээдүйн зам хичнээн уудам өр- гөн саруул сайхан цэлийж бай- гааг бид харж байна. Энэ замыг минь энхрий хайрт МАХ Нам гэ- рэлтүүлэн гийгүүлж байна. Ардын хувьсгал ялахаас өмнө манай хүүхэд багачууд цоорхой гутал ноорхой дээл өмсч сүм хий- дийн хурал цамыг үзэж, ганлин бишгүүрийн паргиа чимээг сон- сохоос өөр авьяас билгээ хөгжүү- лэх ямар ч бололцоогүй байлаа. Одоо манай хот хөдөөгийн сур- гууль бүрт жүжгийн зэрэг олон дугуйлап ажиллах: хүүхдүүл авьяас чадва- рынхаа хөгжилтийн анхиьїї алха- мыг олж,байна. Бас манай улсад хөгжим бүжгийн дунд сууч/ууль байгуулагдан түүнээс олон нэр- тэй сайн бүжигчин хөгжимчин тө- рөн гарсаар байна. 1958 онд нийслэл хотод Мон- голын пионерийн ордон байгуул: сан нь манай авьяас чадвар сур- лага хүмүүжлийг улам дэлгэрүү- лэхэд үлэмжийн ач холбогдолтой юм. Энд хөгжим бүжиг, дуу жүжс- гийн. олон дугуйлан байдгаас гадна мужаан слесарь, оёдол баримал, гэрэл зураг зэрэг олон дугуйланд олон хүүхэд суралцаж байна. 2 Мөн манай хүүхдүүд бас ах дүү Зөвлөлт Хятад, Солонгос, Чехословак, Болгар зэрэг орнуу- дад кино театр, зураг ба дууны опретор киноны инженер, меха- ник, сонгодог бүжиг зэрэг урла- гийн дээд бага дунд сургуульд суралцаж жид болгоны төгсөл- төөр эх орондоо эрдэм авьяасын их бэлгийг авчирсаар байна. Манай нэрт дуучин Пүрэвдорж, Загдсүрэн, Хайдав нар цөм та нар шиг хүүхэд байхдаа уран авьяа- саа гаргаж урлагийн сургуулиу- даар суралцаад одоо гавьяат жү- жигчин болоод байна. Саяхан В. И. Лениний нэрэмжит Монго- лын пионерийн ордны урлагийн дугуйлангийн 80 гаруй хүүхэд «Аз жаргалын эзрэлчин» гэдэг хүүхдийн анхны дуурийг амжилт- тай бэлтгэж тоглосон нь манай хүүхдийн урлагийн түүхэнд т0-| моохон үйл явдал боллоо.Ийнхүү өсвөрийн багачууд хүүхдийнхээ дуу хөгжим, бүжиг бүх талын авьяас мэдлэг, сурлага хүмүүжлийг хөгжүүлэхэд манай нам, манай улс 40 жилийнхээ түүхэн хөгжлийн турш байнга анхаарч ирсний дүнд манай пио- нер сурагчдын авьяас мэдлэг цэ- цэглэн дэлгэрч ирлээ. эгө4699404040404246404284040404048404940404 Канай залуу үеийнхний цог жавхаа 1925 онд наадмын талбайд пио- нерийн анхны зусланг байгуулж анхны гимнастик хийлгэж эхэлс нээс хойш биеийн тамир спорт бол » манай багачуудын хамгийн дуртай ажил болжээ. Одоо хот хөдөөгийн сургуулийн спартакиадыг явуул- сан нь биеийн тамир-спортыг хөг- жүүлэхэд үлэмж: 8ч холбогдолтой боллоо. : Орчин үеийн спортыг ингэж хөг жүүлэн эзэмшихийн зэрэгцээ үнд- бүх сургуулиар биеийн тамирын Їсэний спортыг. хувьсгалын жилд х | ” шавь 8--12 насны Бид зүй ёсо ,/ хүргэе! -- ор баярлал балартдаг Ойн модонд хөхөө шувуу донгод сон, онгон тэнгэрт бүртийх ч үүл- гүй цэлмэг 1940 оны б дугаар са- рын 15-ны өдөр сэлбэ дэх пионе- рийн зуслан Шадивлин хийдийн байран дээр -байгуулагдлаа. Энэ бол манай ирээдүй болсон цог жавхлант багачуудынхаа төлөө үр гэлж анхааран халамжилж байдаг нам засгийн маань хүүхдийн төлөө Номнн ногоон зүлгэн дээр Чанан цагаан цамцтай Сагсан бөмбөг тоглож Наадаж байгаа жаалууд бол «Фоосососс«сс-сс» авсан нэг их чухал арга хэмжээ | байлаа. Анхны энэ зуслан 180 хүүхэд- тэй байгуулагдсан юм. Үүний да- раа 1948 онд Уусбуланд байгуу лагдсанаас хойш Сөгнөгөр, Онон, Архангайн Шивэрт, Увс, Өмнөговь Булган, Завхан аймгуудад пионе- рийн тохилог сайхан зуслангууд байгуулагдаж жил бүр олон пио- нер сурагчид тавтай сайхан амарч олон шинэ зүйлийг үзэж сурч буц даг болжээ. Пионерийн зусланд ам рагчдын тоо жил бүр олширч 1940 онд 180 хүүхэд амарч байсан бол 1960 онд 990 пионер сурагчид амарсан ба 1961 онд 5150 пионер 494946404040494049464. хан аврага спортын гавьяат мас- тер Түвдэндорж гуай 1957 оноос эхлэн өсвөрийн үеийнхэнд бөхийн”? спорт зааж байна. Ардын хувьсга лын 40 жилийн ойгоор түүний 32 бөх хүчээ сорих гэж байна. 1 ! Бүх ард түмний анхдугаар спар дээс олон зуун охид хөвгүүд орол- цон идрийн цог жавхаагаа илтгэн үзүүлж байна. Тэдний хийсэн уран хөдөлгөө- ний гимнастикийн тоглолт нь га- даад дотоодын үзэгч олны хайр талархлыг татаж байна. Энхрий рын ачаар манай хүүхдүүдийн 8 такиадад манай сурагч пионерүү- д 8 | сурагчдыг амруулах. юм... Манай нионерийн зусланд Зөвлөлт, Хя-- тад, Герман Солонгосын пионеруу, даас ирж амардаг. Энэ жил Гер- ман,Солонгос пионерууд ирж ам рана. Манай пионерийн зуслангууд нь хүүхдийн боловсон сайхан ам- рах бүх нөхцөлөөр хангагдсан бай чаг, шоо Багачуудын хөгжилт зусла д ! Амарч байгаа хүүхдүүд юм. Баяр цэнгэл эдлээд : зхХаргаж яваа багачууд юм. эс с-ос-сс-сьт-сж» Хувьсгалын өмнө хүүхэд бага- Їчууд бор гэдсээ тэжээхийн тулд баячуудад зарцлагдаж хүйгэйд хөрч, халуунд халж, зовж зүдэрч байснаас одоогийн хүүхдүүдтэй үДИЛ эрдмийн шимийг хүртэж тог- гяОом, наадам аль дуртай бүхнээр хапгагдсан ийм сайхан аёмралтуу- дад амрана гэдгийг санахын ч хэ- рэггүй байлаа: Энэ бол энхрий хгйрт нам, яруу алдарт манай хувьсгалын өгөөмөр их ач гэж пид нер бид зүй ёсоор баярлан бахр- хаж байдаг. : : Т.йЯхамьянсүрэн. хомтитмтмулмумст омтмтмтмэмт уут улан Ьалчир ийл жаалууд ч ажил эрчимтэй хөгжиж улсын ал- | ихэд хөгжүүлэн. манай хүүхдийн дар цолтой, зэрэг дугаартай тамир | дундаас хурдан морь уралдах, бөх чид олноор төрж байна. Бүх түм-| барилдах, сур харвах төрөлд олоп ний анхдугаар спартакиадыг угтан | хүүхэд бүр багаасаа сурч байна. манай нийт сургуулиуд өөрийн| Даяар дуурсах далай даян дар- д ухайрт нам засгийнхаа энэрэл 2 Эмээлт мориндоо мордох Булт олныхоо хамт | иїх наадамдаа иржээ. Чайлбарыг Г. вамьянсүрэл, | авьяас, чадвар, сурлага хүмүүжил хойшид улам өрнөн дэлгэрэх саруул сайхан зам гэрэлтэж бай- на. ч / Д.Гармаа !. М.Гүрсэд : ”-ТГГүгүй яасан ч бид хоёр хар амиа хөөж ингэж явж болохгүй. Бидний эгнээнд байгаа урвагчийн талаар нөхөддөө хэл хүргэх, бас ч тэднийг суллахын тул оролдоод үзэх хэрэгтэй ..,.гэж тэр бодов. Ээж мориныхоо амыг эргүүлээд зогсож: “--Миний хүү сонсож бай хэдий » хүнд үед нөхрөө: аюулд орхиод. “өөрийн амийг хаацайлагч бол үл: “бүтэх хүн «.. : : «Бид хоёр цааш ингэж явж, хэр- хэвч таарахгүй. Иймийн тул нөх- дөө цуглуулахыг оролдох хэрэг- “тэй гээд нүдээ анивчлан, ноцтой- “ГООр:: 541 д , ---За миний хүү одоо чи ингэ! яах вэ гэвэл. Даваа гуайнд оч. Тэр мухарын аманд байгаа. Түүн- тэй очиж уулзаад намайг уулзах чухал хэрэгтэй байна гэж хэлээд ир. Би чамайг Сүрэн хөтчийнд хХү- лээж байя. Тэнд захдуу нутаг тул хэрхэвч намайг тэнд бий гэж олох- гүй биз. Замдаа болгоомжтой яваа рай. Хэрэв ямар нэг гай зовлон болж тэднүүс чамайг барих гэвэл чи зугтаан одож өөрийн амийг хам гаал. Баригдах аюул тулбаас үг өч гийг үл өг-гээд намайг үнсэв. “ЭЭ- жийнхээ итгэл даалгаврыг биелүү лэх-гэж би морийг нь унаад хурд- лан давхина. -- Ээж минь явган үлдээд тэр- тээ энгэр дээр бараа нь торолзон харагдана. Миний хойноос тэр удтал ширтэн зогсож байснаа хөтөл дээр гараад эргэж харахад минь тэртээ зүг рүү алхлан одох нь харагдсан. Даваа гуайнд на- майг хүрэхийн даваан дээр хэсэг морьтой хүн тэдний хотноос ми- ний урдаас угтан.ирэх нь хараг- дав. Ажиглавал үл таних хэдэн хүн бас өнөөх Молом гуай бай- на. Молом гуайг байхад нь би үнэхээр их баярлаж түүний зүг морины хурдаар довтлон очив. -« Молом гуай! гэж би түүнийг хэрхэн суллагдаад . ийнхүү чөлөөтэй яваад нь баярлан хашги- рахад тэр хажуу дахь улс руугаа хя ламхийн хараад 83 ФХФїОтОт өсөлө х 13 Фу в? --За дүү минь хаанаас ирэв. Ээж чинь хаана бий вэ? Давааүзэг- дэв үү? гэж асуув. г-- Үүй хэмээг би хариулаад нэгэнт итгэж болох ёстой хүн бай- сан тул. ( --Та нар бүгд суллагдаа юу? Сэргэлэн ах гэж асуусанд тэр нү- дээ ёжтойгоор їрмээд хэлсэн нь Хэрхсэн бэ? -- Бурхны аварлаар би суллаг: дав! гээд нөгөө хоёр руугаа харан -- Энэ манай талийгч Содовын хүүхэд. Энэ хүүхдээс сайн асуу: вал эхийнхээ байгаа газрыг зааж өх биз. -- ТЖаалаа. гэж тэдний нэг өндөрдүү хамартай нь дуудаад -4Бид | Сэрэглэнгийн бүлэг сайчуудын.. эгнээнд орох гэж зэ" рэглээ хушуунаас ирсэн улс. Энэ Даваа одоо. бүх ажлыг Сэргээн эхлэж байгаа гэж дуулдах юм үнэн үү. Нөгөөтэйгүүр танай ээж ч бас гол хүн мөн дэгээ дээ? -4Би мэдэхгүй гэж би хашир- лаад жаахан хөмсгөө атируулж «Энэ юун улс вэ» гэсэн мэт тэД: нийг сайтар ажиглав Молом хэл: сэн нь: -- Чи эднүүсээс бүү бишүүрх Ээж чинь хаана. бий вэ? Нэгэн "хэсэг ээжийнхээ хаа байгааг хЭ- лэх үү яахуу гэж би эргэлзсэнээ нэ гэнт Молом гуай энд байгаа болох лоор аюулгүй биз гэж бодоод. -- Сүрэн хөтчийнд бий гэсэнд тэдний нөгөө нэг жижиг навтгар нуруутай нь миний морийг цул: буурдаад.. : үүч нь 22.23.24.25-рт бий. -- За зүйтэй. Тэгвэл чиний эх. дээр очьё. Алив хамт морио гуядав. | Энэ хүмүүсийн байр байдал болоод Молом гуайн хуучныхтайгаа адилгүй зан байд- лыг би нэг л сэжиглэж айн зэ- вүүрхэх болов. Хэсэг яваад гМо- лом хэлсэн нь: -- За нөхөд минь та нар үүний эхтэй очиж тавтай ярилц. Би тэнд очихын хэрэг юу байна. Миний хэрэг дуусаа биз дээ. -« Тийм тийм, нэгэнт «чиний хэрэг өнгөрөв. Бидний. ажилд ийнхүү сайн тус үзүүлсний чинь төлөө Чамайг сүүлд хөхүүлэн магтууж гэсэнд тэр доош бөхийн ёслоод : -- Хүүхдийн дэргэд эвгүй юм ярих тусгүй болгоогоорой Одоо: нохой Давааг барья атгандаа хийгээл бол та нарын хэрэг бүт- лээ гэлээ. Ингэхийн хамт тэд нар над руу эргэн хараад царай нь эрс хүйтэн болж. пүд.нь нохойн нүд шиг хилэнтэй гялалзав. Молом мориндоо мордоод дав! хин одов. Миний дэргэд үлдсэн хоёрын нэг миний морины . цул- буураас татсан хэвээр: -За уравсан хулгайн балчир зулбадас эхээ бушуу зааж өг! Давхиулаад!... гэж .зааварлав. Нэг нь миний хойноос хөөн. Мо» рийг минь ташуурдана. Би Моло мын зүг эргэн “хараад хэрхэн тэр ингэж уравсныг нь танин дэрч хоолой минь гомдсондоо яв ГЭЭД, Мэ-| завгирав. . 3 4 с) ХЭЫ27 й МА-- --Урвагч.. шившигг . урвагт найд аав, Сэрэглэн ах энэ тэрд ирсэн, түүний ирснийг хойхно До- хэлж байсан бузар хуурамч үгс. дараа нь ойд холоос ирлээ гэсээр лой ирж Сэрэглэн ах эднүүс ЙГ барьсныг дэс дараалан... санаж, энэ бол анхнаасаа бузар урвагч байж шүү гэж хилэнт нударгаа зангидав. Энэ үес нар нэгэнт маргаад хавь ойрыг үдшийн ца-. гаан гэгээ бүрхээд холын бараа тасарч байсан үе байлаа. Жижиг. горхийг гатлаад Сүрэн гуайн зу- саж байгаа дэнж болно. Би нут: гийн хүн учир үл андана. Тэгээд би ээждээ хэрхэн дохио өгөх би“. лээ гэж сандран ямар нэгэн ар-- гаар ээждээ дохио өгөхсөн. Тэг- вэл ээж минь мэдээд амь зулбан зугтаж чадах байгаа. Би.ч яахав, гэж бодлоо. Айлаас саахалтын хи- рийн зайтай байхад тэдний нсхой шуугин гэж зориут байдаг чадлаараа --Ээжээ?-зугтаа. харсан зүгтээ зугтаа. Молом урвагч, Молом ур вагч Молом урвагч шүүгэж гиртал хойно. явсан хүн хаш- --Энэ чинь яадаг лүд вэ? тээд далан дээрээс барин авч доош да раад амыг таглахаар завдав. -Бн ээжээ зугтса, Молом вагч, Молом уравсан. шүү... гэж “шөнийн бүрэнхийд эцсийн удаа хашгирч амжтал пүүрэн дээр ми--. нь нэг хүнд юм дарах шиг болоод . би ухаан алджээ. төгсөөгүй: 2 лэ үлэ нгэХ тзүллэгллхш1146 13481085 вэ) ФХ9:56ХӨХ0ХӨХОХОХФХӨКӨТХӨКӨ Шинэ зал аврага 220.492 онгоцны буух, Зөвлөлтийн мэрэгжилтэн, Манай эх орны нийслэл хотод бас нэг том барилга ашиглал" танд орлоо. Энэ бол. нисэх онгоцны буудлын нэгдүгээр ээлж болох нисэх замыг цардах асар их ажил байсан техникийн тусламжтайгаар, манай ардын бөгөөд цэргийн байлдагчид маш, богино хугацаанд шургуу ажиллаж чанар сайтай хийж дуусгав. МАХН-ын 14рих хурал хувьсгалын 40 жи-- лийн ойг угтаж байгуулсан энэ буудал дээр орчин үеийн агаарын аврага тсм хөлөг ИЛ-- Энэ онгоц 82000 кг хүнд, суулгаад 8000--10000 метрийн- өндрөөр цагт гаар нисдэг юм. 18 онгоцоор манай эрхэм зочид ирж байна. 16000 морины хүчтэй бөгөөд 78--84 хүн 650 кмгын хурдтай- Ингэж манай сайхан эх оронд агаарын орчин үеийн аврага том хєлгийн зам нээгдлээ. Энэ зам, энэ хөлгөөр багачууд та нар эрдэм мэд баэг их үйлийн төлөө тасралтгүй зорчих болно. “Манай хаяг: Улаанбаатар А-07088”:, “Монголын ї ХОЛлєсс024 уС2 ами 2007 1Ё 4-2 Хүүхдүүд ээ! Манай эх орны . Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойг тохиолдуулан Зөвлөлт Хол": боот Улсын улс ардын аж ахуйн ололт амжилтын тухай. том ”д үгзсгэлэн нээгдлээ. ван булангуудтай юм. Энэ үзэсгэлэн нэг сарын энэ үзэсгэлзнг үзэл: баярлан " Хариуцлагатай эрхлэгч 00 “Энэ үзэсгэлэнд долоон жилийн төлөвлөгөө биелэгдэж байг. на, -цахилгаанжуулалт, тээвэр харилцаа, атом энх тайвны үйл: 2. сэд, хувилахуй ухаан, хөдөө аж ахуй, барилга, анагаах ухаан, 2ф:1124 боловсрол, биеийн тамир, хөнгөн үйлдвэр, ном зэрэг олон арг, . « НООС. Зөвлөлт Холбоот Улс коммунизмыг өрнүүн байгуулж байгааг” | зураг, плакат, бодит зүйлүүдээр үзүүлэх болно. Бас үзэгчдийг нисдэг тэргэнд суулгаж нийслэлийн дэсгүүр нислэг хийнэ. Бид лөө зөвлөлтийн ард түмэнд дэвшүүлэх болио. Х гээ!” ” Энэ үзэсгэлэнг үзэж зөвлөлтийн баатар ард ЗУ Бнилгүүй 1 хөдөлмөр бүтээлтэй танилцацгаагаарай. 0-6 5 -59) нийслэл Улаанбаатар хотод. х турш ажиллана. Энэ үзэсгэлэн Э бахархаж хамгийн нандин ерөө” х эСДВЖОФ тас 23005 Эвс яжэү ирэв. Би. ээжийг сонсог. ур- бэ : ” АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 40 ЖИЛИЙН ОЙГ УЛААНБААТАРТ, “ТЭМДЭГ ЛЭСЭН НЬ , “Баярын. Урд шөнө Улаан баатар хот маань улаан, шар, “ ногоон олон өнгийн” түм “бу-- с ман чийдэнгээ гялбуулж цэн ” хэр хөх . хэлээд баршгүй. байлаа... Мар ” гааш наадам болно гэж хүн: " бүхний сэтгэл догдлож бай» “лаа. 2Каргалтай дэлгэр эх ор : НЫ МИНЬ: жавхлантай сайхан нийслэл хотын төв талбай " руу зүг бүрээсээ туг далбаа | лозун плакат барьцгаасан гтүг түмэн жагсаал, усны урс: отал мэт тасралтгүй хөвлөө, Яг есөн цаг болж нам Зас- . тийн удирдагчид, яамдын сай “дууд ардын хувьсгалын 40 жилийн ойн баярт оролцо, хоор ирсэн ЗХУКН-ын Төв -Хорооны -тэргүүлэгч гишүүй “ “Ардын хувьсгалын 40 “туг далбаа “нами-” руулж хичнээн-гоё байсныг “ЗХУНН-ее Тав Хорооны нас. -Ж жилийн ойн ихбаярын индрийн хурал дээр иам, ” ерөнхий Улаанхүү болон бусад ах-дүү| » “чооны орлогч гишүүн БНХ АУ-ын Төрийн Зөвлөлийн сайдын орлогч "социалист орны ба найрам- далт: орны төлөөлөгчдийг гарч ирэхэд Сүхбаатарын » , талбайг пиг дүүрсэн хүмүүс алга “нижигнүүлэн угтлаа. Ардын “цэргийн: хэрэг эрхлэх, яамны сайд 2. Лхаг- васүрэн. ардын хувьсгалын 40 жилийн баярын парадыг хэлээн аваад үг хэлэв. - Үлээвэр хөгжимд, БНМАУ ын -төрийн дуулал эгшиглэ- лээ. БНМАУ-ын баатар Дам- пил, БНМАУ-ын хөдөлмө- рийн баатар Мандах нар тө- рийн далбааг 2Канжин тугаа өмнөө мандууллаа. чууд атар хээрийн анхимал үнэртэй амьд цэцгийн баглаа гардуулаад байгаа нь рийн бичгийн дарга гийн 7 мулка,сайд нарын зөвлөлийн дарга Ю. Циранкевич, Хята- дын Коммунист Намын Төв Хорооны Улс Төрийн "Тов- ТУ ага Ж. Болд нар үзэв. 410 Содномдо М.А. Суслов ПАНН-ын Төв Хо- рооны нэгдүгээр нарийн бич дарга В 22-10: НАМ ЗАСГИЙН УДИРДАГЧ ЇЙД ХҮҮХДИЙН 9 АНХНЫ ДУУРЬ ҮЗЭВ ! Хүүхдийн зохиолч Д. Содномдоржийн зохиол, Ц. Сүхбаа- /тарын хөгжим «Аз жаргалын эрэлчин» гэдэг хүүхдийн анхны , Үдуурийг нам засгийн удирдагчид Л. Цэнд, Д. Моломжамц, н, | Жагварад, Б. Лхамсүрэн нар болон Гэгээрлийн Яамны сайд | Ш Жамсран, орлогч сайд П. Хорлоо, Урлагийн Хорооны дарга “Дуурь үзэж байхад байн байн алга ташиж байв. . Дуурийн Боролдойн рольд 20 дугаар сургуулийн сурагч ), |Хомбого, Хумбагын рольд тоглосон 15 дугаар сургуулийн “тү | “рагч Ичинхорлоо нарын тоглолт гоц сайн болов. Дуурь төгссөний дараа нам засгийн удирдагчид тайзан дээр » Гарч тоглогч хүүхдүүдэд амьд цэцгийн баглаа барьж улам "сайн тоглохыг хүсэв. Нам, засгийн удирдагчид дуурийг бизсэн, ржтой гар барьж: баяр хүргэв. . дуулсан ардын цэргийн гар- низоны жагсаал эхлэн явж залуу биеийн тамирчид, хө- дөлмөрчдийн сүр жавхлант хкФиФФеФТФТФЖ, Их баярын жагсаалд манай тамирчид янз бү рийн уран хөдөлгөөн хийж жагссан нь хө дөлмөрчид, зочдод | нх сонирхогдлоо. Зураг дээр: Тамирчид ардын ардчллси4 орны далбаа нуудтай жагсан, | Яваа ны 18 дахь жилдээ ТАШИЖ | 1627 (720) ман: засгийнудирдагч, гадаадын зочдод Зургийг Дорж. дФҮСФтсфҮСфФҮСФҮСФҮ жагсаал . индрийн ВМНүҮР явлаа. Энх тайван, найрамдал гэ- сэн уриа цууриатаж хэдэн руни иг Хязсдеж эж ФсФфФФТФТО, 40 жилийн нх ойн баярын өдрүүдэд эх оор” ныхоо нийглэл Улааибаа тар хотын вомин тэн гэрт хөдөлмөрчиї өө бүрийн хальсан бөмбөл гөнд янз далбаа, урна зүүж хоөр | гөв, ! хоФусФТФтФТФ74 зуун тагтаа,бөмбөлгүүд гүн цэнхэр огторгуйд хөөрч бай! лаа. 1921-1961,40 жил гэсэн гурван:том бөмбөлөг агаарт хөөрлөө, Шинэхэн алаг бөм- бөрөө нижигнүүлж, шингэн дуут бүрээгээ цангинуулж 2000 шахам пионер багачуу» дын жагсаал хөл гар нийлүү лэн яралзтал алхлаж пионе: пионер бага Зургийг Ламзас рийн туг далбаагаа намируу- лан цог жавхаатай алхцгаа- лаа. Пионерүүд нам, засгийн удирдагчид ба төлөөлөгчдөд амьд цэцгийн баглаа барьж байлаа. Наадмын ажиллагаа төв цэнгэлдэх хүрээлэнд явагдлаа. Баяр наадмын ажиллагааг БНМАУ-ын Ар: бүрийн туг, Зургийг “Ламзас, бо МХЗ эвлэлийн ТӨВ ХОРОО! МОНГОЛЫН ПпиОонЕРИЙН ТӨВ - ЗӨВЯХӨЛИЙН СОНИН «5 58 1961 оны 7 дугаар сарын 20 би ГЭ пролетары нар мэгдэгтэм ял З5ргивж 1бдөв хзвээд бэлхэн бэйгтүн! МАХН-ын үйл 221821 өө хїзээд бэлхэн байгтун! ХОРС. ЯЧ.“Үнэ 10: мө. . дын Их Хурлын "Тэргүүлэгч: ДИЙН 2) Ж: Самбуу: нээж ЄҮО, “жилийн Ойн наадам” 11- 48. -НЫ өдрийг дуустал үр» гэлжилж хүчит бөхчүүдийн барилдаан, мэргэн харваач“ дын харвалт, шандаст морь«.. дын уралдаан монгол хүний хэзээний уламжлалт эрийн гурван наадам явагдлаа. Гар бөмбөг гүйлт, урт опдрийн харайлт, дугуйн уралдааш зэ« рэг олон тэмцээнүүд “яваг даж олон арван охид хөвгүүд эр зориг идрийн чадлаа со- рилцлоо. 5000-аад охид хөв» гүүдийн .үзэсгэлэнт сайхан гимнастик хийгдлээ. Од тө рийн далбаа, 5 хушуу болон 40 жил гэж бичиж, усны урс гал мэт мяралзаж, алтан та- риа мэт найгаж байх иь хич, нээн үзэсгэлэнтэй байсныг дурдавч дуусашгүй байлаа. Баярын өдрүүдэд ардын хувьсгалын 40 жилийн ойд зориулан манай орны ололт амжилтыг харуулсан үзэсгэ- лэн, Зөвлөлт Холбоот Улсын үзэсгэлэн, Бүгд. Найрамдах Ардчилсан Герман улсын үзэсгэлэнгүүд нээгдэн: олон зуун мянган хүн сонирхлоо. Зөвлөлтийн үзэсгэлэлгайн урд хэсэгт монголын шинэ үеийн утга зохиолыг үндэс: лэгч Д. Нацагдоржийн дурс- галын хөшөөг босгож дуус: гаад нээлээ. 40 жилийн ойд зориулсан «Эх орны минь аялгуу» гэдэг том коццерт тоглолоо. Ардын хувьсгалын 40 ии- лийнхээ ойд манай багачууд эцэг, эх, ах дүү. нарынхаа хамт тун баяр баясгалантай оролцож өнгөрүүллээ. эзөхөлөхөлөсөлөӨ Баярын жагсаал дээр хөдөлмөрчид, хиймэл да гуулын загварыг цоцэг ногоогоор дүрслэг хийж жагсаалдаа авч явлаа. Зургийг Ламзав. хФтФтФТОФТФҮОФТ бо БАЯР НААДМЫН МЭДЭЭНЭЭС БАЯРЛАН БАХАРХАН Манай түг түмэн ард түмний үндэсний їх баяр орон даяар явагдаж өшгорлө. Эрэ жилийн баяр наадам урьдах Ё дийн баяр наадмаас бүр ч сүр жавхлайгал Соллоо. Багачууд та пар улсын нх баяр паад- мын тухай урамтай соньхон мэдээг бахар- хан сонирхохыг тэсгэлгүй хүгэж Сайгяа нь мэдээж шүү дээ! Тийм ч учраас төрлөх путгийнхаа тэнгэр шиг тэнэгэр сайхан сзт- гэлтэй, тал нутгийнхаа цэцэг їшиг цэзэр тунгалаг царайтай хүний жаргалын манлай хүүхэд багачууд та нартаа энэ их наад- маар хэн хүч тэнхээ. авхаалж самбаа урап чадвараараа шалгараа вэ? хєнкй хүүгийн унасан ямар мат слоп зхїм морьтсос ту рүүлээ. вэ? хэний сум мэргэй . оноо вэ? Хаанахын бех ялангуяа хүүхдээс аль сур- туулийн хэм гэгч сурагч хэд давж хэрлэн түрүүлээ нэ? гэдгийг танилцуулья. Манай сайхан эх орны нийслэлийн өм- вөт хэсэгт улсын их баяр наадмын талбай 2 ургахын царнаас эхлэн үд-шийн .бүрий "болтол гоёлын хувцасаа өмссөн үй түмэн хүнээр. дүүрэн байв. Бидний өвгөд дээд- сийн үеэс эхлэл уламаслагдаж ирсэн эрийн гурван наадам эхэлж хүчит бөхчүүд хан- тарьлын дэвэлтээр дэвсээр, хурдан морьд унасан хоөрхөн хүүхдүүд гийлж гоолсоор, мэргэн харваачид нум сумаа онилон тат- єаар гарч ирэхэд наадамчин олны сэтгэл баяр баярын дээдээр бялхаж хөгжил балслын нэгэн аялгуу болон цууриатсаар байлаа. Хурдан шаламгай барилдаж аваад хийх гэсэн мэхээ хийгий нь дайруулж хийгээд увагааж байгаа нь бүрч соньхон. Уг барил даанд Түвдэндорж гуайн шавь улсын хар цага Сүрэнжав 5 давж түрүүлсэн ба пио- нєрийн ордны бөх 22-р дунд сургуулийн сурагч Ган-тємер үзүүрлэв. ХУРДАН МОРЬ: Монгол хүн моринд хичнээн морь унахдаа багачууд та нар юун андах билээ. Улсын их наадамд 6 пасны морьд уралдлаа. ХАзрага 298 азрага, 22 км-т уралдаж 101 азрага барианд орсноос Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын «Баянбадрал» изгдлийн Цэнджавын хүрэн халзан азрага түрүүлэв. Их нас 30 километрийн зайд их наслы 640 морьд уралдаж 215-ийг барихад Төв ЗИМТтиНИи Баянцагаан сумын «Өрнөх» амьд- рал нэгдлийн /Жамсрангийц гдуун сүр- хайртай, Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойгоор олон хурдан морь уралдаж түрүүлээд ирж байгаа хүүхдэд баяр хүргэж | бай лаа. Я, гийн манлай нь болсон толин сартай цав- дир зээрд морь бусдаасаа саахалт хирийн зайтай түрүүлэн ирлээ. Тэр морийг энэ на- мар ардын сургуулийн алтан босгыг анх удаагаа алхаж, ардын багшаар ариун эрдмийг заалгахаар сэтгэл “догдлон хү лээж байгаа 8 настай бяцхан охин Дон- дог-цэрэн унажээ. Соёолон 316 соёолон 20 км-т уралдаж 106-г барилаа. Хурд хуваасан хөлгүүдийн магиайд Хэнтий аймгйн |Идэрмэг сумын Эрийн гурван наадмын сур харвалтад сурчдын тавьсан сум нь мэргэн байлаа. БӨХ Я:Оы на! Их наадамд улс даяар алдар цуугаа дуурсгаж 22 жил барилдахдаа улсын их “наадамд 7 түрүүлж, 4 үзүүрлэж, 5 шөв- төлсөн спортын гавьяат мастер Далай Даян Даяар дурсах Дархан аврага Түв- (дэндорж, Дархан аврага Дамдин, Даян гаврага Чимид-Очир, Батсуурь, нарын 516 | хүчит бөхчүүд хүч сорин үзэлцлээ. Х.Эрэмгий чадал, гоц сайхан барилдалгаа, “уран нарийн мэхээрээ шалгаран товойсон ЇеНЭ Олон бөхчүүдийн дотроос Алдар ний- гэмлэгийн бөх Цэрэн, Дархан аврага Дам- | динтай үзүүрт үлдээд ана мана ач тач яоа. Цэрэн бол одоо 23 настай, байлдагч, бөгөөд Булган аймгийн Сайхан сумын харьяат Алдар нийгэмлэгийн бєх юм. Дам- дин бол 30 настай Улсын наадамд 5 тү- рүүлсэн, соёл нийгэмлэгийн бөх бөгөөд Хөвсгөл аймгийн Цагаан-үүр сумын харь- (яат- билээ. гч Ахмад 32 бөхчүүд барилдаж улсын арс- "аан Лхагва түрүүллээ. Өсвөрийн залуу 32 бөхчүүдийн барилдаан наадамчин олонд (Мэн их таалагдлаа, Хашир дог бөхчүүдийн Їн3х жээ. срааэ байгаа бяцхан бөх- хүн бүхний сэтгэлийг ийн эрх "Шатсаар байлаа, 25 2 йн Нүзэлцэж хаяад 9 давж Улсын аврага бол- Цовоосэдийн улаан Бат-оргил нэгдлийн бор морь түрүүлэв. й Хязаалан, 211 Хязаалан уралдаж 69-ийг барив, Төв аймгийн Баян-зүрх сумын «Сүхбаатарын зам нэгдлийн Мягмарын бор : 3 ф мн л2ныы“ Төр-л бүрийн биен тампрын хичнээн дуртай байдгийг | | СОНИРХОЦГОО! хээр хязаалан түрүүлж, Хэнтий аймгийн Галшир сумын Дөл нэгцлийч Дугаржавын хүрэн хязгаалан 2-рт цулбуур өгөв, цээнүүд, үргэлжлэн явагдлаа, Алтан, м гөн, хүрэл медалиудыг энгэртээ гялала: сан олон зуун тамирчдын шилдэг ам, туудтай та нарыгаа танилцуулахын өм нийслэлийн бага, дунд, дээд, тусгай М рэгжлийн сургуулиудын сурагч, оюутнууды дотроос шалгарсан 3600 гаруй охид хөвгүү Шүдлэн. 230 морь уралдаж (15-ыг б4-|дийн бэлдсэн уран хөдөлгөөнт гимнастикта рив. Энэ уралдаанд. Улаанбаатар хотын уурхайчдын . хорооны ард. Чулуунбатын шар хээр шүдлэн түрүүлж наадамчин ол- ныг болон унаж яваа бяцхай хүү, уясан эзнээ баясгалаа, . Даага 6--8 насны бяцхан хүүхдүүдийн унасан хамгийн бяцхан хурдан морьд 00- лох даагануудын уралдааныг сонирхохоор маш олон хүн сэтгэл хөдлөн хүлээж байс- ны дотор хүүхдүүд маш олон байсан нь бүр ч сонирхолтой, 163 даага уралдаж 5А ийг барив. Энэ уралдаанд Улаанбаатар хотын Толгойтын хорооны ард С. Бадра- хын бор халзан даага түрүүлж дараа нь Ардын хувьсга галын 40 жилийн ойн их баяр наадмаар түрүүлсэн улсын ав рага Цэрэн | Хэлтий аймгины Буянт сумыл Оргилд нэгд лийн сартай шарга даага цулбуур Өгөв. Монголчууд ийм багаасаа эхлэн моринд эрэмгий сайн болохоороо томрохоороо бүр ч сайн бололгүй. яахав дээ! тэж манай ардын их баяр наадамд оролцсон олон 80- чид бахархан ярьж байлаа. Сур, Их баяр наадмын сур харвалтын байранд их л хөл хөгжөөнтэй байлаа. Энд улс орныхоо өнцөг булан бүрээс шалгаран ирсэн 110 мэргэн харваачид хэнийх нь сум мэргэн онохоо үзлээ. Сурын спортын мас- тер Адилбиш мэргэн 40 сум. тавьж 29 оноод нэгдүгээр байр, улсын мэргэн Даш- цэрэн, Пүрвээ нар 2.3 дугаар, байруудыг ээлэв, Сурын байранд эмэгтэйчүүдийн сур харвалтын тэмцээн явагдаж «Чойбалсан» нийгэмлэгийн сурчин Хоролгара8 20 сум тавьж 12 оноо авч ИХ наадмын сурын тэмцээнд: эмэгтэйчүүдийн дотроос түрүүл- лээ. Сурын байранд наадамчин олны тасралт гүй алга ташилтаар хүүхдүүдийн тэмцээн эхэллээ. Энэ хүүхдүүдийн дотроос хэн нь түрүүлэх бөл? Та юу гэж бодож байна гэж улсын мэргэн | Адил- биш гуайгаас асуухад: -| Манай бяцхан харваачдын маань тавьсан сум тун ч мэргэн дээ. Хэн нь ч магадгүй. Гэхдээ 5 дугаар 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Балгансүрэнгийн тавьсан сум тун ч цэцэн тусгалтай байгаа юм даа гэж ярилаа, Сур харвах тун сайхан шүү! Хүүхэд бү- хэн сур харваж сурвал бүр ч сайхан. болно гэж Сэлэнгэ аймгийн дунд сургуулийн су- рагч аймгаасаа улсын их баяр наадамдаа шалгарч ирсэн Насанбат гэдэг хүү ярьж байлаа. Сурын энэ тэмцээнд 20 сүм тавьс- наас 13 оносон Улаанбаатар хотын 5 дугаар сургуулийн сурагч Балгансүрэн -1 дүгээр байр эзлэв. Сэлэнгэ аймгийн. дүнд сүргуу- лийн сурагч Насанбат 12 онож 2 дугаар сурын | танилцуулья, ГИМНАСТИК Улаан, цэнхэр өнгийн хувцас өмссөн, хүч рэл мэт хүрэн бор биетэй, тас хар үстэй 1300 пионер багачууд . үлээвэр хөгжмийн уянгат сайхан аяар уран хөдөлгөөнт гимнасч тикаа хийж эхэллээ, | Улаан, шар, цэнхэр, цагаан өнгийн цэцэй барьсан энз хөөрхөн үхдүүд бол 8-4 ангийн сурагчид юмаа, Өнгө өнгийн цэ алагласан цэцгийн мандал, уул талыг ү гэлэнт сайхан өнгөөрөө мэтгэж урласан хэ: лүгээ адил чимэглэж байдаг янз бүрийн гу сайхан цэцгүүд, үелзэн найгаж байгаа алтан шаргал тарианы түрүү, үүлэн борынхоо хура даар дүүлэн хурдалж яваа хөгжилт орны« хоо алтан соёмбот далбаа Ардын хувьсгалын ид залуу нас «40» гэсэн тоо зэргийг уран төд дүрслэсэн хөдөлгөөнт гимнастикүудыг нэгэн хүй мэт нэгэн зэрэг яралзтал хийж байгаа нь үзэгч олонд нэн их таалагдлаа. Дараа ны 6-9 дүгээр ангийн 450 охидын цуваа тэг дврч вөлжин байдлаар гарч ирээд хайрт нам 324 сагтаа баяр хүргээд цагаан өнгийн цагираг өргөн, талбайг.эзэлж, цагирагт гимнастик ! хийж эхэллээ, Найгал гол гэдэг ардын дууч ны сайхай аяар үндэсний хөдөлгөөнт биела 4 тик хийв, Мөн дээд сургуулиудын 700 гаруй оюутнууд улс түмний найрамдал энх тайв4 ны утгыг хадгалсан янз бүрийн хөдөлгөөнт | гимнастик, 1200. хүнтэй техникумуудын оюутнууд шаттай гимнастик, ариун талд найгасан алтан шар тариаг дүрсэлсэн хө дөлгөөнт сайхан гимнастикуудыг хийв. Бүх тамирчид хамгийн эцэст таван хушуу, болж эмэгтэйчүүд нь «40» жил гэсэн үсэг болоод гимнастикийн тоглолт төгсөв. Гимнастикийн тоглолт маш амжилттай. болж наадамчин олны хүсэлтээр баярын өдрүүдэд хэд хэдэн удаа тоглосон нь бүр ч бахархалтай, ї ГҮЙЛТ Баярын өдрүүдэд, эрэгтэй, эмэга тэйчүүдийн 100, 400, 5000, 200, 1500 мет« рийн явган уралдаанууд явагдлаа, Энэ урал» 32 залуу бөхчүүд барилдав. Давчихаад байх ч бахархалтай байр, мөн аймгийн 10 жилийн дүнд сүргуу- | Даан 400 метрт «Хөдөлмөр» нийгэмлэгийн лийн сурагч Говь, Мөнхжаргал нар тус бүр 10 онож 3 дугаар байрыг эзлэв. СПОРТ Ардын хувьсгелын 40 жилийн ойн баяр наадмын өдрүүдэд Монголын бух ард түм- ний анхдугаар єпартакиадын уралдаан тэм- хөдөлгөөнт гимнастик хийснийдотроос «улсын далбаа, 40 жил» соокаж дүрсэлсэнд наадамчид баярхүргэж байв, шүлсээ? 23 БЭоас БОЖОКРХЛОС тамирчин 18-дугаар дунд сургуулийн сурагч Алданиш 1 минут 05 секунд хурдалж үлсын шинэ. рекорд тогтоолоо. «Барилгачин» ний» гэмлэгийн тамирчин Янжмаа 110, 200 мет« рийн саадтай | гүйлтэнд 15,6 ба 25.4 секувт гүйж улсын рекорд тогтоов. гээ, тойрог долгио зэрэг хөдөлгөөнт гимнасч -447 үрээр ороход манай эх орны яд үйлдвэрээс үйлдвэрлэж байгаа » ». Наадмаар юу юу үзэв (БАС НЭГЭН ГАЙХАМШИГ Энхээ Эрдэнэ хоёр наадмын лбай дээр уулзаад юу юу үз- н тухайгаа ярилцлаа, Эрдэнэ ихда4: ““--Би өнөөдөр наадмын үзэсгэ- энгүүдийг үзлээ. Хөдөө аж ахуй үйлдвэр, барилга, соёл, шинж Лэх ухаан, урлаг, зам. харилцаа олбоо зэрэг олон хэсгүүдээр вж үзэхэд их сонирхолтой бай- на, э. Зөвхөн үйлдвэрийн үзэсгэлэн- аж Гадаадын зочид үйлдвэр, Хөдөө. аж ахуйн лээ. Бас нэгэн ойц сонирхолтой зүйл бол Улаанбаатар хотын ба- рилгажилтын ирээдүйн төлвийг үзүүлсэн хэв загварын зургийг үзэхэд манай нийслэл хотын нүүр царай улам сайхан болохыг би мэ дэж авлаа. Энхээ ярихдаа: Бас БНА. Гер- ман улсын үзэсгэлэн ямар сай- хан юм бэ? Чи үзээ биз дээ. БНА Герман байгалийн баялгаар ардын хувьсгалын 40 жилийн ойгоор юутай сайхан орон бэг Бас хү: мүүс нь ямар их ажилч хичээн гүй, уран гартай улс вэ? Техни- ЧЄн: байгуулагдсан манай үзэсгэлэнгүү дийг сонирхон үзэж байгаа нь, олон сайхан зүйлийн дээжүүд та |күүд нь тун сонин юм байна. Тэр вигджээ, Зөвхөн аж үйлдвэрийн олон янзын гэрэл зургийн аппа: комбинат малын арьс шир, сыг боловсруулж 100 гаруй төр- лийн эдэлхүүн гаргадгийг үзлээ. Бидний өмсдөг савхин эсгий гу тал, ноосон ба даавуу хувцасыг манай үйлдвэрт хичнээн сайхан үзэмжтэй эдэлгээтэй хийдэг юм Үзэсгэлэнд тавигдсан хэд хэдэн удаа тийн хиймэл дагуулын загварыг Хөдөлмөр чид их сонирхов, бэ? Манай эх орны газрын гүнд байгаа ашигт малтмалыг манай үйлдвэрүүд хэрхэн яаж хүн ар дынхаа тусын тулд ашиглаж ол- ноо- | рат, тэр олон сонирхолтой багаж хэрэгслэлүүдийг сайхан урлажээ. гэж олон сонинг тоочин ярилцаад Зөвлөлт Холбоот улсын үзэсгэ: лэн дээр очьё гэж тохиролцоод энд ирэв. ҮЗСЭН БҮХЭН ҮНЭХЭЭР САЙХАН Сталины нэрэмжит номын сан гийн зүүн өмнөхөн байгуулагдсан ЗСБНХУ-ын үзэсгэлэнг түг тү- мэн хүний хамт сонирхон үзлээ. Зөвлөлт Холбоот Улсын үйлдвэр, хөдөө аж ахуй. с0ёл, шинжлэх ухааны сүүлийн үеийн ололт ам жилтын эрхэм охь дээжүүд энд бүрэн тавигдсаныг тэр хоёр олж үзлээ. Орчлонгийн хязгааргүйд анх аялсан Юрий Гагарины жи: рийн бөгөөд гайхамшигт амьдра лыг өөр ямар улсын үзэсгэлэн- гээс үзэж болох бэ? Улс орноо цахилгаанжуулж буй их үйлс, атомыг энх тайвны 1у- сын тулд тууштай зориулж бай гаа амьд жишээг болон хөдөө аж ахуй, соёлоор өндөр хэмжээнд хүрсэнийг тэр хоёр нүдээр үзэж бахархав. Ингээд үүний дараа үзэсгэлэнгийн гадна талд байсан нисдэг тэрэг (Вертолетуоор зу: гаацах хүмүүстэй хамт нисч нийс мэднэ, Энд тэдгээрийн тухай үл үгүүлзн Ертөнцийн 7 гайхамшиг гэж эрт цагт юуг изрлэдэг байсныг олонхи багачууд бас нэгэн гайхамшгийн тухай товч үгүүлье. Саяхан ардын хувьсгалын 40 жилийн ойн их баярыг тохиолдуулан Зөвлөлт Холбоот Улсын үзэсгэлэн манай нийслэлд нээгдээд түг түмэн хүний талархлыг хүлээж, байна. Энз үзэсгэлэн коммунизмыг өрвүүн бай- гуулж байгаа Зөвлөлтийн ард түмний ололт амжилтыг үзэгч олонд амьд жишээ- гээр харуулж байна. Энэ үзэсгэлэнд Зөв- лөлтийн хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэр, соёл, шинжлэх ухааны сүүлийн үеийн гайхам- шигт бүтээлүүд тавигджээ. Энэ үзэсгэлэн 16 хэсгээс. бүрдэл болж байна. Багачууд та нарт үзэсгэлэнгийн зарим зүйлүүдтэй танилцуулья, Зөвхөн хөдөө аж ахуйн хэс- гээр орж үзэхэд амьдын жин, ашиг шимээ рэз рекорд мал олон байна. Сүүлийн саа- лийн гуравдах жилдээ 300 хоногт амьдын жин нь 620 ЗооэВ. |--а20257 5662 литр сүү өгсөн байна. «Москвичэ, | машинууд, моторг олон ду гуйнууд байна. Мөн” «Вертолетэ--д “үзэгч олон зугаалж байна. Энэ бүгдийг үзсэн манай “хүмүүст, номмунизмыг гуулж. . байгаа. анд, нөхдийнхөө бүтээлд бишрэн. баярлаж 1 сургуулийн 7--в ангийн бичихдээ: Манай ах дүүгийн игЛрамдалт Зөвлөлт Холбоот Улсын байгуулсан энэ сайхан үзэсгэлэнг Монголын олон арван мянган охид хөвгүүд бид ихэд сэтгэл бах кг, | дам үзэж Зөвлөлт Холбоот Улсын сайн Үзэсгэлэнд “«Чайка», «Волга», сГҮТАг зөрнүүн, бай : улам, сайныг. хүсэж Зөвлөлтийн уран . гартай ард түмнээс улам ихийг сурахын, хүслэн бадарч бай на. Үзэсгэлэнг: үзсэн ( лүүд үүнийг давхар баталж байна. Сэт гэгдлийн дэвтэрг хүмүүсийн сэтгэгд нийслэлийн 21 дүгээр сурагч Цэцгза эцэгт Улаанбаатар Алатау үүлдрийн үнээ зогсож байна. 940 кг, амьдын жинтэй Сычёв үүлдрийн бух, 130 кг. амьдын жинтэй асканы үүлдрийн сандаа 2400 метрт 2 мин. 50 сек. хурдал- їсан Будённы үүлдрийн азрага болон Орло вын хатирч Доны үүлдрийн азрагуудыг унаж үзүүлэхэд тэд явдал зөөлөн, сүр жавхаатай, тэнхээ их, хурд сайтай болов уу гэдэг сэтгэгдэл төрүүлж байна. Хөдөө аж ахуйд СК-3 гэдэг бүрэн мехаЗккжсан комбайн болон бас сонирхолтой трактор олон байна. Бас Зөвлөлтийн гурван хий- мэл дагуулын дүрс бүрэн загвар өнц со- нирхолтой байлаа. Химийн ухаан их хөг- жиж каучукаас резин эдлэл хийж байгаа болон хуванцраар бөх бат үзэмжтэй зүйл их хийдэг болсныг үзэхэд таатай байна. Үүний зэрэгцээгээр уран усан реактор- той атомын цахилгаан станцын загвар,уран бал чулуун реактортой мөс зүсэгч «Лё- нинэ атомын хөлөг онгоцны загвар байна. Нарны энергийг ашиглаж Хоод ундаа хийж идэж болох, мөн түүний энергийг ашиглан огторгуйн уудмаас радно холбоо барьж байгааг үзэж болно, Олон төрлийн суурь машинуудыг нягтлан үзвэл баршгүй их. Зөвлөлт улс их эмчийн талаар дэлхий дээр 1 дүгээр байр эзэлдэг бөгөөд 1960 онд их эмчийн тоо 420 мянгад хүрч 558 хүн нэг их эмчид оногдож байгаа юм бай- на, Эмнэлгийн маш нарийн багаж хэрэгс- лэл нь гайхалтай сонин юм. Үүнээс гадна зурагт радио, карманд багтах маш жижиг радио. цаг болон дуран авай биеийн лэл хотоо хараад бууж ирлээ. Тэд өөрсдийн сэтгэгдлэз | би- чиж баяр талархлын үгээ үлдээв. тамирын Хувцас торгомсог ба ноосон бараа, идэш ундааны зүйл, Сав Суулга зэрэг өдөр тутмын амьдралын зүйлүүд хотноо байгуулагдсан Зөвлөлтийн үзэсгэлэнгийн гадаад байдал, бүрнээ танил Ийм сайхан ололт амжилттай цан гүнээ баярлаж байна» гэжээ, хуцыг үзэгчид их сонирхож байна. 8 на сэтгэгдлийг олон үзэж болно. үзэсгэлэнд тавьсан монго гэрийф өмнө ояцхан охин сууж бд.байн4(7. С-л ны хэрэгцээнд зориулдгийг үз” ТҮҮҮҮҮХЭХҮХҮҮҮХ21111111111111111111111111111110111:0112:11111:) 33 2---о-эшэш-шшэ-хэх-г- Завь ” ӨНДРИЙН ХАРАЙЛТ Барилгачин ний» тэмлэгийн тамирчин 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн сурагч Туяа, эмэгтэйчүүз одийн өндрийн | харайлтанд 1 м. 42 см. ха кайж улсын рекорд тогтоолоо. Мөн. нийслэ- лийн 3 дугаар дунд сургуулийн сурагч Цэц- Тээ 1 м. 30 см харайж |. мөнгөн медаль авс» наас гадна буухиа уралдаанд амжилттай оролцож хүрэл медаль авсан байна. | БӨӨРӨНЦӨГ ТҮЛХЭЛТ Бөөрөнцөг түл- маа ч хосгүй амжилт гаргасан хүн дээ. Энэ амжилтаа лав бататгандаа гэж үзэгч. олой сэтгэл бахдан хүлээж байлаа, СОНИРХОЦГОО! Намжилмаа эмэг- тэйчүүдийн бөөрөнцөг. түлхэлтэнд 11 м.40 см. түлхэж рекорд амжилт. тогтоолоо. Энэ охин их баярынхаа өмнөхөн Зөвлөлт Хол- боот Улсад очиж гялалзсан амжилт гаргас- ныг та нар сонин хэвлэлээс сонссон шүү дээ! ЗЭЭРЭНЦЭГ ТҮЛХЭЛТЭНД «Барилга» чип» нийгэмлэгийн тамирчин Цэрэндолгор зээрэнцэг шидэлтэнд 38 м. 68 см. шидэж рекорд боллоо, УРТЫН ХАРАЙЛТАНД Алдар нийгэх- Үнэхээр. Ч лэгийн тамирчин Агваан 12 метр 92 см. ха« райж гурвын харайлтын . рекорд, эрэгтэй- чүүдийн тулгууртай харайлтанд . Багшийн дээд сургуулийн Дамдин 3 м. 36 см, харайж улсын шинэ рекорд амжилтыг тогтоов. ДУГУЙН УРАЛДААНД Эрэгтэй, эмэг« тэйчүүдийн замын ба уралдааны дугүйн ха- салтгай уралдаанд хот хөдөөгийн олой ар- ван тамирчид оролцов. Замын дугуйгаар эрэгтэйчүүдийн хасалттай уралдаанд иэгдү- гээр байрыг Архангай аймгийн тамирчин 2050: 4ХөХөсөлөлөл/ 11111111. : БАЯР НААДМЫН МЭДЭЭНЭЭС БАЯРЛАН БАХАРХАН 23 Цэрэндорж, эмэгтэйгүүдийнхэд «Барилгад чин» нийгэмлэгийн тамирчин Дарий дүгээр байрыг тус туд , эзлэв, Эрэгтэйчүүд дийн уралдааны дугуйш Касалттай ура даанд нэгдүгээр байрыг «Хоршоололэ ну: гэмдэгийн тамирчид фцортын мастер манд, эмэгтэйчүүдийнхэнД- «Барилгачин нийгэмлэгийн тамирчин Ичинхорлоо нэгдүХ. гээр байрыг тус тус эздэй, Эдгээрээс гади эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийд гар бөмбөг, с бөмбөг, ширээний тенпис зэрэг олон төрлийн тэмцээнүүд явагдаж өнгөрлөө, Я. - өлӨлөл “Хэн нь түрүүлэв ргуулиудын хунд Гэгээрлийн “9Э-ийн Төв Хороотой хамтарч ї4д хүүхдийн уран зохиол, бүтээ- а1! : 9 дийн З.төрөл дээр уралдаан 4 -3 зарлан явуулсан билээ. Түү- , ний. дүнг саяхан гаргалаа. .- ЖлОфФэс-гэ0їэжэ 2 223 4Х 3 2 ө Нэг Өгүүллэгийн урал- С« “лодаанд ирсэн ?9 нод өгүүллэг 4 ХИЛЭН 9 гийн дотроос ---: 54) 224: : ЗомаШ 321822: ж-1р байрыг Дорноговь айм- үФ| -Ээж миний хашгирахыг сонссон -3 гийн бүрэн дунд сургуулн з5| байжээ. Нохойн хуцах дуун дун- Ф10 «а» ангийн сурагч ж. (9 | даас хүүгийнх-нь «Молом урвагч «Янц-| Т. гаалт» гэдэг өгүүллэг ЗО жээ. со ХОРЭ Ф 2фрбайрыг Хөвсгөл айм- 9) “Тэр даруй ээж “аргамжаатай 5 тийн дунд сургуулийн сурагч , байсан морийг зайдлаж унаад хар- 3. Ш. Чулуун бичсэн «Үхэр чу- | сан зүгтээ зугтан оджээ. Хуягууд! 9 луутын охин» гэдэг өгүүллэг Ф|түүний зугтасныг мэдсэн ч үгүй, З-р байрд нийслэлийн 18-р 2| нохойн хуцах дуун дундаас мори- 9 дунд сургуулийн сурагч Цэг- 2|ны довтолгооныг сонссон ч үгүй гомд «Жигтэй шүүгээ» хэлВэж, Нөмгөн дээлтэй, толгой нүцгэн Ф өгүүллэгийг тус тус эзлүү їё: гарсан миний ээж: шөнөжин дав- ”» хээр тогтлоо. “д| Хиад өглөө үүр хаяарч байхад Мо- сг. Хоёр. Нийт 17 сурагчдын) ломын гадаа бууж байжээ. Ф 80-аад усан будгийн ба ха- 3 -- Мөнгөөр эр зоригоо худал- з» рандаан зургууд ирээр г8 даж, нөхдөө нохойн. аманд өгсөн 2 1-р байрыг Чойбалсан айм д | чамайг би өөрийн гараар үгүй хий- о гийн төвийн бүрэн дунд сур- 39 нэ. Эр нөхөр минь дайсанд үүний х гуулийн 9 «б» ангийн сурагч 2 л гайгаар орж, хань нөхөд минь ч 9 Г. Төмөрбаатарын зурсан 2 үүний хбөгөөр олзлогдоод эцсийн «Сургуульд мордлоо» «Зам- е | эцэст үрийг минь бузар хар саварт 8 20 Ф.шүү» гэсэн дуу тодоос тод-сонсогд:| 20) Түрүүч нь 22. 23.24.25.26-рт -з Тэрсморио. тэдний хаяанд тушаад аавын үлдээж-: орхисон гар бууг гартаа атган гэрт давхин оров. Угаасаа гэртээ ганцаар суу- даг.тэр хуурамч дайсан орон дээ- рээ унтаж амттай сайхан зүүдлэж байгаа бололтой инээмсэглэж бай- на. Хүн орж ирэхийг тэр мэдсэн- гүй бололтой. Ээж түүний хучла- ганы сэжүүрээс бариад: -- Бос! хэмээн захирав. Молом сэрээд гэнэт ухаан дүрсгүй орило- но. Түүний өмнө бууны аймшиг- тай хар ам болоод үс нь сэгсийж, хилэнт нүдээр түүнийг дальдруу- лан ширтсэн чийрэг эмэгтэй зог- сож байна. -ш.амь өршөө! гэж тэр чичир- хийлсэн дуугаар уйлагнан ээжийн хөлд сөгдөв. -- Урвагч..урвагчаа сонс! гээд ээж: Чи миний нөхрийн » толгойг Долойд тушаагаад, бас тэгээд зог- билээ. Би урвагч. Би бүтэлгүй -, урвагч бүр дүрээрээ мөн..намайг. өршөө. Ганцхан алтан амийг минь өршөө, Энэ ч миний аргагүй байд- лаас болсон. Долой надад мөнгө өгч, энэ нутагт хэн. гаднаас ирэв, түүнийг тагна мэд, цаг төр осол . той байна, хэрэгт хүнийг нарийн аргаар олвол чинь чамд их шан өгч мөнгөөр цатгана гэсэн юм гэж тэр уйлагнан амийг минь л өршөө гэж гуйна. Ээж хэлсэн нь: . -- Хүний нүнжиггүй иймил- жирсэн сэтгэлтэн хаана ч одоо хэ рэггүй болсон. Хэргээ өнгөрсөн хойно битгий олон юм тооч! гээд дотроо: үүнийг яах. вэ гэж эргэл» зэснээ. ! -- Үгүй хийх ёстой, нөхдийнхөө өмнөөс өшөөгөө авах ёстой гэжэрс шийдэн : БУЛ! -- Миний. өмнөөс, хувьсгалч. 2 чид» гэдэг усап будгийн зур- Ф | атгуулсан чамайг өөрийн гараар| сохгүй нөхдийг минь, алаг хонгор Нархан алОА ТӨР 11 9 гууд Ч үгүй хийхгүй болж гэм би юу байх үрийг минь түүнд. юунд тушаав. 599 Ү БиВад ШОГЦОХ Ер шит хо 2ор байрыг Хөвсгөл айм-(2|бол доо хэмээн зэний бухимдан|Энэ бүгд үнэн үү. ХЭ 4 аядгмарнэд ЛГАТСОЛОВ ӨРИЙН ө гийн төвийн бүрэн дунд сур- | чээжинд нь өшөө, хорслын. хилэн! !--ГҮнэн.гэж Молом уйлагнан: МЦЭЭСОЛ: эх туулийн 10 дугаар ангийн су- «гал адил бадарчээ.. -.| / -- Үнэн билээ Насан минь үнэл/. -уС “ХҮргэлжлэд бий)... 9 рч Д. Галсавы зурсан 9| Алс. суольЛаймЛыЛө лэл өЛөэЛуаЛвэЛөэЛ МУУ ходсаддлЛөэЛөуөЛөөЛөэлчэйчөлө Ф «Хоёр бух» зэрэг. харан 24. 25207007 штсрэгсАдигиилллРОоДЛАОЛЭГЛЖ ЗЄВЦЛС гатай зэрэгцээд очлоо. Дорж хунз. Фо даан зургууд 23 : 38 | : А Л Т муухай муухай хялалзаж өөрийн. 9Ф 0) Чойбалсан аймгийн бүрэн 9?! Я Н : Ц Г 2 1-2: 2 үүхдэд юм заасаар байлаа. Тэр хэ. Х дунд сургуулийн «10 б» ан- ё хогийн сурагч 1Г. Аккемийн (: Ф зурсан «Урьд ба одоо» гэдэг Ф 2 Ёс УЛа буцан зуны! ох| эхээ хөхөж байсан хэдэн бүдүүн 5 Зорбайрыг даагыг л давхина гэж баталцгааж 9 а) Чойбалсан аймгийн дунд « | байлаа. Тэд саарал. зүстэй байх- Зо сургуулийн сурагч Н.Даш- (лаар нь хурдан хээрийн . унага 9 дондогийн зурсан «Тариалан ( гэж мэдсэнгүй л дээ. Энэ хээр о дээр» гэдэг усан будгийн зу- ” тазрага манайд байхдаа 2 раг ? |олон жил дараалан түрүүл- 9 6) Мөн сургуулийн «10 бэ» 9. СӨН.. Юм. Нэгдэлд НИЙГЭМ- Х ангийн сурагч Д. Батбаярын 2| ЧИЛСНЭэс "хойш Жил бүр тү- Х зурсан «Пионер элсүүлэлт» М|РҮҮЛЖ байгаа юм. Алс холоос Ф гэдэг усан будгийн зураг ф | морины хорхойтой хүмүүс ирж хов) Жаргалантын сангийн 2| Өндөр үнэ өгнө гэж хонуут өн- 2 аж ахуйн бүрэн дунд сургуу- 39) жүүтээр шалаад аавыг залхаадаг- Ф лийн 9 «а» ангийн сурагч Ц./, | сан. Ойр хавийн. морь уядаг хү: эх Сампилноровын зурсан «Ма- 7) мүүс аавд атаархаж тийм хурдан: най эх орон» гэдэг усан буд-(7|тай болохын тулд хааяа манай о/тийн ба «Муур» зэрэг хуул-,д | адуунд сэмхэн ганц хоёр гүү авч: чобар хар зургуудад тус тус -:| раад тавьчихсан байдагсан. Аавыг Э.Эздүүлдээс22л 2222-2525 24 нэгдэлд хурдан азрагаа нийгэм- Гф(д ФтэнФусФУСФУОФлФтФ М|цилсэнд ИХЛл олон янзын яриа гарч билээ. Дорж хунз гэгч ма- найд согтуу ирээд, аавыг элдвээр | хэлж. : -- Чи над азрагаа өгсөнгүй, Очиж очиж нэгдэлд зүгээр өгчих- нө “гэнээ, -заяагуй Муу. новш, би чамд гаансан дээрээ 4бод нэмж өгье гэж мөн их гуйсандаа. Чиний муу, хээр үрээг аваагүй- гээр Дорж хунз хохироо ч . үү, й ЭгэВллүстсхын : Бо шшсагмл Е д Мал хадна ЛБУЛь ЛгаДүэЛсаЛы 1Шувтратын дөрвөн бөх цол гун- шингаа дуудуулсаар сүртэйеэ дэвэн гарахад наадмын асар той- рон гийнгоолж байсан хурдан морьдтой хүүхдүүд давхилдан өнгөрч байлаа. Тэдний дунд би нэгдлийнхээ хөөрхөн саарал даа- гыг унаад ааваараа хөтлүүлэн : явлаа. Ингэж хөтлүүлж БЭЫ нь үгүй ч үү? над эвгүй “санагдазч хамаг амь- Тэр сүйд болоод байгаа нэгдэл тан ингэж байгаа юм чинь одоо | чинь чамайг яаж гялайлгахыг яая гэх вэ дээ. Миний саарал даа | харахсан тьфу! гэж нулимчихаад га манай нэгдлийн уяанд хамгийн | жороо. харынхаа хоёр тал дээр бага нь би өөрөө морь унаж яваа | ээлжлэн гарсаар хойноосоо хөөг хүүхдүүдийн хамгийн жижиг нь, |сөн нохдыг хайр гамгүй зодон Тиймч учраас хамаг амьтан бид | халбалзуулж одсоныг ллав тод хоёрыг өхөдрдэл:- -байльа, Гэвч | санаж байна. Аав-минь одоо нэгд миний унаж яваа саарал даагыг лийн тэргүүний адуучин, энгэр нэгдлийй хурдан хээр азраганы |НЬ алтан гадас одон гялалзаж унага гэдгийг мэдэх хэдэн адуу- чин, мал бригадын дарга Гүпрэв | хүүхдүүд шохоорхон харахад би гуай зэрэг хэдхэн Өрөө одонт: 1 1 А--079 97 хүүхдийн дунд зарласан “урал даанд 1-р суурь, Өзэлсэн өгүүлэг. ганд нь тийнхүү амьтны ам сайн 7! хашгираад о Тэр бас морь уяжээ. Түүний төмөр утас мэт шөрмөстэй өндөр хээр даага өнөөдөр. хүн бүхний харааг. булааж байна. Түүнийг түрүүлнэ гэж ихэнх хүмүүс яри: на. Дорж хунз өөрөө элбэг халх: гар торгон дээл өмсөж, бүсэндээ зандан хусуур хавчуулжээ. Даа: байгаад Дорж хунз их лихэмсэг явна. Дороос нухаж зовоомоор мөнгөн хэрэглэлтэй эмээл дээрээ гуяараа сууж тэнзэн ташуур хөн: дөлдүүлэн барьжээ. : Үнэтэй торгон өмд, түрийнээсээ цухуйх цав цагаан соруултай ган- саа үзүүлэхийн тулд хормойгоо ни лээд шуужээЭ. 3 Морь эргэх газар нилээд зай-- тай, нар орой болж байгаа учир ширүүхэн явцгаалаа. Ергөх нь мо- рины гэдэс зайлчихана гэж хашир хүмүүс дан цогиулах аж. Удалгүй хүрэх газраа хүрээд эргэцгэлээ. Аав намайг хөтөлж нилээд түрүү- гээр гаргаад тавилаа. Морь тавь- сан улсуудын морьд цөмөөрөө л дааганаас хоцорхооргүй байсан бо ловч, журмыг сахиж томцуул морь дынхоо амыг татав. : Дорж хунз л ганцаараа хоцор- сонгүй тэр даагатайгаа зэрэгцэн давхиж, -- Амыг нь сайн татаад шир вээд бай!.. Жаахан явуул! Жолоо- гий нь сулруулахгүй юм уу ман- гуу... гэх зэргээр дуу хадуулан яв- лаа.Газрын дунд оржирэхэд даа- ганууд цуварч эхэллээ. Би Дорж хунзын хээр дааганы дараах хрёр дааганы ард л.яваад байлаа. Миний өмнөх. хоёр-даага бие биеийнхээ урд гарах гэж хоо-- рондоо тэмцэлдсээр байгаад хүч Дь суларчихаад аяндаа саарлаас | минь хоцррх ньтэр.” рвээд эр даа: Би хэдэнтэй хүчтэй ши рхисон чинь хэ є гж Жан дэн удаа хүүхдээ гарга гэсэн бо- ловч миний саарал салсангүй.. : “Барианы газар саахалт хиртэй болж ирэхэд нэг гуядаад авлаа. Буруу талаар нь хариугүй хушуу. өлгөөд ирлээ. : Түрүүлэхэд: нь баярласан гэж хязгаар алга.Гэтэл дааганы минь хоншоор дундуур ташуурын сур тас.буув. Саарал хажуу тийшээ ог- ло харайлаа. Би арай-л ойчсонгүй Тэвдэж эмээлийнхээ хажуу дээр гарсан боловч арай л гэж тогтлоо. Гэвч ташуураа алдчихжээ. Энэ хооронд Дорж хунзын хээр нилээд зайлчихсан байв... өнгөрчээ... Давирч гуугалсан чинь ард нь бузгай ойрхон очлоо. Гэвч «хээр даага хэдхэн харайгаад барианд ор нө за байз... яаядаа... ташууртай ч болоосой» гэнэт барианы ШОН : хангинатал янцгаах сонсогдов, Ми ний саарлын нүд нь сэргэж янцаг лаж хүчээ нэмлээ. Яах ийхийн зав далгүй саарал минь жирэлзэн хур- , далж... хээр даага... улаан дарцаг ээлжлэн өнгөрөв. Түрүүлчихжээ. Морь барих хүмүүс хүртэл . барьж чадалгүй алдчихжээ.Саарал дааганы эх янцгаасан байжээ. Тэр | янцгаалт ямар ч ташуураас илүү хэрэг боллоо. Эхийн янцгаалт саа» рал дааганд юу юунаас илүү ХҮ". чийг өгчээ. Ямар сайхан янцгаалт вэ? Энэ янцгаалтыг би зөвхөн чиг хээрээ биш бүх эрхтнээрээ ч хү-- лээн мэдэрчбилээ. Дашрамд хэл . хэд хөлстэй тохмоо шилгээн-Эхээ хөхөж байсан хөөрхөн саарал дээр. минь хамаг амьтан бөөгнөрөн ир- лээ. Тэдний магтах, өхөөрдөх хоё- рыг үгүүлээд баршгүй ээ. Харин хээр дааганыхаа хөлсийг арилгаж зогссон Дорж хунз руу хэн ч 0Ч- сонгүй?ь, "24278 ийг Гэвч орж хунз наашаа ир! байлгүй дээ. 3» й216) Е0Ын ! | 9Ө90424940404 " аж0404040404 БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн Ё7 ЗАРЛИГ ! ЮМЖААГИЙН ЦЭДЭНБАЛД БНМАУ-ЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАР ЦОЛ ОЛГОХ ТУХАЙ БНМАУ-ын Ардын Их .Хурлын нь : 2 2 Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хорооны нэгдүгээр на- “рийн бичгийн дарга, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга нөхөр Ю. Цэдэнбалаас тус оронд социалист хувьсгалыг өрнүүлэх, БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг хөг- жүүлэх хэрэгт байгуулсан гарамгай их гавьяаг тэмдэглэж, Монгол Ардын Хувьсгалын 40. жилийнойг тохиолдуулан нөхөр Юмжаа тийн ЦЭДЭНБАЛ-д БНМАУ-ынХөдөлмерийн баатар цол олгож, Сүхбаатарын одон, Алтан соёмбо медалиар шагнасугай. | БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж.САМБУУ БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бич- (| гийндарга Н.ЛУВСАНЧҮЛТЭМ 1961 оны 7 дугаар сарын 9. Улаанбаатар хот. ? мухлхЛхлАл үй БУАЧУ 15, хАХ АЛТ х 2 2! Ь 11) ТаЛдрЛ 18 ( Хайрт удирдагч) Хүүхэд, бидний! лөлгөөг бид чар- Ю. Цэдэнбал таныг|төлөө тавьдаг таны майн биелүүлж бай “БНМАУ-ын хөдөл-|хайр халамж тапь|на. мөрийн баатар цо-|/бидний сурах Ххө:-|. “Хайрт “, удирдагч лоор шагнагдсанд ддөлмөрлөх урам 30-|танд эрүүл энх урт “өөрийн сониноороо|ригийг хөгжсөн, удаан наслахыг С дамжуулан бүх пио-| юм, «Уйгагүй хи" 1 ДЕаэрерЭн /нер багачуудынхаа звк оролдож байж, Н Зийчээнн 17. | нэгэн адил 6 ДЭМ ажлыг 0 ( чин сэтгэлийн ,баяр|: ОогунЙТлА Ви Шилэн “инонер Шүүн : 17 ЭВ:| ЛОН сурцгаа!» |. !. 24217 |еэн таны үнэт зэ үл аЕЛМН: Аюураа, Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ мх 18 дахь жилдээ ММ. 28 (721) ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО " монголын ПпиОнЕРИЙН төв » Орон бүхний ролетари нар изгдэгтей!| 1981 оны 7дугаар сарын 28. шэсҮүл” шдмал ДАЙ эс28 ШЛэдуглшЛайтэйлжсслла В АД | МАХН-ын үйл зэргийн Үелөө хэзээд бэлхэн байгтун! Бэл лилЭШЦийД ШРРЄТЭгЭЖТт 2 “Тавтай сайхан амарч Өргөн талын дунд морьтой дав- хиж яваа жаал, өн- дөр ургацтай бил- чээрт мал хариулж яваа охин, өтгөн ойт зусландаа амарч байгаа хүүх- дийн алинаас нь ч юу хийж амарч бай- на гэж асуувал цөм сонин сайхан зүйл ярих бизээ. Үнэ. хээрчта нарсай- хан амарч байна. Пионер сурагчид та нарын олонхи нь хө дөө гарч нэгдэл, сан гийн аж ахуй, гэр орондоо туслаж "шамдгайлан ажил- лаж амарч байна. Бас зарим хүүхэд үйлдвэр, бари: с “1.бүлгэх 4 11 хүч сэлбэн оюун тархиа сэрэг-: газар сайн дураа- раа очиж хөдөлмд- рийн дадлага олж савч байна. Өнгө бү- рийн цэцэгалаглаж |, өвс, ногооны үнэр анхилсан зун цаг юутай тааламжтай. Голын уснаас загас барих сайхан. Бас тунгалаг усанд” нь хөвж сэлэн 5Зу- гаацах бүр ч аятай | хан. Гэвч амралт бол зөвхөн зугаа цэнгэл биш гэдгийг та нар мэднэ. Та нар амрахын зэрэг- цээ ажиллаж байна. Одоо намрын хад- лан, тариа хураах цаг боллоо. Иймд өвє хадах, бухалдах нуруулдах бүх ажилд та нар идэвх тэй оролцох хэрэг-: тэй. Зуны зохистой” “Энэ “сайхан” үеийг “хамгийн үр бүтээл- тэй өнгөрүүлсэн ба- тачууд шинэ хичээ- лийн жилдээ шинэ аваад. лэн цовоо, бие мах- бод цог жавхаатай сурч ажиллах бол- но. Багачууд та нар үлдэж байгаа сар гаруйн хугацаанд нэгэн зүйлийг мар- таж болохгүй. Энэ- “бол зуны заавал бие!!| "Илүүлэх” даалгавар” юм. Зонхилох хүү- хэд зуны даалгав- раа амжилттай бие- лүүлээд байна.Гэвч: зарим пионер, су- рагчид заавал бие- лүүлэх энэ даалгав раа бүрэн биелүү-: лэхийн төлөө гүй- цэд чармайхгүй ду- туу биелүүлж ирэх соявдал үзэгддэг. Энэ бол тэд өөрийн үүр- эгээ дундуурхан ойл- гож бий хэрэг. Зу- НЫ | даалгавраасаа юу дутуу биелүүлс- нээ гүйцэд Онелүү: олзэд намар -.сур- гтуульдаа барих: бэ- слэгтэй ирцгээ. Энэ” оны 8 дугаар сард хуралдах. --Монго- лын багш нарын. их хурал, дараа НЬ бо- “байна уу? МАХН-ын 14 дү- гээр -их хурлын түүхт шийдвэрийг биелүүлэх ариун үйлсэд ах эгч нар- тайгаа мөр зэрэгцэн ажиллацгаая.Мөн та нар өнгөрсөн хуга- цаанд юу хийсэн, бү. төэснээ эргэн харц-. гаа Энэ! "Зуны ам» рантаа” Яаж өнгө- гїрүүлбэн тухай, энэ. зун юу үзэж юу онц" сонирхсон зэрэг уч- рал явдлынхаа ту- хай өөрийн “сонинд - ирүүлцгээ?! захидал, ЧИНЬ- . 33 бичиж Тэдгээр... тэмдэглэлээс шилэн авч Нийтлэх болно. Улам тохь- той, тухтай эмтсад ариг Коос 7") Увс х эЛЬСУЛГЧэ, їй 746 2 Ё7: лох МХЗЭ-ийн 401 жилийн ойдоо. хөг. ”дөлмөр бүтээлийн «сэлгээ барьцгаая.. Үнэ 10 мөн. | ТҮ ШҮ | ИУЧ ИД . 528 Зугаатай зуслан. зїтгы гэр Хэрэв таныг Сөгнөгөр ЦЭ пионерийн. зусланд очвол. урьд талаараа уулын хормойн модон дундуур урссан Сөгнөгөр баянгол, ар талаараа асга хадтай хяр зэрэг ой мод, уул ус хослон жигдэрсэн, байгалийн үзэсгэлэнт хүрээлэнд оршигч урт, урт улаан байшин- гууд, угтан золгох болно. Гаднаас очсон хүнд хамгийн түрүүнд хойт уулын энгэрт нь орос, англи, монголоор нөхөрлөл гэсэн үсэг харагдана. Зугаа цэнгэлтэй, зуслан маань нэг ээлжиндээ таван зуу, гурвай ээлжиндээ мянга таван хүүхлийг болтол зуугаад амруулах зуны нь гэр -үусах цар уулын цаанаас ө4- дуунаар, боссон багачууд. өглөө. НИЙ гимнастикийн талбай руу гүйлдсэнээр эхлэж байгаа зуслан- тийн ерийн нэг Өирийг сонирхоц: гооно уу? БИҮН Өглөөний туг өргөх шугам жаг- сагл дзэр очвол бүлгүүдийн дарга нар. лсоэ өгчөөд, «Бүхийол- ныг»уулын модонд цууриатуулж -ш-ш-ш-ш-ш---8-43-------- Гангаа гэнэ. Миний бяцхан танил байна. “Хижсүүрийн багш, гпионеё- рийн индэр дээрээс гадаад дотоо- дын байдлаас товч яриад, өнөөд- рийн явагдах ажлын цагийн ху виарыг танилцуулснаар өдрийн амралт эхэлдэг. Энд шатар, даам, дуу, хөгжим, аялал, зураг хатга- мал гэх мэт төрөл бүрийн дугуй- лан хичээллэж байна. Аялалын дугуйлангийнхантай хамт уулын оройд гарахад мөнх цаотай уул алсад цайран хараг- дах юм. --Бидний оршиж байгаа энэ газрыг Цагаан нуга гэдэг юм гэж багш нь, залуу аялагчдад орчны газар усыг танилцуулж явна. --Халиар түүе! гэсэн нэг хүүх- дийн саналыг бусад нь дэмжиж тус тусдаа тэвэр тэвэр халиар түүв. Тэр халиар нь үдийн х0о-| лыг хичнээн сайхан амт оруулсан гэж бодно. ? 5 8 ж | Ї «Магтан дуулж байгаа бидний ТЗго дуу їангй даяар түгэн Ё цууриатна» гэл хоолсй нийлүүлэн дуулж байгаа хүүхдүүд дзэр оч : гэм орх р очвол дууны бүл» нутаг ” Угаах юмтай нь сэлэх нь сэлж хаа хаагүй инээд, гийхэд, мөнгөн бүрээний шингэн | Жоли лаклүл урьдны танил Вандансүрэн хараг- дав. Энэ хүүхдэд зориулсан нө- хөрсөг шог зураг, тайлбар шүлэг хоёр нээлтийн баярын «Зуслан- гийн багачууд» гэдэг ханын С0- нинд гарсан юм. Тийм жижигхэн биенээс, ийм цангинасан хоолой гарна гэж үү? тэж хэнч бодмоор. Дуучин хүү дээ! «Онон минь гоб- хон оо» гэдэг дууг зуслангийн шилмэл «концерт дээр сайхан дуулж нижигнэсэн алга ташил- таар угтуулсан юм. Энэ бүлгэмд сайхан дуулдаг охидууд бас олон.| дууслаа. Өдөр, бүр л өөр шинэ | ажлууд зохиогддог болохоор зус: Шатар даамын бүлгэм рүү очиж явтал, бүрээ цангинасан нь 11 цагийн айраг Энэ мэтчилэн хичээллэж бусад дугуйлангаар орж амжсан- гүй. Дараагийн, дугуйлан орох өдөр л үлдсэний нь үзье! Тасаг тасгаараа жагсаж голын эргэнд айргаа ууж, аягаа угаачи- хаад усанд орж байгаа багачууд дээр очлоо. угааж, усанд хаа. хаагүй хөгжөөн. Сэлж чадах- гүй нэг нь дэрнийхээ уутыг усан дээр цохин хийлээд, дээр нь эрүүгээ тавьчихсан хөвж яваа нь «Эртний түүх номд» үлээсэн гүзээ унаж гол. гатлав гэгчийн ижил. Уснаас гарсан нэг нь элсэн дээр хэвтэх ба зарим нь нуруун хэм Ы, уух дохио аж.|хон авч бичвэл ийм. байсан, рим нь зүлгэн дээр, хаа хаагүй л| зураачийн гараар зурах болно. 1 ажлаа эхэлжээ. Уулын бэлд бай- гаа нэг бүлэг дээр очвол бүлгийн бөхийн аврагыг шалгаруулж бай- лаа. Өөр нэг бүлэг дээр очтол эрэгтэй эмэгтэйчүүд дуу харил- цах буюу бас нэг бүлэг дээр 0ч- вол үлгэр ярих гэхчилэн төрөл бүрийн ажил зохиогдож байна. Оройн хоолны дараахи тугбуул гах шугам жагсаал дээр жижүү- рийн багш ертөнцийн гайхамшигт зүйлсийн тухай . сонирхуулан яриад өдрийн ажлыг дүгнэв. Бид- ний мэдэх, халиар түүж үдийн хоолыг амталсан аялалын. дугуй- лангийнханд баяр хүргэж байна. Бас хоол идэхдээ чимээгүй, цэЭ- вэрч суудаг тэргүүний ширээ шалгаруулахад түрүүлсэн 6 пио- нер, хоолны газрын шалыг сайн дураараа угааж, цэвэрлэгчид ту- салсан хэдэн пионерүүд зэрэгт баяр хүргэж, бяцхан бэлэг гар- дуулан урамшуулж байна. Орой- ны намууханд төрийн дууллын аяар тугаа буулгаж өдрийн ажил лангийн зөвхөн нэг өдрийг л товч онцгой. сэ усны эучир Зусланд хаа хаагүй л хамтран тоглох, харилцан дуулах, хөл хөөр, хөгжөөн шуугианг орхиж хэнтэй ч тоглоогүй ганцаараа хойт уулын бэлд сууж байгаа охиныг гайхан сонирхсоор ойртон очвол цаас харандаа барьчихсан ямар нэг юм хичээнгүйлэн хийж байна. ХЭЛЭ ы Дэргэд нь очиж, зэрэгцэн суу: тал олноос онцгойрсон жижиг хүүхэд тэж, анх бодож явсны маань зураад дуусч байгаа зус- лангийн зураг нь замхруулав. Тайрмал үстэй, дүрлэгэр “нүдтэй энэ охинтой сайн танилцаж ярилц вал нийслэлийн 2-р/сургууль 250 анги, сурлага онц, нас ёс, нэр : өндөр бүтээл --н----эн-иииииийчилигэлэгхилигэжииүлээлчлигчилүссэнэиссчинисл-лйслилэлиилчилимтир диливэгсилиэьсийас--чи-иигэ--- эрчээ чилиилчнилиилилисчиин эхэл ы2 Үсээ хойш нь боосон сэртэл2, сэн нүдтэй сэргэлэн бор охиныг үдийн хоолонд орохоор явахад нь хажуугаар нь зөрсөн хэдэн эрэг- тэй хүүхэд «өвгөн аав явж байна» гэлцсээр өнгөрлөө. Тэр хүүхдүү- дийг дуудаж яагаад «өвгөн аав» гэсэн учрыг асуутал хамгийн эхэнд согссон нэ? їкаал надад ха” риулав. Хоёр охин хариулж явсан хур- гаа алдчихаад хоёр тийш сарав- чилан харж, сандран хайвч олдсон гүй. уйлаад сууж байсан хоёрын дэргэд адуунд явж байсан өвгөн аав нь ирж хургы нь олоод, сахлаа имэрч тамхиа татахад хүүхдүүд нир хийтэл инээлдлээ. Хөгжим ч зогсч хөгжилтэй бүжиг дуусав. Март гэдэг тэр охиныг хүүх- дүүд яагаад «өвгөн» гэсний уч” рыг сая оллоо. Мартын гайхам- үзсэн «нэрий нь мэдэхгүй хүүх- дүүд їөвгөн: аав» гэж нэрлэсэн ажээ. (2 : 3 дөр Индэр дээр гурван бүрээчин зэ- рэгцээд нэгэн зэргээр эгшиглүүл» сэн мөнгөн бүрээний шингэн дуу- гаар зуслан даяар зохиогдож бай- шигтай бүжиглэсэнд нь зүсий нь. шнсМаВ гаа өндөр бүтээлийн өдрийн ажил/ йОНА лээ. НЭнлЫ ЭЭГ ЭЭ 1 Амрана төдэг /,бол . ажиллана, ажиллана гэдэг бол амрана гэсэн Р байгаа ба түүний дотор д 387-3 5, үг, Хүүхдүүд өнэ -өдөр Ча5 Ч: ХИЧНЭЭН ЮМ бузэл өгсөн бэ? гэд» тийг өндөр бүтээлийн өдөрт 305, риулагдаж гарсан ханын сониноос 6 үзье лдээ. Хөрөө сүхний цууриа- -гаар, хөдөлмөрийн. илч.нь,гялал:-. Заж байгаа түлээний шННаН хрл 36) хан ажилд орсон! гэхэд үнэмш- шд “мээргүй их тайрдасыг , уул Овоо , шиг овоолжээ. Уулын 5 БЭР) ) «Дружба» «Ардын хувьсгалын 40 жилийн ой» гэсэн үгүүд ярайлаа... Тасаг бүр үүдэндээ зүлэг суул-. Ё гаж, зарим нь мод «тарилаа./Бас шал цонхоо угааж», чимэглэлг хий» н12053 лээ, Бүлгэмийн ЗУОцДУАН ЦЭ. шүүд пионерийн танхимыг с ДНЕ ТОШӨӨ чимж, үүдэнд нь зүлэг суулгалаа. : Оройн: шугам. жагсаал. дээр тэр- гүүний ажилласан багачуудыг урамшуулж, өндөр бүтээлийн өдөртөө өндөр бүтээл гаргасан |. бүх хүүхдүүдэд баяр хүргэж.. үлээвэр хөгжим эгшиглэв. 2. ЇЛК. Дашдондог... Усанд сэлэх мөн Ч тааламжтай. 1ЄС24Ч дээрээ хавтгай чулуу тавьсан Гангаа удахгүй сургуулиа төгс: үзэгдэнэ. Өдрийн унтлагын дараа|гөөд зураач болж, арван хэдэн цайгаа уугаад цагийн хувиар жилийн дараа, ёсөн настайдаа ёсоор бүлэг салаадын ажилд ор- амарчбайсан зуслангийнхаа зур- лоо. Зарим бүлгүүд аялалд, 84-!гийг хүүхдийн гараар биш . нэрт Ч) Л БЭЛБН суахах БОЛ » РРЭ 17255471: 5 Я со Эвдэршгүй найрамдлын 40 жпл гэдэг "асуулт “хариултын радно тнонер сурагчид идэвхтэй оролц сон билээ. эь жийн сургуулийн хамт олон ха-рну талархал хүргүүлсэн бэлгийг ТАЛ ТЭЭР 2117-2224: уралдаанд хот хөдөөгийн олон Хэр Зураг дээр: нийслэл дэх асрамч аваад үзэж байна...........- П ыг шВ2-17 9 БОСС Цад мөчөөр цэцэглэн хөгжиж байга: аа сайхан эх орны минь Ь, нийслэл Улаанбаатар хотод ямар “том үйл ЯВДЛУУД сүүлийн үед “болсон бэ? гэж асуухад, бага- зууд та нарын хэн нь ч гэсэн -ын 14-р их хурал 7-р са- 3-наас 7-ны өдрийг хүртэл алдсан гэж хамгийн түрүүнд ариулцгаана. үїтҮЕ: лыг хэлэлцсэн бэ? гээд асуувал Ёс мэдэхгүй хүүхэд нэг ч байхгүй 1 “8 тан Байцаах соих хурал, байх: Пионер сурагчид цөмөөрөө 7 намынхаа 14 дүгээр их хурлын шийдвэрийг уншиж судлаад товч “дол ТЭМДЭГЛЭЛ ХИЙСЭН НЬ МЭДЭЭЖ ймээс МАХН-ын Төв Хорооны тайлан илтгэлийг МАХН-ын Төв “Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- тийн дарга Ю. Цэдэнбал, МАХН- ын Төв Шалган Байцаах “Комис- сын тайлан илтгэлийг Төв Шал- комиссын дарга Бямбаа, БНМАУ-ыг 1961-- онуудад хөгжүүлэх ту- 7 таван ЖИЛИЙН тТө- 7 дөвлөгӨөӨНИЙ Хяналтын тооны илтгэлийг МАХН-ын ТөвХорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Л. Цэнд нар тавьж ЭНЭ илтгэлүүдийг ” сайшаасан гэж бие биеэсээ өрсөн “ хариулцгаах нь лавтай. Манай намын энэ ИХ хуралд намын -43902 гишүүд орлогчдыг төлөөлж “688 төлөөлөгч оролцсоноос гадна ” Зөвлөлт Холбоот Улс, БН Хятад “Ард Улс, зэрэг ах дүү социалист “орнууд ба Франц, Итали, Япон “Австрийн коммунист намын тө- “лөөлөгчид оролцсоныг санаж бай- “таа байх. Намын 18 дугаар их "хурлаас хойш энэ 14 дүгээр их “хурал хуралдах үе хүртэлх энэ змхугацаанд: олон улсын байдалд “сүрхий их өөрчлөлтүүд гарав. Со- 71065 :| равдугаар Їциализм” дэлхий дахины систем С: “болон батжин бэхжиж, империа- : сулран доройтох замаар “явж ирсэн ба явсаар байна. 7 Социалист орнуудын хөгжлийн хурд “БОСЧНЬЛСЫН улсуудын хөгж г. Тэгвэл энэ хурлаар ямар асууд, 1: “Эвийн эгнээ өсч байна лийн хурдаас их илүү байна. Со- циалист орнууд ардын аж ахуйн чухал салбаруудын бүтээгдэхүү- нээр: ойрын ирээдүйд дэлхийн, үйлдвэрлэлд тэргүүн байрыг эз-| лэх болно. Империализмийн Кко0-: лоничлогч систем задран унах яв- дал өнгөрсөн жилүүдэд улам их: Ер нь колоничлоно, хурдасчээ. гэдэг маань тэр орны ард ир- гэдийг ямар ч эрх чөлөөгүй байл гана гэсэн үг. Иймээс колонийн системийг хүн төрөлхтөн жигшин үздэг юм. Зөвхөн 1960 онд Африк тивд 16 улс дарлалаас чөлөөлөгдөж тусгаар тогтносон улс болсныг та нар нэрлэж чадна. Манай орон энх тайвнаар зэрэгцэн мыг баримталж социалист ба соцналист биш орнуудтай най рамдалтай хамтран ажиллах ха- рилцааг хөгжүүлж байна. Одоо манай улс дэлхийн бүх хүн төр лөхтний хагасаас илүүг багтааж байгаа. 21 улстай дипломат ха- рилцаазай байна. Сурагчдаа, та нар өөрийнхөө орны дипломат харилцаатай 21 орныг том жи- жиг аль ч газрын гүй зааж сурцгаа. Манай дипломат харилцаатай орнууд гэвэл: ЗСБН Холбоот Улс БН Хятад Ард Улс БН С Чехословак Улс БН Польш Ард Улс БН. Унгар Ард Улс БНА Герман Улс БН Болгар Ард Улс БН Румын Ард Улс БНА. Солонгос Ард Улс 10. БНА Вьетнам Улс 11. БН Албани Улс 12.ХБН Югослав Улс .-БН Энэтхэг Улс . БН ,Индонез Улс . Бирмийн Холбооны Улс . Камбожийн Вант Улс . Балбын Вант Улс 18. Бүгд Найрамдах Гвиней Улс 19.Бүгд Найрамдах Мали Улс 20. Бүгд Найрамдах Алжир 21, Куба : ФОосїоодоюн Нийслэлийн пионер сураг чид зуныхаа амралтаар үйлд вэр, барилга, нэгдэл, сан- | ГИЙН аж ахуйнуудад ажил- лахаар зүг бүрд гарцгааж очсон газар бүрдээ ах эгч нараасаа дутахгүй ажиллаж ажлын гялалзсан амжилт “Үзүүлсээр байна. Нийслэ- “лийн 5 дугаар дунд сургуу- слийн 85:сурагч «Чойбалсан- тийн зам» нэгдэлд ажиллаж 74 төрөл бүрийн хүнсний ногоо 14 тариалж байгалийн хичээ- 2 лээр үзсэн онолоо амьдрал Дээр ажил,болгон хэрэглэж | | байна, МӨН эндэхийн бяцхан: пионерүүд туйпуу цохих, ба- 4 рилга, барих мэрэгжилгүй 00, ») ЛОВЧ ЭНЭ ажил дээр ажил- ласнаар, зохих, мэрэгжил эзэмшин! байна, гэнэ сургуу Оюаг Хурагч Хэнтий айм- ) Т8ёр хотын | БАН отреслэд | | Суваг хоолойн нүх ухах ша- | вар шороо зөөх ажлуудыг | 8мжилттай хийж байна. 11-р 61:12 |” лаар талын. “аргаар тоосго Д ын өвс ХадД- | АК аш МИН дай! "маллагаа зэрэг (жимс, ба ногооны талбайд Го оррдардоорд (бэлтгэж :| 850 | хүн-эдрийн ажил хийж байна. 217 дүгээр ханы | Үавн бай ЮЕЛР, (8). , » . нг сУНаР Чаанцааа ХИСЧИН Б аинэлааа” Бид сиилтуудын зөвхөн нэг хэсэг. сургуулийн эмэгтэй сураг- чид Заамар нэгдлийн үнээ- ний суурь дээр саальчнаар ажиллаж үнээ саах сүү зөөх тушаах зэрэг ажлуудыг ам- жилттай хийж байна. 12 ду- гаар сургуулийн 100: гаруй сурагч бараа баазад бараа зөөх, хураах, ачих, буулгах зэрэг ажлуудыг хийж мөн 70 кубметр нүх ухсан бай: на. Ялангуяа (Нийслэлийн 24 дүгээр сургуулийн сураг- чид зуныхаа: амралтаар тун их зүйлийг бүтээж байна. 24 “дүгээр: сургуулийн хө- “дөлмөр зуслангийн 1 дүгээр эзэлж “-Зүүнбүрэнгийн сан- огийн аж ахуйд 5-7 “дугаар ангийн 60 сурагч ажиллаж 6 дугаар сарын 20-ны байд 80000: “ширхгийг шатааж :560: кубметр: түлээ бэлтгэж “ нерүүдийн бахдам сайхан ам юм. 2 : 4.4 (124222! ЮУ г-Ү-т Узитүлт эж Бог колонийн орших зарч- зурагт саад- » ч!» эг Зөвлөлт Холбоот Улсын Дээд Зөвлө лийн депутат, социалист хөдөлмөрийн баатар, Смоленск мужийн нэрт саальчин нна Ивановна Ильина, Сөгнөгөр дэх зусланд очоод бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Наранцэцэг, зуслангийн захирал Цэгмэд нартай ярилцаж байгаа нь. Баяр Монголын бүх пионер багачуу: дад «Пионерийн үнэн» сониноор дамжуулан чин: сэтгэлийн халуун баяр хүргэс. Би монгол ардын хувьсгалын 40 жилийн ойг то- хиолдуулан Улаанбаатар хотод нээсэн Зөвлөлт Холбоот Улсын үзэсгэлэн дээр ажиллахаар Мон: голын сайхан оронд ирсэн билээ: Энэ хугацаандаа Сөгнөгөр дэх пионерийн зуслангаар явж Мон- толын пионер багачуудын жаргал тай сайхан амьдралаас “танилц- лаа. Эндэхийн писчер багачууд инонерийнхээ Хүндэт гишүүнээр элсүүлэн авсанд би хязгааргүй их баярлалаа, Энэ зусланд солонгос, герман, орос » хүүхдүүд . “шШонгол найз нөхөдтэйгөө амарч нхийг сурч байгааг үзэхэд бахтай байлаа. дуны амралтаар Бяцхан Цэцгээ амралтаараа - Манай аж ахуйд ирэв 3 Булцгар жаахан гараараа 5 Үнээ сааж эхлэв 4 Бас ургамал түүхээр . Є Хүүхэдтэй хамт явав " Багахан биетэй ч гэсэн С Бусдаасаа давуутай ажиллав. Б. Цэрэндаш (Төв аймгийн Батсүмбэрийн /САА-н эвлэлийн хорооны дарга) саа. Еншэ ажиллаа эдэ Эснэдэх . намайг элэтсэг дотно хүлээн авч: Дорноговь аймгийн. 10 жилийн дунд сургуулийн 7-р ангийн “24 сурагч зуны амралтаараа өөрийн шеф «Майн нэгэн» нэгдэлд бог. малын хашаа барьж тусаллаа. Эд | 16 хоног ажиллахдаа-200-500 хо. нины багтаамжтай 7 хашаа барьж | 71568. хөдөлмөр өдөр хийж 2559 4. төгрөгийн “ашигтай ажиллав, .- |. Ялангуяа сурагч Отгонбаатар, Хэнмэдхэв, Наранбаатар Дашдоо Бат-өлзий, Мөндонян: нар шоо л "хүчин) | САС түргэе Монгол оронд үүн шиг олон зус ланд Монгол багачууд жаргалтай сайхан амарч байдаг юм байна, Энэ бол МАХН-аас хүүхдийн тө лөө тавьж байдаг нх анхаарал халамжийн гр юм. | "Пионер: бага. чууд та нарт бай “аргал, яван, сайхныг ерөөе!) . 25-35 СССф:ийн Дээд Завлолийн/ де, путат социалист хөдөлмөрийн баатар Анна Ивановна Ильина Ажилсаг хуу --«Хүн болох баагаасаа Хөлөг болох унаганаасаа» тэж ээдээ Самбуугийн Дамдинбаатар ч тун ажилч хичээнгүй хүн болно шүү гэж айлынх нь өвгөн Шарав гуайн ярьдаг учиртай юм.18 иас тай . Дамдинбаатар зуныхаа ам ралтаар сангийн аж ахуйн хонин. фермд ажиллаж эцэг эхийн. БНсцоХ их тус үзүүлж байна. “ Дамдинбаатар зуныхаа амрал- таар юу юу хийх төлөвлөгөө зо хнож түүнийгээ мөрдөн ажил: лаж байна. Үүнд: .Нэг өдөр, хонь саах. нөгөө өдөр-нь хурга хяргах зэргээр зуныхаа амрал- тыг өнгөрүүлж байна. Одоо хонн- ноос 150 литр сүү сааж 500-гаад хурга хяргаж 20 гаруй кг малын тэжээлийн ногоо түүж дарж дав салсан байна. Сургуулийнхаа бай галийн буланд тавих яна бүрийн "ховор чулуу. нутгийн ургамлын сцуглуулга хийж нилээд амьтдын Чихмэл хийжээ, Ийм Г.Архангай "хийн сангийн аж ахуйхан “динбаатарыг магтан шагшдаг. “ЮМ. ын ( Ардын шаргын яамны учраас” аймгийн Түвшрүүлэ. . Дамс ажилсаг хүү гэж 3 Хар гэр битүү хүнтэй. Энд гав! дөнгөтэй хүмүүс оршино. Хэн хэн байна вэ гэж уншигч сонирхвол, өнөөх л аавын нөхөд цөмөөр бай- на. Гав гинжинд хүлэгдсэн,зодуур нүдүүр үзсэнэнэ хүмүүсийг уг нь хүрээний зүг явуулах ёстой бай- жээ. Тэгэвч цаг төрийн үймээн болж Долой учраа олохоо байгаад мансуурав. Өргөөн дотроо тэр уу- хичин сууж: - Бөөн урвагчийг барьсныг минь үнэлэх хүн энэ алтан хорвоо дээр байна уу. Хүрээнд улаантны уравсан хулгай нар орсон гэнэ. (Тэр ч яах аргагүй үнэн гэнэ билээ. Манай энэ зах хязгаар, нутаг бо: ловч өнөөх удахгүйирэх чимээтэй. Хэрэв тэхэд хүрвэл эднүүсийг цө- мийг чөлөөлөөд, надад хааны шан өгөхийн оронд хар тугалга амсуу- лах биз...Яая«даа,байз яая ..цө- Мийг л өрсөж үгүй хийхээс... Энэ үеэр нэгэн ухаан мэдрэлгүй жижигхэн хар юмыг хуяг. өргөө- ний хаалгаар оруулж ирээд үү- Ддэнд хаяв. Долой сэг тоншдог хэ- рээ шиг түүний дээрээс очиж ша- тайж үзээДигүүүн /сєвгас | -- Үүнийг хаанаас барив. Эх нь яасан бэ?!! -662503 Хуяг түгдчин өгүүлэх нь: -- Эхийг нь бас алдчихав. Тэр байх ёстой газраа байсан атал энэ муу зулбадас орилж байж сэхээ авахуулаад бас Молом бол урвагч гэдгийг ч хүртэл хашгиран хэлсэн тээч!... ЁСЛН -- Задарсан монш...хэмээн До- лой дургүйцсэн байдалтай тэрхүү хүүхэд рүү хараад, “-- Хамаг хэргийн эзэн энэ муу зулбадас байсныг би эртхэн мэд сэн байсан болдоо гэнэ. . : ї » - Амьд юм уу наадах чинь... -- Мэдэхгүй ноёнтоон..эгээ Ч сүнс нь зайлчихаагүй байх гэдэгт би өөрөө итгэж байна. Бууны бөг- “сөөр л толгой дундуур нэг аяар- “Хан цохисон юм. Тэгээд л чимээ- гүй болсон гэсэнд Долой очиж хүүхдийн чихнээс барьж сэгсэрч Үүзээд: -- Энэ ч орчлонд дахин сэхэхээ сээ өнгөрсөн байхаа даа. Хар гэрт аваачиж өнөөдүүлийн дэргэд хая, Итгэлт хүнээ ямар шүү болсныг лэд үзэг...Аа нэг юм саналаа. Үү- "нийг нэгжсэн үү. Өнөөх ардын на- мын бичиг хаана байна? --Алга билээ ноёнтоон гэж дуяг айлдаад хүүхдийг өргөж гар- тав. Хар гэрийн хаалга онгойлгоод тэрийн хаяанд хуяг өнөөх хүүх- "дийг хаяжээ. Хоригдогсод тэр зүг гинж юугаа харжигнуулан ойртов. "Хамгийн түрүүнд биенд нь хүрэл- "цэн нааш эргүүлсэн Сэрэглэн ах, -- Төрөө минь! Ээ чааваас даа, нТөрөөг минь...гээд хоолой нь зан- (тиран муухайгаар орилсонд бүг- Ї дийн зүрх зогсчих шиг болжээ. гЭнэ хүүхэд бол би байсан гэдгийг “тайлбарлахын хэрэг юун. НН Х 8. Хэн байсан бэ. ! Долой захирагч: 250200 т, Хоригдлуудыг нөгөөдөр бууд, на. Хүн харахгүй шиг. газар үү- нийг гүйцэтгэх нь чухал...Харин А--07100 .. Зужтж. 5 -47-- Чи битгий бууд. Баруун жиг түүрээр өмнүүр нь тосон давхи би 0 гэнэ. Л ХУВ лэ 3 ҮРүүчЧ п ».222277-рт -Эгүл- ЭЭ Хлнс ӨМ АГ АВАН БУД лс лаагулгСА, 28192974 ЭНЭ хэргийг хэзээ ч хэнд ч хэлж үл болно гэж хоёр хуягтаа. дуулгаад тэднийг гарсан хойно бодсон нь: -- Бүх хэрэг ч өнгөрсөн шүү. Юутай ч байсан өнгөрсөн. Харин яаж шүү оргон зугтаж гардаг юм билээ.Ардын намынханд баригдал гүй амь зулбавал бүх хэрэг гүй- цээ... Түрүүчийн хоёр хуягийн нэг нь эргэн орж ирээд: мэхэсхийн Ссөг- дөж: : 7 - Эзэнтээн, Молом уржигд- “рын цаад шөнө хүнд хорлогджээ, Ямар нэгэн зальт хүн түүнийг ун- таж. байхад нь алсан байна. Энэ ч яах аргагүй өнөөх уравсан хулгай нарын нэг байсан биз гэсэнд До- лой нүд нь орой дээрээ гарч ирээд дотор нь эвгүй болж: : -- Яана гэнээ...алчихаж гэнээ... гээд чээжээ даран суув. -- Одоо ч өнгөрлөө. Моломын уравсны төлөө тэгэж шийтгэсэн хүмүүс маргааш юм уу, өнөө шөнө намайг бас шийтгэнэ. Зугтахаас өөр мэхгүй...гээд айдас нь улам их хүрч: -- Одоо бүх хэрэг . балрах нь... гэж бие нь чичрэн салгалав. Энэ- хүү өдрийн орой бүрэнхий хавьд гэнэт нэгэн бүлэг хүмүүс хар гэ- рийн зүг довтолгон хуягийг 048- ривчлаад доторхи хүмүүсийг нь чөлөөлөн гаргажээ. Эд нар ямар хүмүүс,байсан,бэ гэвэл миний ээж, Даваа ах,тэргүүтэй өнөөх хувьс- галчид байсан билээ. Ойд очоод гурав хоносны дараа миний бие овоо тэнхэрч «толгой даавуугаар боолттой боловч босож явж чада- хуйц,байв. Өөрийнхөө эрэлхэг ээ- жийн дэргэд, анчин ах. Сэрэглэн- гийнхээ дэргэд аавын нөхдийн дэр гэд байх гэдэг надад жаргал байв. -- Ардын намын их цэрэг айсуй гэнэ хэмээн ээж бидэнд сонин бол гон яриад, -- Дайснуудыг тэд ид шидтэй мэт түргэн.ялж,байна. Хойт нутаг хушуунуудаар-шинэ журам тог- тоогдсон нь цөм ядуу ардын эрх ашгийн төлөө гэнэ. Уриалан тун- хаглах бичиг хэрэгжин биелж тэр хүү бичгийн хойноос түм түмэн ард даган явж байна. Аймгаас ма- най хушуунд ахмад партизан нэг хүн ирэх гэнэ...гэлээ. Тэр үеэс эхлэн. хушууны там- гийн газар хөлтэй дээрээ улам хөл- тэй болж, ноёд ихэс ундуй сундуй зугтах болов. Эдний дотор өнөөх Долой бас явалцана. Сэрэглэн ах бид хоёр Долойг нэгэн өдөр мо- риор хөөв. Түүнийг барин авч хүн- дээр шийтгэвээс зохих байсан бө- гөөд ингэхийн тул барин авч ар- дын намынхныг ирэхлээр өгч тоо- цоо хийх нь зүйтэй байсан билээ. Тэр эргэн харж бид хоёрын. хөөж, явааг мэдсэн мэт буудна. Харил- цан буудалцаж байхад Сэрэглэн ах хэлэх НЬ: 22 : түүнийг одоохон барина Ахын, үгээр би баруун нь түүнийг тосон элдэв: буудалцана. Долойгийн “мо ЗОВЕЕСИЗ6Л хэй 5 Яг Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Д. Гармаа. “М. Гүрсэд, |: ВсаЭшэг. мар даваа өөд атаклаж билээ. Буун дуу газар тэнгэрийг дон солгож, бууны сум толгой | дэЭ- гүүр улин шуугиад их л бэрх байв. Тэгэхэд би олон дайсныг үхлийн замд үдсэн. боловч дайсл ны том окоп руу морьтойгоо ха" райн ороод сүрхий шархадсан 513 юм. Хэрэв миний нөхөд очоогүй д | сон бол би дайсанд баригдах бай- Н. 14 Гурван япон миний дээрээс манд ертєгдөн годройтоп унасан тэр үсрэн босоод явган сууж ахын |68 зүг буудав. Ах суманд оногджээ.| 4 Мориныхоо буруутал руу толгой | дайран орж ирэхэд би шархтай нь унжив, Тэгэвч морь нь, давхи- гараа арай ядан хөдөлгөж буу, саар байлаа. даад нэгийг нь унагав. Ингэхийн Би хилэгнэн хорсож Долойн зүг | хамт нөгвө хоёр нь дайраад орж морины хурдаар довтлоно. Тэр ми | ирлээ.Би ч өнгөрлөө гэж бодсон | ний урдаас нэгэн удаа буудаад |19м. Сум ядахдаа дуусч, ахиад буудах гэсэн нь сум нь дуус байхгүй байв. чээ. Буугаа бариад миний урдаас Дайснууд чинь цэргийн дарга ирлээ! хүнийг амьдаар нь барих их дур -- Зогс! гэж би хашгирав. Буу | тай шүү дээ. Намайг . амьдаар гаа би бэлхэнээ урдаа бариад түү барьж аваачаад-.бахаа ханатал тар нийг хөдөлбөл л гохоо дарахад бэ | чилган алах гэж тэд хорхой. нь лэн байна. хүрч байсан байлгүй. Яасан ч тэд -- Гараа өргө! гэж би давтана. ний гарт үхэхгүй гэдэг бодол на Тэр номхон хүлцэнгүй болж уйлаг | майг эзэмдэн . захирч бие морин нан: цэргийн ирт сэлмээ “барин , өн- -- Дүү минь, ахыгаа ӨршөӨ, дийв. 18 Ё БЭШХЭБЭГ ахыгаа өршөө гэсээр гүйж ирэв. -- Зогс! гэж: би хашгирав. Тэр гранат Гэтэл нэгэнт буу дуугараад “би ь би морио | УАН алдсан. юм, «эг л сэргэхэд ЦаурХЫ0) юэ 5 би орос цэргийн. майханд хэвтэж байв. Зөвлөлтийн хүмүүс. миний -- Хэрэв зогсохгүй бол бууд |амийг аварсан юм. Эдгэрээд би лаа гэж буугаа өрөгсөнд тэр шон ангидаа очсон. Халх голын тулал гийн мод мэт тохисхийн зогсов. | даанаас хойш би 1945 онд самуу- Цаашаа хар! гэж би захирав. рай нарыг далайн эрэг хүртэл Миний үгээр тэр цааш харав. хөөхөд явалцаж билээ. Энэ олон -- Цаашаа яв! хөдөлбөл бууд | тулалдаануудад хичнээн олон хү на! гэсэнд тэр цааш явлаа. Би|ний аль нас сүйдсэн гэж та нар түүний хойноос сажлуулж Сэрэг | бодно. Хүүхдүүд ээ!: ЗХОНЦОН лэн ахын зүг харахад түүний| Миний ярих юм дууслаа. морь тэртээ тэнд зогсон өвс Одоо би нэгдэлдээ модон тасаг хазлана. Ах толгой нь унжсан хэ|дээр даргын ажил хийдгийг та вээр... нар мэднэ. Та нарын аав ээжүүд, --Ахыг минь алсан байх гэхээс Чон ЭМЭЭ Нарын хичнээн их тӨМД, бао байв даг лийн нэг жижигхэн жишээ нь энэ Ї юм. Одоо энх тунх сайхан цаг... Ах: өөрөө хэлэхдээ: Ийм энх тунх сайхан жаргалыг --Ямар ч байсан дайсныг амь|манай эцэг өьгөд ингэж цус асга даар олзлон барих ёстой гэсэн руулсан тэмцлээр байлдан олж, тул би энэ үгэнд | захирагдан | түүнийг баатарлагаар хамгаалсаар ахын зүг дайсныг орхин явж|Одоо алдарт хувьсгалын 40 жи зүрхэлсэнгүй билээ. Долойг туу|лийн ойд хүрч ирлээ. саар сэрэглэн ахын дэргэд ирэ- Бидний зүтгэж явсан зүтгэл хэд ах чээжээ дарсаар, юутай 8|ТЭмцлийн эцсийн нь үр дүн. бол" байсан амьд тул шивнэсэн дуу-|С0Н Та бидний энэ аз жаргал бод гаар : юугаар ч солишгүй”баяр бахдал --Наадахаа туугаад яв! бихой хэм Хүүхэд хн тВмгӨГ12 Еаслы34 ноос чинь дагая гэлээ. ООройхон|бя, Дд, төдийгүй, жаргалаар . ялхсан энэ сайхан эх орондоо хир бид хушууны төвд ирэв. їгэгээй гэрэлт: “нийгэм журмы --Долойг нутгийн партизан от байгуулах “хувьтай аз зальтай 5 рядын дарга Даваад тушаав. Ха- оныг хү рин Сэрэглэн ахыг нэгэн айлд хэвтүүлэв. Хушууны хэргийг төвх| бидэнд Эцгийн сайхан нүүлэн ардын төрийг тогтоохоор|огч сонирхолтой яриагаа Төгсөв төгсгө томилогдсон ардын намын төлөө: ХУДЭЭч ний түшмэл манайхны зүг энэ үеэр довтолгож явлаа. Өндөр чий рэг нуруутай, эрэлхэг харцтай тийм хүн байв. Энэ хүнийг хү мүүс урьд хэзээ ч юм. магад нэг үзсэн мэт санагдана. Энэ хэн бай сан бэ гэвэл миний аав, анхны партизан Содов байсан юм./,... Ч | гстөгсгөл 1211 5ШИИН Энэ үеэс хойш би ардын цэрэг болсон юм даа. Аавынхаа дайчин| . нөхдийг” дагах “ёстой” цэрэг эрт! болоод хувьсгалын эсэргүү нарын эсрэг зэвсэг барин тулалдаж, “ЯВ лаа. Дараа нь би бүр том, болсон хойноо ардын цэргийн ангид,:ал Халх голын тулалдаанд СоЯ хан. МИМИГ яЮ «худ шасалг.с өулын 4 "117:528:12:/:4111 хөч оын .. 94 "3 21:41:38 ҮйНТ8(190((3307:405 ЗулүлЛХ- Ул ТЭ й.2ЕСДЛЕП9.АЄЄР вьхаагүҮн 7: ГЭЭ дыг ёстой л нэг эргэж їр мо сай үлэ олтол нь үлдэн хөөж, булшла: Шучүмн З: н юм.Н аа манайхан Ха! /:77 11880571 Ха ыг 176-1|-2 Ййн0 485 Яс Ч 73526222 Х, 5 7 - Жам ту ши л өл аг ил анин андын сэнсэйгөнийгийхнбэссигйн 5223 » мүүс юм шүү... Тэж тэр өглөөлөг, . дээр өвгөн партизан Төрөө гуай. сургамж (3ТКИ9 ЕИл 13677 Х91:449ЕИӨДГШЕПЭ ҮЕЭР 40027 121897 93171713 8г11ү(331:7 8 НО бэт Тэнлллтлчанч дээ эв лаг ТРОРЧРНЭЫГ"Ч үл аВИН НАРЫНХАА АЛТ ИХ ХУРА. ЛТЛ ХАЛ БУЗАХ, хөллаг, 80 Ба ХурлтэлгжЭВ».26.. 3 Чиний хамгийн “дотно, хүн уншигч чинэ "тарчгийг | хар, магц миний хамгийн дотно хүн чинь хэн билээ гэж заавал бод но. Учир нь тэр хүн чиний амьд рал, тэмцэлд дурсагдах алдарт сайхан гавьяат үйлсийг бүтээхээр цаг МӨЧ бүр санаашран бодож чи ний төлөө өөрийн Мэддэг чаддаг бүхнээ зориулж байдаг “билээ. Хүн амьтан аль хэдүйн тавтай нойрсож. амгалан тайван байхад тэр хүн бичгийн ширээний дэргэд сариу муруй бичсэн олон бичгийг 2 . нямбайлан нэг бүрчлэн засаж түү ний муу болсон олон |шалтгаа- ныг тус бүрд нь шинжлэн яаж цөмийг нь жигд сайхан бичдэг, болгоё доо гэж эрмэлзэн суудаг| байна. Бас гоё сайхан бичсэн, зөв, сэтгэж, нямбай ажилласан хүүх! дүүдийнхээ амжилтад баярлах |: даа гав ганцаар мишээн суудаг! Ч удаа олонтой. Жирийн нэгэн| эцэг эх хоёр гурав дөрвөн хүүх дийн төлөө их л сандарч тэвдэж байхад тэр хүн гуч дөчин хүү дийн төлөө бас цааш нь гурав дөрвөн зуун багачуудын сан мэдсэн зүйл бүхэн ирээдүй ертонцийг. цогдлон бү тээгч їшинэ хүний оюун тархинд |! хувь заяаны төлөө халамж аштаархаа! жигд тавьж байдаг. Түүний сур! зөвхөн! өөртөө биш бусдад, тэр тусмаа! төлөө "манай нам. “байнга анхаарч эцгийн хайр эхийн ивээлээр энэрч байдгаас төдий олон багш . на- рыг зөвхөн ардын үр хүүхдийг хүмүүжүүлэхийн тулд бэлтгэ: өгчээ. Бид ачтай тэр хүндээ юу гаар тус болж юугаар баярлуу- лах вэ? Тэр хүн шавнасаа ганц- хан зүйлийг хүсэж горьдож яв|?ф 29 ша даг. Тэр бол их Жэдвэх даруу 2 7 сана 18 дахь жилдээ. кӨШ2172228олмүлыүлтэгэээээээ-6, Ес УУН: Орон бүхний зролслары нар шучачала шд л МЭ йсАЛГЫЭ Алан Айж ЛАВ Үїнн сда лм? Э.Хөгшилы үйл хэргийн Төлөв хэзээд бэлхэн байгтүнї 2 -2 с МХЗ ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО | монголын пиОнЕРИЙН ТӨ8) Баын зодож! сонин юу! Ї Бсасса уу--илиииж 1961 оны 8 дугаар сарын 4. | Үнэ 10 мөн. - « 2 | Багшийн алдрыг: ! шингэж байдаг. Иймээс ч хүн түүндээ бахархал төрж улам, шургуу, улам далайцтай лах эрмэлзлэлтэй байдаг юм. Тэр хүн хэн бэ? гэвэл уншигч та!” бүхний хамгийн дотно хүн ардын / багш билээ. Яагаад түүнийг ма, най хүмүүс ардын багш гэдэг! вэ? Тэр хүн ямагт ард түмний тусын тулд явж ард түмний гэ- гээрэн боловсрох бүх үйл хэрэгт: хамгийн түрүүнд идэвхтэй орол цож байдаг, Одоо манай оронд 4 мянга гаруй багш ард түмний үг хүүхдийг сургаж хүмүүжүүлэ 2 аж, алдар гавьяатай, ач тустай лыг нэр төртэй гүйцэтгэж байна. Ардын үр хүүхдийг ажил эрдэмд | туршаа - сургах ёёжлыг насан хийж, гавьяат багш цолыг хүрт сэн багш нар тэдний дотор цөөн гүй. Ардын багшийн ивээл хай-| рыг хүртэж түүний ажилч хи “чээнгүй гараар дамжаагүй нэг Ч боловсролтей хүн байдаггүй юм. Орчлонгийн уудмыг эзэмшихэд багшийн хувь нэмэр бас л оролц дог. Шинжлэх ухаан техникийн гайхамшгийг бүтээсэн ч түүний оролцоо бас л байдаг. 2Күжигчин эмч, инженер, сэтгүүлч, эрдэм тэн, төрийн зүтгэлтэн хэнд бо ловч тэрээр шинжлэх ухааны үндсийг ухааруулж алсын замд нь цэгцрүүлж өгсөн байдаг. Ин гээд ч багш хүн хүний насан тур шид үүрд дурсагдаж бахархагдаж явдаг. Манай хүмүүс дээр үеэс, «Шавийн эрдэм багшаас, зулын гэрэл тосноос» гэсэн цэцэн угийг ж тэр , ажил: онст: хэлсэн ажээ. Үр хүүхдийн! сэтгэлээсээ ерөөж байна. түвксин, зан, ажилч хичээнгүй ча (нар эд болно. Хэн эх орондоо тустай зүйл бүтээж мэдсэнээ амьдралд хэрэгжүүлнэ тэр баг шийн ачийг хариулна. Багш хүн өөрийн шавиа энд ямар тус бү тээв төр улсдаа хир үнэтэй цай тай хүн болов? гэж ямагт ширт сээр явдаг. Иймч учраас багш шавийн барилдаа бол насан үүр дийн барилдаа байдаг. Хайрт багш нарынхаа ЇЙ нх хуул хуралдаж байгаа Энэ үеэр манай мянга түмэн охид хүвгүүд халуун баяраа хүргэж аз жар галд нь ашдын сайн сайхныг чин БН Энгүй их баяр жар зуун: эцэрэл хайрыг бат 2 “рингэзсэп ачит. багш. на. уу баа хүүхдүүд бид хэзээ наас минь Ээ Талархлаа. дэвшүүлье ч санаж. явдаг “Тэд бид намайг балчир ахуй нас “зэрэгт хүргэхийг зорьж || «Л» : сап би сургуулча тасахр 1 Ингэл : галын сод ундраа бол ийг сургаж, хү- ойртож байна. сон эх орны минь ирээ мүүжүүлж | эрдэм мэд «Гарыг минь гайзганд( | дүйг мандуулап цэцэг | лэгтэй, эх орон Хөлийг минь өраах лүүлэгч цогтой, идэр за доо тустай хүн болгох Хүргэж» өгсөн хайрт” ,|на луу Үе, Мянга мянган--гэж аав зэжийй адил багш нартаа, багш на . охид хөвгүүд анд найз барагдашгүй их хайраар. РЫП их хурлыг тохио. оюав ЭЭЖИЙН минь ха Эвхрийлдэг. Багш минь дуулан «зүрхнийхээ. ха, хлэн хүний рын их хурлыг баяр хүргэе| Би найман настай даа сургуульд орж 6 жил сурал цаж ирлээ, Надад хичээл Заасан багш бүхэн «үзсэн хичээлээ цаг ямагт баяжуулахын тул ном их| унш.Биеийн хөдөлмөр хийж сур» охидын тууж», «Дружок», «Уу лын үер» зэрэг хориод ном унш лаа. Энэ нь намайг ном унших дуртай болгосон хайрт багш на рын минь ач. Багшийн ачаар хариулахаар зорьж, байна. 5| Манай багш бидэнд их хайртай. Бидэнд сайхан үлгэр ярьж өгдөг. Багш биднийг 2---Ү-3: ( 877) магтья Орчлонд ачтай зүйлийг Жагсааж хэрвээ бичвэл Оюутан багшийн ач Заавал багтаж орно Найман насаа хүртэл Нэг ч үсэг таниггүй Нарийн үнэнээр нь хэлбэ:: Тэг ч тавьж дадаагүй Балчир жаахан хүүхдүүд Сургуулийн танхимд орж Багшийн эелдэг мэндлэлтийг |, Анх сонссон цагаасаа Зөв сайхан бичихийг Ь Сургуулийн танхимд сурч Зөрүүгүй үнэн бодохыг Сурагчийн ширээнд ойлгож | Гүн эрдмийн шимийг Хүртэж ойлгож авдаг нь Хүн ардынхаа төлөэ Хүч авьяасаа зориулдаг нь Гандаж бууршгүй -соёлын ї Соёологч үрийг цацагч Ь Мандаж урагшлах хөгжлийн Жолоологч хүчийг хүмүү- жүүлэгч Ардын олон багшийн | . Магтавч дуусашгүй ач юм. 4| | Ариун зүтгэлт тэдний Бахдавч барагдашгүй хүч юм. Багшийн алдар, тиймээс Орон даяар түгж байна. Багшийн ачийг, иймээс “22 Ч 4 4 1 : 1 Олон бүгдээр дуулж байна, Т.Жамьянсүрэн. БАГТ, Ё Шинжлэх эрдмийн номуудыг “Ширээ дүүрэн тэвхийлгэсэн Шинэ үеийн бүтээлчдийг Танхим дүүрэн суулгасан Ардын багшийн алдар Чинхүү үнэнч гавьяатай “Ажил, эрдэмд сургах Чухам нэг л зорилттой Галтай цогтой багачуудын Ундрах авьяасыг хөгжүүлсэн , Гандан бууршгүй амьдралын Баттай үнэнийг сургасан Ардын багшийн алдар “Чинхүү үнэнч гавьяатай : , ) , , БАГШИЙН АЧ Хайрт багш нартаа багш на тохиолдуулан 3 гэж сургадаг. Энэ зуныхаа (м эш эрдэмд ЯраЛад ралтаар «Шинэ эргийн зүг» ухал нэг-л наг) Жинсэн «Үхэвч залуугаараа», «Баатар : Миний Хайртай Хүй. Би одооч гэсэн түмэн бодисын ухааныг сонирхож явдаг юм. Зөвхөн сонирхох ч биш ер нь. тү" мэн бодисын судлаачин ч болчи« хож мэдэх байсан сан. Уул мэт ав“ - рага бөгөөд нүднээ үл өртөх бяц" хан амьтдын эр чадалтай нь ча“ далгүйгээ барьж идэхлэдний ход рондоо өрсөлдөн тэмцэлдэх нь бал чир бага надад нэн ч соньхон са нагддаг байж билээ. . 1! Хожим -ухаан “бддлын шандас: Ё тэнийж ирэх үед түүнийг. хөгжилч тэй | харан “баясах: биш. “тэр. “амьтад ! биеэ л Эн ачийг 24 те-ттү сургууль 6 В анги -Н, Чадраавал. БАГШ "БИДЭНД: 7ХАЙРТАЙ Би өнгөрсөн жил анх сургуульд орсон. “давтан, ном уншиж, найз эз туслаж бай гэдэг амтай уншихыг сургадаг, Б ЕМА/-ын багш нарын | нх Хуралд ПИОНЕРИЙН ҮНЭН СОНИ- НЫ ГАЗАР ӨӨРИЙН ОЛОН МЯНГАН УНШИГЧДЫН ХАА ӨМНӨӨС УЛСЫН БАГШ НАРЫН 8-Р ИХХУ РАЛД БАЯР ХҮРГЭЖ, ЗА ЛУУ ҮЕИЙГ СУРГАН ХҮ МҮҮЖҮҮЛЭХ АРИУН ҮЙЛСДЭЭ ШИНЭ ШИНЭ АМЖИЛТ “ГАРГАХЫГ БАГШ. ТА БҮХНЭЭСЗЭ. ХҮСЭН ЕРӨӨЕ" Пионерийн үнэн сонины газар лд 2ь ныг УУ тлмй л ГгАГЬ ЦЭВЭГЖАВ АБ-г нүдлэж Эрдмийн далайд сэлэ- мэл” а АЧ, тлэдӨхмө туг рэх, ерөм, ааруул бяслаг тэжээх арчлах ховвуугвүугөүэвүгэүР -афЕкЕНААС-8.. Билний номы Үсэглэл цомын чинь Үгүүлж баршгүй их. : өхөлөлөлөлөсөлөлөстөлөлөлөлөгөлөлөгөлөлөлөлөлөтөлөлөсөлөлөхөлӨхөХөлө Одоогсас 4 жилшан өмнө 1958 онд Бат сүмбэрийн сангийн аж ахуйг түшиглэн ма онай 6-р дунд сургуулийн хамт олон хөдөл мөр зусланг санаачлан байгуулсан билээ. » Сөгнөгөрийн вгөөмөр сайхан хөндийг шилж аваад энд анх байгуулагдаж байхад 2 майхнаас өөр юуч үгүй байсан сууцны 3 барилга, улаан булан, гал тогоо ны газар биеийн тамирын талбай гаан гэрэлтэй болж тохижлоо. Бид хотод төрж өссөн хүүхдүүд байсан учир маллах, түүний идээ цагааг боловсруулах ногоог тарих арчлах зэрэг мэддэг байлаа. Бид анхныхаа жилд Ё хөн идэшний ногоо ба малын тэжээлийн ногоог арчлах ажлыг хийж байлаа. Одоо бид 170 га газарт төмс байцаа, лууван зэрэг төрөл бүрийн хоолны ногоо үр тарианы ургамлыг тарьж 22 үнээ, гүү сааж түүгээрээ айраг эсгэх, тараг ажлууд муу ” ловсруулах, тахиа өсгөж, өндөглөх үеэс нь ажиллагаатай ажлуудыг хийж байна. .Мөн кино тавих , Хэлний зүйн сурахыг Хамгийн анх зохиож Хүүхэд бидэнд 30: рнулсан нь Хүндэт академич та мөн. 4, Т цахилгаан гэрлээ асаах зэрэг ажлуудаа бид өөрсдөө хийдэг юм, Бид энэ зусландаа хамгийн сайхнаар амардаг юм. Манай зуслан, гар. хөл, саг сан бөмбөг, ширээний бөмбөг зэрэг төрөл бүрийн тоглоом, кино үзвэрээр хангагд сан байдаг. Зусланд сайн ажиллаж сургуу лийнхаа «нэр хүнд» тэмдгийг зүүсэн Паг ваа, Буузгар, Зумаа Энхмандах, Гомбо зэрэг олон тэргүүний сурагч олон байдаг. Манай зуслан сүүлийн үед гадаад до тоодын олон зочдыг хүлээн авсаар байна. Багш нарын их хуралд оролцсон хүндэт багш нарыгаа зочлон ирж бидний амьдрал ажиллагаатай танилцахыг хүсэж урьж бай на, Бид та нарыгаа өөрсдийн хийсэн ца гаан идээгээр дайлж, өөрсдийн хийж бү тээж буй ажлаа танилцуулна. Нийслэлийн бр дунд сургуулийн хөдөлмөр зуслангийн бүх сурагчдыг төлөөлж зуслангийн зөвлөлийн дарга Пагваа, Энхмандах, Нэндсү -рэн, нар : : 6Р СУР ГУУЛИЙН ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАН. гийн СУ ГҮҮ ТАТАЖ, ЗУМАА ГҮҮ НА, г зохиогч баг ГАВЬЯАТ БАГШ! ШАРАВНЯМБУУ, Тооны олон сурахыг “СААЖ БАЙ- ЭРДЭМБЭЛЭГ Эх монгол түүхийн | Эвлэгхэн сурахыг 3057 Та гараараа бүтээсэн 8 Ххиосан 0 Тоолшгүй олон ша- Багш Эрдэмбэлзг тас вийг -22НЫВ? Та хүмүүжүүлж гарга Багачууд цөм андах- “сан 39011109): биз дуулаа үзүүлиэ Аймшигт саад бэрхшээлийг даван туулж аз жаргадын алтан түлхүүрийг гар таа авч, ашдын гэрэлт замаа ширтэн харж байгаа энэ хоёр бол эгэл ардын хөвүүн Боролдой, охин Хумбага нар юм. Манай ард түмний дунд сайн сайхныг зөгнөн мө. рөөдсөн хүний сэтгэл зориг хөдөлгөм олон сайхан үлгэр домог байдаг. Хүний ам дам жигдан яригдаж байдаг үлгэр домгийн нэ гийг Улаанбаатар хот дахь В. И. Лениний нэрэмжит Монголын пнонерийн ордныг уран сайхны дугуйлангийн “70 гаруй сурагчид өөрсдийн авьяас чадвар, зүтгэл хөдөлмө- рөөрөө хүүхдийн анхны дуурь болгон тогло сон билээ. Энэ дуурийн Баролдойн рольд. тоглосон 20 дугаар дунд сургуулийн Су рагч Хомбого, Хумбагын рольд тоглосон 15-р дунд сургуулийн сурагч Ичинхорлоо нар сицан. «Сайн багш нарынхаа ачаар Боролдой Хумбага хоёрын дүрийг бид бүхэххээ” Хэ рэв. багш гэж байдаггүйсэн бол бид яагаад ч ийм дүрийг бүтээж чадахгүйсэн. Зөвхөн. бид хоёр ч биш энэ дуурьд тоглосон бүх. ХҮҮХДҮҮД Гєгиийн ачаар энэ дуурийг бүтээ сэн юм. зэд бодоход юм бүхэнд багш. байх юм. 5 є 3 Ь, 2 ХЭуХЭн. -. Бид багш нарын нх хурлын төлөө. лөгчдөд «Аз жаргалын эрэлчин» гэдэг : ЛУУ рна тоглож үзүүлнэ» гэж ярив, 2 йг 35 Танай сониноор дамжуулан ” “монголын пионер: багачуудад мэнд чилгээ: дэвшүүлье. Бид бол БНА Герман улсын пионерүүд бөгөөд танай сайхан эх оронд зочлохоор 8000 км-ийн тэртээгээс ирсэн юм Бид одоо Сөгнөгөр хэмээх пипоне- рийн зусланд монгол, солонгос, зөвлөлтийн пионерүүдийн .хамт тавтай. сайхан амарч байна. Бид бие биенээсээ их зүйл сурч байна "Ялангуяа. монгол.нутагг: ирээд монгол нөхдөөсөө морь унаж нум сум харваж үндэсний бөхийн ба рилдаан сурсан, маань тун сонир: холтой байна. Мөн дуу. шүлэг, бүжиг харилцан сурсаар байна. Бид загас барих,аялал хийх зэр тээр тухтай амарч байна. ЁС “Монгол, орос, солонгос, хүүхдүүд: бид нэг гэр бү 2олийН хүүхэд шиг маш дог но найзууд боллоо. Биднийг” энх тайван нөхөрлүүлж байна. БНА Герман монголын пионерүүд сүү лийнгүед: маш: их ойр дотно: болж харилцан бие биендээ зочилдог Х 22 Ч. 92. нөхөрлөлөөр болдог юм байна гэ: дэг нь илт байна. Германы асуудлыг энх тайв» ны замаар шийдвэрлэхийн төлөө Монголын олон зуун багш сэхээ- тэн. шургуу тэмцдэгийг бид мэднэ БНА Герман улсын пионерүүд бид. 3 жил болоод нэг удаа чуул- ганаа. явуулдаг юм. Энэ-жил-4 р чуулган болно. Бид их удирдагч Тельманыхаа. урианы доор. энх тайван социализмын. үйлсэд түүн шиг эрэлхэг зоригтой цогтой тэм цэгчид болохыг зорьдог. Монгол- Германы хүүхдийн. нөхөрлөл улам бэхжиж. байна. Энэ. холбоо нөхөрлөл шиг багш нарын нөхөр лөл мөн бат болсоор байна..Иймд Германы бүх пионерүүдийг Тө- лөөлөн-хайрт багш нарынхаа: 8-р: їих хуралд халуун-баяр хүргэж газар бүрийн багш-шавь. нар гар гараасаа барилцан.энх тайван со циализмын: хэрэгт амжилт олохын ерөөлийг дэвшүүлье. Сөгнөгөрт амарч байгаа БНА боллоо. Гэтэл Баруун Германы хүүхдүүд хичнээн ойр оршиж бай гаа боловч Герман нөхөдтэйгээ тэр бүр чөлөөтэй: уулзаж нөхөр- : гүй хавчигдаж байдаг. ТҮүнийг үзэхэд энх тайван: найрам: дал: бол хол ойроор биш холбоо Германы пионерүүдийн төлзэлөг чидийн өмнөөс: Харманн-Аж-(Пионерийн ахлагч удирдагч) Эдиж -Хашке: (мөн) Соня Дөржил. (Бүлгэмийн дарга): Дитер, Поркерт (Бүлгийн дарга) л Хүүхэд та нар хөдөлмөр хий: дэг баавгай! байдаг гэж дуулсан уу? Тэгвэл би мод хөрөөдөж, банз зүсэж, түлээ хагалж байгаа “ ажилсаг олон баавгайг үзсэн “юм. “Тэр баавгайнууд Хоёр хоё- роороо хамтарч маш их хөдөл: гөөнтэй ажиллаж байв. Харин » ТЭМ нь гэвэл энэ баавгайнууд “баавгайнаас төрөөгүй нь хачир- “халтай, мөн баавгай бүхэн ийм. сажилсаг байдаггүй нь харам: “салтай, “үнийг Хэптий аймгийн төвийн арван жилийн дунд сур гуулийн загварын дугуйлангийн сурагч Гансүх Бат-очир: хоёр мо доор урлан хийж багш нарылхаа их хуралд. бэлэг болгожээ, Энэ баавгайнууд мод зүсэх хөрөөдөх хагалах ажлуудыг тусгай усны | хүчээр хөдөлж эргэх сэнсний хү чээр гүйцэтгэдэг юм.. Энэ: баавгайнуудыг үзье: гэвэл нийслэлийн 28 дугаар сургууль дээр байгуулагдсан багш нарын их хурлын үзэсгэлэнд: очоорой. в | зөвлөлийн | Баяр хүргэе! Би одоо Монголын пионерийн зусланд тавтай сайхан амарч бал-: на. Энэ аз завшаанд монголын пионер сурагчдад чин сэтгэлий! мэндчилгээ хүргэе. Солонгосын пионер бид Солонгосын хөдөл рийн нам маршал Ким-МИр.Сений эцэг ёсны халамж хайраар о3 жаргалтай амьдарч сурч хүмүүждэг.Монголын пионерүүд: бас сай хан амьдарч сурдгийг үзлээ.Бид хэзээний анд бололцсон юм. Өн», гөрсөн жил манайд уригдаж очсон монгол хүүхдүүдтэй би. танилц сан: бөгөөд энд ирэхэд ч бас “тэр танил нөхөд минь -дайралдаж Сайна. Би Монголын сайхан Нийслэл: Улаанбаатарыг үзлэа. Бид бие биеэсээ. их зүйл сурч байна. Моггол багшийн: шавь. нараас бид ихийг сурч Солонгос багш нарын шавь нараас: монгол нөхөд маань сурч байгаа болохоор Монголын багш на рын 8-р их хурал болох юм гэдгийг сонсоод: хайрт багш нартаа баяр хүргэж мөн биднийг эх орондоо зочлуулсан хайрт удирдагч” Цэдэнбалд “Солонгосын пионерүүдийн өмнөөс баяр хүргэн пионерийн ёсоор ёсолж: байна. (БНМАУ-ын пионерийн зусланд амарч буй) Пионер КиаьГен-Сео, Молл, л л лм ль тыл тн лигт лб лмгэм лм Багш нарын их хуралд зориулж: 20 Чойбалсан. айж 3 гийн төвийн 10! жиг “дийн сургуулийн 8: дугаар ангийн сурагч” Доржгар- маагийн нааж хий -ёэн үйлчлэгч эмэг. тэйн. дүр. Ж.Хгэг?? 2 “ОТ УАГнын--3ы22--“. Намайг суулгасан «Победа» машин дөч, товип мянгатын орон сууцны дөрвөн дав хар сүрлэг сайхан байшингуудын дун дуур шугам адил зурайсан засмалаар хурдлан давхихад миний сэтгэл юутай их хөдөлсөн ГЭЖ санана! Гав ганцхан жи лийн дотор эх орны минь нүүр “царай юу тай их өнгө зүс орж, эгэл ардын маань аж амьдрал өөрчлөгдөө вэ гэж гайхан шагшсаар | шуудан” харилцааны шинэ барилгын өмнүүр өнгөрөх үеэр би жолоо чид хандаж, -5 Жолооч 00! зогсооч, Ззогсооч гэж сандран өгүүлээд дунд зэргийн хэмжээ ний хүрэн чемодан, улаан цүнхээ авч, ма шинаас шалавхан бууж, хөх торгон дээ лийнхээ энгэрт алтан гадас одон гялал зуулсан гуч нилээд гарсан болов уу гэ ш22-ш-: 50-48: с-гж - 1251-1201 2 к---ы2 ч мэгр м25 глгдүуу---налтхан эмэгтэйн зүг газар бу гүйн яаран алхлаа. Би арваад алхмын юмаа хаячихаад, гүйсээр цэцэрлэгийн лан тойрч буй багшийнхаа араас хүрч, -- Багш аа! гээд тэврэн авахад намайг төрүүлсэн эхээс минь өөрцгүй тэвэрч, хоёр хацры минь ззлжлэн үнсэхэд би ч яг л төрсөн үр нь шиг багшийгаа хайрлаж байлаа. -- Цэвэлмаа! чи ингэхэд багшийгаа дагуулахгүй өндөр болжээ. Анх «Їр гуульд орж байхдаа газрын бэтзг шиг жаахан охин байж билээ. Чамайг бага сургууль төгссөнөвс хойш даруй долоон жилийн нүүр үзлээ. Багш нь арай гэж л танилаа шүү гээд намайг хөтлөн, миний АЙРТ Хонь аш ЧОНО НОХОЙ шувуурангид ороход хэл шаазгайнаас өөр ямар амьтан эн9э- хүү орчлон дээр өрсөлдөн тэмцэж байдгийг мэдэхгүй балчир хүү байснаа байгалийн бум түмэн амьт дын амьдралын зах зухыг үзэн ухаан бодлын шандас бага багаар тэнийснээ санахад тормойсон хоёр хар нүд нь сурагч бидний зүг. хү: чемоданаа барьж юман дээр ирмэгц би 0: хиол нь миний сэтгэлийг илүү эзэмддэг болсон.Тэгээд монгол хэл бичиг уран утга зохиолд 9З- лэгдсэйээ мэдрэв, түүнийг сэтгэ- лээсээ хөөн зайлуулж чадсангүй. 1954 оны 6 дугаар сарын 19-нд зүс бороо намдаж газар дэлхийн өнгө зүс хувирч чийг ханхалсан А Й ХҮН 27 з рэлцээтэйхэн тусаж гурван хуруу: өдөр 10 дугаар анги төгсөж, амьд: “ таа тулган чулуу адил гозойлгон | ралын цоо шинэ босгон дээр гиш- ярьж буй хүн нүднээ тусаж сэтгэлд бууна. жижгэвтэр биетэй бор!тэх болов. Энэ үед ч түмэн бодисын ухаан Тэр залуу янз. бүрийн зургийн | бодогдсоор байсан. Улсын их сур: ба хиймэл үзүүлэн амьд амьтад ав- | гуулийн монгол хэлний ангид оро- чирч үзүүлэн өөрөө хөгжилтэйхэн | хоор бүх дэвтрээ авлаа. Энэ анги: инээмсэглэж нөгөө л 3 хуруугаа (даа орж эс чадвал түмэн бодисын зойлгон учирлаж буйнь хүртэл энэхэн. зүйлийг бичихэд нүднээ тусч байна. Энэ бол миний хайртай багшаа! Би энэ. багшдаа бүр зүрхнээсээ хайртай юм шүү. Хүндэт их баг- ягаа юу юуны өмнө нэрлэж хэлээ- гүй минь бас ч учиртай. Монгол эцэг өвгөд маань их хүндэт: хүнээ улаан цайм шууд нэрлэчихгүй «Та хэн гуай» гэдэг шүү дээ. Тэгээд энэ хүү хүндэтгэлийг харгалзан эрхэм хайрт багшийнхаа нэрийг уг би: чиж буй сэтгэгдлийнхээ хойхно тавья даа. Багшийн нэр Лувсандаг ва. Түмэн бодисын ухааны багшийг Булган аймгийн 10 жилийн сур- гуульд олон жил хийсэн юм. Уг нь “Булган аймгийн Хангал сумын хүн дээ. Булганы дунд сургуульд сурч байхад хэл бичиг утга зохиолын багш Балдандорж |Дашдэлэг энэ “Лувсандагва. багш гурвын хичээл влин, сэтгэлийг эзэмдэж ирсэн “ЮМ. Тэгээд 9.10 ангид ирэхэд энэ “турван багшийн хичээлл надад Цаайхан санагдсаар байсан сан. Чу: !хам алинаар нь өөрийн. мэрэгжил !болгохбо 9. дүгээр ангид байхдаа /шийдээгүй л байсан. Арав дугаар Є9::30:6404940404840404040404940404814 5. Ззнүк змЕлцин: 25 Эф ЁСЧ г36-27 өт" ухааны ангид орно гээд хими. фи- зик зоологийн дэвтрээ Булганаас хот хүртэл тээж ирсэн юм. Одоо чтэр дэвтрүүд минь миний номын шүүгээнд бий. Лувсандагва багшийн минь нэр хорын черни: лээр бичээстэй харагдаж л байдаг юм. Миний хайртай энэ багш. минь намайг түмэн бодисын ухаанд ин- гэж дуртай болгосон юмдаа, Би хэдийгээр хэл бичгийн багш авч одоо түмэн бодисын ухааныг. 0: нирхон ном судар цуглуулсаар байдгийгаа багшдаа хэлэх гэсэн юм. Мянга мянган шавьтай миний багш саяхан улсыних сургууль төгсөөд баян тансаг эх орныхоо байгалийн нууцыг нээж задлан тү- мэндээ өргөх их хэргийн магнайд ажиллаж явна. Багшаа хийсэн бол ч энэ:их Ху: ралд заргүй суух байсан хүн дээ. Багш минь хичээлээрээ: миний сэтгэлийг .-ийнхүү эзэмдсэн юм. Энэ их эзэмдэгч чадлыг нь хэзээч үнэлэн биширч багшийгаа баяр- луулах гэдэг нэгэн хүсэл эрмэл: зэлд хөтлөгдөн явдаг юмдаа би. : " Ж.Шагдар РАЛ ш42 272 / залаа, МОГМУ/ ----и-и---- ээ с-салшиилсаасжс тэн-нгшахасснтжоо өоэт-ёгттжсотн 51638561616184610)010401040504040404030403559204 :2-2 5 ТУГАЛЧИН СУРАГЧ УНДРАА Ч САЙН ТУГАЛЧИН СХНИДОО 6-Р С шин Л ц: йн минь хадлан дээрээс ирээд, намайг дуудаж -4 Миний охин аавтайгаа сумын төв орно доо. Ном үзнэ. Мөдхөн эрдэмтэй том хүн болж, ээж, аав хоёроо баярлуул багш улаан цүнхий минь барьсаар хоёул Ленин клубын арын цэцэрлэгээр нэвт гарч, Сүхбаатарын хөшөөг чиглэн, | хөл нийлүүлэн алхаллаа. Энэ бол амьдрал тур шид минь мартагддаггүй ачит багш минь | на, тийм ээ? гэхэд нь би учиргүй их байсан юм. баярлаж, толгой дохиж билээ. Намар цагийн цэлмэг сайхан өдөр эцэг (төгсөөгүй) У3, Өгүүллэг Намайг ангийнхаа хаалгыг анх| руу сэтгэл зовонгуй харж билээ, удаа аяархан нээхэд багш минь| Оройхон нь багш намайг гэртээ инээмсгэлсээр угтсан тэр өдрөөс| дуудуулж, би цас хийснээс болж эхлэн номын үсгийг заалгах бо-| зэмлүүлэх нь гэж бодохдоо хөл ми лов. багш минь над үзэг харан-| нь чичирсээр очиж өршөөл гуй- даагаа яаж барихаас нь эхлээд үсэг | сан чинь «За тэр яахав, наад гут бүхнийг яаж бичих уншихыг 3аа-|лаа тайлаад өгөөч» гэлээ. саар хэдэн сарын дараа би үсэг- Би бүр гайхсандаа болж лав. лэдэг болж жижигхэн үлгэртэй гүүдэлж байх шиг санагдаж арга- ном унших дуртай боллоо. Зарим гүй өсгийгөөрөө жийрэг нь цухуй даа номын санд багштайгаа НОМ|сан эсгий гутлаа тайлан өхөд уншихад бидэнд номын хуудсыг багш тов хийтэл нь загнаж өгөөд хэрхэн эргүүлэх, хайрлаж гамнах «,.Хүн зөвхөн сурах төдий биш унших тухай ярьж ... Орчлонгийн амьдралдаа ашигтай хамгийн жи занах сайн сайхан бүхнийг ХҮН| жиг зүйлийг сурч, хийж чаддаг мноос олж мэддэг юм. Тэсвэр- байх хэрэгтэй» гэлээ. тэй сууж унших сурах хэрэгтэй... : гэдэгсэн. Би баярласандаа болж учраа Манай багшийг хүүхэд бүхэн | 0лсонгүй урьд нь би, холын оторт « багш гэхээр барахгүй зарим | Гарсан манайхаас хүн мөд ирэх- багш хүртэл миний багш» гэх: | ГҮЙ,байдагайлын авгай оёж өх ярьдаг.Хойтон жил нь би таних | Дургүй учир хөлөө хөлдөх бий гэ айлдаа байж гэрийн дотор ойр|ХЭЭс хичнээн зовдог байса гэж зуурын ажил хийхээс гадна нэг| санана Ингэж би багш хүн ганц жижигхэн дүүг харгалздаг учир| хичээл номын багш биш бүр амьд хичээл давтах завгүйтэж муу ав- ралын багш болж аав ээж шиг даг боллоо. Багш учрыг “мэдэж, | Хайрлан энэрдэгийг нь мэдэрлээ. гэрийнхэнтэй миний тухай зөвлө-| Урин хаврын бүлээн салхи сэвэл: жээ. Үүнээс хойш хичээлд минь|ЗЭЖ сурагч багачууд гэрийн зүг. саадгүй болж би багшийн хажууд | МОРдоцгооход багш минь бидний- хээ хойноос энэрэлт . харцаараа сууж давтахад миний мэдээгүй зүйлийг тэр дор нь хэлж, тайлба-| ширтэн далласаар ходордог байв Сар жил олноор өнгөрч санаа ралдагсан. Нэг ийм явдал боллоо. Хүүхдүүд хашааны цас арилгаж | сэтгэлд үүрд хадгалагдсан хайрт манай багш ч хуучин заншлаараа |/багш минь улсын багш нарын их хуралд уригдан иржээ, Нас нь бидэнтэйгээ хамтл байлгүй яах вэ? Би анзааргагүй байснаас гай| ахиж үс нь бууралтсан ч намба болж багшийнхаа хүзүүрүү ХҮР- зээрээ цас хийж орхих нь тэр. Би айж ичихдээ санд мэнд уучлалт гуйж цасыг нь гүвэх гэтэл «зүгээр зүгээр цаад цасаа цэвэрлэ» гэж тайвнаар үгүүлээд, миний. гутал мэт шаламгай янзаараа инээмсэглэлээрээ билээ ШЧалгнан (18-р сургууль 9-а ан ги Ч : намайг угтаж ( Н Д ААН. 24011, , төрх нь залуу чигээрээ, хүүхэд өнөөх. ї ! “нис зална: ххлалмуХлЭлхмллэйхллчлчлмлмлч ус Ик: итгэл, баатар: зориг: үдаан цаг, урт зам агуу ялалт. Э5 Хүүхдүүд ээ!1961 оны 8 дугаар сарын 6-ны өдөр Москвагийн ца- гаар 9 цагт «Восток 2» гэдэг огтор гуйн хөлөг онгоцыг дэлхийн той- рог замд хөөргөн тавилаа. Огтор- гуйн хөлөг онгоцыг Зөвлөлт Хол: боот Улсын иргэн огторгуйн “-Нис- гэгч хушууч Герман Степанович Титов жолоодож явсан юм. “Энэ онгоцны хүндийн ин нь зөөгч пуужингийн сүүлийн хэсгийг тгэтэ--өрөлцуулалгүй 4781 кг болно. Дэл хийгээс хөндийрсөн хамгийн ой- рын цэг нь 178 км, хамгийн холд- “сон цэг нь 257 км. ажээ. Титов, нисч явахдаа радиогоор дэлхийтэй үргэлж харилцаж мөн хооллож,ун- таж яг л гэртээ байгаа. юм шиг нисч явлаа: Дэлхийн тойрог замд удаан хугацаагаар явахад ба да: раа нь дэлхий рүү эгэн буухад гад- нын нөлөө ямар байдаг тухай удаан хугацаагаар жингүй бай- далд байхад хүний биеийн ажил- лах чадвар ямар байдгийг шинж лэн судлах зорилготой нислэг бай- лаа.Нислэг дүүрэн амжилттай бол | лоо. Герман Титов огторгуйд 25 цаг 18 минут аялж, дэлхийг 17 ха- гас тойрон 700,000 км хол замыг 4Виш-гэвед 8 аг Түг түмэн хүүхдийг “Түгээмэл эрдэмд сургасан Хайрт олон багш нартаа “ Халуун баяр хүргэе! с Эрдэм номдоо хичээн сурч “Элбэрэлт ачийг тань хариулья. ЁС с- 2 2-2 5) туулж 1961 оны 8 дугаар сарын 7-ны дөр Москвагийн дагаар 10 цаг 18 минутад Гагарины буусан түүхт газрын ойролцоо эх дэлхий- дээ эсэн мэнд бууж ирлээ. Энэ бол их итгэл, баатар зоригтой зүйл бө- гөөд Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан техник лут их хөгжиж байгаагийн яруу тод илрэл мөн. Титовыг нисч явахад бүх дэл- хийн шудрага хүн төрөлхтөн чих тавин сонсож, сэтгэл догдлон шир тэж байлаа. «Асар сонирхолтой мэдээ! Зов- лөлтийн хүн дахиад огторгуйд нэвтрэв» гэж дэлхийн улс бүхэн рздно хоолойгоор ард түмэндээ мэдэгдэж байлаа. Титов,их итгэл баатар зоригоор удаан цаг аялж,урт замыг амжилт тай туулсан нь хүн огторгуйг эзэм ших агуу их ялалт боллоо. «2- Монголын ард түмэн, түүний залуу үе пионер багачууд нөхөр Титовт чин сэтгэлийн хамгийн нан дин талархлаа илэрхийлж Зөвлөл- тийн баатарлаг ард түмэн, комму- нист нам, нөхөр Н,С. Хрушевт сайн сайхны ерөөлөө дэвшүүлж байна. Ёл ас "Хил амьдрал Сүхэнд тань. "Ашдын сайхныг Єрөве! | 6. 812 22202522 -ВСЛУЛАДАХ-рлых 4(8 дхгаар дунд сургуулийн 6-0 6. “оо ангийн сурагч) (ф 7 Ад “| үйл явдал болж байна. гууль 24 МХЗ ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН пионЕРИЙН ТӨВ ёс ЗӨВЛӨЛИЙН Сонин 4 Хайрт пионер, сурагчид аа! Энэ :18 дугаар сарын 9-нд манай эх орны оёлын амьдралд томхон баярт Энэ бол Монголын багш нарын 8 дугаар их хурал юм. Энэ их хурал МАХ Намын 14 дүгээр их хурлаас сур- гэгээрлийн байгууллагын өмнө дэвшүүлэн тавьсан зорилтыг биелүүлэх тухай болон сургуу- лийн сурлага хүмүүжлийн ажлыг сайжруулахад хувьсгалт залуучуу дын эвлэл ба пионерийн байгуул- лагын зорилтын тухай асуудлыг авч хэлэлцэж байна. чухал Дээрх сэдвүүдээр БНМАУ-ын Гэ- гээрлийн Яамны сайд М. Жамс- ран, МХЗ Эвлэлийн Төв Хорооны 1 дүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав нар илтгэл тавилаа. Ул сын багш нарын 8 дугаар их. ху- ралд манай орны ерөнхий боловс- ролын сургуулиудад ажиллаж бай гаа 5000 шахам багш нараас шал- гарсан 492 багш ардын гэгээрлийн “ражилтан нар төлөөлөгчөер орол- цож байгаа бөгөөд ЗХ Улс, БНХА Улс, БНС Чехословак зэрэг ор: ноос ирсэн ардын гэгээрлийн ажил | тан нар урилгаар оролцож байна. Их хуралд үг хэлсэн хөдөө, хотын төлөөлөгчид өөрсдийн сургууль, багш нарын ажлын туршлагаа ярилцав. Мөн тус их хурлаас ма- най орны бүх багш ардын гэгээр- лийн ажилтан. эцэг, эхүүд, улс олон” нийтийн байгууллагуудад хандаж уриалга гаргав. Энэ их ху: | НЕР” БАГАЧУУЛЫН ЦОГТОЙ: ХАЛУУН 7 “Орби бүхүний ирэлетари мар нэгдэгтүн| МАХН-ын үйл хэргийн Телов хэзээд бэлхэн байгтүн" Манай-багш нарын ЇЇЇГ их хурал рал манай гэрэлт ирээдүй болсон хүүхэд ,багачуудын сайн сайхны, төлөө асуудал хэлэлцэж байна.Арч, дын гэгээрлийн шинэ системийг, ойрмог үед амьдралд хэрэгжүүлэч | хэд энэ их хурал онггой ач холбог, ДОЛТОЙ. 3 Манай ерэнхий боловсролын | 7,10 жилийн сургуулийн одоогийн | системийг өөрчлөн 8,11 жилийн, рөнхий боловсрол, хөдөлмөр поли, тсхникийн. сургууль болгон өөрчч лөх саналыг бас ярилцаж байна. | Багачууд та нарын өмнө. улам сайхан ирээдүй цэлийж байна. На-! мын 14 дүгээр их хурлаас ардын. гэгээрлийн талаар тавьсан зорилт. нь манай өсвөрийн үеийнхний эрх. ашигт бүрнээ нийцэж байна. Мах най пионерүүд сүүлийн жилүүдэд нэгдэл, сангийн аж ахуй,хөдөлмөр зусланд зохион “байгуулалттай! ажиллаж жил бүр хөдөлмөрийн уламжлалт чуулганаа явуулдаг. сайхан заншилтай боллоо. Манай пионер сурагчид сургууль, үйлдч. вэр, барилга, хот сууринг тохижуу, тах бүх ажлын салбарт ах эгч на” раасаа дутуугүй ажиллаж байна. | Энэ бүх хөдөлмөрийн явцад ход рондоо нөхөрсөг дотно болж хөдөл мөрийн хүмүүжил олж авч байна. Манай пионер сурагчид багш нах, рынхаа их хурлын түүхт 111:1:011:521 вэрт зоригжиж улам ихийг хийх болно. суул Бяцхан дурдатгал, Аав зэжийн дэргэдээс Анх удаагаа” алслаж Арав хүрээгүй насандаа Ардын сургуульд орсон юм би Анхны минь багш намайг Халуун хайраар угтаад А.Б--г нүдлүүлж Арвын дотор тоолуулсан юм Номын хуудсыг сөхүүлж Юмны учрыг таниулсаар Дээш дээшээ дэвших Дэвсгэр суурийг минь тавьж Эрдмийн далайд жуулчлах Эрднийн түлхүүрийг атгуулсан юм. Эх орондоо зүтгэхэд минь Гарын бэлтэй болгосой юм. 5 »ж » Олон жилийн тэртэзх явдал Одоо сэтгэлд тодхон байна. Дайны үед хэцүү байжээ. Бичгийн хэрэглэл ч олдохгүй Бэрх хүнд байсансан Алаг балтай харандаа Арваад төгрөг хүрдэгсэн “Арван грамм бэхтэй хүүхзд Алдаг оног байдагсан ДЭ Ноорхой муу ШГГАЭ: : “Ногоон шугамтай дэвтрийг. “с«Морм тогтоож, байгаад . . Хааяа бидэнд өгдөгсөн Хамаг нандин зүйлээ “Түүндээ би бичдэг байсан ! Хадгалж яваад тэрнийгээ Одоо үзэхэд сонин байдаг Нойлын утсаар багш маань Сонины захыг үдээд Ногоон цай, улаан тамхины ороолтыг, Ноорог хийж тоо бод гээд Цуглуулж бидэндээ өгдөгсөн. Тугалган бал шургуулсан Тавилгана харандааг багш маань Тунч олныг бэлтгээд Тарааж бидэнд өгдөгсөн Одоо түүнийг санахад Онц сонин байх юм Хайртай тэр багшийгаа Хайрлах сэтгэл төрөх юм Харван өнгөрөх мөчид “Хэзээ ч дурсаж явдаг . Ялдам сайхан царай нь Яг л нүдэнд тусах юм Яруу сайхан дуу нь су Бас л чихэнд сонсдох юм 2 Ч Аливаа нэгэн эрдэмт хүн |) Багшаар хүмүүжсэн болохоор. “Ардын багшийн алдар нь иг Ал онх Б 4 “27 ТН БАЙХ ХҮНДТЙ ХЭРЭГ «Пионер» гэдэг нэр бол охамгийн- хүндтэй. : 1 үтавьяатай хэрэг юм. Пионер хүн бол хамгийн 1 їдэргүүний сурагч байх ёстой. Онц сайн сур- дага, сахилга бат, ариун цэвэрч заншил, ажилч (Хичээнгүй байдлаараа: үлгэрлэгч байх ёстой Юм. ё Би Говьалтай аймгийн Эрдэнэ сумын бага ) сургуульд пионерийн удирдагчаар ажилладаг багш юм.. ! Пионерийн байгууллагын ажил үр дүнтэй (сайн байх явдал бол салаа, бүлэг, бүлгэмийн "идэвхтнүүд, нийт пионер сурагчдын идэвх хү- гчээс шалтгаалдаг. Иймээс тионер сурагч бүр Өөрийн сургууль пионерийн байгууллагыг лсын тэргүүний пионерийн байгууллага болго- “ ёбхын төлөө тэмцэх ёстой... Говь-алтай, Эрдэнэ сумын бага М Ссургуулийн багш Цэрэндорж, -----. ---00)09---т---140Ц.. ”- НАМ ЗАСГИЙН АЧ "-. Би багш нарын их хуралд оролцож байгаа- гдаа их баяр баясгалантай байна. Хүүхдүүд та “нар энхрий хайрт нам засгийнхаа ивээл, хай- раар сурч боловсрох бүрэн сайхан завшаантай цагт амьдран сурцгааж байгаа нь юутай сай- хан бэ? Үүний хариуд та нар сурлага, сахилга, хөдөлмөр дээрээ өндөр амжилт гаргах хэрэг- үтэй, Манай орны олон арван сургуулиудын аль нь ч та нарт улам сайхан бололцоо олгож байна. Барагцаалбал нэг жилд нэг хүүхдэд зориулагддаг 5000 гаруй төгрөгийн хөрөнгийг зулс, сургууль чинь үнэ төлбөргүй гаргаж бай- тааг бодоход л хичнээн их хайр ивээлээр ивээдгийг та нар бод л доо! Иймд энэ их хайр халамжийг сургуулийнхаа дотоод дэглэм жу. рамд хатуу захирагдаж сурлага, хөдөлмөр, са- хилгатаа их амжилт гаргаж» хариулцгаахыг чүүхдүүд та нарт дахин хүсье. Дорноговь, Төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн захирал Р. Занабазар. Ж-- ---Ы.рмг----- эг ээ -----00Ду)у-- «Чадамгай бүтээлчээр эзэм-|лийн пинонерууд туршлагын: 170 а ЭОшин чадвал ямарч мэ- | Хаа талбайд тун дур сонир, УРГАМАЛ ажилласны үр дүн байсан | авч өвс хадлан авах, сааль | рэгжил сайхан Байгаль-ер-|холтой ажилласнаар төрөл АМЬТНЫГ юм. Хурааж авсныхаа Дда-|саах, идээ боловсруулах, “төнц ургамал амьтдыг гоц бүрийн хүнсний ногоо, үр Е: раа «Алтан намар» гэдэгүтөл бойжуулах зэрэг, ажилд их сонирхон судалдаг хүүх-|тарна, техникийн УВгЭмадыг, СУДЛАХ САЙХАН шонг яВиНЛаГ ТламлЫн Бан алаан ИРАН шан. хаигцагЭнциН буух охын ЗэВЦээлЭэЭнГ мон шу БООЛ навчаар тө- барахгүй танхимд үзсэн хи: Б Манай сургууль | байга- шиж чаддаг болсноор барах, їрөл бүрийн уриа, судсаа, чээлээ амьдрад дээр “батаг ! (рлийн кабинет, туршлагын гүй зарим |багаж завсгүүг глууд бичиж эцэг, эх, багш| ган ойлгох нэг үндэс болдог. “талбай, залуу байгальчдын дийг өөрсдөө хийдэг юм. (нараа. урин оролцуулж Ё14 Хүүхдүүд ээ, та тнарч гэсэн | бүлгэмийг байгуулан ажил- Манай туршлагын талбай лынхаа дүнг тартадагэЭНВ орон нутгийн амьтны аймаг, (туулж байгалийн хичээлээр бол 2 га шахам юм, Мөн жил. олс, хулуу, 50 ургамлыг срудлах түүнийг р! Ї үзсэн. зүйлээ амьдрал дээр | Залуу байгальчдын . бүлгэ". лууль, огурцы зэрэг ЭЭД | арчлах !!/ дасгах, ажлуудыг бататгах өөрийн, нутгийн мийн сурагчид өнгөрсөн онд зургамал амьтдыг | судлах 80-аад төрлийн ургамай (талаар нилээд зүйлийг туршин тарьж төмс 1 тонн, тхийж байгаа юм. Үүнд ма-|байцаа хагас тонн, манжинг. “Гай сургуулийн “Заянал,(478 кг-ийг хурааж авахад Цэцээ, Төмөр, 2Камсранжав,|эрдэнэ шиш З метр өндөр, ЧУртнасан, Занданхүү,|төмс 1 ширхэг нь 800 гр: байцаа ширхэг нь 8 кг болж : ЇАлтанцэцэг нарын олон су-(бай К байсан юм. Энэ бол манай фагчид тун идэвхтэй ажил- ,,Багш бол, зөвдгсөн багш биш с , 1: агч байж ёсто. «. ХИЙГ НЬ БҮТЭЭЛ ЭЭР. ХАРИУЛААРАЙ Багш нарын 8 дугаар их хуралд оролцохоор нийслэл хотдоо ирж хамаг сайхан юмыг ханат“ “даа үзэж явна. Нийслэл хот маань танигдахгүй "болтлоо хөгжжээ. Ялангуяа сургуулиудын. “олон давхар сайхан барилгууд сүндэрлэсэн нь багш миний сэтгэлийг аргагүй баярлуулж 4 “байна. Энд миний шавь нар шиг олон аавын . Түрсүүд ямар ч үнэ төлбөргүй сурыаж эрдє мийн шимийг хүртэж авдаг гэж бодоход хич« Гнээн бахтай вэ? энэ ачийг багш бид рхлэс “бүтээлээрээ, манай пионер сурагчид хо сайн сурлага-хөдөлмөрөөрөө хариулах шо ЁС: 2 Архангай Цэнхэр сумын ын 3 сургуулийн багш ямдорж, ал : АВЬЯАС БЭЛЭГ. НЬ. УЛАМ. ДЭЛГЭРЭГ Модны мужаан, төмрийн дархан манайд дээр 7” үеэс байсан боловч хувьсгалын өмнө үүгээр () оролдох нь ядуучуудын л хэрэг мэт үздэг байсан. Гэтэл. нам засаг багачуудыг хөдөлмөрийн маш их анхаарч хичээл дунд ангид орох болсон нь бага дадлагатай болгох талаар бага ангид хөдөлмөрийн мужаан, дархны хичээл сууцын ЛЫр авьяас чадвар ундран хогВих бололцоог олгож байна. Багш нарын их хурч : лын үеэр нээгдсэн сурагчдын бүтээлийн сланыл гэлэн дэх пионерийн ордны сурагчдын сн зэрэг гайхамшигтай урнаар хийсэн модон З төмөр эдлэлүүд, дархны багш миний нүдни харааг аргагүй булааж байлаа. Би ийм уран гар авьяас чадалтай олон шавь нарын багшид багтаж байгаадаа хязгааргүй баярлаж байна. Манай хүн ардын цэцэг болсон үр хүүхдийн минь авьяас бэлэг улам дэлгэрэг. Увс. 10 жилийн сургуулийн дархны багш 12Камсран., 255242-2026 3 гааг зөв сайн хийж уйгагүй лийн бригадуудыг шифлэн төрлийн ургамал . тарьсан. Энэ ногоогоо арчлахад 20- оод сурагч 3 бригад болон Тажиллаж байна. 3 Амьд амьтныхаа буланд загас үржүүлэх, зараа, бор туулай зэрэг орон нутгийн |. амьтдыг тэжэзн дасгаж тэд- тээрийн амьдрал бүтцийг . 9 судалдаг. “Сумынхаа нэгд: хийж багшийн заасан хичээ- лийг амьдрал дээр “манай сурагчдаас “дутуугүйгээр бүтээлчээр хэрэглэдэг гэ- дэгт би багшийн хувьд иг гэж байна. ЁЭВ-2:75- Ховд аймгийн Булган сумын! 7,.жилийн дунд сургуулийн багш Равжаа, . БАРУУН БҮРЭНГИЙН | БАГАЧУУД |... | Бүрэнхаан уулын зүүнгурьд хор! мойн Устай зүүвстэдэггазарт пио 1дадаг юм. Манай сургуу- хүүхдүүд ургамлын арчил- БИ ЙНГЭХОАМАРЧ | “Тахиачин охин | : Зөв сайхан амрах эрүүл мэндэд -. “хичнээн ачтайг бид сайн мэддэг» : “ЇБи энэ зуныхаа амралтыг хайрт | багш нарынхаа их хуралд ам дүү: 1 їрэн хэлэх үгтэй өнгөрүүлж байна. ,7Би эхлээд эмэг. ээжийндээ очиж амарлаа. Тэхдээ зүгээр-ер суугаа: їгүй, Миний ажлыг эмэг зэж минь цүнэлж «миний охин ч сайн сааль» їчин “болох юм байна даа» гэдэг. “ТИнгэж хэлэхэд нь би хувьдаа их л “«САЯрЛАДАГ”. “эм лэ, Ардын хувьсгалын 40. жилийн СОйд ахынхаа их нас, шүдлэн хоё- “рыг унаж уралдаад хоёулаа тү: (үүлсэн. Одоо зуны даалгварт янз, йЭ бүрийн чулуу, ургамал цуглуул- гсан, зурам агнасан, мөөг гарахаар үмөөг түүнэ. Энэ. бүх ажил минь “багш нарынхаа их хуралд барих миний өчүүхэн бэлэг юм. 6 Алхангайн 10 жилийн сурагч Ё шонг Намб (02 5 Ж.ӨРӨРТӨЛЭСФТЛЫ МЛ | нерийн нэрэмжит хот айлыг тохиз жуулахаар Сэлэнгэ аймгийн Бач руунбүрэн сумын 7 жилийн сурч- гуулийн Т:0 дугаар ангийнх ажиллаж байна. . Е: 544 “з.Сурагч бүхэнгажлын өндөр ам--. (жилт үзүүлж багш нарын их ху», ралдаа бэлэг барих гэж мийн . 200 гаруй хүний суудал бүхий . улаан булан 1,4 айлын орон сууц ны 2 барилгын ханын мод цуулж хадах,880 шоомханын 1-2-ршав рыг шавардаж 7500» ширхэг тоос" гоцохилсталын аргаар шатаах баа. юу өрж, цонхны рамыг шиллэхзэ рэг ажлыг 7 хонетт хийж дуусга. лаа. Үүний дараа улаан булангийн нээлтийн баярт, |С 22 | Нийслэлийн 6-р 10 жи 2 лийн дунд сургуулийн “сурагч Цэндсүрэн, Бат- сүмбэр дэх хөдөлмөр зус ландаа тахиа туулай мал л. ? лагчаар ажилладаг, Ма- най Цэндсүрэн сайн та: ЫГ | ї Ёл : хиачиндаа гэж нөхөд нь « 22 Ү “бахархан Ярвдаг2 , Манай улсын бүх малыг 1170 мар өсгөж 1265 онд 22,9 сая толгойд хүргэ, оьс |, 1961-1965 онуудад тариалан гийн талбай 8 дахин нэмэгдэх ба - 625 мянган гектар атар гавар эзэмшинэ, Үр тарианы нийт урга дын хэмжээ 81,3 сая пүүд хүрч нэг хүнд 500 гаруй кг үр тариа НООГДОНО- Өрөмдмөл-хүдаг 500, уурхайн худаг 5000 гаруйг гаргах ба 1000 - орчим булаг, шандыг янзлан тохижуулна. м жээ Б173й 2 Цаг уурын шинжилгээний станц 27, усны -урсгалыг судлах станц 2, ажиглах пост 925-г ши нээр нэмж байгуулна. Сангийн аж ахуй 10, МААМС-- 15 шинээр нэмж байгуулагдана. )! 1441:-4 тгойооО А, 7 ... | ЗӨгүлрэ цэ 54 Өудбач, Ё211:52221273 «уурбаа . 21) 4 771 ЭЭЙС элвл4 44414 Ээ 24444444 341441 ЛООЬ 19 05 Ху виар тус тус “ӨСГӨНӨ онд.” Си 313 адал 924 44405 са 42310102: ,.....7 далим ! б68440.4 .....2008:ан даага 2... хон ... -300.4» 7ом9!! 272275727122) ттамбин. 49...600 гаарар.! Хус 49нх тайван» БН Польш Ард улсын сэргэлэн цогтой бүх пионер сурагчид болон олон улсын нэрэмжит Тифлица хот дахь Пионерийн «Энх тайван» зус лангийн хүндэт хамт олонд монголын пионерийн цогтой мэдчилгээг уламжилЬя. Польш ард улсын пионе рийн байгууллага болон Польшийн залуучуудын хол Чүүинн БН Польш Ард Улсын Сайд нарын Зөвлөлийн ор- логч сайд Зенон-Новак мон- голын пионерийн төлөөлөгч Хайрт шионер бага чуудаа! Ї 1961-65 онуудад манай улсын хөдөө: ахуйг хөгжүүлэх тоо барим тыг сайн мэдэж авцгаа” гаарай, БН Польш Ард Улсын тисгерийн зусланд боо, Монголын пионерийн төлөөлөгчдийг урьж өөрийн Польш эх. орондоо халуун дотноор хүлээн авч зугаатай сайхан амруулж байгаа яв- далд Монголын пионерийн сонины хуудсаар дамжуулан Монголын пионерын төэлеө- ЛӨРЧДӨД ЧИН СЭТГЭЛИЙН ТЭл107 хал дэвшүүлье. Бид олон улсын нэрэмжит Тифлица хотын пионерийн «Энх тайван» зусланд энэ жил анх удаа ирж 24 орны хүүхэдтэй халуун дотноор танилцаж хаягаа солилцон, “““ХАЙГУУЛЧИД Та нар гарчгийг нь хараад хай туул хийгээ л биз гэж бодох байх Харин жинхэнэ хайгуулчид биш, ирээдүйн хайгуулчид ЮМ шүү. Энэ хайгуулчид улсынхаа зүүн талын Дорноговь, Сүхбаатар, Чойбалсан, Хэнтий. Төв аймгаар жуулчлан, тансаг баян эх орны- хоо арвин их баялагтай танилцаж дээжээр нь цуглуулга хийсэн “ ажээ..Аялалынхаа урт замд Хэн- "7 тийн уулархаг муж, Онон" Хэр лэн” Туулын тунгалаг урт голуу- даа бахархан үзэж олон нэгдэл станц” сангийн аж ахуй, амралт” сувиллын ”тазрууд, түүхт дурс- талт газар” аймаг сумын төв” үйлдвэрүүд” эх орныхоо нийслэл Улаанбаатар: хотоор дамжин ал лал хайгуул хийлээ. з Хайгуулчид маань 400-гаад нэр төрлийн «зүйлээр цуглуулга “Хийжээ. “Үүний голлох хувь нь Ургамал чулуулгууд ажээ. 70 гаруй төрлийн: янз бүрийн Эрдэнэт чулуу 20 гаруй төрлийн ” їдэшний ургамал,туйплан,царван, шингэлж хунчир зэрэг 10 гаруйэм- ийн ургамал цуглуулжээ. 27 төр- лийн амьтдын цуглуулга хийсний дотроос хоёр бамбарууш, туулай усан гахай цагаан хулгана зэр- гийг амьдаар нь авчээ. Олон төрлийн рашаанууд, эрт- ний судар бичиг, бурхан болон үйлдвэрүүдийн бүтээгдэхүүний дээж, малын үс ноос зэргийг цуг- луулжээ. Тэд эх орныхоо нийслэл Улаанбаатар-хотод ирж, агуу их хөгжилтэй нь бахархан танилц: лаа. Хайгуулын ахлагч нь байгалийн багш Ганжуур, туслах нь бага ан: гийн багш Ухнаа хайгуулчид нь: 1.Найдан-ургамяын судлал 2.Мэлсчо-газар зүйн судлал 8.Ринчиндорж-эртний судлал 4.Цэвээндорк-Ус,-цаг уур 5.Дариймаа- Эдийн засаг. «6-Думаа-газар тарналан “Ч.Банди- амьтны судлал. зэрэг 7 төрөл дээр ажиллажээ... Эд цөм 6-7 дугаар ангийн-су, рагчид юм. “Монголын баг на 4208 рын 8 дугаар их хурлыг устаж: лах ажээ. “хийсэн том ажлын Яагд бүцхйг, март ёсоор орно. : агь Тэд сургууль “цээрээ: » ГЭДЭГ -Ккабинет -байгуу: таар сонирхолтой хайгуулын аж Хичнээн нх сонин үз| лаар 40 шахам ын їїнгэж аялч дийг халуун дотно хүлээн бие биеэсээ үнэтэй сайхан авч уулзав зүйлүүд сурч байгаадаа сэт-. Гэрэл зургийг Хэнрык- гэл ДҮҮрЭн баяютай байна. ./ Звотеский : Ч. Тунгалаг. |! 3 зүй Ёл, Дөрного “|баяны 7 Ганай | лийн хэсэг хү ь илийн дунд шайан2117 Н каэцаэ ХВут-нь ги? жээ. , Зүүн? сургуу! эд зуныхаа амралч бал 2 (Түрүүч нь 29 Ён баярласандаа явахаасаа өмнө зэждг ус авчирч өгье гэж бодоод, хувингаа барь саар гол руу явлаа. Тэрэлжийн голын тун- талаг усанд тольдон зогсоход уул хадаар дүүлж, ус шалбаагт нь умбаж, эвлэг чу- луугаар нь айлын багачуултай наадаж өс- сєп нутгаа, өвөртөө тэвэрч, арандаа нааж өсгєсөн энхрий хайрт эзжзэ орхино гэхэд тугалын билчээрзэс холдож үзээгүй над хэдий бэрхтэй санагдавч сургууль гэж -их сайхан юм байдаг гэж сэтгэлд ургах зул сэтгэл шулуудав. Ээж микь над хөх жигүүн тэрлэг, эрээн даавууц дан дээл нилээд хэд солих До- туур хусцас оёж өглөө. Бага үдийн. хирд айлын аггайчуул иамайг сургуульц явах чимээн22р манайх руу тавагтай өрөм, аа гуул, бяслаг барин ирж, зарим нь тав, ар ган тэгрвг өгч, билэгтэй сайхан ерөөлөө лэвшүүлж байлаа. Аав, аль өглөөгүүр ми- ын2 хамгийн дуртай өндөр хээр морийг адуунаас барьсан байлаа. Ээж минь ми ний юмнуудыг богцонд цумтган хийж, -- Миний муу охин номоо сайн тоггсо гоод, үеийн нөхөдтэйгээ эвтэй, ачит баг. » шийнхаа үглээс гажилгүй яваарай гээд баруун хацры минь үнсч, эргээд ирэхэд чинь зүүн хацры нь үнсэмж гээд миний тухай ярилцав. Аав маань, --Айл хөрш олон жил болсноороо Хайнзангийнд л охиноо суулгах шив дээ гэхэд эзж ссч, -- Харин л дээ, тэд хүүхдэд хатуухан улс даа, гэзд гайгүй биз дээ гэлээ. Аав бид мориндоо мордоход ээж минь «алтан шар зам чинь өлзийтэй байг» гэж ерөөгөөд сүүгээ өргөсөөр хоцорч билээ. Бид хоёр нэг үе шогшиж, нэг үе цогиулсаар жаргах нар ны улбар туяатай уралдан нэгэн хөтөл дээр гарвал аав, -- Миний охин харж байна уу? Тэр олон 1байшин, бас олон гзрүүдийг! -- Харж байна ааваа! гэвэл -- 32, тэр чинь чиний ном үзэх даа гэлээ Тэнд валдаж байв. Сумын төв рүү ойртох тусам нэг давхар арав гаруй байшингуудын аль аавтай газар эндгүй хүүхэд бужиг- нь сургууль їююм бол гэж. сэтгэлдээ. тааж ядгац -- Ааваа! Аль нь манай сургууль вэ? гэхэд иогооп дээвэртэй бусдаас арай томоо хон бөгөөд илсилхэн хоёр байшичг заав. Бий хоёр давхиулсаар байшингуудаас саа- Халт хирийн зайтай оршигч бөөн цагаан гэ рүүдийн эхний эгизэний зүүн урд гэрийн га даа очиж буулаа. Двчвөд насны авгай н0- хойгоо хорьж, - За энэ ч хан бэ? таминь. Аа! Насан уу? Сайн явж ирэв үү? гэж мэнд усаа мэдэлцээд гэрт нь орлоо. Хойморт аавын хир насны хүн хоол идэж гууснал аашай “дуу шуу болов. Хайнзан гуайх гэрт-эдөр зүүл суудаг аж. Аав тэр хоёр удтал нутаг Ө8ШИЙН ТОЛГЇЇ дүгээрт) усны сонин ба миний тухай ярилцаж бай- лаа, Ингээд маргааш өглөө нь эрт гэгч бо- соод, аавтай хамт сургууль дээр очвол энд тэндгүй хүүхдүүд үзэгдэж, зарим нь боөг- төрөн ямар нэгэн юмны тухай марган, 3а- рим нь миний үл мэдэх хожим сонсвол Муур, хулгана, алчуур хаях зэргийн тог лоомоор тоглож байв. : Эд бүгдийг харан явтал хэсэг хүүхдүү дээр хүрзэлүүлсэн хорь гаруй насны нам хандуу авч туранхайвтар биетэй өтгөн хар гэзгээ салаалуулж сүлжсэн эмэгтэйн зүг миний харц туслаа. Тэр эмэгтэй бид хоёрын мунгинаж бидэнд хандаж, -- Сайн байцгаана уу? Та охиноо сур гуульд авчрав уу? гэхэд Сайн хүү минь Тиймээ? миний охин сургуульд орох гэж ирж байгаа юм гэж аав хэллээ. , -- Би 1 б ангийг удирдсан багш Дол гор/ гэдэг Таны охины нэр овог хэн бэ? гэхэд нь би тэр хүний ялдамхан мишээлж ухаалаг харцыг нь тогтоож, ямар нэгэн далдын их хүч намайг татаж байх шиг санагдахад. баярын, совин татаж, аав багш хоёроо харан баясаж билээ. Багш үзгээ барьсан чигээрээ --Одоо та явж болно, Цэвэлмаа чи үлдээ рэй гээд шодон гэзгээр минь оролдон өгүүлэхэд аав минь |» --Гялайлаа хүү минь гэсээр намайг хэд үнсээд явлаа. Идэр гурван ёс эхэл сэн өвлийн ид хүйтэн үе. Би хичээлдээ онц гарч, сайшаалын үнэмлэх, ном, дэвт рэзр шагнуулсан авч зэжийгээ их санаж (байлаа. Ашгүй аав минь хөтөлгөө морьтой ирж, Би арав хоног гэртээ амраад даа-явж билээ. амралт эхэлсэн өдөр намайг аваачлаа. сургууль .... Багш бид хоёр Сүхбаатарын хөшөөний урд талын ногоон сандал дээр сууж зүлгээр хийгдсэн | монгол гэр, цэцгийн мандлуудыг ажихад миний сэтгэлд «Ми- ний багш надтай ижил хичнээн олон зуун хүүхдүүдийг “хүмүүжүүлэн гаргаа бол Тэд цөм л миний багш гэж боддог байх даа» гэж санаад, багш руугаа харахад багш минь над руу анх намайг сургуульд ороход угтаж авсан тэр л ялдам харцаа раа харж --Чи ч ингэхэд ирэвээ гэхэд нь Багшаа! би Москва хотын сурган хү мүүжүүлэх ухааны дээд сургуулийн 1--р анги төгсөөд, амралтаараа ирлээ гэхэд - Цэвэлмаа минь ингэхэд, багшдаа багшлах хүн болох юм биз гэхэд нь би хэ лэх үг олдохгүй дэмий л багштайгаа хамт баясан инээлээ. Багш гэнэт сэхээ . авсан мэт, 80Д Ю Хасан ЧүЛ) газрын хаанаас гарч - хайгаа шунахайран аваад явааг мэдсЗн юм шаг Цэвэлмаа! Уучлаарай... Танайхан айг хүлээж байгаа байх гэвэл би тараа далласаар хөдлөхгүй зогссоор бай лаа. Эх орноосоо алсад эрдэм ном сурч, түмний газар юм үзэж, нүд тайлахын үүд өрхийг татуулан өгсөн ачит багшийнхаа зүг эргэн эргэн харсаар машиндаа суув. Гэртээ хариад, багштайгаа уулзсан ту ярихад аав угтаж 2-2, Ы Ж.эы-- -- НШШ.. хүү минь змгэн бид хоёр радиогоор Долгор «багшийн чинь тухай бишгүй сонссон гэхэд би ихэд шохоорхон | тэн тууж найраглал бичмээр санагдавч эн -- Ааваа! юу гэж ярьсан бэ? гэж шал |удаа чадал мөхөсдөн знэ бяцхан өгүү М!лэг бичих нь тэрээ. бал Нэгэн өдөр хүүхдүүд хэн юу хийж чад дагаа ярилцав, -- Би аргал түүж чадна гэж Бор аяар хан хэлэв, х -- Би ус звөж чадна.гэж Бат дуулда- хаар хэлэв. --Би олигтой юм хийж чадахгүй Буд шивнэн хэлэв. --Би бүгдийг чадна гэж Лут хашгиран хэлэв. Ж Түүний хэлснийг бүгдээрээ сонсчээ. “ут тэхэд нь «миний хэлснийг хэн ч дулаагүй байх» гэж бодоод -- “Нөхөд өө, би юм бүгдийг хийж чад- на! гэж дахин нэг удаа хашгиран хэлэв. Түүнээс хэд хоногийн дараа тэдний са- лааны пионерүүд аялалаар явах болов. Хагас өдөржин явлаа. Цэцэг навч алаг лаж, хөхөө шувуу донгодсон үзэсгэлэнт сайхан хөндийд хүрлээ. Хүүхдүүд бүгд ам рахыг хүсэв. Тэр даруй саруул тэгшхэн нэг талбарыг шилэн олж аяны майхнаа босгов. -- За найзууд минь, одоо хэн юу чад- дагаа хийж эхэлье гэж салаан дарга хэлэв. гэж -- Би аргалд явлаа? хэлээд явчихлаа. --Би усанд явья гэж Бат бардан хэ- лээд явчихлаа. Тийнхүү явцгаасаар бай- гаад Буд, Лут хоёр үлдэв, -- Би ч Лутад туслаж чадна гэж Буд хэлэв. -- Би ч бүгдийг хийж чадна л даа! гэж Лут шивнэн хэлэв. -- Тэгвэл чи идэх юм бэлтгээрэй! гэж салаан дарга хэлээд явчихлаа. -Юу хийх вэ? гэж Буд асуув. Лут бодож байснаа «За тэд нарын санаанд орохгүй юмыг хийгээд байя» гэж бодоод ууттай. гурил руу харснаа, - гэж Бор бахтай -- За хвө боорцог хийнэ дээ, Тос бий юү? гэв. Буд маш гайхан алмайрч, -- Боорцог гэнэ ээ! Яах юм бэ? Чадах юм уу? гэж асуухад Лут ихэмсэгхэн яр- вайж -- Муусайн боорлгийг би нүд ирмэх зуур хийнэ. Аль вэ, Тос ол! гав. Буд хоол ны том үүргэвч ухсаар байж цагаан сав дүүрэн шар тос олов. Мандахсаны зурсан шог зур гууд ДүүГ33 ,044Т) Л 48н НЬ” ачаар л миний охин єдий зэрэгт хүрлээ. шин, саяхан Ул Хариуцлагатай: эрхлэгч Л. дээ. Одоо охин минь ирлээ, Багшийг чинь нэг урьж авчирна даа гэхэд би алгаа та. ) багштайгаа уулзахад яа энэ тухай над эс хэлэв өврөө багын түүхээ дурсч даруу хүн болох .учир над хэлсэнгүй. гэл бодлоо Би энэ ачит багшийнхаа тухай бүхэл бү ! -- Шар тос болох болов уу? | Талх дээр нааж идэх гэсэн тос шүү гэж Б асуувал ямар хамаа байна. Харин /|са| шар тосонд хийсэн боорцог мөн сайхан ш гэж Лут хэлэв. Лут тэр даруй Батын 4 чирсан уснаас -хутган аваад, 1 -- Бас дахиад ус авчир! гэв. Лут хү тэн усаар гурил зуурч тэр даруй хавтгайх” лаад том том хэрчлээ. Борын түүж ирсэн аргалыг чамлаад бас буцаажээ. Буд тэр хооронд галттүлж тос бэлэн болгожээ. То гоотой тосонд хэдэн атга боорцог хийлээ, Галаа өердөөд бай гэж Лут зарлиг болов.” Гэнэт пис пас хийх чимзэ гарав. Хар- вал боорцог тогоон дотор бужигналдаж,. тос нь дээш үсэрч эхэллээ. --Тогооны халив хаа байна? гэж Лут хашгирав. Буд халив авчрав, Лут тогоог | халивлан дарваас халивны завсраар 10с. үсчин дээш бургиж, пажигнах чимээ их" сэж халуун тос Лутын гарыг дэг! й. лаа. шОЛОИЧУЭ 3 -- Том чулуу өргөөд ир! гэж Лут хаш гирлаа. Буд аахилсаар нэг чулуу авч ёг- чээ. Лут түүнийг өргөж дээш бимбэлзэн байгаа халив дээр даруулав. Тогоон дотор пажигнах чимээ улам их болж байснаа халив, мөн дээр нь тавьсан чулуу дээш шидэгдэв. Буд Лут хоёр нүүр буруула зугтаж холдоод эргэн харвал тогооноос тос боорцог хоёр дээш бужигнан - усчиж, харагдлаа. -- Ус хийвэл намдах байх гэж Лут үг лэв. Тогоон доторхи пижигнэсээр л бай« лаа. Удалгүй нөхөд нь цугларан ирэв, Тогоон дотор ч чимээ намдлаа. Очиж ү вэл тогоотой тос нь юу Ч үгүй ширгэн барагдаж беорцог нь хэдэн хар нүүрс бол" чихсон байв. 3 -- Энэ юу вэ? гэж салаан дарга “асуув. -- Баорцог гэнэ лээ гэж -Буд-хэлэв. -- Хэц ингэж хийсэн юм бэ?. Хүйтэн усаар зуураад хэрчихдээ голоор нь хага- лалгүй ингэж боорцог хийдэг юм уу? гэж салаан дарга асуув. «Бүгдийг хийж чад даг» Луг дуу шүугүй мэрж байлаа. | Л. Түдэв. Ч 2-8 дүдээтэсэииллэгишиэээ СОСОРБАРАМ | Б рыэ (2 хз ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО . /МОНГОЛЫН ПИОНЄРИЙН ТӨВ: “ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН | Эруцат "аиирсах, монголын. Яуувьсгалт мэ а. туучиудын. эвлал хВИРЧ “18 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 22 1961 оны 8 дугаар сарын 25 ШИВ: -У16Р5) ш/.Ааын эпөрсөлн өдөр Хүүхдүүдээ! Өнөөдөр МАХ На мын дайчин туслагч, түүний байн гийн халаа, та нарын ах МХЗ Эв лэлийн яруу алдарт 40 жилийн - ойн өдөр. : Монголын Хувьсгалт Залуу: чуудын Эвлэл одоогоос 40 жи: лийн өмнө 1921 оны 8 дугаар сарын 25 ны өдөр нийслэл хү- рээнд 17 хүний .бүрэлдэхүүнтэй «Бошгыг халах эвлэл» гэдэг нэр- тэйгээр үүсэн байгуулагдсан би лээ. «Бошгыг халах» гэдэг нь феодалын хамжлагат ёсыг устга- на гэсэн үг ЮМ. Ингэж МХЗ Эвлэл байгуулагд - бан явдал нь намын шатар тус: лагч нь болж мянган гамшиг, тү мэн зовлонгоос Өссөн төрсөн ну таг монгол орноо аврах ариун тэмцэлд намынхаа жолоодлогоор тэмцэж, эх орноо дотоод гадаа- дын дайснуудаас удаа дараа хам гаалсан билээ. Иймч учраас МХЗ Эвлэл «Сүх баатарын одон, : Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон, Байлдааны гавьяаны улаан ту- тийн ОДОН»гоОор тус тус шагнагд сан билээ. Гурван одонт ах эвлэл чинь вх орондоо социализм байгуу- лах хэрэгт манлайд нь хушууч- лан явж байна. Ах-эгч нар чинь эх орныхоо хамгийн чухал хэрэгцээтэй газар очиж мяралзсан голыг бяраараа шуугиулж яралзсан хотыг гараа- раа байгуулах хүнд хүчир хө- дөлмөрийг эрийн чадал, зориг хатуужлаараа хийж бүтээж бай- на. : МХЗ Эвлэлийн гишүүд, 3а- луучуудын дунд- хамтран сурч, ажиллах, амьдрах хөдөлгөөн орон даяар өрнөж,-одоо социалист хө т---дэлмөрийн бригад 160, төлөө бригад 2000, сэхээтний нөхөрлөл 450 болж түүнд 87065 хүн хам- рагдаад байна. Ахэгч нар чинь 40 жилийнхээ ойг угтаж 812 шинэ санаачлагатар гаж, 299-нь үйлдвэр аж ахуйн Хэмвэсэвн юм. Мөн 80 гаруй сая төгрөгийн алдагдал хаягдал . цуглууллаа. Одоо намрын тариа хураалт, ма лын тэжээл өвс хадлан бэлтгэх ажилд ороод байна. Техник эзэмших хөдөлгөөн МХ З Эвлэлийн гишүүд, залуучуудын дунд түргэн түгэн нэвтэрч байна. Хөдөө аж ахуйг хөгжүүлэх атар газар эзэмших нэр төртэй ажлыг ах эгч нар маань хийж гүй- цэтгэж байгааг төрсөн дүү бид нар чинь баяр бахдалтай ширтэж байдаг юм. рынхаа 40 насны яруу алдарт ойд багагүй бэлэгтэй хүрч ирснээ баяр бахдалтай илтгэхийг хүсч байна. Бид ах эгч та нарынхаа нэгэн адил «5 онцыг эзэмших» хөдөл- гөөн өрнүүлж 275 нөхөрлөл бай- гуулж эгнээндээ 2835 пионер су- рагчдыг нэгтгэсний дотроос 1220 гаруй нөхдийн минь энгэрт «5 онцыг эзэмшигч» тэмдэг гялалзаж байна. Бид сүүлийн жилүүдэд эх ор: ныхоо үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, барилгад ажиллаж өдий өдий олон сая төгрөгийн , ажил хийн бүтээлээ. Бид зуныхаа амралтаар зүгээр амарч хэвтэхийг ердөө “ч хүсдэг- гүй Бид хаа хэрэгцээтэй газар очиж булбарай бяцхан гарынхаа чадлаар ажилладаг. МАХ Намын Төв Хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн дарга Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбалаас бидэнд: «Уйгагүй хи- чээн оролдож байж, эрдэм ажлыг хослон сурцгаа» гэж хэлсэн би: лээ. Бид энэ үгийг амьдрал дээр жинхэнэ ажил хэрэг болгон явуулж байгаагаа ахынхаа төрсөн өдрийн ойн өдөр баяртайгаар хэлье! Энэ бүхэн минь цөм нам Зас гийн хайр энэрэл, бидний ах МХЗ Эвлэлийн дайчин замналын ач нө Пионер багачууд бид ах эгч на- | ёс со Ш ШИН 7тид Эрдэм мэдлэгийг эзэмшиж эх орондоо гавьяатай үйлсийг бүтээ- хэд пионер багачууд бид, ах эгч та нартайгаа мөр зэрэгцэн алх- лаж, та нарыгаа залгамжлана со: циализмын гэгээн саруул. ирээ- дүйг илтгэл төгс байгуулахад бэл: хэн байгаагаа илтгэе! Пионер сурагчид бид МАХ На- мынхаа 14-р их хурлын шийдвэ- рийг биелүүлэх хэрэгт идэвхтэй ажиллаж, Эх орноо аж үйлдвэр- | хөдөө аж ахуйн. болгоход| мэдлэг, хүч чадлаа зориулан, тан: химд үзсэн хичээл номоо, амьдрал ахуйдаа хослон. хэрэглэж, төрөл бүрийн мэрэгжилтэй боловсон хү: | чин болж хүмүүжүүлэхэд “бэлхэн .. С байна. сЁ “ЛЭ МАХ Намынхаа мэргэн. жолоод» лого, МХЗ Эвлэлийн дайчин зам- налаар замнаж эх орондоо соцна- лизм байгуулах үйл хэрэгт хэзээд бэлхэн байгаагаа ахынхаа төрсөн 40 насны ойн өдөр баяр баясга- лантай танга аглая! 4 КОД ма 112 Боол н 17 тазар нэвтэрч 1622102 төгрөг! лөө гэж бахархан явдаг. 3 ЧүРААДЛэлирүужлэАллллдүллсулал 2 х? .... 4-4 (ЗЕАЛ: /Үлэмжийн сайхан эрин үед Үзэсгэлэн гуа монгол нутагт Эзэн болон заяасан Энхрий бяцхан пионер бид Ачит намынхаа жолоодлогоор Ах эвлэлийнхээ замаар Илбийн сайхан ирээдүй тийш “Итгэл төгс давшиж явна. Дөчин жилийн. өмнөхөн. Дорой байсан эх орон минь Танигдашгүй болтлоо хөгжиж Давагдашгүй. болтлоо бэхжни- эдээ. Алдарт 7 319 с ХӨВр, Ард түмний маань, тэмцлээр. Эцэг: -өвгөдийн “улаан цусаар “Өнөөдрийн жаргалыг олж ав- “ван юм. Анд зөвлөлтийн тусламжинд . ИВЭЭГДэЭЖ өН7 ЕЁ намынхаа! Ардын хувьсгал мандаж бай-| “осан цагаар: “удирдла-| ЭВЛЭ Л Ах эвлэл минь өлгийдөө бой- жиж Ачит намын маань шадар бол сон юм. Алдар цогтой пионерүүдээс Ариун эгнээндээ шилсэн юм Арслан зоригт баатруудыг Өррийн: хЭгНэЭНИС хэРцүлгэн Алдар цуут эрдэмтэн Зшэвэнч Ах эвлэлээр маань хүмүүж- ЕЕиЕССФЭН юм. Хөдөлмөрийн. базар Залуус! Хүндэт! нэрий нь өргөсөн юм. Хөөрхөн пионер багачууд бид: “Хойчийг нь заавал , залгамж- 1-1: 24 г,ДдОКЕ- 07:14 “лах юм. ОСОЛ: эь жьнйал эхха Хотол олон яухалнаА Хайрт нам засгийнхаа. Хүслийг бид биелүүлэх | юм. Хайр энэрлийг хариулах юм. Төө хадаас чцуглуулж Түмэнд тус болох юм. с Шувуун саарлын хурдаар Шамдан хөгжиж буй орныхоо Сүндэрлэсэн: Сэтгэлд маань бахдал төрнө. Эвлэл: оахоо минь. онь Таван ганцыг эзэмшин. ! Ажил “хөдөлмөрийг: “хослуулан Эвийн алтан холбоог сахин . со ӨХИЙН Сүү шиг: "хүндэтгэнэ... --Эх орныхоо гуа :байгадийг Эгнэгт магтан сайшсана.. Хотол ардынхаа бүтээлийг | үйлдвэрүүдийг ширтэхэд босгол- 18:24 25522 цож Энхрий хүү. нар! “нь тусалсан хлор. шҮруү доцгий мэт хайр- ллуллуллулллулулөлылылулллальлАлулАЛӨллыл МОЛУҮГСХЭГЭЭГСҮТЭ2 1 АХДАА 2 “Өндөр настныг хүндэтгэнэ. ул5с629 Өлчир дүү нараа асрана.. ! Ээжийн үгийг дуулна. : Эцгийн сургаалыг мөрдөн 32: с Эрин цаг улиран өнгөрч 0006 Энхийн ертөнцөд оэрчлолт -7 сокардаа, | Ялгуусан коммунизмын оронд. “Яруу алдраа бадруулсаар Эвлэл ахын маань. баярыг УЛ-ГЯАРС Тулццаж “Огторгуйн аягүй. худө Ё иаНын Тито “Зөвл Ч “ Одоо удахгүй М. Х. Залуучуудын Эвлэ« тийн 40 жилийн ой болох гэж байна. Энэ бол мапай яруу алдарт залуу үеийнхэн |болол нийт ард түмэн, пионер багачууд (7а бидний амьдралд тохиолдох хамгийн х баяр баясгалантай том үйл явдал бол» 0. ) Энэ түүхт ойгоо угтан Монголын Хувьс талт Залуучуудын Эвлэлийн гишүүд -34« Ё учууд, пнонер багачууд та бүхэн эх ор” яхоо социалист бүтээн байгуулалтад «үнэлж баршг их хувь нэмэр оруулж чин эрмэлзлэд бүтээлч хөдөлмөрийн авра« га том амжилт гаргаж байгааг тэмдэглэ«. Хэд сэтгэл хййгалуун байна, БХ Хайрт хүүхдүүд ээ! » Та нар нөр өх орны ирээдүйн бү- тээн байгуулалтын их хүч залуу итгэлт үд юм. Ийм учраас Та нар эрдэмд шамдан сурч өдөлмөрийг хүндэтгэн үзэх яруу сайхан дийн Төв Хорбоноос дэвшүүлэн тавьсан 5 | Бнцыг эзэмших хөдөлгөөнийг хэрэгжүү- їэн биелүүлж сурлагыг үйлдвэрлэл амьд 1ралтай нягт холбон хөдөлмөрийн дадла- |)алай болоХ явдал юу юунаас чухал болж айна. Тэрчлэн зан суртахуун, гуа сайхан не бялдарын коммунист хүмүүжлийг үүрэн эзэмшихэд өөрсдийн анхаарал са- наачлагаа байлга дайчлах хэрэгтэй. "Бид бүхьай сэтгэлийг догдлуулап хөдөл Гөсөн энэ тэмдэглэлт баярыр тохиолдуу« түүний шинэ злээр хүмүүжин МХ Залуучуудын Эвлэ. | х Мрөчиньнан- л лан «Пионерийн үнэн» сонины хуудсаар дамжуулж манай жаргалант ирээдүйг гар дан бүтзэх пионер багачууд та нарт чин сэтгэлийн баярыг хүргэж, шинэ оны хн- чөэлийн жилд улам их амжилг гаргахыг хүсэн, эрүүл энх сайн сайхан бүхнийг ерөөс! 2 Б. Алтангэрэл. (Хүнсний үйлдвэрийн яамны сайд). Ц22н "Өсвөрийн олон залуу дүү нар минь ээ| Та нар бол манай сайхан эх орны ирээ үй, эх орондоо социализм коммунизмын Нэр сайхан нийгмийг гардан байгуулах “хувь заяатай хүмүүс мөн. Үүний тул цүхаас сурч мэдэх хэрэгтэй, “0 Намайг залуу бага байх тэр цагт дайн айлдааны хүнд нөхцөл тохиолдож бай ан учраас эх орноо харийн түрэмгийлэгч | зэс батлан хамгаалах үүргийг бид бие- үүлж байв. Тухайлбал миний бие Монголын Ардын эргийн албанд дайчлагдан ирж цэргийн “улс: төр байлдааны бэлтгэлийн олон төрлийн гаар сургуульд суралцаж байлаа, Байл Эх орноо хамгаалах үйлсэд: дааны цагт цэргийн эрдэмд хэн сайн су- дайны цагт амжилт олж чад | «Тайван | | ралцсан хүн, на. Оросын их жанжин Суворов: цагт хөлс хичнээн их гарвал, байлдааны цагт цус дөчнөөн бага гариа» гэж сурга сан байдаг. Манай цэргийн сургууль сонь | хон болоод хөгжилтэй, бид ч үнэхээр с4-|! наа тавьж хүч гарган суралцаж байсан юм. 1945 оны 8 дугаар сард Японы эзэрхэг түрэмгий цэргийг дарж Өвөр “Монголын ард түмнийг чөлөөлөх ариун дайнд манай | цэрэг мордсон билээ. Тэр дайнд манаи цэ- | рэг өх орныхоо төлөө, дайсныг дарж энх цагийг ирүүлэхийн төлөө хүч чадлаа гар- гаж хайрг намынхаа удирдлагын дор шар | туу байлдлаа. Мөндөр мэт асгарсан суман дундуур толгой өндийх нөхцөлгүй бай- далд эх орноо хамгаалах ариун зорил- гоор зоригжиж МХЗЭ-ийн уриалгаар ши нэ хүчийг авч тулалдаж байсан. билээ. | Энэ байлдааны өдрүүдэд манан цэрэг харьяат дарга захирал нарынхаа тушаал зааврыг ёсчлон биелүүлж, зааж сургасан арга барилыг чадамгай хэрэглэж тудал- | дааныг явуулж байдлаа. Энэ чанараараа хүч давуутай орчин цагийн байлдааны техникээр зэвсэглэсэн дайсныг хүчирхгээр бут цохиж устгасан ЮМ. Манай цэргийн “амжилтыг нам Засгаас өндөр үнэлсэн юм. |. МХЗЭ-ээр, хүмүүжсэн манай залуучуу- ( хүний авьяас чадлаас болж ямар | рийн ажилчин, жолооч, агроном, “дын дотроос олон баатрууд төрсний до- тор над БНМАУ-ын баатар цол хүртээсэн , юм. Энх цагт амьдарч байгаа бид бүхэн ялангуяа бяцхан дүү нарын өмнө «багш «ан хээрталүчллэ- ИН (90200) 088:32НИЙН С90200) ЗЇММИ : Юу сайхан хөдөлмөр сайхан С Манай орны хот ба хөдөөд орон сууц соёл ахуйн олон. сайхан ба- рилгууд жил бүр олноор сүндэр- лэн босч байна. Энэ сайхан барил- гууд барилгачдын өгөөмөр гараар босгогддог. Иймээс хөдөлмөр бол хамгийн сайхан зүйл юм. Хөдөл- мөрт сайхан, муухай гэж ялгавар байдаггүй. Би 1947 онд 18 настай- гаасаа барилгад орж ажилласан юм. Анх барилгад орж ажиллахад хийж бүтээж «чадах зүйл г бараг. байхгүй байсан юм. Ї Гэвч өчүүхэн бэрхшээлд: шанть Н рахгүй нөхдийхөө. хүчинд, түшиг» лэн ажиллахад бүтэхгүй ажил гэж байдаггүй юм. Иймээс 1954 он бо- лоход хөдөлмөрийн нэг ээлжинд 31950 тоосго өрж чаддаг болсноор, барахгүй 1959--61 онд тавтын системээр 82000--50615 тоосго өрж өдрийнхөө нормыг 101,2-815 хувиар биелүүлэх болсон юм. Миг ний энэ өчүүхэн амжилт бол мхз Э-ээр хүмүүжиж бойжсоны ач үр юм. Өнөөдрийн пионер байгаа бяц: хан дүү нар минь цөм хувьсгалт залуучуудын эвлэлийн | гишүүн болно. Ихийг бүтээнэ. Гэхдээ юу сайхан-хөдөлмөр сайхан, хөдөлмөр бол баялаг чинээлэг, амьдрал, 23 жаргалыг авчирдаг юм. Барилгын 2-р ангийн дарга Намсрай. ЯА Мэрэгжил бүхэн сайхан Манай хайрг нам, социализм-коммуниЗ» мыг гардан байгуулагч өсвөрийн охид хөв- гүүд та нарыг хайрлан үзэж төрөл бүрийн мэрэгжилтэй боловсон хүчин болгохын тулд юугаа ч хайрлахгүй байна. Иймд ний- гэмдээ олон төрлийн сайхан мэрэгжил ззэмшин эх орондоо чин үнэнч бөгөөд со циализмын үгийн өндөр хүмүүжилтэй хү- мүүс болох нь шаардагдаж байна. Эх орныхоо үйл хэрэгт тус болохоор Л !бол мэрэгжил бүхэн сайхан шүүдээ. Гэвч нэгэн хүнд, дурласан ажилд, мэрэгжил гэж бас байдаг юм. х Жишээ нь: нэг хэсэг нь багш, эмч боло- хыг хүсч байхад нөгөө хэсэг Нь үйлдвэг инженер болохыг хүсч байдаг. Иймд чухам тийм мэ- рэгжил нь илүү сайхан гэж зөвлөж болох» гүй, хэн юунд л сонирхонов, тэр л мэрэгч жил сайхандаа, 10-р ангид суралцаж байх- даа чухам ямар мэрэгжлийг сонгож авбал дээр вэ гэж ангиараа бид их ярилцдаг байсан юм. Бидний дотроос зарим нь агч роном, зарим нь химийн ухааны зарим нь эмч гэх мэгчилэн олон саналууд гардаг байлаа. Нийслэд хотод шинэ сүндэрлэн босч байгаа олон давхар янз бүрийн бай- шин барилгууд миний анхаарлыг их татдаг байсан юм. Бидний багш маань мэрэгжил болгоныг бидэнд тодорхой тайлбардан ярьж өгдөгсөн. Энэ олон мэрэгжлүүдээс надад барилгын тооцооны инженер болох нь хамгийн сайхан санагдсан юм. Энэ сай- хан мэрэгжлийг эзэмшихийг чармайж нам амжийг ширхэгчлэн Ж нарынхаа заавар сург р засгийнхаа хайр халамжаар барилгын ин- биелүүлж ихийг сурахаас өөр эрхэм 30” рилго байхгүй. БНМАУ-ын баатар С. Дампил, 1202 халхсэийх лэг лолэг Ээ Бог осх ЛД, Зориг хүслийн жигүүр. Г. Эрүүл чийрэг биетэй, саруулг рюунтай байхыг хүн бүхэн хүсдэг. мүүсийн эрүүл мэндийн тесөө ардын засаг мандсанаас хойш л жинхэнэ ан- кааран халамжлах болсон юм.Эрүү- жилээс жилд ! улам хөгжсөөр байна. Хүмүүсийн эрүүл | мэндийг хамгаалахын төлөө манай эмч “нар махран зүтгэж зүрхэнд мэс заслал лийг хамгаалах явдал ийх хүртэл эмнэлгийн нарийн на в : “бахархан улам ихийг бүтээх 3 “хүслээр їигүүрлэж байдаат, 12: аша Таанбаатар, төрөх тасгийн 25 2555: 5 гажиллагааг эзэмшиж байна. Хөдөлмөр- (Чин олныхоо эрүүл энхийн төлөө ажил: (яаж байдаг манай эмч нар ихэнхдээ (иионерийн байгууллага ба хувьсгалт |Валуунуудын эвлэлээр дамжин хүмүү: їүкиж хүнийг энэрэн хайрлах, хүн ар, (Дынхаа төлөө-ажиллах нандин чанах. /рвар хүмүүжсэн байдаг, Иймээс ХЗЭ, /Нам-засгийн хайр- халамжинд бид ор цын й : ї “Долгорсүрэн 20-20 237 эгээн Хү. НДИН (421 их ёь женер болоод ажиллаж байна. Янз бүрийн барилгын хийцийн цаашдын тооцоонуудыг хийх, социалист сайхан тохилог хот бай- гуулах ерөнхий төлөвлөгөөг зохиох, хөдөл- мөрчин малчин олон түмэндээ, багачууд та нартаа ажиллах, сурах, боловсрох бүх нөхцөл чинь тохиромжтой орон сууц, сур» гууль клуб, тєатр, ордиууд болон янз бү? рийн хүнд хөнгөн үйлдвэрүүд гэх мэгчилэн барилга болгоны зураг төлөвлөгөөнөөс 304 хиолцох сайхан шүү. Хүүхдүүдээ! Мзрэгж« лийг эзэмших талаар бодох шилж сонгох нэг хэрэг, тийм мэрэгжилтэй болоход, хө- дөлмөр чармайлт, тэсвэр хэрэгтэй гэдгийг үргэлж санах хэрэгтэй шүү. Энэ тэсвэр хатуужлыг МХЗ Эвлэлээр хүмүүжиж олж авдаг юм. Социализм коммунизмын үеийн хүн нэг төрлийн мэрэгжлээр хязгаарлагдах биш олон төрлийн шаардагдана. Пионер багачуудаа дуртай мэрэгжлээ сонгож эх орондоо мэрэгжилгэй боловсон хүчин болж, Монгол Ардын Хувьсгалт Намынхаа үйл: хэргийн төлөө зүтгэхэд хэзээд бэлхэн байцгаая! Барилгын зургийн инстит) тутийн ерөнхий инженер Долгорсүрэн, швнэ цн шиаиг122 2 ша Ж шуу ыг 127 Ц2282 х Кэй оний ач Эвлэлийн гишүүн болохын тулд Сургуулийн бяцхан бо дүүд ЄЕн пионерийн пионерийн байгууллагаа ам - “мүүждэг. Пионерийн ЭООҮЕЭл бод хЗ Эвлэлийн хойчийг залгамжлагч юм: Ийм учир пионерийн гишүүн хүн бүр зэвлэлийн гишүүнд элсэхийг хүсдэг. Эв» : лэлийн гишүүнд тэргүүний хүмүүсийг элсүүлдэг, Иймээс хэн сурлага, сахилга ” батаараа сайн тэргүүний ї тэр сурагч эвлэлийн ариун сайхан эг нээнд:багтаж ордог. Эвлэлийн: гишүү! с з«байна гэдэг бол алдар хүндтэй бөгөөд носайхан гавьяатай хэрэг юм... 9 “Нийвэ: манай. ЧИД,..Ц "| СЗИЙН гишүүнд элсэн орохын эм. зоо хичээлдээ шамдан ра 1 хөрэгтай. гн ЮМ, Би є гишүүнд элсэн сурагч байна 13-59, 5 540 сурагчид . цөм эвлэг суралцах: хэрэгтэй ШОО Он Чи үр юм. : лборай хүүх-: 4 Сяцхан аж өнгөрсөн багш нары “суралдуулар, Нх Хуралд. оролц- | лоо. Энэ бол МХЗ, Эвлэлээр хүмүүжсэг 5 л 4 мэрэгжилтэй байх явлал--. 4: . оч. 3 кикий ах эгч нар Би одоо 6 ангид байхдаа лээ. Цаашдаа вилагчийнхаа 7010 Биэнэ жил 17 нао- “Сон яг"Жэ,гчван- шээг ӨВ ух АВь,, иаж-нн, 3---шаЯ Аллан 8-2 ““тэчтүнирллдүлнэ - ЯВмгэндхг эр релта ан АвУ ТАЛ АЛ гулаы эх ооииЛ дэл лүсаэаэнийннн. звлэлийн гишүүд дугаар ангид суралцдаг, 2 дугаар пионерийн гишүүнээр элссэн би- МХЗЭ-ийн гишүүнд элсэнэ гэж боддог юм. Яагаад гэвэл миний ах, эгч нар цөм эвлэлийн гишүүд юм. Ах, эгч нар минь гайхам- шигтай лут үйлийг бүтээгээгүй ч гэсэн хувьс- галт залуучуудын эвлэлээр хүмүүжсэний ачаар ах 2Камсран монтерынхаа ажлыг, эгч Удвал су- ажлыг нэр төртэй гүйцэтгэдэг. Иймээс би ах, эгч нар шигээ эвлэлээр хүмүү- жиж ихийг бүтээнэ. 24 дүгээр сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Буянтогтох, зүүж аав ээж, багш на- тай. Одоо 5 дугаар ан» Батлан рыг баярлуулсан билээ. гид орж суралцана. 2 ду, Би ингэж пионер гэдэ? гаар ангид сурч байхдах хэлэх үг хүндтэй нэрийг арну- 4 пионерийн гишүүн боллс наар хадгалж | байна. - пионерийн улаан бүч эн- гэрийн тэмдгийг анх хү- лээн авч байхад миний сэтгэл их хөдөлж, даЧ- даа онц сайн сурна гэж бодсон юм. “. Тэгээд хичээлдээ шам даж онц сурахын зэрэг- цээ 5 онцын болзол хан- гах зорилт тавьж ажил- лаад 83 дугаар анги төг. сөхдөө 5 онцын болзол хангаж, пионерийн тэмд гийнхээ хажууд «5 он- цыг эзэмшигч» тэмдэг | Хөгжилтэй уулзалт, " Саяхан Герман, |Солонгосын | с пнонерүүд Сэлбийн пионерийн ,/ 12 Зусланд амарч байгаа пионерүүд тэй уулзлаа. Ё Уулзалтыг Зуслангийн захи- рал Дэмбэрэл нээж хэлэхдээ: Герман,. Солонгосын пионе- Ь рүүд анх удаа манай уудам цэл- -тар орны үзэсгэлэнт сайхан Сөг” нөгөрийн зусланд тавтай сайхан амраад буцах гэж байгаа үестээ, манай зусланд хүрэлцэн ирж, пионер багачууд зуслангийн багш ажилчидтай уулзаж байгаа явдал бол. манай орнуудын пио- нер багачуудын бие харилцааг улам өргөжүүлэн хөгжүүлж байгаа явдал мөн гээд цаашид хамгийн нөхөрсөг ажиллагаагаа : улам өргөтгөн ажил амьдралын- . хаа туршлагыг үргэлж, харилцаж ”лилцож байх болно гэлээ. Дараа нь бүлгэмийн зөвлө- лийн дарга Валя, Солонгос Гер- ман шпионерүүд үг хэлэлцэн дурсамж солилцов. Төгсгөлд нь Монгол Солонгос, Герман хүүх- дүүдийн хамтарсан тоглолт бол: лоо. Герман пионерүүдээс удир- дагч Эдитын баян хуур хөгжим- ТЭЙ дуулсан «Германы пионерийн марш» «Маамуу нааш ир» гэдэг дуунууд, тойрон бүжиг, Солон- гсс пионерүүдийн дуулсан, мон- гол, солонгосын пионерийн дуу, пионер Ким Мин Загийн дуулсан ардын дуунууд пионер Ким Ген Сео «Эх орны тухай дуу»с«Эхийн ач» пионер Пан Чун Сык, Зу Вон Ре нарын солонгос: пионе- рийн бүжиг үзэгч олон пионерүү | Дийн талархлыг татан, баярлуу- сойён хөгжөөж байлаа.. С.. Данзандорж, 4 Я ! 4 « ! ! ” 2 4 4 Е - 2 “Нийслэлд хотын Гандангийн) дэнжид 2 “оо. Давхар, шинэ сургууль сүндэрлэн. бослоо. | 3 Ё: нэ сургуулийн гоёмсог сайхан, барилгыг, сүс Та нарын эцэг, эх, ах эгч р чинь суббот никоор барьж өгсөн юм шүү, Энэ барил- 22 ТЫг барихад 836 000 төгрөг “хэрэгтэй байс ” Маас-334, 570 төгрөгийг хэмнэлээ, Барил-! “ТЫн суурийн 536 шоо метр чулууг МХЗЭ-! ЭЧ 108 3 , ж минь ок---ииалнэа Цаашдаа ч дандаа хадга лах болно. Бидний ах эвлэлийн яруу алдарт 40 жилийч ойн өдөр батлан хэлэх үг надад байна. Юу гэ- вэл: МХЗЭ-ийн гишүүнд элсэж эр бие хүч чадлаа раа ах эгч нарынхаа 38- маар итгэл төгс замнах болно. Төв аймгийн тө- вийн дунд сур- гуулийн 5-ын В М. Сэрэглэн, МХЗ Эвлэл бай- гуулагдсаны яруу түүхт 40 жилийн ойд өөрийн сонн- ноороо дамжуулан бүх пионер багачуу дынхаа нэгэн адил чин зүрхнийхэ? баяр талархлаа өр- гөн дэвшүүлье. Ба гачууд бидний тө- лөө үргэлж санаа тавьж байдаг ха: луун хайр халамж чинь бидний сурах хөдөлмөрлөх өд 2 СЫЕ чууд бидний удир- дагч пионерийн бай Би звлэлийн Би 10 настай, пионерийн гишүүн юм. МХЗЭ бол манай пионерийн байгууллагын ах, Монго- лын залуу үеийн цогтой байгууллага сайн мэддэг. Эвлэлийн гишүүнд тэргүүний луучуудыг элсүүлэн авдаг гэж ойлгодог. Ийм учраас би сурлагаараа онц сайн байж эвлэлийн, гишүүнд элсэнэ гэж боддог. Би бага сургуульд орсноосоо хойш.4 жил дараалан онц суралцаж байгаа бөгөөд «5 онцыг эзэмшигч» тэмдгийг ав- сан юм. Үүнийгээ би ХЗЭ-ийн гишүүнд элсэ- хийн бэлтгэлийн нэг гэж боддог. Нийслэл Улаанбаатар хотын 4 дүгээр бага сургуулийн сурагч : с02 с 2дэг26 є ШИ4131130:1Н - ээ» гишүүн бїї. гэж ба за- Сарантуяа. Бидний ., найз бүхэд яруу алдарт 40 жилийн : Найз та нар маань на- их ойнууддаа хувийн бэ»... ) 97795281 Е, : лэг барихаар мэрийн ажиллацгаасан билээ. Би ч гэсэн өчүүхэн бэ- лэг барихаар мэрийн 4 дүгээр ангиа сайн төгс» лөө. Зуныхаа амралтаар нэгдэлдээ тэрэг хөтөлж ачаа зөөх ажил хийлээ. Хэрэв миний зөөсөн ачааг овоолбол багашаа хан уулын чинээ болсон байх. Би ахынхаа 40 нас ны ойд ийм бэлэг барьс- наа илтгэхийг хүссэн юм, Таван онцыг ззэмшинэ ийн Төв Хорооны 8 дугаар бүгд хур- лаас дэвшүүлэч тавьсан 5 онцыг эзэмшигтүн гэсэт уриаг биелүүлэх болно. Энэ бол МХЗЭ-ийн 40 жи- лийн ойд барих ми- ний сурлага хөдөл- мөрийн бэлэг юм. МХЗӨЭ-ийнхээ цаа11 дын ажил амьдралд улам "их амжилг Нийслэлийн 17 урам зоригийг тууллагыг 86 жил дугаар сургуу- минь хөдөлгөж удирдаж ирсэн ЛИЙШАСАЖ улам бүр .зорниг- түүхт замналтай би г4 " жуулж байдаг юм. лээ. ангийн сурагч МХЗ Эвлэл, багз- Иймээс би МХЗЭ- М. Дашдорж. Тохилог, шинз сур ууль ийн Төв Хороо, Улсын: Төлөвлөгөөний. ко- миссын ажилтнууд дөрвөн өдөрт багтаан бэлтгэж, эвлэлийн” гишүүн | жолооч снар өөрсдийн хэмнэсэн га. бевзинзэр “ ганцхан өдөрт татса| и ь ухах ажлыг дээд су Зө Ї ү38 нууд 4 цагийн! "х ж, бай. Зи. нї даан Төн Хөрш тон орлогч гишүүн 5 ҮВ 11: ая тсэрт ни, 1-Рарил- гачид” 38 хоногийн дотор 470 сан өрж өрлөгийг дуусгалаа. Энэ сургууль 400-450 хүүхэд” хичээл» лэх бөгөөд нийслэлийн 22.р дунд сургууль байрлах болно. Энэ барилгыг та. нарын аав, зэж, ах, эгч нар. тухайлбал МХЗЭ- Їийн Төв Хороо, Улсын Төлөвлөгөөний Комиссын ажилтнууд, нийслэлийн Хор- ботниг. шооллын хорооны хөдөлмөрчид коор барьж өгсөн юм. Ийм сайхан саруул 7 ОНЫ | тохилог. сургуультай болсондоо Ёо йслэ- талархан амьд цэцги лийн 22-р. дунд сургуулийн “сураг- чид, багш ажилтнууд магнай тэнийн баяр лаж баяр талархлаа лэвшүүлж байна. « сайн сайхныг ерөөе (Хүү нар ахынхаа 40 насны ойве, ТЭМДЭГЛЭНЭ ГЭДЭГТ иїж! гэж байна. Ахынхаа төр | -сөн өдрийг тог нОлДУУ1 6 лан чин зүрхнийхээ баясч. рыг дэвшүүлж ахын! й ойг тэмдэглэх 10 дугаар, даас хавигүй их ны ойн! сарын 20-ны өдөр хүр« тэл улам их зүйл хийж бүтээхийн төлөө ураль | дацгааа. 2 Монгол - Солонго нэгдлийн 7. жилий дунд . сургуулийн, 5-ын А ангийн су«! рагч. Б.Долгор : »Энх тайван“ зусланд, БН Польш Ард Улсын пионв:, рийн «Энх тайван» Зуслан НБ8 урьж амруулж байгаа улсынхаа, пионерийн өдрийг тэмдэглэдэг | сайхан уламжлалтай билээ. 88 дугаар сарын 2-ны өдөр боллоо, Аялгуулт бүрээний дуу, арва. сан бөмбөрийн «нижигнэлтээр Монголын пионерийн төлөөлөгч. пионер Сэлэнгэ, Янжмаа Бор“. «Энх тайван» зуслан“: гийн, цэнхэр тугийг алгуурхан , дээш өргөж «Монголын пионеч, рийн өдөр» нээгдлээ. Типлицы хотын пиоцерийн «Энх тайван» зуслангийн цагаан танхимд Мон голын тухай зурагт үзэсгэлэн, нээгдлээ. Монгол гэж хуучин мон- гол үсгээр томоор хичээнгүйлэн бичсэнийг уншихад манай орон бол дэлхийд . бахархах үн. дэсний хэл бичигтэй улс гэж са. нахад үнзхээр бахдалтай байлаа. Энэ үзэсгэлэнд Монгол үндэсл ний хувцасба гэрийн хэрэглэл үндэсний хээ угалз байгалийн байдал, пионёрүүдийн амьдрал онцлогийг үзүүлсэн самбар, 40 жилийн хөгжлийг харуулсан зу, рагт сэтгүүл, захианы дугтуй, монгол маркуудыг тавьсан НЬ” үзэгчдийн сонирхлыг их татлаа. Энэ өдөр үндсэнийхээ . хупцсыг өмссөн монголын пионерийн тө лөөлөгчид: Польшийн тионерийн зуслангуудаар явж концерт.тог- лов. “Пионер Пагма, “Янжмаа, Борхүү, “Маам нарын дуулсан дуунууд, Батбаярын аман хуур хөгжмийн тоглолт, Лувсандорж, Амгалан нарын мопгол үндэсний бүжгүүд ба монголын пионерүү- дийн Польш хэл / дээр дуулсан: лын орон бүрийн бяцхан най. зууд нь “Монголын пионерүүд барьцгаалаа. жилд «хөхөө» зэрэг Польш ардын дуу. нуудыг “ихэд. сонирхов. Алс хо. но өНИИИИИИИИИИИИи ИЙН 23:02 Гїнө 11516 6-р-ангийнхан зургийн үзэсгэ- лэн үзэж явлаа. Хүүхдүүд зураг бүхнийг анхааралтай ширтэн өөр өөрсдөө зурвийг дүгнэн чимээгүй явцгаана. Хүүхдийг гарах гэж явтал пио- нерийн ахла.ч удирдагч нь Валер- ки Устников байхгүйг үгүйлэв. Уд: сан ч үгүй тэр жаал ямар нэгэн юманд сэтгэл нь догдолсон баярт царайгаар нөхөд дээрээ ирээд: Хүүхдүүд ээ! - Би тэнд..том...заалд эргэж орьё...гэж үгээ таслан их л хөөрч байгаа бололтой байв. Тэд эргэж Валеркийг дагаж. сэлбэн шинэч- лэгдсэн зургуудын дэргэд ирэв. Валерки нэгэн хуучин даавуун дээр зурсан зургийг заан сонир- хоцгоо! гэв. Уг зургийг сэлбэн сэр- гээсэн ба тайлбар нь: «Энэ зургийг анх 1933 онд Свердловскийн зургийн үзэсгэ- лэнд тавьсан юм. Дараа нь зураач Люмиков сэргээн: «Урал кузбас» гэдэг зургийн үзэсгэлэнд явуулсан гэж байсан ба доор нь: Верх Ней- винск гэдэг станцад болсон бодит явдал юм. «Пионер Сизов дүүрэн хүнтэй галт тэргийг аюулаас. урьдчилан аварсан юм» гэсэн хаягтай байлаа. Галя гэдэг охин би нэг Сизов гЭ- дэг айлынхныг мэднэ. Тэр Сизов чинь энэ биш байгаа даа гэж хаг гирав. Хүүхдүүд тэр зургийг сэт- гэл хөдлөн үзэж, тайлбарыг дахин уншиж байтал гэнэт хүүхдүүдийн дундаас 30 жилийн өмнө энэ баа: тарлаг гавьяа байгуулсан пионер Сизовыг эрж ольё гэдэг санал гар- галаа. Удалгүй 6 дугаар ангийн- хан зургийн баатрыг эрж байна гэдэг мэдээ сургууль дээр тарлаа. Галя Иванова, миний таньдаг эртний замчин Сизовынх 3 амтай байлаа. Сизовынх дайны дарза Верх Нейвинскид ирсэн юм. Харин тэдний хүүхдээс хэн нэг нь галт тэргийг аюулаас аварсан юм гэж би дуулаагүй гэж ярилаа. Зургийн баатрын тухай янз бүрийн сана- лууд их ирж байсан учир бүлгийн зөвлөл өөрийн ангийг 8 хэсэг бол: тож эрэлд явуулав. Валерки Уст никовын салаа 380 жилийн өмнөх бүх сониныг нэгбүрчлэн үзэх даалгавар ноогдлоо. Ингээд өдөр бүр наптилин ханхалсан шарласан хуучин сонингууд эргүүлэх ажил- тай болов. Гэтэл гэнэт баярлап хашгирч тэрийнхнийгээ цочоов. Эцэг нь хүүгээ гайхан харж Ар- химед гэдэг эрдэмтэн л агуу их нээлтээ хийсний дараа ийм царай- тай байсан байх гэж инээмсэглэн хэллээ. Жижиг үсгээр бичигдсэн. үгүү: лэл Валеркийн анхаарлыг татав. Тэнд бичихдээ: «Төмөр .зам- "нийн хүү-Сизов Ростик , талт тэр- тийг аюулаас аварсан», гэж бичсэп байлаа. Нөгөө нэг сонийд.. «Пио: нер Сизов шархадсан байсан ба, хотын намын хорооноос пионер "Сизовт талархаж зургийн аппара- “Таар шагнав» гэжээ. Энэ үеэр Валеркийн ээж ирж тал тогооны 7өрөөнөөсөө хүүдээ хандаж хэлсэн нь: Миний хүү ийм нэг дууг сонсооч гэж зөөлхөн эв- »лэгхэн хоолойгоор аялав. Х «Холын хол замд Галт тэрэг минь нис! нис! Замын хол захад явагч “Нам тайван бүхээг минь...» гээс: "нээ ээж нь юм... бодож “чимээгүй! Р Ээнс өөрийнхөө хүүхэд байх “үед дуулж байсан дуугаа санав. Энэ үед Валерки хүүгийн са- “наанд 30 жилийн өмнөх энэ явдал Зунигтайгаар бодогдлод. “Зургийн баатрыг эрэх ажил үр- тэлжилсээр, байв., Нэг, өдөр, хүүх: 117:254 “дүүд түүнийг хэдэн настай болох “тухай маргалдаж, байлаа. Бүгдээр А--08420 хаайГ? | хар. хүчээрээ түргэлэх 43 гэдэг дүгнэлтэнд хүрцгээлээ. Үүнээс үзэхэд: тэр 41 онд дайнд явжээ гэж Толя Башкиров таалаа. Үүнийг хэн ч эсэргүүцээгүй 0бо0- ловч Галя хэлэхдээ: Сизов, Ура- лын танкийн корпуст орсон байх гэж баталлаа. Бусад нөхөд нь хэлэхдээ: Си: зов, далайчин буюу нисгэгч эсвэл цэргийн инженер байх ёстой гэж ярьдаг байв. Ингээд цэргийн ангитай холбоо барихаар шийдэв. Дараа нь хүүх- дийн гардээр уртавтар өнгөтэй, дээрээ-Зөвлөлтийн армийн бичиг хэрэг гэсэн тамга. бүхий дугтуй байлаа. Тэд баярласандаа түүнийг зад- лахыг удаан хугацаанд зүрхлэхгүй байлаа. Эргэлзэж эргэлзэж байс- наа гэв гэнэт задлахад. уг захиа нь “их товч байлаа.Армид Сизо- вынхон олон байсныг хэлэлцэж тохирлбо. Верх Нейвинскийн сур гуульд сурч байсан баатар пионер мөн байж болох юм. Тэгээл Ч түү ний хаягийг өгсөн гэж хүүхдүүд ярилцав. Уг захидлын эцэст: «хүүхдүүд ээ! Та нар их сайн байна» гэжээ. 30 жилийн өмнө О.В. Сизовын ажилладаг нисэх онгоцны буудал дээр түүний нэртэй | ирсэн олон захиа байдаг болов. Нэг өдөр ах- мад Зубин «Энэ захианы эздүүд хүүхдийн гараар бичигдсэн болол- той. Чамд юун ийм олон захидал ирдэг юм бэ» гэхэд -- Тийм тийм. Нутгийн хүүх- дүүдээс ирдэг юм. Би Уралын хүн шүү дээ гэж Сизов хэллээ. --Бичбасл Курскээс ирсэн хүн. Гэвч сургуулийн хүүхдүүд На- майг захиагаар булахгүй байна гээс Зубин эдгэрсэн сорвио хХа- рууллаа. Энэ нарийнхан сорив энэ захиатай холбогдсон байжээ. Дуу багатай Сизов гэв гэнэт ах мадад бүгдийг ярьж эхэлсэн юм. Бид багадаа ажилчдын жижигхэн “тосгоны цаад талд байдаг шивээ тэй бут ургасан цөл талд 7, 31- римдаа 10 аараа цугларч байл- даан хийж тоглодог байлаа. Тэрхүү эзгүй хээрээр тойрсон бут нь тоглоом бүрд үнэн байдал ба нууц чанарыг хадгалуулж чэд даг байв. Бид нэг орой чикестүүд болж тоглож байв. Ростик Сизов, улаан чинест гэдгийн тагнуул бөгөөд дайсны байлдааны манев- рийг тааж мэдээд даргад хл9- хээр яаран тэмүүллээ. Урьд нь төмөр замын рельсын овгор шо- роог давж гүйх ёстой байлаа.Хар хурдаар гүйж явсан хүү төмөр замын дээгүүр харайхад хөлөнд нь замын үелсэн төмөр биш, ха- рин зөөлөн газар дайралдав. Харанхуй байсан тул төмөр зам чухам яасан байсныг мэдэл чадсангүй, Гараараа тэмтрэн үзээд гэнэт хашгирав. Урт төмөр нь алд хиртэй газар салсан байв. «11 цагт энд суудлын галт тэрэг ирэх ёстой гэж Ростик бодож амжаагүй байтал хөл рүү нь нэг хүнд юм цохих шиг болж хөл нь өвдөж эхлэв, Сүүн талд, хүний сүүдэр харагдаж хажууд нь чу- луу унав.” «20 минутын дараа Энд галг тэрэг ирнэ» гэж доош бууж явангуутаа бодов. Гэртээ хүртэл гүйгээд чийдэн. аваад “эргэтэл, ирэх очихын 10, 10 минут амжих гүй юм. Замаар шууд гүйх биш, хэрэгтэй юм... гэж -бодоод тортой хайс да- вахаар шийдэв. Бутны өргөст цамнаагурж хаяв, 004: “Хурц єргөсүүд нь гар мөрий нь урж” байв! Танил шат харагдав... тэр аавын тэрэл.// "дэнлүү! кха- рагдаж байна. ын нэрэмжн: Улсын хэвл Тэр дэнлүүг харахад их тайван ганхан байх нь харагдав. Нул- мис аяндаа асгарч, | дэнлүүгээ авч сэгсрэн үзэхэд керосин нь дууссан байлаа. Нөгөө өрөөнд яаран орж бөөн сонин шүдэнзтэй авч яаран гарч гүйлээ. Буцах зам урт, барагдахгүй зовлонтой- байлаа. Хөл ердөө урагшилж өгөхгүй байв. Тэгтэл ойртож дуулдаж байгаа галт тэЭ- рэгний чимээ алсаас дуулдаж бүр ойртов. Росток бөөн сонинг асаагаад толгой дээрээ барив. Галын дөл нь хуруунд нь хүрч, цамц, үсэнд нь хүрч унтарч бай- лаа. Шүдэнд дууслаа. | Тэгээд сүүлдээ цамцны талыг унтраахаа байж, өөрийнхөө цамцны дөлөөс гал гэрэл гаргаж байлаа. Галт тэрэгний хурц гэрэл өөрт нь тусах үед пионер ухаан алдаж уналаа. Ойчих үедээ галт тэрэгний дугуй аажимдаа түр, няр хийн дуугарч аажуухан зос- сохыг сонсож, цамцаа урж хаян, сүүлийн удаа далаллаа. “Капитан Зубин маш анхаарал- тайгаар Сизовыг чагнаж бай- лаа. Зөвхөн нэг л удаа түүний яриаг таслаад. Би багадаа шүлэг билүү Үгүү- лэл билүү? «Галт тэргийг нэг пио нер аварч гэж сонссон юм. Чиний тухай байх нь ээ» гэлээ. Биш байлгүй дээ гэл: Сизов ха риулав. Зубин хүүхдүүдийн 84-- ЗАЙ ь”ж"Жж-жа мАЛЖЛА”ВГАЭЛАН ”ьпдлжэл “6, 5/ сулулл 110) УдчЧ 1172 1 Хэлтэй хонх, гэрэлтэй цонх Хэлэлцээ хийж, болзоо тогтоож Ажил ярилцаж, хууч хөөрөхөөр Ангийн дотор уулзаж гэнээ. Гуулин хонх цонхыг ширтэж Гунигт үеэ санасан бололтой Уртаа гэгч шүүрс алдаад Урьдын түүхээ ингэж ярилаа. «Түмэн ардын толгой эргүүлж Төөрөгдөл мананд мангуу болгоход Төвд номын цуурна болж. Төрсөн биеэ зовоож явлаа, Ууртгй ламын гарт атгуулж Утгагүй номын үг дагуулж » Чалчаа болтлоо жингэнэж байлаа. Чарлаа болтлоо хангинаж байлаа. Үлдсэн хүмүүсээс нь барьц авах гэж Үхсэн хүний толгой дээр номчирхдог, Шуналт ламын гарт атгуулж ! Шулам болтлоо гангинаж явлаа. 2 Нүргээ хэнгэрэг, паргиа дамрын, Нүсэр дуунд толгой эргэж Орлио дун, царгиа цангийн 4 ! 1 3 1 тэлөна ууу нө Олон дуунд дотор балартаж Зовлоп эдэлж шаналж явлаа. Зориг мохож шантрах шахлаа Зол болоход хувьсгал мандаж Золбоот хүмүүс намайг хайхар Бүдүүн ламын гараас салгаж Бүлтгэр жаалуудын дэргэд авчирч Сургуулийн танхимд оруулж тавилаа. Сурагчдын хичээлийн хөтлөгч болголоо, Цаглашгүй эрдмийн гэрэлт оргилд. Цаг цагаар урагшилж яваа .- Цовоо сэргэлэн охид хүвгүүдийг Цог жавхлант хичээлд нь оруулахаар Жингэнэн дуугарч хангинан байх минь Жигтэйхэн сайхан жаргал байдаг Уриалах адил цууриа татуулах минь Урамтай таатай ажил байдаг» Ингэж хэлзэд шаргал хонх Сахал 1 Инээж байх нь сайхан байлаа. Ижил нөхөр саруул цонх нь Идэр цогтой мишээж суулаа. Туяат нарны алтлаг гэрэлд 0 Тунгалаг бие нь ариухан гялалзаад Ангийн цонх жаргалаа бахдан Анд: їхонхдоо с ингэж, (ярилаа,:- нү 0 «Шижир ,лцарцы, (ирмэл дрУВдЛ гө эл2 Шилэн, биеэрээ: нэвт гаргаад сү Шинэ, дагүйн, ХҮВГҮҮЛ, АРЦ гадөл: Ширээй! дээр! нь дэлгээстай | байгаа. Шинжлэх “эрдмийн номын хуудсыг 77 | Ширхэг (дараалан: гийгүүлж, байх-маань Шигшмэл, сайхан. ажил байдаг . Шилж баймаар мэрэгжил байдаг. С22 2) УтмлтэшУтуулм тн" | Завсарлага болоход: зөв:амардаггүй!. ч хиаг үзэж байгаад хэлсэн нь: Тэд цааш нь юу болсныг лавлаг -сан байна шүү дээ гэхэд Сизов түүний хариуд: өөрийнхөө бичсэн захиаг өгөв. «Дараа нь манай гэрт том аюул болов гэж Зубин уншиж эх- лэв. Ээж минь нас барав. Дараа нь эцэг минь нас барав. Би эрэг- тэй, эмэгтэй хоёр дүүтэйгээ хоц-. ров. Дүү нары маань манай пионе- рийн бүлэг хүмүүжүүлэн өсгөхөд туслаж байв. 27228 257 Эрэгтэй дүүгий «ёминь. пионерт орох үед намайг гэрийн эзэн гэл комсомолд элсүүлсэн юм. Үүнээс. минь комсомолд, Орох болоогүй байсан боловч намайг авсан юм. Дунд сургууль төгсөөд нисэгчийн сургуульд орлоо. Дайн болсон. учир хилийн онгоцны буудалд ажиллахаар болов. д Бүх л хүмүүстэй адил байлдаж явсан. Нисэх ажлаа үргэлжлүүлэн хийж байна. Одоо коммунист нас. мын гишүүн» гэж бичиж: дуусга» сан байлаа. Зубин, Сизовыг баярласан нНүч дээр харж, чанга тэврээд авлаа. -- Хэтэрхий даруу байна даа, Яагаад бидэнд энэ тухай юу Ч ярьдаггүй юм бэ? гэв. ! --Энэ явдал аль хэдийн бол сон юм чинь хүүхдүүд сонирхои асуугаад дахин энэ үйл явдлыг яриулахаар болгож байна. Бүх л түүх ингэж дууслаа. С.Оюун. орчуулав. “.ЛАЬлштэ л Рчллтсулчллсутаутчтчийг- Ажилч хүүхдүүд Намайг арчилж Аливаа буртгаас нандигнан арчиж Анхилмал цэцэг өмнө минь тавьж Авьяас чадлаараа өөд татахад нь Аргагүй л би баярлаж суудаг ЭЕ Ачий нь хариулахыг хичээж, байдаг, | | Ай даа, найз минь жаргалтай цагт Амьдарч байх минь сайхан байна» гэж Шилэн цонх. үгээ төгсгөж ! Шилдэг нөхрөө ширтэж харлаа. Хоёр найз баярласандаа болоод Хортой дутагдлыг яриагүй юм. Хожим байдлыг лавлаж мэдэхээр Хонх цонх хоёртой уулзахад Багачуудын догор базаахгүй явдал Бас бус байдаг гэнэ шүү. Шилэн цонхыг хайрлаж байдаггүй Шидсэн бөмбөгөөр хагалж орхидог Жавар “орохоор харгахай байлгаж Жонхуу түрхээд халтар болгодог. Тоос шороогий нь цэвэрлэж байдаггүй Тордож арчилж цэгцэлж байдаггүй Онгорхой байвал онгорхой чигт нь Орхиж хаяад арилж гүйдэг Дэг зарчимгүй, дэглэм горимгүй Дэмий зантай дэндүү хүүхэд Хааяа энд тэнд. байдаг гэж Хагархай цонх ярьсан юм шүү. Хонх ч бас дуугүй байгаагүй 3 Хожимддог хүүхдийг дурьдаад авсан Хэтэрхий унтаж хэвтсээр байгаад “Хичээлийн цагаас хоцорч ирдэг Цагийн хувиараа зөрчиж эвддэг Цалгар назгай, зөрүүд зантай Зав гарахад нозойрч байгаад Заалгасан хичээлээ залхуураад уншидаггүй 4 Хичээл дээр ирээд, багшийг асуухад Хэлэх: үггүй бантаж “зогсоор “(1000 Хэрзгэр хоёрыг тавиулж орхидог (її / Хэтэрхий хүүхдүүд байдаг гэнэ. /? хү? Замбараагүй тоглож, зарчимгүй загнадавй . Хонхны дууг хайхарч" үздэггүй )22 Хожимдож хоцрохоо хянаж байдаггүй хү Иймэрхүү жаалууд сургуулийн танхимд” | Энд-тзнд тохнолддаг г 5 үүллвлл1, 53 Ээ дээ, хүүхэд минь хичээж үз 00006 Эдгээр ! дутагдлаа ! битгий. давт! / 7. Аягүй хэтэрвэл хонх цонх нар 122 Анд! нөхдөө! дуудаж “ирүүлээд 171517 Айхтар: сүрхий! хэлэлцэж “байгаад! 17 Арга эхэмжээгавчихана. байх шүүн Ти эдмажаа (22: “024174 3 ДАЕТКНЫаРТАЛВ” ! сурцучайн " 77777 Хариуцлагатай эрхлэгчийг | юь ИН. Комб татад хэв: эв. ГҮсЭЭ- 3: 2288 : К171(::1::2:1:1:29::172 22800 ӨСуЯ ҮҮ халах ХїЧЗЭЛИЙН ШИНЭ НҮЛД. БУЙЛ2 0, 10-11 ДӨЛ ӨРИЙН ӨНДӨ1 ОШНИЛТ 1! ЇЕ ЛЕ 1! єтлэрээрэлиэ 33 (726). ж ї1о01 оны 9 дүгээр сарын 1. Ж ТИХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО. МОНГОЛЫН ПИОНёРИЙН ТӨВ. ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН... гэ “Баасан: “ Үнэ 10 мөн. Хичээлийн шинэ жил нээгдлээ. “данрт пионер сурагчид аа! Өнөөдөр 1961 оны 9 дүгээр сарын 1-ний өдөр. Энэ өдөр манай уудам орон, социалист бүх орон, үр хүүхдийг хамгаалан хайрладаг бүх орон даяар сүндэрлэж боссон сургуулиудын байшин бүхэнд хонхны дуу нижигнэн дуугарч байна. Энэ дуу бол 1961-62 оны хичээлийн шинэ жилийг нээж байгаа дуун юмаа. Эх орондоо социализм-коммунизмыг гардан байгуулагч, манай ирээдүй болсон пионер баг3- чууд энэ дууг тэсгэлгүй хүлээж байлаа. Одоогоос гуравхан сарын өмнө танхимд үз- сэн хичээлээ амжилттай шалгуулаад хөөр хөг- жилтэй зуныхаа амралтыг эхэлж байсан бол өнөөдөр мөн л хөөр хөгжилтэй хичээлийн шинэ жилээ нээж байна. Хайрт пионер сурагчид та нар зуныхаа ам- ралтаар улс эх орондоо хичнээн их зүйл хийж бүтээсэнд чинь баяр хүргэж, хичээлийн шинэ жилдээ сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилт үзүүлж цөмөөрөө «5 онцыг эзэмшигч» болцгоо- хыг хүсч ерөөе! Та нарыг амарч байхад чинь хичигэц ол. сайхан зүйл болж өнгөрснийг санаж байгаа байх. МАХ Намын 14 дүгээр их хурал, Ардын Хувьсгалын яруу алдарт 40 жилийн ой, Багш нарын 8 дугаар их хурал болж өнгөрлөө. Намын 14 дүгээр их хурал хүүхэд бага- чуудын төлөө хичнээн их анхаарал халамж тавьс ныг та нар баяртай хүлээн авсан билээ. Намын- “ хаа их хурлаас батлагдсан өөрийн орныг хөгжүү лэх З дугаар таван жилийн төлөвлөгөөг биелүү- лэхэд та нарын болборой бяцхан гарууд хичнээн их үүрэг гүйцэтгэхийг өөрсдөө ойлгож байгаа шүү дээ! Та нар эх орондоо суциализмыг гардан бай: гуулахын төлөө юуны өмнө эрдэм номондоо онц сайн сурах, сурсан мэдсэнээ амьдрал ахуйтайгаа холбож сурах хэрэгтэй. ДЭГ ЭГ ЭИ үгсэлэн Чамар хүүхэл хоёр Салхины үзүүр сэвэлзэн үлээж, Айлчин шувууд дулааныг хүсдэг. Сайхан зун халаагаа өгч Алтан намар айлчлан ирдэг. ь. Намрын найртай энэ цагт Хүн бүхэн дуртайгийн дундаас Насан бага бяцхан үрс маань Хөөр баяраар бүр ч илүү! Шинжлэх эрдмийн туяаг цацруулж Сургууль бүхэн нээгддэг учраас Шинэ соёлын үрийг цацаж . ча нарыг сурах хөдөлмөрлөх бүрэн болол- цоогоор хангаж 8, 11 жилийн хугацаатай сурал- цах болсон билээ. 5 ЧБо Энэ 1961 он бол 8 дугаар таван жилийн тө лөвлөгөөний эхний жил билээ. Та нарын ах МХ З Эвлэлийн яруу алдарт 40 жилийн ойг 10 ду- гаар сарын 20-ны өдөр тэмдэглэх гэж байна. Ий! мээс та нарын өмнө 8 дугаар таван жилийн т16- левлөгөөний эхний жил, ахынхаа ойг угтаж хи: чьэл сурлагатаа онц сурах .үүрэг тулгарч байна. Пионерийн дүрэм, тангараг шинээр бат-. лагдсан пионер сурагчдын мэдлэг чадварын үе- чилсэн дэвшил гарсан билээ. Та нар юуны өмнө дүрэм, тангаргаа сайн ойлгож, үечилсэн дэвшил тийнхээ шаардлагыг бүрэн хангах хэрэгтэй. Та нарыг амарч байхад чинь Зөвлөлт Хол- боот Улсын иргэн огторгуйн нисгэгч.Г. С. Титов «Восток-2» хөлгөөр огторгуйд 25 цаг нисч баа- тарлаг гавьяа байгууллаа. : Мөн энэ онд Зөвлөлт Холбоот Улсын Комму: д нист Намын 22 дугаар их хурал хуралдана. Зөв- лөлтийн баатарлаг ард түмэн коммунизмыг ит- гэл төгс байгуулж байна. Манай ард түмэн со- циализмыг байгуулж байна. Социалист орны ард. түмэн эх орондоо социализмыг байгуулахаар хөдөлмөрлөж байна. д Дэлхийн тив бүхэнд эрх чөлөө, энх тайвны төлөө тэмцлийн дуу цууриатаж байна. Энэ баа- тарлаг түүхт явдлууд, хөдөлмөр тэмцлийн их дуутай хамт хичээлийн шинэ жилийн чинь хонх нижигнэн дуугарч байна. : Энэ дуун бүх дэлхий даяар нижигнэн дуу-. гарч байгаа юм. Хайрт пионер багачууд аа! Нээгдэж оазис-- хичээлийн шинэ жилдээ онц сайн сурч, учраа мэдсэн сахилга батыг эзэмшиж шинэ бүтээл, ор-- х022 авьяасаа дайчлан ажиллаж «5 онцыг . эзэмшигч» хөдөлгөөнийг улам дэлгэрүүлж Эх. гилсон орон, нам улсдаа 5 онцоороо бэлэг барьцгаая! Тавтай сайхан амарчгирлээ “Би БНА Герман уулсын | Вильгельм Пикийн «нэрэм- жит пионерийн зусланд сай хан амарлаа. Е 7027 Бидэнд тус зуслангийн. хамт олон бидний эцэг эх. шиг асрамжилж байсанд бид. их баярлаж байв.Бид 17 ор ны 1400 гаруй пионерүүд: тэй хамт амарч анд найз на болцгоолоо. . 32203 25 “Бидний тив алгасан . гэж тавтай сайхан ам : Сурагч биднийг баярлуулдаг --идэрэас Зүүнхараагийн 10 жилийн дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн су- “рагч Наранчимэг нь 83 улирал дараалан онц сайн суралцсан Нарлаг намрын сайхан улиралд: “Хүүхэд бүхэн дургай байдаг- Насан туршдаа үл мартах ” Дурьдгал заавал үлдэж хоцор : со ДОГ. -Ю. Санжаагончиг, (Хэнтий, Буянт, багш) үзүүлэхээр анхныхаа. сорох-тэж байна. зюм. 1961-4662 оны. хичээлийн | ожилд сурлагын өндөр амжилт | байгаа явдал бол нам. гийн минь ач! Иймээс 6 1 | | и!! ( “.Масад 58. ” б58:2 гэ?" Би олон орны хүүхэдтэй найз - Баянхонгор аймгийн 19- вийн 10 Жилийн дунд сургууг- лийн 4 дүгээр ангийн сурагч Маам, Дорноговь аймгийн Зүүнбаяны 7 жилийн дунд сургуулийн 6 дугаар ангчйн сурагч Пагма нарын 8 хөөр хөн охид,хөвгүүдтэй нийслэл Улаанбаатар хотод ууулзаж ярилцлаа. Эд нар бол Ази тивийн төв . хэсэг нарлаг монголын бай“ хан оронд төрсөн -12-13 ор, чим насны болборой бяцхай жаалууд боловч алс холын газар орныг үзэж, аавын оло! хүүхдүүдтэй нүүр: учраи Англи, Финлянд, Гана, Куб4 зэрэг тив бүрий! 24 орны олон үндэстэн, арьстны хүүх “дүүдтэй танил нөхөд болцгоо сон юм. Холын шувууд дуугаа ний лүүлж ирсэн,хоолой сайт хөг хөө дуучнаагайхуулж донгод сон хаврын сүүл сарын нарлаг сайхан өдрүүдэд цөм шалгал таа амжилттай өгч хаа. явж амарцгаахаа ярьцгааж байсан юм. Гэтэл Польш улсад явуулж амруулна гэдэг яриа энэ 8 хүүхдийн чихэнд гэнэт сонсогджээ, Польш улсын тухай баг- шийн заасныг бодоход агуу их «социалист гүрний нэг, Европ тивд байдаг гэж бодог-» дох боловч би ийм балчирхан байж азай буурал болсон аав ээж өвгөдийнхөө хүрээгүй г зар алслан явах нь үү гэж бодоход сэтгэл бахдам сайхан ч юм шиг өөрийнхөө чихэнд итгэхгүй ч байга юм шиг байжээ. Үр хүүхдийнхээ сайн сайхны төлөө үргэлж анхааран ха- ламжилж байдаг нам засаг маань Олон арван хүүхдийг Польш, Герман, Солонгос зэ- рэг орнуудад ямар ч үнэ тэл- бөргүйгээр тохилог сайхан амруулсны зөвхөн нэг хэсэг нь энэ 8 пионер юм. СОНИН АМЬТАД Энэ 8 хүүхэд бол дэлхийн бөмбөрцгийн сэрүүн уур амьсгалын бүсэнд орших мон гол орны багачууд. Тэхдээ хойт мөсөн туйлын цагаан баавгай, далайн нохой, ха- луун орны бар, ирвэс,цөэвөр чоно, аврага том хортой хор- гүй могойнууд, аюултай мах- чин амьтан болох 10 метр хүртэл урт болон өсч чаддаг матар, Антрактидын мөсөн далайтаар хүнээс огтхон ч 5 хыг мэдэхгүй паацганатал ал хаж явдаг пингвин шувуу 33- рэг сонин хачин амьтдьи сур гуулийн саруул танхимд ач» тай багш “нарыгаа зааж ярьж байхад хачирхан. сөнир: ож, | амьсгаа даран чив чимээгүй. болон” чагнадаг,.. байсан бэл. эд алаг нүдээрээ харж! Ёстой | их сонирхон гайхжээ. шгчил2эчАМ2--01282-22222048д2 “өх сусииэж онэгсх лаа ! л, ё---т-7-гг-2017-1 жэл болсүлна--оэнт- алс өс булав тийн мега ААС Ө-Эхашанл ла лталисожеат-л онгол ут 3 п-эиир -т- “Үүнийг Польш улсын нийс |... лэл Варшав хотын амьтдын үзмэр (зоопарк)т үзжээ. ӨГӨӨМӨР САЙХАН ТУСЛАМЖ Эх монгол орон минь өдөр бүр өнгөжин хөгжиж бай- гааг харахад өнөр /Зөвлөл- тийн ард түмний өгөөмөр йриун тусламж өөрийн эрх- гүй бодогддог. Их Зөвлөлт Холбоот Улс бол дэлхийн хамгийн ариун нинжин Ссэт- гэлтэй хүмүүс юм. «Зөвлөлт Холбоот Улс ганцхан манай оронд тусладаггүй дэлхийн “бага буурай орнууд, социа- “мист лагерийн улс гүрнүүдэд ариун гараа сунгаж урагш дэвших гэгээн замд нь үргэл Цоо халуун тусламжаа гүзүүлж байдгийг Польшийн Варшав хотод Зөвлөлт Хол- “боот Улсын барьж өгсөн 82 давхар соёлын ордны барил га дээр зогсож байхдаа сана- лаа гэж бяцхан охин Пагма хэвлүүхэн нь аргагүй эвлүү: лэн ярилаа. Эд энэ ордны дээр гарч Варшав хотыг бү: хэлд нь харжээ. Мөн Варшав хотоос 33 км зайтай орших алдарт хөг- жимчин Шопены сууж амь- дарч байсан газарт очиж түүний тоглож байсан хөг: жим, сууж байсан сууц, цэ” “цэрлэгийг үзэж явахад тү: мэн олондоо тустай үйлсийг Сбүтээхсэн гэдэг бодол Ө9- рийн эрхгүй төржээ. Үхрийн үүсвэр зубр, ганц бөхтэй тэмээ, Типлицийн шувууны үзэсгэлэн дэх ал- тан гургуулаас эхлээд үзсэн түг түмэн зүйлсийг нөхөд: дөө ярихад нөхөд минь цөм ихэд сонирхон чагнана. Түү гээр ч барахгүй Польшийн тойрон бүжиг, хөхөө зэрэг Польш олон дуунуудыг нө- хөддөө зааж өгөхөд олон нө- хөд маань цөм амтархан сур: на. Нөхөддөө заах, сургах юм ихтэй, ярих сонин олон- той, түүгээр барахгүй бидэн- тэй хамт амарч байсан орны пионерүүдтэйгээ "харилцах болно гэж ярьж: байлаа. ЭНХ ТАЙВНЫГ ДУУЛЖ БАЙНА Орон бүхний хүүхдүүд цөм энх тайвныг хүсч байна. Түүнийг бид нүдээрээ үзлээ. Тийм ч учраас үг хэлээ ойл голцохгүй бид хамгийн тү: рүү «Энх тайван» «гэдэг үгийг улс улсын хэл дээр сурчихсан байдаг байлга. Бидэнтэй хөрөнгөтөн. ор- ны хүүхдүүд амарч байсан. Тэд бүхний хүсдэгзүйл чэнх тайвны төлөө байна. Польшийн пионерийн «Энх тайван» зуслан нь энх тайвны зуслан тэж нэрлэгд" сэнээс-ч үзэхэд энх тайвныг юу юунаас илүү эрхэмд үзЗ- дэгийг гэрчилж байлаа. Энэ хүүхдүүд зуны амрал: “таараа зугаа цэнгэлтэй алс. “холд айлчлан анд найз олон- той болон өнгөрүүлээд 9 дү. гээр сарын 1-ний хонхны до- ”-хиог тэсэж ядан хүлээж бай- “НА293-25 2-1, ЖКамьянсүрэн ЖЭууЛЗАВГГ БН Польш Ард Улсын үндэс- ний баярын өдөр өнгөрсөн Т ду гаар сарын 22-нд Польшийн «Зелёной гура» хотын цэнгэлдэх хүрээлэнд Зөвлөлт Холбоот . ул сын баатар Юрий Тагаринтай, пионер багачуудын баясгалант уулзалт болов. Тус уулзалтанд 24 орны пионерийн төлөөлөгчид оролцож Ю. Гагаринд цэцгийн баглаа өргөж цэнгэлийн дуугаа аялцгаав. Тэд өөрсдийн амьдрал, сурла: га, анд. нөхдийнхөө бат холбоог сурталчилсан зурагт альбомыг Гагариндаа дурсгалаа, Энх тайвны хүүхдийн өгсөн бэ лэг дурсгалыг Ю. Гагарин баяр тай гардан хүлээж аваад өөрийн сэтгэгдэл талархлаа хуудас ДҮҮ” рэн бичиж гарынхаа үсгийг зур: жээ. Монголын пионерийн төлөө- лөгчид БН Польш ард улсад анх удаа амарч, аялан дүүлэгч Ю.Га гаринтай анх биеэр уулзаж Оай- гаа явдал Монголын пионерийн түүхэнд дурсгалтай шинэ хуудас нээгдэв. Ч, Тунгалаг. (Сүхбаатар, Хонгор сум, багш) тэмдэглэл : мяралзсан тунгалаг урсгалт Сэлэнгэ мөр нийхөө дээгүүр бярвазаар явж-байх нь 1, ТУЖИЙН НАРСАНД 1961 оны зуны аагим халуун нар төөнөсөн, тунгалаг нэгэн өдөр Тужийн нарсан ойд энд тэндгүй л хөрөөний дуу дуугарч лүглэгэр том мод нүсэр чимээ гарган унаж байгаа нь сонсогдоно.Манай Мажигсүрэн, Ламжав, Сандагжав, Дулам жав, Доржготов, Гомбо, Онхоон, Хөхөө нар ч ёстой л нэг галтай дөлтэй ажил лаж байх шив дээ! Тэд чинь өдөрт хүү хэд бүрийн л 8-10 шоо метр мод хийж байгаа гэнэ. Намайг модонд явна гэхэд чи хөрөө ирлэж солбиж ч чадахгүй байж мо- донд явах гэлээ гэж ээж мннь нх дурамжхан байж билээ гэж 15 насны орчмын хоёр хүүхэд ярилцангуут бүдүүн гэгчийНтоМ модыг нижигнүүлэн унагааж байлаа. Энэ үест энэ жаалуудын хийсэн модыг хараач! Тэнд ч энд ч овоолттой. Мөн ч сайхан банз, түлш, материал байна даа. Үгүй ээ яаж дааж хурааж чадваа гэж нутгийн бололтой хоёр хүн дүнгэр дүнгэр хүүрнэлдэн ярих нь сон согдлоо. Манай цог жавхлант өсвөрийн энэ хүүхдүүд том хүнээс дутуугүйгээр ажлыг дуусгалаа. ажиллаж -модныхоо учаталчиладл лажтэ/ Нийслэлийн 19 “дүгээр сургуу" лийн 3-А ангийн онц сурлагатан Болдын Цогоо нь зуныхаа амрал- таар З0 гаруй ном уншиж, шин) дуу олныг сурчээ, мөн ч гоёхноо! гэж жаалын нүдний буланд ус цүлехийв. Харав уу нөхдөө! Тэнд бараг л хүн шиг том загас цүл пал гээд цовхцож, байхыг гэснээ өӨврийнхөө дэвтэртээ Сэлэнгэ мөрний гарцын түүгээр өргөн нь 200 гаруй метр,гүн нь 2-4 метр бө гөөд бид машиныхаа хамт бярвааз дээр явна. Сэлэнгийн нэг захаас нөгөө захад ргэлжлэн бэхлэгдсэн канаданд бярвааз эхлэгдэн, усны ширүүн урсгалын хү чинд нь нэг талаас нөгөө талд очдог ажээ» гэж явангуут тэмдэглэж амжив. Эхний өдөр сурагч Ламжав 44 хонь, Цэндсүрэн 43 хонь хамгийн жаахан Бялбарагчаа 12 хонь хяргав. АЖЛЫН ДҮН ГАРГАВ Аж ахуйн клубт олон хүн цугларчээ. Аж ахуйн намын хорооны дарга Арав найсүрэн хэлэхдээ 404 .шахам км--ийн цаанаас манайхыг хоногт дөчөөд хүүхэд, идэнд шоо метр мод материал бэлтгэж, 428 хонь хоёр өдөр хяргаж, нэг хониноос зорин ирээд хорнод хонь угааж 30000 ширхэг тоосго цохиж төглөө. : бодолхийлэн байсан 548 Їкило: 400 граммаас 4 кг ноос авч, 2300 мРэрХНЭӨсРРҮРЭИХЭҮЛЭЛ Манай машины сул Зогсолтыг ашиг ю. “1: Говь нутгийн над ч их лаж уулнаас 200 гаруй шоо метр түлш ).. Улаанбаатар хотын 34 дүгээр лийн “хамт.олонд 30 тээн агсан хүгийг л Сүр, жавхаатай | амнрууланхан хийсгэж хө, баяр | тхигжид |тай, баяртай длахлан “өндөр | сэн хөдөлмөрч бага ахуйнхан “таар- зөвшөөрөв. завшаан тохнол “дож |өлгий нутгийнхад :5 шилийн төлөвлөгөөнд бүх ийтээр нь заавал т жилийн бо ловсролтой болгох ажилд шил ОжиХ шилжилтийг хийхийн зэрэг цээгээр насанд хүрэгчдийн бо ловсролын хэмжээг дээшлүүлэх “ ажилчин-ба хөдөөгийн залуучуу иех сургуулиар сургах ажилд Є зохих анхаарлыг тавин сургуу “дийн дотуур байранд суух хүүх “дийн 700 5 жилд 8 дахин нэмэг ” дүүлнэ. Ээлжийн ба оройн дунд сургуулиудыг олшруулан сурал оцагчдын тоог 1965 онд 14,5 мян “-тад хүргэнэ. Оройн бага ба бү 2 рэй бус дунд сургуулнудыг хө “дөө “аж ахуйн нэгдлүүдийн дунд “ байгуулах нь насанд, хүрэгсэд ба “залуучууд сургуулиа цаашид үр С тэлжлүүлэхэд нь тусламж болох юм. Хүүхдийн цэцэрлэгийн орны “ зоо 3,6 дахин яслиудын орны "4,5 дахин өсч зохих насны өв. хүүхдийн 80 орчим хувийг хам рана. Техникумын оюутны тоо Жу . -122-ш-ынь. 1,5 дахин нэмэгдэх болно. Ана гаах ухаан, политехникийн инс : титут ба шинээр хэд хэдэн те 7 никум байгуулна. 1961-1964, онуудад дээд боловсролтой мэрэй,. жилтэн 6000 тусгай дунд, болов” ролтой мэрэгжилтэн 10000- бэлтгэн гаргана, 4 сээр тус орны бүх шатны су гуулиудад 163,2 мянган хүн суч ралцах бөгөөд 1965 Онд 1000” хүн тутмаас 148 нь сура 2 байх болно. 5 жилд нийтийн НОМ мын сан 2 дахин номын Фон нь 1,5 дахин өснө. Суурин кино ба кино театр: 10:-ыг шинээр багуулж киноны бүтээлийг 2,5 дахин нэмэгдүүлнэ, Хэвлэх үйлдвэрийн гаргах бүч тээгдэхүүн 58 хувиар өсч бүх төрлийн сурах бичгийг эх орны үйлдвэрт хэвлэх бөгөөд сурах, бичиг хэвлэх явдал 5 жилд 83.0) дахин нэмэгдэнэ. - -т0О 5 жийг идэж, тэдний ажилд хичээн гүйг магтан сайшаасан гэлээ. -- «Шинэ эргийн зүг» «785 дээр» «Муму»,«Ишигний тухай» зэрэг 80:аад ном уншлаа. Лагерь дээр «Үүрээр, Улаанбаатарт бай- гаа миний аавд» зэрэг сонирхол той кинонууд үзэж, «Солонгосын | Зоя» «Архины балаг» гэх мэ ! 5 2289У т8ул,Ё Л «гүт, 7-2 бурагч Нарантуяа СПСөгнөгөр- “ийн зусланд 1 сар БНА Герман, “Солонгос, Зөвлөлтийн хүүхдүүд тэй нэг гэр бүлийн хүн шиг л сайхан “амарчээ. “Бид хамтарч ууланд зугаалж, усанд орж ном ” унших, кино үзэх, бүжиг хийх, со хэлрхэлээ мэдэлцэхгүй боловч сен» «Эргээд ирэхэд» «Хүүгийн бодол» зэрэг шинэ дуунууд сур сан гэлээ. - Одоо юу хийж байна гэхэд: - Хичээлдээ л бэлтгэж байна даа бүх сурах бичиг, дэвтэр, бэх үзэг харандаагаа бэлтгэчихсэн 5 дугаар ангид үзсэнээ бататгаж, сайн ойлголцож байлаа. Би тэд-|6 дугаар ангид ороход ч бэлэн ний дундаас Солонгосын Кин- | болсон. 9 дүгээр сарын 1-нийг л “Мин-за тай. дотно үеэрхэж хая | хүлээж байна даа гэж тун баяр “ таа солилцон, бие биендээ бэлэг | баясгалантай ярилаа. Тэр өдөр өгч, сурлага. ажлынхаа талаар |нь ч ирлээ. санаа сэтгэл нэг, бие биенийгээ ярилцаж байлаа. Энэ най 5 Ё му “зуудтайгаа 6 дугаар сургуулийн Нийслэлийн 10 жилийн 8 ду с хөдөлмөр зусланг сонирхож,, гаар сургуулийн пионерийн найз нөхдийхөө боловсруулан ахлах удирдэгч, 2 гаргаж бий цагаан идээний дээ- П. Жанчив, үг ч ж ХЖ.Хлллхлүлхлхлулулулулммт Б.2 -5- Шанай 3-р зэлниийнхэн --110 жилийн 5 дугаар дунд ажилд 7-Б-ийн Туяа, Хүрэл: “сургуулийн | б-А, 7-Б, 8-Г сүх 6-В-ийн . Цоодол нар ангийн, сурагчид | Монгол: идэвхтэй ажиллав. Вьетнамын найрамдлын нэ Мөнхтогоо, Дарьсүрэн, Хадхүү нар амт чанар сай- тай олон төрлийн хоол хийж сурлаа. Эд зөвхөн ажилла: рэмжит “Чойбалсангийн зам нэгдлийг түшиглэсэн сургуу хаа хөдөлмөр зуслангийн 83 дугаар ээлжинд ажиллаж даг биш биеийн тамирын 4000-аад төгрөгийн ашиг төрөл бүрийн тоглоомоор : тоглох, үдэшлэг, уулзалт сургууль ба нэгдэлдээ оруу" лав. Үүнд идэшний ногоог арчлах ажилд б-р ангийн Ян зохиох шинэ дуу, шүлэг су рах зэргээр ажил, амралтыг “даг, Мөнхдорж, Долгорсү: хослуулж ашигтай амрав. рэн, Болхоо, Дашбалжир, 10 жилийн 5 дугаар дунд “| Алтанцэцэг. Игорь, 8-Гэийн сургуулийн 6-А. ангийн “Бадамханд, тоосго цохих Ж. Дарь, УАллмлмллмлмлмлмлмтылтыттмтмтмгмтмтмомтытмтылээл ЯРЭРМЭРЭ м, Тэр найз нөхдийнхөө 3 : тийн шүлгүүд чээжилж, «Ким-Ирчбомбөрцгийн ТИВ өвгөд төв ба ӨМ: халуун орноор боловч одоо маань дэлхийн бүхэнд суудаг маш өнөр олуулаа Юм. Би монгол газар 1958 онд үрч лэгдэн ирснээс хойш өгөөмөр ха луун сэтгэлт нөхдийн хайр энэр- лээр жаргалтай сайхан амьдарч бидний үр үЕдэс жил бүр улам өсч олширсоор байна. Бид ганц нэгээрээ амьдрахыг ерөөсөө хүс- дэггүй, нэг. гэрийн дотор дөрөв тавуулаа амьдрах их дуртай бай даг. Ингэж байлгахыг монгол: чууд «үүрлэх» гэдэг. Үүнийг би их гайхдаг юм. Яагаад гэвэл би ямар нохойн гөлөг, чонын бэлт: рэг биш шүү дээ. Үүнийг"л үү: рээрээ байна гэж ярьдаг биш үү? Бид эцэг өвгөдөөсөө эхлээд Ха: Миний эцэг нет Америкийн нутагладаг байсан төрөл төрөгсөд | бяцхан хоёр цэц “булаалдан 3 Уилпалжвалтэаа/ уяиналанал/аанд/ гакаалчхлал ааа авааль лахла л Лавалжлаг,хана/ гашаллавагажаллажьлналлилы гхлв. луун оронд төрж удамшсан боло- хсороо хүйтэнд их дургүй, осгож үхчих гээд болдоггүй дандаа л дулаахан байх хүсэлтэй байдаг. Бидэнд буу бариад довтолдоггүй Ч гэсэн бидний дайсан их олон байдаг... Жишээ нь бидэнтэй Хоёр ө гүүллэг Та нар намайг эпамиж 42 амьдрахыг хүс” мөр зэрэгцэн булааж идэч. бидний хоол ундыг хийг эрмэлздэг дайснууд байдаг) Бид хоол ундаа буллэшний вал эцэж тураад өлсч ,үхэхэ хүрдэг. Зарим нь биднийг шууд! барьж идэх аюултай юм. Эндэ: дайснуудын аюулаас биднийг үрч/ лэн ирсэн сайн санаат зүнэлт : нөхөд маань цаг ямагт хамгаалж байдаг. учраас бид улам өсч од3! ширно гэдэгт итгэдэг. (00:23) Бидний уух унд бол зөвхөн | 5 хар ус юм. Үүндээ янз бүрийн: давс уусгаж түүгээр хооллодог) "Би ундаа уухдаа хөлөөрөө уудаг! 1 Үүнийг Л та нар их сонирхох) байхдаа. Түүгээр ч барахгүй (/ уушиггүй. ч гэсэн амьсгалж, Хо“! доодгүй боловч боловсруулж чадна. Би мал сүргий чинь тарч, ган орох, мах сүүний чинь элч. бэг байхад та нарт тусалдаг шүү" | дээ. Биднийг шинэ 5 жилийн 1946, лөвлөгөөнд 14 дахин нэмэгдүүл" | нэ гэжээ. Та нар одоо намайг, таньж байгаа биздээ. Миний нэ“) рийг эрдэнэ шиш гэдэг шүү дээс! Бен Бужааг яагаад бодов 39 Ї Манайх, нэг хөөрхөн алаг муур! Намдаг найз минь: «уур бол | тай байсан юм. Тэр алаг муур маань өглөө орой, өдөр шөнийн хэдийд ч гэ: сэн нүүрээ тогтмол угаадаг учир би их цэвэрч амьтан гэж боддог байлаа. Тэгээд нэг өдөр өөрийн найз “Намдагтайгаа тог лож байгаад алаг муураа магтаж ярилаа. Гэтэл хэлсэн үгнээс ёр: деө зөрдөггүй найз минь миний нүүрээ тогтмол угаадаг ч шүлсээ | рээ зөвхөн хушууныхаа үзүүрх! нийг угаадаг шүүдээ гэхэд НЬї -- Би юу ч хариулж чадаагүй гээр барахгүй манай цэцэрлэ" гийн Бужаа гэж зөвхөн харай дах нүүр, арван ,хурууныхаа үзүүрхнээс цаашихыг угаадаггүй хүзүү тохой нь халтартчихсан явдаг нэг жаал өөрийн ярьсныг зөвшөөрөөгүй учир ?бид| бодогдож билээ. маргалаа. Т. Жамьянсүрэн ушиалшшал гажслллахалажжэл й сэл? эс эрхгүй ( | Э1 “өшхоРС 2Өэс-695 ө» 2 ХЭ ТЭРЭ зэйВ5л ф5:502 Ш ТАВАН ЖИЛД МАНАЙ СОЁЛ ГЭГЭЭРЭЛ “вэрус---иэээгииэасарэггэа А, 1146:0611 Яр 1742277) Дээд суРГУУЛИУДЫН ОЮУТ- Ч нуудын тоо 452 наР,ерөн- ХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИУ- дын хуухдийн тоо 1787-ИАР: Ё, | өсч 126000 волно.КлыБ /дахи!.. БДО УЛААНБУЛАН 2 ДАХИН НУУДЛНИН кино 21.67, илр нэмэгдэнэ. 7) 162 Б. СОСОРБАРАМ. (уран зөгнөлт найраглал) Цоргоор гоожсон будаа шаг « Цугаар гараад ирлээ. Цоохор цэцгэн хээ шиг Цулгай талбайг чимлээ. Өдрийн кино завсарлаад Үймээн шуугиан ихтэй байв. «Үе тэнгийн хүүхдүүд Үзсэн зүйлээ ярилцаж байв. Айл хөрш хүүхдүүд Ам мэдэн зөрөлцөж Гагарины тухай киног - Гайхан шагшин ярилцаж Зөв буруугаа мэдэхгүй “Зүтгэж мэтгэж явна. Зөн билэгт явдлыг Зөгнөн хүсэн ярина. 2: Сууцны өндөр барилгуудын : : Чацуу хүрээд ирлээ : Сургуулийн хүүхдүүд бая тай Сууц руугаа орцгоов. 3 -- Ашгүй хүү минь ирэв үү Алив хоол цайгаа идэж уу Аав зэж нь кино үзнэ Арван нэгт ирнэ байх Дорлиг чи хичээлээ давтаарай Даалгавар байвал хийгээрэй Долоо хүртэл амар даа Дориун сайн хүү..гэж Ээж нь түүнийг өхөөрдөн Энэ тэрээр магтана. Н -« Аавын хүү амарчихаад "Аяга тавгаа цэвэрлээрэй Юм хумаа сандаргаж Новш битгий тариарай гэж Эцэг нь нэмж хэлэхэд Энхэр жаал толгой дохиод -« Та нарыг иртэл унтахгүй Ё) Давтах хичээл их бий гээд “7 Тавагтай хоолноос халбагадан Таашааж амтлан идэв. Дорлиг тавтайхан сууж Даалгавраа хийж гүйцэв Есөн цаг хагаст Давтах хичээлээ барав. Алжаасан биеэ амраахаар Алдалж тэр сунпцав. Босож хэд алхаад Бодлогошрон хэсэг явав. Үзсэн киноны тухай Үргэлж сэтгэлд бодогдоно. Од саран тийшээ ч Очоод үзмээр санагдана Дорлиг тэгээд шуудхан | Доорх ширээгээ уудлав. Юрий Гагарины зурагтай Пионерийн сонин гарлаа. Ертөнцөөс огторгуйд ниссэ: Ер биш явдлы нь дэлгэв. Хүрэн зандан модтой Ширэн өнгөтэй диван дээ! “Хүрч очоод суулаа. Хүссэн зүйлээ уншлаа, ж эс -- Арвин дэлхийн хүүхдүүд “Анхаараарай, анхаараарай! Алтан Москва ярьж байна. Анхаараарай, анхаараарай... Дорлиг үүнийг сонсоод -» Доороо ухасхийн босоод “Хүлээн авагчаа чангалж х. Хүзүү сунган чагналаа. 7 Мөнгєп саранд хүрэх Мөдхөн тэнд очоод 0220 Маш нууцы нь тайлна.. 4. 25 Пионер Алёшагийн саналаар | рл Түүнийг авч явна. 2 ». Орон бүхний хүүхдүүдээс Очих хүсэлтэйг авна. Ой-0819 000 “ Ирсэн учраа Дорлиг Манай аялал эхлэнэ. ОАР аа! : ! С эм ра зегнєлт найраглалыг бичсэн Б. Сосорбарам Хедөлмєр “сонины 9 газар ажилладаг юм. . ” 2 Ардын Гэгээрлийн 0 раа шалгарч суурь эзэлсэн билээ. д д эрмэлзлийг биелүүлэх , эрдэм шинжилгээний лут их ололт д энэ лугаараас эхлэн хэвлэлээ. Э Хэн хүсэлтэй хүүхэд Хэрэг зоригоо шулуутгаж Хэдхэн хоногийн дараа Хүрэлцэн ирэхийг урья. Арвин дэлхийн хүүхдүүд ЭЭ Анхаараарай, анхаараарай... Ингэж хэд давтлза Тэгж тбд ярилаа. МСандарч тэвдсэн Дорлиг Санд мэнд ухасхийв. Шатаар бууснаа ч мэдэлгүй Салхи шиг хурдалж явав. Надаас түрүүлчих бий гэж Нааш цааш харж гүйнэ, Тэрний нь яг мэдсэн шиг Тэртээгээс нэг жаал гүйнэ. Тэр надаас түрүүлэх нь гэж Тэвдэж дотроо бачимдана. -- Хүүе, найзаа хүлээгээрэй Хэлэх юм байна. чамд Чи бас явах гээ юу Чингэвэл хоёул зөвлөе -- Хаашаа тэр вэ эрхмээ Хачин асуулт тавина вэ?, Ээж төрөх гэж сандаргаад Их яарч явна, баяртай Дотор нь онгойсон Дорлиг Довтлон гүйхийг оролдовч Дороо дэвхцээд, урагшаа “Тун ч ахихгүй байх шиг... з .ОБайггэж явсаар тэр МАнгийнхаа үүдэнд хүрлээ. Хаалганы товч дарвал Хариуд хонх жингэнэлээ. Өндөр цэх нуруутай Өнгөлөг буурал үстэй Өөрийн ангийн багш нь Өнгийн харандаа бариад Өнгөрсөн хичээлд бичсэн Чээж бичгийн алдааг Өмнөх дэвтэр дээрээ Цэвэрхэн засаж сууна. Дорлиг хүү багштайгаа Дотно элэгсэг мэндлээд Бүлх залгисан юм шиг Бүлтэгнэж хэсэг зогстол: -- Юу хэлэх гээв Дорлигоо. Юунд ингэж сандарчаав. Нааш дөхөөд суучих Наад малгайгаа авчих... Эх хүний зөөлөн дуугаар Ингэж багш нь хэллээ. Илэн далангүй ярилаа. Гадаа үүдний тэнд “ Гангар гунгар ярилцана. Ханан дахь хонх жингэнэа54 “Хариу ер өгөхгүй байна. с-- Багшаа би...би... би... 204 Байж байлаа, гэртээ 0-6 Яамны хүүхдийн утга дийн зохиолын уралдаанд сурагчдын дуу» гэдэг Энэ найраглалд хүн төрөлхтний одон ертөнцөд бүтээлд түшиглэн манай хүүхдүүд түүнийг д 2 үзэх нээлцэх сайхан хувьтай, хүсэл эрмэлзлэлтэйг уран зөгнөлт аргаар дүрс лэн харуулжээ. Манай сонин залуу зохиолч Б. Сосорбарамын знэ найраглалыг оумтмтмтмэмтүумтммүамт- “Умтммтмтмуутмтмтмтмэмтэмтмтмтмтмт мумтмтмтмтөт муут “ Сүхбаатарын нэрэмжит | сӨгСЭн, тусгай товхимол дуунуудаа аялаж шинжлэн судлах өнөө үеийн -- За, за би мэдлээ тэгвэл Залгаж яриад яахав Тэгээд чи юу гэж ирэв. Тэрнийгээ л хэл дээ Хүүгийн царай баяраар дүүрч Хүсэл нь дотроо биелэх шиг - Москва, москва, алтан : Москва Мөдхөн тэд саранд ниснэ. Тэгээд миний хүсэл Тэдэнтэй явах гэсэн юм гэх Сэтгэл хөдөлсөндөө чанга 1 зохиолын тасгаас зарласан хүүх 6 0 хүсэж мөрөөдсөн удаан хугацааны хүсэл 9 хэллээ. Сэрэглэн хүү босоод ёсоллоо Өнөөх багшийн сэтгэл ч Өөрийн эрхгүй хөдлөөд Дорлиг минь чи ер нь Дотроо ухаантай хүү Санадаг ч бодол мөндөө Сайхан ч үйлс тэр дээ гэж Багш нь түүнийг тэвэрч : Баруун хацрыг үнслээ. -- За тэгвэл хоёулаа Захирал дээр орьё гэлээ. Тэр хоёрыг гарахад Тэсч ядан хүлээсэн Олон хүүхэд тал талаас Одоохон ирэх үү? багшаа гэнэ. Сургуулийн захиралын өрөө ч Суу чимээ ихтэй байв, |. Сурагчид үүдэнд хүлээгээд Дуу шуу болцгоож байв Захирал багшийн өрөөнд Зөндөө хүн байлаа. Ангийн багш |Дорлигийг Авчирсан учраа ярилаа. --Хэн хүнгүй саранд явах Хэрэг зоригтой ирээд байна. Хэддүгээр анги вэ? гэж Асууж гэнэ, захирал --Ирэх жил тавд орно Эрхэм багшаа явуулж өгөөч --Ёсдүгээр ангийн сурагч Ерөөлт ч бас ирээд байна Өдий төдий хүүхэд байгааг Өөрөө харж байгаа биз |. Багш нар бүгд ярилцана Бас нарийн шалгана. Цөм наашаа харцгаа “Чухам хэнийг явуулах вэ “Олон багш маргаяс гарлаа Одоогоор шийдээгүй байна. Хүн хүн өөр саналтай Хүүхэд бүхэн явах санаатай ”-Онц сурдаг хүүхдээс Онцгой нэгий нь явуулья ---Одоо ирсэн хоёр ч Онц суралцдаг шүү дээ --Бага ангийн сурагч яваад Базааж юу хийх юм бэ Ахлах ангийнх ч гэсэн Арвитай юу бүтээх вэ? Ингэж тэд ярилцана. Эцэст шийдэх боллоо. Хамгийн түрүүн ирсэн бол Хэнийг ч хамаагүй явуулья --Манай ангийн Дорлиг Маш хурдан ирсэп юм. Ирсэн цаг минут нь ч Энд тэмдэглээтэй гэж Дорлигийн ангийн багш Догдолсон сэтгэлээр хэллээ. “Ер нь эрт ирсэн шүү Хэдэн цагт ирсний нь Хэлзэдорхигэж 6 Захирал шууд хэлэхэд їлэлийн комбинатад хэвлэв. ж “ва, 35 зрөлөтгэЭн загасан өвиманирсиилиаиасинэагилисссслссл оэснинлиилиинмииидчилис --Ерөөлт ч гэсэн над дээр сь 4 7 Дорлигийн ирсэн цаг Долоон агшнаар түрүүлэв. Одоо Дорлиг явна гэж Олон хүн зөвшөөрөв, Хөөрч баярласан хүүгийн Хөл газар хүрэхгүй шахам Гэрийн зүг харайлгав. Гэнэт ингэж санагдав. --Ээж аавдаа хэлээгүй Ингэж явдаг зөв үү? Хэрэв зөвшөөрөхгүй бол “Хэн тэгээд явдаг бол ЦҮгүй ээ! би явна. :Уйлж байгаад гуйна “Ийм үйлст оролцохоос | Илүү гавьяа хаа байна . “Эрдэмтдийн дэргэд явж | Ирэхэд нь цай хоол бэлтгэж "Багаж хэрэгслий нь зэхэж. !Бас бус юм хийнэ шүү дээ “Орос найз хамт явна. “Олон газраас ч очно биз “Манай гэрийнхэн зөвшөөрнө Маш зүйтэй гэнэ биз. Эцэг минь их санах байх Ээж минь бас завох байх. Гэвч бид удахгүй биз Гэнэт л хүрээд ирнэ биз эс с Үй түмэн сурагчид гҮерийн ус шиг жигдрээд Өнгөт далбаа, лозун Үзэмж сүртэй яралзаад «Ту» онгоцны буудал. Тун ч сүртэй харагдана”. 7 Мөрний урсгал шигцардмалаар” Морины толгойтой машин 7 давхиж. Онгоцны буудлын дэргэд : Огцомхон зогсолт хийлээ Магнай дүүрэн инээмсэглэж Мань хүү түрүүлээд Дорлигийн аав ээж дараалж Дотно нөхөд нь дагалдаж 2 Ёслож гаргахаар ирж байна, | Ёстой гоёхон ирийж байна. Гантиг чулуун индэр дээр Гараад ирлээ тэд Галын дөл бадрах шиг , Гардах тугууд намилзана. | Сургуулийн захирал урьтаж Цугларсан олонд хандаж --Суу хүчин бадарсан 20 Лут их зоригтон Та бидний төлөөлөгч Тавтай явах болтугай Саранд мэнд хүрээд Сайхан үйлсээ бүтээгээд Эргэж бид нартайгаа Ээж аав хоёртойгоо Эх дэлхийн хүмүүстэйгээ Эсэн мэнд уулзах болтугай гэхэд. Уудам талбай дүүрэн Уриа цуурайтаж дуулдана Улам амжилт хүсэж 2 Улаан бүчээр даллана. 2 Эх орноо төлөөлсөн Эрэлхэг хүү өөрөө Энэ бүхний хариуд Эрчит үг хэлэх боллоо Улаан бүчээ засаад. Урагшаа хэд алхлаа. 3, Уянгат дуу цацраагчийн | Урдхан нь яваад хүрлээ. “Цогтой хархан нүд нь Цолмон адил гялалзана. Цовоо хүү таван. хуруугаа Чанх дээш нь ёслоно. (Төгсөөгүй Хариуцлагатай эрхлэгчийг 22200 9. Цэвэгмид ь в. 3 , “9 тайзан дээр нэгэнт бий Хайрт багачуудаа! Та нар Зөвлөлт Зас ! гийн газраас саяхан гаргасан мэдэгдлийг радиогоор сонсож,.сонин хэвлэлээс унш сан бизээ. Зөвлөлт засгийн газар яагаад ийм арга хэмжээ авах болов? Зөвлөлт зас гийн газрын энэ чухал арга хэмжээ хэ- ний ашиг тусыг хамгаалж байна вэ? гэдэг асуултад шудрага хүн бүхэн, дайны аюул заналыг ойлгодог хүн бүхэн үнэн зөв ха- риулт өгч чадна. р - “Зөвлөлт Холбоот Улс хэзээ ч, хэнд ч зэвсэглэн халдаж байгаагүй бөгөөд харин “улс түмний өнө бат энх тайвны төлөө- хэрэгтэй бүхнийг хийж,олон улсын хүнд -байдлыг намжаахын төлөө бүх идэвх чар майлтаа гаргасаар ирснийг сургуулийн насны бяцхан хүүхдээс эхлээд манай на- санд хүрсэн хэн боловч сайн мэднэ. Энх тайван, социализмын бат цайз бол- "сон Зөвлөлт | Холбоот Улс энх амгалан "байвал бүх шудрага хүн төрөлхтөн социа- :. МХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО: МОНГОЛЫН ПИОНӨрийн төв ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН , | 18 дахь жилдээ ! т БААСАН 3634 (727) 5 1961 оны 9 дүгээр сарын 8 ЗБЭ71078өн ї он Зөв зүйтэй алхат лист орон энх тайванд дургаа улс түмнүүд | өөрийн үүрэг гэж үзэж байна гэжээ. Дайны цөм энх амгалан байх болно. 3 Зөвлөлт Холбоот Улс болон социалис лагерийн орны аль нэгэнд дайсан этгээд бузар гараа шургуулан зэр зэвсгээ ханги: нуулж эхэлбэл бүх нийтийн” амгалан төв- шин байдал алдагдаж хүн төрөлхтөн дайны аюул заналД учрах болно! таддийг эрүүл ухаантай хү (бүр! Г ухаарч шис “Гэтэл сүүлийн.ү Д АНУ-аар толгойлуул- сон Өрнөдийн цэргийн эвсэлд оролцогч гүрнүүд зэвсэглэлээр шууд улайран хөө: цөлдөж, цэрэг дайны зардлаа илэрхий нэ- мэгдүүлэн, цөмийн зэвсгийг турших явд: лаа үргэлжлүүлсээр | байна. “Тэд дайны аюул заналыг дахин сэргээж дэлхий дахи “оны бат энх тайван байдалд сүрхий дайсаг насаар байх боллоо. Ийм хүнд нөхцөл байдал олон улсын болсоор байгааг “харгалзан Зөвлөлт Засгийн газар өөрийн “эх орны батлан хамгаалах хүчин чадлыг улам зузаатгах ,зүй ёсны шийдвэр гаргалаа Үүнтэй холбогдуулж Зөвлөлт засгийн газ рый мэдэгдэл гарсан билээ. Энэ мэдэгдэлд дурдсан нь: «Нато-гийн цэргийн эвслийн бодлогын улам даварч байгаа түрэмгин гшинж чанарыг Өдоо үес улс түмэн харж |: ҮЗ байна. АНУ болон!түүний хань хам зэрВ лан зэвсэглэлийн хойноос урьд Урь даас/ гойд их хөөцөлдөн, цэргийнхээ тоог “нэмэгдүүлж, олон улсын түгшүүртэй байд лыг туйлд нь хүртэл хурцдуулан, цэрэг дайны машиныхаа хүрдэт голыг хүчтэй --4 сэргүүлж байна. АНУ болон түүний хань хамсаатап ОР- нуудын удирдах зүтгэлтнүүд бүр ч гаарч. БНА Герман улстай найрамдлын гэрээ байгуулах гэсний Хариуд зар зэвсэг хэээг- лэж, дайн дэгдэзхээр заналхийлдэг Ч бол- лоо. Болгоомжилж сэрэмжлэхгүнггэр "байж болшгүй иймэрхүү їсявдал | нэгэнт үүсээд байгаа болохоор ямарваа . ан халдан довтлохоор оролдсен ,тухайд нь ХӨ: сурж үвНА Зойлолт ХоЛбооС Улсыг бүрэн бэлэн байлгахын тулд зохих бух арга ХЭМ- жээ авах явдлыг Зөвлөлт засгийн газар хад нь хүршгүй өргөн далай | "Хүн өндөр уулын , Өгүрэмгийлэгчдийк |. оргилд авирахдаа (5 буцахгүй холсвө асгарахаас айхгүй зориг хатуужилтай авирах :| адил эрдэм мэдлэгийн оргил өөд авирахад асар их тэсвэр зориг (| аврага их хүч хэрэгтэй. Уулын бэлээс дээш авирч байгаа хүний нүдэнд орчин тойрны байгалийн үзэсгэлэн тодордгийн адил эрд (8 мийн эхийг сурах тутам «Таагдашгүй оньсого мэт тайлагдашгүй “хаалга мэт байсан»юм бүхний парийн учир зүйг эрдмийн ачаар | тайлж тольдон харж чадна. Тэр бүхнийг эрдмийн дээжээр шант “рашгүй зоригоор мэдэж чаддаг. Тэгвэл сургуулийн танхимын “хангид өлгөөстэй байгаа самбар дээр бичигдсэн үсэг, тоо бүхэн | нь сурагч хүний мэдээгүйг мэдүүлж, хараагүйг харуулж чаддаг «| Үлраас кино дэлгэцтэй зүйрлэж болно. Сурагч аюул занал улам хүчтэй болсоор бий энэ пөхцөлийн” дотор Зөвлөлт засгийн газраас авч явуулж байгаа дээрх арга хэмжээг С0- циалист орны бүх ард түмэн, бүх. шудрага Хүн төрөлхтөц зөв ойлгож, зөв зүйтэй алхам гэж нэгэн зэрэг,хэлж байна. Хуу- лиар тогтоогдсон хугацаа дуусч бэлтгэлээр хаХагдах эрийн зохих төрөл. мэрэгжлийн йэрэг, усан цэрэг, түрүүч, ахлагч нарыг Эрнөдийн түрэмгий бүлгийнхний зүгээс хийж болзошгүй аливаа халдлага тохиолд-Г вол Зөвлөлтийн армийн байлдааны бэлтгэ- лийг хангахад шаардагдах тоогоор ЗСБНХ У-ын зэвсэгт хүчний эгнээнд түр үлдээх нь чухал гэж. ЗХУКН-ын Төв Хороо, ЗСБНХУ-ын сайд нарын зөвлөл үзсэн бай на. Мөн бий болоод байгаа байдлыг тал бүрээс гүнзгий зэрэгцүүлэн бодож үзсэ ний дараа ЗСБНХУ-ын засгийн газар цө- мийн зэвсэг турших “шийдвэр гаргалаз. Энэ бол ЗСБНХУ-болон социалист бусад орнуудыг империалист хүчнүүд шууд 33- налхийлж байгаагийн «улмаас арга буюу ийм алхам хийхэд хүрсэн байна. “Зөвлөлт засгийн газар олон улсын Хүнд нөхцөл байдалд ийм арга хэмжээнүүд ава- хын зэрэгцээ улс түмний энх тайван, най- рамдлын амин чухал асуудлыг энх тайв- ны замаар бүрэн шийдвэрлэж болох тухай өөрийн саналыг дэвшүүлэн тавьсаар бай- на. Орчин үеййн гол асуудал болсон ЗЭВ- сэглэлийг бүх нийтээр бүрэн хураах тухай, Германы асуудлыг энх тайвнаар нэн даруй шийдвэрлэх тухай болон улс түмнүүд, энх тайвнаар зэрэгцэн орших Ленинч зар- чимдаа хязгааргүй үнэнч байхаа Зөвлөлт Холбоот Улс”ёс төртэй мэдэгдэж байна. Зөвлөлт засгийн газраас стухайн нөхцөл байдалд авч явуулж бий энэ арга хэмжээг Монголын ард түмэн түүний залуу үе Хам гийн зөв зүйтэй алхам гэж чин сэтгэлээс баярлаж байна. төнцийг үзэж. хүчээ шавхахаас хүний омнө га ! МЭммлмлхлмл «/ - ёсөн Хомоны дуугаар Хонгор шаргал намар хотол дэлхийд айл чилсан холын аянчин шувууд буцахын дуу гаа нийлүүлсэн найртай намар сарын нэгэн түг. түмэн дэд маань тохиолдох баярын өдөр. Энэ хээр хүүхэд бүхэн сургуулийн алтан бос: гыг алхдаг учир сурагч бүхэн хамгаас -эрт лэн босч формын хувцасаа өмсөж гал улаан бүч зүүж сургуулийнхаа зүг яаран алхалц” гааж байна. 1961:02 оны хичээлийн жилд . ерөнхий боловсролын 421 сургуульд 111600 шахам охид хөвгүүд суралцахаар баяр хөөртэй ирээд байна. Зөвхөн нэгдүгээр ангид 19000 заруй хүүхэд элсэн оржээ. Энэ хичээлийн Жилд улсын төсвөөр 11 сургууль цоо шинээр баригдаж ашиглал: гад орж хичээлээ нээж байна. Сурагч бидний хийж байгаа гол хөдөл: мөр бол сурах явдал мөн. Ийм учир сурагч бүрд сайнаас онцсайн сурахаас илүү эрхэм зорилго байхгүй. Амжилттай суралцах хичээлийн жилийн Эхний өдрөөс эхлэн багшийн заасан хичээлийг анхааралтай сон сож хичээлийн тэмдэглэлийг нарийн ням- бай хийж, заалгасан хичээлээ өдөр өдөрт хүүх- - давтаж ойлгохдоо зөвхөн багшийн хичээл дээр зааснаар хязгаарлагдах биш холбог- дох сурах бичиг ном зохиолуудыг уншиж дэлгэрүүлэн ойлгох, ойлгосон зүйлээ хөдөл мөр амьдрал дээр холбох явдал эрхэм чу: хал юм. Хичээлийн гадуур явагддаг биеийн тамир, урлаг уран сайхан, залуу байгальч, мужаан дархан гэх мэтчилэнгийн төрөл бү рийн дугуйлангуудад суралцаж авьяас чад лаа улам дэлгэрүүлэх явдал бол сурагч бү: рийн чухал зорилт байх ёстой Хүүхэд бид эрдмийн шимийг ямар ч үнэ төлбөргүйгээр хүртэж байгаа явдал бол нам засгийн минь ач үр юм. Бидний эцэг эх ах дүү нарЭса. “рын нэгэнд сургуулиа зорьж гарахад мэр Хавзєлсэєд,ЭтЭХэсэх эс ээ сэ Єбэсс5э ЧЭєлсэсчсЭэээЄбэсэєэсэсэ эсээс Э сэ басэ Бэ сэ Бэ тэ бүЭ бэҮЭЛн Ээүсэхшүүн хи “УЛМТЬтытыгтытытмлмлмотуллы Өтмтытмтмтмгнт-д (үзэлт р-------тт ууу 77) 79:21 Эрдмийн түуяат оргил өөд, Эрдэм гэдэг оройд нь гаршгүй өндөр оргилтой уул мэт, за: мэт арвин юм. Эрдмийг сурахдаа багаас ихэд хүрэх замаар дэс дараалалтай сурахнь чухал эцэхийг мэдэхгүй алхагтун: зар зүйн зураг өлгөөстэй байдаг бил жилтаараа бэлэг болгох ёстой. "гэн зөвлөлгөө өгч сайн сайхныг ерөөн мор дуулахдаа үеийн олон нөхөдтэйгээ эвтэй нөхөрсөг байж хичээл номдоо шамдан су” ралцахыг захисан. Ийм учир бид эх орон пам засаг эцэг эхдээ сурлагын өндөр ам” Ээ. «Эрх жаргалын од болсон гэгээн Москва. . Энх тайвны түшиг болсон Зөвлөлт улс | Ноёлог өндөр Гимлайп оргил » -. Номхон далайн”буурал мапдал» бүхнийг эрдмийн ачаар “ойлгож чаддаг билээ. Алтап номын хуудас дээрээс одон ертөн- : цийг “очсон юм шиг харж өнгөрсөн үеийг үзсэн юм шиг мэдэлс - с авдаг. Хичээлийн танхимд эрдэмтэн багшийн зааж байгаа хє 1 чээл бүхэн шинэ мэдлэг шинэ хүч өгч байдаг. Манай үеийн “сурагчдын ирээдүйн зам алтан нарны гэрэл шигсав саруул- хан байна. Энэ замыг хайрт нам нээж өгсөн билээ. Эрх кг галант орны минь хүүхдүүдээ. Эрдмийн туяат оргил өөд төг б-Эцэхийг мэдэхгүй алхагтун! ОРЧМЫН ар / цагийн. өдөр эрдмийн ариун шимийг хүртэ. нь , , | Энэ зураг дээрээс ер БГ жиллах ажиллагааны нэг хэсэг мөн Хө ласан бод тэр 2 хэсгийн с Дөө аж ахуйн 1. Алаг цэцэг, эрээн эрвээхэй “Хөвч тайга ногоон хүрмээ нөмөр сеён хөрст газар цэцгэн хөгжлөө дэлгэсэн аагим халуун зуны ИД сайхан үед эрдэмд шамдан зорь “сон энхрий болборой пионер су рагчдын зугаатай сайхан амралт байдаг билээ. Энэ амралтаа өдөр бүр өнгө жин хөгжиж байгаа сайхан эх орны минь аль чгазрын хүүхдүүд Зугаатай бөгөөд бүтээлтэй өнгө рүүллээ. Зөвхөн Төв аймгийн тө вийн дунд сургууль дээр очиход гүр бүтээлээр өндөр, зуны амрал аа тавтай үр бүтээлтэй өнгөрүүл н олон арван, хүүхэдтэй уул аж сэтгэл тавтай байлаа. Ургамал ба амьтны судлагч н Ч гэсэн нилээд тэвдэж нэрлэ мээр «буман» янзын цэцэг Мавч «түмэн» янзын шавьж эр нэг дор үзсэн юм. олон шавьж, Шөтэл хоёрхон: жаалтай уул38- Жад ї.їм олон зүйлсийг үзсэн мм Нь. үнэхээр жавшаантай хэрэг “Өнэ бол 8 а ангийн сурагч рэнбух, Рэнцэндорж нарын зу НЫ турш амралт ажлаа зөв хос Пуулсны үр дүн байсан юм. Эд 1 хадлан авч, Мал хариулж, өвс арвага зурам авлаж явахдаа Энэ 1 3 цэцэг навч шавьж, эрвээхэйг цуг ларуулан сургуульдаа авчирчээ. Энэ зүйл нь багшийн заасан урга мал ба амьтны судлалын хичээ лийг биет үзүүлэн дээр ойлгоход сайхан тус болох нь мэдээж Цэ рэнбух 2 сарынхаа амралтын ху гацаанд Баянбараат сумын «Баян амьдрал» нэгдэлдээ 100 бяруу хариулж, ямаа хяргаж 40 гаруй хөдөлмөр өдрийг хийжээ. Рэнцэндорж хүү аавынхаа Ха риулж байсан 800 гаруй хонийг хариулж ноосы нь авалцаж, 16 нуруу өвс нэгдэлдээ хурааж 80 хөдөлмөр өдөр хийжээ, Энэ: бол зөвхөн хоёрхон. сард хийсэн хө дӨлмөр юм шүү. Ийм учир нэгд “лийнхээ ерөнхий хорооноос дурс галын, баярын бичгүүдийг авчээ. "“Тарвага зурамны арьс мөөг зэрэг зүйлийг авчирсан нь цөм өөрийн нь хөдөлмөр юм. 2. Тэнгэрийн сум Хүүхэд та нар тэнгэрийн сум гэхээр их гайхах байх ямарч гаг нуур наалтгүй хүрэл гэдэг метал лаар хийгдсэн хутга, сүх хүртэл янз бүрийн зүйлс газраас олддо гийг та нар цөм тайлбарлаж чад на, Харин бидний эцэг өвгөд үүнийг тэнгэрээс буусан тэнгэ рийн сум гэж үзээд сааль сүүний хээ хувингаас зүүх бурхан тахил дээрээ тавьж шүтэж ч байсан удаатай, Гэтэл тэнгэрээс манай дэлхий руу ямар нэг сумаар буу даж байсан удаагүй. Хүрэл зэвс гийн үеийн хүний хэрэглэж бай- сан хүрэл зэвсэг юм. унхаараагүйн | 50 ангийн сурагч Гансүх 2 түүхийн дурсгалт зүйлийг сонир Гай ( хон цуглуулах талаар мэ : рийдэг сурагч юм. : Гансүх хүрэл зэвсгийн үеийн Дэлхийн хичээл эхлэн орж ургийн өмнө зогсоод . ь| Номхон далайн тухай, багш Намуухан дуугаар ярьж байлаа. Хүүхдүүд гадаа талбай дээр | Хөл бөмбөг хөөцөлдөн гүйлдээд | Нээлттэй цонхоор пүд гэж Ч дуулдах нь Д| ТЭХ ШИГ 57702: жижиг хүрэл хутгыг ууланд мод Дэлгээтэй 3 хийж байхдаа олж авчирсан н сургуулийн нь үзмэрт зохих үнэт байрыг эзлэх юм. Гансүх хуучны төгрөг янз бүрийн зураг урлал зэрэг цуглуулжээ. Амралтынхаа хугацаанд 2 куб түлээ 100 гаруй|- дүнз хийлцэж, эмнэг даага сур Нэг ёсондоо Бү : гах зэргээр тун сайхан амарчээ. Бүдээ үнэндээ Хө ЭЛС Ч НЧВаии г З. Самбуу юу бэлтгэв Бүх анхаарал Н даа. : Ё «За одоо ч Батын баг 134 Хичээлдээ амжилттай сурал агдаагийхтай тоглож байх шив. цахад сурагч хүний хувийн бэлт| үгүй байз, хэн ингэж хашгирав гэл ихнөлөөлдөг нь” мэдээж 5Г : БИГЖЛЛ ангийн бяцхан пионер Самбуу! “Өнөө шинэ ирсэн хүүхэд хувийн бэлтгэлээ тун сайн базаа В байх нь ээ | жээ. 5 дугаар ангид хэрэглэгдэХ| үнэхээр овоо юм бол түүнийг сурах бичгүүд дөрвөлжин, ташуу) Өөрийнхөө багт оруулчих ! шугамтай дэвтрүүд 3 : юмсан | Е| Э4 дог. Иймээс би зуныхаа таар бүгдийг бэлтгэсэн, хүн зөвхөн хичээлийн хэрэглэл Ч биш оо, саван, сойз алчуур, гут тын алчуур ор дэрний цагаан хэрэг лэл, дотуур хувцас, Формын хув дуудаха цас зэрэг бэлтгэх зүйл зөндөө! Бүр сандарсаар зогслоо: байдаг. Үүнийг би хүрэлцээтэй| Юуны тухай ярьсан билээ гэхэд бэлтгэсэн ГЭВ. Юу билээ дээ? гэж бодсоноо тэр. Аль ч сургууль дээр очиход| Ази тивийн Өмнөд эргийн тухай зуны амралтаа бүтээлтэй хөгжил “СОгЭТЭЛ тэй өнгөрүүлээд сурлагадаа ӨН-| Ангийн нь сурагчид нирхийтэл дөр амжилт гаргахаар шамдаж инээлдэв. байгаа олон сурагчидтай тохиол Ч. Пүрэвдорж, (Аж үйлд, дож байна. | Т. Жамьянсүрэн вэрийн комбинатын) сандарлаа Тэрний нь мэдсэн Ч юм ШИГ Тэхээс тэх гэсэн Ч ЮМ шиг Бүдээгийн нэрийг багш -3 ло Л 4! ЫГ 1 Зураач Зүүнхараа хотын 10 жилин гийн сурагч Эрдэнэчимэг Зураг -зун Сөгнөгөрийн пионерийн зусланд урилгаар Амарч байхдаа зусландаа 4 том Гэрэл зургийг де. Залуу байгальчдад зөвлөлгөө болох замд Т дугээр ан нд Сургуулийн сайхан зурдгаараа магтагдаж энэ амарсан юм. регажээ. Ж. Цэрэнпунцаг. Ху зураг зурж ду Туршлагын талбайн ургацыг ”- Туршлагын талбайд таригдсан төрөл ийн таримлуудыг зохих цагт нь хураан йн вөрсдийн хийсэн ажиглалт туршла Туудыг нэгтгэн дүгнэх ажил бол талбайд ургамлуудын боловсрох угацаа нь Тэр ургамлын биологийн онц ог амьдралын нөхцөл арчилж байсан рга зэргээс шалтгаалдаг.. 52 : Ийм учраас Янз бүрийн ургамлуудын оловсрох хугацаа өөр өөр байдгаас ур» ацыг хураан авах явдал мөн. л өөр өөр Байна. Жишээ ны 1, Төмсийг хураахад: 1 Төмсний иш навч хатаж шарлах ны үүнийг хураан авах хугацаа нэгэнт болс- эь ШИНЖ, МӨН, | хиаг мг тУУлд : Манай оронд эртийн ба дундын болол. ой төмсний сортуудыг “тарьдаг ЮМ ” Ийм. сортын төмс 9--р сарын ехний 10 Допогт боловсорч | гүйцэнэ, Туршлагын “ралбайд: ургаж байгаа төмсний аль том “бутуудын ойролцоо гадас зоож шүүх хэ хэй Мөн хамгийн том б Ё ХПИОНЕРИЙН БЧТЕГТЯВ дэлэн УНс ца эж: Өвчилсөн буюу идшинд : тэмдэг, |ҮЗэС лээд нэг буранаас авсан ургацыгхэмжиж| ны жинг үзэж өдрийн тэмдэглэлээ би чиж авна, Хэрвээ янз бүрийн туршлагууд жишээлбэл хэсэг талбайд тємсийг маналт тай ургуулж нөгөөд нь манадтгүй ажил- аль нь илүү сайн ургац өгснийг харьцуулан хэмжиж хийсэн туршлагатаа дүн шинжилгээ та вина, 5 Төмсийг хураан авсны дараа булцуунуу / дыг том дунд зэргийн бүр. жижиг гэсэн, булцуунуу-|. гурван зэрэг тогтоож аль том дыг тариалалтын материал болгон хад гална. хэрэглэж бо лохгүйг нь ялгаж зааглах ёстой, Төмсний газар дзэрх ишийг малын тэжээл болго ашиглах буюу нэг дор хурааж овоолоод бордоо болгон ашиглана, Авсан урга- ЗьУ-Вс : цаасаа ургацын үзэсгэлэнд тавих дээжийг авч аж УАсилар 2 гэалт агч зэнд Тавибал зүйтэй юм, “БАЙЦААГ ХУРААХАД ҮодГүня 24 . “Төрөл бүрийн “сортын байцааны бололт “ харилцан адилгүй байдаг, Байцааг болол. ийн дундын, оройн бололттой || илласан тухайн тэмдэглэлийн хамт : Эм : 1 ЯЙНЫ хурааж дүнг гаргах тухай. 2. Ямар ч төрлийн ургамлыг хураан. авахад хур бороогүй хуурай үед хураах нь ашигтай, 1 3, Ургацыг хураахад өөрийн хувийн | бэлтгэл болон ажилд холбогдох батаж | материалыг урьдаас зэхэж бэлтгэх ёстой. | 4. Талбайн ургацын «схем гаргах ба. зарим ургамдын гэрэл зургийг авна, гэж 3 хуваана. Иймд туршлагын талбайд хэдийд болов сордог ямар сортын байцаа тарьсныг 344- вал мэдсэн байх хэрэгтэй. Байцаа хоёр настай ургамал бөгөөд нэгдэх жилдээ толгой үүсгэж 2--дахь жилд цэцэглэж үр тогтоод үр өгдөг. Ї Байцааны өргөн далбагар навчиууд 5. Т хумигдаж бөөгнөөд дарж үзэхэд нягг р Цэцэн нэр, Хэн арааны! йцОЭ 00 болсон цагт хураан авна. Хураахдаа: арчилгаа хийсэн зэргийг тэмдэглэсэн товч . хаяг бичиж ургацын үзэсгэлэнд тавих идшинд хэрэглэх байцааг үндэснээс нь, огтлон салгах ба үр авах байцааг үндэс- тэй нь авч ногоо хадгаламжинд 1-2 гра дусын дулаан нөхцөлд байрлуулах хэрэг тэй. Ургацаас үлдэж хоцорсон байцааны навч иш үндэс зэргийг талбайгаас цэвэр лэж малын тэжээлд хэрэглэх буюу бор доо болгон ашиглана, Туршлагын талбайн ургацыг хураахал дараахи үндсэн зүйлүүдийг баримтлах нь чухал байна, үүнд: 1, Талбай хариуцагч багшийн заавар зөвлөлгөөний дор ажлаа гүйцэтгэх хэрэг тэй, С (1) дээжүүдийг авна. 6. Өргөсг хэмх, улаан лооль мэтийн үр. жимслэг ногоонуудыг тусгай бэлтгэсэн | шингэн “уусмалд (Формалин спирт) хийж. түүний өсөлт хөгжилтийн үе шатуудыг. хадгална. Талбайд ургадаг хог ургамал 6 харуулсан цуглуулга бэлтгэн байгалийн |. танхимд өгнө, : 5 : 7, Нэг хавтгай дөрвөлжин метр талбайн | ургацын дүнг гаргаж 1 га газрын дун« даж ургацыг олно, й мен М, Төмөрбат (Залуу. байгальчдын станцын багш) мл умлчилслн ут лу ж этэн эмнсэигот, ятЄн “5 вндод У “сурч боловсрох. дуртай зусландаа амардаг.. ЗУРАГ ДЭЭР: Солонгос: 24 нат27 уг ҮлҮ “2 Чи онгоцоор нисч, машинаар “ давхих дуртай. Чи аав ээж анд нөхөдтэйгээ утсаар ярьж захи дал бичдэг. Радиогоор сайхан зүйл сонсдог шүү дээ.Энэ бүхний “чинь гуравдугаар таван жилд “улам хурдан, улам сайн, улам олон болгоно. Чи энэ тоо баримт Со лай сайн танилц! Ачаа тээвэрлэх нийт хэмжээ “-00 хувиар, зорчигчдын тээвэр 92 хувиар өснө. Таван жилд авто “ машины тоо 1,5 дахин өсөх ба ” автобусын тоо 1,8 дахин олшир “но, 1000 машинтай зургаантом “авто бааз байгуулна. 12 бетон гүүр барина. Засмал 1 Ирэт жил -1-2нд ирж “0 амраарас 1: “Алтай нурууны төгсгөл Говь гурван-сайхныг газ рын зураг дээрээс хараа биз! Тэнд багачууд “бидний дурыг татах үзэсгэлэнт сай- хан зуслан байдаг юм. Би энд сар шахам говь нутгийн цовоо сэргэлэн найзуудтай- таа аятай сайхан амарлаа. Говь нутгийн нар манай зусланд хамгаас түрүүнд тусч илчээ ивээсээр бараг гэв гэнэт харанхуй болдог, 7 мөн ч хачин сонихон бай- “) гальтай газар шүү. Та бид: ний сурах. бичгээс аргал угалз, янгир ямаанууд За Ингээд Хамт тоглоё» гэсэп юм шиг бараг л цуг алхалж “явдаг. Бас говь нутгийн ЭЛ: ДЭВ ургамал юутай сонин. “Би Архангайн ой хөвчид лөрсөн,говь гэгчийг багшаар “яриулж бас номноос үзсэн. “Говь нутаг бол сонин сайхан - юм байна. Та нар говь нут- 59 “гийн ыүзэсгэлэнт сонихон ЭНЭ зусланд жилийн жилд ирж тохитой сайхан амарч бай. таарай гэн: хайрт нөхөддөө -ф ярина гэж Архангайн пио: “6 нер Цэцэгмаа сэтгэл баясан “4 ярьж байна. 5 Доржпалам. (А-Д Бүжгийн чуулгын). и9 л: .. ес Хоёр сайтай « Зулзган мод ногоороод зуны улирал болоход Зуун түмүүлээ бужигналдаад | Зусланд амрах сайхан! 2 | Навч өвс нь хүрэнтээд р: Намрын улирал болоход ї 5 Найз нөхөдтэйгээ хамт : ХАйны сурах сайхан! х Л, Самбуу, | (УлааЛбаатар, багшийн. сур: лийн 1-р ангийн оюутан)» гн “оруулсны үр дүнд баруун ИМ замын урт 90 хувиар хайрган за| мын урт 80 гаруй хувиар нэмэг ДЭНЭ. Таван жилд агаараар ачаа тээвэрлэх явдал 1,6 дахинаас илүү, хүн тээвэрлэлт 18 хувиар өсөх болно. Усан тээвэр (8,5 дахин өснө. Харилцаа холбоог хөгжүүлэхэд маш их ажил хийнэ. Холбооны гол шугамуудын нэвтрүүлэх ча дал эрс нэмэгдэж, шугамын урт 20 хувиар өснө. Баян-өлгий ай магт радио өргөн нэвтрүүлгийн хүчтэй станц барьж ашиглалтанд айм гууд бүрэн сайн радио сонсгол той болно. 180 гаруй сум нэгдэл суурин газруудыг хоёр талын ха рилцаатай болгоно. Сум,нэгдэл, суурин газруудад олон тооны ра дио станц, узел байгуулсны үр дүнд радно станцын чадал 1,2 дахин, узелийн чадал 2,7 дахин нэмэгдэх ба радно цэгийн тоо 8 дахин нэмэгдэнэ. 1965 онд манай улсын өрх бүр радио сонсголтой болно. Орон нутгийг телефон телеграфийн Ха- рилцаатай болгоно. 5 жилд теле фон салбарын тоо 1,2 дахинес нө. Б. Сосорбарам. Зарим аймаг, нэгдэл сангийн аж ахуйд автомат телефон станц шинээр байгуулна. Үүний гүр дүнд телефон станцын багтаамж: 8,5 дахин их болох бабүх тєле фон станцын тоо 2,8 дахин нэмэг дэнэ. 5 жилд манай улс их хөрш Зөвлөлт Холбоот Улс, Бүгд Най рамдах Хятад Ард улстай зурагт телеграфийн холбоотой болох ба улмаар энэ холбоогоор ах дүү социалист орнуудтай харилцаж чадах болно. Бүх шуудан салбар 1,7 дахин шуудангийн хайрцаг 2,7 дахин өснө. Та нар хайрт эх орноо хол боожуулах энэ их зорилтыг бие лүүлэх, холбооны бүх төрлийн үйлчилгээг өөрсдөө өргөн хэрэг лэх, холбооны үйлчилгээгхөдөл мөрчдийн гүнд сурталчлан түгээх явдалд өөрсдийн биеэр идэвхтэй оролцож холбооны нарийн нан дин, гайхамшигт техникийг гарам тэргүү бүх чинь гай эзэмшигч ирээдүйн ний холбоочид болно гэдэгт аав, ээн, ах эгч:холбоочид бат итгэж байна, Б. Энэбиш, (Инжепер, эдийн засагч) Гүрүүлэ нь 88 дугаарт бий) --Хайрт найз нараа! Халамжит багш нараа! Хамаг олон нөхдөө! Халуун гары чинь атгая Их Зөвлөлт орохоор Эх орноосоо мордож байна Саран авхайд зочлохоор ? Сайн нөхдөөсөө холдож байна , Та нарынхаа захисныг с Тангараг!, би биелүүлнэ. Тавтай суугаарай нөхдөө Тухтай уулзана, баяртай! ) Өргөн талбай дүүрэн Өндөр дуу цуурниатана “Өнгийн цэцэг шидэлж Баяр хөөр болцгооно. «Ту» онгоцны шатанд Тулж очоод зогслоо | Ав ээж хоёр нь “Арав Хорь, үнслээ Д тайз НӨХӨД НЬ Энд 1 тэ! дээд Даллалаа. ЖАлаг. “Хивстэй шат өөд Төрөлх хайрт нийслэл Тодхон цайрч яралзаад Төрсөн эх нутгаасаа Төдхөн гараад явчихлаа. эмдэглэлийн дэвтэр гаргаад Тэр ингэж бичлээ. Ї Дугаар оны...сарын..ны өдөр Тэдэн цаг, хором, агшинд Дорлиг би нутгаасаа нислээ... д Зориг шийдэн алсыг чиглэлээ. Эх орон минь баяртай Эргээд иртэл баяртай Урт аян замынхаа Түүхийг ингэж эхэллээ. Удаан сайхан аялалынхаа - Тухай тэгж бичлээ с Өргөн их тайга ч Хөхрөн барайн нүүгэлтэнэ Өндөр уул даваа Ч Хүрэнтэн зурайж харагдана Хөх мөрөн гол ч Хөвсөн утас шиг үзэгдэнэ Хөдөө талын тосгон ч Хөгийн соньхон харагдана Байгаль нуур өнгөрлөө 2 Баруун Сибирийг тууллаа : Бас хаанах ч гэнэ вэ Булт л өнгөрлөө гэж Онгоц доторхи хүмүүс Онц сонирхон ярилцана. Хааяа цай саахар талх Ханан дахь цонхоор ирнэ Саруул дэлхийн од Сайхан “Москвад ирлээ гэхэд Сая л хүү цонхоороо Сайн харж явлаа, Чухам зах нь хаа байгааг Цохлоод хэлчих аргагүй Нэл хөндий тэр аяар Нэн гоёхон хот байна. Байна уу, байна уу Москва! “Бид буулаа, буулаа Монгол Байна уу, байна. уу Москва Бид буулаа, буулаа Монгол... Саранд зочлох төлөөлөгчид ёс Сайхан амралтад байна. | --. Саглагар өтгөн ойн дунд. Саяын хүү зугаалж явна... Саруул тунгалаг нуурын гүнд Хонон өнжин юм үзүүлн Холын. хот тосгоноор ч тал иглр “Ш таван жилд манай тээвэр-холбоо0/ --0------шш.--.н сагьлашалласна ж ! Рулангарал 4818578н 88483 “Ё Хэнтий аймгийн | Буянт : сумын бага сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Д. Алтангэрэл зуныхаа амрал- тыг зугаатай сайхан ӨНГӨ- рүүлжээ. Энэ хүү 24 хоног хонь хХа- риулан 4 эмнэг шүдлэн үрээг сургаж номхруулсан байна. Бас хадлангийн бри- гад дээр очиж 11 хоног ажиллан 139 “бухал -хийж туслалцжээ. Ю. Санжаагончиг. (Хэнтий аймгийн Буянт сумын сургуулийн багш) ОЭОАЛЛЖШАГЧНЬ /Часла /ҮслвтАл Лаглсь НА ЛАГ /НЕРЧ ЛУчанндчилна. л ална Лана, ЛБ ижа/ ГЧЬЛА Л ЧЕРНА. /ЕЛЕВА Л ЕЛВВ үаггсАЛ ЛИ. 332572 ӨӨ ЭЙ ЛЭН 3 гтхниииЭиЛЭни ЭРЭ Зөвхөп дурангаар харж байх Зүүний сүвэгч шиг төмрийг Нарийн хямсаа чимхэж Нямбай хүн шиг ажилладаг. Атомын эпергийн үйлдвэр Аягүй шохоорхон үзлээ Хуучип үеийн түүхт Хөшөө дурсгалыг үзлээ. Ууган сургуулиар ч орж “Урд: Уулзалт үдэшлэг ч зохиолоо ЗУЛ Энэ хугацаанд тэд ХӨЛӨ Эрдэмтэн нөхөдтэй уулзаж : Өөр ертөнцөд очих : Чухал төлөвлөгөөтэй танилцлаа./ Өөр өөрсдийн хийх Цохолсон аждаа ярилцлаа | Одоо тэдний өмнө : ЗӨВ Ойлон нисэх л дутуу байна. : Ч Одон орныг зорино гэхээс. Очтой сэтгэл нь яаран догдолно Маргааш өглөө бид Мандах нарнаар ниснэ - Маш гоёхноо, сайхнаа гэж Монгол хүү баясна Өдөржин сэтгэл догдоллоо. - Шөнөжин нойр хүрсэцгүй 6 Сар шинэ болно гээд 15212 Сартай шөнөөр босдог шиг Өнөө өглөө тэр бүр АрЛ2 Үүр шөнөөр босчихлоо.. Ву Хөнжил дотроос үсрэн гарч 55 Хөлдөө шаахай өмслөө 6 Дасгал” болсон тимнастнкаа. Давтаж хэд хийлээ... З Хүйтэн усаар нүүр гараа. Хүзүү хоолой чээжин биеэ : Гайгүй сайн угаалаа.. 980:1:8 Гадаа салхинд зүв, ЗВГЧЫ Удаж тӨДӨЛГиЙ зєлгай Уван цуван Одоо ТЭДЭНД дох0. өгч 23 бай -| Сайн нөхөдтэй цэнгэж явна. 84.17 : | Хот дотуур явуулж 33: ҮНЭН. | --Намайг өнөөдөр үдийн алдад |: байгтэм! садсэийх: 5 (Вьетнам ардын үлгэр) Нэгэн туулай заантай дайрал- дахад зааны нүдихэд гунигтай | Г С| ь! о ё я С) с) 3 З Ф С: 2 П04 з юэ ндааны газар байхыг бар тушаа- 20122227 098 эхииисээхэнсэидн СВН.!ҮЭр намайг. тэнд нднэ. гэсэн 1961 оны Өдүгээр сарын 54. 1961 оны 9 дүгээр сарын 8гэж учирлав. -н “ЭЭ --- Хэнээс айхыгаа бас олж дээ. Багачуудсаа Та нар саяхан цэцэрлэгтээ цуг- лаад баяр баясгалантай байгаа биз дээ! цэцэрлэг чинь барилга бай- шингаа засаад шинэ л юм шиг гя лалзаж улам ч сайхан болсон юм шиг санагдаж байна уу Энэ жил ахлах ангиас чиньолон хүүхэд найман нас хүрч сургуулийн алтан босгыг алхаж сурагчийн ширээнд сууж, ном заалгаж байгаа даа. Бас энэ жил шинээр олон хүүхэд нэмэгдэж та нар шинэ танилтай болсон. Тэр шинэ танилууд Чинь яслиас ирсэн учир цэцэрлэгийн чинь байдлыг сайн | мэдэхгүй байж болно. Тиймд та нар ши нээр ирсэн найзууддаа байнга туслаж цэцэрлэгийнхээ гурим журмыг зааж өөрсдөө үлгэр лэж байгаарай. . Хүсэл- минь Найман нас хүрээд Сургуульд орох саналтай би Ном эрдэм заалгаж : Сурагч болох хүсэлтэй бв. үг Аавын олон үрстэй 1 Ижилдэн тоглох дуртай 5 А-үсгээс эхлээд Ихийг сурах дундаа Санжаагончиг ХүоЭг Буянт. сумын багш). Хоньчин хүү Сүүдэр богиносо- хоор, Сүүтэй хОньдоо саалгахаар , Нарийн өвс босгоод Нарны хөөрөхийг хэмжиж Буурал хангайн нутагтаа Хадтал дуугаа аялж Буман цагаан ХОНИО Хариулж би явахдаа Хавийн хоньтой хутгаж Ажил гаргахаас айдаг! Хургыг эхтэй нь нийлүүлж, Сүүгээ ХЦОУУРЫ ЭМЗӨДӨГ Оиааагсас л аналн дайн: хамТийн | 28 Ямар нэг барнаас уу? гэж туулай өндөр дуугаар хэлээд намайг чих- нийхээ хооронд суулга, тэгээд ун- дааны газар руу явцгаая гэсэн гэ нэ. Ингээд би чамайг савраараа цо химогц үхсэн мэт унаарай гэж ярилцаад замдаа гарчээ. Зааныг голын эрэгт дөнгөж хүрмэгц тэр- тээ хол бар үзэгджээ. Х СЭ 1 ( , ялан чихээ угаах дургүй ЭЕОГЭнрэ чихээ ч биш нүүр Га: чихийг Туулай зааны хашгирсан нь: --Юунд ч хэрэггүй мах-гээд зааныг савраараа дэлсэв. Заан га- зарт унан үхсэн мэт болжээ. Бар айн сандарч: Энэ яасан ай- хавтар араатан бэ гээд ойн гүнд зу гадан оржээ. Орос хэлнээс орчуулсан А. Далх жав (Хөдав аж ахуйн дээд сургуу: лийн ОЮуЛан) ИЭН хазаад БНАСА Ул сад хүүхэд ба гачууд ясльцэ цэрлэгээр хү мүүжиж жар галтай сайхан амьдардаг, | ЗУРАГ ДЭЭР Хүмүүжүү лэгч ,багш хүүхдүүдээ ухаан задруу лах тоглоо- моор тоглуулж байна. 2. Нэгэн өдөр Баяраа гудам жинд явж байтал- салхи хөдлөж түүний чихэнд жижигхэн хийсгэн оруулав. нь... үрийг Хавар шоо Би ССООЄМЙ “Цэцэрлэгтээ . сявна «дааг. / У хфг - 7462. - 2223 Цэнхэр дээлээ өмсөөд би Цэцэрлэгтээ явна даа Цэндээс түрүүлж очоод би » Цэцгээ сайхан услана даа Баримал жаахан морио би Багшдаа хүргэж өгнө дөө Баавгайт чихрээ идэхдээ » Бамбарууштайгаа хуваана даа Цэпэрлэгийн хумүүжуулэгч нараа! “Сургуулийн- өмнөх насны хүүхдэд зориулдаг сонины талаар санал зөвлөл гөөнөө үүлж манай цааш | дын “гарах. дугааруудад” гүн | | туслалцаа үзүүлнэ үү БУ бх. 4 7 З. Жижигхэн үр чихэн дотор нь болтол байв. Харин илчтэй- хэн нар тусахад... Сүхбаатарын нэрэмжит хэвлэлийн комбинатад хэвлэс. “Сургуульд. очмо ОооО Аав ээж минь өсгөсөөр Өдий чинээ болголоо доо. Ардын сургуульд очиж, Хүмүүжих насанд хүрлээ дээ. Энэ ч мөн сайхан аа Дэвтэр ном ч бий дээ. Дээл хувцасаа ч оёсон доо. Харандаа үзэг ч бий дээ. Харин ч дутуу юмгүй дээ. “ Энэ ч бас сайхан аа Урт сайхан зоотой гээд Уншиж. би чадна даа 7 Улаан будаг бариад, Зурж бас дийлнэ. дээ. -Энэ ч мөн сайхан аа ,Ижил олон нөхөдтэйгээ. Эвтэй сайхан байна даа. Ээж аавынхаа захисныг Эрхэм сурлагаар, хариулна даа, “ Энэ ч бас сайхан аа Анх сургуульд явахад 3 Аавтайгаа хамт очно доо. Ногоон дээлээ өмсчихөөд Номынхео савыг зүүнэ дээ. | Энэ ч мөн сайхан аа "Гугалчин байсан би Сурагч цол авна даа Таван онцыг эзэмшсэн Тэргүүний пионер болно. доо. Энэ ч бас сайхан аа Л. Шагдаржав. "Чойбалсан. аймгийн Халхтол сумын бага сургуулийн багш) ЧИХ үхэр түүнийг идэхээр... Одончимэг орчуулав. 4:Анхны ногоо соёоллоо гээд 1 очиж хууг живүүлжээ. хуугаа/ нуусан. : Нэг үнэг Ххууруу “мяраа очиж сүүгий нь бүгдийг н уусан боловч тай дайрч хуу-- наас толгойгоо. сугалж, цэ чаджээ. Үнэг явангуут. толоо “гой сэгсрэн: Хуу. минь тог 8. лосон юм. Одоо болно- ну? “майгаа тавьчих, хуудай” минь “дураараа зэрхэллээ, тоглт “лоо, одоо. болно шүү 276 18: “Үнэг хэдий их хүссэн Ч ху?! тавьсангүй. Үнэг ихээр “уурт гсан: «Азнаж | бай, чи муу. (золиг! нэр төртэй хоцрохгүй . 8 юм бол. би чамайг живүүл" чихье» гээд гол руу гүйн, Хуу живэх нь живж, ТЭХ-. “дээ өөрийнхөө хойноос ҮНЭ20 "гийг татан авч орсон гэнэ... “Бяцхан: “шүлвээ”: “зориулсан Юу. Хэлснийг онлгож Гараа угаадаг Хэвлүүхэн зогсоод Цэцгээ усалдаг. Дүгэр: найзтайгаа. Эвтэй тоглодог. Дүүгээ саатуулж Ээждээ тусалдаг ? «Манай цэцэрлэг» гээд " ” Сайхан дуулдаг Өнөр дүүгээ Би хайрлана. » Ч. Жамянха, , 23 (Улсын их сургуулийн) Ээ ф7У- Хариуцлагатай эрхлэгч Л. СОСОРБАРАМ ё О2- “МХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО: “МОНГОЛЫН ПИОНеРИЙН ТӨВ : ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН “Орон Бүхний ПРОЛТАРИ НАР НЭТАЭГТҮН!: ХН-ын уйл ХЭРГИНН ТӨЛӨӨ Хэз к - Түүний хүлээн байгаа өдөр Би хоёрхон жилийн Өмнө 7 дугаар ангид суралцаж байхдаа үндсэн хуулийн хичээл дээр «БНМАУ-ын сонгуулийн систем» гэсэн сэдвийг үзэж: байсан минь саяхан мэт санагдаж байна. Тэр сэдвийг багш зааж байхад хачин их анхааралтай сонсож хэзээ 18 нас хүрч сонгууульд орно доо гэж бодож байж билээ. 3 Түүгээр ч барахгүй үндсэн хуулийн багш нэг өдөр ангид орж ирээд журналын ҮН 18 дахь жилдээ 5 ( Лал ТАТАХ Хүүхдүүд ээ! БНМА Улсын Ардын Их. урлын Тэргүүлэгчдийн газар хөдөлмөр ин олны эрэлт хүсэлтийг хүлээн авч: тэд-- бий саналын үндсэн дээр олон нийтийн эвдэж. танхайрагчдад хариуц: : ага хүлээлгэж байх тухай мөн нийгмийн 20 стай. хөдөлмөрөөс зайлсхийгчидтэй тэм- Хїэх явдлыг хүчтэй болгох. тухай гаргасан Ерлигийн төслийг “олон. нийтээр хэлэл- үлж байна. : 20 4! Энэ. төсөлд «Ард иїргэдийн амгалад" тай- ан «байдалд тогтоөгдєон хэв журмыг сог Офуу буюу зэрүүлдээ ямар нэг хэлбэрээр Вдэн танхайрсан (16-гаас дээш насны хү дүүсийг 5-20 хоногийн хугацаагаар баривч “їйх буюу хоёр зуун төгрөг хүртэл торгож айсугай. Харин БНМА Улсын эрүүгийн уулийн169 дүгээрт. заагдсан үйлдэл энэ “бүйлд хамаарагдахгүй. Энэ үйлдлийг 16.на й! анд хүрээгүй хүмүүс үйлдвэл тэдгээрийн " цэг эх асран . хамгаалагчийг ийн шүүхэд, шилжүүлж арга хэмжээ ава- 1 1961 оны 9 дүгээр сарын 22. Ї Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ардын Их Хурлын “Тэргүүлэгчдийн зарлигийн төслийг олон нийт хэлэлцэж байна. |хуулах буюу хоёр зуун төгрөгсөр торгож | олон ний «Улаанбаатарын мэдээ» сонинууд хүлээн, Б нэрийг хараад Цэрэннамид «Сонгуулийн тггшгигиЛЯСан системийн» тухай ярь! гэхэд нь хичээл, үнэ 10 мө дээр анхааралтай сонсож амтархан байсан” учир овоо сайн ярьж | дүн авч байснаа ч одоо бодож байна. Тэхэд би багшийн Заа-. сан БНМАУ-ын сонгуулийн систем гЭ сэн. гарчгийг гоц их сонирхож байж билээ. Энэ сэдэвт манай улсын харьяат 18 на. санд хүрсэн бүх ард иргэд нийгмийн гарал хөрөнгө чинээ, эрдэм боловсрол, яс үндэс | арьс өнгө эрхэлсэн ажил шашин шүтлэ гийн байдлаар ялгалгүй сонгуульд цөм оролцох эрхээр хангагддаг. Түүгээр ч барахгүй депутатаар: сонгогдох Төрхтэй тэж.. зааж. байсан. юм. Урьд бол эмэгтэйчүүд эрэгтэйчүүдийн адил эрхтэй байгаагүй гэдгийг эцэг эхийн яриа, ном З0 хиолоос уншиж: ойлгодог. Гэтэл/ манайд цөм тэгш эрхтэй учраас энэ 10 дугаар са рын 22-нд болох” аймаг. хот сум хороодын ардын “депутатуудын “хурал хэсгийн шүү, хийн сонгуульд эмэгтэй. сурагч би ч гэсэн. 18 насанд. хүрсэн! учраас орж депутатын : хаа төлөө саналаа: өх тэр. 9ДРийЦ, тэсч ядан ЭЛ ОЧИН, йн байсугай» гэж "заажээ. Мөн НИЙГМИЙН - тустай хөдөлмөрөөс зайлсхийгчидтэй тэм цэх явдлыг хүчтэй болгох тухай зарлигийн , төсөлд «Нийгмийн тустай хөдөлмөрт оролц :/ доггүй буюу тогтмол оролцдоггүй эсхүл улс -. хоршоолол олон нийтийн ямар нэг бай гууллагын нэрээр халхавч хийж амьдарч . чваа хөдөлмөрийн чадвартай 16--гаас 55 : нас хүртэлх эрэгтэйчүүд 16-50 насны :, эмэгтэйчүүдийг аймаг хотын ардын “депу :: татуудын хурлын гүйцэтгэх захиргааны :: захирамжаар тэдний байнга оршин суу. гаа газрын . үйлдвэр ” барилга аж ахуйн газруудад нэгээс гурван жилийн хугацаа- : саналаа өгөх -) зутай сай!. анх сонгуульд орох ма най түг түмэн охид хөв: хан бэ? 18 нас хүрээд, 2 гаар зохих тэнцэх хєдөлмөрт албан жур -64|.. гүүд яг лийм баяр: маар татан оруулж байсугай» гэж заажээ. 7. хөөртэй байгаа: байх, Хүүхдүүд ээ! Эдгээр хуулийн талаар хө даа гэж 5 дугаар дунд. дөлмөрчин олноос. ирүүлсэн саналуудыг : сургуулийн 9 «дүгээр . ангийн сурагч. 18 нас. тай Цэрэннамид баясга. лантай ярьж байна. «Үнэн», «Хөдөлмөр», «Залуучуудын үнэн», авч нийтлэх юм. таштилыалылчоллчылчиггтилэн 11 л утытытылмлмлыльлэтмл засласы 1 Өндөг нэ ил тын хувцаслаж явцгаая гэсэн уриа г 3: гаргаж эхлэв. Мөн- МХЗЭ-ийн 2: Ё нэрэмжит: бүлгийн болзол гарга нхны нь » Өсэг , -сан. Үүнд 1. зориуд хичээл тасал сан сурагчгүй. "Нийслэл хотоос: гаа (биз. Эд маань | ) дайлж өгсний-үр, ХН СГЭЖалнцан хичээлээс 30 баруун тийш пиг нийслэлийн 6. ду: Одүнд улсад 15400 “Энэ, БИЛЧНЬЭ “ямарч хүүхэд | ДҮҮРЭН хүүхэд | гаар дунд сургуу: төгрөгийн ашиг Сэм: дон ИЙЦЭНЭЦЖ “суулгасан 5 ма- “лийн 200 шахам су оруулсан нь нийс- ДСан ӨЭсоээ бат ариун |. ШИН хойно хойноо” рагчид өөрийн | лэлийн 6 дугаар Золи дага ни. ба бүлгүүдийн | 000 ЦУВРАН хөдөлж . шеф Батсүмбэ дунд | сургуулийн БОЛ анг 5 син Бонн билээ. Хаа хүрч рийн сангийн аж хамт олноос МХЗ. манлайд яваа бүлгийг йн) Юу хийхээр яваа ахуйнхаа намрын |Э-ийн (40 жи! сс Салаа дүй, ДОХ ХОРНЫ Нириын юм бол доо гэж хас ногоо хураалтын “Слий ойдоо200401 3 ЁЬ- 1-5 : хуваарьта шиш ди БЭЛЭЭ жуугаас харсан ажилд нь тусла: анхны нь бэлэг : “Ахынхаа 40 жилд “5 | хэн члэсэн бодоо хаар оноод тавхан боллоо. 000 Хь түүндээ тэмдэг | моор: Хаа хүрч юу өдрийн дотор 40 «6. дугаар 10 “Манай: сургууль /МХЗЭ-ийн | лэл хийж -байна. хийснийг нь та нар. шахам га газрын “жилийн сурагч» 40 “жилийн "ойг угтаж нис Ж.. Лувсанбазар | «сонсохыг яарч бай төмс хурааж шуу -Д. Буузгар лээд нэр төрлийн ажлыг санаач лан хийж байна. Үүнд «Ахынхаа 40 жилд» тэсэн нэртэй нэхмэл, хатгамал, уран сийлбэр, баримал, р зураг, төмрөөр хийсэн эдлэл : шон уран “бүтээлийн: Хрилсан “зарлав. Уралдаанд 10--0 ангийн 58 ОЛНЫ ВоСИ: ааа” дүрсийг “оёсон ба.10--а. ангийн, Тэр “биш монгол Їнэ дээл,6--г эл захиалгын өргөн ажил Яваг эхлэж | пионерийн ба эвлэ шж Үтишүүн! бүр 1- 92. тєрлийн фгшалжалллзы. сашалланиланал “ехаллглалаглыл лолалаауллалаы ташалана: лагаа//аиааллакллйлАЛЛаНАЛЛВ явах уожалсла/ аль ллажалтаал Үчлалалалүээнэ улаан атар, е! сурагчдын Дунд цэвэрхэн Ёри хөвгүүдийн Улаан-үд хотын “тамирчии сурагчдын тэшцаэдий. өхнө. в нийсл “цагирагт “ба цэ рэгт, гимнастик хийгдлээ. 2фс73 : Багш зөвлөн байна яхС Физикийн хичээлд чармайн суралцацгаая “ “Та нар Физикийн хичээлийг б Ї дугаар ангиас эхлэн 10-дугаар ан- гийг төгстөл жил дараалан үздэг. үцагт ногоон, “, Манай сурагчид физикийг ихэд ! сонирхон, зөвхөн багшийн заас- “наар хязгаарлахгүй, хичээлээс “гадуур явагддаг физик техникийн Болон төрлийн дугуйланд идэвхтэй ролцон суралцдаг. : Гэвч зарим хүүхэд, физик бол “олон төрөл байдаг бөгөөд байга- “лийн асар олон тооны үзэгдлийг | судалдаг гэгчийг мэддэггүй байх тохиолддог. Тэгвэл физик, юуг су: “далдгийг мэдэх чухал юм. Хүүхдүүд ээ! Та нар одон орны судлал бол тэнгэрийн эргэсийн “тухай судалдаг, биологи бол амьд “амьтны аймгийг судалдаг зэргийг “сайн мэднэ. Ургамлын өсөлтийг " сонирхон судлахыг хүсдэг хүн бай на гэж үзье. Энэ хүнд физик ямар хамаатай “юм бэ? гээх бодож магадгүй. Ургам “лын навч ямар учраас түргэн То мордог, иш нь яаж. өсдөг, цэцэг “яаж гардаг зэрэг нь физикийн гүзэгдэл биш, Үүнийг агрономч “хүн сонирхон судалдаг. Гэхдээ ургамлын өсөлтийг На- рийн. судалдаг хүнд, ургамлын УГлилна.тггэ -счэл таналлажагчинал гаваалланналчиныл Хайрт пионе рүүд ээ! Би та нарыг Бүгд Найрамдах Со циалист Чехос ловак Улсын Словакийн То- полчаны райо- ны Бошань дахь 8 жи лийн дунд сур туулийн 8-А ангийн онц сур лагатан | пио- нер Карол гэсэн ( юм. 15 настай энэ жаал 7 жилийн “турш онц суралцаад энэ жил 8ду: | гаар ангид дэвшин суралцаж бай “на. : Г” Гашпарикийн онц суралцдаг гол “ арга нь гэвэл: багшийн заасан хи- (чээл бүрийг маш анхааралтай сон- !ож, өөрийнхөө ойлгоцоор тЭМдэГ- зэх аваад дараа нь түүнтэй төстэй Ин дасгал, дадлагын ажил 1 4 | Гашпариктай танилцуулах зэргийг биечлэн хийж үздэг бай- “На. Мөн холбогдох ном. зохиолыг ї») РЭ “цуглуулан авч уншдаг аж. Бас бу сад нөхөддөө аль болохоор тусла- ишээр ус ямар учраас дээш хөөрч байна вэ? Начвис нь зун хаврын намар шарладгийн учир юу вэ? Ургамлын амьдралд нарны гэрэл, чийг ямар үүрэгтэй вэ? гэх зэрэг асуудал тавигддаг. Мөн одон орныг судлагчдын өмнө одод ямар учраас гэрэлтдэг вэ? Одод нь ус төрөгч, гели. зэр- гийн хөнгөн хийнүүдээс тогтсоныг юу гэж тайлбарлах вэ? гэх зэрэг олон асуудал тавигддаг байна. Ургамлыг судлагч, одон орныг судлагч геологич зэрэг янз бүрийн мэрэгжилтний өмнө физийтэй хол боотой олон асуудал тавигдаж бай даг байна. Иймээс физикийг м9- дэх нь хэн хүнд хэрэгтэй болдог. Физикийн зорилго бол эдгээр ерөнхий хуулиудыг нээхийн тул тэдгээрийг тайлбарлах явдал мөн. Байгалийн ерөнхий хуулиудыг мэдэхгүйгээр байгалийг эзэмшиж чадахгүй ээ. Физикийн боловсруулсан судал гааны аргуудыг мэдэж хэрэглэх нь биологи, геологи, хими, одон орны судлал зэрэг бусад ухааныг хөгжүүлэхэд тун их тус болдог байна. Физикийн хуулиудыг ойлгож мэдэх явдал орчин үеийн технни- кийг эзэмших, байгалийн үзэгд- лийг тайлбарлаж чадах чадвартай болгодог бөгөөд, ургамал амьтны амьдралыг ойлгон мэдэх. зэрэг олон төрлийн ямар ч мэрэгжилтэй больё гэсэн түүнд Чинь туслах юм. Тэгснээрээ та нарыг эрдэм мэдлэгтэй, соёлч боловсон иргэн маа багштай 8-р ангийнхан сурч болоход чинь их тус хүргэнэ-Ёгуулийн туршлагын талбай, 9 төр, Зөвхөн Шекспирийн жүжиг, Чай- дийн ногоо хураах» бордох гэсэн/ ж Ё дунд сургууль, багш сурагч! їН 10-р сарын ХӨДӨЛМӨРИЙНХӨӨ 1. ЧУУЛГАНД БЭЛТГЭЖ 5 БАЙНА . Саяхан Төв аймгийн Эрдэнэ суч, ” ч чид, эцэг эхийн хамтарсан хурал, гуулийнхаа хөдөлмөрийн чуулга“ ныг угтаж 21 хоногийн цогцтой ажил зохиох талаар зөвлөлдөв.. Дугаржав-багштай 1-Б анги, ан гиараа сургуулийн “өвлийн спорт тын талбай байгуулах,мөн Гэндэн багштай 7-А анги, сургуулийн сур, талчлах булан байгуулах, Дэжидт ковскийн хөгжим, Репины зурсан йёсайхан санаачлагыг дэмжиж баяр зургийг л сонирхоод атомын цөм, ямар учраасих энергитэй байдаг юм бэ? дэлхий ямар учраас наран дээр унадаггүй юм бэ? Зурагт ра- дио яаж ажилладаг. Огторгуйн хөлгийг хэрхэн хөөргөдөг зэрэг асуултыг мэдэхгүй бол тэрээр хол явж чадахгүй. Тийм учраас, физикийг сонир: хон мэдэх явдал бол ирээдүйдээ ямар ч мэрэгжилтэй болох хүнд, хэнд ч гэсэн их чухал юм. Ингэх- лээр хүүхдүүд та нар, цөмөөрөө физикийг улам сонирхолтой, гүн гүнзгий судалцгаах нь зүйтэй биш үү. Д. Халтар (3 дугаар сургуулийн багш) ЙЛвьяас төгөлдөр слован пионер хыг хичээж, чөдөө цагаараа хичээ лээ тогтмол уншдаг учраас:түүнд хэзээ ч заагдсан хичээлд ньмэдэх гүй сэдэв байдаггүй юм. Гуравду- гаар ангиас эхлэж орос хэл заал- гаад одоо. оросоор нилээд сайн ярьж байна. Ноднин намар биднийг анх тэнд очиход улаан бүч хүзүүнд нь на- мирсан жижигхэн биетэй эрэгтэй хүүхэд хүрч ирээд оросоор мэн: дэлж, танилцахыг хүсье гээд нэ- рээ хэлж бидэнтэй танилцсан нь энэ пионер юм. Тэр цагаас хойш бүтэн 7 сарын турш бид нараар монгол хэл заалгаж ойр зуурын ярианы хэлтэй болоод үлдсэн би- лээ. Зорилго нь монгол пионерүүд тэй харилцаж танилцах гэсэн хЭ: рэг байсан биз. Гашпарик хичээ: лийн гадуур жүжгийн дугуйланд явдаг бөгөөд хүүхдэд зориулсан хоёр том жүжгийн гол рольд ча: дамгай тоглодог юм. Бас- аман хуурч, зураач хүүхэд юм. Мөн зо- хиолч болохоор одооноос оролдож: З-ыг бичээд бай- хүүхдийн-зохиол “Зүүн хараа хотын 10 жилийн дунд сургуулийн пионер сураг- нид сургуулийнхаа туршлагын талбайг тохижуулж, олон төрлийн ургамал тарьсан дөр ургажээ, нь амжилттайболж, одоо хүүхэд далд ором өн- ГЭ 5-2 хэт Ч, Ламжавын авсан гэрэл зураг |. на. Бас жижиг шүлэг, хэд хэдийг бичиж. пионерийнхээ сонинд өгсөн нь хэвлэгджээ. Б. Гашпарик гэрийнхээ. ажилд их тусалдаг байна, Эднийх хувь- даа туулай, гахай, “галуу тахианууд тай ба алим, лийр лис- инторын жимст модуудтай : учир түүнийгээ арчлах хамгаалах төлийг нь бой жуулах, үр, жим сийг нь. хураах 222) ШГ ажлын талаар тодорхой 2 | 1 Оөалланалд. бууг УУмР мумямтмумумя аг, шөр Зил 0 схослофбажксхо “Жатоб Ф7а тугфс шоэ : и?с хүргээд бусад анги бүлгүүди ярив. Дараа нь их хөдөлмөрийг, бүтээгч эзэн болцгооё гэсэн үдэш лэг зохиов. Балдорж. (Захирал) | ! хбомтУУУтҮсч тобттмтбмл агитмумэх7мт 3 НЭГДЭЛДЭЭ ӨГӨВ Байгалийн баялгийг ашиглах 14 хоногийн ажлыг “Төв аймгийн хэмжээгээр зохион явууллаа. Үүнд : 5 Баян сумын бага сургуулийн 9 хэсэг сурагч нэг бригад болон 2 өдөр “ажиллаж 2 тонн гаруй таана түүв. Энэ ажилд 4 дүгээр ан гийн сурагч Баттөмөр, “Буянхишиг, Гомбожав, 3 дугаар ангийн Орсоо нар маш идэвхтэй оролцож түүсэн. таанаа нэгдэлдээ тушаагаад цаа шид байгалийн элдэв | баялгийг улам нх ашиглах үүрэг аваад ажиллаж байна. (Төв аймаг, сийн байцаагч: Давдай. : Гэгээрлийн хэлт ний нандин чанарыг пэр төртэй биелүүлж байна. : Та нар энэ писнертэй Ха-. 1-нд болох. сур, онц суч| өгүүллэг |ралцдаг туршлагаа солилцож рилцаа тогтоон, зураг, марк, явууч, 1 Хаяг нь энээ: ЁС , Жамбалдорж. Ц дорж, 087. зэрэг бүхийл аж 54 744 3 лыг өөрөө хий 2 дэг ЮМ. 7 772 1! Мөн нийгмийн ї 52 х х2-и ЫН ажилд маш 206 22 УЛҮЛЭР-111, идэвхтэй оролц дог, Пионерүүд: ээ! Словак нэг )) (4 , баг, найз чинь ингэж «2 ын идэвх авьяасаа 32, 22 цаг ямагт дайч 72 4 2 2 лан сурч, ажил ГЭЖ. 24 лаж,. пиойер ХҮ - - шУыооо хойчийг минь олон МХЗЭ--ийн хайрт эх орны таар угтахаар зориг төгалдөр байна. Гэвч манай сургуулийн шпноне хөл хөдлөл болж байна. Учир нь: хан хичээлийн минь байрыг залуучууд, “Тухайлбал МХЗЭ--ийн дайчлан ажиллана. рийн бүлгэм яруу алдарт ой» гэдэг бүлгэмийн сан. :ф дуудаа | захирлгыг ЗД, иуузж байна. гэг ПИОНЕР БИДНИЙ БАЯР ТАЛАРХАЛ залгамжлах хувь заяатай төрсөн. манай энхрий арван сургуулиудын тнонер багачууд МХЗЭ өөрийнхөө төрсөн ахынхаа яруу алдарт ндний сурч гэгээрч байгаа тохилог сай бидниий хүч хөдөлмөрөөр субботникийн журмаар МАХН-ын 14-р их хурал МХЗЭ--ийн бидэнд бэлэг болгож өгсөн билээ. Энэ учраас сурлагын онц дүнгээр хариулахын төлөө бид та бүхнийхээ энэ сайхан өгөөнөн баян ач тусыг, чинь Ах, эгч нар шинь, бид энэ сайхан барилгад чинь ороод пнонерийнхээ Бид одоо уг цуглаандаа бэлтгэж . бараг хангаад байна. Пионер нөхөр болсон «Пионерийн .үнэн», « 40 жилийн ойг гялаласан амжал сурагчид тэд бүхнэзс илүү баяр хөөр, ах эгч нар МХЗЭ--ийн гишүүд, Хорооны хамт олон" өөрсдийнхөө барьж, улс хувьсгалын 40 жил, 40 жилийн ойг тохиолдуулан Төв өөрсд өө бүх хүч чадлаа. х / Улаанбаатар, Улаан-үд “гаа намируулсаар цэнгэлдэх ташиж угтлаа. , й, БНМАУ-ын нийслэл Улаанбаа- Еэ хот, Буриад АССР-ийн нийс- ( 4 - лэл Улаан-үд хотын сургуулиу- г дын тамирчин сурагчдын хөнгөн атлетикийн нөхөрсөг уулзалт энэ (| 9 дүгээр сарын 15-17-ны өдрүүдэд “| Улаанбаатар хотод явагдаж өнгө- - с рөв. Анхны өдөр Өнгө бүрийн туг дарцгаа сүр 1-1: намируулсан спортын ТЭ цэнгэлдэх хүрээлэнд нийслэ- "лийн т хөдөлмөрчид олон мянган 13) 2-6, 7 пионер сурагчид пиг дүүрчээ. Цэн үгэлдэх хүрээлэнгийн төв асарт “(МАХН-ын Төв Хорооны Улс Тө- тишүүн, Улаан- | цан Товчооны хотын тамирчин сурагчид туг далбаа хүрээлэнд орж ирэхэд үзэгчид алга бөөрөнцөг түлхэлтэд 12 м 88. см амжилтаар тус тус нэгдүгээр бай- рыг эзэллээ. Эхний өдрийн байд- лаар Улаанбаатар хотын тамирчин сурагчдын баг нэгдүгээр байр б, хоёрдугаар байр 8-ыг авч багийн дүнгээр 11421 хожил авч 1 дүгээр байр дөрөв, хоёрдугаар байр 7-г авч багийн дүнгээр 11232 хожил авсан Улаан-үд хотын тамирчин сурагчдын багаас 189 хожлоор тү- рүүлж явлаа. Хоёрдахь өдөр Тэмцээн үргэлжилж, Улаанбаа- тарын Дэжидмаа охидын 80 м хал халтат гүйлтэд 12,8 сек, Нямсү- рэн охидын уртын харайлтад 4 м 74 см, Бат-очир хөвгүүдийн 800 метрт 7,8 сек, Уидрах хөвгүүдийн 200 метрт 23,8 сек, уртын харайл тад 5 м 96 см, Улаан-үдийн А. Нрутова охидын хад шидэлтэд 83 м 04 см, Г. Шадараев хөвгүү- дийн жад шидэлтэд 49 м 68 см, Шимелев: хөвгүүдийн 110 м хал: халттай гүйлтэд 16,3 сек амжилт үзүүлж тус тус тэргүүн байр эзэл- лээ. Энэ өдрийн тэмцээнд Улаан- баатар хотын тамирчин сурагчдын баг 1, 2 дугаар байр тус бүр 5-ыг авсан ба Улаан-үд хотын тамир- чин сурагчдын баг 1.2 дугаар байр туб бүр 8-ыг авчээ. Нөхөрсөг уул: залтын хоёр өдрийн тэмцээний эцэст Улаанбаатарын тамирчин су рагчдын баг 20215 хожил авч, 19568 хожилтой яваа Улаан- үдийн тамирчдын багаас 707 хож лоор илүү байв. Төгсгөлийн өдөр Улаанбаатар хотын Бат-очир ах- лагчтай баг хөвгүүдийн 4х100 м уралдаанд 46,6, Жагар ЭрҮЫ Улаанбаатарынх уу? “Улаан-үдийнх үү? (Сурвалжлага) нижигнүүлэн ташиж угтлаа. дийн дүүгүүр шидэлтэд 40 м 25 Улаанбаатар хотын “АДХ-ын |см, Аюурчулуун хөвгүүдийн 200 гүйцэтгэх захиргааны Орлогч дар- | м халхалттай гүйлтэд 28,8 сек, га Б. Донров, хоёр хотын тамир- Туяа таван төрөлд 3077 хожилоор чин сурагчдын нөхөрсөг уулзал- Сувдаа охидын зээрэнцэг шидэл- тыг нээж, спортын шинэ их ам: тэд 83 м 44 см, Улаан үдийн ба- жилт гаргахыг ерөөв. гийн В. Портола хөвг ийн З-ын БНМАУ, ЗСБНХУ-ын төрийн | харайлтад 12 м 46 см “АЗСошиана сүлд дуулал хөгжимд эгшиглэхэд |400 метрт 62,0 сек, амжилтаар тус Улаанбаатар хотын 2 дугаар дунд | тус тэргүүн байр эзэлж, явагдаж сургуулийн 10 дугаар ангийн су- | дууссан 26 төрлийн тэмцээний рагч улсын 1 дүгээр зэргийн та: эцэст Улаанбаатарын тамирчин -Зэвсгхилтж, Бийрмлиасы лал ТЭЭ мирчин Туяа, 20 дугаар сургуу- сын 1 дүгээр зэргийн тамирчин Бат-очир, Улаан-үд хотын 2 ду гаар дунд сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч ЗХУ-ын 2. дугаар зэргийн тамирчин А. Крутова, 26 дугаар сургуулийн 10 дугаар ан- гийн сурагч ЗХУ-ын 8 дугаар зэр- | тийн тамирчин А, Ербактанов нар БНМАУ, ЗСБНХУ-ын төрийн дал бааг өндөрт өргөн мандуулав. Хоёр хотын анд найз хүүхдүү- /дийн нөхөрсөг уулзалтын эхэнд : -8 | нийслэл Улаанбаатар хотын сур- 7 Танарант сурагчид тэмцээний | Гуулиудын 1500 гаруй охид хөв- ч авссрлагаар өөрсдийн арга турш гүүдийн уран хөдөлгөөнт гимнас- агыг харилцан ярилцаж байлаа, | тикийн тоглолт болов, 16 ий хотын намын БОРООН 1дү| Тэмцээний эхпий өдөр Улаан- баатарын Ундрах хөвгүүдийн 100 м-ийн уралдаанд 11,3 сек, Бат- очир, хөвгүүдийн 400 м-т 528 сек, Батаа хөвгүүдийн зээрэнцэг шидэлтэд 35 м 65 см, Төмөрбаа: таргхөвгүүдийн тулгууртай харайл тад 3 м 20 см, Александр хөвгүү- | дийн өндрийн харайлтад 1 м 65 см, Намжилмаа. охидын бөөрөн- цөг хүлхэлтэд 11 м 51 см Улаан: үдийн А. Сошкина охидын 100, 200 метрт 13,26ба 27- сек, Т, “Був- нецова охидын өндрийн харайлтад 1м 583 см, В. Шалков хөвгүүдийн аир спортын төв зөвлөлийн дарга » Ядамсүрэн, БНМАУ-ын Гэгээр 2Камсран, 4/улаан-үд хотын гэгээрлийн хэлт- їсийн эрхлэгч 7Камба, Лувсандаши ич, Бадамаев нар гарч ирэв. ї БХөпкинд маршийн уянгат ая, руу Сүртэй эгшїїглэлээ. Цэнгэл: эх хүрээлэнгийн зүүн,- баруун, игүүрээс Улаанбаатар, Улаан-үд хотын тамирчин сурагчдын цуваа рэг РЭГ цугларсан олон алга ї 4 глийн 9 дүгээр ангийн сурагч ул- сурагчдын баг Улаан-үдийн тамир чин сурагчдын багаас 1200 гаруй хожлоор түрүүлж байв. Харилцан нөхөрсөг байдалд болсон хоёр хо- тын тамирчин сурагчдын .нөхөр- сөг уулзалтын тэмцээнд Улаанбаа : “Биеийн тамир - Бидний . жавхлан! Бонн ЭРГЭН байр 12, гуравдугаа 5, тайрЦЫН р рөвдүгээр байр 1 байрчыл р байр 18-ыг 3вч ЦүН ! Тулгуурт өндрийн харайлтад 9. дугаар сургуулийн сурагч Төмөрч! баатар түрүүллээ. дын нөхөрсөг уулзалтын тэмцээ«! ний явцад Улаанбаатар хотын 18, дугаар дунд сургуулийн сурагч: Намжилмаа бөөрөнцөг түлхэлтэд,, Туяа ахлагчтай баг 4х100 м, Алда, ниш 400 метрийн зайд тус бүр! БНМАУ-ын рекордын хуучин амч| жилтыг эвдэж, шинэ рекорд вм!) жилт тогтоожээ. Буриад АССР-ийн Улаан-үд 27 тын тамирчин сурагчдын багийня. хан манай эх орны нийслэлд байх хугацаанд нийслэлийн 1, 8, 23 ду« гаар сургуулиуд дээр уулзалт үдэшлэг зохиож, харилцан турш лагаа солилцож, нийслэл ЧэЭдЫ!! хөгжилтэй танилцлаа. : Л. Цэлэвлогт: ! Б СПосорбтовш. ыг : Фоос КЭ “242225: 3 (Түрүүч нь 33.34-рт) “Пуужин хөлгийн буудал дээр Буман хүн бужигнаж ЧТүмэн тэрэг түжигнэл: Бүх талбай хүнээр дүүрчээ. “Бараа дөнгөж харагдах алсад ч “Багширтал цугларсан үзэгдэнэ Баяр ёслолын жагсаал ч “Бахархал сүртэй харагдана “Одон орны зочдыг үдэх "Олон орны төлөөлөгч ЗЭгнэн жагсаж байгааг Эхнээс нь ажиж харвал (Шархан толгойтой орос жаал аахай өмссөн хятад охин | “Хархан нүүртэй негр хүү Борхон царайтай Монгол Бусад бүх орны ЇБагачууд цөм байлаа. їг. “Бултаар-яралзтал инээн ". “1. Баглаа цэцэг барьжээ. “- ҮТэрнээс цааш үргэлжлээд (Тэргүүний ажилчин хүмүүс | : ї«Тэвэрсэн хүүхэдтэй эхчүүд Ч Ён бүхний төлөөлөгчид азар сайгүй жигдэрч ЇГартаа туг барьжээ. х: эрэл зургийн сурвалжлагчид х Гялс хийлгэн гүйлдэнэ (Зарим. Нь тал талдаа “Зөндөө аппарат зүүжээ. Кино зураг авагчид , Хээв нэгхэн алхалж ШДэнхэр том аппаратаар ЇДээш нь ч нэг авна. "Доош “нь ч нэг авна. "Тэгснээ. явж ирээд Тэдний зургийг авлаа. эвтэр харандаа барьсан "Дэндүү шалмаг хүмүүс ТХХүн бүхэнтэй уулзаж Тун их шалгаана. рьсан бүхнийг авах гэж аруу татлаж бичнэ ЇЯг ингэж байтал Яриа эхлэх цаг боллоо г-Пуужин хөлгийн буудлаас ЇЯрьж байна, анхаараарай Бусад ертөнцөд аялагчид ЇЯвах боллоо, анхаараарай /Бүх дэлхий сонсоорой 5 “Бүгд радиогоо нээгээрэй "Одон оронд зочлогчдоос Одоо үг хэлнэ. гэхэд "Өндөр бүдүүн биетэй Өргөн дух, халзан толгойтой Эрдэмтэдийн ахлагч орос хүн ЇИндэр дээрээс үг хэллээ. "Мөнөө хүүгийн хажуугийн хүн Монгол хэл мэдэх юм байж | Доктор: эрдэмтний хэлснийг Дорлигт орчуулсныг сонсвол: / -Хүн! саранд очих 25- Хүндтэй ажилд бид явлаа: Хүсэн мөрөөдсөн бидний бодол Хэрэгжилг байна, Одоо. 3 А--08447 Саранд хүрэх сайн хөлгөө Саатахгүйг бид мэдэж байна, Санасан зоригтны үйлс маань Саарахгүйг бид батлаж байна. 82: Эх дэлхий хүмүүс минь Итгэж болно бидэндээ Их хэргээ бүтээчихээд Эргээд ирнэ, удахгүй Сарнаас эргэж иртэл Хэлж таахад ч бэрх Суудал суудлаа эзэллээ Харин тэд баяртай ярилцаж Халзан тдлгойгоо илцгээнэ. Орос хятад монгол Ондоо орны хүүхдүүд ч МОВБ 1 , 1 ( . л 19 ї 5! Зэхсан бэлэн суудалдаа Зэхий тааран сууцгаана Дорлиг хүү баяртай 3 Дотно найзуудаа ширтэж Довтлох хурдан хөлгийнхөө. Дотоод байдлыг ажиглаж Саранд хүрчихсэн юм шиг Сайхан санагдаж суув Гэнэт эсрэг хананд Гэрэл дохио аслаа || Жижүүр гэсэн өрөөнд ЧНїингэнэж хонх дуугарлаа : Тив дэлхийн аянчид аа Тайван чөлөөтэй сууцгаа. Та нартаа бид эндээс | Лахин баяр хүргэе гэж. Хэл.болгон дээр болтой Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлдв.. 92 2073 ЕЧ. 2252) ” Ї4Ү100 2! е “дүн тайгаар толгойгоо дохив. Хэд давтаж хэллээ “Нар хийсэн дуу гарч Нийтдээ чичигнэж байх шиг Нилээд хэсэг болсноо Нэх гэрэл туслаа Өөрөө ажиллагч жолоодлого Өрөөний хөшгийг татжээ | Шилэн сайхан цонхоор 5 Ширтэж гадагш харвал Хөх цэнхэр огторгуй л Хөл дор цэнхэртэхээс Өөр юу ч үзэгдэхгүй Ч 4 Өөдөө уруу нь мэдэгдэхгүй," Радио долгионууд ажиллаж Ї Асар хөгжөөнтэй явна Танихаас оросоор ярина Тэгээд хятадаар ярина Солонгос ч юм уу, япон ч юм уу Манай хэлээр ярихгүйнээ Мань хүн урамгүйхэн. бодов Юу гэж ярьж байгаа бол | “Юуны тухай юм бол... - Гэнэтхэн танил дуу сонсогдох Гэгээн сайхан Монгол орон. » нагд --Ертөнц хоорондын хөлөг | Есөн цагт нислээ Одоо тэр хөлөг-онгоц :|| Онцын хурдтай явна гэсэн Жинхэнэ дэлхийн хүмүүсийн Жирийн дуу сонсогдоно. . Тэгзэд тэд хүүрнэн Түүгээр үүгээр явцгаана 4 Сайн су 5: 2 Сонин хэлүүдээр ярина Төгсөөгүй . уж байгаарай, 23 : 2 Бүх Дэлхий минь баяртай 4 училаллтваллтута/ галналластдЛшн/ /Чина ахаа лт) Гэ / Лал тэн ” ЧИНЬ ГОВА/ ҮЕЭ Бүхнийг төлөөлж хэллээ шүү ,/ Түмэн олны өмнөөс "| ! Төлөөлж нэг хүн үг хэллээ ! | Төрөлх дэлхийн аянчдад ї Түвшин энхийг ерөөлөө ЭНЭ Тэнд эндгүй ура цууриатаж Тэвэрч үнсэхийг хүснэ Ха индрээс буухад Эртээд нэг юм харагдав ш Ч : Баыр бүдүүн цамхагийг Бекнсуухалсай яиЛаАН Тэр -- Үгүй мөн сонин оо! Нохой " ийн эрхгүй санагдуулн : ны нүд, шөнө болохоор, улаан. Өнөө бидний явах 2083 х хор, “зийдэнтэйг болохсон Ман СУСЛЫЙН байна. Тэр ТОН ЖВЭЭН Угсраа пуужин мөндөгөө сүхэдийнээс хүсчээ. Тэгээд ч хүсэл загээр, ГЭ Сарны зочид алхлалаар нь одоо биелэх,нь тэр. Тэдэнд| . За тэгвэл морины нүд хар. | Цамхагийн дэргэд очлоо гялтгар өнгөтэй энэ чийдэн ёстой даг хэрэг. Тэгээд үхрийн Суурины “хаалтаар "ороод л юугаар ч солишгүй чухал зүйл | тэмээнийхийг харна гэж Баяр, Шууд: шатаад өгслөө эс 5 : инээн хэлэхэд Болд ч бас инээж Өгсөжк. байна... Өгсөж байна Тэр хоёр харанхуйн дунд машин юуны өмнө морьд руугаа чийдэн | Өндөр Ч юм бэ дээ: яасан шиг гэрэлтэй явж чадахаар ч ба- тусгав. Тэгсэн чинь юун мори Тэгэж тэфЭж,гэнэтхэн рахгүн, хэрэв айлын нь хүн. юм | нүд харагдахтай мантай аргам Тэс-өөр вазар орлоо уу ямар нэгэн хүн өвсөн дотор тай байсан морьд” Саруулхан гэж яана шөнө юмаа алдаж унагачаад олох | дсаагаа таслан алга болцго 31 Сайхан гэдэг нь хачин түй байвал Баяр, Болд хоёр Л/|эр!. Төдий л “удсангүй энэ. чи. “ОЇЯР-л хүлЗэн авах ӨВӨӨ ий олж өх болно биз. Ингэхлээр МӨН | мээг сонссон өвөө, буугаа барьж Ямар гоёХоп ордон бэ? ч гайхамшигтайяа. даа Гялс гялс гараад, агаар руу түн түн й- Хичнээн жил шинжлэл хийсний ХИЙЛГЭН асааж унтрааж байтал шад о дахин буудав. Баяр | ол тэсч ЯДАН хүлээсэн шөнө Нь Ч |хоёр.ч нам жим хөнжилдөө шур 4 болов. Бос БоиГ тан орох нь тэр. Маргааш, Өвөө. | Хоёул гадаа унтья!. Сэрүүн |5ь нэгдлийн “ өмнөөс тун чухал “агаарт сайхан байдаг юм . гэж | Жилд явах ёстой байсан минь | | Баяр Болд руу“ харан хэлэв. морь-нь «байдаггүй сүйд болов. | -- Тэгье гэж, Болд | дуртай|Баатар ах хүрч ирээд: |.) гэгч нь зөвшөөрөөд, хоёул г2-| --8За та хоёр, пионер юм бол дагш гарав. Шөнө нь тас харан- үнэнээ хүлээ? Морьдыг хэн “үр хуй, гагцхүү. тэнгэрт одод анив(|гээсэн бэ? гэхэд нь Баяр | чин, Баярын аавын . хариулдаг| --Ах аа тэрний аягүй л бол Баатар ахтайгаа ну|Мөн юм шивдээ гэл Б атар 4 руугаар чацуу болчих гэж мэрий асуугаад «мөн». гэхтэй зэрэг тэг »|нэ. Тэгээд тэд унтацгаав. Хэвт-|вэд тэр морьдыг олж-ыр! тэж ту? 78 эгц Болд хэлсэн нь: шаав. Болд Баяр хоёр год үсрэн 1 гарч мориндоо мордон. : -- Болд! хонины нүд шөнө |, йноос давхив. ямар байдгийг Хоёул үзье! --Тэгье! гэж Болд Баясгалан Б2 -- Тэгээд! тэд чийдэнгээ хо нины хашаа руу тусгав. | Гэтэл тун сонин гайхамшигтай юм ха- “72 Брагджээ. Хонины нүд гар чийдэн гийн гэрэлд цэл ногоон өнгөөр| | гэрэлтэж байв... --Үгүй мөн сонин оо. Одоо ямааны нүдийг.үзье гэж Болд хэлэв. Ямааны нүд үзэ хэд бүр ч хялбар, Хонины хам 2 гийн захад нэгэн том халтар, сэрх зогсч байлаа.Нүд нь бас л ногоон |. үзэгдэнэ. Болд Баяр хоёр, хони ны хашааны завсараар гялалзаж байгаа тэр гэрэлтэй ногоон нүд нүүдийг үзэл гайхаад инээд ал. дацгаав.. ах ЯҮЛ2Э ш114 о--За одоо нохойны ҮӨВжар үзэцгээе! гэж Баяр хэлээд хойлог Шуаан: том хар нохой руугаа 132 хээшгилүжшитэхХж 1шшүшшүллээсШл эл лШИОЛАХ21- : 2 үрҮЭт ИЛЭН хлулглтай Зр3э гч ш22 1-9 15» 206 з2ф м мхХхз ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ Хоёоо |. ОНГОЛЫН ПИФӨНеРИЙН ТӨВ “ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН, Ц.! Н-ЫН уйл Хэ. ИЙН ТӨЛӨӨ ХэЗ 14670, 2)7 Мж Он БҮХНИЙ “ПБбАЕТАРУ НАВЧ 19116 эгдэгтүн)| 2! 7 2/5 7) 104», 71711 ЦЭН ги аллал - МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойг | угташ Баянхонгор аймгийн Баянцагаан С дунд сургуулийн сурагчид «Эх орноо. суд лах» Пшонер сурагчдын аялал зохиолоо, Энэ аялалд зуныхаа амралтаар нэгдэлд 18 дахь ь жилдээ . “7 86 ( ЦЄЛИВ Та нар өөрсдийнхөө «Пио- "нерийн үнэн» сонин, «Зал- тамжлагч» сэтгүүлийг бүр захиалан түүнд бичигд- "сэн сониц сайхан зүйлийг | амтархан уншдаг заншилтай, билээ. Зөвхөн энэ оны «Пиоч, | | нерийн үнэн» сонины дугаа” руудаас Д. Содномдоржийн «Гутал» гэдэг инээдэмт кино- зохиол,Д.Гармаагийн «Идэр» гэдэг сонирхолтой тууж, «Хушууч Джогль» гэдэг баа тарлаг явдалт тууж, залуузо ) хиолч Б. Сосорбарамын «Са- 6 ранд хүрсэн нь» гэдэг най- 0 раглал, бусад сонин. үгүүлт ( ( 2 ( ї 1 лэг, хошин зохиолуудыг унш "санаас гадна МАХН-ын ах- "Мад гишүүн 1Камсран, Пун- | цаг, Янжмаа, Ардын жүжиг: БНМАУ- счин | Ичинхорлоо, ГЭрэал, ул лэилэелэг-эч тын баатар даминл зэрэг ах- «мад хүмүүсийн хэлсэн захи- “сан, тэдний туулсан замын . тухай уншиж мэдсэн шүүдээ. Т Бас манай Хүүхдүүдийн “баярлалтай-угтсан нэг зүйл бол пионерийн сонинг өнгөг Ттэй хэвлэдэг болсон явдал юм. Ингэж өнгөтэй гарах "болсноос сонины маань өнгө “үзэмж, чанар хийц үзэгдэ: “хүйц сайжирлаа. Мөн та наг 3 1 рын дүү цар цэцэрлэгийн ба- сгачуудад зориулж сар бү рийн эхэнд нэгэп пүүр сонин 9 гаргадаг: боллоо. “01. «Залгамжлагч» “энэ оныхоо дугааруудад Ла- 5 “боновын Ү мтмльлтыгмлыэ хэнллыг, цэл лах ин 201148 ардын жил." осэтгүүл | “«Хавханд “орсон. - “1961 оны 9 дүгээр сарын 29, 1 5 толь в ямльлтыл чим глыг тэр ттыГ ГЭЭЛ Лыг лыг тылы лм? 23 ХАЙРТ Нойр БДГАЧУУЛАА!- тай үлгэрүүд, олон сайхан гөгүүллэг найруулал, сур- залжлага болон Д. Содном, доржийн «Аз жаргалын эрэл"! чин» гэдэг хүүхдийн анхны дуурь зэргийг хэвлэлээ. Ирэх "онд тус сонин сэтгүүл уран зохиол, шинжлэх ухаан, тех / никийн олон зүйлс, таавар, зугаатай тоглоом болон 80: хиолч Л. Түдэвийн теврөгд” сөн хүү» гэдэг томхон тууж, хэвлэх болно. Мөн нилээд хэдэн аймагт зориулсан бүс хэл дугаар гаргана. Манай. эх орон өдрөөс өдөрт. цэцэгс лэн хөгжиж байгааг сэтгэл хөдлөн, итгэл төгс байгаа багачууд та бүхэн ма-, най сониноос маш олон нин зүйлийг унших мэдэх ? болно. Та нарын сурлага, хү-| мүүжилд чинь дайчин шав лагч . болдог на. сурагч бүхэн өөрийн сониноо | захиалах хэрэгтэй гэсэн үг гэдгийг мартаж болохгүй. ” Хайрт пионер багачууд аа! Та “нар өөрсдийнхөэ дотно найз, ” ирээдүйг тольдогч. “болсон «Пионерийн... " үнэнт сонингоо цөмөөрөө зас хиалан уншихыг урналж, байна. Со «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» ” СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ. халта шээг О2ы лемлмгиггл 225/2251:-260023 ширтэж, ) со" )! «Пионерийн | ) үнэн» сониноо дугаар алга: салгүй уншихыг зөвлөж байд 7, 3 5 Дугаар алгасалгүй-унших . ганц сайн арга “бол пионер . гарамгай ажиллаж 50 гаруй хөдөлмөр өдөр. хийсэн сурагч Адьяа, Тогмид, онц сурлагаа. тан пионер Лувсан, тоосго цохих талаар бур, гууль дээрээ алдаршсан сурагч 7Кигдэн наг. рын 10 гаруй сурагч оролцлоо. Аялалд явах сурагчид салхин хурдан ар лэг мориндоо мордож 80 гаруй км-ийн тэр тээ орших Говь-алтай нурууны салбар Баян цагаан уулыг чиглэн мордлоо. өвөл 1, ӨВГӨН АХЫН ЯРИА Намар цагийн урьхан салхи сэвэлзэн үлээхэд толгой нь шарла"! “сан хялгана, таана салхины аясаар ганхана, Явах замын дагууд ,байгалийн гуа үзэсгэлэнг бишрэн сонирхсоор «Айдарын сүм» гэдэг. газар ирлээ. Энд хувьсгалын өмнө 80 таруй ламтай сүм байгуулагч, / дан ард олныг мунхруулан байжээ. Энэ сүмийн сууринаас холгүй. байгаа нэгдлийн малчин Лигдэв өвгөнийд очиход энэ сүмийн, маач "нийн дуган гэгчийг босгоход өвгөн ах чинь барилцаж явсан юм. Сүх "мийн бүх хөрөнгө ард түмний. албан татвараас бүрдэж байсан юм, “Сүм байгуулахад хэрэглэгдэх чулуу, модыг уулнаас авахад хүртэл “уул овоог нь тахих зардал мөнгийг хүртэл-ард олон гаргадаг байлаа. | Энэ сумд хэрэглэх чулуу шаврыг ухаж гаргахад сүмийн бач Еруун урд уулан дахь нэг овоог тахиж лус савдагт нь даатгадаг байч лаа.Байгалийн нөөц баялгийг ашиглахад Ч гэсэн урьдын цагт иймл б хэцүү байсан юмдаа гэж залуу насандаа гашуун зовлон зүдүүрийг үзэж, ардын төртэй золгосноос хойш жаргалтай чинээлэг амьдрал “тай байгаа энэ өвгөний ярианаас хүүхдүүд ихээхэн зүйлийг ойлгож авлаа: 2. УУЛЫН ОРОЙД Далайн төвшнөөс дээш 8462 м өргөгдсөн Баянцагаан уулын урд хэсгийн орой дээр гарлаа Хад асгын завсраар угалз, тэхийн дэнхэр эврүүд энд тэндгүй сэрийж хэвтэх нь монгол орон минь хичнээн их "сонин амьтадтай вэ? гэж өөрийн эрхгүй бодогдлоо. Энэ уулын ард “аргал, угалз, янгир, ирвэс зэрэг ховор амь тад элбэг їюм. З. ГАНЗАГА ХООСОНГҮЙ Ичих цаг нь дөхөж хаширсан зурамнуудыг агнахад тийм ч хял-, ?| баргүй. Сурагчид ганзага хоосон буцахгүйн төлөө ихээхэн мэрийж | 30 гаруй зурам агналаа. ) Энэ аялалаар нутгийнхаа байгалийн дээжүүдээс шатдаг занар, шохойн чулуу, боржин чулуу, зөөлөн баргилт зэрэг чулуулгууд мо» дон бар. чулуун дээрх сийлбэр зэрэг түүх дурсгалын зүйлүүд цуг“ )үлуулж, 1957 оны газар хөдлөлтөөр эвдэрч нурсан.уулын ан цав | зэргийг үзэж сонирхлоо. Сурагчид. нийт 69 гаруй км газар аялан. бявж намын 14-р их хурлын шийдвэр МХЗЭ-ийн дайчин зам” “налаас таниуллаа. Аялагчдыг буцаж ирэхэд сургууль дээрээ үлдсэн “нөхөд нэгдэлдээ 2--3 кг таана түүж бид ч гэсэн та нараас хОЖДОО. “үгүй шүү гэж баяр хөөртэй угтлаа. Хүгугайм 222) -- Л. Балдандорж. (Баянхонгор, Баянцагаан сумын дунд сургуулийн захирал) 1 Ї 3ЇГС1Л »ь72АЛНГ Бэ12:2:2) ЭМ | 4 рагчид ха Я! »? “Төв аймгийн Өн: | рагч Саминлноров,| лам, Даш, ТКамбал, дөр ширээт сумын “Дамбадаржаа, . А.| Мэндсайхан, . Найч бага сургуулийн 8, 7Камьянсүрэн, Бат-| жим нар идэвхтэй 4 дүгээр ангийн 24 сүх, Чадраа, -Ням:| ажиллав... сурагчид нэгдлийн- дэлгэр, .Цэрэнду: л, Чойжил хээ 2 дугаар брига» |, шлаэАР Ити е УЛС 2 0сххулы дын хадлан дээр 1! 5 --8 Багын т кг 5 ” очиж бүтэн хагас ! 1 Нийсл лийн дугаар хунд УРКУУ: | өдөрт бухал чирч Ч лийн 8 дугаар ангийн ЭВЛЭЛИЙН 18 нуруу хийж нэг дэлдээ 300 гаруй төгрөгийн ашигтай ажиллав. “үүрийн дарга Зул шинээр эвлэлд элсэх гэж байгаа пнонерүүдэд зөвлөл«. Ї ! т гөөц өгч туслаж байна. Энэ ажилд суш. 0 ЗУРАГ ДЭЭР: Зул Ын гараас. Ё д Ү3 22 528| Ургахын улаан нартай уралдаж " раж цугларсан ХҮҮХДҮҮД уянгат 5 Бурээний шингэн дуунаар сургуу їролзуяаа шав цагаан барилгын өмнө шигдрэн жагслаа. Энэ хүүх дүүд бол ТӨв аймгийн Лүн су. мын 7 жилийн дунд сургуулийн 700 шахам пионер " сурагчид: ЇМХЗЭ--ийн 40 жилийн «ойг “угтаж хөдөлмөр” аяны хөгжөөнт тэгэн өдрийн зохицтой ажлыг ЗО ион явуулахаар цуглараад бай- таа нь энэ. | Ажил эрдэм хоёрыг уузай 1 Төв аймгийн партизаны нэрэм- шит Батсүмбэрийн сангийн аж эхуйн бага сургуулийн нинонер “Мондоон зуныхаа амралтаар өө- “рийн зуслангийн аль зурам эл- бэгтэй тазраар эртлэн явж, хавх, Урхи тавих, ус цутгах зэрэг ар- Жыг хэрэглэн 80 зурам ввлаж, 8 кг мөөг түүсэн байна. Б. Цэрэндаш, (САА-н эвлэлийн хорооны | дарга) пионер сурагчид хэд.хэдэн “хэсэг мэд бол нэртэй анчин юм. 1! болон зохион б лагдаж --зүг, бүр. тийшээ үүрэгт ажилдаа тар, лаа. , “1: Барилгын брнгад Сургуулийнхаа халуун усны барилгын суурийг тавих ажлаар өнөөдрийн хөдөлмөр аяны хөг- жөөнт өдөр эхлэв. Шавар зуу- рах, чулуу ачих, ус зөөх зэргээр хүүхэд бүхэн зав чөлөөгүй ажил лав. Энэ барилга нь: 88 хавтгай дөрвөлжин. талбайтай дан чулуу: гаар барих түл тийм ч амар биш шүү- СУРЖГ 2 Гэвч манай хүүхдүүд өнөөдөр байшингийнхаа суурийг тавиад өрлөгөндөө ороод 50 шахам см өндөр өрснийг хэлэхэд бэхлал тай сачаглана. : хосолсон тус сургуулийн 72 тарвага Мөн нэгдлийн дарш хийх НуУ- хийг ухахаар хэсэг сурагчид ажиллав. "Тэд мөн ч амжилттай ажиллаж 815 шоо м нүхийг ухав. Анд явахаар нэгэн бригад 30- хион байгуулагдаж ганцхан өдөр 9 тарвага агнав. 7-р ангийн ратч Содномцэрэн. Найданхүу, Цэрэнчимэд, Хаваг нар тус бүр 1958 оны 10 дугаар сарын 19 нд нийслэд хотын хойт хэсэгт шинэхэн баригдсан бөмбөгөр шар га байшингийн үүдэнд олон мян- ган сурагчид жагсаж баяр хөөр- тэй байлаа. Эдний 2000-аад нь энэ жил Энд суралцаж төрөл бүрийн мэрэгжил эзэмшихээр сэтгэл нь догдлож, харван өнгөрөх мөч бүр өнгөрч өхгүй санагдаж тэсч ядан хүлээж байлаа. Энэ бол манай пионер сурагч- дын сурлага, мэдлэгээ хөдөлмөр- тэй холбож хүмүүжих, Өөрсдийн төрөл бүрийн авьяас чадварыг хөгжүүлэх чухал төв болох мон- голын пионерийн ордны нээлт байлаа. ард улсын Вильгельм Шикийн нэ їхэн амарсан тухай нь яриулав. СУу-| агнав. Сурагч Цэрэнчикд зуныхаа амралтаар 178 тарвага 5 ы: АЯЛАГЧИД. ! Уудам тэнэгэр орныхоо уул ну) рууд. усаар аялахыг хэн бүхэнд хүсдэг билээ. Энэ өдөр 14 дүгээр/д бүх сурагчид 5 дугаар!8| ангийн 5) сурагчдын . хамт ангийн зарим аялав. Тэд туулай 2. мэлхий 4, “шу вуу 2-ыг барьж цэцэг, навч, ЧУ( л В. Ж Х “САЙХАН үдэшлэг Өдөр ажил хийсэн гэж хэн Ч УМ унтахыг “бодсонгүй сургуулийн: | тэшгүүрчин зэрэг ! хаа улаан буланд цугларч дуулж, | мэрэгжил ЭЗЭМШНЖ ОЛОН ЗУУН. су- хөгжимдөж, бүжиглэцгээж хөдөл- мөр. аяныхаа. дүнг. ярилцав. Үдэшлэг дээр БНА Герман рэмжит пионерийн зусланд амар- сан 5 дугаар ангийн онц сурлага тан Дэмбэрэлмаатай уулзаж хэр- “Төв аймгийн сургуулиудын тэр гүүний дуучин Үржингийн дуул- сан «Хуу минь хаа дуулж: яваа бол». пионер Дэмбэрэлмаагийн уншсан «Тагтаа» гэдэг шүлэг зэрэг олон дуу шүлгүүд Онц С00- нирхогдлоо. Г. Жанчив. (Төв, Лүн сумын сургуулийн “-багш) , “эст 9904: гээ сайхан зүйлүүдийг чинь аль үйлд вэрт урлаж байгаа юм бэ? дэлгүү рүүдэд гаргаж худалдаалахад яа- даг юм бэ? гэж билээ. Гэтэл энэ бол үйлдвэрийн га зарт хийсэн ч зүйл биш пионер сурагчдын уран гар, ухаан авьяа саар хийгдсэн урлалууд юм. Ялан гуяа «хонь унасан томоогүй хүү» гэдэг гэнэн балчир жаалыг шог- лон сийлсэн уран сийлбэр нүдний РАГЧИД САЯХАН АМРАЛ | ТЫНХАА НЭГ ӨДӨР, СУ- рагч төг аваад байна. бүжгийн ансамблийн гоцлон Дууг? лагч Намсрайжав, Улсын 2дугаар зэргийн гуулийн Оюун, улсын зэргийн тэшүүрчин 5 дугаар сур- гуулийн Хишигсүрэн, кино үйлд, вэрийн зурагчин Гоош нарын 89- рэг авьяас билэгтэй охид хөвгүүн. олон төржээ. Эдний ингэж авьяас! билэг нь дэлгэрэхэд хичээлийн га. дуур явагддаг дугуйлан тусалсан: юм гэлвэ. Ё: с суралцаж байгаа чинь дуу, ХӨГЖИМ, байгальч, бэрч, олон төрлийн дугуйлан хичээллэж гэж байгаа нь мэдээж! хүүхэд та нарын дур сонирхлын хэргээ! : БАЯНХОНГОР АЙМГИЙН | ААН СУМЫН | СУРГУУЛИЙН СУ- МЫНХАА «ЖАРГАЛЫН ЗАМ» НЭГДЭЛД 1000 КГ. ХҮМҮҮЛ ТҮҮЖ ДАРШ уулж сөж мэрэгжлийн үнэмлэх Манай дугуйлангаас ардын дуу. шатарчин 2 дугаар сур- 2 дугаар ТА НАР ЯМАР ДУГУЙЛАНД , СУРАЛЦАХ ВЭ? 5 Энэ хичээлийн жилд та нггын: сургууль дээр зураг, залуу уран барималч, сийл» оёдол, хатгамал гэхчлэн Ямар дугуйланд суралцах нь Та нар ямар зүйлийг их 00 нирхдог билэг авьяастай байна өмнө туслаа. тэр дугуйландаа заавал сурал ХҮРГЭЛТ ЯУВТ Энэ үеэс энд дуу, хөгжим жү-| СҮҮүнийг 2 дугаар сургуулийн 5 цаарай. - : САМАРЧИН жиг, бүжиг, ,баримал сийлбэр, дугаар ангийн сурагч Борхүү (Манай сурвалжлагч) Ч Хөгжөөн ихтэй нөхдийн хамтаар | ТОКЕРЬ, слесарь, мужаан, нисэх сийлжээ. 21 дүгээр сургуулийнттэгггггггглллглллуллм Хөвчийн тайгад мацаж гараад |З8ГВар, радио техник, хөдөө аж | Ундрах, 5 дугаар сургуулийн Өвөрхангай 2Жаргалант сумын ! | : ! Самар-жимсий нь савлаж Ч х авахаар - | Саглагар хушдыг түншиж цохилоо | Гуалиг бие нь салганан чичирч | «Боргоцой нулимс» НЬ Дуслан бөмбөрлөө. | Сав шуудай самраар дүүрч Санаа сэтгэл баяраар бялхлаа. Т. Жамьянсүрэн. - Ерэрнхллирх ал эхэн тууль “ийн хэнд ахуйн машины судлал, залуу цэ- цэрлэгч, залуу малчин, цана, тэ: шүүр, бөх зэрэг 40 гаруй дугуй- лан хичээллээ. ҮЙЛДВЭРТ ХИЙСЭН ЮМ БИШ ЭЭ Уужим тасалгаанд, үзэгчдийн сонирхлыг булаасан 5 хушуу мал, агаарын онгоц, авт0 машин, алх дөш, төмөр ор зэрэг баримал, сийлбэр, зурмал. наамал, хатга- мал зэрэг уран хийц бүхий олон зүйлийг өвгөд эмгэд үзээд: Энэ : 3 3 дугаар ангийн бяцхан пио Дашпүрэв, 23 дугаар сургуулийн Санжсүрэн нарын хийсэн төмөр ор. түлхүүр цоож, алх хөрөө зэрэг нь техникжсэн үйлдвэрт хийснээс ялгагдахааргүй байлаа. 2 Түүгээр ч барахгүй энд миний үзсэн нэг сонин зүйл бол алиа- лагч шувуу юм. Энэ шувуу манай нутгийн аль чгол мөрөн усанд элбэг тохиолддог галуу шувуу мөртлөө бөхөлзөж гэдэлзэж, дэгж дэрвэж, гүйж тонших зэргээр алиалан байх нь тун хөгжилтэй. Харин ганцхан харамсалтай нь гэвэл урсаж гүйх цусны эргэлт. үзэж харах нүдний хараагүй бүх бие цогцос нь гагцхүү модоор бүтсэн байлаа: Үүнийг 8 дугаар дунд сургуу- нер Эрдэнэчухал урлажээ. Ийм гайхамшигтай сонин байна. ХИЧЭЭЛИЙН ЭРХЛЭГЧТЭЙ ЯРИЛЦАХАД . Манай, Лениний нэрэмжит пио нерийн ордон байгуулагдсанаас хойших хугацаанд 5800-аад сураг чид хичээлийнхээ гадуур төрөл бүрийн дугуйланд хүсэлтээр нь улиналантал яахнав, лаанаг авнлыл ланна лиг лал Ц «Пэй цай» сургуульд суралцаж байгаа монгол пионер Сувдаа, Баатар, Бат нар хамт суралцаж байгаа хятад нөхдийнхээ хамт, Зургийг н. Дорж, зүйлс олон бага сургуулийн 2 дугаар ангийн онц сурлагатан сурагч Чулуун зуныхаа амралтаар 156 зурам ар наж улсдаа тушаажээ. Гэрэл зургийг Махбал, : | Саявтар ЗХ-Улсын сурагч- дын 7. дугаар спартакиад "Азербайджан ССР-ийн нийс- лэл Баку хотод Явагдлаа. “Энэ спартакиадад холбоо- -ны бүгд найрамдах . улс бүс |рээс 14 сая гаруй сурагчдыг хамран явагдсан уралдаанаас шалгарсан 4000 гаруй шил- дэг залуу тамирчид оролцож, 2 долоо хоногийн турш спор- тын 14 төрлөөр тэмцжээ. Зөвлөлтийн хүүхдүүдийн спартакиадаас даян дэлхийд алдраа цууриатуулсан эгч Ирина, Тамара, Пресс ) Болерин Брүнолоррх Тер- Овенесян нарын зэрэг нэрт тамирчид олноор төрж гар: чээ. 7 дугаар спартакиад хүрт лэх 2 жилд сургуулийн су: “рагчдын биеийн тамирын 80 “мянган үр, хүүхдийн 1715 биеийн тамирын сургуулиас их ажлыг хийсний дүнд спар- “такиадад спортын мастер 27, 1 дүгээр зэргийн тамирчин 900 орчим оролцжээ. Мөн дунд сургуулиа онц ба сайн дүнтэй төгсөж алтан, мөнгөн медаль шагнагдагчид 50 га- руй сурагчид энэ уралдаанд орж хүчээ сорилцжээ. Зөвлөлтийн сурагчдын спор “тын амжилт эрс өсч буйг энэ спартакиад яруу тодоор ха» рууллаа. Уралдааны явцад УугуЛЛУУУЛУУЛА БудАллосын “Зөвлөлтийн сурагчдын | 2 сгарталиад | Хөдөлмөр . хүмүүжлийн” бүлгэм) 45 | УОЛОУУЛУЛУУУУЛАЛЦЛАЛАЛАГАГАГАС шуллААдлуллАдлллУ идэрчүүдийн рекорд 6000 гае ! Налайхын 10 жилийн 9 дүгэ руй, холбооны улсуудын рег У дунд сургуулийн 6 дугаар 8 норд 91, бүх холбооны рв-| сурагч Оюунчимэг,Даариймаа на корд 2-ыг шинээр тогтоожээ, нь санаачлан хорооны хэмжээ Украины Валя Полянекая | сургуулийн насны ба сургуулий зээрэнцэг шидэлтэд, Июрь, өмнөх насны хүүхдүүдийг хамруу, Метвеев- өндөрт. түрүүлж, сан хүүхдийн «Хөдөлмөр,хүмүү усанд сэлэгчид багаараа спар слийн» бүлгэм байгуулж нилээ такиадын аврага болжээ,- ажил зохиолоо. Тэмцээнийг зохион явуул | Бүлгэмийнхэн их уурхайн усны, сан Азербайджаны хөл, ба шуудуу ухахад 5 удаа 60 гаруйг усан бөмбөгчид спартакиа- ( хүүхдүүдийг оролцуулж субботник: дын аврага болжээ. Усанд хийж, Трестийн махны зоорийг бая: сэлэгчдээс энэ спартакиадад рихад 8. шоо метр шороов| амжилттай орж, спортын мад хүүхдүүдийн хүчээр малтсан байк| Ч тер 4, 1 ДҮГЭЭР зэрэгтэй таг на. ЛсЦалГн мирчид шинээр төрж, энэ яри | төрөлд холбооны улсуудын ХАВө БУ Р ЦВиахОроннн 170 гаруй рекорд амжилтыг й боны “ариун эвджээ. дэвсгэр нутгийн. ра риун, цэврийг сайн байлгахын тулд пид | Спартакиадад мэргэн буу" » | нерийн эргүүл, дежур гаргах зэрж! дагчдаас 1. дүгээр зэргийг Баянхонгор аймгийн Баян-ца- гээр ажиллаж байдаг. Энэ ажилд! 50 гаруй тамирчид биелүүл" гаан сумын «Жаргалын зам» НЭГ | сурагч Оюундагва, Должин,Бадам жээ. 3Х Улсын сурагчдын дэлд дөрвөн эвэртэй хонь элбэг | ханд, Даариймаа, Рэнцэндоржк | спартакиад 1954 оноос эхлэн байдаг Нэргүй нарын олон хүүхэд буся, | явж, анхны спартакиадад Ун (0 ” : Самб эн | даас идэвхтэй ажиллаж байна.Мөн! раины баг түрүүлж, дараа нь урагч Самбуу дөрвөн ЭВЭРТЭЙ | хүүхдүүдийн ариун цэврийн байд» | З удаа Москвагийн баг, 5 ду хонийг сонирхож байна. лыг долоо хоног бүр шалгах, коя: гаар спартакиадад Грузийн Зургийг Л, Балдандорж, /| мисс байгуулан гэрээр нь явж баг, 6 дугаар спартакиадад иллагаа лан лай ла “| шалгаж зөвлөдөг. Ту бүлгэмийн | Москвагийн сурагчдын баг 10 гаруй хүүхэд 40 гаруй килд| -72 байтай түрүүлж, 2 дугаар мөөг түүсэн байна. / байрт 90 бай авсан. Украйн, Уран сайхны бүлгэм байгуулан! 3 дугаар байрт 117 бай авсан 10 гаруй удаа оройн цагаар хїчвэй) Ленинградын сурагчдын ба- лэж нийтээр 8 дуу сурч 10 шахам, гууд тус тус оржээ. шүлэг, б бүжиг сургасан байна. 1 Л, Цэдэндорж. Энэ ,хэсгийн хүүхдүүд өөрийн) (1 дүгээр сургууль) гд боловсруулсан концертоо 4-8,| хилСиэлсагЛэр сэвишихы Чехословак улсад «Тесла» гэдэг | удаа хорооны хөдөлмөрчид болон ш2ллллалллллаанж нэртэй халаасны хүлээн авагч хий | Налайхын уурхайчдад тоглож соё: жээ. Энэ нь гар чийдэнгийн зай- нирхуулсан байна, Энэ бүлгэм до! хун АЛАХ ЭВӨЛЖ. 2 лоо хоног бүр өөрсдийнхөө хийсэн” Байгаль нуурын хамгийн хойт| 97» сурсан дуу, шүлэг, зохиож захад байдаг «Ушканье»арал дээр | байгаа. ажил ямраар явагдаж байв! асар олон шоргоолж байдаг гэнэ. | гааг дүгнэж байдаг байна. 1 ц сЭйа - (Өгүүллэг) Гаваа гэдэг жаал ,хүү, Хотоос, бядхан шувуу дэрхийн яВсЭдыг, манай сургуульд шилжиж Ирсэн | таван нүцгэн ангаахай амаа ангал - билээ. Тэр хэтэрхий мэдэмхий, зуулан, яриа жаал сан. Өвөл өндөглөдөг)! шувуу бий гэх мэтчилэн хүн ИТГЭ- мээргүй юм ярьдаг байв, ы? Иймээс удалгүй «Далан худалч, Мянгуужин:. гэдэг хоч зүүсэн бн- лээ, -- Жийв, жийв гэлээ, -- Та нар харав уу гэхэд нь бид өм мэл гайхаж, цэл хөхрөв. . 5 -- Өвөл өндөглөдөг Загалман хушуут гэдэг шувууг үзэв үү гэв Гаваагийн асуухад, бид дуугүй амаа ангалзуулахаас биш хариу дуугарсангүй. Ийм сонин юм байх уу? Бид энэ өдрөөс эхлэн Гаваагийн хэлсэн ҮГ бүгдэд итгэх болж, «Мянгуужин» гэж хочлосноо гэмшиж билээ. С. Сандагдорж, --Мянгуужин, Мянгуужин гэж З вүүхдүүдийн дооглож шуугилда, Кад Гаваа өрөвгөр үсээ илэнхэн, - Өвөл өндөглөдөг шувууг үзүүлнэ дээ, гайгүй гэж мушилза- эй. 8, - Өвлийн сүүл сард билээ, Нэг Өдөр Гаваа, ».о- Та нар өвөл өндөглөдөг шу- вуу үзэх үү гэв, -- Үзье, үзье гэж биднийг шуу- Тилдахад Гаваа, цагаан нэхий дээ ” дээ өмсөж, лоовуузаа эрүүвчлээд, "--- За явья гэлээ, Тэмээн туй-|: лаадаа бударсан, үнэг осгож үхэм | хүйтэн өдөр билээ, Бид цастай! “ жалгын нөмөр барин модтой уу- ланд тарав. Салхины аясаар их ой шуугиж, ятга шаазгай шагшрах нь аймаар ч юм шиг гайхмаар ч юм шиг байлаа. Гаваа, бидний өмнө ” Цасанд умбаж, мөр гаргасаар бөөн Хуш дотор орж, чих тавин. чимээ Чагнаад, ! от- Энд байна, энд байна гэж х Харци хуш руу гүйв. Модны хон- , Д соливсон хушуутай алаг шу- - ЗУУ сууж байгаа үзэгдэв. : 5 ЗЭ “- Фнэ, энэ гэж Гаваагийн Заа8- г ХЭД, бид тэр шувууг үргээв, Тэр ,. 2Р Эф» Ч ажээ. 1927 онд. Францын Париж Уг арал 9 кв км талбайтай боловч тэнд нэг. нь 170 см өн. Н, Варвий, Ч дөртэй, шоргоолжны үүр 7000 ор- энэ 3 чим байдаг гэнээ. : | хана” ж ж ж Ч Н АН Улсын Иллионосойн улсын их сургуулийн амьд амьтныг суд- лагчид нохойд туршлагын мэс зас лал хийжээ. Нохойны зүрхийг ог- толж аваад оронд нь хуванцраар хийсэн зүрх ажиллуулж үзжээ.Но хойны цээжний хөндийд суулгаг- даагүй боловч хуванцраар хийгд- сэн зүрх нохойг 14 цаг амьд байл гаж, хооллох, хуцах, нэрий нь дуу дахад сонсох чадалтай байлгажээ. ж ж Ж Зөвлөлтийн Сердобско заводын ажилчид «Россия» гэдэг ширээ- ний цаг хийжээ. Энэ цаг НЬ цаг заагаад зогсох- : гүй, бае долоо хоног, гариг, өдөр, : ХӨЛ К- т--. сар, жил зааж чаддаг. -- Ахаа хоёулаа тоглох уу?” шаэв ) хоёрын хоорондын зай зуныхаас » завгүй, Сургуульд ХН, 800 метр бага болдог ажээ.Энэ нь | “"”““зэваллыналааалтысалланалжхал/ны/ хоёр хотыг холбогч төмөр зам хүйт 5 » нээс болж агшдагийг нотлож бай- на. К Бас Эйфелева сүм зуны халуун өдрийнхөөсөө өвөлд 15 см нам бол дог байна. Өвлийн хүйтнээс энэ мэт агшилт газар сайгүй болдог Өвөл цагт Москва, Ленинград хот Сена мөрөн дээр тавигдсан тө- мөр гүүр хүйтнээс болоод хагарч зам нь хаагдаж байлаа. Манайд ч гэсэн ийм тохиолдол олныг хэлж “болно. 7Кишээлбэл: 2 : Замд юу тааралдаж буйг | | Заримдаа дурангаар харна. ,) Онгоцон дотроо явж "Олон зүйл сонирхоно Тэр эрдэмтдийн дотор (Таних хүн бас байв Юу билээ гэж бодтол" Юрий Гагарин мөн байв “Тийнхүү ахиулж ажваас “Титов ах ч харагдана. Тив алгасан нисгэгч Тэд цөм үзэгдэнэ Гэнэт онгоцныхон сандарч Гүйлдэн бужигнаж эхлэв Ханын дурангаар харвал Хар хурдаар айсуй Хамаагүй том солир "Яг чиглээд ирэв “Пуужин хөлгийнхөн Бултах арга сүвэгчилж Өндрийн хэмжээ нэмтэл Өөрий нь доогуур өнгөрөв Эрхэм нөхөд баярлаж Эднийхэн дуу шуу. болно Эх дэлхийгээс баяр хүргэж Эрэлхэг зоригтныг магтан » Дорлиг хүү тэгээд амин ингэж бодлоо ав ээж хоёр минь “Ажлаа хийж байгаа даа Ангийнхан маань өдийд Намайг дурсаж суугаа даа ЧҮзсэн харсан бүхнээ Үргэлж: тэмдэглэж явья | Эргэж нутагтаа очоод “Энэ бүхнийгээ ярья “Манай нутаг одоо «Хавар болж байгаа Манарсан шороо хийсээд Хавсрага тавьж байгаа ч Үлэмж сайхан хотын минь Үзэмж улам тодроод Шинэхэн тарьсан модууд Шилбэ мөчрөө сагсалзуулж Жоь «гарж ч т Борхон болжимор шулганаж “Тэрхэн дороо нисээд Урт цэлгэр гудамжаар Улс амьтан сүлжээд ГЯасан сайхан байгаа бол , Ямар гоёхон болоо бол Би саран дээр оччихоод “Бэрхшээл бүхнээ давчаад чҮзсэн зүйл үй олонтой “СӨргөн түмэндээ бөөн олзтой Эх орондоо буцаж очиход . Ээж аав минь нулимс дуслуулж Элгэндээ тэвэрч үнсээд “Танил нөхөд минь гар барьж Таатай сайхан байна. даа. - Одон оронд очоод ирсэн, Төлөөлөгчтэй уулзана гээд л Хот хөдөөгүй Хөл болж Хурал уулзалт болно доо. Сургууль бүхэн урьж “Тэнд өчих болно. "“ Сум нэгдлээр ч явж» ) Тэргүүний хүмүүстэй.ярина: Үнэндээ би юу ярих вэ? Үзсэнээ л хэлнэ дээ яахав . Тэргэл саранд хүрээд очиход Тэнд хүн байж болох юм Ямар хүмүүс байгаа бол Яагаав өнөө бөхтэй морьхон. Бас нөгөө Гулливерийн -Бавгар сахалтай өвгөн Намайг алган дээрээ тавиад Наадаж гарах биз дээ. : Хүүхдүүд.нь гэж бүр Хүндэт манай эрдэмтэд шиг (|. Лут том: улс бизээ. 2-1 Лужир том эр байлгүй 15-094:0: 7... 9798 2 : 1 Тэжээж тэтгэж байгаад ша 25 2242 Сэллүэгл «3217 ч ТҮ элч Зэрсэтэг З22820р82200. ХУ23 Түрүүч Өчүүхэн ч байж мэднэ « өө тэгвэл би байна шүү | - Хамгийн жижиг хүүхдээс “| Яаж мэдэх вэ бүр жижиг , 4 » Ягол хүн гүрвэл шиг ы4 ї Ё 3 Хайрцаг саванд хийгээд Тэрний хэлийг сурна Эсвэл биднээс ялгаагүй Эгээ л ижилхэн улс 2 Тэнд байж болох шүү дээ Тэгвэл би яах вэ? Тийм тийм мэдлээ Тэгье гэж шийдлээ “ Нэг найзтай танилцаад «л, с ! Ас УсХЭАЛНЫ.... : х, Эргээж удахгүй ирүүлэхээр Эх эцэгтэй нь тохироод Нутагтаа яваад харина Нөхөддөө- ингэж хэлнэ Энэ миний найз Эрхэм хүү--Нарас гэдэг Та бүхэн үүнтэй. Тавтай танилцаж болно. Аав ээж нь сарны оронд Ав. адил бидэн шиг улс Манай зэндэхийг бодвол Маш халуун газар юм. Ингэж би ярина даа Ингэхээр тэмдэглэх хэрэгтэй Дорлиг дэвтрээ дэлгэж Улам шуналтай бичсээр Довтлох хөлөг дотроо Улам зоригтой явна Сууж яваа сандал нь Сумал хүрэн зандан гэнэ Цул хөвөн зузаалгатай: Ширэн сайхан гадартай гэнэ Налж тавтай суухад Биенд тохироод жигтэйхэн Найгаж ганхаж хөдлөөд Бүүвээлж байх шиг эвтэйхэн Гаднаас тусах гэрэл Улам хурц болсоор Гялбаад харж боломгүй Улаан туяа цацарлаа Мөнгөлөг саран авхайн Өнгөлөг талбай ойртлоо Мөдхөн тэнд буух Мөчийг хүлээж байна гэж Радио долгион зарлах нь Анхаарал улам татлаа Мэдлээ баяр хүргэе гэж Манай дэлхийн хариулахад Маш дотно санагдаж Миний сэтгэл сэргэж Эрдэмтдийн нэг босоод Резин хувцсууд гаргаад Ингэж хэлт байна Арван минутын дараа Аялсан газраа хүрнэ Агааргүйн хувцсаа өмсцгөө Аваарай аваарай гэнэ Би яаж өмсөнө өө! “ Биеийн хэмжээ аваагүй Тэхээр тэр бүр “ Дах шиг томдоно доо “Хэрэв тэгвэл хувцасгүй Хэзээ ч онгоциоос гарахгүй. " Хүүхэд бид л,яана даа -:Ороб жаалын: биенд Онцгой таарсан харагдав Одоохон гээд өмсвөл Бас л сайхан таарлаа, Хүрч очоод... гэтэл . Ї да Балай Нэмэр тус бололцоод вэ 7 Налжс эл 127 ! 13 Буулаа, буулаа ,буулаа й! “х Бултаар бэлтгэлээ хийцгээ. й ЯУиү хо2ж Тэндээс бас хоцорсонгүй. “Тэргүүн эгнээд жагсчээ. “Эх дэлхийн зочдын 6 Эрдэм шинжилгээ эхэллээ. “Эрж хайх ажилдаа . " Эн тэргүүнээ орлоо 2л76:00 4За хүүхдүүд ээ та нар 54) 224 г Зааварласан үүргээ гүйцтгэ , “2гсий 05 Зав: чөлөөндөө-та нар | 006 44:11 Жаахан явж байцгаа 0-6 Н “”Асар холын замд Ч.Аясаж орой болохгүй Сонин жижиг"Чулуу . 8435 дугаарт | : 80408320 . Бариул дээрээс барьцгаа , “Бас суудлаас хөндийрцгээ Хөлөг яваа нь мэдэгдсэнгүй , Хөвөх замдаа тооромсогложээ! : Аажуухан явж очоод Үд Аятайхан мөргөх шиг болов . . . 4 : “ҮХэрэн тэнэж явсаар .» Хэцүү газар оччихвол Ч Хэрэг болгож та нарыг : Онгоцны хонх өөрөө. Огцомхон дуугарч дуудана. . К "Дид, дид гэж дуугарвал СуВлынг “Даруй эрэг,гэсэн үг Жо Сэргэлэн багачууд дараалаад ! “Дийд, дийд дийд .-гЭэЖ. “ Шинэхэн очсон ертөнцийн , ,|, "Дэндүү уртаар дуугарвал .- урлан! хоорАЙНСнЭ яд зарсалын нөхөд минь 6 өс ч арайхан биш доохон хурдан эргэж Мөнгөн усны өнгө шиг Орон байр тийшээгээ : ТАН ч арайхан биш Цан Хэргла гэсэн үгс. агаан тугалга шиг рдэмтэн тэдэнд зориуд. Нүдний харц гялбуулсан Ингэж захисан БоБ хьйХ Нүсэр том толь мэт |, Эднүүс тэр үгий нь Тийм: л газар буулаа Илхэн санаж явжээ Ийм л сонихон. байлаа Сарны талбайгаар тэнэж ши ирсэн хөлгөөс БНН олж Да лгүйн: на талаас а» айн сайхан зүйлс: 7. . УГаД Арирн нь гарч Жярын зуугаар цуглууллаа , айгүй сайн үзвэл Хөлөг онгоцон дотор. їе Өшиглөж тоглодог бөмбөг шиг Хүүгийн бодож ЗА ЦЭН 1 : Өө сэвгүй бөөрөнхий Хүн амьтан үзэгдсэн БА Өндөр жалгын элс шиг Хүүхэд багачууд байсангүй. 35 Өнгөлөг улбар гуулин “Харин түүний оронд. 1. Асар. том хөлөг , Хачин зүйлүүд олдлоо в29 дуВАрын Хурдан онгоц шан шиг хавтгай, хүүртэвн аатар эрийн чээж шиг ад шиг дөрвөлжин биетэй, Бадрангуй ханхайж зогсоно Загас гэхэд арай биш . | : Одоо та нарын ээлж тэх шиг Нугас: гэхэд бүр ч биш “,) Онцын сүртэй гялалзана Чухам ямар, амьтан: байсныг, . Бидний ниссэн хөлөг Цохолж хэлэх аргагүй 6 Урт гонзгой баймаарсан СМ ТЭЧЭЖС,, Хачин маягийн,юм : Бие нь замдаа өөрчлөгдөөд Хол сайгүй дайралдана. Бөөрөнхий болчихмоор үгүйсэн т ЇЕ Дорлигийг ингэж бодтол... Баян хуур хөгжим эгшиглэлээ Төдхөн тэд эргээгээд Баярласнаа: илэрхийлж байлаа Сар дэлхийн хооронд 3 Холбоо барилцаж байна. гч Сая л биелсэн хүслээ 1 Хосгүй баяраар илэрхийлнэ "| Онгоцны дотор талаас ї Олон тугууд гаргалаа Ё Олс мэт татуургаар « Оройн дээш нь өргөлөө Алх хадуур зөрүүлсэн Аранзал улаан өнгөтэй Аугаа Зөвлөлтийн далбаа Анх түрүүнд хийслээ. Цэнхэрхэн номин өнгөтэй Цэгээхэн тагтааны дүртэй Энх тайвны далбаа Үүний дараа намирлаа Дараа дараагаар тугууд Далбан намилзаж байна Дайчин нөхдөө урагшаа гэх шиг Далдан даллан хийсэж байна Таван таван хушуутай Далай их Хятадын туг Давших шонхорын далавч шиг Тодхон гэгч. дэрвэлзэнэ Шинжилгээний өрдэмтэд тү- рүүлээд эмо да инимужичрлүн х “-Дорлигийн санаанд бол | “ Доошоо цөмөрчмөөр шиг. Эсвэл хальтарч унавал Энд ер тогтохгүй дэг Тэр чигтээ гулсаад | - Тэндэх сарнаас салаад. Тэнгэр агаарт эргэлдээд . Тэнэгэр дэлхийд ойчих байт. Чулуун дээр унавал яана Бяц үеэрч үхнэ дээ... ) “ Сүглэгэр модны орой уруу Сүнгэнүүлж “хүрвэл яана. Хаа дайралдсан газраар. Хага. нэвт шорлоно доо Бодохоос дотор шимшрэ Бархон зүрх чичрэнэ . со Арзгар муухай амьтад |) Арвалзан хүрч ирнэ 6 хэсэн бодоод тэр. “Энд тэнд гишгэхдэ : ИХ” болгоомжтой. явн 5574) ол А (09 | Дүс, 8.2523 01) ЁОНО 22 56 завх гурсад е2 14331133 сүдлимины У5 хїхааыыйы Улаанбаатараас. Монголын Пио- 11 8 нерийн Төв Зөвлөл, ярьж «байна. !: (18 Вэв “Монголын пионерийн: бүх. бүлэг, » “бүлгэмүүд хүндэтгэлийн шугам ажагсаалдаа бэлтгээрэй. . ” Монголын /-бүх: дуулж бай. “Номхон!” Т " Бүх бүлгэмийн зөвлөлийн | дар, та нар айМаг, хотын шпнонерийн.. зөвлөлд мэдээллээ! өгөгтүн! " Өнөөдөр Монголын бүх залуу үеийнхний түүхт баяр болж байна. “Манай намын байнгын 22 Їа41и Ч “ЛЛИЙН «ТҮҮХТ ОЙ “ФОЁЛЫН ӨНДӨР БҮТЭЭЛ ӨРНҮҮН АМЖИЛТААР”УГТСАН ШИГЭЭ, ЭХ ”.ФРНЫ МААНЬ ,МАРГААШИЙН ГЭ: РЭЛТ.ИРЭЭДҮЙГ Т -ГЭЭСЭН МАХН-ЫН. ! уашонерүүд 2 ЮОЭнЫ ТАВАН Ж Ч “АРИУН “ҮЙЛСТЛ”ТА й 22 “үнэнч шадар туслагч бол ад йн : хүвгүүдэд илгээсэн “баярын , дахилгаараас), 29822177:212:222722721:7 ний ах МХЗЭ 40 нас хүрч тэмцэл (за (1 | Тэд давЭ С ялалтынхаа яруу алдарт ойг ёс- Яг-ттуулмнаг ань тыл атны ажлуншаль--..., Є а “УТт ТЭТтЛЭтЭлт ВОг хє лон тэмдэглэж байна. Бид өөрс- ф Үү сайнүлегхэх тдатлигаел дийн энэ цуглаанаа «Залгамж- Е, 3, 1100 икц81. лагч» гэдэг сэдвээр явуулж бай- Ї 2 БАТ-ХЧЯ Хайрт пнонерүүд ээ! МХЗЭ бай туулагдсаны 40 жилийн ойн бая рыг тохиолдуулан монголын бүх ннонер, сурагчдад Монголын Пионерийн Төв Зөвлөл цогтойха- - луун баяр хүргэж мэндчилье, Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан “тугийн одон, Байлдааны гавьяа- “ны улаан тугийн одон, Сүхбаата- рын одон гурвыг энгэртээ їя- эүмхээ ЭВЛЭЛИЙН ї сэншг 2: шэ 251 2186 22 “МХЗЭ-ИЙН | “ГИШҮҮД, МАНАЙ. ог ЗО Жо ОХИД ХӨВГҮҮД ЭЭ! -ИЙНХЭЭ 40 ЖИ- ЛЫН ТҮҮХЭН ШИЙДВЭР, ГУРАВ- ЛӨГӨӨГ БИЕЛҮҮЛЭХ НЭР ТӨРТЭЙ СЭ-ИЙНХЭЭ” УДАХГҮЙ ХУРАЛДАХ 14-Р ИХ ХУРЛЫГ УГТСАН ӨРНҮҮН “ХӨДӨЛМӨРТӨӨ УРЬД .ҮЗЭГДЭЭ-:| ТҮргнХ ДАЛАЙЦТАЙ, ТОД ,ТОМ, | “(МХЗЭ-ийн Төв Хороонооох: МХЗЭ-ийн» гишүүд, манай орны цог золбоот-охид ж монголын ПИОНРИЙН ТӨВ (ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН хиа 99. 5 Ё 157 Ч) Бүрд ШР гүй. 1вуб РСӨР 2 10) Дэ (277 УУ 2013 Зах З/3У/Ү7-:1 2(015ү 2/ 24 « хөвгүүгэр-н єфнхаөтүл----1 рашксО3: Эв Т2үлылй эь --252-2 Т.Зэжисээнсэлнсли- 28 шашэглламс-цсэсчаний” гн” Бэл 4 РУУН АЖЛУУДЫГ ГАРДАН АВЧ “МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ 5ДУ ГААР БҮГД ХУРЛЫН ТҮҮХЭН. . ШИЙДВЭРИЙГ АМЬДРАЛД ХЭРЭГ... ЖҮҮЛЭХ ТЭМЦЭЛД ШИНЭ ШИНЭ. 4: АМЖИЛТ ГАРГАНА: ГЭДЭГТ ТА-. БҮХЭНД МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО БАТ ИТГЭЖ БАЙНА. “ӨӨРСДИЙН ОЮУН УХААН, УРАН ГАР, УНДАР МАЛ ХӨДӨЛМӨРӨӨРӨӨ СОЦИА- ЛИСТ УЛС ЭХ ОРНЫХОО ӨНГӨ ЖАВХААГ УЛАМ ЧИМЖ ХӨГЖҮҮ ЛЭХ-ИХ ҮЙЛСТ ЗАЛУУ ҮЕИЙНХЭН ТА.НАРТ УЛАМ ӨНДӨР: АМЖИЛТ АМЬДРАЛЫН САЙН САЙХАН БҮХ- . «ЧИЙГ ХҮСЭН ЕРӨӨЕ 740222 Ч 4.БА, Ё| Г ХӨДӨЛМӨР: УСГАН ШИН 14-Р ИХ ХУР ИЛИЙН ТӨЛӨВ БҮХНЭЭС МХЗ 31150 81 Ї.сєдт 221 Ж) ) ЯН, д У4 : ТӨВ ХОРОО лалзуулсан МХЗЭ өнөөдөр өө- рийн эгнээнд 70-аад мянган охид хөвгүүдийг нэгтгэснээс гадна түү- 218 дахЬ жилдээ | “ЭХ 88 (781) ү 1961:оны 10 дугаар сарын 20. ний залгамж, ширгэшгүй ундраа| болсон 60 гаруй . мянган пионе- рийг багтаасан залуу үеийнхний хүчирхэг том арми болон өсчээ. Монголын залуучууд 40 жилийн дотор ард түмнийхээ тэмцэл ялал тын манлайд явж МАХ Намын үнэнч-туслагч, бэлтгэл хүчин бо- лохоо харуулж чадлаа. Монго- лын залуучууд энэ завсар улс ор ныхоо алив дайсантай Сбаатарла- ул таар тэмцэж, өөрийн оронд социа- “ лизмыг байгуулах алдарт үйлсэд идэвхтэй оролцсоор ирлээ. Цус асгаруулсан тулалдааны талбарт эвлэлийн гишүүн Гонгор, Олзвой, Аюуш, Дампил, Данзан- ванчиг нар болон баатар хилчин | С г2 х - У.Хухаг: в5 (32 шИЛОЭС 2: 4641-13-11 -БЮҮАӨСИВЖОН чварживєх " хөдөө аж ахуй, соёлын аль Ч сал- | барт манай залуучууд гялалзсан , гялалзсан амжилт гаргаж ах “нь- хоёрын амьдрал лс НЭГ Тэгшээ, Даваадорж, ..хагвадорж, ИЙН 40 жилийн “ойг угтаж зуныг нарын зэрэг баатрууд төрж гар-| хаа даалгаврыг амжилттай бие» сан билээ. Хөлсөө асгаруулсан лүүлж хөдөө аж ахуй, үйлдвэр, энх цагийн бүтээн байгуулалтын| барилгад очиж | ажилласан. Мөн талбараас БНМАУ-ын Хөдөлмө-| таван онцыг эзэмших нөхөрлөлд рийн баатар Мандах, Бямбацогт, олон пионер хамрагдаж “нөхрийн : Цогоо, Чулуунбаатар зэрэг хө- ! дөлмөрийн сайчуул олон арваар төрсөөр байна. Манай үйлдвэр, хөө сурлага нүүдэл туслаж | байна. ! Пионерүүд бид МХЗЭ-ийн яруу алдарт 40 жилийн түүхт энэ өдөр түүний . хойчийг . залгамжлан. МАХ Намынхаа үйл хэрэгт хэ- .- зээд бэлхэн байхаа. “нэгэн зэрэг илэрхийлье. амжилт гаргаж байна. Манай ах эгч нар социалист ёсоор аж төрж. ажиллах хөдөл: гөөнийг анх санаачилсан. Энэ! бүгдийг цухас дурдахад МХЗЭ- ийн байгууллагаар манай түг тү- "мэн залуучууд хүмүүжин:соцна- “БҮГД ХУРЛЫН мэдээ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны. 125 лист байгуулалтын үйл хэргийн бүгд хурал” -1961 оны 10, манлайд явж байгаа нь илт байна. , сарын 17-нд болж, ”“МХЗЭ- 5 Манай залуучуудын хүчирхэг! ийн 14-р их хурлыг шин жагсаалын араас зургаан түмэн| дуулах тухай, МХЗЭ-ийн хү- | пнионерүүд ахэгч нарынхаа ал- ” мүүжлийн ажлын агуулга дарт үйлсийг залгамжлан авахаар! Х9Лбэрийг “баяжуулж, шинэ Чэ : алхаж явна. Тийм ч“учраас манай!” увнчанд аВиагсэан ОААЖЭ- асуудлыг хэлэлцэж. бүйд ху. сс ал тусгай “тогтоолууд гар” став туВг бүгд хурал” 1962 “| иионерүүд сурлага хөдөЛмрийн «| РМНХаа, замналаар итгэл төгс жаг- саж явна... 13 - 5 : Манай: швонерүүй эна.. МХЗЭ:! х ч! 223 «догфал. гуй хүчин идэрчүүдийн цог тэй, Ингэж та нарын ах эгч нар, жавхлан амь биеэ үл хайр- МХЗЭ-ийн одонт батлахын: эзэн лах явдал шаардагдвал тэнд МХЗЭ-ийн гишүүд хэзээд түрүүнд нь байдаг байсан» Х. Чойбалсан » МХЗЭ-ийн байнгын . халаа ширгэшгүй. ундраа болсон өсвө (ийн багачууд та бүхэнд, МХЗ влэлийн туулж «өнгөрүүлсэн Ївамнал нь мөнхийн дууриал бо- "пох юм. ү. МХЗЭ-ийн: түүх манай орны “мянга мянган охид хөвгүүд бу- (рангуй ёсны эсрэг тэмцэж эрх "чөлөө, энх амьдрал, юугаа байл- үдан олсон “баатарлаг тэмцлийн »түүх билээ. : ОТХЗЭ анх 1921 оны 8-р “сарын 25-нд «Бошгыг халах эв- лэл» нэртэй 17 хүнтэйгээр бай: “гуулагдаж байсан. бол өнөөдөр 170 гаруй мянган охид хөвгүү: сдийг эгнээндээ багтаасан залуу- “чуудын хүчирхэг их арми болж өслөө. зэ байгуулагдсан .ӨЛ- ргөсеө эхлэн манай эрх жарга:| (1 вураг, "болсон. социа. ! “Ерийн” бригадын хөдөлгөөнийг Ё ма 22 5 саар будагдсан тийм батлах цөөн: «Хаана санаачлага бадран| гүй байдгийг та нар санах хэрэг" Ж лист хөдөлмө! МХЗЭ-ийн: . гишүүд залуу чууд анх санаачилсан бөгөөд одоо СХТ бригад 2862, СХ. бри- гад 181 бүгд 88614. хүн:энэ х9- дөлгөөнд хамрагдаад байна. Энэ хөдөлгөөний . зэрэгцээгээр, сэ: хээтний социалист нөхөрлөл, 9 онцын. нөхөрлөлийн хөдөлгөӨ- нүүд өрнөн гарлаа. |..Зөвлөлтийн комсомолчдын туршлагаар атар газар эзэмших хөдөлгөөнийг өрнүүлж МХЗӨЭ- ийн илгээлтээр 1500 залуучууд атар газарт явсан юм. 5 Билчээрийг усжуулах зорил: гоор Гозь-алтай, Ховд, Баянхон “| тор, Өвөрхангай аймгуудад 1000 гаруй км суваг татаж 40 гаруй || мянган га билчээр, тариалангийн | талбай усжууллаа. 1| Дээд сургууль, техникумын || оюутнууд санаачлан говь нутгийг ! усжуулах 2-р аянд гарч Өмнө- Їговь, Дундговь, “Дорноговь Төв зэрэг зарим аймгуудад 318 ху даг шинээр гаргаж, 271 худаг зассан байна. лыг хамгаалж гадаад дотоодын! болохоо харуулсан юм. о,чний дэйсныг бут цохих ариун хэргийн энэ үлгэр дууриал нь өсвөрийн тслөө манай ахмад хувьсгалч нар-| багачууд та нарыг тэмцэл ялалт т “мөр зэрэгцэн халуун амь, бүг| өөд уриалан дуудаж байна. Ма- л: с тусаа урсгаж, -зай залуучуудын эвлэлийг -аэх нартай үлгэрлэе! “дын журмыг баримталж «ээөлэээ. эвлэлтэе! гэж най залуучууд эх орондоо. социа- лизмыг байгуулах их хэрэгт ба- рагдашгүй хувь нэмрээ оруулж, | рийн -алдарт баатруудыг төрүү- Одуслла дуулан тэмгпэж явсан баа- лэн гаргасныг санахад сэтгэл бах- тарслаг уламжлалтай. Тэд шинэЭ|дам байна. (монгол улсыг байгуулах тэм Багачууд та нар залуучуудын | Үлийн манлайд явдаг байсан УчЧ-!эгнэ : ! 5 энээс төрж "тарсан. БНМА | раас ч өөрийн эгнээнээс Олзвой, У-ын хөдөлмөрийн. “баатар, Ман Ї Тїэмпил, “Танзанваагчит Певэл “дорж, | Тэгшээ, Лхагвадорж, “Азуш нарын зэрэг баатрууд, таоамгай эх орончдыг төрүүлсэн юм. Тайны ширүүн гал дунд дайг- ны суманд цоо буудуулж, манай шилдэг эх оронч хөвгүүдийн цу- Я0101:3:1:222 мг : 35:23 (781) дах, “Сандагдалай, | Цэрэн-очир, Бямбацогт, Цогоо нарыг санаж байгаа байх. » | зүйлийг бүтээж, шинэ зүйл бүх! лоо. ПїЗЛ2ЭЛ. ЇР хувь аж/ейлдвэрт: ажиллаж “бай-| БД? й өөрийн эгнээнээсээ ЭНХ ХӨДӨЛМ9-|: Манай яруу алдарт. . 228 : гүүд 40 жилийн дотор асар их| 32 Нийг залуучуудс, санаачлах: бол-| Одоо МХЗЭ-ийн гишүүд залуу- 5д |чуудын 43,6 хувь ХАА-д, 14,551: суай ОНЫ мартэсттсйн Дүр: 1. : Сүүлийн: гурван . жилд залуу. алдарт замнал, амжалть:: , нэгү1ө6 9 1510185яаа/ 2. чуудын хүчээр /724 хашааул888 худаг, , үйлчилгээний ...барилга. 2698, үнээний. тохилог байр 300-г Манай орны оюутан.залуучууд, өсвөрийн сурагч” пионерүүдийн дунд сурлагыг хөдөлмөртэй, сур" гуулийг амьдралтай... нягт, холбох хөдөлгөөнийг өрнүүлэн “зуныхаа амралтаар хөдөө. аж ахуй дээр гарч, хөдөлмөр” зусланд ажиллас- наар! сүүлийн жилүүдэд 100: та» руй сая төгрөгийн: ажлыг “бүтээ гээ. Ингэж... манай. “залуучууд МХЗ Эвлэлийн түүХийглшинэ шиг. нэ хуудсаар баяжуулсаар байна. Энэ бүх амжилт . бүтээлээрээ МХЗЭ 40 жилийнхээ алдар түүхт ойгоор Сүхбаатарын одон хүрт. лээ. : . ЕД! П уаньж : Монголын хувьсгалт залуучуу- дын эвлэлийн туг дээр гя алзаж. байгаа одонгууд бол та нарын ах Тэгч нарын хөдөлмөр , тэмцлийн гайхамшигт бүтээлийн гүр дүн. учг раас та нарын баатарлаг. ах эгч, нар болон мөн байнгын барагдаш- гүй халаа, ширгэшгүй ундраа болсон пионер багачууд та “нарыг шагнасан төрийн дээд шагналууд юмаа. Ийм баатарлаг “түүхтэй, МХЗЭ-ийнхээ. дайчин. замла лыг санаж, түүний. ширгэшгүй | ундраа болсон багачууд “та. нар ах эгч нарынхаа жишээгээр | Х9- дөлмөр сурлагын гарамгайчууд болцгоох хэрэгтэй. 40 жилийн турш бэрхшээл тэмцлийн бартаат замыг туулж идрийн зориг, Эрч. : чадлаа харуулсан “манай залуу: жуулж байна. Дөрвөн ОДОНТ Ту: гаа намируулсан олон Мянган охид хүвгүүдийн хүчирхэг “жаг- саалын цуваа үргэлжилсээр бай- |) на. Энэ жагсаалын цуваа хэзээ Ч. дуусахгүй бөгөөд энэ нь хөл ний- лүүлэн яваа багачууд та. нар тэр. сүрт жагсаалыг цаг ямагт өргө” жүүлж байгаа учраас хэзээч ба? рагдашгүй. ” . -7- (МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ажил тан) : ш. Дулмаа, ялалт өөд даллаж байнс. Ф айж чуудын тэр үлгэр та нарыг зориг - Ү Ё: 7, 4 2 127 дүйнэ Ли ШИН Шил 87 : ИХ 29902229 ТгэНЭ сл ндөх шнОсАШИИСЭГЛГЭЭ "Догсмаагийн баяр цргг9 245) ЄЄР 40 “5 ца 1312 71117 ниасл Догсмаа энэ өглөө к1.1115541115 ї 8 Ц ! й АВ 24 “Ж Хичээлд ирэхдээ урьд -урьдаас “сөргөөж Хайрт ах эгч нараа! ЄОЛГТ-СяэтлүлдиИтЛ ТЭЭР Пионер багачууд бидний төө зайгүй төр сөн ах Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн 40 жилийн ойд, Бүх монгол орныхоо Бүчтэн нөхдийг төлөөлж "Хамгийн чин сэтгэлийн ХАЛУУН БАЯРЫГ ХҮРГЭЕ, 4-4 ж Баатар эвлэл ах маань Дөчин нас наслахдаа Багачууд биднээ дагуулж Дөчин жил замнахдаа агионерүүдээс: | . 13 Ван, Эд бүхэн цөм Ахсын гараар бүтээгдэж Эх орон маань үргэлж Ахсын хүчээр хөгжиж байна. Тийм ч учраас бидний хайрт ах нар маань дийлэхгүй, чадахгүй юм гэж хаа Ч хэзээ ч байдаггүй. Хайрт ах нарыг маань хөдөлмөр, хөг- жил, жаргал баясгалан цөм дагадаг, Бид ийм ахтайгаараа бахархдааг: Бид ийм ахаа дууриаж ихийн ихийг бүтээх хүсэл тэй, Биднийг сайн үзэл, сайхан жишээгээ- рээ хүмүүжүүлэн дагуулсан Монголын Хувьсгалт Залуучуудын эвлэл бол бидний ёстой хамгийн шилдэг сайн ах аа! / Авирч “яваа Энэрэлт ахынхаа Дүү нь болсон Бидний дотрооё Эгэл хүмүүсийн Түүхийг бичих Зохиолч ч төрнө Экватороор нь Дэлхийг тойрох Жолооч ч гарна, . Их мөрнийг : Далангаар боох Чадалтан ч төрнө Илчит тэргийг Дахин өөрчлөх илүү, баяртай байв. Аранзал улаан -| бүчээ харахад сэтгэл нь хөдөлж дахин дахин хармаар санагдана. Энэ бүчийг одоо дахин зүүхгүйдээ гэж бодоход харамсмаар байвч нэ гэн сайхан бодол сэтгэлий НЬ хөгжөөв. Е --Ахмад найз нар нь хурал хийж Догсмааг эвлэлд элсүүлэх тухай: хэлэлцэхэд татгалзсан Хүн нэг ч гарсангүй... Догсмаа МХЗЭ-ийн «дөчин жи- лийн ойн их баярын өмнөхөн Эв- ЛЭЛД ЭЛСсЭХДЭЭ! ииээй “«-Би онц сайн сурна, Долдугаар ангиа төгсөхдөө энэ дүнгээ алдах гүй тэж эвлэлийн Өмнө шгионер хүний үнэнч тангаргаа Өгсөн юм» Догсмаа Хөвсгөл аймгийн Мө- Бахдаж баршгүй ихийг Байгуулан бүтээж иржээ. Магтаж ханашгүй гавьяаг Баатарлан босгож явжээ. . Бүхэл бүтэн нутгаа бид Хорвоо гэдгийг Боть номтой Жигших юм бол Хорьдох хуудсы нь Бодолтон ч гарна Улаан элсийг Тариагаар хучих Гавьяатан ч төрнө. рөн хотын. арван жилийн дунд сургуулийн .7-в ангид сурдаг. Өнөөдөр, МХЗЭ--ийн 40 жилийн Ё Бид өнөөдөр ЭГЬ181 3 Хөгжлийн талбай гэж бодвол. Уншиж Сайны . хНЭНЦОРолтуулд ой, энэ өдөр бүх ард түмэн, за Бүтээн босгосон бүхнээ “бид Хойшхи хуудсы нь луус, багачууд хичнээн их Зоригтон ч гарна баяртай байна вэ? Тэдний нэг нь Догсмаа юм. Унших байтугай Бичиж бүтээх 2 Хосгүй хүслээр Багачууд бид Дүүрэн байдаг. Өнгөтэй гэснийг нь дураараа хэрэглэчи хээд Хөдөлмөрийн үр гэж санавал Манай үеийн ах Нар, “Ёакд Түүнийг чухам .таригч юм Мандал, бадрал, жаргалын Түүхийг чухам баригч юм, Дайны галын дундуур Дархан цолоо мандуулж Ханагар сайхан эх орноо гс /Карийн дайснаас Хамгаалж Хурц сэлмээ гялалзуулаад Хурдлан орогчийн манлайд Ухаа толгодын дээгүүр Уухай хийгчийн магнайд Чин зоригт ах нар маань Эн тэргүүлэн явжээ. Хатуу ширүүн тэмцлийн Халыг үзэн давжээ: Эх орноо хамгаалахад Цусаа асгахаас буцдаггүй Энх Хөгжлөө бүтээхэд Хөлсөө урсгахаас няцдаггүй Аав болсон намын маань Хүчин чадлын замаар Ах болсон эвлэл маань Дөчин жил замнахдаа Байгуулж бүтээсэн алдраарай Дөрвөн одон зүүсэн юм Багачууд бид залгамжлаад Дөчин одон болгох юм, Баатар эвлэл ахынхаа Байнгын халааг бид авч | Б.Халтар, д Є-|------:55 ээх:ээгэтэ:35 7 7 ЭВЛЭЛ, ПИОНЕРИЙН АЧ Өөхтэй гэснийг нь зоргоороо ИДЧИХЭЭД Өндрөөс нь халширч, намы нь бараадаад Өргөнөөс нь зүрхшээж нарийны нь да гаад Өдөр өнгөрөөж, зүгээр суухгүй Өнцөгт нь орж, буланд нь хоргодохгүй МЭЛБАЙСН гуцаогллдс 93! Нам--эвлэлийнхээ. өгөөмөр ачийг хариу Дөчин жилийнхээ их ойд лахад “Дөмөгхөн бэлэг барьцгаах гэж Эртнээс бид бэлтгэж эхлэсэн ЮМ Эрчим хүчээ шавхаж ажилласан ЮМ, Танхимд заалгасан Хичээл сурлагаа Ажил хөдөдмөртэй холбодог боллоо Тал бүрийн мэдлэг боловсролыг Авхаалж самбаатай оролддог боллоо. Нас биеэрээ хэзээд бэлхэн байхаа Алдарт түүхт 40 жилийн ойн өдөр | Андгай тангаргаа пионер бид өргье. МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НАМ МАНДТУГАЙ! Чин зоригт дайчин баатар Дампил, Зун зуныхаа амралт болгоноор МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУ Аюуш, Даваадорж, Тэгшээ Гонгор, 043-| | Зуу зуугаараа хамтран нийлж ДЫН ЭВЛЭЛ МАНДТГАЙ! вой, Данзанванчиг, “Тайвны баатар трак- Хүсэлтэй газар, дуртай ажлаа --төрч Бямбацогт, | Комбайнч Цэрэн--очир, Хүүхэд бид хийдэг боллоо, ХУРЛЫН ДАРГААС Барилгачин Цогоо нарын өдий төдий Бидний тарилпсан эрдэнэ шиш МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ НА | алдарт залуучууДыг өргөн эгнээнээсээ тө- рүүлэн гаргасан Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл ахдаа пионер бид хязгааргүй хайртай, Зээрнээс өөр амьтангүй Зэлүүд байсан атарт , Зөрэглээнээс өөр бараагүй Цөлүүд байсан газарт Усыг хэн урсгаж , Жариаг хэн тариваа? Уулыг хэн сэтлэж Замыг хэн тавиваа? Барилгыг хэн барьж - Хотыг хэн босговоо? Баялгийг хэн цуглуулж Амьдралыг хэн баяжуулав аа? Мал сүргийн Маань Зоог болдог МЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ХЭЗЭЭД БЭЛ ХЭН БАЙГТУН! ГЭХЭД ХҮҮХДҮҮД Бэдрэн түүлцсэн төмөр бүр ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН Машин тракторын бие болдог. Тал тоосго ч байсан бид Алт гэж боддог юмаа Ё Тахир хадаас ч дайралдахад - Мөнгө гэж санадаг юмаа. Би анх Булган аймгийн Сайхан сумын бага сургуулийн 2 дугаар ангид суралцаж байхдаа гпионе рийн гишүүнд элсэн орж, аранзал улаан бүчий нь зүүж, хүндэт тэмд гий нь энгэртээ хадан баяр хөөр болж байсан нь надад хэзээ ч мар тагддаггүй юм. Би пионерийн гишүүн байх хуга ” Эй цаандаа салаа бүлгийн даргын аж луудыг хийдэг байсан бөгөөд 1950 онд ХЗЭ-ийн гишүүнд элсэж МХЗ Э-ийн гишүүн гэдэг хүндэт нэрийг анх удаа хүлээж хязгааргүй баяр ласан билээ. 1 1959 онд аймгийн 10 жилийн дунд сургуульд ирж 8 дугаар ан- гид суралцлаа. Энэ үеэс эхлэн өөрийн ангийн ХЗЭ-ийн үүрийн даргаар тасралтгүй ажиллаж «5 онцыг эзэмшигч»:-ийн болзол хан гасан юм. Би одоо МХЗЭ-ийн алдарт 40 жилийн ойн баярт орол цох зочноор ирсэндээ хязгааргүй их баяртай байна. Булган аймгийн 10 жилийн сур . туулийн 10-0 ангийн. сурагч. Д. Бямбаа. МХЗЭ-ийн ойн баярын хурал Техник бүхнийг мэддэг болохыг Тэргүүн зэргийн үүргээ гэдэг Тэр ч байтугай хийдэг болохыг ТэнгисэЭэс Ч илүү хүсдээг Эрдэм ажлын Өндөр оргилд дээр Нийслэлийн шпионерүүдийн төлөөлөгчид МХЗЭ-ийн 40 жилд нлэрхийлэлт өргөж байгаа нь Доржийн авсан гэрэл зураг «ПИОМЕРИЙН ҮНЭН» М» 88 (731) : ШТ ДОГ ЭРЭ чочинэ эчилгэгэд СОНИН-Э Бин шоОГҮТУЛ їл! ү үД337: зиээээгэтлтгүтэцсглэшс3 5 “Үй 5 “овжиот-үлэн НЫ “18:17 СО ОНАЫН унэ» эн 3-44-212-42 18--1213:15-.---132 Уузсл 0-0», ЗїРь “ЗАВХАН, УЛИАСТАЙ. ХО ЇГУУЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧ ДЫН ПИОНЕР СУРАГЧЛАЛ, унилньлиллтралтаглат 50 1961 он бол түүхг он билээ. Энэ онд дэлхий дахинд шиинж- “лэх ухЗан тєхникийй шинэ шинэ. нээлт гарч зөвлөлтийн иргэн Га- тарин, Герман! Титов2хоёр дэлхийг, анх удаа!хүн Төрөлхтний түүхэнд | үзэгдээгүй богино хугацаанд тойр ст билээ. Манай оронд МАХН- ын 14 дүгээр их хурал, Монго- “лын багш варын 8 дугаар их хур лууд хуралдгж тус орны аж ахуй, соёл гэгээрлийн цаашдын хөгжил тенд онц чухал ач холбогдолтой үйл явдлууд боллоо. Мгнай ард түмэн социалист нийгэмлэгийг. амжилттай бай- туулж байна. Одоо Монголын Хувьсгалт. Залуучуудын Эвлэл байгуулагдсаны 40 жилийн ой орон нутгийн засаг захиргааны ба п.уүхийн сонгууль зэрэг том. том үйл явдлууд болох гэж байна Ийм түүхт үед манай Улиастай | » 1128 хаос Манай бүлэгт хэвлэлгүй пионер - байхгүй ,Сүхбаатар аймгийн бага дунд сургуулиудад 1962 оны пионе- рийн хэвлэл захиадгын ажил ам- жилттай явагдаж байна. Аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу: лийч пионер Оюун,,Одсүрэн, Пэ- рэнлэй, |Хандмаа, Мөнхбаатар, “Магсар, Бор нарын удирдсан бүл тийнхэн бүгдээрээ 100 хувь 34- хиалаад бусаддаа сайхан дууриал “үзүүллээ. 2 "Асгат сумын бага сургууль, бо- дог Түвшишширээ сумын шпнопер “Дорж, Дэмбэрэл, “Нэргүй, Төмөр- : тогоо, .нарын удирдсан бүлэг са- “лаад ” «манай сургуульд хэвлэл захиалаагүй пнопер байхгүй» гэ: дэг урнаны «: дор «Пионерийн Оүнэн» сонинг сургуулиараа 100 хувь захиалав, Энэ.,. жишээгээр манай :бүлэгт, хэвлэлгүй пионер, байхгүй. гэдэг “урианы дэр, тус, аймгийн нионер сурагчид хэвлэл, “захиалгын ажлыг. эрчимтэй” өрг нуүлж байна. 14021 хєнєх х ЦЭВӨҮЭЭВЛ1 20 Тунгалаг... 60 5-А-01348: 34755: Ёут, оос ЛЭ їү55 к714 Ул АЛШДИАС ААБ 46 й! 1111) ХУ, 7: г5 гэ лута/т 5 л 74 Ссїїл ан” ЇЇ... зэвлэлээ өргөл захиалж, байда Шү! : : А | Ё 5: : үвэн совин, заагамжлагч ст: | 1913: 2:ХОГ хо ань л маханд “228. Ган иүслнн нан ийх “|! Завхан аймгайн Жавхлант хотын 7 жи 1,581. яионер сурагчид үнэн сонин залгамжлагч 1 сэтгүүлэр 109 хувь захиаллаа. Г 228 хөвсгөлд, Хөвсгөл: аймгийн сурагч: “пвонерүүд Пионе рийн үнэн, сонин “Залгамжлагч. сэтгүүлэ, хүүхэд бїр “захиалан “унших хөдөлгөөн өрнүүлж, Мөрөн хотын. . төвийн . арван жи. лийн Даваадорж багшк багшийн. ёий, Цаган вуурй Зэргэхт ванг" ургуул, 00:44, захиалаа. 77) 53 55 Өдөр очирын - нэрэмжит 10 жилийн дунд )8-, ийн ГЧиД- ИДЭВХТЭЙ (захиалж 7:1| байгаагаас 1-0, 2-6, 2-в, 2-г :З-а, 3-0, 34 52 548(:6-а, 10-06: ангиуд: “хэвлэлээ!100 хувь: зас! «| хяаалаа. Энэ: хичээлийн жилд сургуул төгсөх гэж байгаа 10-6 ашигийн сур “Сургуулиа төгсөхдвө захиалсан хэвлэлээ ангиараа нэгдүгээр ангид шинэ суралцах. Хүү Бавтал шилжүүүлэн "өх гэнэ. БУЛГАНД, | Булгай” аймгийн Халиун. сургууль пионерийн үйэн ( лагч сэтгүүд09н ) сургууляараал 100 хувь за. ! 15 30 “УЛААНБААТАРТ” 5 Нийслэл Улаанбаатар хотын олон сур 1 гууль, олон, ангвуд! 100 “хувь: захиалж “бай- ӨВӨРХАНГАЙД, на. Эхний ирсэн мэдээгээр, 1-р, 11 жилийн | “ “Өвөрхангайн төвийн, 10 жилийн дунд, "дунд су гүулийн бух, Тэрил(л онон сэх” | сургуулийн, сурагчдын, 78,7 хувынь хэвлэ.8э үүлээ. уцвм гдахцалаад “байна. 1117 Ч й ча НАВбАТ Ч БАЯНХОНГОРТ, “ХВБаянхонгорт! хэвлдлийн захийлга сургуу- (1 рянуд, дээр явагдсаар: |байна. Одоогоор” ын Ч вийн, 10 жилийн гвунд сургуулийн сурагчид , пионерийн “ үйэн соййн 076, залгамжлагч! 7 сэтгүүл 216-г захиалаад байна. ТЫН 7 | 7 ЖИЛИЙН ДУНД. СУР ДААС, . НИЙТ .СУРГУУЛЯУ(/ . "ГАРГАСАН УРИАЛГА. й! Цоо хйлнний ний Унвалаиаллаалы хотын 7 жилийн сургууль энэ жил анх байгуулгдаад пионер сурагчид бид баяр баясгалантайгаар хичээл! дээ онц сурч хичээлээс гадуурх “бүх, л ажилд идэвхтэй 0, ррохын ХАР шургуу ажиллаж 6 4 Бид хичээл эрдөмдээ. ОВЦЭ 30 Э3 суралцахын тул ном хэвлэлийг юу юунаас илүүд үзэж манай сургуулийн 500 гаруй пионер, су- рагчнд цөмөөрөө хэвлэлээ 100 хувь захиалацгаалаа. Манай сур- гуулийн бүх пионер сурагчид бид манай орны нийт сургуулиудын Мн 42242) Үрлэн, 1 51311 Зян 1) гэ бА мн ҮРЛЛАГ я3 бХ 17125) 2-7 р (294 хоньчин пи очер" Хэнтий аймгийн Биндэр сумын дунд сургуулийн 5 за» ангийн ТҮнээн пиОнел Бүтээлч нэгдлийн 1 дугээр бригадын тэргүүний 8, цууг» хоньчин Галсанжамцын охин юм. Ц сэцэг Галсанжамцыйхї хариуцсан 1400: Завэ ин АР, пионер, сурагчид, “анд:,Найз та ёохонин сургийг маллах “ёжиллагаанд дадлагатай бүхнийг пионерийн “үнэп сэцаи, болсны Хажуугаар 35 .хонь. 40. ямаа «хяргаж залгамжлагч сэтгүүлээ цөм! 34- (пэгдэлдээ 200--гаад хөдөлмөр өдөр бүтээжээ. хиалан уншицгаахыг урналж бай- на... Ш. Баярсайхан, (Биндэр сумын дунд х сургуу: лийн 7 «б» ангийн сурагч): Завхан, -Улнастай хотын 7 | жилийн дунд сургуулийн ! Мана й хадла Ч чдын б үтээл 2 1 “бүх пионер сурагчид, ХэнтТий аймгийн Биндэр сумын 10 “жилийн дунд сур- 1 туулийн дунд ан-| Ингэж манай сургуулийн су | Уу. гийн сурагчид МХЗ рагчид сурсан зүйлээ хөдөлмөр-- | й ї Э-ийн-40 жилийн тэй холбож байна. «Бат- 0 | чид өвсний машин эзэмшиж өвс. хадаж, тармал: чаддаг боллоо. : 2 ОЙГ ГР 001-111 угтаж : 3 жилэ, «Бутээлч» Л. Нямаа. АХ? )! ЛҮЧ нэгдлийн хадлангий Н ажилд 7 Хо: ц ын : Ё :НЬ "пог туслаж, бүгд (2569. бүхал (Хэнтий Биндэр сумын 10 жи. 10 жилийн 8 дугаар сургуулийн ийн, 107 бухал чирж, 1023 бу| лийн дунд “сургуулийн Та» | пионерийн бүлгэмийн: 72 салаа Х9Л пуруулдав. “Манай 24 сураг ангийн сурагч) бүлгэмээс МХЗЭ-ийн 40. жилийн эд ойн. нэрэмжит «болохын: төлөө Т , болзлыг биелүүлэхээр чармайн ракторчин су рагчид ажиллав. Үүний дотроос 12 ДУ | гаар бүлгийн Цасчихэр даргатай Манай сургуулийн сурагчид өө хийсний үр дүнд. Базарсад, Тог нэгдүгээр салаа, 7 дугаар бүл- рийн «Бүтээлч» нэгдлийн тариа тох, Цэвээндорж, Дуламханд, Нам. гийн Янжмаа даргатай нэгдүгээр жилмаэ, Баларчин нар” бусдаас салаа тэргүүлж явна. Энэ салаз-|Ху раалтад оролцож хөдөө аж ахуйн илүү мэрийн ны дионеруүд бүгд хэвлэлээ.. Заг техник дээр, ажиллалаа. Үүнд: ! сурч байлаа. хиалж уран бүтээлийн уралдаанд (Биндэр 10. оролцож, шинэ дуу, шүлэг, бү- | МТЗ, 5 трактор,- ДТ 54 комбайн жиг сурч байна. Эвлэлийн 40 жиг | зэргийг 90-ээд хүүхэд:1-2 лийн ойд зориулан пионер бүр 1.| асаах, барьж, жолоодох бүгд 21 цэцэг тарьж хотын Эв- : лэлийн хороонд бэлэглэжээ. Харгүй. бүтэн хувцастай” явья гэж шэссМЭЫг “уриёг биелүүлж пионер бүр ! ргүзэмжтэй Хув-| цаслаж, долоох хоног бүр усанд: ордог болжээ. жил 8 дугаар ангийн сурагч . Цэгмид) өдөр: шээнуыс 69 Саальчин пионер сээ 434:л сүүг сааж бүгд зоо. л. сүү тушаажээ. Мана... «е гуулийн сураг чид МХЗЭ-ийн -40 жилийн ойг угтаж нэгдэл үйлдвэрлэл дээр олон төр- Мөн сурагч Намжилмаа 8333: 1228 Осоржимаа 2144 л Оюунцэцэг | 1998 л сүү саасан. ЗРроонх муу. хүүРРЭХлҮлЛЭ Золдвылы ж. Дуламханд, З, гүйн төлөө, гэж хамтран ажилдаж, “4 члийн ажил хийлээ. Үүний нэг жи (Биндэр- ТОЛЛТЙА анги) на. ЗЇ час ЦНс8 элээ эг ШЭЭ НЬ манай сургуулийн пионер ээээээээжээхээээээшэч----- гүвэглэвэ ен П..Жанчив.:!| Пагмажав Батжил нэгдлийн 77-15 ” Хариуцлагатай эрхлэгч (Пвонерийн ахлах удирдагч: үрээс 48 хоног саахдаа үнээ бүрээ. Л. “СОСОРБАРАМ “ Сүхбайтарыт эмжилЫу Улсай! хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. 11 ис 10 уррг 4 172, 4 4. 271 (953 М(/1117- “9 МХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО 1А| “МОНГОЛЫН ПИОНРРИЙНТӨВ ||. 75 || ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН. хэм3 алж РГИИН ТӨАӨӨ Х. Орон “БҮХНИЙ ПРОЛТАРИ НАР НЭГДЭГТ ҮН! МАХН-ын уил хэрг Эзээд Н! шал-үиж, ) БЭАХЭН БЯМГТУН! шдэ 9)12/7, (21777271777.191 /У22 10 й 71660441. Я4ЛГ: 1/ 2255 1 “91765 УМ” 7 .. Г 32121921: 113222 (321 -Н, 217114:121811271:2 ЕС" 1, ХУРИМТЛАЛЫН БУУХИА Хэнтий аймгийн Буянт сумын бага сур». «гуулийн хүүхдүүд өглөө хичээлд ирэхдээ цүнхтэй. нөмноосоо гадна таар, хүүдий, та пуу савтай юм авчирдаг болсон нь элдэв 2, тэмээн гаруй кг- Энэ ажилд 1 дүгээ 18 дахь жилдээ. ММ. 38 (731) дишл. « Ї эт үсэн 4 81 ВА ЛШ-.ї1ї7 9 2 22 . МХЗЭ байгуулагдсаны яруу бичгийн дарга.Ч. Пүрэвжав нээ- алдарт 40 жилийн ойн баярын “хурал энэ оны 10 дугаар сарын 119-ний өдөр БНМАУ-ын засгийн тазрын ордны ардын их хурлын танхимд боллоо, Баярын хуралд манай хот хөдөөгийн тэргүүний Залуучууд МХЗЭ--ийн ахмад тишүүд төлөөлөгчөөр ирсэн байв. Баярын хурлын тэргүү “лагчдийн байранд МХЗЭ-- ийн удаа дараа байгуулсан (баатарлаг гавьяаны бэлэгдэл бол- (сон Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон, Хөдөлмөрийн гавь- яаны улаан тугийн одон, Сүхбаа- тарын одон гурвыг улаан өнгийн "хийморь дээр байрлуулан 1921- 11961 гэж бичсэн: нь тод томруун "харагдаж байлаа. "». Гурван одонгоо гялалзуулсан (МХЗЭ-ийн дайчин тугийн дэргэд гхөдөлмөрийн ба байлдааны баат- Їрууд, манай онц сурлагатан пио- гнер хүндэтгэн зогсжээ. | Оройн 4 цаг болов. Баярын хурлын тэргүүлэгчдийн байранд "нөхөр Ц. Дүгэрсүрэн, Д. Молом- жамц, 2К. Самбуу, Н Лувсанрав дан болон Яамдын сайд, МХЗЭ- ийн удирдах ажилтнууд гарч ирэ- хэд төлөөлөгчид босч алга ташин -гугтлаа. МХЗЭ-ийн 40 жилийн "ойн баярын: хурлыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны пэгдүгээр Парийн (ювж-- ал лээ. МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойгто- хиолдуулан МАХН-ын Төв Хороо- ноос ирүүлсэн баярын бичгийг МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Ц: Дүгэрсүрэн ун- шихад хуралдагсад алга нижиг- нүүлэн ташиж угтлаа. МХЗЭ-ийг Сүхбаатарын одон- гоор шагнах тухай, МХЗЭ-ийн гишүүн агсан, 1943 онд эх орны- хоо дархан хил хязгаарыг хам- гаалах ариун үйлсэд баатарлаг гавьяа байгуулж амь үрэгдсэн Хэнтий аймгийн Өмнө-дэлгэр су: мын харьяат Хорлоогийн Дамбад БНМАУ-ын баатар цол олгох лу-|Х хай, Улаанбаатар хотын 10 жи- лийн 8 дугаар дунд сургууль, Төв аймгийн “Угтаалцайдамын сан- гийн аж ахуй, Улаанбаатрын ноо- сон нэхмэлийн үйлдвэрийг МХЗ Э-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит болгох тухай БНМАУ-ын Ардын Их, Хурлын Тэргүүлэгчдийн зар- лигуудыг Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн парийн бичгийн дар- га Н. Лувсанчүлтэм уншиж сонс- гоход хуралд оролцогсод алга та- шиж угтав. БНМАУ-ын | Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дар- га Ж. Самбуу МХЗЭ-ийн 40. жи- лийн ойг тохиолдуулан МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын засгийн тазар БНМАУ-ын |Ардын Их 1:41 2 шинбаяр, “Уртнасан, 2. 83. 4 дүгээр ангийн Ням ЗКавзандулам, Алтангэрэл, Д. Дугар нар идэвхтэй оролцож 4--8 төгрөгийн хаягдал --шт------5-цд--, Үнэ-10 мөн Хурлын Тэргүүлэгчдийн өмнөөс манай орны залууүед хандаж дэлгэрэнгүй үг хэлэхэд хуралд оролцогсод байн байн алга ташиж байлаа. Дараа нь нөхөр Самб 19:66) Э-ийн 40 ЗАЛНАЛТОНН ЗОХНОЛҮй, лан БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдээс. шагнасан тө рийн дээд шагнал Сүхбаатарын одонг МХЗЭ-ийн дайчин улаан туг дээр хадахад хурлынхан алга нижигнүүлэн ташив. МХЗЭ-ийн алдарт 40 жилийн тухай. МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав илтгэл хийв. МХЗЭ-ийн 40 жи- лийн ойг тохиолдуулан Бүх хол- боотын Лени "коммунист. 84- луучудын ЭвлЗД йн Төв Хороо, ятадын коммунист залуучуудын Эвлэлийн "Төв Хороо болон ах дүү ардын ардчилсан. орнуудын 34- луучуудын байгууллага, мөндэл: хийн ардчилсан залуучуудын холбоо, олон улсын оюутны хол- бооноос ирүүлсэн баярын бичиг, цахилгааныг хурлынхан “талар- хаж угтав. Тус баярын хурал дээр үйлд- вэр, хөдөө аж ахуй, соёлын сал- барт ажиллаж байгаа залуучуу- дын өмнөөс МХЗЭ-ийн гишүүн Нацагдорж, Сандаг-далай, Дорж- гочоо нар баяр хүргэж үг хэлэв. Дараа нь МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ноос МАХН-ын Төв Хороо БНМАУ--ын Сайд Нарын зөв лөлд илгээх баярын илэрхий лэлтийг МХЗЭ--ийн Төв Хороо ны нарийн бичгийн дарга Ч. Очирбал уншихад хуралд орол цогсод алга ташиж санал нэгтэй дэмжив. : МХЗЭ-ийн 40 жилийн: ойг ТО- хиолдуулан манай нам, улс, олон | нийтийн байгууллагуудаас ирүүл-| “сэн баяр хүргэлтийг хурлынханд "мэдэгдэхэд: түүнийг талархан хү “дээж авлаа. Дараа нь нийслэлийн тпионё- рийн. төлөөлөгчид тус хуралд баяр 40 жилийн| хүргэж МХЗЭ-ийн түүхт ойд пионерүүдээс илэрхийлэлтийг уншихад өргөх: “ лынхан босож алга ташиж угтлаа Үүгээр баярын хурлын ажил- тагад дуусч Монголын залуучуу: сын дууг үлээвэр хөгжимд эгшиг чїэхэд «хуралд оролцогсод түрэн дууллаа. ёс. г19,й: 2 е) Хүүхдүүд ээ! энэ лөрвөн тоог хэн ч гэсэн том л тоо гэх байх! Нээ ямааны хялгас 2 нг, зэс, тууль, төмөр 200 цуглуулав. СВш үг 455725 25С хур-: “7 рзэн ч том тоо шүү! Хүүхэд бүр хэвлэ- «лээ захиалья! гэсэн хөдөлгөөн мангй сур “ гуульд өрнөж, МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойг "ч үттаж манай бүх сурагчдын 93,1 хувь 5 Бь сонин хэвлэлээ захналлаа. | Бүгд ї 1526 ширэг гписчерийн үнэн, салгах элгээр Гсидслэлийн 23--р сургууль гиоверийн сонин хэвлэлээ өргөн захиалж байна, Даш багштай 6 «г» анги пионерийн сон ноо 100 хувь захиалав, ЗУРАГ ДЭЭР: 6 жил дараалан пнонерийн хэвлэлээ захиа лан уншсан сурагч Т, Гопгор 1неєр Янжмаа, хаягдал байгалийн баял"гийг түүж ашигла-, хаар авчирч байгаа дүгээр сарын сүүлчийн 5 хоногийн дэтор | архины лонх 15, тампуу б,тарваганы арьс “нь энэ аж Тэгээд ч 9| ий ноос 4 кг, хонины ноос 20 кг, ыг цуглуулсан байна. ангийн сурагч Түв- 9 22 2. СУРГУУЛИЙН -АВРАГУУД Сургуулийнхаа.1961 оны. хөн»! гөн атлетикийн “аврагыг шалга“ руулах тэмцээнийг явууллаа. : зЭрэгтэй хүүхдийн урт, өндрийн” гүйлттэй харайлтанд 8 дугаар ан-| гийн сурагч Дугар, 60 метрийл Гүйлтэнд 4 дүгээр ангийн Шүхэр нар түрүүлжээ. Эмэгтэй хүүхдийн | уртын харайлт, 60 метрийн “урал- даанд 4 дүгээр ангийн Оргодол, өндрийн харайлтанд Мижиддорж нар 1 дүгээр байр эзлэн сургуу-, лийн “аврагууд боллоо. Мөн 4Х60 | метрийн буухиа уралдаан яваг-! даж 8 дугаар ангийн. эрэгтэйчүүд, 4 дүгээр ангийн: эмэгтэйчүүдийн Дугар, Алтангэрэл ахлагчтай 08- гууд түрүүлж 1961 оны .сургуу" лийн аврага баг болов. | 3. АВЛАЛТ Эу | г. Саяхны нэг сайн өдрийг хорт», ныг устгах өдөр болгон ажиллаа сан нь багагүй үр дүн өглөө. Су. рагчид аиги ангиараа. бригад Х сэг болон сумын “төвийн ойрол“ цоох уул? хад, ус булгийн дэргэ” дүүр авлалт хийсэн байна. Тэд хэдхэн цагийн дотор чавх,, урхи. ус цутгах, нүхийг бөглөж гүйлгэ зэрэг аргаар 77 огточо, :20-иод дэвхрэг. царцаа ?гнясан байна. 32 ТЭ. Сс ! | 1 2--2Н төзийн дунд загч . Өлгийнаран/ 20 улирал дараалан гонц. сурсан : бөрэл бүлгийн | ЛБ флэлэл”ыггчФ дагч, залуучуудын үнэн сонингууд заа, хиаллаа. Рэнцэндоо багштай 5 г ангийш 12 дугаар бүлгийн бүх пнмонгрүүд 39-- үүлээ пионерийн үнэн сонин, залгамж! лагч сэтгүүлээ захиалж бусдыг манлай! лав, т 19 г, ёл, 86, Тг, бг, 36 зэрэг 15 бү лэг хэзлэлзэ 100 хувь захиалжээ. Ционе Саргигорэл, Цасчилзр, Жаргал, Дорхшагам, Эрдэнэцэцэг, Ч. Тун галаг зэрэг олон хүүхэд сонин, сотгүүлээ захигллаа. ? П, Жанчив. ! “(8 дугаар сургууль) 2 2 273 орЭ эрмэлзэж байлаа. 3000 жилийн өм нө эртний Египетэд (Пи)-ийн ут- Хөдөлмөрч «ээ АРАМөЧР зуунд Зай ван 57 бирай лвөн алдааг" авхай Р" 4) 20, бүтээгч аймшиггүй эх оронч Архи- с Саяхан Дорноговь аймгийн тө / мед ямар ч хэмжилтгүйгээр зөвхөн ухаарсны үндсэн дээр (пи)-ийн ХОЛ | вийн 10 жилийн дунд сургуулийн” 5 богдлыг гурван бүхэл долооны нэ- сурагчид зуныхаа амралтаа 3 5,235 - : гээр тогтоожээ. 16. дугаар зууны | хийж бүтээсэн ажлаа дүгнэж хөг?" -унд хэрэгтэй ЮМ (01-15 - үед германы тоочин Лудольф урт | дөлмөрийн чуулган хийж, 200 Улаан хугацаа зарж (Пи)кийн хол гар сурагчид-оролцлоо.. 7 Хичээлийн .шил эхлээд төдий л|1877 он) Тэнгэрийн вангийн хөдөл |богдлыг 3,14 159 265: 358 79179 Я77) : ЇР “нэгдэлд 69 хө. цудаагүй байхад 5 дугаар ангийн гөөний гажилтыг судалж нарийн 823. 846 264, 3384 Хүй дөлмөрт өдөр | бүтээсэн! ! 7” «а» ан9. ё ХЭВ й йн су-|тоо й 28 ““тэсэн “4 нэг сурагчтай 6 дугаар ангийн су- ооцоо хийсний эцэст нөгөөх шинэ (950 Ё 8 мрчай гийн хурагн ррэнбалтав, МӨН нэг рагч ярилцаж байсныг одоосана-|гариг тэнгэрийн ямар хэсэгт үзэг-| ОРОНТОН тоогоор илэрхийлжээ 45 9 | дэлдээ 140: туу цохиж, 500 кг хад: х дэхийг бодож гаргажээ. Гэтэл түү-| СҮҮЛИЙн үед Зарим тоочин 08! өвс хадсан сурагч Загдаа, аймгийн” о дугаар ангийн сурагч: ний бодсон ёсоор 1846 онд Неп| РОНГоор илэрхийлсэн байна. хан хаа сонины газар үсэг. өрө 2ор ” х ингэж н оронгоор” тодорхойл-1, : Геометр гэж хачин юм. байх тун (далайн ван) гэдэг шинэ гариг оло Р 4 Р Дд аад | зийн, дагалдангаар «ажилласан су? ЗӨХ, Э “--1Леверьегийн тодорхойлсон тэр хэ- лОлын хөрөгс ӨвВхгүй Баволт заал рагчид өөрсдийн хийж. бүтээсэн: Багш самбар дээр Хоёр адил- 5 тэвэл геометрт хэрэглэж. байгаа.|5.... Э 5 сэгт үзэгдэж нээгдсэн-байна. “Мөн арга ухаарал нь (пиугийн холбогд ажлынхаа тухай ярилаа. тэнцүү гэж нэг цагийн турш бат- ийм:зөв ухаарлын үндсэн БороНо лыг ямар ч нарийвчлалтай гаргаж Чуулганаар Хөдөө аж ахуйн ївах юм, Яах гэж тэгэж байдаг :5 дөх гариг Дэлхий ван ч» нээгдсэ шлах глргоэн яНан хЭВЭЛ нэгдэлд таргүүн зэрэг ажилласан эгтэй юм бэ?|юм. " |ны ухааныг эзэмшихэд тэсвэртэ САЯ: 5 юм Е4 ЭРЭЭНИЙ! Тэгэхэд нь 5 туйлбартай бодож бясалгах явдал ЭМ хаВчн Билар Цэрэнбалтй бүү мэд,гэж Зөв сэтгэлгээ тоонд ямар ач хол 335 «сургуулийн хөдөлмөрийн аврага» ї йн сурагч-чи яаж дав- хичнээн ач холбогдолтойг харуулж : ! дугаар ангийн сур богдолтойг-. өөр нэг жишээгээр сү Х ол үнэмлэх үнэ бүхий зүйлээр, ж хариулдаг бэ? гэхэд сурах айгаа юм, Хүүхдүүд ээ, ингэхээр | цол Ү би 13 НЫ Гайгаагий 1):291с51:1/18 ҮРдүлээ, тооны ухааныг судалснаар зөв сэт | 30 гаруй пионер сурагчид сургуу, шушлДаС БУЕЕЭ Эрт дээр үеэс эхлэн туршлагын | гэж сурах юм гэдэг нь. ойлгогдох лийн 1,2 дугаар шагналаар шаг, Гэхдээ хаана. ямар үсэг. байсны | журмаар тойргийн урт түүний диа- | байхаа. нагдав. |нь тогтооход л бэрх гэш байхыг метр хоёрын харьцааг тогтоохыг. Ж. Гомбожав (Тооны багш) би сонссон. тэж А.И. Фетисов! ” тлэүрэлихлэлллгрин: Тттэж ю Геометр дахь баталгаа» гэдэг н0-, й р Їмондоо бичсэн байдаг. : Үнэндээ ч 0-лугаар апгийн ихэнх сурагчид теоремыг батлахын хэрэг юу байх вэ? гэж боддог байх. Тэг- вэл теоремыг батлана гэдэг нь дэс дараатай зөв сэтгэсэн ухаарлын холбоог тогтоож, нэг ёсондоо бат бэх тинжийг үүсгэж байгаа хэрэг ЮМ. 1 Тоо, хэл зүйн дүрмийг мэдэхгүй Хүн зөв бодож бичиж чадахгүйн "Вдил, зөв сэтгэхүйн дүрмийг мэдэх Мгүй хүн алдаагүй сэтгэж ажилла- хас бэрх юм. | х орондоо нийгэм журмыг бай | гуулагч манай өсвөрийн үеийнхэн ов сэтгэж ажиллаж чадахгүй юм |бол ач тустай юу бүтээх вэ? Зөв грэтгэн ухаарах чадварыг тооны “ухаан олгодоР ЮМ. Тийм ч учраас ЗМ.И. Налинин Моонва хотын Ле- туулиудын ахлах | хурал дээр «Тоо НЫГ сахилгажуулж |кан гурвалжин зурчаад түүнийгээ г Г.Эсмэдэх | гэ Ховд хотын 7 жилийн дунд сурж гуулийн сурагчид өндөр бүтээлийн 3 хоногийн ажлыг хичээлийн бус Ч цагаараа зохиож, чулуун нНүүрсїий! ч хаягдлыг. үхрийн . ялгадастай” З| хольж туйпуу болгон нийт 276630” 1 тоосго цохижээ. Үүнд Ялангуяа “16 а 6 г анги тэргүүн байр эзлэж, сургуулийн аврага тоосгочин анги 1 болжээ. Сургуулийн аврага тоос гочныг шалгаруулахад гангийн” 4 18 настай. Хандаа өдөрт 1800 тоос го цохиж аврага тоосгочин болсныг тус дунд сургуулийн багш Б. Дам»! диндоржийн мэдээ манай «шуур хай» сурвалжлагчийн мэдээлэлийн богцонд ирснийг нямбайлан зад- лаж, нягтлан үзлээ. ЧУгцар Завхан аймгийн Яруу сумын б га сургуулийн багш Д. Лхагваа, Өвөрхангайн Хужиртын 10 жилий дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн сурагч, Н. Өлзийбат нарын мэдээ- иржээ, Хужиртын 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч: Мягмарсүрэн, Шаравдорж, Алтангэрэл нарын су- рагчид Хар-хорины сангийн аж хуйд тоосго цохих, барилгын шо- роо бэлтгэх зэрэг ажил хийснийг Яруу сумын бага сургуулийн су ГЕЧ д 1881 кг өвс түүж сумын өвс Ний фондод нэмэр оруулсныг энэ. 2 гЭМЦН дурьдсаныг «Шуур, доох Манай энэ сурвалжлагч - саяхан ганцхан Өдрийн дотор Хэнтий айм 3 : гийн Бэрхийн уурхайн 7 жилийн “Е ООС 2 4 дунд сургууль, Ховд аймгийн 7 жи лийн дунд сургууль, Өавхан айм- гийн Яруу сумын бага. сургууль, Өвөрхангай аймгийн Хужирт су: мын,10 жилийн дунд сургуулиар яваад ирлээ. Энэ удаагийн аялалаар шуурхай : сурвалжлагч богцондоо ямар ямар р 7874 , мэдээтэй ирснийг та нарт танил- өв сөтгэж ухаарах Хайрт хүүхдүүдээ! цуулья. “Үүнд Хэнтий аймгийн Манай сонины «Шуурхай» сур:| Бэрхийн уурхайн Д, Дугарсүрэн валжлагч сониныхоо энэ дугаараас| «Арван хоёрхон хоногт» гэсэн мэх эхлэн багачууд та нарын сурлага |дээндээ Бэрхийн уурхайн: н) Ч хөдөлмөрийн: өрнүүн .амжилтыг лийн дунд сургуулийн ол) ухай бүр гавшгайгаар сурвалж Баян-овоо, Батноров, Идэрмэг су» ан нийтлэх ажилдаа орлоо.Манай | мын хадлангийн, ажилд амжилтт энэ «Шуурхай» сурвалжлагч, хос- | туслаж, арван хоёрхон хоногт нэг гүй хурдан бөгөөд, үзэх, сонсох нь | дэлдээ 098 төгрөгийн ашиг маш гайхамшигтай юм. оруулсныг бичиж ажлын бүтээ» Багачууд та нар ертөнц дээрх|Лийг доорхи хүснэгтээр маш «ням- хурдан зүйлсийг нэрлэх гэвэл ни-|бай хийн, ирүүлжээ, Ялангуяа энэ ээд олныг нэрлэх нь мэдээж, Ма» | ажилд 5 дугаар ангийн Сандагхор- най «Шуурхай» сурвалжлагч хам" |Л00, 6 дугаар ангийн Хасанчимэг, гийн хурдан тэр зүйлсийн чинь нэ» Зандраа, Нэргүй. Шүрэвжав нар гэнд яасан ч багтаж орно. «Шуур- | идэвхтэй оролцсоныг бичижешуур хай»: сурвалжлагч маань «Мэдээ»! Хай» сурвалжлагчийн богцонд найруулал, сурвалжлага, тТэмдэг- ирүүллээ. лэл, фото гэсэн шуудангийн олон огцыг зүүж явна, Тэр богцуудад нэг л мэдэхэд газар бүрийн сур- валжлагч, идэвхтэн бичигчдийн мэ дээ материал дорхно дүүрчихсэн, ониныхоо газарт тэр даруй ирчих сэн байдаг. Манай энэ сурвалж- лагч нэг өдөр, цагийн дотор уудам): орныхо0 баруун, зүүн хязгаар, хойт, өмнөд цэгүүдийн хаа ч гэсэн хүрчихсэн явдаг юм. | Эчай! Манай пионер сурагчид ,багш идэвхтэн бичигч та нар өөрсдий ба сургууль пионерийн ололт," амжилтаас өргөн бичиж: байвал| «шуурхай» сурвалжагч тэр дор| нь л хүлээн авч манай сонин нийт | лэх болио, : йь н (тэнгэрийн ван» алжлагч одот тЭнгэрээв эс “нисч, “оргилт уулсаас дээхнүүр дэвж жигүүртэй! шувуу 3 ДЫН илийн нисэх газрыг мину, Таар товчлон явш анхныхаа аяда | лаар авчирлаа, Маргааш Өдөр нь шуурхай сур« валжлагч маань далдыг харагч да. лай алд дурангаа гүүрч,-үл үзэг-| дүүлэгч, «Шидэт» хар малгайгаа. арнаад цааш 800 нэг ОИГ, Энэ “ Каригийн хөдөлгөөнд нөлөөлж бай- на гэж үзээд УР гажилтыг тайлбар авал 8өВ “тайлбарлагдаж байв. “Францын эрдэмтэн Леверье (1811- 30 хоногт фбүхбаатар “вимгийн Мөнххаан (Сум унд,бургуулийн 9 дугаар | ангий шонНёр Лхагважав «Ваяс- талантж”нөэгдлийн бригад дээр 80 оног 8ёжиллахдаа 50 ямаа сам Важ, 85 хонь хяргаж, ноосы нь су нхаа коршоонд тушаажээ. Энэ авсар зурам 5, тарвага 3 ыг аг Баж нэгдэлдээ 500 гаруй төгрө тийн ашиг оруулжээ, - : Ч.Тунгалаг. “(Сүхбаатар аймгийн эвлэлийн (корооны зааварлагч) Чрэгтэээгэхээхиэнинхийлэнэнирээнилраршаниивчинжилншинэс Г,Иїйонерийн үнэн 638 (781) | Үргэлжлэл нь 3 дугаар нүстт , Ертөнцөөр аялагч. элдэв-Очирын нэрэмжит 10 жи лийн дунд сургуулийн сурагч Баа- “санг ертөнцөөр алдартай аялагч тэж хэлж болно.. Тэр ч байтугай нэгэн хоног ца “тийн дотор ч ертөнц дахинаар ая со лан байгаль ертөнцийн буман гай хамшиг, тайлагдашгүй нууцыг тольдон харж, чаддаг гэж манай-| «Саранд хүрсэн нь» гэдэг найраг- “ хан хэлэлцдэг юм. Яагаад тэр вээ " Учир нь Баасан 8 жил дараалан тионе рийнХзэ сонин ПИО хэвлэлийг захиа - лан их зүйлийг сурч | мэджээ. Ялангуяа ахмад хүмүүсийн сэтгэг дэл дуртгалыг уншихад бидний эцэг өвгөд-ямар амьдралыг туулж яаж сурч хүмүүжиж байсан зэр “тийг ойлгож, одоогийн бид ёстой жаргалд умбаж байна. гэдгээ заа вал санадаг. Би пионерийн үнэн сонинг анх захиалан уншсан ца ми П би сургууль дээрээ хичээлийн га дуур явагддаг утга зохиолын ду гуйланд суралцдаг. Бид. пионе рийн үнэн сонинооё- энэ онд Зо хиолч ах Гармаагийн «Идэр» тууж, Д.Содномдоржийн «гутал» кино зохиол, Ж.Лхагваагийн «Янц гаалт» өгүүллэг Б. Сосорбарамын лал зэрэг зүйлийг | уншсан. Хойшид дэстний үлгэр, нер оньсого, янз бү- рийн домог яриагих нийтлэж өгөө- сэй гэж хүсэж байна. Мөн тионе- рийн үнэн сонины гаргах тооголш- руулж олон сайхан зурагтай гар гаж өгч байгаасай гэж хүсдэг гэж 10-а ангийн сурагч Баасан яри лаа. Баасан сонин хэвлэл ном 30 хиолыг тогтмол уншиж ертөнцийн буман гайхамшигийг мэдэж ер төнц дахинаар аялж байдаг юм. их сонирхон бидэнд ийм 09 нирхолтой в0 хиол, олон үн- “ гаасаа эхлэн"уран зохиолд их со “ нирхолтой болсон. Тиймч.. учраас (Манай. тусгай сурвалжлагч) яжстмиилээмээглилгичэгээс--иэнигчэхэгтүчлгээитэгчдэлэрэлнлэлгэагэүэслимилталн сстлгтлглэттнэллслсилтэннн хэн нинистэтавслоижонисниилгижтшлтоохиылсоолшосалэьсгэжоттэл Төгсгөл өмсч мандан гарах нарнаас урьдаж “ манхайн цайх үүртэй зэрэгцэн бууг сү “рал манант огторгуйн гүн манд- лаар дүүлж, буман үрчлээт хорвоо- гийн зулай дээгүүр ниссээр Завхан аймгийн” 2 авхлайт хотын 7 жи- лийн дунд сургуулийн үдэшлэг тог слоомд нь өөрийн биеэр, оролцож Буман багачуудтай бужигнаж, тү- мэн хүүхэдтэй түжигнэсээр «хөөр- хөн багачуудыг хөгжөөсөн орой» гэдэг сурвалжлага авч хүч мэдэн “охурдлаж ирснийг нь. сийрүүлбэл: Завхан аймгийн “2Кавхлант су| ГЭДЭГ тоглоом явагдахад дэж авцгаая тэж нөхдөө дуудаж байлаа, Энэ сургулль саяхны нэг өдөр ргуулийнхаа хөнгөн атлетикийн аврагыг шалгаруулсан учир сур- гуулийн 4 төрлийн тэмцээний ав рага 6 дугаар ангийн Дашдулам, Дугуйцагаан, Пүрэвдорж, Цэрэн- дэжид нарын сурагчдад сургуу лийн аврага цол олгож өвлийн спортод: сурагч” бүхэн “Эрчимтэй бэлтгэж эрс амжилт гаргацгаая гэж уриалж байлаа. Үдэшлэг дээр «Би ер андахгүй» энэ тог мын 7 жилийн дунд сургууль гэж | 100моөр сурагн бүр гуравт: хувааг өнгөт шар гуулиар дархласан ган-|ДаХ тооны шинжийг ойлгож авлаа. ган Хээнцэр хаягтай цэнхэр бай Хөөрхөн. багачуудыг хөгжөөсөн шинд саяхны нэгорой «буман» Жавхлант хотын 7 ,гжилийн дунд хүүхэд бужигнаж, «түмэн» бага- сургуулийн энэ үдэшлэг ач хол чууд түжигнэж хөл үймээн ихтэй, | богдлоороо маш их боллоо гэж сө- хөгжил цэнгэл өрнүүн газар яваад | Нины газарт мэдэгдчихээд баруун орчихлоо. Энэ өдөр мөнгөн цагаан онгоц ирж сонин сэтгүүл авчир- сан учир хөдөө нутгийн хүүхдүүд ертөнцийн сонин сайхан, пионер нөхдийнхээ гайхамшигт бүтээл сур лагыг тольдон үЗэх тун ч баяр “хөөртэй орой байлаа. Ийм ч уч фаас сурагч бүхэн үнэн» сонинг амтархан уншиж бай лаа. сурагчдын өргөн үдэшлэг нээгдлээ. үдэшлэг 1962 оны тпио “5 нерийнхээ хэвлэлийг 100 хувь "За “ хиалсан пионер багачуул, багш ““нар та бүхэнд баярыг хүргэе! гэж нээгдлээ. Энэ өдөр 1962 оны ---С тус сургууль дээр хэвлэлийн .захиалага явагдахад энэ сургуулийн 000- гаад сурагч бугд «пионерийн үнэн» сониныг 100 хувь захиалаад «пионерийн |/Д0роо хүрч ажилда зүгт бас аялж Баянхонгорын төвд ажилтан УЛ уулзахад «Тахиачин» ту хай тэмдэглэл манай шуурхай сур валжлагчид машид итгэмжлэн гар дуулсны нь нийтэллээ. охины Баянхонгор аймгийн 10 жилийн Муурнаас байнга хамгаалж бай- дунд сургуулийн 7 дугаар ангид Готовын Мандал сурдаг. Мандал хичээл сургуульдаа шамдлагтайн гадна зуныхаа амралтаар сур гууль. эцэг эхдээ тус болохыг үр өөрийн орны бяцхан найз нөхөддөө | сэлж: бодож явдаг хүүхэд юм. хандаж эвлэлийн 40 жилийн ойг угтаж өөрсдийн хэвлэлийг сурагч дийнхаа тахиаг маллахаар үүрэг|талархаж: байгаа ЮМ захиалан уншицгаая гэдэг дваад тахиа бүрээс 27 өндөг авчээ. | байна. ? бүр зах уриалга гаргаж үдэшлэгт оролц- - сон тус сургуулийн нийт сурагчид чижигнэтэл алга ташлаа. Тус сур гуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Нямаахүү би пионерийн үнэн со- ниныг жил.бүр захиалан уншиж маш их зүйлийг сурч мэддээ!! 7 Ялангуяа пионерийн үнэн сонин -. 2 өнгөөр гардаг. болсон, шог хо “ шин зураг, эрдэмтэй ах нарын салтан сургаалаас нийтэлдэг болс ныг бид их сонирхдаг. гэлээ, Пио нерийн үнэн сонинд бидний сурах бичгийг зохиосон а бүхэнд баяр хүргэе! гэсэн зүй лий -5 сура ч харилц : 217 элийЙН. сурах бич урагч бүхэн мэ нийтлэгдсэн | ан “уншиж. Мандал өнгөрсөн зун сургуу хц хэм лиий лнхэйлжий үжил ї СОНИН Ээ) “СЭТГҮҮЛЭЭ "ХҮҮХЭД БУР ЗАХИАЛАН хоньелыилылх ту "ч ты” Та бүхнийг. урцаалалн 10) 7 21! 24 77 4 Шт 177 (27 ШШИИИТТ ШИ | 9 Багачууд биднийхээ эрдэм мэдлэг, сайн сайхан хүмүү- жил, олон талт боловсролын төлөө нам засаг маань хич- нээн их анхаарч байгаад багачууд бид баяртай байдааг, «Пионерийн үнэн» сонин, залгамжлагч сэтгүүл бидэнд ертөнцийн буман гайхамшиг, түмэн сониныг мэдүүлж байна. Иймээс бид өөрсөддөө зориулан гаргадаг «Пионе- рийн үнэн» сонин «Залгамжлагч» сэтгүүлээ 1962 онд хүү- хэд бүр захиаллаа. Найз нөхдөө! Бид та нарыг пионерийн хэвлэлээ өөр- захиалахыг уриалж байна, сөд шигээ 100 хувь ТӨВ АЙМГИЙН ТӨВИЙН ДУНД р СУРГУУЛИЙ Ч лм тить тул утмтмт мутьтмутьутмтмтммтытч Ингээд л тахиачин цол авсан тул хоолыг ньБ байнга сайн байлга хыг хичээдэг байсны гадна шил- ний үрдэс хоолтой нь хольж өг- вөл өндөглөх нь олширох юм гэж ярьдаг юм... Сонин шүү! шилний үрдэс өгдөг байна. Та нар туршаарай л даа. Зарим хүүхдүүд тахиа маллахад юу бай хав гэж. бодож магадгүй. Арай Ч тиймгүй шүү. Мандал өглөө бүр а орлоо тахиануудаа байрнаас -нь газар хэвтүүлнэ. бас нэг байж. хамгаалан хэд дайрсныг авч даг. болжээ. Тахиачин гэдэг цол бол манай аймагт цоо шинэ цол шүү. Манай Мандал энэ ажлыг сур гуульдаа төдийгүй аймагтаа ши гсөнд түүнд гэж бичсэн нээр зохиож амжилт 9 тээ”. СЭР ХТӨиниглиин ерийн|. гаргаж эвлэлийн , хорооны | хооллуулдаг ба халуун нартайд Чойжилсүрэнтэй|бол сүүдэрт газар ухаж чийгтэй Тахиачин хүнд бэрх аюул тохиолддог Энэ нь муур тахиа руу нь Хэд Н ХАМТ ОЛОН Манай хот хөдөөгийн сургууч лиудын пионер сурагчид 1962 оны пионерийн үнэн сонин, заля гамжлагч сэтгүүлээ газар бүй өргөн, захиалж байна. . ( ж ДОРНОГОВЬ аймгийн. Айрар сумын бага сургуулийн эрхлэгч. н.Дорж залуу үе-багачууДдыг коммунист хүмүүжлээр хүмүү»! жүүлэх дайчин хэвлэл пионерийн .- үнэн сонин, ба залгамжлагч сэтз. гүүлийг манай бага сургуулийн 84 сурагчдын 88 нь захиаллаа гэж мэдээлэв. : ж НИЙСЛЭЛИЙН (24 дунд.сургуулийн сурайд 196 оны хэвлэлийг 100 хувь захиал” жээ. Ялангуяа 5-д, 6-а ангиуд бу« сад ангиудаасаа илүү захиалжээ, х : НИЙСЛЭЛИЙН 21 | | дүгээр дунд сургуулийн 600 сурагчид пионерийн үнэн бүтэн /жилээр 430 хагас жилээр 49 залгамжлагч сэтгүүл бүтэн жилээр 78 хагад жилээр 43-ыг захиалсан. зэрэг мэ дээнүүд ирсээр байна. дүгээ » 142) “Манай сонины ойрын дугаарт зохиолч -. Л. Түдэвийн «Төөрөгдсөн ! дүү» гэдэг тууж. хэвлэгдэж эхлэх болно. Ї. Дээшээшиээээшииээиишиишишиишоиштгш-г- 31 "Хөвсгөл аймгийн Улаан уул сумын ын 2 Цаатан ард Гомбохүүгийн охин | Чулуу, тээ сумынхаа сургуульд З жил дараалан . онц суралцжээ. хел 42 | Д..Батаагийн авсан горэд зураг, / . Баруун хойш харвал : "Багана шиг уул” сүндэрлэнэ “Тэнгэрт татдаг солонго шиг “Тийм сайхан өнгөтэй . 5 Эрдэнийн чулуун уул. араг байх шиг харагдана 5 орлиг хүү онгоцноосоо Ли Э Н Н БЭ Дороо буугаад гүйлээ... т Эцэж цуцахыг мэдэхгүй : Түрүүч: нь ХҮД дугаарт » Эрчээрээ хурдалж явлаа. Ээдээ мөн дөхсөн үед ї Араа шүдээ ярзайлгаж : ““Нам унтдаг байлаа « Ингэж тэр бодлоо гннй “Амаа томоор ангайсан Тэгээд бас эрдэмтэд “Гүйж явтал энэ чинь Ч “Арслан ч юм. уу бар ч юм 20 -» Таагаагүй зүйлдээ явна Гэнэт хонх дуугарвал Авч идчихгээд байх шиг Ї- “Тэнд очих юмсан гэж |!.. Биеэ татаж чадалгүй Холын хол газраас, Тэсгэлгүй яарч одно. Бэрхшээлд орж мэднэ шүү! Ховх сороод залгичихдаг "Тэгэвч арай болохгүй"! Яараад юу хийх вэ Хорт эрээн могойн "Гэвдүүлж байна гэнэ ., Яг одоо хүрэх нь зэм Хоолой дуугараад байх шиг Тав хоноод буцахы нь ! Дорлиг хүү явсаар 6, Дотор эвгүй оргивч Танд хэлэхээ мартчихаж Долоон алхам -ойртжээ Дотроо зүрхээ чангалаж Цөрөвдөх өдрийн үд Нүд харах аргагүй л Харийн ертөнцөд яваа хүн өнгөж өнгөрч байв "Нбгоон туяа цацрана Хаанаас ингэя: болох вэ үн бүхэн байсангүй Номин эрдэнэ гэдэг Пнионер хүний ёсоор БСэйцөндөх ажилдаа явжээ. Ёстой л энэ мөн байхаа Бэрхийг давах ёстой ҮҮХДүүд бас алга Хоёрхон алхам ойртоод "Ингэж бодохоор зориг орлоо | Хөхрөгч «талаар» тэнэжзэ. Хонх тучигнаж дуугарлаа Итгэл төгс урагш явлаа "До : “Удаан дуугараагүй байна Гэ Норлиг, хүү ганцаар юэ Урьтаад хүрчихвэл яах бол Дорлигийн, явсан газар л “Догдолсон сэтгэлээ барьж ядан |. ДОХҮР Долоон жорын юм дайралдана ЛДэвтэр харандаа бариад 0) агас алхах гэтэл л Тэпэгүй “явж байсаар , 5 |. Тэвдүү янзаар бичиж сууна - “Хачин: уртаар дуугарлаа Тэпэт хонгилд унах шахас Ён 4, Тив- дэлхийн улсуудаа Одоо болохоо байлаа гээд “Ирмэг:дээр нь очоод 2522 Ї Тэр дурсаж сууна Их «ажиглаж харвал 3 Тэгэхдээ бүр харьчихаад | Б. Сосорбарам. баранд” ы Зучу4 яав тур ! Огло харайж гүйлээ Осол гарахаас урьд "Уур манан савсаад . “4 | /Гоглож байх шиг санагдана: |. хаш аХЭ гээд Уухилж байх шиг. санагдана Аав зэж хоёртойгоо Яг онгоцоны хаалга таттал “Уул хэрэв мөн” бол Алхалж ч явах шиг Өрөөний нь хонх тачигнана 2 Оргилох галт уул байх Ангийн хүүхдүүдтэйгээ ( Өөрөө босчихоод зогсоно 2 “Бас түүний ойролцоо Зугаалж ч байх шиг Аав ээжээ ирснийг мэдээд “ Аймаар юм харагдлаа “Дугуйтай хүүхдүүд давхнад ЗАЛагн ЭрН ХЭД нухлаад ЁЭ “Бүх бие инь зарс гээд “Туулын “захад очно ү у Алаг нүдэнд нулимс бүрхлээ 71 “Тунтайсан боодол задлаад “Хоёр соёо нь сэртийсэн 2 , 73 Авдар дээрх цагаа харвал “Хоншоор хамар нь сартайсан | 2:2 : 2022 2 Хамгийн өндөр Арван нэг л болж байв. “Туйлын цагаан баавгай 5 “Тулаад ард нь ирчихэж “ “Хаанаас ирсэн хүн бэ? “1Харж үзээгүй юм байна. 022142 7) “Хайрт бамбаруушид минь : Халдах нь уу гэх шиг... ! Америкийч нэгдсэн Улсын "Дайраад залгичихмаар 154 харьяат арван дөрвөн настай негр охин Долорес Пюллярд дэл- хийн хамгийн өндөр эмэгтэй гэж зүй ёсоор яригдаж байна. Энэ охин 2 м 48 см өндөр, тэх дээ Пюллярд одоогоор бас өсч өндөр болсоор байгаа аж, (Тасдаад “идчихмээр "Аймаар харагдахаар хүү! !Айгаад нүүрээ дарлаа |, “Анир чимээгүй болохоор | (Удаж байгаад харлаа! | Мөсөн хад асга шиг. Мөнгөлөг нэгэн царцдас Тул барихаар сууна Єнжин шахам гүйгээд Өт арайхийж олно Жаахан найзтай хоёул Жараахайг ч барихгүй байна |бөгт тун Сайн тоглодог болжээ. Пюллярд охин балчир жаахан байхаас сагсан бөмбөг эхэлсэн бөгөөд, одоо сагсан бөм , Нэгэн: удаа гэрээрээ 15 Нэрсэнд явснаа санана “ Нэлэмгэр ойн гүнд 2 Вэн сайхан байсансан | “-Өнгө өнгийн цэцэг -НоОГОО “7 Өнгөт хивс шиг судалтаад |. Хан хийсэн шимт үнэр с- Хамар цоргин сэнгэнэнэ 5 Аав ээж хоёртойгоо - Алим жимс түүж байна Өтгөн. ногооны дунд суугаад | Өрөм ааруул идэж байна Горхины ус хоржигнон Туяхан бургасыг чичрүүлнэ Дархины мөчир дамжин Хөөрхөн хэрэм гүйлдэнэ Ялангуяа өврийн төрөлхийн өн- дөр нуруу нь Пюллярдын шил дэг сагсан бөмбегч болоход нь үтУстай байгаа юм гэнэ. : “стсхп2гїШШҮРШИДТТ: Шоргоолж өт хоёр нөхөрлө- жээ. Өт нь модон дээр, шоргоолж рь модны ёроолд амьдардаг санж- -Өт навчийг хуулируулж газар "Архан хойт галт, нь! “Арсайж байхыг харав ТАйсандаа тэгэж бодсоноо. ! Ё 7 Ч ЗднсаВүлчэн Сэ -|. Гүн ойн цоорхойгоор 2» | унагахад түүнийг нь шоргоолж Нэн трВНЫЭ кВВ хөх заВо2 ХОВЫН 447 Ттүүрэндээ,татаж. авна. Тэд нэгэн Нэлгэр ногоон өнгийг үз р р Э-т удаа зугаалахаар явжээ. |Шор- Тун хол санагдана Гэтэл нүдний буланд Гэрэл цацрах шиг боллоо “Нээн олж харсан гэнэ “Ургамал юу магад гэж “Урам: их сэргэж гэнэ д! Удаа дараах,өдрүүдэд ! Угы нь олохоор эрэх гэнэ ГҮзсэн харснга тэд 1 ““Үнэн мөнөөр ярилцана СүҮе тэнгийн эрдэмтэд | Үнэхээр мэтгэж таалцана “Манай хүүхдүүд сайн гэл: ” Мань хэдийг магтана ! Хийсэн бүгд нь зөв гэж ! Хэрэг болгож ярина. Хэдий шөнө болохгуй л Хэсэг хэвтэж амрана гоолж хурдан. учир ямагт тү: -Ирүүлж гүйнэ. Өт бүдүүлэг болхи гарай. ядан урагшлах аж. Тэд явж “явж дээгүүр нь гдархи хөндлөн унасан бяцхан горхитой дайралд- ээ. Шоргоолж ярьсан нь: | с--Дархин дээгүүр дамжин тэр : Цог нь гарах уу? -Би айж байна-гэж өтийг ха- иулахад ХАДАТ УУЛС ӨНДӨР Ч.л Мандах нарны туяаг Хамгаас урд мэндэлж Жаргах нарны. гэрлийг Бүхнээс сүүлд үдэж : Халгих уст мөрнөөр ! Хаяавч юугаа хийсэн “Хан буурал, оройт Хадат уулс өндөр ч 3 ! Хариуцлагатай “эрхлэгч | хэл дээр бичигдсэн тоглож |. Дэлхий дээр хамгийн том... Но» мын нэгэнд фивак хэрэмний хат, нанд бичигдсэн эртний он дараала лын бичиг ордог ажээ. Үүний чулуун хуудасны өргөн. нь 40 метр гэнэ, ї ! Дэлхий дээр хамгийн сонин, ганцхан номтой номын сан Энэт-| хэг улсын Амритсаре хотод байг. даг, Энэ ном ганцхан боловч түүх, | дурсгалын зүйл бичигдсэн учраас. 1 гантиг чулуугаар гадарлаж зэс,ал (таар чимиглэн Зауднглгэл7 байг. на. , “ Дэлхий дээр хамгийн том номын, сан бол Зөвлөлт холбоот улсын. 1 Москва хотын Лениний нэрэмжит: номын сан юм. Энэ номын сан 160 | 23 сая номд | сэтгүүл сонин хадгалагдаж байна. ЖС Тус номын сан уншигчдын 20 тан 1 химтай бөгөөд өдөрт дундчаар 7,| мянган хүмүүс 80 гаруй. мянган 7 ном. сонин сэтгүүл уншиж байна. Ц.Дашдорж, ,. (23-р сургуулийн багш), АР ЗҮЙР ҮГ. 2 Сурагчийн муу сахилгагүйгээс, Сурлагын муу Золшлагаүйлагнч Мэрийж байж сур! : Мэдэж байж сурга! - Чадахыгаа амла! : “Мадлаараа ажилла!, йн Хэлэхдээ яг... Хийхдээ таг Ц2Лр Бараа болж очих Дараа болж буцах. Уурлавал буруутна | Ухаарвал зөвдөнө. Хараад ажигла! Хариад ашигла! : Сайн сайхнаас жишээ ав! го (г Саар муухайгаас жигшиж яв! Яарахыг тэвч! ” Даарахыг тэсвэрлэ! Пүрэвсүрэн: (Дундговь, Хулд сумын бага сур гуулийн багш). Ш : ОЛ СүҮл .х Үс ! шусВодцугш Жишиг ЧскЕТ-ШШЭ Шоргоолж: өт: хөёр | (Үлгэр) --А чи харж бай, игнад шиг ингээд гэж түүнд хэлээд шор» гоолж тэр талд нь гараад өтийг -дуудав. Өт мөлхөж эхэлсэн гэнэ. Дархи бөөрөнхий. бөгөөд. төлгөр. байсан тул, өт. хальтарч усанд ойч- жээ. Өт дархинаас -унасан нь шорч гоолжинд инээдэмтэй болов. инээж инээж, ихэд” шоолон “инЭэс»/ нээс түүний. гэдэс марийсав. Түүс: нээс "хойш! шоргоолж “ууцан Одун», га Тэр. дуураа утсаар холбосой мэт. на». рийхан болсон гэдэг. г:Өрөс, хэллээс орчуулсан. 25: ЯОЛЧАС “Далхжав, БҮсЧЭбЭ2 201 6: СОСОРБАРАМ 2 ї “Хүсэл бүхнээ гүйцээдэг. гж: Хүний гараар боссон Манай хаяг: Улаанбаатар: Монголын залуучуудын ордон баруун | : талын хаалга, 4 дүгээр давхарт 403, 404 номерын өрөө. ХӨмныаг . “Уран барилгын хана шиг: 1 : Ур сүндэрлэх ХллиА3 , цах утас: “харнудаагатай! эрхлэгч, нарийн бичгийн дарга 28005. . 2 Б..Цэдэндашь 54 с. Сүхбаатарын /иэрэмжит Улсын хэвлэлийн “комбинатад Читсар ав “р сургуулийн сурагч) 91 фослЕТҮэ Ё 2113 Зээл ЗЭРЭГЛЭЭ шУл6 Найман цаг хиртэй «ПИОНЕРИНН ҮН?2Н» -. 2554 ДайЭрОЦ 21 8 шэй ггад алин Зг6д “сжурал- Ер с-диар шагнагдсан" ХЭЭ Бус үес Н Ч ТӨХӨӨ Ө Х519:4 БЭАЖЭН БАНГТЧ га 147, ГЭЛ”ЭЭРГУЛЭ “та, тарын. олонхи БУЛүЛс "| Зөвлөлт, хиВЭ байна... ЗХУ- “айнайнухасс: намын ХХИ.. ни “их-хуфлын шинэ Фрдонд ” НЭЭГДЭВ. Их хуралд ЗХУКН-ын Төв Хороо- “ны тайланг ЗХУКН-ын Төв Хорооны нэгдүэ гээр нарийн бичгийн дарга Н.С. Хрушев, ЗХУКН-ын Төв Шалган Байцаах Комиссын “тайлап илтгэлийг Төв Шалган Байдцаах НО- миссын дарга А. Ф. Горкин: ЗХУКН-ын программын төслийг Н.С, Хрушев,ЗХУКНН- Эр: “дүрэмд оруулах. өөрчлөлтийн- тухай ЗХ КН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Ф.Р. Козлов, нар илтгэл тавих бөгөөд мөн “ викууд байна. Төлөөлөгчдийн. тус их хурал Намын Төв байгуул- лагуудыг сонгох юм. ЭХУНН-ын ХХЇПЇ-их хуралд тас- лах эрхтэй 4408 төлөөлөгч, зөв- леєх эрхтэй 405 төлөөлөгч сонгогд сон” байна... Энэ хуралд ЗХУ-ын Коммунист намын эгнээнд байгаа 9,7 сая кноммунистуудыг төлөөлж хамгийн шилдэг хүмүүс цугларчээ. Зөвхөн заримаас дурьдахад нам ба Зөвлөл тийн ард түмний яруу алдарт хүү огторгуйн баатар Юрий Гагарин, Герман Титов хоёр намын, их ху- ралд төлөөлөгчөөрчсонгогджээ. Тө лөөлөгчдийн. дотор. Октябрийн ау- таа их социалист хувьсгалаас өм- нө намд элссэн ахмад 42 больше- 84 таруй хувь нь ЗХУ-ын одон меда- хүмүүс бөгөөд ЗХУ-ын баатар 99, социалист хө- дөлмөрийн баатар. 478, Ленин, Сталины шагналтан 203 байгаа юм. Их хуралд ах дүү Марксист- ленинист 80 намын төлөөлөгчид урилгаар оролцож байна. Тус их хуралд МАХН-аас МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга, БНМАУ-ын Сайд на- Бин Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэн- ал (төлөөлөгчдийн тэргүүн) МАХ ЙГ -ын Төв Хорооны хоёрдугаар на- рийн бичгийн дарга нөхөр Л. Цэнд, МАХН-ын Төв Хорооны ги- шүүн, БНМАУ-ын СайдД- “БАРЫН Зөвлөлийн орлогч дарга Б, Лхам- сүрэн, МАХН-ын Төв Хорооны ги. шүүн БНМАУ-аас ЗЄБНХУ-д суу-. гаа Онц Бүрэн Эрхт Элчин сайд С. Лувсан нар оролцож байна. ЗХУКН-ын 22 дугаар их хурлын ё 1 Ч| (11:95 ? 1-ХС: 10 дугаар сарын 21-ний өглөөний хуралдаан дээр, төлөөлөгчдийн: тэргүүн Ю. Цэдэнбал өөрийн нам, монголын бүх-ард түмний өмнөөс. ЗХУКН-ын. 22 дугаар нх хуралд баяр хүргэж хэлсэн үгэндээ, «.. Энэ өдрүүдэд даян дэлхийн улс түмэн, хамаг анхаарал хараа- гаа тус их хурлын ажиллагаанд хандуулж байна. Тэгэх нь ч арга- гүй юм. Учир нь хүн төрөлхтний. ирээ- дүйн тухай, нийгмийн. амьдралыг хамгийн шудрага мэргэнээр 830- хиох тухай, хүн нийгэмлэгийн бай- гууллын дээд хэлбэр болсон ком- мунизмыг байгуулах аугаа их 30- рилтыг хэрэгжүүлэн биелүүлэх тухай бүх хүн төрөлхтний сзтгэл санааг догдлуулсан асуудлыг энэ Хурлаар хэлэлцэж байпа гэж хэл- жээ. Үнэхээр ч “ЗХУНН-ын - -228 дугаар их хурал бол олон улсын ач «холбогдолтой. юм. -2Кирийн, үгээр хэлбэл ЗХУКН-ын 22: “дугаар их хурлын түүхэн. шийдвэрийг, Зөвлөлтийн ард түмэн хэрэгжүү: лэн биелүүлснээр хүн төрөлхтний6 П.БММЬГ 711 Ы) БЭ 31- Ын ! ГРЁЛИУРСАЧЛ (/ ! “Хе0 71:17 42-73 ӨМНӨ коммунизмын саруул “сайхан үеийг. улам.тод харуулж! орон ббүх-! ний хүмүүс гэрэлт сайхан ирээдүй рүү “тэмүүлэх. хүсэл. зоригийг нь үлэмж төрүүлэх. болно. !.. Манай нам өөрийн бүхий л үйл, ажиллагаанд ЗХУКН-ын. гайхам- шигт туршлагыг улс орныхоо нөх- цөл байдалд бүтээлчээр хэрэглэн монголын бүх ард түмний ялалт амжилтыг зоригжуулан зохион байгуулсаар ирсэн, ЗУЛ Хайрт.багачууд аа! ЗХУКН-ын! 22: дугаар их хурал хуралдаж бий энэ үед зөвлөлтийн бүх ард тү: мэн, түүний залуу үе бүх пионер багачуудад чин сэтгэлийн баяр хүргэж ЗХУКН-ын. 22 дугаар их хурлынхаа шийдвэрийг биелүүлж коммунист байгуулалтын үйл хэ- рэгтээ ихийн их-ахжилт олохыг ерөөж байна... 2 : ялда (Аль 1946 онд НҮБ-д ЛОохара саналаа өгсөн манай улс, АНУ, | сс “ЗХУКН-ыл ХХЇИ их хурал дээр гуа, “Туяа нарын | - ойатгэл | дорөдиЁд, баяр. С 7 223 | явууллагаар НҮБ-ын гишүүн | байх эрхээ” эдлэж чадахгүй 13 “удаа хойшлогдож байлаа. : НҮБ бол 1945 онд ЗСБНХУ, “АНУ, Англи, Франц зэрэг 51 ул: "сын бүрэлдэхүүнтэй байгууллакд- “ван юм. Энэ байгууллага бол олоп улсын хооронд энх тайван аюул: !гүй байдлыг сахиж хамгаалах ул- суудын найрамдал, хамтын ажил- лагааг энх -тайвны замаар ЗОХИ- цуулах чухал байгууллага билээ. НҮБ-д энх тайвны төлөө тууш: “Чан Кай шийн бүлгийнхний | 299904994989490969999090 990980908080090004 тай тэмцэж байгаа тусгаар тогт- | носон улсыг гишүүнээр элсүүлэн | авдаг юм. Манай улс бол энх тайвны төлөо тууштай зогсож ир- | сэн тусгаар тогтносон улс богоёд | одоо 4 тивийн 21 улс оронтой дипломат харилдаа тогтоосон юм. Гэвч АНУ, түүний гар хөл болсол Баг Кай Шийхны балагтай хорт гявууллагаар саяхан болтол улс “түмний энэ том байгууллагат ги- ? !шүүнээр орж чадаагүй билээ. НҮБ нь одоо 103 гишүүл улстай болжээ. НҮБ-ын төв штаб нь “нөхөр -Н, 2 “Хрушаа “тавын байна. 24) г Халаваулгны/ хавиллажалсваг тлалжлаллахсэ Хүн: ХАЧИН түүхэнд сайн. сайхан ирээдүй, комм граммыг, батлах гэж, сайтай, “ЗХУ- -ын. Коммунист намын 22 дугаар их, хурал. “хура сдаж байгаа. 1 энэ өдрүүдэд дугаар” цуРЦэЛЭд - б ай :урьдаасаа. улам” их, баяртай л байгаагаа. илэрхийлье! “Маг! най. ЭроАг “сурагчид , рийнхээ » хичээлд, «сайнаас ! доошгүй дүн үзүүлж, сурла» ( га: хөдөлмөрийн | цогтой ГЯ- | лалзсан амжилт гаргахын тө? | лөө чармайн ажиллаж байна." г.410 жилийн 8 дугаар дунд ү сургуулийн 7-а ангийн суг! г болохоор .. АНУ-ын НЬЮ-ЙОРК хотод байра, ладаг юм. НҮБ-ын байнгын гол, : байгууллага: нь Аюулгүйн Зөвлөл,! Ерөнхий Ассамблей том. уун 23 Ерөнхий Ассамблей нь НҮБ« ын бүх гишүүн улсуудаас бүрдэй 7 нэ: Аюулгүйн Зөвлөл нь Ерөнхий. Ассамблейгээс 92 жилийн хуга4 594 цаатай сонгогдох бөгөөд 11 2) кр чшүүнтэй байна. Аюулгүйн ЗөвлӨг/,, - шүү лийн гишүүн улсууд нь нэг ЖиФ лийн хугацаатай ээлжлэн даргал4, . .- даг юм, ЭС15Ж НҮБ-д гишүүн элсүүлэх ажч|! лыг Аюулгүйн Зөвлөлийн заал тын) дагуу Ерөнхий Ассамблейн тогтоол гаргаснаар гүйцэтгэдэг, 2о юмс Алтан нарыг алгаар хаадаг гүй болохоор Аюулгүйн Зөвлөс лийц санамжийг Ерөнхий Ас косГ батлаж манай улс 10 таар сарын ,27-нд НҮБ-ын Та ! ! й, Эр элслээ. Энэ бол мана 3: улсын том ялалт болио. Үнэн за пал яллаг “бол олохоор БНА, я лаа. : Элэ бол СоО1 “цэг баяр ба дал мөн гэж нийслэлийд 8 ду таар сургуулийн сурагч Ж.Лу М “свибазар, Долгорсүрэн,” “Мөронс Ё? хийлн нэдэ байнз.. 5323 “ чууд эрх чөлөөт орныхоо » тарваганы арьс 20 тус тус Эх орноо танин мэддэг болгё. ухааны 8ч холбогдолтой үйлд хувь нэмрээ оруулдаг байна, Жи» шээлбэл, Хэнтий аймгийн хоньчин Санжаа гуай. хайлуур жоншийг Манай хайрт өх орон уудам их гөөд үзэсгэлэнт сайхан нутагтай, нэхүү уудам нутаг маань уул ну" уу, тэгш тал газрууд, өргөн их Їжөндий зэрэг газрын гадрагын “лон хэлбэрүүд байна. Түүнчлэн ой мод, өнгө бүрийн цэцэг, үнэрт сайхан ургамлууд (алаглан ургасан нь тус орны олон гтооны гол мөрөн, нууруудтай хос “лон манай нутгийг улам ч сайхан болгодог. Манай ой, хээр, говь аль Ч ну. тагт янз бүрийн жигүүртэн, ан амьтад элбэг бөгөөд зурам тарва» танаас эхлээд хандгай, буга, говь нутгийн хавтгай, бөхөн, тахь вэр- гийн ховор амьтад олон юм. “Байгалийн эдгээр баялгуудад чулуун нүүрс, газрын тос (нефть), төмрийн хүдэр, давс, хужир, алт, мөнгө, бусад ховор эрдсүүд,уулын чулуулгуудыг нэмж үзвэл, манай орон дэлхийн баян орнуудын өэг- нээнд орох нь зайлшгүй, Манай Монгол нутаг цаг уу. рынхаа байдлаар ч гэсэн сайхан, акилийн дөрвөн улирлын. алинд. Ч гэсэн нарны гэрэл хангалттай, цэлмэг өдрөөр олон юм. Ардын засаг төр, намынхаа ачаар манай орны хүүхэд бага- дотор -эрдэм ном сурч ирээдүйд эх орны- хоо эзэн нь болж, байгаа. бүхнээ эзэмшин, улс орноо улам их хөг- жүүлэх аз завшаантай хүмүүс юм. Энэ хүндэт үүргийг биелүүлэхийн тулд сурагчид та нар эрдмийг шамдан хүртэх, эх орноо танин мэдэх явдал чухал юм. Эх орноо танин мэдэхийн сурвалж бол га- зар зүй мөн. Газар зүйг мэддэг хүн бол ямар ч.газар орны байгаль ба эдийн засгийн онцлогуудыг саадгүй ойл- гож болно." Ялангуяа, өөрийн Эх нутгийн газар зүйг мэдэхийн тул ажиглалт их тустай байдаг. Сайн ажигч хүн маш сонирхолтой олон зүйлийг олж мэддэг, тэр ч байтугай улсдаа. ашигтай зүйлийг нээн өгч, улсын- хаа баялгийн санд ба шинжлэх ”А97Ад 5 е/9ФФ “5 Дөрөвхөн ХОНОГТ Саяхан аймгийн МХЗЭ-ийн хо- рооноос элдэв хаягдал, байгалийн баялаг нөөцийг түүж ашиглах уралдааны болзол гаргасан учир сурагч нэг бүр, анги, сургуулиа- рзЗа шалгаран оролцохын төлөө марийцтээв.. . , : ж Цуримтлалын уралдаанд 4-хөн хопогийн дотор архины шил 98- зэс гууль 151 кг, 700 г. мөөг хонины арьс 10 ширхэг ямаа- ны арье 11, хадаас 19 кг. 800 г. цуг- ларагдаж 400 гаруй төгрөгийн хуримтлал бүрдүүлэв. -Энэ ху- римтлалын ажилд 4-ийн А ангийн сурагч Рагчаабазар, 1-ийн А. Шү- хэрмаа, Банзрагч, їгийн Б Насан- | зваргал, З-ын. А--сурагч Шүрэнцэ- цэг, Банзрагч, Ш. Пүрэвдорж нар, идэвхтэй оролцож уралдааны болз лыг биелүүлээд байна... .. А. Нарангэрэл. ен «(Хэнтий Өмнөдэлгэр, сум гс нэгдлийн .багд СУРГУУЛЬ)... 24) 2! «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 2 сэ | олж, улмаар тэр газар хайлуур жоншны уурхай байгуулагдсан шүү дээ. Энэ мэтчилэн ажиглалт хийх, газар орноо. танин мэдэхийг эрмэл зэж явбал, бид нарын өмнө бараг өдөр бүр шинэ зүйлүүд үзэгдэж болно.Бид нарын алхам бүрд ша» хам, бидний нүдний Өмнө одон зүйл тохиолдож олон вүйл үзэг- дэж байдаг. Харин түүнийг газар зүйчийн нүдээр харж сурах хэрэг- тэй. Жишээлбэл: 2Калга байна. Энэ жалга ямар учраас үүсэв? “агаад өөр газар үүсэхгүй заавал өнд үүсэв? Хагарсан чулуулгууд нь яасан бэ? Ямар чулуулгууд вэ? Өөр жишээ авч болно. Та на- рын олонхи нь зуныхёа амрал- таар гол дээр очиж усанд ордог, зарим нь вагад барьдаг, Тэгвэл го лын зүүн эрэг ямар учраад ӨгЦ ФөоЛ--5--7 Аялалаа Тураг шувуунаас хурдан ТУ онгоцноос түргэн шинэ хөлгөөрөө манай «шуурхай сурвалжлагч» өртөн цэлгэр орныхоо дотор өдөр шөнийг ялгалгүй аялалаа үр- гэлжлүүлсээр байна. Энэ удаагийнхаа аялалаар энгүй өр- гөн тал, элст манхныг алгасан ниссээр Дорноговь аймгийн Ай- раг: сумын бага сургууль, Хан- гайн өндөр уулсын дээгүүр халь- саар Архангай аймгийн Тариат сумын 10 жилийн дунд сургууль, Булган аймгийн төвийн 10 жи- лийн дунд сургууль, Зүүн-хараа хотын дунд сургуулиудад очлоо. Гэхдээ. манай шуурхай , сур, валжлагч энэ, бичигчдийнхээ ма- териалыг ямхын, төдий хугацаа 8л- дахгүйгээр авчрахыг яарсан учир бичигчидтэйгээ нүүр тулгаран уулзаж чадаагүй юм. гэ|с049с “ДОРНОГОВЬ гаймгийн Айраг сумын. бага. сургуулийн. багш н. Дорж, Сүхбаатар... нар мэдээн- дээ манай сургуулийн пионер су- “Масс . х : 52 “дож, хариу өгөөрөй. өндөр ба баруун эрэг нь намхан, бас хайр чулуу,элсээр хучигдсан бэ? Голын усны урсгал нь аль эрэг орчимдоо түргэн бэ? Аль:эрэгтээ гүн бэ? Ямар учраас тийм ”байна вэ? Үүнийг мэдэхийн тулд та нар бодож байсан уу? Та нар үүнд бо- Өөр нэг жишээ: Та нар бишгүй- дээ л.уулуудыг үзсэн шүү. дээ. За рим уулууд их өндөр, оройдоо цас тай заримдаа ч мөстэй, шовх орой- той байдаг. Ямар учраас уул бү! -хэн адилгүй байна вэ? Мөн ус байг» на, Зуны ямар ч халуун өдөр го“ лын усанд ороход, Ус ХҮрлиусанд Ба омидан эн . байдаг. Ямар учраав- Вэ? Голын усны урсгал эхэн хэсэгтээ. хөд, ямар учраас адаг урсгал нь удаан байдаг ? учраас «өглөөний нар өлгүй» гэ дэг вэ? Та нарыг хүрээлсэн олон янзын үзэгдлүүд бүхнийг сонирхож, өөр гийн тухай, эх орныхоо газар зүйн байна. Тэр ийнхөө нут тухай, га- мэдлэгтэй ндоо ярилцаж, орон (9) нирхож, хоор эмэг нутгаараа 5215н хал хи чилэн бага багаар н 168. эх орноо танин мэдэж болдог юм. В, Долгормаа, (Улсын гавьяат багш), ратчид тус сумын. оч нэгдлийн 2 дугаар бригадыг шефлэн авч улаан буланг нь тохижуулах, кон- церт тоглох, туйпуу цуглуулж өгөх зэрэг ажлыг хийлээ. Энэ ажилд сурагч Маруш, Цэдэв- дорж, Лхам, Ичинхорлоо, Сэр-од, Очирбат нар идэвхтэй оролцлоо. Мөн байр, танхимаа цэвэрлэх, га- лын түлээг хагалах ажлуудыг су- рагчид өөрсдөө санаачлан хийж байна гэж мэдээлжээ, БУЛГАН аймгийн 10 жилийн Т-в ангийн сурагч 7К. Мөнх-очир 8.9. 10 дугаар ангийн сурагчид| Булган аймаг дахь МААМС-ын тариалангийн талбайд очиж 5 та газрын төмс, байцаа, СОНГИНО, лууван зэргийн ургацыг хурааж туслалцаа үзүүлснийг мэдээлжээ. АРХАНГАЙ аймгийн Тариат сумын 10 жилийн дунд сургуу- лийн сурагчид байр, анги шалга- “руулах болзол гарган ажиллаж өөрсдийхээ анги, байрыг сургуу- лихаа тэргүүний анги байр болго- хын төлөө ихээхэн ажлууд 30- үргэлжлүүлж хиок байна. Тэргүүний анги ба| «байр гэдэг тэмдгийг хлЭЖ оо Ё хээр сайхан хэргээ, гэж лус сур» гуулийн сурагч АЛТАНГЭРЭЛ мэдээлжээ. 111517 0115575102:(:3:37312:7:4 216 166тҮд:Б 1 АпҮ ХА ра г!Олон наст өвсний: үр түүсэн: нь гэж гарчигтай. зүй. валжлагчийн мэдээллийн уутанд Шинэ залуу. хотын | сургуулиар Төв Азийн гадагшаа урсгалгүй. нууруудад цутгах хангайн нуруул ны өмнө биеэс эх авч. урссан монгол орны томоохон Голуудын нэг Түйн голын захад 1961 оны хаврын нэгэн өдөр хэдхэн. монгол гэрүүд баригдаж байсан энэ газар Баянхонгор аймгийн төв «Залуу» чууд» хот цаг мөч бүрийг хөдөлж мөр, бүтээлээр хэмжиж, хөгжин цэцэглэж байгаа ажээ. ӨЭрдмийн-шимийг хүртээгч 10 жилийн энэ сургуульд нэгэн. мянга гаруй охид хөвгүүд сурал» цаж байна. : ОЛНЫ ХҮЧ ОЛОМГҮЙ ДАЛАЙ холыг у Цоо шинээр нэгэн хот тохижим 77 суурьшина гэдэР | яагаад хялбар, Ч байх билээ. 1 Ь 1 Хөр цас хөлийн доор хяхтнаж, хүйтэн хавсрага нүд алдам шуур» сан хавар цагийн хатуу улирлаад . эхлээд аагим нар зулай нэвт төөс нөж, аадар бороо хувцас нэвт шүүрсэн зуны ямар ч өдрүүдэд | 12 гар хумхилгүй ажилласаар хөхөө өвлийн хүйтэн, хөр цасны хайруу болохоос өмнө «Залуучууд» ХОг тыг тохижуулахад ах, эгч нараа" саа дутахгүйгээр 10 жилийн бяц» хан охид хөвгүүдийн тус нэмэр: тун их байсан нь энэ хотын түү" хэнд бичигдэхэар ч барахгүй бас хархалтай юм. Өд шинээр бариг« дах барилгын | суурийг ухах, чу» лууг зөөхөөс Эхлээд албан бай- тууллагуудыг нүүлгэх буулгах, | өөрийн сургуулиа тохижуулахад | асар их зүйлийг хийжээ. шуун Барилга барих (22000 гаруй "| тоосго цохиж, сургууль ба цэцэр, 18 лэгийн хашааны нүхийг ухаж ха? шаа босгох зэрэг ажлууд хичээ» лийн чөлөө цагаар хийгджээ. Ч БУ нг аржлэй 3 Ий МСг ОЛОН ОРОН ТОО «Лениний зам» сонины хэвлэх, өрөх, дэвтэрлэх тасагт маш олон. хүн ажиллахань үнэхээр, тайхал- |) зай санагдс81Д Завай хэвлэх сар. 433) 15411:52:83 Яүсал хэр (Төгсгөд| вэ 4 дүгээр Н 13314221:117 цС,,.. И.Хайсан Зандан р Даваадэрэм, нарын рэг сурагчид тэй 0. Байгаль дэлхий хөнжлөө тайлж уудам тал, өндөр “үулс өвч цагаан цасаар хучигдаж, 5 эжсан болор толио гялбуулах цаг «каяанд: ирлээ. Багачууд та нар ч гэсэн нимгэн алаг цэцгэн жувцсаа тайлж зуны . спортоор “- олсон амжилтаа бататгахын тулд өвлийн спортод шаргуу бэлтгэдэг ид үе боллоо. ”“Тасхийм өвлийн хүйтэн жав- “рыг бардам сөрөөд танан цагаан ас, тунгалаг цэнхэр мөснөө зу- таалахад амьсгалах эрхтний ба Оцусны эргэлтийн | ажиллагаанд “идэвхтэй нөлөөлж бие махбодь “чийрэгжин сайжирдаг. Тэгээд “Өрүүл бие саруул ухаантай явж “эрдэм номыг хичээн суралцахад чинь өвлийн спорт хичнээн их ач “колбогдолтойг өгүүлээд барш- "гүй. Цанаа тохируулж . хөлдөө “хийгээд цайдам талыг хоромхон татлах юутай сайхан, . тэшүүрээ ё ирлэж хөлдөө бэхлээд гүн цэн- -. эхэр мөснөө далавчгүй нисэх хич- : ч АНЧИН ХҮҮ “Чойбалсан аймгийн |Сэргэлэн “сумын бага сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Дамдинсүрэн, сур- гуулиас өгсөн даалгаврыг сайн биелүүлж 200 гаруй тарвага, 80 гаруй зурам агнажээ. Ийм учраас сурагч Дамдинсү- рэн сургуулийн захиргаа ба сумын » гүйцэтгэх захиргааны баярын бич гээр шагнагдсан юм. Сурагч Дам- т уїинсүрэн хавх, буу хоёрын алийг ----Чч хэрэглэж чаддаг болжээ, ” Сурагч Дамдинсүрэн, тарвага алахын хамт, түүнийг цэвэр Ням- : бай өвчиж чаддаг хөдөлмөрийн “дадлагатай болсон байна, Л. Дават. (Чойбалсан Сэргэлэн суг мын бага сургуулийн эн, эрхлэгч). : ай! їг: “Завхан (анмгийн, Жавхлан Х0- "Ч Тын Т жилийн дунд сургуулийн б гаар ангийн с В ор Гага аанай оррагт” Пүрэв Дорж нар хуй салхинаас хурдан, хөгж ж ХУлсан хүрэн цанаа зэхэж, өндөр Та: өргөн тал цасан хөнжлөө нөм » РӨхийг төсч ядан хүлээж байна. х нээн бахдалтай вэ? Ингэж ява- хын тулд юуны урьд цанаа зөв тослож, тэшүүрээ нямбай ирлэх хэрэгтэй. Хэрэв та нарын зарим нь цана тэшүүргүй буюу ерөөсөө гулгаж чаддаггүй | бол цана, тэ- шүүрийн аль нэгийг олж аваад, гулгаж сурахыг хичээ! Цананд тос нь тохирч, тэшүүрийн ир нь хурц болсон ч биенд тохирсон ца- НЫыН Костюм, Ноосон өмд цамц, малгай ботинк болон цанын бэ- хэлгээ, тос тэшүүр ирлэх хатуу зөөлөн зүлгүүр, | билүү, хуурай, тэшүүрийн суурь зэргийг эртхэн зэхэж авах нь чухал. Нэг мэдэхэд чинь цас, мөс хоёр: цээжээ дэл- гээд зогсож байх бий. Тэгэхэд та нар цана, тэшүүрээ аваад урдаас нь гарахад л яг бэлэн болсон бай- вал сайн. Харин цана тэшүүрээ биедээ яаж тохируулах, яаж зөв тослох, ирлэх болон арчлан хам- гаалдаг, цана. тэшүүрээр гулгах ТОХИ- мөн чөлөө Ца8- үед ямар хувцас өмсвөл ромжтой байдаг, «хөгжмийн Блетсд хүү Маам уран эгшиг хүний хэлээр ярьдаг» гэдэг үнэн юмдаа яаж хөгжимчин больё доо! Ах, намайг эвдчихнэ гээд баян хуураа ойртуулахгүй юм. Ах шигээ тдм хүн | болбол ийм хөгжим надад лав олдоно доо гэх зэргээр хөгжмийн сайхныг бишрэн бодож, | яаж хөгжимчин болох вэ? гэдэг бодол аль. 4дДү- гээр ангид суралцаж байхаас нь эхлээд салахыг байжээ. Ийм ч учраас. Маам хүүгийн оргилсон хүсэл, онцолсон эрмэл- зэл буурсангүй ахыгаа хөгжим- дөн байхад нь өөрийнхээ сайн мэддэг, амархан даралттай , ганц нэг дууг чухам хаанаас эхлэж яаж дарж байгааг тун их хичээнгүй- лэн харж тогтоохыг оролддог бол- ЖЭЭ.. -- ! Ингээд ахынхаа. хөгжимд Ганц нэг дууны аянаас алдаг оног рруулмаар: зүглэж “ирэхэд нь амархан аятай дуу хонин жороо морь, эрэлхэг монгол гэхчлэн Дуу » (нуудаас зааж өгөх болсноор бяц- хан Маамын хөгжимчин болох зам ЭХВЛНЭЭ 22228712: 2242125 "Баянхонгор, аймгийнхаа төвийн дунд сургуульд 4 дүгээр анги төгс мөгцөө шилжин , ирснээс, хойш өгжМийН дугуйланд орж суралцах хүслээ Өглөө. Гэвч хөг тус гуйланд суралцуулбал зохих хүүх дээ бүртгэж аваад гүйцсэн гээд гийг хэрхэн ашиглан өвлийн спортоор гулгах зэргийг багш на- раасаа, тамирчин ах эгчээсээ, аав ээжээс тунсайн асууж, мэдэж аваарай, : Та нар өнгөрсөн хэмжээгээр - өвөл улсын явагдсан хүүхдийн цамян өдөрт оролцсон биздээ. Энэ ирэх өвөл бас л тийм өдөр болно шүү дээ. | Тэр. тэмцээнд оролцохын тулд хүүхэд бүр бэлт- гэх хэрэгтэй, Цана, тэшүүрээр сайн явж су- раагүй байж онгирч ердөө бол- доггүй юм. Мөсөн дээр тэшихийн өмнө “цасны тэшүүрээр хатуу цастай газар явж, биеийн тэнцвэрээгР олж, эргэх, зогсох зэрэг хөдөл- гөөнийг сурах хэрэгтэй. Хүүхэд бүрд ноогдох зав чөлөөг дан ганц спортод зориулж. болохгүй, ам- ралтын үеийг спортоор хичээлэ- хэд сайн ашиглах . хэрэгтэй. Өв- лийн спорт бол цана, тэшүүрээр гулгахаар хязгаарлагдах биш, гимнастик, волейбол, ширээний теннис, шатар зэрэг олон спор- тоор хичээллэж болно. влийн спортоор тогтмол хи- чээллэвэл зуны | дэлгэр сайхан цагт бусад олон төрлийн спортод амжилт олохын үндэс болно гэд- гийг санаж яваарай.-- 83 “Хайрт дүү нараа! Цас, мөсний баатар нь болохын тулд цанаа тослож, тэшүүрээ хурцлаарай. Г. Цэнддорж. Шефийн холбоо Хэнтий аймгийн Бэрхийн-сур- гуулийн 6 дугаар ангийн сурагчид Бэрхийн оёдлын артелийн социа- лист хөдөлмөрийн төлөө бригадын намайг суралцуулахыг бас: :81-| галзлаа. : Гэвч.би, хөгжимд үнэхээр С0- нирхолтой, намайг дугуйландаа заавал авч” суралцуулаач гэж учирлан дагаж гуйсны.дүнд багш, --Чи нотмэддэг үү?гэж-асуулаа. Би үндхээр нот байтугай хөгжимд. ганц дуу бүтэн дарж үзээгүй бай- сан үе билээ. Гэвч миний хегжим-, чин больё гэдэг хүсэл аргагүй. эзэмдэж би жаахан. мэднээ гэж хэлчихээд, аргагүй худлаа хэлсэн: | дээ бантаад шилээ маажчихлаа.! Багш маань ч үүнийг мэдсэн бо- лолтой. За чи идэвхтэй сайн су- ралцаж чадна биз! Дугуйлангаа таслаад /байхгүй биз! Зарим үед концерт сургуулийн бэлтгэл хийж оройтож тарах-болно шүүдээ. Тэг- хэд хичээлээ давтахгүй муу ДҮН авчихаад шалтаг хэлэхгүй биздээ гэж хэлэхэд нь би ч дугуйландаа 1багш оруулах нь дээ гэж бодоод магнай хагартал баярлаж, дугуй- лангаа таслахгүй идэвхтэй сурал- цаж чадна гэж хариуллаа. “Ингэж анх үлээвэр хөгжмийн дугуйланд орж суралцсан юм даа гэж Маам ярилаа. Маам бол Баян хонгор аймгийн төвийн 10,жилийн дунд сургуулийн 10-ийн «А» ан- гид суралцдаг сургууль, аймагтаа алдаршсан хөгжимчин сурагч юм. Маам одоо оккордиони, баян хуур зэрэг хөгжимд ямар Ч дууг, Чад: варлаг тоглож, үлээвэр хөгжимд 40 таруй дууг: байна. “Маам -одоо! хос! ХӨГЖМӨӨР | сон: байна. » тоглох сургууль хийж” амжилттай | хамт. суралцдаг ! мийн анхны мэдэгдэхүүнтэй бол-. 11111 ЭЛ сурч байна. хөгжимдөж: чаддаг | гын, үр, дүнд гийм Хүсэлт улирал | Өндөр уулс бүхлээрээ Цасан, хөнжлөө нөмөрлөө Өргөн мөрөн бүгдээрээ Мөсөн дуулгаа өмслөө. Хөнгөн цанаараа хурдалдаг Багачуудын хүслэнт өвөл шү? Мөнгөн тэшүүрээрээ жирийдэг Бидний хөгжөөнт улирал шүү, Гавшгай чийрэг хүвгүүдээ Ган тэшүүрээ ирэлцгээе Галтай цогтой багачуудаа Ганган цанаа тосолцгооё. Хандийн цэлгэр мөсөн дээр Хөвчийн сэвсгэр цасан дээр Чадал хурдаа сорилцоцгооё Цог хийморио бадруулцгаая. Ч, Баатарсүрэн, (12 дугаар сургуулийн 9-а ангийн сурагч) 99999Ф9Ф999999Ф9999999Ф04. ажилчидтай шефийн холбоо тогч тоолоо. 6 дугаар ангийнхан социа« лист хөдөлмөрийн төлөө бригадын ханд бичиг үсэг зааж дунд мэдэгч болгох, дуу шүлэг зааж өгөх, соч- нин гаргах номын уншлага явуу", лах, биеийн тамирын нөхөрсөг! уулзалт үдэшлэгүүдийг зохиож! тэдний сурах ажилд тусалж байс: на, 5) Артелийн С0- циалист хөдөлмөч | рийн бригадынх | наас сурагчид 0бч дол, хувцас эсгэх, гутал уллах, оёдлын машины ажиллагааг сурач хяар ажиллацгааж байна. м. Бэхжав, (Хэнтий Бэрхийн дунд сургуулийн багш) САГАГГАГ2 Мөө/Хоо/Хоо/Хов/Хео/тев/Лөэ/ ” Завхан аймгийн 2Жавхлантын Л: жилийн дунд сургуулийн тамир- чин сурагч (Зүүн гараас) 7 дугаар, ангийн Сэр-од, 6 дугаар ангийн Дашдулам, Сэр-од нар Богдын голын мөсөн дээр далавчит шу- вуу шиг хурдалдаг юм. : цам 1120 хөгжимчний мэрэгжлий! эзэмтжС төгсөх. гэж байна... “ЛҮҮЭҮЛОГ 4Маам өөрийн, уйгагүй оролало" хөгжимнин ОЛ, гээр ч» барахгүй, ангийнхнаа хөгж-,. Харин :баян хуур, аман “ХУУР | тох зорилт тавьж байна:гэж:яри-- хоёроор хослон.тоглоход аман х даа. Езкы 152 й онь өнгө дарагдчихаад төд! йн, | болохгүй “юм гэж ярьж байлаа. Маам энэ жил 10 дугаар анги. төгсөж бүрэн дунд мэрэгж-| “иг (Манай! тусгай сурвалжлагч) “АШВОНЕРИЙН ҮНЭН 7, Ч, лийг эзэмшиж төгсөхдөө мөн сайн К: зө (7 “6 Ж хаг 2 “бид хоёр суудаг юм. Би тооны хи-| уу охины эелдэг зөөлөн харцанд, тэй өрнөж, 8-ын А ангийн .Долгор- сүрэн, 5-ын в й гийп “Цасчихэр, Шинса шээх ӨГҮҮЛДЭГ Бэ ни З-дугаар аигид сурч байлаа. , байлаа. Оноктуул минь над гомд- Хамгийн. хойт їтирээнд Ононтуул | сон юм уу өөртөө ч гомдсон... юм |? чээлд муухан шээавЛүүчал гэрийн-| сувдын хэлхээ мэт нулимс бөм- хээ даалгаврын тоог Ононтуулын-| бөрч байхыг нь би үзээд Ононтуу- хаа бодсоноос хуулан аваад багш- | лын минь хоёр Бовг Залаа лбол- ла хиүни өнгөрдөг байсан бв-| лоо би нөхрөө иитэж хөөдөх гэж ээ, Нэг өдөр манай анги тооны 5 5 ? хнчээл дээр «контроль» хийлээ. сУдгэг га гэнхӨЛӨ уйл махн, мн алчагй 56 байгаад ЄР| маг учрыг мэдсэн болохтой 3, ЗЫ? одож Ч үй болохоор нь Ононтуулыгаа бодож өгөөч гэ- Намд шань инж гох мийн : хэд мннь танилын н хал нтуул, 3 гэгчээр ч болсон мнНЭ, зохор хөө оронд сайхан тайлбарлаад өг- сөн бол өдийд - арай ч ийм хэрэг журмын хувиар ч болсон юм арга буюу өөрийнхөө «А» ЮҮ. гарахгүй байсан. Үүнээс хойш ан- риантын тоог бодож дуусаад ми-| хагарах хэрэгтэй гэсэн Чимэддорж “ний бодох ёстой. тоог бодож өгөн| багшийн минь дуу нам тайван сэтгэлийг мнкь амраалаа. Намайг| сонсдож, ангид Ононтуул бид хүнээр тоогоо бодуулсныг мннь хоёрын гэмшин уйлахаас өөр чи-|. “багш мэдсэнгүй бололтой. Тэгээд МЭэ аниргүй байлаа.. багш бидний дэвтрийг | хураан Д. Давааням. “аваад маргааш нь эргүүлэн тавьж “эвьгтлалсаал лаваллацалдтал Еарллахаларал ру өгөхөд нь ямар ч байсан үүрэгтэй “дүн авсан гэж бодоод дэвтрээ үз/|. Дэлхийн ардчилсан залуучуу- вэл бодсон тоо цөмөзрөө зєв гэ4| дын холбооны нарийн бичгийн єэн мөртөө дүнд нь том хоёрын | дарга Пиллаи саяхан | Төв айм- тоо тавьж ард нь асуултын тэМДї/гийн товийн дунд сургуульд 30Ч- тээр цэглэжээ. Би тун их гайхаад! На блоход тус сургуулийн пионерүүд Оноктуулынхаа дэвтрийг харвал/. бас-л ивнийхтэй Мөннэг. адил, .ОУАНБСЭСЭУЭӨВЭЛХЭН болгов. |цын бага сургууль саяхан 1961-- Гэрэл зургийг Н. Дорж-|62 оны хичээлийн жилийн би- еийн тамирын сургуулийн авра- гыг шалгарууллаа. Үүнд: Эрэгтэй-, чүүдийн 60 м-ийн гүйлтэд 8 ду- Грс-5------84 ииин ярилцжээ. Гэвч "Энэ нь ямарч мөнгө төгрөг зарцуулалгүй хийгд- сэн зүйл байлаа. Түүгээр ч барах- гүй дотуур байрын сурагчдын бүх хэрэглэлийг угаах саван, су- рагчдын гутлаа:тослох тос зэрэг зарим үед аймгийн төвд олдохгүй байхад 10 жилийн сургуульд өдий төдийгөөрөө мөнгөгүй олддог бай- лаа. Үүний учрыг зарим хүмүүс сонсоод үнэмшихгүй, толь, саван, гутлын тос хийнэ гэдэг хаанаас Тийм амархан байх юм бэ? Худ- лаа байлгуүйггэлцэж байлаа. Үнэ- “ Чойоалсан Аймгийн Сэргэлэн | лэлээ бүгд захиалжээ. » 2: БА рег лаг Ї 1:---шэтст-лтг- ва сайн хийж сурчээ. Дагва сур- гуульдаа олон сайхан-толь, 8 Н саван хийж өгснөөр барахгүй ча- нарын хувьд үйлдвэрийн хийцнээс ялгагдахгүй болжээ. Ганц Дагва.ч биш энэ сургуулийн 10-аад сурагч мөн дараагаар нь хийж чадах бол Ч сон байна. Ё Зил ШАЛ 9. 2 -2802:2 лаа мама” улсын Хувилах ухааны хичээлийг 38: Т ши рим сурагч ойлгогдох нь хэцүү - шэ--8-- ш---ишүиэүил 22-43, йнэ Залуу хотын сургуулиа тэн ярилцаг уу ын сургуулиар... “-“Гэвч шамдан б той ! ар чинь ямар олон орон тоотой (ангиа төгсөөд хайгуулчин болох |үь олдохгүй зүйл, утгань ойлгог- : суралцвал учир юмбэ? гэж нэг хүн асуужээ. хүсэлтэй ажээ. Гэтэл сурагч Лхагваг-Бидэнд| Гэвч дохгүй эрдэм байдаггүй Оадрхаор “сурагч хаг Ыар Д ЭНД хүнд хичнээн ч мэрэгжил | энэ сургуулийн Дагва тэргүүнтэй на) байнга ажилладаг хүмүү “дээлийнхээ чөлөө 7 цагаар “ХЭВЛЭ: | ярилаа, зсэчлүжилчнхлн 2 : Гшийн мэрэгжил эзэмшихээр өндэ- САЙН САВАН, САЙХАН | |055 хар ч барахгүй: хийн СХТ бригадынхантай 2-шеф БУ цавхсөн 7 ж ТОЛЬ ОгиЙ нхээ гадуур явагдах... ДУ? байгуулаад ажиллаж | байгаа ЮМ| .Багшийн заасан хичээлийг ийн ХЛиЙл ЗЭВГИЙГ ХИЙЖ ЧАЛДАГ болж хариулж байсан нь саяхан мэтїн 4 “Ур 82253) шин өнээ. ОаЛХаН «МЭТ НИЙ НүХЭНХүүГ уна УЯРыУ За рин ХрВӨли ин илЗын ай “-тэж 1960 оны намвын нэгэн өдөр |уун алдахгүй ЯГ чЭэжилчихээдД ТҮҮ | хичээлийг амьдралдаа “бүтээлчээр |! Г« 19) Ё : 5 | дэггүй, түүнийгээ амьдра ! хохүү сүл ““9-ийн В ангийн 29-сурагч ингэж хОЛЫГЧАВЧГЭЖ ДОЛЫН ЗЛМН ҮрХҮүЛЖ бавна. Г.Жар ЧУуЦ Га ХАЙД: хичээлийн бус цагаараа уйгагүй хааяа тохиолддог “билээ. Би ЭнД| 1: Ч ЗОН БОЯРАЛРХЛАВ- сонирхон оролдсоны дүндгхэвлэх,| тийм-хүүхдийн тукай Өгүүлэхийг| » | (Манай. сонины || тусгай дэвтэрлэх, өрөх мэрэгжлийг эзэм-| татгалзаж, ёстой “бүтээлч пионё-|: 12, бурд члалахч Юн ЗНИЛЫ шицгээжээ. . Ялангуяа | “сурагч | рийн тухай ярих гэж байна. : Лхагва МП машиныг, Батсуурь. эгч (86:22:33 ТЦ машины дотоод ажиллагааг | гуульд нилээд хэдэн, толь “Э ? їй. ту: 4баатар Ю тун сайн судалж Н. БСН зарим. алга, 4 тээр “давхарт варуудыг хийж чаддаг бол дийнхаа төсвөөс НИ” рнуцлагатай эрхлэгч, гэж А--02833 20-00 Бэхи? Ї : оЭ - Ё» : 1Шанагнөгөрлөл-байгуулагдлаасг. МХЗЭ-ийн 40 жилийн айн нэ-| 3-ын Б ангийн Доржлагам ахлагч рэмжит нийслэлийн 10 жилийп.3| тай 30 пионерийг хамарсан «5 он- дугаар дунд сургууль дээр 5 оН-| цыг эзэмшихийн . төлөө» гурвал, цыг эзэмших хөдөлгөөн улам эрч- өр б ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАЛТ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА сумын 105 пионер сурагчид хэв-| церийн үнэн сонин 529 залгамж | Нийслэлийн 10 жилийн 28 |байна. . Ч ага шалгаруулдаг Төв аймгийн Өндөрширээт су-,гаар ангийн сурагч Д. Дамбадар: хээр үүнийг 10-ын АГ ангийн Даг-:| биш хи- эзэмшсэн илүүдэхгүй. ш : с. ) үүдэхгүй шүү дээ гэж | сурагчид хувилах ухааны хичээлд зий -нөехөрлөл: шинээр байгуулагдлаа, 4. 322 "дугаар сургуулийн сурагчид по, ї лагч сэтгүүл -119-ийг захиалаад жаа, эмэгтэйчүүдийн 60 м-ийн гүйлг тэд З дугаар ангийн сурагч Цэрэн- дулам, эрэгтэйчүүдийн. 4Х60 м- ийн буухиа гүйлтэд 4 дүРээрган« | гийн эрэгтэй сурагчдын баг, эмэг-7/ тэйчүүдийн 4Х60 м-ийн гүйлтэд 51 | дугаар ангийн эмэгтэй сурагчдын баг, эрэгтэйчүүдийн :250 гийн шидэлтэд 8 дугаар ангийн сурагч ТҮ “ Дамбадаржаа, эмэгтэйчүүдийн? 950 г-ийн шидэлтэнд 8 дугаар анг гийн сурагч Даш нар тэргүүн байр. эзэлж сургуулийн аврага болло0. Л. Чүлтэмсүрэн. К: - НОМОНД, ДУРТАЙ ХҮҮ. | «Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-ын А. ангийн сурагч Батцогт номонд дур, тай хүү юм. му52 Ё Энэ оны 4 дүгээр сараас хой. ших хугацаанд (103 ном уншиж товчлол хийж, уншсан номоо Шар” га сумын хөдөлмөрчид ба сураг” 1 чид зэрэг 800 гаруй хүнд таниул» сан байна. 5 4 | Батцогт одоо. Д. Нацагдорж гэдэг тэмдгийн болзлыг хангаж? ном унших сургуулийнхаа урал даанд 1. дүгээр байр эзэлсэн юм. Ё5 Д. Магван, х чгиуслушизллилиєтхулШгосЛгтштоВҮЛ ЫшЕЛ2Ла)ү | Н. ЦЭЕНЖАВ | ! 3444 ! л Ч Ин ҮНЭН СОНИН» 1 Н Ё Л: .. Ж 8 голын залуучу ыын ордон баруун | н залуучуудын 403, 404 номерын өрөө, Харил, нарийн бичгийн дарга 23005. . 3 52:0-28й Х Т : : . З , га 3 5: ?- -) ! : ясаа лНас Б 5 3 с: : шолэ Экан : алдар б адартуг ай!” “МХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО. МОНГОЛЫН ПИОНёРИйН ТӨВ: ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН, . 287) 18 дахь жилдээ | 40 (738) 1981 оны 11 дүгээр сарын 10... ї Т ДҮГЭЭР салан Үнэ 10 мөн. Бүх дэлхийн ИХ баяр... 5: : Нева мөрний эрэг дээр «Авро: | үр хүүхэд. цөм баяртай тэмдэг: тябрийн их баярын энэ өдөр,ма» “24 ра» гэдэг аврага том хөлөг он-|лэн өнгөрүүлж байна. Октябрийн | най эх орны хот, хөдөөд .байгаа. :! гоц байдаг. Энэ онгоц бол дэл: социалист их хувьсгалын ойтой | түг түмэн пионер багачууд улаан 505 хийн хувьсгалын түүхтэй холбоо:| Монгол--Зөвлөлтийн найрамдалт тугаа, цэнхэр далбаагаа хийсгэж, 006 2 той юм. Энэ аврага онгоцон дээ-| харилцаа тогтсоны 40 жилийн |сүрт жагсаалдаа бүрээ. бөмбөрөө || -1 рээс Лениний тушаалаар өвлийн | ойн их баяр тохиолдож байгаа | нижигнүүлэн шинэ шинэ багачуу" ёсётордыг чиглүүлэн буудсан Юм.|нь бидэнд давхар баяр болж |даар эгнээгээ өргөтгөв: 7) : :4|. Энэ. бууны дуу бол коммунизмын | байна. Мөн БНМА Улс НҮБ-ын Пионер багачууд “та нар “бол | сорэс 22747аомандан | цэцэглэх шинэ үеийг гишүүнээр элсэж монголын дал-| Октябрийн их. хувьсгалыг Залт 006 Эм ил 57) нээв, капитализмын мөхөн “сүй:|баа НҮБ-ын 103 гишүүн улсуу:гамжлагчид мөн, “Чиний. зүүн х Зөв лөв! рэх эрин үеийг зарласан юм. дын далбаатай хамт намирах бол яваа бяцхан улаан бүч-болгсэнэ!. 53 1):28 2: Энэ бол оросын хуучин тооллын |С0н НЬ нэг том ялалт, баяр юм.|аугаа их хувьсгалын залуу. байл- 0 241917 оны октябрь (10 дугаар) Манай сургуулиудын нэгдүгээр |дагч, үргэлжлүүлэгч гэсэн утгыг , “5 сард юм. Ийм учраас Октябрийн | Улирлын дүн гарч сурагч бүр сур | шингээсэн юм. Даян дэлхийд с0- .- 25 үхувьсгал гэдэг. Октябрийн социа" лагын өндөр амжилт гаргаж Ок:|циализм, коммунизм ялж хүн Ө1870 "4. лист их хувьсгал бол оросын ард тябрийн социалист их хувьсга-| төрөлхтөн энэ их хувьсгалын ач - 6) шил : “Їлын 44 жилийн ойг угтлаа. /Ок:| гавьяаг бишрэх болно. 44 йн : “ утүмэнд-арх чөлөө олгоод зогсоо ї : эзгүй дэлхийн хөдөлмөрчдөд Эрх ДЭ : : 2,401. сотчөлөөгөө олох гэгээн саруул -38: ВЭ Үгоан БРУЛҮТҮХ ца хулан”: шэг “2 мыг нээсэн юм. ЇЇх ойгоо угтсан ажил --. “Октябрийн социалист их хувьс сеталын нөлөөгөөр 1921 онд мон: Өвөрхангай аймгийн Уянга су-|сонин гаргасан байна. Энэ ажилд 13 Оронд ардын хувьсгал ялж |мын дунд сургуулийн пионерийн | тус бүлгэмийн Лхагвабаатар дарх 22 Маголын ЭЦНүүйэн ЗЭ чөлөө-|3 дугаар, бүлгэм “Октябрийн |гатай 4 дүгээр бүлэг, Гүндсамба У70 21 гөө олж авсан юм. Октябрийн |хувьсгалын 44 жилийн ойг угтаж | даргатай 6 дугаар бүлгүүд ни. дох “5 социалист их хувьсгал ялснаас пионерүүдийнхээ дунд нилээд аж |лээд идэвхтэй оролцсон 002:5ЁСР62102:12:27 525 хойш 44 жил боллоо. Октябрийн | лыг зохиолоо. Үүнд «Уудам нут-|Мөн пионерүүдийн, дунд сийлт 00000006 6 их хувьсгалын 44 жилийн ойг | гаараа. аялая» | гэдэг пионерийн мэл, баримал болон уран бүтэЭ- |. . “бүх: дэлхийн шудрага. түмний | цуглаанд”. пионегуудийг бэлт- | лийн уралдаан зарлаж, сурагчид | 4) хамт монголын ард түмэн түүний | гүүлж, их ойгоо угтаж бүлэг бүр идэвхтэй оролцжээ. | 2-2 : Н шэшииэыэшэээээээээээ Эг ф овжвслжшнэвэсээшшт:эээээээгХ еэ Х25 (Ё 60! ёс ЛО06042 3 Р Ерєолоүцэ 712) 5 “Биелүүлье гэлээ : ХЭСЭЙС : 2 цшЭсЛЭ3 НгӨЁЗар БрАс 2712) (117 543512 952) 27 р "Тавын дүн СРОЛЬВЫн Үс 2» от 3 4 2 / " ) 5, Өаисалгэн ТО шэг 27 | 3 Цагч Тоулу7н Намируулан явтал Хөшөө харагдлаа. - ““Клхалж явсаар 2 Тэамгудгаад Ыл 20 : 1977 Засмал замаар “РДМЦОСЭЭРЭЙЧ Өргөн сайхан 477 Урд нь очиж 200) 22 Байялэлээ. 200000 7С2) Улаан бүчээ “Ухаант «їениний Хотын дээгүүр 22240 Ёслож зогслоо. Эрэ хэ РЦОн ЗЭЭ Е тхХэ-Асигт - эр сүрлэг.) Багачууд биднийг | | Манлай Леннний | : Уулых ФҮЫГ Ч Өхөөрдөн хараад Магадтай ялах. 2 : Өглөөний гэрэлт 6 Багш Ленин: 22056 1::242ҮЙЛ ХЭрэгг2071/:21:7- р Туяаг хараад Инээх шиг боллос, Багачууд бид . үайЭА2 Өрөөсөн гараа | Сур “сур! 5 “Бэлхэн гээд 6 Ь 5 НЫ : Урагш: сунгажээ. Хүүхэд минь гээд “Баруун гараа ЭЭН П мг : “Өргөж ёслолоо. | ЛА “Сургамж үгээ Хэлэх шиг боллоо. Шинжлэх ухааны “Буржин чулуун | 1 “Ханан дээр нь Цэцэглэж “байгаа | 2 Нийслэл хотын |000 “Булт олны : ШТРея лэхарэ, Ү Хайртай нэр 22.7 Туяат оройг 2 Цэгц: шулуун ЗоЖ «Ленин гэсэн : Ширтэн хараад Заах шиг боллоо, Нээрэн сайхан 2 Таны захисан Харагдаж байлаа. |! “Бүхнийг бид. Урагшаа бид “Тангараг болгон | ю » ї У--25 Тодхон бичиг Орос хэлийг чаамдагн суралцан ?-Эх орондоо улам ихийг бүтээж, | Манайд орос хэлийг сурч. суд цэцэглүүлэн хөгжүүлэхэд манайд лах явдал одоо үед хэзээ Хэзээ ррдэм мэдлэгтэй багш, внженер,| нээс илүү чухлаар, шаардагдаж |техникч, эмч, зоотехнинч, газар!сбайна. : “тариалангийн мэрэгжилтэн, мэд Хэдэн жилийн өмнөөс эхлэн лэгтэй ажилчид маш их шаардла нийслэлийн хэд хэдэн:сургуульд Їгатай байна. Хүүхэд та нарыг ЧУЗ3 дугаар ангиас Зхлэн орос хэ Їхам ийм хүмүүс болж бойжихыг дийг зааж эхэллээ. Ирэх жилээс їөх орон нам, засаг чинь хүсэЖ эхлэн хөдөөгийн . сургуулиудын "байна. 1 ангиас заах гэж байна. Эрдэм мэдлэгтэй болохын эх бу Манай олон мянган охид, хөв лаг нь үндэсний Хэл бичиг мөн.|Гүүд орос хэлийг сонирхон суд “Гэвч үндсэний хэлээ сайн мэдэ |лаж байна. “хийн зэрэгцээгээр тадаад хэлийг| Хүүхдүүд ээ! Гадаад хэлийг , 4шамдан сурч чадамгай. Эзэмших нь | сурна гэдэг тийм их аймаар хэцүү Ч “анаан боловсролтой хүний НЭг|юм биш зэ! Сүүлийн үед шинж инж юмаа. лэх ухаан нэг жилд нэг гадаад “Дэлхийн олон улсын хэлний дот хэл сурч болно гэж баталж байна. роос аливаа улсад зонхилох га, Тэр хэл дээр бичигдсэн ном даад хэл гэж байдаг. Одоо дэлхий|З0хиолыг уншиж ойлгодог, бичиж дээр Орос. Англи, Франц, Немец,| чаддаг, өөрийн бодсоноо бус Испани зэрэг хэд хэдэн хЭл бол|дад дамжуулж чаддаг. болбол га олон хүн ярьдаг томоохон хэлүүд.|даад хэлийг үндсэндээ сурлаа гэ Төрөлх хэлээ сайн мэддэг. ХҮН дэг. Тэгвэл тийм болж чадахад дахин нэг Хэлийг сурахаар оролїийм хугацаа Хангалттай юм. Яа дох нь зүйн хэрэг. Ямар хэлийг гаад гэвэл тэр хэлний хамгийн хэ судлах нь хүний хувийн хэрэг бо рэгцээтэй 5000 үгийг мэдэж, түү ловч орчин үед орос хэл дэлхий), ийгээ ашиглаж чаддаг бол сая дахины соёл Бай ЭРДУс рЕсЫН АЯН энэ зорилго биелэгдэх нь тэрээ. нинийн Хамгийн тэргүүний орон 5000-г тэвэг НЬ маш Цөөн: мэт болсон, манай ах дүү Зөвлөлтийн эрд түмний хэл шүүдээ. Иймээс «л манай улсад орос Хэлийг анхаа ран судалдаг юм. Манай улсад орос хэлийг сонирхох явдал ни лээд эртний уламжлалтай. Гэвч| хувьсгалын жилүүдэд судалсан шиг хэзээч тийм өрнүүн судалж байгаагүй юм. ААААААААААААДАААААА Амьтны аймаг зүйлс дахь сонин Матар шувуу Африк тивд оршдог хар нуруу- тай, дунд зэргийн биетэй шувуу нь бусад шувуудаас онцгой С0- нин заншилтай учир матар шувуу гэдэг нэрийг олжээ. Бид бүхний мэдэх матар нь нартай өдөр удаан хугацаагаар наранд биеэ ээж хэвт дэг ба энэ үед амаа бага зэрэг ангайлгасан байдаг. Ер нь хэвлээр явагчдын биеийн гадна талд болон аман дотор нь жижигхэн хануур (инявка) хорхой нууд байдаг гэнэ. Дээрх шувуу- ны дуртай хоол нь тэр хануур| хорхой юм. Чэр шувуу матрын нуруун дээрээс уг хорхойг түүж 3 2 иддэг ба хэрэв матрын биеийн гад ЭоЭЖЫН хан өндөр уулсыг, мацах “на талаастэр хорхой бага олдож | "ҮНГЭЭр давсаар, борхон болжмор байвал, матрын ангайсан ам руу | РГЭХЭЭс өмнө өсөн байгаа хүүх нь орж аман дотор наалдан орших Нсвнбул амьдралтай танилцахаар хануу? хорхойнуулыг түүж иддэг | Ёсөнбулагийн төвд очиж агаарын байна. онгоц бууж ер үзээгүй арван жи- Гэхдээ аман дотроос нь ДАН (лийн хашаагаар нь буудлаа хий танц хорхой бус, матрын шүдний | гээд буучихжээ, Манай сурвалж- хоорондох элдэв идэшний үлдэгд 2 лийг хүртэл түүж нддэг гэнэ. лагчийг хөлгөөсөө гарч ирэхэд бу- Т ман хүн бужигнасан газар дажгүй ХЭван “Бувэнад хүчин “151853 буучихсан тосны торх хэлбэртэй аман дотор нь эргэхийн ч завгүй ХЭДгНаГ нь тойрон сонирхож бай наран, араараа ухарч нисэн гар-|"34 Олон хүмүүсийн дотроос Д. ” даг байна. Үүний энэ сонирхолтой Магван гэдэг багш амры нь эрж. заншил Нь ихэнх ,биологичдын | уулзаад дорх мэдээг өгчээ. Үүнд ажигласнаэзэ үнэн ажээ. төвийн 10 жилийн дунд “сургуу: Ж. Үржгэр. |лийн 10га ангийн сурагч Батсуурь (Унгар хэлнээс орчуулав) 8-10 “дугаар ангид онц сайн”су: .. н------ээ-этт---|ралцаж 5 онцыг эзэмшигч болс д 4ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» ноор барахгүй төлөв даруу занта нтай. 70:40 (738) (ажилч нямбай | ч юм. Энэ хи- : зу Хатан туулыг «туулах» гүйгээр 2. 4 лол лмлхллхллхлхаха Ф санагдавч энэ нь. ном сонин ул шиж ойлгодог болоход хангалт- тай юм. Энд нэг жишээ дурьдьяа. нэг дугаарт «Правда» сонины 2500 3000 үг ордгийг «Пионерская правда» сонины нэг дугаарт нь 1000-1500 орчим үгтэй байдгийг | дурьдахад хангалттай. Гэвч 5000 үгийг мэдэж авахдаа ямар үг нь олон хэрэглэгддэг, аль үг нь цөөн хэрэглэгддэг шаардлага багатай үг болохыг мэдэж тогтоох хэрэг тэй. Жишээ нь. эрдэмтдийн су далж “үзсэнээр- Пушкины бүх зохиолд 20,000 орчим үг оржээ. Үүнд үгнүүд хэрхэн давтагдса пыг “үзвэл, (смотреть) харах гэ- дэг үг 1085, гунсить (гунших) гэ дэг ганц удаа оржээ, Тэгвэл энэ хоёр үгийн алинийг Эхлэн мэдвэл зохих нь мэдээж хэрэг. Өөр нэг жишээ дурьдвал:Хүүх | дүүд та нарын сайн мэдэх суут хүн Маркс орос хэлийг хагас жи лийн дотор сайн сурч оросын сон годог утга зохиол, улс төрийн НО мыг уншиж чаддаг болжээ. Үү нээс богино хугацаанд сурсан жи шээ -Ч байдаг. Ер нь ямар ч юмыг сурахад эрс шийдвэр, тэсвэр хатуужил, өмнөө тавьсан тодорхой зорилго төлөвлө гөө хэрэгтэй гэдгийг «санаарай. Хүүхдүүд та нарыг орос хэл ам жилттай суралцаж, хичээл сурла гадаа улам их амжилт гаргахыг Хүсье. Ш.Сүхээ (Гэгээрлийн яамны ажилтан) чээлийн жилд 60 гаруй шинэ ном уншиж, өвс хадах, туйпуу цохих, хүмүүст бичиг үсэг заах зэрэг аж луудыг хичээлийн бус цагаараа ба зуныхаа амралтаар амжилттай хийсэн айна гэсний нь уншсаар буцлах цай болохын завдалгүй, бууны сумнаас ч хурдан нисч Архангайн нутагт ороод иржээ. Тээр тэндээс харахад тэрхийн нуур цэлэлзэнэ, Тэртээ захтай нь залгаад тэнгэрийн” Хаяа-цийлэл- зэнэ гэсэн нэгэн зохиолчийн шүл- гийн бадгийг бодсоор Тариат су мын нутагт очиход галт уулын чулуулаг тэрхийн голын урсгалыг хааснаас тогтсон төрхийн нуур 55 хавтгай дөрвөлжин км том, сөнөсөн галт уулс, «хорго» гэдэг нэртэй тал дахь асга хад, мод зэ- рэг байгалийн буман: гайхамшиг бүрдсэн газрыг сонирхсоор Тариа тын 10 жил дээр | ороход Алган дуу нижигнэтэл таших нь агаарын долгионоос илүү сонсголтой ма: най сурвалжлагчийн Чихэнд сонс- доход нь яваад орчихсон нь гай- х ї 4 |тийг шалгаруулах болзол гарчи" ӨНӨВДЛИЙНХӨ8 аяллаар “Хайлбар өгөөд Ч яахав. ГАЛАЛАЛТАЛТАТАЛТАЛА”ЭАЭ СУРГАЛТЫГ ХӨДӨЛМӨРТЭЙ ХОЛБОХОД Архангай аймгийн Их тамир сумын дунд сургуулийн сурагчид ли! тохижуулах, танхимд заалгасан хичээ |) лээ хөдөлмөртэй холбоход их анхаарч ажиллаж байна. Үүнд цэцгийн дулаан байр байгуулан тарих, сургуулийн ор чимд мод бут тарих, арчлах ажлууд хийж тахиа, туулай, гахай, хонь, ямаа. 3 үржүүлж түүнийг судлах ашиг шимийг Н нэмэгдүүлэх ашиглах, боловсруулах | туршлагын ажлуудыг хийж ам байна. жилт олж Д. Лхан--Аажав, (Тус сургуулийн захирал) | : хам сонинтой сайхан концерт тог | лож байлаа. Учрыг лавлан асуу. вал 10 дугаар ангийн сурагч С, ан Мөнхбаяр манай сургуулийн 10-а 12 ангийн 5 онцын нөхөрлөлийнхэн сурагчдын эцэг эхүүдэд зориулан концерт тоглож байгаа нь энэ. Эд Ёл, ийм сайхан концертуудыг олон . тоглож байгаа юм гэлээ. Сурагч” дын дотуур байр, ангиудаар нь | яваад орчихсон чинь анги байруу- дын хобронд тэргүүний байр ант | хаад уралдааны болзолд нэгдүгээр суурь эзэлж шилжин явах тугийг. авахаар сурагч бүр мэрийн бай- | гаа үзэгдлээ. Ялангуяа сүүлийн байр эзэлж гахайн дүрс авахыг | хэн ч хүсэхгүй байгаа нь илт ха“ рагдлаа. р 73 Цуцахыг мэддэггүй хөлөгтэй сурвалжлагч маань буцах замдаа Цэцэрлэг хотын бага сургуулиар дайрч эрхлэгч Доржготовтой уулз лаа. Энэ сургуулийн сурагчид аймгийнхаа эвлэлийн хороо,гэгээр лийн. хэлтсээс зарласан 5 онцын болзлыг эзэмших уралдаанд нэ дүгээр байр эзэлчихээд баяр хөө тэй байгаагаар барахгүй 1962 оны пионерийн хэвлэлийн захиалгыг амжилттай явуулж тус сургуу! лийн 535 сурагчийн 520 «сурагч нь хэвлэл | захиалаад байгааг. шуурхай. сурвалжлагч маань алаг. хоёр нүдээрээ харж “алга ташиж. баяр хүргэчихээд замын уртад цут їаэгү9 “зарахыг муад Г..21:252: 24827359 Арвайхээр уулын хушууны сур гууль гэж Үнэгтийн жаргалант гэдэг газар 1923 онд 45 сурагч тай байгуулагдаж байсан энэ сур гууль: 10, дугаар, ангийг 10. дахь 5 удаагаа төгсгөж одоо. 1300. гаруй сурагчтай юм. ( Энэ сургуулийн сурагчид зун цагийхаа амралтаар 2700” гаруй, тарвага зурам агнасан, барилга: дээр ажиллаж 2500 гаруй тегрег оруулж, олон сурагч Өрлөгчин, шаварчин, мужаан зэрэг мэрэгж лийн дадлагыг эзэмшээд | хичээ: лийн шинэ жилдээ. сурлагын өн дөр амжилт гаргахаар шамдан су ралцаж байна. Энэ. сургуулийн лионер сурагчдын ажиллагаанаас “энд үгүүлье. 1. ДАРГАГҮЙ АНГИ Та нар ангийн даргагүй. бол ямар ч эмх замбараагүй хүүхэд бүр дур зоргоороо аашлаж, хачин юм болох байхдаа гэж бодож ма гадгүй, Тэгвэл ангийн даргагүй ангийг би үзсэнээр ч барахгүй энэ анги сургууль дээрээ үлгэр жишээ ангиудын нэг байсан юм. Энэ ангийг хэн Зохион байгуул даг вэ? - Эвлэлийн гишүүд л зохион байгуулж удирддаг юм, Эвлэлийн үүрийн даргаар ёстой сайн зо жион байгуулагч Намсрай ажилла даг. Энэ ангийн сурагчид «өөрс дийн авьяас чадварыг хөгжүүлэх талаар маш их ажлыг хийдэг бай на. Иймд энэ ангид тэргүүний дуучин, шүлэгчин, сийлбэрчин, хатгамалчин сурагч олон байдгаа раа онцлогтой юм. “Батчимэгийн оёсон ишигтэй ямаа, “Янжиндулам, Алтанцэцэг нарын «хүүхэд тагтаа хоёр нөхөр юм»- гэдэг хатгамал эвлэлийн ги шүүдийн дотор зарласан урал- даанд тэргүүн байр эзлэсэн бай на. Чулуунбат аймгийнхаа соёл урлагийн хоногт уран сийлбэрээ рээ, Амгаабазар, Галбадрах нар хөгжмөөр, Дуламжав, |Янжинду “там нар сайн дуучнаар шалгаран оролцох болж бэлтгэлээ хийж бай на, Энэ ангийнхан сургуулийнхаа 272 (Сурвалжилсан тэмдэглэл) гүүн байр эзэлсэн байна. Эдний ангийн 8 сурагч 5 онцын нөхөр лөл байгуулж ажиллаад амжилт тай сурч ажиллаж байна. Одоо энэ ангийнхан Хэнтий аймгийн төвийн 10 жилийн 10. 6 ангийнхантай” захидлаар харил- цаж арга туршлагаа байнга. со лилцдог гэнэ. 1962 оны пиоөне- рийн хэвлэлийн захиалга явагда- хад цөм захиалжээ, АХ НЬ ДҮҮГЭЭ СУРГАДАГ - Ах хүн гэдэг амьдралын турш лага илүүтэй байдгаараа дүүдээ сургах хүмүүжүүлэх талаар тусла Хад их уүрэгтэй юм. сургуу- лийн 8.9.10 дугаар ангийн сураг чид бусад доод ангийн дүү нараа сургах талаар ёстой л ахын ёсоор их зүйл хийдэг байна. Эд ангиа- раа долоо, долоо хоногоор єсур гууль дээрээ жижүүрлэдэг. 2Ни- жүүр хийж байхдаа тэр ангийн сурагчид нэг нэг ангийг хариуцан аваад ажилладаг байна. Үүнд жижүүр ангийн сурагчид бусад су рагчдаас өглөө эрт ирж авгиудын ариун шпэвэржижүүрийн ажилла: гааг шалгаж гадуур хувцас, мал гайгий нь өлгүүлэх, гутлы нь ар чуулах, пионерийх нь онцлогийг тогтмол хэрэглүүлэхээс эхлээд хичээлийн завсарлагааг дэмни уймүулж шуугиулахгүй боловсов зөв өнгөрүүлэх зэрэгт нь байнга тусалдаг байна. Ялангуяа Аюур даргатай 9-а ангийнхан сургуу лийнхаа жижүүрийг тун хариуцла гатай хийдэг байна. Эд 7 хоно гийн жижүүрлэх хугацаагаа дуус- магц нийт сурагчдын цуглаан хийж энэ долоо хоногт ямар ололт дутагдал гергасан, ямар анги, сурагчид сайн байсан зэр! гийг танилцуулаад тэр 7 хоногт, 2 дугаар спартакиадад нэгдүгээр Явагдах үдэшлэгийг хариуцан байр 7, 2. дугаар байр З-ыг авч | удирдаад дараа ангидаа “тээл: ангиараа сургууль дээрээ тэр гэж өгдөг байна. 5, мл Ё. Үгийг Ч, Жалбуу Ч Болд үзгийг гарт минь бариулсан Бодол оюуныг эрдмээр баяжуулсан “х Сөд бүч хүзүүнд минь зүүж өгсөн :| Соём тэмдэг энгэрт хадаж өгсөн Энх Монгол орондоо . (Ёс «Мөнх нэрээ дурсгасан “яс “Эрдэм: соёлын: түлхүүр 7 Энхрий сургуулиа магтэя. зу Эгэл бидний ариун өлгий болсон Эрдэм соёлын арвин: уурхай болсон Аяыг С. Жадамбаа (Сургуулиа яагтал Хүрэх ирээдүйн жигүүр болсон Хүсэл зоригийн ундраа болсон. ДАХИЛТ Ардын олон хүүхэд биднийг Соёлын алтан босго алхуулсан Ашдын амьдрал өнийн замыг Эрдмийн зулаар мөнх гэрэлтүүлсэн ДАХИЛТ хичээлийн жилд 2 сургуулийнхаа нэрийн өмнөөс телефоноор ша тар тогложээ. Ноднингийн тог лолтоор Архангайн сурагчдад хо жигдсон боловч тэднээс ихийг сурч энэ жил даагаа нэхэхээр хөл төө зэхсээр байгаа ажээ. 1ба ан тийн Ванчинсүрэн,би 5 дугаар ан- гиас эхлэн шатар сонирхсон юм. , : юмс, Ах нь дүүгээ эй эсэх байдаг учир бага ангийн сурагчид үдийн гимнастик тогтмол хийл хичээлийнхээ-Завсарлагаар олон дуу тоглоом сурдаг байна. | СУРЛАГЫГ ХӨДӨЛМӨРТЭЙ Ерийн нэг орой билээ. Айм гийн гуанзанд амтат байхан хоол бэлтгэж, зөөж үйлчилэн байгаа | хүмүүс нь дандаа балчирхан жаа лууд байлаа, Эд ямар ч сайн тогооч (уйлч лэгчдээс) ер ялгагдахгүй маш гавшгай нь үнэхээр бахдалтай юм. Эдний заримтай уулзвал 7 ду: гаар ангийн Пунцагдулам,8 дугаар ангийн Чимгээ, 9 дүгээр ангийн Оюун гэнэ. Зайл бай бус ца гаар гуанзны мэрэгжилтэй тогооч | дыг дагаж ажиллаад 10 гаруй төр лийн хоол хийхийг сурч, мөн сайн үйлчлэгчид болж байгаа сурагчид юм. 9-а ангийн Нороврэнчин ямарч маркийн машиныг жолоо- дох дадлагыг олжээ. Авто тээв рийн баз, аймгийн сонины газар | артель, хүнсний комбинат харил цаа холбоо зэрэг дээр тусгай мэрэгжлийн хүнээр багшлуулан | хэвлэгч, үсэг өрөгч. дэвтэрлэгч. морзчин, хатуу, зөөлөн оёдолчин, талх, нарийн боовны зэрэг мэ рэгжлийг -нилээд сурагчид эзэм: шиж сурлага хөдөлмөр хоёрыг ингэж хослуулж байгааг үзэхэд хичээлийн гадуур явагдах дугуй лангаас их зүйл сурч болдгийг харуулж байна. 3 эж эээээ--228 Х 20-41 "уахь хөлөг Зэ ь.? ”! Гаднаас дөнгөж ормогц «Өвөр- хангай, Архангай» гэсэн шатрын том хөлөг хананд байгаа нь анхаа рал татна. Хүүхэд та нар шатрыг зөвхөн нэг ширээний 2 талд суу гаад л тоглодог гэж бодож болох юм.Тэгвэл одоо тийм биш болжээ. Алс холын хоёр нөхөр ч дуртай цагтаа тоглож болох болжээ. Ар хангайн 10 жилийн дунд сургуу: лийн сурагч Түнштэй, 1Оа ангийн сурагч Ванчинсүрэн нар өнгөрсөн Учьутыутыгты тылы лт тьтьтмтмтмлмтмтэм ар Одоо манай хоёр аймгийн тэм" цээн улам сочзирхолтой язагчаж байна гэлээ. » х. 4! 5? ёс 5 К! ! ) » ЇЇРЭЛЫл Хичээлийн байрын урдхантай тоосгоор суурилуулан эвтэйхэн барьсан том сараалжин хашаа байдаг. Холоос харахад энэ ха шаанд олоп. жижигхэн байшин гууд байдаг. Очиж үзвэл энэ нь төрөл бүрийн амьтдын байр юм. Туулайн байранд орвол дотроо ми 22 сэн ХодЭГТ 9 нүхтэй. юм. энд тэжээсэн хар туулайнууд нь тус тусдаа байрла на. Т-а ангийн Гантөмөр 6-б ан» гийн Гаадулам нар туулайн бү | жинг бойжуулах талаараа турш лагатай туулайчид болжээ. Эд хар туулайг үржүүлж Уянга, Ш! Баян-уул. Оны сумын сургуулиу дад ч өгчээ. Энд хярс, үнэг, чоно, ямаа, хонь, үнээ, морь зэрэг амь тад тус тусыхаа байранд тавтай идэшлэж зарим нь ашиг шимээ өгч, сурагчдын хичээлээ биет зүйл дээр нь үзэж ойлгох, бүтэц амьд " ралын нөхцөл, ашиг шимийг нь судлахад их нөлөө үзүүлдэг бай на. б6-д ангийн Гаадулам монго лын 2 үнээ тус бүрийнхээ тэжээл маллагааг сайн тохируулж 900- аад литр сүү саагаад-байна. Зоо-техникийн хичээл дээр 8. хушуу . малын тухай үзэхэд л адууны насыг шүдээр нь олохоов эхлээд сурагчид бэлэн байгаа амь тад дээрээ ажиллана гэдэг хич нээн сайхан бэ? ! Одоо сурагчид энэ хашаандаа байгалийн танхим барьж байгаа гаа ойрын өдрүүдэд ашиглалтад оруулах) юм. Эд туршлагынхаа талбайд төмс. манжин зэрэг тари мал ургамлаас гадна бэрээг, цуль хир зэрэг зэрлэг ургамлын үрийв | түүн арээр нь ҮР дүнгээ өг са нэ сургуульд 9.ОНцын:НӨХӨр.. лөл 5. 5 онцыг/ ХайшичиЙНН | байгаа юм. ё8 1 ЁС зийингэнэх хонхны дохиогоор “ Багш, завсарлацгаа гэсэн, “Цэгцлэж номоо эмхлээд Багачууд хнчээлээс завсарла сан Дэмбэрэл харин тэхэд, “Хажуудахь хүүхдээ түлх : чихээд | Дэвтэр номоо ч эмхлэлгүй Хар хурдаараа гүйгээд 5 Дайралдсан. зарим багачуудын | Малгайг аваад зугатаасан, “Тааралдсан жижиг хүүхдүү , : Тахийсан: тавын тоог - Махийсан хоёрын дүнг Эвт харандал гаргаад » “Байг гэсэн Балданг т. Гахай гэж хочилсон. П . :Ороход харин сүүлдсэн, “Багачуудад дээрэлхдэг ! х, МГц злыгл л тат ы лмлгн ульалы иь - Льттг свутьтьйчьты х ульгэ мм УытэаТыУч лэ мьутьтыт лт” Хүндлэм ТГИЙ ЭЗЭН, тзэцэн хоёр (Энэтхэг үлгэр) уїНэгэн цэцэн хүн ямар нэг хо- тод ирж, аянчдыг харамгүй унд- аж хооллодог нэгэн хүндлэмтгий эзэн амьдарч байдгийг мэджээ. Шэцэн тэднийд ноорхой хуучин Мхувцастайгаа ирэхэд, эзэн түү: ийг: хооллуулаагүйгээр үл ба: ам аятай эелдэг үг ч хэлсэнгүй Їэнэ. Ингээд цэцэн буцжээ. | Дараа өдөр нь нэг хүний цэ: ївэр хувцсыг түр авч хувцасаа сольж өмсөөд нөгөө хүндээ дахин очив. Энэ удаа эзэн, цэцнийг ихэд “--їхүндэтгэн хүлээн авч янз бүрийн амтатнаар зочилжээ. Цэцэн суу- гаад өөрийнхөө хувцасны өвөр тү. О, Эль Р Ул, бэльсы лыг ыльтьлАгтын яаруу эн рүүрүү хэсэг идэх. юмыг чихэж гарлаа. --Чи яаж байна.Бэ? гэж эзэн түүнээс асуув- Т.Ултмнь, Цэцэн хариулсан нь: Өчигдөр би энд хуучин хузвцас- тайгаа ирэхэд өчүүхэн ч идэх юм олдоогүй. Харин одоо шинэ хув- цасныхаа ачаар энэ бүх амтат наар дайлуулж байгаагаа харж “байна. Тэгээд л би хувцсаа хүндэтгэж байгаа минь энэ шүү дээ гэж гэ- нээ. А. Далхжав Авьдын ар дээр зурчихсан. Галын ЗууХан дээр сараачсан. Гарахад урьддаг Дэмбэрэл Дэмбэрэл “Багшид зэмлүүлээд урвай сан. (Орос хэлнээс орзуулданг Т7, залгамжлагч С, дунд сургуулийн ах лах ангийн 200 шахам сурагчид тын өдөр «Бумбатад» очиж 21: мянган ширхэг туйпуу сургуульдаа 680 ӨэнӨЧЛЭ цэ- вэр ашиг оруулав. 9 дүгээр ан- гийн бүх сурагчид Бөмбөгөр су: мын ногооны газарт очиж ажил- лаж 711 гектар талбайгаас 30 хурааж сургуудьдаа. ч ашиг орууллаа. тонн төмс 1200 төгрө 7 бэрээнө ангийн тэмцэл | Ард түмнийг хамарч 1 Сайхан Октябрийн туяанд. Саруул зам нь тодорч Жем 1 “Хамаг олон тэмцэлд босч : ! “Хааны ордонд түгшүүр | «,ы 528757) 1940 10г)) 2152474252114 14512) Нийтдээ 1830 төгрөгийн цэвэр. ашигтай ажиллалаа. Мөн жижиг шил 454, пионе- цохий рүүд цуглуулав. Одоо төвийн 10. жилийн дунд сургуулийн бүх су: рагчид анги танхимд түлэх түл” шийг өөрсдөө түүж бэлтгэж байг галиас сургуульдаа их хэмжээ“ НИЙ ашиг хэмнэлт оруулж байгаа юмаа, “ес өс, Л. Буд, онтябрь Манлай Ленин бүхнийг зааж ! Гэрэлт Октябрь ялж Гэгээн зам нь нээгдэж Ард түмэн жаргалыг эдэлж | Ашдын сайхныг зорьж байна БМ010 Даваажав, зарлалаа "Николай хааныг ширээнээс (21 дүгээр сургуулийн 6: буулгаж ангийн сурагч) 2 Ф олон ХИАЛЖ, МЭДЭЭНҮҮ Д: ИРҮҮЛ ЗА Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын бага сургуулийн бүх сурагчид пио нерийн хэвлэлийг 100: хувь- 3а- хиалав- Чойён ж ж ж СУРГ: Ул УЛНУД хөвлэдЭэг БАЙГАА-СА үр САН СЭЭР:БАЙНЯНА л захиалаг ы , Цэндхүү Ж Хэнтий аймгийн Винан Дунд сургуулийн сурагчид пионерийн. | Архангай аймгийн Ихтамир су-| Үнэн 157 залгамжлагч сэтгүүл :8045-57 1 мын дунд сургуулийн пионер су- рагчид одоо. пионерийн үнэн со- нин 174, залгамжлагч сэтгүүл 10- ыг захиалаад байна. 6--а 5--а, ангиуд ангиараа захиаллаа. Хэв- лэл захиалга үргэлжилж байна. ж жя Архангай аймгийн Хайрхан су мын бага сургуулийн пионер су- рагчид пионерийн үнэн сонин, сэт гүүлээ захиаллаа. Үүнд тус сур- гуулийн 2-6, 84, Фа, 2аан гиуд 100 хувь захиалсны дотор пионер Галин, Давааноров, ФНа- ландулам, Б. Содномпил, Дүгэр- жав, Сүх нар НДЭРДОЭн оролцлоо. Л. Цэдэв ж Ж ж 3 Замын үүдийн бага сургуулийн 74 сурагчид пионерийн үнэн 57, залгамжлагч сэтгүүл 88-ыг. 32- хиаллаа. . с “-Ү.Тэрэл Булган-аймгийн Хангал сумын бага сургууль пионерийн үнэн 3 ыг захиалав. Дашиям ж ” ж. Доршоод аймгийн Сайханду-. лаан сумын бага сургуулийн 63 сурагчид пионерийн үнэн 54, залгамжлагч сэтгүүл 9-ыг захиал- сан нь бүх пионер сурагчдыг ха- марлаа. Цэрэндолгор Дорноговийн Улаанбадрах суч мын бага үнэн сонин 52, залгамжлагч сэт- гүүл 24-ийг захиалсан нь бүх Буй рагчдаа хамарлаа. Н. Содномцэрэн: шоог” Өвөрхангай аймгийн Уянга су- мын дунд сургуулийн пионер су- рагчид 1962 оныхоо хэвлэлийг амжилттай захиалж байна. Тус сургуулийн .3--а, 2-4, б, 5-га. ангиуд 600 гаруй төгрөгийн хэв“ лэл захиалж ихэнх пионерүүд 22 оос дээш хэвлэл захиаллаа. 1 сэтгүүл 55-ыг| -С. Дондог 3 ХААААЖАЛЛЛУЛАЛ ТО ёЄхе булмлулуллхлчрлчлмлнсчс А.5.2 х ҮА, тайлбаргүйгээр, : “Бадамгүрийн зурсан . зураг. - : Ф тэгхлылүлм л тмтылылулылмлмлэл Р : - Хариуцлагатай эрхлэгч Л. СОСОРБАРАМ Сүхбаатарын нэрэмжит. улсын хэвлэлийн комбинатад ЗӨР Л отатт сургууль пионерийн . “Нэгдүгээр “ улирал ард. үлдлээ Сурагч хүн бүхэн “хичээлийн жил бүрд дөрвөн ули- МХЗЭВЛЭЛИЙГ. . МОНГОЛЫН ПИбОНерийн төв ЗӨВЛ ӨЛИЙН СОНИН Н БҮХНИЙ ПРОЛётАРИ НАР НЭГЛЭГТҮН! Хоёр- | 1) 2” Улирал урд “ирлээ Ёслов. Охин Жар 7 с раг үдэж мордуул- ---- Оэтэт- БЕЭ- 1л:с:32234:55-11 2-55-52-217- голоо чинь гэжээ, даг заншилтай 18 дахь жилдээ. : Базсан Хо йрт багачууд! илзэ. Энэ бол Лб 41 (734 1961 оны 11 дүгээр сарын 17 | ЛРХҮЛСЭҮД “үрхлх га. Энэ хоёр жи жилийн дөрвөн 2 - -Ш ) Чэшэлсгттүлэлжэвэлэтэфэт- ноаДУЛЦ їлээ бол жирийн аж| улирал биш 2 : ёо дүү хоёр сураг-- “| хичээлийн жилийн улирал билээ.| лан буруулж байгаа үзэгдэнэ. Ер дундуурхан л мэдээ байна даа 2 чийн ердийн амьдралд тохиол Та нарын дэвтрийн сүүлийн даг улирлуудын дүнгийн эхний хүснэгт бүрэн дүгнэгдэв. Олон хүүхдийн хүснэгтэнд тарган 5, төвшин 4 ярайж байхаас гадна тахир 8, махир 2ч бас лд үзэгдэнэ. Онц ба сайн суралцсан олон пио мер сурагчид хэнтэй Ч уулзсай нүүр баатар, хэнд ч захна бичсэн би онц ба сайн сурлаа гэдэг баяр тай їиосдээг мэндийн хамт дэв шүүл»ж байна. сурлагын үнэлэлтийн хуудсанд бай Харин барагтайхан дүн авч хэ лэхэд хэцүү мууг авсан багачууд бол оөрийн сурлагын тухай яри магц толгой маажиж, уруу царай ууха угалшжал ман жишалсхлолсчаы 38 Чу -шШЭу НЭГ ДҮГЭЭР УЛИРЛААР 1981-62 оны хичээлийн жилд нийслэлийн 223 дугаар сургуу лийн 200 гаад сурагч онц ба сайн суралцаж нэгдүгээр ангийн а. 6. в.г. бүлгүүд 100 хувь суралцсаны дотроос 1 дүгээр ангид шинэхэн |: орсон Цэвэлмаа, Бямбасүрэн, Тө мөрбат, Буджав, Чулуунцэцэг, Уранчимэг, УҮржинханд, Алтан, Буяндэлгэр нарын 20 га “руй сурагчид нэгдүгээр: улирлаар опц, суралцлаа... Ч / 4 Ж.Цэрэнпунцаг, СаллАЖААЛЛЛУЫ сонЬ -В Саяхан нийслэлийн 10 жи 5 ийн 3 дугаар сургууль дээр с фуглаан боллоо. 5235-1 5 Цуглаанд. МХЗЭ-ийн. Төв Сорооны “нэгдүгээр нарийн 2: Бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, “МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на 7-4 фийн бичгийн дарга Ц.Оюун “мар оролцлоо. 11:34 “Ун. Пүрэвжав тус сургуу. олийг МХЗЭ-ийн -40 жилийн р « Норов, |. 51-11: нь эззн хичээвэл заяа хичээнэ гэ дэг манай цэцэн үг үнэн юм. Та нар энэ дугаараас амжилттай дүн жилтаар үдэж аав, эзж, ах эгч, ангийн нөхөд, багш нараа баяр ринмтай таимлцана уу. ж ж »ж МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэ рэмжнт арван жилийн 8 дугаар сургуулийн 5 б ангид сурагч Жар тал, Цасчихэр хоёр суралцдаг. (Энэ хоёр ах дүү хоёр юм. Хоюул 1-р улирлаар онц сурчээ. Энэ хоёрын нэгний нь аав ээждээ бич сэн захианы хэсэг, нөгөөгий нь дүүтэйгээ утсаар ярьсныг Энд сийрүүлье: Цасчихэр -Утсаа аваад: Байна уу? Байна уу? Хэн бэ? Би Умба !байна. 4 дүгээр сургуулиас ярьж байна. Г) -За миний дүү сайн уу. Би |(Цасчихэр ах чинь байна. За чи энэ улирлаар ямар сурав. -Би, би дунд сурсан. Бие сайн (Цасчихэр- За дунд сурлага ч ойн “нэрэмжит болгох тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хур лын тэргүүлэгчдийн зарли “тийг уншиж тус сургуулийн хамт олонд баяр хүргэж Мон. | 99тайталлыг 19522 7 льгллчынч.й - ? - Эгч агулайлагчлыгүлылылылылылылалц лыгтытыгмгэл эл мгАУлигмлыл АЛ ыгыл эй эмлагалАлчгүүлж эвэи- АЛЖ лтмти ч м-т Ул жүн үзүүлж 1-р улирлаа сурлагын ам. луулсан сурагч пнонерүүдийн за) дугаар улиралд хичээн олигтой! сураарай. Жаргал бид Хоёр онц сурсан шүү. Бүгдээрээ онц су раад хөдөө байгаа аав ээждээ ши нэ жилээр баяр хүргэж бүгд за гхна бичье. Мэдэв үү? гэхэд. -- За чингэе гэж дүү Умба нь, (хариулав. : МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэ! "рэмжит 8 дугаар сургуулийн 56, ангийн сурагч Жаргал, Төв айм (тийн Баянзүрх сумын «Сүхбаата /рын зам» нэгдлийн 8 дугаар бри ггадын гишүүн эцэг Ламжав, эх (Гаравхүү нарт бичсэн захидалдаа: ... Охин хүү хоёр чинь 1 дү дүгээр улирлаар онц сурлаа. Бас нэг сонин гэвэл: Манай сургууль МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэм жит болсон. Манай салаа урал даанд түрүүлж МХЗЭ-ийн 40 жи лийн ойн нэрэмжит салаа болсон. Манай ангид 5 онцыг эзэмших нө гхөрлөд байгуулагдсан. Дүү Цас- чихэр маань ахлагч нь болж, би гишүүн нь болсон. Бид хоёр ирэх 2 дугаар улирлаар онц сурч аав ээж, дүү та нартаа Захиа бичнэ “Баяртай, | голын залуучуудын амьдрал. тэмцлийг харуулсан зура?т. сэтгүүл, ном, дурсгал. тар. дууллаа. Цуглаан дээр тус. сургуулийн захирал Дамдин, | баясгалан, аав ээж, ах эгч, найз соп явдал юм. Ер нь сурагч хү онц сурлага бол амьдралын баяр, нөхөддөө ярих, хамгийн аны дзэд бахархал нь байдаг. Иймээд ч тэдний бичсэн захиа, утсаар, ярьсан яриа, эд бүхэнд энэ баяр, тай үг улам ч хүчтэй сонсогддог г.“Архангай аймгийн | жилийн дунд сургуулийн Жигид пионер Нямсүрэн сурал даг. Нямсүрэн 1959 онд 5 онцы игч тэмдэг авсан ЮМ. Т- й ё рзэмш | | Нямсүрэн мандолин, скрип, гай мун, шанз акардион зэрэг хөг їкимд ямар ч дуу нотоор тогло Наддаг болсон ба мөн гэрэл зура двах, радио хүлээн авагч, цахи гаан индүү, длитик, оёдлын 6 бичгийн машина эзэмшиж чадда болжээ. ! эй Архангайн сурган хүмүүжүүлэх, кабинетийн мэрэгжилтэн ЛЯ.Сорном- гч х П МСУ”АЛЬЛАЛАЛАэдндмий оёчыг эл шэ) ХЗЭ-ийн хорооны иарийн бич тийн дарга Канчив. -10 ду/ таар ангийн сурагч Цэвэл маа, Багш Цэрэв нар баяр, талархлын үг, хэлж дараа нь | пионерийн хүндэтгэлийн шу. гам жагсаал болж МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр на! рийн бичгийн дарга “Пүрэв жавыг тус бүлгэмийн хүй! дэт пионер болгож онц сурла татан олон гпионерүүд ши нзар пионерт элсэв. Тус сур гуулийн хамт олон өөрийн . сургуулиа. МХЗЭ-ийн 40: жи. слийн ойн нэрэмжит:- болго сонд баярлаж, энэ эрхэм,нэр торийг.ондерт өргөл, лах з рит- төгс байна. 28 “-СМанай: Фурвалжаа! ГҮЛСЛЭ1021::13314-40:: 067: ЗҮЛЭГ Сайхан цэцгээ сайн. арчлаля Хүүхэд та нар ургамал ба амьт “ны аймгийг ихээхэн сонирхдог. Хүнийг судлаж ойлгоход чинь “байгалийн хичээл-чухал нөлөөтэй 1Энд бүхэл бүтэн байгалийн ухаа “ны түхай үгүүлэхгүй. Харин бай таль ургамлын аймгийн нэг ХЭ- сэг тасалгааны ургамлыг өвлийн булиралд яаж арчлах талаар зөв” лөх гэж байна. Тасалгааны олон төрлийн ургамал нь зөвхөн Өнгө "узэмжээрээ биш бас бидний эрүүл мэндэд тустайг та нар мэднэ, Тасалгааны ургамлыг арчла- хад тэр ургамлын онцлог орчин тойрны нөхцөл, улирлын байдлыг харгалзахгүйгээр нэг хэвийн байд лаар байлгаж болохгүй. Үүнд 1, Навчны ишний нь тоос шо: роог долоо хоногт 1 удаа цэвэр лэх нь чухал. : Энэ нь ургамлыг өнгө үзэмж тэй болгохын гадна эрүүл чийрэг (хэвийн байдлаар ургуулах нэг чу "хал нөхцөл юм. Арчлалтыг хийхдээ. эхлээд ХӨ "вөн буюу зөөлөн даавуугаар хуу: “рай арчиж дараа нь түүнийгээ ха луун усанд дүрж сайн базаж чийглээд лахин арчина. Тэгш бус гадаргуутай хатуу чягт навч бүхий ургамлуудыг шүд ни сойзоор цэвэрлэж болно. Ийм эвэрлэгээ хийж байхдаа хорлогч | оос хамгаалахын тулд ногоон С4- ангийн хандмал, амхины айх нь зүйтэй юм. 2.Өвлийн улиралд ихэнх ургам Пуудыг өнжөөд услах ба зуу. аст. аршийн гар мэт махлаг бу үүн иш навчтай ургамлыг 7-10 » 2 милХЭ ХэвэЭГ олов, Энэ өдөр тус сургуулн агч пионерийн гишүүнд ӨлсэЖ пяонери аясгалант тангаргийг шинж /8ранз улаан бүч алтай соёмбоо зүүлэ9, ра 40 жилийц ойн нэрэм 5 ҮНЭН» «ПИОНЕРИЙН Ын 1М, АЖ (7Өөлү эсвэл улаан | сулхан уусмлаар угааж | Ё хонсод ч усалдаг юм. Тэхдээ хүй: тэн усаар хэтэрхий «салснаас, ҮН дэс ялзрах шалтгаан болж тэр. Ур гамлын амьдрал дуусах золгүй учрал гардгийг санаарай. Иймээс 24-30 градусын бүлээн усаар УС” лаж байвал сайн. ад Услаж байхдаа ургамлын нав- чин дээр үсан дусал үлдээхийг аль болохоор цээрлэвэл зохино. Учир нь тийм дуслууд гэрлийг хүлээн авч ногоон навчийг галт шил алил түлэхээс гадна. ялзрал үүсгэнэ. Өвлийн улиралд доорхи ажил: лагаануудыг хоригловол зохино. Үүнд: а. Нэмэлт төжээлийг өгч болох гүй Энэ ажиллагааг «ургамлын Ухаан сэргэлэн оюун төгс хөөр хөн гионерүүдийнхээ хөдөлмөр сурлагын өндөр амжилт, өрнүүн бүтээлтэй танилцахаар цэнхэр НО мин тэнгэрт цэлгэр уудам орноо роо «шуурхай» гэдэг. сурвалж лагч маань шувуун саарлын хур даар аялсаар байна. Хичээлийн жилийн . нэгдүгээо улирлаар хэн ямар дүнтэй сурал: цаж байгааг хамгаас түрүүнд С0 нирхож Хар хорины сангийн аж ахуйн мал Фермийн бага сургууль дээр мань сурвалжлагч яваад буу чихжээ, , Идэвх чармайлт ирмүүн хөдөл мөрөөрөө онц сайн. суралцагсад олон байгаагаас нэгдүгээо ангийн Банзрагч, 2 дугаар ангийн Догсом сүрэн, Чойжилсүрэн, Шагдарсү- рэн, 3 дугаар ангийн Дэмбэрэл, 4 дүгээр ангийн Амгалан, Даваасү- рэн, цаваадагай! Бартай уулзаж ї ан Өр П 4 ЯМЖИЛТ бүргүулий! раа үзүүлснээс 1,2,4. дугээр ан Мэхтэы асгаад 100) хүчийн сүү х шэй “есөлт хөгжилтийн тайван бус Х2- рин їдэвхтэй үед нь ӨГЧ хэрэглэ нэ. Хэрвээ зарим ургамлуудад ӨХ шаардлага гарвал маш бага хэм жээгээр өгнө, б. Ямар ч ургамлыг салхивчны гол цохилтын дор байрлуулж бог лохгүй. : в. Пийшин дээр мөж түүний ой ролцоо байрлуулахыг хориглох Хэ рэгтэй. г. Хүйтэн усаар хэзээч услаж, болохгүй. М. Төмөрбат (Ойн сувиллын дунд .СУРГУУ” лийн хичээлийн эрхлэгч) 5 Ирвилан хэмнэлт Алхангай, Тариат сумын 10 жи лийн дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн 5 онцын нөхөрлөлийн їи шүүд тус сургуулийнхаа. 18 ан гийн пийшинг түлээний хаягдал зомголыг ашиглап галлаж 1 куб метр мод хэмнэв. С. Мөнхбаяр 3 (10 дугаар ангийн сурагч) лзгын амжилт узүүлжээ. Энэ сур гуульд нэгдүгээр ангийн Пүрэв: сайхан. Бозарсад 2 дугаар ангийн Цэцгээ, 3 дугаар ангийн Алтанцэ цэг нарын онц оурлагатнууд олон байгаагийн дотроос 4 дүгээр ан гийн пионер Цэнд-Аюушийг гоц лууштай. Энэ сурагч 18 улирлаар онц суралиаж байгаагаар барах гүй доод ангийнхаа дүү нарын ам жилттай суралдиахад нь байнга ту салдаг байна, Цэнд-Аюуш хичээ: лийн гадуур бүлгэм дугуйлангуү: дад амжилттай суралцаж хичээл эхэлснээс хойш 80 гаруй ном унш сан байна. Говийн сургуулиар ор вол гойдын сонин ихтэй биз гээд өмнө зүгийг чиглэн Өмнөговийн Манлай сумын бага сургууль дээр очвол тус сургуулийн пионерүүл өвс хадлангийн ажлыг одоо хүр тэл үргэлжлүүлж өнтэй тарган явж юу. өег цатгалан ароход эцэг, эхдээ туслаж түс сургуулийн 40 шахам пионерүүр 10 хоног өвс түүх ажилд гарч 20 тонн тэжээл бэлт- гэсэнтэй нүүрээрээ тулгарч нү-- дээрээ үзээд, Хордол . сарь- даг, Баяны нуруу, Хөвсгөл нуур Сангийн далай, Дэлгэр мөрөн, Эгийн гол гээд газар,зүйн сайхан бүхэн цогцолсон Хөвсгөл аймгийн нутгаар орж хуүхэд | олонтой нь Уулзмаар санагдаад бүргэдийн дэ г93д давуу хурдалсаар Бүрэн Ч Сумын төвд ороод ирвээ| 4 бүмын сүргүглийн эрхлэгч аа сэвгүй сайхан сэтгэ авч Сэвээнов гэдэг ХиНы түхай ярилаа. Энэ охин улирал дараалан онц сайн сузэлиглагаан бонлон- | 5312:2 580 хонь маллан:1020 литр. сааж, 315 кг ноос Өвч 22 ву? сүү рам агнаж, 18 кг ганга өвс түүсэн Сэлэнгэ аймгийн Баруун бүрэн су, мын 7 жилийн дунд сургуулийн. 7 дугаар ангийн сурагч С, Бадарч 2 Таван онцын 3 ЭЗЭН 3 х цухалдуу худалцалхалыалс тэүтэхүӨхэҮхнӨэн Завхан аймгийн төвийн дунд сургуулийн 10 дугаар, ангид Гончигзэвэг суралцдаг юм. Сургуулийн алтан бос ыг алхсан цагаас хойш өөрс дийнхөө ШшургуҮу ажиллагаа ны үрээр 9 жил дараалан 86 клирал онц сайн суралцаж байна. Энгэрт нь 5 Онцын тэмдэг гялалзаж байдаг. Хичээлийн үед нөхдийн ха риулах багшийн зааж байгаа хичээлийг анхааралтай сонсч аваад багшийн заасан хичээ: лийг дэвтэртээ тодорхой цэ?! вэрхэн тэмдэглэж авдаг юм. Багшаас хичээл зааж дуус саны дараа ойлгоогүй буюу! дутуу ойлгосон зүйлээ лав лан асуудаг заншилтай юм. Хичээлийг давтахдаа. ца гийн хувиарыг хатуу баримт лан давтаж гэрийн даалхёёс рыг тэр өдөрт нь маш тодор: хой цэвэрхэн хийдэг юм. Баг шийн заасан хичээлтэй «хол. богдод ном зохиолыг үргэлж уншиж өөрсдийнхөө мэдлэ гийн хүрээг баяжуулж бай даг нь онц сурахад их тус нэ мэр болдог байна. Гончигзэ ВЭг хичээлдээ он сураад зогсохгүй сахилга бат, авиун. цэвэр авьяас чадвар ажил хөдөлмөрөөрөө арван хуруу тэгшхэн онц Юм. Мөн ангийн хаа сүл сурлагатай сурагч ын үргэлж туслаж байдаг м. . У. Алтангэрэл (Завхан Элдэв-Очирын нэ рэмжит 10 жилийн дунд СУР гуулийн сурагч) - үзэв: 248 шүлэг. бүжиг. олныг мэдэж хөг жимд сайхан тоглодог ажээ, Сэ. вээпов одоо пионебийн бүлгийн даргын ажлыг чадварлаг хийж бүлгийнхээ пионер сурагчдыг тэр Түүний пионер болгохын төлөө би. еэрээ үлгэрлэн ажиллаж байгаар | сонсоод бичиг захидлаар богцоо | дүүргаж: буцлах цай болохын /зав лалгүй хүрч ирээл хүүрнэн бич ээч нь зинза! : Ут50Ж5 Ын С 2 " Богдын голын хөвөөгөөр сүн- Цэрлэн байх олон барилгын чухам захна нь очих газар уулзах хүүх дүүд байгааг анх удаа -зорчин яваа аяны би гайхаж билээ, --2 давхар «хамгийн том бай- “Манай нам үр хүүхдийнхээ айн сайхны төлөө их анхаарал аламж тавьдаг учир энэ 10 жи- “ийн дунд сургуулийн барилга Гаймгийнхаа хэмжээн дээр хам- н том сайхан барилга юмдаа тэж бодогдлоо. 1923 онд Улиас- ай хотод цөөн хүүхэдтэй байгуу- глагдаж байсан энэ сургууль одоо ы нэртэй цуутай сургуулиудын тэг болжээ, Элдэв-очирын нэрэм- шит энэ сургууль 1950 оноос бү. “Болж 9 дэх төгсөлтөө энэ жил хийж нийт 850-аад хүүхдийг бү- эн 10 жилийн боловсролтой бол 22 үНөхөр гэдэг үгнээс нөлөө чад- лаараа давуу, нөхөрлөл гэдэг үг азар сайгүй сонсдох болжээ. Нө сөрлөлийн гишүүд гэдэг ЭХ Эд тээс ихэр төрсөн ах дүүгээс өөрц- түй санаа сэтгэл нийцтэй, ажил » үйлс нь бүтэмжтэй байдгийг үз шан. Манай ангийн сурагчид аа! цө мөөрөө өөрийнхээ сониныг захиа- яан уншия, нөхдөө уриалая гэж цог жавхаа, золбоо хийморьтой нэ Тэн хүү санал гаргалаа. Гэтэл энэ Внгийнхан энэ сурагчийн. үгнээс нэг нь ч зөрсөнгүй. » л “о Түүгээрч барахгүй бид энэ хи- “зээлийн жилд 10 дугаар ангиа -| фегсөөд явахдаа энэ сонинуудаа нэг ангийн сурагчдад шилжүүлэн “22 өгч тэдний ихийг сурах мэдэхэд “4 нь бага боловч нэмэр хандив бол гоё гэхэд нь энэ бол ёстой зүйтэй Санал! манай зарим сургуулиудын “2-9, 7,10 дугаар ангийн сурагчид » “бид хойтон төгсөөд явчихна, тий- -0) мээс захиалахгүй, хагас жилээр Ж , 2 вахиална гэж ярилцах явдал бай- (даг, Гэтэл манай Алтангэрэл дар- Ё -“Рын санал маш зүйтэй байна гэж 7 Хэсгэн . є . ож са йЁ-- н-гөүлгэсэрн нэгэн сурагч хэллээ, Алтангэрэл энэ антийн 5 онцын нөхөрлөлийн ахлагч учир эд цөм үгнээс нь -Ч гардаггүй санал нэгтэй байдаг ажээ. Түүг2эрч барахгүй 8лтны дэрэгдэх гууль, шарлана гэгчээр энэ ангийн Алтангэрэл ахлагчтай 10 хүүхдийн нөхөрлөл нийт ан- гийнхандаа нөлөөлн, |ЭэдЭнтэй ажил үйлс нэгтэй явдаг учир энэ ангийнхан 1962 оны пионерийн үнэн сониныг 100 хувь захиаллаа. Өнгөрсөн хаврын 8 дугаар сард байгуулагдсан энэ нөхөрлөлийн- хэн энэ хугацаанд асар их вүй- лийг хийж сурчээ. Эд 5 онцыг эзэмшигч гэсэн тэмдгийг Яг ОДОО гоор аваагүй ч гэсэн «хөдөлмӨ- рийн алдар» гэсэн тэмдэг эдний энгэрт хадагджээ, Үүнийг энэ нөхөрлөлийн |Ги- шүүд зуныхаа амралтаар ах на- рынхаа хамт говь нутгийн газар тариаланг усжуулах, суваг татах ажилд онц идэвхтэй оролцсоны учир Очирбат, Володя, Сосорба- рам, Буджав нарын энгэрт энэ тэмдэг аргагүй гялалзах болжээ. Энэ нөхөрлөлийнхэн аймгийнхаа артелийн гишүүдэд бичиг үсэг зааж тэднээс 10 гаруй төрлийн дотуур хувцас эсгэж оёж сурчээ. Энэ нөхөрлөлийнхэн техникийн мэдэгдүүнтэй болох зорилт 1а- виад радио, эгшигт хайрцаг, уна- даг дугуй, цаг, гар чийдэн Зэр| гийн дотоод бүтэц ажиллагаатай танилцаж нилээд засваруудыг хийж чаддаг болж цөм фото зураг авч чаддаг болсон байна. Эдний 2 (01 ТАЗРМД. үлгэр жишээ энэ сургууль дээр маш их нөлөөтэй байна. Уулын оройд цас бударч, усны захад мөс тогтож цангинам өвлийн дохиог газар сайгүй зарлаж байхад Эд «үлгэр жишээ дулаалга» ангидаа анх хийж сургуулийнхаа хамт олонд үлгэрлэжээ. ТЭМЭЭТЭЙ ХҮН Эрдэнэ хайрханы хавиргын 7Намжирын цохионд алсын болол- той богц шуудай аяны хайрцаг тэргүүтэн ганзгалсан их бага гур- ван хүн «явахыг нутгийнхан ихэд тайхжээ. Нутгийн зарим хөгшчүүл урьдын цагт бол /Хамжирыг гур ван хүүхэдтэйгээ амилаад босоод иржээ гэж ярихсанж. Энэ тэмээтэй хүмүүс тойроод байгаа цохионд чинь 4 Намжир тайж гэж нэг адайр хүн гурван нялх хүүхэдтэйгээ хоргодож бай- гаад нэг өдөр холдож яваад ирэ- хэд нь гурван хүүхдий нь чоноид- “сэн байсан учир Жамжир тайж тэр цохио уруу нисч үхсэн бөгөөд чингээд жамжирын цохио гэж нэрлэх болсон гэдэг домог яриаг шшш-)ш))-Э --- Тохилог талбай шинэ танхит “аз, Хэнтий аймгийн тохилог сайхан Тус “сургуулийн со фатширээт сумын болголоо. сурагчид хичээ! о» 2 бага сургуулийн Энэ ажилд 4 дү | ЛИЙНХээ чөлөө ца. 8. 4-р ангийн сураг | гээр ангийн Д. Цэ | гаар хуучин бай- Сомид удирдан сур | вээндорж, 3. ду? | ШиНд засвар хийж туульдаа шинээр | гаар “Алтан | 10 м урт, 6 м өр “тамирын | гэрэл, 2 дугаар ан | гөн тохилог сай- гийн | Доржсүрэн, Моллрожонс үллиыл Гүрдорж нар бус| ХАЯН |) “пионерийн даасаа илүү ажил танхимтай боллоо. 17088, 5525: хаусыг. БҮВЖВВ, СЭРГ: 1 дурсан ярилцлаа, ... Улаанбаатар, шинжлэх ухааны хүрээлэнд гэсэн хаягтай жижиг хайрцаг, хүүдийд нандигнан оёж хадсан зүйл ирэх болжээ. | Энд Завхан аймгийн төвийн 10 жЖи- лийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Сосорбарам, Жамьянсүрэн багш Ламжав гэж хаягаа бичсэн байдаг байлаа, Өд бол аймгийнхаа говийн сум: дын ургамал амьтны аймаг, ашигт малтмлыг хайн шинжлэн үний нууц тайлагдах нь Ч энээ! Эд эмийн 40 гаруй төрлийн ургамал, олон төрлийн шороон будаг, төмөр зэс зэрэг нилээд металлын хүдэр, Сэвстэйд чулуу нүүрсний ашигт малтмал байгаа зэргийг газар зүйн. багш Ламжавын хамт шинжлэн судлаж үр бүтээлий нь үзэж яваа бяц- хан хайгуулчид юм. Эд ингэж аялж явах хугацаандаа элдэв төр лийн хээ угалз, МӨНГӨН тэмдэгт ба түүхийн дурсгалт зүйлс цуг” ларуулж, мөн нутгийн хэл яриа- ны онцлог зэргийг судлаж зуны- хаа амралтыг ашигтай өнгөрүүлж ирээдүйн их геологчин болох зам соо Жа сад Луса/хаМаа/чуҮ Хөвчит өндөр уулстай Хөвсгөл сайхан нутгийн Рэнцэнлхүмбэ сумын Бага сургуулийн сурагч “- Цаатан хүү Дүнхчиг Загасчин эцэгтээ тусалдаг. Зургийг н., Дорж, Хэвлэл засцалж байна Булган аймгийн |Хишиг- өндөр сумын дунд- сургуу: "2 лийнхан пионерийн үнэн 154 залгамжлагч сэтгүүл 9- ийг захиалав. ж ч ж Завхан | Цагаанчулуутын бага сургуулийнхан .пионё: рийн үнэн 74 залгамжлагч сэтгүүл 47-г захиалав. жо» . ЖЭ, Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын бага сургууль пионеё рийн үнэн бүтэн жилээр 17 хагас жилээр 25, залгамж- лагч сэтгүүл 84гийг захиа лав. Эв Ул: 1 Т ... 4:235 “Хэнтий Баян-овоо сумын с бага сургуулийхан пионе- рийн үнэн 50, залгамжлагч |НаР бусдаасаа идэвхтэй за. сэтгүүл 14-ийг захиалав. мөрөө гаргажээ. үЗгГНИЙ ИШ. 4 дүгээр анги гэсэн хаягтай та салгаанд ороход түн гамтай эдэл сэн мөртлөө он їшил удсан 0о- лов уу гэмээр “үзэгний цэнхэр иш анхаарлыг татаж билээ. Бяц: хан охин Чалхаад нэгдүгээр ан гид анх цог Сурагчийн ширээний ард суухад нь хичээлдээ шамда! суралцаж эрдэмтэй хүн болоорой гэж захиж үзэгний улаан, цэнхэр 2 иш, бэхийн сав, номын сав ааг нь авч өгчээ. Бяцхан охин Чал хаа аавынхаа авч өгсөн энэ зүй- лийг зарим багачуудын адил хаяж, гэмтээсэнгүй 4 жил дарас лан хэрэглэж байгаа ажээ. Өч" хэн энэ зүйлээс ч үзсэн “алхаа хичээлийнхээ сурах бичгийг ч Гэ сэн маш гамтай хэрэглээд доо дүү нарт шилжүүлдэг байна, Чалхаа жил бүр онц сайн су: ралцдагаар Ч барахгүй өөрийн а! гийн Долгор, Хажид нарыг өнгөр: сөн хичээлийн Жилд Шшефлэн аваад ангий Нь амжилттай төгсС- гөж энэ хичээлийн жилд сурла- гаар хоцорч яваа нөхөддөө тус- лаж байна. Ийм ч учраас Чал: хаа сургууль дээрээ нямбай су рагч гэгддэгээс гадна тус ч сайн нөхөр гэгддэг байна. Т, Жамьянсүрэн. иргшш----мШД“41--!-ГСЛЦШҮШЧЧГ Тнавхлант хотын сургуулийн Жаахан пионер Нямаахүү Он жил дараалан Сэтгүүл, сониноо захиалж Орчлон ертөнцийн гайхамшгийг Сэтгэл өрнүүн судалдаг. -,. Гэрэл зургийг Т. Жамянсүрэн Эьдьнлнднл) ж.. ж Архангай “Тариатын 10 ислийн дунд сургуулийн су рагчид пионер сонин бүтэн хагас жилээр 271, залгамж лагч сэтгүүл 44-ийг захиа- лав. 22 . .. Х8523 Хөвсгөл Ханх сумын ба: га сургуулийн сурагчид пно нерийн үнэн 59, залгамж- : лагч сэтгүүл 17 захиал ё|- жээ. ГЭВ Тайм, 1-2 т “Увс аймгийн Ховд сумын бага сургуулийн багш, су-. рагчид пионерийнхаа үнэн сонингоо 100 хувь захиал лаа. ҮҮүнд: “Сүрэнхорлоо, Долгорсүрэн, Билгээ, Тэгш жаргал, Орсоо Буянжаргал “хиалая.. ОЛ 2--5--2-22422-2 |Мтод зүсээд ах шигээ /8дХлан уяд дэрлын тав шээх ага ыКснн! Авдар сав хийхсэн гэхээр З “92цонедийн: | /Мүч минь даанч дутаад ” | : вЄО : | хөрөөгий“нь даахгүй юм. : : Ч. ааагаллын хєлга ЯГр! 88) р18 Сургуульд бүр«суунихаад -:1981 оны 11 дүгээр сарын 17. Л 5. Бичиг ном үзэхсэн Сурагч пионер болчихоод Бүчий нь зүүж явахсан, Хэзээ, бол гэхээс л 2 | : 3 5 т Ё”Э 1 , 69: Яагаад ер болохгүй юм. | Жүүхлиэийн бодол охгүй юм. Хичнээн удаад байхад | Хүүхэлдэй минь хөөрхөн ч Хүн шиг нэг ч ярихгүй юм. Хотлөөд явдаг машиндаа Би ердөө-өсөхгүй Чом. С.Дашюндэн. Тэнгэрийн өнгөт мөс : -. Би багтаж орохгүй юм.. “(Багшийн сургуулийн 4-р кур| Тэнүүн уудам байна ! Тэшүүрийн нимгэн үр Хувин бариад,ээж шигээ сийн оюутан) 23. Тэгшхэн хурц байна. Үнээ саая гэхээр, ЭГ Нуруу минь даанч намдаад , 5 ө99990099999Ф609Ф9ФФ9ФФФоФоФФ 99Ф9Ф9799ФФ9Ф0ФФФ , Хөхөнд-нь хүрэхгүй юм. 1 21 д | ... 2 бу Тт »2-72 2 Хувцастхийдэг эгч шигээ - 12х ХРУЛГОЫн ху Утас сүвлээд оёхсон гэхээр 2 ї УОАЛҮЭХ 2 1 1, «Оргил» нэгдлийн ! Олон адуунд | Харлаг ч бий | | Хуруу минь дандаа зөрчихөөд. ЭВЧЛ Сүвэгчий нь олохгүй юм.. ! : Жороо ч бий 23. Сайхан хээр сайвар Сайвар нь яриагүй сайвар Хэнийг ч унасан сайвар “Хээр гадаагүй сайвар Сайвар сайвар сайвар Сайвар нь яриагүй сайвар Намайг ч унасан сайвар Чамайг ч унасан сайвар З. Буянт гуайн Буур | Буруу шанаандаа. Буйман тамгатай Буйман тамга нь Бузгай тодхон ! Бузгай тодхондоо с.. Бусдаас ялгарам | “Буйман тамгаа. Б. Дамдинсүрэн. ! | ! да ”ММорь унаад аав шигээ Адуу малд явахсан гэхээр Хөл минь даанч богинодоод Ч! 2 Дөрөөнд нь хүрэхгүй юм. . Ї “АГ Чаүвнулгэрэй у Ву ВЭЭ Борлог ч бий. Ардаг ч бий Ярдаг ч бий хүүр: 5| 2121827 (Цэргийн хэвлэх үйлдвэр) БИсЭХ төв . цэцэрлэгийн хүүхдүүд хоорондоо урал-, 17 7-даж ЗОЛ Хартайлглйн Он алхд »Н.Доржийн авсан гэрэл зураг. | Л Уруу газар буухдаа | Буруу хазгай явалгүй Хад чулуу мэргөлгүй 1, Мод бургас шүргэлгүг Хун цасан дээгүүр Ту с йн 2 2: голын залуучуудын ордон со талын хаалга, 4 дүгээр давхарт 403, 404 номерын өрөө. рил- С цах утас: ЯН охэхгагар Эрхлэгч, нарийн бичгийн дарга 28005. УЛВАРУГӨГ арь єнт хэвлэлийн комбинатад ХЭВЛЭВ. “Манай хаяг: Улаанбаатар Мон 27 А х “| гуйжээ. “| дахин / 2 272 Ши: ? “аАМЬ, 2877 х - 19 Ачаатай илжиг морь хоёр явж “байжээ. Илжигэнд асар хүнд ачаа Чачсан тул тэр хөлөө. арай ядан зөөнө. Илжиг моринд -- Ах миний ачаанаас хэс: гийг ав. Би одоохон уналаа гэж “Тэгэзд ядарсан илжиг хэдэн алхам яваад үхэд хийн унажээ. Тэгтэл эзэн, илжи үүУуУмМмУ “С7О7Ү7Х7Ү7Т777(777777777 У 79 Уу ы “ТАЙЛБАРГҮЙГЭЭР 2 гэнд ачсан бүх ачаагаа моринд ачаалаад дээрээс нь илжигний арьсыг нэмэрлэв. “Надыг гуйсан үед нь би илжигэнд тусалсан минь дээр байж дээ /тэж морь бодов. Гэвч бодол нэгэнт хожимд жээ. А. Далхжав. (орчуулсан) : ЗОУВДСЛС сонииигэ-игг-ии----титж Хариуцлагатай эрхлэгч. 2 сл тевта. хүү (Дорно зүгийн хошин яриа) Нэгэн хүн, гуанзны дэргэд мо риноосоо бууж орчимдоо гүйж явсан жижиг . хүүг дуудан ши рүүнээр хэлсэн нь: 28 --Хөөе, чи энэ морийг сайн харж бай! г Тэгэхэд нь хүү ойртон ирж: --Таны «морь муухай зантай ин биз? : --Зүгээр зүгээр » --Тэгвэл єшиглөдөггүй биз! 2 --8За, за яалаа гэж! , :--Хазаж дайрдаг юм биш биз? ”т- Ердөө ч хазаж дайрахгүй! 5 --Зугтаж, дутаадаггүй биз дээ? Зо --За, за хаашаа зугтаах юм! --Тэгвэл та юундморио харж бай гэсэн юм бэ! гэжээ. Орчуулсан С. Халзан. Тв ла егч с- За миний хүү шалаа шүүрд гэж ээжийгээ хэлэхэд, - Би чадахгүй гэдэг хүүхдийг та нар ямар хүүхэд вэ?.. 77У7ҮУУҮУҮҮҮУҮТҮҮҮҮУҮҮҮҮТҮТ7ТҮУУТҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮУҮҮҮУУҮҮ?7 1ИИЗМЫН ТӨГС 9МШТОН” 9 ШИШ АВШИГ Монголын ) өвлө!д “Монголын шинэ ТСсЄн уран з0 хиолч Д. Нацагдоржийн төрсний 55 насны ойг тохиолдуулан нийс лэлийн пионерийн 6 дугаар бүлгэ мийг Д. Нацагдоржийн нэрэм жит болгосон тухай тогтоол гар “» хүргэж байна. Зургийг Н. . « Дорж, У7 (..18 дахь жилдээ, 42 (735 Цылылммтынлы лэ тыл, тэл л утьтитм уутыг зэл Ультть.й л.У, Я0рон: БҮХНИЙ ПРОЛФТАРИ НАР р нЭГдЭГТ “ин! аг МАХН: -ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭ320Д БЭЛХЭН БАЙГТУН! ЇМХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРООР? “МОНГОЛЫН ПИОНёрИЙН ТӨВ ”“ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН! Социалист Чавөгчүхж бригад гавшгай чуудын улсын анхдугаар зөв: төлгөөн дээр нийслэлийн пцонерийн, төлөөлөгчид поРстЛФЭРГ”, 1961 оны 11 дүгээр сарын 24. | Баасан 5297 9:719 91) 4Ун | үнэ 10 мөн З8,Саруул сайхан ирээдүй өөд тэмүүлэгч дийн манлайд явна гэгч юутай алдар ” хүндтэй вэ? (2. 4: Өнөөдөр социалист нийгмийн сайн сайхныг хүн бүхэн амтлан мэдэрч байгаа энэ нийгмийн цаашдын ялал ыг улам түргэтгэхсэн гэж бодох нь зүйн Кэрэг, боллоо, Гвч энэ бол зөвхөн мөрөөдсөнөөр бо 85 003 харин их бага иргэн бүрийн Идэвх тэй. шургуу үйл ажиллагаа, санаач Ь агаас болох юм, Одоогоос 8-хан жилийн Р2 - мнө та нарын ах эгч нарын дотор социа лист ёсоор ажиллаж, сурч, аж төрнө гэ сэн чин эрмэлзлэлийн доор Улаанбаатар төмөр замын депогийн инженер МХЗЭ- ийн гишүүн Мандах ахлагчтай хэсэг 34 луучууд анх удаа социалист хөдөлмөрийн бригадын Төлөө» бригад болохоор сздэж 5 санаачилсан нь социалист хөдөлмөрийн төлөө, хөдөлгөөний 0ч Нь болсон билээ, «Нэг нь нийтийн төлөө, Нийт Нь.нэгийн ! төлөө» гэсэн зарчмыг үйл ажиллагааны- хаа үндэс болгосон энэ хөдөлгөөн удал зүй үудам монгол нутгийн | Өнцөг бүлан бүрд лел болон дүрэлзэж энэ (3 жилийн лотар их ирээдүйтэйгээ харууллаа. (Одоо эчэ оны 11 дүгээр Сепын 1 ний. байдлаар 2» боцнзлист хөдөлмөрийн бригад 204. социа лист хөдөлмөрийн төлөө бритад 2478 болж энэ хөдөлгөөнд үлс ардын аж ахуйн бүх салбараас 36 мянга гаруй хүн хамрагдаад байна, . Г Ийнхүү түг түмэн хүнийг эгнээндээ 14- тан оруулсан олон нийтийн ЄргГөн хөдөл гөөн болов, Социалист: хөдөлмөрийн бри гадын хөдөлгөөн үүсэхийн хамт ард"түм нээ соён гийгүүлэгч сэхээтэн ах эгч нар чинь мөн л энэ хөдөлгөөнд Идэвхтэй орол цож социалист ёсоор ажиллаж, аж төрж, сурахыг хүссэн ажилчдын хамт олонд түс лах санаачлагыг өрнүүлсэн юм. Сэхээт нүүдийн эх оронч хөдөлгөөний маилайд 1959 оны 7 дугаар сард зохиолч Даржаа ахлагчтай сэхээтний социалист | нөхөрлөл анх гарч ирэв, Энэ нехөрлел Эмч, багш, инженер, урлагийн ажилтан зэрэг төрөл бүрийн мэрэгжлийн 12 сэхзэтний бүрэл дэхүүнтэйгээр байгуулагджээ, Одоо сэхээтний нөхөрлөл 052 болж 6500 гаруй сэхээтнийг хамарч байна. |Ил Гэж энэ хөдөлгөөн манай хөгжлийн мар гаашийн дүр зураг болоп тодорч хүн ардын ариун хєдөлмөр, оюун санаанд нзвт шингэсээр байна. Саяхан социзлист хөдөлмєрийн бригад гавшгайчуудын улсын анхдугаарЗзеглглгвдц Улаанбаатар хотноо гөөнд СХ бригад, хамт олноо төлөөлж 500 гаруй төлөөлөгч оролцож өөрсдийн ажлын баялаг туршлагаа солилцож зөв лөв «: болж энэ зөвлөлд Мөн социалист хөдөлмөрийн бригадын хөдөлгвөн өрнүүлэх үйл хэрэгт идэвх зүтгэл гаргаж хөдөлмөрийн өндөр ам жилт гаргасан УлаггДаатар төмөр замын Сайншандын илчит тэрэгний засварын газрын машинч СХБ-ын ахлагч Намсрайн Нацагдорж, Чойбалсан аймгийн Эрээний тэрэгний үйлдэврийн ажилчин СХБ-ын ах лагч Раднаагийн Батаа, Ховд ймгийн авто тээврийн 4 дүгээр баазын жолооч, СХБ-ын ахлагч Занабазарын Хийрав, Хөвс гел аймгийн Их уул сумын МААМС СХБ ыи ёхлагч Осорын Гүндсамбуу нар БНМ АУ-ын хөдөлмөрийн баатар цол шагнагд санаас гадна СХБ-ын хөдөлгөөнд идэвх зүтгэл гаргасан. олон хүн төрийн дээд шагнал хүртлээ, Ах эгч иарыихаа алдарт сайхан замаар инонер багачууд алхалж «таван онцыг эзэмшигч» ХӨДӨЛГӨӨН өрнөж «Таван онцыг эзэмшигч» 275-йоөхерлөолд шах пиапер хамрагдаж . хамтарч сурч үмүүжихийн сайхан үлгэр үзүүлж байна, БЭК 2 ур НАМСРАЙН НАЦАГДОРЖ Хүүхэд бүр хө 1 Хөдөлмөр, хүнийг бий болгосон : гэж Ф. Энгельс сургахжээ. . Хөдөлмөрийн үр дүнгээр Хү: мүүс нэгэнт бий болсон учраас хү ний нийгмийн хөгжилд хөдөлмөр Ї Ц ! “шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэж, ир го сэн, хойшид ч гүйцэтгэх юм. Манай ард, түмэн эх орон. Ма: най залуугүе хүүхэд багачуудын рТӨЛӨӨ та нарын сайн сайхан амьд . ралын төлөө хөдөлмөрлөж орчин зүеийн үйлдвэр, фабрик, завод, ца “хилгаан станц, тээвэр харилцаа "холбоог бий болгож байна. Манай чөлөөт оронд хөдөлмөр нэгэнт 4, нэр төр алдар гавьяаны хэрэг бол :! сон учраас залуу үеийнхэн хөдөл | мөрлөх сайхан уламжлалаар хү- мүүжиж байна. Ер нь сурагч хүн багшийн заасан хичээлийг үг үсэг :| алгасалгүй чээжилчихээд түүний- “| гээ амьдралдаа хэрэглэж чаддаг :| гүй байвал тийм сурагчийг хэнч Тэсэн сайн сурагч гэхгүй. ». Иймээс юуны өмнө шинжлэх с ухааны үндсийг сайн мэдэх тэр 1| мэдлэгээ ажил хөдөлмөр дээр хэ |: рэглэж сурах явдал мөн. 6. Одоо манай олонхи сургуулийн “хүүхдүүд үйлдвэр, барилга | сан- » гийн аж ахуй, хөдөө аж ахуйн нэг сдэл хот орон сургуулиа тохижуу ! лах зэрэг аж ахуйн бүх салбарт ! насанд хүрэгчидтэй мөр зэрэгцэн “гажиллаж байна. 72Кишээ нь: 1960 ! ! Н ї ! ! : ! 1 5 »- “оны зун амралтаар 25 мянга га: руй сурагчид, 2850 орчим багш “нар үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, ба- “рилга дээр ажилласан байна. :1981 оны зуны ажлаас нэг 04- римт хэлэхэд нийслэлийн б Ду- | гаар дунд сургууль сангийн аж гахуй дээр идэшний ногоо, үр 19- "риан дээр 170 га газарт бордоо "хийх, үр суулгах, арчлах, хураах | хүртэл бүх ээлжит ажлуудыг хий сэн ба 180 орчим тахианы дэгдээ хээ аж ахуйд өсгөн өгч 238 үнээ, дөлмөр ч байя 16 гүү сааж, маллаж, тэжээж тав тай сайн хөдөлмөрлөн амарч өн- гөрлөө- : Хүүхдүүдээ! Хөдөлмөрч ажил- саг-нандин чанарыг биедээ шин- гээх явдал бол пионер багачуу- дын маш чухал зорилго мөн. Хөэ- дөлМөрөөс айж бэрхшээдэг өөрөө Хөдөлмөрлөх дургүй бусдын хө- дөлмөрөөр амьдрахыг хүсэх, хө- дөлмөрийг хүндэтгэдэггүй тийм хүнийг хэн ч үнэлэхгүй. Учир нь та нарын өсвн торнихын үндэс, бид бүхний амьдралын үндэс, өө"! р Хөвсгөр цагаан цас Хөндий, талыг бүрхсэн Хүйтэн жихүүн жавар Хацар нүүрийг долоосон “Мөнгөн хавггар шагнуулав Олон улсын хүүхдийн гар зур- гийн уралдаан жил бүр Энэтхэгт болдог. Энэ жилийн уралдаанд 74 -овны хүүхдүүдээс 420 бүтээл орж ЗУРАГ ДЭЭР | Найман настай. Цогоо олон улсын хүүх! дийн гар “зургийн уралдваны комисссос дурсгасан навч хэлбэрийн мөнгөн тавгса хүлээж аваад байгаа нь. 5 5.1 с.БОДООШ шгэгшиимшлиэилтэшилшолхигашилжттвистүтүлытоооташтттт“Л " ПИОНЕРИЙН ҮНЭН )М.42 (785) 2) Польш, Энэтхэг, Цейлон, Япон шинэ Зеланди, Иран зэрэг орны хүүхдүүдээс урласан 21 бүтээл Энэтхэгийн ерөнхий сайд Неру: гийн 1 дүгээр зэргийн шагнал хүртжээ. Уг уралдаанд манай ор ны 17 хүүхдийн 25 урлал оролц- соноос маршал Чойбалсангийн нэ рэмжит 11 жилийн 1 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Гонгорын Цо гоогийн «Цэцэг» гэдэг зураг бай- ранд орж олон улсын уралдааны навч хэлбэрт мөнгөн таваг бусад зүйлээр шагнууллаа. Цогоо энэ-жил 1 дүгээр ангид сурдаг бөгөөд цэцэг гэдэг бүтээ лээ цэцэрлэгт байхдаа зурсан юм. Олон улсын хүүхдийн гар зур- гийн уралдаанд сургуулийн /Өм- нөх наснаас 16 нас хүртэл хүүх дийн бүтээл оролцдогоос гадна нэхмэлийн урлаг орж болдог аж. Дараа жилийн уралдааны зургийг 1962 оны эхний улиралд авах тул хүүхэд бүхэн энэ уралдаанд оролцохыг олон улсын хүүхдийн гар зургийн уралдааны комисс та Н нараас хүссэм байна. 2 р лашаллсаалспа укшалшаллтта/ Чить/Үй Булган: аймгийн 10 жилийн дунд! сургуд лийн 2 дугаар ангийн онц сурлагатан 9гч дүү Цэрэнпил, Цэрэнлагма хар. гэрэл зургийг авсан. Д.ДОВЧИНДОРЖ рийн оронд социализмыг бүрэп байгуулах үндэс нь хөдөлмөр -бө төӨд ийм учраас манай хүмүүс хө дөлмөрийг алдар гавьяаны хэрэг болгон хүндэтгэж үздэг. Тийм ч ал 1вэяас: билгээрээ 4 4 й. дорсон 3 Баянхонгорын 2 учраас та нар онц сайн сурахын жилд зэрэгцээгээр танхимд заалгасан Ё Бахдагдаж байгаа 2 хичээлээсээ амьдрал дээр бүтзэл-| | 1 гагч юм. Ч 3 чээр хэрэглэж сурах нь чухал юм. Би Тийм ч учраас Даваа Юмыг бага гэж голохгүй юм бү: Таван онцын эзэн Эй хэнд хөдөлмөрч байдлаар хандаж байх явдал бол пионер сурагч нэг| бүрийн эрхэм үүрэг байх ёстой. Ажил хөдөлмөрийг хар бор гэж голж болохгүй. Ямарч хөдөлмөр эх орон ард түмний сайн сайхны төлөө зориулагддаг бөгөөд тодор- хой ажил эрхлэж түүндээ үр бү? тээлтэй ажиллахад заавал мэдлэг боловсрол шаарддаг юм. Иймээс эрдэм сурч түүнийгээ ажил хө- ЇГТ, сошаашшшишиллтиисыэиыЛНыны Д. Нацагдоржийн төрсний 20 кс насны ойд 1 Хэзээд бэлхэн Ууган зохиолч Нацагдорж багший дөлмөрт бүтээлчээр ашиглаж сур С З : таа. гэж намын 14--р их хурлаас ма| СЭТГЭЛ ЗүРхнээсээ хайрладаг би, най өсвөрийн үе та нарт сургасан байна. 5 ч - рлаж бичсэн нандин бүтээлийнь . Уншиж судлахыг хүсдэг би. 1! 132. Хэний ч нутагтай зүйрлэшгүй. «Миний нутаг үнэхээр сайхан «Хэнз хургаа» мянгаас танвдар , Ч таг тань таньдаг. Г2 Хэн бүхэн зохиолы : ло» Бичиг сударт зохиолоо хэвлүүлэй |. Бийр бэхтэй дандаа нөхөрлөж, 1 Нацагдорж минь улам ч залуужийг Насан “мөнхөд алдаршин магтагда.. « нээс 7 «Бүхий олон багачуудыг» Дуут, лак , «Бүрхсэн улаан бүчээ» хийсгэж Нацагдоржийнхоо жишээгээр. замнаж 7 Намынхаа төлөө! хэзээд бэлхэн (24 дүгээр зувгуулийн 5 дугаар, 2 ангийн Ё бүлгийн сурагч эмэгтэй. Л.Өнөрбалян 245 амарч суувал эндэхийн сурагчид өөрвө, дуулцгааж байхтай тааралдаж «лавлан |еерсддоөингэж үйлчилж ихийг сурч байгаа. ТЛЛВЭЛЭрЛЦЄЛХҮЙГОЛВЭГ бүлэг бүр 7 сайхан заншлы нь тэмдэглээд нийслэл ХОТ хоног бүрийг хариуцан авч сонирхолтой доо нисээд орж ирсэн чинь нэгэн сургуу концерт | ”нар” сурвалжилмаар санагдаад нүд ирмэл хийн зуургүй 5 дугаар сургууль дээр хү рээд очлоо, Харуул хөрөө бариад мужаа!. ны ажил хийж сандал таг зэрэг өдий, 7 төдий зүйлсийг хийсэн сурагчийн нэрийг асуувал 6 дугаар ангийн а бүлгийн НО . Євлийн тэсгэм улирлаас шуурхай сур валжлагч маань халшралгүй Заг байдрагийн замыг ч тоолгүй захгүй тэнгэ рийн мандлаар дүүлсээр Завхан аймгийн Цэцэн-Уул сумын сургууль дээр очиход хөл нийлүүлэн бүжиглэж, хөг нийлүүлэн . үдэшлэг олон нийтийг явуулж тоглох ажлуудыг хагас, бүтэн сайн өдрүү дэд зохиодгоор ч барахгүй хичээлийнхээ завсарлагааг боловсон Зөв өнгөрүүлэх нь сураг: хүний эрхэмлэн санах зүйлийн нэг гэж үздэг юм байна, Иймээс Цасан далайг гатлан аялав. тоглоомын гим |ровсамбуу тэнэ, Энэ сурагч мужааны | х мэтчилэнгээр | Жилд хичээлийн гадуур эрхэмлэн сурал... Ж байгаагаар ч барахгүй циркийн таа элснийг | 38Н дээр олон удаа тоглосон авьяаслаг, | уран нугалбарчин ажээ, Мөн хичээлдээ , ямагт онц сайн суралцдаг. сурагч юм бай. на хээ завсарлагуудыг дууны настикийн хөдөлмөрийн гэ: хувиарлаж, өнгөрүүлдгийг тус сур багш Ш, Содномцэрэнгийн мэдэ сонсоод өдөт шувуунаас давуухан хурдал саар Өвөрхангайн Хужиртын сургууль дээр өрөөд ирэхэд «Өөрөө өөртөө үйлч- : лэх өрөө» гэсэн хаягтай тасалгаа байхаар Авхаалж сэрэглэн авьяас төгөлдөр түм . нь яваад орчихсон нь энд дээл оёж, тэндгу | буман хүүхдийн маань нэг энэ жаалыг, . тал хадаж, зарим нь үс засаж хувцас | бахдан бодсоор энэ удаагийнхаа аяллын угааж байгааг харахад тун тохилог үйлчил материалаас эвлүүлэн сийрүүлснийг 884 гээний газар ороод ирснээ мэдэж санаа |рим хэсгээс нь танилцуулахад энээ, МОуавалаал/ утшалжлаллаааа/ гавсалланалшшал /ешалалалгагїы лалаллпалалты Үесшалсалсалты) ИХЭР ТӨРСӨН ХОЙНО ИЖИЛ БАЙЛГҮЙ ЯАХАВ П 9 ! Эр 3 гуулийн | Ц8 « 0 2 1 л Ї : “ Баруун бүрэнгийн сургуулийн багачууд олны гмьдралаас Богдхаан уулын аймгийн бүрэн хаан уулын хушууны ардын тэн 1959 онд сургуулиа тохижуу хэм гэж нэрлэгдэн хулсан үзэг| Лах зорилт тавин ажиллаж 80 хү барьж үнсэн самбар дэлгэсэн ар ван таван хүүхэд хоёр эсгий гэр хоёр багштайгаар 1923 онд хичээ лээ эхлэж байсан одоогийн Сэлэн тэ аймгийн Баруун бүрэн сумын дунд сургууль бол 88 жилийн түүх ТЭЙ манай улсын ууган сургуулиу дын дэг билээ. Ардын хувьсгалаас -2 дүү энэ сургууль туулж өнгө рүүлсЭн ЭНЭ ОЛОН жилийнхээ ху Тацаанд ардын олон үр хүүхдийг сурган хүмүүжүүлэхэд ИХ, уүрэг гүйцэтгэсэн нь илэрхий бизээ, 1956 онд 7 жилийн дунд сүр тууль болсноосоо хойш сурагчдыг элсэлт, багш нарын тоо. сурла Орхон үүлдрийн энэ хонийг сурагч Даваадорж хариуцан мал- ладаг. Тын хувь үсрэнгүй хөгжиж .ирс нийг баримт тол харуулж байна. 1956--557 оны хичээлийн жилд 187 сурагчтай сурлагын 87,2 хувь 1957--58 онд 203 сурагч сурла гын 88,3 хүвь 1958--59 онд 225 сурагч, сурлагын 92,2 хувь 1959- 60 онд 283 сурагч сурлагын,93,6 1960-61 онд 94,3 хувиар хувь өсөн дэгжиж иржээ. Тус сургуулийн хамт олон сүү лийн/ жилүүдэд сургалтыг үйлд вэртэй сурлагыг хөлд өлмөртэй хол бож нилээд их зүйл бүтээсэн бай на. охлмтмамтүтмтмтмтурхоут муут 0 Саяхан болсон 4 дүгээр удаа-6 гийн хөдөлмөрийн чуулгандаа хам гийн их бэлэгтэй ирсэн тэргүүний хөдөлмөрч хүүхдүүд энээ ний багтаамжтай хоолцы газар, 8 тасалгаа бүхий амьд амьтны байр, 8 өрөөтэй юм агуулах бай рыг багш сурагчдын хүчээр барьж 80,000 тоосго шатааж 600 мето хэрмэн хашааг барьжээ. Үү ний үр дэд 60000 төгрөгийн цэ вэр ашигтай ажиллаж залуучууд оюутны анхдугаар их. наадмын алтан медаль хүртсэн байна. Урь- дах амжилтандгйА үл тайвшран улам ихийг бүтээхээр шургуу ажиллаж 1960 онд хичээлийн тан химууд мужаан дарханы байруу дыг барьж 18 тонн идэшний но гоо тарьж нэгдэлдээ 12,000 тоос го цохиж Тусласан байна. Энэ онп түс сургууль Пионер сурагчдынхаа бүтээлч авьяас, гуа сайхан, биеийн тамир мэдлэг хү- мүүжлийг дээшлүүлэх зорилгоор үдэшлэг өглөөлөг, биеи/,| тами рын тохил0Ог танхимыг өөрсдийн хүчээр шинээр. багж ашиглал танд оруулжээ. «Өрнөлт» нэгдлийн 1 дүгээр бригал дээр очиж пионер сслагч дын нэрэмжит хог айл тохикжуу ,аргагр шатааж 4 айлын сууцны барилгын 1 дүгээр шавардлагыг хийж 20 метр урт 8 метр оргөн 279 см өндөр барилгын 2 дугаар шавардлагыг хийж өгчээ. Тэдний пионер сурагчтын хир зэрэг ажилсагийг доорх барим: таасгулам тод ойлгож болио. Үүнд зуныхаа амралтаар бүгын -эзээ 62 кг. ноос 8889 кг. ганга 449 кг зурам 1292. тарвага 86. ноолкур 18 нг, мөөг 40,8 кг цуглуулснаас гадна нэгдэлд 9510 хөдөлмөр елөр бүтээж 8560 лито сүү сааж ту дхариуцан сааж 2010 литр сүү авч шаасан байна. Энэ. ажлыг бүтээхэд тэдний су Сурвалжлага лах үүрэг авч 7450 тоосго талын Шхдэс ОЛОО ЭСЭЭ рагч нэг бүр их идэвхи чармайлт гаргасны дотроос хоёр-хүн барилт вад Нэг нь дийлдэг. хорин морь уралдвал нэг нь түрүүлдэг, гэг чээр ажлаараа шалгаран ихийг бүтээсэн сурагчид цөөнгүй байна. 5-4 ангийн сурагч Лувсандор жийн Дулмаа 5 үнээ нэгдлээсээ 110 хөдөлмөр өдөр бүтзэсэн бө Уумтмтмуутмт омумтытмбут тмтитмжмт Төөд сурагч Бямбасүрэн сургуу: лийнхаа барилга засварт 52 өдөр ажиллаж 1.2 дугаар шавардлага, нарийн шаварлагыг Хийж сурсны дээр 700 төгрегийн орлогыг улс даа оруулжээ. 4 дүгээр анг х су рагч Даримаа нэгдэлдээ хонь ха риулж 239 кг ноос хяргаж 1440 литр сүү саасан зэрэг ажлаараа гарттун бүтээл гаргасїн тэргүү ний Сурагч олныг нэрлэж болох байна. 1962 онд энэ сургууль хийж бүтээх зүйлээ одоогоос на рийн төлөвлөж байна. Тэд 4 ули ралд ажиллах цэцгийн байр хө- дөө гис ахуйн баазтай болох зорил | гоор үнээ хонь болон түүний тэ ээлийн бааз, өвөлжөө хашааг ба рих гэнэ, Баруун бүрэнгийн дунд сургуулийн багачууд олны амьд: ралаас товч төлий тоймлон дурь лахал ийм байна. Та бүхэн тэдэн тэй байнгын харилцаа холбоо тог! тоож ажил сурлагын арвин сай хан бүтээлээ харилцан солилцож бие биенийхээ, сургууль, сургуу лийнхаа баялаг туршлагыг Эзэм шин ажиллавал нэн сайн. » Д. Содномдорж Солзнгэ аймгийн Багуун бүрэн сумын дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Норсмоо амьд амьт. ны булангийнхаа туулгайнуудыг Сэлэнгэ Баруун бүрэнгийн сур" гуулийн сурагч Намжимаа сургууч лийн амьд амьтны булан дахь бу“ гын тугалыг тэжээсээр Өдий ЗЭ" рэгтэй өсгөн торииулжээ. 9 . Манай хамгийн сайн дуучин Майннэгэн СПэлэнгэ аймгийн Баруун бүрэн сумын дунд сургуу, лийн 6 дугаар ангид сурлаг бө. гөөд хичээлээс гадуур явагддаг урлаг уран сайхныг ихээхэн сонир хож бүлгэм лггуйланд нэг ч тас лахгүй идэвхтэй оролцдог юм. Майннэгэн бол манай сургуу- лийн тэргүүний дуучнаар барах гүй эймгийн 8 дугатэ зэргийн лут чин цолтс" юм. Өөрийн савьяЗс ИДЭВХИЙГ ёонүүлж хичгэлсний үрээр ардын болон шинэ цагийн олон дүү сүрч цээлхэн хоолой гоор хүний сэтгэл Хөдлєм, Х4 татам сайхан дуулдаг сурагч юм. Майгцнэгэн зөвхөн өөрөө сураад зогсохгүй бусад Нөхөддөө сурсан дуу нэг бурийг зааж өгдөг зан шилтай. Майннэгэн шиг сайхан дуулдаг болохыг мана сүогуу, лийнхан их эрдэлздэг ба түүний сайхан дуулдаг гоц Хоолой гойд авьяасанд талархаж ирээлүйд тун сайн дуучин болно гэж Сах дан ярьцгаадаг. Ингэж хүний сэтч гэлийг хөделгөж ндэвхийг Өрнүү харнуцан авч тэжээснээс үржин олширч тэргүүний туулайчин бол жээ. лэх нь тэр сурагчийн Хичээнгүй авьяасынх боловч сурагч бүр энэ мэт бусаддаа нөлөөтэй байвал тун “сайхачз хэрэг шүү. : : Багш 3. Цэдэнням . ахулухлтмлтчлмл, Намжимаа сайн бүжигч «..Булаг голын, лэж.: буй Сяцхан, бүжиг. Украин эрэг хөвөөнд| охиныг үзэгчил да| бүжиг, торгүүл ар Бургас модон Охин дахин алга та| дын «цапал» «ат чимэгтэй шилтаар: угтана. тан бөгж» зэрэг 10 Цацалын есөн нү: Энэ охин бол (СЭ| аад бүжгийг уян 5 лэнгэ аймгийн Ба НОДЧй таглан дээтээ рүун бүрэн сумын мана сайхайлаа Цагаан сүүгээ Ца| 7 жилийн дунл сур| : цьядаа..» | гүүлийн бирангийн| 88 хайр хүйдэтгд гэж дуулан, хөгж| сурагч Д. Намжил лийг Хүлээдэг Ю мийн эгшгэнд хөл нийлүүлэн бүжиг ШИОНЕРИЙН ҮНЭН | ЧОН МЭ ул ээ “Мулан: маа ажээ. Буриадын сардын | 843 23-51 7 хүүхдүүдээ! Сэлэнгэ аймгийн Төвийн 10 жилийн сургуульд ур- лагийн авьяастай хүүхэд захаас “аван замаас үргэлж олон байна. ! - Тус сургуулийн захиргаа ч їшонер сурагчдынхаа урлагийн вьяас чадварыг хөгжүүлэхэд, ни- ээд санаачилсан нь сайшаалтай. Энэ сургуульд үлээвэр,үндсэний утсан хөгжмийн гурван дугуйлан ажиллаж түүнд:40--өөд хүүхэд су алцаж байна. Тэдний үлээвэр Өгжмийн дугуйлангийн сурагчид Огино хугацаанд амжилттай сурч Чадварлаг тоглож байгааг би чи- сээр сонсож бахдах сэтгэл төрсөн м. Урлагийн талаар олж: байгаа 7 Эдний сүүлийн үеийн амжилтын нэг бол сояхан үүсгэн хичээллэсэн үүхэлдэйн дугуйлан юм. Өнгөр- д 10 дугаар сараас эхлэн явагд ан Энэ дугуйлангийн сурагчид алдэйн урлагийн анхны мэдэг ХОрхолайн тургЗн хугацаанд ам: ч сурч знэ завсар «Ман- ”з0ос2 ардын үлгэрийг “сургуулилж орос хэл дээр нь эх лэн тоглосон нь үзэгч олны сонир хол бой на. оҮ313 Бас-ло лаша ба баавгай». «Үнэг: муур, туулай гу: рав» зэрэг жүж: “гийг найруулан бүтээжээ.Энэ ду- гуйлангийн су- рагчил нийтлээ ДулАМ- СҮРЭН п Биг нлылнллиийлилмиилшлыин оллиЛ лол ыг Ө Жирийн зүйл : Цаас Анхны, пагсыг одоогоос 2 мян: н жилийн урьд хятадад хийж аргасан. Хэдий тийм боловч тэр гүеийн цаас одоогийн цаастай адил төлгөр, тэгш биш. усыг ихэд тат- даг байлаа. |. Ингээд Европод цаасны үйлдвэр илжээд, даруй 800 жил өнгөрч даас үйлдв зөрлэХэл машин гарч эх: лэв Ч : г “Оросг цаасан. дээр бичигдсэн 7їанхны ном 1881 онд хэвлэгдэв. ус номын доторхийг гар бичмэ- ээр бичжээ. Сургуулийн хүүХдүү дэд зориулагдсан дэвтэр гараад 160 жил болжээ. Түүнийг 1799 онд Францын ажилчин Лүй тэд "Эхийж гаргасан.. Үзгийн хушуу с Эрт үест үг бичихдээ, юмыг цоо “дох, хонхойлгох зэргээр бичдэг байжээ. Тэр үест ингэж бичихэд төмөр савааг хэрэглэдэг, илэг, хө- їөс, арьсанд үг үсэг бичиж, тийм -төмөр саваа, дундат Азийн эрдэм- тэд дотор ихэд дэлгэрсэн. Метал- лаар хийгдсэн төмөр үзэг 18 ду таар зууны эцсээр өргөн хэрэглэг | шэж ирэв. Тэр үзгийг, ашиглахад өкц биш байлаа. 7-р зууны :80--аад онд: “Англид Үл 5, 5 “Са аПИС5Ы занд ойн Чон) Ё ё ЇЙ үйлдвэрлэгдэн . тарч. “үүнээс йЭ, 42 (735)| 525 2) шо»-оп кв “үглээ ду 1 ї5 220 БЭ жигд сайн суралцаж байгаагийн дотор онцолбол 9--а--гийн Ду-. ламсүрЭн энэ төрөлд нилээд авь- яастай болохоо харуулж. бусдын хаа хайр талархалыг хүлээж бай- на. : “ Дуламсүрэн «Маша ба баавгай» жүжгийн. Маша-Д. «Манжин» жүжгийн ач охинд чадамгай тог: лож, байна. Одоо со энэ сургууль хүүхэлдэйн дугуйлангаа улам ча- наржуулан шинэ жилээр нилээд хэдэн жүжгийг «найруулан тогло- хоор бэлтгэж байна. Энэ бол хөг- жих ирээдүйтэй сайн эхлэл, юма? Хүүхдүүдээ! хүүхэлдэйн урл, бол та нарын хамгийн дуртай, 6. нирхолтсй хамгийн хөгжилтэй ур лагийн -нэг юм. Манай хот хөдөө гийн сургуулиудад: хичэвэллэж, бай гаа хүүхэлдэйн дугуйлангууд бие биенийхээ туршлагыг мэдэж бие биенээсээ суралцаж улам авьяас лаг сайн болохын тул харилцаа тогтоож арга барилаа мэдэлцэж амжилт бүтээлийнхээ туршлагыг солилцож авьяас чадварынхаа хү чийг сорилцож байвал хэн хэндээ их ач нөлөө болно доо. ЧрсэгрС Ё 2 ГЭ Ү2с Занз болохоос эхлээд Ширээ болох хүртлээ би Багагүй ажил ундруулж, Баахан хүч зарцуулав. Хөрөө, сүх, харуулаар » Хөл хөндөл тааруулж, “ Уран мужган намайг 5 “Урлаж, рэзхолж бүтээсэн. . мэ х... ийн түүхээс хойш ашиглагдах болов. Баллуур Удаан хугацаагаар хүмүүс рези | ний ашиг тусыг мэдээгүй 1770 онд | химийн эрдэмтэн Джозеф Прист- ли резини харандааны балыг арилгадгийг нийт даяар зарлажээ. Үүнээс хойш хүмүүс резинийг баллуур болгон хэрэглэн эхлэв. 1840 онд резинийг хүхэрт хийхэд хатуурдгийг мэдэж, энэ арга нь наалдамхай чанарыг нь устгаж, тусгай нэг хэмжээний хэвт цутган 1 хэмжээний баллуур гарган, одоо хүртэл ХИЛШЕН ирлээ. 5 ыг Б. Цагаан. | || «Хэнз хургыг» чинь хариулж “| Хэлд орсон дүү чинь || Тэнгэрээс наашаа харахад « Дорноговь мын бага сургуулийн пионер СУ! рагчид анги байраа өөрсдөө. цэвэр лэж цэвэрлэгчийн орон: тоог ха сах санаачлага: гаргаад. “үүнийгээ амжилттай биелүүлж байна. Энэ ажилд 4 дүгээр "ангийн су аймгир “Өйраг су: ажилл а Ж анги Бан мёсойтаа4, лэгчтэй байснаас байна рагч.Маруш, Лхам, Сүх, Ичинхор он: зоЛГО сЧЛЛиСЭЭ лоо, Хийүаүдан: Дашням, 8 ду: Ес 99 Багш Сүлбазтар. Ё ж-- э--- Ээ. : “Нан гагдорн 712:203 «Миний. нутгийн чинь хөрсөнд | Х5 «Бүхий -олноо» дуулахад гүү Мэндэлж өссөн хүү чинь - Бүрээ бөмбөр МИНЬ дууриалал - Бүгд нийлээд жагсахад ээ Бүч минь улам жавхаатай! Эх монгол "хэлнийхээ Эзэн болж төрснийх Найраг шүлэгт ҮЛа “Нацаг ахдаа ха тай Таны хэлдэгээр, Ї84 "Тэнгэрээс: “наашаа” хара) Манай дэлхийн" улаан, Манданн харагдана 1о2 « Балтайс Одны тухай шүлгийг чинь Огт мартахгүй цээжилсэн Гагарин ахын ярианаас Гарцаагүй сайн ойлгосон Таны хэлдгээр ахаа! , Манай дэлхийн.улаан туг, Мандаж ЭОДЕС гэнэлэй. 2151 « -М ИНИ й, Энэ орчлонд хайртай юм ? Эгэл надад олон байна : Өдөн дотроос би ганцхан 3 -Эх орондоо л чин хайртай 7 Эх орондоо хайртайгаас Эрдмийг бид сурч байна. хайр. Эх орон-минь, най 2 дунд Сургуулийн “са ї ангийн сурагч . 13 Ч. Осгондорж сүүлт ар ХЭгвва жагсаалд “орчихоод Эзнээ хүлээж суулас. Харин тэгсэн надад. Хариуцлагагүй «Эзэдэ- 25: | Ичиж зовж байна би Итгэлтэй эзэн таарсан бо 5 “Ингэж зүдрээхгүй байса! сан, Хутганы үзүүрээр сийлээ, | Шарх сорви тогтоочихлоо, Үзгээрээ бас хатгаад л. “Үе, үе хорсгосныг нь яана? 4 Хайхрамжгүй эздээс болоод ” Хамаг бие зэрэмдэг, : “Салдаг үе бүгд минь... Салга өвчинд” нэрвэгдээд . . Жил хүрэхгүй хугацаанд. Жагсаалаас ингэж гарсан юм, Миний эзэд шиг хүүхдүүд Танай сургуульд байхгүй биз? 1їїар цавуу түрэхээд Шаантаг хийж бөхлүүлсэн. | Шалзан хадаас эгнүүлээд Ү2 Шав хийтэл хадуулсан. Тосон будгаар будуулаад Ж 1 Тоотой мөнгөнд үнэлүүлсэн ! Эзэн хүндээ туслахаар 1 Хоёр эзнийхээ нэрсийг »! Энэ биеэрээ ирсэн юм. Хэлэхээ би азная! - 3 8) “Ардын үр хүүхдийг Хойшдоо тэгээд засрана биз? ? Эрдэм сургах албанд “Хоёрдох ширээгээ ч хайрлана “2 биз| Ж. Зухэржан (Булцшир ХУ Ач тус болно. гээд Анх баяртай байлаа би. - ЇМХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО: МОНГОЛЫН ПИОНерийн ТӨВ “ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН Орон БҮХНИЙ” ЯРОДЄТАРН НАР СВЗГЕЭГТИЭГ ын 227 Хэ ш ША ТӨАӨӨ ХЭЗ ши1404 БАЕТ 1У | Зэжлэшэхаг (18 4118 дахь жил жилдээ. "7 МаЗ (736) д 1961 оны 12 дугаар сарын 1 ? “-үнэ 10 мөн Баасан “ Энэнээс ЭВр эрхэм зорилго байхгүй “Хайрт багачууд аа! «Сувд эрднийн чимэгтэй “Сүлд ногоон модоо» чимэн. “Дун цагаан сахалтай Дүн өвлийн ааваа угтан золгож учрах цаг маань хорь га- руйхан |хоногийн цаана болох гэж байна..Энхрий хайрт намын хаа 14 дүгээр их хурлын түүхэн шийдвэрийг хэрэгжүүлэн . бие- лүүлж, гуравдугаар таван жи- лийн төлөвлөгөөний хоёрдох жил гарах шинэ оноо гайхам амжилтаар угтаж лээр шинэ жилдээ бэлэг .барх- “хаар манай орны иргэн нэг бүр |барьсан сурагч хичээн хөдөлмєрлөж ажил суд- лагын талбар дээр амжилт бү- тээл гарган гялалзаж байна. “Ийм үед сурагч пионерүүд яах ёстой, юу хийх хэрэгтэй нь То- “дорхой байна шүүдээ. Шинэ, он- “доо өргөх сурагч хүний хамгийн “шилдэг нандин бэлэг бол сурла: гын онц сайн дүн гаргуун бүтээ” юм. онц сайн. дүн бол цаг дээр нь гаргаад хоёр гардаад өгчихдөг тэй юм биш чилж, оролдлого нүүлж, мэрийн хичээж сурч, олж авсан, онц сайн дүн: тээ бэлэглэнэ гэсэн үг юм. Гэтэл онц сайн сурлагын энэ бэлгээ цалгар байж цагий нь тулгаж бэлтгэвэл бид онц сайн дүнгээр биш олиг муутай дүн: гээр бэлэг болгочихож мэдэх юм. Тийм бэлгийг сурагч: хүн бари: хын ч. хэрэггүй. Баривч. хүлээж авахгүй юм. Тийм өөдгүй бэлэг «сувд эрднийн идэвхээ өр: чимэгтэй сүлд ногоон модоо» тойрч, «Дун цагаан сахалтай дүн өвлийн аавтайгаа» уулзаж нүүр учирахад тун ч эвгүй мөн ч халуухан даа- За тэхээр муу дүн авч. муруй хоёр тэвэрч нүүрээ .улайлгаж, нүдээ бүлтийлгэлгүй байхыг хэн ч гэсэн хүснэ шүүдээ. Тэгвэл учлиалжлаллахзаг галын чклаь ална. ганаа. на лснал тансаг ланна лал 177 мэдэж | ЭХ БУЛАГ. МӨН» |яах хэрэгтэй вэ? Давтах хэрэг- бэлэн зэхээс:їтэй давтах давтахдаа бүр эртнээс оюун ухаанаа дай- | давтах хэрэгтэй. Тийм ч учраас «ДАВТЛАГА БОЛ СУРЛАГЫН ГЭЛЦДЭГ НЬ туйлийн үнэн юм. Тэхдээ аргы “нь олж давтах хэрэгтэй юм. Би болж байвал бусад нь хамаагүй гээд хувиа борлуулж, довоо шар луулах нь манай. өнөөгийн хам- тач ажиллагаа. хамтын хүмүү: жилд үл тохиолдох бодол юм. Олуулаа бол хүчтэй гэгчээр хамт ран ойлгох нь их ач тустай. Ямарч сайн оюун ухаан ой той- той хүн урьд заалгаснаа эргэн харж, давтахгүй бол хүний тар- хинд удаан тогтож чадахгүй нь мэдээж юм. ФЗаалгасан сурснаа давтлагаар бататгах нь сурагч хүний урьдал болгох эрхэм үү: рэг байна. ) Ийм учраас сурагч пионер бүр оюун ухаан Оролдлого идэвхээ дайчилж. хагас. жилийнхээ шал- галтанд эртнээс Эрчимтэй бэлт- тэж шинэ жилдээ онц «айн сур- лагын шилдэг бэлэг өргөн бари- хаас өөр эрхэм зорилго байхгүй. 22-р дунд ангийн онц сурлагатац Норсмаа сургуулийн 5б:ын«г» 1961-62 оны хичээлийн 1-р улирлаар 17 дахь удаагаа онц суралцаж одоо хагас жил лийнхээ шалгалтад смжилттай ! бэлтгэж байна. Ж.Цэрэнпунцагийн авсац гэрэл зураг, ! Энэ 1961 оны 12-р сарын 1-нд бид бүхний дотны сайн фанил Зөвлөлт Холбоот Ул-. сын баатар Огторгуйн нисгэгч тээв Герман Степанович | Їгнтов манай засгийн | газ- » ф “ Шалгалтдаа эртнээс бэлтгэсэн сурагч дүн гарах үед сандардаг гүй. Гэтэл зарим хүүхдүүд Хи- чээлээ давтахгүй явж байгаад дүн гарах үед сүүлийн ганц нэг гарчгийг уншчихаад би асуулгая, дүнгээ засуульл гэж гуйх явдал байдаг. Энэ бол шалгалтад Эрт нээс бэлтгээгүйн гай юм. Ер нь яг цаг үеий: нь тулгачи- хаад давтахад ашиг багатай бай- даг. “Би 4 дүгээр анги хүртэл уола Онц сурлага Пионер хүүтэй “Ихэр юм, Оргилж: буцалсан Хүсэл сэтгэлтэй Нөхер юм Өнөө бидний Өмнөө тавьсан Зорилго юм 2-3 Өнөр олносрао Өргөж хэлсэн Тангараг- юм, Ажил хедөлмвр Пионер хүүтэй Ихзр юм, Ард олныхоо... Ариун үйлст Тусалдаг юм Ингэснээрээ бид | Зэжийн хайртай Охин нь болдог Чингэснээрэз бид | Энгийн хайртай. : ” нь болдог, ЗУтьгАлллтүульлылмлмтьлыттыгммтчлн тмгхлмтылылн онцсайн “суралцаж “ирэхдээ “баг шийн заасан .хичзэлийг өдөр өдөрт нь давтаж шалгалтад эрт- нэзс бэлтгэдэг. сайн. сурахад бол- их тус юу.2 жилийн Энэ минь онцх: сон. Бэлтгэл сайтай сурагч шал. галтын дүн гарахад хэзээ Ч сац, дардаггүй. . : - -Д Сүрэадай (23 дугаар сургуулийн . 4асан- гийн сурагч) Пионе р- Онгирч сагсуурах “2722 Пионер хүнтэй Харш юм, Олноо” хүндлэж” Нөхөддвөө туслах У24 Носөр юм ! 4 Хуурч мэхлэхийг о Хуучин ёс тэж Жжигшдэг юм, Хувьсгалт ёс Шинэ заншлыг Эрхэмлэдэг юм Хөгшид ёвгөдийг | Пионерүүд хүндтэй 0000 Хүүхэд дүү-нараас 227 7: Хүмүүжүүлж “өсгөснөөрсө Пконер хү “Їнгэсиээрэ ЭЭ: “Эх? орондоо. 3 “Хүндлэж тусласпаарда” 3 29) Юмыг бага. “5 Би үүндээ хүмүүжлийн зөвлөх гэж байна. 3, Та нар хэрвээ эцэг, эх, ах, эг “чийнхээ сургамж зөвлөлгөөг,цаг (ямагт биелүүлж, өглөө. босоод "ороо хураах, өглөөний , гимнас- (тик хийсний дараа хоол »цайгаа дэж уугаад, сав суулгаа арчих шалаа угааж шүүрдэх, хичээл тарсны хойно амарч, боловсноор (тоглох, багшийн даалгаврыг би- Ээ дааж өөрөө хийх, цэцгээ ус: “лах, хөдөө. нутагт бол малын тө Фийг бойжуулах, малын хашаа (саравчийг цэвэрлэх, өвс бордоог “тохируулан өх, идэшний ногоог тарьж ургуулан хурааж авах эргээр энэ бүгдийг хийж занш- ал тэр чинь боловсон хүмүүжил юм шүү. : Пионер хүн өглөө, хичээлдээ ирээд багш ба нөхөдтэйгээ мэнд лэх, хичээл тарсны дараа салах (үедээ, “баяртай гэх, хүнээс юм аваад буцааж өхдөө баярлалаа, їгялайлаа гэх юмуу өвчтэй хэв- лтэж байгаа Нөхрийгөө эргэх, хи тухай ., чээлээсээ хоцрогдсон нөхөддөө “хичээлий нь хуулж, давтуулж дэмжих зэргээр бие биесийгээ хүндэтгэж дадвал үүнийг чинь нөхөрсөг чанар гэнэ. ж ж Ж » Пионер сурагчид гудамж, зах зээл, олны цугларсан үзвэрийн га зар бие биесийн хойноос хөөцөл- өх, ноцолдох, хашгирч нэр, хоч өх, элдвээр хараах бие биесийг чу (луу буюу бусад зүйлээр шидэх үтттэл тэтльлшилал Лртүүлүгтэл танаа/ хвэвс тхлугттал 20 Дугаар дунд сургуу ангийн сурагч |Цэрэн “лхам нь онц сурдгаас гадна уран охин їюм. Уран бүтээлїїйн Фралдаанд йЛ захи шал, хатуу цаас, утас туравхнаар хийсэн уран гоё хайрцгаа “Цэрэнлхам шалган үүзэж байгаа нь: л флтьттыутыулыгтытытыты/тултьтыьтытытмтыггтытытм”ы”ч ЭХИЙН ТУХАЙ ГУРВАН 5: : БАДАГ жьь Малчин ардын хүү (Монголын золбоот бүсгүй Молор эрднээс үнэтэй Миний хайрт ээжий ” “Алтан нарны гэрэл шиг Азай буурал ээж: минь Алаг булбарай наддаа Амин голоосоо хайртай Хичээлдээ онц суралцахыг “Ажилд нямбай байхыг Хайрт буурал ээж минь Хамгаас онцлон захидаг 6-: Дайриймал (14 дүгээр сургуулийн сурагч) БЭ ПпИОНЕРИЙН ҮНЭН 2) 15:43 (736) ( Нийслэл:н лийн 4--ийн «В» 1 П (ГАЙ гэн4 бүү гол МодднийНГ , . ч Г “оройн зургаан.:цагаас хойш 2 Га- дуур дэмий «сэлгүүцэх, насагд хүрсэн хүмүүст зорнулсан үзЕЭ рүүдэд. оролцох. зэргээр , нийг- МИЙН хэв журмыг эвдэх,: элдэв илэрлийг тэвчин. цээрлэх “хэрэг- тэй. Харин очих газрынхаа 83- мыг мэдэхгүй уулзах хүнээ оло гүй явсан хүнд туслаж зааж хү гэж өгөх, автобуст зогсож байсан эмэгтэйчүүд, ахмад хүмүүст, суудлаа . тавьж өгөх, өөрсдөө гу: дамжны “дүрмийг хатуу баримт- лаж баруун гарыг дагаж явган хүний замаар машин тэрэгнээс болгоомжилж явахын. хамт дүр: мээс гадуур яваа хүмүүст учрыг хэлж зохих замд нь оруулах, нас тан хүмүүс буюу авч яваа юмаа даахгүй хүний юмыг хүргэлцэж өх зэргээр туслах, өөрөөсөө дүүд нялх балчир хүмүүсийг аль (00- лохоор хайрлан хамгаалж явах хэрэгтэй. Эд бүхэнд шинэ хүний зан төрх илэрч байгаа юм. Ч.Палаан (Улсын гавьяат багш) -4 Тэд мөн догь гулгаж байна аа? -а Тийм байна. -- Бушуухаа очиж гулгацгаая. 50 ё Ус 2 Хос» 35 Ё Шуудангийн олон богцоо 8а: хидал мэдээгээр дүүргэж шуур- хай сурвалжлагЧч маань аяллаа үргэлжлүүлсээр байна. Өргөн дэлхийн хөрсөн дээгүүр замнал- гүй үүлтэй тэнгэрийн | цэнхэр мандлаар дүүлсээр, ӨВӨРХАН аймгийн УЯНГА сумын сургууль дээр яваад очвол «Уу дам нутгаараа аялах аялал» 830 хиож байлаа. Эд атан тэмээ, агт морь, ачааны машин, агаарын он гоцны аль алинаар нь ч хөлөглөө гүй нь сонин юм. Гэвч ази ти- вийн элгэн дээр цэцэглэж. бай гаа асар уужим нутагтай монгол орныхоо Хэнтий Хангай Сияаны нуруу, Хэрлэн, Онон Туулын го лууд, Мэнин Шарга Номингийн говиудаар өглөөний нар хөөрө- хийн завдалгүй, үдийн цай буц: лахын чөлөөгүй аялжээ. бу, Сү йн В,С ЖУ днигЭн-й сн он ан «. Хөвсгөл аймаг бол манай орны уулар 24 | Ч хаг үзэсгэлэнтэй газрын "7 -. ? цэг. ЗУРАГ ДЭЭР: Дар. Бүрэнхаан уул цасан дахаа нөм рөед байгаа нь г. Доржийн опгоцноос 29 авсан зураг ч Уулыг лмлы тай тагтай ыг мйлый Эд-ингэж хэн хамгийн хурдан аялагч болохоо үзүүлэхээр пио нерийнхээ бүх бүлгүүдээс шал- гарсан 16 пионер сурагчид тэм цэлдэн уралдлаа. Үүнд 58 ан- Отийн сурагч Орги 80 секундэд “монгол орныхоо 18 аймгийн нут | гаар аялан зурагт зааж . нэгдү: гээр байр 7--а ангийн Рэнцэнцэ дэв 2 дугаар байр эзэлснийг “со: нирхоод алс газраас нэгэнт зорьж яваагийн хэрэг юу билээ ахиж нэгэн сургуулиар орвол юутай бол гээд ХУЖИРТЫН 10 жил дээр хуй салхинаас хурдан хүрвэл С.АЮУРЗАНА. хэдэг су- рагч угтан ирж урин зочилж, ма: най сургуулийн Долгормаа дар- гатай 1 дүгээр бүлгийн пионе рүүд сурлага хөдөлмөрөөрөө то дорч байгаа гэж танилцууллаа. Энэ бүлгийн сурагчид нэг нь нийтийнхээ төлөө нэгэн санаа зо рилготой ажилладаг дээрээс. нэг дүгээр улирлын шалгалтаар 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлс ний дотор Тогоо, Туул, -2Каргал сайхан, Лхагвасүрэн нарын 17 сурагч онцсайн суралцсан байна. Энэ бүлгэмийхэн ахмад хүмүүс дүү нараа хүндэтгэх, асран хүмүү жүүлэх, формын хувцсаа цэвэр 1 ААжлллгшшэУУттгггтггуттт ө Хангай, говиороо аяллаа УРАН ЗУРААЧ | БОЛОХЫН ХҮСЭЛ Жү Баян--өлгий | аймгийн Улаан ”- “хус сумын 7 жи лийн дунд сургуу: лийн 6 дугаар ан гийн сурагч Хо жалаан казахийн ард түмний үндсэ- ний спорт «Как бор», «Бех» мөн бүргэдээр анав Со лаж байгаа анчдын . зэрэг 100 гаруй зу раг зурж сургуу” лийн улаан буланд тавьсан байна. єлэог үнд есиомталлрмд илр, нямбай эдлэх талаар бусад нэ- хөддөө үлгэр жишээ үзүүлж бай гаа ажээ. їсх2 Бэдрэх унаа маань эцдэггүй, бичих үзэг маань мохдоггүй 00: лохоороо цаст өндөр уулсыг давж, мөст өргөн голыг гатал саар Архангай аймгийн нутагт ороод ирэвээ. Цэнхэр сумын 04 га сургуулийн 8-а анги гэсэн хаягтай тасалгаанд орж Мягмар гэдэг сурагчтай уулзахад авьяас чадал нь булаг шиг ундарч, сур лага хөдөлмөрөөрөө хангай шиг товойж яваа сурагч ажээ. Мягмар сургуулийнхаа аврага шатарчнаар барахгүй, шатрын хэрэглэл хувцасны өлгүүр, зур- сан зургууд зэрэг гайхам уртай сайхан бүтээлүүд олныг хийсэн ажээ. Мягмарыг концертод 1ог- лоход түүний дуулсан дууг 38Заа. вал дахиулна. Аман хуур хөг- жимд “чадварлаг тоглодогийг шуурхай сурвалжлагч өөрөө сон сож сонирхоод зүүн өмнө зүгийг чиглэсээр Дундговь аймгийн Өн- дөршил сумын сургууль дээр ирж «Бүжин туулай», «Хурга- чин» гэдэг дуунуудыг цангина- тал дуулж хангинатал аялж буй сурагчийн сайхан дуулахыг Чих... тавин чагнаж чилэхийг мэдэхгүй зогсож лавлан асууваас зөвхөн . энэ онд ачит сургуулийн алтан, босгыг алхсан энэ охин аймгийн хаа ХЗ Эвлэлийн хороо, Соёлын . хэлтсээс соёлын рекорд цолоор шагнагдсан 8 настай сурагч Хандсүрэн юмгэж Ц.ОЧИР гэдэг хүн . тайлбарлав. Цэнхэр номин тэнгэртэй цэлгэр тэнүүн ОрноО-.- роо шуурхай сурвалжлагч аяла.. хад шуудангийн богцнуудад НЬ | цугларсан, түг түмэн. , мэдээ хайч Агалас анин НӨЖ 7 ЭЭД РЕГЭУР А2Л: оланг ямар гэж “хай чбайна. Галуу ч байна. “хиа ч байна. Тус тусдаа Та нар лэйдэхийн Үсэг, бу санана. Энд га Та Туулай ч байна. Бас бугын тугал хоёр байх юм. НехдӨөсөв нөхөддөө 50, монос үлгэр Өгье. нээр заагдаж байгаа цэг тарьжээ. нь Сэлэнгэ аймгийн Зүүн харга хотын үлгэр авч чээлийг практик сь 2 лай холбохоор. биологи, байгаль, хими, машин судлал, гэр ахуйн хэрэгслийн шинэ шинэ танхи мыг цоо шинэ тоног төхөөрөм жөөр байгуулж байна. Өнгөрсөн зун сургуулиа Энэ бүх амжилт 11 жилийн сургуулийн сурагч олны ажилсаг нямбайгв сурлага--хөдөлмөр бөгоөд хи | луулж чаддагийг гэрчил хоёрыг хов байна” байртай, тохирсон-|нүдний , 5 н-|нүдний мод 10--ыг ї ПЭСЭЭЛТ 3 ! тохижуулаха ЭЙ, тохилог том хашаа тарьж амжилттай ургуулжээ. СЭН 4490 тай нэг ёсондоо амьд амьтны НОХ Цол гөдэ 5 Та нар бод л доо энэ жил тус (үзэсгэлэн гэсэн үг. Хариуцан тмлмллхлмлмлы : ж сургуулийн туршлагын талбай “льлтьтьгтыгтгтытмтмтмтмтмтмулмумлмлмч маллаж, халамжлан тэжээдэг т д 2 гаасаа олон тонн идэшний но С үүхдүүд нь нягт нямбай ажил 5 МЭсэн ТанзиВын инээ 2 ласнаас анх байсан (9 гахай нь |709 ХУРаасны дотор 11 кило 900 онцлог нь дуу ба шүлгийн : 8 6 . грамм байцаа, 6 ки 1 Е шрууоын арваадхан” туу|!Р Ц кило 200-гман цуглуулгын дэвтэр хөтөлдөг “ё. лай нь 13! 1 сэ. 1 - 00 гаруй болон өсчээ. | хэвээ саНЫ Энэ бол БиныЭ байна. Энэ хичээлийп жил Түүгээр явсан хол ойрын хэн рекорд юм. Туршлагын Балцанд, эхэлснээс хойш 10--ааддуу ч гэсэн тэндэх сургуулийн амьд 86 пионер ажиллаж (11800, төг 2 6 ис 3 жиг шүлгийг й амьтны булан, туршлагын тал |рӨгийн цэвэр ашиг сургуульдаа ХэВНГы Ч сурч 29 -- бай хоёрыг үзэхгүй өнгөрч чад | Оруулсан нь сурагчийн 13 төг олон хүнд зааж сургасан даггүй байна. рөгний сүмк 200, нимгэн дэвтэр Өвөрхангай аймгийн Баян байна. 77 3 124 126316 Бос Туршлагын талбай нь бол ЗА ацарддрэ 20000) үзэг) б өндөр сумын бага сургуу Багш А. Цагаан. : 82505 хавтгай С.дорволжанс мал ба иш 15000, чернилийн хор| флийн 4 дүгээр ангид пионер . “бөгөөд эндээ 82» төрлийн УррЫс 1400--г худалдан авч болох, (Жанчив суралцдаг Жанчивыг Сэрршөн 22 хөрөнгө юм. 2 авьяаслаг охин гэж ярилц Яо : р ж туршдаг байна. Тэд БоонсаБ Нэн ЭЭ УрГрУль ӨГ даг нь зүйн хэрэг юм. 7 Ч Й 5, 49 т Й нарийн олсны болон хөвөнгийн ЗоЭож сэрын Жанчив сургуулийнхаа : ооүн мин 1 н хөгжил 6: : ургамал, мөн чихрийн манжин |8Ль ч талаараа өсөн : дуу ба бүжгийн дугуйланд | тарьж туршсан нь их амжилт |Г44 сургууль юм. Эпэ ЖИЛЭЭС | 6 суралцдаг... Одоо 100 гаруй тай ургажээ. Эхлэн. 11 -жидийн -туршлага 034 | ф дуу буян гэ, шүдэг 19:::Ийг є » шаал, зын сургууль “болж машин суд|(4 сад бүжиглэж Бас жимсний цэцэрлэг бай : Л зоот Магн 21:02 1 ЕС лал, цахилгаан судлал, зоотех уншиж чаддаг юм. | туулж алимын мод 80, үхрийн !ник зэрэг хэд хэдэн хичээл ши ) алимчснэлилөмллуллумл ! л БОХ. Зэиихнжэлхахэихиниэххэмиихсэжэ-иэсэиэилиилчлилилллтлэ х 2 4 аЦА ”Т 22 Э5 Босс Тэр үеэс тоёш 29 жил боллоо ! Дүү нар минь (Дурсамж) болох замд мянь их тус болсон юм, Тэр -вэ, Тоглоом дот Э ж ж үеэс: хойш одоо 25 жил боллоо, роос нэг! гойд төгсгөлийн үеийг сайн мэддэг: болбол Монголын шатарчдын | байгууллагын сайхан тоглоом: ирээдүйн тэмцээнд олон хожил гаргаж | ҮҮСЭЛ шатарддын анхдугаар бүлгэм 1936 : байдаг, спортын гайхамшигт амжилт ч байгуулш | 08 Улаанбаатарт байгуулагдаж байсан үеэс хойш шатрын хөдөлгөөн их өрнөж Энэ нь урансай -000 ханоролцсон шатар ! тоглоом юм, Ша тар бол урлагийн хамаг сайхан бүх нийг биедээ шин гээсэн бахархал тай тоглоом би лээ, Түүгээр ч барахгүй шатар 64 буудлаараа хүний сэтгэлийн гайхамшигт сай хан тулалдааны талбар болдог юм, Энэ тоглоомын тэр олон сайхан ээлж нүүдлүүд тоглогч хүний толгойд тэр До роо бүрэлдэж шинжлэх ухааны ёсоор “ нотлогдтолоо нарийн ухаан . шаарддаг, Иймээс шатрын нүүдлийн ээлжүүдийг шинжлэх ухаан гэж нотлох ч ёс байдаг Үнэндээ ч тийм юм, Иймээс дүү нар та “нарын хэн нэг нь шатар тоглох гарааны тоглолтын дунд үе, ХАЭ: үсэг -0«| Эхийн эхэнд «эх» байдаг -419 Эрдмийн эхэнд «А» байдаг Найрсаг олон дүү нарминь Надтай эхлээд танилцвал Амьдрал жаргалын хаалга чинь Анх эхлээд нээгдэх ньтэр! Д. Содпомдорж. (Бавшийн сургуулийн “-оюутан) Усутилсулилмулүлүл тай сайхан тоглож болох юм, Гэвч шатар тоглох дадлага ,Ажлыг ду туу үнэлж болохгүй монголын шатар тог лолтын өвөрмөц байдлаас суралцсан ма най алдарт шатарч Санжаажамц Гаваа нинж хоёр 1936 онд Эрхүү хотод болсон олон улсын шатрын тэмцээнд амжилттай оролцож байлаа Манай энэ хоёр шатарч нийтийн шатрын журам дэглэм гарзаны онол аль алиныг мэдэхгүй мөртөө амжилт тай сайн тоглож тэр тэмцээн дээр гайхаг дан магтагдаж байсан гэдэг, Тэгээд ч энэ хоёр Эрхүү орж амжилт ирснийхээ өвөл нь нийслэлийн соёлын ордонд шатарчдыг цуг лууж манай оронд анх удаа шатрын бүл гэм байгуулах тухай яриа хийгээд багш нар голдуу 24 хүн оролцсон шатрын том тэмцээнийг зохион явуулж билээ Энэ тэм- цээнд би бас оролцож эхний хоёр өрөгт хожигдож цаатах хориод тоглолтод нь сайн тоглож нэг ч хожигдоогүй учир уг тэмцээнд түрүүлж билээ, Ингэж намайг түрүүлж байхад алдарт шатарч Санжаа жамц, Гаваанинж нар-залуу хүн байна зоригтой тоглож | шатрын нарийн ээл жинд сурах хэрэгтэй гэж зөвлөж байсан юм . Түүнээс хоёр жилийн өмнө би-Чой балсан аймагт багшилж байхдаа 2хмад шатарч Намсрайтай танилцаж Намсрай гуай намайг тэр үеийн сан бээсийн хийд дээр дагуулж очоод сайн шатарч лам нартай шатар тавьцгаадаг учир Намсрай гуай бид хоёр тзр үеэс эхлзэд шатрын ээлжинд овоо болсон юм, Ямар ч гэсэн ингэж шатрын бүлгэмд явах болж ний "| тийн. шатрын эзурам ёс гарааны онол зэр явдал шатарчин гээр оролдох болсол рч 2 манай шатарчдын байгууллага олон ул сын шатарчдын холбоонд гишүүнээр элс сэн бөгөөд одоо манайд шатар сонирхог чид 20 мянга гаруй болж 10 гаруй хүн шатраар спортын мастер цол. хүртжээ, Манай шатарчдын эгнээ жилээс жилд өргөжиж залуу шатарчид дэлхийн шат рын тайзан дээр гарч ирлээ, Улсын шатрын өнөөдрийн аврага Чалхаа сүрэн олон улсын олимпиадын шагналт за луу мастер Мягмарсүрэн, 1 дүгээр зэргийн шатарчин Цагаан ззрэг шатарчид олноор төрж байна, Гэвч манай шатрын алдрыг олон ул сын хэмжээн дээр их мандуулах ирээдүйн алдарт шатарчид гагцхүү писнер та нарын эгнээнээс нь төрөх нь магад юм, Иймд багачууд та нар шатрын гүн на рийн онол мэдлэгийг сайн эзэмшээрэй, Спортын анхны мастер зохиолч Ц, Цэдэнжав, Нийслэлийн 22 дугаар сургуулийн 3--ын б ангийн Нүрдиймаа 9 улирад да раалан онцсайн суралцсанаас гадна энэ хичээлийн жилийн эхний улиралд 20о0д уран зохиол уншжээ. Зургийг Ж. Цэрэнпунцаг " Сэлэнгэ айм гийн төвийн 10 жилийн сургуу лийн урдаа барь даг дуучдын низг 10--6 ангийн сурагч Баяп юм. . Баян, “ар дын болон ор чин үеийн олон дуу Ммэддэгээс гадна түүнийгээ цээлхэн сайханд дуулдаг. цэвэр | | | хэн тунгалаг хоолойтой юм, Баян сургуулиа тегсөөд урлагийн дээд сургуульд элсэж дуучин болох байх. гэж. олон хүн тааварлан боддог боловч Баян багш болно гэж зорьдог байна, Баян эрт : нээс сонгож авсан сонирхолтой. мэ ) рагжлээ олж санаснаа бислүүлж бэгш болог яахав. Манай багш гарын дотор. ч 7 бас сайхан хоолойтой, сайн гдуучин хэ. рэгтэй шүү дээ. «ПИОНЕРИЙН Їр 43 сэл үл раад, Хужирт шандын хөвөөг да С ,тоонон дээрээ нэг алтан “УАНамар цаг» говь нутаг Хамаг үзэс гэлэнгЭЭ дэлгэн «гайхуулдаг үе, хэ чдэн зуун бээрийн газар үргэл жилсэн зах хязгааргүй уужим го вийн дээгүүр зөөлөн хонгор сал хи эрх дураараа сэвэлзэн үлээж, (алс орны дулааныг зорьсон нүүд лийн шувууд үүлгүй цэлмэг хөх огторгүйд Хушууран ганганалдах бүлгээ. Уиниар манан суунаглаж, холхи газар хөхөмдөг ягаан ,хӨ: шиг мэт зэрэглээ давхарлан туна ган үлгэр домгийн үзэсгэлэн бүрд сэн тооройц шугуй йэвсийж но тоорон сүүдэрт нь хоргодон буу сан хэдэн Гэрийг хүний нүднээс далдлана. Ё «Тэртээ баруун зүгт ИХ говь “Пургэлжлэн цэлийж тэнгэрийн ха: яанддөхөд Очсон мэт алслан хараг дах холын газар жирвийсэн хөх уулс гинж адил Эржийн хөндөл сөнө. Хөндөлсөн хөхрөх тэр уул: счн наахна бас нэгэн цор ганц нүцгэн шовх Хөх уул тэгш тал ундаас багана мэт эгцлэн ХүВдар “-4| лэж байна» ї , Ь Тооро 1) лэг болов шумуул їцугуй дотор сүүдэр ЧЭ шлэн:0чиж загатнуулах . бо | МОВЧ ГОВ Н хүний хөрслөг арьс аль хэдий НЬ зүгширч тэрхүү бус дыв цусаар амьдрагч өөдгүй өӨчүү ХЭН Амьтдын тооХоо байсан ажээ. 1 | Аагим вуны бүгчим халуун, ха вар намрын хуурай салхинд тоо ойн зодор .язарч гүн Гүн: зурвас тарсан тагдгар намхан иш нь хал үзэж, халуун чулуу долоосон буу й хүрэн баргар царай Дана. ал өвг "шиг сана Ё “Дархийн жас гэдэг сур жавхаат Эртэй боловч хоёр. гурван ша: ар тагзнаас Хэтрэх юмгүй бяц: ан нэг жас энэхүү баглагар но оонН тооройн шугуй дотор нууг: ан брших билээ. Тэрхүү жас нь аврын намаг дотор «амь хорго ож паглайж Хэвтэх Өчүүхэн мэл хий лугээ төстэй ажээ. | Дархийн жасыг тойроод хэдэн ар гэр погвайлцон байхын гадпа эртээ өмнүүр урсах бяцхан шанд ы хөвөөнөө хэдэн дүнхэгэр цагаан эр ярайн харагдана. Тэр гэрүү ийн тооноор утаа. баагиж бай ааг бодвол үдийнхээ цай Хоолыг ийж байх бололтой. Аагим үдийн хүр махан- сунгаж. атаж үхэм Халуунд 1:(0):40)1 тэл цулдгэнэн аахилаж з.| улаан хэлээ уртын урт. ф .Бүгчим халуун ховдог шумуул, Хөх түрүү. лолэнч: зав вайгүй хдОл “Эрэн жүнгэнэцгээж | л харагдсан газрыг “андахгүй НЭЭ пгүлсЭэ дуслуулт “хэвтэв. Баян айлууд бололтой энэ гэрүүдийн хамгийн дээд захал байх бараг “найман ханатай баймаар дүнхгэр “том цагаан гэр нь баян “Янда гийнх ажээ. Яндагийхыг нутгийн хүмүүс андахгүй мэднэ. Юу гэвэл өнгөт ганжиртай билээ. Энэ нутагт тоо нон дээрээ ганжиртай айл ер байхгүй. Харин Зүүн хойт зүгт толь гүнийх тоонон дээрээ гурван алтан ганжиртай юм. Баян Янда гийн түшиж амь зуудаг бас хэдэн бор хар гэрүүд усны хаяа руу бай гаа харагдана, Нохой гаслелт энэ халуун Өдөр «төө уихаллчилалшаал |уашалажаллаась помаллилалалы 1 баян Яндагийхны хот руу нэг морьтой хүн тоос манаруулан дав хиулж айсуй байв. Түүнийг хар сан өвгөн Доной «Тосоор гоож доо юуг? Энэг хархүүгийн өвчиг нөж яваХыг хараач. Архи ууж но гоортлоо согтуурчаад архины Х8- луун, насны халуун . замбуулин гийн халуун бүёд нийлээд энэ гайхлын биеийг шатаах гэж ба чимдуулаа биздээ! Чааваас» гэж үглэв. Тэрхүү аахилсан хүн | Янда- гийхны хот руу шулуухан | дав хиулсаар ирэхэд Лүндэг: чавган- Цын галзуч Дондор гэдэг нохой хүртэл халуунд цохигдон (нозоор сон тул огт хайхарсангүй. Хэрвээ сэрүүхэн шиг өдөр байсан. “бол Дойдорын дуртай сайхан. зугаа болох агсад энэ гайхал Хүн шууд давхиулсаар Яндагийн гадаа ирж шон дээр зогтусахад огцом 18: тагдаж урагдсан амныхаа өвчинд тэсч ядсаї морьны нь хөх туя чичрэгнэв. Ирсэн Хүн нь баян Яндаг Өөрвө байжээ. 2 С-отнэт-к-тшш тах хотлэож “билээ. зохиолчийн энэ тууж “сүзэлтэй, “нүүрэн- дэзгүүр нь хир. холилдсон зуггар мөр “гараад -ар далан дээгүүр ХӨлс нэвт даавар слёк чулууны завсар шахаад орхи “Сон ууттай аарцны шар ус шүүрч ядан байхтай тун төстэй. Хатаж ухт лээ аахилсан Яндаг морио бөхлөл ын, эр. лүүгээ сайрваганан ява- эм нүүдэл хад Доной ёвгөн «угүй энэ чинь Яндаг юмуу даа. Арай өвчин тус сан гайХал биш биз!» гзж үглэв. Яндаг яаран гэртээ орвол авгай нь ааг ханхалсан цай хийгээд юүлж байхад халуун уур гэрээр дүүрч орж ирсэн Яндагийн дот рыг бачимдуулав. Нєхрийгөө усан Хулгана - бол чихсОн:Орж ирэхэд авгай нь бал магдан гайхаж нүдээ орой дээрээ гаргаж юм асуух сэхээгүй байдаг- -- За Эрэгзэдмаа минь чи наад хар тогоо, голын шилээвэр энэ тэрээ янзлаж нүүхэд бэлтгэ. Ша- лав түргэн хөдлөж үз! гэв. , ЭХ учиналтнэллжа/ ху “януулвалтталуяналааллалаы улссалсавллалаы хаха ланаллагтга /амаллсхалажал Зохиолч Л.Түдэв манай со сан зохиолоо дуусгав. ТаРЕДат нинд хэвлүүлнэ гэж амла. рсёен дүү» гэдэг энэ тууж Л. Түдэвийн сүүлийн үеийн бүтээл юм. Та нар урьд «Мөнхийн ус» гэдэг сонир- холтой зохиолы нь уншсан биднийг эх оронч энэрэнгүй харгис хүчийг (үзэн яддаг, сэргэлэн цовоо "авхаалж самбаатай байхыг сургахаас гадна үрийн тө лөө санаа сэтгэлээ үргэлж «тавьж байдаг ачит эхийн ариун цайлган сэтгэлийг гүн | үтодоор үзүүлсэн байна, Энэ | дугаараас эхлэн уг тууж хэв лэгдэж эхлэлээ. Хо совжауллалжыл/анна/налньа, ї2-- Маргааш өглөө нүүх юм уу, өвгөөн?: гэж эхнэрийгээ маш тайвнаар асуухад. | -9Ээ улаанаар урс, миний сан дарч байдаг. Энэ «жууталзуурын айлдаж байдаг. Мөн таарч байна. Одоо ачлага Ирнэ” Шалав” бэлд! шалавхан, шалавхан...үгүй чи хөд лөөч, лүдээ гэж Яндаг хашгирав. Энэ нь бараг л галзуураа юу гэж авгайд нь санагдах бүлгээ. --Иөөх базарваань:, хумпад, энэ аахилсан . Халуунаар, очиж очиж үд дунд нүүнэ, гэж юу бол дог болдоо. Өглөө хар үүрээр л хөдлөе яаяа минь --За битгий уур хүргэх гээд бай, Би чамд хэлж, байна шүү. Одоо нүүнэ! Энэ үгийг сонсоод Яндагийн авгай маш гайХсан боловч нөхрий хүрэн айж Г.Денинград хотын нэг томо ҮЗЭСГЭЛЭНГИЙН газар үнэт, өн Гөт чулуунуудаар зүйж хий бсэн Зөвлөлт Холбоот улсын азрын зураг байдаг. Энэ газ рын зургийг бүтээхэд 45000 рчим янз бүрийн жижиг өнгөт чулуулаг өржээ! 5: Номхон далай орчим, хүмүүс ар ад ” асн НЬ “ТҮҮНАЙ” хамаг, хөлс цутган “урсч |т сотоостой. Үүнийг сонирхон” буу? арьсаар. с- Манай хаяг: “Улаанбаатар “Монголын залуучуудын ордон ц оаруун | алын хаалга: 4 хүхэр давхарт, 308: 404 номерын өрөө Н ичГгийн да хоёртой. нөгөө хүү нь дөнгөж мөл Утэгхийн шилос “Япдаг. цайнаас Хүтхийтэл сорсон | ту. амаа түлж Орхиод нүдний нь. ву, лимс цайлалзань» шалавхан. равчлаж савтай хүйтэн “уснаас | том гэгч нь балгаад сая уужирч «халуун халуун гэх, | тэгээд ха. луун цай хийж яах гэсэн янтгар,| вэ» гэж авгайгаа загнаад ухас, Хийн гарч хөрш айлуудаар орж тэднийхний авгай нарыг 020 л| юм хүмээ янзла, одоо ачлага ир нэ гэж яаруулав. Тэдгээр, айлууд! ч Яндагийн үгийг ноёны үг мэт мөрдөн дагах тул цөм яаравчлав.. Яндаг ийнхүү орсон айл. бүрдээ. сандрал түгээж явсаар хамгийн Мо СОО С сүүлд нь Сэмжид авгайнд “оров. Сэмжид авгай “хоёр Хүүхэдтэйгээ бужигнаж суув. Нэг хүу нь арван хөж яваа охин билээ. ЧИЛЫэ хой. мор өөд гарангуут | 3 -- За Сэмжээд одоо наад юмаа, янзлаж нүүхэд бэлд. Удахгүй ачлага ирнэ гэв, ? --Энэ аахилам халуунаар нүү, нэ гэжүү дээ яаяа гу4й? 6 --Халуун ямар хамаатай | вэ?,| ямар ч болсон нэг сөлтэй. "өнтэй | байрын нутаг сэлгэж | Болсон болшгүй. баян «за байз. яаж нэг ши їшэ. нуу. таг сэлгэе дээ. Энэ өвөл ч айх|. тар зүд турхантай болох юм гэнэ. дээ. Эртхэн л нэг сөлтэй: нутгийн бараа харж узэхсэн: дээ» тэж үг. лэсээр байсныг санав. Ё --Сөлтэй нэг нутаг оллоо. “Одоо даруйХан нүүхгүй бол өөр газ рын нүүдэлчид өрсөөд ээзэлчих гээд байна. Энэ жил тунх мгга өвөл болно гэж р8 багш 8ЛЛДВЭЫН байна. хуурайны сүрэг. ХЭ мод, гантиг, 87512 өнгөлж: байдаг. Ё2 20 5 Ертөнцийн бүх амьтдын. өөх шаравтар өнгөтэй С-5 Ё? Ёеь - Л гЭВд --8 твою углубитья тайну. Какие деревья смотрят О поверхности волотистой, “ Какие таят богатства.. Твои глубокие недра? ”оона нас ли они похожи,д 4. 411017 "ССАХЗ 27221772 -- Очень многое видел, и рассназать 0б0 всем в коротКЕой беседе невозможно. Земля наша замечательна.,Голубые ореолы «вокруг нее очень красивы. Прен ", расное зрелише! Небо чуть тем- нее, чем у нас на юге. 2 Солнце ослепительно яркое, и “на него смотреть невозможно. 2 27 4 3 с “77 шУТун их зүйлийг үзсэн. Харин сойр зуурын ярианд бүгдийг “үгүүлж амжихгүй. 2 Газар дэлхий маань гайхамшиг "тай ажээ. 8 тхр гэн. “тойрон цэнхэр цацраг гэрэл бүрхсэн нь тун гоё- “хон байн. Үзэмжтэй сайхныг яана!. | Манай: өмнө зүгт харагддагаас. огторгуй ярай харанхуй юм. . 5. Нар, харахын аргагүй нүд гял- бам хүрт 6 БЕЕОон 12 Ч : 1 ө “Мөнхийн тэргэл са 18: ранд . -- Ус Энхийн МмЭНДИЙГ |. хүргэж “Өнгийн хөх огтор Огторгуйд, ДЭВ гүүлж “ӨВ: охидын « Вуман олон ! зоо 22: Х00- то Очих замыг НЭЭ Як 5 сэн -: Сйнтов ах лама 0 “23 Калуун баярыг | шэ2 ЛА 2 эхүргаеЕ””7 Тал улаан бүчтэ го) 3 5, Б ний 3 ко САрвун: 357 2 2 , ? Эр дХАЛААЛААААЛ АААЛААГХЭА БО я шажду, планета, 77 ЗЖивут ли на. Марсе ЛЮДИ, - 2» 1 р ШД: Нацагдорж, 4/ 3 Ё күн 1 ! 201 Из стихотворения «Марс». 1 ЁГ дАлтан сайхан бие дээр чинь ямар хүн, эрдэнэ оршном? -Уул ус, цэцэг мод чинь юугаар бүтсэн бэ? Манай ертөнц шиг янз янзын юм холин байна уу? к “Нийгэм журмын байдал чам дээр тогтсон уу? үгүй юү? Од чиний-тэндээг энэ дэлхий ямар өнгөтэй үзэгднэм бэ? Орчлонт ертөнц гэдгийг чи мэднэ үү? үгүй юү? Д.Нацагдоржийн «Од» шүлгээс 81 Мөдхөн бид айлч Содхон улаан бү “Манай оронд ир Бид бүхэн угтана. 18 дахь жилдээ 7644 (787) Чаүг/гйгүгүгүеаүүгвүүгэ, 2 Ба ССАХГА22177: 2 Луну я “видел дважды, она была на ушербе. Серпик: её такой же, каким мы его видим с Земли, Впечатление такое, будто косми- ческий корабль остается на месте, а Луна быстро проплывает мимо иллюминатора. 2 (Из рассназа Термана Титова). . Сар багассан байхыг би 2 удаа олж харав. Түүний хавирган хэл- : “бидний хардаг “шиг л байв. Онгоцны бэр нь газраас дугираг цонхны дэрэгдүүр саран авхай түргэн түргэн сэлж өнгөрөх бө- төөд харин огторгуйн хөлөг маань “байрандаа үлдээд байгаа шигсэт гэгдэл төрсөн... 5 (Г. С. Титовын ярианаас) ё7- : Ө АлААУмт 5 : бла | ЦоЫг зхс 1 1-4 ЭНЭ чээ. БуВсэг Хүзүүнд-нь уяж, аялагч “ ӨГНӨ, “Титов.. Соёмбот . сайхан 1-22:12207: ТЭМДГЭВХС- : БУЙД гэ сэ гр ВЭЭ. “Энгэрт нь зүүж. « Хүний | хүслийг Олны сүрт жагсаа-. : дурсгана. биелүүлж : лаар Д. Давааням: “МХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО, МОНГОЛЫН ПИОНерийнтөв . С“ЗӨВЛӨЛИЙНСОНИН 851961 оны 18 дутаар сарын 8. ХЭДИЙД ТИЙМ БОЛОХ ВЭ? г Долоон жилийн төлөвлөгөөг ажил амьдрал дээр амжилттай “биелүүлж байгаа энэ үед, ойр- Тож байгаа коммунист нийгмийн тухай ямар ойлголт сэтгэгдэлтэй амьдарч байна вэ? Ялангуяа хүү хэд багачуудын дунд энэ асуудал онц их сонирхогддог байна. НЭ- зо тэн Эмэгтэй хүүхэд ,«Миний бүх сэтгэл санаа коммунист нийгэм- тзгт автагджээ» гэж бичсэн бай- на. : Иймд бид коммунист нийгэмлэ тийн асуудлын талаар дэлгэрэн- түйхэн авч хамт бодолцон хамт- ран хөөрөлдөцгөөе. Энд нэг жи- шээ байна. Үүнд |Соня Погре- “бинская гэдэг охин. Зөвлөлт Холбоот Улсад коммунизм ХЭ- дийд бий болох вэ? Миний са- наа бол 1965 “онд болоосой гэж хүснэ гэжээ. Энэ мэтчилэн Зарим хүүхэд коммунизм бол гэнэхэн буй бол чих юм. 1Кишээлэхэд өнөөдөр со- циализмд байсан бол маргааш өг лөө босоход коммунизм байгуу- лагдчихсан байх юм гэж боддог байна. Коммунист намын ХХ их хурал дээр Н.С.Хрушев тайл- барлахдаа «Номмунизмд шил- жих явдал нь нэг байрнаас нө- гөө байранд шилжихтэй адилт- гаж болохгүй. Коммунизмд ал- гуур орно. Адилтгавал, идэрчүүд хэрхэн өсч том хүн болдгийн адил социализмаас коммунизмд шилжинэ. Манай орон өдөр бүр улам хүчирхэг болж, аж амьд- рал улам дэёшлэж Элдэв машин нарийсаж, хүмүүс ажиллахад улам амтархан дурлаж байна. Ингэхлээр коммунизм ойртжээ» гэж хэлжээ. ЧИХРИЙН ТУХАЙ Слава Сабитов «Социализмын “үед хүмүүс ажилласны хаа хирээр цалин авдаг. Тэгвэл коммунизмын үед дур хүслээрээ болох уу. Ямар нэг жаал өдөрт нэг кило чихэр идэх (Тэвэл өгөх үү?» гэжээ. Амтанд дурлагчид коммуниз- мын-үед яриангүй тохиолдоно. Алма- Атаас бичсэн нь Мэс” | дуу, бүжгийн Ирээдүйн тухай хөөрөлдөөн Хайрт багачууд аа| Коммунизм байгуулагчдын аугаа их хурал, энэ дэлхийн шудрага хүн төрөлхтний зүрхэн Москва хотноо саяхан болж өнгөрлөө, Хүүхэд та бүхэн коммунист ирээдүйн тухай лав ам- тархан сонирхсон бизээ. Зөвлөлтийн хүүхдийн нэрт зохиолч Лев Кассилийн бичсэн ирээдүйн тухай өгүүллийг улирч байгаа оны хуан- лаас орчуулж коммунизмын үед амьдрах азтай та нартаа зориулав. Зөвлөлтийн анд найзууд чинь юу гэж бодож ярил цаж байгааг тавтай сууж диэн урья, ? Та нар бас коммунизмын гаа бичиж ирүүлээрэй, тухай юу гэж бодож байгаа. тс СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ ф Гэвч тэд,өдөрткило чихэр идэх юм бол хэдхэн өдрийн дараа эмч рүү явах болно шүү дээ. Тэгвэл коммунизмын үед гэдэс өвдвөл тоогүй яа. Коммунизмын үед хүн бүр хэрэгцээнийхээ хирээр авдаг гэж ярьж байгаа билээ.Бид, эрүүл саруул ухаантай хүмүү- сийн хүслийн тухай ярьж байгаа болохоос биш, тэнэг амьтдын ту: хай яриагүй шүү дээ. Янз бүрийн бүтээгдэхүүн, үүнд чихэр боов яриангүй их болно. Хүн бүр өөрийн эрүүл эн хийн тулд хичнээн бол төчнөөнийг идэж болох юмаа. Баку хотын сурагч Аббас Ку- лиев ингэж бичжээ. «Пионерийн үнэн сонины газарт» гЭ- сэн хаягтай идэвх: тэн бичигчдийнхээ захидлыг манай сонины тазар өдөр бүр хүлээн авсаар байна. Манай идэвхтэн бичигч багш, СУ- рагч, сурвалжлаг- чид өөрийн сур: гууль пионерийн ололт, амжилтыг тухай . бүр хурп соргогоор тусган авч мэдээлдгэЭ- рээ тус сонины дайчин туслагчид юм. Иймээс ч идэвхтэн бичигч, сурвалжлагчид бол манай сонины нүд чих мөөн! Манай сонины идэвхтэн бичигч ЗАВХАН аймгийн СОНГИНО су мын бага сургуулийн багш Б.РАДНААБАЗАРЫН захиаг задлахад тус сумын сургуулийн 4-ийн б ангийн урагч Ламжав, 2-а ангийн сурагч Пунсалдулах Даваажав нар онцсайн сурлага, авьяас чадлаараа тодорч байгааг ба 8-а ангийн су: рагчид 1962 оны хэвлЭлээ ан- гиараа 100 хувь захиалсныг мЭ- "дээлжээ. 5, АРХАНГАЙ аймгийн ӨНДӨР- УЛААН сумын дунд сургуулийн багш ДАРАМБАЗАР тус сургуу- лийн б-а ангийн сурагчид сур гууль дээрээ тэргүүний анги бол- сон тухай мэдээлжээ. Энэ ан- гийн сурагчид 5 онцын нөхөрлөл (ахлагч нь Дамдинсүрэн) бай- 1туулж ажиллажээ. Энэ ангийнхан Өнөөдөр удаан боловч мар. гааш хурдан гулгаж болно. тиннэнэээнжижээлээхиниивин хэвминииимиииииин 5 ПИОНЕРИЙН ҮНЭН ( 16,222 С: : 7Є орос хэлийг эрхэмлэн суралцах. явдалд чармайн ажиллаж байна. ” Мймээс орос Дуу, шүлэг сург 36:44 (737)! хөдөлгөөн «1 “өрнөж «Пионерская Ё АЛХ ёо Г Нөммунист «Би коммунизмын үед бүх юм Їшинжлэх ухаан, Эсооллмээ223г лэ ит ыал эр. үнэгүй болно гэж ойлгож байна. | Тэр үед дэлгүүрүүд хүнд дураар нь юм өгөх үү» гэжээ. Үнэн үг. Мөнгө тэр үед хэрэг гүй болно. Мөнгө бол хүний хий сэн хөдөлмөрийн хөлс юмаа. Хич нээн сайн ажиллавал их мөнгө авдаг. Харин комму- нист амьдралын хуулиар бол хүн бүр өөрийн шаардлагатай бүгдийг авах тэр үед мөнгө хэ- рэгцээгүй болно. Аббас цааш нь «Би хүн нэг бүр пуужинт онгоцтой” бөгөөд газраас дуртай ертөнцдөө нисэх болно гэж боддог» тэж бичждӨд байгуулалтын . ҮеД правда», «Мурзилка» сэтгүүлүү | дийг ангиараа захиалжээ. ангийн сурагчид ангидаа номын сан, ариун цэврийн булан бай- гуулж сурагч бүр пионерийн онц логоо бүрэн хэрэглэдэг болжээ. Эмэгтэй сурагчид нь үсээ ижил өнгийн туузаар боох,.бүсээ цөм индүүдэх, захны даавуу гутлын алчуурыг хэрэглэх явдлыг цөм журам болгожээ. : БУЛГАН аймгийн төвийн дун сургуулийн сурагч Ж, МӨНХ- ОЧИР сургуулийн босгыг энэ жил алхсан нэгдүгээр ангийн а бүлгийн сурагчид өөрөө өөртөө үйлчлэх булан байгуулж, түүндээ саван сойз, алчуур зэрэг ариун цэврийн хэрэглэл ба: үзэг, харан- даа төрөл бүрийн шугамтай дэв- тэр шугам зэрэг хичээлийн хэрэг” лэл тавьж хичээлийн хэрэглэл дутагдвал энэ булангаасаа авч хэрэглэж ариун цэврийн шаард- лагуудыг зндээсээ хангах боломж той болсныг мэдээлжээ. ХӨВС- ГӨЛ аймгийн ШАРГА сумын 7 жилийн дунд сургуулийн багш С.ДАШПУНЦАГ тус сургуулийн 16-а ангийн сурагч Рагчаа хичээ- лийн бус цагаараа төрөл бүрийн ном уншиж судлаж мэдлэгийхээ үү. Би санавал мөн Аббас ч гэ. төчнөөн ! өнөөдрийн бид". Энэ ангийн сурагч Магсармаа, Үзмээ ний бодож чадаагүй байгаа с лийг хүртэл бүтээсэн тийм ялал танд хүрнэ. Хүн бүр хашаан дотРоо ертөнц хооронд нисэх пуужинт хөлөг байлгах нь хэрэгцээтэй юм гэж сэн татгалзахгүй биз, ертөнц хооронд нисэх ХӨЛГИЙН НЭГДСЭН байртай бөгөөд тэндээсээ ато- мын хөдөлгүүрт пуужингаар чу. хал хэрэгтэй одон ертөнц рүүгээ шууд нисэж байвал болох биш ҮҮ. Үргэлжлэл бий. Э) сүгвүрүгүлугрэүлгүэдүл/эүээг 2, ЗМалчдад туслав : ээ Хужиртын 10 28:01 дунд сургуулийн сурагчид 12сумынхаа «Энх тайван». 2 нэгдлийн 9000 малтай 4 хот 3) Ч -Зайлыг шефлэн авч шин) 800 малын төлийг долгүй бойжуулах, нь онд бүрэн оруулахаар 1Зажиллаж өвөлжөө бууцыг дулаалж малын Хашаа, саг "Эравч төлийн байр барихад й нь туслаж 800 гаруй «3 53 е оготны хөеө, 980 нэмнээ, УДЭг гаруй төлийн уут хийе : малчдад туслав. НУС 002-1-2,67-227 хорог- 9: малыг) 7 3 санг байнга, бая ! жуулж байдаг тах. | шаар мэдээлжээ, |. Энэ сурагч зөв" ! жилийн... 9Х улиралд: 80 гаруй ном оо “уншса! байна. ГОВБ- АЛТАЙ. аймгийн гэгээрлийн ЗЫр (2 лсийн байцаагч . М “АЛТАНГЭРЭЛ Р Жаргалан | суз? 2 , Жирийн -эх мын бага сургуулийн 8 "гаад нарын тухай бичихдээ, Эд 9 улиг рал дараалан онцсайн суралцаж, сурагчид юм. Эд энэ!хичээлийн жилд 60 гаруй дуу, 20 шахам шүлэг сурсан ба тэртээ номын сантай Юм гэж бичсэн байна. БАЯНХОНГОР аймгийн эвлэ. лийн хорооны. ажилтан Л. БУ тус аймгийн Баян-овоо сумын бага сургуулийн сурагчид хаяг-| дал ноос цуглуулах 2 өдрийн лан байна. УЛЫН ӨВӨРХАНГА ТЖИРТЫН 10 аж аэн ма гуулийн “сурагч Н. ӨЛЗИЙБА өөрийнхээ сургууль дээр явагддаг мужаан, хатгамал, хөгжим, гэрэл зургийн дугуйлангаас сурагчид ихийг сурч байгаа талаар мэд ялангуяа гэрэл зургийн дух ашигласныг мэдээлсэн туж гуйл майлтаараа ихээхэн зүйл сүр байгаа зэргийг омэдээлсэн олон. “бичиг захидлыг манай. 2 газар өдөр бүр хүлээн ав Заарг- он 2 “--19611962 оны өвлийн спорт эхэллээ ТЕчАААРЧ ДНХ ААМццЧ Ч АМТ ЭХЭЭЛЛЭХ20 - Мартаагүй биз е/ӨХӨӨй, гал. Ч ана, Ч ! 2 вх 1, Хүүхдүүдээ! Энэ 1961 оны 2 дугаар сарын 12-ны өдөр ї Ын! | | бүх хүүхдийн цанын өдөр манай орон даяар явагдаж, та. (2 “Ч, 24) нар цөмөөрөө баяр баясгалантай оролцож, хацар хайрсан "| -1 Э . хүйтэн жаврыг юман чинээ бодолгүй гулган наадаж, нэг Є! Х | 2” ҮүГгЭЭр хэлэхэд «Өвлийг ялсан өдөр» болж өнгөрснийг мар 5 2 В р таагүй бизээ! Ё, 179, с Ч | Та нарын дотнын зөвлөгч болсон «Пионерийн үнэн» ВЧ 1 сониноос санаачлан явуулсан цанын энэ өдрийг Монголын ! ҮМ Ту Пионерийн Төв Зөвлөл сайшаан тэмдэглээд жил бүрийн Є ! дгылйаг 0.1 дүгээр сарын 5-ны өдрийг монголын пионер багачуудын 5 : 5 х ца цанын уламжлалт өдөр болгохоор тогтоол гаргасан билээ. ЗЭВ, Т Цэлийсэн цагаан, цасан талын дээгүүр цана хэмээгч 2 САГ даван туулж хурдлан жирийлгэх хичнээн бахтай вэ? Цанын уламжлалт өдөр чинь нэгэнт та нарын амрал- тын өдрөөр тохиолдож байгаа болохоор нэгдүгээр сарын |! 5-ны өдрийг зөвхөн цанаар гулган наадах өдөр байлга- хаар төлөвлөх хэрэгтэй. Цанын өдрөө угтаж та нар юу бэлтгэж байна. Бодвол хүүхэд бүр цана чаргатай болох ажил зохиож байгаа байх. . Зиү Цанаар тоглохоор явж байгаа нь, Зургийг Сосоржавд, хөлгөө жолоодоод салхи шуургыг зориг хатуужлаараа ё ” ШМШМөесөн дээр 22 ( УРа Соёл нийгэмлэгийн мөсөн гул-|тэнд олон зуун тэшүүрчид ши“ Й ! Ё | | ! 1 рийг мянган хүүхдийн баяр хөө“! Лхамжав, Наранцэцэг, 5 Цэнд, : рийг оргилуулж гулган тоглож | Гүржав нар тэшүүрт. сурч байгаа наадав. 7 ? Сургуулиуд, өөрийнхөө ойролцоо байгаа сум-нэгдэл, сангийн аж ахуй, үйлдвэрийн газруудаар цанаар гулган очиж ухуулга яриа хийж, концерт тоглох зэргээр цанын- охид “хөвгүүдэд тэшүүрийн нас хаа уламжлалт өдвийг хамгийн баяр баясгалантай хүнд- Тэдний дунд зуугийн тал өнгөр, рийн арга журмыг зааж өглөөг сөн өвгөн ЇШимээ гуай, б настайЭ Хүүхдүүдээ! цэнгэг агаараар цээ Юра нар тарамгай гулгаж цуглас, дүүрэн амьсгалж, сан олны сонирхол татаж тэшүүр“ чин болох идэвхийг өрнүүллээ. : гуурын өвлийн ажил нээгдэж | нээр оролцож, спортын мастер 5 Є 91455727 ( чийрэг сай тэшүүрчин болохын тулд амр тынхаа өдөр бүр тэнд очиж гм. н Өнөө жилийн тэшүүрийн нээл- ! гаж байцгаая. ( 22: чахуүзхуүзх» л усЭтэсэхэү? нэгүвээээ 6 х эдгүс -Э”- тэй өнгөрүүлэх хэрэгтэй. ? Цанынхаа өдрийг угтаж юу хийж, яаж бэлтгэх тухайгаа 5 буюу хэрхэн өнгөрүүлснээ сониныхоо газар өргөн мэдээ: лээрэй, б Аао/лса/ 529752 7АХ ЛА” САХДгГ ХААЖИЧЛЧЛДЬЫТЦЦЛЫН : 122-1 -- явшев л-олоололоольолЭольуд 3 3 С Лг мм : 2) 2 хүүх Угэлхм Ї 46, | Дэлхийн хамгийн эртний :7)| театр нь Итали улсын Ви-/( : 1 | ченц хотын Олимпико театр, Ч 16 юм. Энэ театрыг 1582 онд “фралдарт уран барилгач Пол- ! ладиогийн зураг: төслөөр, барьж эхэлсэн бөгөөд нас 9, эцэслэсний нь дараа түүний 3 шавь Скамоцци үргэлжлүү-, ХүҮХүүҮүҮҮҮлтҮүдүҮэээээл 9 анх баригдсан. тэр хэвээрээ 6 манай энэ үе хүртэл хадга- лагдан иржээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Зургаан настай | Юра анх удаа тэшүүр хөлдөө НиВГ “хийж тэмцэж ядан байгаа нэг “ Богинын аманд | охины гараас бариад, эж хөвж аялсаны ул мөр Дани : --Эгчээ хөлөө ойрхон зогсвол 4 2 орчмоос олджээ. 33 тэнцвэрээ сайн олдог юм. Миний Өнгөрсөн амралтын өдөр Боги-їтын мастер 26, улсын зэрэгтэй шулсан Енян, т шггшихүн Ё гараас бариад эгц урагшаа зөөлөн їнын аманд, «Хөдөлмөр» шонВнд олон тамирч оролцлоо. 6 Ёнамн тооллоос өмнө 7 жи-4 27 Ё, 9 нээгдэ 452: | ) : хөдлө гэж зааж байна, цЭгНАн шэвь-дєгоилР 22 Энэ өдөр нийслэлийн ХӨДӨЛ- (ф лийн үед хэрэглэж байсан 5 БУЛСОЛООУАН лийнхээ : 416 завины сэл олдсон байна. -- “ Доор очоод хүлээж бай.Одоо- Ца»ын баазын нээлтэнд спор- мөрчдийн өргөн зугаалга болов. | ҮҮР : 5 Хон очлоо. шэнэ 75-26 ! р 7 б мгийн анхны - Нэг агаа вөл 2:-) 4 ОЛС ХӨХЭЭРМУЙГ Зах удаа 7 ду- 1 гаар зууны үед Иран улсын д Завхан аймгийн Цэцэн-уул Дагжиж бид зогсохгүй. 4 нутагт хэрэглэж байсан ту- сумын "7 жилийн ДУНД СУР” Тэшүүр хөлдөө хийгээд 9 хай бичиг сэлт бий, . гуулийн 6-6 ангид 82 сураг” Тэшиж бид хурдална, УуХОГЬРЫГ чид суралцдаг: юм. Энэ ан- Өвөл ирлээ, ирлээ. 2 Өвөл ирлээ, ирлээ, Хүйтэн өвөл чамайг Хүүхдүүд баяртай угтана. 144г:л 14 0111 11111141111141111111111111113114 цэлчлллүлл" 1 1 гийнхан бие биендээ туслаж Хөдсөн дээл нөмрөөд Цасан мөсөн гялалзаад “9 | Хамгийн том сувд эрдэнэ- ХЭЛ 1961--62 оны хичээлийн 1 Хөлчиж бид суухгүй. Юутай гоёхон харагдана вэ?, тэй хавчийг Япон улсын) 5 Дүгээр улирлын хажажыг Хөлдөө цана ХийгээдД “Цан тэшүүрээр хурдлаад : Хонсю арлын Чөмсэн “ол- БЭ 100 хувийн сурлагы Гулгаж бид баясана. Яасан хөгжилтэй уралдана ф жээ, Энэ хавч шир х2 262 жилт үзүүлсний дээр хамт Өвөл ирлээ, ирлээ. 3 вэ? сувдыг агуулсан байж гэнэ. 5 олноороо концерт, үдэшлэг 4ф-3: 2 3 Хүйтэн өвөл чамайг Хүүхдүүд баяртай угтана. “УДах дэгтий өмсчихөөд Х Ффулчиндг-лланалчины чинь Лана гала, Линь авна /эрчныы/ аанигултагчиыл гатагганалчнныг ганнллана лал ляваллаылталд 3 -1 Цилшиг мөсөн дээр тэшиж бэлтгэн тоглож сургуульдаа 2 куб мод сажлаж туслалаа. Амралтын өдрүүдээр гадуур суудаг ангийнхаа ХҮҮХДҮҮ” дийн эцэг, эхэд тусалж түлээ мод хөрөөдөж хагалж өгд" гөөс тэдний ангийнхнийг эцэг эхчүүд үргэлж магтдаг байна. Ч.Пүрэвдорж (Аж үйлдвэ- Е Яа! 8 Цэдэндорж. рийн комбинатын ня -бо : 4: Ш. Содномцэрэн. (Завханы) Түрүүч нь 43 дугаарт. коЛОЄЄ 88Ыэ) ". бэмжид минь гэж Яндаг өнөөх бүсгүй рүү авгай руугаа харж бай таа хүний нүдээр ширтэн хараад: «энэ золигт гэрийгнь ачаалах хүн олж өхгүй бол горьгүй юмаадаа» гэж бодов. Удаж төдөлгүй Яндагийнхны хо “тод-их шуугиан дэгдэв. Говь газар шавчийг гандуулан намрын шар Хаван өдөр үд дунд нүүдэллэж айсан айл олоход тун бэрх, Тэд шөнө хөлөөр л “нүү- миХхдэг улс.. Гэвч баян ндагийнхан энэ жил ийнхүү Ш8- аж үхэм халуун үд дунд ачаалах олж, морь мал, үхэр тэмээ багш алдан утаа тоос бужигнаж ь харшилдан хүүхэд шуухад йлалдав. Энэ бол тэр нутагт анх даа болсон явдал бөгөөд үдийн ахилам халуунд усан. хулгана “болтлоо хөлөрсөн хүмүүс харэс ийтэй ноцолдож улам их халуу- цан салбархай ханцуйнуудаараа “хөлсөө арчицгааж явуут дундаа (данхтай усны цоргоор залгилж х Баатруудын замаар. У2 (ШүлэгЭэ) Холбоот улсын хушууч-нис, | гэгч Золбоот Юрий, Герман нар . "Өнхийн үйлст ихийг бүтээж | Менхийн үед нэрээ үлдээ | 1 лээ. ” Эрчлэн ниссэн пуужинт хүлгээрээ | Орчлон ертөнцийг тойрон | аялахдаа Аян замдаа сайн явцгааж |. Даян дэлхийд гавьяа. байг: | гууллаа. Дорнот»-ыг зохиосон Зөвлөл тийн эрдэмтэд рнөтийн гүрнийхэнд чадлаа 4 гайхуулж /Огторгуйн уудамд хүмүүсийг | аялуулж 2 Оргилсон хүслээ ингэж р 4 бие “лүүллээ. 5 Ильич багшийн хүндэт т (89:(9):84 ! -Эв хамт намын үнэнч хү. 24| 2 вүүд С Эрэлхэг зоригт огторгуйн Хо - аялагч с Идэр залуу баатруудынхаа . замаар Содон гэрэл цацруулж байгаа | дон орноор 9уулчлахдаа сарны аймагт ч мөдхөн хүр | ) їухэл нэ! ї ” Ж.ЧОЙНХОР. (Сэлэнгэ. | аймтийн төвийн 10 жилийн 95 “ 1»ангийн сурагч! хана | -238-2руаучйг ” Эрэгзэдмаа бол Яндагийн долду | таар авгай бөгөөд түүнээс өмнө “Бүжмаа, Жавзан, Хандмаа гээд л олон олон эхнэрээр цайгаа хийл гэж ууж үзсэн боловч тэд нь нэгч Чурь--- 2 үрийг түүнд заяах хувьгүй байсан байв. Гэр буулгах лаг болжээ. Тийм халууны дуур баян Яндаг нааш цааш Ццу- цалтгүй гүйж зааварлан яаруул саар байв. Баян Яндагийг ингэж сүйд болтол яардаг гэж хэнч мэд дэггүй байлаа. Бусад цагт Яндаг залхуу хүр- мээр тайван хүн байсан атлаа энэ гөдөр яагаад гэнэт хөлд нь хий ор “очих 00-вэ? Говийн хүн жин үдэд сандран ачаалсан энэ явдал Захуйн говьд 1932 оны 8 сарын 10-ны өдөр болсон юм. : Баян. Яндаг гэгч тэр. хавьд ни- лээд дээгүүр бинчинтэй хүний нэг гэгдэж нилээн олон өрх айлыг да гуулан зарж нөлөөндөө авч явдаг байсны дотор хамгаас ядуу нэгэн эмэгтэй байсныг дээр нэр дурд (сан билээ. Тэр эмэгтэй бас л баян эзний эрхшээлийг дагаж арга буюу нүүдэлд бэлтгэн мунгинаж байв. Хүү Боролзой нь нилээд тусад ор сон, сэргэлэн цовоо, зүйрлэшгүй авхаалжтай тул ээжийнхээ хамаг ажлыг янзалчихдаг ажээ. Энэ удаа ч Сэмжид” авгайн заавраар хамаг ажлаа Боролзой хүү хийлээ. Бо- (ролзой хүүгийн ажилсагийг хэн хүн гайхах бөгөөд баян Яндаг туй лын ихээр магтаж: «Сэмжээд хүү- гээ манайд өргүүлчих!» гэж сүү: лийн таван жилийн турш гуйжээ. Сэмжид «муу хүүгээ тэжээх чадал гүй байгаа биш, тэгээд ч энэ Бо ролзой минь л намайг . амрааж, , тэжээж байгаа юм» гэж ХЭЛДЭГ “байв. Баян Яндаг хэдийгээр хө- |рөнгө чинээтэй «амны хишиг тэй» хүн. боловч хүүгэй байх амны хишиг дутуу юм байжээ. 22-12, 222822 экс » дагийг хүүхэдтэй тэвэт-гтэшэгт-т-тттт--ттт--!П--- Эман Т- Үнийг дага ДАЛ Эл 23 ЭЭ х шХше000122-2-45-0410 0 0-202-01033001200 ажээ. Одоо Эрэгзэдмаа ч гэсэн Ян хүний тоонд оруулах найдлагагүй хүн гэж Ян зуур наранд дагийн «их» багш Гилаан лам гэгч ил байсан тогоотой сүү гашлаж айлдсан ажээ, дун-: Яндаг олон хүний хүүхдийг өр- гөж авсан боловч тэднийгээ арван хэдэн нас хүрэхэд нь гомдоогоод явуулчихдаг байжээ. Баян Яндаг хэдэн зуун тэмээ- Говь нутаг зах ньүл үзэг- дэнэ. Нэгэн гүвээг арайхийж дав- магц нэг гүвээ харагдана. Түүний цаана. бас гүвээ,”дахиад бас гү: вээ... тоо томшгүй олон гүвээ дай ралдана. явж барагддаггүй арвин хотго- хийн тоо томшгүй атираат царай гэдэг энэ билээ. гарсан арваад айлын ачаа хөсөг баян Яндангийн заасан зүгт өдөр шөнө ялгалгүй явсаар байв. дэл хийж байсангүй. Яах нь энэ вэ? гэж айлын ав- гай нар нэг зэрэг шахам үглэхэд бай! Яаяа гуай мэдэж байгаа биз- гэж харчуул зандрах болой. Бас доги хашир хөгшчүүд: --Аа энэ нүүдлийн чигийг хара хад Бэчингийн ууланд хүрэх чиг тэйдэгээ. Бэчингийн ууланд хүр- дэг юм болбол ч энэ өвөл толгой өвдөхгүй онд орноодоо гэж мэдэм хийрнэ. : гэслүүлж байгааг мэдэхэд бэр Үгийг Ө. Баасанмаь Г ЭН» ЭЕ )МА44 (737) 1. Орчлон дэлхийн ханггар чээж- нээс Оддын хүрээлэнд аяласан Зөвлөлтийн иргэн . баатар : Т нисгэгч Герман Титов таны алдрыг Гэрэлт үгээр магтан дуулья! 2. Гагарин ахынхаа ялалтыг Галын дөл шиг бадруулсан “Зөвлөлтийн иргэн баатар хилс ЖЖийчөан 5 нисгэгч | 17, 9 в К) 13.0 Лу ) ЭУЧООНОГХЖ ЛЭХ. ч ЖАОРЬСЫ “. Герман Тнтов таны алдрыг 525 7 эрӨ 4) “7, "5 Гэрэлт үгээр магтан дуулья! . 9, й “Юи “ртхоХ: К. : 8. Хүний ухаанд оргил байхгүй” ХЭ ХҮҮГЭЭ Хөгжих чадлы нь хэмжээд Зєс2Ч : Уурга 8 Хр Эовэн ООХРЭЫА1 Зөвлөлтийн | иргэн баа 49, бэр, эдэ 2 нгэч| “ФУЛГУРЫ “Герман Тнтов таны алдрыг 8 9,» Гүвээ бүрийн хооронд рууд байна. Хотгор бүрийн ёроолд хужирт тойром байна. Алтан дэл Нүүдлийн замд --їїчөх та минь, урьд ийм хол нүү” --За та нар битгий ярвигналдаад “Тэдний хэн нь онож, хэн нь дэ. маа нь суун. явна. тэй хүн болохоор зургаан гэрийг нүүлгэхдээ өлхөн ханхалзах | ажээ. Бас нэр үл мэдэх Хэдэн. булиа хар хүн ирж 171:111:54:111:1: нүүгэлцэн энд тэндгүй хашгирч сгар дав даруй нүүдлийн замд! олон тэмээ ачаа жирийтэл цувч ран гарав. Гэнэтийн энэ нүүдэлд ихэнх хүмүүс цэл гайхаж мэл хөхрөв, Гэвч «бусад нүүдэлчдээс урьдаж сөлтэй нутаг бараадах гэнэ» гэж Хоорондоо с9м ярил” цаж «тэгвэл ч аргагүй» гэлцэнэ. Харин Яндаг өөрөө бол тэднээс шад өөр бодолтой байжээ. драл Ямарч гэсэн Яндаг баян зүйрлэш гүй хол нүүхээр сэджээ гэдэг нь хэн бүхэнд илэрхий болов. ї “Сэмжид авгай ганцаар их л бар гар царайтай явж байв. «Энэ алс нүүж яах гэсэн юм бол доо гээд Гантай зудтай ч гэсэн/дассан ну- таг. усандаа таних ах дүү нарын- Бэчингийн ууланд гарлаа гэхэд Ээж хайрханаас илүүдэх нь юу. байх вэ? Хаа байсан Бэчингийн уул! Тэр чинь хүний нутагт бай- “даг юм гэх чинь билээ дээ! Хасаг Чантуу нарын дунд орж хэл ван» нийлэхгүй юугаа хийх тээ вэ? Ян даг баян нөр л муу ёр зөгнөлөө» гэж төр авгай бодож явлаа." ниад унасан лээс яарамгүй тайван алхлдах яваа хүрэн атыг гүйцэж, очив. Тө гатанд ачаастай ачааны дээр да руулсан хоёр арагны нэгэнд “Воролзой, нөгөөд нь охин Воролзой с: айн саглагар мөчрөөр ямар сүлжмэл шовгор юм хийж толёо| дэрээ. сүүдэр бариад зүйрмэглэ »Юм уу, өлссөн ч юмуу уйлж байв). "Сфмжид хүүгээ хооллож ундл "Яндаг гүйцэн ирж, Үргэлжлэд нь дараагийн дугаарт. аас таслан авч сөглөж эхэлтэл сай эрхлэгч 1, СОСОРБАРАМ. нуцлагатан «Уа, уа, ув» гэж шингэн энхрий. дуу сонсогдов. Тэгмэгц Сэмжид: уйлж байгаа хүүгийхээ дууг та | - тэмээРээ таварг заар нэг хэсэг тэмээ. ачааны вүүй. ву. Хаа дунд байвал өлзийтэй бус уу?/ - авна. Бурмаа нь ам нь цангасан ч бөнөатай нөгөө хүрэн атыг ачаа -- , Е очиход аймгийн хөдөлмөрчдийн жожочэсэЛЭ лэн ХААЖАЖЛУХОЖС ба лэл2гӨ 9Ф-Ф-0-0-0-0-0-0-0- жож, чи» голч 1. С. Титов монголын бүх хфдөлмөрчдөд хандаж радно- )) гдор үг хэлж байна, ) |. ? ( р ( Ї ! ёо в 5... - манай хүн ДЭТ тг» (7111 ПЕЛ х -ЗОЧин Гед " Хайрт пионерүүд ээ! ЗХУ--ын Багтарч огторгуйн нисгэгч Герман |. Степанович Титов манай эх оронд найрсгаар зочлоод эх орондоо буц лаа. Зочлож байх үедээ нийслэл /Улаанбаатар хотын үйлдвэр, соё- мын газраар орж нам улсын удир дах ажилтан, ардын цэргийн дээд жомандлалынхан. хэвлэл, мэдээл: жийн сурвалжлагчид, нийслэлийн ТХөдөлмөрчдийн төлөөлөгчид -жи- фийн ажилчин, малчин, залуучууд оюутан, пионерүүдтэй нүүр учран Уулзаж огторгуйд аялсан тухай- “таа ярьж учирсан бүрдээ хамгийн сайн сайхныг ерөөж байлаа. Огторгуйг эзэмших талаар.энэ оны 8 дугаар сарын б,7-ны Өдрүү дэд хийгдсэн «Восток: -2» хөлгийн “нислэг 8 чухал зорилтыг өмнөө “тавьсан гэж Г. С.Титов ярив. 1. їКингүйдэх байдалд Хүн амь- “дарч: ажиллаж болох эсэхийг тур ших, 2. Огторгуйн хөлөг онгоцыг га- “раар жолоодож болох эсэх: З. Огторгуйн хөлөг онгоцтой ра Т55 "холбоо | барьж болох эдгээр байлаа. 9 үүнээс гадна жирийн мэт боловч югторгуйд хэн ч туршаагүй .хүн нойрсож болох эсэх, хооллож бо- “лох эсэх зэргийг хүртэл туршжээ. ЧУчир нь энэ бол Жирийн нисэх 1):8 “шоцонд суугаад та бидний агаарт хооллохоос тэс өөр нөхцөлийн ту “жай-ярьж-байгаа юм. ШҮҮ... 12:25 рээ ган харах хилэн Үргэлжлэл нь 2 дугаар нүүрт Г.ДалАаллалллллулллулм ё ”Г. С. Титовыг Төв аймгийн төвд хүрэл ха цуг аан болж, цуглаан дээр аймгийн Эд төлөөлж пионер 327--7-18 лж байна. элсэлт г. Ч ҮЭ 4 пионе 3 Ус 220 ОН БҮХНИЙ ПРОЛРТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! 1 миуж Манб-ын ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БИНГТУН! (1 - 5 - Өнхээвлэлийн: 108 ХОРоо. 7! йї 4! | монголын пионерийн од, 10 3-8 4) | р ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН 4, ЖЭТ» Ч. р 38 16 53 гн : 1961 оны 12 дугаар сарын 18, 0 Үнэ гээл БҮГД НАЙРАМДАХ МОНГОЛ АРД УЛСЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ЗАРЛИГ, Г.С.ТИТОВТ БНМАУ-ЫН БААТАР ЦОЛ ОЛГОХ ТУХАЙ - БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгддэжс ТОГТООХ НЬ: Зөвлөлт Холбоот Улсын иргэн, Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар, огторгуйн нисгэгч Ї, (, Тятов нВостек-2" гэдэг огторгуйн хөлөг онгоцоор ДЭЛХИЙГ тойрон амжилттай ннеч, хүй төрөлхтний түүхэнд хосгүй баатарлаг. гавьяа... байгуулсныг тэмдэглэж, Герман (теланович Тятовт БНМАУ-ын 1 -Ц01 ОЛГОЖ, Сүхбаатарын одон, алтан медалиар шагнасугай. БМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ТӨРГҮҮЛЭГЧДИЙН ДАРГА Ж. САМБУУ БНМАУ-ЫН Ши ЇХ ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА 20 зөвл! “өмж 12 лутэар с Н. ЛУВСАНЧҮЛТЭМ ООТ. УЛСЫН ЇЕ? ОРГУЙН-. 12 Мснаачзбсатсэ ХОЛ! ГЭГЧ ГЕРМАН Х ЯВПАГ ЙЧ ТИТОВ ТАНАА 1 “КҮН төрөлхтний өнийн мөрөөд- лийг биелүүлж, огторгуйн уудмыг эзэмших үйлст гарамгай гавьяа байгуулан удаан цаг нисч, “урт замыг туулсан танд пионерийн үнэн сонины Газар чин сэтгэлийн халуун баяр хүргэе! “Шинжлэх ухаан, техникийг цэ “| цэглүүлэн чин зоригтон баатруу- дыг төрүүлсэн их Зөвлөлт Хол | боот Улс,алдарт коммунист на: мын сүр хүчин бүх хүн төрөлхт нийг баярлуулж байна.Та. манай эх оронд хүндэт зочноор айлчлан ирж байгаа энэ баярт өдрүүд хэ- зээ ч мартагдахгүй. БУЛ рийн олон мянган уншигчдынхаа өмнөөс хамгийн сайн сайхан ерөө” лөө дэвшүүлье. Огторгуйд аялагчдын яруу ал- дар үүрд бадрах болтугай. НЫ ЗӨВЛӨЛ. . ҮфФО” ТОЛЛЛЛЭХТЭДЭВИс БНМАУ--ын Ардын Их. Хурлын -Тэргүү лэгчдийн дарга Ж, Самбуу Г. С. Татаас Удон гардуулан өгч байна. шиш 2 Ма вм ЦНДГ - 21811110 Монголын Пионерийн Төв Зөвлөлийн Тэр . гүүлэгчдийн 1961 оны 12 дугаар сарын 14 ний өдрийн тогтоолоор ЗХУ--ын баатар ог торгуйн нисгэгч Г. С. Титовыг манай Эх оронд нөхөрсгөөр айлчлан байгаа баярт үеийг тохиолдуулан монголын бүх х өсвөрийн пионерүүдийн «ХҮНДЭТ ПИОНЕР» бол гож, Улаанбаатар хотын пионерийн 11 Дү ” гээр бүлгэмд бүртгэв, МеЛсе/е/Хөо/Л ха / г/л мөс /ЛьХы/, Нийслэлийн залуучуудын уулзалтан дээр МХЗЭ--ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Б. Барамсай, Г, С, Титовыг МХЗЭ-- ийн Төв Хорооны хүндэт дэвтэрт бичиж, дурсгалын зүйл гардуулж байна, АС НӨлсотУРССиЛ-7 Хүндэт Герман Титов танд “бө: «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» х3:35 БНМАУ--ын баатрын тэмдэг: Сүхбалталын ? ыг Титов Г, С, Титовыг монголын хүндэт болгож үнэн бүч зүүж байгаа нь, 1ТИТОВ ахдаа ЭЖолтолөг цагаан «Восток- -2»-ыг ӨХ тэнгэрийн уудамд Залан. Т, с. Тяторнн дэлхий тойрор , 8ялсан зам, Орчлонт ертөнцийг тойрон аялж (са хүрээлэнд жуулчлан 30- чилсон Агуу хүчирхэг Зөвлөлт орны Алдарт нисгэгч Герман Титов | Жүүхэд бидний ирээдүйг гэрэл-|1. ЖИНГҮЙДЛИЙГ ЯЛСАН НЬ түүлсэн Жингүйдэл бол жирийн үгээр сүндэт ах Осүр Титов. Д. Түмэндэлгэр, 120 дугаар сургуулийн сурагч) ХХ ХЭ САЗГХА”221АЭ2 нээс вараад огторгуйн хоосонд орох гэсэн үгюм. Жишээ нь: Бид- ний харандаа тэр хоосонд зүгээр өөрөө тогтож болно.. Хэрэв шил 1 аягаар ус ууя гэж бодоход ялигүй хөдөлбөл ус нь, жижиг жижиг бөм бөлөг болон тэрхүү хоосонд тог- тох жишээтэй юм. Хүн зогсоё гэж бодоход толгой хөл нь хаашаа Ч СИБИРЬ ,- Сибирь 10 сая шахам км тал бай эзэлдэг. Энэ нь США..| Аляс- кийг оруулалгүй Англи, Франц, Италь, Герман улсуудын нутаг- тай тэнцэх юм. Австраль нэг төв боловч Сибирээс бага юм. . | “Зүүн Сибирьт олдоод байгаа нүүрсний нөөц СССР-ийн-бүх чу луун нүүрсний 70 дувв нь Үлэг 1 хоор байгаа ажээ. ма Зүүн Сибирьт жилдээ “800 сая нубметр талбайд мод нэмэгдэн ургаж байдаг, Сибирийн бүх тол мөрнүүдийг | нэгтгэвэл 165 сая киловатт хүчтэй цахилгаан станц барьж болохоор ажээ. Хэрэв ЭНД цахилгаан Станц барьжээ гэж бодвол В. И. Лениний нэрэмжит Ижил мөрний 70 цахилгаан станц тай тэнцэх юм. 3 Гэ: “Титовыг очсон газар бүхэнд вай пионер багачууд ингэж угтаж байна, П------ пирнтэийнН ҮНЭН 2 76:45 (738) | - 19 пионер ” “Манай хүндэт зочин Герман Титов тайлбарлахад дэлхийн татах хүч-| “Үүнийг сонссон уу? 1бөгөөд тэр нь будаа шиг жижиг Г, С. Титов, мон- голын биеийн тами рын ордонд монгод Үүндеэний бөхийн ба рилдаан үзсэний да раа бөхчүүдийн амт, -- --. бара: болох байна. Ийм ооо Ажиллаж амьдарч болох ТИЙГ ЭНЭ НИСЭЛТ ХИЙСЭН Бог дэлхийдээ Эсэн мэнд ирээд мон- гол найз тд нартайгаа уулзаж бай гаа би давхар нотолж байгаа биз дээ гэж ТитОв ах чинь хошигнон ярьж байна 2. ГАЙХАМШИГТ ХӨЛГӨӨ ГАРААР ЖОЛООДСОН НЬ Хоёрдох нислэгийг бэлтгэж байх үед: Гагарин дэлхийг той- роод л ирээ биз. Тэр чинь онгоцоо өөрөө жолоодоогүй шүү дээ гэж АНУ-ын хэвдэл шуугиан дэгдээж 15 минут нисэж жингүйдэх бай- Х| далд 5 минут хиртэй явсан. ёдардыг онгоцоо өөрөө жолоод сон мэтээр тэд ярьж байлаа гэж Г.С. Титов яриадэнэ бол Зөвлөл- тийн ШИНЖЛЭХ ухаан, техникийн дугаа их амжилтыг үгүйсгэсэн хоосон атаархлаас хэтрээгүйг нот лООД-би хөлөг онгоцоо гараараа -бүтэн цаг жолоодсон гэж баяртай ярьж байна. З.ДЭЛХИЙ ОГТОРГУЙ “ХОЁРЫГ ХОЛБОГЧ ., Огторгуйн алс хязгаарт бууны сумнаас хурдан Хөлөг унасан хүн эх дэлхийтэйгээ эгшин зуурч ату гай харилцаа тасрахгүй явна гэ дэг тун сонин хэргээ. Хөлөг онгоц ЗХУ-ын нутгаас 10-12 мянган КИ лометр зайтай явах үедээ ч Зөв лөлт Холбоот Улсын радиог сон сох боломжтой байжээ. “Түүний радио холбоо найдвартай сайн ажиллаж өөрийн хөлөг дотроо "нэвтрүүлэгч | Ливитаны танил . дууг сонсож. дэлхийн олон орны . радио станцын нэвтрүүлгийг сон- сож явжээ. Энэ бол дэлхий ог- торгуй хоёрын хооронд ямар ч ха рилцаа барьж болно гэдгийг нот лож байна. Энэ бүгдээс: “Гадна олон сонирхолтой зүйлийг ярьсан. Пионерүүд та нар монголын Х9 | дөлмөрчдөд хандаж Герман Ти" товын радиогоор хэлсэн үгийг : Сонсож ЗХУ дахин огторгуйд 13. Зүүн Сибирийн ӨМНӨ талаар хамгийн их дулаан өдөр нь Одес- са буюу Крымээс дутуугүй | ду- лаан болдог ажээ. Дэлхий дээр хамгийн хойт захад байгаа төмөр зам бол Сибирийн Норильска ба Дудинка хоёрын хооронд тавигд- сан төмөр зам юм. “ХАМГИЙН ТОМ БА ЖИЖИГ Дэлхий дээр хамгийн том цэцэг “| бол Ява ба Суматрын арал дээр байдаг Раффлизия гэдэг эн бө төөд цэцэгний диаметр нь 1 метб болдог, Дэлхий дээр хамгийн жижигхэн цэцэг бол Вольфия гэдэг цэцэг хэн юм. Ургамал судлагч олон эр дэмтэд энэ цэцгийн ургах, өсөх онцлогуудыг бүрэн нээж дадаа» “Їгүй байгаа ажээ. тэрэлт үгээр магтан Д ч-Эвь Хэн 5» 2 --Хав ах нар л байна. ): -н Тэгвэл нэрий нь хэл л дээ 3 е«Титов, Гагарин, Хрушев 06298 --Үнэхээр тийм дүү минь Ё Ёл зургийг Ц. Лосол Ч Л 247 Бүх пионер сонсцгоо! Бүгдээр жагсаалдаа жигдэрдцгээ! Бүрээ бөмбөрөө- бэлдэцгээ! Бүхий- олноо эхэлцгээ! Тэргэл сарны тэртээгээс Титов ах ирлээ Еэ гялай, їНэн зөв ЖЭллээ Миний ч ах Чиний ч ах Миний ч аав Чиний ч аав. тайлбарыг Т. Чулуунхүү дүгвүгвүгвүгвүгвүгвүүввүүгвүүгвүүгөүүвүүд Х.оЛоа/ Ло өө ЭЛах “ Шэ гялай зоутайй сайхан, вэ юутай сайхан! Түүнтэй бид уулзаад Тэвзр цэцгээ барилаа, Еэ гялай, юутай сайхан! Б. Өлзийсүрэн, ХАА- Ч ХАМТ Баатар ах Титов: «Восток--2» дотроос Гариг дэлхийг Гайхан ажиглаж Сайхан мэдээг азарт дамжуулсан. Газрын бөмбөрцгийн Ханагар цээжнээс Гагарин ахын Гаргасан замаар Хүн, гариг дээр Нэн түрүүнд Мөрөө гаргаж Ї Нэрээ мөнхжүүлбэл 3 Өнөр Зөвлөлтийн Иргэн л байхыг “Өөрийн аялалтаар “Илтгэн тунхагласан» Огторгуйн аялагч Орос ах Герман Титовын Тэгээн дүр Хүүхэд бидэнтэй Хаа ч хамт 22 Н. Идэрсүрэн БААТАР АХДАА Ханагар өргөн дэлхийгээс Тасарч та одохдоо Хадган цэнхэр огторгуйд “Халин дүүлэн нисэхдээ Энхийн төлөө биеэ зориулж Идрийн зоригийг олонд гайхуулж Эрчит хөлгийн жолоог залж Эрднэсийн санд шинийг нээж Орчлон: ертөнцийг дэлхийтэй холбож Оддын хүрээлэнд зочлон очсон Оросын баатар Титов таныг Монголын пионер багачууд бид Мөнхөд дурсан дуулах болно, Ж. Ганбаатар. (4--р. бага сургуулийн : 3 дугаар ангийн сурагч) "7 ГУРАВ ХОНОГТ -, | Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сураг ЧИД түүхий эд цуглуулах 8 хоно: - Тийн гжил зохийж 8 хоногт хони НЫ нэхий 84. ямааны арьс 51. тэмээний шир 3. үхрийн шир 6. -. МОХОйн арьс 8, г, хярс, мануу- 20 ЛЫН. шВс тус ЭэҮр техникийн ог Тос 80 кг-ийг цуглуулан 1200 -о Харуй төгрөгийн түүхий ЭД ЦУГ -с “Уулжээ. Уг ажилд нийт сураг- -- ЧИД, ангиуд идэвхтэй Оролцсоны Дотроос 6--а анги 1 дүгээр байр. ТО1-а анги, 6-гоанги 2 дугаар ” буурь эзэлжээ. . КС.. Л. Буд, то 7 д: 122222 2 2 шОсг2 22 “Түрүүч нь 44 дүгээрт БОДОЛ САНАА БА АЖИЛ ХЭРЭГ Коммунизмын үед уйтгарлах яв дал гэж байх уу? гэж нэгэн хүү хэд асууж байна. Тэр үед ганцхан ажил хөдөл- мөрт дургүй хойрог залхуу хү: мүүс л уйтгарлах болно, Учир нь коммунизмын үед хүн бүр ӨӨ- рийн хамгийн дуртай ажлаа сон гон авч хөдөлмөрлөх болно. Ингэх лзэр хүмүүс би тийм ажилд л дуртай тэрийгээ хийхсэн гэж Са- нааширч суухгүй болно. Хүмүү сийн өнөөдрийн хүсэн байгаа, га даад далайн ёроолыг судлах, гГа- риг хоорондын уудам замд нисэх явдал нь биелэгдсэн байна, Мөн ашигтай амьтдын шинэ угсаа. шинэ үр жимс, цэцгийг өө рийн хөдөлмөрөөр нэмэгдүүлж хүслэн нь биелэгдэх болно. -- Тэгвэл коммунизмын үед заавал хөдөлмөрлөх үү? ухам: сартай хүмүүс социализмын энэ үед айх эмээлтийн дор биш, ухам сарласныхаа үндсэн дээр хөдөл- мөрлөж байгаа шүү дээ. Тэхлээр коммунизмын үед хүмүүс Заавал хөдөлмөрлөнө. Учир нь нийтийн хөдөлмөрт оролцохыг тэд өөрсдөө дурлацгааж ирнэ, Ер аЖил хөдөл аа, сэлөтөнуй Огторгуйн уудамд аялж хүн төрөлхтний олон үеийн хүсэл мөрөөдлийг биелүүлсэн ах Титов танд баярыг хүргэе! Улаанбаатар хотын 15 дугаар сургуулийн 2 «гэ ангийн сурагч Оюунбилэг Огторгуйн нисгэгч Герман . 1 “Їнтов танд чин сэтгэлийн халуу хүргэе! х , Таныг манай аймагт хүрэлцэн ирсэнд бид хязгааргүй их баярлаж байна, Бид таны адил огторгуйн уудамд аядан нисэх хүсэл эрмэлзлэлээр дүүрэн... Аугаа их Зөвлөлтийн ард түмэн, Зөвлөл тийн хүчирхэг шинжлэх ухаан мардтугай! Төв аймгийн төвийн дунд сургуулийн пионер сурагчид Зуун мод хот, - ланович баяр ульяа Нийслэлийн 15 дугаар дувд сургуулийн 2.дугаар ангийн сурагч Даваа Г. С.“Титд вын зургийг зурж “байна. шөУлАЛЛ ьтдлагд Огторгуйн хязгааргүй уудамд удаан цаг нисч, урт замыг туулж эх дэлхийгээ 17 удаа тойрон аялсан таны баатарлаг гавьяа бидний сэтгэлийг ихэд догдлуулсан билээ. Та манай эх оронд хүндэт зочноор айлч лан ирсэн нь бид бүхний мартагдашгүй дурсгалт зүйл болж байна. Улмгмлтулылмутетмч ммм лага Г, С. ах аа! Бид тантай адил нд 5 мин хөх огторгуйг зүсэн туулж одон ертөн : цөд аялахыг хүсдэг. Бидний энэ хүсэл. биелэх нь лавтай. Улаанбаатар хотын В. И. Лениний нэрэн жит Монголын пионерийн Ордны пионг .. Рүүд. : : тгтЖж-слллулллҮүҮлггггэглтлланэлллэтллээллэжэи Л1нЭн Ирээдүй: тулай төөрөлдөө?с . мөргүй амьдрал бол Зорилгогүй бөгөөд уйтгартай хоосон амьдрал болно. : САЙН САНААТНЫ ШААРДЛАГА Нэгэн сургуулийн хичээлдээ хожигдомтгой нэг Сурагч комму низмын үед сахилга бат Эмх жу рам гэж бас байх уу» гэж асууж байна. Ё825 --0Чи юу гэж бодож. байна. Номмунист ёс. гэдэг бол ухамсар тай сахилга бат. эмх журмыг хЭ лэхээс биш, эмх замбараагүй бай дал, зарчимгүй явдлыг нэрлэдэг Хамгийн бяцхан уншигчид маань хүргэл Т. С. Татовт өврсдийн бэлгээ гардуулахаар бэлтгэж байна, 2 3 гүй юм. : Эмх журам зохион байгуулалт гүй байвал хэн нь ойд хэн нь мо Донд явааг яаж мэдэх билээ, Ямар нэг хөдөлмөр тэр ч байту, гай тоглоом ч гэсэн хүмүүсээо бие биеэ хүндэтгэх, эмх журам, сахилга батыг “шаарддаг билзэ. Коммунизмын: үед ёс зарчим : журам, бол ухамсар сахилга бат, үнэнч шудрага шгардлага, нөхөр . лөл найрамдлын” хуулиар батлаг - дах болно, Бүсэ -- Хүн бүр дур сонирхолтой хөнгөн ажлаа сонгож авах уу? - Тэгнээ. Хүн”бүр хамгийн | сонирхблтой ажлаа сонгож ажил 3 Үргэлжлэл нь 4р нүүрт, “Өнө бол... Тэнгэрийн уудам мандлаар Титов ах аялсан 9 сал Түмэн оддын дундуур, будаа Тэмүүлж яваа харагдсан .- ёл С -Энэ бол үл : Зөвлөлт гүрний бүтээл Золбоот ахын хөлөг өө. Тоодон цодхор дааганд минь “Жигүүр ургадаг болов уу? Титов ахын замиалаар. фгс 22 Жирэлзсэн одонд зорихсоон 5 Энэ бол : 2 Ё Мөд биелэх. мөрөөдөл ? Монгол хүүгийн Энн : 3 Г, Гомбожа». | -. (Багшийн сургуулийн 4 дүгээр: | Үргэлжлэл БЭЭ л сувут олохоо лэдил лана. Сонирхолтой хөнгөн гэдэг” бол нэг үг юм. Хүмүүс одоо ч гэ сэн хойт туйлд удаан сараар ажиллаж байна. Энэ ажил бол мэдээж, хөнгөн биш. Гэвч зориг тонд шинжлэх ухаан туслаж бай- гаа бөгөөд энэ хэрэг тэдний 80- риг Хүслийн "хэрэг тул хамгийн сонирхолтой бөгөөд хөнгөн ажил маа. Коммунизмын үед машин автоматчлал, цөмийн энергийн их баялаг нь хөдөлмөрийг улам хөн гөвчилнө. Гэвч цөөн биш тооны зоригтон хүмүүс байх бөгөөд тэд нь хаа хамгийн кэцүү газар, хам- рийн: сонирхолтойгоор ажиллах болно. : “ТОХИЛОГ БАЯСГАЛАН ВА ХАЛАМЖ Нэгэн сургуулийн маш аж “ахуйч охин ингэж асуужээ. «Ком: иунизмын Хөд бүх юм нийтийн Золох уу?, Өввэл хүн бүрд өөрийн Өм гэж байх уу» гэжээ. Коммунизмын үед хүн бүр, жи рийн .амьдралдаа хэрэглэх Өөө: рийн юмтай байна. Харин өөрийн “фшудрага хөдөлмөр, оюун ухаанаа їрд түмэн нийтийн тусын тулд р ыг -..үЧ НЬ 48, 44 дүгээрт, Зэв Сэмжээд, чи яах гээд байна? зоото Би, муу хүүхдүүддээ , шингэн юм оочуулмаар байна. -- За за, яасан ийсэн шингэн Сюм. боль, одоо жаахан яваад буу 4Даллах гэж байхад юун ч хоолсог счундсаг юм бэ? явья? гэв. | да, | Сэмжид, баяны хэлснийг хууль “мэт даган цааш явах гэтэл охин Чнь амаа ангалзан ямар нэг юм эхээсээ горьдох. мэт сарвалзав. : “Бяцхан түүний борхон хамар дээгүүр хөлс бурзайжээ. Бас ду- Охан дээрээс нь уур савсаж байх шиг. санагдав. “Сэмжид түүнийг өрөвдөж: , : 2-2 Иш, муу охин минь, ядаж балга сүү оочуулах юмсан гээд тэмээг сөглөтөл, : -3:Сэмжид ээ, чи ер нь яасан гхэдэр цус вэ! Энүүхэн гүвээний їцаана буудаллах гээд байхад тэ «.Їїхээс: тэх гэсэн. ЮМ. ШИГ ЭНД ӨВЧИГ: “тэНӨөөд байх юм. Аль, явья гэж !баян Яндаг бараг л багалзуурдах ташахан хашгирлаа. Хөөрхий дуул с шавартай номхон Сэмжид: авгай ҮҮГ Дуугүй босч хүрэн атыг -хөт- "лЛөн, ачааны хойноос дагав. :.:. - «Уа, уа, уа» гэж охин нь. Уйл- саар байв. Энүүхэндээ гэж Ян Їдагийн хэлсэн тэр гүвээг давтал ас л нилээн зайтай . байжээ. “Арай ядан явсаар нэг их хотгор дунд нуранги улаан элсэн дотор мирээд буудаллахаар болов. -- Ачаагаа битгий буулга. ТэЭ- мээнүүдээ ачаатай нь хэвтүүлээд зэллэж орхи, Цай хоол хийх то гоо шанагаа л буулга гэж баян Яндаг тушаав, хэлснээр үйлдээд ачаан дээрээс С«ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» . 4:0Ж2 16:45 (788) нэг 52 2 0 Хүмүүс - баяны| їЛ-») ? .. 1їрээдүг06 174л/ зориулна. Нийгэм нь хэнд юү хэ рэгтэй ,бол түүнд үйлчлэнэ. Өө- рөөр хэлбэл коммунизмын үед «Нийтийн» гэдэг нь бүгд, МИНИЙ тусын тулд ажиллах ба бид ч гэ сэн нийгмийн төлөө өөрсдийн авь яасыг дайчлана гэсэн үг. Харин «Миний» гэдэг бол ний гэмээс өөрийн хэрэгцээний хи: рээр авч хэрэглэсэн юмыг хэлнэ. Амьдрал бол яриангүй баялаг бөгөөд бүх нөхцөлд аятай тохи- лог байх нь дамжиггүй. Гэвч ганцхан тохилогт жаргалан бай- гаад вогсох биш шүү. Зарим нэг гэр орны аж ахуйн жижиг ялим гүй тохилог аятайгаас гүн баяр баясгалан илүү үнэлэгдэж болох юм. 2 Сонирхож дурласан хөдөлмөр- гүйгээр, үнэнч шудрага нөхөдгүй гээр, баялаг сайхан байранд суух нь даанч тохилог аятай биш, хоо сон хөндий бөгөөд уйтгартай биш ҮҮ. Коммунизм юуг хүсэхвэ? гэвэл хүн ардын жаргалын тухай хайр халамж юмаа. Энэ бол хүн бүр хар хар тогооцууд авч элсэн До- тор тулгаа тулан, загийн хуурай хөх мөчрөөр гал асаахаар сууц- гаав. - Доной, Сэмжид, Балдан гу: рав одоо яв. Энэ баруун тийшээ ногоон: худаг гэдэг газар бий. Тэнд түрүүлж хүрээд, тэр худгийг лайдаж. ус гаргаад байж бай. Бид хойноос чинь хүрээд очно. Одоо ус дууслаа. Усгүй бол энэ элсэн говьд борц болоход амар хан гэж Яндаг хэлэв. -- Яаяа гуай, би хоёр хүүхдээ хооллоод явах юмсан тэж Сэмжид: хэлэв. : -- За яахав, тэг тэг! Чи наад хоёрыгоо. сайн хооллоод . орхи: чих. Гэдэс нь цатгалан бол наад хоёр чинь давгүй гэж Яндэг ярив. Сэмжид хоёр хүүхдээ хоол лох завсар -»« За миний Боролзой хүү дүү гээ харж яваарай. Ээж нь Тү- рүүлж очоод ус гаргаж бэлтгээд айя. Дүүгээ л сайн харж байгаа рай гэж захив. Боролзой хүү: гийн сэтгэлд. ямар нэг муу зөн ургаж, ээжийгээ явна гэхэд дур- гүйцмээр санагдав. : : -- Ээжээ та битгий яв! Эсвэл биднийг аваад яваач дээ! -- Хэрэггүй миний хүү! Ээж нь алзахгүй. Та хоёрыг Яаяа ах чинь өөрөө харж явна. гэсэн. гэж Сэмжид авгай хэлээд хоёр хүү: ГИЙНХЭЭ. Духан “Дээр нэг-нэг- үн- сэв. Сэмжээд, “явна. байгаад ТЭ 22 ҮГИЙН 70) л ВОСООГООР 4 хїмэ2уртй эд Л! ЭРЛЖ: пэ12 Хүмүүсийн хамгийн дэг шувуу... Улсэл байдаг ХЭрэрдэл (121011222000005 : цулыг ё ЭЛЛЧИРЦЫНЫ “сургуульд . суралцаг- эь 2. Монголын томоохон голын. дээд «ЗРЦАтэдн ӨРЭН нэр, 3, Монголын олон ястны нэг ний нэр. 4, Орон сууцны тулгуур зүй лийн нэр, 8. Хувцасны нэь 9 Улирлын нэр, - -018, Хөдөлмөрийн багаж 15. Араатан амьтан. : 16. Цагийг заасан үйл үг” 17. Үндсэний хөгжим, Е Сүхбаатарын- нэрэмжит Улсын хэвлэв аа!! Боролзой бодох боловч араг ДОТ- “СҮЛЖЭЭ лохгүй дэг. Мэдээж, суралцах яв дал нь хамгийн. сонирхолтой бо- лох богөөд нэрт зохиолчид, эрдэм тэд сурах бичгүүдийг зохионо. Элдэв сонирхолт зүйлс. машин, | багаж хэрэгсэл. кино Зураг, зу. . рагт радио сургууль дээр чинь. 5 байх. болно: --. Ингэхлээр, одоогийнхоос. илүү, хичээллэх нь дамжиггүй. Хүн тө. рөлхтний мэдлэг “өдрөөс өдөрт өсч байна. Цоо шинэ сонирхол. той мэрэгжил ба Мэрэгжилтнүүд тарч байна. Иймд тэр үед амьдрахыг хүст, ВЭЛ, ТЭГЭЭД - хичээллэхгүй байх. Юм бол Ямар ч зорилгогүй болж | хоцрох бий. Хвй л ЗАЛХУУЧУУДТАЙ ЯАЖ Л| ТЭМЦЭХ ВЭ? Ё. хотын ШБААНБЫан! СЦ8 өөрсдийн захиандаа: «Коммунизг- | ХУЛ СЭ залхуу хүн байхгүй бол | но гэж ярилцдаг нь үнэн үү?» гэж асуусан байна. с зай төөрөлдөөл6 бүгдийн төлөө ба бүгд нь хүн бү рийн төлөө санаа тавих хайр ха- ламж юмаа. ЦАГТАА АЖИЛЛАЖ, ЦАГТАА НААДАЦГААЯ Коммунизмын үед ямар тог лоом наадам байх вэ? Янв бү: рийн наадам байх бөгөөд гагц- хүү чи дуртай тоглоомоо. сонгож амжихыг бодоорой. За жишээл- бэл ЧПуужинт уралдаанг сонир- хоё гэвэл, «Горизонт» гэдэг цэн- гэлдэх хүрээлэнд очиж болно. Мөн «Кругоскоп» гэгч театрт юм үзэж болно. 5 Энд зохиолын баатрууд нь кино зураг шиг дэлгэц дээр гарах биш харин гэрлийн, оптикийн, дууны багаж хэрэгслүүдийн тусламжтай гаар үзэгчдийн өмнөх хөх агаарт тоглох болно. Нэгэн сургуулийн сурагч ЯЛЫ Минск с0- нирхсон нь: Коммунизмын үед 82227 сургуулийн хичээл одоогийн Энэ бол чухал бөгөөд ухцалан 233 коос бага байх уу?» гэжээ.|асуулт байна. Хүүхдүүд комму:: Үгүй шүү. найз минь, Чамд ха(|нист амьдралд шилжих үед өөрс дөөс нь юуг шаардахыг бодсоны үндсэн дээр ийм асуулт гарга- жээ. Бид мэдэж байна. Одоо үед хэсэг тэргүүний залуучууд НЭГ” дэж, «Коммунист хөдөлмөрийн бригад» гэдэг хүндэт алдар нэ, рийг олохын төлөө тэмцэл өрнөж . байна 5 : Эд нар үйлдвэр, фабрик дээрээ, хөдөлмөрийн -их амжилт гарга: хыг ойлгоцгоож байна. Ганцхан. хөдөлмөрөөр хязгаарлахгүй гэр, орондоо ч гэсэн тудамжинд явах. даа ч гэсэн ер юм бүхэнд коммуе нист амьдралгар амьдрахыг зорьж- байна. У42511:4:-27 рин шууд урьдчилан сануулахад одоогийнхоос хөнгөн хэрхэвч 00: Аажимдвал оройтож хүрэх. байх гэж Доной өвгөн хашгарав. Сэм- жид тэмээн дээрээс хоёр хүү ру” гээ эргэн эргэл харсаар алс тэр тээ цэлийн үргэлжлэгч их тал руу одов. лдсэ 2-2 45 12: Эр Коммунист хөдөлмөрийн брига. “дын гишүүд зөвхөн бүгдээс илүү ажиллаад зогсоогүй .суралцах, ном их унших уран Ссайхгад | идэвхтэй оролцох, музейд орох 3 доо ч гэсэн үлгэрлэгч байна. : Коммунизм “бол их үр тариа, олон сайхан машин, гоё... орон сууц гэсэн үг бишээ. Коммуцизм бол хүмдүсийн “сайн сайхан «сэт: гэл сгнаа мөн, Эдний. дотрооо. хэн-тийм залхуу зарчимгүй амьт | ныг олох бэ? СУ Төгсгөл нь дараагийн дугаарт | ыс баагиулан хоол, цай бэлтгэж дүн- гэр дүнгэр ярилцан, . зарим нь хөгжилдөн инээцгээж .Боролзой хүү тэмээний нөгөө бөөрөн дээр! тэгнээстэй том хунз араг дотор суугаа Дүү рүүгээ байн байн өн- дөлзөн харж «хүүе та байна уу?» гэж даажигнана. Булбарай Дүү нь ахынхаа хэлж байгааг үл ойл гон дэмий л алим мэт бувгар хац, раа түнхэлзүүлэн тургина. Тэгэ- хэд нь эрх мэт бөөрөнхий”. бор: хамраас нь үмхээд авахсан гэж роос гарч тэмээн дээгүүр- даван нөгөө арагт ороход үлэмж төвөгт | тэй тул номхон суусаар байв. Ни лээн удав. Саяхан унд хоол. идэж сэтгэл амарсан хүү. Борол-. зойг нойр нь дийлэв. Ч Үүрэглэн | шуухитнасаар сууснаа гэнэт тас. унтаж орхилоо. Үргэлжлэл, бий. цайн Су. Эсээ, ХӨНДЛӨНГӨӨР ӨНДЛӨНГӨӨР,. 2111:11:611:1:131: Ш шад БХ - -2:5, Хичээлийн танХимд-логтмол: чийг тэрлэдэг: нэр. Ч. Гэрийн тэжээмэл. амьтан 10. Усны шувуу . 11, Байгалийн түгээмэл нэр. 12, Биеийн тамирын нэг ний гэмлэгийн нэр. 14. Ариун цэврийн хэрэгслэл. 18. Ямар нэг техникийн нэр, 19. Идэшпий ногоо, 20. Нэг аймгийн нэр. - Б, Цэвэлсүрэн. (УБД сургуулийн оюутан) 5 Хариуцлагатай эр А-05968 Л. СОСОРБАРАМ хОР ГЭР хэвлэлийн комбинатад /. шт 836 --- Н-ын уил х. МХЗЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО МОНГОЛЫН ПИОНеРрийн төв ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН 18 дахь жилдээ. 1 : Орон БҮХНИЙ ПРОЛФЄТАРИ НАР НЭГДЭГТУН! ИН ТӨЛӨӨ Х 1961 оны .12 дугаар сарын 22. БЭАХЭН БӨНГТ Д 17Ф6 486 (739 Гэрэл зургийн сурвалжлага | Хорин: гуравдугаар сургуульд | Хосгүй сайчууд олноос 1 Тавхан ангийн сайчуудаас “Танилцуулж энд өгүүлэе. 1 Хоёрын а-гийн Нацагдорж | Үлгэр, оньсого сурч 1 Ангийнхаа бяцхан найзуудао Үргэлж ярьж сургадаг юм. ЗИНА Нийтээрээ сайн сурдаг ч Томоотой хүү Бслд НАЦАГДОРЖ 2. «Махир тав, Тахир хоёр»-оос эхлээд «Манай сургуулийхан, Малгайтай чоно» хүртэл. Зузаан нэмгэн номууд Зуу гаруйг уншсан Хоёрын «Б»-гийн Хэрлэн Хурдан зөв уншдагаараа "Ангийн сурагчдаасаа тодорч «Аврага» уншигч болжээ. ЇЦэг ч тавьж дадаагүй амар сургуульд орсон юм Ё 1, | ( , ХЭРЛЭН 2лӨн 524 Жижигхэн-охин Зина..! с Жү ххх «Е»-д сурдаг еЄрэїэс Чалайал ӨНӨР2 “225 | Жигтэйхэн:г0ё бичдэгий нь 1 |5:Бяцхан охан -Өнөр, |, Н Бичих, уншихдаа гарамгай! мвхлээнэоригдлдлэд02 | “Нэгийн «Б» ангидаа 1 Нэрд гарсан сурагч Цэвэрхэн бичдэг болсон нь Ардын сиргуулийн ач юм 4. Нэгийн «Гэгийн ангийхан Тоо“9 гагамгайгаараа. тодордоог толллГу2ЦТ22ЙА ”йз. маргалын эрэлчин: в жийн зохиол «Аз жаргалын эрэлчин» вийн 10 жилийн дундсургуулийн жүж гийн дугуйлангийн сурагчид тоглохоор “амжилттай бэлтгэж байна. Уул дуурийн сонирхолтой хөдөлгөөн, Туран дүрслэлийг багш Жаргалсайхан Ы найруулж байна. «Аз жаргалын эрэлчин» дуурийн ьд пионер Н. Гантөмө Бөр, Галбадрах, “Яхам. снар чадамгай : с лилж байна. 5 мЧ0 Ес Тї . Ч, Тунгалг 13 анин (Пионерийн ахлах удирдагч 1 к: 2 Хайрт хүүхдүүдээ! Одоо манай орон данар малын төлийг бойжуулар авах бэлтгэл ажил ид өрнөж байна. 4 Эх орны маань хөдөө аж ахуйн мянга мянган ах эгч нар, хот суурин. Газрын ажилтан ажилчид цөмэнэ ажилд гар бие оролцон нэг ч төлийг . хорогдуулахгүйн төлөө идэвх чармайлт тавьж байна. Тө лийр осол эндэлгүй өсгөх нь төл бой жуулах ажлын бэлтгэлээс на Хангай, говь завсарын Өргөн уудам нутгийн малчид, цөм тдлийн бэлтгэлийг урьдаас эртэвчлэн Хангадаг Сайхан зан- » шалтгаал | | Энэ ажилд туслая гээрээ өчиж үуслалцдаг заншлаа. узай. дэлгэрүүлэх, : 3 г. Төл бойжилтын үед имонер. сураг чид улирлуудынхаа амралтыг, тохиол дуулан цанын богинын аядлуудыг -30 хион сангийн аж ахуй, нэгдлүүдийн Ма- лын суурнудаар аялж. малчид ажилчдад (туслах ажлыг газар сайгүй хийх, . од, Амралтын өдрүүдэд: янионер сурагч. дын зугаалгаар төлчин Залуус малчид тай уулзаж хот суурийг тохижуулах суб ботник хийх. е. Хот бууцыг цэвэрлэх, малын хаягд» лыг цуглуулан тариа ногооны Талбай бор шилтай, Манай пионер сурагчид жил бүр доход бэлтгэн овоолж болно. энэ ажилд идэвхтэй оролцож их туслал цааг үзүүлдэг билээ Энэ жилийн төл бойжуулалтад манай пионер сурагчдаас хийж гүйцэтгэх ажил тун их байна. Юу ны өмнө сангийн аж ахуй, Хөдөө аж ахуйн нэгдлүүдэд ажиллаж байгаа ах эгч нартаа туслах хэрэгтэй юм. Үүнд: а.)/Сургууль бүлгэмээрээ төлийн УУт, нэмнээ бэлтгэх минералын тэжээл, эмни! | ацтек бээлий зэргийг хийж бэлэглэх, 6, Пионер сурагчид Өөрсдөө төл Ссї жуулах анхны мэдэгдүүнийг эзэмших. | Мал маань олон болох тутам манай | ё Төлийн пүнзийг дулаалж чигжих, тэ жээлийн онгоц тэвшийг цэвэрлэн ариут гах зэрэг ажлыг үе үе нийтийн хүчээр хийх. 188 ж, Хөдөө аж ахуй дээр ажиллаж бай гаа ах, эгч нартаа ажлын амжилт хүс- сэн Захиаг сурвууль, бүлгэм, бүлэг Са» лаагаараа бичнх зэрэг ажлуудыг зохгох нь зүйтэй. амьдрал төдий чинээ чинээлзг | болно. Ийм учраас энэ ажилд пионер, сурагч в. ТӨлийг дааруулахгүй бойжуула: 1 |бүхэн, сургууль, пнонерийн байгууллага тулд хэрэглэгдэх тохилог дулаан пүнз 4 рих хэвтэрийн бууцыг бэлтгэх (ал 4 бүр тодорхой ажлууд хийх хэрэгтэй бай- на, « пионер сурагчид бригад хэсэг, анги -үл Л. Аюуш. буугвуугвүүгвүүевүөвүэвүөвүгбүввүүгөүг6үүд. д/ Хав Хөг Жва/Хга сс сг /хоа/х ах Їрээдүйн тухай ХӨӨрөлдїВй 3 Түрүүч нь 44, 45 дугаарт. АГУУ-ИХ САНААЧЛАГААР Эрт урьд цагт хөдөлмөр бол хүнд дарамт, боолчлол, хүнд “албадлага байлаа. Одоо манай нийгэм журамт оронд хөдөлмөр нь алдар гавьяаны хэрэг болжээ. Ленин--«Хаана хөдөл- мөрийн бүтээмжийн талаар ажилч- дын дотор халамж санаачлага гар- нам тэнд коммунизм эхлэн тавигда! на» гэж хэлжээ. Энэ “нийтийн. хө- дөлмөрийн амжилтын тухай комму“ нист санаачлага манай Зөвлөлт Оронд буй болжээ. | Жишээ дурдая. Нэгэн өдөр, Бра- стийн усан цахилгаан станцын барил- та дээр догшин хүйтэн болжээ. Ба- “ рилгын. захиргаа, ажилчдыг тэр өдөр ” ажилд гаргахы нь зөвшөөрөөгүй 09- гөөд мөнгийг нь ажилласнаар бодож « олгоно гэсэнд ажилчин барилгачид, » бид авах мөнгөнд санаа зовоогүй, ! хүйтэн дундуур хөл нийлүүлэн нө- хөрсгөөр ажилд гарч байсан байна, харин ажлынхаа төлөө санаа зовж байна тээд хүчтэй шуурга, аймшигт Иймд коммунист ёс бол залхуучууз дын зугаа биш, хөгжилтэй, баясга« лантай агуу их нөхөрлөл, ажилсаг “хичээнгүй төрх, ажилгүй. зүгээр гсууж чаддаггүй, баяр баясгалангүй бол амьдарч чаддаггүйг хэлж байна. «Ирээдүйд, зөвхөн ухаан хагас хүг мүүс л залхуу хэвээр хоцрох байх» о:тэж нэг, ппонер бичсэн нь үнэн в« (5 тӨӨД зөв ажээ. | » УРАГШЛАН АЛХАЦРААЯ Хүмүүс улам зрүүл, хөгжилтэй, 5, сайн сайхан байх болно. Хөдөлмөр, 2 урлаг уран бүтээлийн Өдрүүд нь гайхамшигтай бөгөөд баясгалантай болж ирнэ. Хабаровск хотоос Слава Баранов өөрийн захиандаа: «Эрүүл энхийн баяр, цэцгийн баяр, дууны баяр, анхны цасны баяр гэх мэтчи- лэн олон баярууд болохын гадна 11-р сарын 7, майн нэгэн хэвээр үл- дэнээ» гэж бичсэн нь маш зөв болжээ Коммунизм бол хүн төрөлхтний хүсэн мөрөөдсөн аугаа их хүслийн биелэл мөн. Зөвлөлтийн хүн ард энэ их жаргалан руу улам ойртсоор бай- на. Долоон жилийн төлөвлөгөөний өдөр бүр, биднийг коммунизмд ойр- тоход алхам урагшлуулж «байна, Найз минь, чиний ажлын өдөр ч тэсэн энэ агуу их төлөвлөгөөний. хэ- сэгхэн нь юмаа. Эх орон, багачууд та нарт найддаг юм. Нэг өдрийн хи- чээлийг базаахгүй үрашиггүй өнгө рөөж байгаа явдал чинь энэ ерөнхий “төлөвлөгөөг зөрчиж байгаа явдал юм шүү. : : Пионерийн бүлэг бүр «Долоон жи лийн төлөвлөгөөний дагуулэ-ууд 0б0- лохын төлөө тэмцэх хэрэгтэй, Пио- нерүүд энэ анхныхаа шатыг амжилт» тай ялбал коммунизм руу алхам хийж байгаа хэрэг мөн, ТЭ 2387-2 18-32: ойж сАЙНЧ сон лэвж Орчуулсан-Б. Бойроо-самбуу (Гурилын комбинатын техникч Бий “ Аятайхан бүжиглэж өгье би БУГА Уянгалж сайхан, Амгалан тайвны тагтаа би ДУУ- : “би Агаар тэнгэртээ ннсье би гарь Амар жаргалын үрийг би 2 Урамдаж нэг үзүүдье ын Хүүдүүдээ! Та нарын хагасжи- мөнгөн өөр будаж угсармагц) Амьт ертөнцөд цацья би Урт нарийхан хөлөөрөө би лийн амралт дөхөж, сүлд модны ГУУ ин 1-2 ТУУЛАЙ Буурал аавынхаа . Уран бүжгийг хийе би наадам чинь ойртлоо. Сүлд: модод : 1 н|. дэргэд . үзэсгэлэнтэй сайхан болгохын З. ЗАГАО хэ шЧнн Бултан бултөн бүжиглэе би БААВГАЙ Мундаг ЄҮдүүн, би тулд өөрсдөө тоглоом хийж чи-|ТУЛА Ээжийн ргоцойг ОЛЖ) Бут дөрсээ тойроод би 3 5 : аваад, толг сүүл хоёры .НЬ| Дэлдэн дэлдэн дэгдье би улт алгадаж үзүүлье би мэглэцгээе, Та,нарт тун амархан МУУР Базах урт хумстай би |Муйхар майжиг хөлөөрөө би зорж гаргаад улаан б алтлаг Ё шу 5 Мундахгүй бүжиглэж өгье би хийж болох хэд хэдэн тоёЛбом 1 хэлж өгье. "шар өнгөөр будвал загас. боллоо.| Вар ирвэсийн удамтай би (зураг 8) 3 Орлно дуугаа дуулья.би ЧОНО Хулгайч хөх хочтой би- Оготно агнаж тоглоё би Худал хэлж үзээгүй би : нэг би ТАМИРЧНЫ ДАЛВААТ ОН- ХЭНЭГ шин Ын сЭса | Намайг уучилж, үзвэчдээ ЯВА Наадамдаа оруулж өгөөчдээ ТО: Үүнийг хийхөд бидний ид-| Аливан элбэй аашаараа би дэг хушаг буюу том самрын яс хэ 2 рэгтэй. Тэр хушгийг 2 хуваа гаад дараа нь шүдэнзний мод авч 2 3 иштэй төмяины иш цаасыг (зураг 275 н ( 4) зурагт зааснаар нүхлэн уул ху ш2 Ж, эс шагГны дотор зоовол далбаат он- бу? гоц болно. сс 5 Бидний ИДДЭГ ӨНДӨГ буюу, өндөг хэлбэртэй юмаар олон ян зын амьтан хийж болох юм. Үүнд он тонн» хө, Даса-л 3мраг.3. СЭ ХооошоҮТГ ЇБОЁС, ураг.5.. 4 ТОЧВД 1 РЕАНТИВ ОНГОЦ: Кардон 34раг. 5. цааснаас энэ зурагт үзүүлсэнээр зур: слэ х биеий нь, да- 222 (зураг 1) ӨХМЭЭДчИХ ЭЭ3 3 Д Ангир, алиалагч, байшин, хэрээ, раа нь далавч ба сүүлний. Хэ9С- 23 сармагчин зэргийг зурагт (зураг їйг хайчилж аваад угсарвал он- 5 шил ОӨЦН, АВАВАОР р “15 ба 6 7тт үз!) зааснаар хийж бол гоц боллоо. Уул онгоцоо үзэмж), тэй болгохын тулд мөнгөлөг Цца- гагц буюу цэнхэр өнгөөр будаж 6. Зурагт заасан дагуу ( зураг: тазан хушуу зурах хэрэгтэй. 8) үзэмжтэй гоё бүрх малгай хийж 15 2. ПУУЖИН: Пуужинг хийхэд| өмсөөд багт наадамд оролцож ч ! нарийн ширхэгтэй кардон олж| болно, Энэ малгай итали маягийн зурагт зааснаар Эсарс Э23 ши малгай бөгөөд жирийн кардон цаа нь хоолой хийж болохоор ай- Ёл с- саар хийгээд л цэнхэр бую 8- чилж аваад дараа нь зүүгээр хат р ДОЛЭХ р буюу Ц гаан саарал өнгөөр будчихвал яг гаад тогтоож болох гуяны хэсэг Н ба үзүүр талд нь хийх хавхаг хий Л бүрх малгай болох нь тэрээ. -5 (зураг 2) Ингээд алтан буюу : Ц.Дашдорж / өлөөүмүлөлэүнүээүлэүлөүнэ Ай гэрлллалдарсүлллэлгүнүүлүнүгүнүилүнлүлийлЭ, с тан бүхэн тойрон цэнгэлдэж хулгар хүрэн баай гай хүртэл ойн амьтадтайгаа зэрэгцэн майга Х9 лөө хөдөлгөж ядан бөхөлзөн байв. Соотон чих« тэй улаан үнэг соёо юугаа арзайлгасан саарал чонотой намилзан бүжиглэн, шар нүдэт мануул 6 сахлаа имрэх аж. Буурал хандгай сүлд | оройг олон салаа. эврээ гайхуулах мэт. (8) 23 41 гээр харан дэнхэлзэнэ, Манай ангийнхан үй .. олон ижил нөхдийнхөө хамт бүжиглэж байснаа! . -- Манай Тогоо Тулга хоёр яагаад ирсэнгүй Гэрэл сацруулсан олон өнгийн зүүлт зүг ,бү вэ? гэж нүүрээ халхалсан багны, цаанаас. нэ? | ём----- 0 хотшелттлэислилиожиат «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» 7, хэндээ гялалЗуулсан өндөр ногоон гацуураа амь нь шивнэн үгүүлэв, : “19 ТЭ:2277) хувцас “Бод, ӨРНӨӨН Ч -- - ө- Ба хЭанн ий Хүүхдүүд ээ! 2Кил бүрийн 12 “дугаар сар дуусах дөхөхөөр ирэх шинэ жилээ угтан авах ажилд ор 4 дог, Тэхдээ хүн бүр хуучин оноо снх ажлаар үдэж, шинэ ондоо шн нэ сайхан бүтээл, санаачлага гар | гах зориг төгөлдөр ажилладаг. 1 - | Та нар ч гэсэн өнгөрч байгаа « онд юу сурснаа дүгнээд, 1961-- 2 оны хичээлийн жилийн 2 ду гаар улирлын шалгалтаа амжилт ї тай өгч тэр дүнгээ шинэ онд бэ “лэг болгон барихаар мэрийж бай на шүүдээ. Эх орондоо, эрх чөлөө, энх тай Ван, аз жаргалыг байгуулагч хүн -ардад, ирж байгаа шинэ жил улс : /брноо хөгжүүлэх шинэ ажил, тэм й :Цэлд уриалан дууддаг учраас бял | ЭТкаж цалгисан хөгжил 0баяслаар “ҮУллинэ жилээ угтан авдаг. 12 ду| “хаар сарын сүүлчийн мөч дуусч /| шинэ жилийн шинийн нэгний эх 5 ний мөч цагийг зүүгээр өртөөлж эхлэх гүед хичнээн их лут баяр | хөөр, хөл хөгжөөнтэй байдаг би | лээ. Ингэж магнай тэнийж цэнгэн хөгжилдөх нь хүний тархи оюу | -ныг сэргээх шинийг цогцлон бү /Хүч єгдөг. “77Доо та нарт тэр хөгжөөнт ӨД | (85 рүүд ялангуяа шинийн нэгний “багт наадам яаж өнгөрүүлэхтэй | солбогдуулан багт наадамд өмсөх | “ хувдасны тухай товч зөвлөе, Багт наадамд өрөлцогчид юуны “нө “ямар хувцас өмсөхөө сон »-авч өөрийн биеийн байдал, сайны өнгө өндөр нам зэрэгт “руулах хэрэгтэй, Р аЭГДҮГЭЭРТ, Өөрийн орны ба ахоллт орнуудын олон. үндэстэн . лээ дээ гэж Туул “Лууван хамраа» засахад -- Чи тэдэнд бүжиг зааж өгнө шүү : ! 0 мод цаас хоёртой зууралдаж сууг 77- 2уул дооглон инээв. 4! гөө намирууланхан жавхлантайяа ” жиглэн яваа тэргүүндээ жигүүрээ гээн тагтааны багтай нэгэн жаалыг гхөмөргөн дээрээ -- За тэр хоёр чинь бүжиг мэдэхгүй болохоор с.ирэхгүй биз. Бүжиг сурах авьяасгүй хоёр би- охин үл тоомсорлон хэлээд "аад одоо болохоор тэд сурах авьяасгүй гэнэ Уран шалмаг хөдөлгөөнөөрөө цэнхэр нөмрө “-тохоорхон харцгааж түүнтэй хамт гүн цэнхэр уудын олон жижиг г-арайлгаж сүүлээсээ гэрэл сацруулсан, пуужин : ,Шиг хэлбэрийн өндөу шовх малгайтай нэг жаал 1явах болов. Хүүхдүүд тэр хоёрыг уралдах ша- ХаМ бүжигт урьцгаахад дуртайяа бүжиглэж " байв. Туул, бүр байн байн урих болов. Нэг нэ- “ЇШСАЙХАН НАЛд үзЗӨСГЭЛЭНТЭН: ЭНГЭЛ 59942 хөгжөөнтэй, бэр, өнгө байдал алдагдуулахгүй хийж өмссөн байх хэрэгтэй, Жи || шээлбэл халх, хасаг, буриад, тор тууд, дөрвөд, урайнхай, баяд, өөлд, цахар зэрэг монгол үндэс тэн ястны болон зсвэл ах дүү орос украйн, грузин, белорус, ар мени буюу хятад, болгар, солон гос зэрэг улс үндэсний хувцсыг утга чанар хийц байдал алдагдуу лахгүйгээр хийж өмсөх. ? ХОЁРДУГААРТ, Нийгмийн амьдралын тухайн үе шатанд уламжлагдсан хувцас, утга зохио лын баатруудын дүрийг товойл гон гаргасан. бүрэн хувцас тө хөөрч с:..0- ГУРАВДУГААРТ Элдгв ча мин хийц маягаар хийсэн монгол буюу европ янзын хувцас шинээр санаачлан хийж өмсөх хувцсаа бэлтгэвэл сайн. ОДОО БАГИЙН ТУХАЙ ХЭЛЬЕ. Багийг зөвхөн нүүр, толгойд өмсөх, эсвэл нүдний шил мэт зүүхээр бэлтгэх ба сэдвийн хувьд хязгаар хэмжээ тавих явдал гүй. Тэхдээ олон үндэстэн, яст ны төрх байдлыг дууриалгасан баг сзавал хийх шаардлагагүй. Багийг ямар сэдвээр хийх вэ. гэ вэл: Хүчит хүрэн баавгай, зальт шар үнэг, үзэсгэлэнт гуа буга, араатны хаан арслан барс, үлэм жийн сайхан булга, бөмбөнхөн гүйдЭлт туулай Зэрэг ан амьтны баг хийж түүний амьдралын онц лог байдал, хөдөлгөөн зэргийг би еэр үзүүлэн наадан, үлгэр дом гийн гайхамшигт баатруудыг дуу рнасан буюу элдэв инээдийн шог зэргээр 2 23 У їётгэ - РРЛд 5 -034 3 : ”БСОРЄ2: 104 Ой 12 5:3529:557: 195759: 27 -29 еэ 293479 УСЭВЭЭР- 2 2, 7 82255- 8-0 ЗЙР-722 2 30 . 5 89 8н (| ! бы? 723 Ч ЯЛЬИСЛГ 07-23 -42-4222222:- / : 5 Э -/ ? 7 Е2 272 27222 7 22 сагууд Өвнх нь наадмыг хөгжөө. хөд ашигтай байдаг. Мөн янз бүрийн өнгийн цэцэг, эрвээхэй нүдний шил адил зүүх нь ялангуяа эмэгтэй хүүхдүүдэд зохимжтой болохыг анхаараарай. ! Багт наадмын хувцас талгай | баясгалант амьдралын баялаг сэд | вээр хийгдэхэд хамаг гол нь бай ! вад зохино.. Түүнээс гадна хөрөнгөтнүүдийн хүйтэн дайны түрэмгий бодлого, бусад орныг колони болгох гэсэн бодлогын -балран уналтыг харуул 1 сан агуулгатай баг ч байж болно. , Хүүхдүүд ээ! Сайхан хувцас! төхөөрөхийн хамт 2 дугаар улир. лын шалгалтаа амжилттай өгч, гоёхон хувцас төхөөрч шинэ жи лийн багт наадмаа хөгжилтэй сай / хан хийгээрэй. Г. Цэнддөрж - зесэшиеыэ х мэсэисл нэк-ынокй х өамэксы єгэ кошооонйА өоьшлор.ашсииэ хтлош хэгшүЕСЛА 02721 ёшоошал сошйгоо! еш--6Й-иш-ы ил 2 жинг” | ЕопэЦ Ос3ШЫ 8слЭШто Єиєхв2. ШшиВглүс 122325 сал Ю23423 хигшиц !стоосо гчээ 2 Ш.ронайнчлын гээрээ харилцан бүжиглэж хамт байгаа. хоёрын нэгийг Нь урьчихав. Энэ үл таникдах бүжигчний чухам хэн болохыг таан нэрлэхийг хэнч гэсэн мэ рийх болж Туул охин, «энэ тагтаа» чинь 7 Ду: гэж амалчи- гаар анвийн бүжигч Алимаа байна шүүдээ э- сээр хажуугийнхандаа шивнэв. «Тагтаатай» жаа лыг хоёр дахиулав. Дараа нь багт бүжгийн тэм арван шилдэг бүжигчид цороо сэргэлэн хөдөлгөөн гишгэлтийнхээ эв дүйтэйг Тэд чинь гэртээ хичнээн уйтгартай суугаа цээн болж олон с бслдоо гэхэд "22 Хийх юмаа олж ядсан амьтад аягүй бол бас аа биз гэсээр хоёр тэмцээний хөдөлж бү. дэлгэсэн цэ хүн бүхэн дүрс “таадч лээ. гайхуулах мэт харуулах нь үнэхээр гоёхон. Гэ- тэл нөгөө «цэгээн,тагтаат» «пуужин малгайт» хоёр дөрөвдүгээр байрыг нь ав чихлаа. Хүүхдүүд эд хэн болохыг үзэх гэж яарц тааж. байгаа тайлахыг нь арай ядан хүлээж бай таа бололтой. Чухам хэн юм бол! Хэн гэх юу байх вэ? Энэ тагтаатай нь Тулга, пуужин . шиг малгайтай нь Тогоо байв. Тогоо Тулга хоёрыг нө хөд нь гайхацгаасан боловч баяр хүргэж гарыг нь элэгсэг чангаар атгацгааж байв. Хорин юм бэ Туулын гар үл мэдэг ЭнхЭнэ би- “яаг П.Цэвэгмид Үгийг Д. Содномдорж, Гаврилов Аяыг АМ, Л Шинэ жилийн дуу Өндөр ногоон сүлд минь гялалзаад Өргөн танхимд сүртэй сайхан харагдана. Өсвөрийн бид баяр хөөртөй хөгжилдөө Өвгөн ааваа угтаж аваад бахдалтай Гар гараас Барилцан наадья Гал цогтой Баярлан тоглоё 5 Улам дэлгэрэх аз жаргалыг авчраад Урган өсөх нэг насыг нэмж. өгсөн Угтан золгосон шинэ жил МИНЬ ЖавхХ- амтай 1 Урин уулзсан багачууд бид жаргалтай | Гар - гараас Барилцан наадья Гал цогтой Баярлан тоглоё Хүүхэд бидний хүсэл сэтгэл хязгааргүй Хүрнэ гэсэн хүч зүтгэл хэмжээгүй. Онц сурлагыг хөдөлмөртэй холбож Олондоо тустай орондоо хүндтэй Усүдал н Гар гараас Барилцан наадья Гал цогтой 3 2 Баярлан тоглоё АлмлмлАлАлАлыллтмтытмлтмутыутьтмтмтмтмтмтый | СҮЛД МОДНЫ НААДАМД " Хагас жилийн шалгалт | “Сургуулийн хаалгаар орлоо | Хичээлд номондоо ШАамдсан Сурагчидтай уулзахаар ирлээ, Тахир тавын тоонууд Та нартай уулзахдаа 3 Ж баяртай : Махир хоёрын тоонууд Магадгүй шургалахыг бодно Эзэн олдно гээд бас Дервүүд Хүртэл алхална. Ээдээ яадаг бол гэж Гурвууд хүртэл тэзнэгэлзэнэ “4 Тавилгүй хичээлээ унших гүй бол Тав ирэхдээ амаргүй шүү! Хойшоо суугаад залхуурвал Хоёр очихдоо амархан шүү Сүлд модныхоо наадмыг Сул дүнгээр угтав заа Онц дүнгийн бэлэгтэй й Оролцож: наадмаа хийцгээ! Д. Давааиям. ПИОНЕРИЙН ҮНЭН 2) 3.» 4